MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Boʻron minorasi

Boʻron minorasi Bolasogʻun shahridan qolgan yodgorlikdan biri hisoblanadi. Minora haqida rivoyatlarda aytilishicha, bir xon yaqinda tugʻilgan qizining kelajagini aytib berish uchun mamlakatdagi barcha folbinlarni va donishmandlarni taklif qiladi. Folbinlardan biri dahshatli bashorat qiladi: xonning qizi oʻn oltinchi tugʻilgan kunida oʻrgimchak chaqishidan oʻlishini aytadi. Xon qizini himoya qilish uchun baland minora qurib, qizni oʻsha yerga joylashtiradi. Xizmatkorlar minoraga narvon orqali ovqat olib chiqishardi. Minoraga oʻrgimchak kira olmasligi uchun hamma narsa yaxshilab tekshiriladi. Yillar oʻtaveradi. Nihoyat oʻn oltinchi tugʻilgan kunida xon qiziga bir meva sabzavot meva olib kelib, tugʻilgan kunini nishonlaydi. Ammo, u savatga yashirinib olgan zaharli oʻrgimchakni payqamaydi. Qizi mevaga qoʻl choʻzganida, zaharli oʻrgimchak uni tishlab oladi va qiz jon taslim qiladi. Bu voqeadan xon shu dahshatga tushadiki, qattiq yigʻlab yuboradi va minoraning bir qismi vayronaga aylanib ketadi.

Manbalar
Kvutza

Kvutza, kevutza yoki kevutzah (    "guruh") yahudiylar orasidagi, birinchi navbatda, davlatdan oldingi Isroil shahrida, jamoaviy aholilar punkti bo'lib, bu so'z jamoaviy hayotga nisbatan ishlatilgan. Birinchidan, birgalikda yashab, ishlayotgan o'xshash ideallarga ega bo'lgan yoshlar guruhlari ma'nosida kvutzot (kvutzaning ko'pligi) mavjud edi; va 1909 yildan keyin va undan keyingi ko'p yillar davomida, bunday guruhlar tomonidan yaratilgan bo'lib jamoaviy aholilar punktlari ma'nosida keladi. Kvutza jamoalar posyolkalarining kibbutz aholilar punktlaridan kichik va asosan qishloq xo'jaligi bo'lib qolish niyatida bo'lganligi bilan ajralib turardi, yirik kibbutzlar esa qishloqlar xo'jaligi, sanoat va boshqa samarali faoliyat bilan kengayishni maqsad qilgan. Keyinchalik, farq yo'qolgach, kvutzotlarning aksariyat qismlari kibbutzim deb o'zgartirildi. E'tiborli misol: Degania Alef .

Qo'shimcha o'qish 

 Ikkinchi aliya davrida kvutzotning shakllanishidagi mafkuraviy motivlar
Mahalliy tovarlar haftaligi(Turkiya)



Turk tovari
Turkiyada ishlab chiqarilgan, Turkiyada yetishtirilgan yoki fabrikalarda ishlab chiqarilgan deyarli barcha ishlab chiqarilgan mahsulotlarga berilgan nom yoki farqlovchi belgi.Iqtisodiyotda o'xshash mahsulot yoki xizmatlarni bir-biridan ajratish uchun ishlab chiqarilgan mahsulotlarda bo'lishi kerak bo'lgan farqlovchi belgilar tovar nomlari deb ataladi. Tovar nomlari har qanday shakldagi harflar,  raqamlardan iborat bo'lishi mumkin.Tovar iqtisodiyoti doirasida dunyo mamlakatlari ishlab chiqargan tovarlariga o'z davlatlarining nomlarini yozib, ishlatadilar.Turkiyada ishlab chiqarilgan tovarlarga bir xil ma'noni anglatuvchi "Made in Turkey" (qisqartirilgan TM) yoki (ingliz tilida) "Made in Turkey" so'zlari yoziladi va qo'llaniladi. Bundan tashqari, so'nggi yillarda turkiya mahsulotlari ((Turkish) Turkey Production) Turkiya mahsulotlarida qo'llanilmoqda. Bugungi kunda Birlashgan Brendlar Uyushmasi va Turk Brendlar Uyushmasi bu borada olib borgan tadqiqotlari natijasida e'lon qilgan "Tovar iqtisodiyoti hisoboti" nomli nashrni tayyorladilar va bu nashrda Turk brendlari tushunchasi shunday bo'lishi kerakligi ta'kidlandi.

Mahalliy tovarlar haftaligi(Turkiya)
Mahalliy tovarlar haftaligi (rasmiy nomi Munosabatlar, sarmoya va turk mollari haftaligi) Turkiyadagi barcha maktablarda 12-18 dekabr kunlari nishonlanadigan kun va haftalardan biridir.
Birinchi jahon urushidan keyingi iqtisodiy qiyinchilikdan so'ng, xorijiy mamlakatlarga pul oqimining oldini olish va ijtimoiy munosabatlar haqida xabardorlikni shakllantirish maqsad qilingan. Shu maqsadda Otaturk raisligida 1923-yilda Izmir Iqtisodiyot Kongressi chaqirildi. Bu qurultoyda mamlakat mustaqilligini himoya qilish, mahalliy mahsulotlar ishlab chiqarish va ulardan foydalanishga qaror qilindi. 1929-yil 12-dekabrda Turkiya Buyuk Millat Majlisida bosh vazir İsmet İnönü nutq so‘zladi. U o‘z nutqida xalq xo‘jaligi, mahalliy mahsulotlar, tejamkorlik haqida gapirdi. 1946-yildan buyon mahalliy tovarlar haftaligi sifatida nishonlanadi. 1983-yilda uning nomi Munosabatlar, sarmoya va turk mollari haftaligiga o'zgartirildi.
Haftalikdan maqsad ichki iste'molni ongli ravishda oshirishdir. Bu haftada tejamkorlik, sarmoya kiritish va “mahalliy mahsulotlardan foydalanish” muhimligi ta’kidlanadi. Odamlarning puli, mol-mulki,  vaqti va sog'lig'ini talabga ko'ra asrash, ulardan ehtiyotkorona foydalanish talab etiladi. Ehtiyojlar uchun sarflangandan keyin qolgan pul bilan investitsiya qilish muhimligi ta'kidlanadi. Mamlakatimizda ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar orasidan iste’mol qilinadigan mahsulotlarni tanlash zarurligi tushuntiriladi. Shu tariqa mamlakat boyligini oshirish maqsad qilingan. Unda ongli iste’molchilik masalalariga ham e’tibor qaratilgan.
12-18-dekabr kunlari maktablarda nishonlanadigan bu haftada munosabat, sarmoya va turk mollari haqida ma'lumot beriladi. She’rlar o‘qiladi, ma’ruzalar qilinadi, syujetlar, o‘yinlar o‘ynaladi.
Trendyo`l

Trendyol — bu markaziy Istanbuldagi e-tijorat bozori. Trendyol 2010-yilda kiyim-kechak mahsulotlari sotuvi amalga oshiriladigan savdo-soyiq sayti sifatida ishga tushirildi. O`sishiga parallel ravishda, o`zi taklif qilayotgan mahsulot va xizmatlarni kengaytirish orqali bozor formatiga aylangan saytda, moda, uy va mebel, oziq-ovqat, ona-bola, kosmetika kabi bir qancha toifalarda sotuvlar amalga oshirila boshlandi.

Guruh kompaniyalari

Trendyol Tech 
Platforma, 2019-yilda sanoat va texnologiyalar vazirligi tomonidan AR-GE markazi sifatida tasdiqlandi. Trendyol Tex tabiiy tilda ishlash, real vaqtda ma'lumotlarni tahlil qilish, mashina va chuqur o`rganish, tasvirni qayta ishlash, ma'lumotlarni vizualizatsiya qilish, matn o`xshashligi va katta ma'lumotlarga e'tibor qaratadi.

Kabinet 
Ishlatilgan mahsulotlar platformasi Dolap 2016-yilda tashkil etilgan va 2018-yilda Trendyolga sotilgan. Platformada 200 xil toifadagi 25 millionga yaqin mahsulot borligi taxmin qilinmoqda, uning foydalanuvchilari o`zlari kam ishlatadigan yoki deyarli foydalanmaydigan, o`zlariga keraksiz va tashlab yubormoqchi bo`lgan kiyim-kechaklar, mahsulotlarni sotadilar.

Trendyol Express 
Trendyol tomonidan 2018-yilda tashkil etilgan transport tarmog`i

Investorlar 
300 ming dollar sarmoya bilan tashkil etilgan Trendyol, 2010-2011-yillarda Tiger Global va Kleiner Perkinsdan, 2014-yilda esa YeTTB dan  sarmoya oldi.

Alibaba Group 2018-yilda Trendyolga hamkor bo`ldi. U 2021-yil avgust oyida yakunlagan sarmoyaviy turda 1,5 milliard dollarlik investitsiyani qo`lga kiritdi.  Berlinda joylashgan Princeville Capital, ADQ (BAA) va Qatar Investment Authority (QIA) ham Amerikaning General Atlantic investitsiya fondi va Yaponiyada joylashgan SoftBank Vision Fund 2 boshchiligidagi yangi investitsiya raundida ishtirok etdi. Shunday qilib, Trendyolning bahosi 16,5 milliard dollarga ko'tarildi.

Manba

Havolalar 

 
Trendyol
Turkiya
Savdo platformasi
Sayfiddin Rafiddinov

Sayfiddin Rafiddinov (Sayfiddin Sayfulloh) — (1958, Qashqadaryo viloyati, Shahrisabz tumani) adabiyotshunos, Filologiya fanlari nomzodi (1994), Xalqaro „Antik dunyo“ ilmiy akademiyasi faxriy professori (2003).

Faoliyati 
Samarqand davlat universitetining oʻzbek va tojik filologiyasi yoʻnalishida (1987), Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutida (2001) tahsil olgan. 1987-yildan Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutida ishlashni boshlagan. Saʼdiyning „Guliston“, Sobir Sayqaliyning „Ravzat ush-shuhado“, Soʻfi Ollayorning „Maslak ul-muttaqin“, Atoiyning „Devoni Shahzoda Atoyi“, „Qissai Mashrab“ kitoblarini nashrga tayyorlagan.

Asarlari 
„Majoz va haqiqat“ (2005), „Fatvo va taqvo“ (2005), „Buyuklar halqasi“ (2011) kitoblari muallifi.

Mukofotlari 
Xalqaro Ahmad Yassaviy mukofoti sohibi (1994).

Manbalar
Turk HavacIlIk ve Uzay Sanayii

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. (TUSAŞ, Turkish Aviation and Space Industries ) Turkiya davlat aerokosmik kompaniyasidir. Turkiya  Fan va sanoat  vazirligi tomonidan 1984  yil 15 tashkil etilgan.

Umumiy ma'lumot 
Anqaradagi TUSAŞ zavodi 5 million kvadrat metr maydonni egallaydi va uning tomi ostida 150 ming kvadrat metr maydonga ega  sanoat  mavjud. kvadrat metr. Kompaniyada yuqori texnologiyali asbob-uskunalar va mexanizmlar bilan jihozlangan eng zamonaviy aviatsiya majmuasi mavjud bo'lib, u keng ko'lamli ishlab  chiqarish imkoniyatlarini ta'minlaydi - ehtiyot qismlar ishlab chiqarishdan tortib, samolyotlarni yig'ish, dronlar, parvozlarni sinovdan  o'tkazish va yetkazib berishgacha.

2010 yil holatiga ko'ra, TUSAŞda 1500 dan ortiq muhandis ishlaydi, ulardan  850 ga yaqini harbiy tadqiqot loyihalarida ishlaydigan tadqiqot va ishlanma muhandislari.

Faoliyat 
Litsenziyaga asosan General Dynamics F-16 Fighting Falcon qiruvchi samolyotlari , CASA / IPTN CN-235 yengil transport va patrul samolyotlari, SIAI-Marchetti SF.260 simulyatorlari,  Cougar AS-532 (SAR) vertolyotlari , jangovar vertolyotlar ishlab chiqaradi. qidiruv-qutqaruv (CSAR) va  xizmat vertolyotlari.

Uchuvchisiz uchish apparatlari  (PUA),  qishloq  xo'jaligi samolyotlarini ishlab chiqadi va ommaviy ishlab chiqaradi.

TUSAŞning asosiy faoliyati, shuningdek,  modernizatsiya, qayta jihozlash va tizim integratsiyasi  dasturlarini, shuningdek, Turkiya va boshqa mamlakatlarda xizmat ko'rsatayotgan harbiy va tijorat statsionar va aylanuvchi qanotli samolyotlarni sotishdan keyingi qo'llab-quvvatlashni o'z ichiga oladi  .

Kompaniya 5 - avlod F - 35 qiruvchi samolyotini ishlab chiqarish uchun kompozit  materiallarni  yetkazib beradi  .

Shuningdek, kosmik sun'iy yo'ldoshlar ishlab chiqaradi.

Mahsulotlar

Samolyotlar 

 General Dynamics F-16 Fighting Falcon
 Lockheed C-130 Hercules - Turkiya havo kuchlari uchun modernizatsiya 
   - jangovar o'quv samolyoti, ishlab chiqish va ishlab chiqarish (2022 yilda birinchi parvoz) 
 Amerika F-35 - fyuzelyaj elementlarini ishlab chiqarish

Vertolyotlar 

 T-129 - uyda ishlab chiqish va ishlab chiqarish
 Cougar AS-532 (SAR) - modernizatsiya
 T-70 -  vertolyotining turkcha versiyasi 
 T-625

kosmik sun'iy yo'ldoshlar 

 Gökturk-1 (Gökturk-1)
 Gökturk-2 (Gökturk-2)
 Gökturk-3 (Gökturk-3)
 Turksat 4A

UAV 

 TAI Aksungur
 TAI Gozju
 T.A.I. Pelikan
 TAI Anka
 TAI MartI

Galereya

Yana qarang 

 Turkiya aviatsiya sanoati (qarang. Turkiya sanoati )

Havolalar 

 Kompaniyaning rasmiy sayti
Qigʻiz-oʻzbek xalqaro universiteti

B.Siddiqov nomidagi Qigʻiz- Oʻzbek xalqaro universiteti — (QOʻXU) (qirgʻizcha; KIRGIZ-ӨZBYeK EL ARALIK UNIVYeRSITYeTI)

Qirgʻiziston Respublikasi hukumatining 1994-yil 19-iyuldagi 505-sonli qarori asosida Qirgʻiz-Oʻzbek oliy texnologiya kolleji tashkil etilgan boʻlib Qirgʻiziston Respublikasi Oʻsh viloyatining G. Ayiyeva koʻchasi, 27-uyda joylashgan. Prezidentning 1997-yil 31-martdagi farmoniga asosan qirgʻiz-oʻzbek texnologiya kolleji universitetga aylantirildi.

Universitetning faoliyati jarayoni 
Oʻzining faoliyati davomida universitet bir necha bor davlat attestatsiyasi va litsenziyalash imtihonlaridan muvaffaqiyatli oʻtdi va natijada taʼlim faoliyati va mutaxassislarni bitirishga boʻlgan huquqni tasdiqlovchi sertifikat va litsenziyalarni oldi. Ayni paytda Qirgʻiz-Oʻzbek universiteti quyidagi sertifikatlar asosida mutaxassislar tayyorlamoqda.

1) Oliy kasb-hunar taʼlimi uchun-sf160000117-sonli sertifikat — reg.№ S16 / 0016, 2016 yil, amal qilish muddati 01.09.2020);

2) Oʻrta kasb — hunar taʼlimi uchun-vk180000438-sonli sertifikatlar (reg.№ 074, 2018 yil, amal qilish muddati 23.10.2023), №VK180000448 (reg.№ 075, 2018 yil, amal qilish muddati 23.10.2023), №VK180000027 (reg.№ 028, 2018 yil, amal qilish muddati 27.12.2022), № VK180000537 (reg.№ 046, 2018 yil, amal qilish muddati 24.11.2023)

3) Dastlabki kasb-hunar taʼlimi uchun-vk170000032-sonli sertifikat — reg.№ 003, 2017 yil, amal qilish muddati 25.05.2022)

Universitetda Qirgʻiziston talim vazirligi tomonidan berilgan litsenziyalar asosida 23 ta oliy, 21 ta oʻrta va 4 ta boshlangʻich kasb-hunar taʼlimi dasturlari boʻyicha mutaxassislar tayyorlanmoqda. Hozirgi kunda universitetda 5 ta fakultet, 3 ta kollej, 1 ta kasb-hunar litseyi taʼlim faoliyatini olib bormoqda.

Oʻquv jarayoni 9 ta oʻquv binosida tashkil etilgan boʻlib, ular binolarning oʻquv mashgʻulotlariga yaroqliligi toʻgʻrisida tegishli organlarning xulosalariga ega. Barcha maʼruza zallari va oʻquv-laboratoriya auditoriyalari zamonaviy texnik vositalar (interfaol doskalar, projektorlar va boshqalar) bilan jihozlangan, videokuzatuvlar oʻrnatilgan, ixtisoslashtirilgan virtual oʻquv laboratoriyalari, kompyuter laboratoriyalari va yuqori tezlikdagi internetga ulangan multimedia auditoriyalari ishlaydi. 2005-yil universitet qoshida talim sifatini nazorat qilish boʻlimi tashkil etildi va keyinchalik 2008-yil sentyabr oyida akkreditatsiya va talim sifati boʻlimiga aylantirildi.

Fakultetlar 

 Tabiiy-pedagogik va axborot texnologiyalari fakulteti
 Gumanitar va pedagogika fakulteti
 Yuridik va bojxona fakulteti
 Muhandislik va texnologiya fakulteti
 Tarix va filologiya fakulteti
 Moliya-iqtisodiyot fakulteti

Havolalar
Xarizmatik legitimlik

Xarizmatik legitimlik  (qadimgi yunoncha — muruvvat, ilohiy qobiliyat) — siyosat va sotsiologiyada — umumiy ommadan ajralib turuvchi shaxs xususiyatlarining majmuyi, rahbar shaxs xususiyatiga yoki uni oʻz tarafdorlarini jalb qilish qobilyatiga asoslangan taʼsiri. Biror shaxsning boshqalarga nisbatan misli koʻrilmagan darajada ustun xususiyatlarga ega ekanligi. Xarizma tushunchasini ilk bor italiyalik ruhoniy Avliyo Paul moʻjizaviy qobiliyatga ega boʻlgan Iso paygʻambarga nisbatan ishlatgan. Ammo „xarizma“ni ilmiy tushuncha sifatida nemis sotsiologi Maks Veber chuqur tadqiq qilib, uni „xudo bergan neʼmat“ deb nomlagan. Qadimgi davrlarda faqat ilohiy mazmunga ega boʻlgan tushuncha vaqt oʻtishi bilan olimlar tomonidan real hayotga tatbiq etila borib, ilohiy qobiliyatga ega boʻlmagan, ammo alohida xususiyatlarga, yuksak fazilatlarga ega boʻlgan yetakchi tarixiy shaxslarga nisbatan ham ishlatila boshlangan.

Adabiyotlar 
Muhammadsidiqov M. M. Zamonaviy xalqaro munosabatlarning mintaqaviy jihatlari. Darslik. T.: Qaqnus media, 2019. −207 b.

