MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Ratchet & Clank: Going Mobile

Ratchet & Clank: Going Mobile platformer va shooter janrlaridagi mobil oʻyindir. Sony Pictures Mobile shirkati tomonidan ishlab chiqarilgan. 2005-yil 2-noyabrda Shimoliy Amerikada chiqarilgan.

Mukofotlari 
 Eng yaxshi jangari janridagi oʻyin — Uchinchi yillik Mobile Entertainment mukofotlar taqdirlash marosimi

Manbalar

Havolalar 
  
 Ratchet & Clank: Going Mobile MobyGames saytida 

Ratchet & Clank
Videooʻyinlar
Ratchet & Clank: A Crack in Time

Ratchet & Clank: A Crack in Time 2009-yili chiqarilgan platformer janridagi videooʻyin boʻlib, Insomniac Games shirkati tomonidan ishlab chiqarilgan va Sony Computer Entertainment tomonidan nashr etilgan. PlayStation 3 uchun moʻljallangan. Ratchet & Clank videooʻyinlar franshizasiga mansubdir. Oʻyin Shimoliy Amerikada 2009-yil 27-oktabrda, Avstraliyada 2009-yil 5-noyabrda va Yevropada 2009-yil 6-noyabrda chiqarildi.

Ratchet & Clank: A Crack in Time tanqidchilar tomonidan xush qarshilandi.

Manbalar

Havolalar 
  
 Ratchet & Clank: A Crack in Time MobyGames saytida 

Ratchet & Clank
Videooʻyinlar
Ratchet & Clank: All 4 One

Ratchet & Clank: All 4 One 2011-yili chiqarilgan platformer janridagi videooʻyin boʻlib, Insomniac Games shirkati tomonidan ishlab chiqarilgan va Sony Computer Entertainment tomonidan nashr etilgan. PlayStation 3 uchun moʻljallangan. Ratchet & Clank videooʻyinlar franshizasiga mansubdir.

Ratchet & Clank: All 4 One umumjahon boʻylab 1,5 million nusxada sotildi.

Manbalar

Havolalar 
  
 Ratchet & Clank: All 4 One MobyGames saytida 

Ratchet & Clank
Videooʻyinlar
The Ratchet & Clank Trilogy

The Ratchet & Clank Trilogy (Shimoliy Amerikada Ratchet & Clank Collection, Yaponiyada Ratchet & Clank 1+2+3 nomi bilan tanilgan) yuqori aniqlikda chiqarilgan videooʻyinlar topʼlamidir. Toʻplam oʻz ichiga uchta videooʻyinni oladi: Ratchet & Clank, Going Commando/Locked and Loaded va Up Your Arsenal. Toʻplamdagi videooʻyinlarning barchasi platformer janridagi videooʻyinlar boʻlib, Insomniac Games shirkati tomonidan ishlab chiqarilgan va Sony Computer Entertainment tomonidan nashr etilgan. PlayStation 2 uchun moʻljallangan.

Manbalar

Havolalar 
  
 The Ratchet & Clank Trilogy MobyGames saytida 

Ratchet & Clank
Videooʻyinlar
Ratchet & Clank: Q-Force

Ratchet & Clank: Q-Force (Shimoliy Amerikada Ratchet & Clank: Full Frontal Assault nomi bilan tanilgan) 2012-yili chiqarilgan platformer janridagi videooʻyin boʻlib, Insomniac Games shirkati tomonidan ishlab chiqarilgan va Sony Computer Entertainment tomonidan nashr etilgan. PlayStation Network uchun moʻljallangan. Ratchet & Clank videooʻyinlar franshizasiga mansub boʻlib, franshizaning spin-off versiyasidir.

Manbalar

Havolalar 
  
 Ratchet & Clank: Q-Force MobyGames saytida 

Ratchet & Clank
Videooʻyinlar
Ratchet & Clank: Nexus

Ratchet & Clank: Nexus (Shimoliy Amerikada Ratchet & Clank: Into the Nexus nomi bilan mashhur) 2013-yili chiqarilgan platformer janridagi videooʻyin boʻlib, Insomniac Games shirkati tomonidan ishlab chiqarilgan va Sony Computer Entertainment tomonidan nashr etilgan. PlayStation 3 uchun moʻljallangan. Ratchet & Clank videooʻyinlar franshizasiga mansub oʻn uchinchi oʻyindir.

