Charlz Simonyi

Charlz Simonyi (10-sentabr 1948-yilda tug'ilgan) - Vengriyalik-amerikalik dasturiy ta'minot me'mori.  

U birinchi marta Bill Geytsga grafik foydalanuvchi interfeysini taqdim etdi, keyinchalik uni o'z hayotida his qilgan ikkita inqilobchi narsadan birinchilari deb tasvirladi.

U Microsoft dastlabki Microsoft Office versiyasini yaratgan Microsoft dasturlari guruhini boshladi va boshqardi.

U niyatli dasturlash konsepsiyasini ishlab chiqish va sotish maqsadida "Intenttional Software" ni (Microsoft tomonidan 2017-yilda sotib olingan) asos solgan va boshqargan.

2007-yil aprel oyida Soyuz TMA-10 u kosmosda beshinchi kosmik sayyoh va ikkinchi Vengriyalik bo'ldi. 2009-yil mart oyida Soyuz TMA-14 kemasida u Xalqaro kosmik stansiya ikkinchi bor sayohat qildi.

2022-yil 15 noyabr holatiga ko'ra, Simonyining sof qiymati 5,2 milliard AQSh dollari edi.

Tarix

Erta hayot 
Simonyi Vengriya Budapeşt shahrida tug'ilgan. Uning otasi Károly Simonyi Budapeşt texnik universiteti elektr muhandisligi professor bo'lib, birinchi Vengriya yadro qismlar tezlatgichisini yaratgan. O'rta maktabda o'qiganida u 1960-yillarning boshida kompyuter laboratoriyasida kechki soqchi sifatida yarim vaqt ishlagan va katta sovet Ural II mainframe ustidan nazorat qilgan. U kompyuterga qiziqish ko'rsatdi va laboratoriya muhandislaridan biri tomonidan dasturlashni o'rgandi. Maktabni tashlaganida u kompayyerlarni ishlab chiqishni o'rgangan va ulardan birini hukumatga sotgan. U Daniya kompyuter savdo delegatsiyasi a'zolariga o'z kompilatori namoyishini taqdim etdi. 2006-yilda u yoshligida orzu "Ungariyadan chiqib, G'arbga ketish va erkin bo'lish" ekanligini aytdi.

Karyerasi 
Simonyi 17 yoshida Vengriyani qisqa muddatli viza bilan tark etdi, ammo qaytib kelmadi.  U 1966-yilda Daniya A / S Regnecentralen tomonidan ishga olingan va u Per Brinch Hansen va Peter Kraft bilan RC 4000 minikompyuter Real-time Control System-da ishlagan,  va Peter Naur bilan GIER ALGOL kompylatorida ishlagan.

Keyinchalik u 1968-yilda Daniya AQShga ko'chib o'tdi va Kaliforniya universiteti, Berkli o'qishga kirdi, u erda 1972-yilda Butler Lampson ostida Muhandislik matematikasi va Statistika bo'yicha bakalavr diplomini oldi.  U Nyu-Yorkdagi Juliard maktabi va Vengriyaning Peks universiteti tomonidan faxriy doktorlik darajasiga ega. 

1997-yilda Simonyi keng qo'llaniladigan ish stoli ishlab chiqarish dasturini ishlab chiqaradiganligi uchun Milliy muhandislik akademiyasi a'zosi etib saylandi. U 2008-yilda Amerika san'at va fanlar akademiyasi a'zosi bo'ldi. 1998-yildan buyon Simonyi Prinstondagi ilg'or tadqiqotlar instituti boshqaruvchilar kengashi a'zosi bo'lib xizmat qilib kelmoqda va 2008-yilda uning raisi bo'ldi.  Simonyi 2000-yilda Amerika muvaffaqiyat akademiyasining Oltin plakat mukofotiga sazovor bo'ldi.

Microsoft 
1981-yilda Metcalfe taklif qilganida, u Microsoft-da Bill Geytzni tashrif buyurdi. Simonyi Microsoft-da dasturlar guruhi tashkil etishni taklif qildi. Birinchi dastur WYSIWYG so'z protsessoridir.  Microsoftda Simonyi o'zining eng foydali mahsulotlari bo'lgan Word va Excel, shuningdek, Excelning oldingi Multiplanning tashkilot va dasturlarini qurdi. Simonyi dasturlar uchun "daromad bombasi" deb nomlangan strategiyani qo'llab-quvvatladi. Natijada paydo bo'lgan dasturlar juda ko'p portativ edi, garchi Microsoftning MS-DOS qaratilgan va IBMning standartlashtirishi portativlikni kamroq muhimlashtirgan bo'lsa ham. 

2004-yilda Simonyi axborot texnologiyalari sohasida o'zining innovatsion ishlarining sanoat bo'ylab ta'siri uchun Wharton Infosys Business Transformation Awardini olgan.

2017-yil 18 aprel kuni Microsoft tomonidan "Intenttional Software" sotib olingan.

Patentlar 
Simonyi hozirda 11 ta patentga ega:

Simonyi faol xayriyachi bo'lgan.

U uchta professorlik lavozimini tashkil etishni moliyalashtirdi:

 1995-yilda Oksford universiteti fanni o'rganish bo'yicha Simonyi professoriyasi, Richard Dawkins (1995-2008) tomonidan birinchi marta o'tkazildi, hozirda u Marcus du Sautoy tomonidan
 1997-2002 yillarda Stanford universiteti o'qitish sohasida innovatsiya uchun Simonyi professori, Eric S. Roberts tomonidan o'tkazilgan
 2005-yilda 25 million dollarlik xayr-ehson doirasida Nyu-Jersi shtatining Prinston shahridagi ilg'or tadqiqotlar institutida matematik fizika professori Simonyi, 2005-yildan hozirgacha Edvard Uiten tomonidan o'tkazilgan.

2017-yil fevral oyida Simonyi va uning rafiqasi Lisa yangi binoni tugatish uchun Vashington universiteti Kompyuter fanlari va muhandislik departamentiga 5 million dollar mablag' ajratishdi.

Simonyi Donald Tramp 2020-yilgi prezidentlik kampaniyasi 200 000 dollar mablag' sarfladi. 

Simonyi Marta Stewart bilan 2008-yilgacha 15 yil uchrashdi. 

Simonyi Shvetsiyalik millionerning qizi Lisa Persdotter bilan turmush qurgan. U undan 32 yosh kichik. Ular 2008-yil 22-noyabrda Shvetsiya Gotenburg shahrida bo'lib o'tgan xususiy marosimda turmush qurishdi. Ularning eng yaqin do'stlari, shu jumladan Bill Geyts ham ishtirok etdi.  Ular ikkita qizga ega bo'lishdi.

Manbalar 

Amerikalik filantroplar
Amerikalik informatiklar
Amerikalik dasturchilar
AQSh milliarderlari
Amerikalik fazogirlar
Yashayotgan insonlar
1948-yilda tugʻilganlar