MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Leningrad hayvonot bog‘i xodimlariga yodgorlik lavhasi

Leningrad hayvonot bogʻi xodimlariga yodgorlik lavhasi ― Leningrad hayvonot bogʻining markaziy kirish qismidagi pavilyonda (Aleksandr bogʻi, 1-uy) Leningrad qamali va Ulugʻ Vatan urushi yillarida hayvonot bogʻida ishlaganlar xotirasiga oʻrnatilgan.

Lavha oq marmardan qilingan, unga qora rangda matn qoʻllanilgan:

"1944-1994. Leningrad hayvonot bogʻi xodimlariga — kechayu kunduz qamal qahramonlari. Ular jasorati bilan hayvonlarning hayotini asrab qoldi va shahar uchun noyob ilm-fan va madaniyat markazini saqlab qoldi".

Memorial lavha 1985-yilda haykaltarosh M. K. Anikushin tomonidan yaratilgan, 2012-yil may oyida 33008 raqami ostida yagona Xotira kitobiga kiritilgan.

Ulugʻ Vatan urushi davrida Leningrad hayvonot bogʻi 
1941-yilning yozidan boshlab hayvonlarni Leningrad hayvonot bogʻidan Qozonga evakuatsiya qilish boshlandi. Biroq hayvonot bogʻining oʻn uchta xodimi hamrohligidagi hayvonlarning faqat birinchi partiyasini olib chiqish mumkin edi. Hayvonlarning bir qismi tashish paytida nobud boʻlgan.

Shaharda qolgan hayvonlar, shuningdek, hayvonot bogʻida ishlagan odamlar shaharni qamal qilish paytida doimiy tahdid ostida edilar — hayvonot bogʻi shahar markazida joylashgan edi, tez-tez portlashlar boʻlib turardi. Urush yillarida hayvonot bogʻi binolariga bir necha bor bombalar tushdi, portlash natijasida odamlar ham, hayvonlar ham halok boʻldi.

Qiyin sharoitlarga qaramay, hayvonot bogʻi xodimlari nafaqat hayvonlar fondining katta qismini saqlab qolishga, balki shaharning qamal qilingani sharoitida baʼzi turlardan nasl olishga ham muvaffaq boʻlishdi.

1942-yilning yozidan boshlab hayvonot bogʻi tashrif buyuruvchilar uchun ochiq edi, shundan soʻng u qamal tugagunga qadar ishladi. Shuningdek, har doim, qamalning birinchi yilidagi qishdan tashqari, hayvonot bogʻida yoshlar toʻgaragi ishlashni davom ettirdi.

Manbalar 

Leningrad zooparki
Leningrad qamaliga bagʻishlangan yodgorliklar
Sankt-Peterburgning yodgorlik lavhalari
Toshdagi qilichlar yodgorligi

Toshdagi qilichlar yodgorligi () — Norvegiyaning Rogaland okrugi, Stavanger shahridagi Myolebuxtaning sharqiy tomoni Hafrsfyordda oʻrnatilgan yodgorlik.

U taxminan 872-yilda boʻlib oʻtgan va natijasida Ajoyib-sochli Xarald I Norvegiyaning birinchi qiroli boʻlgan Hafrsfyorddagi jang sharafiga qurilgan boʻlib, u Norvegiyaning keyingi milliy birlashuvining ramzi hisoblanadi. Yodgorlik 1983-yilda Norvegiya qiroli Olav V tomonidan ochilgan.

Memorial haykaltarosh Fritz Roed tomonidan yaratilgan. U uchta ulkan qilichdan iborat boʻlib, goʻyo qoya tepalikka sanchilib qolgan. Uchta tojli uchta qilich Norvegiyaning uchta asosiy hududini anglatadi: shimoliy, janubi-sharqiy va janubi-gʻarbiy. Bitta qilich boshqalardan kattaroq, bu sochli sochli Ajoyib-sochli Xarald I ning qilichi. Qilichlar xuddi tosh qoyaga qadalgandek.

Boʻlib oʻtgan Hafrsfyord jangi xotirasidan tashqari, yodgorlik tinchlik ramzi hamdir. Yodgorlik dizayni eslatganidek, vikinglar tinchlik davrida qilichlarini yerga suqish odati bor edi. Qilichlar koʻpincha mamlakat boʻylab topilgan qadimiy qurollardan ilhomlanib yasalgan. Yodgorlik Norvegiyaning eng muhim ramzlaridan biri boʻlib, har yili iyun oyida uning ostida vikinglar tarixini oʻrganish ishqibozlarining tadbirlari oʻtkaziladi.
 
Qilichlar yonidagi qoyaga oʻyilgan memorial lavha norveg tilida yodgorlikning maʼnosi va ramzlari, muallifi va qirol tomonidan kashf etilganligi haqida maʼlumot beradi.

Yurish yoʻli Suladan Stavangerga, Sula aeroportidan 11 km va Stavanger markazidan 6 km uzoqlikda joylashgan yodgorlikka olib boradi. Bugungi kunda bu hudud Stavanger aholisi uchun eng mashhur dam olish maskanlaridan biri hisoblanadi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Véronique Mignot-Bari, Stavanger und seine Umgebung, Trolls of Norvegiya, 2008, ISBN 978-82-92868-08-9, 56-bet )

Havolalar 
 Swords in Stone
Bronza haykallar
Norvegiyada 1983-yil
XX asrda Norvegiyada paydo boʻlgan
1983-yilda qurilgan binolar va inshootlar
Stavangerning binolari va inshootlari
1983-yil yodgorliklari
Voqealar boʻyicha yodgorliklar
Norvegiyaning diqqatga sazovor joylari
Nadejda va Rastko Petrovichlar memorial muzeyi

Nadejda va Rastko Petrovichlar memorial muzeyi () — Belgradda Lubomir Stoyanovich koʻchasi, 25-uyda joylashgan muzey. 1974-yilda Belgrad shahrining Madaniy yodgorliklarni muhofaza qilish instituti qarori bilan muzey madaniy yodgorlik sifatida tan olingan.

Memorial muzey Nadejda va Rastko Petrovichning singlisi Lyubitsa Lukovichning oilaviy uyida joylashgan. Uy 1928-1935-yillarda professorlar koloniyasining odatiy uyi sifatida qurilgan. Koʻchmas mulk uy va yer uchastkasidan iborat.

Petrovichlar oilasining boy merosi yozuvchi va olim Mita Petrovich (1852-1911), rassom Nadejda Petrovich (1873-1915) va yozuvchi Rastko Petrovich (1898-1949) hayoti va ijodi bilan bogʻliq boʻlib, ular Lyubitsa Lukovich tomonidan toʻplangan va Belgraddagi Milliy muzeyga sovgʻa qilingan. Bugungi muzey ekspozitsiyasini aynan shu narsa tashkil qiladi. Muzeyda Nadejda Petrovichning rasmlari va eskizlari, oila aʼzolarining shaxsiy yozishmalari, Rastko Petrovichga tegishli sanʼat buyumlari toʻplami, sayohat filmlari, gramofon plastinalari va boshqa buyumlar mavjud.

Yana qarang 
 Belgrad shahrining madaniy yodgorliklari roʻyxati
 Belgraddagi Milliy muzey
 Nadejda Petrovich
 Rastko Petrovich

Manbalar

Havolalar 
 Музеи города Белграда 
 Институт по охране памятников культуры Республики Сербии — Белград 
 Недвижимые объекты культурного наследия
 Перечень памятников
1975-yilda tashkil etilgan muzeylar
Serbiyaning madaniy yodgorliklari
Madaniyat yodgorliklari
Serbiya muzeylari
Belgrad muzeylari
Alifbo boʻyicha muzeylar
Volgodonskda o‘rnatilgan "Tinchlik atomi" yogorligi

Volgodonskda oʻrnatilgan „Tinchlik atomi“ yogorligi ― Volgodonskda oʻrnatilgan monument boʻlib, shaharda atom muhandisligi va energetikasining rivojlanishini ramzini ifodalaydi. Volgodonskning asosiy ramzlaridan biri hisoblanadi. Haykaltarosh Yuriy Vladimirovich Aleksandrovning haykali dastlab 1981-yilda Tsimlyanskdagi „Volgodonsk“ aeroporti oldidagi maydonga oʻrnatilgan. Biroq, bir necha oy oʻtgach, Rostov viloyati ijroiya qoʻmitasi raisi Matvey Ivanovich Ivanitskiyning Volgodonskga tashrifi chogʻida yodgorlik vokzal maydoni va terminal binosiga nisbatan juda katta boʻlib tuyulgani uchun yodgorlikni koʻchirishga toʻgʻri keldi. Yangi joy Kurchatov va Quruvchilar shoh koʻchalari chorrahasida aylanma yoʻlning oʻrtasida aniqlangan boʻlib, u hozirgi kungacha shu yerdan joy olgan.

