MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Choe Sang-xun

Choe Sang-Xun ( koreyscha : jeonghae , 1962-yilda tugʻilgan) — Pulitser mukofoti sovrindori janubiy koreyalik jurnalist  va The New York Times gazetasining Seul byurosi rahbari .

Choe Janubiy Koreyaning Ulsan shahridagi Ulju okrugida tug'ilgan . U Yeungnam universitetida iqtisod bo‘yicha bakalavr darajasini va Seuldagi Xankuk xorijiy tillar universitetida tarjima va tarjimonlik bo‘yicha magistrlik darajasini olgan .

Faoliyati: 
Choe o'zining jurnalistik faoliyatini ingliz tilidagi The Korea Herald gazetasida siyosiy muxbir sifatida boshlagan. U 1994-yilda Associated Press agentligining Seuldagi byurosiga qoʻshilgan va tabiiy ofatlar, Shimoliy Koreya va 1997-yildagi Osiyo moliyaviy inqirozini yoritgan .

2000 yilda u Charlz J. Xanli va Marta Mendoza bilan birgalikda Koreya urushi paytida No Gun Ri ko'prigida AQSh askarlari tomonidan koreys fuqarolarini qirg'in qilgani uchun tergov reportaji bo'yicha Pulitser mukofotini qo'lga kiritdi . No Gun Ri qirgʻini va Koreya urushi davridagi shunga oʻxshash voqealar boʻyicha ular tayyorlagan, 1999-yil sentabr va dekabr oylarida chop etilgan bir qator tergov hisobotlari urush davridagi vahshiyliklarni kengroq xususiy va hukumat homiylik qilgan tergovlarni boshlashga yordam berdi. U Pulitser mukofotini olgan birinchi koreys edi.

U 2005 yilda The New York Times (o'sha paytda International Herald Tribune ) gazetasiga Koreyadagi muxbir sifatida qo'shildi. U 2008-yilda Myanmadagi Nargis siklonini International Herald Tribune’ning yana to‘rt nafar muxbiri bilan yoritib, mukofotlarga sazovor bo‘ldi, jumladan Osiyo jamiyati tomonidan Osiyo jurnalistikasi bo‘yicha Osborn Elliott mukofotiga sazovor bo‘ldi.  2018 yilda Choe Shimoliy Koreyaning yadroviy arsenalini yoritgani uchun eng yaxshi gazeta, yangiliklar xizmati yoki xalqaro voqealarni raqamli talqin qilish uchun Overseas Press Clubning Bob Considine mukofotini qo‘lga kiritgan New York Times muxbirlari jamoasi a’zosi edi .

U 2010–2011 yillarda Stenford universitetining Friman Spogli xalqaro tadqiqotlar instituti tarkibiga kiruvchi Valter X. Shorenshteyn nomidagi Osiyo-Tinch okeani tadqiqot markazining Koreya tadqiqotlari dasturining Koret stipendiati bo‘lgan.

Mukofotlari: 
1999 yil Bingham mukofoti

1999 yil Xorijdagi matbuot klubining Madeline Deyn Ross mukofoti.

2000 -yilda tergov hisoboti uchun Pulitser mukofoti

2000 Jorj Polk mukofotlari

2000 yil Xalqaro tadqiqotchi jurnalistlar konsorsiumi mukofoti

2000 Jons Xopkins universiteti SAIS-Novartis xalqaro jurnalistika mukofoti

2007 yil Inson huquqlari matbuot mukofotlari

2009 yilgi Osiyo jamiyatining Osborn Elliott nomidagi Jurnalistikadagi mukammallik mukofoti

