MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kasba Tadla

Kasba Tadla (      ; Berber : ⴰⵢⵜ ⵎⵍⵍⴰⵍ ) — Marokash, Beni-Mellal -Khenifra, Beni-Mellal viloyatida joylashgan shaharcha hisoblanadi. 2004-yildagi statistik ma'lumotlarga ko'ra, uning aholisi 200 898 kishini tashkil qiladi. Kasba Tadlada qayd etilgan eng yuqori harorat  ni tashkil etdi (2021-yil 23-iyul).

Tarixi 
Tadla - Amazigh nomi bug'doy guldastasini anglatadi. Shahar XI asr boshlarida Ifrenidlar tomonidan bosib olingan. 1068-yilgacha shahar Almoravidlar qo'liga o'tdi.

Manbalar 

Marokashdagi Kasbahlar
Marokash munitsipalitetlari
Beni Mellal viloyatidagi aholi punktlari
Choʻgirma

Choʻgirma (xorazm shevasida: Choʻrma) – Xorazm erkaklarining  an’anaviy bosh kiyimi. Yumaloq shakl berib tikiladigan katta moʻyna telpak. Toʻgalak, sherozi va silkma nomli 3 ta turi mavjud. Xorazm va Qoraqalpogʻistonda rasm boʻlgan. Cho‘girma, soʻzi oʻzbek tilining xorazm shevasiga mansub boʻlib, oʻzbek adabiy tilida ekvivalenti mavjud emas.

Sanʼatda 
Xorazmlik musiqachi va hofizlar choʻgirma an’anaviy bosh kiyimini koʻplab yirik tadbirlarda kiygan holda oʻz sanʼatlarini namoyish etishadi. Erkaklar lazgi raqsini ijro etishda ham asosan choʻgirma kiyishadi.

Xorazm raqslari ichida choʻgirmadoʻzlarga atalgan „Choʻgirma tikish“ nomli oʻxshatma raqs bor boʻlib, unda choʻgirma tikish jarayoni namoyish etiladi. „Choʻgirma tikish“ oʻxshatma raqsi „Gul ifori“ deb nomlanuvchi hazilomus raqsning „Taqlid ifori“ janriga kiradi. Uni milliy anʼanaviy mazharabozlik teatri artistlari — masxarabozlar ijro etishadi. Bunda artistlar bayram va sayllarda choʻgirma tikuvchilarining choʻgirmadoʻzlikka doir ishlarini kulgili bir tarzda raqsga tushib koʻrsatib berishaqdi. „Choʻgirma tikish“ raqsi Xorazmda mashhur boʻlgan „Bir aktyor teatri“ nomerlaridan biridir.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 
 

Bosh kiyimlari
Xorazm madaniyati
Zamira Nishanova

Zamira Taskarayevna Nishanova (1961-yil 14-dekabr, Zangiota tumani, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, psixologiya fanlari doktori, professor

Biografiyasi 
Zamira Nishanova 1961-yil 14-dekabr Zangiota tumani Nazarbek qishlogʻida xizmatchi oilasida tugʻilgan. 1978—1984-yillarda Toshkent davlat universiteti falsafa-iqtisod fakulteti psixologiya boʻlimini tugatgan. 1990—1991-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti „Umumiy psixologiya“ kafedrasi qoshida tashkil etilgan „Maktabda psixologik xizmatni tashkil etish“ ilmiy laboratoriyada kichik ilmiy xodim, 1991—1993-yillarda aspirant, 1993—2000-yillarda „Umumiy psixologiya“ kafedrasi oʻqituvchisi, 1999—2002-yillarda Nizomiy nomidagiToshkent davlat pedagogika universiteti doktoranti, 2003—2005-yillarda „Psixologiya“ kafedrasi, 2008—2010-yillarda „Umumiy psixologiya“ kafedrasi mudiri vazifasini bajaruvchi lavozimida faoliyat yuritgan. 2008-yildan Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti professori.

