Mirtadoshlar

Mirtadoshlar oilasi ikki pallali oʻsimliklar oilasi. Bu guruhning taniqli aʼzolariga myrtle, pōhutukawa, dafna rom daraxti, syzygium aromaticum, guava, akka (feyxoa), xushboʻy qalampir va evkalipt kiradi. Barglari doim yashil boʻlib, asosan qarama-qarshi joylashgan, oddiy, odatda butun (yaʼni, tishsiz). Gullari beshta gulbargdan iborat, biroq bir necha turkumlarda gulbarglari kam yoki umuman yoʻq.

Evolyutsiya tarixi 
Olimlarning farazlariga koʻra, mirtadoshlar oilasi 60-56 million yil oldin (Mya) paleosen davrida paydo boʻlgan. Polen fotoalbomlari qadimgi superkontinent Gondvanadan olingan.

Xilma-xillik 
Soʻnggi maʼlumotlarga koʻra, mirtadoshlar 132 turkum 5950 ga yaqin turni oʻz ichiga oladi. Oila dunyoning tropik va moʻtadil iqlimli mintaqalarida keng tarqalgan. Evkalipt, Korymbiya, Angophora, Leptospermum va Melaleuca kabi ko‘sakli mevalarga ega turkumlar Chili va Argentinada keng tarqalgan. Iste‘mol qilinadigan mevalari boʻlgan turlarning eng koʻpi Sharqiy Avstraliya va Maleziya (Avstralaziya hududi) va neotropikada o‘sadi. Eucalyptus regnans dunyodagi eng baland gullaydigan oʻsimlik hisoblanadi. Boshqa muhim avstraliyada o‘suvchi turkumlarga — Callistemon (shisha choʻtkalari), Syzygium va Melaleuca (qogʻoz poʻstlogʻi) kiradi. Osbornia turkumining turlarining vatani Avstraliya. Eugenia, Myrcia va Calyptranthes neotropik mintaqada uchrovchi yirik turkumlar qatoriga kiradi.

Tarixiy jihatdan, mirtadoshlar ikki kichik oilaga boʻlingan. Mirtadoshlar kenja oilasi (taxminan 75 turkum) mevalari isteʼmol qilinadi. Barglari qarama-qarshi joylashgan, shakli butun. Mirtadoshlar butun dunyoda subtropik va tropik mintaqalarda, shimoli-sharqiy Avstraliya va Maleziyada opsadi. Bundan farqli oʻlaroq, Leptospermoideae kichik oilasi (taxminan 80 turkum) quruq, ajraladigan mevalar (kopsaklar) va spiral yoki navbatma-navbat joylashgan barglarga ega. Leptospermoideae turlari asosan Avstraliyada uchraydi.

Taksonomiya 
Mirtadoshlarning Leptospermoideae va Myrtoideae ga boʻlinishiga bir qancha mualliflar, jumladan Jonson va Briggs (1984) qarshi chiqdilar. Shunday qilib, koʻplab olimlar hozirda Wilson va boshqalar tomonidan yaratilgan soʻnggi tahlildan foydalanmoqda(2001).

Heteropyxis va Psiloxylon avlodlari oʻtmishda koʻplab mualliflar tomonidan Heteropyxidaceae va Psiloxylaceae kabi alohida oilalar sifatida ajratilgan. Biroq, Wilson va boshqalar ularni mirtadoshlar tarkibiga kiritgan. Hozirgi vaqtda olimlar bu ikki avlod mirtadoshlarning eng qadimgi paydo boʻlgan va saqlanib qolgan avlodlari ekanligiga ishonishadi.

Eng soʻnggi tasnif plastid DNKning filogenetik tahlilidan keyin 17 ta turkum va ikkita kichik oila, Myrtoideae va Psiloxyloideaeni rasman tan olindi.

Mirtadoshlar turkumiga har yili koʻplab yangi turlar tasvirlanadi.

Tasniflash

Turkum 

 Abbevillea
 Actinodium
 Agonis
 Algrizea
 Allosyncarpia
 Aluta
 Amomyrtella
 Amomyrtus
 Angasomyrtus
 Angophora
 Archirhodomyrtus
 Arillastrum
 Astartea
 Asteromyrtus
 Astus
 Austromyrtus
 Babingtonia
 Backhousia
 Baeckea
 Balaustion
 Barongia
 Basisperma
 Beaufortia
 Blepharocalyx
 Callistemon
 Calothamnus
 Calycolpus
 Calycorectes
 Calyptranthes
 Calyptrogenia
 Calytrix
 Campomanesia
 Chamelaucium
 Chamguava
 Cheyniana
 Choricarpia
 Syzygium
 Cloezia
 Conothamnus
 Corymbia
 Corynanthera
 Curitiba
 Cyathostemon
 Darwinia
 Decaspermum
 Enekbatus
 Eremaea
 Ericomyrtus
 Eucalyptopsis
 Evkalipt
 Eugenia
 Euryomyrtus
 Gomidesia
 Gossia
 Harmogia
 Heteropyxis
 Hexachlamys
 Homalocalyx
 Homalospermum
 Homoranthus
 Hottea
 Hypocalymma
 Kanakomyrtus
 Kania
 Kardomia
 Kjellbergiodendron
 Kunzea
 Lamarchea
 Legrandia
 Lenwebbia
 Leptospermum
 Lindsayomyrtus
 Lithomyrtus
 Lophomyrtus
 Lophostemon
 Luma
 Lysicarpus
 Malleostemon
 Marlierea
 Melaleuca
 Meteoromyrtus
 Metrosideros
 Micromyrtus
 Mitranthes
 Mitrantia
 Mosiera
 Myrceugenia
 Myrcia
 Myrcianthes
 Myrciaria
 Myrrhinium
 Myrtastrum
 Myrtella
 Myrteola
 Myrtus
 Neofabricia
 Neomitranthes
 Neomyrtus
 Ochrosperma
 Octamyrtus
 Osbornia

Oziq-ovqat 
Mirtadoshlar bilan koʻplab asalarilar tomonidan oziqlanadi, ayniqsa bu oʻsimlik oilasidan gulchanglarni yigʻadigan Melipona bicolor kabi turlari uchun asosiy ozuqa hisoblanadi. Tetragonula hockingsi va Tetragonula carbonaria kabi baʼzi avstraliyada tarqalgan turlar Corymbia torelliana urug‘ poʻstlogʻida qatron toʻplashi maʼlum, natijada urugʻlar asalarilarning oyoqchalariga yopishib qoladi.

Manbalar