MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
De Smet (Janubiy Dakota)

De Smet () — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda 1 089 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi 
De Smet shahri  (44,385871, −97,551703) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi.

Demografiyasi 
2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda shaharda 1 089 kishi, 478 xonadon va 290 oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 98,8% oq tanlilar, 0,1% afro-amerikaliklar, 0,6% tubjoy amerikaliklar, 0,1% osiyoliklar va 0,5% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqning ispan yoki lotin millatiga mansublari 0,5% edi.

Shaharda 478 ta xonadonning 24,3 foizida 18 yoshgacha bo‘lgan bolalari bor, 52,3 foizi er-xotinlar, 5,4 foizida eri bo‘lmagan ayollar, 2,9 foizida xotini bo‘lmagan erkaklar, 39,3 foizi oilasizlar edi. Uy xoʻjaliklarining 35,6 foizini bir kishi va 22,6 foizini 65 va undan katta yoshdagi bir kishi tashkil etdi.

Aholining oʻrtacha yoshi 49,6 yoshni tashkil etadi. Aholining 22 foizi 18 yoshgacha boʻlgan; 4,1% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 17,9% 25 dan 44 gacha; 26% 45 dan 64 gacha; va 29,9% 65 va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 47,2% erkaklar va 52,8% ayollarni tashkil qiladi.

Uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 27 760 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 41 989 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 24 722 dollarni, ayollarniki esa 20 417 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 15 372 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 7,3 foizi va aholining 11,1 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 7,1 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 18,3 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar 

Janubiy Dakota shtatidagi shaharlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turunj,torondj

Turunj soʻzi eski oʻzbek tilida fors-tojik tilidan oʻzlashgan boʻlib, u limon, apelsinlar oilasiga kiruvchi yoqimli hidli, hushtam, suvli meva nomini aytaydi. Qadimgi yozma manbalarda uchramaydi. Alisher Navoiy asarlarida:
Ey chuchuk jonim sening shirin labing,
Mevai jonim turunji gʻabgʻabing.
(Gʻaroyib us-Sigʻar , 359)

Etimoni 
Soʻzning etimoni haqida hech maʼlumot yoʻq. Eski tojik tilida turunj, hozirgi tojik tilida turunj (nok), fors tilida ترنج (torondj) tarzida qoʻllanadi. Turkiy tillarda ishlatilmaydi. Bu soʻz haqida „Gʻiyos ul-lugʻat“da keng maʼlumot berilgan. Hozirgi fors tilida rang bildiruvchi(torondji) — (toʻq sariq, zargʻaldoq rangli) soʻzi borki, u turunj soʻzi bilan bir xil asosdan boʻlishi kerak. Bundan tashqari, fors-tojik tilidagi turup-turp soʻzi bilan turunj soʻzlarida qandaydir yaqinlik borga oʻxshaydi. Chunki fors-tojik tilida tar soʻzi mevaning tozaligini, yangiligini ifodalashda qatnashadi. Yana tarmeva soʻzi ham bor. Shuning uchun ham bu soʻzlar asosini tar morfemasi tashkil qilgan boʻlishi kerak (tarunj, tarup-tarip).

Manbalar
Marokashdagi katoliklik

Marokashdagi katoliklik yoki Marokashdagi katolik cherkovi butun dunyo katolik cherkovining bir qismidir.  Marokashdagi katoliklar soni qariyb 23 ming kishini tashkil etadi (jami aholining 0,07%) .

Tarix 
Xristianlik hozirgi Marokash hududida II asr boshlarida paydo boʻlgan. Xristian yeparxiyalarining aksariyati kech Rim imperiyasi davrida shakllangan. 720-yilda islom paydo boʻlishi bilan xristian jamoalari qisqarishni boshladi.1219 yilda Frensis Assisi Marrakesh va Seutada shahid boʻlgan fransiskaliklar Berard, Oto, Piter, Akkursius va Adyutani bu erga yubordi. 1225-yilda Muqaddas Taxt Dominikan ordeni ruhoniysi Dominikni Almohad hukmronligi ostidagi hududlarga episkop etib tayinladi.1226-yilda u Fes shahrining episkopi etib tayinlandi. 1232- yilda yepiskop Dominik musulmonlar qoʻlida shahid boʻldi.

