MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Vitaliy Martanus

Vitaliy Nikolayevich Martanus (1896-yil 27-aprel – 1955-yil 27-iyun) – SSSR Qurolli Kuchlari general-mayori, Polsha xalq armiyasi brigadasi generali.

Hayoti 
1896-yil 27-aprelda Jabluvokda (Vilna viloyati, Oshmyaniy tumani) polyak oilasida tugʻilgan. 1913-yilda Daugavlipsdagi maktabni tugatgan. 1915-yilda Rossiya imperatorlik armiyasi safiga chaqirilib, nemis qoʻshinlariga qarshi janglarda qatnashgan. 1916-yilda ofitserlar maktabini tamomlagan. Rossiya imperatorlik armiyasining praporshiki. Avliyo Georgiy xochi bilan taqdirlangan. U urush vaqtida uch marta yaralangan va ikki marta snaryaddan zarba olgan.

1918-yildan Qizil Armiya safida xizmat qilgan, 1919—1921-yillarda Gʻarbiy va Sharqiy frontlarda Rossiya fuqarolar urushida qatnashgan. 528-piyoda polki komandiri boʻlgan. 1942-yil apreldan Butunittifoq Kommunistik partiyasiga (bolsheviklar) aʼzo boʻlgan. Ulugʻ Vatan urushi yillarida Arzamas pulemyot va minomyot maktabining boshligʻi boʻlib, 3 mingdan ortiq ofitserlarni tayyorladi. 1944-yil 3-iyunda unga general-mayor unvoni berildi .

1944-yil 25-mayda u Polsha xalq armiyasiga xizmat qilish uchun yuborildi, 12-iyunda Ryazandagi Polsha oliy harbiy maktabi (keyinchalik Rembertov shahridagi Oliy ofitserlar maktabi) qoʻmondoni etib tayinlandi. U 1945-yil 30-apreldan 28-avgustgacha Skiernevitsedagi 1-piyoda oʻquv diviziyasi qoʻmondoni boʻldi. Keyinchalik Polsha armiyasining brigada generali lavozimiga koʻtarildi.

Keyinchalik u SSSRga qaytib keldi, 1946-yil noyabrgacha Solnechnogorskdagi „Vystrel“ oliy ofitserlar kurslarining birinchi kursi (miltiq polklari komandirlari) boshligʻi edi. Vitaliy Martanus Toshkentda vafot etdi va Botkin qabristoniga dafn qilindi.

Mukofotlari 
 Avliyo Georgiy xochi, 4-darajali
 Qizil Bayroq ordeni
 Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasining XX yillik medali (1941)
 Qizil yulduz ordeni
 Lenin ordeni (1945 yil 6-noyabr)

Manbalar 

Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilganlar
„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasining XX yilligi yubiley medali sohiblari
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
General-mayorlar (SSSR)
Toshkentda vafot etganlar
1955-yilda vafot etganlar
27-iyunda vafot etganlar
1896-yilda tugʻilganlar
27-aprelda tugʻilganlar
Rasul Gʻulomov

Rasul Gʻulomovich Gʻulomov (1911-yil) – sovet va oʻzbek davlat arbobi, Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi raisi (1959–1961 va 1988–1990).

Hayoti 
Rasul Gʻulomovich Gʻulomov 1930-yilda pedagogika texnikumini, 1955-yilda Butunittifoq Kommunistik partiyasi qoshidagi Oliy partiya maktabini tamomlagan.

Mehnat faoliyatini 1930-yilda Margʻilon shahrida boshlagan. U yerda Federal oʻquv muassasasi oʻquv boʻlimiga rahbarlik qilgan. U Oʻzbekiston komsomol tashkilotlarida, Toshkent shahar Oktyabr tuman ijroiya qoʻmitasida (instruktor, katta instruktor), Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumida (rasi yordamchis), „Toshpromtorg“da (direktor) ishlagan.

