MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Elina Danielian

Elina Danielian (; 1978-yil 16-avgustda Bokuda tugʻilgan) — armanistonlik shaxmat grossmeysteri va ayollar oʻrtasida olti karra Armaniston chempioni (1993, 1994. 1999, 2002, 2003, 2004). U ayollar shaxmat olimpiadalarida (1992-2014) Armanistonni o‘n ikki marta himoya qilgan. U 2003-yilda Plovdivda boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi 5-jamoa Yevropa chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan Armaniston jamoasi tarkibida oʻynagan. 2021-yilda u shaxmat boʻyicha yakka tartibdagi Yevropa chempionatida gʻolib chiqdi.

Danielian 1992-yilda Duysburgda o‘tkazilgan 14 yoshgacha bo‘lgan qizlar o‘rtasidagi jahon chempionatida va 1993-yilda Bratislavada o‘tkazilgan 16 yoshgacha bo‘lgan qizlar o‘rtasidagi jahon chempionatida g‘olib chiqdi. 2001-yilda u Minsk shahrida boʻlib oʻtgan tezkor shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida gʻolib chiqdi.

2010-yil oktyabr oyida u dunyoning eng kuchli 10 nafar shaxmatchi ayoli qatoridan joy oldi. 2011-yil mart oyida u 2009-2011-yillardagi FIDE ayollar Gran-prisining Doha bosqichida birinchi oʻrinni egalladi. Danielian 2011-yilda Tbilisida boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida 8/11 ball toʻplagan holda bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2019-yilning may oyida Elina Chess.com sayti mezbonlik qilgan tezkor shaxmat bo‘yicha ayollar chempionatining 1-raundida grossmeyster Katerina Lagnoni (ayollar o‘rtasidagi blits bo‘yicha amaldagi jahon chempioni) qiyinchilik bilan mag‘lub etdi. Uchrashuv kombinatsiyalangan blits va bullet formatida boʻlib, birinchi set 1 soniyalik ortish bilan 5 daqiqa (5+1), ikkinchi set 3+1 va yakuniy set 1+1 edi. Oʻyinni yakuniy oʻq oʻyini hal qildi, chunki hisob finalga qadar teng edi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1978-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchi ayollar
Davlat xazina majburiyatlari

Davlat xazina majburiyatlari — davlat qimmatli qogʻozlarining aholi va yuridik shaxslar orasida ixtiyoriy asosda joylashtiriladigan, pul mablagʻlarining egalari ushbu qimmatbaho qogʻozlarni byudjetga qoʻshganligini tasdiqlovchi va ularga egalik qilish vaqti davomida qatʼiy belgilangan daromad olish huquqini beruvchi turi. Maqsad — byudjetni bajarishni optimallashtirish va inflyatsiya surʼatini pasaytirishdan iborat.

Manbalar
Davlat xarajatlari

Davlat xarajatlari — davlatning moliyaviy xarajatlari boʻlib, davlatning oʻz funksiyalarini bajarishi b — n bogʻliq boʻlgan ehtiyojlarini qondirish uchun markazlashtirilgan va markazlashtirilmagan pul jamgʻarmalarini taqsimlash hamda ulardan uzluksiz ravishda foydalanish boʻyicha huquq normalari b — n tartibga solingan iqtisodiy munosabatlar.
Davlat xarajatlari davlat byudjetida, shuningdek vazirliklar, qoʻmitalar, korxona va tashkilotlarning moliyaviy rejalarida va smetalarida nazarda tutiladi.
Byudjetlarni tayyorlashda markazlashgan va markazlashma gan pul jamgʻarmalarining oʻzaro nisbati belgilanadi. Davlat xarajatlarining hajmi davlat daromadlaridan, iqtisodiy koʻrsatkichlardan, birinchi navbatda milliy daromadni tashkil etishdan kelib chiqqan holda belgilanadi.

