MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Vasiliy Pavlov

Vasiliy Mixaylovich Pavlov (1904—1978) – sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

Biografiyasi 
1904-yilda Ugolnoye qishlogʻida (hozirgi Orenburg viloyati Sol Iletsk tumanida) tugʻilgan. 1927-yildan VKP(b) aʼzosi.

1921-yildan – iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faoliyatini boshlagan. 1921—1962-yillarda – temir yoʻlda, Qizil Armiyada ishchi, vagon konduktori, Toshkent stansiyasi deposida brigada ishchisi. Soʻngra Toshkent yoʻlovchilar deposi partiya qoʻmitasi kotibi, Lenin tuman qoʻmitasi boshligʻi, Oʻzbekiston Kommunistik partiyasi Toshkent shahar qoʻmitasi nazorat-profilaktika bo‘limi boshligʻining oʻrinbosari, Toshkent toʻqimachilik kombinati qurilishi partiya qoʻmitasining kotibi, Oʻzbekiston Kommunistik partiyasi Lenin okrug qoʻmitasining birinchi kotibi, Oʻzbekiston Kommunistik partiyasi Qoraqalpoq viloyat qoʻmitasining 1-kotibi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Samarqand viloyat qoʻmitasining 2-kotibi, Oʻzbekiston SSR Goʻsht-sut sanoati xalq komissarligi partiya qoʻmitasi kotibining oʻrinbosari kabi siyosiy va iqtisodiy lavozimlarda faoliyat olib borgan.

Ikkinchi jahon urushida: Oʻrta Osiyo harbiy okrugi 68-togʻ oʻqchi diviziyasi siyosiy boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari, Oʻrta Osiyo harbiy okrugi kichik leytenant kurslari siyosiy boʻlimi boshligʻi, Oʻrta Osiyo harbiy okrugining kichik leytenant kurslari siyosiy boʻlim boshligʻining oʻrinbosari kabi lavozimlarida faoliyat yuritgan.

Ukraina Kommunistik partiyasi Jitomir shahar qoʻmitasining uchinchi kotibi, Ukraina Kommunistik partiyasi Jitomir viloyat qoʻmitasi harbiy boʻlimi boshligʻi, Jitomir viloyat komiteti partiya, kasaba uyushma va komsomol organlari boʻlimi boshligʻi, Ukraina Kommunistik partiyasi partiya byurosi kotibi, „Oʻzbzagotskot“ bosh boshqarmasi boshligʻi, Toshkent viloyati Orjonikidze tumani cho‘chqachilik fermasi va „Glavzagotskototkorm“ ozuqa bazasi direktori.

SSSR Oliy Kengashining 1-chaqiriq deputati.

1978-yil sentabrda Toshkent viloyatining Orjonikidze tumanida vafot etgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston Kompartiyasi Qoraqalpogʻiston qoʻmitasi ikkinchi kotiblari
Oʻzbekiston Kompartiyasi Samarqand viloyat qoʻmitasining ikkinchi kotibi
Oʻzbekiston Kompartiyasi Qoraqalpogʻiston qoʻmitasining birinchi kotiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Toshkent viloyatida vafot etganlar
1978-yilda vafot etganlar
1904-yilda tugʻilganlar
Umar afandi masjidi

Umar Afandi masjidi () – Ozarbayjonning Shaki shahrida joylashgan XIX asrga oid tarixiy va meʼmoriy yodgorlik.

Tarixi 
XIX asrda qurilgan Umar afandi masjidi bugungi kungacha oʻzining asl qiyofasini saqlab qolgan masjidlardan biri hisoblanadi. Sovet istilosidan keyin masjid binosidan ombor sifatida foydalanilgan. 1950-yildan soʻng esa oʻz faoliyatini qayta tiklay boshlagan. 1986-yilda tabiiy ofat natijasida Umar afandi masjidi yonib ketgan. 1987-yilda Shaki Juma masjidi imom-xatibi Hoji Salim afandi tashabbusi hamda mahalliy aholining xayr-ehsonlari bilan masjid taʼmirlanib, qayta tiklangan.

