MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Andrey Petrov (futbolchi)

Andrey Volodimirovich Petrov (1975-yil 22-dekabr)— yarim himoyachi sifatida oʻynagan Ukrainalik futbolchi. Dniproning „Dnepr“ jamoasi, Ukraina oliy ligasidagi o‘yinlari bilan tanilgan u Moldova oliy divizionida „Tiligul-Tiras“ va O‘zbekiston oliy divizionida Navbahor safida to‘p surgan.

Futbolchilik faoliyati 
Andrey Petrov Dniprodagi „Dnepr-75“ futbol maktabi talabasi boʻlib, 1992-yilda Rossiya birinchi ligasining „Volga“ jamoasi „Torpedo“ tarkibida futbol maydonlarida oʻynay boshlagan. 1993-yil oxirida u Ukrainaga qaytib keldi va keyingi yili u Dnepropetrovskning „Dnepr“ jamoasida atigi 3 ta oʻyin oʻtkazdi, asosan Dnepropetrovskning zaxira jamoasida oʻynadi. Oʻsha yili futbolchi birinchi liganing Nikopolning „Metalurg“ va ikkinchi liganing Pavlogradning „Shaxtyor“ klublarida ham toʻp surgan, qisqa vaqt davomida Rossiya ikkinchi ligasining „Kolos“ (Bykovo) jamoasida ham oʻynagan. 1995-yilda futbolchi Novomoskovskning „Zirka-Dnepr“ havaskorlar jamoasida oʻynagan. 1996-yilda Andrey Petrov birinchi liganing „Shaxtyor“ jamoasida Makievkada oʻynadi. Keyinchalik futbolchi „Agrovest“ va „Drujba-Hlib“ havaskor jamoalarida oʻynadi. 1998-yilda Petrov Aleksandriyaning „Poligraftexnika“ birinchi liga jamoasida oʻynadi va 1999-yilda yana „Drujba-Hlib“ havaskorlar klubida oʻynadi.

2003-yil oʻrtalarida Andriy Petrov Oʻzbekiston chempionatida Namangan viloyatinig Navbahor klubi futbolchisiga aylandi va u yerda yil oxirigacha oʻynadi. 2004-yil boshidan beri futbolchi Ukrainaning ikkinchi ligasining „Podilya“ jamoasida, Xmelnitskiyning „Podilya“ jamoasida oʻynadi va olti oy ichida u shu nomdagi viloyat markazining „Mikolayiv“ IFC oʻyinchisiga aylandi. 2005-yilda Petrov ikkinchi liganing „Krimteplitsia“ klubida oʻynadi, 2005 — 2006-yilgi mavsumda birinchi ligaga koʻtarildi. 2006-yilda futbolchi qisqa muddat Moldova oliy divizioni „Tiligul-Tiras“ klubida oʻynadi, keyinroq Ukrainaga qaytib keldi va u yerda Xersonning „Kristal“ jamoasida, keyinroq Krasnoperekopskning „Ximik“ jamoasida oʻynadi. 2011 yilda „Garay“ havaskorlar klubida oʻynadi, shundan soʻng u futbol maydonlarida oʻynashni toʻxtatdi.

Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan keyin 
Futbol maydonlaridagi oʻyinlarini tugatgandan soʻng, Andrey Petrov Volin Lutsk oʻrta maktabida murabbiy boʻlib ishlay boshladi. 2016-yil iyul oyi oxirida „Volin“ bosh murabbiyi Vitaliy Kvartsyaniy Ukraina chempionatida Dneprga qarshi oʻyinda Luchanning magʻlubiyatidan soʻng, jamoadagi yordamchilarini almashtirishga qaror qildi va Andrey Petrovni taklif qildi. uning yordamchisiga aylandi.