Manbalar
Davlat xizmati

Davlat xizmati — Maʼmuriy huquqning markaziy ins.laridan biri, davlat organlari vakolatlarining bajarilishini taʼminlash boʻyicha kasbiy faoliyat. Davlat xizmati — bu davlat tashkilotlari (organ, muassasa) xizmatchilarining davlat funksiyalari va vazifalarini amalga oshirishga yoʻnaltirilgan hamda xaq toʻlanadigan mehnat faoliyati.
Davlat xizmatining mazmuni shaxs egallab turgan mansab (lavozim) orqali belgilanadi. Davlat xizmati huquqiy ins.i (huquqiy normalar majmuasi) kompleks hisoblanib, u maʼmuriy, mehnat, moliya, fuqarolik va b. huquq sohalarining normalarini oʻz ichiga oladi.
Davlat xizmati siyosiy maʼnoda:
 davlat siyosatini amalga oshirishga qaratilgan faoliyat;
 davlatning maqsad va vazifalariga barcha ishlab chiqarilgan siyosiy kuchlar orkali erishish;
 jamiyatdagi muvozanatning asosiy koʻrinishidir.
 Huquqiy maʼnoda esa, davlat — xizmat munosabatlarini huquqiy oʻrnatish;
 mansab majburiyatlari, xizmatchilarning vakolatlari, davlat organlarining kompetensiyasi bajarilishini taʼminlashni anglatadi.
Davlat xizmatini tashkil etish va amalga oshirish, davlat xizmatchisining yuridik statusini belgilash Davlat xizmati va mexnat haqidagi qonun xujjatlariga asosan belgilanadi.

Manbalar
Geosetka

Geosetka -  maxsus sintetik (polimer) qurilish materiali bo’lib so’nggi yillarda u avtomobil va temir yo’llarning poydevorini mustahkamlash uchun tobora ko’proq foydalanilmoqda. Rossiya Federatsiyasida bu nisbatan yaqinda ma'lum bo’lgan, ammo u muvaffaqiyatli, chunki bu  landshaft va yo’l ishlarini tezroq va yaxshiroq bajarishga imkon beradi.

Manbalar 

Chala maqolalar
Davlat xizmatchisi

Davlat xizmatchisi — davlat xizmati lavozimi majburiyatlarini davlat byudjeti mablagʻlari hisobidan toʻlanadigan pul mukofoti evaziga OʻzR qonunlarida belgilangan tartibda bajaradigan fuqaro. Davlat xizmatchisi boshqalardan, yaʼni ishchilardan, dexqonlardan, jamoat birlashmalari xodimlaridan farq qiladi, jumladan , Davlat xizmatchisi maʼ lum bir mansabni egallab turadi. Davlat Davlat xizmatchilarining huquqiy xolatini, yaʼni bajaradigan ishining xarakterini, huquq va majburiyatlarini , Davlat xizmatchilarini ragʻbatlantirish va javobgarlikka tortish tartibini va b. holatlarni belgilab beradi.

Manbalar
Davlat chegaralarining daxlsizligi

Davlat chegaralarining daxlsizligi — ushbu prinsip Yevropa Xavfsizlik va Hamkorlik Kengashining 1997-y.gi Yakunlovchi xujjatida taʼriflab berilgan: „ Ishtirokchi davlatlar bir — birlariga tegishli, shuningdek Yevropadagi barcha davlatlar chegaralarini buzilmas deb hisoblaydilar va shuning uchun ular hozir va kelajakda ushbu chegaralarga nisbatan har qanday tajovuz qilishdan oʻzlarini tiyadilar“.

Manbalar
Davlat chegarasi rejimi

Davlat chegarasi rejimi — davlat chegarasini jihozlash va uni asrash ustidan nazorat qilish, davlat chegarasining shaxslar va transport vositalari tomonidan hayvonlarni olib oʻtish, shaxslar, transport vositalari, kesib oʻtilishi, chegara orqali tovarlar, boshqa mol — mulk va chegarasida yoki uning yaqinida xoʻjalik faoliyati va b. tovarlar, boshqa mol — mulk va hayvonlarni oʻtkazish, davlat faoliyat yuritish tartibini belgilovchi qoidalar majmui.

