MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Podshoh begim (unvon)

Padshah Begum Boburiylar imperiyasining imperator xotini yoki „birinchi xonimi“ ga berilgan ustun unvon boʻlib, Boburiy haramida yoki zenanada eng muhim unvon hisoblangan. Bu nom ingliz tilidagi „Qirolicha“ bilan teng boʻlishi mumkin, ammo Boburiy kontekstida faqat taxminiy maʼnoda.

Etimologiya 
Padeshah, Padshah, Padishah yoki Badishah — forscha pad (ustoz) va shoh (shoh) dan tashkil topgan ustun qirollik unvoni, eng yuqori martabaga daʼvogar bir necha monarxlar tomonidan qabul qilingan, taxminan qadimgi forslarning „Buyuk“ tushunchasiga teng, „Buyuk podshoh“ va keyinchalik Ahamoniylar va nasroniy imperatorlari tomonidan qabul qilingan. Uning arabcha talaffuzi Badshoh deb Bobutiy imperatorlari tomonidan, Boshah yoki Posho esa Usmonli sultonlari tomonidan ishlatilgan.

Begum, begam, baygʻum yoki begum — Markaziy va Janubiy Osiyodan kelgan ayol qirollik va aristokratik unvon. Bu turkiy tillarda boshliq yoki sarkarda degan maʼnoni anglatuvchi bayg yoki bey unvonining ayollik ekvivalenti. Odatda tilanchining xotini yoki qiziga ishora qiladi.

Padshah Begumning roʻyxati

Tarixiy foydalanish 
"Padshah Begum" unvoni faqat Boburiy imperatorining boshliq yoki asosiy xotini, opa-singillari, onasi yoki sevimli qiziga berilishi mumkin va bir vaqtning oʻzida bir nechta xonimlar bu nomga ega boʻlishi mumkin emas. Imperator Jahongirning rafiqasi Nur Jahonga bu unvon uning bosh rafiqasi Soliha Banu Begum (hukmronligining koʻp davrida Padshoh Begim) 1620-yilda vafot etganidan keyingina berilishi mumkinligi shundan dalolat beradi.

Boburiy imperatorlarining turmush oʻrtoqlari haqida gap ketganda, unvon faqat imperatorning bosh xotiniga berilishi mumkin edi. Bu unvon birinchi marta imperator Boburning bosh rafiqasi boʻlgan Maham begʻimga berilgan. Humoyun davrida Bega begim qoʻlida boʻlgan. Keyin bu unvon Hamida Banu Begimga 1604-yilda vafotigacha bu unvonni egallagan Akbar tomonidan berilgan. Imperator Jahongir bu unvonni oʻzining bosh rafiqasi Soliha Banu Begimga, soʻngra uning vorisi (oʻlimidan keyin) Nur Jahonga berdi. Imperator Shoh Jahon bu unvonni oʻzining bosh rafiqasi Mumtoz Mahalga topshirgan, ammo u vafot etganidan keyin uni qizi Jahonara Begumga bergan. Imperator Muhammadshoh bu unvonni oʻzining bosh rafiqasi Badshoh Begumga bergan.

Bu unvon, shuningdek, imperatorning qiziga, masalan, imperator Shoh Jahonning qizi, malika Jahonara Begum va imperator Avrangzebning qizi, malika Zinat-un-Nissaga berildi, ularning ikkalasi ham butun umri davomida unvonni olib yurgan.

Ayrim hollarda bu unvon imperatorning singlisiga ham berilgan. Avrangzeb bu unvonni opasi Roshanara Begum va Jahonara Begumga berdi. Temuriy Shohzodiy unvonga ega boʻlganida, bu „malikalar orasidagi imperator“ degan maʼnoni anglatadi.

Yana qarang 

 Padshah
 Begim
 Mugʻallar imperiyasi

Manbalar 

Pages with unreviewed translations
Forscha soʻzlar va iboralar
Xos Mahal

Xos Mahal (), „Saroyning nafis biri“ degan maʼnoni anglatadi, Boburiylar imperatori Jahongirning bosh xotinlaridan biri edi.

Oila 
Xas Mahal Zayn Xon Koʻkaning qizi edi. Zayn Xon Hirotlik Xavaja Maqsud va imperator Akbarning sut onasi Pija Jan Anaganing oʻgʻli edi. Xonning amakisi Xovoja Hasanning qizi Sohib Jamol Jahongirga uzatilgan va shahzoda Parviz Mirzoning onasi edi.

Xas Mahalning Zafar Xon va Mugʻal Xon ismli ikkita ukasi bor edi. Birinchisi Akbar va Jahongir qoʻl ostida xizmat qilgan va 1622-yil 7-martda vafot etgan. Ikkinchisi Jahongir va uning oʻgʻli Shoh Jahon qoʻl ostida xizmat qildi va 1657-yil 1-iyulda vafot etdi. Xos Mahalning singlisi Akbarning oʻgʻil akasi Mirzo Aziz Koʻkaning oʻgʻli Mirza Anvarga turmushga chiqdi.

Nikoh 
1596-yilda shahzoda Salim (boʻlajak imperator Jahongir) uni qattiq sevib qoldi va unga uylanish haqida oʻyladi. Akbar nikohdan norozi edi. Akbarning eʼtiroziga avvalroq Salim bilan turmush qurgan Sohib Jamol sabab boʻlgan. Akbar yaqin qarindoshlar oʻrtasidagi nikohga eʼtiroz bildirdi.

Ammo Akbar Salimning yuragi haddan tashqari taʼsirlanganini koʻrgach, zarurat tugʻilib, rozilik berdi. Katta bayram va shodlik boʻldi. Nikoh 1596-yil 28 -yun arafasida Malika Hamida Banu Begumning uyida boʻlib oʻtdi.

Jahongir taxtga oʻtirgach, Xos Mahal malika boʻldi. Angliya Sharqiy Hindiston kompaniyasi vakili ser Uilyam Xokins uni Jahongirning bosh xotinlari qatorida qayd etdi.

Arxitektura 
1642-43-yillarda Xas Mahal Dehlining Nizomuddin mahallasidagi eski qal’a yaqinida saroy qurdirdi.

Ommaviy madaniyatda 
Xas Mahal — Jyoti Jafaning „ Nur Jahon: Tarixiy roman“ (1978) tarixiy romanidagi qahramon.

Manbalar 

Pages with unreviewed translations
Abenakiite-(Ce)

Abenakiit (Ce) Na 26 Ce3 6 (SiO 4) 6 (CO 3) 6 (S 4+ O 2)O — natriy, seriy, neodimiy, lantan, praseodimiy, toriy, samariy, kislorod, oltingugurt, uglerod, fosfor va kremniydan iborat juda kam uchraydigan mineral. Silikatlar Si 6 O 18 guruhiga kiradi. Mineral Yangi Angliyadagi Algonquian hindu qabilasi Abenaki sharafiga nomlangan.

Abenakiit-(Ce) sodalit siyenit ksenolitida Kvebek, Kanadaning Mont-Sen- Hiler shahrida aegirin, evdialit, manganoneptunit, polilitionit, serandit va steenstrupin- (Se) bilan birga uchratilgan .

Kimyo va boshqa turlar bilan aloqasi 
Abenakiit-(Ce) tarkibidagi elementlarning kombinatsiyasi noyob hisoblanadi. Kimyoviy jihatdan biroz oʻxshash mineral steenstrupin-Cesteenstrupin-(Ce) . Giper-natriy abenakiit-(Ce) ham oltingugurt dioksidi borligi uchun noyobdir minerallarga kiradi.

Kristal tuzilishi 
Olti burchakli toʻr sifatida tasvirlangan abenakiit-(Ce) kristalli tuzilishida quyidagilar mavjud:

 PO 4 guruhlari bilan bogʻlangan NaO 7 koʻp yuzli zanjirlar
 NaO 7 va NaO 7 -REEO 6 va SiO 4 polihedralarning olti aʼzoli halqalari boʻlgan ustunlar (REE — noyob tuproq elementlari)
 CO 3 guruhlari, NaO 6 oktaedr va ustunlar ichida tartibsiz SO 2 ligandlari

Hosil boʻlishi 
Birinchi marta u Kanadaning Kvebek provinsiyasidagi Sent-Gilair tog‘i karerlaridan birida topilgan. Ushbu namuna hozir Ottavadagi Kanada tabiat muzeyida saqlanmoqda. Mineral ikkinchi marta Rossiyadagi Lovozero massivining Lilak venasida topilgan.

Morfologiya 
U trigonal singoniyada kristallanadi, diametri 2 sm gacha boʻlgan alohida rombedral kristallar yoki mayda donali massalar shaklida boʻladi. Kristal panjara olti burchakli tuzilishga ega boʻlib, unda fosfat guruhlari, karbonat va SO2 guruhlari, olti burchakli siklik SiO4, NaO7 va NaO7-(REE)O8 koʻpyoqlamalari bilan bogʻlangan NaO7 koʻp yuzli zanjirlar mavjud boʻlib, ular ichida NaO6 oktaedralari joylashtirilgan.

Xususiyatlari 
Ushbu mineralning xususiyatlari haqida hech narsa maʼlum emas. Xlorid kislotaga botirilganda, u moddaning qaynashiga olib keladi. Yagona kristallar sodalitda, sodalit siyenitlarida, ksenolitlarda,  nefelin siyenitning metasomatik oʻzgarishi bosqichida hosil boʻladi. Abenakiit-(Ce) shuningdek, Sirenevaya venasining ussingit zonasida (Rossiya, Murmansk viloyati) mikroklin, evdialit va aegirin kristallari yigʻindisida ussingit yoki toʻldiruvchi oraliqlar massasida kesishgan yashil-jigarrang mayda donador ajralishlar shaklida uchraydi.

Manbalar
Nesrin Kadın

Nesrin Kadın(1876-yil 11-iyunda vafot etgan) Usmonli imperiyasining Sulton Abdulazizning toʻrtinchi xotini edi.

Asli cherkes boʻlgan Nesrin Kadın Gʻozi Ismoil Bey Zevsh-Barakayning qizi edi. Uning ikki ukasi bor edi: Hasan Bey (1850 — 1876),va Usmon Posho (1851 — 1892). Uning xolasi Atesh Mehmed Poshoning xotini edi.

Nesrin 1868-yilda Dolmabahche saroyida Abdulazizga uzatilgan va unga „Toʻrtinchi ayol“ unvoni berilgan. Bir yil oʻtgach, u birinchi farzandini, oʻgʻlini Shehzade Mehmed Shevketnidunyoga keltirdi. Besh yil oʻtgach, 1874-yil 24-avgustda u ikkinchi farzandi, qizi Emine Sultonni dunyoga keltirdi. 1876-yilda u „Uchinchi ayol“ unvoniga koʻtarildi.

Abdulaziz 1876-yil 30-mayda vazirlari tomonidan taxtdan olindi, uning jiyani Murod V sulton boʻldi. Ertasi kuni uni Feriye saroyiga oʻtkazishdi. Abdulaziz atrofidagi ayollar Dolmabahche saroyini tark etishni istashmadi. Shunday qilib, ularni qoʻllaridan ushlab, Feriye saroyiga joʻnatishdi. Bu jarayonda ular boshdan-oyoq tintilib, ulardan barcha qimmatli narsalar tortib olindi. Oʻsha paytda ogʻir kasal boʻlgan Nesrinni Feriye saroyiga olib borish uchun zambilda olib ketilgan. Hatto kimdir uning oʻralgan roʻmolini ham tortib oldi. 1876-yil 4-iyundaAbdulaziz sirli sharoitda vafot etdi.

Oʻlim 
Nesrin Kadın Abdulaziz vafotidan 7 kun oʻtib 1876-yil 11-iyundaFeriye saroyida vafot etdi. Tarixchi Alan Palmerning soʻzlariga koʻra, u tugʻruq paytida vafot etgan. U Istanbuldagi Yangi masjidda joylashgan imperator ayollari maqbarasiga dafn etilgan.

Uning oʻlimidan toʻrt kun oʻtgach, 1876-yil 15-iyundaakasi Hasan Bey Midhat Posho saroyda yigʻilgan koʻp sonli vazirlarni oʻldirishga urindi. U sudlandi va 1876-yil 18-iyunda qatl etildi.

Manbalar 

1876-yilda vafot etganlar
Abernatit

Abernatiit — (K(UO 2)(AsO 4)·3H 2 O) shaffof, sariq rangli mineral tetroganal singoniyada kristallanadi. Mineral birinchi marta 1953-yilda AQShning Yuta shtatida qayd etgan. Mineral Jessi Evrett Abernati (1913-1963) sharafiga nomlangan. Mineral 1956-yilda yangi mineral turi sifatida qayt etilgan. Abernatiti uzun toʻlqinli va qisqa toʻlqinli ultrabinafsha nurlarda sariq-yashil rangda lyuminestsatsiyalanadi. Tarkibida uran borligi sababli mineral radioaktiv hisoblanadi. Abernatit uran konlarida qumtoshlarning yoriqlarida qoplama sifatida hosil boʻladi. Mineral geynrixit, skorotit va zeunerit bilan birgalikda uchraydi. Abernatit Fransiya, Germaniya, Polsha, Janubiy Afrika va AQShdan mamlakatlarida keng tarqalgan.

Tuzilishi va formulasi 
Birinchi marta 1956-yilda tavsiflanganda, formula K(UO 2)(AsO 4)·4H 2 O deb aniqlangan. Biroq tahlil qilish uchun atigi 25 milligramm mineral mavjud edi shuning uchun takroriy tahlillarni oʻtkazish va sunʼiy aralashmalar qoʻlash uchun bir qator ehtiyot choralari koʻrilgan . 1964-yilda mineralni keyingi oʻrganish elektron zichlikni aniqlash va abernatiit tarkibida kaliy borligi haqidagi kimyoviy dalillar oʻrtasidagi nomuvofiqliklarni aniqladi. Bu mineralning kimyoviy formulasi K(UO 2)(AsO 4)·3H 2 O ekanligi tasdiqlandi.

Tarix 
Jess Abernathy Yuta shtatining Emeri okrugidagi Fuemrol konining operatori edi. 1953-yilning yozida u konda qumtosh qoplagan sariq kristalllarning mineralogik jihatdan ahamiyatli boʻlishi mumkinligini taʼkidladi. Namunalar Amerika Qoʻshma Shtatlari Atom energiyasi boʻyicha komissiyasi (AEC) mineralogi EB Gross tomonidan oʻrganish uchun Kolorado shtatidagi Grand Junction shahriga yuborildi. U mineralning optik xususiyatlarini biron bir maʼlum turga moslashtira olmadi, shuning uchun u namunalarni Vashingtonga yubordi, u erda qoʻshimcha tekshirish uchun etarli imkoniyatlar mavjud edi. Mineraloglar AD Weeks va Amerika Qoʻshma Shtatlari Geologiya xizmatidan ME Tompson AECning Xom ashyo boʻlimi nomidan mineralni oʻrganishdi . Abernatit 1956-yilda American Mineralogist jurnalida ommanga tanitildi. Mineral kashfiyotchi Jess Abernati sharafiga abernathiit deb nomlangan . Tur namunalari Vashingtondagi Milliy tabiiy tarix muzeyida saqlanadi.

Manbalar
Afvillit

Afvillit Ca 3 (SiO 3 OH) 2 · 2H 2 O — kaltsiy gidroksid nezosilikat minerali hisoblanadi. Shishasimon, rangsiz yoki oq rangli prizmatik monoklinik singoniyada kristallanadi. Uning qattiqligi 3 dan 4 gacha. Ohaktoshning kontakt metamorfizmida hosil boʻladi. Apofillit natrolit, taumazit, mervinit, spurrit, gelenit, etringit, portlandit, hillebrandit, foshagit, brusit va kalsit bilan bogʻlangan holda hosil boʻladi. U birinchi marta 1925-yilda Kimberli, Janubiy Afrikadagi Dutoitspan konida hosil bo'lganligi uchun  De Beers olmos kompaniyasining sobiq rasmiysi Alfey Fuller Uilyams (1874-1953) sharafiga nomlangan. Afvillit odatda spurrit tomirlarida uchraydi va u nezosilikatning kichik sinfiga kiradi.

Afvillitning shakllanishi 
Jennit, afvillit, oyelit va kaltsit — bularning barchasi spurrit tomirlari ichida qatlamlarda hosil boʻladigan minerallar. Afvillit va  kaltsit choʻkma suyuqliklardan hosil boʻladi. Jennit aslida afvillitning oʻzgarishidir lekin ikkalasi ham kaltsiy silikatlaridan gidratsiya orqali hosil boʻladi. Laboratoriya tadqiqotlari shuni koʻrsatdiki, afvillit past haroratda hosil boʻladi, odatda 100°C atrofida. Afvillit va spurrit ohaktoshning kontakt metamorfizmi natijasida hosil boʻladi. Kontakt metamorfizm tog' jinslarining yaqin atrofdagi kristallanadigan silikat magmasining issiqligi va  suyuqliklari bilan oʻzaro taʼsiri natijasida yuzaga keladi.

Tuzilishi va xususiyatlari 
Afvillit murakkab monoklinik tuzilishga ega va  kremniy tetraedralari vodorod aloqalari bilan bir-biriga bogʻlangan.  Petrografik mikroskopda kesishgan polarizatorlar ostida koʻrilganda, u birinchi darajali toʻq sariq ranglarni koʻrsatadi va maksimal ikki sinishi 0,0167 (Mishel-Levi diagrammasi yordamida aniqlanadi).  Bundan tashqari, u prizmatik kristallga ega. Mikroskop ostida afvillit vollastonitga oʻxshaydi, u afvillit bilan bir oilaga kiradi.

Afvillit burchaklar va qirralari boʻlinishi orqali bogʻlangan kaltsiy va kremniy koʻp qirrali ikkita zanjirdan iborat. Bu uning miller indeksi [-101] yuzlariga parallel ravishda uzluksiz varaqlarning shakllanishiga olib keladi. Plitalar bir-biriga vodorod aloqalari bilan Ca-Si-O aloqalari bilan bogʻlangan (Malik va Jefferi, 1976). Har bir kremniy atrofida bitta OH guruhi mavjud va ularga qoʻshni uchta kislorod mavjud. Kremniy tetraedralari shunday joylashtirilganki, ular bir chetini kaltsiy (1) bilan, kremniy (2) esa kaltsiy (2) va kaltsiy (3) koʻpburchaklar bilan birlashadi . Kremniy tetraedralari OH guruhi tomonidan birlashtiriladi va OH tarkibidagi vodorod va kremniy tetraedralari oʻrtasida vodorod bogʻlanishi sodir boʻladi. Vodorod bogʻlanishi musbat ion, vodorod, bu holda kremniy tetraedr boʻlgan manfiy zaryadli ionlarga tortilishi tufayli yuzaga keladi.

Hosil boʻlishi 
Afvillit — Portlend sement betonda qotib qolgan sement aralashmasi(HCP) hosil qilganda hosil boʻladigan kaltsiy silikat gidratlaridan (CSH) biri. Sement oʻz kuchini klinkerda mavjud boʻlgan tri- va di-kalsiy silikatlarining (C 3 S va C 2 S) hidratsiyasidan oladi.

Boshqa kaltsiy silikat gidrat (CSH) minerallari:

 Girolit
 Jennite
 Taumazit
 Tobermorit

Manbalar
Abhurite

Abhurit Sn 21 O 6 (OH) 14 Cl 16   yoki Sn 3 O (O H) 2 Cl 2 formulali  qalay, kislorod, vodorod va xlor minerali. Qizil dengizdagi Jidda yaqinidagi koyda Sharm Abhurda qalay ingotlari bo'lgan kema halokatga uchraganligi sababli nomini oldi. Abhurit romarxit va kassiterit kabi boshqa qalay minerallari bilan birga hosil bo'ladi.

Joylashuv va shakllanish 
Abhurit dengiz suvi bilan aloqa qilganda qalay materiallarida hosil bo'lishi bilan bog'liq. Mineral 1977-yilda Norvegiyaning Hidra oroli yaqinidagi kema halokatidan tasvirlangan, u erda u kalay plitalarida paydo bo'lgan. Biroq, bu hisobot IMA, Xalqaro Mineralogiya Assotsiatsiyasi tomonidan tan olinmagan.  Sharm Abhur va Hidra oroli yaqinidagi kema halokati bilan bir qatorda, Uluburun kema halokatida qalay quymalarida abhurit topilgan. Quymalarda u kassiterit va romarxit kabi boshqa qalay minerallari va kaltsit va aragonit kabi kaltsiy karbonat minerallari bilan topilgan.

Manbalar 
 ↑  ↑ 

 ↑  Vandiver, Pamela B.; Goodway, Martha; Mass, Jennifer L. (2002-01-01).
Adelite

Adelit   - bu CaMgAsO 4 OH    kaltsiy, magniy, arsenat minerali. U tarkibida vanadiy bo'lgan gotlobit minerali bilan qattiq eritmalar qatorini hosil qiladi. Turli o'tish metallari magniy o'rnini bosadi va qo'rg'oshin kaltsiy o'rnini bosadi, bu esa adelit- duftit guruhidagi turli xil o'xshash minerallarga olib keladi.

Adelit ortorombik kristall sistemada oʻzgaruvchan rangli (koʻk, yashil, sariq va kulrang) kristallar hosil qiladi. Shakl odatda massivdir. Uning Mohs qattiqlik darajasi 5 va o'ziga xos og'irligi 3,73 dan 3,79 gacha.

Birinchi marta 1891-yilda Shvetsiyaning Värmland shahridan tasvirlangan. Uning nomi yunoncha " noaniq " so'zidan kelib chiqqan.

Geologik hodisa 
Adelit Jazoir, Germaniya, Italiya, Shvetsiya va AQShdagi ruda konlarida topilgan.

Manbalar
Maxine Reiner

Maksin Reyner (1916-yil 16-mart – 2003-yil 19-iyun) amerikalik aktrisa edi. U filmdagi chiqishlaridan koʻra, ekrandan tashqari oilaviy muammolari bilan koʻproq eʼtiborga olindi.

Yoshlik 
Maksin Frensis Reyner Filadelfiyadan, Pensilvaniyada tugʻilgan. Bernard Reyner va Ida Eyzenberg Reynerning qizi edi. Uning oilasi yahudiy edi. Uning onasi ayollar uchun maxsus doʻkonlar tarmogʻiga ega edi, otasi esa zargar edi. U Filadelfiyadagi notiqlik va dramatik sanʼat maktabida oʻqigan va u erda spektakllarda rol oʻynagan.

Karyera 
Reyner yosh aktrisa sifatida reklama va suzish kiyimida modellik qilgan. U oʻrta maktabdan soʻng onasi va singlisi bilan kino biznesida karyerasini davom ettirish uchun Los-Anjelesga koʻchib oʻtdi. Tez orada u Paramount Pictures, va keyinchalik Universal Pictures bilan shartnoma tuzdi. Uning birinchi filmi „ Saydoʻzlik“ (1935) boʻlgan edi. U, shuningdek, „ Charli Chan at the Circus“ (1936),"Inson gunohlari" (1936) va "The Girl on the Old page" (1936), va " It Had to Happen " (1936) filmlarida kichikroq ommaviy rollarni ijro etgan.

Shaxsiy hayot 
Rayner 1935-yilda ota-onasining biznesmen tanishi Jozef I. Myersonga turmushga chiqdu. Ular 1936-yilda ajralishdi, janjalli sud jarayoni gazetalarning sarlavhalariga aylandi. „U mendan koʻra koʻproq pul ishlab topganini va men kerak emasligini aytdi“, dedi Myerson Los Angeles Times ga. Uning ikkinchi eri kino produseri Garri Eliot Sokolov edi. Ular 1937-yilda turmush qurishdi, 1943-yilda tugʻilgan Tomas ismli oʻgʻli bor edi va onasi va singlisi bilan Beverli-Xillzda yashagan; ular 1950-yilda ajrashishdi. U 1951-yilda yozuvchi Maks Rubinshteyn bilan gʻiybat ustunlarida bogʻlangan. Uning uchinchi eri Frank M. Grossman edi ular 1950-yillarda qisqa muddat turmush qurishdi. Rayner 2003-yilda Los-Anjelesda 87 yoshida vafot etdi. Uning oʻgʻli Tomas R. Sokolov Los-Anjeles okrugi Oliy sudining sudyasi. Uning singlisi retseptlar kitobi muallifi Naomi Shuvarger edi.

Manbalar 

Amerikalik aktrisalar
2003-yilda vafot etganlar
1916-yilda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
Yuriy Ivanchenko

Yuriy Ivanchenko (1969-yil 15-aprel — 2009-yil iyun) —Oʻzbekistonda tugʻilgan rus futbolchisi (himoyachi, hujumchi, yarimhimoyachi).

Futbolchilik faoliyati 
1983-yildan SSSR ikkinchi ligasining “Xorazm” (Yangiariq) jamoasida oʻynay boshlagan. 1986-yili “Sohibkor Xalqobod” safida bitta (ayrim maʼlumotlarga koʻra ikkita) oʻyin oʻtkazgan. 1987-yilda Namanganning “Avtomobilist” jamoasida toʻp surgan. 1989-yilda Ivanchenko ba’zi manbalarda ikkinchi ligada Toshkentning “SKA-TSOP RShVSMF” jamoasida, boshqalarda esa - SKA-RShVSM Angren (KFK) jamoasida oʻynaganligi keltirib oʻtilgan.

1990-yili mamlakat ikkinchi quyi ligasida Angrenning “Konchi” va “Yoshlik Toʻraqoʻrgʻon” jamoalari safida maydonga tushgan. Kosonsoyliklar safida 1991-yilda ikkinchi ligada 37 ta, keyingi mavsumda esa Oʻzbekiston chempionatida 4 ta oʻyin oʻtkazgan. Ivanchenko faoliyati davomida 1992-yilda Rossiya birinchi ligasida “Saxalin” Xolmsk tarkibida, 1993-1995-yilda Chitaning “Lokomotiv” klublarida ham toʻp surgan. 1998-yili “Andijon” safida Oʻzbekiston chempionatida 10 ta oʻyin oʻtkazgan.

Yuriy Ivanchenko 2009-yilda vafot etgan. Vafot etgan sanasi ma’lum emas.

Manbalar 

1969-yilda tugʻilganlar
15-aprelda tugʻilganlar
Alifbo boʻyicha futbolchilar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
SSSR erkak futbolchilari
Rossiyalik erkak futbolchilar
Navbahor futbolchilari
Sohibkor futbolchilari
Sverdlovets klubi futbolchilari
Konchi Angren klubi futbolchilari
Kosonsoy klubi futbolchilari
Andijon klubi futbolchilari
Yoshlik Toʻraqoʻrgʻon klubi futbolchilari
Xonqa klubi futbolchilari
FC Portovik-Energiya Kholmsk futbolchilari
FC Chita futbolchilari
Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari
Stiker (xabar almashish)

Stiker — bu multfilmlar va yaponcha tabassumga oʻxshash „emojilar“ aralashmasi boʻlgan his-tuygʻu yoki harakatni ifodalovchi qahramonning batafsil tasviri. Ular kulgichlardan (emoticon) koʻra koʻproq xilma-xillikka ega va tana tilini yuz reaksiyasi bilan tasvirlash qobiliyati tufayli internetdagi „reaksiya yuzi“ madaniyatiga asoslanadi. Stikerlar murakkab, xarakterga asoslangan kulgichlar boʻlib, odamlarga dahshatli animatsiyalar orqali muloqot qilish uchun yengil vositalarni beradi.

Tarix 

Stikerlar birinchi marta Koreyada ishlab chiqilgan Line mobil xabar almashish ilovasi tomonidan ommalashgan. Naver ilovani Yaponiya bozorini hisobga olgan holda ishlab chiqdi, chunki KakaoTalk allaqachon Janubiy Koreyada dominant mobil xabar almashish xizmati edi. Stikerlarning hamma joyda tarqalgan emoji tizimining anime uslubidagi sanʼat asarlari bilan uygʻunligi va ulardan yaponcha matnda uzunroq xabarlarni yozish oʻrnini bosuvchi sifatida ishlatilishi ushbu xususiyatning yapon auditoriyasida qiziqishiga yordam berdi. Linening ustunligi oshgani sayin, Line stikerlari toʻplamida tasvirlangan maskot qahramonlari ham tovar sifatida mashhur boʻldi. 
2013-yilda stikerlar Osiyo bozorlaridan tashqariga chiqa boshladi: Path 2013-yil mart oyida yangi shaxsiy xabar almashish tizimining bir qismi sifatida stikerlarni qoʻshdi, keyin esa aprel oyida Facebookning asosiy va Facebook Messenger mobil ilovalari paydo boʻldi. Iyul oyida stiker funksiyasi Facebook veb-interfeysiga kengaytirildi, Kick Messenger ham stikerlarni qoʻshdi. Stikerlarga bagʻishlangan startap kompaniyalari ham paydo boʻldi va ularni reklama kompaniyalari doirasida brendlar nomidan ishlab chiqarishga yordam berdi.

2013-yil noyabriga kelib, mobil xabar almashish foydalanuvchilari oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrov shuni koʻrsatdiki, soʻralganlarning 40 foizi har kuni stikerlardan foydalanishadi, eng koʻp kundalik foydalanish indoneziyaliklar (46 %), Xitoy (43 %), Janubiy Koreya (38 %) va AQSh (35 %). Stikerlarni muntazam ravishda ishlatganlarning 20 foizi kamida bir marta mobil xabar almashish ilovalarida stiker yoki emoji uchun pul toʻlagan. 

2016-yilda Snapchat Bitmoji ilovasi uchun Bitstripsni sotib oldi, bu foydalanuvchilarga shaxsiy avatarni aks ettiruvchi maxsus stikerlar yaratish imkonini beradi.

2019-yil iyul oyida Telegram uchinchi tomon stiker paketlarini qoʻllab-quvvatlaydigan yangi.tgs formatidan foydalangan holda animatsion stikerlarni taqdim etdi. Bir yil oʻtib, 2020-yil iyul oyida WhatsApp bir nechta rasmiy paketlarga ega animatsion stikerlarni joriy qildi. 2021-yil iyun oyida Discord premium foydalanuvchilarga animatsion stikerlardan foydalanish imkoniyatini qoʻshdi.

Foydalanish 
Stikerlarni odatda bepul yuklab olish mumkin, ammo baʼzi xizmatlar mikrotransaksiyalar orqali premium variantlarni taklif qilishi mumkin. Toʻplamlar maʼlum mavzular, personajlar, shuningdek, Hello Kitty, Psy va Despicable Me Minions kabi mashhur brendlar va media franchayzalariga bagʻishlangan boʻlishi mumkin.

Manbalar

Havolalar 
• Stiker

• Emoji