Manbalar

Havolalar 

 Profіl futbolіsta na saytі FootballFacts.ru (ros.)
 Profіl futbolіsta na saytі ukr-football.org.ua
 Statistika vistupіv v Ukraїnі na ofіsіynomu saytі UAF
 Statistika vistupіv gravsya na saytі allplayers.in.ua
Ukraina murabbiylari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Navbahor futbolchilari
Ukraina futbolchilari
1975-yilda tugʻilganlar
22-dekabrda tugʻilganlar
Ashirali Mamaturdiyev

Ashirali Mamaturdiyev— (1899-yil Oʻsh tumani Fargʻona viloyati, Rossiya imperiyasi — 1985-yil Oʻsh viloyati SSSR  Qirgʻiziston SSR) Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni sohibi va Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzosi.

Biografiya 
Ashirali Mamaturdiyev 1899-yilda Oʻsh tumani (Fargʻona viloyati, Rossiya imperiyasi) Dehqon-Qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan, millati oʻzbek. Mamaturdiyev A. yoshligida uzoq muddat mardikorlik qilgan . 1925-yilda u koʻmir koniga konchi sifatida kirdi va u yerda 1948-yilgacha ishladi.

1948-yildan Qorasuv tumanidagi „ Qizil-Sharq“ kolxozida paxtakor boʻlib ishlagan. 1949-yildan shu kolxozda paxtachilik boʻlimiga rahbarlik qilgan. 1950-yilda u KPSS aʼzoligiga qabul qilindi.

Ashurali Mamaturdiyev zvenosi 1950-yilda 6 gektar maydonning har gektaridan o‘rtacha 66,3 sentnerdan paxta xomashyosi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 20-martdagi farmoni bilan unga Lenin ordeni, O‘roq va Bolg‘a oltin medali va Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlandi.

U federal ahamiyatga ega shaxsiy nafaqaxoʻr edi, 1985y-ilda 86-yoshida vafot etdi.

Mukofotlari 

Sotsialistik Mehnat Qahramoni (20.03.1951)

Lenin ordeni

O‘roq va Bolg‘a oltin medali

Adabiyotlar 

„Qirgʻiziston“. Uluttuk ensiklopediyasi: Boshki nashri. Asanov Y. A., B.: Mamlekettik til jana ensiklopediya borboru, Bishkek

Borbugulov M., Oʻsh tariyhi ensiklopediyasi, Frunze, 1989-yil. Qoʻl ostida Juraeva B. J. „Qirg‘iziston ravnaqi yo‘lida“ Qirg‘izistonning ko‘zga ko‘ringan o‘zbeklari haqida entsiklopedik nashri, 336 bet, „Rizvon“ O‘sh shahri, 2017-yil .

Yana qanang 

Qirgʻiziston Sotsialistik Mehnat Qahramonlari

Manbalar

Havolalar 

 Ashurali Mamaturdiyev 
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Lenin ordeni sohiblari
1985-yilda vafot etganlar
1899-yilda tugʻilganlar
Shoh (shaxmat)

Shoh (♔, ♚) shaxmat oʻyinidagi eng muhim donadir. U har qanday qoʻshni kvadratga oʻtishi mumkin; rokirovka deb nomlanuvchi harakatni ham amalga oshirishi mumkin. Agar oʻyinchining shohi kisht berishda tursa, u shohini olib qochishi yoki yoʻlini toʻsishi kerak. Agar buni amalga oshirishning iloji boʻlmasa, qirol motda deb aytiladi.

Adabiyotlar

Shaxmat
Sajjod H. Rizviy

Sajjod Hayder Rizviy — tarixchi va da islom intellektual tarixi va islomshunoslik professori.

