MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Mahkamlovchi buyum

Mahkamlovchi buyum (крепёж) — birikishni hosil qiluvchi detallar: boltlar, gaykalar, vintlar, shuruplar, samorezlar, dyubellar, pistonlar, shaybalar, shtiftlar, shpilkalar va boshqalar.

Tasniflanishi 
Mahkamlovchi buyum quyidagilarga bo'linadi:
 qurilishbop:    
 Ankerli mahkomlovchi:
 Katta yuklamaga mo'ljallangan mahkamlovchi;
 kimyoviy mahkamlovchi;
 Metrik mahkamlovchi:
 bolt;
 vint;
 shpilka;
 gayka;
 shayba;
 Takelaj:
 yukli mahkamlovchi;
 zanjirlar;
 troslar;
 Dyubelli texnika:
 ramali mahkamlovchi;
 umumiy qo'llash uchun mahkamlovchi;
 po'kaksimon konstruksiyalar uchun mahkamlovchi;
 issiqlikizoliyatsiyasi uchun mahkamlovchi;
 shruplar;
 samorezlal;
 Mahsus mahkamlovchi:
 elektrsimlar uchun mahkamlovchi;
 santexnika va isitish tizimi uchun santexnika;
 fasad va yog'och uchun mahkamlovchilar;
 po'kak konstruksiyalar uchun mahkamlovchi;
 Piston.
 mebelniki
 avtomobilniki
 temir yo'lniki

Metrik mahkamlovchining qo'shimcha tavsiflari:

 Mustahkamlik klassi: 
Oddiy (5.8, 8.8); 
Yuqorimustahkamlik (10.9, 12.9).

Yana ko'rish 

 Mahkamlovchi buyum shlitsi
 Presslanuvchi mahkamlovchi
 Mahkamlash detallari

Manbalar

Adabiyotlar 
 ГОСТ 27017-86 Изделия крепёжные. Термины и определения.
Samorez

Samorez — birikuvchi predmetning teshigida ichkirezba hosil qiluvchi kallakli sterjen shaklidagi va maxsus tashqi rezbali buyum. Tslindrik yuzada uchburchakli rezbaga ega boʻlib, shurup va vintlardan farqli oʻlaroq tslindr yuzasini toʻliq yopadi. Shurup va vintlarda rezba tslindr yuzasini toʻliq yopmaydi.

Sinflanishi

Tayyorlanadigan hom ashyo turlari 
 Uglerodli poʻlat
 Zanglamaydigan poʻlat
 Latun

Qoplama 
 Fosfatlangan (qora rangli)
 Oksidlangan (qora rangli)
 Ruxlangan
 Ruxlangan sariq
 Qoplamasiz

Konstruksiyasi

Kallak 

 Yashirin
 Yarimyashirin
 Yarimaylana
 Yarimaylan press-shaybali
 Kesishgan konus, „klop“ (jargon.)
 Oltiqirrali
 Tslindrli

Shlits 
 Toʻgʻri
 Hochsimon: Fillips yoki Pozidriv
 Torx

Rezba 
 Kam
 Koʻp

Uchi 
 Uchli
 Parmali (oʻzi parmalovchi samorez)

Qoʻllanilishi 
 Universal
 Yogʻoch uchun
 Dlya Gipsokarton va gipstolali listlar uchun
 Metal listlar va metal profillar uchun
 Oynali profil uchun
 Tom uchun

Havola 
 Shurup
 Konfirmat
 Gluxar (mahkamlovchi buyum)
 Dyubel

Manbalar

Havolalar 
 GOST 11652-80 Metal va plastmassa uchun yashirin kallakli va uchi uchli samorezlar. Konstruksiyasi va oʻlchamlari

Rezbali mahkamlovchi buyumlar
Manisa

Manisa'' () — Manisa provintsiyasining markazi boʻlib, Anatoliyaning (qadimiy Lidiya) gʻarbiy qismida joylashgan shahar va tumandir. Aholisi — 278 967 kishi (2009-yilda sanalgan).