2018 Xorijdagi press -klubning Bob Considine mukofoti
Charlie White

Charles Allen White Jr. (talaffuzi: Charlz Allen Uayt; 1987-yil 24-oktyabrda tugʻilgan) — muz ustida raqs boʻyicha musobaqalarda ishtirok etgan amarelikalik sobiq muz raqqosi. Sherigi Meryl Davis bilan birga 2014-yilgi Olimpiya chempioni, 2010-yilgi Olimpiada kumush medali sovrindori, ikki karra (2011, 2013) Jahon chempioni, besh karra Gran-pri finali chempioni (2009-2013), uch karra Toʻrt qitʼa chempioni (2009, 2011, 2013) va olti karra AQShning milliy chempioni (2009-2014) boʻlgan. Juftlik 2014-yilgi qishki Olimpiya oʻyinlarida ham umumjamoa hisobida bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Shaxsiy hayoti 
White Michigan shtatining Royal Oak shahrining Detroyt chekkasida tugʻilgan. UMichigan universitetiga siyosatshunoslik boʻyicha oʻqishga kirgan. White ilgari xokkeychi sifatida musobaqalarda qatnashgan va jamoasiga chempionlikni qoʻlga kiritishda yordam bergan.
White hozirda Michigan shtatining Enn Arbor shahrida istiqomat qiladi.

Faoliyati 
Charlie White 1997-yilda murabbiyi Set Chafetz taklifiga binoan Meryl Davis bilan juftlik hosil qilgan.

Davis / White juftligi oʻzlarining birinchimavsumida oʻsmirlar oʻrtasidagi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etib, kumush medalni qoʻlga kiritgan. 1999 — 2000-yilgi mavsumda juftlik oʻsmirlar oʻrtasidagi Olimpiya oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan. 2000 — 2001-yilgi mavsumda ular 2001-yilgi AQSh chempionatida yangi konkida uchuvchilar qatorida 6-oʻrinni egallagan. 2001 — 2002-yillarda juftlik huddi shu toifada kumush medalni qoʻlga kiritgan, soʻng oʻsmirlar darajasiga koʻtarilgan. 2002 −2003-yilgi mavsumda juftlik ikki marta oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri musobaqasida qatnashib ikkalasida ham medal yuta olmagan va 2003-yilgi AQSh chempionatida 7-oʻrinni egallagan.

Oʻsmirlar darajasi 
2003 — 2004-yilgi mavsumda Davis / White juftligi oʻzining hudud chempionligini qoʻlga kiritgan va oʻsmirlar oʻrtasidagi Milliy chempionatda kumush medal sohibiga aylanishgan. Bu natija ularga 2004-yilgi Oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatiga yoʻllanmani taqdim etgan va u yerda juftlik 13-oʻrindan joy olgan.

2004 — 2005-yilgi mavsumda Davis / White juftligi Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri seriyasida ikkita bronza medalini qoʻlga kiritgan. Biroq, White toʻpigʻini sindirib olgani tufayli juftlik 2005-yilgi AQSh chempionatida qatnasha olmagan. Ularning mavsumi shu yerda tugagan.

Davis / White juftligi 2005 — 2006-yilgi mavsumda Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri musobaqalarida ishtirok etib, medallar qoʻlga kiritgan va Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri finalida ikkinchi oʻrinni egallagan. Juftlik 2006-yilgi AQSh chempionatida oʻsmirlar oʻrtasidagi milliy chempionlikni qoʻlga kiritgan, keyin esa 2006-yilgi Oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida bronza medali sohibiga aylanishgan. Oʻsha mavsumdan soʻng Davis „Oʻsmirlar“ safidan chiqib ketgan.

Dasturlari 
(2018 — 2019)

Natijalari 
(Davis bilan 2006 — 2014)

Manbalar 

Asli Irlandiyalik amerikaliklar
Yashayotgan insonlar
1987-yilda tugʻilganlar
Gulshan ul-muluk

Gulshan ul-muluk  (Hukmdorlarning gulzori) — nomli tarixiy asar, muallifi XVIII asr 70-yillari — XIX asr 30-yillari tarixchisi Muhammad Yaʼqub Buxoriydir.

Tarixi 
Muhammad Yaʼqub Buxoriy Amir Doniyolbiyning o‘n ikkinchi o‘g‘li boʻlib, boshqa bir ismi Kenja Alibek tug‘ilgan yili va vafoti maʼlum emas. N. D. Mikluxo-Maklayning fikricha XVIII asrning 70-yillari XIX asrning 30-yillarida yashagan. Asar fors tilida yozilgan bo‘lib, Sharq tarixining islomning dastlabki yillaridan to Amir Nasrullogacha (1827—1860) bo‘lgan davrini o‘zida aks ettiradi. „Gulshan ul-muluk“ asari oʻzining sodda bayoni, aniq sana va faktlarga boyligi bilan ajralib turadi. Ayniqsa manbada mangʻitlar va ular bilan qardosh boʻlgan beklarga oid shajaraviy maʼlumotlar boshqa manbalarda bunday toʻliq uchramaydi. Asar anʼanaga koʻra, Muhammad paygʻambar davridan boshlab, birinchi mangʻitlar davri hukmronligi davrigacha boʻlgan umumiy tarix haqida qisqacha maʼlumot berilgan. Asarning soʻnggi qismida Shayboniylar davridan to 1830-yilgacha boʻlgan davr tarixi, Amir Nasrulloxoning Buxoro tarixi uchun olib borgan kurashlari toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjud. Asarda Shayboniylar, Ashtarxoniylar va Mang‘itlar davriga mos ravishda boblar qo‘shilgan. Asosiy eʼtibor Mang‘itlar davrini yoritishga bag‘ishlangan. „Gulshan ul-muluk“ asarining ikki tahriri maʼlum bo‘lib, birida Amir Haydar hukmdor ekanligi muqaddimada keltirilgan. Ikkinchi tahrirda esa, Buxoro hukmdori sifatida — Amir Nasrulloxon tilga olinadi. O‘zR FA Sharqshunoslik institutida „Gulshan ul-muluk“ning 4 ta qo‘lyozma nusxasi mavjud. Asarda Buxoro amirlaridan Doniyolbiy otaliq, Amir Shohmurod, Amir Haydar va Amir Nasrullo davridagi siyosiy voqealar muallif ko‘rganlari asosida yozilgan.

Manbalar 

Tarixiy asarlar
Tani uyi



Shayx Muhammad bin Tani 
Milodiy 1848 yilda Al-Tani oilasi Fuvayritda tugʻilgan Shayx Muhammad bin Soniy boshchiligida Dohaga keldi. Otasi Tani bin Muhammad vafotidan soʻng Fuvayritda oʻz urugʻining rahbari boʻldi. Oxir-oqibat Shayx Muhammad bin Soniy Qatarning turli hududlarida oʻz taʼsirini kengaytirdi va Faysal bin Turkiy bilan ittifoqchilikda tashqi mavqeini mustahkamladi. Milodiy 1851 yil boshida Qatarga tashrif buyurgan Ikkinchi Saudiya davlati amiri. XIX asrning oltmishinchi yillarining boshlarida Shayx Muhammad bin Tani nafaqat Qatarda, balki butun Arabiston yarim orolida eng muhim shaxs sifatida namoyon boʻldi.

Shayx Jassim bin Muhammad bin Tani, Qatar davlatining asoschisi 
Shayx Jassim bin Muhammad bin Tani taxminan milodiy 1825-yilda tugʻilgan va 1876-yilda Qatarda toʻliq javobgarlikni oʻz zimmasiga olgan. U Qatar davlatining haqiqiy asoschisi hisoblanadi. U katta siyosatchi boʻlgan, otasi Qatar hukmdori Shayx Muhammadning oʻrinbosari boʻlib ishlagan, bu unga katta siyosiy tajriba va bilim bergan, Qatarning yagona va mustaqil davlat boʻlishi uchun mehnat qilgan. U Qatar boshchiligida yagona yaxlit organik tuzilma sifatida paydo boʻlgan birinchi odam boʻlib, u oʻz siyosati orqali Qatar mustaqilligini Fors koʻrfazi mintaqasida taʼsir oʻtkazish uchun kurashayotgan ikki yirik davlat, yaʼni Angliya va Turkiya tomonidan tan olish uchun muvozanat ustida ishlashga muvaffaq boʻldi. . U qoʻshni davlatlarga murojaat qilib, oʻzining sodiq odamlaridan biri Ali al-Haririyni oʻsha paytdagi Xayl hukmdori Ibn Rashidga va Quvayt hukmdori Shayx Muborak as-Sabahga maktublar joʻnatadi. Uning yulduzi porladi va mashhurligi oshdi, Alloh unga aql, donolik, nafosat va yaxshi siyosat bergan. Qatar qabilalarini oʻz bayrogʻi ostida birlashtirib, ularning diasporasini toʻplashga muvaffaq boʻlgan joyida, uning hukmronligi davrida mamlakat biznesi kengayib, unda shoʻngʻinchilik faollashib, tovarlarni eksport qilish va tarqatish uchun dengiz savdo portiga aylandi, shuning uchun aholi koʻpaydi, korxonalar koʻpaydi, mamlakat kengaydi, urbanizatsiya kengaydi. Tashqi tajovuz, shuning uchun Mutasarrif Midhat Posho Ibn Soniyni kutib oldi.

Manbalar

Havolalar
Gina Lollobrigida

Luidjia „Jina“ Lollobrigida (talaffuzi: „Luidjia „Jina“ Lollobrigida“, 1927-yil 4-iyulda tugʻilgan) — italiyalik aktrisa, fotojurnalist va siyosatchi. U 1950-yillar va 1960-yillarning boshidagi eng mashhur Yevropa aktrisalaridan biri boʻlgan, bu davrda u xalqaro jinsiy aloqa ramzi sifatida qaralgan. 2022-yil holatiga koʻra, Lollobrigida Hollywood kinosining „Oltin davri“ ning soʻnggi tirik, yuqori darajadagi xalqaro aktyorlari qatoriga kiradi.

Yoshligi 
Subiakoda Luidjia Lollobrigida tugʻilgan, u mebel ishlab chiqaruvchisining qizi edi. Uning uchta singlisi Giuliana (1924-yilda tugʻilgan), Mariya (1929-yilda tugʻilgan) va Fernanda (1930—2011) boʻlgan. Yoshligida Lollobrigida biroz muddat modellik bilan shugʻullangan va bir nechta goʻzallik tanlovlarida muvaffaqiyatli ishtirok etgan. Taxminan shu vaqt ichida u italyan filmlarida kichik rollarda oʻynay boshladi.

1945-yilda, 18 yoshida u Monte Castello di Vibiodagi Teatro della Concordia teatrida Eduardo Skarpettaning "Santarellina" komediyasida rol oʻynadi.

1947-yilda Lollobrigida „Miss Italia“ tanlovida qatnashdi va uchinchi oʻrinni egalladi. Bu esa uning ijodaiga oʻzining taʼsirini koʻrsatdi.

Aktyorlik karerasi

Kino 
1950-yilda Howard Hughes Lollobrigida bilan yiliga uchta rasm yaratish uchun etti yillik dastlabki shartnoma imzoladi. U Yevropada qolishni maʼqul koʻrib, shartnomaning yakuniy shartlarini rad etdi va Hughes uni toʻxtatdi. 1955-yilda RKO Picturesni sotganiga qaramay, Hughes Lollobrigida bilan shartnomani saqlab qoldi. 1959-yilgacha AQShda suratga olingan Amerika filmlarida ishlashiga toʻsqinlik qildi, ammo Yevropada suratga olingan Amerika filmlarida ishlashda davom etdi, garchi Hughes koʻpincha prodyuserlarga qarshi sud jarayoni bilan tahdid qilgan boʻlsada.

