MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Paul Cornu

Paul Cornu (; 1881-yil 15-iyun, Glo-la-Ferrier — 1944-yil 6-iyun, Lisieux) — fransuz mexanik-ixtirochi va aviatori, ilk vertolyotsoz, vertolyotda uchgan dunyodagi birinchi odam (1907-yil 3 (13) — noyabr).

Tarjimai holi 
Jules va Lisieux Cornuning 15 ta farzandi ichida eng kattasi boʻlgan. 1890-yilda, Paul 9 yoshga toʻlganda, oila Normandiyadagi Lisieuxga koʻchib oʻtdi. Uning otasi Jyul, qoʻli gul hunarmand boʻlgan, chizishni bilgan va bir nechta ixtirolarga ega edi, 1884-yilda u dirijabl rejasini tuzadi. Otasining sevimli mashgʻulotlari albatta oʻgʻli Paulning kelajagiga ijobiy taʼsir qiladi.

Paul 14 yoshida u oʻzining birinchi ixtirosini — inkubator uchun harorat regulyatorini ixtiro qildidi. U otasi bilan oilaviy garajda ishlar, velosiped va tikuv mashinalarini taʼmirlardi. Ularning ustaxonasida nasos va motorlar ham taʼmirlanardi.

U butun umrini boʻydoqlikda oʻtkazdi. Normandiyada qoʻshinlarni tushirish operatsiyasining birinchi kunida Ittifoqchilarning fransuz qirgʻoqlarini bombardimon qilishi natijasida halok boʻlgan.

Vertolyot ixtirosi 
Avval, Cornu faqat ikki ot kuchiga ega boʻlgan kichik motor bilan harakatlanadigan ikki vintli vertolyot modelini yasaydi. Uning ogʻirligi 13 kilogrammni tashkil etadi va u ishlaydi.

Cornu 1906-yil 4-oktyabrda mahalliy kollej hovlisida vertolyotning ishlashini namoyish etdi. Hayratga tushgan tomoshabinlar oldida kichik vertolyot uchib ketdi.

Shundan soʻng odamlar ixtirochi haqida gapira boshlashdi. Shahar, homiylar yordamida muhandisga moliyaviy yordam berdi va u bir odamni havoga koʻtarishga qodir boʻlgan yanada kuchli prototipni yasashga kirishdi. 3 (13) — noyabrda Normandiyada, u butun dunyoda birinchi boʻlib Vertolyotda uchib yerdan 2 m balandlikka koʻtarilib, havoda taxminan 20 soniya uchib turishga muvaffaq boʻldi. Cornuning asosiy maqsadi vertolyotni boshqariladigan qilish edi. Shu maqsadda ixtirochi parraklar ostiga maxsus sirtlarni oʻrnatdi, ular parraklardan kelayotgan havo oqimini qaytarib, qurilmaga maʼlum miqdorda manevr qilish imkoniyatini berardi. Cornu vertolyoti hali ham yomon boshqarilsa-da, muammoga yechim topishda toʻgʻri yoʻnalish olgandi.

Vertolyot nusxasi 

2007-yil 13-noyabrda Paul Cornuning butun dunyoda ilk bor amalga oshirgan parvozining 100 yilligi munosabati bilan, Byukkeburg vertolyotlar muzeyi tomonidan ixtiroching „Cornu № II“ vertolyotining haqiqiy oʻlchamdagi nusxasini yasaydi va uni muzey ekspozitsiyasiga qabul qildi.

Ixtirolar 
Vertolyotdan tashqari:

 1898-yil — motorli velosiped;
 1899-yil — aylanuvchi dvigatel uchun patent;
 1900-yil — oʻzgaruvchan siqish darajasi boʻlgan porshenli dvigatel;
 1901-yil — termal soat;
 1902 va 1903 — bugʻli uch gʻildirakli velosiped va mototsikl;
 1904-yil — kamlitrli (malolitrajka).