 Tarix 
Shaharning tarixiy nomi — Sipil togʻidagi Magnisiya''' (yunon.
Μαγνησία στο Σίπυλο) deb atalgan (yaqinida joylashgan Meandredagi Magnisiyasi bilan adashtirmang). Agar Gomerning qaydlariga ishonsak, shahar Troya jangidan soʻng barpo etilgan. E. av. V asrda mavjud boʻlgan antik shahar, bir necha zilzilalar oqibatida yer yuzidan oʻchib ketgan. Qadimiy manʼbalarda u Tit Liviy tomonidan e. av. 190-yilgi jangga alqadorligi uchun qayd qilingan boʻlib, bu jangda Luts Stsipion boshliq rimliklar Antiox III boshchiligidagi suriya armiyasiga qaxshatgich zarba beradi.

1313-yil 13-noyabrda saljuqiy-turklar boshligʻi Saru xon Bey Manisani rumliklardan jang qilib tortib oladi va oʻzining Saruxono'g'illari davlati poytaxti etib belgilaydi. V 1390 yilda Manisa Usmonli turklar davlati tarkibida edi. Biroq Saru xon avlodlari ularni davlatini tiklab bergan Amir Temur tomoniga oʻtib Usmonli turklarga qarshi chiqishadi. 1410-yilda shahar toʻlaligicha Usmonli imperiyasi tarkibiga kiradi. Bu davrda imperiyada mavjud boʻlgan beylarbeyi (gubernator) lavozimi qisman shaxzoda zimmasida boʻlib, shu tariqa u murakkab bol'gan sultonlikka tayyorlangan.

В 1912 yilda shaharda quyidagi millatlar yashagan: yunonlar — 38,926 kishi, turklar — 37,900 kishi, armanlar — 2,000 kishi, yahudiylar — 1,000 kishi.

E'tiborga sazovor joylari 
 Manisa arxeologik muzeyi
 Murodiy masjidi
 Sulton masjidi
 Ulu masjidi
 Manisa atrofidagi Sard xarobalari

Taniqli insonlari 
 Tantal — afsonaviy shaxanshox, Zevsning oʻgʻli
 Mohidavron Sulton — Sulton Sulaymon Muhtashamning xotini
 shaxzoda Mustafo — Sulaymon I ning oʻgʻli
 Diamantis Diamantopulos — mashxur yunon rassomi
 Janer Erkin — futbolchi

Manbalar

Havolalar 
 Kelol Bayar Universiteti 
 Manisadagi Evropa hamjamiyati

Turkum 

Turkiya shaharlari
Manisa tumanlari
Turkiyadagi qadimgi yunon arxeologik yodgorliklari
Transheya

Transheya (  — ariq) — tuproqda, odatda, trapetsiyasimon kesim boʻyicha va kerakli uzunlikda (oʻn metrdan ming kilometrgacha, gaz-neft quvurlari oʻtkazishda) qazilgan ochiq chuqurlik.

Qadim va oʻrta asrlarda transheya (xandaq) — shahar, qalʼa, qoʻrgʻon va mudofaa istehkomlarini dushman hujumidan ehtiyot qilish maqsadida ularning tashqi devori yonidan gir aylanasiga qazilgan oʻra, chuqurlik.

Harbiy ish  

Transheyalar koʻpchilik davlatlarda harbiy ishda azaldan qoʻllanilib kelingan, nomi esa fransuz tilidan kirib kelgan. Oʻzbek tilida boshqa nomlarga ega boʻlgan — oʻr, chuqur, xandaq, zovur.

Boshqalar 
Transheyalar maxsus texnikalar yordamida (har xil turdagi ekskavator va boshqa texnikalar), shuningdek mumkin boʻlgan joyda qoʻlda ham qaziladi. Transheyalar quvurlar (suv va gaz, kuchli tok kabellari va aloqa kabellari) oʻtkazishda kovlanadi.

Yana q. 

 Transheya (maʼnolari)
 Xandaq
 Okop

Manbalar
Serbcha Vikipediya

Serbcha Vikipediya — Vikipediyaning serb tilidagi boʻlimi. Serbcha Vikipediya 2003-yilning fevral oyidan boshlab faoliyat yuritmoqda.

Hozirgi ahvoli 
-yil - boʻyicha Serbcha Vikipediyada  maqolalar mavjud.  foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning  nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator. Jami tahrirlar soni — . Teranligi (bugun):

Statistik tarixi 
 23-avgust 2007-yil — 50 ming maqola
 10-fevral 2009-yil — 71 212 maqola
 24-iyul 2009-yil — 80 243 maqola
 24-sentabr 2009-yil — 96 860 maqola
 20-noyabr 2009-yil — 100 ming maqola
 18-may 2010-yil — 114 616 maqola
 17-oktabr 2011-yil — 5 mln tahrir 
 20-noyabr 2011-yil — 150 ming maqola
 6-iyul 2013-yil — 200 ming maqola

Manbalar

Havolalar 
 Serbcha Vikipediyaning statistik diagrammasi
 Serbcha Vikipediyaning statistikasi

Serbcha Vikipediyaning nashrlari
 Potpuna sloboda 
 Српски језик и писмо у XXI веку 
 Vikimedija na srpskom 
 Vikipedija je pouzdana 

Serb tili
Gluxar (mahkamlovchi buyum)

Gluxar — biriktiriluvchi predmetning teshigida ichki rezba hosil qiluvchi oltiqirrali yoki kvadrat kallakli tashqi rezbali sterjen koʻrinishidagi mahkamlovchi buyum. Massiv predmetlarni bir-biriga oʻzaro biriktirganda, mahkamlovchi buyumga sezilarli darajada yuklama tushgan holatlar uchun qoʻllaniladi.

Tavsifi 

Yog'ochsozlikda shurupga nisbatan aylantirish kuchini yaxshiroq yetkazib berish zarur bo'lgan hollarda foydalaniladi. Ularning diametri asosan   5–16 mm, uzunligi esa 25–300 mm bo'ladi. Qattiq yog'och bilan ishlanganda yog'ochni sinishini oldini olish uchun teshik uzunligi gluxar uzunligidan katta bo'lishi kerak. Taxtaga yoki dyubelgagayka kalit yoki gaykaaylantirgich bilan qotiriladi. Avvallari qishloq xo'jalik mashinasozligida ham foydalanilgan.

Havolalar 
 Zinalarni o'rnatishda gluxarlarni qo'llash. 
 Yana zinalar haqida. 
 Rossiya temir yo'llari uchun yangi yo'l shuruplari. 
 ГОСТ 809-71. Yo'l shuruplari. Texnik shartlari 
 Путевой шуруп в Техническом железнодорожном словаре

Xoʻjalik buyumlari

Texnik detallar haqidagi chala maqolalar
И (kirill)

И, и — oʻzbek kirill alifbosining oʻninchi harfi. Til oldi, lablashmagan, tor unli tovush. Tilning boʻylama holatiga koʻra old qator hamda orqa qator i turlariga ega (bu hol imloda aks etmagan). Yumshoq oʻzaklar bilan kelganda (siz, til, kishi, yirik) ochiq va yopiq boʻgʻinlarda til oldi turi; qattiq oʻzaklarda, xususan, chuqur til orqa undoshlar bilan kelganda til orqa turi qoʻllanadi. Bu fonema soʻzning turli oʻrinlarida kela oladi. Turkiy xalqlar, shu jumladan oʻzbek xalqi uchun umumiy boʻlgan yozuvlarda I harfi oʻziga xos shaklda boʻlgan. Ular quyida keltirildi.

Kirill alifbosi harflari
Ж (kirill)

Ж, ж — oʻzbek kirill alifbosining sakkizinchi harfi. Undosh, jarangli, til oldi, portlovchi tovush. Soʻz boshida (jiyda, jar, jayran), oʻrtasida (gijda, ajrim) va soʻz oxirida (boj, toj) kela oladi. Qipchoq shevalarida adabiy tildagi "y" oʻrnida (yoʻl-joʻl, yomon-jomon) keladi. Oʻzlashtirilgan soʻzlarda sirgʻaluvchi holatda soʻz boshida (jurnal), oʻrtasida (ajdar) va oxirida (garaj) uchraydi. Tub oʻzbekcha soʻzlarda soʻz oxirida qoʻllanilmaydi. Turkiy xalqlar, shu jumladan oʻzbek xalqi uchun umumiy boʻlgan yozuvlarda J harfi oʻziga xos shaklda boʻlgan.

Kirill alifbosi harflari
Oʻzbek kirill alifbosi

O‘zbek-kirill alifbosi — 1940-yilda tasdiqlangan va undan O‘zbekistonda bugun ham foydalanilmoqda. 1993-yilning 2-sentyabrida o‘zbek-lotin yozuvi tasdiqlandi, ammo hamon kirillitsa o‘z o‘rnini saqlab qolmoqda.

Tarixi 
1940-yilning 8-mayida O‘zbekiston SSR Oliy Sovetining III sessiyasida kirilllitsa grafikasiga asoslangan o‘zbek alifbosi tasdiqlandi. U quyidagi 35 harf va 1 apostrofdan iborat edi.

Ushbu alifboni to‘liq joriy etishning so‘nggi muddati 1942-yilning 1-yanvari etib belgilandi. Ushbu alifbodan rus-kirill alifbosidagi Ыы va Щщ harflari o‘rin olmadi. Shuningdek, o‘zbek tilining milliy tovushlari hisoblanuvchi dj va ng tovushlari uchun ham alohida harflar kiritilmadi. 1956-yili o‘zbek tilining imlo qoidalari tasdiqlandi va alifbodagi '(apostrof) belgisi chiqarib tashlandi. Uning vazifasi ъ(ayirish belgisi)ga o‘tkazildi. Mamlakatimizda mazkur kirillcha alifbo va imlodan bugungi kunda ham foydalanilmoqda.

Yana qarang 
 O‘zbek yozuvi
 Eski o‘zbek yozuvi
 O‘zbek lotin alifbosi
Xalqaro axborotlashtirish akademiyasi

Xalqaro axborotlashtirish akademiyasi  jamoatchilik tashkiloti — Rossiya jamoatchilik tashkiloti boʻlib, oʻzining nizomiga koʻra, oʻzini tashkilot deb talqin qiluvchi, axborot texnologiyalari va xoʻjalikning barcha sohalaridagi jarayonlarni rivojlantirish, fanning barcha sohalarida axborot-ishlab chiqarish faoliyati, jamiyatni axborotlashtirish, axborot-sigʻimli resurslar bilan taʼminlash, yagona jahon axborot olamini tashkil qilish ishlari bilan shugʻullanadi. Qatoriga olimlar, mutaxassislar, davlat va jamoatchilik arboblari kiradi.

Manbalar

Havolalar 
 XAA Rasmiy sayti 
 Ehtiyot bo'ling: Halqaro axborotlashtirish akademiyasi!
 Katta yo'lli «Olimlar».
 Doktorlik desertatsiyasi sotib

Rossiyadagi nodavlat fanlar akademiyasi
Samandarak

Samandarak - Fargʻona viloyati Bagʻdod tumanidagi shaharchadir. Aholisi 4200 dan ortiq (2012). Bagʻdod tumani markazidan Samandarak markazigacha boʻlgan masofa 2,8 km. Samandarak oʻrtasidan katta Fargʻona kanali kesib oʻtgan. Aholisi uchta tipda faoliyat olib boradi: bogʻdorchilik, tadbirkorlik va taʼlim sohasida. Samandarakda 200 ga yaqin fermer xoʻjaliklari va bogʻlar, 100 dan ortiq sexlar, 4 ta taʼlim muassasasi faoliyat koʻrsatadi. Shuningdek bu joyda Access Provider firmasi, Abdumutal Madaminov fermer hoʻjaligi va Samandarak studiasi ham oʻz faoliyatini olib boradi. Maktabgacha taʼlim muassasi tumandagi eng yaxshi maskan deb topilgan(2008-yilda). Tez fursatlar ichida bu hududning oʻz savdo portali-www.samandarak.ru ishga tushish arafasida.

Manbalar
GM Powertrain Uzbekistan

GM Powertrain Uzbekistan — ikki hamkor GM va «Uzavtosanoat» AK birgalikda  Toshkentda tashkil qilgan dvigatellar ishlab chiqarish zavodi. GM aksiyalar paketining 52% ga «Uzavtosanoat» AK esa 48% ga egalik qiladi. Yangi mator zavodi Asakadagi zavod kabi yangi texnologiya hamda zamonaviy dastgohlar bilan taʼminlangan. 2011-yilning noyabr oyidan boshlab zavodda ilk dvigatellar ishlab chiqarila boshlandi. Zavod quvvati yiliga 200000 ta dvigatel ishlab chiqarish imkoniyatiga ega. Zavodda 1000 nafar ish oʻrni yaratilgan.

Manbalar 
Oʻzbekiston shirkatlari
Shirkatlar
Chevrolet Orlando

Chevrolet Orlando () — General Motors kompaniyasi tomonidan Chevrolet markasi ostida, Chevrolet Cruze platformasida ishlab chiqariluvchi besh eshikli yetti oʻrindiqli oilaviy kompaktven. Ilk bor 2008-yilning noyabr oyida Parij avtosalonida kontsept-kar koʻrinishida namoyish etildi. 2010-yilda seriyali ishlab chiqarila boshladi. Rossiyada esa Shushari (Sankt-Peterburg) posyolkasidagi avtozavodda ishlab chiqariladi.

Interyrer 

Avtomobilning ichi oila uchun moʻljallangan boʻlib, barcha pozitsiyalarda uch qator oʻrindiqdan iborat. Uchinchi qator oʻrindiqlari joylashgan qismi salon balandligi boʻyicha shu klassdagi oʻzining raqobatchilarini nisbatan ustunlikka ega.. Yukxona hajmi 958 litr (5 ta joy) yoki 1594 litr (2 ta joy) gacha oʻzgarishi mumkin.

Modifikatsiyalari 

Avtomobil uzatish qutisiga va salonni qoʻshimcha jihozlanishiga koʻra bir necha pozitsiyalari taqdim etilgan. 2013-yilgacha pozitsiyalar jadvali quyidagicha edi: Base, LS, LS+, LT. Barcha pozitsiyalariga 1,8 litr hajmli benzin dvigatellari oʻrnatilgan. 5 pogʻonali mexanik yoki 6 pogʻonali avtomatik uzatish qutisi bilan taʼminlangan. Har bir pozitsiya oʻzining boshqaruv tizimi, qulayligi va xavfsizligi bilan ajralib turadi. 2013-yildan boshlab model qatori LS, LT, LT+, LTZ ga oʻzgardi (siljidi). Lekin komplektatsiyalar oʻzgarishsiz qoldi. 2013-yilning martidan boshlab 2 litrli dizel dvigatellar modifikatsiyalari paydo boʻldi.

Havfsizlik

Galireya

Manbalar

Havolalar 
 Chevrolet Orlando rasmiy saytda
 Chevrolet Orlando на официальном сайте Chevrolet
 Презентация Chevrolet Orlando в Ташкенте

Avtomabillar
Orlando
Kompaktvenlar
Chevrolet Spark

Chevolet Spark - Oʻzbekistonda ham ishlab chiqariladigan yengil avtomobil rusumi. UzDaewoo Avtokorxonasi, Andijon.

Manbalar 
 General Motors O‘zbekistondagi zavodlarini sotadi

Daewoo avtomobillari
Avtomobillar
Ayol

Ayol () — balogʻatga yetgan xotin-qiz jinsidagi inson, odam bolasini dunyoga keltiruvchi ikki jinsdan biri (umuman erkakka qarama-qarshi jinsdagi shaxs, xotin).

Manbalar 

Ayol
Fotomontaj

Fotomontaj (, bosh kelishikda  — yorugʻlik va  — koʻtarish, oʻrnatish, yigʻish) turli fotografik qismlardan tashkil topgan tasvirni yaratish jarayonidir. Fotomontaj plakatlar, reklamalar, karikaturalar va h. k.larni tayyorlashda keng qoʻllaniladi.

Fotomontaj yoki kollaj uni shu nom bilan ham atashadi, fotografiya yuzaga kelgandan soʻng rivojlana boshladi. Mashxur fotomontaj namunalaridan biri Oskar Gustav Reylanderning 1857 yilda yaratilgan „Hayotning ikki koʻrinishi“ deb nomlangan ishidir. Bu sanʼatning ilk namunalari yillar mobaynida va mashaqqatli mehnat jarayonida yaratilgan. Biroq texnologiyalar muttasil rivojlandi va hozirgi kunda ham raqamli fotografiya va koʻplab kompyuter fototahrir programmalari tufayli kollaj tayyorlash jarayoni yanada soddalashdi.

Fotomontaj tayyorlash jarayonidagi eng qiyini ranglarni va yorqinlikni tanlash, aloxida qismlarni masshtabini aniqlash va ularni tasvirda tekislashdir. Umuman axamiyatga ega boʻlmagan qarama-qarshilik ham kuzatuvchi nigohiga tezda tashlanishi va fotomontajni bildirib qoʻyishi mumkin. Fotomontajni nafaqat profissionallar balki oddiy odamlar ham qoʻllashlari mumkin. Uning yordamida yaqinlarga sovgʻa qilish mumkin boʻlgan orginal suratlar yaratsa boʻladi. Buning uchun asosiysi fantaziyani ishga solish kerak va uning parvozi har bir kishi bunday kuchli asbobni oʻz soxasida qoʻllash imkonini beradi.

Muqobil fotomontaj 

Fotomontajning muqobil usulida fotografiyadan tasvirning kerakli kerakli qismi qirqib olinadi, ularga kerakli masshtabgacha kattalashtirish yo'li bilan tortiladi, varoqqa yopishtirib chiqiladi, fotoretushlanadi, so'ngra qayta suratga olinadi. Boshqa variantda esa pechatlash mobaynida bir necha negativlarni birlashtiriladi.

Kompyuter fotomontaji 

Kompyuter texnikalarining rivojlanishi bilan fotomontaj uchun ko'plab ta'minot dasturlari paydo bo'ldi. Ular ichida ko'proq tarqalgan fotomantaj dasturi — Adobe Photoshop, Corel Photo-Paint, GIMP lardir.

Raqamli fotografiya suratga olingan materialni skanerlashsiz raqamli fotomontaj qilish imkonini beradi.

Mualliflar 
 Raul Hausman (1886—1971)
 Jon Hartfild (1891—1968)
 Aleksandr Rodchenka (1891—1956)
 Yuriy Rojkov (1898—1940)

Manbalar 

fotosuratga oid usullar
Straz

Strazlar (, XVIII asr soʻngida yashagan ixtirochi, oynaquyuvchi va zargar G. Shtrass nomidan olingan) —  jismning sinish koʻrsatkichi va dispersligi yuqori boʻlgan qoʻrgʻoshinli oynadan tayyorlanuvchi imitatsiyalangan qimmatbaho tosh.

Tarixi 

Qimmatbaxo toshlarni shishadan imitatsiyalash o'rta asrlardayoq ma'lum bo'lgan, biroq «straz» so'zi elzaslik zargar Georg Shtrassning (Georges Frédéric Strass, 1701—1773) familiyasidan olingan. U tarkibida yuqori darajada qo'rg'oshin mavjud bo'lgan kaliyli shisha tayyorlaydi (Shixtaning tarkibida 50 % Qo'rg'oshinli surik Pb3O4 mavjud) va undan brilliantlarni imitatsiyalovchi bijuteriyalar ishlab chiqarishda foydalanadi. Shtrass tomonidan yaratilgan shisha — qo'rg'oshinli billur (zamonaviy sinflanishida optik shisha — og'ir flint) bo'lib, «yorqinligi» kuchli bo'lgan sinish ko'rsatkichiga va yuqori disperslik — ranglar «o'yini»ga ega. Brilliantlarni imitatsiyalovchi rangli strazlar ko'proq tarqalgandir.

Strazlarni bo'yash — boshqa shishalar kabi boshlang'ich shixtaga shisha massasi tarkibidagi ma'lum bo'yalishni ta'minlovchi O'tkazuvchi metallar birikmalarini, ionlarni quyidagi rangni xosil qiluvchi: xrom va ikki valentli temir birikmalari — yashil rangni barcha tuslarini, uch valentlik temir birikmasi esa — sariq va jigarrang tus, kobalt esa — ko'k tus beruvchi birikmalarni qo'shib xosil qilinadi

Yarim qimmatbaxo strazlar 
 Ko'p hollarda faqat shishadan yasalgan emas, balki, barcha imitatsiyalangan qimmatbaxo toshlar va ularning qalbakilari ham strazlar deyiladi. Strazlar homashyosi sifatida tog' billuri (ametist) kristallari foydalaniladi. Shuningdek etarlicha sifatli bo'lgan qalbaki nusxalar ham keng tarqalgan bo'lib, bir necha qismlardan (dupletlar) tashkil topgan bo'ladi. Toj haqiqiy  qimmatbaxo toshdan, pavilyoni esa shishadan qilinadi.

Yana qarang 
 Swarovski
 Piston

Zargarlik
Chovgi

Chovgi teshiklari bor tovoq boʻlib, qaynatilgan lagʻmon yoki guruchni quritish uchun ishlatiladi. Bunda suv teshiklardan oqib tushib, chovgida faqat taom qoladi. Oʻzbek oshxonasi chovgi koʻpincha uzun dastakli boʻlib, qozondan taom boʻlaklarini chiqarib olish uchun ham ishlatiladi.

Chovgilar yengil metalllardan, xususan aluminiy yoki yupqa zanglamas poʻlatdan yasaladi. Zamonaviy chovgilar shuningdek plastik, kremniy, keramika yoki emaldan ham tayyorlanadi.

Diniy ishlatilishi
Ayrim pastafarianlar chovgini anʼanaviy diniy bosh kiyim sifatida kiyishadi.

Manbalar

Bosh kiyimlari
Titus Livius

Titus Livius ( er. av. 59-yil, 17-yil, Patavium) — mashhur rimlik tarixchilardan biri, „Shaharning borpo etilganidan boshlab tarixi“ () asari, tarixiy-falsafiy dialoglar va oʻgʻliga yozgan epistolyar janrdagi ritorik asarlar muallifi hozirgi kunda saqlanib qolmagan.

Livius oʻziga toʻq oiladan chiqqan boʻlib, yoshlik chogʻida Rimga keladi va u yerda yaxshi taʼlim oladi. Soʻngra falsafa, tarix va ritorika bilan shugʻullanadi. Sezar bilan yaqin tanish boʻlishiga qaramay siyosiy hayotda umuman qatnashmagan.
Er.av. 27-yildan soʻng u 142 ta kitobda Rim tarixi boʻyicha fundamental ishlarini boshlaydi. Bu ishida milliy qadriyatlarni targʻib qiladi., v kotoroy propovedoval nravstvennie sennosti. Bu ishlarda u Rimning qayta yaralishi asoslarini koʻrgan. U davrda ikki xil qarashlar stoizm va fatum mavjud boʻlib, Tit Livius ularning ikkinchisiga ishonardi. Saqlanib qolgan kitoblarda koʻplab tarixiy nutqlar va yarim afsona shaxslar mavjud.

Adabiyotlar 
 Pirogov V.N. Issledovaniya po rimskoy istorii preimuщestvenno v oblasti tretey dekadi Liviya. Sankt-Peterburg, 1878. 284 bet.
 Kuznetsov T.I., Miller T.A. Antichnaya epicheskaya istoriografiya: Gerodot. Tit Livius. Maskva: Nauka. 1984. 213 bet. 5300 nus.

Havolalar 
 
 Lotincha matn
 ancientrome.ru saytidagi Rim shahrining tashkil qilinish tarixi
 

Qadimgi Rim tarixchilari
Panfilov (tuman, Almati viloyati)

Panfilov tumani — Almati viloyatidagi tuman. 1928-yili tashkil topgan. Maydoni 10,600 km2. Aholisi 121,085 kishi, oʻrtacha zichligi 1 km2-ga 11,4 kishidan toʻgʻri keladi (2013). Tumanning maʼmuriy markazi — Jarkent shahri.

Aholisi 
Tuman aholisi 2013-yilgi maʼlumot boʻyicha 121,085 kishini tashkil qildi. Tuman aholisining milliy tarkibini quyidagi jadvaldan koʻrishingiz mumkin (2010):
 qozoqlar — 75 456 kishi (62,54 %)
 uygʻurlar — 37 620 kishi (31,43 %)
 ruslar — 4 945 kishi (4,10 %)
 dunganlar — 917 kishi (0,76 %)
 tatarlar — 546 kishi (0,45 %)
 oʻzbeklar — 304 kishi (0,25 %)
 boshqalari — 558 kishi (0,46 %)
 Jami — 120 646 kishi (100,00 %)

Ijtimoiy soha 
Tumanda maorif va madaniy mahkamlaridan 41 oʻrta, 2 asosiy, 6 boshlangʻich, 1 kasbiy-texnik maktab, Jarkent pedagogik kolleji, Taldiqoʻrgʻan Hududshunoslik kollejining filiali, Talgʻar tibbiyot kollejining filiali, hususiy matematika-informatik litsey, 57 kutubxona, 2 muzey, 3 madaniyat uyi, 7 klub va boshqalar. Tibbiyot sohalaridan tuman markaziy kasalxonasi, Koʻktal tuman kasalxonasi, Jarkent silga qarshi kasalxonasi, 9 feldsher-akusherlіk, 14 qishloq vrach ambulatoriyasi, 21 feldsherlik punkt aholiga xizmat qilmoqda.
.

Iqlimi 
Tuman iqlimi keskin kontinental. qishi qisqa va iliq boʻladi. Yanvar oyining yillik oʻrtacha harorati janubida −8 °C −10 °C. Yozi issiq va quruq. Iyul oyining oʻrtacha yillik harorati −20 °C −24 °C. Togʻ etaklarida yogʻingarchilikning yillik oʻrtacha miqdori 500 – 700 mm, shimolida 300 – 500 mm.

Manbalar

Havolalar 
 Общая информация о районе на сайте Акима Алматинской области 

Almati viloyati
Qozogʻiston tumanlari
Forsaj

Forsaj — bazi bir porshenli va reaktiv dvigatellarning ish rejimi boʻlib, zarur boʻlganda tortishni vaqtinchalik oshirish uchun qoʻllaniladi (uchish, tovush tezligigacha tezlanish, havo jangida manyovr qilish). Asosan jangovor samalyotlarda qoʻllaniladi. Fuqaro samalyotlaridan faqatgina Tu-144 va Konkordda forsaj qoʻllanilgan.

Reaktiv-havo dvigatelining forsajli ish rejimi asosiy yonuv kamerasi va turbinada o'rnatiladigan qo'shimcha (forsajli) yonuv kamerasi (FYK) yordamida amalga oshiriladi. Forsaj yoqilganda FYKda qo'shimcha yonilg'i yonadi, bunda ishchi jism intensiv qiziydi. Bu esa o'z navbatida sopladan ajralgan gazni tez chiqib ketishiga va dvigatel tortishini o'sishiga olib keladi.

Asosiy yonish kamerasidagi gazlarning harorati turbina kuraklarining issiqbardoshligi va issiqqa chidamliligi evaziga chegaralanadi. Turbina ortiga o'rnatilgan qo'shimcha yonish kamerasi bu chegaralanishni oldini oladi. Bunday yechimning asosiy kamchiligi dvigatel tejamkorligidir, buning sababi esa asosiy yonish kamerasidan o'tuvchi, avval turbinaga, so'ngra forsaj kamerasiga tushuvchi yonilg'i maxsulotlari tarkibida erkin kislorodning kam bo'lishidir. Bunday ish tartibida ishlash dvigatel konstruksiyasining barcha agregat va bo'g'inlarida yetarlicha issiqlik va mexanik yuklanishlarni keltirib chiqaradi. Shuning uchun ko'plab samolyot turlarida forsajli ish vaqti daqiqalar bilan chegaralangandir. Istesno o'rnida baland uchuvchi tovush tezligi samolyotlari MiG-25/MiG-31 tutuvchi-qiruvchilar yoki Lockheed SR-71 razvedkachi-samolyot kabi dvigateli forsajli rejimda uzoq vaqt ishlashga maxsus mo'ljallangan bo'ladi.