Arkadiy Voloj

Arkadiy Yuriyevich Voloj (1964-yil 11-fevralda tugʻilgan, Guryev, Qozogʻiston SSR, SSSR) — rossiyalik tadbirkor va dasturchi, Yandex kompaniyalar guruhining asoschisi va sobiq bosh direktori. 2018-yilda Forbes maʼlumotlariga koʻra, u 1,5 milliard dollar boyligi bilan Rossiyada 65-oʻrinni egallagan.

2022-yil 3-iyundan boshlab Qrimning anneksiya qilinishi va Ukrainaning Yevropa Ittifoqi sanksiyalari ostida beqarorlashuvi uchun mas’ul boʻlgan Rossiya hukumatiga daromad keltirishi sababli.

Biografiya 
Arkadiy Voloj 1964-yil 11-fevralda Qozogʻiston SSRning Guryev shahrida (hozirgi Atirau) tugʻilgan. Uning otasi Yuriy Abramovich Voloj (1938-yilda tugʻilgan), geolog, Kaspiy mintaqasi neft konlari boʻyicha mutaxassis va Qashagʻon konining kashfiyotchilaridan biri, Olma-Otadagi „Kazgeofiztrest“ partiyasining rahbari; keyinchalik — geologiya-mineralogiya fanlari doktori, Rossiya Fanlar akademiyasining Geologiya institutida katta ilmiy xodim. Onasi, Sofya Lvovna Voloj, Guryev musiqa kolleji oʻqituvchisi.

Arkadiy Olma-Otadagi Respublika fizika-matematika maktabi bitiruvchisi. I. M. Gubkin nomidagi Neft va gaz institutini tamomlagan. 1986-yilda amaliy matematika darajasiga ega. U SSSR Fanlar akademiyasining Nazorat muammolari institutida (IPU) katta hajmdagi maʼlumotlarni qayta ishlash sohasida tadqiqotlar bilan shugʻullangan.

1989-yilda u Comptek kompaniyasiga asos solgan va u yerda 2000-yilgacha bosh direktor boʻlib ishlagan. Xuddi shu yili u „Arcadia“ firmasini ochdi; Arkadiy Borkovskiy bilan birgalikda ular patentlash bilan bogʻliq ilmiy-tadqiqot institutlari va tashkilotlarida qoʻllanilgan taxminan 10 Mb hajmdagi ixtirolarni tasniflash boʻyicha mahsulotni chiqardilar.

1998-yilda Rossiya hujjatli telekommunikatsiyalar assotsiatsiyasining Simsiz ulanish tarmoqlari qoʻmitasi rahbari (RANS. UZ) Arkadiy simsiz ulanish operatorlari uchun chastotani tartibga solish jarayonida ishtirok etdi. 1999-yilda u Rossiyada IP-telefoniyaning qonuniylashtirilishi taqdiriga taʼsir koʻrsatganlardan biri edi.

1997-yilda Voloj Yandex kompaniyasini yaratishda birinchi qadamni qoʻydi — 1 Gb qattiq diskli uchta server 10 ming dollarga sotib olindi, ularda Runetning barcha tarkibi indekslangan. Ushbu investitsiyalar natijasida Yandex 1999-yilda Internetning rus tilida soʻzlashuvchi segmentida yettita eng mashhur saytlardan biriga aylandi.

2000-yildan beri u Yandex kompaniyasining bosh direktori. 2007-yildan — Moskva fizika- texnika instituti Innovatsiyalar va yuqori texnologiyalar fakultetida maʼlumotlarni tahlil qilish kafedrasi mudiri.

2010-yilda „Kommersant“ gazetasining top-menejerlari reytingida u Media Business nominatsiyasida birinchi oʻrinni egalladi.

2012-yil dekabr oyida Rossiya Prezidenti huzuridagi Rossiya iqtisodiyotini modernizatsiya qilish va innovatsion rivojlanish boʻyicha kengashda Arkadiy Voloj Rossiya Bosh vaziri Dmitriy Medvedevga davlat organlaridan maʼlumot taqdim etish shakllarini standartlashtirish va uning ochiqligini oshirish boʻyicha takliflar bilan murojaat qildi, bu avtomatik rejimda Yandex qidiruv tizimlari tomonidan olingan maʼlumotlarni qayta ishlashni yaxshilashi kerak.

2013-yil mart oyida u Forbes jurnali tomonidan har yili tuziladigan milliarderlar reytingiga kiritildi, uning shaxsiy boyligi 1,15 milliard AQSh dollariga baholandi. Xuddi shu oyda, Yandex aksiyalarining ikkilamchi taklifi natijasida u birjada 5,14 million dona aksiyani 117 million dollarga sotdi.

2014-yil 1-sentyabrda Voloj Yandex bosh direktori lavozimini Aleksandr Shulginga topshirdi va Yandex kompaniyalar guruhi rahbari lavozimini egalladi.

2016-yilda, ota-onasi va bolalari bilan birgalikda u ikkinchi fuqaroligini oldi, Malta, buning uchun kamida yevro investitsiya dasturi doirasida 880 ming rubl toʻlash kerak edi.

2021-yilning 1-martida Yandex Arkadiy Voloj va uning oilaviy trasti kompaniya aksiyalarini 1,9 million dollarga sotishni rejalashtirayotgani haqida xabar berdi. Oʻsha paytda Arkadiy Voloj B sinfidagi 30,8 million aksiyaga ega boʻlib, ularning iqtisodiy ulushi 8,7 foizni tashkil etdi va ovozlarning 45,5 foizini taʼminladi.

2022-yil 3-iyun kuni unga nisbatan Yevropa Ittifoqi sanksiyalari qoʻllanilgandan soʻng u Yandex kompaniyalar guruhi direktorlar kengashi va bosh direktori lavozimini, shuningdek, guruhning xalqaro shoʻ’ba korxonalaridagi yuqori lavozimlarni tark etgan, deyiladi kompaniya bayonoti rasmiy xabarida.

Vaziyatni baholash 
Forbes jurnali 2018-yil iyun oyida Volojning boyligini 1,5 milliard dollarga baholagan (Rossiyada 65-oʻrin).

Forbes jurnali tomonidan shtatning oldingi taxminlari:

Shaxsiy hayot 
Uylangan, uch farzandi bor.

Xalqaro sanksiyalar 
2022-yil iyun oyida u Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi munosabati bilan Yevropa Ittifoqining sanksiyalar roʻyxatiga kiritilgan.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 
 
 
 Arkadiy Voloj na FRI
 Biograficheskaya spravka i otveti na voprosi posetiteley Sostav.ru

Yashayotgan insonlar
1964-yilda tugʻilganlar
11-fevralda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations