MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Xorazm raqsi

Xorazm raqsi — oʻzbek xalq raqs uslubi. Xorazm vohasida qadim zamonlardan shakllangan va asrlar davomida rivojlanib kelgan. 

Xorazm raqsida gavdaning beldan yuqori qismi orqaga tashlanganroq, kuraklar bir-biriga yaqin, tizzalar biroz egik, oyoq uchlari yonga ochilganroq boʻladi. Xotin-qizlarda rasmiy holatda barmoq uchlari pastga qaratiladi, tirsaklar biroz bukiladi, yigitlarda qoʻllar choʻzilgan, tirsaklar toʻgʻri boʻlib, barmoqlar yuqoriga, kaftlari yonga qaratiladi. Xotin-qizlar bilaklariga zang (mayda qoʻngʻiroqchalar) taqib oʻynaydilar. Boshlaridagi taqyatuzi, peshonalariga bogʻlangan manglaytuzi, koʻkraklariga osilgan shokilalar, quloqlaridagi sirgʻalar, bilaklaridagi bilakuzuklar ham raqs usullariga moye tushib, umumiy raqs obrazini yaratishga xizmat qiladi. Yigitlar ustiga toʻq rangli kamzul, boshlariga chugurma kiyib oʻynaydilar. Raqs jarayonida barmoqlarni qarsillatib, gʻoz turib oʻynash, gavda, qoʻldastalarni titratish, yelka qoqish, choʻkka sakrash, qayrokdarda usul berish ayollar va erkaklar raqsiga birday xos.

Xorazm raqsi harakatlarga boy. Bizgacha yetib kelgan "Chagʻalloq", "Norim-norim", "Aliqambar", "Orazibon", "Moʻri", "Xoʻbbimboy", "Shirinnovvot" oʻyinlari ijrosida oʻgʻlon raqqoslar va masxarabozlar oʻzini koʻrsatgan boʻlsa, "Ashshadaroz", "Maqom ufori" kabi raqslarda raqqosalar ustunlik qilgan. "Lazgi" raqs turkumi ijrosida erkak va ayol raqs ustalari birday mahorat bilan oʻynaydilar. Eng mashhur Onajon xalfa Sobirova (1885-1952) xalfa tomoshasi tarkibini saqlash, garmon chalish va kuylash, raqqoslarni oʻynatishda, ayniqsa, xotin-qizlar raqsini sahnaga olib chiqishda katta xizmat qilgan. S. Ollaberganova, R. Hakimova, R. Otajonovalar Onajon xalfa ansambli ishtirokchilaridir. Xorazm raqsi ijro uslubini, anʼanalarini, yangi ijtimoiy sharoitlarda saqlash va rivojlantirishda Qambar bola, Kanarak bola Saidov, Qodirbergan Otajonov, Karim Ollaberganov, Rimajon Matkarimova, Matlatif Saidov, Latif Zarifov, Xudoybergan toʻqtoʻq, Gavhar Matyoqubova va boshqalarning xizmatlari alohida. Xorazm raqsi uslubi Xorazm viloyat teatri, xalq ansambllari, "Oʻzbekraqs" birlashmasi tasarrufidagi "Lazgi" ansambli faoliyatida davom etib kelmoqda.

Adabiyot 
 Qilichev T., Xorazm xalq teatri, T., 1988;
 Avdeyeva L., Oʻzbek milliy raqsi tarixidan, T., 2001;
 Kari mova R., Oʻzbek raqslari, T., 2003.

    

Raqslar
Xorazm
Oʻzbek raqslari
Xorazm qoʻgʻirchoq teatri

Xorazm qoʻgʻirchoq teatri, Xorazm viloyat davlat qoʻgʻirchoq teatri – bolalar teatri. 1993 yil Xiva shahrida tashkil boʻlgan.