1945-yilda Oʻzbekiston KPMK kadrlar boʻlimi instruktori, Oʻzbekiston KPMK kadrlar boʻlimi madaniyat va maʼrifat sektori mudiri va Oʻzbekiston KPMK kadrlar boʻlimi mudirining oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

1945–1948-yillarda Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti targʻibot va tashviqot boʻlimi mudirining oʻrinbosari boʻlgan.

1948–1951-yillarda Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti Raisining oʻrinbosari boʻlgan.

1951–1952-yillar hamda 1955-1956 yillar davomida xalq deputatlari Toshkent shahar Kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi boʻlgan.

1956–1958-yillarda Oʻzbekiston Kompartiyasi Toshkent shahar qoʻmitasining birinchi kotibi boʻlib ishlagan.

1957–1959-yillarda Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti Raisining birinchi oʻrinbosari boʻlgan.

1959–1961-yillarda Oʻzbekiston Kompartiyasi Toshkent viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi boʻlgan.

1959–1961-yillarda Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining raisi boʻlgan.

1964-yildan boshlab OʻzSSR Davlat kino qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari hamda Osiyo, Afrika va Lotin Amerikasi mamlakatlari Toshkent xalqaro kinofestivali bosh direktorining oʻrinbosari boʻlgan.

1987–1990-yillarda Oʻzbekiston urush va mehnat faxriylari kengashi raisi boʻlgan.

1988–1990-yillarda Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining raisi boʻlgan.

II, III, IV, V chaqiriq OʻzSSR Oliy Kengashi deputati, III chaqiriq Oliy Kengash Prezidiumi aʼzosi (1950–1955) etib saylangan. KPSS XX, XXI, Oʻzbekiston Kompartiyasi X, XIII, XIV, XV qurultoylariga delegat boʻlgan. Oʻzbekiston KPMK Byurosi aʼzoligiga saylangan (1957).

Mukofotlari 
Rasul Gʻulomovich Gʻulomov uchta „Mehnat Qizil Bayroq“ ordeni, ikkita „Hurmat Belgisi“ ordeni, medallar, OʻzSSR Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy yorliqlari, SSSR Xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasining ikkita Katta oltin medali va „Katta Fargʻona kanali qurilishida ishtirokchi“, „SSSR koʻmir sanoati aʼlochisi“ va „SSSR kinematografiyasi aʼlochisi“ koʻkrak nishonlari bilan taqdirlangan.

Manbalar

Havolalar 
http://www.uzbekkino-ussr.asia/rasul-gulamov.html

Davlat arboblari
1911-yilda tugʻilganlar
Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi a’zolari
Konstantin Semyonov

Konstantin Semyonov ( 1969-yil 20-noyabr) – sovet, belarus va isroil yengil atletikachisi, tayanib sakrash boʻyicha mutaxassis. U 1990-yillarda yengil atletika boʻyicha MDH, Belarus va Isroil terma jamoalari sharafini himoya qilgan, yopiq inshootlardagi Yevropa chempionati bronza medali sovrindori, milliy chempionatlar gʻolibi va medallar sovrindori, Atlantadagi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

Hayoti 
Konstantin Semyonov 1969-yil 20-noyabrda tugʻilgan.

U 1992-yilgi mavsumda O‘zbekiston SSR terma jamoasi aʼzosi sifatida Moskvada boʻlib oʻtgan MDH qishki chempionatida tayanib sakrash boʻyicha 5,70 metr natija bilan kumush medalini qoʻlga kiritgan. Ushbu musobaqadagi natijasi bilan sobiq ittifoq respublikalari sportchilaridan yigʻilgan terma jamoa tarkibiga kirgan va Genuyadagi yopiq inshootlardagi Yevropa chempionatida qatnashib, bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Semyonov Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin Belarus terma jamoasi tarkibida yirik xalqaro musobaqalarda qatnashishda davom etgan. 1993-yilda tayanib sakrash boʻyicha Belarus chempioni boʻlgan.

Keyinchalik u Isroil fuqaroligini qabul qilgan va Isroil terma jamoasiga qoʻshilgan. 1995-yilda Gyoteburgda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida Isroil sharafini himoya qilgan, ammo oʻzining uchta urinishida ham muvaffaqiyatsizlikka uchragan.

1996-yilda Stokgolmda boʻlib oʻtgan yopiq inshootlardagi Yevropa chempionatida sakkizinchi oʻrinni olgan, Tel-Avivdagi musobaqada esa 5,76 metr natija koʻrsatgan. Bir qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli u Atlantadagi yozgi Olimpiya oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqini qoʻlga kiritgan. Tayanib sakrash dasturida dastlabki saralash bosqichida 5,40 metr natija koʻrsatib, saralashdan oʻta olmagan.

1997-yilda Parijda boʻlib oʻtgan yopiq inshootlardagi jahon chempionatida ishtirok etgan, ammo u yerda hech qanday natija koʻrsata olmagan va uchta urinishda ham muvaffaqiyatsizlikka uchradi.

1998-yilda Valensiyada boʻlib oʻtgan yopiq inshootlardagi Yevropa chempionatida ishtirok etgan va u yerda ham yaxshi natija koʻrsatmagan.

Konstantin Semyonov 2000-yilgi mavsum oxirida sportdagi faoliyatini yakunlagan.

Manbalar 

Yengil atletikachilar
Oʻzbekiston SSSR sportchilari
Elvira Tkachenko

Elvira Revovna Tkachenko (1963-yil 25-fevral, Moskva) – sovet yengil atletikachisi va qisqa masofaga yugurish boʻyicha mutaxassis. U 1980-yillarda SSSR yengil atletika terma jamoasi sharafini himoya qilib, Moskvada oʻtkazilgan yaxshi niyat oʻyinlarining kumush va ikki marta bronza medali sovrindori, Butunittifoq chempionatlari gʻolibi, 4×100 metrga estafetada SSSR rekordchisi boʻlgan. Keyinchalik u tibbiyot universitetida akusherlik va ginekologiya oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. Professor. Tibbiyot fanlari doktori.

Hayoti 
Elvira Revovna Tkachenko 1963-yil 25-fevralda Moskvada tugʻilgan. U Moskva va Toshkentda yengil atletika bilan shugʻullangan hamda „Spartak“ va „Burevestnik“ sport klublari aʼzosi boʻlgan.

U 1983-yilda Moskvada boʻlib oʻtgan SSSR xalqlarining VIII yozgi Spartakiadasi doirasidagi 4×100 metrga estafeta dasturida bronza medali sovrindori boʻlgan.

1984-yilda Donetskda boʻlib oʻtgan SSSR chempionatida 100 metrga yugurishda bronza medali sohibi boʻldi. Oʻzbekiston SSR terma jamoasi bilan esa 4×100 metrga estafetada kumush medalni qoʻlga kiritdi.

Elvira Revovna Tkachenko 1985-yilda Leningradda boʻlib oʻtgan SSSR chempionatida 200 metrga yugurish va 4×100 metrga estafetada gʻolib chiqdi. Sovet terma jamoasiga qoʻshilgandan soʻng, Moskvadagi Yevropa kubogida ham qatnashdi va u yerda xuddi shu yoʻnalishlar boʻyicha ikkinchi oʻrinni egalladi hamda estafeta poygasida oʻz vatandoshlari bilan birgalikda Butunittifoq rekordini oʻrnatdi. Keyinroq u Tokiodagi AQSh terma jamoasi bilan oʻyin doirasidagi estafetada gʻalaba qozondi, Kanberradagi jahon chempionatida esa yana ikkinchi boʻldi.

Bir qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli 1986-yilda u Moskvada boʻlib oʻtgan birinchi yaxshi niyat oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqiga ega boʻldi. Musobaqada 100 va 200 metrga yugurish boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritdi, 4×100 metrga estafetada esa AQSh terma jamoasidan keyin ikkinchi oʻrinni egallashdi. Uning 200 metrga yugurishda koʻrsatgan 22.27 soniya natijasi hozir ham Oʻzbekiston rekordi boʻlib turibdi.