Ilmiy faoliyati 
1993-yilda „Yuqori sinf oʻquvchilarining aqliy faoliyat usullari va yoʻllarini egallash“ mavzusida pnomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.  2005-yilda „Mustaqil ijodiy fikrlashning psixologik asoslari“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasni yoqlab, psixologiya fanlari doktori ilmiy darajasini olgan. 2000-yilda dotsent, 2008-yilda professor ilmiy unvoni berilgan. Yigirmadan ortiq monografiya, oʻquv qoʻllanma va darsliklar muallifi. 2016-yilda Xalqaro psixologlar asosisyasiyasi tomonidan Zamira Nishanovaga akademik unvoni berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekistonlik olim ayollar
Fan doktorlari
Professorlar
Toshkent davlat pedagogika universiteti bitiruvchilari
Chori Normurodov

Chori Begaliyevich Normurodov (1953-yil 4-yanvar, Jarqoʻrgʻon tumani, Surxondaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, fizika-matematika fanlari doktori, professor.

Biografiyasi 
Chori Normurodov 1953-yil 4-yanvarda Jarqoʻrgʻon tumanida ishchi oilasida tugʻilgan. 1971—1976-yillar Samarqand davlat universiteti amaliy matematika fakultetitda oʻqigan. 1976—1977-yillarda Samarqand davlat universiteti amaliy matematika fakulteti matematik mantiq va dasturlash kafedrasida oʻqituvchi, 1977—1979-yillarda Novosibirsk davlat universiteti stajyor-tadqiqotchisi, 1979—1981-yillarda Novosibirsk davlat universiteti ilmiy tadqiqot sektori ilmiy xodimi, 1981—1984-yillarda Rossiya Fanlar akademiyasi Sibir boʻlimi Nazariy va amaliy mexanika instituti aspiranti, 1984—1992-yillarda Samarqand davlat universitetida dastlab oʻqituvchi, soʻngra dotsenti vazifasida faoliyat yuritgan. 1992—1994-yillarda Termiz davlat universiteti fizika-matematika fakulteti dekani oʻrinbosari, 1994—2005-yillarda Termiz davlat universiteti hisoblash matematikasi va informatika kafedrasi mudiri, 2005—2008-yillarda Termiz davlat universiteti amaliy matematika va informatika kafedrasi mudiri, 2008—2013-yillar Termiz davlat universiteti ilmiy ishlar va axborot texnologiyalari boʻyicha prorektori, 2013—2015-yillarda Termiz davlat universiteti amaliy matematika va informatika kafedrasi dotsenti, 2015-yildan Termiz davlat universiteti amaliy matematika va informatika kafedrasi mudiri lavozimida faoliyat yuritmoqda.

Ilmiy faoliyati 
Chori Normurodov 1987-yilda Rossiya Fanlar akademiyasining akademigi Nikolay Nikolayevich Yanenko ilmiy rahbarligida Rossiya Fanlar akademiyasi Sibir boʻlimida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 2008-yilda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Matematika va informatsion texnologiyalar institutida akademik Faradey Basirovich Abutaliyev ilmiy rahbarligi doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1991-yilda „Hisoblash matematikasi“ boʻyicha dotsent, 2021-yilda „Matematik modellashtirish. Sonli usullar va dasturlar majmui“ yoʻnalishida professor ilmiy unvoni berilgan. Hisoblash matematikasi, sonli usullar, matematik modellashtirish, algoritmlash va dasturlashga oid 250 dan ortiq ilmiy, ilmiy-ommabop ishlar muallifi. Olim rahbarligida 1 ta darslik, 4 ta monografiya, 5 ta oʻquv qoʻllanmalar va 20 tadan ortiq oʻquv-uslubiy qoʻllanmalar tayyorlangan. „Mustaqillikning 30 yilligi“ koʻkrak nishoni sohibi.

Manbalar 

Oʻzbekiston matematiklari
Fan doktorlari
Professorlar
Samarqand davlat universiteti bitiruvchilari
Shahlo Nurullayeva

Shahlo Oʻktamovna Nurullayeva (1973-yil 4-noyabr, Qarshi, Qashqadaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, pedagogika fanlari doktori, professor.

Biografiyasi 
Shahlo Nurullayeva 1973-yil 14-noyabrda Qarshi shahrida ziyoli oilasida tugʻilgan. 1990—1994-yillarda Qarshi davlat universitetining pedagogika va boshlangʻich taʼlim metodikasi fakultetida oʻqigan. Mehnat faoliyatini 1994-yilda Qarshi shahridagi 39-umumiy oʻrta taʼlim maktabida boshlangʻich sinf oʻqituvchisi vazifasidan boshlagan. 2000-yildan Qarshi davlat universitetining aspiranturasida tahsil olib, 2002—2005-yillarda Boshlangʻich taʼlim kafedrasida assistent-oʻqituvchi, 2005—2009-yillarda katta oʻqituvchi, 2009—2014-yillarda Boshlangʻich taʼlim kafedrasi mudiri lavozimida faoliyat yuritgan. 2014—2021-yillarda universitetning Pedagogika fakulteti dekani, 2021-yildan boshlangʻich taʼlim kafedrasi dotsenti, 2022-yildan kafedra professori vazifasida ishlab kelmoqda.

Ilmiy faoliyati 
2007-yilda Toshkent davlat pedagogika universitetida T.Gʻafforova rahbarligida taʼlim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (oʻzbek tili) ixtisosligi boʻyicha „Boshlangʻich sinf ona tili darslarida oʻquvchilarni mustaqil fikrlashga oʻrgatish metodikasi“ mavzusidagi dissertatsiyasini himoya qilibm pedagogika fanlari nomzodi ilmiy darajasini oladi. 2012-yilda dotsent ilmiy unvoni beriladi. 2021-yilda Qarshi davlat universitetida R.Shodiyev ilmiy maslahatchiligida „Boʻlajak boshlangʻich sinf oʻqituvchilari pedagogik tayyorgarligini modellashtirish“ mavzusidagi doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, pedagogika fanlari doktori ilmiy darajasini oladi. Shahlo Nurullayeva T.Gʻafforova bilan hammualliflikda tayyorlagan „Oʻqish kitobi“ 2-sinf uchun darsligi respublika umumiy oʻrta taʼlim maktablarida darslik sifatida 2012-yildan 2021-yilga qadar qoʻllanilib kelindi. Shahlo Nurullayev tomonidan 3 ta darslik, 2 ta oʻquv qoʻllanma, 2 ta monografiya, 5 ta uslubiy qoʻllanma nashr ettirilgan. 100 dan ortiq ilmiy maqola va tezislar muallifi. 2016-yil „Xalq taʼlimi aʼlochisi“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Oʻzbekistonlik olim ayollar
Fan doktorlari
Professorlar
Qarshi davlat universiteti bitiruvchilari
Dekanlar
Abdinazar Nurmanov

Abdinazar Tashbayevich Nurmanov (1962-yil 20-yanvar, Forish tumani, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori, professor.

Biografiyasi 
Abdinazar Nurmanov 1962-yil 20-yanvarda Forish tumani Gʻoʻrob qishlogʻida tugʻilgan. 1984-yilda Kursk davlat pedagogika institutini rus tili va adabiyoti mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. Mehnat faoliyatini 1984-yildan Forish tumanidagi 75-oʻrta maktabda rus tili va adabiyoti oʻqituvchisi lavozimidan boshlagan. 1987-yildan boshlab Jizzax davlat pedagogika institutida Rus tili va adabiyotini oʻqitish metodikasi kafedrasi oʻqituvchisi, 1989-yilda stajyor-tadqiqotchi, 1990—1993-yillarda Moskva pedagogika davlat universiteti Rus tilini oʻqitish metodikasi kafedrasi aspiranti, 1993—2005-yillarda Jizzax davlat pedagogika instituti Rus tili va uni oʻqitish metodikasi kafedrasi katta oʻqituvchisi, dotsenti, ilmiy ishlar boʻyicha dekan oʻrinbosari lavozimida ishlagan. 2005—2007-yillarda Mintaqaviy tillar markazi direktori, Jizzax davlat pedagogika instituti tayyorlov boʻlimi boshligʻi, 2007—2008-yillar Oʻzbek filologiyasi fakulteti, 2009—2013-yillar Xorijiy tillar fakulteti dekani lavozimida ishlagan. 2014—2017-yillar Toshkent davlat pedagogika universiteti katta ilmiy xodimi, Rus tili va metodika kafedrasi dotsenti, Taʼlim sifatini nazorat qilish boʻlimi boshligʻi, Magistratura boʻlimi boshligʻi lavozimida faoliyat olib borgan. 2020-yildan Jizzax davlat pedagogika instituti Rus tili va uni oʻqitish metodikasi kafedrasi mudiri lavozimida ishlab kelmoqda.

Oilasi 
Oilali, 4 nafar farzandi bor.

Ilmiy faoliyati 
1993-yilda Moskva davlat pedagogika universitetida „Функциональный подход к изучению глаголов движения русского языка в национальной (узбекской) школе“ mavzusida rus tilini oʻqitish metodikasi ixtisosligi boʻyicha nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilib, pedagogika fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan. 2017-yilda Toshkent davlat pedagogika universitetida „Педагогические возможности подготовки студентов к технологии и технике эффективного общения (на примере вне аудиторных занятие)“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 150 dan ortiq ilmiy-uslubiy maqolalar, 1 ta darslik, 4 ta monografiya, 5 ta uslubiy qoʻllanma, 4 ta oʻquv qoʻllanma muallifi.

Manbalar 

Oʻzbekiston filologlari
Fan doktorlari
Oʻzbekiston professorlari
Dekanlar
AFC Osiyo Chempionlar Ligasi guruh bosqichi 2023/2024

2023-2024-yilgi Osiyo Chempionlar Ligasi guruh bosqichi 2023-yil sentabridan 2023-yil dekabrigacha Sharqiy va Gʻarbiy mintaqa hududlarida oʻtkaziladi.

2023-2024-yilgi Osiyo Chempionlar Ligasining pley-off bosqichi, 1/8 final bosqichidagi 16 ta jamoa oʻrinni aniqlash uchun guruh bosqichida jami 40 ta jamoa kurash olib boradi.

Qur’a 
Guruh bosqichiga qurʻa tashlash marosimi 2023-yilning 24-avgust kuni Malayziyaning Kuala-Lumpur shahridagi OFK qarorgohida boʻlib oʻtadi. 40 ta jamoa toʻrttadan oʻnta guruhga boʻlinadi: Gʻarbiy mintaqada (A-E guruhlari) va Sharqiy mintaqada (F-J guruhlari) beshta guruhga boʻlinadi. Har bir mintaqa uchun jamoalar toʻrtta savatga joylashtiriladi va guruhlar oʻrtasidagi texnik muvozanatni hisobga olgan holda assotsiatsiyalar reytingi va assotsiatsiyasi ichidagi natijalari asosida har bir guruh ichidagi tegishli oʻrinlarga ajratiladi. Bitta assotsiatsiya jamoalari bitta guruhga kiritilmadi.

Format 
Guruh bosqichida har bir jamoa guruh bosqichida uy va safar oʻyinlarida, ikki davrali tizimda oʻtkaziladi. Har bir guruh gʻoliblari va har bir hududdan uchta eng yaxshi ikkinchi oʻrin sohibi pley- off bosqichining 1/8 finaliga yoʻl oldi.

Taybreykerlar 
Jamoalar ochkolar boʻyicha (gʻalaba uchun 3 ochko, durang uchun 1 ochko, magʻlubiyat uchun 0 ochko) ajratildi. Agar ochkolar boʻyicha durang boʻlsa, taybreyklar quyidagi tartibda qoʻllanildi (reglament 8.3-modda):

 Teng jamoalar oʻrtasidagi oʻzaro oʻyinlarda ochkolar;
 Teng jamoalar oʻrtasidagi toʻplar farqi;
 Teng jamoalar oʻrtasidagi oʻzaro oʻyinlarda urilgan gollar;
 Agar ikkitadan ortiq jamoalar tenglashgan boʻlsa va yuqoridagi barcha oʻzaro mezonlarni qoʻllaganidan soʻng, jamoalar kichik toʻplami hali ham teng boʻlib qolgan boʻlsa, yuqoridagi barcha oʻzaro mezonlar faqat shu jamoalar toʻplamiga qayta qoʻllanilgan;
 Guruhdagi barcha oʻyinlarda toʻplar farqi;
 Guruhdagi barcha oʻyinlarda kiritilgan gollar;
 Guruhning soʻnggi turida oʻzaro oʻynaydigan ikkita jamoa teng kelsa, penaltilar seriyasi;
 Intizomiy ball (sariq kartochka = 1 ochko, ikkita sariq kartochka natijasida qizil kartochka = 3 ochko, toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka = 3 ochko, sariq kartochkadan keyin toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka = 4 ball);
 Assotsiatsiya reytingi.

Jadval 
Musobaqa taqvimi quyidagicha.

Guruhlar

Ikkinchi oʻrinni egallagan jamoalar reytingi

Yana qarang 

 2023-24 OFK kubogi

Manbalar

Havolalar 

 

AFC Osiyo Chempionlar Ligasi mavsumlari
Saru daryosi

— Yaponiyaning Xokkaydo hududidagi daryo.

Saru daryosi Hidaka togʻlaridan boshlanib, Tinch okeaniga quyiladi. Anʼanaviy Aynu eʼtiqodlarida ushbu daryo muqaddas daryo hisoblanadi. 

Saru daryosi boʻyida, Nibutani qishlogʻida Nibutani toʻgʻoni joylashgan. Xokkaydo taraqqiyot kengashi tomonidan ikkinchi toʻgʻon, Biratori toʻgʻoni qurilishi ham rejalashtirilgan.  Aynu anʼanalari va zamonaviy turar-joylar natijasida Saru daryosi boʻyidagi hududlar „muhim madaniy landshaft“ sifatida belgilangan.

Shuningdek qarang 

 Yaponiyaning madaniy landshaftlari

Manbalar 

Yaponiyadagi daryolar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Chandrayaan-3

Chandrayaan-3 (, ) ISRO tomonidan Chandrayaan dasturi doirasida ishlab chiqilgan uchinchi va eng soʻnggi, muvaffaqiyatli hind oyni tadqiq qilish missiyasidir. U Vikram nomli qoʻnuvchi va Chandrayaan-2ga oʻxshash Pragyan nomli roverdan iborat. Harakatlantiruvchi moduli orbital kabi ishlaydi. Qoʻzgʻalish moduli kosmik kema 153 × 163 km yaqinlikda Oy orbitasiga yetgunga qadar qoʻnuvchi va rover konfiguratsiyasini olib yuradi.

Yana qarang

Manbalar
Futbol boʻyicha 1968-yilgi SSSR Kubogi finali

1967/1968-yilgi futbol boʻyicha SSSR kubogi finali 1968-yil 8-noyabrda boʻlib oʻtdi. „Torpedo“ Moskva jamoasi Toshkentning „Paxtakor“ jamoasini 1:0 hisobida magʻlub etdi va SSSR kubogi sohibiga aylandi.

Finalga yoʻl

Final uchrashuvining borishi 
Moskvaning „Torpedo“ jamoasi va Toshkentning „Paxtakor“ jamoalari SSSR kuboklari tarixida ilk bor yakuniy final oʻyinida toʻqnash kelishdi. Qolaversa, jamoalar bungacha ushbu turnirning birorta bosqichida oʻzaro toʻqnash kelishmagan edi.

Oʻyin 8 daraja sovuq havoda oʻtkazildi. Uchrashuv boshidanoq „Torpedo“ futbolchilari hududiy ustunlikni qoʻlga kiritishgan boʻlsa, toshkentliklar tarkibida Gennadiy Krasnitskiyning kuchli zarbalari va Birodar Abduraimovning tezkor harakatlariga umid qilib, asosiy eʼtiborni himoyaga qaratishgan. Hattoki himoyachi, faxriy va jamoa sardori Viktor Shustikov ham oʻyin davomida jamoasining hujumlariga qoʻshildi, ammo soʻnggi bosqichda futbolchilarga aniqlik yetishmadi yoki „Paxtakor“ darvozaboni Nikolay Lyubartsev oʻz individual harakatlari bilan darvozasi daxlsizligini saqlab qoldi. Birinchi boʻlimda Paxtakor jamoasi raqib jamoaga aytarli xavf tugʻdira olishmadi.

52-daqiqada „Torpedo“ hisobni ochdi. „Paxtakor“ning uch nafar himoyachisi Mixail Gershkovich pas uzatgan Eduard Streltsov tomon yugurdi. Biroq Streltsov himoyachilarsiz yolgʻiz turgan Yuriy Savchenkoga toʻpni tovoni bilan uztaishga muvaffaq boʻldi va u toʻpni „Paxtakor“ darvozasiga yoʻlladi. Urilgan goldan keyin „Torpedo“ futbolchilari hujumda davom etishdi, toshkentlik futbolchilar javob golini urishga harakat qilishdi, ammo hisob oʻzgarmadi. 89-daqiqada „Torpedo“ jamoasi asosiy darvozabon oʻrniga Mixail Skokovni maydongga tushirdi va u qolgan vaqt davomida „Paxtakor“ jamoasi futbolchilarining bir necha zarbalarini qaytarishga muvaffaq boʻldi. Oʻyin soʻnggida Krasnitskiyning kuchli zarbasidan soʻng darvozabon darvozaning uzoq burchagidan toʻpni egallab olishga muvaffaq boʻldi. Final yakunida hakam hushtagi yangraganda Moskvaning „Torpedo“ jamoasi toʻrtinchi marta futbol boʻyicha SSSR kubogi sohibiga aylandi.

Final

Manbalar

Havolalar 

 Dinamo saytida oʻyin hisoboti
Paxtakor PFK oʻyinlari
Dagʻalbargli yurineya

Dagʻalbargli yurineya (Jurinea asperifolia) — murakkabguldoshlar oilasi, yurineya turkumiga kiruvchi ko‘p yillik, gulli o‘simlik turi. O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Qashqadaryo viloyati hududida uchraydi.

Tavsifi
Balandligi 80 sm ga yetuvchi ko‘p yillik o‘t o‘simlik, kuchli ildiz tizimiga ega. Poyasi bir nechta tik, oddiy, yupqa, qirrali, bezchasimon tuklar bilan qoplangan. Barglari yashil, ustki tomoni biroz bujmaygan g‘adir—budir, pastki qismi ingichka tuklar bilan qoplangan. Ildizoldi va poyaning pastki qismidagi barglari bandli, lirasimon. Poyaning o‘rta qismidagi barglari bandsiz, poya yuqorisida joylashgan barglar biroz kichikroq, butun va qalami shaklda. Gullari quvur shaklida, ikki jinsli, to‘pgulda joylashgan. To‘pguli savatcha shaklida. Savatchasi yakka joylashgan, ko‘p gulli, diametri 5-6 sm. Sirtqi va o'rtadagi o‘rama barglari nashtarsimon, ustki tomonidagilari to‘q yashil rangda. Gultojibarglari qirmizi-pushti rangda, tashqi tomoni bezchali. Unib chiqqanining 5—6—yilidan boshlab gullab urug‘ bera boshlaydi. Iyun-iyul oylarida gullab, mevasi iyul-avgust oylarida yetilib pishadi. Urug‘i teskari piramidasimon shaklda. Urug‘i va vegetativ yo‘l bilan ko'payadi.

Tarqalishi va o‘sish sharoiti
Tabiatda kam uchrovchi endemik tur hisoblanadi. O'zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan. Qashqadaryo viloyati, Hisor tizmasining g‘arbiy qismida tarqalgan. Tog'ning o‘rta qismidagi ohaktoshli, toshli surilmalarda, karbonatlar parchalanishidan hosil bo‘lgan tuproqlarda  o‘sadi. Hisor davlat qoʻriqxonasi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Qashqadaryo viloyati geografiyasi
Nasaf (kitob)

Nasaf — tarixchi Abdusattor Jumanazar tomonidan Nasaf (Qarshi) shahri tarixi haqida yozilgan kitob. Ushbu kitob Nasaf (Qarshi) shahrining 2700 yilligi munosabati bilan chop etilgan. Kitobda Nasaf shahrining paydo boʻlishiga oid afsona va rivoyatlar, oʻrta asrlarda uning atrofida mavjud boʻlgan qadimiy aholi maskanlari haqida yangi maʼlumotlar keltirilgan. Shuningdek, muallif birlamchi tarixiy manbalar, xujjatlar asosida shahar qurgʻoni, devorlari, guzar va mavzelari, masjidlaru-qabristonlar, Nasaf shahridagi oʻquv taʼlim tizimi, madrasalar tarixini batafsil yoritishga harakat qiladi. Kitobda koʻxna Nasafning haqiqiy tarixiy qiyofasini tasvirlangan.

Kitob mundarija, 9 maqola, yakuniy soʻz va foydalanilgan ababiyotlar va manbalar roʻyxatidan iborat. Kitobda asosan Nasaf sivilizatsiyasi haqidagi dalillar, manbalar, tarixiy qazilmalar, tarixiy yodgorliklari, haqida maʼlumotlar keltiriladi. Birinchi maqola „Nasaf atrofidagi afsona va rivoyatlar“ deb nomlangan. Unda Nasaf soʻzi va bu shaharning kelib chiqishini, shahrining vujudga kelishi va uning tarixi haqida soʻz boradi. Ikkinchi maqola „Nasaf viloyatining oʻrta asrlardagi aholi maskanlari“ deb nomlangan boʻlib, unda muallif Nasaf viloyatining sharqiy hududiga eʼtibor qaratib, uning Kesh viloyati bilan chegaralariga oid maʼlumotlar bor. Uchinchi maqola „Nasaf viloyatining maʼmuriy boshqaruv hududlari“ deb nomlangan. Toʻrtinchi maqola „Qarshi shahri va uning devorlari“ deb nomlangan. Bu maqolada asosan Qarshi shahrining paydo boʻlishi va unda Kepakxonning xizmati, tutgan oʻrni haqidagi maʼlumotlar koʻrsatilgan. Mual­lif xatto uning qabri oʻrnini ham izlab topadi. Beshinchi maqola „Guzar va mavzelar qabristonlar“ deb nomlangan. Bu maqolada asosan shahrining devorlari, tarixiy guzar va mavzelari, qabristonlariga oid maʼlumotlar bor. Oltinchi bob „Masjidlar“ deb nomlangan. Bu maqolada asosan Nasaf taʼlim tizimi va madrasalari tarixi, birgina Qarshi shahrining oʻzida 40 ta madrasa faoliyat yuritgani haqida gap ketadi. Yettinchi bob „Nasaf shahri taʼlim tizimi va maʼrifiy hayoti, madrasalar“ haqida, sakkizinchi bob „Xazinadagi Nasaf javohirlari“, toʻqqizinchi bob „Sassiz oxang ijodkorlari (Nasaf xatgotlari)“ deb nomlangan.

Manbalar 

Tarix
Kitoblar
Bayantes

Bayantes () — Gʻarbiy Moʻgʻulistondagi Zavxan viloyatida joylashgan. 2010-yil maʼlumotiga koʻra aholi soni 2291 kishini tashkil etgan.

Manbalar 

Zavxan aymog'ining sumlari
Bayanxayrxan

Bayanxayrxan () — Gʻarbiy Moʻgʻulistondagi Zavxan viloyatida joylashgan. 2010-yil maʼlumotiga koʻra aholi soni 1639 kishini tashkil etgan.

Manbalar 

Zavxan aymog'ining sumlari
Tverdagi samolyot halokati (2023)

2023-yil 23-avgust kuni Sankt-Peterburgdan Moskvaga uchayotgan samolyot halokati natijasida jami 10 kishi, jumladan 3 nafar ekipaj aʼzolari halok boʻldi. Tasdiqlanmagan maʼlumotlarga, jumladan Rossiyaning davlat nashri TASS tarqatgan xabarga koʻra, halok boʻlganlar orasida Vagner guruhi rahbarlari Yevgeniy Prigojin va Dmitriy Utkinlar ham bor. Samolyot Moskvaning boshlanish nuqtasidan oltmish mil shimolda, Tver viloyatida qulagan. Samolyot Rossiyaning Embraer samolyot ishlab chiqaruvchisi ishlab chiqargan xususiy samolyot edi. Bu samolyot Prigojinning shaxsiy Embraer Legacy 600 samolyoti boʻlishi mumkin.

Vagner bilan bogʻliq telegram kanali Prigojin boʻlgan samolyot Tver viloyatida Rossiya havo mudofaasi kuchlari tomonidan urib tushirilganini daʼvo qildi.

Manbalar 

Aviahalokatlar
Rossiyadagi aviahalokatlar
2023-yil Rossiyada
2023
Rossiya
Ayşe Sinirlioğlu

Ayşe Sinirlioğlu (1956-yil 4-aprelda tugʻilgan) turk diplomati boʻlib, u oʻz mamlakatining Ruminiyadagi, keyin esa Ispaniya va Andorradagi elchisi boʻlgan. U Turkiyaning birinchi ayol Tashqi ishlar vazirligi maslahatchisi oʻrinbosari boʻldi. 2015-yilda Turkiya raisligi va G20 mamlakatlari guruhining Antaliya sammitida Sherpa boʻlgan.

Shaxsiy hayot 
Ayşe Sinirlioğlu 1956-yil 4-aprelda Turkiyaning Nevshehir shahrida tugʻilgan 1977-yilda Marmara universitetining Iqtisodiyot va maʼmuriy fanlar fakultetida bakalavr darajasini olgandan soʻng, 1988-yilda Amsterdam universitetida Yevropa integratsiyasi huquqi boʻyicha magistrlik darajasini oldi. 1996-yilda Bogʻozichi universitetida siyosat fanlari doktori unvoniga sazovor boʻldi.

U Turkiya tashqi ishlar vazirligi sobiq diplomati Feridun Sinirlioğlu bilan turmush qurgan.

Karyera 
Ayşe Sinirlioğlu 1984-yilda Tashqi ishlar vazirligi xizmatiga kirdi. Ikki tomonlama iqtisodiy aloqalar departamentida qisqa xizmat qilgandan soʻng, u 1985-yilda Niderlandiyaning Rotterdam shahridagi Bosh konsullikka vitse-konsul etib tayinlandi va u erda 1988-yilgacha ishladi. 1988 yildan 1990 yilgacha u Suriyaning Halab shahrida vitse-konsul, keyin esa konsul sifatida ishlagan. 1992-yilda AQShning Nyu-York shahriga konsul etib tayinlanishidan oldin u vazirlikning Gʻarbiy Yevropa va OECD mamlakatlari boʻlimida va Bosh vazirning birinchi kotibi lavozimlarida ishlagan. 1996-yilda u uyga qaytib, Bolqon mamlakatlari boʻlimi boshligʻi boʻldi. Keyinchalik u Markaziy Osiyo va Kavkaz boʻyicha boʻlim boshligʻi lavozimiga koʻtarildi. Sinirliogʻlu 1999-2002 yillar oraligʻida Shveytsariyaning Jeneva shahridagi BMT boʻlimida Turkiyaning Doimiy vakolatxonasida maslahatchi, keyin esa birinchi maslahatchi boʻlib ishlagan. 2002 yildan 2004 yilgacha Turkiyaning Iordaniyaning Amman shahridagi elchixonasida birinchi maslahatchi boʻlgan. Vazirlikka qaytganidan soʻng u boshqarma boshligʻi, soʻngra Bosh direktor oʻrinbosari, ikki tomonlama iqtisodiy masalalar boʻyicha vazir-vakolatli vakil lavozimlarida ishlagan.
2008-yil 20-aprelda u Ruminiyadagi elchi etib tayinlandi va 2011-yil 15-aprelgacha Buxarestda xizmat qildi Uning keyingi xizmati 2011-yil 12-maydan 2014-yil 1-avgustgacha Ispaniya va Andorradagi elchi.

1956-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar