MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Bogalusa (Louisiana)

Bogalusa () — AQShning Louisiana shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 12 232 kishini tashkil qiladi.

Geografiyasi 

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi, shundan  quruqlik va  yoki (0,52% suvdan iborat.

Demografiyasi 

2000-yilgi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 13 365 kishi, 5 431 xonadon va 3 497 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — 543.5/km² ni tashkil qiladi. Shaharning irqiy tarkibi 57,18% oq tanlilar, 41,21% afro-amerikaliklar, 0,32% tubjoy amerikaliklar, 0,39% osiyoliklar, 0,16% boshqa irqlar va 0,73% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispanlar yoki lotinlar aholining 0,75% ni tashkil etadi.

Shaharda 5 431 ta xonadonning 29,3 foizida 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar bor, 36,1 foizi er-xotinlar birga yashagan, 23,8 foizida eri bo‘lmagan ayollar, 35,6 foizida oilasizlar. Barcha uy xoʻjaliklarining qariyb 32,7 foizini jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 16,5 foizini esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydigan kishilar tashkil etgan.

Shaharda aholining 27,4 foizi 18 yoshgacha, 9,2 foizi 18 yoshdan 24 yoshgacha, 23,9 foizi 25 yoshdan 44 yoshgacha, 21,3 foizi 45 yoshdan 64 yoshgacha, 18,2 foizi 65 yoshdan kattalardir. Aholining oʻrtacha yoshi 37 yoshni tashkil qiladi. Har 100 ayolga 82,7 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 76 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 19 261 dollarni, oila uchun esa 24 947 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 26 716 dollarni, ayollarniki esa 17 992 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 11 476 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 26,1 foizi va aholining 32,9 foizi qashshoqlik chegarasida, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 45,1 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 22 foizi qashshoqlik chegarasida.

Manbalar 

Louisiana shtatidagi shaharlar
Şorabad

Şorabad, Şuraabad (?-2018) (shuningdek, Mikhailabad, Shuraabad, Sovetabad, vaSoviet Abad) Ozarbayjonning  Khizi tumanida joylashgan qishloq va munitsipalitet. 2,232 kishi istiqomat qiladi. Munitsipalitet  Şuraabad, Yaşma va Türkoba kabi qishloqlardan tarkib topgan.

Manbalar

Ozarbayjon qishloqlari
Khizi tumani aholi punktlari‎
Afg'on gilami

Afgʻon gilami — anʼanaviy ravishda Afgʻonistonning shimoliy va gʻarbiy hududlarida  asosan afgʻon turkmanlari va oʻzbeklar tomonidan tikilgan qoʻlda toʻqiladigan pol qoplovchi toʻqimachilik turi.

Turlari va navlari 
Sharq gilamlarining eng ekzotik va o'ziga xoslaridan biri Afg'onistonning g'arbiy qismidagi Hirot viloyatida to'qilgan Shindand yoki Adraskan (mahalliy afg'on shaharlari nomi bilan atalgan) hisoblanadi. G'alati cho'zilgan odam va hayvonlar figuralari ularning imzo ko'rinishidir. Gilam Afg'oniston bo'ylab sotilishi mumkin, eng ko'pi Mozori Sharifda joylashgan.

Afg'onistonning yana bir asosiy mahsuloti - bu baluchi gilamlari, ayniqsa, baluchi joynamoz gilamlari . Ular Afg'onistonning janubi-g'arbiy qismida joylashgan balujlar tomonidan tayyorlangan.

Boy ranglarni ishlab chiqarish uchun turli xil o'simlik va boshqa tabiiy bo'yoqlardan foydalaniladi. Gilamlar asosan o'rta o'lchamda bo'ladi. Ko'p naqsh va ranglar qo'llaniladi, lekin an'anaviy va eng tipik sakkiz burchakli fil oyog'i ((Buxoro ) bosma, ko'pincha qizil fon bilan. To'quvchilar ko'chmanchi turmush tarzining boshqa buyumlarini, jumladan, chodir sumkalari va marosim buyumlarini ham ishlab chiqaradilar.