Sportdagi karyerasini tugatgandan soʻng u oʻzini tibbiyot sohasida sinab koʻrdi. Moskva davlat tibbiyot va stomatologiya universiteti professori boʻldi. Tibbiyot fanlari doktori ilmiy darajasini oldi.

U taniqli rus biatlonchisi Yekaterina Yurlova-Perxtning qarindoshi hisoblanadi.

Manbalar 

Moskvada tugʻilganlar
Yengil atletikachilar
Viktor Rijenkov

Viktor Anatolevich Rijenkov (1966-yil 25-avgust, Toshkent shahri) – sovet yengil atletikachisi, tayanib sakrash boʻyicha mutaxassis. U 1980-yillarning oxiri va 1990-yillarning boshlarida yengil atletika boʻyicha SSSR terma jamoasi aʼzosi, yopiq inshootlardagi jahon chempionati kumush medali sovrindori, mamlakat va butunittifoq chempionatlari gʻolibi. Xalqaro toifadagi SSSR sport ustasi.

Hayoti 
Viktor Anatolevich Rijenkov 1966-yil 25-avgustda O‘zbekiston SSRning Toshkent shahrida tugʻilgan.

U 1980-yildan yengil atletika bilan shugʻullana boshlagan, murabbiy V.Kogan rahbarligida mashgʻulot oʻtkazgan. U Qurolli Kuchlar safida xizmat qilgan.

U tayanib sakrashda ilk bor 1984-yilgi mavsumda Toshkentdagi musobaqada 5,30 metr natija koʻrsatgan.

1989-yilda Gomelda boʻlib oʻtgan SSSR qishki chempionatida 5,65 metr natija bilan bronza medalini qoʻlga kiritgan.

U 1990-yilda Germaniyaning Rostok shahrida boʻlib oʻtgan turnirda ochiq stadionda tayanib sakrash bahslarida oʻzining shaxsiy rekordini oʻrnatdi (5,80 metr). Kiyevdagi SSSR chempionatida esa bronza medali sohibiga aylandi.

Viktor Anatolevich Rijenkov 1991-yilda Volgograddagi SSSR qishki chempionatida va Sevilyadagi yopiq inshootlardagi jahon chempionatida kumush medallarni qoʻlga kiritdi (ikkala musobaqada ham hozirgi jahon rekordchisi boʻlgan vatandoshi Sergey Bubkaga yutqazdi). Biroz vaqt oʻtgach, San-Sebastyandagi musobaqada 5,91 metr balandlikda shaxsiy rekord oʻrnatdi.

U oxirgi marta 1992-yilgi mavsumda Madriddagi musobaqada 5,81 metrga sakrab xalqaro maydonda sezilarli natija koʻrsatgan edi.

Viktor Anatolevich Rijenkov sportdagi katta yutuqlari uchun „Xalqaro toifadagi SSSR sport ustasi“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Yengil atletikachilar
Sovet sportchilari
Tatyana Gridneva

Tatyana Gridneva (1958-yil 23-may) – sovet yengil atletikachisi, uzoq masofalarga yugurish va marafon boʻyicha mutaxassis. Marafon boʻyicha jahon kubogi gʻolibi, Moskvada oʻtkazilgan Yaxshi niyat oʻyinlarida bronza medali sovrindori, Butunittifoq musobaqalari sovrindori, bir qator yirik xalqaro musobaqalar ishtirokchisi. Xalqaro toifadagi SSSR sport ustasi.

Hayoti 
Tatyana Gridneva 1958-yil 23-mayda tugʻilgan. U Taganrogdagi „Trud“ sport klubida yengil atletika bilan shugʻullangan hamda RSFSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy Aleksandr Aleksandrovich Lebedinskiyning shogirdi boʻlgan. Keyinchalik Boku, Toshkent va Olmaota shaharlarida yashab, mos ravishda Ozarbayjon SSR, Oʻzbekiston SSR va Qozogʻiston SSR terma jamoalari sharafini himoya qilgan.

