Zvartnots xalqaro aeroporti

Zvartnots xalqaro aeroporti ()  Zvartnots shaharchasi yaqinida, Armaniston poytaxti Yerevandan  gʻarbda joylashgan. U Armanistonning asosiy xalqaro aeroporti vazifasini bajaradi va Yerevanning asosiy xalqaro transport markazi hisoblanadi. Bu mamlakatdagi eng gavjum aeroportidir.

Tarixi 
Aeroport 1961-yilda ochilgan va 1970-yilda oʻtkazilgan dizayn tanlovi natijalariga koʻra M. Xachikyan, A. Tarxanyan, S. Qalashyan, L. Cherkezyan va M. Bagdasaryan birinchi terminal binosini loyihalash huquqini qoʻlga kiritganlar. Aeroport 1980-yillarda Sovet Ittifoqidagi ichki transport qatnovi talablarini qondirish uchun yangi terminal hududini ishlab chiqish bilan yangilandi.

1990-yillarda Armaniston Sovet Ittifoqidan mustaqilligini eʼlon qilganida, yuk tashish hajmining oʻsishi 1998-yilda yiliga 100 000 tonnaga yaqin yukni qabul qila oladigan yangi yuk terminali qurilishiga sabab boʻldi. 2001-yilda argentinalik arman ishbilarmoni Eduardo Eurnekianga tegishli Argentinaning Corporación America kompaniyasi egaligidagi Armaniston xalqaro aeroportlari (inglizcha: Armenia International Airports) YAJ bilan aeroportda operatsiyalarni boshqarish boʻyicha 30 yillik kontsessiya shartnomasi imzolandi. Ushbu kelishuv doirasida „Armaniston xalqaro aeroportlari“ YAJ uchish-qoʻnish yoʻlagi, asosiy taksi yoʻllari va rampani yangiladi. 2006-yilda yangi darvoza zonasi va kelish zali ochildi, shundan soʻng aeroportning oʻt oʻchirish xizmatlari umumiy takomillashtirildi, jumladan, butun yongʻinga qarshi parkni yangi mashinalar bilan almashtirildi. 2011-yilda yangi uchish va kelish terminali, 600 ta avtomashinaga moʻljallangan avtoturargoh va hukumat delegatsiyasi terminali ochildi. 2013-yil 30-yanvarda Zvartnots aeroporti Birlashgan Arab Amirliklarining Dubay shahrida boʻlib oʻtgan Rivojlanayotgan bozorlar aeroportlari mukofoti (EMAA) marosimida „MDHdagi eng yaxshi aeroport“ deb topildi.

Umumiy maʼlumotlar 
Aeroport Antonov An-225, Boeing 747-400 va Airbus A380 kabi samolyotlarni qabul qila oladi  . 09-qoʻnish-qoʻnish yoʻlagi ILS CAT II bilan jihozlangan boʻlib, u havo kemalarini past shift (30 metr) va koʻrish (350 metr) sharoitida qabul qilish imkonini beradi.

Yaqinda Zvartnots xalqaro aeroportida parvoz maʼlumotlarini koʻrsatish tizimi (FIDS), bagajni roʻyxatdan oʻtkazish va yoʻlovchilarni nazorat qilish uchun yangi avtomatlashtirilgan va biometrik identifikatsiya tizimi, shuningdek, aeroport binolari boʻylab 150 ta kuzatuv kameralari oʻrnatildi.

Bortga chiqish zonasiga kirish uch bosqichli, oldindan nazorat qilish, pasport nazorati va rentgen nazorati bilan yuqori darajada himoyalangan. Aeroportda xavfsizlikdan soʻng Dufry bojsiz doʻkoni, shuningdek, darvoza zonasi va perronga qaraydigan koʻrinishga ega Converse Bank biznes-klass zali mavjud. Bundan tashqari, aeroportda HayPost ofisi, dorixona, bir nechta ovqatlanish joylari va kafelar, Europcar, Beeline, VivaCell MTS, Ardshinbank, shuningdek, HSBC, VTB Bank va Ameriabank bankomatlari mavjud.

2019-yil dekabr oyida Zvartnots xalqaro aeroportida yillik yoʻlovchilar soni Armaniston tarixida birinchi marta 3 million yoʻlovchidan oshdi.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Yoʻlovchi tashish 
2023-yil 14-iyun holatida, quyidagi aviakompaniyalar Zvartnotsga va undan muntazam va charter qatnovlarini amalga oshirib kelmoqda:

Yuk tashish

Oqim va statistika

Yillik statistika

Yer usti transporti

Avtobus yoʻnalishlari va metro xizmati 
2017-yilda Zvartnots aeroporti va Yerevan shahar markazi oʻrtasida muntazam qatnovlar bilan yangi ekspress avtobus yoʻnalishi ishga tushirildi. 201-raqamli avtobus aeroportdan har yarim soatda ertalab soat 7:00 dan 23:00 gacha va har soatda 12:00 dan 6:00 gacha joʻnaydi. Safar vaqti tirbandlikka qarab taxminan 30 minut davom etadi. Elitebus tomonidan boshqariladi, bir tomonlama yoʻl haqi 300 AMD turadi. Avtobus terminali Amiryan koʻchasida joylashgan, ammo avtobus Mashtots prospekti boʻylab, Yeritasardakan bekatida (yoʻlovchilar Yerevan metro tizimiga ulanishi mumkin) va Respublika maydonida toʻxtaydi .

Avtomobil 
Aeroportga Yerevanni mamlakat gʻarbi va boshqa yirik magistral yoʻllar bilan bogʻlaydigan M5 avtomagistrali orqali kirish mumkin. Avtomobilda Zvartnots aeroportidan Yerevan markazigacha boʻlgan masofa 12 kilometrni tashkil etadi, unga borish uchun taxminan 20 daqiqa vaqt ketadi.

Zvartnots aeroportida avtoulovlarni ijaraga beruvchi kompaniyalarning avtomobillari mavjud. Aeroport premiumdan arzon narxlarga qadar turli xil rasmiy avtoturargohlarni taklif etadi. Bundan tashqari, aeroportda muqobil toʻxtash joylariham mavjud.

Taksi xizmati 
2019-yilda Zvartnots aeroportida yoʻlovchilarga taksi xizmatlarini taqdim etish uchun Yandex.Taxi bilan hamkorlik qilinadi.

Baxtsiz hodisalar va falokatlar 

 1988-yil 20-oktabrda MOM Energiya NPO kompaniyasining Antonov An-8 (CCCP-26183) samolyoti qoʻngandan soʻng, ekipaj adashib yerdagi qoʻnish moslamasini tortib olishi natijasida taʼmirlanib boʻlmas darajada shikastlandi.
 1992-yil 5-dekabrda "Aeroflot" (Armaniston) kompaniyasining Tupolev Tu-154B (CCCP-85105) samolyoti qoʻnayotganda oʻngga burilib ketdi va burun tishli beton devorga urilib, taʼmirlab boʻlmaydigan darajada shikastlandi. 154 kishining hammasi tirik qoldi.
 1993-yil 13-dekabrda Kadvi kompaniyasining Antonov An-8 (RA-13323) rusumli samolyoti soat 00:04 da yuk reysi bilan uchish-qoʻnish yoʻlagini 150 metrga pastga tushirdi va tuzatib boʻlmas darajada shikastlandi. Barcha 8 kishi tirik qoldi.
 1998-yil 21-oktabrda Ararat Avia aviakompaniyasining Yakovlev Yak-40 (EK-88272) samolyoti Krasnodarga yoʻlovchi reysini amalga oshirish uchun parvoz paytida uchish-qoʻnish yoʻlagini kesib oʻtgan harbiy mikroavtobus bilan toʻqnashib ketdi, natijada samolyot taʼmirlanib boʻlmaydigan darajada shikastlandi va avtobusdagi 4 nafar yoʻlovchi halok boʻldi. 37 kishining hammasi omon qoldi.
 2008-yil 14-fevralda Belavia 1834-reysi bilan Minskka parvoz qilayotgan Canadair CL-600-2B19 Regional Jet CRJ-100ER (EW-101PJ) havoga koʻtarilayotganda chap tomonga yoʻnalgan, teskari oʻrin olgan va yoqilgʻi yonib ketgan. 21 kishining hammasi omon qoldi.

Yana qarang 

 Armanistonda transport
 Armanistondagi eng band aeroportlar roʻyxati
 Sobiq SSSRdagi eng band aeroportlar roʻyxati
 Zvartnots aeroportining eng soʻnggi marshrut xaritasi

Eslatmalar

Manbalar

Havolalar 

 
Sovet Ittifoqida qurilgan aeroportlar
Armaniston
Armaniston aeroportlari
Kavkaz aeroportlari
1961-yilda tashkil etilgan aeroportlar