Tavsifi 
Dizaynning asosi — uzum novdasi bilan oʻralgan atom elektronlarining uslublangan orbitalari hisoblanadi. Yodgorlikdagi uzum dastalari vinochilik anʼanalari bilan mashhur Tsimlyansk bilan qoʻshimcha ramziy aloqani yaratadi. Shahar oʻzining uzumlari va vinolari bilan mashhur boʻlib, ular bir necha bor koʻrgazmalarda sovrinlarni qoʻlga kiritgan. Yodgorlik poydevorining yon devorlari egilgan. Dastlabki dizaynga koʻra, poydevor shakli navigatsiya minorasi va aerovokzal binosining qiya devorlari koʻrinishiga oʻxshardi. Aleksandrov tomonidan taqdim etilgan meʼmoriy kompozitsiyaning eskizi darhol Volgodonskning monumental va badiiy dizayni kontseptsiyasini ishlab chiqish uchun ijodiy guruh tomonidan maʼqullandi. „Atommash“ zavodi yodgorlik qismlarini — karkasi, zanglamaydigan poʻlat va jez qoplama qismlarini (uzum va uzum shodalari) ishlab chiqarish uchun buyurtma oldi.

Manbalar 

Volgodonsk yodgorliklari
Rostov viloyatidagi madaniy merosning mintaqaviy ob’ektlari
Rossiyaning madaniy meros ob’ektlari alifbo tartibida
Matthew Stanford Robisonning qabri

Matthew Stanford Robison yodgorligi ― Salt-Lake-City qabristonida joylashgan yodgorlikdir. 10-yoshli Matthew Stanford Robisonning otasi Ernest Robison tomonidan yaratilgan. Matthew’ning ota-onasi uning qabrini quvonch va ilhom maskaniga aylantirishga qaror qilishdi. Yodgorlikda nogironlar aravachasidan turib, chap qoʻlini osmonga koʻtargan bola tasvirlangan.

Tarixi 
Matthew Stanford Robison 1988-yil 23-sentabrda Yuta shtatining Salt-Lake-City shahrida Ernest va Anneke Robison oilasida nogiron boʻlib tugʻilgan. Shifokorlar ota-onasiga oʻgʻlining omon qolmasligini aytishgan. Bolada tugʻilganda kislorod yetishmovchiligi aniqlangan edi, u koʻr va qisman falaj edi, ammo prognozlarga qaramasdan, u oʻn yil yashadi.

1993-yilda Robison oilasi nogironlarga asbob-uskunalar sotib olishda yordam berish uchun "Ability Found" (Qobiliyatlarni egallash) nomli notijorat tashkilotga asos soldi. Notijorat tashkilot miya yarim falaj, orqa miya umurtqa pogʻonasining yorilishi, tarqoq skleroz, insult, saraton va travma bilan kasallangan odamlarga yordam beradi. Jamgʻarma bolaning yodgorlik haykali nusxalarini sotadi.

Matthew’ning otasi 2000-yilda oʻgʻliga haykal oʻrnatishga qaror qildi. Qabr ustidagi haykalda Matthew Stanford Robison nogironlar aravachasidan turib, osmonga choʻzilgani tasvirlangan. Yodgorlik yerdagi qiyinchiliklardan xoli boʻlgan bolani keyingi dunyoda tasvirlash uchun moʻljallangan.

Yodgorlikning orqa tomonidagi qabr toshi bitigida shunday deyilgan:
Xudoga yanada yaqinroq yuradigan va dunyoni oʻz kamtarligi bilan koʻtaradigan, sevgiga toʻla merosi bilan odamlarning qalbini ilhomlantirganlar xotirasiga, ular Xudoning yuzini koʻrish va quvonch bilan abadiy shifo topish uchun yana Xudoga qaytishadi.

Yodgorlik surati va nekrologning bir qismi Redditʼga joylashtirildi va ommaga tez tarqaldi. Dafn etilgan joy Yuta shtatidagi sayyohlik maskaniga aylandi, uni tomosha qilish bir nechta sayohat veb-saytlari orqali bron qilinishi mumkin.

Yana qarang 
 Malformatsiyalar
 Gipoksiya (tibbiy)
 Imkoniyati cheklangan odamlar

Manbalar

Havolalar 
 Найти могилу
 Могила Мэттью Стэнфорда Робисона
Bolalar uchun yodgorliklar
Salt-Lake-City yodgorliklari
Yengilmaslar qabri

Yengilmaslar qabri () ― Makedoniya Respublikasi, Prilep shahri, Inqilob bogʻidagi Ikkinchi jahon urushi yodgorligi. Yodgorlik va memorial majmua 1961-yilda Makedoniyadagi xalq ozodlik kurashida halok boʻlgan jangchilar sharafiga qurilgan. Memorial majmuaning muallifi serb arxitektori Bogdan Bogdanovikdir.

Majmua yodgorlik urnalari va halok boʻlgan askarlarning qardoshlik qabrlaridan iborat. Marmardan yasalgan yodgorlik urnalari qadimiy urnalarga oʻxshaydi. Eng katta urna tepasida Makedoniya xalqining ozodlik uchun kurashini ifodalovchi Mangu olov ramzi joylashgan. Majmuaning ikkinchi qismida Prilep va yaqin joylardan halok boʻlgan 462 partizanning qoldiqlari saqlanadigan sagʻana mavjud. Ularning nomlari marmar plitalarga oʻyilgan.

2007-2008-yillarda majmua toʻliq tiklandi.

Tavsifi 
Inqilob bogʻi shaharning janubiy qismida, majmua perimetri boʻylab, doim yashil oʻsimliklar bilan oʻralgan. 1961-yilda bogʻda barcha halok boʻlgan askarlar va Makedoniya xalq ozodlik harakati qatnashchilari sharafiga yodgorliklar oʻrnatildi. Majmua yarim doira shaklidagi tepalik boʻlib, uning ichki qismi marmar plitalar bilan qoplangan. Ularda Prilep va yaqin atrofdagi 462 oʻlgan partizanlarning ismlari oʻyilgan. Qoʻrgʻon oldida sakkizta marmar yodgorlik urnalari oʻrnatilgan boʻlib, ular Makedoniyada birinchi partizan otryadlarining tashkil topishi va keyinchalik kuchli jangovar boʻlinmalarga aylantirilishini anglatadi.

Inqilob bogʻi 1989-yilda madaniy meros ob’ekti deb eʼlon qilingan. Bogʻda 1961-yilda rasman ochilgan xalq qahramonlari xiyoboni joylashgan. Xiyobonda Prilepda tugʻilgan va halok boʻlgan xalq qahramonlarining toʻqqizta bronza byusti oʻrnatilgan, ular: Kiro Gavrilovski, Ilya Yovanovski, Iordan Chopela, Borka Taleski, Kuzman Yasifovski, Mirche Atsev, Borka Valevskiy, Levkov Rampo va Kruma Volnarovski. 2012-yildan beri Prilep xalq qahramonlari — sotsialistik Makedoniya siyosatchilarining yana toʻrtta - Vera Atseva, Dore Damevski, Borko Tamelkovski va Krste Trvenkovski byustini oʻrnatish loyihasi qabul qilindi.

Yana qarang 
 Shimoliy Makedoniyadagi Yugoslaviya xalq ozodlik urushi yodgorliklari roʻyxati

Manbalar 

Shimoliy Makedoniya yodgorliklari
Ikkinchi jahon urushi yodgorliklari
Alifbo boʻyicha yodgorliklar
1961-yilda qurilgan binolar va inshootlar
Turkmaniston Fanlar Akademiyasining Texnologiya Markazi

Turkmaniston Fanlar Akademiyasining Texnologiya Markazi ― Turkmaniston hukumati koʻmagida tashkil etilgan innovatsion markazdir. U Ashxabod markazidan 6 km gʻarbda, yirik transport yoʻnalishlari yaqinida, 2072 (Bikrova) koʻchasining janubiy qismida joylashgan. Turkmaniston Fanlar akademiyasi  markazni rivojlantirish boʻyicha boshqaruv tuzilmasi hisoblanadi.

Asosiy maʼlumotlar 
Texnopark qurilishi 2012-yilning iyun oyida boshlangan. Unga Bikrov massividagi hudud tanlangan. Qurilishni Turkiyaning Polimeks kompaniyasi amalga oshirgan.

Va nihoyat 2014-yil 6-iyun kuni Turkmanistonning ilmiy-texnikaviy va innovatsion siyosatini amalga oshirish, raqobatbardosh, material va energiya tejovchi, ekologik toza yuqori texnologiyalar va innovatsiyalarni yaratish va ishlab chiqarishga joriy etish, ilmiy-texnikaviy va innovatsion siyosatni amalga oshirishni oʻz oldiga maqsad qilgan, Texnologiyalar markazi tashkil etildi.U Turkmaniston Fanlar akademiyasi ixtiyoriga berildi.

12-iyun kuni Turkmaniston Prezidenti Gurbanguli Berdimuhammedov, Belarus Respublikasi Bosh vaziri Mixail Myasnikovich, kimyo boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari — yapon olimi Eyichi Negishi va isroillik olim, JSST direktori Ada Yonat ishtirokida Texnologiyalar markazining ochilishi boʻlib oʻtdi.70 ming kvadrat metrdan ortiq maydonda joylashgan markaz  olti qavatli asosiy maʼmuriy bino, shuningdek, shamol va quyosh qurilmalari, qayta tiklanadigan energiya manbalari uchun binolar, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, konstruktorlik byurosi, koʻplab ilmiy-tatqiqot laboratoriyalari, nanotexnologiyalar, koʻrgazma maydonchalari va boshqa obyektlarni oʻz ichiga olgan.

Manbalar

Havolalar 

 Polomeks veb-saytida maʼlumot

Turkmanistondagi fan
 Turkmaniston Iqtisodiyoti
 Texnoparklar
Ashxobod
Burya nad Aziey

Burya nad Aziey (; ) — 1964-yilda Komil Yormatov suratga olgan oq-qora film.

Mazkur film Komil Yormatovning tarixiy-inqilobiy trilogiyasini (Burya nad Aziey, Vsadniki revolyutsii va Gibel Chyornogo konsula) ochib beradi.

Mazmuni 
Jamol degan oʻspirin yigit oʻz qishlogʻiga keladi, shunda u bosqinchilar tomonidan amakisining uyini qanday yoqib, talon-toroj qilishayotganini koʻradi. Qisqa tortishuvdan soʻng uni Yusup Yalantush deb nom olgan qaroqchilar toʻdasi boshligʻi oldiga olib borishadi. Toʻda sardori Oq podshohdan oʻch olishini, boylarni uyini kulini koʻkka sovurib, talon-toroj qilishini, ammo olgan hamma narsani „beva-bechoralarga beraman“, deydi. Bunga javoban u Jamoldan oʻz voqeasini aytib berishini soʻraydi. Uning soʻzlariga koʻra, u 876 yilda asir boʻlgan va Petrograd qamoqxonasida olti oy oʻtirgan, ammo fevral inqilobi tufayli chiqib ketgan. Koʻcha boʻylab yurib, oʻlimidan oldin uni jarohatlashga muvaffaq boʻlgan jandarmni linchilashda ishtirok etadi. Uyga qaytish mahalida kasalxonaga tushib qoladi. Kerenskiyning Oqtepa hokimiyat tepasiga kelishi tufayli bosqin boʻlib, Jamol oʻzi uyiga qaytishga majbur boʻladi. Yigit xalqni oʻzlariga tegishli narsalarni talon-toroj qilmaslikka va kulini koʻkka sovurmaslikka undaydi. Yalantoʻsh Jamolni sinamoqchi boʻladi va unga amaldor boʻlgan amakisini osishni buyuradi. Biroq Jamol buni rad etadi. Bu yerda u Yalantushning hurmatiga sazovor boʻlgan Lenin nomini eslaydi. „Yaxshi otliq“ — bu Jamolning oʻziga xos xususiyati edi.