U birinchi marta 1981-yilning may oyida Kishinyovda boʻlib oʻtgan Butunittifoq musobaqalarida 3000 metrga yugurish boʻyicha gʻoliblikni qoʻlga kiritib, oʻzining shaxsiy rekordini oʻrnatgan (9:11.6). Shuningdek, oʻsha mavsumda Ujgorodda marafon yugurish boʻyicha SSSR kubogida 15-oʻrinni egalladi (2:58:24).

1982-yilda u Podolskdagi musobaqada 5000 metrga yugurishda 4-oʻrinni oldi.

1983-yilda Moskvadagi SSSR xalqlarining VIII yozgi Spartakiadasi dasturida marafon boʻyicha SSSR chempionatida 11-oʻrinni egalladi (2:41:30), Ujgoroddagi marafonda esa 9-oʻrinni oldi(2:41:30).

1985-yilda Mogilevda boʻlib oʻtgan SSSR marafon chempionatida 12-natijani koʻrsatdi (2:38:47). Leningraddagi SSSR chempionatida 5000 metrga yugurishda ham 12-oʻrinni oldi.

Tatyana Gridneva 1986-yilda Karl-Marks-Shtadtdagi marafonda ikkinchi oʻrinni egalladi (2:45:03) hamda Leningraddagi musoboqada 10 000 metrga yugurishda kuchli oʻnlikka kirdi. U Moskvada oʻtkazilgan Yaxshi niyat oʻyinlarida Sovet Ittifoqi sharafini himoya qilib, 2:34:40 natijasi bilan vatandoshlari Nadejda Gumerova va Irina Bogachevagalardan ortda qoligan holda bronza medalini qoʻlga kiritdi. Keyinchalik, Kiyevdagi Qurolli Kuchlar chempionatida 32:29:39 natija bilan 10000 metrga yugurish boʻyicha kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2:32:06 natija bilan esa Ujgoroddagi marafon gʻolibi boʻldi.

1987-yil may oyida Olmaotada boʻlib oʻtgan musobaqada 20 000 metrga yugurishda Qozogʻiston rekordini oʻrnatdi (1:09:34,10).

1988-yilda Tallindagi SSSR marafon chempionatida 17-oʻrinni (2:46:52) va Chikago marafonida (2:37:36) 12-oʻrinni egalladi.

1989-yilda u Bila Tserkva shahrida boʻlib oʻtgan SSSR marafon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi (2:34:13). Gonolulu marafonida esa 9-oʻrinni egalladi (2:51:52).

Sportdagi katta yutuqlari uchun Tatyana Gridnevaga „Xalqaro toifadagi SSSR sport ustasi“ faxriy unvoni berildi.

Manbalar 

Yengil atletikachilar
Sovet sportchilari
Shaukat Xabibullin

Shaukat Taipovich Xabibullin (1915-yilda tugʻilgan, 1996-yilda vafot etgan) – sovet va rus astronomi.

Hayoti 
Xabibullin 1915-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1939-yilda Qozon universitetiga oʻqishga kirib, shu yerda aspiranturani tamomlagan. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi – Moskva mudofaasida, Kursk bulgʻozidagi janglarda, Dneprdan oʻtishda, Varshavani ozod qilishda, Berlinni egallashda qatnashgan. 1948-yildan Qozon universitetida assistent va dotsent, 1958-yildan boshlab professor va astronomiya kafedrasi mudiri boʻlib ishlagan. 1960—1963-yillarda fizika fakulteti dekani, 1965-yildan fan boʻyicha prorektor sifatida faoliyat olib borgan. 1949—1958-yillarda – V. P. Engelxardt rasadxonasining astrometrik boʻlimi mudiri, 1959—1987-yillarda – Universitet shahar rasadxonasi direktori. 1976-yilda ishga tushirilgan Qozon universitetining Shimoliy Kavkaz astronomik stansiyasini tashkil etishda qatnashgan.

Tatar Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1970), RSFSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1975).