Ishlab chiqarish 
2021-yilda Afg‘oniston 800 ming kvadrat metr afg‘on gilamini eksport qildi, bu esa 30 million dollarga yaqin daromad keltirdi.  2008, 2013 va 2014 yillarda afg'on gilamlari har yili Germaniyaning Gamburg shahrida o'tkaziladigan xalqaro ko'rgazmada xalqaro mukofotlarga sazovor bo'ldi.  Maʼlum qilinishicha, Afgʻonistonda gilam biznesi bilan 2 millionga yaqin afgʻon shugʻullanadi .

Ba'zi afg'on gilamlari Pokiston va Eronda vaqtinchalik istiqomat qiluvchi afg'on qochqinlari tomonidan to'qilgan.   Urush davridagi afgʻon gilamlarining aksariyati eksport qilish uchun Pokistonga joʻnatilgani va Afgʻonistonda ishlab chiqarilganda ularga “Pokistonda ishlab chiqarilgan” yorligʻi berilgani xabar qilingan.

Manbalar 

Gilam
Martin Linnes

Martin Linnes (; 1991-yil 20-sentyabrda Norvegiyaning Kongsvinger shahrida tugʻilgan) — norvegiyalik futbolchi, „Galatasaray“ futbol klubi va Norvegiya terma jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

Klublardagi faoliyati 
Martin Linnes oʻz shahrining „Kongsvinger“ futbol klubi bitiruvchisi. 2010-yilning 5-mayida Martin Linnes Tippeligdagi debyutini „Sandefjord“ futbol klubiga qarshi oʻtkazgan. Mavsum oxirida klub „Superettan“ futbol klubiga oʻtgan. 2011-yil 26-iyunda „Brunet“ futbol klubiga qarshi bahsda u klub uchun birinchi golini urgan.

2012-yil boshida Martin Linnes „Molde“ futbol klubiga koʻchib oʻtgan. 23-mart kuni „Strømsgodset“ futbol klubiga qarshi bahsda u yangi jamoada debyut qilgan. 4-avgust kuni „Sogndal“ futbol klubiga qarshi oʻyinda Martin Linnes „Molde“ futbol klubi safida birinchi golini urgan. Klub bilan u ikki marta chempionlikni va Norvegiya kubogini qoʻlga kiritgan. 17-sentyabr kuni Yevropa ligasi doirasida Turkiyaning „Fenerbahçe“ jamoasiga qarshi o‘yinda Martin Linnes gollardan birini kiritgan.

2016-yilning 9-yanvarida Martin Linnes Turkiyaning „Galatasaray“ futbol klubiga o‘tgan. Shartnoma uch yarim yil muddatga imzolangan. 19-yanvar kuni Turkiya kubogi doirasida „Akhisar Belediyespor“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u yangi jamoasi safida debyut qilgan.

Xalqaro faoliyati 
2013-yil iyun oyida Martin Linnes yoshlar jamoasining Isroilda boʻlib oʻtadigan yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatiga daʼvogarligiga kiritilgan. Turnirda u Isroil, Angliya va Italiya yoshlar terma jamoasiga qarshi bahslarda qatnashgan.

Oʻsha yilning 15-noyabrida Daniyaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida Martin Linnes Norvegiya terma jamoasida Umar Elabdellaui oʻrniga maydonga tushgan. 2017-yilning 5-oktyabr kuni JCh-2018 saralashida San-Marinoga qarshi o‘yinda Martin Linnes terma jamoa safidagi ilk golini urgan.

Statistikasi

Manbalar 

Norvegiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1991-yilda tugʻilganlar
20-sentabrda tugʻilganlar
Şurakənd

Şurakənd (shuningdek,Shurakend) Ozarbayjonning  Khizi tumanida joylashgan qishloq.

Manbalar

Ozarbayjon qishloqlari
Khizi tumani aholi punktlari‎
Ba U

Bu odam familiyasiz birmacha ismga ega. Ba - birinchi ism, U - ikkinchi ism.

Ser Ba U (ing. Ba U; 1887 yil 26 may, Basin, Quyi Birma, Britaniya Hindistoni (hozirgi Myanma) — 1963 yil 9 noyabr, Yangon, Birma) — Birma davlat va siyosat arbobi, Birma Ittifoqining 2-prezidenti (mart. 16, 1952 yil 13 mart, 1957). Advokat, Birma Ittifoqi Oliy sudi raisi. Rangun universiteti (hozirgi Rangun san'at va fan universiteti)ning faxriy adabiyot doktori.

