MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Islomiy davlatlar

Islom dunyoda tarqalishi boʻyicha ikkinchi oʻrinda turadigan dindir, 1,8 milliardan ortiq kishi Islom dininga eʼtiqod qiladi. Faqatgina 18% foiz musulmonlar arab davlatlarida yashaydi. Musulmonlarning yarimdan koʻpi Afrika qitʼasida yashaydi, 30 % — Pokistonda va Bangladesh, 10% dan ortigʻi Hindistonda. Indoneziya eng koʻp musulmon aholiga ega boʻlgan davlatdir. Shu bilan birga musulmonlar AQSh, Xitoy, Yevropada ham keng tarqalgan. Janubiy Amerikada Islom dini asosan Gayana va Surinamda keng tarqalgan.

Asosiy aholisi Islom diniga eʼtiqod qiladigan davlatlar
 Ozarbayjon
 Albaniya
 Jazoir
 Afgʻoniston
 Bangladesh
 Baxrayn
 Bosniya va Gersegovina
 Bruney
 Burkina Faso
 Gambiya
 Gvineya
 Jibuti
 Misr
 Indoneziya
 Iordaniya
 Iroq
 Eron
 Yaman
 Qozogʻiston
 Qatar
 Qirgʻiziston
 Komor orollari
 Fil suyagi qirgʻogʻi
 Quvayt
 Livan
 Liviya
 Mavritaniya
 Malayziya
 Mali
 Maldiv
 Marokash
 Niger
 Nigeriya
 BAA
 Ummon
 Pokiston
 Falastin
 Saudiya Arabistoni
 Senegal
 Syerra Leone
 Suriya
 Somali
 Sudan
 Tojikiston
 Tunis
 Turkmaniston
 Turkiya
 Oʻzbekiston
 Chad
 Eritreya

Davlatlar boʻyicha Islom
Davlatlar roʻyxati
Qozon

Qozon () — Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi shahar, Tatariston Respublikasining poytaxti, Volga daryosining soʻl qirgʻogʻidag yirik port shahar. Rossiyaning iqtisodiy, siyosiy, ilmiy, madaniy markazlaridan biri. Volga daryosi chap sohilida. Yirik daryo porti. Qozon stansiyasi. Avtomobil yoʻllari chorrahasi. Aeroport bor. Aholisi 1105,3 ming kishi (2002). 5 maʼmuriy tumanga boʻlingan.

Qozonga 1-ming yillik oxirida Qozon daryosining oʻrta oqimida bulgʻorlar asos solgan. 1399-yilda Moskva knyazi Yuriy Dmitriyevich qoʻshinlari tomonidan Qozon vayron qilindi va 30 — 40 yildan soʻng qayta tiklandi. Keyinchalik shahar oʻrnida Kreml qurildi. 15-asrdan Oʻrta Volga boʻyining yirik iqtisodiy va savdo markazi, 1438-yildan Qozon xonligining poytaxti. 1552-yilda rus podshosi Ivan Grozniy qoʻshinlari tomonidan bosib olingan. 1708-yil dan Qozon gubernyasi markazi. 19-asrda Qozonda sanoat korxonalari paydo boʻla boshladi. 1804-yilda universitet ochildi. q. 1920—90 yillarda Tatariston ASSR poytaxti.

Mashinasozlik (aviasozlik, motor-sozlik, „Teplokontrol“, vakuum texnikasi ishlab chiqarish birlashmalari; kompressor, elektron-hisoblash texnika mahsulotlari ishlab chiqarish va boshqalar) va metallsozlik, kimyo va neft kimyosi („Kazan-orgsintez“, „Tasma“, kimyo-farmatsevtika korxonalari; sintetik kauchuk, uy-roʻzgʻor kimyosi mahsulotlari va boshqalar), yengil (moʻyna, koʻn-teri mahsulotlari va boshqalar), oziq-ovqat sanoatlari rivojlangan. 11 oliy oʻquv yurti (shu jumladan, universitet, konservatoriya), 6 teatr (opera va balet teatri va boshqalar), 8 muzey (Tatariston Respublikasi, tasviriy sanʼat, M.Gorkiy nomidagi muzeylar va boshqalar) bor. Shaharda meʼmoriy yodgorliklardan Kreml va yodgorliklar majmuasi (16—18-asrlar), shu jumladan, Suyumbeka minorasi (17— 18-asr boshlari), Petropavlovsk sobori (18-asr, hozirgi sobor binosi — planetariy), Marjoniy masjidi (18-asr), gubernator saroyi (19-asr), qozon universiteti majmuasi (19-asr, klassitsizm uslubida qurilgan) saqlangan. Qozonda shaharning bunyod etilganiga 1000-yil toʻlganligi munosabati bilan bir yoʻla 5 ming kishi namoz oʻqiydigan toʻrt minorali Qul Sharif jome masjidi oʻz oʻrnida qayta tiklandi. Yevropada eng katta boʻlgan bu masjid 1552-yil Ivan Grozniy Qozonni bosib olgan vaqtda butunlay buzib tashlangan edi.

Qozon Kremli YUNESKO tomonidan Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan (2000). 2005-yil Qozonning 1000-yilligi nishonlandi. Metropoliten ishga tushirildi.

Tarixi 
Volga Bulg'oriyasi chegarasida qal’a sifatida qurilgan. XIII—XIV asrlarda Qozon Oltin Oʻrda tarkibidagi muhim savdo va siyosiy markaz boʻlgan. 1438-yildan boshla Qozon xonligining poytaxtiga aylangan.
Shahar nomining maʼnosi kelib chiqishi haqida turli xil fikrlar bor.

 1408 — yilda Qozon oʻz tanga pullarinin zarb qila boshladi.
 1552 — Ivan Grozniyning yurushidan soʻng Qozon xonligi Rossiya tarkibiga qoʻshib olindi.
 1708 — yildan boshlab Qozon guberniyasining markazi.
 1920 — yilda Tatar ASSR poytaxtiga aylandi.
 1990 — yildan boshlab Tatariston Respublikasining poytaxtiga aylandi.
 2005 — yilda shaharning ming yilligi nishonlashi sababli Qozon metropoliteni ishga tushirildi.

Oltin Oʻrda shaharlari
Oʻgʻuzlar

Oʻgʻuzlar (arab. va turk. Oğuzlar, Oğuz) — turkiyzabon qabilalarning 2 guruhi. 1) Toʻqqiz Oʻg'uz qabila ittifoqi; 8-asr o'rxun-enasoy yozuvlarida qayd etilgan. 7-asr boshida Turk xoqonligi tarkibida paydo boʻlgan. 744—45 yillarda Turk xoqonligi tormor etilgach, hozirgi MXR hududida oʻz davlatlarini tuzgan uygʻurlar qabila ittifoqida yetakchi mavqega ega boʻlishgan. 840—866 yillarda qirgʻizlar tomonidan siqib chiqarilgan toʻqqiz Oʻ. hozirgi Sintszyan va Gansu viloyatiga koʻchib oʻtishgan, Guanchjou davlati va Turfon davlatini (850—1250) barpo etganlar; bu yerda toʻqqiz Oʻ. nomi uygʻur etnonimi bilan almashgan. 2) 9—11-asrlarda Orol va Kaspiy dengizi boʻylaridagi koʻchmanchi va yarim oʻtroq qabilalar ittifoqi (gʻuzlar); Yangikent Oʻ. yabgʻusi qarorgohi boʻlgan. 11-asrning 50—60-yillarida Oʻ.ning bir qismi Yaroslav Mudriyning oʻgʻillari tomonidan tormor qilinib, Kiyev knyazlarining vassallari sifatida Ros daryosi boʻylariga joylashganlar; Sirdaryo Oʻ.ining boshqa qismi 10—11-asr boshida Buxoro va Xuroson yerlari tomon siljiganlar. 1040-yildan soʻng saljuqiylar bosh boʻlgan Oʻ. Gʻarbiy Osiyo mamlakatlarini bosib olganlar. 11 — 13-asrlarda Oʻ. etnonimi Oʻrta Osiyo va Eronda turkman, Yaqin Sharqda esa turk etnonimi bilan almashgan. Oʻ. turkman, ozarbayjon, turk hamda gagauz va qoraqalpoqlar etnogenezida muhim rol oʻynagan. Oʻ.ning epik asarlari ("Kitobi dadam Qoʻrqut", "Oʻgʻuznoma") saqlanib qolgan.

 VI-asrda turkiylar Oxota dengizidan Qrimgacha boʻlgan maydonni egallagan buyuk saltanat tuzishdi va saltanatning rivojlanishida oʻgʻuzlar ham faol ishtirok etishdi.
 VIII-asrda turkiy xalqqa mansub boʻlgan uyg'urlar ular gʻarbga koʻchishiga majbur qilishadi.
 IX-asrda oʻgʻuzlarning bir qismi Volgani kechib oʻtdi va bijanaklarni siquvga oldi.
 X-asrda ularning boshqa qismi Buxoroga koʻchdi va oʻtroqlashdi.
 XI-asrda oʻgʻuzlarning bir qismi Forsga, qolganlari O'rtayer dengiziga koʻchishdi. Qolganlari esa Rusning janubiy qismi orqali Bolqon yarimoroliga borib joylashdi.

Saljuqiylar davlatini tuzgan saljuqlar asli oʻgʻuz bolishgan, shu bilan birga hozirgi kunda turklar turkmanlar, ozarbayjonlar hamda Anatoliya turklarining avlodlari ham oʻgʻuzlardir.

10-asrdan boshlab o'g'uzlar Islom dinini qabul qiladilar.

Oʻgʻuzlarning ajdodlari oʻzbeklar, qozoqlar, qoraqalpoqlar, boshqirdlar, tatarlarni ham etnogenezida katta rol oʻynashgan.

Turkiy xalqlar
Oʻzbekiston tarixi
Panturkiylik

Panturkiylik (Panturkizm, Panturanizm) — madaniy va siyosiy oqim, ideologiya, turkiy xalqlar yashaydigan yurtlarda keng tarqalgan. Panturkiylikning asosiy maqsadi — barcha turkiy yurtlarni birlashtirish, yagona til, yagona yozuv yaratish. XIX asrning boshlarida vujudga kelgan.

Yana q. 

 Turkiy davlatlar tashkiloti
 Xalqaro Turkiy Madaniyat Tashkiloti

Panturkizm
Turkiy xalqlar
Semih Şentürk

Semih Shenturk,toʻliq ismi Semih Burak Şentürk (Semih Burak Shonturk) 1983 yili 29-aprelda Turkiyaning Izmir shahrida tugʻildi.Faoliyatini 1996 yilda Izmirning Oʻzchamdibispor futbol klubida boshladi.

Turkiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
Kampaniya

Kompaniya bilan adashtirmang.
Kampaniya (- "maydon") deb biror maqsadga erishish yoʻlida bajariladigan amaliyotlar toʻplamiga aytiladi. Kampaniyalar turli xil boʻladi, jumladan:
 Saylovoldi kampaniyasi (saylovdagi nomzodlarning saylovoldi dasturlari, reklamalari)
 Harbiy kampaniya (harbiy va ularni qoʻllab-quvvatlovchi siyosiy amaliyotlar)
 Reklama kampaniyasi (keng targʻibot amaliyoti).

Yana q. 

 Kompaniya
Ateist Avtobus Kampaniyasi

Ateist Avtobus Kampaniyasi (ingl. Atheist Bus Campaign) Buyuk Britaniya avtobuslarida ateizm haqida ratsional va ijobiy eʼlonlar osishni maqsad qilgan kampaniyadir. Tashabbus muallifi Ariane Sherine buni avtobuslarda haddan oshiq boʻlgan xristian reklamalarga javoban qilishayotganini bildirishgan. Kampaniya 2008-yilning 21-oktabrida Britan Gumanistlari Assotsiatsiyasi va professor Richard Dawkins yordami bilan boshlandi. Kampaniyaning bosh maqsadi £5500 yig'ib, 2009-yil boshida London avtobuslariga "Aftidan Xudo yoʻq. Endi xavotirlanishdan toʻxta va hayotingdan zavqlan." (ingl. "There’s probably no God. Now stop worrying and enjoy your life.") degan shiorlar osish edi.

Kampaniya aholisining 23 %i dinsiz boʻlgan Buyuk Britaniyada yaxshi qarshilanib, toʻplangan xayriya miqdori £150 mingdan oshib ketdi va boshqa mamlakatlarga, jumladan Ispaniya, Kanada, AQSh va Italiyaga ham oʻtib ketdi.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 
 Атеизм на колесах

Ateizm
Kartalspor

Kartalspor nomi Istanbulning Kartal tumani ismidan olingan futbol klubidir.Forma ranlari to'q-qizil-oq bo'lgan Kartalspor o'z o'yinlarini Istanbul Kartal tumanida joylashgan 15.000 kishilik Kartal Stadionida o'ynaydi.2006-2007 yilgi mavsumda Turkiya 2.Ligasida(TFF 2.Lig) g'olib chiqib pley-off bahslarida ishtirok etdi va 2-Liga 3-guruhida 2-o'rinni qo'lga kritib Banka Asiya 1.Ligda,ya'ni Turkiya 1-Ligasida o'ynash huquqini qo'lga kiritdi.

Web
Kartalspor Rasmiy Web sahifasi
Kartalspor Muhlislari sahifasi 

Turkiya futbol klublari
Futbol klublari
Yevropa futbol klublari
1949-yilda asos solingan futbol klublar
Ratsional sonlar

Ratsional sonlar to'plami , ikki butun sonning nisbati sifatida ifodalanadigan sonlar.

Shunigddek qarang 

 Butun sonlar
 Natural sonlar
 Haqiqiy sonlar

Manbalar
Daniel Güiza

Daniel Guiza, toʻliq ismi Daniel Gonzalez Guiza, 1980 yilning 17-avgustida Ispaniyaning Xerez de la Frontera shahrida dunyoga kelgan. Ispaniya terma jamoasi a'zosi. 2007 yili Mallorka futbol klubi tarkibida Ispaniya chempionati toʻpurari boʻlgan. 2008-yili Turkiyaning Fenerbahche klubiga 14 mln. yevroga transfer boʻlgan.

1980-yilda tugʻilganlar
Ispaniya futbolchilari
17-avgustda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Robert Mugabe

Robert Gabriel Mugabe (21-fevral 1924 – 6-sentabr 2019), 1987-2017-yillarda Zimbabve Prezidenti. Hukumat tepasiga 1980-yili kelib, 1987-yilgacha Bosh Vazir mansabini egallab kelgan. 2017-yilda impichment e'lon qilinib, hokimiyatdan chetlatilgan.

Manbalar 

2019-yilda vafot etganlar
Morgan Tsvangirai

Morgan Richard Tsvangirai (10-mart, 1952) Zimbabve Bosh Vaziridir (2009-yil 11-fevralidan). Prezident Robert Mugabe firqasiga muxolif boʻlmish Demokratik Oʻzgarish Harakati partiyasi yetakchisidir.

Manbalar
Deivid de Souza

Deivid de Souza yoki qisqacha Deivid 1980-yil 22-oktyabrda Braziliya ning Nova Iguachu shahrida tugʻilgan.Futbol hayotini Nova Iguachu shahrining mahalli jamoasida boshlagan. 1995-yili Joinville EC klubiga oʻtdi va 28ta oʻyinda maydonga tushib 21 gol urishga muvaffaq boʻldi. Oʻsha yili Braziliyaning Santos jamoasiga transfer boʻldi. 2 yil Santosda toʻp surgan oʻyinchi keyinchalik Korintians jamoasi a'zosiga aylandi.U yerda ham muvaffaqiyatli ishtirok etib 2003-yilda Yevropaga yoʻl olgan futbolchi Fransiyaning Bordo jamoasida oʻynay boshladi.Bordo tarkibida jami 17 oʻyinda maydonga tushgan Deivid 7 gol urishga muvaffaq boʻldi. 2004-yilda esa eski jamoasi Santosga ijaraga berildi. U yerda 69 ta oʻyinda maydonga tushib 48 gol muallifiga aylandi va 2005-2006 yilgi mavsumda Potugaliyaning Sporting (futbol klubi)da oʻtkazdi. 2006-yildan hozirgacha Turkiyaning Fenerbahche SK jamoasida oʻyan kelmoqda.

Braziliyalik futbolchilar
1979-yilda tugʻilganlar
22-oktabrda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Rashid Gʻafurov

Rashid Gʻafurov 1977-yil Namangan viloyatining Chortoq shahrida tavallud topgan.

Futbolchilik faoliyati 
Futbolchilik faoliyatini Toshkentdagi sport maktablaridan birida boshlagan. 1995-yili Toshkentning Chilonzor FK jamoasida toʻp surgan. 1996—2005-yillarda oʻz tugʻilib oʻsgan viloyati sharafini himoya qiluvchi "Navbahor" jamoasida toʻp surgan. Boʻyi past va tezkor oʻyinchi boʻlganligi bois muxlislar uni Tiko deb atashardi. 2006-yilgi mavsumni Muborakning Mashʼal jamoasida oʻtkazdi. 2007—2008 yilgi mavsumlarda Bunyodkor PFK safida toʻp surdi.

Faoliyat statistikasi

Klub

International 

2016-yil 17-mart holatiga koʻra aniq statistika

Xalqaro gollar

Yutuqlar 
1996-yil Navbahor tarkibida Oliy Liga 1-oʻrin - Oʻzbekiston chempioni;
1997 ,1999, 2003, 2004-yilgi mavsumlarda Navbahor tarkibida Oliy Ligada 3-oʻrin;
1998-yil Navbahor tarkibida Oʻzbekiston Kubogi sohibi;
1999-yil Navbahor tarkibida Oʻzbekiston Super Kubogi gʻolibi;
2006-yil Mashʼal tarkibida Oliy Liga 2-oʻrin;
2007-yil Bunyodkor PFK tarkibida Oliy Liga 2-oʻrin;
2008-yil Bunyodkor PFK tarkibida Oʻzbekiston Chempioni;
2008-yil Bunyodkor PFK tarkibida Oʻzbekiston Kubogi gʻolibi.

Manbalar

Havolalar 

 Bunyodkor PFK futbolchilari profillari 

 Footballfacts.ru saytidagi profil
 Milliy futbol jamoalari
 Transfermarkt (o'yinchi)

1977-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Kishilar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Chilonzor klubi futbolchilari
Kosonsoy klubi futbolchilari
Mashʼal klubi futbolchilari
Bunyodkor klubi futbolchilari
Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari
Navbahor klubi murabbiylari
Navbahor Farm klubi murabbiylari
O‘zbekiston milliy terma jamoasi futbolchilari
Namangan viloyati kishilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi murabbiylari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi murabbiylari
Uğur Boral



Veb-sahifalar 
Ugʻur Boral muhlislari sayti 

Kishilar
Turkiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
Osmanlıspor

Usmonlispor

Turkiya futbol klublari
Fatih Terim

Fatih Terim Fotih Terim 1953-yilda Turkiyaning Adana shahrida tugʻilgan. Turkiya'da Galatasaray'ı çalıştırıyor.

Kishilar
Turkiya futbolchilari
Turkiya milliy terma jamoasi murabbiylari
Galatasaray murabbiylari
Futbol murabbiylari
Yashayotgan insonlar
Ankaragyujyu

Turkiya futbol klublari
Yevropa futbol klublari
1910-yilda tashkil topgan futbol klublar
Gençlerbirliği S.K.

Genchlerbirligʻi Turkiya Super Ligasi vakili. Turkiya poytaxti - Ankara sharafini himoya qiluvchi futbol klublardan biri.

Futbol klublari
Turkiya futbol klublari
Yevropa futbol klublari
1923-yilda tashkil topgan futbol klublar
John Bonham

John Henry Bonham (1948-yil 31-may - 1980-yil 25-sentyabr) ingliz musiqachisi, Led Zeppelin rok guruhining barabanchisi edi. Tezligi, kuchi, tez zarbasi, o'ziga xos ovozi bilan ajralib turadi, u musiqa tarixidagi eng buyuk va eng nufuzli barabanchilardan biri sifatida qabul qilinadi.

Manbalar
Sibel Can

Sibel Can (talaffuzi: Sibel Jan) 1970-yil 1-avgustda Turkiyaning Istanbul shahrida tavallud topgan qoʻshiqchi va bastakordir.

Turkiyalik sanʼatkorlar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
Leonardo Andres Iglesias

Leonardo Andres Iglesias argentinalik futbolchi. Ampluasi - hujumchi. Ayni vaqtda Turkiyaning Ankaragyujyu futbol jamoasida toʻp surmoqda.

Kishilar
Argentinalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
Buenos Ayres

Buenos Ayres — Argentina davlatining poyatxti. Shahrning toʻliq nomi Ciudad Autónoma de Buenos Aires (Buenos Aires Avtonom shahri) dir.

 
Buenos-Ayres — Argentina poytaxti, muhim iqtisodiy, siyosiy va madaniymaʼmuriy markazi. Rasmiy chegarasi federal poytaxt okrugi hisoblanadi. LaPlata qoʻltigʻining oʻng sohilida. Aholisi 6 mln., shahar atrofi bilan 11,8 mln. kishi (1999). Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 22°, iyulda 10°, yiliga oʻrtacha 1000 mm yogʻin tushadi.

1536-yilda ispan bosqinchilarining sardori Pedro Mendos asos solgan. 1541-yilda ispanlar indeyslarning zarbasiga bardosh berolmay, shaharga oʻt qoʻyib vayron qilishgan. 1580-yil B.A. qayta qurila boshladi. 1776-yildan LaPlata vitse qirolligi poytaxti. 1816— 26 yillarda B.A. LaPlata Birlashgan provinsiyasining, 1880-yildan Argentinaning poytaxti.

B.A. yirik temir yoʻl tuguni (undan 18 tomonga temir yoʻl ketgan) va dengiz porti (yuk tushirish va ortish yiliga 20 mln. t), Janubiy Amerikadagi havo yoʻllarining markazi; xalqaro Eseys aeroporti bor. Mamlakat importining 85%i, eksportining43% i B.A. orqali oʻtadi. Mamlakat sanoat mahsulotining deyarli 50%i B.A.da ishlab chiqariladi. Sanoatining asosiy tarmoqlari: oziq-ovqat va yengil sanoat. Mashinasozlik, neftni qayta ishlash, kimyo, elektrotexnika, farmatsevtika, yogoch tilish, sement zavodlari bor. Universitet (1821-yildan), ilmiy muassasalar (adabiyot, iktisod, huquq va ijtimoiy fanlar akademiyalari), Argentina milliy kutubxonasi, 30 muzey, 40 dan ortiq teatr, konservatoriya (1893-yil), telemarkaz, metropoliten, botanika bogʻi bor. B.A.da axoliyey ispan tilida soʻzlashadigan Lotin Amerikasi davlatlari uchun kitoblar bosib chiqariladi. Shaharda koʻp qavatli, oyna va temirbetondan qurilgan mehmonxona, bank kabi maʼmuriy binolar koʻp. Meʼmoriy yodgorliklaridan Buenos-Ayres shahrining markaziy koʻchalaridan biri.

San-Ignasio cherkovi (1710—34), ratusha (1725—54), sobor (1804), "Kolon" teatri (1909) va 6. bor.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar 
 Rasmiy hukumat vebsayti 
 Sayyohlar uchun sayt 

Argentina shaharlari
Diana Frances Spencer

Diana Frances Spancer (talaffuzi: Diana Frensis Spenser; 1-iyul, 1961 - 31-avgust, 1997) yoki Malika Diana Shahzoda Charlesning rafiqasi, Uels malikasi boʻlgan. Ularning bolalari - William va Henry Buyuk Britaniya qiroli taxtiga mos ravishda ikkinchi va uchinchi nomzoddirlar.

Diana va Shahzoda Charles munosabatlari boshlanib, nikohdan oʻtishlari va bir necha yildan keyin ajralishlari tufayli Diana muntazam Buyuk Britaniya OAV eʼtiborida boʻldi. Uni suratga olish payida yurgan paparazzi Diananing Parijda avtohalokatga uchrashiga sabab boʻldi, deb hisoblanadi.Diana BBCning 100 Buyuk Britaniyaliklar ro`yxatida 3-Buyuk Britaniyalik shaxs hisoblanadi.

Buyuk Britaniya
Pierre-Auguste Renoir

Pierre-Auguste Renoir (talaffuzi: Pyer-Ogyust Renuar; 25-fevral, 1841–3-dekabr, 1919) fransuz impressionist rassomi boʻlgan, grafik va haykaltarosh; impressionizm namoyandasi. 50-yillarda chinni, parda, yelpigʻichlarga racm (gul) ishlash bilan shugʻullangan. 1862—64 yillar nafis sanʼat maktabida oʻqigan. Shu davrda K. Mone, A. Sisley, F. Bazil bilan tanishgan. Dastlabki asarlarini G. Kurbe, E. Mane taʼsirida yaratgan. 60—70-yillar chegarasida plenerda ijod qilishga oʻtgan R. inson shaklini oʻzgaruvchan nur havo muhitida tasvirlaydi ("Senada choʻmilish", 1869; "Loja", 1874), tabiat bilan uygʻun tabiiy muhit, insonlar munosabati, hayotiy vaziyatlar rassomni oʻziga tortadi, ayniqsa, bayramona hayot tarzi (bal, raqs, sayr va h.k.)da joʻshqin va quvnoq hayotni aks ettiradi ("Mulen de la Galet", 1876 va boshqalar); ayollar obrazi rassom ijodida goʻzal maftunkorligi bilan alohida oʻrin tutadi ("Tushlikdan soʻng", "Soyabonlar" — 1879; "Yalangoch ayol", 1876; "J. Samori portreti", 1877 va boshqalar). R. hayot oqimidan aniq yulib olingan, ayni paytda muhrlangan lahzali asarlar yaratib, impressionizm asoschilaridan biriga aylandi; monoxrom rangtasvirda ajoyib kolorist sifatida namoyon boʻldi ("Qora kiyimdagi qizlar", 1883); yengil va mayin chizigʻi bilan ajralib turuvchi rasmlar yaratdi.

Ishlari

Manbalar
Film

Film (inglizcha: film — „tasma“) yoki kinofilm — maʼlum bir sujet asosida boʻglangan fototasvirlar ketma-ketligi. Bunda harakat tasvirlanib, tomoshabinga voqea rivoji koʻrsatiladi. Film, uni ishlab chiqarish va namoyish qilish kinematografiya vazifasidir. Film birin-ketin plyonkaga tushirilgan foto tasvirlar majmui, ular bir sujet asosida suratga olinib, ekran orqali koʻrsatishga moʻljallanadi.

Film deganda odatda badiiy film, yaʼni sujeti badiiy asar boʻlmish, toʻqib chiqarilgan film tushuniladi. Bundan tashqari hujjatli film ham bor.

Yana qarang  
 Multfilm

Manbalar
Komediya

Komediya (yun. κωμωδία, κῶμος — Dionis sharafiga bayram va ἀοιδή — „ashula“, „qoʻshiq“) sanʼat janri boʻlib, undagi asarlarda mutoyiba va satira unsurlari keng ishlatiladi.

Komediya — hodisa, voqea va xususiyatlar kulgili koʻrsatilgan drama turi. Komediyada ijtimoiy hayotdagi nuqsonlar, kishilarning ongi va harakteridagi yaramas xususiyatlar kulgi vositasi bilan tanqid etiladi, jamiyat hayotidagi eskirib qolgan hodisalarga zarba beriladi. Hayotning rivojlanish qonuni oldida umri tugagan narsalar, sarqitlar kulgili ahvolga tushib qoladi. Bularni qalamga olish orqali komediya yaratiladi.

Komediya Yunonistonda xudo Dionis sharafiga oʻtkazilgan xalq bayramlarida paydo boʻlgan. Yorqin siyosiy komediyalar yaratgan Aristofan (miloddan avvalgi 5—4-asrlar) komediyaning „otasi“ hisoblanadi. Kds. Rimda (miloddan avvalgi 3—2-asrlar) Plavt va Terensiy atokli komediyachilar boʻlishgan. Uygʻonish davri Yevropa adabiyotida V.Shekspir va boshqa Jonson (Angliya), Lope de Vega (Ispaniya) komediyalari katta oʻrin tutadi. 17—18-asrlarda komediyada realistik mayllarning kuchayishida J.B.Molyer va P.Bomarshe (Fransiya), K.Goldoni (Italiya), G.Lessing (Germaniya), R.Sheridan (Angliya) ijodi qoʻl keldi. Komediyaning 19—20-asrlardagi rivoji B.Shou, B.Brext, Sh.OʻKeysi, B.Nushich, J.Anut, N.Gogol va boshqa ijodi bilan bogʻliq.

Oʻzbek adabiyotida Yevropa adabiyoti andozasidagi komediyalar 20-asrda paydo boʻldi. Bu janr taraqqiyotiga-Hamza („Maysaraning ishi“), Abdulla Qahhor („Tobutdan tovush“), Sayd Ahmad („Kelinlar qoʻzgʻoloni“), Erkin Vohidov („Oltin devor“), Hamid Gʻulom („Toshbolta oshiq“), Bahrom Rahmonov („Surmaxon“), Sharof Boshbekov („Temir xotin“) va boshqa munosib hissa qoʻshdilar.

Komediyaning har xil turlari bor. Voqealar chalkashligi tufayli tomoshabinda kulgi tugʻdiradigan (V. Shekspirning „Xatolar komediyasi“), qahramonlar kulgili holatlarga tushgan (Hamza, „Maysaraning ishi“), kishilar harakteridagi bemaʼni xususiyatlar kulgili qilib koʻrsatilgan (Molyer, „Tartyuf“; A.Qaxlor, „Ayajonlarim“; E.Vohidov, „Oltin devor“) komediyalar mavjud. Shuningdek, komediyalar kulgining tavsifiga koʻra, satirik (voqelik, shaxslar satira qamchisi ostida gʻazab-nafrat uygʻotadigan, zaharxandali qilib ifodalangan — N.Gogol, „Revizor“, A.Qahhor, „Tobutdan tovush“), yumoristik komediya (voqelik, shaxslarning ayrim jihatlari beozor kulgi tugʻdiradigan komediya — Gotssi, „Malikai Turandot“, Said Ahmad, „Kelinlar qoʻzgʻoloni“, Hamid Gʻulom, „Toshbolta oshiq“) va tragikomediya (tragik va komik holatlar mujassamlashgan — R.Muhammadjonov, „Suyunchi“ filmi) turlariga boʻlinadi. 20-asrda komediyaning tragikomediya (L.Pirandello, J.Anuy), tragifars (E.Ionesko) janr shakllari maydonga keldi.

Adabiyotlar 
 Fe d N. B., Iskusstvo komedii, ili Mir skvoz smex, M, 1978.

Yana qarang 
 Tragediya
 Drama

Manbalar
Edu Dracena

Edu Dracena(Edu Drakena) 1981-yil 18-mayda Braziliyaning Sao Paulo shahrida dunyoga kelgan. Toʻliq ismi Edu Luis Abonizio de Souza. Ayni paytda Turkiyaning Fenerbahche SK klubida toʻp surmoqda. Oʻz vaqtida Braziliya milliy futbol jamoasiga ham jalb etilgan.

Erishgan yutuqlari 
 Fenerbahche SK
 Turkiya Super Ligasi chempioni : 2006/07
 Türkiya Super Kubogi gʻolibi : 2007
 UEFA Chempionlar Ligasi Chorak Final : 2007/08

Linklar 
 Rasmiy veb-sayti

Kishilar
Braziliyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
San Paulu

San-Paulu — Braziliyaning jan.sharqiy qismidagi shtat. Maydoni 248,8 ming km². Aholisi 36,6 mln. kishi (2000), 9U% dan ortigʻi shaharliklar. Maʼmuriy markazi — SanPaulu sh. Braziliya yassitogʻligining jan.sharqiy qismida joylashgan. Iklimi tropik, oʻrtacha oylik tralar ichki xududlarda 14—16° dan 22°gacha, sohil qismida 18—26°. Yillik yogʻin 1200–2500 mm. Sernam tropik oʻrmonlar bor. S.P. — mamlakatning iqtisodiy jihatdan eng rivojlangan shtatlaridan. Mamlakat sanoat mahsulotining 1/2 qismi shu shtatda ishlab chiqariladi. Sanoatining yetakchi tarmoqlari: avtomobilsozlik, elektrotexnika, qogʻozsellyuloza, poʻlat prokati. Oziqovqat, toʻqimachilik, kimyo, farmatsevtika sanoatlari ham rivojlangan. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi. Foydali qazilmalardan slyuda, kaolin, ohaktosh qazib olinadi. Qishloq xoʻjaligida kofe, paxta, shakarqamish, sitrus mevalar, sholi, donli ekinlar ekiladi. Goʻshtsut chorvachiligi, parrandachilik rivojlangan. Baliq ovlanadi.

Manbalar 

 

San Paulu
Braziliya shaharlari
Janubiy Amerika shaharlari
Tiete daryosi

Tiete () — Braziliyadagi daryo. Braziliyaning San Paulu shtatidan oqib oʻtadi. Uzunligi 700 mil, jahonning eng uzun 140-daryosi.

Braziliyadagi daryolar