Teatrning tashkil topishida Sanʼat institutining „qoʻgʻirchoq teatri“ boʻlimini bitkazgan maxsus „Xorazm guruhi“ bilan birgalikda Ogahiy nomidagi teatr qoshidagi „qoʻgʻirchoq teatri“ studiyasi aktyorlari asos boʻldi. Teatr oʻziga xos ijod yoʻli va uslubiga ega boʻlib, zamonga hamnafas spektakllar bilan bir qatorda xalq ertaklari, mumtoz asarlarga ham alohida eʼtibor qaratmoqda, klass konsert, shou tomoshalari bilan tomoshabinni mamnun etmoqda. „Afandi hangomalari“ (M. Quryozov) teatrning ilk spektaklidir. Ketmaket „Toʻgʻri va egri“, „Sirli sandiq“, „Chodir jamol“, „Kashmir qoʻshigʻi“ (Sh. Rashidov), „Susambil“ (M. Krdirov) kabi spektakllar sahnalashtirildi. Teatr ijodkorlari turli mavzularga murojaat etgan holda spektakllarga bolalarni fakat xalollikka, mehnatsevarlikka, oqil va bilimdon, vatanga, xalqiga, otaonasiga muhabbatli boʻlishga undovchi eng muhim tarbiyaviy vosita sifatida qaramoqda. „Tuhmat tosh yorar“, „Shohsanam kissasi“, „Doʻstlik bogʻi“ (S. Kozlov), „Afrika qoʻshigʻi“ (D. Saburov), „Tilla tarvuz“, „Yangi yil ertagi“ (O. Abdullayev), „Qizil tanlilar sardori“ (O. Genri), „Oltin baliq“ (A. S. Pushkin), „Ishlamagan tishlamaydi“ (U. Xoʻjaniyozov), „Tulki hiylasi“ (M. Ashurova), „Toʻtixon shou“ (klass konsert), „Oʻrmondagi bazm“ (shou tomosha) va boshqa teatr sahnasidan oʻrin olgan eng yaxshi asarlardir. Roxila Matniyozova, Yusufboy Yusupov, Umid Dosov, Davron Ismoilov, Farogʻat Saidnazarova va boshqa teatrning yetakchi aktyorlaridir.

Manbalar 

Xorazm
Oʻzbekiston teatrlari
Xorazm haqiqati

Xorazm haqiqati - ijtimoiy-siyosiy gazeta. Urganch shahrida haftada 2 marta chop etiladi. Muassisi: Xorazm viloyati hokimligi. Dastlab, 1920-yil 8 martdan "Inqilob quyoshi" nomi bilan nashr qilingan. 1939-yil 1-yanvardan hozirgi nomda. 1921-yil Xorazmga kelgan H.H. Niyoziy gazeta faoliyatini mustahkamlashga yordam bergan. Davlat va jamoat arboblari Karim Boltayev, Qurbon Beregin, Xudoybergan Devonov; yozuvchi va shoirlar Faqiriy, Mutrib, Partav, Chokar, Mugʻanniy, Sayd Nazariy, Umar Qurboniy, Mahmud Ismoilov, Eshmurod Devonov, Xayit Eshmurodov va boshqa gaz.ning ilk muxbirlari boʻlgan. Sahifalarida viloyat hayotiga doir iqtisodiyijtimoiy, maʼnaviy masalalar yoritib boriladi. 1996-yil 3-apreldan "Xorazm haqiqati" va "Xorezmskaya pravda" gaz.lari birlashgan tahririyati tashkil etildi.

Gaz.ga turli davrlarda Bekjon Rahmonov, Afzal Tagirov, Sharif Bulatov, Rahmat Majidiy, Qurbon Beregin, Otaxon Toshxoʻjayev, Egam Rahimov, Erkin Samandarov, Karim Qurbonov muharrirlik qilganlar. Hozirgi muharriri Rustam Iskandarov (1996-yildan). Adadi 3443 (2005).

    

Gazetalar
Xordalilar

Xordalilar (Chordata) — ikkilamchi ogʻizli hayvonlar tipi. Oʻq skeleti — xorda ichak ustida joylashgan. Koʻpchilik X. hayoti davomida xorda ustida joylashgan nerv nayi saqlanib qoladi. Keyinchalik nerv nayidan bosh miya va orqa miya hosil boʻladi. Suvda yashovchi X. xalqumi devoridagi juft jabra yoriqlari hayot davomida saqlanadi. Quruqlikda yashovchi oʻpka bilan nafas oladigan X.da jabra yoriqlari ontogenezining boshlangʻich davrlarida boʻladi. Yuragi 2—4 boʻlmali. Faqat tuban X. (lansetniklar)da qorin tomiri kisqarish xususiyatiga ega. Gavdasining oldingi 3 ta boʻgʻimlari boʻylab oʻtadigan segmentlar tuban X. va umurtqalilarning embrional rivojlanishi davrida yaxshi koʻzga tashlanadi. Tuban X. suzgich dumga (tananing anal teshigvdan keyingi qismi) ega.

X. tipi bosh xordalilar, qrbiqdilar va umurtqalilar kenja tipiga ajratiladi. 40000 ga yaqin turi (jumladan, 38000 umurtqali hayvonlar) maʼlum. X. hayvonot dunyosi sistemasida oʻziga xos oʻringa ega. Ammo X. jabra apparati ichak bilan nafas oluvchilar va ayrim qazilma ignaterililarga oʻxshash boʻladi; orqa nerv stvoli chalaxordalilar uchun ham xos. 

Hayvonlar
Xorezmskaya pravda

Xorezmskaya pravda ("Xorazm haqiqati") — rus tilida chiqadigan ijtimoiysiyosiy gazeta. Urganch shahrida haftada 2 marta chop etiladi. Muassisi: Xorazm viloyati hokimligi. Dastlab, 1921-yil 6-iyuldan Xivada "Izvestiya Polnomochnogo predstavitelstva RSFSR v Xorezmskoy Sovetskoy Respublike" (Xorazm Sovet Respublikasidagi RSFSR muxtor vakilligining madaniymaʼrifiy komissiyasi organi sifatida), keyin "Posledniye vesti" ("Soʻnggi xabarlar") nomi bilan rus tilida haftada 3 marta chiqa boshlagan. 1927-yil 21-maydan shu gazeta oʻrniga "Inqilob quyoshi" gazetasiga ruscha ilova — "Solnse revolyutsii" nashr etilgan. 1941-yil 1-yanvardan hozirgi nomda.

Gazetaga turli davrlarda I.Bik, G. Zavelskiy, V. Nikolayev, P. Podvarkov, K. Sergeyev, G. Gulishsh, B. Pereplesnin, P. Borodin, Ye. Tipikin, V. Milgotin, O. Demchik, G. Rahimboyeva va boshqa muharrirlik qilishgan. Muharriri R. Iskandarov (1995-yildan). Adadi 1048 (2004).

    

Gazetalar
Oʻzbekiston gazetalari
Xoreografiya

Xoreografiya (yun. choreia — raqs va ... grafiya) — 1) shartli belgilar asosida yoki soʻzlar bilan bayon etish orqali raqsni yozish. 15-asr oxiridan raqsni yozish boʻyicha urinishlar boʻlgan boʻlsada, asosan, 17-asr oxiri — 18-asr boshlaridagina bal va sahna raqsi nazariyasini ishlab chiqilgani tufayli bir guruh fransuz baletmeysterlari va raqs oʻqituvchilari (P. Boshan, R. Fyoye, Favye, P. Romo) raqsni yozib olish tizimini ishlab chiqsilar. "X." atamasi dastlab R. Fyoye tomonidan "Xoreografiya, yoxud rake yozuvi sanʼati" kitobi (1700)da qoʻllanilgan. 20-asr davomida dunening turli mamlakatlarida raqs yozishning 70 dan ortiq tizimlari joriy qilingan boʻlib, shu asosda xalq raqslari, balet spektakllarini yozib olish yoʻlga qoʻyilgan. Ularni, asosan, 3 toifaga boʻlish mumkin: rake harakatlarini shartli belgilar bilan ifoda qilish, soʻz bilan bayon etish va nota yozuvida shartli belgilar qoʻshib yozish. Oxirgi bandi Xitoy va Janubiy Koreyada keng tarqalgan. Oʻzbekistonda garchi raqs asrlar davomida yashab, rivojlanib kelgan boʻlsada, oʻtmishda raqs yozilmagan. Natijada qanchadanqancha mumtoz va xalq raqslari izsiz yoʻqolib ketgan. 1936—41 yillardagina etnograf Iraida Vaxta "Katta oʻyin" nomli Fargʻona raqs turkumini soʻz bilan yozib olgan. Unga Gʻulom Zafariy va musiqashunos Ye. Romanovskaya yaqindan yordam bergan. Shu davrda Us t a Olim Komilov bilan Tamaraxonim "Doyra darsi" mashgulotlarini yaratib, shu asosda yosh ijrochilarni tarbiya qila boshlagan. Ammo rake yozuvini yaratish uchun muayyan bir tizim ishlab chiqish lozim edi. Bu ishni Roziya Karimova raqs harakatlari asosida ishlab chiqdi. "Fargʻona raqsi", "Xorazm raqsi", "Buxoro raqsi", qoʻllanmalari, "Oʻzbek raqslari" dareligi va boshqa; 2) xalq raksi yoʻnalishidagi va balet spektakllarini ijod qilish sanʼati. Shu maʼnoda "X." atamasi 19-asr oʻrtalaridan qoʻllana boshlagan. Shu sababli "baletmeyster" atamasi oʻrniga baʼzan "xoreograf" atamasi ishlatiladi; 3) sanʼatshunoslikda 19-asr oxiri — 20-asr boshlaridan "X." atamasi umuman raqs sanʼatini, balet teatrini ifodalovchi keng maʼnoda ishlatila boshlandi. (Yana q. Raqs).

Ad..Karimova R., Oʻzbek raqslari, T., 2003.

Muhsin Qodirov.
Xoreya

Xoreya (yunoncha: chorea — raqs) — nerv sistemasi kasalligi; teztez takrorlanadigan gʻayritabiiy harakatlar, qoʻloyoqlarning toʻsatdan tortishishi, ortiqcha qisqarishi va h.k.; giperkiiyezning bir turi. X. terminini tibbiyotga nemis vrachi Paratsels kiritgan. Katta X., Kichik X. yoki Sidenxem X.si, Gentington X.si va boshqa farq qilinadi.

Revmatizmda miyaning organik oʻzgarishi (revmatik X.) yoki mustaqil surunkali irsiy kasallik sifatida kuzatiladi. X. boshlanishida xuddi revmatizmta xos alomatlar paydo boʻladi. Bunda dastlab bolada oʻta toliqish, diqqateʼtibor susayishi kuzatiladi; sekinasta uning harakatlari oʻzgaradi; bola sakraganga, oʻyinga tushayotganga oʻxshab yuradi, koʻzini pirillatadi, labini choʻchchaytiradi, qoʻlida biror narsani ushlab turolmaydi (choy yoki ovqatni toʻkib yuboradi), palapartish yozadi, yuzini burishtirib, tilini chiqaraveradi, bemor xuddi sizni masxaralayotganga oʻxshab ketadi. Keyinchalik bunday alomatlar jiddiy tus oladi. Vaqtvaqti bilan bemorning goh qoʻli, goh oyogʻi tortishib qoladi; muskul tonusi susayadi. X.ning oddini olish va davolashda vrach aytganlarini bekamu koʻst bajarish nihoyatda muhim. Odatda, revmatizmga yoʻliqqan bemorlar dispanser nazoratida boʻlishlari, agar X.ga xos andak oʻzgarish paydo boʻlsa, darhol vrachga koʻrinishlari lozim. Kasallikka murtak bezining yalligʻlanishi sabab boʻlsa, darhol uni oldirib tashlash, revmatizmni muntazam profilaktik davolash tavsiya etiladi. Kasallik oʻz vaqtida davolansa, bemor butunlay sogʻayib ketadi. X. homiladorlikda, ayniqsa homiladorlikning dastlabki oylarida ham paydo boʻlishi mumkin; koʻproq yoshligida angina, revmatizm yoki X. bilan ogʻrigan ayollarda uchraydi. Bunday bemorlar ayollar konsultatsiyasiga vaqtida murojaat etishea, kasallikning oldi olinadi. X.ning Gentington xili aksariyat oʻrta yashar va keksalarda uchraydi, nayeldannayelga oʻtadi; baʼzan ateroskleroz oqibatida vujudga keladi. Bunda qoʻloyoq va tanadagi gʻayritabiiy harakatlar tilga ham oʻtadi. Bemor gapirish, ovqat yeyish, yurishga qiynaladi, esi kirarlichiqarli boʻladi; ishga yaroqsiz boʻlib qoladi. Kasallik zoʻraygan davrida maxsus parvarish talab etiladi.
Xoriyen qalʼasi

Xoriyen qalʼasi, Xoriyen qoyasi — makedoniyalik Iskandar (Aleksandr)nint Turonzaminga qilgan bosqinchilik yurishi davrida mahalliy eparx (hokim)lardan biri — Xoriyen rahbarligida olib borilgan mudofaa (mil. av. 328-yil). Aleksandr Sugʻd qoyasshsh egallagach, Paretaka ("Togʻlar oʻlkasi") viloyatiga (Janubiy Oʻzbekistondagi Boysun togʻlari) yoʻl olgan. Bu yerdagi mustaxkam qalʼalardan biriga Xoriyen boshqa aslzodalar bilan oʻrnashib olgan. U uzoq muddatga yetadigan oziq-ovqat zaxirasini gʻamlab, mudofaaga shay boʻlib turgan. Kdlʼaning bal. 20 stadiy, aylanasi 60 stadiyni tashkil qilgan (1stadiy — 176,6 m). Qalʼa tik yon bagarli togʻda joylashib, unga faqat birgina tor soʻqmoq yoʻl orqaligina chiqish mumkin boʻlgan. Qoya tepasidan tez oqar togʻ daryochasi oqib tushgan. Qalʼaning tevarak atrofi chuqur xandaq bilan oʻrab olingan. Qamaldagilar kutmaganda Aleksandrning shaxsan rahbarligida makedoniyaliklar qisqa muddatda xandaqni mixlar yordamida bir-biriga biriktirilgan qaragʻay (archa) yogʻochlari bilan toʻldiradilar. Kdmaldagilar dastavval dushmanning bu ishlariga befarq qarashgan, biroq makedon qoʻshini koʻplab shotilar yasab, togʻ tepasiga chiqa boshlaganlarini koʻrgach, Xoriyen taslim boʻlishga majbur boʻlgan. Aleksandr 500 ta qalqonbardori bilan qalʼaga koʻtarilib uning naqadar mustahkam ekanligiga shohid boʻlgan. Qishning qorboʻronlaridan sshtlasi qurigan, oziq-ovqat zaxirasi tugay deb qolgan makedon qoʻshini uchun Aleksandr Xoriyen qalʼasidagi oziq-ovqat zaxirasini olgan. Aleksandr qalʼani va uning atrofidagi viloyatni Xoriyen ixtiyoriga qoldirib, oʻzi Baqgriyaga yoʻl olgan.

Adabiyot 
 Arrian, Poxod Aleksandra, M. — L., 1962.
Xorioidit

Xorioidit (lotincha: chorioida — koʻzning tomirli pardasi) — quzning tomirli pardasi yalligʻlanishi. Bunda, koʻz toʻr pardasi ham zararlanadi (xorioretinit). Kupincha, sil, zaxm, tugʻruqdan keyingi sepsis, koʻzning shikastlanishi va boshqa oqibatida kelib chiqadi. Infeksiya tomirli pardaga qon orqali oʻtadi. X.da oʻchokdi yalligʻlanish kuzatiladi, keyinchalik tomirli va toʻr pardaning yalligʻlangan kismi atrofiyata uchraydi, koʻz xiralashadi. Kasallik belgilariga qarab davo buyuriladi, oʻz vaqtida oldi olinmasa bemor koʻr boʻlib qolishi mumkin.
Xorok

Xorok (Lycopsis orientalis L.) — govzabondoshlarga mansub qishlaydigan bir yillik begona oʻt. Poyasi mustahkam, tik oʻsadi, yuqori kismi sershox, oq qilchasimon tuklar bilan qoplangan, boʻyi 20—40 sm. Barglari tukli, nashtarsimon, chekkalari butun, yuqrridagilari bandsiz. Gullari havorang, gajak toʻpgulga yigʻilgan. Ildizi oʻq ildiz. Mevasi yongʻoqcha. May—sent.gacha gullaydi va mevalaydi. Urugʻidan koʻpayadi. 10— 12° da urugʻlari koʻkarib chikadi. Kuzgi nihollari baʼzan qishlaydi. Oʻrta Osiyoda tarkalgan. Don ekinlari va bedapoyalarda, paxta dalalarida begona oʻt sifatida uchraydi. Ariq, kanal boʻylarida, bogʻ, uzumzorlarda, sabzavotpoliz ekinlari orasida usadi.

Kurash choralari: angiz yumshatiladi, yer chuqur haydaladi, begona oʻtlar gullashigacha oʻriladi. Gʻalla ekinlariga gerbitsidlar purkaladi.
Miklós Horthy

XORTI (Horthy) Miklosh (1868-1957) — Vengriya diktatori (1920— 44), kontradmiral (1918). 1918 yildagi Kotor qoʻzgʻoloni va 1919 yildagi Vengriya sovet respublikasidagi qoʻzgolonlarni bostirishda ishtirok etgan. 1941 yilda Vengriya Germaniya tomonidan turib SSSRga qarshi urushga kirgan. 1944 yil oktabrda hokimiyatni F. Salashi kuliga topshirib, xorijga ketgan.

Manbalar
Xorugʻ

Xorugʻ — Tojikiston Respublikasi Togʻli-Badaxshon muxtor viloyatidagi shahar (1932-yildan), viloyat markazi. Pomirning janubi-gʻarbida (2200 m balandlikda), Gʻunt daryosining har ikkala sohilida (Gʻuntning Panj daryosiga quyilish joyida).  Aholisi 29 ming kishi (2013), asosan, pomirlik tojiklar, shuningdek, oʻzbeklar, ruslar, tatarlar, qirgʻizlar, ukrainlar va boshqa millat vakillari ham yashaydi.

Sanoati 

Xorugʻda goʻsh-tsut kombinati, temir-beton konstruksiyalar, non zavodlari, tikuvchilik fabrikasi, avtomobil taʼmirlash korxonalari, maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, GES va boshqalar faoliyat yuritmoqda. Avtomobil trakti orqali Dushanbe va Oʻsh shaharlari bilan bogʻlangan. 1999-yildan boshlab Xorugʻ — Qalʼai Xumb — Koʻlob, shuningdek, Xorugʻ — Kulma orqali Xitoy hududiga chiquvchi magistral yoʻllari qurilmoqda.

Ijtimoiy soha 
Xorugʻda universitet, 12 umumiy taʼlim maktabi, tibbiyot bilim yurti, hunar-texnika bilim yurtlari, musiqa maktabi, drama teatri, madaniyat uylari, oʻlkashunoslik muzeyi, madaniyat va istirohat bogʻi, stadion mavjud. 1977-yildan Pomir regioni uchun "Orbita" televizion styasi ishlab turibdi. Shaharda Tojikiston Fanlar Akademiyasining Biologiya instituti (shahar chekkasida institutning Botanika bogʻi) joylashgan. Xorugʻ 1925-yilda qishloq sifatida vujudga kelgan. 1932-yildan Togʻli Badaxshon muxtor viloyatining markazi.

Galeriya

Manbalar

Havolalar 
 Gorgâni, Tirdâd (May 2005)."Welcome to Xoroq (Khorogh)" (web archive, 1-avgust 2008-yil). 
 Tourist Information Office in Khorog Pamirs Tourism Association 
 A great homepage on the Tajik Pamirs
  Airport of Khorugh.
 A Bird's Eye View of Khorog

Tojikiston shaharlari
Host

Xost ( - "mehmonlarni qabul qiluvchi mezbon") — har qanday interfeyslarda server rejimida "mijoz-server" formatida xizmatlar ko‘rsatadigan va ushbu interfeyslarda yagona aniqlangan har qanday qurilma. Kengroq ma’noda xost deganda mahalliy yoki global tarmoqqa ulangan har qanday kompyuter tushunilishi mumkin.

"Xost" so'zining o‘zi deyarli jargon atamasi bo‘lib, qurilma yoki uning ishlashi haqida hech qanday ma’lumotga ega emas. "Xost" so‘zidan foydalanish faqat chaqirilayotgan qurilma qaysi xizmat xosti bo‘lishi kerakligini tushuntirish bilan birga ma’noga ega. Biroq, xizmat nomi ko‘pincha kontekstdan aniq deb hisoblanib, o‘tkazib yuboriladi.

Masalan, USB protokolini amalga oshirishda USB kontrollerga ulangan mijoz qurilmalarining har bir guruhi alohida USB Xost Controller tomonidan boshqariladi va muvofiqlashtiriladi. Bunday holda, u USB protokoli uchun xost vazifasini bajaradi.

Boshqa tomondan, masalan, ixtiyoriy IP-manzilda ping buyrug‘ini bajarayotganda, xost ushbu manzilga ega bo‘lgan va ICMP paketlariga javob berish xizmatini ta’minlaydigan kompyuter bo‘lishi mumkin. Ushbu holatda, bunday kompyuter ICMP xizmatlari uchun xost vazifasini bajaradi.

Biroq, ko‘pincha, qo‘shimcha izohlarsiz "xost" TCP/IP protokoli xostini, ya’ni IP tarmog‘iga ulangan qurilmaning tarmoq interfeysini anglatadi. Boshqa har qanday xost singari, bu ham TCP/IP xizmat muhitida (IP manzili) o‘ziga xos ta’rifga ega. TCP/IP protokoli xosti, shuningdek, u bilan bog‘langan majburiy bo‘lmagan matn xususiyatiga — domen nomiga ega bo‘lishi mumkin.

Tarmoq ulanishi dinamik ravishda ulanadigan kompyuter o‘yinlari va boshqa tarmoq ilovalarida xost odatda, u tomonidan tashkil etilgan seansga ulanadigan boshqalardan farqli o‘laroq, aloqa seansini boshqarishni tashkil qiluvchi ulanish ishtirokchilaridan birini anglatadi.

Yana qarang 

 Xit
 Hisoblash tarmog'i
Tarmoq uskunasi
Kompyuter tarmog’i arxitekturasi
Xotambandi

Xotambandi — yogʻochga yogʻoch, suyak, sadaf qadab bezak, naqsh yaratish usuli; shu usulda yaratilgan bezak ham X. deb ataladi. Amaliy bezak sanʼatida keng qoʻllaniladi. X. usulida bezatilgan badiiy buyumlar (musiqa asboblaridan chang, tor, rubob va boshqalar) respublika muzeylarida saqlanadi.
Xotamkori

Xotamkori (muqatta) — qadama naqsh turi; turli shakldagi va hajmdagi yogʻoch boʻlaklaridan tuzilgan naqsh bezak.

Manbalar
Xotima

Xotima — badiiy, ilmiy asarlarga yakun sifatida yoziladigan qoʻshimcha qism. Badiiy asar X.sida yozuvchi asar qahramonlarining keyingi taqdiri haqidagi mulohazalarini qisqa bayon qiladi. Teatrdramatik asarlar (koʻproq komediyalar)da aktyorpersonajlarning namoyish qilingan voqealar mazmuni haqidagi yakuniy xarakteristikasi yoki ularning tomoshabinlarga karata nasihat, minnatdorchilik, iltifot koʻrsatish maʼnosidagi murojaati (Shekspir, Brext, Molyer dramalari) tushuniladi. Yunon dramaturgiyasida X. vazifasini xorning yakuniy monologi bajargan. Koʻpgina roman va qissalarning Xxida qahramonlarning syujet yechimidan soʻng maʼlum vaqg oʻtgandan keyingi hayoti tasvirlanadi. Ayni bir paytda X.da tasvirlangan voqealarning axloqiy, falsafiy, estetik jihatlari haqida mulohaza yuritiladi. L.Tolstoyning "Urush va tinchlik", Abdulla Qodiriyning "Oʻtgan kunlar", Abdulla Qahhorning "Sinchalak" asarlarida X. namunalari mavjud.
Xotinrabot

Xotinrabot — kushonlar davriga oid shahar xarobasi (mil. 1—4-asrlar — mil. 11—12-asrlar). Surxondaryo viloyati Termiz tumani hududida joylashgan. 16 xonadan iborat xunarmand kulol uyi (21x18 m) va ustaxonasi xarobalari qazib ochilgan. Zal yaxshi bezatilgan. Ohaktoshli ustun asoslari, sopol idishlar, haykalchalar va sopol pishiriladigan xumdonlar topilgan. Markaziy tepaning shim. qismida mil. 11—12-asrlarda hayot qisman tiklangan. Markaziy tepadan 200 m sharqda mil. 16—17-asrlarga oid savdo toqi qoldiqlari ochilgan. Toqning tarhi asosida 8 qirrali zal va uning atrofida 8 xoʻjalik xonalari boʻlib, zal tuzilishiga koʻra gumbaz bilan yopilgan.
Xotira va qadrlash maydoni

Xotira va qadrlash maydoni – Toshkentdagi Ulugʻ Vatan urushida halok boʻlgan oʻzbek askarlariga bagʻishlangan maydon va urush yodgorligi. Mustaqillik maydoni yaqinida joylashgan. U Toshkent shahridagi meʻmoriy majmua hisoblanadi.

Tarixi 
Yodgorlik Sovet davrida Volgogradskaya (hozirgi Chapanata) va Shota Rustaveli (hozirgi Usmon Nosir) koʻchalari chorrahasida ochilgan boʻlib, Nomaʻlum askar haykali atrofida oʻrnatilgan. Yodgorlik Oʻzbekiston SSRdan boʻlib, Moskva uchun boʻlgan jangda halok boʻlgan va keyinchalik Toshkentda qayta dafn etilgan nomi nomaʼlum harbiy askarning qabri ustiga oʻrnatilgan. Germaniya fashistlari ustidan qozonilgan Gʻalabaning 30 yilligiga bagʻishlangan yodgorlikning ochilishi 1975-yil 7-mayda boʻlib oʻtgan.

Yodgorlik oldiga Mangu alanga oʻrnatilib, Oʻzbekiston ramzi va Rossiya ramzi boʻlgan archalar oʻtqazilgan.

1999-yilda keng koʻlamli rekonstruksiyadan soʻng yodgorlik oʻzining zamonaviy qiyofasini olgan.

Tavsifi 
Yodgrlikning markazi haykaltarosh Ilhom Jabborov tomonidan yaratilgan „Motamsaro ona“ haykali hisoblanadi. Haykal oldida Mangu alanga joylashgan. Ularning atrofida qalqonlar oʻrnatilgan boʻlib, ularga Ulugʻ Vatan urushi frontlaridan qaytmagan oʻzbekistonlik askar va ofitserlarning ismlari oʻyib yozilgan.

Jabborovning soʻzlariga koʻra, haykalning asl nomi haykaltaroshning onasi sharafiga „Kutayotgan ona“ edi. Uning katta oʻgʻli (Jabborovning akasi) frontga chaqirilib, u yerda bedarak yoʻqolgan.

Yodgorlik Ulugʻ Vatan urushi yillarida Vatan uchun jon fido qilgan 400 ming oʻzbek askariga bagʻishlangan.

Maydon 1999-yilda Oʻzbekistonning birinchi prezidenti Islom Karimov rahbarligida barpo etilgan. Mustaqillik maydonining shimolidagi xiyobonda, mangu alanga yodgorligi atrofida joylashgan boʻlib, maydon kengligini davom ettirib turadi. Maydonning toʻriga Motamsaro ona haykali oʻrnatilgan (haykaltarosh Ilhom Jabborov). Xiyobonning uzunligi 60 m, uning shimol va janub tomonida ayvonlar qad koʻtargan, ayvonlar tokchalariga oʻrnatilgan metall taxtalarga Ikkinchi jahon urushida halok boʻlgan oʻzbekistonlik barcha jangchilarning ism sharifi bitilgan. Ayvonlar milliy anʻanaviy meʼmorlik uslubida ustunli, vassa juftli qilib qurilgan. Majmuani bunyod etishda va oʻymakorlik bilan jozibador bezashda quyidagi ustalar: Abdugʻani Abdullayev (Qoʻqon), Hayitmat Bogʻbekov (Xorazm), Hasan Odilov, Sirojiddin Rahmatullayev (Toshkent), Nasrullo Sohibnazarov (Samarqand), Y. Toʻlaganov (Andijon) shogirdlari bilan birgalikda qatnashgan (xuddi shunday meʻmoriy inshootlar respublika viloyatlarining markazlarida ham bunyod etilgan).

Marosimlari 
Yodgorlik marmar parapet bilan oʻralgan boʻlib, unda „Doim qalbimdasan, jigarim“ deb yozilgan. Yodgorlik majmuasi har yili 9-may kuni boʻlib oʻtadigan parad marosimlarining markaziga aylangan. Har yili 9-may kuni Oʻzbekistonda Xotira va qadrlash kuni keng miqiyosda nishonlanadi. Yodgorlik yonida faxriy askarlar safi tuzilib, gullar qoʻyiladi.

Galereya

Manbalar 

Toshkent
Sanʼat