Biografiyasi 

 Rangun universitetining davlat maktabida tahsil olgan. 1908-1912 yillarda Kembrij universiteti Trinity Xoll kollejida huquq fakultetida tahsil oldi.
 Antifashistik Xalq Ozodligi Ligasi a'zosi.
 1913-1921 yillarda Yangonda advokat, 1921 yildan okrug sudyasi boʻlib ishlagan. Britaniya, Yaponiya va Birma hukmronligi davrida u sudya bo'lib ishlagan. 1948-1952 yillarda Birma Ittifoqi Oliy sudi raisi.
 “Ba My Burma: Prezidentning avtobiografiyasi” (Nyu-York, 1958) avtobiografiyasi muallifi.

Adabiyotlar 

 Nick Cheesman, Monique Skidmore, Trevor Wilson. Myanmar's Transition: Openings, Obstacles, and Opportunities. 2012

Havolalar 

 https://www.irrawaddy.com/news/presidents-of-myanmar.html
 https://www.outlived.org/person/ba-u-61087
 https://worldstatesmen.org/Myanmar.htm
Malone (Texas)

Malone AQShning Texas shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini ro'yxatga olishda, 269 kishini tashkil etgan.

Geografiyasi 
Malone sharqiy Hill okrugida joylashgan 31°55'2" N 96°53'41" W. Texas shtatining 171 avtomagistrali shahar markazidan o'tib, shimoli-g'arbda 26 km uzoqlikda okrug markazi joylashgan, janubi-sharqiy Hillsborodan11 km uzoqlikda joylashgan.

Amerika Qo'shma Shtatlari aholini ro'yxatga olish byurosiga ko'ra, Malonening umumiy maydoni 1,2 km² ni tashkil qilgan, shundan 15,149 m²  yoki 0,43% suvlikdan iborat.

Demografiyasi 

2000-yildagi aholini ro'yxatga olish  holatiga ko'ra, shaharda 278 kishi, 107 ta xonadon va 69 ta oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 606,6 nafar kishi (233,3km2). Kvadratiga o‘rtacha 272,7 zichlikdagi 125 ta uy-joy mavjud bo'lgan. Shaharning irqiy tarkibi 67,99% oq, 19,42% afro-amerikalik, 0,72% tubjoy amerikaliklar, 9,71% boshqa irqlardan va 2,16% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat. Har qanday irqga mansub ispan yoki latinolar aholining 14,75% ni tashkil etgan.

107 ta xonadon mavjud bo'lib, ulardan 36,4 foizi 18 yoshgacha bo'lgan bolalar, 43 foizini er-xotinlar, 14 foizi eri bo'lmagan, 35,5 foizi oilasiz bo'lganlar tashkil qilgan. Barcha uy xo'jaliklarining 32,7 foizi jismoniy shaxslardan iborat bo'lib, 15,9 foizida 65 yosh va undan katta bo'lgan yolg'iz yashaydigan odamlar edi. Uy xo'jaliklarining o'rtacha kattaligi 2,6, oilaning o'rtacha kattaligi 3,32 bo'lgan.

Shaharda aholi keng tarqalgan bo'lib, 31,7% 18 yoshgacha, 7,9% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 29,1% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 16,5% 45 yoshdan 64 yoshgacha va 14,7% 65 yosh va undan kattaroq odamlar tashkil qilgan. O'rtacha yosh 31 yosh bo'lib, har 100 ta ayolga 95,8 ta erkak to'g'ri kelgan. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ta ayolga 86,3 ta erkak to'g'ri kelgan.

Shahardagi bir xonadonning o'rtacha daromadi 21,250 dollarni, oilaning o'rtacha daromadi esa 26,667 dollarni tashkil etgan. Erkaklarning o'rtacha daromadi 30,179 dollarni, ayollarniki esa 20,208 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga to'g'ri keladigan daromadi 11,231 dollarni tashkil etadi. Oilalarning qariyb 27,6 foizi va aholining 33,2 foizi qashshoqlik chegarasi ancha past bo'lgan.

Ta'limi 
Shaharga Malone mustaqil maktab okrugi xizmat ko'rsatadi. Tumanda Malone boshlang'ich maktabi mavjud bo'lib, bolalar bog'chasidan sakkizinchi sinfgacha bo'lgan o'quvchilarga xizmat qilgan.

Manbalar 

Hill okrugidagi shaharchalar, Texas
Vikidatadagi koordinatalar
Texasdagi shaharlar
Leesville (Louisiana)

Leesville () — AQShning Louisiana shtatidagi Vernon Parishda joylashgan shahardir. 2010-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olishda aholi soni 6 612 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi 
Leesville shahri  (31.143553, −93.271196) koordinatalarda va dengiz sathidan  balandlikda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi, shundan  quruqlik va  yoki 0,55% suvdan iborat.

Iqlimi

Demografiyasi

2000 yilgi aholini roʻyxatga olish 
2000-yilgi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 6 753 kishi, 2 841 xonadon va 1 650 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1238,7 nafar kishi toʻgʻri keladi. Shaharning irqiy tarkibi 55,49% oq tanli, 35,33% afro-amerikalik, 1,47% tubjoy amerikalik, 2,09% osiyolik, 0,56% Tinch okeani orollari, 2,25% boshqa irqlardan va 2,81% ikki yoki undan ortiq irqdan. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 4,92% ni tashkil etadi.

Shaharda 2 841 ta uy xoʻjaliklari boʻlib, ulardan 29% 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 36,2% er-xotinlar, 18,3% turmush oʻrtogʻi boʻlmaganlar, 41,9% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining qariyb 36,7 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 11,4 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi yosh taqsimotiga koʻra, 26,1% 18 yoshgacha, 11% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 28,6% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 20,5% 45 yoshdan 64 yoshgacha, 13,9% 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yoshi 34 yoshni tashkil qiladi. Har 100 ayolga 96 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 91,4 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 23 864 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 30 435 dollarni tashkil etdi. Erkaklarning oʻrtacha daromadi 27 267 dollarni, ayollarniki esa 21 661 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 14 360 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 24,5 foizi va aholining 28,7 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 42 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 15,1 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar 

Louisiana shtatidagi shaharlar
Sebastián Vegas

Sebastián Ignacio Vegas Orellana (; 1996-yil 4-dekabrda Chilining Santyago shahrida tugʻilgan) — chililik futbolchi, „Monterrey“ futbol klubi va Chili terma jamoasi himoyachisi.

Klublardagi faoliyati 
Vegas „Audax Italiano“ klubi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2013-yil 11-avgustda u Chili premyer ligasida „O'Higgins“ futbol klubiga qarshi debyut qilgan. 2014-yilning 7-aprelida „Deportes Iquique“ futbol klubiga qarshi kechgan bahsda Sebastián „Audax Italiano“ futbol klubi safida ilk golini urgan. 2016-yilning yozida Vegas Meksikaning „Monarcas Morelia“ futbol klubiga koʻchib oʻtgan. 2-oktabr kuni „Guadalajara“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u Meksika premyer ligasida debyut qilgan. 2017-yil 23-avgustda „UNAM Pumas“ futbol klubiga qarshi bahsda Sebastián „Monarcas Morelia“ futbol klubi safida birinchi golini urgan.

Xalqaro faoliyati 
2013-yilda Chili yoshlar jamoasi tarkibida Vegas Argentinada boʻlib oʻtgan Janubiy Amerika yoshlar chempionatida ishtirok etgan. Turnirda u Braziliya, Boliviya, Urugvay va Peruga qarshi oʻynagan. Urugvayliklarga qarshi kechgan bahsda Sebastián gol urgan. 

2015-yilda futbolchi L'Alcudia turnirida g'olib chiqqan va oltin medallarni qoʻlga kiritgan.

Vegas 2015-yilning yanvar oyida AQShga qarshi o'rtoqlik o'yini uchun Chili terma jamoasiga ilk bor chaqiruv olgan.

2015-yil boshida Vegas Chili yoshlar terma jamoasi tarkibida Urugvayda boʻlib oʻtgan Janubiy Amerika yoshlar chempionatida ishtirok etgan. Turnirda u Venesuela, Urugvay, Braziliya va Kolumbiya terma jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.

2018-yil 31-may kuni Vegas Ruminiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida Chili terma jamoasi safida debyut qilgan.

Statistika

Manbalar 

Chililik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1996-yilda tugʻilganlar
4-dekabrda tugʻilganlar
Tervakharva

Tervakharva Ozarbayjonning Khizi tumanida joylashgan qishloq.

Manbalar 

Ozarbayjon qishloqlari
Khizi tumani aholi punktlari
Antonina Basova

Antonina Gavrilovna Basova (1900 — 1998) — Sovet surdopedagogi (karlar oʻqituvchisi) , SSSRda karlar taʼlimi tarixi boʻyicha mutaxassis.

Biografiyasi 
1900-yilda tugʻilgan. 1919-yilda Permdagi oʻqituvchilar seminariyasini tamomlagan. U Perm viloyati (hozirgi Sverdlovsk viloyati) Yakupino qishlogʻi maktabida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Keyin u Nijniy Tagilda uysiz bolalarni tarbiyalagan.

Moskva davlat pedagogika institutining defektologiya fakulteti va aspiranturasini tamomlagan.

1934-yildan 1938-yilgacha RSFSR Taʼlim vazirligi inspektori boʻlgan.

1938-yildan Moskva davlat pedagogika institutining defektologiya fakultetida ishgan. 1964-yildan 1970-yilgacha surdopedagogika kafedrasi boshligʻi boʻlgan.

1969-yilda „SSSRda surdopedagogika tarixi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

U 1998-yilda Moskvada vafot etdi.

Mahalliy surdopedagogika taʼlimini rivojlantirishga qoʻshgan hissasi 
A. G. Basova A. I. Dyachkov bilan birga, mahalliy surdopedagogikaning muhim boʻlimi „Surdopedagogika tarixi“ ni yaratuvchilari. U surdopedagogika tarixi boʻyicha fundamental asarlar yozgan. U 19-asrda kar va soqovlar maktablarida taʼlim tizimini ochib berdi. U 19-asrda kar pedagogik fikrning oʻziga xosligini koʻrsatdi. Surdopedagogikaning shaxsiyatlarini chuqur tahlil qildi. Oʻz asarlarida Ya. T. Speshneva, I. I. Selezneva A. F. Ostrogradskiy, I. A. Vasilyeva, N. N. Lagovskiy, F. A. Rau va boshqalar ning surdopedagogikaga qoʻshgan hissasi koʻrsatib oʻtgan. A. G. Basova XIX asrdan XX asrning birinchi yarmigacha boʻlgan davr surdopedagogikasining asosiy masalalari va muammolarini tahlil qildi. Basovaning tarixiy asarlari dialogik xarakterga ega. SSSRda pedagogika tarixiga oid koʻpincha sof mafkuraviy xarakterga ega boʻlgan va oʻtmish arboblarini belgilagan koʻplab asarlardan farqli oʻlaroq, Basova juda ob’ektiv yondoshgan. A. G. Basovaning pedagogikaning rivojlanishidagi hissasi muhim ahamiyatga ega, chunki uning yordamida zamonaviy surdopedagoglari eshitish qobiliyati zaif bolalarni tarbiyalashga oʻqitishga yondashuvlarning shakllanishini dinamikada koʻrishlari mumkin.

Ish yuritish 

 Basova A. G. Istoriya obucheniya gluxonemix. — M. : Uchpedgiz, 1940. — 128 s. — 5000 ekz.
 Basova A. G. Ocherki po istorii surdopedagogiki v SSSR. — M., 1965.
 Basova A. G. Istoriya surdopedagogiki v SSSR: Dis. … d-ra ped. nauk / LGPI im. A. I. Gersena. — L., 1969.
 Basova A. G., Yegorov S. F. Istoriya surdopedagogiki: Ucheb. posobie dlya studentov defektol. fak. ped. in-tov. — M., 1984.

Manbalar 

Moskvada vafot etganlar
1998-yilda vafot etganlar
1900-yilda tugʻilganlar
SSSR pedagoglari
Fransuz Dagomeyasi

Dagomeya (fr. Dahomey) — Fransiyaning Gʻarbiy Afrikasidagi sobiq fransuz mustamlakasi.

Fransuz mustamlakasi 1904-yilda tarixiy Dagomeya hududida tashkil topgan.

Ikkinchi jahon urushidan soʻng, Toʻrtinchi Fransiya Respublikasi oʻz mustamlakalarining siyosiy huquqlarini kengaytira boshladi, Fransiya G'arbiy Afrikasi Fransiya Ittifoqiga qoʻshildi. 1958-yilda Fransiya Beshinchi Respublikasi tashkil topganda, Fransiya Ittifoqi - Fransiya hamjamiyatiga aylantirildi va Fransiya Gʻarbiy Afrikasi rasman oʻz faoliyatini toʻxtatdi. Uning tarkibiga kirgan hududlarda referendumlar oʻtkazildi va 1958-yil 11-dekabrda Dagomeya mustamlakasidan oʻzini oʻzi boshqaradigan, oʻsha paytdagi mustaqil Dagomeya Respublikasi, hozirgi Benin tashkil etildi.

Adabiyot
 
Afrika mamlakatlari
Ellik lira (Italiya tangasi)

50 lira () — Italiyada 1867-yildan 2001-yilgacha muomalada boʻlgan italyan tangasi. 130 yillik faoliyati davomida uning xarid qobiliyati o‘n minglab marta kamaydi. Birinchi 50 lirada 16,12 g 900-chi oltin bor edi. 2002-yilda naqd pul yevroga almashtirilganda 50 lira 2,58 yevro sentga to‘g‘ri keldi.

Italiya Qirolligi

Viktor Emmanuel II hukmronligi 
Birinchi 50 lira qirol Viktor Emmanuel II davrida zarb qilingan. Birinchi tangalar 1864-yilda chiqarilgan, ammo ular 1867- yilda Turinda chiqarilgan. 103 nusxadagi arzimas tiraj ularni Italiyadagi barcha tangalar orasida eng kam uchraydi.

Umberto I hukmronligi 
Umberto I (1878-1900) davrida 1884, 1888 va 1891-yillarda 50 lira zarb qilingan. Tanganing avers tomonida qirol portreti ostida monarxning surati, aylana shaklidagi „UMBERTO I RE D’ITALIA“ yozuvi, chiqarilgan. Orqa tomonning markazida Savoy uyining gerbi joylashgan boʻlib, uning atrofida Annunziata ordeni lentasi joylashgan. Tanganing yon tomonlarida eman va zaytun shoxlari tasvirlangan, tepasida yulduzcha tasvirlangan. Gerblarning yon tomonlarida „L“ va „50“ nominalining belgisi mavjud.

Italiya Respublikasi 
Italiya Respublikasida 50 lira koʻp million nusxada zarb qilingan savdo tangasiga aylandi. Ular 1954-yildan 2001-yilgacha ishlab chiqarilgan. 2002-yildan boshlab mamlakat yevroga oʻtdi. Ayirboshlash 1 yevro kursi boʻyicha 1936,27 lira uchun amalga oshirildi. Shunga koʻra, muomala toʻxtatilgan paytda 50 lira 2,5 yevro sentga toʻgʻri keldi.

50 yildan kamroq vaqt ichida nominal qiymati 50 lira boʻlgan 3 turdagi tangalar muomalaga chiqarildi. Birinchi va ikkinchisi oʻxshash tasvirga ega — avers tomonida ayol profili va teskari tomonda temirchilikning qadimgi Rim xudosi Vulkan tavsirlangan. 1954-1989 va 1990-1995-yillardagi nashrlar oʻrtasidagi farq ularning hajmi va vaznida. 1996-yildan 2001-yilgacha tangalar avvalgidek akmonitaldan emas, balki mis-nikel qotishmasidan chiqarila boshlandi. Kompozitsiya bilan bir qatorda tanga dizayni ham oʻzgartirildi. Qadimgi Rim xudosining tasviri oʻrniga, nominal tangaga joylashtirilgan.

Tangalar turlari

Manbalar
Bliks, Xans

Xans Martin Bliks (shvedcha: Hans Martin Blix; 1928-yil 28-iyun, Uppsala, Shvetsiya) — shved siyosatchisi va diplomati. Shvetsiya tashqi ishlar vaziri (1978-1979), MAGATE bosh direktori (1981-1997) va UNMOVIC rahbari (2000-2003) boʻlgan.

Biografiyasi 
Xans Bliks Upsala universiteti va Kolumbiya universitetlarida tahsil olgan. Kembrij universitetida (Trinity Hall kolleji) doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1959 yilda u Stokgolm universitetida huquq fanlari doktori ilmiy darajasini oldi, bir yildan so'ng u xalqaro huquq kafedrasi dotsenti etib tayinlandi.

1962 yildan 1978 yilgacha Bliks Jenevada qurolsizlanish bo'yicha konferentsiyada Shvetsiya delegatsiyasi a'zosi bo'lgan. U 1963-1976-yillarda Shvetsiya maʼmuriyatida bir qator boshqa lavozimlarda ham ishlagan, 1961-1981-yillarda Shvetsiyaning BMTdagi delegatsiyasi tarkibida boʻlgan. 1978 yildan 1979 yilgacha Bliks Shvetsiya tashqi ishlar vaziri bo'lgan.

Bliks Shvetsiya Liberal partiyasining 1980 yilda yadro energetikasi bo'yicha referendumda Shvetsiya yadroviy energetika dasturini saqlab qolish tarafdori bo'lgan kampaniyasini boshqargan.

1981 yilda Bliks shved Sigvard Eklundning o'rniga Atom energiyasi bo'yicha Xalqaro agentlik (MAGATE) bosh direktori bo'ldi. 1986 yilda u 4-energetika blokining reaktori portlagandan keyin Chernobil AESga tashrif buyurdi, o'sha kunlarda u Moskvada avariya oqibatlarini bartaraf etishga bag'ishlangan keng qamrovli matbuot anjumani o'tkazdi.

2000 yil yanvar oyida u Iroqda qurol nazorati bilan shug'ullanadigan BMTning Monitoring, nazorat va taftish komissiyasi (UNMOVIC) rahbari etib tayinlandi va 1 martda. Iroqda ommaviy qirg'in qurollarini topa olmagan Bliks 2003 yil iyun oyida iste'foga chiqdi.

2003 yildan 2006 yilgacha u 14 ta taniqli siyosatchidan iborat Bliks komissiyasining. "Ommaviy qirg'in qurollari komissiyasi")ni boshqargan. U Anna Lind tashabbusi bilan yaratilgan va Shvetsiya hukumati tomonidan moliyalashtirilgan. Komissiyaning yakuniy hisoboti 2006 yil 2 iyunda BMTga taqdim etilgan. Unda Hans Bliks Bushni Iroqqa hujumda BMT Nizomini buzgan holda harakat qilgani uchun tanqid qiladi.

Mukofotlari 

 Serafim medali (2004)
 Serafim ordeni (sGM12mserafb) rang lentasidagi 12-o'lchamli Qirol oliylarining oltin medali
 Moskva universitetining faxriy doktori (1987)
 Genri De Wolf Smit mukofoti sovrindori (1988)
 Butunjahon yadro assotsiatsiyasining yadroviy sohadagi xizmatlari uchun oltin medali (1997)
 Bryussel erkin universitetining faxriy doktori (2003)
 Olof Palme mukofoti (2003)
 Faxriy legion ordeni qo'mondoni (2004)
 Padua universitetining faxriy doktori (2004)
 Sidney tinchlik mukofoti (2007)
 Kembrij universitetining faxriy doktori (2007)
 Italiya Respublikasining "Buyuk xizmatlari uchun" ordeni ritsarlari
 III darajali Knyaz Yaroslav Donishmand ordeni. (Ukraina, 2011 yil 26 aprel) - Chernobil fojiasi oqibatlarini bartaraf etish, xalqaro gumanitar dasturlarni amalga oshirishga qo'shgan katta shaxsiy hissasi, ko'p yillik samarali ijtimoiy faoliyati uchun

Havolalar 

 https://www.temadnya.ru/spravka/17nov2002/1888.html 
 https://www.un.org/Depts/unmovic/ExecChair/ExeChBi.htm
 https://www.kinopoisk.ru/name/582646/