Fanga qoʻshgan hissasi 
Uning asosiy ishlari Oy aylanish nazariyasi, selenodeziya va yulduzlar astronomiyasi bilan bogʻliq. 1949-yilda F. X. Sirsaning yulduzlar hisob-kitobi maʼlumotlaridan foydalanib, Galaktikada yulduzlar zichliklarining taqsimlanishini oʻrgangan. Qorongʻu tumanliklarni oʻrganish usulini va yulduzlarni ikki nurda hisoblash usulini taklif qilgan. 1949—1953-yillarda dunyoda birinchilardan boʻlib oyning fizik libratsiyasini oʻrganish uchun fotografik kuzatuvlardan muvaffaqiyatli foydalangan. Birinchi sunʼiy yer yoʻldoshi ishga tushirilishidan oldinroq, oyda joylashuvni aniqlash usulini ishlab chiqgan. 1966-yilda amerikalik tadqiqotchi D. Ekxardt bilan deyarli bir vaqtda bir-biridan xabarsiz holda mustaqil ravishda fizik oy libratsiyasining chiziqli boʻlmagan nazariyasini ishlab chiqqan. Oy koordinata tizimlarini aniqlash, oyning geometrik shaklini va uning gravitatsion maydonini oʻrganish, yoʻldoshlarning Markaziy jismlar atrofida harakatini tahlil qilish boʻyicha bir qator tadqiqotlar oʻtkazadi.

Adabiyotlar

Havolalar 

 Xabibullin Shavkat Taipovich

Manbalar 

Berlinni ozod qilganlik uchun medali sohiblari
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Oktabr Inqilobi ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Fizika-matematika fanlari doktorlari
1996-yilda vafot etganlar
Toshkentda tugʻilganlar
1915-yilda tugʻilganlar
7-fevralda tugʻilganlar
Allahlu

Allahlu (forscha: لله لو, Allahlū deb ham romanizatsiya qilinadi, shuningdek, ‘Alavī, Alyali, Lalahlū, Lalallū, Laleh Loo, va Lalehlū nomlari bilan ham keng tarqalgan)  – Eronning Sharqiy Ozarbayjon ustonining Ozomdel-e Jonubi shahristoniga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqning aholisi 820 nafarni tashkil etadi.

Manbalar 

Eron
Eron aholi punklari
Aholi yashash punktlari
Aholi punktlari
Yuriy Piryutko

Yuriy Minayevich Piryutko (1946-yil 27-may – 2014-yil 3-oktyabr) – Sankt-Peterburg va Leningrad viloyati sovet va rus oʻlkashunosi, Davlat shahar haykaltaroshlik muzeyi memorial haykaltaroshlik boʻlimi boshligʻi.

Ansiferov mukofoti laureati (1996), Rossiya Federatsiyasi Madaniyat vazirligining „Madaniyatdagi yutuqlari uchun“ faxriy nishoni va „Sankt-Peterburgning 300 yilligi“ medali bilan taqdirlangan.

Biografiyasi 
Yuriy Minayevich 1946-yil 27-mayda Toshkent shahrida tavallud topgan. Otasi Minay Yuryevich Piryutko harbiy xizmatchi boʻlgan. 1946-yil noyabr oyida onasi bilan Leningradga koʻchib oʻtdi va umrining oxirigacha shu shaharda yashadi. Onasi Safronova Tamara Vasilyevna (1913–1998), Tomsk universiteti bitiruvchisi, oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

Piryutko 1970–1973-yillarda oʻsha paytda Priory saroyida joylashgan Gatchinskiy oʻlkashunoslik muzeyida direktor boʻlib ishlagan.

Yuriy 1973-yildan beri Sankt-Peterburgda, Moxovaya koʻchasidagi 27-29-uyda yashagan. 1999-yildan beri Vitebskaya koʻchasida, Sankt-Peterburgning Kolomna tarixiy tumanida yashagan.

1973-yilda Leningrad tarixi davlat muzeyida ish boshlagan.