Jamol Toshkent inqilobiy qoʻmitasining yigʻilishida ishtirok etadi, unda ochlikdan sillasi qurib vafot etayotganlarga non rekvizisiya qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi. Mahalliy amaldor Koflonbek uning donini olib, Yalantushni oʻgʻirlikda ayblaydi. Jamol doʻstining oldiga borib, uni raqib bilan mushtlashayotgan holda topadi. Yalantoʻsh Koflonbekni oʻgʻirlab ketadi va uni oʻldirmoqchi boʻladi, lekin Jamol hamma narsa inqilobiy qonunga muvofiq boʻlishini talab qiladi. Oqibatda Koflonbek otib tashlanadi, lekin uning oʻgʻli Aziz qasos oʻti olmoqchi boʻladi. Ayni paytda Oktyabr inqilobi haqidagi xabarlar paydo boʻldi, ammo general yangi hukumatni va Inqilobiy qoʻmitaning huquqlarini tan olishni rad etadi. Qoʻrgʻonda „Kontra“ mustahkamlangan. Yaalantush inqilobchilarga yordamga keladi, ular oʻzini general tomonida boʻlgandek koʻrsatadi va hatto polkovnik unvonini oladi, lekin keyin qalʼa darvozasini ochib berishadi. Qoflonbekning oʻgʻli Aziz rus unter-ofiser qiyofasida Yalantushni toʻpponchadan otib oʻldiradi.

Mukofot 
 Komil Yormatov 1967-yilda yaratgan filmi uchun Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofotiga sazovor boʻlgan

Rollarda 
 Ruslan Axmetov — Jamol Ahmedov, doʻppi kiygan yigit.
 Shukur Burxonov — Yusup Yalantush
 Anatoliy Solovyov — Vasiliy Shukin
 Abbos Bakirov — Qoflonbek
 Lutfiy Sarimsoqova — Jamolning onasi
 Aleksandr Susnin — Petrograddagi inqilobiy matroschi

Manbalar

Havolalar 
 Burya nad Aziey Filmpro.ru
 Burya nad Aziey  Ruskino.ru
 Burya nad Aziey  Kinomania.ru
 Burya nad Aziey Soviet-movies.ru

1964-yil filmlari
Sovet Ittifoqi filmlari
Rus tilidagi filmlar
Lisa Patrikeevna

Lisa Patrikeevna (Tulkining opasi, Kuma-tulki, Lizaveta Ivanovna, Lisaveta Ivanovna, Lisafya) — rus ertaklarining bosh qahramonlaridan biri, („Gingerbread“, „Tulki va choʻqintirgan ota“, „Qanday qilib tulki sherni aldadi“, „Tulki opa va boʻri doʻst“, „Doya tulki“, „Tulki va qora guruch“, „Tulki va oʻrmonchi“, „Tulki va turna“, „Tulki qiz va Kotofey Ivanovich“ va boshqalar) shuningdek, ukrain va bolgar ertaklari qahramoni.

Ayyor tulki va ahmoq boʻri haqidagi ertaklar keng tarqalgan boʻlib, unda tulki oʻz manfaati uchun boʻrini aldaydi. Tulki boshqa hayvonlarni, (masalan, quyonni) odamlarni aldagan ertaklar ham bor. Koʻp hollarda tulki (yoki tulki) ayyorlik, yolgʻon, xudbinlikni ifodalovchi salbiy qahramondir. Adabiy ertakda, folklor prototipiga nisbatan tulki obrazi yumshoqroq boʻlib qolgan. Masalan, folklor ertaklarida marhumning jasadini kiyintirish uchun tulkini yollash, keyin uni yeyishi mumkin.

Ayyor Tulki va yovuz Boʻri oʻrtasidagi kurash mavzusidagi ertaklar koʻpchilik Evropa xalqlarining folklorida qadimdan topilgan.

Rus tilida tulki tasviri ayyor, xushomadgoʻy, hiyla-nayrang usta qobiliyatli odamning qiyofasida chiqadi. „Tulki Patrikeevna kabi“ — ular juda ayyor, ayyor odam haqida aytishadi.

Tulkining zoomorfizmi zamonaviy siyosiy ommaviy axborot vositalarida ayol siyosatchilarga nisbatan juda faol qoʻllaniladi. Masalan: „Yuliya Vladimirovna (Timoshenko) ishga qabul qiladi va buni professional tarzda bajaradi. Shunday burilishlar, shunday Lisa Patrikeevna — u sizni oʻroq bilan oʻrab oladi va siz endi nima uchun kirganingizni eslay olmaysiz“- Aleksey Venediktov.