Manbalar

Adabiyotlar 

 Savinskiy Yu. E. Nasledniki injenera da Vinchi. — CreateSpace Independent Publishing Platform, 2012. — 460 s. — ISBN 978-1475107234.

Kishilar
1944-yilda vafot etganlar
6-iyunda vafot etganlar
1881-yilda tugʻilganlar
15-iyunda tugʻilganlar
Dilorom Egamberdiyeva

Dilorom Egamberdiyeva (1962-yil 25-oktyabrda tugʻilgan) — oʻzbek aktrisasi. Aktrisa oʻlaroq ilk faoliyatini 1981-yilda suratga olingan Oltin jun filmida Zuhra ismli tarjimon qiz roli bilan boshlagan. Kelinlar qoʻzgʻoloni (1984) filmida jonlantirgan Nigora, Armon (1987) filmida jonlantirgan Xumor hamda Temir xotin (1990) filmida jonlantirgan Alomat kabi rollari ortidan shuhrat qozongan.

1995-yilda Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist mukofotiga loyiq topilgan.

Hayoti 
Dilorom Egamberdiyeva 1962-yil 25-oktyabrda Oʻzbekiston SSRning Fargʻona viloyatida tugʻilgan. Maktabni tamomlagach, Sergey Gerasimov nomidagi Butunrossiya davlat kinematografiya institutida tahsil olgan va 1983-yilda uni bitirgan.

Faoliyati 
Egamberdiyeva 1981-yilda Muxtor Aga-Mirzayev va Latif Fayziyev rejissyorligi ostida suratga olingan Oltin jun (Zolotoye runo) filmida Zuhra ismli tarjimon qiz rolini ijro etgan.Melis Abzalov tomonidan suratga olingan Kelinlar qoʻzgʻoloni (1984) filmida gavdalantirgan Nigora roli ortidan shuhrat qozongan. Keyinchalik, u Hujum va Poklanish kabi filmlarda suratga tushgan. Egamberdiyeva yana 1987-yilda suratga olingan Armon filmida Xumor, 1990-yilda suratga olingan Temir xotin filmida esa Alomat rollarini ijro etgan.

Filmografiyasi

Filmlar

Televideniye

Shaxsiy hayoti 
Egamberdiyeva 1990-yilda turmushga chiqqan va bitta qiz farzandi bor.

Manbalar

Havolalar  
 

1962-yilda tugʻilganlar
Oʻzbekistonlik aktrisalar
Yashayotgan insonlar
Crazy, Stupid, Love

Crazy, Stupid, Love () 2011-yilda katta ekranlarga chiqqan romantik kinokomediyadir. Film rejissorlari Glenn Ficarra va John Requa, ssenariynavis Dan Fogelman boʻlib, bosh rollarni jonlantirganlar sirasiga Steve Carell, Ryan Gosling, Julianne Moore, Emma Stone, Marisa Tomei va Kevin Bacon kirishadi.

Film premyerasi AQShda 2011-yil 29-iyulda boʻldi hamda ushbu kartina $50 million budjeti bilan umumjahon boʻylab $142 million daromad qildi. Gosling bu filmdagi roli ortidan Oltin globusning „Eng yaxshi aktyor“ nominatsiyasiga nomzod boʻlgan.

Rollarda

Manbalar

Havolalar 

 
 
 
 

2011-yil filmlari
AQSh filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh komediya filmlari
AQSh romantik filmlari
Dilbar Abdulazizova

Dilbar Sabitovna Abdulazizova (1951-yil 12-sentyabrda tug'ilgan, Do'rmon, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek teatr va kino aktrisasi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq artisti (2013).

Biografiyasi 
Dilbar Abdulazizova 1972-yilda Aleksandr Nikolayevich Ostrovskiy nomidagi Toshkent davlat teatr va rassomchilik institutini (hozirgi Davlat sanʼat va madaniyat instituti) tamomlagan. Shu yili Xamid Olimjon nomidagi Samarqand viloyat musiqali drama teatrida ish boshladi. 1973-yilda Respublika Oʻzbekiston yosh tomoshabinlar teatri teatri aktrisasi boʻldi.

