Yao (Osaka)

Articles with short description
Short description is different from Wikidata

Articles with short description
Short description is different from Wikidata

 Yaponiyaning Osaka prefekturasida joylashgan shahar.  2022-yil31-yanvar, holatiga koʻra, shaharda 126509 xonadonda 263.436 nafar aholi istiqomat qiladi va aholi zichligi har  km² 6300 kishini tashkil qiladi. Shaharning umumiy maydoni 41,72 kvadrat kilometr (16,11 mi²). Shahar xalq qo‘shiqchiligining Kavachi ondo uslubining vatani hisoblanadi.

Geografiya 
Yao Osaka tekisligining markaziy qismi bilan tutashgan va Osaka metropolining janubi-sharqida joylashgan. Shahar hududining g'arbiy tomoni deyarli tekis bo'lib, dengiz sathidan o'rtacha o'n metr balandlikda joylashgan. Yer sharqda ko'tariladi, Ikoma tog'lari Nara prefekturasi bilan prefektura chegarasini hosil qilgan. Shaharning janubiy chekkasida oqib o'tadigan Yamato daryosidan tashqari, ko'plab kichik daryolar ham bor

Qo'shni munitsipalitetlar 
Osaka prefekturasi

 Xirano-ku, Osaka
 Xigashiosaka
 Kashivara
 Fujiidera
 Matsubara

Nara prefekturasi

 Heguri
 Sango

Iqlim 
Yao nam subtropik iqlimga ega (yozi issiq va qishi salqin va qor yog'maydi. Yaoda oʻrtacha yillik harorat  . Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori  eng yomg'irli oy sentyabr hisoblanadi.  Avgust oyida eng yuqori harorat  atrofida va eng pasti yanvarda kuzatiladi tahminan  ni tshkil qiladi.

Demografiya 
Yaponiya aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra Yao aholisi 1960-yillardan 1970-yillargacha tez o'sdi va shundan beri tenglashgan.

Tarix

Premodern 
Hozirgi Yao shahrining hududi qadimgi Kavachi provinsiyasi o'rnida joylashgan joylashgan bo'lib, bir vaqtlar Kavachi ko'rfazi bo'lgan quruqlikda qurilgan. Bu hududda yashovchilar Old-Yamato daryosi bo'yidagi unumdor bo'lib, Yayoi davridan beri ekin ekish bilan shug'ullanganlar. Kofun davrida ko'plab kuchli urug'lar bu yerda joylashdilar va Ikoma tog 'tizmasi etaklarida kofun dafnlari qurilgan. Asuka davrida bu hudud Mononobe klanining tomonidan boshqarilgan.Mononobe no Moriya Soga no Umako tomonidan mag'lub bo'lgach, klan yo'q qilingan. Mononobe klanining kadet bo'limi bo'lgan Yuge klani  tomonida bu hududda saqlab qolingan. Yuge urug'idan bo'lgan rohib Dokyo imperator Shotoku bilan yaxshi munosabatlar sababli Nara davrining oxirida eng qudratli shaxsga aylangan. U bu hududda Yuge-gu deb nomlangan Saikyoni (G'arbiy poytaxt) qurgan va u hokimiyatdan qulashidan avval xalqni qo'lga qilishni maqsad qilgan. Takayasu qal'asi, Takayasu tog'idagi qadimiy qal'a, Yamato Koreya yarim orolidagi Baekgang jangida mag'lubiyatga uchradi va 1978-yilda arxeologlar tomonidan qayta kashf etilganidan so'ng  Tang sulolasidan himoya qilish uchun qurilgan. Nara davrida Yao hududi Yamato viloyati, Naniva-kyo va dengiz qirg'og'idagi transport markazi sifatida gullab-yashnadi. Heian davrida bu hududda Buddist ibodatxonalari va zodagonlar tomonidan boshqariladigan yirik shoen mulklari hukmronlik qilgan. Sengoku davrida bu hudud bir nechta janglar  Osaka qamalining yozgi kampaniyasi paytida bo'lgan.

Edo davrining o'rta muddatidan oldin Yamato daryosi janubdan shimolga oqib, Yodo daryosiga qo'shilgan. Lekin,toshqin bo'lgani sababli Tokugava syogunati Yamato daryosining oqimini sharqdan g'arbga o'zgartirish va to'g'ridan-to'g'ri Osaka ko'rfaziga quyish uchun katta jamoat ishlari loyihasini amalga oshirgan. Qurilish tufayli  suv toshqinlari sonini kamaydi va bu hududda ko'proq sholi maydonlari hisoblanadi. Qolaversa, bu hududda paxtachilik ham rivojlangan.

Zamonaviy 
Meydzi qayta tiklanganidan keyin, hudud Osaka prefekturasining bir qismiga aylangan. "Yao" nomi Heian davri hujjatlarida paydo bo'lsa ham Yao qishlog'i 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining o'rnatilishi tufayli yaratilgan. 1896-yil 1-aprelda hudud Osakaning Nakakavachi tumani tarkibiga kirdi. Yao 1903-yil 1-avgustda shahar maqomiga ko'tarilgan. 1948-yil 1-aprelda Yao Ryuge shahri va Kyuxoji, Taisho va Nishigo qishloqlari bilan birlashib Yao shahrini tashkil qildi.

Hukumat 
Yao to'g'ridan-to'g'ri saylanadigan hokim va 28 a'zodan tashkil topgan bir palatali shahar kengashiga ega bo'lib mer-kengash boshqaruv shaklida. Yao Osaka Prefekturasi Assambleyasiga uchta a'zosi hissa qo'shib kelgan. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Osaka 14-okrugiga kiradi.

Iqtisodiyot 
Yao an'anaviy ravishda tish cho'tkalarini ishlab chiqarish bilanjuda tanilgan garchi tish cho'tkasi ishlab chiqarishning umumiy mahalliy iqtisodiyotga qo'shgan hissasi juda kichik bo'lsa ham u Yaponiya bozorining 40% ni tashkil qiladi, Shahar endi yengil va o'rta ishlab chiqarish markazi sifatida mashhur bo'lgan.

Yao asosidagi kompaniyalar 

 Hosiden
 Miki uyi (kk)

Transport

Aeroportlar 

 Yao aeroporti

Temir yo'l 

 Shiki - Yao -  Kyūhōji

Mahalliy diqqatga sazovor joylar 

 Taiseishōgun-ji, eramizning 587 yilda tashkil etilgan buddistlar ibodatxonasi
 Shionjiyama Kofun, milliy tarixiy joy
 Takayasu Senzuka Kofun klasteri, milliy tarixiy joy
 Yuge-dera xarobalari, Milliy tarixiy sayt

Qardosh va do'stlik shaharlari 

  Usa, Ōita
  Wake, Okayama
  Shingu, Wakayama
  Gojo, Nara
  Bellevue, Washington, U.S. - Sister city agreement concluded in 1969
  Jiading District, Shanghai, China - Sister city agreement concluded in 1986

Yaoning taniqli odamlari 

 Shogo Arai, siyosatchi, Nara prefekturasi gubernatori
 Dokyo, buddist rohib
 Toyokava Etsushi, aktyor
 Yasuji Xondo, sobiq beysbolchi
 Hideaki Ikematsu, sobiq futbolchi
 Ryota Katayose, qo'shiqchi, Exile qabilasidan avlodlar vokalisti
 Kavachiya Kikusuimaru, musiqachi
 Masato Kitano, Ertadan keyingi kun qo'shiq muallifi
 Masumi Kuvata, sobiq beysbolchi
 Ichiro Matsui, siyosatchi, Osaka shahri meri
 Takashi Miike, rejissyor
 Masataka Nishimoto, Serezo Osaka futbolchisi
 Tokushichi Nomura II, tadbirkor, Nomura zaibatsu asoschisi
 Tadashi Oishi, shogi o'yinchisi
 Yui Okada, qo'shiqchi
 Kosuke Okanishi, futbolchi Ventforet Kofu
 Jimmi Onishi, rassom va komediyachi
 Noboru Rokuda, manga rassomi
 Nagisa Sakurauchi, "Jubilo Iwata " futbolchisi
 Shota Shimizu, qo'shiqchi
 Xitoshi Taneda, sobiq beysbolchi
 Takeshi Tokuda, Vakillar palatasining siyosatchisi
 Etsushi Toyokava, aktyor
 Yuki Ueno, professional kurashchi
 Shouma Yamamoto, aktyor

Manbalar

 Yao City official website 
 Yao Monozukuri Net is the place to search and contact for manufacturing businesses in Yao City

Tashqi havolalar 

 Yao shahrining rasmiy veb-sayti 
 Yao Monozukuri Net - Yao shahridagi ishlab chiqarish korxonalarini qidirish va bog'lanish uchun joy

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Yaponiya
Yaponiya shaharlari