Into the Nexus tanqidchilar tomonidan xush qarshilandi.

Manbalar

Havolalar 
  
 Ratchet & Clank: Nexus MobyGames saytida 

Ratchet & Clank
Videooʻyinlar
PlayStation Portable

PlayStation Portable (PSP) Sony Computer Entertainment tomonidan ishlab chiqilgan va sotilgan videooʻyin konsoli hisoblanadi. U birinchi marta Yaponiyada 2004-yil 12-dekabrda, Shimoliy Amerikada 2005-yil 24-martda va PAL mintaqasilarda 2005-yil 1-sentabrda chiqarilgan va birinchi qoʻlda boʻlgan qismdir. konsollarning PlayStation qatorida. ettinchi avlod konsoli sifatida PSP Nintendo DS bilan raqobatlashdi.

Yana qarang 
 PlayStation One
 PlayStation 2
 PlayStation 3
 PlayStation Vita
 PlayStation 4
 PlayStation 5

Videooʻyin konsollari
PlayStation Vita

PlayStation Vita (PS Vita yoki Vita) — Sony Interactive Entertainment tomonidan ishlab chiqilgan va sotiladigan videooʻyin konsoli. U birinchi marta Yaponiyada 2011-yil 17-dekabrda va Shimoliy Amerika, Yevropa va boshqa xalqaro hududlarda 2012-yil 22-fevralda chiqarilgan. Konsol  vorisi. PlayStation Portable va PlayStation brendining bir qismi oʻyin qurilmalari; Videooʻyin pristavkalarining sakkizinchi avlodining bir qismi sifatida u birinchi navbatda Nintendo 3DS bilan raqobatlashdi.

Oʻyinlar 
 The Ratchet & Clank Trilogy
 Ratchet & Clank: Q-Force

Yana qarang 
 PlayStation One
 PlayStation 2
 PlayStation Portable
 PlayStation 3
 PlayStation 4
 PlayStation 5

Videooʻyin konsollari
Hoji Gulu naslining mulki

Hoji Gulu naslining mulki – Shushada joylashgan tarixiy va meʼmoriy yodgorlik. Uch qavatli saroy tipidagi uy qurilishi 1849-yilda Ikkinchi gildiya savdogari Gulu Muhammadali oʻgʻli buyrugʻi bilan boshlangan. Hoji Gulu saroyi deb nom olgan bu mulk oʻzining meʼmoriy uslubi va milliy koloriti bilan Shushada barchani hayratga solardi. Saroyda 46 xona va ikkita katta mehmon zallari mavjud edi.

Toʻgʻri toʻrtburchak shaklidagi uyning loyihasi, ora devor boʻylab qurilgan va birinchi qavatdagi xizmat xonalarini ikkinchi qavatdagi ovqatlanish va yashash xonalari bilan bogʻlab turishi bilan eʼtiborni jalb etadi. Uyning toʻkis hasham bilan bezatilgan uchinchi qavati katta zal va uning yon tomonlarida joylashgan mehmon xonalaridan iborat.

Tarixi 

Shushaning Chuxur tumanidagi bu mulk Ikkinchi gildiya tojiri Gulu Muhammadali oʻgʻli  tomonidan 1849-yilda qurilgan. Bir vaqtlar Jaʼfargulu xon Muhammadhasan ogʻa oʻgʻli  Sarijali Javanshirga xizmat qilgan Hoji Gulu keyinchalik savdo-sotiq bilan shugʻullangan. Keyinchalik uShushaning boy savdogarlardan biriga aylanadi va aql-zakovati, ziyrakligi tufayli anchagina boylik toʻplaydi.

Hoji Gulu saroyi deb nom olgan bu mulk oʻzining meʼmoriy uslubi va milliy koloriti bilan Shushada barchani hayratga soldi. Saroyda 46 xonalari va ikkita katta mehmon zallari mavjud edi. 1865-yilda Shushada boʻlgan rus rassomi V. V. Vereshaginning asarida bu zallardan biri tasvirlangan.

1992-yilda armanlar tomonidan Shusha shahrini ishgʻol qilish chogʻida Hoji Gulular mulki toʻpga tutilib, vayron qilingan. Hozirgi vaqtda devorlarining ayrim qismlari saqlanib qolmoqda.

Meʼmoriy xususiyatlari 

Toʻgʻri toʻrtburchak shaklidagi uyning loyihasi, ora devor boʻylab qurilgan va birinchi qavatdagi xizmat xonalarini ikkinchi qavatdagi ovqatlanish va yashash xonalari bilan bogʻlab turishi bilan eʼtiborni jalb etadi. Uyning toʻkis hasham bilan bezatilgan uchinchi qavati katta zal va uning yon tomonlarida joylashgan mehmon xonalaridan iborat. Uyning old tomonida hovliga qaragan, uch qavatli ochiq veranda bor. Bu ayvonlarga binoning yon tomonidagi ochiq tosh zinapoya orqali kiriladi.

Ushbu uyning xonalari ularning xizmat maqsadlariga muvofiq shaklda qurilgan. Boy Shusha uylarga xos boʻlgan zal shaklidagi mehmonxona bilan birga bu yerda ovqatlanish va yotoqxonalar ham foydalanish maqsadiga mos keladigan meʼmoriy shakllarga ega. Birinchi qavat bilan aloqa asosiy eshik va xizmat xodimlari uchun moʻljallangan ikkita zina orqali amalga oshiriladi.

Shushadagi koʻpgina uylar va saroylardan farqli oʻlaroq, Hoji Gulular mulki binoning barcha fasadlarida joylashgan keng derazalar bilan ajralib turadi. Derazalarning barchasiga naqshinkor panjaralar oʻrnatilgan.

Tasvirlar

Manbalar

Adabiyotlar
Sulton Said masjidi

Sulton Said jome masjidi — Oʻzbekiston Respublikasi, Namangan viloyati, Chortoq tumanida joylashgan 11 ta jome masjidlaridan biri. Koroskonda joylashgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Oʻzbekistondagi masjidlar
Lugansk xalq respublikasi

Lugansk xalq respublikasi (qis. LXR; ) — Sharqiy Yevropadagi tan olinmagan davlat. DXR bilan bir qatorda u Donetsk toshkoʻmir havzasidagi tan olinmagan politiylardan biridir.

Ukrainalik, shuningdek, bir qator xalqaro ekspertlarning fikricha, Ukrainaning Lugansk viloyati hududining bu qismi LNR emas, balki Rossiya Federatsiyasi tomonidan nazorat qilinadi.

Tan olinishi 
2022-yil 21-fevral kuni oʻzini oʻzi mustaqil deb eʼlon qilgan Donetsk xalq respublikasi va Lugansk xalq respublikasi rahbarlari Rossiya prezidentidan bu respublikalarni tan olishni soʻraydi.

Shu kuni Rossiya prezidenti Vladimir Putin shoshilinch tarzda navbatdan tashqari RF Xavfsizlik kengashi yigʻilishini oʻtkazdi va DXR hamda LXRni mustaqil davlatlar sifatida tan olish boʻyicha qaror qabul qilishini aytdi.

 
Vladimir Putin, Denis Pushilin va Leonid Pasechnik Rossiya DXR va LXR mustaqilligini tan olish toʻgʻrisidagi hujjat hamda doʻstlik va oʻzaro yordam toʻgʻrisidagi shartnomalarni imzoladi.

Venesuela 
Venesuela Rossiya prezidenti Vladimir Putinning Donbassda tinchlikni himoya qilishga qaratilgan chora-tadbirlarini to‘liq qo‘llab-quvvatlaydi. Bu haqda respublika prezidenti Nikolas Maduro Venezolana de Televisión telekanali efirida aytib o‘tdi.

Yana qarang 
Separatizm
Donetsk xalq respublikasi
Janubiy Osetiya
Togʻli Qorabogʻ Respublikasi

Manbalar
James A. Garfield

James Abram Garfield (; 19-noyabr 1831-yil — 19-sentyabr 1881-yil) Amerika Qoʻshma Shtatlarining 20-prezidentidir. Bu lavozimda 1881-yil 4-martdan to oʻlimiga (lavozimga kirishganidan olti oy oʻtib) qadar faoliyat yuritgan. Respublikachilar partiyasi aʼzosi boʻlgan Garfield AQSh tarixida prezident etib saylangan yagona Vakillar palatasi aʼzosi boʻlgan.

Garfield Ohio shtatining Moreland Hills shahrida qashshoq oilada tugʻilib oʻsgan. Williams kollejini tugatgach, huquqshunoslikni oʻqidi hamda prokuror boʻldi. 1859-yili Ohio shtati senatiga saylandi. Amerika fuqarolar urushi paytida Ittifoq armiyasida general-mayor sifatida xizmat qilib, Middle Creek, Shiloh va Chickamauga janglarida qatnashdi. Garfield 1862-yili Kongressga saylandi. U Kongressdagi faoliyati davomida oltin standartni qoʻllab-quvvatladi hamda mahoratli notiq oʻlaroq obroʻ-eʼtibor qozondi.

Manbalar

Oʻqish uchun 
 Graff Henry F., ed. The Presidents: A Reference History (3rd ed. 2002) online
 Menke, Richard. „Media in America, 1881: Garfield, Guiteau, Bell, Whitman.“ Critical Inquiry 31.3 (2005): 638-664.
 
 Skidmore, Max J. „James A. Garfield and Chester A. Arthur.“ in Maligned Presidents: The Late 19th Century (Palgrave Macmillan, New York, 2014) pp. 63–79.
 Sutton, Thomas C. „James A. Garfield.“ in The Presidents and the Constitution (Volume One. New York University Press, 2020) pp. 266–275.
 Uhler, Kevin A. „The demise of patronage: Garfield, the midterm election, and the passage of the Pendleton Civil Service Act“ (PhD. Diss. The Florida State University, 2011) online.
 Vermilya, Daniel J. James Garfield and the Civil War: For Ohio and the Union (Arcadia Publishing, 2015).

Havolalar 

 Oq uy biografiyasi 
 GARFIELD, James Abram, (1831-1881) — Kongress 

1831-yilda tugʻilganlar
1881-yilda vafot etganlar
AQSh prezidentlari
Amerikalik siyosatchilar
Matematiklar
CAC 40

CAC 40 (Cotation Assistée en Continu) Fransiyaning eng muhim fond indeksi hisoblanadi. Indeksning boshlangʻich qiymati-1000 punkt-1987-yil 31-dekabrda belgilangan.

Indeksni hisoblash 
Indeks aksiyalari Euronext Paris fond birjasida savdo qilinadigan 40 ta eng yirik kompaniyaning kapitallashuv asosidagi aksiyalari bahosining oʻrtacha arifmetik koʻrsatkichi sifatida hisoblanadi. Qirqta kompaniyaning har biri bozorda mavjud boʻlgan qimmatli qogʻozlar qiymatiga qarab oʻlchanadigan oʻz indeksiga ega. Ogʻirliklar kompaniyadan kompaniyaga uning erkin kapitallashuviga qarab farq qiladi. Oʻlchash vaqtida kompaniya CAC 40da maksimal ogʻirligi 15% gacha qisqartiriladi.

2003-yil 1-dekabrdan boshlab kapitallashuvni hisoblashda faqat erkin muomaladagi aksiyalar hisobga olinadi.

Indeks birjaning ish kunlarida har 30 soniyada Markaziy Yevropa vaqti bilan 9:00 dan 17:30 gacha hisoblanadi.

Tanlov mezonlari 
CAC 40 tarkibi har chorakda, Conseilcientifique des Indeces (CSI) ekspertlar qoʻmitasi tomonidan yangilab turiladi. Oʻzgarishlar har doim mart, iyun, sentabr va dekabr oylarining uchinchi juma kunlarida kuchga kiradi. Har yili sentabr oyida erkin oʻzgaruvchan aksiyalar soni qayta koʻrib chiqiladi.