Davlat chegarasi rejimi:
 davlat chegarasini jihozlash va uni asrash ustidan nazorat qilish;
 davlat chegarasining shaxslar va transport vositalari tomonidan kesib oʻtilishi;
 davlat chegarasi orqali tovarlar, boshqa mol — mulk va hayvonlarni olib oʻtish;
 davlat chegarasi orkali shaxslar, transport vositalari, tovarlar, boshqa mol — mulk va xayvonlarni oʻtkazish;
 davlat chegarasida yoki uning yaqinida xoʻjalik faoliyati va b. faoliyat yuritish tartibini belgilovchi qoidalar. Davlat chegarasi rejimi milliy qonun xujjatlari hamda UzRning xalqaro shartnomalari b — n belgilanadi.

Manbalar
Landscape planning

Landshaftni rejalashtirish — landshaft arxitekturasining bir tarmogʻi. Erv Zube (1931-2002-yillarda) fikriga koʻra, landshaftni rejalashtirish — bu tabiiy jarayonlar va muhim madaniy va tabiiy resurslarni himoya qilgan holda raqobatdosh yerdan foydalanish oʻrtasida obodonlashtirishni rivojlantirish bilan bogʻliq faoliyat sifatida belgilanadi. Frederik Lou Olmsted tomonidan ishlab chiqilgan park tizimlari va yashil yoʻllar landshaftni rejalashtirishning asosiy misollaridir. Landshaft dizaynerlari, odatda, qurilish ishlarini topshirmoqchi boʻlgan mijozlar uchun ishlaydi. Landshaftni rejalashtiruvchilar keng koʻlamli masalalarni, shuningdek, dizayn loyihalarini cheklaydigan loyiha xususiyatlarini tahlil qiladilar.

Landshaftni rejalashtiruvchilar keng geografik miqyosdagi, koʻplab yerdan foydalanishga yoki koʻplab mijozlarga tegishli yoki uzoq vaqt davomida amalga oshiriladigan loyihalar ustida ishlashi mumkin. Misol tariqasida, foydali qazilmalarni rejasiz ravishda qazib olish natijasida yetkazilgan zarar aholining landshaftni rejalashtirishga boʻlgan talabining dastlabki sabablaridan biri edi.

Yevropada 
Alberti bozorlar uchun shahar maydonlari va boʻsh joydan maksimal darajada foydalanish uchun oʻziga xos ilovalar zarurligi haqida yozgan. Shimoliy Evropada bu turar-joy maydonlarini yashil maydonlar atrofida rejalashtirish kerak degan gʻoyaga aylandi. Ushbu turdagi birinchi makon Place des Vosges edi. Buyuk Britaniyada turar-joy maydonlari ham qurilgan va ularni rejalashtirish jamoat ochiq maydonlarini (shaharlar ichidagi jamoat bogʻlarini) birlashtirish gʻoyasiga aylangan. Frederik Lou Olmsted Bostondagi park tizimlari haqidagi taklifi bilan bu gʻoyaga turtki berdi — mashhur Emerald Necklace . Patrik Aberkrombi bu gʻoyani oldi va uni London okrugi uchun 1943-1944-yillardagi ajoyib ochiq kosmik rejasiga kiritdi. Amaldagi landshaftni rejalashtirishga misol sifatida RWE kompaniyasining kon qazib olish ishlaridan keyingi rejalari va ular ochiq konlar natijasida hosil boʻlgan zararlangan ekotizimlar va landshaftlarni tiklash uchun qayta ishlashda qoldiq va tuproqdan qanday foydalanishni rejalashtirganligidir (masalan,). Garzweiler yer usti koni).