Etimologiya 
Tulkining shaxsiy ismi sifatida otasining ismi Patrikeevna harakat qiladi va uni uzoq ajdodlari — qadimgi Litva shahzodasi Patrikey bilan bogʻlaydi.

Tulkining ismi bilan emas, balki otasining ismi bilan shaxsiylashtirilishi, bu ertak qahramonining yosh emasligini izohlaydi.

Maqol va matallar 

 Tulki hamma narsani dumi bilan qoplaydi.
 Tulki Patrikeevnaning boshining tepasida quloqlari bor (bir oz).
 Tulki yetti boʻrini yetaklaydi.
 Oldindan tulki qidirganda, u orqada.

Yana qarang 

 Tulki va quyon (multfilm)
 Liza Patrikeevna (multfilm)
 Renard (tulki)
 kitsune

Manbalar

Adabiyotlar 

 Le roman de Renart fransuz va rus tillarida.
 Tulki haqida roman / Per. Qadimgi fransuz tilidan A. G. Naiman. A. D. Mixaylovning soʻzboshi. — Moskva: „Nauka“ nashriyotining sharq adabiyotining asosiy nashri, 1987. — 160 b.
 Reineke tulki. 15-asr sheʼri / Per. u bilan. L. Ginzburg. — L.; M.: „Badiiy adabiyot“, 1978. — 269 b.
 Ayyor firibgar Reynard tulkining hikoyasi / Per. ingliz tilidan. L. Shvedova. Kirish. Art. N. Gorelova. — Sankt-Peterburg: „Azbuka-klassiklar“, 2004. — 192 p.
 „Liza-Patrikeevnaning moxov kasalligi“ / A. M. Vvedenskiy, — 1913-yil
mifologiyada hayvonlar
 rus folk talqinlari
 Tricksters
Bolgariya Folklori
Madaniyat va san'atdagi tulkilar
Lissa

Lissa (;  — „gʻazab“, „gʻazab“; „jinnilik“, „chekmas ishtiyoq“; „it quturgan“, " boʻri " ga ) — qadimgi yunon mifologiyasida xudo, quturish va jinnilikning timsoli. Nyukta va Uran tomonidan yaralgan. Orxomen dan Miniadga, Aktaeon itlariga, Geraklga bolalarini oʻldiradigan jinnilik yuboradi. Evripidning „Gerakl“ tragediyasining qahramoni. Ushbu fojiada Gera maʼbuda Lissaga qahramonni aqldan mahrum qilishni buyuradi. Gerakl aqldan ozgan holda xotini va bolalarini oʻldiradi. Jinnilik hujumini toʻxtatish uchun Afina ulkan tosh zarbasi bilan Geraklni qattiq uyquga choʻmdiradi.

Izoh 
Qadimgi yunon eposida jangovar gʻazab holati lsosa soʻzi bilan ifodalangan, yaʼni „bu tufayli daxlsiz boʻlib qolgan va boʻri yoki itga oʻxshatilgan jangchining gʻazabi“. Bunday gʻazablanish holati nafaqat „gʻazab“ bilan, balki oʻz „men“ ni anglamaslik va birovning (ilohiy) irodasiga boʻysunish hissi bilan hamroh boʻldi: „Jangchiga shunday yorqin jasoratlarni amalga oshirishga imkon bergan jasorat., u oʻziga xos koʻtarilish, harbiy gʻazabni (Lossa) tortdi, unga oʻz irodasiga qarshi tashlangan, xudo ilhomlantirdi mönos)“."Iliad"da soʻzi λύσσα va uning hosilalari uch marta Gektorga (I 239; 305; N 53) va bir marotaba Axillga (F 542—543), yaʼni, urushayotgan tomonlarning eng koʻzga koʻringan qahramonlariga. „Lissa“ ning tavsifi oyatda ham mavjud 237—239 IX qoʻshiqlar „Iliadlar“: „Gektor, juda kuchli, juda shafqatsiz, Zevsga ishonib, hech qanday er yoki xudolardan qoʻrqmaydi, chunki uni kuchli λύσσα qamrab olgan edi“

"Gektor, juda kuchli, juda shafqatsiz, Zevsga ishonib, hech qanday er yoki xudolardan qoʻrqmaydi, chunki uni kuchli λύσσα qamrab olgan edi.Ἕκτωρ δὲ μέγα σθένεϊ βλεμεαίνων μαίνεται ἐκπάγλως πίσυνος Διί, οὐδέ τι τίει ἀνέρας οὐδὲ θεούς κρατερὴ δέ ἑ λύσσα δέδυκενKeyinchalik, bu soʻz harbiy jasorat bilan bogʻliq boʻlgan oʻziga xos maʼnosini yoʻqotib qoʻydi, u Bakhankning muqaddas gʻazabini davolashda davom etdi.

Yana qarang 

 Quturma lissavirusi
 Ota (maʻbuda)
 Maniya (qadimgi yunon mifologiyasi)
 Ajablanarlisi

Manbalar 

 qadimgi yunon ma'budalari
xudolar alifbo tartibida
 jinnilikni shaxsiylashtirish
Sovet askarlarining ommaviy qabri, Yenakiyevoda

Sovet askarlarining ommaviy qabri (Yenakiyevo shahri) — 1943-yil sentabr oyida, shaharning markaziy qismida jangda halok boʻlgan va jarohatlardan vafot etgan Qizil Armiya askarlarining jamoaviy dafn etilishi.

Umumiy maʼlumot 
Manzil — Enakievo shahri, Partizanskaya koʻchasi , 98 (Vatutinskoye qabristoni hududida).

Tarix 
Janglar 34-gvardiya va 40-gvardiya boʻlinmalari va 320-oʻqotar diviziyaning janubiy qismi (5-zarba armiyasi) tomonidan olib borildi. Halok boʻlganlarning aniq soni maʼlum emas, harbiy roʻyxatga olish va roʻyxatga olish idorasi roʻyxatlarida 15 ta ism, shu jumladan ayol — hamshira Evgeniya Antonovna Maskina (harbiy qism haqida maʼlumot yoʻq).

Tavsif 
1965-yilda yodgorlik oʻrnatildi — beton poydevorga (7,0 × 1,0 × 3,5 m) beton stela (5,5 × 4,0 × 0,8 m). Stelada „1941“ „1945“ yozuvlari bor. Stela yonida zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan obelisk (balandligi 14,0 m) oʻrnatilgan. Obelisk poydevori yonida yodgorlik matni va familiyalari yozilgan choʻyan plitalar (1,0 × 1,3 m) mavjud.

Yodgorlikdagi yozuv matni: „Bu yerda Ulugʻ Vatan urushi yillarida Yenakiyevo shahrini fashist bosqinchilaridan ozod qilishda halok boʻlgan Sovet Armiyasi askarlari dafn etilgan“.

Yozuvdan keyin, 11 kishining nomlari keltirilgan, shu jumladan 34-gvardiya miltiq diviziyasidan — 5 kishi, 40-gvardiya miltiq diviziyasidan — 1 kishi, 320-oʻqchi diviziyasidan — 6 kishi.

Adabiyotlar 

 Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining markaziy arxivi. M.Podilsk. 5-zarba armiyasining asosi (333), op.4885, ref.33. 5-zarba armiyasining jang yoʻlining tavsifi.- ll.28-29.
 Donetsk viloyat Vazirlar Kengashi arxivi. Shahar hududida oʻlganlar roʻyxati. T.9, 1-4-betlar.
 Ukraina SSR tarixi va madaniyati yodgorliklari. Maʼlumotnoma-maʼlumotnoma.-K., 1987.-141-bet.
 Katalog — 1943-yilda Donetsk viloyatining shahar va qishloqlarini ozod qilgan janubi-gʻarbiy va janubiy frontlarning birlashmalari, tuzilmalari va boʻlinmalari roʻyxati. Donetsk, 1988. — 9-10-betlar.

Havolalar 

 Donetsk viloyati madaniyat hammomining reestri (tarix va madaniyat xotiralari)
 Donetsk viloyati Yenakiyevo shahrining yodgorliklari va tarixiy joylari 
 Shukach.com saytidagi profil  -da arxivlangan
Ukraina ommaviy qabrlar
 Enakievo
Ulug ' Vatan urushi davrida Ukraina