2000-yilda Dilbar Abdulazizova xizmat koʻrsatgan artist, 2013-yilda esa Oʻzbekiston Respublikasi xalq artisti  unvoniga sazovor boʻlgan.

Oʻzbekiston Respublikasi xalq artisti Dilbar Abdulazizova 2019-yil 15-mart kuni uzoq davom etgan xastaligi tufayli vafot etdi.

Teatr asarlari 
Dilbar Abdulazizova oʻndan ortiq turli spektakllarda rol oʻynagan. Uning asosiy rollari quyidagi spektakllarda edi:

 „Qor malikasi“
 „Qoʻngʻiroqli ayyor“
 „Mening otam qahramon“
 „Otlar yigʻlaganda“
 „Qizil qalpoqcha“

Kino ishi 
Dilbar Abdulazizova oʻzbek filmlarida ham suratga tushgan:
 „Bahor qaytmaydi“ — Lobar rolini ijro etgan (1970) .
 „Sarvinoz“ — yoshligida Ilhomning onasi rolini oʻynagan (2004).
 „Sehrgar“ — xola rolini oʻynagan (2011).

Manbalar 

Toshkentda vafot etganlar
2019-yilda vafot etganlar
15-martda vafot etganlar
1951-yilda tugʻilganlar
12-sentabrda tugʻilganlar
Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artistlar
Oʻzbekiston xalq artistlari
Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari
Malika Qodirxonova

Malika Akbarovna Qodirxonova (tugʻ. 1967-yil, Toshkent) — oʻzbek davlat arbobi, tadbirkor, IV chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzosi, 2021-yildan Senatning Xotin-qizlar va gender tengligi masalalari qoʻmitasi raisi.

Biografiya 
Malika Akbarovna Qodirxonova 1967-yilda Oʻzbekiston SSRning Toshkent shahrida tugʻilgan. U 2015—2019-yillarda Toshkent viloyati „Ayollar tadbirkorligiga koʻmaklashish“ markazi rahbari sifatida xotin-qizlar oʻrtasida tadbirkorlikni rivojlantirish borasida katta ijobiy natijalarga erishdi. Malika Qodirxonovaning faolligi va tashabbusi bilan 2015-yilda viloyatda 300 nafar tadbirkor ayol faoliyat yuritgan boʻlsa, 2019-yilda ularning soni 4 ming nafardan oshgani buning dalilidir. „Nogironlar — tadbirkor ayollar“ uyushmasining Toshkent viloyatida tashkil etilgani ham Malika Akbarovnaning saʼy-harakatlari samarasidir. U 2020-yilda IV chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati deputati, shuningdek, Senatning Byudjet va iqtisodiy islohotlar qoʻmitasi aʼzosi. Malika Akbarovna 2021-yilda Oliy Majlis Senatining Xotin-qizlar va gender tengligi masalalari qoʻmitasi raisi etib saylandi.

Mukofotlar 
2018-yilda „Doʻstlik ordeni“ bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Toshkentda tugʻilganlar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
1967-yilda tugʻilganlar
Oʻzbekiston senatorlari
Toshkent shahrida tugʻilganlar
Abira Huseynova

Huseynova Abira Amanovna (tugʻ. 1958-yil, Buxoro shahrida, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — oʻzbek davlat arbobi, falsafa fanlari doktori, IV chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzosi, Buxoro viloyati ilmiy-amaliy boshqarmasi boshligʻi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi „Oila“ ilmiy-amaliy tadqiqot markazi Buxoro viloyati hududiy boshqarmasi boshligʻi.

Biografiyasi 
Huseynova Abira Amanovna 1958-yilda Oʻzbekiston SSRning Buxoro shahrida tugʻilgan. 2016-yil dekabr oyidan Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot instituti Falsafa va ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi mudiri.