Birinchi katolik cherkovi 1234-yilda Marrakeshda tashkil topgan. Keyinchalik Seuta (1415), Tanjer (1471) va Safi (1487) da boshqa cherkov tuzilmalari paydo boʻla boshladi.

XIV-XVII asrlarda Marokashda Mersedarlar va Trinitarlarning monastir ordenlaridan boʻlgan rohiblar harakat qilib, qullarni sotib olib, ularni katoliklik diniga oʻtkazdilar.

1566-yilda Marrakesh yeparxiyasi tugatildi.

1630-yilda Marokash yeparxiyasi havoriylik prefekturasi darajasiga tushirildi. Uning rahbarligi fransisklarga ishonib topshirilgan. 18-asr oʻrtalarida Marokashda qul savdosi tugatilgandan soʻng yevropalik savdogarlar va dengizchilar hisobiga katoliklar soni biroz koʻpaydi.

1908-yilda papa Piy X Marokashning havoriylik prefekturasi maqomini havoriy vikariat darajasiga koʻtardi. 1923-yilda Rim papasi Piy XI ikkita havoriylik vikariatini oʻrnatdi: Ispaniya protektoratida Tanjer va Fransiya protektoratida Rabat.  1955- yil 14-sentyabrda va 1956-yil 14-noyabrda Tanjer Apostol Vikariati va Rabat Apostol Vikariati Muqaddas Taxt hokimiyati ostidagi arxeparxiya maqomiga koʻtarildi.

1976-yilda Muqaddas taxt qarorgohi Rabotda boʻlgan Marokashga nunsiy tayinladi.

1985-yil 19-avgustda Papa Ioann Pavel II Kasablankaga tashrif buyurdi.

Tuzilishi 
Marokashdagi Rim-katolik cherkovining tuzilishi ikkita arxeparxiyadan iborat:

 Rabat arxiyeparxiyasi;
 Tanjer arxiyeparxiyasi.

Tashkiliy jihatdan Rabat va Tanjer arxeparxiyalari Shimoliy Afrika katolik yepiskoplari konferentsiyasi aʼzolari hisoblanadi.

Manbalar
Janubiy Koreya milliy taqinchog'i "Norige"

Norige (koreyscha : 노리개) — qadim zamonlardan Choson sulolasigacha ayollarni parvarish qilish uchun ishlatiladigan aksessuarlar va zargarlik buyumlari turi. Koryo sulolasigacha odatda belda joylashgan Norige, Koryo sulolasining oxiridan jeogori qisqarganligi sababli chogori ostida paydo boʻldi. Norige koʻplab ayollarning, shu jumladan boy va chiroyli erkaklarning xohish-istaklarini oʻz ichiga olgan aksessuar rolini oʻynadi.

Foydaliligiga kelsak, u asosan hanbok koʻylagi tepasiga yoki yubkaning beliga kiyilib, hanbokning oʻziga xos goʻzalligini yanada taʼkidlaydi.

U nafaqat qirollik saroyida, balki yuqori jamiyatda va oddiy odamlarda ham bezak sifatida keng qoʻllaniladi. Norige bandli pullar, zargarlik buyumlari, tugunlar va spirtli ichimliklardan iborat.

Norige turli xil naqsh va kashtalarga ega, shuning uchun ularning har biri boshqacha maʼnoga ega. Bu erda nafaqat anor kabi mevalar, balki goblinlar shaklidagi norigelar ham bor, bu esa yovuz ruhlardan qutulishni anglatadi.