Manbalar 

Iqtisodiyot
Dilma Rousseff

Dilma Vana Rousseff (1947-yil 14-dekabrda Minas-Jerais shtatining Belu-Orizonti shahrida tugʻilgan) - braziliyalik iqtisodchi, Mehnat partiyasi (Partido dos Trabalhadores) siyosatchisi va 2011-2016-yillarda impichment eʼlon qilinmaguncha Braziliya prezidenti. Russeff 2005-yil iyunidan boshlab oʻzidan oldingi Luiz Inacio Lula da Silvaning shtab boshligʻi lavozimida ishlagan. Bungacha u 2003-yil 1-yanvardan 2005-yil 21-iyungacha kon va energetika vaziri lavozimida ishlagan.

Biografiya 
Bolgariyalik muhojir va oʻqituvchining qizi Russel Belo-Orizontidagi oʻrta sinf oilasidan chiqqan. U yoshligida sotsialistik boʻlib, 1964-yilgi Braziliya toʻntarishidan keyin Braziliyadagi harbiy diktaturaga qarshi kurashayotgan soʻl shahar partizan guruhlariga qoʻshilgan. 1970-1972-yillarda hibsga olinib, qamoqqa tashlangan.

Siyosiy martaba 
U Leyboristlar partiyasi aʼzosi. U 2010-yil oktabr oyida Braziliya prezidenti etib saylandi va Braziliya prezidentlik saylovlarida gʻalaba qozongan birinchi ayol boʻldi. U 2005-yil iyun oyida prezident Luiz Inasio Lula da Silva tomonidan vazirlar mahkamasi vaziri etib tayinlangan va bu lavozimni egallagan birinchi ayol boʻldi. Lulaning vorisi sifatida tanlangan Rousseff 2010-yilgi Braziliya prezidentlik saylovlarida gʻalaba qozongan.Saylovning ikkinchi bosqichida u raqibi Xosening 44 foiziga qarshi 56 foiz ovoz olgan.

Prezidentlikni olib tashlash 
2016-yilning 31-avgustida Senat Russeffni byudjet qonunchiligini buzganlikda ayblab, uni prezidentlikdan chetlatish uchun 20 ovozga qarshi 61 ovoz berdi. U 2014-yilgi prezidentlik saylovlarida qoʻllab-quvvatlashni oshirish maqsadida federal byudjet taqchilligini toʻldirish uchun davlat bankidan olgan mablagʻlarini noqonuniy foydalanganlikda ayblanmoqda.

Xavfsizlik 
Rousseff advokat Karlos Araujo bilan ajralishgacha deyarli 30 yil turmush qurgan. Uning Paula ismli qizi va Jabroil ismli oʻgʻli bor.  Araujo hamon Russefning eng yaqin ishonchli vakili hisoblanadi.

Maqtovlar 

 Stara Planina ordeni (Bolgariya, 2011)
 Isabella katolik ordeni (Ispaniya, 2012)
  Peru Quyoshining ordeni (Peru, 2013)
 Aztek Eagle belgisi (Meksika, 2015)

Galereya

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Braziliya Prezidentlari
God of War Ragnarök

God of War Ragnarök 2022-yilda ommaga taqdim etilgan action-adventure janridagi videooʻyin boʻlib, Santa Monica Studio kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan va Sony Interactive Entertainment (SIE) tomonidan nashr etilgan. PlayStation 4 (PS4) va PlayStation 5 (PS5) uchun moʻljallangan. Oʻyin God of War videooʻyinlar seriyasiga mansub toʻqqizinchi oʻyin boʻlib, 2018-yilda chiqarilgan God of Warning davomi (sikveli) dir. Skandinaviya mifologiyasiga asoslangan ushbu oʻyin voqealari qadimgi Skandinaviyada boʻlib oʻtadi. Oʻyin bosh qahramonlari — Kratos va uning oʻspirin oʻgʻli Atreus.

Manbalar

Havolalar
Platformer

Platformer yoki platform oʻyini () — bosh maqsadi oʻyinchining (personajning) vizual muhitda bir nuqtadan boshqa bir nuqtaga oʻtishi (koʻchishi) dan iborat boʻlgan videooʻyin janridir.

Ushbu janrdagi koʻplab oʻyinlar haqiqiy boʻlmagan, chizilgan animatsiya grafikasi bilan ajralib turadi. Ushbu oʻyinlardagi qahramonlar (personajlar) koʻpincha xayoliy mavjudotlar (masalan, ajdarlar, elflar) yoki antropomorfik hayvonlardir.

Manbalar

Havolalar 

 Platformer  MobyGamesda 
 
 Puzzle Platform Games 

Videooʻyin janrlari
Jangari-sarguzasht oʻyin

Jangari-sarguzasht oʻyin ham jangari, ham sarguzasht janridagi oʻyin janrlari unsurlarini birlashtirgan videooʻyin janridir.

Jangari-sarguzasht gibrid janrdir va shu sababli atamaning taʼrifi juda keng qamrovlidir. Bu fakt, ehtimol, jangari-sarguzasht eng keng tarqalgan videooʻyin janri degan xulosaga olib keladi. Odatda, sof sarguzasht janridagi oʻyinlarda oʻyinchi yechish uchun vaziyatli muammolar mavjud boʻlib, juda oz yoki umuman jangari unsurlar boʻlmaydi. Bu turdagi oʻyinlarda jangari unsurlari mavjud boʻlsa-da, ular faqatgina mini-oʻyinlar ichiga joylashtiriladi. Sof jangari oʻyinlarda esa reflekslarni qiyinlashtiradigan real vaqtdagi oʻzaro taʼsirga asoslangan geympley boʻladi. Shunga koʻra. jangari-sarguzasht janridagi oʻyinlar ham zoʻravonlik, ham zoʻravonliksiz situatsiyalarda ham rekleks, ham muammoni yechishni qamrab oladi.

Manbalar

Havolalar 
 Action Games are for full-screen and web site of all platforms 

Videooʻyin janrlari
Asterizm

Asterizm (qadimgi yunoncha: ἀστήρ — „yulduz“) bir yoki bir necha yulduz turkumlari ichida oʻzining mustaqil nomiga ega boʻlgan hamda tungi osmonda koʻrish mumkin boʻlgan yulduzlar guruhidir. Asterizmlar bir necha yulduzlarning sodda shakllaridan tortib, osmonning katta qismini egallaydigan koʻplab yulduzlarning murakkab toʻplamlarigacha boʻlishi mumkin. Yirikroq va porloqroq asterizmlar tungi osmon bilan tanishayotgan kishilar uchun foydalidir. Misol uchun, Katta choʻmich deb ataluvchi asterizmlar Katta ayiq yulduz turkumi ichidagi eng porloq yettita yulduzni oʻz ichiga oladi.

Manbalar

Bibliografiya 
 Allen, Richard Hinckley (1969). Star Names: Their Lore and Meaning. Dover Publications Inc. (Reprint of 1899 original). .
 Burnham, Robert (1978). Burnham’s Celestial Handbook (3 jild). Dover Publications Inc. , , .
 Pasachoff, Jay M. (2000). A Field Guide to the Stars and Planets (4-nashr). Houghton Mifflin Co.

Havolalar 

 Asterizmlar roʻyxati deep-sky.co.uk saytida 
 Asterizmlar: Munozara  
 Asterizmlar roʻyxati deepsky.waarnemen.com saytida 
 Asterizmlar roʻyxati nightskyatlas.com saytida 
 Asterizmlar roʻyxati saguaroastro.org saytida 
 Asterizmlar roʻyxati  waynesthisandthat.com saytida 

Yulduz turkumlari
Rossiyaning Ukrainaga bosqini

2022-yilning 24-fevralida Rossiya Ukrainaga bosqinchilik hujumini boshlagan. Bosqinchilik hujumiga qadar Rossiya Ukraina chegarasi yaqinida uzoq vaqt davomida qoʻshin toʻplab, uning sonini oshirib borgan hamda Ukrainaning NATOga qoʻshilishini qonunan man etish toʻgʻrisidagi talab bilan chiqqan. Bosqin boshlanishidan bir necha kun avval Rossiya Donetsk Xalq Respublikasi va Lugansk Xalq Respublikasi mustaqilligini tan olgan va 2022-yilning 21-fevralida Ukraina sharqidagi Donbass hududiga Rossiya qurolli kuchlari boʻlinmalarini yuborgan.

24-fevral taxminan soat 05:00 EET (UTC+2) da Rossiya prezidenti Vladimir Putin Ukrainani „denatsifikatsiya“ va „demilitarizatsiya“ qilish maqsadida „maxsus harbiy operatsiya“ boshlanganini eʼlon qilgan. Oradan daqiqalar oʻtgach, rus askarlari tomonidan Ukraina hududiga havodan hujumlar boshlangan. Ukraina chegara xizmati rus harbiylari Rossiya va Belarus chegara postlari orqali bostirib kirganini maʼlum qilgan.

Jahondagi koʻpchilik davlatlar ushbu bosqinchilik hujumini qoralab, Rossiyaga qarshi sanksiyalar joriy qilishgan. Hujumga qarshi global namoyishlar boʻlib oʻtayotgan bir paytda Rossiyadagi namoyishlar ommaviy hibsga olishlar bilan qarshilangan. Bosqindan avval ham, bosqin davomida ham koʻplab davlatlar Ukrainaga qurol-yarogʻ yetkazib berish orqali yordam koʻrsatishgan. Bunga javoban Putin Rossiya yadroviy kuchlarini shay holatga keltirgan. Rossiya bosqini 2022-yilning sentyabr oyidan muvaffaqiyatsizlikka uchrab, natijada Putin Rossiya hududida qisman safarbarlik eʼlon qilgan.

BMTning Qochqinlar boʻyicha Oliy komissarligi maʼlumotlariga koʻra, 500 mingdan ortiq ukrainalik qochqin hujumning dastlabki toʻrt kuni ichida mamlakatni tark etib, Yevropa boʻylab qochqinlar inqiroziga sabab boʻlgan. 2022-yil may holatiga koʻra, 8,2 million aholi Ukrainani tark etgan, iyun holatiga koʻra esa 8 million aholi Ukraina ichida ichki koʻchishni amalga oshirgan.

Boshlanishi

Rossiya harbiy boʻlinmalari 

2021-yilning martidan apreliga qadar Rossiya Ukraina bilan chegara yaqinida qoʻshin toʻplashni boshlagan. Harbiy askarlar sonini oshirishning ikkinchi bosqichi 2021-yilning oktyabridan 2022-yilning fevraligacha davom etgan. Rossiya 2022-yilning oktyabrida Ukrainaning Xarkiv viloyatida magʻlubiyatga uchradi. Hozirgi kunda 2022-yil 21-dekabrgacha Rossiya Belorussiya hududiga 10 ming kishilik Armiyasini VA bir necha S-400 zenit Raketa komplekslarini joylashtirdi.2023-yilda Ukraina hududiga Belorussiya armiyasi hujum qilish ehtimoli mavjud.

Xalqaro yordamlar 
Ushbu harbiy harakatlar munosabati bilan AQSh Ikkinchi jahon urushi davridagi lend-liz dasturini qayta ishga tushirdi. 2022-yil 9-may kuni AQSh prezidenti Joe Biden Ukrainaga harbiy yordam berish imkonini koʻzda tutuvchi lend-liz toʻgʻrisidagi qonunga imzo chekdi.

Yana qarang 
 Rossiyaning Ukrainaga bosiqiniga Oʻzbekistonning munosabati

Manbalar 

 
Rossiya
Ukraina
2022-yil voqealari
Vaqt mashinasi

"Vaqt mashinasi" () — ingliz yozuvchisi Herbert Wellsning dastlabki ilmiy-fantastika janridagi romani. „Vaqt mashinasi“da zamonlararo sayohat va unda vaqt mashinasidan foydalanish gʻoyasi birinchilardan boʻlib ilgari surilgan. Keyinchalik bu mavzu boshqa adib va yozuvchilar tomonidan rivojlantirilgan va xronofantastika janrining yuzaga kelishiga asos boʻlgan.

Asarning katta qismida bosh qahramon, zamonlararo sayohatchi tushib qolgan kelajakdagi (802 701-yil) dunyo tasvirlanadi. Mazkur dunyodada tasvirlangan oʻziga xos antiutopiyada ilm-fan taraqqiyoti va ijtimoiy tengsizlik insoniyatning inqiroziga olib keladi. Kitobda insoniyat evolutsiya oqibatida ikki alohida tur-morloklar va eloilarga boʻlinib ketishi tasvirlanadi.

Muallif bosh qahramon nomidan mazkur kelajakda oʻtkazilgan sakkiz kunni tasvirlaydi. Kelajakka tushib qolgan Sayohatchi dastlab eloilarga duch keladi va morloklarning mavjudligidan shubhaga bormay, mashinani oq sfinks ostida qoldiradi va eloilar bilan muloqotga kirishish harakatiga tushadi. Bir paytning oʻzida u yangi insoniy jamiyatning tuzilishi va mohiyati haqida oʻy sura boshlaydi va Yerdagi ilmiy-texnikaviy taraqqiyot toʻxtagan va insoniyat mutlaq sokinlikka va turgʻunlikka erishgan, degan yuzaki xulosaga keladi.

Orada yoʻqotilgan intellektual salohiyatga qaramay, texnikaga va unga xizmat koʻrsatishga nisbatan sof mexanik qiziqishni yoʻqotmagan morloklar oq sfinks haykali ostida mashinani topib olishadi va uni haykalning boʻsh fundamentidagi kameraga yashirib qoʻyishadi. Bundan xabar topgan sayohatchi deyarli aqldan ozib qolay, deydi, lekin mashinaning oʻz-oʻzida gumdon boʻlishi mumkin emasligini va uni kimdir oʻgʻrilaganini anglaydi va uni qaytarishga umid qila boshlaydi. U mashinaning oq sfinks fundamenti ostidagi xonaga olib borilganini maysadagi izlardan aniqlaydi, lekin eloilardan bu haqda biror narsa bilib olishga urinishlar butkul tushunarsizlik bilan qabul qilinadi.

Bu orada sayohatchi eloilardan biri — Vinani daryoda choʻmilish paytida gʻarq boʻlishdan qutqarib qoladi va u bilan hamroh tutinadi.

Manbalar

Havolalar 

 The Time Machine"

Ingliz tilidagi kitoblar
Shimoliy hudud (Braziliya)

Shimoliy hudud (Braziliya) () — Braziliyaning besh geografik mintaqasidan biri. Braziliyaning eng katta hududi boʻlib, shtat hududining 45,27% ni egallaydi. 3,8 aholi / km 2 bilan bu mamlakatning eng kam aholi yashaydigan hududidir. Shuningdek, u milliy YaIMning eng kichik foizini tashkil qiladi.

U quyidagi federal shtatlardan iborat: Akri, Amapa, Amazonas, Para, Rondoʻniya, Rorayma va Tokantins.

Mintaqaning eng yirik shaharlari Manaus va Belen boʻlib, aholining eng katta qismi yirik shaharlarda toʻplangan.

Geografiya 
Bu hududning geografiyasi asosan Amazon tomonidan tan olingan. Amazon sayyoradagi qolgan yomgʻir oʻrmonlarining yarmidan koʻpini tashkil qiladi, bu uni dunyodagi eng katta va turlarga boy tropik yomgʻir oʻrmonlari hududiga aylantiradi. Nam tropik oʻrmonlar Afrika va Osiyodagi bir xil oʻrmonlarga qaraganda eng boy va oʻsimlik va hayvon turlariga boy. Amerika qitʼasidagi eng katta tropik tropik oʻrmon hududi boʻlgan Amazon tropik oʻrmoni biologik xilma-xillik jihatidan tengsizdir. Dunyodagi barcha turlarning uchdan biridan koʻprogʻi Amazon tropik oʻrmonlarida yashaydi.

Shaharlar

Flora va fauna 
Mintaqada taxminan 2,5 million turdagi hasharotlar, oʻn minglab oʻsimliklar va 2000 ga yaqin qushlar va sutemizuvchilar turlari mavjud. Viloyatda hozirgi kunga qadar kamida 40 ming oʻsimlik turi, 3000 ta baliq turi, 1294 ta qush turi, 427 ta sut emizuvchi turi, 428 ta amfibiya turi va 378 ta sudralib yuruvchilar turi ilmiy jihatdan tasniflangan. Olimlar faqat Braziliyada 96 660 dan 128 843 gacha umurtqasiz hayvonlar turlarini aniqladilar.

Manbalar 

Braziliya hududlari