2020-yilda Abira Amanovna IV chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati deputati etib saylangan. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi „Oila“ ilmiy-amaliy tadqiqot markazi Buxoro viloyati boshqarmasi boshligʻi etib saylangan.

Mukofotlar 
2021-yilda „Doʻstlik ordeni“ bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Doʻstlik ordeni sohiblari
Buxoroda tugʻilganlar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
1958-yilda tugʻilganlar
Oʻzbekiston senatorlari
Marjinal savdo

Marjinal savdo () savdogarga kelishilgan summa — marjani garov ostida kreditga bergan holda, pul va/yoki tovarlardagn foydalangan holda spekulyativ savdo operatsiyalarini oʻtkazishdir.

Marjinal savdo oddiy ssudadan shu bilan farq qiladiki, olingan pul miqdori odatda garov (marja) miqdoridan bir necha baravar koʻp boʻladi. Misol uchun, AQSh dollariga 100 ming evro sotib olish yoki sotish boʻyicha shartnoma tuzish huquqini berish uchun broker odatda 2 ming dollardan ortiq boʻlmagan garov pulini talab qiladi. Marjinal savdo savdogarga bir xil kapital bilan operatsiyalar hajmini oshirish imkonini beradi.

Kursning oshishi boʻyicha oʻynaydigan treyderlar „buqalar“ deb ataladi va kursning pasayishi bilan oʻynaydiganlar esa, yaʼni, qoplamasiz savdoni bilan shugʻullanadiganlar „ayiqlar“ deb ataladi.

Xatarlar 
Marjinal savdoning keng qoʻllanilishi bozorda bitimlar soni va summasini oshiradi. Bu holat savdo operatsiyasi natijasining oʻzgarish tezligining oshishiga, xatarlarning oshishiga olib keladi. Bitimlar hajmining oʻsishi bozorning xarakteriga taʼsir qiladi. Koʻp sonli xaotik mayda bitimlar bozor likvidligini oshiradi va uni barqarorlashtiradi. Boshqa tomondan, agar bitimlar bir yoʻnalishda amalga oshirilsa, ular narxlar tebranishini sezilarli darajada oshirishi mumkin.

Kredit yelkalaridan foydalanish juda tez boyib ketishga ham, kapitalni tez yoʻqotishga ham olib kelishi mumkin. Statistik maʼlumotlarga koʻra, xususiy investor hisobraqamlarining 76 foizi kredit yelkasi bilan savdo qilishda pul yoʻqotadi. Shuning uchun, foydalanilgan kredit yelkasining optimal qiymatini topish uchun siz sotilgan vosita kotirovkalarining oʻrtacha oʻzgaruvchanligiga eʼtibor berishingiz kerak. Oʻzgaruvchanlik qanchalik yuqori boʻlsa, katta kredit yelkasidan foydalanish hatto tasodifiy bozor tebranishlari natijasida sezilarli yoʻqotishlarga olib kelishi ehtimoli ham shunchalik yuqori boʻladi.

Manbalar 

 Iqtisodiyot
Oʻzbekistonning Polshadagi elchixonasi

Oʻzbekistonning Polshadagi elchixonasi — Oʻzbekistonning Polshadagi rasmiy diplomatik va yagona vakolatxonasi boʻlib, Varshava shahridagi Kraski koʻchasidagi 21-binoda joylashgan. Elchixona 2003-yildan buyon faoliyat koʻrsatib kelmoqda. 2019-yildan buyon hozirgacha Babaev Baxram Jalolovich Oʻzbekiston Respublikasining Polsha Respublikasidagi Favqulodda va Muxtor elchisi lavozimi oʻtab kelmoqda.

Polsha va Oʻzbekiston oʻrtasidagi ilk diplomatik munosabatlar 1992-yil 19-martda oʻrnatilgan.

Elchixona haqida 
Elchixona Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining „Polsha Respublikasidagi Oʻzbekiston Respublikasining Bosh konsulxonasini Polsha Respublikasidagi Oʻzbekiston Respublikasi elchixonasi etib qayta tashkil etish toʻgʻrisidagi“gi 2004-yil 29-iyun 300-son qaroriga koʻra qayta tashkil etilgan.

Oʻzbekistonning Varshavadagi elchixonasi Polshadagi mahalliy, oʻzbek va xalqaro fuqarolarga keng qamrovli konsullik xizmatlarini koʻrsatadi.

Oʻzbekistonning Varshavadagi elchixonasi oʻzining konsullik xizmatlari orqali Polsha fuqarolariga yordam beradi va ular quyidagi holatlarni oʻz ichiga oladi:
 Oʻzbekiston iqtisodiyoti, madaniyati, sporti, taʼlimi va boshqalarga oid umumiy yoki maxsus maʼlumotlar zaruriyati  boʻlganida;
 Oʻzbekiston fuqaroligini olish talablari va jarayoni haqida maʼlumotlar zaruriyati  boʻlganida;
 Oʻzbekistondagi aniq aloqalar va maʼlumotlar zaruriyati  boʻlganida;
 Oʻzbekiston vizasiga murojaat qilishni va olish zaruriyati  boʻlganida.

Manbalar 

Oʻzbekiston
Polsha
Polsha
Oʻzbekiston Paralimpiya oʻyinlarida

Oʻzbekiston 2004-yilda Afinada boʻlib oʻtgan Paralimpiya oʻyinlarida pauerlifting boʻyicha yagona vakili (Yusup Qodirov) bilan debyut qilgan. Erkaklar oʻrtasida 75 kg boʻlgan vazn toifasida Qodirov shtangani koʻtara olmadi. Oʻzbekiston 2008-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlariga pauerlifting va suzish boʻyicha ikkita sportchini yuborgan, biroq ular ham birorta ham medalni qoʻlga kirita olishmagan. 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan yozgi Paralimpiya oʻyinlarida erkaklar oʻrtasida para-dzyudo boʻyicha 73 kg vazn toifasida Sharif Xalilov Oʻzbekiston hisobidagi ilk medalni (kumush) qoʻlga kiritdi. Oʻzbekiston uchun Paralimpiya oʻyinlarining eng muvaffaqiyatli natijasi 2016-yili Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan boʻlib, ular jami 31 ta medalni qoʻlga kiritib, medallar jadvalida kuchli yigirmatalikka kirgan edi. Oʻzbekiston paralimpiyachilari 2014-yilgi va 2018-yilgi Qishki Paralimpiya oʻyinlarida qatnashgan, biroq medal olisholmagan.

Medallar

Manbalar 

Oʻzbekiston sporti
Oʻzbekiston Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida
Sharif Halilov

Sharif Oʻrinovich Xalilov (1989-yil 28-oktyabr, Buxoro, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek dzyudochisi-paralimpiyachi, 73 kg, 81 kg va 100 kg boʻlgan vazn toifalarida ishtirok etgan. 2012-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari kumush medali sovrindori, 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari ishtirokchisi, 2020-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarining bronza sovrindori, Para-Osiyo oʻyinlari gʻolibi va medali sovrindori, Osiyo chempioni, Koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Jahon oʻyinlari sovrindori.

Faoliyati 
2010-yilda Guanchjouda (Xitoy) boʻlib oʻtgan Yozgi Para-Osiyo oʻyinlarida 73 kg vazn toifasida u finalda yaponiyalik dzyudochi Xidekatsu Takaxashiga yutqazib, oʻyinlarning kumush medalini qoʻlga kiritdi. 2011-yilda Antaliyada (Turkiya) boʻlib oʻtgan koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Jahon oʻyinlarida dzyudo boʻyicha 73 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2012-yilda Londonda (Buyuk Britaniya) boʻlib oʻtgan yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 73 kg vazn toifasida finalda ukrainalik dzyudochi Dmitriy Solovyovga yutqazib qoʻydi va shu tariqa oʻyinlarning kumush medalini qoʻlga kiritdi.