Havolalar 
https://uz.wikipedia.org/wiki/O%CA%BBzbekiston_milliy_ensiklopediyasi
https://elibrary.namdu.uz/66%20%D0%A1%D0%B8%D1%91%D1%81%D0%B8%D0%B9%20%D1%84%D0%B0%D0%BD%D0%BB%D0%B0%D1%80/Siyosatshunoslikka%20kirish.%20Bito%60rayev%20O%60.B.pdf
Bursa Botanika bogʻi

Bursa botanika bogʻi Izmir — Istanbul yoʻli yonida joylashgan, Bursa hayvonot bogʻi 400 gektarlik hudutni qamrab oladi.

1998-yildan beri u yer 1-darajali tabiiy muhofaza qilinadigan hudud hisoblanadi. Bu oʻsimlik tadqiqotlari va ilmiy tadqiqotlar uchun ochiq boʻlgan hudut. Bogʻning qurilishi 1995-yilda boshlangan va 1998-yilda foydalanishga topshirilgan.

Bogʻda yugurish yoʻlaklari, piyodalar yoʻlaklari, velosiped yoʻllari, stol tennisi maydonchalari va sport uchun avtomobil yoʻli ham mavjud. Bogʻda velosipedlarni ijaraga olish mumkin. Shuningdek bogʻ hududida daraxtlarning 150 turi, atirgullarning 27 turi, butalarning 76 turi, qoplamali oʻsimliklarning 20 turi mavjud.

Botanika bogʻida Yapon bogʻi, Fransuz bogʻi, Ingliz bogʻi, atirgul bogʻi, tosh bogʻi, xushboʻy oʻsimliklar bogʻi, shaklli oʻsimliklar bogʻi kabi nomlar bilan turli bogʻlar yaratilgan. Xalqaro lolalar festivali munosabati bilan har yili 200-250 mingta lola ekiladi.

Park loyihasi ITU arxitektura fakulteti professori Ahmet C. Yulduzji tomonidan tayyorlangan.
Bursa viloyati
Sudan — Turkiya munosabatlari

Sudan — Turkiya munosabatlari Sudan va Turkiya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar hisoblanadi.

Tarixi 
Usmonlilar tomonidan Sudanni bosib olish 1821-yilda boshlangan. Sudan hududi Misr Eyalatining, keyin esa Misr Xedivatining bir qismi boʻlgan.

Siyosiy munosabatlar 
Turkiya Sudan mustaqilligini tan olgan birinchi davlatlardan biri hisoblanadi. Turkiyaning Xartumdagi elchixonasi 1956-yilda, Sudan mustaqillikka erishgandan soʻng darhol ochilgan.

2017-yilning dekabrida Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘on Sudanga tashrif buyurgan edi. Bu Turkiya rahbarining Sudan mustaqillikka erishganidan keyin Sudanga birinchi tashrifi edi. Tashrif chogʻida bir qancha muhim shartnomalar tuzildi, Suakin orolini Turkiyaga 99 yilga ijaraga berish toʻgʻrisidagi kelishuv eng asosiylaridan biri boʻlgan. Usmonlilar hukmronligi davrida orol Qizil dengizdagi muhim port edi, ammo XX asrda, Port Sudan shahri qurilgandan soʻng, Suakin parchalanib ketdi. Orolning ijaraga olinishi Misr va Saudiya Arabistoni tomonidan xavotir bilan qabul qilindi, biroq Turkiya tomoni arab davlatlarining xavfsizligi xavf ostida emasligini, chunki hech narsa tahdid solmaganini taʼkidladi. Sudandagi harbiy toʻntarish va prezident Umar al-Bashir hokimiyatdan chetlatilganidan soʻng, Turkiya TIV Suakinni ijaraga olish boʻyicha kelishuv bekor qilinmaganini aytdi.