Uning "Bread, Love and Dreams" filmidagi ijrosidan soʻng (Pane, amore e fantasia, 1953) film prokat boʻyicha muvaffaqiyatga erishdi va BAFTA nominatsiyasini oldi. U Italiya Milliy Sindikatidan Nastro d’Argento mukofotiga sazovor boʻldi. Kino jurnalistlari. Lollobrigida "The Wayward Wife" (1953) va „Woman of Rome“ (1954) filmlarida paydo boʻlgan.

Shaxsiy hayoti 
1949-yilda Lollobrigida sloveniyalik shifokor Milko Skoficga turmushga chiqdi. Ularning yagona farzandi Andrea Milko (Milko Škofič, Jr.) 1957-yil 28-iyulda tugʻilgan. Skofic uning menejeri boʻlish uchun tibbiyot amaliyotidan voz kechdi. 1960-yilda Lollobrigida oʻz vatani Italiyadan Torontoga (Kanada) Skofich va ularning farzandi bilan koʻchib oʻtdi. Er-xotin 1971-yilda ajrashishdi.

Filmografiyasi

Manbalar 

Faxriy legion ordeni sohiblari
1927-yilda tugʻilganlar
2023-yilda vafot etganlar
Manga tarixi

Manga tarixi 12-asrga oid varaqlardan boshlanadi. Biroq, bu oʻramlar manga boʻlganmi yoki yoʻqmi, hali ham bahs mavzusi — ekspertlarning fikricha, aynan ular oʻngdan chapga oʻqish uchun asos solganlar. Boshqa mualliflar manganing kelib chiqishini 18-asrga yaqinroq deb hisoblashadi. Manga yaponcha atama boʻlib, odatda „komiks“ yoki „animatsiya“, soʻzma-soʻz "xushbichim eskizlar" degan maʼnoni anglatadi. Manga tarixi bilan shugʻullanadigan tarixchilar va yozuvchilar zamonaviy manga taʼsir qilgan ikkita asosiy jarayonni tasvirlab berishadi. Ularning qarashlari vaqt bo‘yicha turlicha bo‘lgan — ayrim olimlar Ikkinchi jahon urushidan keyingi madaniy-tarixiy voqealarga alohida eʼtibor qaratgan bo‘lsa, boshqalari urushdan oldingi davr — Meydzi davri va restavratsiyadan oldingi davrning yapon madaniyati va sanʼatida tutgan o‘rnini taʼriflagan.

Birinchi nuqtai nazar Yaponiyani bosib olish paytida va undan keyin (1945-1952) sodir boʻlgan voqealarni taʼkidlaydi va mangaga Amerika Qoʻshma Shtatlarining madaniy qadriyatlari — Yaponiyaga olib kelingan Amerika komikslari katta taʼsir koʻrsatganligini koʻrsatadi. Harbiy xizmatchilar tomonidan, shuningdek tasvirlar va mavzular Amerika televideniyasi, filmlar va multfilmlar (ayniqsa, Uolt Disney kompaniyasi tomonidan yaratilgan). Sharon Kinsellaning fikricha, urushdan keyingi Yaponiyada rivojlanayotgan nashriyot sanoati isteʼmolchiga yoʻnaltirilgan jamiyatni yaratishga yordam berdi va Kodansha kabi nashriyot gigantlari muvaffaqiyat qozondi.

Ikkinchi jahon urushidan oldin 

Yaponiyada rasmlarda hikoyalar yaratilishi haqida birinchi eslatma 12-asrga to'g'ri keladi, o'shanda buddist rohib Toba Sojo (boshqa ismi - Kakuyu) yuqori jamiyatdagi odamlarga parodiya qiluvchi hayvonlar va buddist rohiblar haqida to'rtta kulgili hikoyalar chizgan.  Ushbu hikoyalar siyohda chizilgan va sarlavhali to'rtta qog'oz o'ramidan iborat edi.

