MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Qutblanuvchanlik

Qutblanuvchanlik - zarralar (atom, ion va molekula)ning elektr maydonda dipol momentiga ega boʻlish xossasi. Elektr maydon (Ye) taʼsirida atom sistemalaridagi elektr zaryadlar siljib, dipol moment (R) induksiyalanadi. Maydon oʻchirilganda induksiyalangan r moment yoʻqoladi. Q. tushunchasi, odatda, doimiy dipol momentiga ega boʻlgan zarralarga, mas, qutbli molequlalarga qoʻllanmaydi. Nisbatan zaif maydonlarda r ning Ye ga bogʻlanishi chiziqli boʻladi va quyidagicha ifodalanadi: r=aYe, (bunda a — hajmiy oʻlchamlikka ega boʻlgan Q.). Baʼzi molekulalar uchun Q.ning qiymati Ye ning yoʻnalishiga bogʻliq boʻladi (ani-zotrop Q). Kuchli maydonlarda r(Ye) bogʻlanish chiziqli boʻlmaydi. Maydon yoqilganda r bir onda paydo boʻlmaydi, uning turgʻunlik vaqti t zarralarning tabiati va atrof muhitga bogʻliq. Statik maydonga Q.ning statik qiymati mos keladi. Oʻzgaruvchan maydonda Q. turgʻunlashishi vaqti t va maydon chastotasi so ga bogʻliq boʻladi. Yetarlicha kichik vaqt va past sh chastotalarda r momentning oʻzgarishlari Ye ning oʻzgarishlari bilan sinfaz bogʻlangan va Q. statik Q. bilan mos tushadi. Juda yuqori so va katta x vaqtlarda r moment umuman hosil boʻlmasligi mumkin (zarra maydonni "sezmaydi"), Q.ning elektron, ion va atom xillari bor. Elektron Q.ga sabab Ye maydonda elektron qobiqlar atom yad-rosiga nisbatan siljishidir. I o n Q. (ion kristallar) da turli ishorali ionlar muvozanat vaziyatidan qarama-qarshi yoʻnalishlarda siljiydi. A t o m Q.da molekuladagi turli xil atomlar siljiydi. Qattiq va suyuq dielektriklar fizikasida Q. deganda oʻrtacha Q, yaʼni, dielektriklarning bitta zarrasiga va elektr maydonning birlik quchlanganligiga toʻgʻri keluvchi R qutblanganligi: a=R/YEI (bu yerda N — hajm birligidagi zarralar soni) tushuniladi. Q. tushunchasi dielektriklar fizikasi, molekulyar fizika va kimyoda qoʻllaniladi.
Qutbshohlar

Qutbshohlar — oʻrta asrlarda Hindistondagi Golkonda sultonligini idora etgan sulola (1512—1687). Bahmaniylar davlati tanazzulga uchrashi natijasida vujudga kelgan. 1512-yil Telinganadagi bahmaniy noib turkiy qavmdan boʻlgan Sultonquli Qutbshoh oʻzini mustaqil hukmdor — sulton deb eʼlon qilgan. Uning vorislari qoʻshni davlatlar — Bijaypur, Vijayanagar, Boburiylar davlati bilan urushlar olib borishgan. 1636-yil Abdulla Qutbshoh oʻzini Shoh Jahonksht vassali deb hisoblagan. 1687-yil Avrangzeb bilan urush natijasida Q. oʻz mulklaridan ajralganlar.

Qutbshohlar roʻyxati 
 Sultonquli Qutbshoh
 Jamshidquli Qutbshoh
 Subhonquli Qutbshoh
 Ibrohimquli Qutbshoh
 Muhammadquli Qutbshoh
Yerkinboy Qutiboyev

Yerkinboy Menliboyevich Qutiboyev (1972.28.8, Nukus) — muaytaychi, kikboksingchi. „Oʻzbekiston iftixori“ (1999). Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi (2004), qoraqalpogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi (2002). Q. dastlab sportning erkin kurash va boks turlari bilan shugʻullandi, kikboksing boʻyicha Yevropa chempioni boʻldi (1994, Rimini). Kurashning muaytay turida katta shuhrat qozondi: 91 kg vaznda Oʻzbekiston (1997—2004), Osiyo oʻyinlari (1998, Bangkok), jahon (1995, 1997, 1998, 2002, 2004, Bang-kok) chempioni. q. Kiyev texnika universitetini tugatgan (1994), Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi bosh mutaxassisi (1997—2001), Qoraqalpogʻiston Respublikasi jismoniy tarbiya va sport qoʻmitasi raisi (2001—2002), Oʻzbekiston Bolalar sportini rivojlantirish jamgʻarmasining Qoraqalpogʻiston filiali direktori (2002— 2004), Nukus olimpiya zaxiralari kolleji direktori (2004-yildan). Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzosi (2005), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi deputati (2005). Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazi-rining 1-oʻrinbosari (2006-yildan).

Manbalar 

28-avgustda tugʻilganlar
1972-yilda tugʻilganlar
O‘zbekiston muaytaychilari
Qutlugʻ Nigorxonim

Qutlugʻ Nigorxonim (? — 1505/ 1506) — Fargʻona viloyati hukmdori Umarshayx mirzoning toʻngʻich xotini. QN.ning otasi Yunusxon Chingizxonning 2-oʻgʻli Chigʻatoyxon naslidan boʻlgan, onasi Eson Davlat begim tuman beklaridan Sher Xonibekning qizi edi. Yunusxon Eson Davlat begimdan 3 qiz koʻrgan. Q. N. oʻrtancha qiz boʻlgan. Q. N. Umarshayx mirzoga uzatilgach, undan bir qiz (Xonzodabegim) va bir oʻgʻil (Zahiriddin Muhammad Bobur) koʻrgan. Dono, oqila, mehribon va vafodor bu ayol Boburning Temuriylar saltanatini inqirozdan saq-lab qolish maqsadidagi harakatlarida madadkor boʻlgan, darbadarlik vaqtlarida hamrohlik qilgan. Bobur Kobulni qoʻlga kiritgandan soʻng, 5—6 oy oʻtgach, Q. N. ich terlama kasaliga chalinadi va dunyodan koʻz yumadi. U Ulugʻbek tomonidan qurilgan Bogʻi Navroʻziyda dafn etilgan.

Adabiyot 
 Zahiriddin Muhammad bobur, Boburnoma, T., 1989.

Kishilar
Tarixiy shaxslar
Temuriylar
Oʻzbekiston tarixi
1505-yilda vafot etganlar
Qutlugʻ Temur

Qutlugʻ temur (14-a) - Oltin Oʻrdautsh nufuzli amirlaridan. Oʻzbekxoining xolavachchasi va eng buyuk amiri, Oʻzbekxonning Xorazmdagi voliysi (1321 yildan). Q.T.ning oʻgʻli Horun-bek Oʻzbekxonning qiziga uylangan. Q.T.ning zavjasi Toʻrabeka-xotun (Toʻrabekaxonim) boʻlgan. Ibn Xaldunning yozishicha, Q.T. 1321-yil Qrim viloyati noibligidan olinib, Xorazmga yuborilgan. 1328 yil yana Qrimga noib etib tayinlangan. 1338 yil boshlarida Xorazmda boʻlgan sayyoh Ibn Battuta Urganchda Q.T. saroyida qabul qilingan. Q.T. Qrim va Xorazmda koʻplab quduq, sardoba, madrasa, masjid, minora (qarang Qutlugʻ Temur minorasi), saroylar bunyod etgan.

 

Kishilar
Tarixiy shaxslar
Davlat yetakchilari
Oltin Oʻrda
Madrasa asoschilari
Oltin Oʻrda hukmdorlari
Qutlugʻ Temur minorasi

Qutlugʻ Temur minorasi - Koʻhna Urganchshtn meʼmoriy yodgorlik (1321—33); Sulton Takash maqbarasi yaqinida. Oʻrta Sharqdagi eng baland minoralardan (bal. 62 m). Pishiq gʻishtdan qurilgan minora yuqori tomon ingichkalashib boradi; minora mavj usulida terilgan gʻishtli belbogʻlar va kitobalar bilan bezatilgan. Quyi qismida Kutlugʻ Temur va Oltin Oʻrda xoni Oʻzbekxonnnnt nomi kufiy yozuvida bitilgan. Jome masjid (saqlanmagan) tomi orqali eshikdan minoraga kirib, aylana zinapoya orqali yuqoriga chiqilgan. Quyi qismida muazzin uchun yogʻochdan ishlangan maxsus joy qoldiqlari saqlangan.

Manbalar 

 

Minoralar
Xorazm arxitekturasi
Turkmaniston meʼmoriy yodgorliklari
Qutlugʻ Turkon ogʻo

Qutlugʻ turkon ogʻo (1331 1383) — Amir Telgurning opasi. Amir Dovudbek dugʻlatning xotini. Sohibqiron 1360-yillarning boshlarida gʻanimlari taʼqibi tufayli Samarqandga kelib Q.Qutlugʻ turkon ogʻo uyida 48 kun turgan. 1375 yil Sohibqiron Oʻzganda Dilshod ogʻoga uylangan chogʻda Q.Qutlugʻ turkon ogʻo noʻyonlar va amirlar bilan toʻyga yetib kelgan. Ni-zomiddin Shomiyning yozishicha, 1383 yil Dilshod ogʻo vafotidan bir necha kun oʻtgach, "oʻzining xayrli ishlari, inʼomu ehsoni bilan zamonasi xotinlaridan oʻzgan, oʻz xolis mollaridan madrasalar, xonaqohlar qurdirgan, har nav ezguliklari bilan jahon xalqiga foyda yetkazgan ulugʻ xotun — Amir Sohibqironning opa-si" Q.Qutlugʻ turkon ogʻo vafot etgan. Sohibqiron bundan qattiq iztirobga tushgan. Bir necha muddat mamlakat va davlat ishlari bilan shugʻullanmay qoʻygan. Q.Qutlugʻ turkon ogʻo nihoyatda dono va zakovatli ayol boʻlgan. Amir Temur barpo etgan koʻp binolar uning maslahati bilan ishlangan. Sharafuddin Ali Yazdiyning yozishicha, "uning qabrini... Qusam ibn Abbosning mazoriga yaqin qazdilar va qoʻydilar".

 

Kishilar
Tarixiy shaxslar
1331-yilda tugʻilganlar
1383-yilda vafot etganlar
Joʻldosbek Quttimurodov

Joʻldosbek Jontoyevich Quttimurodov (1934.29.8, Kegeyli tumani) — haykaltarosh, qoraqalpoq haykaltaroshligi asoschisi. Oʻzbekiston BAakad. (1997), Oʻzbekistonda (1982) va Qoraqalpogʻistonda (1970) xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi. Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurtini tugatgan (1961). qoraqalpogʻiston davlat nashriyotida bosh rassom (1961 — 64), 1964-yildan I. Savitskiy nomidagi Qoraqalpogʻiston davlat sanʼat muzeyida taʼmir-lovchi rassom. Q. asarlarida goʻzallik tuygʻusi estetik ideal tarzida namoyon boʻladi, zamondoshlari qiyo-fasi, tarixiy mavzularni oʻziga xos tarzda talqin qiladi, qoraqalpoq ayoli goʻzalligini ramziy obrazlarda ifoda etadi, bu obrazlar mahalliy tabiat manzaralari bilan uygʻunlashgan; har bir asari uchun oʻziga xos yangicha usul izlaydi, eng asosiy narsani aniq va ravshan, sodda ifodalashga intiladi. Yogʻoch va marmardan "Orzu" (1967), "Qiz bolaning boshi" (1967), "Amudaryo" (1967), "Shamol" (1967), "Kelin-chak" (1967), "Ikki shoxli Iskandar" (1967), "Arslon" (1968), "Nihol" (1970), "Beruniy" (1975), "Sohibjamol" (1977), "Farhod" (1981), "Layli va Majnun" (1983), "Toʻmaris" (1984), "Guloyim" (1984), "Anaxita — suv va hosildorlik xudosi" (2000) va boshqa yaratgan asarlarining asosiy qismi Qoraqalpogʻiston muzeyida. "Mening Qoraqalpogʻistonim" turkum asarlari uchun Berdaq nomidagi Qoraqalpogʻiston Davlat mukofotiga sazovor boʻlgan (1972). Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi Oltin medali bilan taqdirlangan (2000).

Adabiyot 
 Taktash R. X., Joldasbek Kuttnmuratov, T., 1985.

Manbalar 

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arboblari
1934-yilda tugʻilganlar
29-avgustda tugʻilganlar

Oʻzbekiston qozoqlari
Qutchi

Qutchi — turkiy qabila. Q.larning ilk ajdodlari Janubiy Sibirda, 10—13-alarda esa Qashqar va Yettisuvda yashagan. 13—14-asrlarda Qlarning katta bir qismi Movarounnahr hududiga kelib mahalliy aholi bilan aralashib ketgan. Bir qismi qirgʻizlar tarkibida ham mavjud boʻlgan. Q.larning ozroq qismi oʻz nomlarini 20-asrning boshlarigacha saqlab kelgan. Bular, asosan, Zarafshon tizma togʻ etaklarida — Ur-gut atroflarida, Qashqadaryoning yuqori oqimlarida Shahrisabz vohasida joylashgan. q. bir necha urugʻlarga boʻlingan. Eng yiriklari: shixsayot, moli, movar, qashqari. Q.lar, asosan, dehqonchilik bilan shugʻullanishgan.
Qushlar bozori

Qushlar bozori - dengiz qushlarining koloniya boʻlib uya qurgan va yashaydigan makonlari. Qushlar bozorini, asosan, baliqchilar, chistiklar, qay-ralar, olushalar, qoravoylar, baʼ-zan pingvinlar va boshqa dengiz qirgʻo-gʻidagi tik qoyalarda hosil qilishadi. Qushlar bozori Yevropa, Osiyo, Shimoliy va Janubiy Amerika, Janubiy Afrika, Yangi Zelan-diya va Janubiy yarim shardagi okeanlar, orollarda koʻproq uchraydi. Baʼzan Qushlar bozori bir necha oʻn km ni egallaydi va unda yuz minglab qushlar boʻladi. Qushlar bozoridagi qushlar tuxum va bolalarini yirtqichlardan birgalikda himoya qiladi. Qushlar bozori dengiz biologik balansini saqlashda katta ahamiyatga ega. Qushlar bozoridan qush tuxumi (ayniqsa, qayraniki) yigʻib olinadi, qushlar esa ovlanadi. Peru va Chilida guano (qush axlati)dan oʻgʻit sifatida foydalaniladi. Koʻp mamlakatlarda Qushlar bozori muhofazaga olingan.
Qushqoʻnmas

Qushqoʻnmas, kafsha — murakkabguldoshlarga mansub bir va koʻp yillik oʻtlar turkumi. Oʻzbekistonda bir yillik oq Q., bir yoki ikki yillik shishkin Q.i yoki tuyaquyruq, ikki yoki koʻp yillik boʻyalgan Q. kabi turlari uchraydi. Poyasi tik oʻsadi, yuqori qismi sershox, serbarg. Barglari seret, uzunchoq nashtarsimon, chetlari tikanli. Gullari mayda, naysimon, och sariq, savatcha toʻpgulga yigʻilgan. Mevasi urugʻcha. Oʻqildizi tuproqqa juda chuqur kiradi. Iyun—iyulda gullaydi, avgust—sentabrda mevalaydi. Urugʻidan koʻpayadi. Urugʻlari 16—25° da koʻka-radi. Lalmi va sugʻoriladigan don ekinlari orasida oʻsadi. Shuningdek, tashlandiq yerlar, yoʻl yoqalari, bogʻ, tokzor, ariq boʻylarida uchraydi. Zarar-kunanda hasharotlar va oʻsimlik bitlariga makon. Kurash choralari: angʻizni yum-shatish, shudgor qilish; don ekinlariga gerbitsidlar purkash.

Manbalar  

 
Oʻsimliklar
Qoʻbiz

Qoʻbiz (qil qoʻbiz, qobuz) — torli musiqa cholgʻusi. Oʻrta asr (Mahmud Qoshgʻariy, Navoiy, Bobur, Darvishali Changiy va boshqalar) manbalarida Qoʻbiz turkiy xalqlarning eng sevimli torli-tirnama musiqa cholgʻusi sifatida taʼriflangan. Bu shakldagi Qoʻbiz (hozirgi doʻmbi-rata yaqin) qirgʻizlarda qoʻmuz, xakaslarda xomis nomi bilan saqlangan. Oʻzbek, qozoq, qoraqalpoqlarda Qoʻbiz — torli-kamonli cholgʻu sifatida mashhur. Umumiy uz. 700 mm atrofida. Oʻyma kosasi (rezonatori) va yoysimon bukilgan yoʻgʻon dastasi bir butun yogʻochdan yasaladi. Kosasining uzunchoq pastki qismi teri bilan qoplanadi. Otning chiyratilmagan qilidan yasalgan 2 tori kvarta (baʼzan kvinta)ga sozlanadi. Yoysimon kamon (600-700 mm atrofida) qillari barmoqlar yordamida taranglashtiriladi. Rivoyatlarga koʻra, ilk Q.ni afsonaviy Qoʻrqut (oʻgʻuz bax-shilarining piri) yasagan. Qoraqalpoq (18-asrga qadar qozoq) jirovlarida, shuningdek, baxshi-shomonlarda Q. asosiy cholgʻu hisoblangan. Mayin, nolalarga boy tovushga ega Q. Oʻzbekistonda 1930-yillargacha buxoroda maqom an-sambllari tarkibida boʻlgan. 1940—1950-yillarda Qoʻbizning rekonstruksiya qilingan (prima, alt, bas va boshqalar) turlari xalq cholgʻulari orkestri tarkibiga kiritilgan; 2) turkman, tatar, boshqirdlarda temir changqoʻbiz nomi.

Galereya 

Qalmirza Qurbonov.
Qoʻblon

"QOʻBLON" — qoraqalpoq va qozoq xalq qahramonlik eposi. Qoʻblondi botir haqidagi bu eposning qozoqcha versiyasi hajmi va mukammalligi jihatidan boshqa versiyalaridan farq qiladi. Asar kek-sa va farzandsiz Toqtarboy oilasida eposga xos gʻayritabiiy ravishda qahramonning tugʻilishi, uning voyaga yeti-shi, sevgi sarguzashtlari hamda uning oʻz yurtini dushmanlardan himoya etishi aks etgan. Asarda xalqchil va demokratik motivlar kuchli. Unda xotin-qizlar ham mehribon ona, vafodor yor, hamdard sin-gillar sifatida tasvirlangan. Epos chuqur vatanparvarlik va xalqning birligi gʻoyalari bilan sugʻorilgan. "Q" voqealar rivoji hamda obrazlar tizimi jihatidan "Alpomish"ga oʻxshash. Eposning yozib olingan bir qancha versiyalari Oʻzbekiston FA Qoraqalpogʻiston filiali kutubxonasida saqpanadi. Qoraqalpoq versiyasining akademik nashri chop etilgan (1974).

 

Adabiyot
Folklor
Qoraqalpogʻiston
Qoʻzi (maʼnolari)

Qoʻzi:

 Qoʻzi, qoʻzichoq — qoʻyning 4—5 oylik bolasi.
 Qoʻzi (yulduz turkumi) — Hamal yulduz turkumining ikkinchi nomi.
Qoʻzi (yulduz turkumi)

Qoʻzi — Hamal yulduz turkumining ikkinchi nomi.

Yulduz turkumlari
Neʼmat Qoʻziboyev

Neʼmat Mirzaboyevich Qoʼziboyev (1929.20.7, Fargʻona — 2004.14.5, Toshkent) — rangtasvir ustasi, Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademik (1997), Oʻzbekiston xalq rassomi (1970). Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurti (1947) va Leningrad rassomlik, haykalta-roshlik va meʼmorlik instituti (1953)ni tugatgan. !953 yildan Respublika rassomlik bilim yur-tida, 1959-yildan Toshkent teatr va rassomlik sanʼati instituti (hozirgi Milliy rassomlik va di-zayn instituti)da pedagog, 1984-yildan professor (1985-yildan Qoʼziboyev ustaxonasi mavjud boʻlgan). Qoʼziboyev ijodi badiiy uslubining ifodaliligi bilan diqqatga sazovor; asarlarida mazmunning teranligi, davr ruhi, kishilar kayfiyatini ifodalashda mahorati namoyon boʻldi: "Oʻzboy oʻzanida", "Qidiruvchilar", "Yangi yoʻl", "Choʻponlar huzurida" kabi maishiy janrga oid asarlar, "Yunus Rajabiy", "Mirshohid Miroqilov", "Nodirabegim", "Abdulla Qodiriy" "Ibn Sino", "Beruniy". "Navoiy va Sulton Husayn", "Navoiy portreti. Qush tili" kabi portretlar, "Bahor", "Fargʻona vodiysi", "Qoʻqon manzarasi" kabi tasvirlar va boshqa

Qoʼziboyev asarlari bilan respublika va xalqaro koʻrgazmalarda ishtirok etgan; asarlari respublika va chet el muzeylari va xususiy toʻplamlarda saqlanadi. "El-yurt hurmati" ordeni bilan mukofotlangan (1998).

Adabiyot 
 Neʼmat Qoʻziboyev (katalog), Olmaota, 2005.

    

Oʻzbekiston Respublikasi xalq rassomlari
Qoʻziboy

Qoʻziboy — kechpishar mahalliy tarvuz navi. Oʻzbekiston sabzavot, poliz ekinlari va kartoshkachilik ilmiy tadqiqot institutida mahalliy navlardan yakka tanlash usuli bilan yaratilgan (A.G.Nikulina).

Mevasi choʻziq-sharsimon, yuzasi sil-liq, poʻsti qoramtir-yashil, qalin (2,5—3,5 sm), noaniq chiziqlari bor, ogʻirligi 8—18 kg. Eti pushti rangda, oʻrtacha tolali, sersuv, shirin. Tarkibida qand miqdori 8—9%. Urugʻi yirik (1,6 sm). Niholi unib chiqqanidan keyin birinchi hosili 96—110 kunda pishadi. Hosildorligi 400—500 s/ga. Jizzax, Samarqand, Qashqadaryo va Toshkent viloyatlarida ekish uchun rayonlashtirilgan.

    
Tarvuz navlari
Tursunali Qoʻziyev

Tursunali Karimovich Qoʻziyev (1954.18.11, Surxondaryo viloyati Surxon qishlogʻi) — grafik rassom, kandakor, foto sanʼati ustasi. Oʻzbekiston Badiiy Akademiyasi aʼzosi. (1997), Oʻzbekiston Respublikasi sanʼat arbobi (1999).

Biografiya 
Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurti (1976) va Toshkent teatr va rassomlik sanʼati instituti (1982)ni tugatgan; badiiy kandakorlikni usta O. Azizovdan oʻrgangan. Qoʻziyev ish faoliyatini Jarqoʻrgʻon shahar bosh rassomi sifatida boshlagan. Surxondaryo viloyati madaniyat fondi raisi (1987—92), Respublika rassomlik bilim yurti direktori (1993—95), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devoni masʼul xodimi (1995—96), Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirining birinchi oʻrinbosari (1996—97); 1997-yildan Oʻzbekiston Badiiy Akademiyasi raisi, ayni bir vaqgda Oʻzbekiston badiiy ijodkorlar uyushmasi raisi, 1998-yildan Kamoliddin Behzod nomidagi milliy rassomlik va dizayn instituti professori. 2011-2013-yillarda — Oʻzbekiston Madaniyat va sport ishlari vaziri lavozimida ishlagan. 2013-2017-yillarda Jahon tillari universiteti professori, 2017-2021-yillarda Islom Karimov yodgorlik majmui direktori oʻrinbosari, 2021-yilda madaniy meros agentligi direktori boʻlgan.

Ijodi 
Qoʻziyev asarlariga borliqni shoirona talqin etish, ranglar yorqinligi, nafisligi xos. „Jarqoʻrgʻonlik bogʻbon“, „Ona yurtim“, „Olimlar“, „Naqshbandiyga bagʻishlov“ uchligi (tritpixi), „Toʻlinoy“, „Qiz portreti“, „Munojot“, „Shoira portreti“ kabi rangtasvir, „Alisher Navoiy“ (mis), „Tib qonunlari“ (mis), „Afsona“ kabi kandakorlik asarlarini yaratgan. Grafik rassom sifatida Mirtemir asarlariga hamda oʻzbek, rus, gruzin ertaklariga bezaklar, „Yoshlik qoʻshigʻi“ devoriy rasm (1979, hamkorlikda, Jarqoʻrgʻonda), „Turnalar“ yodgorligi (1982, Sherobod tumanida) kabi monumental asarlar ishlagan. Badiiy foto asarlari mavzu jihatidan rang-barang, ularda ona yurt madhi, jahon madaniy merosi, oʻziga xos tabiati, tarixiy obidalari, xalqning milliy urf-odati poetik talqinini topgan. „Oʻzbek fotografiyasi. 125 yil“ antologiyasi, „Langar“, „Ijodimiz haqida gapirsak“ albomlari muallifi. Qoʻziyev Respublika va xorijiy mamlakatlar (Hindiston, Yaponiya, Koreya, Misr, Pokiston, Fransiya, Italiya, Germaniya) koʻrgazmalarida asarlari bilan ishtirok etgan. 2-chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining deputati. Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi Bosh tahrir hayʼati aʼzosi (2000). "Doʻstlik" ordeni bilan mukofotlangan (2003).

Manbalar 

Rassomlar
Oʻzbekiston yetakchilari
Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arboblari
Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari
Qoʻziqorin

Qoʻziqorin - diskomitsetlar urugʻi askomitsetlar sinfiga mansub zamburugʻlar turkumi. Apotetsitlari yirik, balandligi 6—15 sm, kengligi 1,5—5 sm, tik va etdor, poyacha va qalpoqchaga boʻlingan. Poyachasi silindrsimon, yoʻgʻonligi 2—3 sm. Qoʻngʻir tusli qalpoqchasi poyachaga yopishgan, konussimon sirti uyachali. Askalari silindrik, uzun (350 mkm gacha). Sporalari bir hujayrali. Q.ning 6 turi bor. Shimoliy yarim sharning moʻʼtadil mintaqalarida, Avstraliya aralash va ignabargli oʻrmonlarining yalang joylarida, ayniqsa, yongʻin ketgan qismida, oʻrmon chetlari va togʻlarda tarqalgan. Tuproq saprofiti. Erta bahorda uchraydi. Pishirib yeyiladi. Oʻzbekistonda choʻl Q.i oʻsadi.

    

Zamburugʻlar
Oʻsimliklar
Oʻsimlik
Qoʻziquloq

Qoʻziquloq - yalpizdoshlar oilasiga mansub turkum. Yer yuzida 100 ga yaqin turi bor. Oʻzbekistonda 20 turi oʻsadi. Q.ga koʻp yillik sertuk oʻt oʻsimliklar kiradi. Poyasi tik, balandligi 120 sm gacha. Gullari, asosan, poyaning yuqori qismidagi barglar qoʻltiqlarida halqa shaklida oʻrnashgan boʻlib, qiyshiq, ikki labli. Kosachabarglari tukli. Gultojbargchalari turiga qarab har xil rangda boʻladi. Barglarining shakli nashtarsimondan tuxumsimongacha; qalin tuklar bilan qoplangan. Q., asosan, iyun—iyulda gullab, meva tugadi. Oʻzbekistonning togʻli hududlarida turli ekologik sharoitda oʻsadi.

 

Ikki pallali oʻsimliklar
Qoʻybosh-476

Qoʻybosh-476 — kechpishar qovun navi. Oʻzbekiston sabzavot, poliz ekinlari va kartoshkachilik ilmiy tadqiqot institutida chiqarilgan (P.N. Dudko, Ye.I.Drujinina). Shakli tuxumsimon va choʻzinchoq tuxumsimon (uz. 25—30 sm, ogʻirligi 3 – 9 kg). Mevasining sirti biroz boʻginli, toʻri toʻliq, band tomoni quyuq, uch tomonida esa siyrak, goxida toʻri faqat mevasining oʻrtasigacha davom etadi. Mevasining rangi band oldida koʻkish-jigarrang, uch tomoni sargʻishjigarrang. Sirtida gullari yoʻq. Poʻsti qattiq, eti oʻrtacha qalinlikda, toʻla pishmaydi, rangi oq, poʻsti yaqinida koʻkish, tigʻiz, shirin. Urugʻdonlari urugʻxonaning yar-mini egallaydi. Oʻrugʻi oʻrtacha kattalikda, keng ovalsimon, toʻqsariq. tarkibida 7,6-10,4% qand, 10,2-13,3% quruq modda bor. Urugʻi unib chiqqandan soʻng birinchi hosili 85—95 kunda pishadi. Hosildorligi 250—300 s/ ga. Tashishga, saqlashga yaroqli (90—100 kun), soʻlish kasalligiga chidami oʻrta-cha. 1939-yildan Xorazm viloyati va Qoraqalpogʻiston Respublikasida ekish uchun davlat reyestriga kiritilgan.

Qovun navlari
Qoʻytosh

Qoʻytosh — Jizzax viloyati Gʻallaorol tumanidagn shaharcha (1942-yildan). Tuman markazi va yaqin temir yoʻl stansiyasi (Gʻallaorol shahri)dan 35 km. Aholisi 5,5 ming kishi (2005). 3 umumiy taʼlim maktabi, sanoat korxonalari, qurilish tashkilotlari, avtokorxona, savdo, madaniy va mai-shiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari bor. Madaniyat uyi, kutubxona, sta-dion, kasalxona, tugʻruqxona, poli-klinika, dorixona aholiga xizmat koʻrsatadi. Q. — Gʻallaorol yoʻnalishida avtobuslar va marshrutli taksilar qatnaydi.

 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Gʻallaorol tumani
Quytosh volfram-molibden koni

Quytosh volfram-molibden koni — Jizzax viloyatining Gʻallaorol tumaniyaagi kon. Jizzax shahridan 45 km shim.-sharqda, Nurota togʻlarida joylashgan. Asosan, ter-rigen, kamroq karbonat jinslardan tarkib topgan. Konning markaziy qismini granitoid tarkibli Qoʻytosh intruzivi yorib chiqqan. Asosiy ruda qamrovchi jinslar kontaktli metamor-fizmda rivojlangan skarn va rogoviklardir. Skarn-rudali jismlar kontaktli, qatlamlararo va kesishgan morfologik tipdan tashkil topgan. Skarn-rudali jismlarning qalinligi 0,5–20 m (oʻrtacha 1 — 1,5 m), yoʻnalish boʻyicha uz. 50–300 m gacha, volframning uch oksidi 0,4—0,65%. Yoʻl-yoʻlakay uchraydigan komponentlardan mis (0,077%) va molibden (0,011%) mavjud. Skarnrudali jis-mlarning mineral tarkibi gedenber-gitli, vollastonit bilan birga gros-sulyar-gedenbergitli. Boshqa minerallardan koʻproq uchraydiganlari kvars, andezin, amfibol, kaltsit va ulardan tashqari sheyelit, molibdenit, pirrotin, pirit va boshqa Rudaning asosiy komponentlari volfram, molibden, mis va vismut. Turli bloklarda volfram 0,25 dan 0,4% gacha, molibden 0,023%, mis 0,077%. Sul-fidlarda vismut (0,5—1%), talliy (1,25 g/t), selen va tellur konsentratsiyada boʻladi. Hozirgi vaqtda konning asosiy zaxiralari oʻzlashtirilib boʻlingan. va 1998-yildan foydalanilmaydi.