Shaki shahridagi Umar Afandi masjidining diniy jamoasi Ozarbayjon Respublikasi Diniy birlashmalar bilan ishlash davlat qoʻmitasi tomonidan rasman roʻyxatga olingan.

Tavsifi va arxitekturasi 
Umar afandi masjidi toʻrtburchak shaklda qurilgan. Fasaddagi gʻishtli karniz, shuningdek, derazalar orasidagi devorlar biroz chiqib turuvchi yupqa naqshlar bilan bezatilgan boʻlib, binoning meʼmoriy koʻrinishini yanada yaxshilaydi.

Masjidning maydoni 105 m2, qoʻshni uchastkaning hududi 525 m2 ni tashkil qiladi. Masjid qurilishida tosh, pishgan gʻisht kabi mahalliy qurilish materiallaridan foydalanilgan. Tomi temir shifer bilan qoplangan, pol va shifti yogʻochdan qilingan.

Masjidning kirish eshigi oldida ochiq balkon bor. Namozxonlar masjid hovlisida joylashgan hovuzda tahorat olib, soʻng keng va yorugʻ zalga kirib namoz oʻqishlari mumkin. Asosiy namoz zalida 14 ta deraza mavjud. Ushbu namozxonaning old tomonida undan ham kattaroq namoz oʻqish zali joylashgan boʻlib, umumiy maydoni 80 m2 ni tashkil etadi, shundan 45 m2 maydon ayollarga berilgan, qolgan qismi esa yoʻlak sifatida ishlatiladi.

Masjid minbari yogʻochdan yasalgan boʻlib, qoʻlda yasalgan nafis naqshlar bilan bezatilgan. Gulli bezaklar bilan ishlov berilgan mehrobning balandligi 3 metrni tashkil qiladi.

Masjidning pishgan gʻishtdan qurilgan minorasi yumaloq shaklga ega, balandligi 14 m. Masjidning bosh majmuasiga kiruvchi minoraning gʻishtdan ishlangan naqshlari masjid hunarmandlarining qanchalar mahoratli boʻlganligini koʻrsatib beradi.

Galereya

Yana qarang 

 Imom Ali masjidi
 Shekidagi Gilahli masjidi

Manbalar

Havolalar 

 Shaki Ömər Əfandi Mascidi. Dogma Azərbaycanim verilişi.

Ozarbayjon meʼmoriy yodgorliklari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Ozarbayjondagi masjidlar
Masjidlar
Loong Air

Zhejiang Loong Airlines Co. Ltd (xitoycha: 浙江长龙航空公司), Loong Air (长龙航空) brendi ostida xizmat koʻrsatadi, sobiq CDI Cargo (长龙国际货运航空公司) – Xitoyning Chjetszyan viloyati maʼmuriy markazi Xanchjou shahrida joylashgan aviakompaniya boʻlib, bazasi Syaoshan xalqaro aeroportida joylashgan.

Tarixi 
Loong Airlines dastlab CDI Cargo Airlines nomli yuk aviakompaniyasi boʻlib, 2012-yilda bitta Boeing 737-300F yuk tashuvchisi bilan oʻz faoliyatini boshlagan. U Xitoy Fuqarolik aviatsiyasi maʼmuriyati tomonidan yoʻlovchi aviakompaniyasi boʻlish uchun maʼqullangan va 2013-yilda mahalliy reyslarda parvozlarni boshlagan. 2013-yil 25-sentyabrda aviakompaniya Airbus bilan 20 ta A320 ikki dvigatelli samolyot sotib olish boʻyicha oʻzaro anglashuv memorandumini imzoladi. Birinchi parvozi 2013-yil 29-dekabrda Xanchjoudan Chunsinga va Xanchjoudan Shenchjenga amalga oshirildi.

Parvoz manzillari 

Manbalar:

Aviaparki 

2022-yil iyul holatiga koʻra, Loong Air aviaparki quyidagi samolyotlardan iborat:

* Aviakompaniya Airbus bilan 11 ta Airbus A320ceo va 9 ta Airbus A320neo sotib olish boʻyicha memorandum imzolagan.