AQShda 
Qoʻshma Shtatlarda landshaft arxitektorlari shaharsozlik bilan bir qatorda tabiiy muhitga yoʻnaltirilgan landshaft rejalashtirish xizmatlarini taqdim etadilar. Biroq, Kanada va Yevropadan farqli oʻlaroq, AQShda yerdan foydalanishni rejalashtirishning milliy tizimi yoʻq. Frederik Lou Olmsted va Ian McHarg ikki nufuzli amerikalik landshaft meʼmorlari boʻlib, ular ham rejalashtiruvchi sifatida ishlagan. McHargning landshaftni ustki rejalashtirish boʻyicha ishi GISning rivojlanishiga va Jek Dangermond tomonidan ESRIning asoslanishiga hissa qoʻshgan.

Maʼlumotnomalar

Havolalar 

 Yevropa landshaft konventsiyasi (Yevropa Kengashining rasmiy bayonoti).
Geosetkani qo’llanishi

Geosetkani qo’llanishi;

 faol ish paytida yo’l va aerodrom qoplamasining tirqishi, deformatsiyasi va siljishini kamaytirish:
 yo’l va aerodrom qoplamalarining struktura qatlamlarini mustahkamlash:

Yassi geosetkalar yuqori mexanik tavsiflari bilan ajralib turadi va armaturalovchi qatlamcha yaratish uchun foydalaniladi. Konstruktiv yechimni qo’llash sohasi – yo’l to’shamasi konstruksiyasining mustahkamligi ta’minlangan bo’lib, transport vositalari ta’siridan suruvchi yuklama yo’q bo’lganda asfaltobetondan  qoplamani ta’mirlashdan iborat. Geosetkalar, odatda, uzunligi 5 - 40 mm o’lchamli yacheykadan iborat bo’ladi. Yacheyka borligi va o’lchami, element qalinligi materialning mexanik tavsifini va materialning uni yotqizilgan qatlami bilan bog’liqlik darajasini belgilaydi.

Manbalar 

Chala maqolalar
Davlat chegarasini qo'riqlash organlari

Davlat chegarasini qoʻriqlash organlari — „Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi toʻgʻrisida“ gi OʻzR Qonuniga muvofiq, OʻzRda davlat chegarasini himoya qilish va qoʻriqlash vakolatiga ega boʻlgan organlarning tizimi belgilangan.
Mazkur Qonunga koʻra, OʻzR VM, OʻzR Milliy xavfsizlik xizmati (OʻzR DXX), OʻzR Tashqi ishlar vazirligi, OʻzR Mudofaa vazirligi, OʻzR IIV, OʻzR Davlat bojxona qoʻmitasi, mahalliy davlat hokimiyati organlari davlat chegarasini himoya qilish va qoʻriqlash sohasidagi vakolatlarga ega boʻlgan organlar hisoblanadi.

„Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasi toʻgʻrisida“ gi OʻzR Qonunining 29 — m.siga koʻra, OʻzR Milliy xavfsizlik xizmati davlat chegarasini himoya qilish va qoʻriqlash sohasidagi davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi; davlat chegarasi himoya qilinishi va qoʻriqlanishini taʼminlaydi; chegara qoʻshinlarini boshqarishni amalga oshiradi;
davlat boshqaruv organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, fuqarolarning oʻzini Oʻzi boshqarish organlari, korxonalar va muassasalar sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtirib turadi; tashkilotlarning davlat chegarasini himoya qilish va qoʻriqlash davlat chegarasi xavfsizligiga tahdidlar toʻgʻrisida belgilangan tartibda axborot taqdim etadi;
razvedka, kontrrazvedka va tezkor — qidiruv faoliyatini amalga oshiradi; belgilangan tartibda kontrabandaga qarshi kurash choralarini ishlab chiqadi va amalga oshiradi.

Manbalar
Davlat shakli

Davlat shakli — konstitutsiyaviy huquq nazariyasida davlatning oliy organlarini tashkil etish usuli. Davlat hokimiyatining hududiy tuzilishi va bu hokimiyatni amalga oshirish usullari.Davlat shakli uch tarkibiy qism: boshqaruv shakli, davlat tuzilishi shakli va siyosiy idora usulidan iborat.

Aniqroq aytganda, boshqaruv shakli, yaʼni davlat hokimiyati va boshqaruvni tuzish hamda tashkil etishning muayyan tartibi; davlat tuzilishi shakli, yaʼni davlatning hududiy tuzilishi, markaziy, mintaqaviy va mahalliy hokimiyatlarning oʻzaro munosabatlari muayyan tartibi; siyosiy (davlat) idora usuli, yani siyosiy davlat (hokimiyati)ni amalga oshirish usul va metodlaridir. Davlat shakli davlat mohiyati va mazmunining bevosita ifodachisi va tarqatuvchisidir.
Davlatning mohiyati va mazmuni (vazifalari) qanday boʻlsa, uning shakli xam pirovard natijada shunday boʻladi . Davlatning mohiyati u qaysi tabaqalar, guruhlar, sinflarning xohish — irodasi va manfaatlarini himoya qilishida namoyon boʻladi. Davlatni mazmun nuqtai nazaridan koʻrib chiqish u qaysi yoʻnalishlarda va qanday faoliyat koʻrsatishini aniqlashni anglatadi. Davlatni shakl nuqtai nazaridan oʻrganish, avvalambor, uning tuzilishini, asosiy tarkibiy qismlarini, ichki tuzilmasini, davlat hokimiyatini oʻrnatish va uni amalga oshirishning asosiy usullarini oʻrganish demakdir. Davlat shakli, uning mohiyati va mazmuni singari, hech qachon turgʻun boʻlib qolmagan, balki koʻplab iqtisodiy, ijtimoiy — siyosiy, mafkuraviy va b. omillar taʼsirida hamisha oʻzgarib, rivojlanib borgan. Ular haqidagi tasavvur ham muttasil oʻzgarib turgan. Buni Davlat shaklining rivojlanishi tarixi mobaynida mazkur masala yuzasidan bildirilgan turli — tuman fikrlar, qarashlar (mas. , Aflotun , Arastu fikr — qarashlari) ham tasdiqlaydi.

Manbalar
Davlat ekologik nazorati

Davlat ekologik nazorati — qarang: Ekologik nazorat.

Manbalar
Channing Tatum

Channing Matthew Tatum (; 1980-yil 26-aprelda tugʻilgan) amerikalik aktyordir. Step Up (2006) filmidagi roli ortidan shuhrat qozongan.

Manbalar

Havolalar  

 

1980-yilda tugʻilganlar
Amerikalik aktyorlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik kinoprodyuserlar
Davlat ekologik ekspertizasi

Davlat ekologik ekspertizasi — ixtisoslashtirilgan ekspert boʻlinmalari OʻzR Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi organlari tomonidan amalga oshiriladigan ekologik ekspertiza. Davlat ekologik ekspertizasi: prognoz qilinayotgan, moʻljallanayotgan yoki amalga oshirilayotgan xoʻjalik va b. xil faoliyatning ekologik talablarga muvofiqligini;
atrof muhitning holatiga va fuqarolar sogʻligʻiga zarar koʻrsatishi mumkin boʻlgan yoki zararli taʼsir koʻrsatishi moʻljallanayotgan va amalga oshirilayotgan xoʻjalik hamda boshqa xil faoliyatning ekologik xavflilik darajasini;atrof — muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish boʻyicha nazarda tutilayotgan tadbirlarning yetarliligi va asosliligini aniqlash uchun oʻtkaziladi.

Manbalar
Davlat energetika nazorati

Davlat energetika nazorati — qarang: Energetika nazorati.

Manbalar
Ralph Beard

Ralph Milton Beard Jr. (1927-yil 2-dekabr — 2007-yil 29-noyabr) amerikalik kollej va professional basketbolchi edi. U Kentucky Universitetida ikki marta NCAA milliy basketbol chempionligini qoʻlga kiritdi va 1951-yildagi soqol olish mojarosida ishtirok etgani uchun umrbod diskvalifikatsiya qilinishidan oldin Milliy Basketbol Assotsiatsiyasida ikki yil oʻynadi.

