MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Aravon (Aravon tuman)

Aravon - () — Qirgʻiziston Respublikasining  Oʻsh viloyati Aravon tumaniga qarashli qishloq.   Tumaning mamuriy markazi. Qad. qishloq oʻrnida vujudga kelgan. Aravonsoy quyi oqimining har ikkala sohilida, togʻlar orasida joylashgan. Oʻsh sh.dan 25 km gʻarbda, Oʻzbekistonning Marhamat sh.dan 14 km narida. Aholisi 2,5 ming kishi (1977), aksari qismi oʻzbeklar; shuning-dek qirgʻiz, rus, ukrain, turk, tojik va b. millat vakillari ham yashaydi. Aholi asosan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirish (dehqonchilik, bogʻdorchilik va chorva-chilik) bilan shugʻullanadi. A.da tuman hokimiyati binosi, pochta, univermag, 4 ta maktab, choyxonalar, klub va b. bor. A. atrofida dam olish maskanlari bar-po qilingan. A.da akademik H. M.Abdullayev tugʻilgan. U oʻqigan maktab qoshida olim xotirasiga muzey tashkil etilgan, byusti oʻrnatilgan, qishloqning eng katta koʻchasi H. M. Abdullayev nomiga qoʻyilgan.

Iqtisodiyoti 
Qishloq aholisi engil sano'at bilan va chorvachilik qishloq hojaligi bilan ishlaydi.

Aholisi 
Aholisining 8 948.  90 % oʻzbeklar, 99 % ga yaqini musulmonlar.

Taniqli shaxislar 
 Habib Abdullayev

Manbalar

Havolalar 
 

pl:Arawan
Olabuqa (qishloq)

Ola-Buqa () — Qirgʻiziston Respublikasining  Jalolobod viloyatining Ola-Buqa tumaniga qarashli qishloq. Tumaning mamuriy markazi.

Aholisi 

Aholisi - oʻzbeklar dini - musulmonlar

Manbalar
Aerodinamik kuch

Aerodinamik kuch — suyuqlik (gaz)da harakat qilayotgan jism sirtiga taʼsir etuvchi kuch. Quyidagi formuladan aniqlanadi: bunda: suyuqlik (gaz)ning jismdan uzoqdagi zichligi, v — jism tezligi; S—aerodinamik koeffisient; S — jismning kesim yuzi. Harakatdagi jism sirtining har bir unsuriga taʼsir etuvchi Aerodinamik kuchlarni bitta teng taʼsir etuvchi kuch bilan almashtirish mumkin (toʻla Aerodinamik kuch va bosh moment — aerodinamik moment). Aerodinamik kuchni uchta proeksiyaga ajratish mumkin: 
 Harakat yoʻnalishiga qarshi boʻlgan kuch — aerodinamik qarshilik X\ 
 Tezlik yoʻnalishiga perpendikulyar boʻlgan koʻtarish kuchi U; 
 Yon kuch — A va Y kuchlarga perpendikulyar kuch. Tula Aerodinamik kuch baʼzan toʻla aerodinamik qarshilik deb ataladi.

Manbalar 

Fizika
Asboplastiklar

Asboplastiklar — Toʻldirgich sifatida asbest tolali materiallar qoʻshilgan plastmassalar; bogʻlovchi sifatida, asosan, fenol-formaldegid va melamin-formaldegid smolalardan, baʼzan kremniy organik va furonli smolalardan foydalaniladi. Asboplastiklar presslab yoki mexanik ishlov berib tayyorlanadi. Quyidagi xillari bor: qatlam-qatlam plastiklar, asbotekstolit (toʻldirgich-asbest toʻqimasi), asbogetinaks (asbest qogʻozi), asbolit (asbest qogʻozi va kartoni), asbest tolali iplar (toʻldirgich-asbest tolasi). Asboplastiklar 400° temperaturagacha mexanik xossalarini uzoq vaqt saqlaydi. Asboplastiklar dan rotatsion nasoslarning kuraklari, elektr mashinalarning kollektorlari, metropoliten vagonlari va samolyot tormozi kolodkalari, kimyoviy apparatlar, raketaning baʼzi qismlarini issikdikdan himoya qiladigan materiallar va b. tayyorlanadi.

Manbalar

Havolalar 
 http://referat.arxiv.uz 

Fizika
Asbobsozlik sanoati

Asbobsozlik sanoati — Mashinasozlik uchun qirquv va oʻlchov asboblari, uzunlikni oʻlchaydigan anjomlar, kesuvchi slesarmontaj asboblari hamda moslamalar chiqaradigan sanoat tarmogʻi. Turli asboblar ishlab chiqarishning rivojlanishi metallni qayta ishlash sanoati, ayniqsa, stanoksozlikning oʻsishi bilan bogʻliq. Asbobsozlik sanoati mustaqil sanoat tarmogʻi sifatida 19 — asr oʻrtalarida tarkib topdi. 19 — asrning 20 — 30 yillarida qattiq metallarni eritishning ixtiro qilinishi ularni eritib, qotishmaga aylantiradigan asboblarning vujudga kelishiga sabab boʻldi. Asbobsozlik sanoati koʻpgina sanoat tarmoklarini kerakli asboblar bilan taʼminlaydi. Ayniqsa, u mashinasozlik zavodlari uchun asboblar tayyorlashda katta ahamiyatga ega. Mashinasozlik korxonalarining oʻzida ham ayrim asboblar tayyorlanadi. Maxsus asbobsozlik zavodlarida koʻmir, neft, togʻ-kon sanoatlari va tibbiy muassasalari uchun ham asboblar ishlab chiqariladi.Asbobsozlik sanoati Oʻzbekistonda ham rivojlangan. 1940-yilgacha respublika korxonalaridagi ayrim sexlarda kam miqdorda asboblar tayyorlanar edi. Toshkentda asbobsozlik zavodi (1943), 1941-yil Toshkent korborund va abraziv zavodlari ishga tushirildi (1963-yilda ikki zavod birlashtirilib, Toshkent abraziv kombinati tashkil etildi). 1970-yildan olmos, 1973-yildan sunʼiy olmos mahsulotlari ishlab chiqarish boshlandi. 1975-yildan toʻliq abraziv mahsulotlari ishlab chiqarishga oʻtildi. 1990 — 96 yillarda kombinat „Elbor“ ishlab chiqarish birlashmasiga aylantirildi (1996-yildan „Oʻta qattiq materiallar“ aksiyadorlik jamiyati). Jamiyat mahsulotlari chet ellarga ham eksport qilinadi. Oʻzbekistonda asbobsozlik sanoati korxonalari („Toshkent asbobsozlik zavodi“, „Toshkent abraziv zavodi“, „Oʻta qattiq materiallar“ ochiq turdagi davlat-aksiyadorlik jamiyatlari) „Oʻzmashsanoat“ uyushmasi tarkibiga kiradi. Shuningdek, yirik mashinasozlik sanoati korxonalarida maxsus asbobsozlik sexlari mavjud. Yirik ilmiy-amaliy markazlardan biri boʻlgan „Texnolog“ aksiyadorlik jamiyati oʻta qattiq materiallardan yangi asboblar tayyorlash va joriy etishnitaʼminlaydi.

Manbalar

Havolalar 
 http://referat.arxiv.uz 

Fizika
Asbobsozlik poʻlati

Asbobsozlik poʻlati – Turli asboblar, keskichlar, sovuqlayin va qizdirib deformatsiyalash shtamplari. oʻlchash asboblari va boshqa yasash uchun ishlatiladigan poʻlat. Tarkibida, odatda, 0,6 dan 1,4 % gacha uglerod boʻladi. Asbobsozlik poʻlati uglerodli, legirlangan va tezkesar (koʻp legirlangan) xillarga boʻlinadi. Uglerodli va legirlangan Asbobsozlik poʻlati kichik tezlik bilan ishlaydigan va kesuvchi qirrasi 200 – 300° gacha qiziydigan kesuvchi asboblar, oʻlchov asboblari hamda shtamplari tayyerlash uchun, tezkesar Asbobsozlik poʻlati esa katta tezlik bilan ishlaydigan va kesuvchi qirrasi 560 – 600° gacha qiziydigan kesuvchi asboblar tayyerlash uchun moʻljallangan. Uglerodli Asbobsozlik poʻlati „U“ harfi va undan keyin qoʻyiladigan raqam bilan belgilanadi. „U“ harfi Asbobsozlik poʻlatining uglerodli poʻlat ekanligini, raqam esa poʻlat tarkibidagi uglerod foizining oʻndan bir ulushlarida ifodalangan oʻrtacha miqdorini koʻrsatadi. Masalan, U8 markali poʻlat uglerodli Asbobsozlik poʻlati tarkibida oʻrtacha 0,8 % uglerod borligini bildiradi. Uglerodli Asbobsozlik poʻlatining U7, U8, U9, U10, U I. U12, U13 markalari bor. Tarkibida zararli qoʻshilmalar 0,03 % dan kam „S“ va 0,04 foizdan kam „R“ uglerodli Asbobsozlik poʻlatining markasi oxiriga „A“ harfi qoʻyiladi, masalan, U7A, U8A, U9A va hokazo Legirlangan Asbobsozlik poʻlati koʻp tarqalgan X, 9XS, XG, XVG, XV5, X12, FG, 7X3, 4XS. 4X2V8 markali poʻlatlardir. Harflar tegishli elementlarni bildiradi (masalan, X– xrom, S – kremniy, G – marganets, V – volfram, F – vanadiy), harflardan keyingi raqamlar ayni elementning foizlarda ifodalangan oʻrtacha miqdorini koʻrsatadi (Yana qarang Legirlangan poʻlat, Legirlash, Tez kesar poʻlat).

Manbalar

Havolalar 
 http://referat.arxiv.uz 

Fizika
Asbob

Asbob (arab. — sababningkoʻpligi) — 1) biror ish bajarishda ishlatiladigan qurol. Chunonchi, pichoq, qaychi, qozon, tovoq, choʻmich, kapgir — uy-roʻzgʻor Asboblari, ustara, qayroq — sartaroshlik Asboblari; arra, randa va b. — duradgorlik Asboblari; 2) texnikada — biron bir kattalik (fizikaviy, elektr va b.)ni oʻlchashda ishlatiladigan oʻlchash Asboblari (masalan, ampermetr, barometr, vattmetr va b.), isitish Asboblari; tibbiyotda — jarrohlik Asboblari, harbiyda — otish Asboblari; 3) musiqa asarini ijro etish uchun ishlatiladigan soz (cholgʻu Asboblari, musiqa Asboblari); 4) Asbobning „bir kishiga teplili mulk, narsa“ degan maʼnosi ham bor. Shu maʼnoda tarixiy asarlarda biror kishiga qarashli yer-suv va imorat. Asbob soʻzi shu maʼnoda toponimlar tarkibida uchraydi. Chunonchi, Joʻybor xojalari (15 — 17-asr) hujjatlarida Asbobi Ali Yomchi, Asbobi Kamol, Asbobi Qutlugʻ-shoh va b. joy nomlari tilga olinadi. Turli Asbob, qurol-yarogʻ va jihozlar majmui asbob-anjom deb ataladi.

Manbalar

Havolalar 

 Словарь русских синонимов и сходных по смыслу выражений.- под. ред. Н. Абрамова, М.: Русские словари, 1999.
 Мумифицированный во льду человек медного века
 Эммануэль Анати. Палестина до древних евреев. М.: Центрполиграф, 2008 г.
 Геннадий Федотов, «Русская печь», Москва, 2002 г.
 Берлинский музей этнографии
 Каменный век в Nordisk familjebok
 История изобретений человечества

Asboblar
Asbest-sement konstruksiyalar

Asbest-sement konstruksiyalar — Karkasi (sinchi) yogʻoch, asbest-sement yoki metall elementlardan iborat boʻlgan asbestsement listlari va issiqlik izolyatsiyasi materiallaridan tayyorlanadigan konstruksiyalar. Ichi havol konstruksiyalarda asbestsement listlar oʻzaro shuruplar, parchin mix yoki yelim bilan biriktiriladi. Monolit (yaxlit) konstruksiyalar — isitkich qatlami (penoplast) bilan biriktirilgan ikki yassi listdan tayyorlanadigan plita va panellar. Qalinligi 60 — 80 mm boʻlib, 3 metrli joylarni yopishda ishlatiladi. Karkasiga yelim yoki shuruplar bilan biriktiriladigan yassi asbestsement plita va panellardan iborat konstruksiyalar keng tarqalgan. Karkas uchun asbestsement yoki metall profillar, yogʻoch gʻoʻlalar ishlatiladi .

Manbalar

Havolalar 
 http://referat.arxiv.uz 

Asboblar
Asbest sanoati

Asbest sanoati — Asbest rudasini qazib olish va asbest tolasi ishlab chiqarish sanoati. Qadimgi Xitoy, Hindiston, Yunonistonda asbestdan turli buyumlar tayyorlangan. Asbestning oʻtga chidamli boʻlishi (1550° da eriydi), elastikligi, adsorbsiya qobiliyati, kam miqdorda issiklik va elektr tokini oʻtkazishi, yuqori mexanik qattikligi kabi xususiyatlari uni texnik maqsadlarda 19 — asrning 80- yillaridan koʻp sanoat tarmoqlarida keng qoʻllanishiga olib keldi. Hozirgi kunda Asbest sanoati qoʻshilgan mahsulotlarning 2 mingga yaqin xili energetika va elektrotexnika sanoatida, temir yoʻl transporta, aviatsiya, traktor, avtomobil ishlab chiqarishda va b.da qoʻllaniladi. Asbest sanoatining fizik va kimyoviy xususiyatlari uni qurilish materiallari ishlab chiqarishda foydalanishiga keng imkoniyat yaratadi. Oʻzbekistondagi uch korxona: „Bekobodsement“, „Quvasoy-sement“ va „Ohangaronsement“ aksiyadorlik jamiyatlari har yili oʻrtacha 3,5 mln. dona katta oʻlchamli asbotsement shifer (toʻlqinli va yassi) va 525 km asbotsement quvurlar ishlab chiqaradi. Ularning jami ishlab chiqarish quvvati esa yiliga 11,4 mln. dona katta oʻlchamli shifer va 1671 km quvurdan iborat. Mamlakatimizda sanoat ahamiyatiga ega boʻlgan Asbest sanoati konlari ochilmaganligi sababli, hozirgiga qadar ushbu xom ashyo Qozogʻiston va Rossiya korxonalaridan keltiriladi. Importni kamaytirish maqsadida mumkin boʻlgan joylarda asbest mahsuloti oʻrniga bazalt va b. mineral tolalar ishlatilmokda, masalan, Ohangaron korxonasida shifer tarkibidagi Asbest sanoatini 30 % gacha mineral tolaga almashtirildi. Asbestning atrof muhitga salbiy taʼsiri borligi sababli dunyo miqyosida Asbest sanoati mahsulotlari ishlab chiqarish Keyingi yillarda kamayib bormoqda.

Manbalar

Havolalar 
 http://referat.arxiv.uz 

kimyo
Asbest karton

Asbest karton — Xrizotil-asbest tolaga bakelit shimdirib tayyorlanadigan oʻtga chidamli izolyatsiya materiali. Asbest karton 2 – 10 mm qalinlikda 1000 x 1000 mm oʻlchamli list koʻrinishida ishlab chiqariladi. Pardozlash, issiqlikdan izolyatsiyalash materiali sifatida, qistirma tayyorlash va b. maqsadlarda ishlatiladi.

Manbalar

Havolalar 
 http://referat.arxiv.uz 

Kimyo
Aerodinamik quvur

Aerodinamik quvur — Aerodinamika sohasidagi tekshirish qurilmasi; unda sunʼiy hosil qilingan havo yoki gaz oqimining uchish apparatlariga va b. ob`ektlarga yoki modelning ob`ektlardagi fizikaviy oʻxshash qismlariga taʼsiri oʻrganiladi. Aerodinamik quvurni birinchi marta K. E. Siolkovskiy qurgan. Aerodinamik quvur yordamida havo (yoki gaz)ning qarshilik kuchi, qattiq jism sirtida bosimning taqsimlanishi va b. aniqlanadi. Aerodinamik quvur tajribalari kichraytirilgan modellar, baʼzan esa toʻliq oʻlchamli konstruksiyalar ustida oʻtkaziladi (rasmga q.). Aerodinamik quvurda jism qoʻzgʻalmay turadi (havoga yoki gazga nisbatan harakatlanmaydi), havo (gaz) qoʻzgʻalmas jismga nisbatan harakatlanadi. Aerodinamik quvur quyidagilardan iborat boʻladi: havo (gaz)ni soʻrib oluvchi soplo; havo (gaz)ning kerakli yoʻnalishdagi oqimini vujudga keltiruvchi yoʻnaltiruvchi kuraklar; tekshiriladigan ob`ekt va aerodinamik kuch, momentlar va b. koʻrsatkichlarni oʻlchaydigan datchiklar oʻrnatiladigan ish qismi; ventilyator, kompressor yoki ejektor; havo (gaz)ni atrof muhitga chiqarib yuboradigan diffuzor. Baʼzi Aerodinamik quvurda havo (gaz) oqimini soploga qaytaradigan teskari (yoʻnaltiruvchi kurakli) kanallar boʻladi. Aerodinamik quvur xillari: berk va ochiq oqimli; berk va ochiq ish qismlari boʻlgan; tovush tezligidan past, tovush tezligiga yaqin, tovush tezligidan yuqori va giper (oʻta yuqori) tovush tezligidagi oqimli; davriy va uzluksiz ishlaydigan. Elektr yoy bilan isitiladigan, adiabatik qisiladigan, zarbiy, impulsli Aerodinamik quvurlar ham bor. Aerodinamik quvurda sinash mashinalarning optimal shakllarini aniqlashga va muhandislik inshootlariga shamol taʼsirini oʻrganishga imkon beradi. Aerodinamik quvur tajribalari natijalari avtomobil, poezd, kosmik kemalar, suv osti kemalari va b.ning eng maqbul shaklini topishga, baland imoratlar, minoralar va b.ga shamolning taʼsirini oʻrganishga imkon beradi.

Manbalar 

Fizika
Aerodinamika

Aerodinamika (aero… va dinamika) — Gidroaerodinamikainig havoning harakat qonunlarini va jismlar sirtida vujudga keladigan kuch qonuniyatlarini hamda jismlarning havoga nisbatan harakatini oʻrganadigan boʻlimi. Asosiy masalalaridan biri — uchish apparatlariga taʼsir etuvchi aerodinamik kuchlarni hisoblash usuli bilan ularning loyihasini ishlab chiqish. Aviasiya rivojlanganligi tufayli Aerodinamika mustaqil fan sifatida 20-asr boshlarida vujudga keldi. Samolyot qanotining koʻtarish kuchini, samolyot va uning detallari aerodinamik qarshiliklarini, havo vintining tortish kuchini hisoblash usullari nazariyasini ishlab chiqish va yaratish talab qilinadi. Qanotning koʻtarish kuchini hisoblash-ga imkon beruvchi nazariyani 20-asr boshlarida Rossiyada K. E. Siolkovskiy, N. YE. Jukovskiy va S. A. Chapligin, Germaniyada V. Kuttoy, Angliyada F. Lanchester ishlab chiqishgan. Uchish nazariyasini ishlab chiqish bilan bir vaqtda aerodinamik laboratoriyalar qurila boshlandi. Vujudga keladigan masalalarni echish usuliga koʻra Aerodinamika nazariy va tajriba Aerodinamikalariga boʻlinadi. Nazariy Aerodinamikada gidroaerodinamikaning asosiy qonunlari tenglamalar shaklida nazariy taxlil qilinadi. Tajriba Aerodinamikasida harakatning aylanish qonunidan keng foydalaniladi. Shunga muvofiq v tezlik bilan harakatlanayotgan jismga taʼsir etuvchi kuch qoʻzgʻalmas qilib mahkamlangan shu jismga taʼsir etuvchi va shu v tezlikda havo oqimini haydovchi kuchga teng boʻladi.

Aviasiya va raketa texnikasining rivojlanishi munosabati bilan yangi fanlar — giper tovush tezliklari Axi, siyrak gaz Aerodinamikasi va kosmik Aerodinamika vujudga keldi. Aerodinamika natijalaridan qitʼalararo raketalar, yer sunʼiy yoʻldoshlari, kosmik kemalarni loyihalash va yaratishda, issiqlik texnikasi, kimyo sanoati va b.da foydalaniladi.

Sanoat Aerodinamikasida havo haydagichlar, shamol dvigatellari, oqimli apparatlar (ejektorlar), shamollatish texnikasi (xususan, havo kondisioneri)ni hisoblash bilan bogʻliq boʻlgan, shuningdek erdagi transportlar (avtomobillar, poezdlar) harakatida vujudga keladigan aerodinamik kuchlar bilan, bino va inshootlarga shamolning taʼsiri bilan bogʻliq masalalar koʻrib chiqiladi.

Manbalar

Havolalar 
 Современные проблемы аэрофизики
 «Аэродинамика» Лекция Юрия Рыжова из цикла ACADEMIA

Dinamika
Materiallar
Achchiqtosh

Achchiqtosh — Qoʻsh sulfat tuzlarining kristallogidratlari, bu yerda Me1 bir valentli (K, Na, Li, Rd va h. k.). Mesh uch valentli (A1, Fe, Sg va h. k.) metallar. Sulfatli minerallardan 30 ga yaqini xalq tilida Achchiqtosh deb ataladi. Tabiiy sharoitda sof holda uchramaydi. Sof Achchiqtosh bir valentli va uch valentli metallar sulfatlarining issiq suvdagi eritmalarini aralashtirish yoʻli bilan olinadi. Achchiqtoshli mineralni suvda eritib bugʻlatish Achchiqtoshni tozalashning eng oson usulidir. Achchiqtoshning barcha turlari kristall shaklda, nordon taʼmli boʻlib, ogʻizni burishtiradi. Achchiqtosh qizdirilganda tarkibidagi suvini yoʻqotib, xira tortib qoladi. Oʻrta Osiyoda shoʻrsuv, Gugurtdogʻ konlarida, Hisor tizmasida va boshqa joylarda uchraydi. Achchiqtosh koʻnchilikda, bosma ishida, foto sanoatida, gazlama boʻyashda, qogʻoz ishlab chiqarishda ishlatiladi. Alyuminiyli Achchiqtosh tibbiyotda ham qoʻllaniladi. Achchiqtosh teri va shilliq pardalarni quritadi va dezinfeksiyalaydi. Aholi tomoq ogʻrigʻi, ogʻiz oʻyilishi, milkyalligʻlanishi kabi kasalliklarni davolashda qadimdan Achchiqtoshdan foydalanib keladi.

Manbalar 

Kimyo
Aerenxima

Aerenxima (aero… va yunoncha enchima — quyilgan, bu erda toʻqima) — oʻsimliklarning nafas olish funksiyasini bajaradigan havo saqlovchi toʻqimasi. Aerenxima ancha keng hujayralar oraligʻi va har xil shakldagi hujayralardan tashkil topgan parenxima hisoblanadi. Baʼzan Aerenxima tarkibiga mexanik, ayiruvchi va b. xil hujayralar ham kiradi. Aerenxima gaz almashinuvi va ichki toʻqimalarning kislorod bilan taʼminlanishi qiyinlashadigan muhitda oʻsadigan suv va botqoq oʻsimliklari (sholi, kurmak, qamish, qiyoq)da rivojlangan. Aero… (yunoncha ayog — havo) — qoʻshma soʻzlarning tarkibiy qismi. Aviasiyaga, havoda uchishga, havoga oidlikni bildiradi (masalan, Aerodrom).

Manbalar 

Kimyo

de:Parenchym#Aerenchym
Aqiq

Aqiq — Agat — mineral. Xalsedonning bir turi, qatlamli yoki yoʻl-yoʻl boʻladi. Qatlamlarda ranglarning har xil uygʻunlikda kelishiga qarab quyidagi xillari farqlanadi: agat oniksi (oq va qora qatlamlar), karneol oniksi (qizil va oq), sardoniks (qizil-qoʻngʻir va oq), agatlar (zangori-kulrang va oq). Kimyoviy formulasi Si02. Aqiq dan har xil marjonlar, taqinchoklar yasaladi, sanoatda esa hovoncha, hovoncha dastasi, tarozi prizmalari, elektr va suv oʻlchov asboblarining tagligi, koʻnchilik sanoatida dazmollash gʻaltaklari va b. ishlanadi.

Manbalar 

Bezak toshlari
Kimyo
Minerallar
Asbest qogʻoz

Asbest qogʻoz – Xrizotil-asbest tolasiga organik bogʻlovchi moddalar va kraxmal qoʻshib tayyorlanadigan material. Mustahkamlash uchun tarkibiga paxta tolasi qoʻshiladi. Asbest qogʻoz 0,2 – 1,5 mm qalinlikda rulon holida ishlab chiqariladi. Vazifasiga koʻra, issiqlikdan izolyatsiyalovchi, elektr dan izolyatsiyalovchi, suvdan izolyatsiyalovchi, diafragmaga ishlatiladigan, kalandrga ishlatiladigan xillarga boʻlinadi.

Manbalar

Havolalar 
 http://referat.arxiv.uz 

Kimyo
Qogʻoz
Asbest-sement

Asbest-sement buyumlar — asbest va sement qorishmasidan tayyorlanadigan uqurilish materiallari. Listsimon, quvursimon xillarga boʻlinadi. Tomga yopiladigan shakldor listlar va yassi plitalar hamda plitachalar turar joy, jamoat va ishlab chiqarish binolari tomiga yopishda ishlatiladi. Presslab tayyorlangan va presslanmagan naqshli pardozlash plitalari turar joy va jamoat binolarining yordamchi xonalarini pardozlashda, devor panellariga qoplashda ishlatiladi. Maxsus ishlarga moʻljallangan buyumlarga ventilyatsiya qutilari, issiklik izolyatsiyasini mexanik shikastlanishlardan saqlaydigan yarim silindrlar, metropolitenning gumbazsimon elementlari va b. kiradi. Quvursimon Asbest-sement buyumlarga vodoprovod quvurlari (bosimli va bosimsiz), gaz quvurlari va oʻtish quvurlari kiradi.

Manbalar

Havolalar 
 http://referat.arxiv.uz 

Kimyo
Aseptika

Aseptika (yunoncha a — inkor qoʻshimchasi va septicos — yiringli) — mikrobsizlik holatini taʼminlaydigan usullar; fizik (kuydirish, nur, qaynatish, muzlatish), kimyoviy (antiseptik moddalar bilan taʼsir etish), mexanik, biologik va b. usullar bilan amalga oshiriladi. Aseptikaga nemis olimi E. Bergman asos solgan. Aseptika turli murakkab jarroxlik operatsiyalarini hech qanday asoratsiz va xavf-xatarsiz bajarishga imkon beradi. Aseptikaga quyidagilar kiradi: a) jarrohlik asboblari, bogʻlov materiallari va b.ni sterillash; b) jarroh qoʻlini maxsus usullarda yuvish va tozalash; v) operatsiya va b. tekshirish ishlarini bajarish vaqtida koʻrsatilgan qonun-qoidalarga qatʼiy amal qilish; g) davolash muassasalarida maxsus tashkiliy va sanitariya-gigiyena chora-tadbirlarni toʻgʻri amalga oshirish. Aseptika antiseptika usuli bilan birga olib boriladi. Uy sharoitida kuygan yoki b. jarohatlarni bogʻlash vaqtida ham Aseptika qonunqoidalariga amal qilish lozim. Aseptika tibbiyotning barcha sohalarida qoʻllaniladi.

Aseptika va uning turlari

Havolalar 
 http://referat.arxiv.uz 
 Курс лекций по промышленной асептике (читается в Химико-Фармацевтической академии)

Jarrohlik
Saint-Rimay

Saint-Rimay Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Vendôme tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
311 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 42,6 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 7,3 km2.

Manbalar 

Loir-et-Cher shaharlari
Saint-Romain-sur-Cher

Saint-Romain-sur-Cher Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Blois tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
1289 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 41,7 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 30,9 km2.

Manbalar 

Loir-et-Cher shaharlari
Saint-Sulpice-de-Pommeray

Saint-Sulpice-de-Pommeray Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Blois tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
1831 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 159,2 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 11,5 km2.

Manbalar 

Loir-et-Cher shaharlari
Saint-Viâtre

Saint-Viâtre Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Romorantin-Lanthenay tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
1157 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,1 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 88,6 km2.

Manbalar 

Loir-et-Cher shaharlari
Sainte-Anne (Loir-et-Cher)

Sainte-Anne Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Vendôme tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
348 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 68,2 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 5,1 km2.

Manbalar 

Loir-et-Cher shaharlari
Sainte-Gemmes

Sainte-Gemmes Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Vendôme tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
86 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,2 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 8,4 km2.

Manbalar 

Loir-et-Cher shaharlari
Salbris

Salbris Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Romorantin-Lanthenay tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
5836 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 54,7 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 106,7 km2.

Manbalar 

Loir-et-Cher shaharlari
Sambin

Sambin Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Blois tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
845 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 41,0 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 20,6 km2.

Manbalar 

Loir-et-Cher shaharlari
Santenay (Loir-et-Cher)

Santenay Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Blois tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
254 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,9 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 28,6 km2.

Manbalar 

Loir-et-Cher shaharlari
Sargé-sur-Braye

Sargé-sur-Braye Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Vendôme tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
974 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,7 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 43,0 km2.

Manbalar 

Loir-et-Cher shaharlari
Sasnières

Sasnières Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Vendôme tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
96 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,2 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 7,9 km2.

Manbalar 

Loir-et-Cher shaharlari