Manbalar
Hindiston tibbiy tadqiqotlar jurnali



Hind tibbiy tadqiqotlar jurnal 
Hind tibbiy tadqiqotlar jurnali  nafaqat Hindistondagi, balki Osiyodagi eng qadimgi tibbiy jurnallardan biri boʻlib, 1913-yilda boshlangan. Jurnal har chorakda bir marta nashr etilgan. 1913- yilda (yiliga 4 ta son) va 1958- yilda ikki oyda bir marta (yiliga 6 ta son) chiqarildi. 1964- yilda u har oyda (yiliga 12 ta son) chiqdi. Jurnal barcha asosiy global joriy xabardorlik va ogohlantirish xizmatlari tomonidan indekslanadi va abstraktlashtiriladi.IJMR har oy, ikki jild va yiliga 12 sonda nashr etiladi. IJMR original tadqiqot maqolalari, sharh maqolalari, qisqa maqolalar, qisqa eslatmalar ko'rinishida ko'rib chiqilgan sifatli biotibbiyot tadqiqotlarini nashr etadi. Tadqiqot maktublari ham o'zaro ko'rib chiqishdan keyin tegishli bo'limda nashr etiladi. Maxsus sonlar va qoʻshimchalar  odatiy sonlarga qoʻshimcha ravishda chop etiladi.Hujjatlarni ko'rib chiqish mezonlari: Maqolalar quyidagi mezonlarga javob berishi kerak - material original bo'lishi kerak, qo'llanilgan metodologiya standart va mos bo'lishi kerak, natijalar ma'lumotlar, fotosuratlar bilan bir ma'noda tasdiqlangan bo'lishi kerak, xulosalar asosli bo'lishi va xulosalarga asoslangan bo'lishi kerak. Mavzu biotibbiyot uchun qiziqarli bo'lishi va topilmalar klinik ahamiyatga ega bo'lishi kerak. Odamlar va hayvonlarga tegishli hujjatlar mahalliy axloqiy qo'mitalar tomonidan axloqiy jihatdan tozalanishi kerak.Qoʻlyozmani tayyorlash – Qoʻlyozma Tibbiyot jurnallari muharrirlari xalqaro qoʻmitasi (ICMJE) tomonidan biotibbiyot jurnallariga yuboriladigan qoʻlyozmalar uchun yagona talab sifatida oʻrnatilgan yoʻriqnomaga muvofiq tayyorlanadi.
Bao Chjao

Bao Chjao (xitoycha 鮑照, 407 yoki 414—466) — janubiy Song imperiyasida yashagan xitoy shoiri.

Tarjimai hol 
Dongxayda tugʻilgan. U kichik amaldorning kambagʻal oilasidan chiqqan. U klassik taʼlim oldi, yoshligidayoq sheʼr yozishni boshladi. Dastlab u knyaz Lyu Tsin xizmatida, 444 yilda vafotidan keyin knyaz Lyu Tzyun xizmatida boʻlgan. 445 yilda u imperator Syao-uning mulozimligiga oʻtgan. U 466 yilda shtatdagi qonli tartibsizliklar paytida vafot etgan.
Adabiy shon-sharaf unga oʻlimidan ikki asr oʻtgach keldi — allaqachon Tang davrida. U oʻz davri uchun tushunarsiz boʻlib chiqdi, „tozalangan“ misralar koʻproq qadrlanadi. Bao, Yuefu xalq qoʻshiqlariga ergashib, dunyoda adolatsizlik hukm surayotganidan shikoyat qildi, oddiy va kambagʻal odamlarga hamdard boʻldi. U fu va shi janrlarida ham sheʼrlar yaratgan. 21-asrga kelib, Bao Chjao merosi 44 yuefu va 86 shi, shuningdek, 9 fu va 30 (ven) isholarni tashkil etadi. Bao Chjaoning yetti soʻzdan iborat versifikatsiyaga asoslangan qoʻshiq kompozitsiyalari, masalan, yuefu „Tikanli yoʻlning oʻn sakkiz sheʼri“ (boshqa nomi „Yoʻlning mashaqqatlari“, (xitoycha 拟行路难) yangi janrning asosini tashkil etdi, yaʼni Li Bai Du Fu bilan ijodiga katta taʼsir koʻrsatdi. Uning eng mashhur fu asarlaridan biri „Begona oʻtlar oʻsib chiqqan shahardagi ode“ (xitoycha 芜城赋), uni Bao Chjao 450 yillarning oxirida Guangling (xitoycha 广陵) shahri devori xarobalari ustiga yozgan. Unda shaharning qoʻrqinchli oʻlim jarayoni tasvirlangan, insoniyat borligi fojiasi va odamlar ijodiga zamonning shafqatsizligi koʻrsatilgan. Bu odada Bao Chjao qurol olib yurgan dushmanlarga qarshi turish uchun Guangling darvozalariga oʻrnatilgan magnitlarni eslatib oʻtadi.

Manbalar

Adabiyotlar 
  / Kravtsova M. E. // Xitoyning maʼnaviy madaniyati: 5 jildlik ensiklopediya / Bosh muharrir M. L. Titarenko; Uzoq Sharq ins-ti. — M.: Sharq adab., 2008. — 3-jild. Adabiyot. Til va yozuv. — 212-216 bet. — 855 b.
 Sur les Berges du Fleuve, choix de poèmes traduits du chinois et présentés par Michel Kuttler, éd. bilingue, Éditions de la Différence, coll. " Orphée ", Paris, 1992.

414-yilda tugʻilganlar
466-yilda vafot etganlar
Ibn al-Mukaffa

Abu Amr (Abu Muhammad) Abdulloh ibn Al-Muqaff ibn Al-Muqaffa (Arab taxminan 721, 723 yoki 724, Ardashir-Xvarrah — 757, 759 yoki 760, Basra) — Arab-fors yozuvchisi.

Biografiyasi 

Fors zodagon oilasiga mansub; Tug'ilganda u qadimgi eroncha Ruzbih ismini oldi, u Islomni qabul qilganida, balog'at yoshida u Abdullohga o'zgartirildi. Uning otasi Dadoe Umaviylarga soliq yig'uvchi sifatida xizmat qilgan; qiynoqlar bilan birga sinovdan o'tkazilib, u chap qo'lini ishlatish qobiliyatini yo'qotdi va al-Muqaffa ("qo'li qurigan yoki burishgan odam") laqabini oldi. Dadoe o'g'lini davlat xizmatiga tayyorladi, buning uchun arab tilini bilish shart edi. Oila ko‘chib kelgan Basrada Ibn al-Mukaffa taniqli ustozlar rahbarligida til va grammatikani puxta egallagan. Xalifa al-Mansurning amakisi Iso ibn Alining kotibi lavozimini egallagan Ibn al-Muqaffa Abbosiylar fitnalariga aralashib, qatl etilgan. Aristotelning “Kategoriyalari”, “Xvaday-namak” (Firdavsiyning “Shoh-noma”si manbasi) va “Kalila va Dimna” (boshqacha aytganda – Bidpay ertaklari)ni arab tiliga tarjima qilgan; uning versiyasidan so'nggi asar bir necha bor barcha Sharq va Yevropa tillariga tarjima qilingan va xalq adabiyotiga juda katta ta'sir ko'rsatgan.

Adabiyot 

 Ibn el-Mokaffa / / Brokhaus va Efronning entsiklopedik lug'ati: 86 jildda (82 jild va 4 qo'shimcha). - Sankt-Peterburg., 1890—1907.
 Ibn Al-Muqaffa. Kalila va Dimna / Per. bilan Arab. I. yu. Krachkovskiy va I. P. Kuzmin, Ed. -M.: Sharq adabiyoti nashriyoti, 1957. — 284 p. - 50 000 nusxa.
 Ibn Al-Muqaffa. Kalila va Dimna / Per. bilan Arab., muqaddima. va sharh. B. Ya. Shidfar. - M.: badiiy adabiyot, 1986 yil. — 304 p. - 75000 nusxa.

Manbalar 
{{ Encyclopædia Iranica (англ.) / N. Sims-Williams, A. Ashraf, H. Borjian, M. Ashtiany — USA: Columbia University, 1982. — ISSN 2330-4804
 ↑ https://www.persee.fr/doc/lefab_0996-6560_2015_num_26_1_1262 — С. 179.
 ↑ https://archive.org/details/lelivredekalilae0000unse/page/156/mode/2up — С. 1.
 ↑ http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803095955486
Taketoyo

Yaponiyadagi Aichi prefekturasining Chita okrugida joylashgan shaharchadir. 2019-yil 1-oktabr holatiga ko‘ra, shahardagi 18392 ta xonadonda 43147 nafar aholi istiqomat qiladi, aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1636 nafarni tashkil etadi. Shaharning umumiy maydoni 26,38 kvadrat kilometr (10,19 mi²) ga teng.

Geografiyasi 
Taketoyo janubiy Aichi prefekturasidagi Chita yarim orolining shimoli-sharqiy qismida joylashgan boʻlib, sharqda Mikava koʻrfazi bilan chegaradosh. Shahar hududining bir qismi Mikava Van kvazi-milliy bogʻi chegaralarida joylashgan.

Qoʻshni munitsipalitetlar 

 Aichi prefekturasi
 Hekinan
 Handa
 Tokoname
 Minamichita

Demografiyasi 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Taketoyo aholisi soni soʻnggi 70 yil ichida oʻsib bormoqda.

Iqlimi 
Shahar iqlimi issiq va nam yoz hamda nisbatan yumshoq qish bilan tavsiflanadi (Köppen iqlim tasnifi Cfa). Taketoyoda oʻrtacha yillik harorat 15,5 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1672 mm, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 27,5 °C atrofida, eng pasti esa yanvarda, taxminan 4,6 °C boʻladi.

Tarixi 
Taketoyo qishlogʻi Aichining Chita tumanida 1889-yil 1-oktyabrda, zamonaviy munitsipalitetlar tizimi Meiji davrining dastlabki bosqichlarida tashkil etilgan. Taketoyo 1891-yil 15-fevralda shaharcha maqomiga koʻtarildi.

1899-yil iyul oyida imperator farmoni bilan Taketoyo AQSh va Buyuk Britaniya bilan savdo qilish uchun ochiq port sifatida belgilandi.

1954-yil 5-oktyabrda Taketoyo qoʻshni Fuki qishlogʻini oʻziga qoʻshib oldi.

Iqtisodiyoti 
Katta Nagoya metropolisi va Kinuura portidagi port obyektlari yaqinida joylashganligi sababli Taketoyo koʻplab zavodlarga, jumladan, shisha ishlab chiqarish va farmatsevtikaga korxonalari markazi hisoblanadi. Chubu Electric Power shuningdek, katta ish oʻrinlari va soliq tushumlarini taʼminlaydigan yirik elektr ishlab chiqaruvchi Taketoyo issiqlik elektr stantsiyasiga ega. Shahar markazidagi anʼanaviy sanoat soya sousi, miso va paxta mahsulotlarini ishlab chiqarishga asoslanadi.

Taʼlim tizimi 

 Taketoyoda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan toʻrtta davlat boshlangʻich maktabi va ikkita davlat oʻrta maktabi hamda Aichi prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat yuqori maktabi faoliyat yuritadi.
 Shuningdek, shaharda Escola Expressão — Braziliya boshlangʻich maktabi ham joylashgan.

Transport

Temir yoʻl 
 Markaziy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi — Taketoyo liniyasi

 Taketoyo

 Meitetsu — Kova liniyasi

 Age — Chita-Taketoyo — Fuki

 Meitetsu — Chita yangi liniyasi

 Fuki

Magistral yoʻl 

 Milliy yoʻnalish 247

Taketoyoning taniqli odamlari 

 Shōko Ieda, muallif

Galereya

Manbalar

Havolalar 

  

Yaponiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari
Aichi prefekturasidagi shaharchalar
Toketoyo (Aichi)