Piryutko 1977-yildan Davlat shahar haykaltaroshlik muzeyida memorial haykaltaroshlik boʻlimini boshqargan. U muzeyning eng keksa xodimi edi. Yuriy birinchi rus panteoni sifatida Aleksandr Nevskiy Lavra tarixiga oid mavzularda yozgan. 1987-yilda Sovet Madaniyat Jamgʻarmasining Leningrad boʻlimida „Nekropol“ jamoat komissiyasini yaratish tashabbusi bilan chiqqan. Markaziy maʼruza zalida va Jurnalistlar uyida bir qator maʼruzalar oʻqigan.

Yuriy Minayevich 2014-yil 3-oktyabrda „Kichik tarixiy shaharlar va qishloq aholi punktlarini saqlash va tiklash“ konferensiyasida ishtirok etish uchun Torjok shahrida keldi va shu yerda vafot etdi. U Znamenskoye-Rayok bogʻidagi oʻrindiqda oʻtirgan holda topilgan.

Yuriy onasining qabri yoniga, Volkovskoye pravoslavnoye qabristoniga dafn etilgan.

Piryutkoning eng noodatiy asarlaridan biri bu „Dtugoy Peterburg“ kitobi (Konstantin Rotikov taxallusi bilan uch marta 1998, 1999 va 2012-yillarda nashr etilgan).

Muallifning oʻzi bu kitob haqida shunday yozgan edi: „Bu yoʻl koʻrsatuvchi qoʻllanma ilmiy-ommabop emas, balki shunchaki badiiy adabiyot, koʻngilochar adabiyotga tegishli va shu asosda men uni asarlarimning umumiy bibliografik roʻyxatiga kiritmaganman“. Kitob nashr etilgandan soʻng darhol bestseller va bibliografik noyoblikka aylandi. Tatyana Tolstaya „Moskvovskix novostyax“ gazetasida shunday deb yozgan edi: „Men bunday qiziqarli, maʼlumotli va yorqin kitobni oʻqiganimga uzoq vaqt boʻldi. Bu Rossiyaning kumush davrini eslatadi“. Kitob rejissyor Nikita Mixalkov tomonidan yuqori baholandi. „Konstantin Rotikovning ishi Ansiferov davridan beri Sankt-Peterburg uchun eng yaxshi kanonik boʻlmagan qoʻllanma“, deya qoʻshimcha qildi tarixchi Lev Lurye.

Manbalar 

2014-yilda vafot etganlar
3-oktyabrda vafot etganlar
Toshkentda tugʻilganlar
1946-yilda tugʻilganlar
27-mayda tugʻilganlar
Armen Azatyan

Armen Arshavirovich Azatyan (1915-yil, Varshava, Polsha Qirolligi, Rossiya imperiyasi – 1995-yildan oldin) – sovet biogeografi, iqtisodiy geograf va geografiya tarixi boʻyicha mutaxassis. Geografiya fanlari doktori, Toshkent iqtisodiyot instituti professori. E.P.Korovinning shogirdi.

Hayoti 
Armen Arshavirovich Azatyan 1915-yil 13-aprelda Varshavada tugʻilgan.

1937-yilda Toshkentdagi Oʻrta Osiyo davlat universitetini biogeografiya fakultetini tamomlagan.

1937–1941-yillarda mazkur universitetda oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida qatnashgan hamda „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali bilan taqdirlangan.

1945-yildan Toshkent xalq xoʻjaligi institutining iqtisodiy geografiya kafedrasi mudiri boʻlib ishlagan.

1950-yilda geografiya fanlari nomzodi boʻlgan.

1964-yilda geografiya fanlari doktori va professor ilmiy darajalarini olgan. Asarlari Oʻrta Osiyoni oʻrganilish tarixi, uni oʻrganishdagi atoqli olimlarning tutgan oʻrniga bagʻishlangan.

Armen Arshavirovich Azatyan „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi“ unvoniga sazovor boʻlgan.

Ilmiy ishlari 
Armen Arshavirovich Azatyan koʻplab ilmiy ishlari muallifi. Jumladan, „N.A.Severtsov Oʻrta Osiyo tabiatining koʻzga koʻringan tadqiqotchisi“ (1956-yil), „A.P.Fedchenko: geograf va sayohatchi“ (1956-yil), „Oʻrta Osiyoning koʻzga koʻringan tadqiqotchilari“ (1960—1966-yillar), „Vasiliy Fedorovich Oshanin: entomolog va sayohatchi“ (1961-yil), „Markaziy Osiyo geografik bilimlarida klassik davr“ (1962-yil), „Geografik jamiyat va uning Oʻrta Osiyoni oʻrganishdagi oʻrni“ (1969-yil), „Sovet Osiyosining ochilishi va tadqiqi tarixi“ (1969-yil), „Gvozdetskiy va boshqalar“ (1969-yil), „Sovet Osiyosining kashfiyoti“ (1969 yil), „Dokuchayev hayoti va ilmiy ijodi“ (1970-yil), „Markaziy Osiyoning asosiy geografik muammolari“ (1975-yil), „Sovet davrida Oʻrta Osiyo geografiyasining asosiy yoʻnalishlari“ (1976-yil) kabi ilmiy ishlarni yozgan.

Adabiyotlar 
  (в пер.)

Manbalar 

1915-yilda tugʻilganlar
Biogeograflar
Nadejda Pishulina

Nadejda Vladimirovna Pishulina (Ryaxova) (1983-yil 23-yanvar, Toshkent) – rossiyalik eshkak eshish boʻyicha sport ustasi, 2000-yillarning ikkinchi yarmida Rossiya terma jamoasi safida qatnashgan. Yevropa chempionati kumush medali sovrindori, jahon chempionatining koʻp karra chempioni, milliy va yoshlar oʻrtasidagi regatalar gʻolibi. U musobaqalarda Omsk viloyatini himoya qilgan, xalqaro sport ustasi.

Biografiyasi 
Nadejda Pishulina 1983-yil 23-fevralda Oʻzbekiston SSRning Toshkent shahrida tavallud topgan. U bolaligidanoq baydarka sporti bilan shugʻullangan. 2005-yilda boʻlajak turmush oʻrtogʻi Anton Ryaxov bilan birga Omskga koʻchib oʻtgan. Nadejda Omsk davlat olimpiya zaxiralari maktabida Rossiyada xizmat koʻrsatgan murabbiy Aleksandr Shishkin rahbarligida shugʻullangan. Bu vaqtda Jahon kubogi bosqichlarida oltin va bronza medallarini qoʻlga kiritgan va oʻsmirlar oʻrtasida Yevropa chempioni boʻlgan edi.

Pishulina 2006-yilda Butunrossiya chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Shundan soʻng Afinada boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok etdi va 500 metrlik masofaga toʻrt kishi jamoa boʻlib qatnashadigan musobaqada gʻolib chiqdi. Bundan tashqari, jahon chempionatining turli bosqichlarida shohsupaning uchinchi, ikkinchi va birinchi pogʻonasiga koʻtarildi.

Nadejda birinchi marta 2008-yilgi mavsumda kattalar oʻrtasidagi xalqaro miqyosda oʻzini namoyon qildi, va yana Rossiya terma jamoasining asosiy roʻyxatiga qoʻshildi. U bir qator muvaffaqiyatli oʻyinlari tufayli Milanda boʻlgan Yevropa chempionatida mamlakat sharafini himoya qilish huquqiga sazovor boʻldi.

Pishulina 2011-yilgacha faol sportchi boʻlib qoldi. Butunrossiya chempionatlarida medallar qoʻlga kiritdi va yirik xalqaro regatalarda qatnashdi. Professional sportchi sifatidagi faoliyatini yakunlagach, Zlata va Yaroslava ismli ikki qizini tarbiyalay boshladi. Katta sport yutuqlari uchun unga „Rossiyaning xalqaro toifadagi sport ustasi“ faxriy unvoni berildi.

Manbalar 

Toshkentda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1983-yilda tugʻilganlar
23-yanvarda tugʻilganlar