Iqtisodiy munosabatlar 
Turk shirkatlari tomonidan turli infratuzilma loyihalari va toʻgʻridan-toʻgʻri sarmoya yoʻli bilan kiritgan mablagʻ miqdori 650 million dollarni tashkil etadi. 2018-yilda mamlakatlar oʻrtasidagi oʻzaro tovar ayirboshlash hajmi 434 million dollarni tashkil etmoqda.

Manbalar 

Turkiyaning ikki tomonlama aloqalari
Turkiya
Sudan
Kos

Kos yoki Kos (    [kos] ) — yunon oroli. Egey dengizining janubi-sharqidagi Dodekan orollari zanjirining 1qismi. Kos - Rodos va Karpatosdan keyin Dodecanese orolining maydoni bo'yicha 3- yirik oroli. Uning aholisi 36,986  (2021 yil aholini ro'yxatga olish) bo'lib, u Dodekanes aholisi bo'yicha Rodosdan keyin 2- o'rinda turadi.  Orolning o'lchami  .  Maʼmuriy jihatdan Kos Janubiy Egey mintaqasining bir qismi boʻlgan Kos mintaqaviy birligi tarkibidagi munitsipalitetni tashkil qiladi. Orolning asosiy shahri va munitsipalitetning joylashgan joyi Kos shaharchasidir.

Ism 
Kos nomi (    , genitiv  )  1- marta “Iliada”  tasdiqlangan. Shu vaqtdan beri uzluksiz foydalaniladi. Boshqa qadimgi ismlar orasida Meropis,  Cea,  va Nymphaea mavjud.

Geografiya 
Kos Egey dengizida joylashgan. Uning qirg'oq  uzunligi .  U g'arbdan sharqqa cho'zilgan.

Orolda bir nechta burun burunlari bor, ularning ba'zilari antik davrda ma'lum bo'lgan. Cape Skandari, qadimgi Skandarium va shimoli-sharqda Skandarion ;  Janubda Lakter burni va Lakter. Gʻarbda Drekanum burni va Drekanon . 

Kos deb ataladigan asosiy shahar va portdan tashqari, Kos orolining asosiy qishloqlari Kardamena, Kefalos, Tingaki, Antimachia, Mastixari, Marmari va Pilidir. Kichikroqlari - Ziya, Zipari, Platani, Lagoudi va Asfendiu .

Iqlim 
Kos issiq yozgi O'rta er dengizi iqlimiga ega.

Hozirgi Kos munitsipaliteti 2011 yilda uchta munitsipalitetning qo'shilishi natijasida tashkil etilgan bo'lib, ular munitsipalitetlarga aylandi: 

 Dikaios
 Irakleides
 Kos

Munitsipalitetning maydoni 290,313 kishini tashkil qiladi.

Iqtisodiyot 
Turizm Kosdagi asosiy sanoat  orol plyajlarining asosiy diqqatga sazovor joy hisoblanadi. Orolning asosiy porti va aholi punkti Kos shahri, shuningdek, sayyohlik va madaniyat markazi hisoblanadi. Oqlangan binolar, jumladan, mehmonxonalar, restoranlar va 1 qator tungi klublar shaharning "bar ko'chasi" ni tashkil qiladi. Dengiz bo'yidagi Kardamena qishlog'i yosh dam oluvchilar uchun mashhur kurortdir (1- navbatda Buyuk Britaniya va Skandinaviyadan ) va ko'p sonli bar va tungi klublarga ega.

Yana qarang 

 Koan vinosi
 Gretsiyadagi vulqonlar ro'yxati
 Gretsiya orollari ro'yxati # Dodecanes orollari
 1991 yilda Ben Needhamning yo'qolishi .

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Joylshuv geografiya
Kos
Kruszyniany masjidi

Kruszyniany masjidi — Polshaning Podlaskie voivodeligidagi Kruszinyan qishlogʻida joylashgan yogʻoch masjid. Bino Polshadagi eng qadimgi Lipka tatar masjidi boʻlib, oʻlchami 10-13 metr boʻlgan toʻrtburchak shaklida qurilgan.

Tarixi 
Kruszinyany qishlogʻi qirol Ioann III Sobieski tomonidan Usmonli imperiyasiga qarshi urushda Polsha-Litva Hamdoʻstligi tomonida qatnashgan tatarlarga berilgan. Lipka tatarlari bu hududga joylashib olgandan soʻng, tatarlar masjidni qurdilar, bu haqda birinchi marta 1717-yilga oid hujjatda taʼkidlab oʻtilgan. Hozirgi masjid katta ehtimol bilan XVIII asrning ikkinchi yarmida yoki XIX asrning birinchi yarmida (binoning aniq qurilgan sanasi nomaʼlum) sobiq masjid oʻrnida qurilgan. 1846-yilda bino taʼmirlandi, bu haqda maʼlumot ayollar kirish eshigi yonidagi tosh lavhada yozib qoʻyilgan.

Ikkinchi jahon urushidan keyin bu hududga hozirgi Belarusiyadan kelgan repatriantlar va musulmonlar koʻchib keldilar. 2008-yilda Madaniyat va Milliy meros vazirligi tomonidan ajratilgan mablag‘ evaziga yog‘ochdan yasalgan bino xavfsizlik tizimi bilan jihozlandi.

Krusziniany qishlogʻi 2012-yil 20-noyabrda Polshaningmnmilliy tarixiy yodgorliklaridan biri (Pomnik historii) deb eʼlon qilindi. Uning roʻyxati Polsha Milliy merosi kengashi tomonidan yuritiladi. 2014-yil iyun oyida, masjid nomaʼlum bezorilar tomonidan haqoratli graffiti bilan buzib tashlangan.

Arxitekturasi 
Oʻz shakliga koʻra, bino yaqin atrofdagi ikkita minorali yogʻoch cherkovlarga oʻxshaydi. U 10 ga 13 metrli toʻrtburchak shaklida qurilgan. Ichki va tashqi tomondan toʻq yashil rangga boʻyalgan yogʻoch panellar bilan qoplangan. Shimol tomonda bino xuddi shunday yogʻoch bilan qoplangan ikkita minora bilan bezatilgan. Tomning tizmasida derazasiz va boshqalardan kichikroq uchinchi minora turadi, u mehrobga (devordagi Makka yoʻnalishini koʻrsatuvchi tokcha) biroz yaqinroq. Har bir katta va kichik minoraning tomi yassilangan dubulgʻa shaklida boʻlib, markazning bir nuqtasida yarim oy tasvirlangan. Binoning asosiy tomi shingil bilan qoplangan.

Ichki hudud ikki qismga boʻlingan, biri ayollar, ikkinchisi erkaklar uchun. Ayollar kirish joyi binoning asosiy oʻqi boʻylab joylashtirilgan. Uning tepasida uchburchak timpanum joylashgan boʻlib, uning yon tomonlarida ikkita minora joylashgan. Erkaklar kirish joyi yon tomonda. Ayollar boʻlimi erkaklar namozxonasidan sezilarli darajada kichikroq boʻlib, erkaklar boʻlimidan yogʻoch qism bilan ajratilgan boʻlib, undan taxminan 1 metr balandlikda xonaning uzunligi boʻylab oʻtadigan qism kesilib, shaffof plyonka bilan qoplangan. Erkaklar namozxonasining old tomonidagi devorda janubi-sharqqa Makka tomon ishora qilib, muqaddas kitoblar saqlanadigan mihrab joylashtirilgan.

Ichki hudud gilamchalar bilan bezatilgan, devorlar esa Qur’ondan xattotlik iqtiboslari bilan bezatilgan.

Rasmlar

Yana qarang 

 Polshada Islom
 Bohoniki masjidi, Polshadagi yana bir Lipka tatar masjidi
 Raižiai masjidi, Lipka tatar masjidi Litvada
 Navahrudak masjidi, Belarusiyadagi Lipka tatar masjidi

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Masjidlar
Din tarixi
Yevropa madaniyati