Chistopol

Chistopol () yoki Chistay (; ) — Rossiyaning Tataristondagi shaharchasi, Kuybishev suv omborining chap qirgʻogʻida, Kama daryosi boʻyida joylashgan. 2010-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, uning aholisi 60 755.

Tarixi 
Birinchi marta XVII asr oxirida yilnomalarda qayd etilgan.  U juda tez rivojlandi va 1761-yilga kelib aholi soni 1000 dan oshdi. 1781-yilda Buyuk Yekaterinaning  uyezd shahri maqomi berildi, uning o'z gerbi ta'sis etildi.19-asr oxirida Chistopol yirik don savdo markaziga aylandi. 1917-yilgacha u Qozon gubernatorligidagi ikkinchi yirik shahar (Qozondan keyin) edi.

Ulug 'Vatan urushi davrida Chistopol Sovet Yozuvchilar uyushmasi uchun boshpana bo'ldi, ular orasida Boris Pasternak, Leonid Leonov va boshqa taniqli shaxslar bor edi.

Shahar 1942-yilda tashkil etilgan "Vostok" soatlar zavodi bilan ajralib turadi.

Chistopol 2015-yilgi "Rossiyadagi eng qulay shahar" nashrida III toifadagi shaharlar (aholisi 100 000 gacha) orasida birinchi o'rinni egalladi. 1781-yilda Buyuk imperator Ketrin "Qozon gubernatorligining Chistopol tumani" (Rosmaniya) markazini tashkil etdi. 19-asrda shaharda gʻalla yetishtirish rivojlangan. Yerlarining yarmiga yaqini savdo bilan birga gʻalla yetishtirish uchun ham foydalanilgan. Uning joylashuvi va docklari ko'plab resurslarga imkon berdi va o'z vaqtida u Qozon gubernatorligidagi (Rosmaniya) ikkinchi yirik shaharga aylandi. Ikkinchi jahon urushidan keyin ko'plab taniqli yozuvchilar Chistopolga joylashtirildi. Oradan ko'p o'tmay, 1942-yilda muhim soatlar zavodi ham shaharga ko'chirildi. "Vostok" soatlari endi shaharda juda mashhur. O'shandan beri shahar o'zining 19-asrdagi tuyg'usini saqlab qoldi va tarixiy markaz bo'lib qolmoqda.

Ma'muriy va munitsipal maqomi 
Ma'muriy bo'linishlar doirasida Chistopol Chistopolskiy tumanining ma'muriy markazi bo'lib xizmat qiladi, garchi u uning bir qismi bo'lmasa ham. Maʼmuriy boʻlinma sifatida u bitta qishloq posyolkasi (Yeriklinskiy posyolkasi) bilan birgalikda respublika ahamiyatiga ega Chistopol shahri sifatida alohida birlashtirilgan — tumanlar maqomiga teng maʼmuriy birlikdir. Munitsipal bo'linma sifatida respublika ahamiyatiga ega Chistopol shahri Chistopol shahar posyolkasi sifatida Chistopol shahar okrugi tarkibiga kiritilgan.

Transporti 
Shaharga Chistopol aeroporti xizmat ko'rsatadi.

Taniqli odamlar 

 Aleksandr Butlerov, kimyogar
 Sofiya Gubaydulina, bastakor
 Nikolay Lixachyov (1862—1936), olim
 Anatoliy Marchenko, dissident
 Boris Pasternak, yozuvchi
 Vazif Meylanov, dissident

Manbalar

Eslatmalar

Manbalar 

 Министерство юстиции Республики Татарстан. Приказ №01-02/9 от 4 февраля 2014 г. «Об утверждении реестра административно-территориальных единиц и населённых пунктов в Республике Татарстан», в ред. Приказа №01-02/160 от 11 марта 2015 г. «О внесении изменений в Приказ Министерства юстиции Республики Татарстан от 04.02.2014 №01-02/9 "Об утверждении реестра административно-территориальных единиц и населённых пунктов в Республике Татарстан"».  Опубликован: Официальный сайт правовой информации Министерства юстиции Республики Татарстан (http://pravo.tatarstan.ru), 27 февраля 2014 г. (Ministry of Justice of the Republic of Tatarstan. Order #01-02/9 of February 4, 2014 On the Adoption of the Registry of the Administrative-Territorial Units and Inhabited Localities in the Republic of Tatarstan, as amended by the Order #01-02/160 of March 11, 2015 On Amending the Order of the Ministry of Justice of the Republic of Tatarstan #01-02/9 of February 4, 2014 "On the Adoption of the Registry of the Administrative-Territorial Units and Inhabited Localities in the Republic of Tatarstan".).
 Государственный Совет Республики Татарстан. Закон №44-ЗРТ от 31 января 2005 г. «Об установлении границ территорий и статусе муниципального образования "Чистопольский муниципальный район" и муниципальных образований в его составе», в ред. Закона №140-ЗРТ от 30 декабря 2014 г. «О внесении изменений в Закон Республики Татарстан "Об установлении границ территорий и статусе муниципального образования "Чистопольский муниципальный район" и муниципальных образований в его составе"». Вступил в силу со дня официального опубликования. Опубликован: "Республика Татарстан", №№18–19, 1 февраля 2005 г. (State Council of the Republic of Tatarstan. Law #44-ZRT of January 31, 2005 On Establishing the Borders of the Territories and the Status of the Municipal Formation of "Chistopolsky Municipal District" and of the Municipal Formations It Comprises, as amended by the Law #140-ZRT of December 30, 2014 On Amending the Law of the Republic of Tatarstan "On Establishing the Borders of the Territories and the Status of the Municipal Formation of "Chistopolsky Municipal District" and of the Municipal Formations It Comprises". Effective as of the official publication date.).

Qo`shimcha havolalar 

 Chistopolning rasmiy sayti  
 Chistopol biznes katalogi 

Tatariston shaharlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Aholi punktlari