MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Viktor Kozin

Viktor Ivanovich Kozin (1944-yil 17-dekabr) — Sovet futbolchisi va murabbiyi, hujumchi sifatida oʻynagan.

Futbolchining karerasi 
Futbolchilik faoliyatini 1965-yilda SSSR chempionatining „B“ toifasida oʻynagan "Zarafshon" (Navoiy) klubida boshlagan. Navaxo klubi futbolkasida u SSSR chempionatida 75 ta oʻyin oʻtkazib, 22 ta gol urgan. 1967-yilda "Paxtakor" ga koʻchib oʻtdi. 1967-yil 15-may kuni Toshkent klubi safida Kievning „Dinamo jamoasiga“ qarshi "A" toifasi 1-guruhi 9-tur oʻz uyida magʻlub boʻlgan (0:2) oʻyinida debyut qilgan. Viktor 53-daqiqada Sergey Dotsenkoning oʻrniga maydonga tushdi. „Paxtakor“da oʻtkazgan bir yarim mavsum davomida „A“ toifasida asosiy tarkibda 3 ta oʻyin oʻtkazib, asosan toshkentliklar dublida toʻp surdi.

1968-yilgi mavsumda yana „Zarafshonga“ qaytdi. U mavsum oxirigacha maydonga tushmadi, ammo keyingi mavsumda jamoaning yetakchi futbolchilaridan biriga aylandi (38 uchrashuv, 9 gol). 1970-yilda u Ivano-Frankivskning "Spartak" jamoasiga oʻtdi va u yerda 1976-yilgacha oʻynadi (227 oʻyin, 43 gol).

Murabbiylik faoliyati 
Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, murabbiylik faoliyatini boshlagan. 1980-yildan 1981-yilgacha u „Zorya“ (Xorostkov), 1988-yildan 1989-yilgacha Ivano-Frankivsk „Prikarpattia“ ni boshqargan. 1994-yilning yanvaridan iyuligacha „Xutrovik“ (Tysmenitsiya) jamoasi bosh murabbiyi boʻlgan.

Manbalar

Havolalar 

 
 Profіl gravsya na saytі „Ukraїnskiy futbol“
 Profіl trenera na saytі „Ukraїnskiy futbol“
 Profіl [Arxіvovano 31 Sіchnya 2019 u Wayback Machine.] na saytі footbook.ru
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Zarafshon Navoiy futbolchilari
SSSR futbolchilari
Webarxiv andozasi wayback havolalari
1944-yilda tugʻilganlar
17-dekabrda tugʻilganlar
Igor Pilyugin

Igor Valentinovich Pilyugin (1963-yil 16-fevral) — himoyachi sifatida oʻynagan sovet futbolchisi. Futbolchilik faoliyati yakunida— Oʻzbek futboli murabbiyi. Avvalo, u Toshkentning Paxtakor jamoasi safida SSSR oliy ligasida koʻrsatgan oʻyinlari bilan tanilgan.

Biografiyasi 
Igor Pilyugin futbol maydonlarida 1980-yilda SSSR ikkinchi ligasidagi shu nomdagi shaharning „Buxoro“ jamoasi tarkibida oʻynay boshlagan. 1981—1983-yillarda futbolchi ikkinchi liganing boshqa jamoasi Navoiy shahrining „Zarafshon“ jamoasida toʻp surgan.

Igor Pilyugin 1983-yilda Toshkentning oliy ligasi „Paxtakor“ jamoasiga taklif oldi, dastlab zaxira jamoasida oʻynadi va 1984-yilgi chempionatda esa SSSR oliy ligasida 2 ta oʻyin oʻtkazdi. Biroq joriy mavsum natijasida „Paxtakor“ oliy ligadan tushib ketdi va Pilyugin 1985-yilgi mavsumni oʻtkazgan „Zarafshon“ga qaytdi.

1986-yilda Igor Pilyugin Simferopolning „Tavriya“ ikkinchi liga jamoasi oʻyinchisiga aylandi. Mavsum davomida Pilyugin jamoa tarkibida bor-yoʻgʻi 14 ta oʻyin oʻtkazdi, „Tavriya“ esa mavsumdagi topshiriqni bajara olmadi birinchi ligaga qaytish, shuning uchun futbolchi Oʻzbekistonga qaytishga qaror qildi. 1987—1988-yillarda Pilyugin ikkinchi liganing „Sohibkor“ jamoasida oʻynagan.

1989-yilda Igor Pilyugin Buxoroning „Nuravshon“ havaskorlar jamoasida oʻynadi. Keyingi yili futbolchi futbol maydonidagi oʻyinlarini yakunlab, ikkinchi liga klubi „Buxoro“ni boshqarib, u yerda futbolchilik faoliyatini boshlagan va 1991-yilgi mavsum oxirigacha jamoani boshqargan. Igor Pilyugin 1997-yil boshida Buxoroning klubini ikkinchi marta boshqargan, 1997-yilning iyuligacha klubni boshqargan.

Manbalar

Havolalar 

 
 Profіl futbolіsta na saytі ukr-football.org.ua

Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
1963-yilda tugʻilganlar
16-fevralda tugʻilganlar
SSSR futbolchilari
Zarafshon Navoiy futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Sohibkor futbolchilari
Buxoro klubi futbolchilari
Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari
Buxoro klubi murabbiylari
Vyacheslav Kupchenko

Vyacheslav Pavlovich Kupchenko (1948-yil) — sovet futbolchisi, himoyachi va hujumchi sifatida oʻynagan. Navoiyning „Zarafshon“ klubi tarkibida oʻz oʻyinlari bilan tanilgan, „B“ klassi, „A“ toifasi birinchi guruhi va SSSR ikkinchi ligasida 100 ga yaqin oʻyin oʻtkazgan, gʻalabali mavsumda ishtirok etgan. Toshkentning Paxtakor jamoasi 1972-yil SSSR birinchi ligasida.

Biografiyasi 
Vyacheslav Kupchenko Navoiyning „B“ toifasidagi „Zarafshon“ jamoasi tarkibida ustalar jamoalarida chiqish qila boshladi.

1968-yilda Oʻzbekiston jamoasi „A“ toifasining birinchi guruhida oʻynagan. „Zaravshan“ tarkibida Kupchenko 1969-yilgi mavsum oxirigacha toʻp surdi, shundan soʻng SSSR futbol ligalari tizimida jiddiy oʻzgarishlar roʻy berdi va navaxoliklar quyi ligada oʻynashga majbur boʻldi.

1970-yil boshida Vyacheslav Kupchenko Ivano-Frankivskning „A“ toifasidagi „Spartak“ ikkinchi guruhining oʻyinchisi boʻldi, unda u bir mavsum oʻynadi va 30 ta oʻyin oʻtkazdi. 1971-yil boshida Kupchenko yangi tashkil etilgan ikkinchi ligada oʻz faoliyatini boshlagan „Zaravshon“ga qaytdi. Futbolchi 1972-yilning oʻrtalarida bu yil oliy ligadan tushib ketgan. Toshkentning Paxtakor jamoasiga kelib qoʻshildi va uning tarkibida birinchi liga gʻolibiga aylandi. Birinchi liga gʻolibining oltin nishonini oling, chunki u mavsumda atigi 9 ta oʻyin oʻtkazdi. 1973—1974-yillarda Vyacheslav Kupchenko Navoiy shahridagi havaskorlar klublarida toʻp surgan, shundan soʻng u futbol maydonlarida oʻz chiqishlarini yakunlagan.

Muvaffaqiyati 

U SSSR chempionati birinchi ligasida „Paxtakorning“ „oltin“ mavsumida ishtirok etgan (1972-yil), lekin bor-yoʻgʻi 9 ta oʻyin oʻtkazgan va bu medallar uchun yetarli boʻlmagan.

Manbalar

Havolalar 

 

1948-yilda tugʻilganlar
Erkak futbol himoyachilari
Futboldagi erkak hujumchilar
SSSR erkak futbolchilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Zarafshon Navoiy futbolchilari
Sergey Suxarev

Sergey Vitaliyovich Suxarev (Suxarev manbalarining bir qismiga koʻra) (1962-yil 24-avgust, Mariysk ASSR) — himoyachi sifatida oʻynagan sovet va ukrainalik futbolchi. U birinchi navbatda SSSR va Ukraina chempionatlarida 300 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan Ohtirka shahri Naftovik uchun oʻyinlari bilan tanilgan, shuningdek, Ternopilning „Niva“ va Lutskning „Volin“ jamoalari oliy ligasidagi oʻyinlari bilan ham mashhur boʻlgan.

Klub faoliyati 
Sergey Suxarev Mariysk ASSRda tugʻilgan va Qozogʻistonning Chimkent shahridagi Davlat universitetida futbol oʻynagan. Futbolchi 1981-yilda ikkinchi Ittifoq ligasida oʻynagan mahalliy „Meliorator“ jamoasida ustalar jamoasida oʻynay boshlagan. 1986-yilda Sergey Suxarev Oʻzbekistonning ikkinchi liga jamoasi Zarafshon oʻyinchisiga aylandi. O‘zbekiston terma jamoasi safida esa klubning asosiy himoyachilaridan biriga aylanib, 4 yil davomida SSSR chempionatlarida 157 ta o‘yin o‘tkazdi. 1990-yilda Suxarev Ukrainaning ikkinchi liga klubi Ohtirka shahridan „Naftovyk“ oʻyinchisiga aylandi va u darhol klubning asosiy himoyachilaridan biriga aylandi. Biroq, jamoa yuqori divizionda muvaffaqiyatsiz oʻynadi va Ukrainaning ikkinchi chempionatidan boshlab Sergey Suxarev birinchi ligada jamoa tarkibida oʻynadi.

Oxtir jamoasi darhol yuqori divizionga qayta olmadi va 1994 yilda „Naftovik“ning sobiq murabbiyi Valeriy Dushkovning taklifiga binoan u oliy liga jamoasiga oʻtdi (Ternopildan „Nyvy“). Biroq Suxarev jamoada atigi bir mavsum oʻynadi va oliy liganing boshqa klubiga oʻtdi (Lutsk „Volin“).  Ammo allaqachon tajribali himoyachi jamoada bor-yoʻgʻi olti oy oʻynadi, shu vaqt ichida u Ukraina chempionatida 17 ta oʻyin oʻtkazdi va „Naftovik“ga qaytdi. Oxtirka jamoasida Suxarev 1999-yilda professional faoliyatining oxirigacha oʻynagan va klub uchun SSSR va Ukraina chempionatlarida jami 304 ta oʻyin oʻtkazgan. Yana bir necha yil futbolchi „Naftovik-2“ uchun Ukraina havaskorlar chempionatida oʻynadi, shundan soʻng u futbol maydonlarida oʻz chiqishlarini yakunladi.

Muvaffaqiyat 

 Ikkinchi liga jamoalari oʻrtasida Ukraina SSR chempioni: 1991-yil
 Birinchi liga jamoalari oʻrtasidagi Ukraina chempionatining bronza medali sovrindori: 1992—1993

Manbalar

Havolalar 

 
 Profіl futbolіsta na saytі ukr-football.org.ua
Zarafshon Navoiy futbolchilari
Ukraina futbolchilari
SSSR futbolchilari
1962-yilda tugʻilganlar
24-avgustda tugʻilganlar
Arabon guzari

Arabon (arablar) — Buxoro shahridagi XV asrga oid guzar. Aholisining ko‘pchilik qismini arablar tashkil etgani uchun shunday nomlangan. Arabon guzari Buxoro xoni Abdulazizxon tomonidan 1540—1549-yillarda qadimiy devor bilan birga qurilgan Salloxona darvozasi oldida, yo‘l yoqasida joylashgan.

Guzar tarixi 
Arabon guzari aholisining asl mashg‘uloti qorako‘l terini oshlash bo‘lgan. Bu guzarda qorakoʻl savdosi bilan shugʻullanuvchi aholi istiqomat qilgan. Guzarda Arabon masjidi bo‘lib, o‘zining qadimiy me’morchiligi bilan ajralib turadi. Uning tepasida marmar toshda „Machitni Abdulla Safedmo‘y qurgan“ deb yozilgan. Bu masjidda mahalla ahli namoz o‘qigan. Guzarda XIX asr oxiri — XX asr boshlarida qorako‘l terilari bilan savdo qilgan Jo‘rabek yashab, u Rossiya bilan savdo-sotiq ishlarini olib borgan.

Arabon guzari Salloxona darvozasiga yaqin bo‘lgani uchun XVI asrning ikkinchi yarmida qal’a qurilayotganda guzar ahli ularga ko‘p yordam bergan. Guzar boylari esa ancha pul, boshqalar ot-ulov, yordamchi kuchlarni yuborgan.

1927-yil 10-avgustda olingan hisoblarga ko‘ra guzarda 81 xo‘jalik bo‘lib, 405 kishi istiqomat qilgan. 1929-yilning 5-fevralida guzarlar yana qayta ro‘yxatdan o‘tkazilganda Arabon, Mir Mas’ud, Shayx Sho, Qutlug‘ guzarlari birlashtirilib, uning nomi Taraqqiyot deb atala boshlandi.

Sadriddin Ayniy o‘zining „Namunayi adabiyoti tojik“ nomli asarida Munzim taxallasi bilan faoliyat yuritgan, Buxorodagi jadidlik harakati va Yosh buxoroliklar tashkiloti asoschilaridan biri bo‘lgan Mirzo Abdulvohid Burhonov 1877-yilda mana shu guzarda istiqomat qilganligini yozgan. U kishi Buxoroda yangi usuldagi maktab ochib, ko‘pgina kitoblar ham yozgan. „Majmuayi asar“, ya’ni „Asarlar to‘plami“ shular qatoriga kiradi.

Bu guzar Sarrafon toqigacha olib keladigan hozirgi Arabon ko‘chasida joylashgan. Arablar avlodi shu mahallada hozir ham istiqomat qiladi.

Manbalar 

Buxoro guzarlari
Buxoro shahri
O'tkazgichlarda elektrostatik maydon

Elektrostatik maydon taʼsirida oʻtkazgichda paydo boʻladigan tok Om qonuni  bilan aniqlanadi. Boshqa tomondan elektrostatikaning taʼrifiga binoan  boʻlishi ikki holni bir-biridan farqlash kerakligini koʻrsatadi:
 
 

Bundan oʻtkazgich ichida elektrostatik maydon nolga teng ekanligi kelib chiqadi. Elektr induksiya vektori ham nolga teng boʻladi, chunki bu kattalik elektr maydon kuchlanganligiga proporsional. Bundan ikkita muhim xulosa kelib chiqadi:

 Oʻtkazgich ichida dielektrik singdiruvchanlikning har qanday qiymatida  boʻlishi, elektrostatika doirasida oʻtkazgichlarni dielektrik singdiruvchanlikning aniq qiymati bilan xarakterlab boʻlmasligini koʻrsatadi. Oʻtkazuvchi muhitda dielektrik singdiruvchanlikning qiymati elektrostatika natijalariga taʼsir qilmaydi.

 Oʻtkazgich ichidagi barcha nuqtalarda  boʻlishi, Maksvell tenglamasi
 

ga asosan oʻtkazgich ichida hajmiy zaryadlar () mavjud boʻlmasligini koʻrsatadi[1].

Umumiy koʻrinishda yozilgan chegaraviy shartlar dielektrik va o'tkazgich chegarasida quyidagicha yoziladi:
 

Bu yerda „1“ indeks oʻtkazgichga, „2“ indeks uni oʻrab turgan muhitga tegishli.  shu muhitning dielektrik singdiruvchanligi. (1) dan oʻtkazgich sirtida elektr maydon kuchlanganligi  ga teng ekanligi va doimo sirtga perpendikulyar yoʻnalgan boʻlishi koʻrinib turibdi[1].

 

ekanligidan foydalanib, skalyar potensial uchun quyidagi shartlarni yozamiz:
 

Bu yerda hosila oʻtkazgich sirtiga oʻtkazilgan tashqi normal boʻyicha olinadi. Bundan oʻtkazgich sirti ekvipotensial sirt ekanligi kelib chiqadi.

Oʻtkazgich sirtidagi toʻliq zaryad
 
Integral oʻtkazgich sirti boʻyicha olinadi. Bu ifodadan oʻtkazgich sirtidagi zaryad uning potensialiga bogʻliq ekanligi koʻrinib turibdi. Bu bogʻlanish chiziqli boʻlganligi uchun quyidagi koʻrinishda yozish mumkin:
 

Bu yerda
 

elektr sig'im deyiladi.

Shuningdek oʻqing 
 O'tkazgichlarda elektrostatik maydon energiyasi
 Dielektriklarda elektrostatik maydon
 O'zgarmas magnit maydon

Manbalar 
 A. A., Abdumalikov. Elektrodinamika. Noshir-Fayz, Toshkent. 2011
Ostanaqulbek

Ostanaqulbek — davlat arbobi va lashkarboshi, diplomat, beklikning boshligʻi va Buxoro amirligining soʻnggi Buxoro otaligʻi. Ostanaqulbek amir Muzaffarning eng yaqin saroy amaldorlaridan biri va amir Abdulahadxon davrida amirlikning oliy martabali zotlaridan biri boʻlgan. Amir Muzaffar betob boʻlib yotib qolgan kunlarida Ostanaqulbek Muhammadbiy bilan birgalikda amirlikning oliy hokimiyatini boshqarib turgan.

Ajdodi 
Ostanaqulbek amir Nasrulloning vaziri Abbosbiy oilasida dunyoga kelgan. Ostanaqulbek Muzaffarning oʻgay ukasi hamdir.

Siyosiy faoliyati 
Ostanaqulbek otasi hayotligida ham yuqori lavozimlarda faoliyat yuritgan. Otasi vafotidan keyin esa eng yuqori martaba va mansablarga erishganligi sababli, zamondoshlarining bir qismi uni „umid panohi“ deb atashgan.

1870-yil Gʻijduvonda mirohur unvonida amlakdor lavozimida keyin bek tomonidan Ziyovuddin huzuriga yuborilib, toʻqsabolik unvonida faoliyat olib borgan.

1882-yilda Ostanaqulbek Shahrisabz begi lavozimida boʻlib, parvonachi martabasiga ega boʻlgan. Oʻsha yili u boʻlajak amir Seyid Abdulahadxonga Moskva safarida hamrohlik qildi. 1885-yilda Ostanaqulbek amir Muzaffarning shaxsiy favqulodda elchisi sifatida Sankt-Peterburgga boradi va u yerda imperator Aleksandr III bilan uchrashadi.

1886-yilda amirning sharmanda boʻlgan ukasi Seyid Abdulmoʻmin Hisordan Boysunga koʻchirilgandan soʻng Ostanaqulbek Hisor bekligiga hokim etib tayinlanadi. Darvoz, Koʻlob va Qorategin ham uning tasarrufida edi.

1887-yilda Ostanaqulbek eng oliy martaba — otaliq martabasini oldi, shuning uchun Hisor hududi, uning bekligi kengaydi: unga yana beshta hudud — sobiq Sarijuy viloyati hududi qoʻshildi. Soʻnggi Buxoro amirlari davrida xonlikda Ostanaqulbekdan tashqari hech kim otaliq martabasiga ega boʻlmagan edi.

Manbalar 

Shahrisabz beklari
1906-yilda vafot etganlar
Maxsumov

Akbar Maxsumov
 Jalol Maxsumov
 Mirqodir Maxsumov

Familiyalar
Ural Airlines parvoz yoʻnalishlari roʻyxati

Ural Airlines quyidagi yoʻnalishlarga parvozlarni amalga oshiradi:

Roʻyxat

Manbalar 

Parvoz manzillari roʻyxati
Aviakompaniyalar parvoz yoʻnalishlari roʻyxati
Vladimir Dalganov

Vladimir Aleksandrovich Dalganov (, Koʻlob, Tojikiston SSR) — sovet futbolchisi, yarim himoyachi pozitsiyasida toʻp surgan. SSSR sport ustasi (1988).

Biografiya 
Futbolchilik faoliyatini Qoʻrgʻon-tepaning „Paxtakor“ klubida boshlagan. 1983-yilda Tojikistonning yetakchi klubi „Pomir“ jamoasiga taklif qilingan. U tezda yangi jamoasining asosiy tarkibiga tez fursatda kirdi va asosiy futbolchilardan biriga aylandi. 1988-yilda SSSR Oliy Ligasida toʻp surdi.

1989-yilgi mavsum boshlanishi arafasida u „Pomir“ jamoasini tark etib, SSSR Ikkinchi ligasida ishtirok etuvchi Fargʻonaning „Neftyanik“ klubi tarkibiga oʻtdi. Fargʻonaliklar safida yarim mavsum davomida harakat qilib, ikkinchi qismini Xoʻjand jamoasi tarkibida oʻtkazdi. Dolganov 1990—1991-yillarda ketma ket 3 ta jamoa tarkibida toʻp surdi: „Regar“, „Geolog“ (Qarshi), „Maroqand“ Samarqand jamoalari safida toʻp tepdi.

1990-yillarning boshlarida u Krasnodar oʻlkasining Psebay shahriga koʻchib oʻtdi, Gorets yogʻochni qayta ishlash zavodining futbol jamoasida murabbiylik faoliyatini olib bordi. Keyinchalik u savdo sohasida ham ishladi. Zelenchuk va Labinsk shaharlarining sport jamoalarida, Mostovou shahrining „Janubiy“ sport maktabida bolalar murabbiyi sifatida faoliyat olib bordi.

Havolalar 

 Har doim oʻyinda
 FootballFacts.ru
1956-yilda tugʻilganlar
Koʻlobda tugʻilganlar
SSSR futbolchilari
Tojikiston futbolchilari
SSSR sport ustasi
Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Dinamo Samarqand futbolchilari
Nasaf klubi futbolchilari
Mevasabzavotbank

Mevasabzavotbank — Oʻzbekiston meva-sabzavot xo‘jaligi va uning qayta ishlovchi sanoatining rivojlanishini moliyaviy qo‘llab-quvvatlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 18-avgustdagi 426-sonli qarori asosida ixtisoslashtirilgan aksionerlik-tijorat banki sifatida tashkil qilingan. 2000-yilda Savdogarbank tarkibiga qo'shib olinadi.

Tarixi 

1994-yil „O‘zmevasabzavotuzumsanoat“, „O‘zoziqovqatsanoat“ davlat konsernlari va Moliya vazirligi Oʻzbekiston hukumatiga „Mevasabzavotbank“ respublika ixtisoslashgan aksionerlik-tijorat bankini tashkil etish taklifini bildiradi. 18-avgust kuni Vazirlar Mahkamasi oʻzining 426-sonli qarori bilan bu taklifga rozilik bildiradi va shu kundan bank oʻz faoliyatini boshlaydi.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki bankning tashkil etilishi va faoliyat yoʻlga qoʻyishda yordam koʻrsatadi. „O‘zdehqonchiliksanoatbank“ va „Oʻzsanoatqurilishbank“ bankga malakali mutaxassislar tayyorlashda yordam beradi. „Toshshaharyoʻlovchitrans“ uyushmasi hamda Aloqa vazirligi „Mevasabzavotbank“ni zarur miqdordagi transport va aloqa vositalari bilan taʼminlaydi. 1994-yil 1-noyabrda „O‘zdehqonchiliksanoatbank“ 1994-yil 1-sentyabrgacha bo‘lgan holatga ko‘ra aktivlar va passivlarni „Mevasabzavotbank“ka beradi.

Muassislari 

„Mevasabzavotbank“ning ustav fondi 5 mln so‘mni tashkil qilib, shundan, 2 mln so‘mi „O‘zmevasabzavotuzumsanoat“, 2 mln so‘m „O‘zoziqovqatsanoat“ hamda 1 mln. soʻm Moliya vazirligi mablagʻlaridan iborat edi. Ular bir oy muddatda taʼsis badallarini to‘lab, bankning ustav fondini tashkil etadilar.

Vazifalari 

Bankning asosiy vazifalari meva-sabzavot xo‘jaligi korxonalari va tashkilotlariga, savdo, tayyorlov va qurilish sohasi tashkilotlarining qayta ishlovchi korxonalariga kredit-hisob-kitob xizmatini ko‘rsatishdan iborat edi.

Yopilishi 

2000-yil 13-yanvarda Oʼzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi „Mevasabzavotbank“ ixtisoslashtirilgan aktsionerlik tijorat bankini qoʼshib yuborish toʼgʼrisida”gi 12-sonli Qarorini qabul qiladi. Unga asosan  Mevasabzavotbank Savdogarbank tarkibiga qoʼshiladi.

Yana qarang 

 Garant bank

Manbalar 

Banklar
Abu Tolib Abdussalom al-Ma’muniy

Abu Tolib Abdussalom al-Ma’muniy (994-yilda vafot etgan) — arab xalifalari avlodlaridan bo‘lgan mashhur arab shoiri, qariyb o‘ttiz yil Buxoroda ijod qilgan qasidanavis, vasf janrining yetuk namoyondasi.

Hayoti va faoliyatiga oid manbalar 
Abu Tolib al-Ma’muniy haqida Abu Mansur as-Saolibiyning „Yatimat ad-dahr“ asarida ancha mukammal ma’lumotlar keltiriladi. As-Saolibiy o‘z asarida ikki shoir: al-Ma’muniy va al-Vosiqiyga butun bir bob: to‘rtinchi qismining uchinchi bobini ajratgan. Bundan tashqari Al-Ma’muniy haqida al-Kutubiy, Ibn al-Asir („Al-komil fi-t-tarix“), V.V.Bartold va Y.E.Bertels asarlarida qisqacha axborot berilgan bo‘lib, bunda ular ham „Yatimat ad-dahr“ga suyanadilar.

Tarjimayi holi 
Abu Tolib al-Ma’muniy xalifa al-Ma’mun (823—833) avlodidan bo‘lib, yoshlik davrida baxtsizlik va turli hodisalar tufayli Bag‘dodni tashlab chiqib ketadi va Ray shahriga buvayhiylar vaziri, shoirlar homiysi Sohib ibn Abbod huzuriga keladi. Ibn Abbodga atab bir necha qasidalar yozadi. Vazir uning qobiliyati va ijodini yuksak baholab, shoirga yaxshi hurmat va iltifotlar ko‘rsatadi. Lekin ko‘p o‘tmay vazirning suhbatdoshlari orasida hasadchilar ko‘payib, al-Ma’muniyga qarshi ig‘vo va bo‘htonlar tarqatadilar. Uni shialikda ayblaydilar va Ibn Abbodga qarshi hajvlar yozgan deb tuhmat qiladilar. Shunday qilib, vazir bilan shoir orasi buziladi va al-Ma’muniy Rayni tashlab Nishopurga yo‘l oladi.

Nishopurdan lashkarboshi Ibn Simjur vositasida Buxoroga kelishga muvaffaq bo‘ladi. Buxoroda shoir vazir Ibn al-Utbiyga (977—986) bag‘ishlab bir necha madhiyalar yozadi. Vazir uni yaxshi qabul qilib, in’om va ehsonlarga ko‘mib yuboradi. Ibn al-Utbiydan keyingi vazirlar ham al-Ma’muniyga juda hurmat bilan qaraydilar, xazinadan nafaqa ajratib beradilar. Bunday hurmat va iltifotlardan mamnun bo‘lgan shoir mehnatsiz hayot kechirib, zamondosh bo‘lgan somoniy vazirlarga bag‘ishlab qasidalar to‘qiydi, ularni maqtab ko‘klarga ko‘taradi. U Buxoroda hijriy 383 (milodiy 994)-yili vafot etadi.

Ijodi 
Al-Ma’muniy asosan ikki janrda: madhiya va vasfda ijod etgan va zamondoshlari orasida bu ikki janrning eng yirik namoyandasi hisoblanadi. U qasidago‘y shoir bo‘lsa ham, biz uchun ijodining ikkinchi tomoni muhim ahamiyatga ega. Vasfiy she’r janrida al-Ma’muniy bilan na fors-tojik va na arab shoirlaridan hech biri tenglasha olmaydi. „Yatimat ad-dahr“ga uning yuzga yaqin vasfiy she’rlari kiritilgan. Bularda turli mevalar, sabzavotlar, o‘sha vaqtda tayyorlanadigan har xil taomlar, tabiat hodisalari, uy jihozlari, o‘quv, yozuv qurollari va boshqalar tavsif qilinadi.

Manbalar 

Somoniylar davri adabiyoti
Somoniylar davri shoirlari
Buxoroda vafot etganlar
Buxoroda yashagan shoirlar
Abu Mansur al-Bo‘shanjiy

Abu Mansur al-Bo‘shanjiy (X asr) — Somoniylar davrida Buxoroda yashab ijod qilgan arabiynavis shoir, hajvchi.

Hayoti va faoliyati 
Abu Mansur al-Bo‘shanjiyning tarjimayi holiga oid ma’lumotlar bizgacha yetib kelmagan. Nisbasining ko‘rsatishicha, u asli bo‘shanjlik bo‘lib, boshpana izlab Buxoroga kelib qolgan (Bo‘shanj — Afg‘onistonda Hirotdan 10 tosh masofada joylashgan qadimiy shahar). Shoirning ayrim she’rlari Abu Mansur as-Saolibiyning „Yatimat ad-dahr“ tazkirasi tufayli bizgacha yetib kelgan bo‘lib, ular X asrning ikkinchi yarmida hokimiyat tepasida turgan somoniy vazirlari va boshqa amaldorlarga qarshi yozilgan hajvlardir.

X asr oxiriga kelib somoniylar sulolasi sekin-asta inqirozga yuz tuta boshladi. Turklar, ayniqsa, g‘aznaviylar davlatining asoschisi Sabukteginning ta’siri kuchaya bordi. Bu hol o‘zaro taxt uchun kurash va vazirlarning tez almashinib turishiga sababchi bo‘ldi. Abu Ali al-Bal’amiyning ikkinchi vazirligidan (992—996) keyin Abu Muzaffar Bar’ashiy (996—998) vazir bo‘ldi. Undan keyin vazirlik qilgan Abul Qosim al-Barmakiy (998) esa bir necha oydan keyin turklar tomonidan qatl etildi. Mana bu o‘zaro janjal va taxt uchun kurashlarning butun og‘irligi mehnatkash xalq ommasi ustiga tushadi. Xalq orasida norozilik kuchayadi. Buning jonli guvohi sifatida al-Bo‘shanjiy yozgan hajvlarni keltirish mumkin.

Hajvlari 
„Yatimat ad-dahr“ tazkirasida keltirilgan hajvlaridan birida Somoniylar davlatining X asr ikkinchi yarmida faoliyat yuritgan vazirlari: Abu Ali al-Bal’amiy (960—974 va 992—996); Abu Ja’far al-Utbiy (956—959) va Abu Mansur Yusuf (959—960) nomlarini tilga olgan. Shoir bu uch vazirdan unga biror dinor foyda bo‘lmagani, shu sababli ham ularning tuproq ostida yotgani, halokatidan sira qayg‘urmasligini yozgan. Yana bir hajvida esa somoniylar sulolasi vazirlaridan Abdulloh ibn Uzayr (986—987); Abu Ali ibn Iso ad-Domg‘oniy (987—992) va Abu Ahmad ibn Abu Zayd (987) nomlarini qayd etgan.

Manbalar 
Somoniylar davri adabiyoti
Somoniylar davri shoirlari
Hajvnavis shoirlar
Somoniylar sulolasi vazirlari
Buxoroda ijod qilganlar
Abu Muhammad ibn Abu Siyob

Abu Muhammad ibn Abu Siyob (X asr) — Somoniylar davrida Buxoroda yashab ijod qilgan arabiynavis shoir.

Hayoti va faoliyati 
Abu Mansur as-Saolibiy o‘zining „Yatimat ad-dahr“ kitobida Ibn Abu Siyobni buvayhiylarning Ray shahridagi vaziri, shoir va olimlar homiysi mashhur Abu-l-Fazl ibn al-Amid (vafoti 970-yil)ning suhbatdoshlaridan biri bo‘lganligi haqida ma’lumot beradi. Ibn al-Amid ham mashhur shoir va olimlardan bo‘lib, u o‘z saroyiga Arab xalifaligining turli tomonlaridan boshpana qidirib kelgan ko‘pgina shoir va olimlarni to‘plagan edi. Ibn Abu Siyob ham shu saroyda xizmat qilib, Ibn al-Amidga o‘zining bir qancha qasidalarini bag‘ishlaydi. Keyinchalik noma’lum sabab bilan Ibn al- Amid saroyini tashlab Buxoroga keladi.

Ibn Abu Siyob Buxoroda yaxshi kutib olinadi. Lekin uning Buxoroda qanday vazifani o‘tagani ma’lum emas. Shoir Abu Ja’far ibn al-Abbos bilan uning o‘rtasida kuchli raqobat bo‘lgan. Ular bir-birlarini hajv qilib juda ko‘p hajviy she’rlar yozganlar, Masalan, Ibn Abu Siyob o‘zining „Yatimat ad-dahr“ asariga kiritilgan ikkita hajviy she’rida raqibini haqoratli so‘zlar bilan tanqid qiladi.

Ijodi 
Ibn Abu Siyob panegirist (maqtov tarzidagi, madh etuvchi she’rlar bituvchi) shoirdir. Lekin u vasfiy she’rlar yozishda ham juda mohir bo‘lgan. Uning sham haqidagi vasfi „Yatimat ad-dahr“ tazkirasiga kiritilgan eng nafis va kuchli vasfiy she’rlardan biri hisoblanadi. Shoir juda chiroyli o‘xshatish va majozlardan foydalangan. Uning sheʼrida qoʼllangan badiiy sanʼatlar shoirning badiiy mahoratini namoyon etadi.

Manbalar 
Somoniylar davri adabiyoti
Somoniylar davri shoirlari
Buxoroda yashagan shoirlar
Buxoroda ijod qilganlar