2014-yilda Yozgi Para-Osiyo oʻyinlarida ham Incheon (Janubiy Koreya) 81 kilogramm vazn toifasida, u magʻlub Rung Chatphuengdan (Tailand) final va oʻyinlarning oltin medalini qoʻlga kiritdi. 2015-yilda Seul (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Butunjahon oʻyinlarida dzyudo boʻyicha 81 kg vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 81 kg vazn toifasida 1/16 finalda britaniyalik Djonatan Dreynuga yutqazib qoʻygandi. Tasalli raundida u avvaliga fransiyalik Olimpiya chempioni Siril Djonardni magʻlub etdi, keyin esa eronlik Seyed Omid Djafariga imkoniyatni boy berib, oʻyinlardagi ishtirokini yakunladi.

2018-yilda Jakartada (Indoneziya) boʻlib oʻtgan yozgi Paraosiyo oʻyinlarida 100 kg gacha vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2019-yili Atirauda (Qozogʻiston) dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan Osiyo chempionatida 100 kg gacha vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 100 kg gacha vazn toifasida braziliyalik Antonio da Silva ustidan gʻalaba qozonib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning farmoni bilan Sharif Halilov Jasorat medali bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Jasorat medali sohiblari
Yashayotgan insonlar
1989-yilda tugʻilganlar
28-oktabrda tugʻilganlar
Oʻzbekiston para-dzyudochilari
Erkin Gadoyev

Erkin Fayziyevich Gadoyev (tugʻ. 1959-yil Buxoro viloyati, Shofirkon tumani, Oʻzbekiston) — oʻzbek davlat arbobi, iqtisodiyot fanlari nomzodi, dotsent. O'zbekiston Respublikasida xizmat ko'rsatgan iqtisodchi., Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi raisi oʻrinbosari, Oʻzbekiston Soliq akademiyasi rektori, Oliy Majlis Senati aʼzosi.

Biografiyasisi 
Erkin Gadoyev Toshkent xalq xoʻjaligi institutini tamomlagan. 2001-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari lavozimida ishlab kelgan. 2006-yildan 2018-yil dekabrigacha Erkin Fayziyevich Oʻzbekiston Soliq akademiyasi rektori lavozimida ishlagan. 2020-yil yanvar oyidan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzosi, soʻng Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi departament direktorining birinchi oʻrinbosari. 2020-yil 20-yanvardan esa Oliy Majlis Senatining Budjet va iqtisodiy islohotlar qoʻmitasi raisi etib tayinlandi. Shuningdek, 2020-yil Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Buxoro viloyatidan senator etib saylangan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1959-yilda tugʻilganlar
Oʻzbekiston senatorlari
Uchqun Quronboyev

Uchqun Umirbekovich Quronboev (1996-yil 18-iyul, Oʻzbekiston) — oʻzbek dzyudochisi-paralimpiyachi, 66 kg vazn toifasida. 2021-yilda XVI Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Dzyudo boʻyicha Gran-pri bosqichlari gʻolibi va sovrindori, Jahon kubogi bosqichi gʻolibi.

Faoliyati 
2012-yilda Samarqand shahrida oʻtkazilgan yoshlar oʻrtasidagi mamlakat chempionatida 46 kg boʻlgan vazn toifasida birinchi oʻrinni egalladi. Keyingi yili Antaliyada (Turkiya) boʻlib oʻtgan Jahon yoshlari dzyudo turi bosqichida u bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2019-yilda Toshkentda oʻtkazilgan dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Gran-prida 66 kg vazn toifasida u finalda ozarbayjonlik dzyudochi Namig Abasli. 2020-yilda Tbilisida (Gruziya) dzyudo boʻyicha Jahon kubogi bosqichida u oʻz vazn toifasida finalda gruziyalik sportchi Giorgi Kaldanini.