** Aviakompaniyaning Airbus bilan 20 ta A220 (ilgari Bombardier CSeries) sotib olish niyatini bildirgan.

 Xitoyda transport

Manbalar 

Xitoy
Aviakompaniyalar
Xitoy aviakompaniyalari
Xitoy brendlari
Qaqa Sariyev

Qaqa Sariyev (1900-yil, Xiva xonligi – vafot sanasi aniq emas, Toshhovuz viloyati, Turkmaniston SSR) – sovet iqtisodiyot, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950-yil).

1920yildan – iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda ishlagan. 1920—1960-yillarda – oʻz xoʻjaligida dehqon, kolxozchi, O‘rozkeldi Ersariyev rahbarligida Turkmaniston SSR Tashhovuz viloyati Lenin tumanidagi Telman nomidagi kolxoz aʼzosi.

Hayoti 
1900-yilda Xiva xonligi hududida (sovet davrida Turkmaniston SSR Toshhovuz viloyatining Akdepe etrapi) kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan. Sovet Ittifoqi Kommunistik partyasi aʼzosi boʻlgan. Millati boʻyicha turkman.

Kollektivlashtirish boshlanishidan oldin qishloq xoʻjalida ishlagan, Telman nomidagi O‘rozkeldi Ersariyev rahbarlik qilgan mahalliy kolxozga ishga kirgach paxtachilik boʻlimida kolxozchi boʻlib ishlagan. 1948- yildagi ish natijalariga koʻra brigadir Qaqa Sariyev Lenin ordeni bilan taqdirlangan. 1949-yilda uning boʻlinmasi 9 gektar maydonning gektaridan 66,8 sentnerdan paxta hosili olgan. 1949-yilda sugʻoriladigan yerlardan yuqori paxta hosili olganligi uchun Sariyev Qaqa Lenin ordeni va Oʻroq va Bolgʻa oltin medali bilan birgalikda Sotialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Keyingi yillarda ham Qaqa Sariyevning brigadasi paxtadan yuqori hosil olishda davom etgan, mehnatlari natijalariga koʻra SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1950-yil 21-iyuldagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va „Bolgʻa“ oltin medali bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan uchinchi marta taqdirlangan. 1960-yilda nafaqaga chiqgan va kasaba uyushmasining eʼtiborga molik shaxsiy nafaqaxoʻrlaridan biri boʻlgan. U umrining oxirlarini oʻzi tugʻilib oʻsgan Toshhovuz viloyatida yashagan. Vafot sanasi aniq emas. 1960 yildan keyin vafot etgan degan tahminlar mavjud.

Mukofotlari 
Lenin ordeni (1949-yil 11-iyun, 1950-yil 21-iyul, 1951-yil 30-iyul)

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1957-yil 14-fevral)

"Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun" medali (1948-yil 5-aprel)

Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949-yil 11-iyun, 1950-yil 21-iyul, 1951-yil 30-iyul)

va boshqa bir qancha medallar

Manbalar 

1900-yilda tugʻilganlar
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Xiva xonligida tugʻilganlar
Xiva xonligi kishilari
Hoji Dunya Gul Niyoziy jome masjidi

Hoji Dunya Gul Niyoziy jome masjidi () – Afgʻonistonning Lagʻmon viloyati, Mihtarlam shahrida joylashgan masjid. Ikkita masjid qurilishi 2017-yilda boshlangan. Ikkinchi masjid 2021-yilda ochilgan va bir vaqtning oʻzida 2000 namozxonni sigʻdira oladi. Ikki qavatli masjid islom ilmlarini oʻrgatuvchi oʻquv markazini ham oʻz ichiga oladi.

Yana qarang 
 Afgʻonistondagi masjidlar roʻyxati

Havolalar 
 Afgʻonistonning Mehtarlam shahridagi masjid ishchilari dezinfeksiya qilmoqda
 Masjid tasviri
 Masjid haqida video
 Ikkinchi masjid video

Manbalar 

Afgʻonistondagi masjidlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Lagʻmon viloyatidagi inshootlar
Xost masjidi

Buyuk Xost masjidi () yoki oddiygina Xost masjidi Afgʻoniston janubi-sharqidagi Xost shahrida joylashgan eng katta masjiddir. U har qanday namoz vaqtida 2000 tagacha namozxonni oʻziga sigʻdira oladi.

Shuni taʼkidlash kerakki, Xost shahrida yana bir qancha kichikroq masjidlar mavjud boʻlib, ular ham manbalarda Xost masjidlari sifatida qayd etilgan.

Yana qarang 

 Afgʻonistondagi masjidlar roʻyxati

Manbalar 

Afgʻonistondagi masjidlar
Xost
Lashkargoh masjidi

Lashkargoh masjidi () – Afgʻoniston janubi-gʻarbidagi Hilmand viloyatidagi Lashkargoh shahrida joylashgan masjid.

Yana qarang 

 Afgʻonistondagi masjidlar roʻyxati
Afgʻonistondagi masjidlar
Paygʻambar sochi masjidi

Jome Mui Muborak nomi bilan ham tanilgan Paygʻambar sochlari masjidi Afgʻonistonning Qandahor shahridagi Kobul bozori yaqinida joylashgan masjid.

Masjid 19-asrda Kohendilxon tomonidan qurilgan. Masjidning soyali hovlisi hududidan kanal oqib oʻtadi. Bir paytlar u yerda sayohatchilarning dam olish uyi boʻlgan.

Masjiddagi Muhammadning sochlari Qandahorga Muhammadning choponi Muhammad paygʻambarning ridosi masjidiga olib kelingan bir vaqtda keltirilgan. Sochlar yon ibodatxonada, oltin gʻilofda, muqaddas adyol va bayroqlar bilan toʻldirilgan quti ichida saqlanadi.

Masjid himoyachisi hisoblangan Mavlaviy Xatib Qandahor Ulema-u-Shoro yaʼni Ruhoniylar kengashining yuqori martabali aʼzolaridan biri boʻlgan.

Manbalar 

Afgʻonistondagi masjidlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Qorako‘z (Oq sazan)

Qorakoʻz (lot. Ballerus sapa) – karpsimonlar oilasiga mansub baliq turi.

Tavsifi 
Bu turdagi baliqlarining uzunligi oʻrtacha 25 smdan 15 smgacha boʻlishi mumkin. Ballerus baliq turiga juda oʻxshash boʻlib, u oʻzining katta koʻzlari, pastroqda joylashgan kichik ogʻzi bilan ajralib turadi.

Yashash tarzi 
Yarim oʻtkinchi baliq. 3—4 yoshlar atrofida voyaga yetadi. Urchishi martning oxiri may oyining boshlariga toʻgʻri keladi. Daryolarda – 5—10 ming, koʻl va suv omborlarida – 30 minggacha boʻlga uvildiriq tashlaydi . Kechasi faol boʻlganligi uchun asosan oʻljalarini tungi paytda ovlaydi. Suv hashoratlarining lichinkalari, qisqichbaqasimonlar, mollyuskalar va oʻsimliklar urugʻlari bilan oziqlanadi. Ularni asosan tez oqadigan, tubi qumli va toshloq suv havzalari yoki daryolarda uchratish mumkin. Soʻnggi oʻn yil davomida bu turning katta qismi yoʻq boʻlib ketdi.

Tarqalishi 
Qora dengiz, Kaspiy dengizi va Orol dengizi irmoqlarida, shuningdek Yevropa va Osiyodagi koʻplab yirik daryolarda keng tarqalgan. U Rossiyaning shimolidagi bir qancha daryolar, xususan Reyn (1995-yilda) va Qora dengiz havzasidagi Dnepr-Bug daryosi orqali Vistula daryosining irmoqlarigacha tarqalgan. Oʻzbekistondagi Amudaryo va Sirdayo havzalarining quyi va oʻrta oqimlarida tarqalgan.

Cheklovchi omillar 
Orol dengizi sathning pasayishi va suvning shoʻrlanishi, daryolar oqimining sunʼiy tartiblanishi, ulardagi suvning kamayishi va suvlarining ifloslanishi Qorakoʻzlarning yashash va koʻpayish sharoitlarining yomonlashishiga sabab boʻldi.

Muhofaza choralari 
Qizilqum qoʻriqxonasida va Quyi Amudaryo biosfera rezervativining qoʻriqlanadigan hududida muhofaza qilinadi. Yashash joylarda muhofazasi tashkil qilinmagan. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan.

Manbalar 

Baliqlar
Qizil kitobga kiritilgan jonivorlar
Flora
Xuden Ibodullayev

Xuden Ibodullayev (1882 – ?) – Telman nomidagi kolxoz birligida (Tashauz viloyatining Ilyalin tumanida joylashgan) tugʻilgan. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Biografiyasi 
1882-yilda Xiva xonligida (hozirgi Toshhovuz viloyati, Turkmaniston) tugʻilgan. Millati boʻyicha turkman.

Bolaligidan u qishloq xoʻjaligi sohasida ishlagan va kollektivlashtirish boshlanganidan keyin Ilyalin tumanida joylashgan Telman kolxozida mudir boʻlib ishlagan.

Xulden Ibadullayev rahbarlik qilayotgan brigada yigʻim-terim yakunlariga koʻra umumiy 8,5 gektar maydonning har gektaridan 66,4 sentnerdan paxta yigʻib oldi. 1951-yil 30-iyulda SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining farmoni bilan Xulden Ibadullayev "1950-yilda sugʻoriladigan yerlarda yuqori paxta hosili olgani uchun" Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan, shuningdek, "Oʻroq va Bolgʻa" ordeni, Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

Uning keyingi taqdiri haqida hech qanday maʼlumot yoʻq.

Mukofotlar 
Xuden Ibodullayev Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni (1951-yil 30-iyul), "Mehnat jasorati uchun" medali (1950-yil 30-iyun), „Oʻroq va bolgʻa“ medali (1951-yil 30-iyul – 6925-son), Lenin ordeni (1951-yil 30-iyul – № 187357); shuningdek, bir qator boshqa medallar, mukofotlar bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Shavkatli mehnat uchun medali sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Xiva xonligida tugʻilganlar
1882-yilda tugʻilganlar
Muhammad Mamiyev

Muhamed Mamiyev (1921, Xorazm SSR, Taze-Chetir qishlogʻi – vafot etgan yili nomaʼlum, Turkmaniston SSR Ilyalin tumani Taze-Chetir qishlogʻi) – Turkmaniston SSR Tashoʻgʻuz viloyati Ilyali tumani Taze-Chetir qishlogʻi Sovetiga qarashli Stalin nomidagi kolxoz brigadasida tugʻilgan. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951) mukofoti sohibi.

Biografiyasi 
1921-yilda Taze-Chetir qishlogʻida (hozirgi Gurbansoltan-eje etrapi hududida) dehqon oilasida tugʻilgan.

Mahalliy maktabni tamomlagan. Urushdan keyingi davrda Ilyalin tumanidagi Stalin nomidagi kolxozda (1961-yildan – Lenin nomidagi kolxoz) oddiy kolxozchi, paxtachilik brigadasi brigadiri boʻlib ishlagan. Kolxoz brigadasi raisi oʻsha payt Keldi Kovliyev boʻlgan.

1950-yilda u rahbarlik qilgan brigada 30 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 46 sentnerdan paxta xomashyosi yigʻib oldi. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1951-yil 30-iyundagi farmoni bilan Lenin ordeni bilan "1950-yilda sugʻoriladigan yerlarda yuqori paxta hosili olgani uchun" Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan mukofotlangan. Keyinchalik esa "Oʻroq va bolgʻa" oltin medali (6930-son) bilan taqdirlangan.

Xuddi shu farmon bilan kolxoz raisi Keldi Kovliyev va Hosildorlar kengashi raisi Sultonmurod Kakaboyev ham Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1973-yilda ajoyib mehnat natijalari uchun u ikkinchi marta Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

Oʻzining tugʻilgan qishlogʻi Taze-Chetir qishlogʻida yashagan. 1981-yildan – kasaba uyushma nafaqaxoʻrlaridan biri boʻlgan. Oʻlim sanasi aniqlan emas.

Mukofotlari 
Muhamed Mamiyev „Sotsialistik Mehnat Qahramoni“, ikki marta „Lenin ordeni“ (1951; 10.12.1973) bilan mukofotlangan.

Manbalar 

Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
1921-yilda tugʻilganlar
Dalma aeroporti

Dalma aeroporti  – BAAning Dalma oroliga xizmat koʻrsatadigan kichik aeroport. U kichik va oʻrta oʻlchamdagi samolyotlarni qabul qilishga qodir, ularning aksariyati orol va boshqa shaharlar oʻrtasida ishchilar va tashrif buyuruvchilarni tashiydi.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Baxtsiz hodisalar va falokatlar 

 1990-yil 15-mayda ikki dvigatelli Piper PA-31-310 Navajo samolyoti hududda kartografiya missiyasini bajargandan soʻng, qoʻnishga urinish paytida uchish-qoʻnish yoʻlagiga yaqin joyda qulab tushdi. Yoʻlovchilarning toʻrt nafari ham halok boʻlgan.

Manbalar 

BAA aeroportlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Birlashgan Arab Amirliklari
Yaqin Sharq aeroportlari
Sardoba koʻli

Sardoba (eskirgan nomi: Sardoba-koʻli) – Amudaryoning oʻng qirgʻogʻidagi koʻl. Turkmaniston bilan chegaraga yaqin Xorazm viloyatining janubi-sharqiy qismida, Hazorasp tumani hududida joylashgan .

Koʻlning maydoni 1,36 km²

Sardoba koʻli dengiz sathidan taxminan 126,2 m balandlikda Qizilshoʻr botqogʻidan janubi-gʻarbda, Amudaryo va A380 avtomobil yoʻli oʻrtasida joylashgan boʻlib, Yevropaning E40 va Osiyoning AH63 yoʻnalishlariga kiradi.

U Amudaryo bilan uzunligi 10 km dan kam boʻlgan nomsiz kanal orqali tutashadi.

1873-yil bahorida Xiva yurishi paytida Toshkentdan Jizzax orqali Xivaga koʻchgan Turkiston otryadi Sardoba koʻli atrofida turkmanlar bilan jang qilgan.

Koʻldan baliqchilik, suv transporti, suv taʼminoti, sugʻorishda, har xil mineral tuzlar, shifobaxsh balchiqlar olish maqsadida foydalaniladi. Gidrologik koʻrsatkichlar, suvning fizik va kimyoviy xususiyatlari, oʻz navbatida, hayot faoliyati Koʻl tabiiy kompleksiga muhim taʼsir kursatuvchi suv hayvonlari va oʻsimlik organizmlarining rivojlanish sharoitlarini belgilaydi. Shunday holatda ushbu koʻl oʻz joylashish xususiyatlarini aks ettiruvchi murakkab ekologik sistema sifatida namoyon boʻlgan. Sirdaryo va Amudaryoda, Xorazm vohasi va Amudaryo deltasida joylashgan koʻlladran Sardoba koʻli kichik va suv mavjudotlarining koʻpligi bilan ajralib turadi. Tasniflanishiga koʻra, Oʻzbekiston hududida 2 tipdagi Koʻl joylashgan: 1) togʻ koʻli, 2) tekislik koʻli. Koʻllarning togʻli hududlarda koʻproq joylashishi iqlimiy va morfologik-gidrografik xususiyatlarga bogʻliq, chunki togʻlar daryolar oqib tushishini shakllantiruvchi namlik akkumulyatorlari sifatida xizmat qiladi. Shuningdek, ularda qulay geomorfologik va geotektonik sharoitlar ham mavjud.

Manbalar 

Xorazm
Hazorasp tumani
Al-Botin eksklyuziv aeroporti

Al-Botin eksklyuziv aeroporti ()  BAA poytaxti Abu-Dabi shahri markazidan  masofada joylashgan maxsus biznes-jet xalqaro aeroportidir. Aeroport Abu-Dabi orolida joylashgan. U 1970-yilda Abu-Dabi xalqaro aeroporti sifatida ochilib (hozirgi Abu-Dabi xalqaro aeroporti bilan adashtirmang), shaharning avvalgi aeroportini almashtirgan.

Tarixi 
Aeroport 1960-yillarda qurilgan va 1970-yilda Abu-Dabi xalqaro aeroporti sifatida ochilgan.

1982-yilda shaharning janubi-sharqida ortib borayotgan havo qatnovini qondirish uchun yangi aeroport ochildi.

1983-yilda Al-Botin harbiy havo bazasiga aylandi, Botin aviabazasi sifatida tanilgan.

1990-yil 17-avgustdan boshlab AQSh Havo kuchlarining ikkita boʻlinmasi Al-Botinga, oxir-oqibat Fors koʻrfazi urushiga aylangan harbiy mojarolarga tayyorgarlik koʻrish uchun joylashtirildi. Al-Botinga joylashtirilgan birinchi boʻlinma Arkanzas shtatidagi Litl-Rok havo kuchlari bazasidan oʻn oltita Lockheed C-130E Hercules transport samolyotiga ega 50-taktik havo yuk koʻtarish eskadroni edi. Unga 1990-yil 26-avgustdan boshlab, Arizona shtatidagi Devis-Montan havo kuchlari bazasidan 41-elektron jangovar eskadron oʻzining oltita Lockheed EC-130H Compass Call elektron hujum samolyotlari bilan qoʻshildi.

Aeroport 2008-yilgacha harbiylar nazorati ostida boʻlib, oʻshanda u Al-Botin eksklyuziv aeroporti nomi ostida eksklyuziv samolyotlariga xizmat koʻrsatadigan fuqarolik aeroportiga aylangan.

2022-yil 8-dekabrda aeroportda amerikalik basketbolchi Viktor But hamda rossiyalik qurol tujjori Britt Griner mahbus sifatida almashilgan.

2023-yil aprel oyida Dubayda joylashgan Jetex aviatsiya kompaniyasi Al-Botin eksklyuziv aeroportida shaxsiy terminal (FBO) ochganini eʼlon qildi.

Hukumatning foydalanishi 
Al-Botin mushtariylari orasida BAA dengiz aviatsiyasi vertolyotlari eskadroni va Abu-Dabi politsiya departamentining havo qanoti bor.

Yoʻlovchi aviakompaniyalari va yoʻnalishlari 
Rotana Jet 2014-yil oktyabr oyida barcha rejalashtirilgan tijorat operatsiyalarini Abu-Dabi xalqaro aeroportining 2-terminaliga koʻchirdi va Al-Botindan xususiy reaktiv qatnovlarni amalga oshirishda foydalanmoqda.

Shveytsariyaning quyosh energiyasi bilan ishlaydigan eksperimental samolyoti, Solar Impulse 2 2015-yilda soʻnggi marta aeroportga qoʻndi. Aeroportdan butun dunyo boʻylab harakatlanish uchun boshlangʻich nuqta sifatida foydalangan. Samolyot 2015-yil 9-mart kuni havoga koʻtarilgan va yaqin atrofdagi Ummonga, soʻngra Hindistonga uchgan. U 2016-yil 25-iyulda Qohiradan Abu-Dabiga qoʻnadigan soʻnggi poyga uchun qoʻnish joyi sifatida ham foydalanilgan.

Ilgari parvoz qilgan aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Yoʻlovchi tashish

Yuk tashish

Hujjatlarda tasvirlanishi 
Aeroport 1969-yil mart oyida Abu-Dabi tomonidan chiqarilgan pochta markalari toʻplamida tasvirlangan.

Manbalar 

BAA aeroportlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Birlashgan Arab Amirliklari
Karp Maystruk

Maystruk Karp Lukyanovich – Birinchi jahon urushi va fuqarolar urushi qatnashchisi. Birinchi Semirechensk Qizil Gvardiya polkining komandiri boʻlgan.

Biografiyasi 
U Semirechensk viloyatining ukrainalik dehqonlar oilasida dunyoga kelgan. Maʼlumotlarga qaraganda Gavrilovka qishlogʻida tugʻilgan. Muayyan farovon hayotga qaramay, 1917-yilda Semirechensk dehqonlari-yangi koʻchmanchilar hisoblanganliklari bois bolsheviklar tarafini olishgan.

Rasmiy sovet tarjimai hollarida ular u haqida „rus chor armiyasining sobiq askari, darhol bolsheviklar tomoniga oʻtgan“ degan maʼlumotlar saqlangan. Bundan mantiqiy ravishda Karp Maystruk Birinchi jahon urushi qatnashchisi boʻlgan. Ammo bu juda koʻp shubhalar paydo qilgan. Chunki ruslar (jumladan, „buyuk ruslar“, „kichik ruslar“  va belaruslar) Turkistonning tub aholisini chor armiyasiga chaqirishmagan. Bundan xulosa qilish mumkinki:

 Yoki Maystruk Kopalskiy tumanida tugʻilmagan, u yerga bolaligida Ukrainadan olib kelingan;
 Yoki u rus chor armiyasida askar boʻlmagan.

1-Semirechenskiy Qizil Gvardiya polkining jangovar askari 
1917-yilda Semirechensk dehqonlarining katta qismi – yangi koʻchmanchilar Semirechensk kazak armiyasining (SMKV) davlat va huquqiy faoliyatiga qarshi boʻlib, bolsheviklar tomonini olganlar. 1917-yil noyabr oyida Kopalskiy tumani Sovetlari Syezdida Karp Maystruk yaqinda agʻdarilgan Muvaqqat hukumatga qarshi nutq soʻzlagan.

1918-yil boshida u Gavrilovskiy dehqonlaridan Qizil gvardiya otryadini tuzgan, u Shimoliy Semirechensk frontida Ataman Annenkov boʻlinishiga qarshi kurashgan. Otryad 1918—1919-yillarda Cherkassy mudofaasida faol qatnashishgan.

1920-yilda uning otryadi 1-Semirechenskiy polkiga aylantirilgan va Fargʻona vodiysiga, soʻngra Buxoro yaqinidagi choʻlga joʻnatilgan: Sovet hokimiyatiga qarshi qurolli muxolifatga qarshi kurash maqsadida (oʻsha yillar terminologiyasi bilan aytganda, „bosmachilar“ ga qarshi). Shundan soʻng 1-Semirechenskiy polki bolsheviklar tomonidan bosib olingan sobiq Xiva xonligi hududiga oʻtkazilgan.

1921-yil 19-aprelda polkning Xiva yaqinida, Bezerkent qal’asi yaqinida olib borgan ogʻir jangida Karp yarador boʻlgan va vafot etgan. Yurtdoshlari ming kilometr uzoqlikdagi qoʻmondonining jasadini olib kelib, Gavrilovka markazidagi maydonga dafn etishgan. Yodgorlikka shunday yozuv yozilgan: „1-Semirechenskiy qizil gvardiya polki komandiri Maystruk Karp Lukyanovich va uning harbiy doʻstlari xotirasiga. Sovet hokimiyati uchun qurbon boʻlgan jangchilarga abadiy shon-sharaflar.“

Xotirasi 
Hozirda qabr Markaziy madaniyat bog hududida joylashgan. Toldiqoʻrgʻon shahridagi koʻchalardan biri K. L. Maystruk nomi bilan ataladi.

Manbalar 

Qozogʻiston tarixi
Xorazm viloyatida vafot etganlar
1921-yilda vafot etganlar
19-aprelda vafot etganlar