Umuman olganda, norige kiysa, bitta noriga, uchta bitta noriga birga kiysa, samjak norige deyiladi. Shakllar juda xilma-xildir, masalan, sikadalar, yarasalar, baqlajonlar, chondo va tuho. Norigening shakli va materiali oilaviy urf-odatlarni anglatadi, shuning uchun boy zodagon oilalarda uni oʻz farzandlariga topshirish odati bor edi. Oʻsha rolda u soʻrgʻich bilan oʻynaydigan ayol uchun metafora sifatida ham qoʻllaniladi.

Izoh 

 Goblin naqshli norige. Madaniyat va turizm vazirligi portali 2011-07-31
 Kumush qoʻngʻiroq norige.
Harry Lewis

Harry Charles John Lewis (1997-yil, 20-dekabrda tugʻilgan) — ingliz professional futbolchisi, Ikkinchi liga vakili „Bradford City“ klubida darvozabon sifatida oʻynaydi.

Klubdagi faoliyati 
Lewis Southampton akademiyasiga 2015-yilda Shrewsbery Town klubidan kelib qo‘shilgan. Southampton U-23 jamoasida ajoyib taassurot qoldirgandan soʻng, Lewis „Southampton“ klubi safidagi professional debyutini 2017-yil, 7-yanvarda Angliya kubogi oʻyinida „Norwich City“ klubiga qarshi oʻtkazdi. U oʻyinda davomida penaltini oʻtkazib yubordi, natijada „Southampton“ klubi Carrow Roadda 2:2 hisobi bilan yakunlangan oʻyinda durangga imzo chekdi.

2017-yilning 14-iyulida u Shotlandiya chempionatining „Dundee United“ klubiga bir yillik ijara asosida qo‘shildi, shuningdek, „Southampton“ klubi bilan yangi uch yillik shartnoma imzoladi. Besh kundan keyin u Shotlandiya liga kubogida Highland Football League klubi Buckie Thistle ustidan 3:0 hisobida jamoasi bilan gʻalaba qozondi. U barcha musobaqalarda 39 ta oʻyinda maydonga tushib, Dundee United klubiga ligada uchinchi oʻrinni va pley-off yarim finaligacha yettib borishiga yordam berdi, yarim finalda Livingston klubi tomonidan umumiy 4:3 hisobida magʻlub etildi.

2022-yilning 16-mayida Lewis shartnomasi muddati tugagach, 2022-yilning 1-iyulida „Bradford City“ klubiga o‘tishi tasdiqlandi.

Xalqaro faoliyati 
Lewis Angliya U-18 terma jamoasini himoya qilgan. 2014-yil, 24-sentyabrda u Angliya U-18 terma jamoasidagi debyutini „Giovanni Chiggiato“ stadionida Italiyaga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvida darvozabon va jamoa sardor Freddie Woodmanni oʻrniga maydonga tushib o‘tkazdi.

Shaxsiy hayoti 
Lewis Shrewsbury Town va Stockport County klublari sobiq darvozaboni Ken Mulhearnning nabirasi.

Faoliyat statistikasi

Maʼlumotnomalar 

Angliya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1997-yilda tugʻilganlar
Geosiyosiy kuch

