Shimoliy Tinch okean albatroslari

Shimoliy Tinch okeani albatroslari — albatrossimonlar oilasiga mansub Phoebastria urugʻiga mansub yirik dengiz qushlaridir. Ular albatroslarning eng tropik turi boʻlib, ikkita turi (Laysan va qora oyoqli albatroslar) Shimoliy-Gʻarbiy Gavayi orollarida, biri Yaponiyaning janubidagi subtropik orollarda (kalta dumli albatros) va yana bittasi esa Ekvatorda (gallapagos albatros) uya quradi.

Taksonomiya 
Ularning taksonomiyasi, barcha albatroslarda boʻlgani kabi, juda chalkash. Molekulyar dalillar va qazilma qoldiqlariga asoslanib, ular ilgari "oq" albatroslarning koʻpchiligi joylashtirilgan, ammo hozir "buyuk" albatroslar bilan cheklangan Diomedea dan alohida bir jins ekanligi keng tarqalgan. Ular ma'lum identifikatsiyalash xususiyatlariga ega. Birinchidan, ular burun yoʻllariga ega boʻlib, ular yuqori toʻshakka yopishib oladilar. Garchi albatrosdagi burun teshiklari tumshuqning yon tomonlarida boʻlsa ham. Ular proventrikulda saqlanadigan mum esterlari va yogʻdan tashkil topgan oshqozon moyini ishlab chiqaradilar. Bu yirtqichlarga qarshi, shuningdek, joʻjalar va kattalar uchun uzoq parvoz paytida energiyaga boy oziq-ovqat manbai sifatida ishlatiladi. Ular, shuningdek, burun yoʻlining tepasida joylashgan tuz beziga ega va bu ularning tanalarini tuzsizlantirishga yordam beradi va ular oʻzlashtiradigan okean suvining koʻp miqdorini hazm qildiradi. Ularning burnidan yuqori tuzli eritmani chiqaradi.

Turlar 
Phoebastria jinsi - Shimoliy Tinch okeani albatroslari

Bu jins va Diomedea Oʻrta Miosenda (12-15 milya ) allaqachon ajralib chiqqan. Fobastriya ilgari Shimoliy Atlantikada ham tarqalganligini tasodifan tasdiqlovchi bir nechta toshga aylangan shakllar ma'lum. Shunday qilib, joriy taqsimot reliktdir . Ma'lum boʻlgan eng qadimgi tur, P. californica boʻlib, u kalta dumli albatrosning oʻlchamida edi va bu qushning ajdodi boʻlishi mumkin.

Qazilma turlari

 †Phoebastria californica (Sharktooth tepaligidagi Temblor Oʻrta Miyosen, AQSh)
 †Phoebastria anglica (Oʻrta Pliotsen - Shimoliy Atlantika qirgʻoqlarining erta pleystosen)
 †Phoebastria cf. albatrus albatrus (San-Diego okrugidagi San-Diego kech Pliotsen, AQSh) - ilgari Diomedea howardae
 †Phoebastria rexsularum
 †Phoebastria cf. immutabilis (San-Pedro pleystosen, AQSh)
 †Phoebastria cf. nigripes (San-Pedro pleystosen, AQSh)

Tavsif 
Shimoliy Tinch okeani albatrosining oʻlchami 190 dan 240 sm gacha va ularning hammasi qisqa qora dumlarga ega.

Xulq-atvor 
Ushbu albatroslarning oziqlanish retsepti boshqa albatroslarga oʻxshaydi, chunki ular baliq, kalmar, qisqichbaqasimonlar va oʻlaskalarni iste'mol qiladilar. 

2010-yil iyun oyida Tinch okeanining shimoliy qismida joylashgan Xokkaydo universitetining Oshoro Maru tadqiqot kemasida olib borilgan kuzatuvlar 57 ta okean quyosh baligʻi (Mola mola) va Laysan hamda qora oyoqli albatroslar oʻrtasida aniq simbiotik munosabatlar mavjudligini koʻrsatdi. Quyosh baliqlari Pennella jinsiga mansub mezoparazit eshkakoyoqli qisqichbaqalar bilan kasallangan va albatroslar bu parazitlarni quyosh baliqlaridan olib tashlashga muvaffaq boʻlgan, ular albatroslarni oʻziga jalb qilishga harakat qilmoqdalar. 

Koʻpayish paytida ular alohida joylarni tanlaydilar va bitta tuxum qoʻyadilar, ikkala ota-ona ham joʻjani inkubatsiya qiladi va katta qiladi. Ular monogam turlar boʻlib, 5-15 yoshga toʻlgunga qadar koʻpayishni boshlamaydilar.

Yana qarang 
 Albatros koʻpayish joylari roʻyxati

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 Tickell, W. L. N. (2000): Albatrosses. Pica Press, Sussex. ISBN 1-873403-94-1
Qushlar
Hayvonlar
Albatroslar