MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Qisqichbaqaxoʻr makaka

Qisqichbaqaxoʻr makaka ( ) yoki Yavana makaksi - maymunsimonlar oilasiga mansub tur (Cercopithecidae).

Tashqi koʻrinishi 
Oʻrta boʻyli maymuning tana uzunligi 40 dan 60-65 sm gacha, kattalar erkakning vazni 4-8,5 kg, urgʻochilar 2,5-3,8 kg. Dumining uzunligi taxminan yarim metr, oyoq-qoʻllari qisqa. Moʻyna yashil tusga ega kulrang, boshida toʻq doʻpisinon belgisi bor, kalta moʻylov va yonboshlarida oq bakenbardlari bor.

Yashash doirasi 
Qisqichbaqaxor makaka sharqiy Bangladeshdan Birma, Tailand, Indochina, Malay arxipelagining orollaridan Filippingacha boʻlgan keng doirani egallaydi. Bu Uolles chizigʻini buzgan quruqlikdagi sutemizuvchilarning noyob namunasidir. Pasttekislikdagi tropik oʻrmonlarda yashaydi, shu jumladan aholi punktlari yaqinida va mango oʻrmonlarida uchraydi. Yaxshi suzishi biladi.

Doirasidan tashqaridagi bir qancha hududlarda uchraydi, xususan, Yangi Gvineyaning gʻarbiy qismida, Palau arxipelagidagi Anggaur orolida va Mavrikiyda. Yirik yirtqichlarsiz shakllangan orollarda biologik turlarga xavf tugʻdiradi .

Oziqlanish 
Qisqichbaqaxor makaka hamma yeydigan jonzot. Suvdan oziq-ovqat izlashi imkoniga ega boʻlsa-da, qisqichbaqa uning asosiy ozuqasi hisobkanmaydi. U mevalar, rezavorlar, barglar, yongʻoqlar, hasharotlar va qisqichbaqasimonlar bilan oziqlanadi, qushlarning uyalaridan tuxum ogʻirlashadi.

Ko'payishi 
Qisqichbaqaxor makakalar yil davomida koʻpayadi. Tabiiy yashash joylarida tugʻilishning maksimal darajasi bahor va yozning boshlariga toʻgʻri keladi, ammo boshqa iqlim zonalarida bu sanalar oʻzgarishi mumkin.

Klonlash 
2018-yilda xitoylik olimlar ikkita makakani muvaffaqiyatli klonlanilganligini eʼlon qilindi.

Manbalar 

 Bonadio, C. 2000 yil. "Macaca fascicularis" (Onlayn), Hayvonlar xilma-xilligi veb-sayti. 2006-yil 10-martda foydalanilgan.
 Primate Info Net Macaca fascicularis Factsheet
 ISSG ma'lumotlar bazasi: Macaca fascicularis ekologiyasi
 Primate Info Net: Macaca fascicularis
 M. fascicularis haqidagi BBC fakt fayli
 "Nafovannidagi shartlar" videosi, Vetnamdagi uzun dumli makakalarni ko'paytirish zavodida yashirin tergov o'tkazgandan so'ng Britaniyaning Vivizeksiyani bekor qilish ittifoqi tomonidan ishlab chiqarilgan.
 Wilson D. E. & Reeder D. M. (eds). Dunyodagi sutemizuvchilar turlari . - 3-nashr. - Jons Xopkins universiteti nashriyoti [en], 2005. — jild. bitta. — P. 743. - ISBN 0-8018-8221-4 . OCLC 62265494

Havolalar 

Hayvonlar
Muqaddas Piy I

Muqaddas Piy I () — Mikelandjelo tomonidan yaratilgan toʻrtta marmar haykaldan biri. 1501−1504 Siena sobori Pikkolomini qurbongohi uchun. Dastlab, bu haykal „Avliyo Avgustin“ deb nomlanishi kerak edi.

Yaratilish tarixi 
Mikelandjelo Siena soboridagi Pikkolomini ibodatxonasini bezash uchun oʻn besh nafar haykal yaratish toʻgʻrisidagi kelishuvni "Devid" uchun shartnomadan bir necha oy oldin kardinal Franchesko Pikkolomini bilan tuzadi. Shartnoma shartlariga koʻra, Mikelandjelo uch yil davomida haykallarni qoziq qilib qoʻyishi va buning uchun 500 dukat olishi kerak boʻladi. 1504-yilga kelib qurbongohning toʻrtta haykali tayyor boʻladi.

Nyu-Orlean universiteti professori Lourens Jenkens taʼkidlaganidek, bu oʻsha paytda juda katta soliq toʻlovi boʻlgan, biroq u sanʼatshunoslar tomonidan yetarlicha eʼtiborga olinmagan. Vasari ham, Kondivi ham Mikelandjeloning bu asarlarini eslatmaydi. Jenkensning fikricha, Mikelandjeloning oʻzi bu ishlarni yoshlik va shoshqaloqlik natijasi deb hisoblagan boʻlishi mumkin.

Tavsif 
Haykalda Muqaddas Piy tasvirlangan. Muqaddasning boshida miter bor. Oʻng qoʻl duo bilan koʻtariladi, chap qoʻl esa kitob va qadam tashlash uchun uzun choponni ushlab turadi. Yelkasida fibula bilan mahkamlangan plash bor.

Haykal qurbongohning yuqori qavatida, chapda, „Muqaddas Pyotr“ yuqorisida joylashgan.

Haykal qurbongohning pastki qavatida, chap tomonda joylashgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 
 
 
 
  
 
 Mikelanjelo Haykallari
 XVI asr haykallari
marmar haykallar
Suhbat qurib o‘tirgan Bibi Maryam ikonasi

Suhbat qilib turgan Bibi Maryam ikonasi — bu pravoslavlikda hurmatga sazovor boʻlgan Bibi Maryamning timsoli boʻlib, u maʼbad qurilishi tugashidan oldin Bibi Maryamning muqaddas ruhoniysi Georgiy Yurishning paydo boʻlishini tasvirlaydi. Afsonaga koʻra, paydo boʻlgan Bibi Maryam maʼbadga metall xoch emas, balki yogʻoch xoch qoʻyish kerakligini koʻrsatdi. Xudoning onasi bilan birgalikda Moʻjizakor Nikolay paydo boʻlib, imonsizlarga belgi berishga vaʼda berdi. Xudoning onasining iltimosi bajarilmadi, keyin esa metall xochni oʻrnatmoqchi boʻlgan usta shamolni koʻtarib, uni zararsiz erga qoʻydi. Shundan soʻng, maʼbadda yogʻoch xoch oʻrnatildi.

Suhbat ikonasi ikonografiyasi afsonaning syujetini belgilaydi: Xudoning onasi kesilgan daraxtda oʻtiradi (bir qator roʻyxatlarda — oʻsayotgan daraxt), gullab-yashnagan gullar bilan qoplangan, uning qoʻlida qora abbatning tayogʻi. Bokira Maryamning oldida tiz choʻkkan muqaddas Jorj tasvirlangan.

1515-yilda Buyuk knyaz Vasiliy III tomonidan ikona paydo boʻlgan joyda Muqaddas Nikolay Moʻjizakor nomidagi suhbat monastiri tashkil etilgan.

Ikonani nishonlash 14-avgustda boʻlib oʻtadi.

Adabiyotlar 

 

 Tarasova Ye. N. Besednaya ikona Bojiey Materi // Pravoslavnaya ensiklopediya. — M., 2002. — T. IV : „Afanasiy — Bessmertie“. — S. 688—689. — 752 s. — 39 000 ekz. — ISBN 5-89572-009-9.
alfavit bo'yicha bizning xonimning belgilar
 XIV asrda paydo bo'lgan
Muqaddas Petroniy

Kak Garizenda, esli stat pod sves,
Garizenda kabi, siz osilgan tosh ostida tursangiz, U osmon balandligidagi bulutga qarab, tashvish bilan qarasangiz, u asta-sekin sizga qarab egiladi , Navis Antey, men aminman, oʻsha paytda men oʻzim bu yoʻlni tanlamaganimni bilardimDante Aligyeri, Ilohiy komediya. Jahannam, XXXI: 136-139Muqaddas Petroniy (; shuningdek — „Qoʻlida Boloniya shahrining maketi bilan Muqaddas Petroniy“) — katolik avliyosi, Bolonya shahri homiysi yepiskop Petroniyning marmar haykali, 1495-yilda Mikelandjelo tomonidan yaratilgan. Haykal Boloniyadagi Muqaddas Dominik bazilikasida joylashgan.

Yaratilish tarixi 
Mikelandjelo „16 nafae shahar hukmdori“ dan biri boʻlgan Jovanni Franchesko Aldovrandi homiyligi tufayli Muqaddas Dominik qabri uchun uchta haykalga buyurtma oladi. Mikelandjelo Bolonyada boʻlganida Aldovrandining uyida yashagan va „u uni rassom sifatida yaxshi koʻrardi“.

Vasarining yozishicha, Mikelandjelo „bu raqamlarni ular oʻsha yerda boʻlganlardan yaxshiroq boʻlishi uchun yaratgan“.

Asar tavsifi 
Sankt Petronius anʼanaviy ravishda toʻliq oʻsishda, episkop libosida koʻrsatilgan. Xovard Benjamin Gibbard (), amerikalik sanʼatshunos, Kolumbiya universiteti professori, haykal „(…) kiyim-kechaklarning yam burmalari bilan taʼkidlangan kontraposta kuchi bilan taʼsir qiladi“ deb yozgan edi. Boloniya homiysi qoʻlida shahar maketini ushlab turibdi, Uilyam Uolles „bu goʻzal kubistik kompozitsiya, Boloniyaning barcha koʻzga koʻringan binolarini, shu jumladan gerblar tasvirlangan devorlarni oʻz ichiga olgan sxematik eskiz“ deb yozgan. suyangan minoralar, Dante tomonidan kuylangan".

Gibbard, shuningdek, Mikelandjelo haykali sienelik salafi Jacopo della Quercia ishining taʼsirini taʼkidlaydi.

Manbalar

Yana qarang 
 Muqaddas Petronius

Manbalar 
  
 
 
  
   
  
 
 Mikelanjelo Haykallari
marmar haykallar
Xuan de Fuka kabel loyihasi

Xuan de Fuka (kabel loyihasi) — quvvati 550 MVt, doimiy kuchlanishi 150 kVdan yuqori bo'lgan, suv ostidagi elektr kabeli ulanishi boʻlib, Xuan de Fuka boʻgʻozi ostida Port-Anjeles, Vashington va Viktoriya, Britaniya oʻrtasidagi 19 milya (31 km) masofada joylashgan.

Manbalar
Muqaddas Pyotr (Mikelandjelo)

Muqaddas Pyotr () — Mikelandjelo tomonidan yaratilgan toʻrtta marmar haykaldan biri. 1501-1504-Siena sobori Pikkolomini qurbongohi uchun. Bu haykal, Muqaddas Pavel singari, harakatda tasvirlangan, bu rassom asarlarining oʻziga xos xususiyatiga aylanadi.

Yaratilish tarixi 
Mikelandjelo Siena soboridagi Pikkolomini ibodatxonasini bezash uchun oʻn beshta haykal yaratish toʻgʻrisidagi kelishuvni "Devid" uchun shartnomadan bir necha oy oldin kardinal Franchesko Pikkolomini bilan tuzgan. Shartnoma shartlariga koʻra, Mikelanjelo uch yil davomida haykallarni qoziq qilib qoʻyishi va buning uchun 500 dukat olishi kerak edi. 1504-yilga kelib qurbongohning toʻrtta haykali tayyor boʻladi. Sanʼatshunos Govard Gibbardning fikriga koʻra (), bu tartib Mikelandjeloni qiziqtirmadi.

Nyu-Orlean universiteti professori Lourens Jenkens taʼkidlaganidek, bu oʻsha paytda juda katta komissiya boʻlgan, biroq u sanʼatshunoslar tomonidan yetarlicha eʼtiborga olinmagan. Vazari ham, Kondivi ham Mikelandjeloning bu asarlarini eslatmaydi. Djenkensning fikricha, Mikelandjeloning oʻzi bu ishlarni yoshlik va shoshqaloqlik natijasi deb hisoblagan boʻlishi mumkin.

Tavsif 

Haykalda havoriy Butrus tasvirlangan, u chap qoʻlida kitob ushlab turadi, oʻng qoʻli esa plashining ogʻir burmalarini qoʻllab-quvvatlaydi. Oʻng oyogʻi bir oz bukilgan, xuddi qadam tashlamoqchi boʻlgandek. Bu tuygʻuni Pyotrning boshi oʻngga burilgani, nigohi pastga qarab turgani, goʻyo u borishi kerak boʻlgan joyga qarab turgani bilan kuchayadi. Havoriyning kalta jingalak sochlari va soqoli bor.

Haykal qurbongohning pastki qavatida, chap tomonda joylashgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
  
  
 
 
 
  
   (rus.)
  *  
 Mikelanjelo Haykallari
marmar haykallar
Injil hikoyalari uchun haykallar
 XVI asr haykallari
Kichik koʻkrak muskuli

Kichik ko'krak mushaklari - ko'krakning yuqori qismida, inson tanasida ko'krak qafasi ostida joylashgan ingichka, uchburchak mushak.

Tuzilishi

Qo'shimchalar 
Kichkina ko'krak mushaklari uchinchi, to'rtinchi va beshinchi qovurg'alarning yuqori chetlari va tashqi yuzalaridan, ularning qovurg'a tog'ayi yaqinida va qovurg'a oraliqlarini qoplagan aponevrozlardan hosil bo'ladi. Tolalar yuqori va yon tomonlardan o'tib, birlashib tekis pay hosil qiladi. Ushbu pay kurakning tumshuqsimon o'sig'ining medial chegarasi va yuqori yuzasiga qo'shiladi.

Munosabatlar 
Kichik ko'krak mushaklari qo'ltiqostining old devorining bir qismini tashkil qiladi.  U old tomondan (yuzaki) o'mrov-kurak fatsiyasi bilan qoplangan. Medial ko‘krak nervi kichik ko‘krak va o'mrov-kurak fastsiyasini teshib o‘tadi. Tumshuqsimon o'siqning birikishda kichik ko'krak muskuli "ko'prik" hosil qiladi - ko'krak qafasidan yuqori oyoqqa o'tadigan tuzilmalar to'g'ridan-to'g'ri ostidan o'tadi. 

Aksillar tugunlari ko'krak qafasining kichik mushaklariga nisbatan pozitsiyalariga ko'ra tasniflanadi. 1-daraja lateral, 2-daraja chuqur, 3-daraja medial. Kichkina ko'krak qafasi qo'ltiq osti arteriyasini uch qismga (tugunlarga nisbatan aksincha ketma-ketlikda) ajratadi - birinchi qism medial, ikkinchi qism chuqur / orqa, uchinchi qism kichik pektoralisga nisbatan lateral.

Variantlar 

Kelib chiqishi ikkinchi, uchinchi va to'rtinchi yoki beshinchi qovurg'alardan. Qo'shilishi pay tumshuqsimon o'siq bo'ylab katta do'mboqgacha cho'zilishi mumkin. U bir necha qismlarga bo'linishi mumkin. Bu mushakning yo'qligi kamdan-kam uchraydi, lekin Polsha sindromi kabi ba'zi kam uchraydigan kasalliklar bilan sodir bo'ladi.

Funksiya 
Kichkina ko'krak mushaklari yelkaning nuqtasini bosadi, kurakni yuqoriga, ko'krak qafasini oldinga tortadi va uning pastki burchagini orqaga tortadi.

Qo'shimcha rasmlar

Manba 
This article incorporates text in the public domain from page 438 of the 20th edition of Gray's Anatomy (1918)

Havolalar 

 Illustration: upper-body/pectoralis-minor from The Department of Radiology at the University of Washington 
 Anatomy figure: 04:04-05 at Human Anatomy Online, SUNY Downstate Medical Center
 Anatomy figure: 05:02-08 at Human Anatomy Online, SUNY Downstate Medical Center
 Anatomy photo:05:ov-0200 at the SUNY Downstate Medical Center
 Anatomy photo:05:01-0102 at the SUNY Downstate Medical Center
 Slide
Odam anatomiyasi
Muborak Osmon

"Muborak osmon" — bu Bibi Maryam ikonasi, afsonaga koʻra, 14-asrning oxirida Litvadan Buyuk Knyaz Vasiliy I nin turmush oʻrtogʻi Sofiya Vitovtovna tomonidan ota-onaning marhamati sifatida Moskvaga olib kelingan. Ilgari tasvir Smolenskda edi.

Tarix va faxriy roʻyxatlar 
Sofiya olib kelgan namunaga koʻra, 1678-1680-yillarda qurol-yarogʻ palatasining ikona rassomlari Moskva Kremlining Arxangel sobori uchun piktogrammalar roʻyxatini tuzdi (ikonostazning mahalliy qatorida, Qirollik darvozalarining chap tomonida). 1682-yilda usta Vasiliy Poznanskiy Kremlning Terem saroyidagi Muqaddas Xochni koʻtarish ibodatxonasi uchun aplikatsiya belgisini chizdi.

Ikonografiya quyoshda kiyingan ayolning ilohiyotchisi Yuhanno tomonidan koʻrinishini aks ettiradi. Bibi Maryam bor boʻy-basti bilan, chap qoʻlida chaqaloq bilan tasvirlangan. Uning figurasi quyosh mandorlasi bilan oʻralgan, oyoqlari ostida yarim oy. Maryam va Isoning boshlari toj kiygan.

Ikonani nishonlash 6-marta boʻlib oʻtadi, shuningdek, barcha azizlar haftasida ham.

Tasvirning mahalliy darajada hurmatga sazovor roʻyxatlariMoskvaning Chumchuq tepaliklaridagi Uchbirlik cherkovlarida va Meshnikov minoralarida mavjud.

Yana qarang 

 Rangni oʻchirish
 Nonlarni buzuvchi

Manbalar

Adabiyotlar 

 Blagodatnie nebo // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
 
 Щennikova L. A. Blagodatnoe Nebo ikona Bojiey Materi // Pravoslavnaya ensiklopediya. — M., 2002. — T. V : „Bessonov — Bonvech“. — S. 301-302. — 752 s. — 39 000 ekz. — ISBN 5-89572-010-2.

Havolalar 

 Akathist Xudoning Onasiga  „Muborak osmon“ Arxivnaya kopiya belgisi oldida
alfavit bo'yicha bizning xonimning belgilar
XVII asrda paydo bo'lgan
Muqaddas Pavel

Muqaddas Pavel () — Mikelandjelo tomonidan yaratilgan toʻrtta marmar haykaldan biri. 1501−1504 Siena sobori Pikkolomini qurbongohi uchun. Gerbert fon Eynemning soʻzlariga koʻra, bu haykal haykaltaroshning yoshligidagi mumkin boʻlgan avtoportreti boʻlsa, Pavel „Pavlusning murojaati“ freskasidagi uning keksalikdagi portreti.

Yaratilish tarixi 
Mikelandjelo Siena soboridagi Pikkolomini ibodatxonasini bezash uchun oʻn besh nafar haykal yaratish toʻgʻrisidagi kelishuvni „Devid“ uchun shartnomadan bir necha oy oldin kardinal Franchesko Pikkolomini bilan tuzgan. Shartnoma shartlariga koʻra, Mikelandjelo uch yil davomida haykallarni qoziq qilib qoʻyishi va buning uchun 500 dukat olishi kerak edi. 1504-yilga kelib qurbongohning toʻrtta haykali tayyor boʻladi.

Nyu-Orlean universiteti professori Lourens Jenkens taʼkidlaganidek, bu oʻsha paytda juda katta soliq toʻlovi boʻlgan, biroq u sanʼatshunoslar tomonidan yetarlicha eʼtiborga olinmagan. Vazari ham, Kondivi ham Mikelandjeloning bu asarlarini eslatmaydi. Jenkensning fikricha, Mikelanjeloning oʻzi bu ishlarni yoshlik va shoshqaloqlik natijasi deb hisoblagan boʻlishi mumkin.

Tavsif 

Haykalda havoriy Pavel tasvirlangan, uning oʻng qoʻli tanasi boʻylab erkin yotadi, chap qoʻli esa tirsagida egilib, uning atrofidagi kiyimni ushlab turadi. Avliyoning oʻng yelkasi biroz pastga tushiriladi va chap oyogʻi oldinga qoʻyiladi. Pavelning qoshlari xuddi quyoshga qaragandek chimirilgan. Havoriyning jingalak sochlari va uzun jingalak soqoli bor.

Uilyam Uollesning yozishicha, „Muqaddas Pavel“ haykalining „ekspressionistik holati va parda“ oʻzining keyingi davomini "Sent-Metyu" haykalida topadi.

Haykal qurbongohning pastki qavatida, oʻng tomonda joylashgan.

Sanʼatdagi tasvir 
Bu tartib Karel Shulsning „Tosh va ogʻriq“ (1943) biografik romanida keltirilgan. Irving Stounning „Ogʻriqlar va quvonchlar“ (1961) asarida qurbongoh haykallari „toʻliq kiyimli haykallar… ular muzlatilgan rasmlarga oʻxshash qorongʻi boʻshliqlarga joylashtirilgan“ sifatida tasvirlangan.

Manbalar

Adabiyotlar 
  
 
 
 
  
   (rus.)
  *  
 Mikelanjelo Haykallari
Injil hikoyalari uchun haykallar
marmar haykallar
 XVI asr haykallari
Ivan Fyodorov haykali

Ivan Fyodorov haykali () ― Ivan Fyodorovning Lvov shahridagi haykali Podvalnoy koʻchasidagi 13-uy yaqinida joylashgan. Yodgorlik Lvovdagi birinchi noshir Ivan Fyodorov sharafiga 1977-yil 26-noyabrda Ukraina yerlarida kitob chop etilishining 400-yilligini nishonlash uchun oʻrnatilgan. Ushbu yodgorlik atrofidagi hudud Lvovdagi eng katta ikkinchi qoʻl kitob bozoridir.

Manzili 
Ivan Fyodorov haykali XVI asrda Lvov Stauropegial birodarligining bosmaxonasi ishlagan joy yaqinida joylashgan. Yodgorlik Kornyakt minorasi yaqinidagi xiyobon obodonlashtirilgandan soʻng tashkil etilgan maydonda, Uspenskaya cherkovi va Lvov viloyati davlat arxivi, shuningdek, Podvalnaya va Russkaya koʻchalari oʻrtasida joylashgan. Yodgorlik Lvovdagi eng mashhur muqaddas deb bilingan binolardan biri — sobiq Dominikan sobori fonida qurilgan. Ayni binoda bir vaqtlar, yaʼni sovet davrida „Din va ateizm tarixi muzeyi“ joylashgan. Hozir „Din tarixi muzeyi“ deb ataladi.

Haykalda tasvirlanganidek, Ivan Fyodorov bir qoʻlida kitob tutsa, ikkinchi qoʻli bilan Lvov yulkalariga bilim urugʻini sepmoqda. Yodgorlikni qurilish-montaj ishlari jarayonida bir-biriga parallel joylashgan ikkita istehkom devorlari xarobalari topildi. Bu esa yodgorlikning yakuniy joylashuvi va uning kompozitsion yechimiga taʼsir koʻrsatdi.

Tarixi 
1964-yil Moskvada Ivan Fyodorov tomonidan Moskvada chop etilgan birinchi kitobning nashr etilganiga 400-yil toʻldi. Ushbu sana bayram qilinishi doirasida Podvalnaya va Ivan Fyodorov koʻchalari orasidagi xiyobonda yaqin oʻn yil ichida Lvovda kashshof noshir haykalini qurish rejasi haqida yodgorlik plitasi oʻrnatildi.

1977-yilda Lvov haykaltaroshlari Moskvadan yodgorlikka buyurtma olishdi. Shart shunda ediki, uni ikki oy ichida oʻrnatish kerak talab etilardi. Buyutrmani qisqa vaqt ichida amalga oshirish imkonsizdek koʻrindi. Shuning uchun ham haykaltaroshlar bu muammoni oddiy sovet askarining maketini olib, unga Fyodorovning boshini yopishtirish va uning qoʻliga kitob tutqazish orqali hal qilishdi, degan mish-mishlar tarqaldi. Birinchi noshir fartugida harbiy paltosini koʻrish mumkin, qolaversa, oyoqlarida kirza etik ham kiyib olgan.

Publitsist va meʼmorchilik tadqiqotchisi Pavel Shubart ushbu yodgorlikni qurish gʻoyasida nafaqat estetik ehtiyojlarni qondirish, balki Lvovning boy tarixidan individual faktlarni olgan holda Galisiya jamoatchiligi nazarida maʼnan uzoq boʻlgan kommunistik Moskva tuzumini qonuniy asoslarini mustahkamlash istagi borligini taʼkidlay.

Manbalar

Havolalar 

 
 
 noyabr 1977
 26-noyabr
alifbo tartibida haykallar
 Lvov Yodgorliklari
Muqaddas Grigoriy I

Muqaddas Gregoriy I () — Mikelandjelo tomonidan yaratilgan toʻrtta marmar haykaldan biri. 1501−1504, Siena soborining Pikkolomini qurbongohi uchun.

Yaratilish tarixi 

„Avliyo Gregori I“ haykali Siena soboridagi Pikkolomini ibodatxonasi uchun moʻljallangan edi. Mikelanjelo qurbongohi uchun oʻn besh nafar haykal uchun shartnoma imzoladi, ular 1504-yilgacha tayyorlanishi kerak edi. Ammo atigi toʻrtta haykal („Muqaddas Pavel“, "Muqaddas Pyotr", „Muqaddas Gregoriy I“ va "Muqaddas Piy I") yasalgan.

Vazari ham, Kondivi ham Mikelanjeloning bu asarlarini eslatmaydi. Nyu-Orlean universiteti professori Lourens Jenkens, Mikelandjeloning oʻzi bu ishlarni yoshlik va shoshqaloqlik natijasi deb hisoblagan boʻlishi mumkin, deb hisoblaydi.

Tavsif 
Haykalda oltmish toʻrtinchi papa Muqaddas Gregoriy I tasvirlangan. Muqaddasning boshida papa tiarasi bor. U oldida kitob ushlab turadi va boshi biroz oʻngga egilib, gʻalaba tuygʻusini kuchaytiradi. Chap oyoq bir oz oldinga, lekin bu harakat deyarli butunlay kiyimning ogʻir burmalari bilan yashiringan.

Haykal qurbongohning yuqori qavatida, oʻngda, "Muqaddas Pavel" yuqorisida joylashgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Fridrix Kriegbaum. Mikelanjelos haykali am Piccolomini-Mehrob im Dom zu Siena // Jahrbuch der Preussischen Kunstsammlungen. — (1942) (63): 57-78. (nemis.)
 Vilgelm R. Valentiner. Mikelanjeloning Pikkolomini haykalchalari va Bryuggedagi Madonna [1942] // Vilgelm R. Valentiner. Italiya Uygʻonish davri haykaltaroshligini oʻrganish. — London: 1950. — S. 193-223. (ingliz.)
 Enzo Karli. Mikelanjelo va Siena. — Rim: Editalia, 1964. — 97 p. (Ital.)
 Garold R. Mancusi Ungaro. Mikelanjelo: Bryugge Madonna va Pikkolomini qurbongohi. — London: Nyu-Xeyven va London, 1971. — 188 p. (ingliz.)

Havolalar 

 
 
 
 
 
  
 
 Mikelanjelo Haykallari
marmar haykallar
 XVI asr haykallari
Ilohiy Onaning Borkolabovsk tasviri

Ilohiy Onaning Borkolabovsk tasviri — pravoslav cherkovida hurmatga sazovor boʻlgan eng muqaddas Ilohiy Ona tasviri.

Borkolabovskaya tasvirining kelib chiqishi nomaʼlum. Tasvirning afsonaviy tarixida aytilishicha u 1659-yil 11-iyulda Mogilev viloyatining Bixov tumanidagi Borkolabovskiy monastiriga Polshadagi yurishdan qaytgan knyaz Semyon Pojarskiy tomonidan olib kelingan. Ehtimol u uni Markaziy yoki Gʻarbiy Belorusiyadagi ibodatxonalardan birida qoʻlga kiritgan. Afsonaga koʻra Xudoning onasi moʻjizaviy tarzda ushbu monastirda ikonani qoldirishga marhamat koʻrsatdi (belgili karvonni koʻtargan otlar monastir devorlariga toʻxtab, qimirlamaslikdan bosh tortishdi). Bu hikoya butunlay afsonaviydir, chunki bu davrda Belorussiya hududida hech qanday harbiy harakatlar boʻlmagan va knyaz Semyon Pojarskiy ham tatar asirligida vafot etgan.

Tasvir Odigitriya ikonografik turiga tegishli boʻlib, taxtada gessoda temperada boʻyalgan. Stilistik jihatdan u Slutsk-Polesye maktabining asarlariga tegishli boʻlib, XVII asrning birinchi yarmidan oʻrtalariga toʻgʻri keladi.

Afsonaga koʻra tasvir koʻplab moʻjizalar bilan mashhur boʻldi. Belgi 24-iyulda nishonlanadi (Yulian kalendariga koʻra 11-iyul).

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 Piskun Yu. A. Borkolabovskaya ikona Bojiey Materi // Pravoslavnaya ensiklopediya. — M., 2003. — T. VI : „Bondarenko — Varfolomey Edesskiy“. — S. 76-77. — 752 s. — 39 000 ekz. — ISBN 5-89572-010-2.
alfavit bo'yicha bizning xonimning belgilar
XVII asrda paydo bo'lgan
Oʻrdaksimon choʻchqa

Oʻrdaksimon choʻchqa — oʻrdak yoki oʻrdak-choʻchqa ( — Finlandiyaning Turku shahridagi haykal. Uning ramzi „Karibiya“ mehmonxona-akvaparki oldida, Turku universiteti va talabalar shaharchasiga yaqin joyda joylashgan.

Bu choʻchqaning gibrid tasviri () va oʻrdaklar (). Unda oʻrdakning tanasi va boshi bilan pushti hayvonga oʻxshaydi, lekin choʻchqa burunlik va dumi bilan yasalgan haykal. Haykal Alvar Gullichsen tomonidan 1999-yilda yasalgan. Haykal dastlab Aurajoki daryosida suzib yurgan. 2001-yilda haykal hozirgi joyiga oʻrnatildi. Har qishda oʻrdaksimon choʻchqa boshiga Santa shlyapasi qoʻyiladi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
  
 Turku Yodgorliklari
 hayvon haykallari