Geosiyosiy kuch-  davlatlar yoki harbiy-siyosiy bloklarning harbiy, demografik, moddiy, hududiy,  va ma'naviy zahiralarining umumlashgan birligi. Geosiyosiy kuch, birinchi navbatda, mamlakatning harbiy kuchi va armiyasining soni, yadro va boshqa ommaviy qirgʻin quroliga egaligi hamda ularning miqdori bilan oʻlchanadi. Ikkinchidan, davlatning iqtisodiy kuchi- yalpi milliy mahsulot ishlab chiqarish, inson omili rivojining indeks lari, aholisining soni, uning xarid va ishlab chiqarish qobiliyati kabilar bilan oʻlchanadi. Ayni chogʻda davlat hududining kattaligi,  harbiy xavfsizlik masalasini hal etgani,  energetika xavfsizligi, strategik tranzit imkonlariga va jahonga chiqish yoʻlaklariga egaligi ham davlatning kuchini belgilaydigan omillardandir. Davlatning kuchi tasnifida uning dengiz qudrati ham muhim ahamiyat kasb etadi. Mamlakatning tabiiy-geografik harakteristikasi, harbiy-dengiz va savdo kemalarining soni va kuchi, sohil infrastrukturasining ahvoli va shu kabilar  dengiz kuchini tashkil etadi. Bundan tashqari, harbiy texnologiyaning hozirgi darajasi dengiz kuchini quruqlik va strategik harbiy-havo kuchlari bilan bogʻliq ravishda rivojlantirishni talab etadi. Hozirgi raketalar, suv osti kemalari texnologiyalari,  ularning jahonning istalgan bir nuqtasidagi harbiy, siyosiy, iqtisodiy nishonlarga zarba berish imkoniyatlari geosiyosiy tushunchalar va yo'nalishlarni tubdan oʻzgartirib yubordi. Davlatning innovatsiya yoʻli bilan rivojlanish salohiyati va axborot zahiralariga egaligi ham geosiyosiy kuch oʻlchovlaridan biridir.

Adabiyotlar

Manbalar 

×
Murdo (Janubiy Dakota)

Murdo () — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 475 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi 
Murdo shahri  (43,888173, −100,711109) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi.

Demografiyasi 
2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 488 kishi, 237 ta xonadon va 128 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 93,9% oq tanlilar, 0,2% afro-amerikaliklar, 3,5% tubjoy amerikaliklar va 2,5% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 0,8% ni tashkil etadi.

Shahardaa 237 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 26,6 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 43 foizi er-xotin birga yashagan, 7.6 foizi eri boʻlmagan ayollar, 3.4 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 46% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 43% jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 21,5% 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 45,1 yoshni tashkil etadi. Aholining 21,9 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 6,7% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 21,1% 25 dan 44 gacha; 29,4% 45 dan 64 gacha; va 20,7% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 47,1% erkaklar va 52,9% ayollarni tashkil qilgan.

Uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 30 104 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 40 000 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 24 196 dollarni, ayollarniki esa 17 917 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 16 008 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 10,5 foizi va aholining 12,1 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 15,3 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 11,1 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar 

Janubiy Dakota shtatidagi shaharlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Ngoc Lan

Maria Le Thanh Lan, taxalusi Ngoc Lan  1956-yil 28-dekabr  Kaliforniya, 2001-yil 6-mart fransuz tilidagi nostaljik sevgi qoʻshiqlarini kuylash bilan mashhur xorijdagi mashhur vetnamlik lirik qoʻshiqchi edi.  Uning eng katta xitlari orasida Fransuaza Xardining Mon amie la rose, Jonni, Jean Masning Jonni, Vanessa Paradisning Jo le taksisi, Salvatore Adamoning Tombe la neige, Pour en comer-là va Dalida va Poupée de Mourir sur scène kabi albomlari bor.

Ngok Lan 1975-yildan so'ng Vetnam musiqa sahnasida eng muvaffaqiyatli va mashhur qoʻshiqchilardan biri hisoblanadi. Uning uslubi tomoshabinlarda chuqur taassurot qoldiradi, balki musiqaga ham katta hissa qoʻshadi.

Karyerasining eng yuqori cho'qqisi 
Shirin suyuq, lirik, qaygʻuli ovozi bilan Ngok Lan tezda tanildi va Da Lan Ngok Ngokning markaziy ovozi sifatida yozildi. MayQ Productions bilan hamkorlik qilib, ushbu markaz tomonidan Ngoc Lan 1 maxsus dasturini amalga oshirish uchun nazorat qilingandan soʻng: As you love uni (1989) va Ngoc Lan 2 The sun over the summer (1991) rejissyor Dang Tran Thuc, Ngoc Lan yetdi. professional musiqaning choʻqqisiga chiqdi. Kitobning hozirgacha boʻlgan videosi hali ham rassomga bagʻishlangan sahifa sanʼati bo'yicha juda qimmatli kitobi hisoblanadi.

Ngok Lanning manjetdan tashqari texnologiyadagi muvaffaqiyati uning oʻziga xosligidir, chunki uning tashqi koʻrinishi xorijdagi musiqa qoʻshiqchilar va yangi nashrlarga "chanqagan" yillarga toʻgʻri keladi, qiz doʻstlarining borligi musiqa uslubi Bu davr qoʻshiqlari juda mashhur qoʻshiqlardir. 1975-yilgacha ushbu qoʻshiqlar bilan muvaffaqiyatli boʻlgan. Biroq, uning oʻz isteʼdodi va boyligi osmon musiqasidan uzunroq boʻlgan qizlarning ismlari yoshi ekanligini inkor etib boʻlmaydi.

Adabiyotlar 

2001-yilda vafot etganlar
1956-yilda tugʻilganlar
Morbihan (departament)

Morbihan (; Breton) Fransiyaning shimoli-gʻarbida joylashgan Brittani maʼmuriy mintaqasida joylashgan departamentdir . U Morbihan (Bretondagi kichik dengiz), qirgʻoq chizigʻining asosiy xususiyati boʻlgan yopiq dengiz sharafiga nomlangan. 2019-yilda uning aholisi 759 684 kishi edi. U oʻzining Carnac toshlari bilan ajralib turadi, ular Angliyaning Wiltshire shahridagi Stonhenge yodgorligidan qadimiyroq.

Guerda uchta yirik harbiy taʼlim muassasasi, jumladan École Spéciale Militaire de Saint-Cyr, ofitserlar uchun milliy harbiy akademiya joylashgan.

Tarixi 
Morbihan 1790-yil 4 martda fransuz inqilobi davrida yaratilgan 83 ta boʻlimdan biridir. U Bretan gersogligining bir qismidan yaratilgan.

1945-yilda Fransiyaning eng yirik ofitserlar harbiy akademiyasi boʻlgan École Spéciale Militaire de Saint-Cyr kursantlari Guer shahridagi Kamp Coetquidanga (Camp de Coetquidan) koʻchirildi. Shuningdek, ofitserlar uchun École militaire interarmes (xizmatlararo harbiy maktab)ni oʻz ichiga olishi uchun yangi tizim ishlab chiqilgan.

Geografiyasi 
Bretan mintaqasining bir qismi boʻlgan Morbihan Finistère, Kot-d’Armor, Ille-et-Vilaine va Loire-Atlantique departamentlari va janubi-gʻarbda Atlantika okeani bilan oʻralgan.

Morbihan koʻrfazida koʻplab orollar mavjud. Afsonaga koʻra ularning soni 365 ta.

Morbihan departamentida koʻrfazdan tashqari toʻrtta aholi yashaydigan orollar mavjud.

 Belle Île
 Groix
 Houat
 Hoedic

Port du Crousty yaqinidagi orol Meaban qoʻriqxonasi hisoblanadi. U yerga tashrif buyurish taqiqlangan.

Asosiy shaharlari 

Aholisi eng koʻp boʻlgan kommuna Lorient hisoblanadi. Vannes shahri aholi soni boʻyicha ikkinchi oʻrinda turadi. 2019-yil holatiga koʻra, 15 000 dan ortiq aholiga ega 6 ta kommuna mavjud.

Sanʼat va madaniyati 
Koʻpgina aholi Breton tilini saqlash va undan foydalanishni qoʻllab-quvvatlaydi.

Rassom Raymond Wintz (1884-1956) Morbihan koʻrfazi atrofidagi joylarni tasvirlagan.

Siyosati 
Departament kengashi prezidenti David Lappartient boʻlib, 2021-yil iyul oyida saylangan.