Yoshlik 
Beard Kentucky shtatining Hardinsburg shahrida tugʻilgan. Beard Louisvilleda oʻsgan va Louisville Boys High Schoolda oʻqigan. Keyinchalik u qimor o‘yinchilaridan pul olishiga oilaning moddiy ahvolini ko‘rsatgan. Otasi oilani tark etgach, onasi farrosh boʻlib ishlagan.

Kollej faoliyati 
U Alex Groza, Wallace Jones, Cliff Barker va Kenny Rollins bilan birga Kentukki universitetida Adolf Ruppning „Ajoyib beshlik“ basketbol jamoasi aʼzosi. Beard 1948-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida Fabulous Five va Phillips 66ers bilan oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Professional martaba

Indianapolis olimpiyachilari (1949-1951) 

1949-yilgi NBA loyihasining ikkinchi bosqichida olingan Beard Indianapolis olimpiyachilari bilan ikki mavsum oʻynagan va har bir oʻyinda oʻrtacha 15,9 ochko va 4,4 golli uzatma toʻplagan.

CCNY nuqta soqol olish janjali 
1951-yil oktyabr oyida rasmiylar uni sobiq jamoadoshlari Alex Groza va Dale Barnstable bilan birga 1951-yilgi NCAA soqol olish mojarosining bir qismi sifatida poraxoʻrlikda aybladilar. Ular o‘z ayblariga iqror bo‘lishdi va shartli qamoq jazosiga hukm qilishdi, biroq NBA komissari Moris Podoloff uchalasini ham umrbod NBAdan chetlashtirdi. Beard 700 dollar olganini tan oldi, lekin o‘yinda hech qachon ochko yo‘qotganini rad etdi. Uning soʻzlariga koʻra, Nyu-York okrug prokurori Frank Hogan NBAning Podoloff va Nyu-York arxiyepiskopi kardinal Francis Spellman bilan til biriktirib, katolik kollejlaridagi oʻyinchilarni himoya qilish maqsadida Oʻrta Gʻarbiy oʻyinchilarning orqasidan borishga harakat qilgan.

Oqibat 
Keyinchalik farmatsevtika sanoatida ishladi. Taqiqlanganidan keyin uning sport bilan shugʻullanishi Amerika Basketbol Assotsiatsiyasining Kentucky polkovniklari bilan skautlik edi. U professional beysbol oʻynashga harakat qildi, ammo uning qimor oʻynashni taqiqlashi uni ushbu sport turidan ham uzoqlashtirdi.

NBA martaba statistikasi

Muntazam mavsum

Pley-off

Shaxsiy hayot 
Keyinchalik Kentucky universiteti Beardni yana kutib oldi. Maktab uning formasini bekor qildi va uni oʻyinchilar bilan faoliyati haqida suhbatlashishga taklif qildi.

1985-yilda u Kentucky Atletik shon-sharaf mukofoti sohiblari qatoriga kiritildi.

Beard 2007-yil 29-noyabrda Kentucky shtatidagi Louisvilledagi uyida vafot etdi.

Manbalar 

2007-yilda vafot etganlar
1927-yilda tugʻilganlar
AQSh basketbolchilari
Gollandiya kasalligi

Iqtisodiyotda Gollandiya kasalligi maʼlum bir sektorning iqtisodiy rivojlanishining oʻsishi (masalan, tabiiy resurslar) va boshqa tarmoqlar (masalan, ishlab chiqarish sektori yoki qishloq xoʻjaligi)dagi pasayish oʻrtasidagi aniq sababiy bogʻliqlikdir.

Bu atama 1977-yilda The Economist tomonidan 1959-yilda yirik Groningen tabiiy gaz konining tashkil etilishidan so‘ng Niderlandiyada ishlab chiqarish sektorining pasayishini tasvirlash uchun kiritilgan 

Taxmin qilingan mexanizm shundan iboratki, oʻsib borayotgan sektorda (yoki chet el yordami oqimi) daromadlar koʻpayganligi sababli, ushbu davlat valyutasi boshqa davlatlar valyutalariga nisbatan mustahkamlanadi (batarlanadi) (valyuta kursida namoyon boʻladi). Bu mamlakatning boshqa eksporti boshqa mamlakatlar uchun qimmatroq boʻlishiga va importning arzonlashishiga olib keladi va bu sektorlarni raqobatbardoshligini kamaytiradi.

Bu koʻpincha tabiiy resurslarni topishga ishora qilsa-da, " chet el valyutasining katta oqimiga olib keladigan har qanday rivojlanish, jumladan, tabiiy resurslar narxlarining keskin oʻsishi, xorijiy yordam va toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar " ni ham nazarda tutishi mumkin.

Model 

Gollandiya kasalligini tavsiflovchi klassik iqtisodiy model 1982-yilda iqtisodchilar V. Maks Korden va J. Piter Neari tomonidan ishlab chiqilgan. Modelda sotilmaydigan sektor (xizmatlarni oʻz ichiga oladi) va ikkita savdo sektoridan iborat : rivojlanayotgan sektor va orqada qolgan (yoki rivojlanmagan) savdo sektori. Rivojlanayotgan sektor, odatda, neft, tabiiy gaz, oltin, mis, olmos yoki boksit kabi tabiiy resurslarni qazib olish yoki qahva yoki kakao kabi ekinlarni ishlab chiqarishdir. Qolgan sektor odatda ishlab chiqarish yoki qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullanadi.

Taʼsiri 
Savdoning oddiy modellari mamlakatning qiyosiy ustunlikka ega boʻlgan sohalarga ixtisoslashishi kerakligini koʻrsatadi; shuning uchun baʼzi tabiiy resurslarga boy mamlakat ushbu tabiiy resurslarni qazib olishga ixtisoslashgani yaxshiroqdir.

Biroq, boshqa nazariyalar, bu, masalan, tabiiy resurslar tugashi bilan, zararli ekanligini koʻrsatadi. Bundan tashqari, narxlar pasayishi mumkin va raqobatbardosh ishlab chiqarish tezda qaytib kela olmaydi. Bu sodir boʻlishi mumkin, chunki texnologik oʻsish rivojlanayotgan sektorda va savdo boʻlmagan sektorda rivojlanmagan savdo sektoriga qaraganda kichikroq. Ushbu iqtisod boshqa mamlakatlarga qaraganda kichikroq texnologik oʻsishga ega boʻlganligi sababli, uning rivojlanmagan savdo tovarlari boʻyicha qiyosiy ustunligi qisqaradi, shuning uchun firmalar savdo sektoriga sarmoya kiritmaslikka olib keladi.

Shuningdek, tabiiy resurslar narxining oʻzgaruvchanligi va shu tariqa real ayirboshlash kursi xususiy firmalarning investitsiyalarini cheklaydi, chunki firmalar kelajakdagi iqtisodiy sharoitlar qanday boʻlishini bilmasalar, sarmoya kiritmaydilar. Xomashyo kabi tovar eksporti valyuta qiymatini oshiradi. Bu iqtisodiyotning boshqa tarmoqlarida raqobatning yoʻqligiga olib keladi. Tabiiy resurslarni qazib olish ham juda katta kapital talab qiladi, buning natijasida bir nechta yangi ish oʻrinlari yaratiladi.
Bruce Banner (Marvel kinematografiya koinoti)

Bruce Banner () Marvel kinematografiya koinoti (MKK) mediafranshizasidagi xayoliy qahramondir. Marvel komikslaridagi ayni nomli personajga asoslangan. Taxallusi — Hulk (). MKK filmlarida ushbu qahramonni amerikalik aktyor Mark Ruffalo gavdalantirga.

Mukofotlar

Manbalar 

Xayoliy qahramonlar
Latife Uşaki

Latife Ushaklıgil (tugʻilgan ismi Fatima-tuz Zehra Latife Ushakîzade; faxriy unvoni bilan Latife Hanim; 1898-yil 17-iyun — 1975-yil 12-iyul) 1923-1925-yillar oraligʻida Mustafo Kamol (keyinchalik Otaturk)ning rafiqasi edi. U otasi tomonidan taniqli turk yozuvchisi Xolid Ziyo Ushaklıgil bilan qarindosh boʻlgan.

Biografiya 
Latife Xonim 1898-yilda Smirna shahrida (hozir Izmir nomi bilan tanilgan) shaharning eng taniqli savdogar oilalaridan birida tugʻilgan. Ildizlari Ushak shahrida boʻlib, ularning norasmiy familiyasi Ushakizade shu yerdan olingan. U Smirnadagi oʻrta maktabni tamomlagan va 1919-yilda huquqshunoslik boʻyicha oʻqish uchun chet elga — Parij va Londonda ketgan. U Turkiyaga qaytib kelganida Turkiyaning mustaqillik urushi yakuniga yaqinlashib qolgan edi.

1922-yil 11-sentyabrda Smirnadagi oilaviy saroyiga qaytib kelgach, u askarlarga duch keldi va unga Posho uyni Smirnadagi Bosh qarorgoh sifatida egallab olganligi haqida xabar berdi. Askarlarni u haqiqatan ham uyga tegishli ekanligiga ishontirgandan soʻng, unga kirishga ruxsat berildi. 

Latifa Xonim va Mustafo Kamol Posho 1923-yil 29-yanvarda onasi Zübeyde Xonim vafotidan soʻng Smirnaga qaytganlarida turmush qurishdi. Ikki yarim yil davomida Latife Xonim turk ayollarining yangi qiyofasini davlat hayotida faol ishtirok etgan birinchi xonim sifatida timsol qildi. Bu Turkiyada oʻz davri standartlari boʻyicha yangilik edi. U Turkiyada 1920-yillarda ayollarni ozod qilish boʻyicha boshlangan islohotlarga sezilarli taʼsir koʻrsatdi.

Biroq, u va eri oʻrtasidagi munosabatlar yaxshi emas, ular birga baxtli emas edilar. Tez-tez tortishuvlardan soʻng, ikkalasi 1925-yil 5-avgustda ajrashishdi. Latife Xonim umrining qolgan qismini Izmirda (1930-yillardan keyin Smirna shunday atalgan) va Istanbulda yolg‘izlikda yashab, o‘limigacha (1975-yilgacha) shaxsiy davrasidan tashqari yaqin aloqalardan qochgan. U hech qachon boshqa turmushga chiqmagan va hayoti davomida eri bilan o‘rtadasidagi munosabatlari haqida sukut saqlagan. 2005-yilda Turk Tarix Jamiyati uning kundaliklarini „oilasining fikrini inobatga olgan holda, shaxsiy kundaliklaridan tashqari“ ommaga oshkor qilishni lozim topdi. Biroq uning oilasi ochiqchasiga maktublarga egalik qilish huquqiga ega ekanliklarini va kundaliklarning chop etilishini istamasliklarini bildirishdi. Natijada, jamiyat nashrga qarshi qaror qildi.

Faxriy Jumhuriyat jurnalisti İpek Çalışlar tomonidan Latife Xonimning keng qamrovli, lekin ayni paytda munozarali tarjimai holi 2006-yilda nashr etilgan.

Galereya

Manbalar

Adabiyotlar 
 

Mustafa Kemal Atatürk
1975-yilda vafot etganlar
1898-yilda tugʻilganlar
Kishilar
Merlin

Merlin (, , , ) – Qirol Arthur haqidagi afsonalardagi afsonaviy qahramon.

Manbalar 

Xayoliy qahramonlar