2021-yilda Boku shahrida (Ozarbayjon) koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida dzyudo boʻyicha oʻtkazilgan Gran-prida u oʻz vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Uorik shahrida (Buyuk Britaniya) Gran-pri bosqichida 66 kg vazn toifasida u finalda ispaniyalik dzyudochi Serxio Ibanesni magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. Tokiodagi (Yaponiya) Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida oʻz vazn toifasida finalda yana ispaniyalik dzyudochi Serxio Ibanesni magʻlub etdi va shu tariqa oʻyinlarning Olimpiya chempioni. Oʻsha yili Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Uchqunga Oʻzbekiston iftixori faxriy unvonini berdi.

Manbalar 

"Oʻzbekiston iftixori" unvoni bilan taqdirlanganlar
Yashayotgan insonlar
1996-yilda tugʻilganlar
18-iyulda tugʻilganlar
Oʻzbekiston para-dzyudochilari‎
Oʻzbekistonda televideniye



Tarixi 
1956-yil 5-noyabrda Toshkentda Oʻrta Osiyo mintaqasidagi birinchi telemarkaz qurilishi yakunlangan. Balandligi 180 metr boʻlgan teleminora ham qurilgan va oʻrnatilgan: 5 kVt quvvatga ega (video), 2,5 kVt (ovoz) va 4 kVt quvvatga ega bitta dasturli ultra qisqa toʻlqin chastotali modulyatsiya uzatgichi boʻlgan. Uning radiusi 60-70 km ga teng kelgan.

Toshkent telemarkazining qurilishi ikki yil davom etgan.

1961-yilda ITR-markazi yordami bilan minoraga ikkinchi televizion turniket antennasini oʻrnatilgan va 100 Vt quvvatli TRSA 12/12 uzatgich yordamida ikkinchi dastur efirga uzata boshlangan.

1967-yilda Yerning sunʼiy yoʻldoshlari (AES) „Molniya-1“ va „Molniya-2“ asosida „Orbita“ tizimi yaratilgan. Toshkentda „Orbita“ qabul qiluvchi stansiya qurilgan. Ularning yordami bilan Markaziy televideniyening uchta koʻrsatuvi efirga uzatila boshlagan.

1981-yilda Toshkent teleminorasi va radiotelevizion uzatish stansiyasi ishga tushirilgan. Teleminora qurilishi 1978-yilda L.Semashko, N. G. Terziev-Tsarukov, muhandislar E. P. Morozov, M. D. Musheevlar rahbarligida boʻlgan.

Mustaqillik yillarida teleradioeshittirish tarmogʻi toʻliq modernizatsiya qilingan. Barcha eski televidenie va radioeshittirish uzatgichlari zamonaviy uzatgichlarga almashtirilgan. 2001-2003-yillarda Toshkent teleminorasida televizion va radioeshittirish uzatgichlarini toʻliq almashtirish amalga oshirilib, 6 ta televizion va 4 ta radioeshittirish FM uzatgichlari oʻrnatilgan.

Toshkent teleminorasi 
Toshkent teleminorasi Markaziy Osiyodagi ochiq kuzatuv maydonchasiga ega eng baland inshootdir. Bu minora Oʻrta Osiyoda balandligi boʻyicha 420 metrlik Ekibastuz GRES-2 dan keyin ikkinchi oʻrinda turadi, uning balandligi 375 metrni tashkil etadi, dunyodagi oʻn ikkinchi eng baland teleminora boʻlib dunyodagi 38-oʻrinli mustaqil inshootdir. Teleminora 1978-yildan beri 6 yil ichida qurib bitkazilgan. 1985-yil 15-yanvar kuni foydalanishga topshirilgan.

Davlat telekanallari 

Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi tarkibiga kiradigan davlat telekanallari:

Pullik TV 
Ayni paytda Oʻzbekistonda eng keng tarqalgan Pullik TV operatori MMDS orqali analog formatda efirga uzatiladigan „Kamalak“ telekanalining davomchisi boʻlgan UZDIGITAL TV hisoblanadi. Shuningdek, ISTV, Turon Telekom, Gals Telecom, Sonet kabi boshqa operatorlar, mintaqaviy kabel televideniyesi studiyalari va boshqalar mavjud.

Manbalar

Havolalar 
 „Oʻzbekistonda televideniye qanday paydo boʻlgan“ . Infocom.uz
 „Toshkent teleminorasi“ . Afisha.uz
 „Davlat telekanallari roʻyxati“. Goldenpages.uz

Oʻzbekistonda televideniye
Doniyol otaliq madrasasi

Doniyol otaliq madrasasi (Doniyolbiy madrasasi) — meʼmoriy yodgorlik. Oʻzbek hukmdori Muhammad Doniyolbiy otaliq donatorligida 1770-yillarda bunyod etilgan bir qavatli madrasa. Manbalarda qorixona deb ham nomlangan. Bahouddin Naqshband ziyoratgohi hududida Mozori sharif oliy madrasasidan keyin bunyod etilgan ikkinchi madrasa edi.

Oʻzbekistonning Buxoro viloyati, Kogon tumani, Qasri Orifon qishlogʻi, Bahouddin Naqshband majmuasida joylashgan. Doniyol otaliq madrasasi bizgacha bus butun holda yetib kelgan boʻlib, Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga «Madrasa (Bahouddin Naqshband majmuasi)» nomi ostida kiritilgan — davlat himoyasiga olingan.

Hozirda muzeybop qilib qurilmagan ushbu madrasada, ilgarigi binosi arzimas vajlar bilan buzib tashlangan va qayta tashkil etilgan, Naqshbandiya tariqati muzeyi faoliyat yuritib kelmoqda.

Arxiteturasi 
Pishiq gʻishtdan bir qavatli qilib qurilgan Doniyol otaliq madrasasi bizgacha bus butun holda yetib kelgan. Madrasaning ichkari hovlisi 8 burchakli boʻlib, 10 ga yaqin aylanma hujralardan tashkil topgan. Madrasaga gumbazli miyonsaroy orqali kiriladi va miyonsaroy zinalari orqali uning tepa qismiga koʻtarilish mumkin. Madrasa eshiklari tor va 2 tabaqali, pastak qilib qurilgan. Sharq madaniyati anʼanalariga binoan hujra eshiklariga talaba kelgach, boshini egib, taʼzim holatida kirishi kerak. Bu avvalo ustozga, ilm dargohi — madrasaga hurmat boʻlsa, ikkinchidan shogirdlarga hamisha axloqning ilk belgisi salomni eslatib turgan.

Naqshbandiya tariqati muzeyi 
Naqshbandiya tariqati muzeyi — dastavval Bahouddin Naqshbandning 675-yilligi munosabati bilan 1993-yilda Buxoro muzey-qoʻriqxonasi tarkibida Bahouddin Naqshband majmuasida muzey va Naqshbandiya tariqati kutubxonasi uchun maxsus barpo etilgan va juda katta mablagʻ evaziga qad rostlagan binoda tashkil etilgan. Keyinchalik muzey va kutubxona binosi arzimas vajlar bilan buzib tashlangan. 200 ga yaqin muzey eksponatlari muzeybop qilib qurilmagan Doniyolbiy otaliq madrasasiga koʻchirilib, shu yerda muzey koʻrgazmasi qayta tashkil etilgan. Naqshbandiya tariqati kutubxonasi esa boshpanasiz qolgan.

Muzeyning mashhur eksponatlari

Manbalar

Havolalar

Adabiyot 
 
 

Buxoro madrasalari
XVIII asrda qurilgan madrasalar
1770-yilda qurilgan madrasalar