Galereya

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Fransiya
Sulton Saydalin

Sulton Saydalin — davlat va jamoat arbobi. Sulton Saydalin 1889-yil Almatida tavallud topgan. Uning asl ismi Sayyid Sulton Sayyid oʻgʻli. Otasi Sayyid Ali Sayyid Mahmud oʻgʻli Almatidan Qoʻqon uyezdi Konibodom qishlogʻiga koʻchib keladi va oʻzining 4 tanob yerida bogʻdorchilik bilan shugʻullanadi. Sulton Saydalin 1904-yilgacha eski maktabda tahsil oladi. Keyinchalik u rus-tuzem maktabida oʻqiydi. 1905-yil u Almati shahrida A. T. Chernixning notarial idorasida yugurdak sifatida ishlaydi. Bu yerda u rus tilini oʻrganadi, idorada tarjimon sifatida ham faoliyat koʻrsata boshlaydi. Sulton Saydalin 1908—1909-yillarda Avliyootada Sayyid Vali Toʻrayev degan chorvador boyning savdo idorasida boshqaruvchi sifatida ishga kiradi. U Toshkentga koʻchib kelib, 1909—1914-yillarda mingboshi Sayyid Mahmud Muhiddinovga kotib boʻlib ishga kiradi. 1913-yilda hatto bir muddat Toshkent shahar politsiya boshligʻining tarjimoni oʻrnida ham ish olib boradi. 1917-yil Turkiston taraqqiyparvarlar topshirigʻi bilan Sulton Saydalin Xitoyning Xarbin shahriga yoʻl oladi. Xarbinda ikki oy boʻladi va ukasi istiqomat qilayotgan Konibodomga yoʻl oladi. 1923—1924-yillarda Fargʻona viloyatida kompartiya qoʻmitasi kotibi Sulton Segizboyev tomonidan Sulton Saydalin viloyat boʻlimi rahbari lavozimiga tayinlanadi. 1923-yil maydan „Fargʻona“ gazetasining mas’ul muharriri sifatida ishlaydi. Sulton Saydalin 1927-yilgacha Fargʻona viloyati moliya boʻlimi rahbari vazifasida ishlaydi. Sulton Saydaliyev 1927—1930-yillar davomida Qoʻqonda selxoznik boshqaruvchisi lavozimida faoliyat koʻrsatadi. U faoliyati davomida 1930—1931-yillarda Tojikiston SSR Kommunal bank boshqaruvchisi, 1931—1932-yillar yer ishlari xalq komissari oʻrinbosari, 1932—1933-yillar Stalinobod sozzembankk boshqaruvi raisi boʻlib ishlagan. U 1943-yil Toshkent yaqinidagi Chirchiq lagerida vafot etadi.

Manbalar 

Davlat arboblari
Naxud

Naxud soʻzi fors-tojik tilidan eski oʻzbek tiliga oʻtib oʻzlashgan. Ammo Oʻrxun-Yenisey yozma manbalarida, Mahmud Qoshgʻariy lugʻatida,XV asrlargach yozilgan turkiy yozma manbalarda qayd etilmagan. Alisher Navoiy asarlarida shunday berilgan:
Borcha naxud oʻrniga durri xushob,
Reza chagʻandar yeriga laʼli nob.
(Hayrat ul-abror , 126)

Shakllari 
Eski tojik tilida naxoʻd نخود nav’e az hububoti loʻbiyoy (FZT. I, 1969, 841), hozirgi tijik tilida naxoʻd, fors tilida noxod, kurd tilida pok, hozirgi turkiy tillarda:turkman tilida noxut, oʻzbek tilida noʻxat-noxot, oʻzbek tilining dialektlarida naxut(Qashqadaryo), naxoʻd(Buxoro,Samarqand), ozarbayjon tilida noxud, turkiy tillar lugʻatida نخود noxoʻd (Budagov, II , 1869, 282), noxud, noxut, nogʻut(Radlov, III , 694) tarzida beriladi.

Etimoni va morfemik boʻlinishi 
Soʻzning etimoni haqida maʼlumotlar uchratmadik. Bizning kuzatishimizcha, soʻz ikki morfemadan tashkil topgan. Ular na+xud, birinchi morfema na — fors-tojik tilidagi inkor maʼnosini ifodalovchi grammatik kategoriya, ikkinchisi xud soʻzi boʻlib, koʻpincha meva, oʻsimliklarni madaniy va „yovvoyi“sini farqlashda qoʻllanadi. Tekshirilayotgan naxud soʻzi ham donlar turiga kiruvchi madaniylashgan navidir. Donning madaniylashmagan dukkakli boshqa turlaridan farqlab, uni na+xud, yaʼni madaniy, oʻzicha oʻsmaydigan deb nomlangan.

Manbalar
Alexander Schlager

Alexander Schlager (; 1996-yil 1-fevralda Zalsburg shahrida tugʻilgan) — avstriyalik futbolchi, „LASK“ futbol klubi va Avstriya terma jamoasi darvozaboni. 2020-yilgi Yevropa chempionati ishtirokchisi.

Klublardagi faoliyati 
Schlager oʻz shahrining „Red Bull Salzburg“ futbol klubi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. Yuqori raqobat tufayli u asosiy jamoada va hatto „Liefering“ futbol klubida debyut oʻtkaza olmagan. 2014-yilda Aleksandr Germaniyaning „RB Leyptsig“ futbol klubiga ijaraga berildi. 2015-yilning yozida Schlager „Gröding“ futbol klubiga ijaraga oʻtdi. 25-iyul kuni „Rheindorf Altach“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u Avstriya Bundesligasida asosiy jamoa safida debyut qildi.

Xalqaro faoliyati 
2013-yilda Avstriya yoshlar terma jamoasi tarkibida Schlager Slovakiyada boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida ishtirok etdi. Turnirda u Slovakiya, Shvetsiya va Shveysariya jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan. Oʻsha yili Aleksandr BAA yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etdi. Turnirda u Kanada, Argentina va Eron jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.

2015-yilda Schlager Avstriya yoshlar terma jamoasi tarkibida Gretsiyada boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok etdi. Turnirda u Gretsiya, Fransiya jamoalariga qarshi oʻyinlarda maydonga tushdi.

2019-yil 16-noyabr kuni Shimoliy Makedoniyaga qarshi 2020-yilgi Yevropa chempionati saralash o‘yinida Schlager Avstriya terma jamoasi safida debyut qildi. 2021-yilda Schlager Yevropa chempionatida ishtirok etdi. Turnirda u zahirada qolgan va maydonga tushmagan.

Statistika

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1996-yilda tugʻilganlar
1-fevralda tugʻilganlar
Wessington Springs (Janubiy Dakota)

Wessington Springs () — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda 956 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi 
Wessington Springs shahri  (44,081842, −98,570244) koordinatalarda joylashgan. Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi.

Demografiyasi 
2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 956 kishi, 465 ta xonadon va 266 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 99% oq, 0,3% tubjoy amerikaliklar, 0,3% osiyoliklar, 0,2% boshqa irqlardan va 0,2% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 0,6 foizini tashkil etadi.

Shaharda 465 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 16,3 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 47.3 foizi er-xotinlar, 6.9 foizida eri boʻlmagan ayollar, 3 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 42,8% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 38,1 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 26,2 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 57 yoshni tashkil etadi. Aholining 16,1 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 4,4% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 14,7% 25 dan 44 gacha; 27,2% 45 dan 64 gacha; va 37,6% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 43,4% erkaklar va 56,6% ayollarni tashkil qiladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 31 736 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 40 962 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 28 929 dollarni, ayollarniki 18 333 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 23 108 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 3,4 foizi va aholining 7,2 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 11 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 8,1 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar 

Janubiy Dakota shtatidagi shaharlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda