Nozofobiya

Nozofobiya (,  - "kasallik" + phosos - "qo'rquv") — hayotga xavf tug'diradigan kasalliklarning rivojlanishidan irratsional qo'rquv bilan namoyon bo'ladigan bezovta qiluvchi fobik kasallik. Nozofobiya ko'pincha tibbiyot talabalari kasalligi deb ataladi. Bu nozofobiya turli kasalliklar haqida ma'lumot bilan o'ralgan tibbiyot talabalariga ta'sir qiladi degan taxminga asoslanadi. Ammo 2014-yilgi tadqiqot bu fikrni kamroq qo'llab-quvvatlaydi.

Alomatlar 
Nozofobiya alomatlari saraton, yurak kasalligi yoki OIV kabi hayotga xavf tug'diradigan kasalliklarning rivojlanishidan aniq va doimiy qo'rquvdir. Bu tashvish, qoida tariqasida, tibbiy ko'rikdan keyin ham davom etadi, bemorning jismoniy holatiga va alomatlar majmuasiga ta'sir qilishi mumkin:

 bosh aylanishi
 ko'ngil aynishi
 pulsning tezlashishi
 terlash
 tez nafas olish
 uyqu muammolari.

Sabablari 
Nozofobiya rivojlanishiga yordam beradigan ba'zi omillar mavjud:

 Sog'lik haqida qayg'urish
 Bemorning davolab bo'lmaydigan kasallikdan o'limi
 Chet eldagi yirik epidemiyalar ba'zi odamlarda nozofobiyaga olib kelishi mumkin

Mutaxassislar, shuningdek, Internetda tibbiy ma'lumotlarga bepul kirish ham muhim rol o'ynagan bo'lishi mumkin, chunki har qanday foydalanuvchi har qanday kasallikning alomatlarini topishi mumkin. Bu shunday keng tarqalgan tashvish sababiga aylandiki, buning uchun hatto atama ham bor - gyperchondria. Bipolyar buzuqlik, shizofreniya, klinik depressiya yoki obsesif-kompulsiv buzuqlik kabi boshqa psixiatrik kasalliklarga chalingan bemorlar jiddiy kasallikdan qo'rqish ehtimoli ko'proq bo'lishi mumkin. Nozofobiya paydo bo'lishining yana bir sababi - bu odamning yoshligida boshdan kechirgan kasalligi, uning takrorlanishidan qo'rqadi.

Davolash 
Qoida tariqasida, nozofobiya kasalliklarning rivojlanishidan tashvishlanish kundalik hayotga xalaqit berganda tashxis qilinadi. Nozofobiyani yetarlicha jiddiy kasallik deb hisoblash mumkin emas va shuningdek  uni yuzaki davolash mumkin emas - bu boshqa har qanday kasallik kabi o'z vaqtida davolanishni talab qiladi. O'z-o'zidan davolanish bunga loyiq emas, chunki bu hayot uchun xavfli bo'lishi mumkin. Nozofobiyani davolash uchun  xulq-atvor terapiyasi ko'pincha tavsiya etiladi. Muqobil usullar ham tavsiya etiladi, jumladan, masalan, meditatsiya. Nozofobiya deyarli doimiy stress holatini keltirib chiqarganligi sababli, sofrologiya kabi usullar yoki hatto yoga va taystzi kabi meditatsion amaliyotlar yordam berishi mumkin.

Tibbiy davolanish 
Muayyan fobiyalarni davolash uchun mo'ljallangan dori-darmonlar mavjud bo'lmasa-da, ba'zi dorilar nozofobiya darajalarni kamaytirishga yordam beradi va terapiya bilan birga foydalanilganda foydali bo'lishi mumkin:

 Beta-blokerlar tashvish darajasini kamaytirishga yordam beradi. Masalan, ular yurak tezligini barqaror ushlab turishga va yuqori qon bosimining oldini olishga yordam beradi.
 Benzodiazepinlar ham tashvish darajasini kamaytirishga yordam beradi, ammo bu dori o'ziga qaram bo'lishi mumkinligi sababli, u uzoq muddatli foydalanish uchun mo'ljallanmagan.

Nozofobiya va gipoxondriya 
Nozofobiya ko'pincha gipoxondriya bilan chalkashib ketadi, ammo ular o'rtasida sezilarli farq bor: nozofobiya ma'lum bir kasallikning rivojlanishidan qo'rqishni bildirsa, gipoxondriya kasalliklar haqida umumiy qo'rquvni o'z ichiga oladi. Gipoxondriya bilan og'rigan odam kichik alomatlar (masalan, bosh og'rig'i) jiddiy kasallikning belgisi ekanligidan xavotirda. Bunday holda, nozofobiya bilan og'rigan odamda hech qanday alomat bo'lmasligi mumkin, biroq ayni paytda u xavfli kasallikka chalinganidan xavotirda bo'ladi.

Shuningdek 

 Tibbiyot talabalari sindromi
 nozofiliya

Manba 

 Psychology.ru. Nozofobiya
 sog'liqni saqlash liniyasi. Nozofobiya
Kasalliklar
Tibbiyot