Biografiyasi
Rizviy zamonaviy tarix boʻyicha bakalavr va magistr darajasini, shuningdek, Oksford universitetida zamonaviy Yaqin Sharq tadqiqotlari boʻyicha MPhilni tamomlagan. Cambridge  universitetida sharqshunoslik fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi. Rizviy Exeter universitetida islom intellektual tarixi professori sifatida koʻchib oʻtgunga qadar da oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

Ishlari
 Mulla Sadra and Metaphysics: Modulation of Being
 Mullā Ṣadrā Shīrāzī: His Life and Works and the Sources for Safavid Philosophy

Manbalar
Mercy Corps

Mercy Corps — iqtisodiy, ekologik, ijtimoiy va siyosiy beqarorlikning turli shakllarini boshdan kechirgan yoki boshdan kechirayotgan o‘tish davri sharoitlarida faoliyat olib yboruvchi global nodavlat, gumanitar yordam tashkiloti. Ushbu tashkilot 220 milliondan ortiq kishiga gumanitar mojarolardan omon qolishlari, turmush sharoitlarini yaxshilashlari va jamoalarining barqaror rivojlanishga erishlari uchun koʻmaklashganini daʼvo qilib keladi.

Mercy Corps „odamlarga xavfsiz, ishonchli va adolatli jamiyat qurishda yordam berish orqali qashshoqlik va zulmni yengillashtirish“ni oʻzining missiyasi deb biladi. 2021-yilning avgust holatiga ko‘ra, tashkilot 38 mamlakatda, shu jumladan, Afg‘oniston, Markaziy Afrika Respublikasi, Myanma va Yamanda faoliyat yuritib keladi. Uning dasturlari mojarolarni boshqarish, voyaga yetmaganlardan tortib qishloq xo‘jaligi va oziq-ovqat xavfsizligigacha bo‘lgan bir qator gumanitar sektorlarga qaratilgan.

Manbalar

Havolalar 

Tashkilotlar
Gumanitar yordam tashkilotlari
Safiltoʻda kompleksi

Safiltoʻda kompleksi — ziyoratgoh va masjiddan iborat kompleks. Fargʻona viloyati Margʻilon shahri Go‘riavval MFY hududidagi, Tinchlik ko‘chasi 282-uy joylashgan.

Rus topografi Lebedevning 1875-yilda Marg‘ilon inshoatlari ro‘yxatini tuzganda  Safilto‘da masjidi va qabristonini ham kiritgan.

Sankt-Peterburgda joylashgan Saltikov-Shedrin kutubxonasining Sharq qo‘lyozmalari bo‘limida bir qancha hujjatlar saqlanib qolgan. Ulardan biri Marg‘ilon uyezdidagi vaqf yerlarlariga solingan mulk solig‘i hujjatlarining uch joyida: Auovvol volostini Mo‘yan qishlog‘ida va Chimyon volostining Yoyilma qishlog‘ida va Yozyovon volosti Arabmozor qishlog‘ida „Safilto‘da“ masjid va qorixonasining 64 desyatina vaqf yerlari borligi haqida maʼlumot berilgan.

1938-yili A. K. Pisarchik „Safilto‘da“ qabri haqida usta Xo‘jali Soliyevdan ayrim maʼlumotlarni yozib olgan. Ustaning so‘zlariga ko‘ra, Safilto‘da aslida, dastlab „Sonto‘da“ deb atalgan. Buning sababi avvalgi vaqtlarda mozor o‘rnida shahar devori o‘tgan bo‘lib, aynan shu yerlarda Maʼdalixon va Mallaxon davrida marg‘ilonliklar bilan qipchoqlar o‘rtasida janglar bo‘lib o‘tgan. Mazkur janglar davomida har ikki tomondan ham juda ko‘p jangchilar halok bo‘lganlar. Shuning uchun bu yer ko‘p sonli jangchilar to‘dasi halok bo‘lganligi uchun „Sonto‘da“ deb atalgan.

Keyinchalik tinchlik oʻrnatilgandan soʻng, janchilarning jasadini shu yerning o‘ziga dafn etganlar. „Safilto‘da“ mozori esa o‘sha urushlarda jasorat ko‘rsatgan mashhur lashkarboshilardan birining qabri bo‘lib, aholi tomonidan ziyoratgohga aylantirilgan.

Mozorga tutash qilib hijriy 1320, milodiy 1900-yilda masjid qurilgan. Qishki nomozxona va ayvoni yaxshi saqlangan. Qurilganidan buyon kompleks restavratsiya	qilinmagan.	Shiftlarga	solingan	baʼzi	naqshlar	„Sirli masjid“dagi naqshlarga o‘xshash. Shiftlardagi to‘sinlar orasiga masjidning qurilgan yili yozilgan. Lekin quruvchi va naqqoshning ismi yozilmagan. Kompleks kimning pul mablag‘lari evaziga qurilganligi ham nomaʼlum.

Manbalar 

Turizm
Fargʻona viloyati
Enadjon Boymatova

Enadjon Boymatova( 1923-yilda Fargʻona viloyati Qoʻqon tumanida tavallud topgan — 2011-yil vafot etgan) — Tojikiston SSR Konibodom viloyati „Moskva“ kolxozi raisi boʻlgan. Enadjon Boymatova Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1960-yil).

Biografiyasi 
Enadjon Boymatova 1923-yilda Farg‘ona viloyati Qo‘qon tumanida tavallud topgan.1945-yildan KPSS (b) aʼzosi.1935—1942-yillarda kolxozchi, 1943—1956-yillarda brigadir, 1957-yildan Tojikiston SSR Konibodom tumanidagi „Moskva“ kolxozining raisi boʻlib ishlagan. Enadjon Boymatova bu lavozimlarda 1988-yilgacha ishlagan. 1988—2002-yillarda iqtisod raisi Tojikiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan xodim Nabijon Inomov boʻlgan.
4—9-chaqiriqlar Tojikiston SSR Oliy Soveti deputati etib saylangan. Keyinchalik „Moskva“ kolxozi E.Boymatova nomi bilan atalgan.2007-yil iyun oyida Respublika Prezidenti Imomali Rahmon Tojikistonning ushbu ilgʻor iqtisodiyotiga tashrif buyurgan.Enadjon Boymatova 2011-yil 14-yanvarda 87 yoshida Qonibodamda vafot etgan va Tojikistondagi so‘nggi Sotsialistik Mehnat Qahramoni bo‘lgan.SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1960-yil 7-martdagi farmoni bilan Xalqaro xotin-qizlar kunining 50 yilligi munosabati bilan mehnatdagi ulkan yutuqlari va ayniqsa samarali ijtimoiy faoliyati uchun Inadjon Baymatovaga Oʻzbekiston Respublikasi Qahramoni unvoni berilgan. Sotsialistik mehnat Lenin ordeni va Oʻroq va bolgʻa oltin medali bilan mukofotlangan.
Enadjon Boymatova beshta Lenin ordeni, Oktyabr inqilobi ordeni, Mehnat Qizil Bayroq, Xalqlar doʻstligi ordenlari, beshta Mehnatdagi xizmatlari uchun medali (shuningdek, SSSR VDNKhning beshta medali) bilan taqdirlangan.

Mukofotlari 
Oktyabr inqilobi ordeni.
Lenin ordeni.
Mehnat Qizil Bayroq ordeni.

Manbalar
Abduqodir Aliaxunov

Abduqodir Aliaxunov ( ; 1902-yil, Fargʻona viloyati Oʻsh tumani — 1972-yil, Oʻsh viloyati) — Qirgʻiziston janubida Sovet hokimiyatini oʻrnatish, bosmachilarga qarshi kurash va kolxoz qurilishining faol ishtirokchisi, paxtakor, „Qizil-Shark“ boʻgʻin xoʻjaligi aʼzosi. Kelajakda Tashirov nomidagi, Oʻsh tumani, hozirgi Qorasuv tumani, Oʻsh viloyati, Qirgʻiziston SSR. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Biografiyasi 
Abduqodir Aliaxunov 1902-yilda Fargʻona viloyati Oʻsh uyezdi Dehqon qishlogʻida dehqon oilasida tavallud topgan, millati oʻzbek. U oʻz faoliyatini 1918-yilda boshlagan.

Fuqarolar urushi yillarida Qirgʻiziston janubida bosmachilarga qarshi kurashda faol qatnashgan. 1922 — 1929-yillarda Abduqodir Alioxunov okrug Butunittifoq leninchi kommunistik yoshlar soyuzi komiteti kotibi, keyinchalik okrug ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, tuman moliya boʻlimi boshligʻi lavozimlarida ishladi. 1949-yildan „Qizil-Sharq“ qishloq xoʻjaligi arteli aʼzosi. 1950-yildan „Qizil-Sharq“ kolxozining paxtakorlik brigadasi brigaid boʻlgan.

U rahbarlik qilgan zveno 1950-yilda belgilangan 6 gektar yerning har gektaridan 72,85 sentnerdan paxta yetishtirishga erishdi. Ushbu yutuqlari uchun SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1951-yil 20 martdagi Farmoni bilan Aliaxunov Abduqodir Sotsialistik Mehnat Qahramoni faxriy unvoni, Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali bilan taqdirlangan.

Alioxunov Abduqodir bir necha bor mahalliy Sovetlar deputati etib saylangan. Tuman va viloyat partiya konferensiyalari ishida qatnashdi.

Mukofotlari 

Sotsialistik Mehnat Qahramoni (20.03.1951)

Lenin ordeni

Xotirasi 
Qorasuv tumanidagi koʻchaga uning nomi berilgan.

Yana qarang 

Qirg'iziston Sotsialistik Mehnat Qahramonlari

Manbalar

Adabiyotlar 

 Qirgʻiziston. Uluttuk ensiklopediyasi: Boshki ed. Asanov Y. A., B.: Mamlekettik til jana ensiklopediya borboru, Bishkek
 Borbugulov M., Oʻsh tariyhi ensiklopediyasi, Frunze, 1989
 Qoʻl ostida Juraeva B. J. „Qirg‘iziston ravnaqi yo‘lida“ Qirg‘izistonning ko‘zga ko‘ringan o‘zbeklari haqida entsiklopedik nashr, 336 bet, „Rizvon“, O‘sh shahri, 2017 y .

Havolalar 

 Aliaxxunov koʻchasi (mavjud havola)

Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Lenin ordeni sohiblari
1972-yilda vafot etganlar
1902-yilda tugʻilganlar
Laylixon Moidova

Laylixon Moidova(1916-yil O‘sh,O‘sh tumani,Fargʻona viloyati — 1997-yil) — Bobur nomidagi Oʻsh davlat akademik oʻzbek musiqali drama teatri aktrisasi. Qirgʻiziston SSR xalq artisti (1953-yil),Qirgʻiziston madaniyati va sanʼati rivojiga katta hissa qoʻshgan.

Biografiyasi 
Laylixon Moidova 1916-yil 15-mayda O‘sh shahrida tavallud topgan.1929-yildan O‘sh o‘zbek drama teatrida rassom bo‘lib 35 yil davomida shu teatrda ishlagan. Ajoyib aktrisa Laylixon Moidova 60 dan ortiq bosh rollarni ijro etgan. Laylixon Moidovanga „Ona dalasi“ — Tolgʻonay, „Leyli va Majnun“ — ona, „Maysaraning nayranglari“ — Maysara, „Muhabbat Yarovaya“ — Lyubov Yarovaya spektakllaridagi obrazlar, shuningdek, bosh roldagi obrazlar alohida shuhrat keltirgan. Laylixon Moidova Raisa „Vatanga muhabbat“ spektaklida oʻynagan.1939-yilda Moskvada oʻtkazilgan qirgʻiz sanʼati va adabiyoti dekadasida qatnashgan.
Laylixon Moidovaning hayotidagi kulminatsion voqea 1953-yilda Frunze va Chimkent shaharlarida gastrol safari boʻlgan. Gastrol safaridan ketgach, Laylixon Moidovanga Qirgʻiziston SSR xalq artisti faxriy unvoni berilgan. Isteʼdodli aktrisa teatr sanʼati rivojiga, o‘zbek va qirg‘iz madaniyatini yaqinlashtirishga qo‘shgan ulkan hissasi uchun bir necha bor Qirg‘iziston SSR hukumatining diplomlari bilan taqdirlangan.Laylixon Moidova 1960-yil 7-martda Mehnat Qizil Bayroq ordeni,1953-yil Qirgʻiziston SSR xalq artisti medallari bilan taqdirlangan.

Laylixon Moidova 1997-yil 27-yanvarda O‘sh shahrida vafot etgan. O‘sh shahrida uyashagan ko‘chaga Laylixon Moidovaning nomi berilgan.

Teatrdagi roʻllari 
 „Onalar dalasi“ — Tolgʻonay.
 „Layli va Majnun“ — ona.
 „Maysaraning nayranglari“ — Maysara.
 „Sevgi Yarovaya“ — Lyubov Yarovaya.
 „Vatanga muhabbat“ spektaklida Raisaning bosh roli.

Mukofotlari 
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1960-yil 7-mart).
 Qirgʻiziston SSR xalq artisti (1953-yil).
 Qirgʻiziston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy diplomi.
 Qirgʻiziston SSR Madaniyat vazirligining faxriy yorligʻi.

Yana qarang 
Bobur nomidagi Oʻsh davlat akademik oʻzbek musiqali drama teatri
Rahmonberdi Madazimov
Boltihoji Sultonov
Joʻraxon Rahmonov
Oʻrinboy Rahmonov

Havolalar 
 Laylixan Maidova 
 „Yubileynie meropriyatiya na 2018 god“ Rasporyajenie PKR № 72-r ot 01.03.2018 goda
 Yubileynie meropriyatiya v Kirgizstane

Manbalar
Akbar Moʻminov (siyosatchi)

Akbar Moʻminov — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

Biografiyasi 

1909-yilda Niyozbek qishlogʻida tugʻilgan. 1932-yildan KPSS aʼzosi.

1925-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda ishlagan. 1925 — 1961-yillarda Konibodom viloyatida mardikor, Shahrinau tuman partiya qo‘mitasi targ‘ibot va tashviqot bo‘limi targ‘ibotchisi, tuman gazetasi, Shahrinau tuman partiya qo‘mitasi kotibi, Regar tuman partiya qo‘mitasi ikkinchi kotibi, Stalinobod viloyat partiya qo‘mitasi kadrlar bo‘limi mudirining o‘rinbosari, Tojikiston Kommunistik partiyasi Qo‘rg‘on-tepa viloyat qo‘mitasi birinchi kotibi, birinchi. Tojikiston Kommunistik partiyasi Regar tuman qo‘mitasi kotibi, Tojikiston Kommunistik partiyasi Mikoyanobod tuman qo‘mitasi birinchi kotibi, mas’ul tashkilotchi, Tojikiston Kommunistik partiyasi Leninobod viloyat qo‘mitasi partiya organlari bo‘limi mudiri, birinchi. Proletar okrug partiya komiteti kotibi, Leninobod viloyat partiya qoʻmitasining maʼmuriy-savdo va moliya organlari boʻlimi mudiri.

Tojikiston SSR Oliy Soveti deputati etib saylangan.

Manbalar

Havolalar 

Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
1909-yilda tugʻilganlar
Germaniya Yangi Gvineyasi

Germaniya Yangi Gvineyasi () — Germaniya imperiyasining 1885-yildan 1915-yilgacha mavjud boʻlgan koloniya mulkining nomi. Quruqlik maydoni — 242,476 km². U Tinch okeanidagi quyidagi hududlarni oʻz ichiga olgan:
Kayzer Vilgelm Yeri Yangi Gvineya orolining shimoli-sharqida (1885-yildan)
Bismark arxipelagi (1895-yildan)
Karolina orollari (1899-yildan)
Mariana orollari (Guamdan tashqari) (1899-yildan)
Nauru (1888-yildan)
Marshall orollari (1885-yildan)
Shimoliy Solomon orollari (1885-yildan)

Tarixi

1880-yillarning boshlarida Yangi Gvineya orolida faqat Niderlandiyaning oʻz mustamlakasi boʻlgan (u gʻarbiy qismida joylashgan edi). Orolning sharqiy qismi hech qanday Yevropa kuchiga boʻysunmagan. O‘sha davrda jahon miqyosida o‘z mavqeini mustahkamlagan va mintaqada savdo manfaatlariga ega bo‘lgan Germaniya imperiyasi mavjud vaziyatdan unumli foydalanishga qaror qildi. Ammo 1883-yilda Britaniyaning Kvinslend komissari Buyuk Britaniyaning Yangi Gvineya orolining butun janubi-sharqiy qismiga homiylik qilishini eʼlon qildi. Biroq, bu hududni egallab olishdan manfaatdor boʻlmagan Britaniya hukumati Kvinslend komissarining harakatlarini qonuniy deb tan olmadi.

Germaniya, 1884-yilda Yangi Gvineya kompaniyasiga asos soldi, u darhol oʻz agenti Fridrix Finshni orolga yubordi, u Germaniya bayrogʻini Yangi Gvineya orolining shimoliy-sharqiy qismi va Yangi Britaniya oroli ustidan koʻtardi. Bu Kvinslendda keng tarqalgan norozilikka sabab boʻldi, unda Germaniya imperiyasining harakatlari dushmanlik deb qaraldi. Natijada, 1885-yil boshida Germaniya yaqinda bosib olgan Yangi Gvineya shimoli-sharqiy qismiga Britaniya homiyligi eʼlon qilindi. Faqat Germaniya bosimidan soʻng (u Buyuk Britaniyani Misr masalasini koʻtarish imkoniyati bilan tahdid qildi) 1885-yil aprelda shartnoma imzolandi. Germaniya Yangi Gvineyaning Kayzer Vilgelm yerlari va Bismark arxipelagi deb ataladigan shimoli-sharqiy qismini va Buyuk Britaniyaning janubi-sharqiy qismini tark etdi.

19-asrning oʻrtalaridayoq Marshall orollarida birinchi nemis savdogarlari paydo boʻldi va 1878-yilda Jaluit orolining rahbari bilan savdo shartnomasi imzolandi. Biroz vaqt oʻtgach, Marshall orollari Germaniya Yangi Gvineya protektorati tarkibiga kirdi. 1888-yilda Nauru oroli koloniya tarkibiga kirdi. Rim papasi Leo XIII marhamatidan keyin Germaniya Mariana va Karolina orollarini egallab oldi.

1914-yil sentyabrda Birinchi jahon urushi boshlanganidan keyin Kayzer Vilgelm yeri, Bismark arxipelagi va Nauru Avstraliya qoʻshinlari tomonidan bosib olindi. 1914-yil oktyabr oyida Mariana, Karolina va Marshall orollari deyarli jangsiz Yaponiya armiyasiga topshirildi.

Yana qarang
Yangi Gvineya markasi
German Detsner — mustamlaka qoʻshini ofitser, Yangi Gvineya tadqiqotchisi. 1919-yilda avstraliyaliklarga taslim boʻldi.
Germaniya Yangi Gvineyasi tarixi boʻyicha xronologik jadval

Ushbu sahifada Germaniya Yangi Gvineyasi tarixi boʻyicha xronologik jadval mavjud. Qoʻshimcha maʼlumot olish uchun Germaniya Yangi Gvineyasi maqolasiga qarang.

Ushbu xronologik jadval toʻliq emas; baʼzi muhim voqealarni eslatib oʻtilmaslik mumkin. Agar shunga oʻxshash voqealarni bilsangiz, ular haqida maʼlumot yuboring.

XIX asr

XX asr

Yana qarang
Papua — Yangi Gvineya tarixi
Nauru tarixi
Palau tarixi
Nigʻmat Haydarov

Nigʻmat Otaboevich Haydarov (1917-yil 8- fevral Andijon viloyati)— Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

Biografiyasi 
Nigʻmat Haydarov 1917-yilda Leninskda (Andijon viloyati) tavallud topgan. Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzosi.

1939-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda ishlagan. 1939 — 1967-yillarda ishchi va dehqon Qizil Armiyasi askari, 28-Zsbr 369-ZSP va OdVO 150-diviziyasi 397-ap tarkibida Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Surxondagi sovxoz direktori va Daryo viloyati, O‘zbekiston Kompartiyasi Surxondaryo viloyatlari Denov tuman qo‘mitasining birinchi kotibi lavozimlarida ishlagan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi farmoni bilan unga Lenin ordeni, „O‘roq va Bolg‘a“ oltin medali bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

O‘zbekiston SSR Oliy Kengashining 4- va 5-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

Nig‘mat Haydarov 1985-yildan keyin vafot etgan.

Mukofotlari 
Lenin ordeni
Sotsialistik Mehnat Qahramoni

„O‘roq va Bolg‘a“ oltin medali

Manbalar

Adabiyotlar 

O‘zbekiston SSR Oliy Kengashi deputatlari va O‘zbekiston SSR va Qoraqalpog‘iston ASSRdan saylangan SSSR Oliy Soveti deputatlarining ro‘yxati (To‘rtinchi chaqiriq) [Matn] : 1-fevral holatiga koʻra 1958 yil / Maʼlumot. stat. va boshqalar. Oʻzbekiston Oliy Soveti Prezidiumi. SSR. — Toshkent : [b. va.], 1958. — 94 b.; 22 sm

Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
1917-yilda tugʻilganlar
8-fevralda tugʻilganlar
Mumin Muxitdinov

Mumin Muxitdinovich Muxitdinov (1914-yil Marg‘ilon, Rossiya imperiyasi — 1989-yil 27-aprel, Farg‘ona, Oʻzbekiston SSSR, SSSR) — sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi, Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzosi.

Biografiyasi 
Mumin Muxitdinov 1914-yilda Farg‘ona viloyati Marg‘ilonda tavallud topgan. 1941-yildan Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzosi.

1932-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda ishlagan. 1932 — 1986-yillarda Farg‘ona viloyati Marg‘ilon shahrida artel ishchisi, o‘qituvchi, maktab direktori, komsomol xodimi, Ulug‘ Vatan urushi qatnashchisi, bir qator tuman partiya komitetlarining birinchi kotibi va O‘zbekiston Kompartiyasi Bog‘dod tuman qo‘mitasi birinchi kotibi lavozimlarida ishlagan. Oʻzbekiston Kompartiyasi Oxunboboyev tuman qoʻmitasi birinchi kotibi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Oʻzbekiston okrug qoʻmitasi birinchi kotibi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Margʻilon shahar qoʻmitasi birinchi kotibi va Fargʻona viloyatida partiya xodimi sifatida faoliyat yuritgan.

Muxitdinov davrida Margʻilon 100 mingdan ortiq aholi istiqomat qiladigan shaharga aylandi.

O‘zbekiston SSR Oliy Sovetining 4, 5, 6 va 7-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

Mumin Muxitdinov 1989-yilda Farg‘ona viloyatida vafot etgan.

Mukofotlari 
2 marta Lenin ordeni

Mehnat Qizil Bayroq ordeni

II darajali Vatan urushi ordeni

Mehnat Qizil Bayroq ordeni

Xalqlar doʻstligi ordeni

Manbalar

Havolalar 

 Nekroloq
 GLE2
14-fevralda tugʻilganlar
1914-yilda tugʻilganlar
Margʻilonda tugʻilganlar
27-aprelda vafot etganlar
1989-yilda vafot etganlar
Fargʻonada vafot etganlar
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari
Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari