Ichki kasalliklar kitobi



Kitob haqida 
Ushbu darslik tibbiyot institutlari talabalari uchun moʻljallangan boʻlib, uning ichki aʼzolar barcha tizimlarining kasallikari yoritilgan. Bunda nafas olish, yurak-qon tomir, ovqat hazm qilish, siydik ajratish, qon yaratish va biriktiruvchi toʻqimaning tizimli kasalliklarining etiologiyasi, patogenezi, patomorfologiyasi, klinikasi, tashxisi, qiyosiy tashxisi va davosi aks ettirilgan. Darslik kasalliklar haqidagi yangi maʼlumotlar: kasalliklar rivojlanishining yangi Mexanizmlari, xalqaro Tasniflar, kasalliklarni tashxislash va davolashning xalqaro standarlari bilan boyitildi. Kitobdan shuningdek, amaliyot shifokorlari – terapevtlar, kardiologlar, pulmanologlar foydalanishlari mumkin. Kitob jami 680 sahifadan iborat boʻlib, 6 ta bobni oʻz ichiga oladi. Kitob soʻngida qisqartmalar qismi ham mavjud bu esa oʻquvchiga tushunishni yanada ossonlashtiradi.

Boblar: 

 Nafas olish aʼzolari kasalliklari
 Yurak-qon tomir kasalliklari
 Ovqat hazm qilish aʼzolari kasalliklari
 Buyrak kasalliklari
 Biriktiruvchi toʻqima va boʻgʻimlarning diffuz kasalliklari
 Qon tizimi kasalliklari

Qisqartmalar: 

 AHQFI – angiotenzin hosil qiluvchi fermentlar ingibitori
 AKSH – aorta-koronar shuntlash
 BKA – ballonli koronar angioplastika
 BSY – buyraklarning surunkali yetishmovchiligi
 DAB – diastolik arterial bosim
 EIT – elektro-impuls terapiya
 EKS – elektrokardio stimulyatsiya
 FTQV – faollashtirilgan tromboplastin qisman vaqti
 GLP – giperlipidemiya
 JNCHH – jadal nafas chiqaruv hajmi
 JSST – jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti
 MH – minutlik hajm
 MVT – maksimal ventilyatsiya tezligi
 NYQDV – nosteroid yalligʻlanishga qarshi vositalar
 NCHTCH – nafas chiqarish tezligi choʻqqisi
 OITS – odam immun tanqisligi sindromi
 PZLP – past zichlikdagi lipoproteid
 QHF – qon haydash fraksiyasi
 RAT – renin-angiotenzin sistemasi
 SAB – sistolik Arterial bosim
 SAT – [[simpato-adrenal tizim
 SDB – soʻnggi diastolik bosim
 SDH – soʻnggi diastolik hajm
 SI – sistolik indeks
 SSH – soʻnggi sistolik hajm
 TBS – turgʻun boʻlmagan stenokardiya
 TG – triglitseridlar
 TNF – tashqi nafas faoliyati
 TTUQ – tarmoqli tomirlarning umumiy qarshiligi
 XGT – xalqaro gipertoniya tashkiloti
 YGA – yuksta glomerulyar apparat
 YIK – yurak ishemik kasalligi
 YQHF – yurakning qon haydash faoliyati
 YZLP – yuqori zichlikdagi lipoproteid
 OʻJTH – oʻpkaning jadallashtirilgan tiriklik sigʻimi
 OʻPZLP – oʻta past zichlikdagi lipoproteid
 OʻSOK – oʻpkaning surunkali obstruktiv kasalligi
 CHQ – chap qorincha

Mualliflar: 

 Shuhrat Malikovich Rahimov – tibbiyot fanlari doktori,Toshkent Pediatriya tibbiyot instituti fakultet terapiya, harbiy dala terapiyasi, kasb kasalliklari va ichki kasalliklar propedevtikasi kafedrasi professori;
 Farida Kamolovna Gafforova – tibbiyot fanlari nomzodi, Toshkent pediatriya tibbiyot instituti fakultet terapiya, gospital terapiya, harbiy dala terapiyasi, kasb kasalliklari va ichki kasalliklar propedevtikasi kafedrasi dotsenti;
 Gulchehra Abdunabiyevna Ataxodjayeva – tibbiyot fanlari nomzodi, Toshkent pediatriya tibbiyot instituti fakultet terapiya, gospital terapiya, harbiy dala terapiyasi, kasb kasalliklari propedevtikasi kafedrasi assisenti.
Darslik mualliflarining barchasi Toshkent pediatriya tibbiyot instituti fakultet terapiya, gospital terapiya, harbiy dala terapiyasi, kasb kasalliklari propedevtikasi kafedrasida oʻz faoliyatlarini olib boradilar.

Kafedra tarixi 
1972 yil Oʻrta Osiyo pediatriya tibbiyot instituti Oʻzbekiston hukumati tomonidan tashkil etilgan. Dastlab ichki kasalliklar kafedrasi tashkil etilgan. Kafedra rahbari etib Bahodirov A. B. tayinlangan. Kafedra 17 shahar klinik shifoxonasiga yangi kafedra boʻlib kelgan. Kafedrada dotsenti Inoyatova L.H, assistentlar Jalolova D.M, Tadjiyev D.Sh, Irismetova N.S, Gaffarova F.K, Vasilenko L.I, Suyumova, Lukyanchikov ish olib borgan. 1979 yilda SAMPI da ichki kasalliklari boʻyicha 1-2-4-5 kurslar oʻqitildi. Ichki kasalliklar kafedrasini dastlab kafedra professori Babaxodjayev N. K. boshqargan. 1979 yildan buyon institut kengayib bormoqda. Fakultet terapiya boʻlimiga propedevtika ajratilgan. Va shu yildan boshlab ichki kasalliklar kafedrasi tashkil etildi. Kafedra rahbari Sharapov U.B, dotsent Gaffarova F.K, assistentlar Jalolova D.M, Shodmonov U, Tuyjonova G. M. rahbarligida terapiya uchun oʻquv-uslubiy qoʻllanma chop etildi. Kafedrada 150 ga yaqin ilmiy maqolalar, 5 ta uslubiy qoʻllanmalar chop etilgan. 1994 yil Sharapov U. B. rahbarligida dotsent Gaffarova F.K, Shodmonov U. „Ichki kasalliklar“ darsligi chop etishdi. 2005 yilda kafedrada „Kardiologiya“ mutaxassisligi boʻyicha magistratura ochildi. 2004 yilda kafedra ikkiga boʻlindi: Gospital terapiya va xarbiy dala terapiyasi (kafedra mudiri Babadjanov A) va ichki kasalliklar va ichki kasalliklar propedevtikasi (kafedra mudiri Rahimov Sh. M). 2016-yilgacha Rahimov Sh. M kafedra mudiri sifatida faoliyat olib borgan.

Taqrizchilar: 

 A. L. Alyavi – Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vazirligining ixtisoslashtirilgan terapiya va tibbiy tiklanish ilmiy-amaliy markazi direktori, tibbiyot fanalri doktori professor;
 A. G. Gaddoyev – Toshkent tibbiyot akademiyasi umumiy amaliyot shifokorinin tayyorlash va endokrinologiya kafedrasi professori, tibbiyot fanlari doktori;
 A. S. Bobojonov – Toshkent pediatriya tibbiyot instituti terapiya umumiy amaliyot shifokori va klinik farmakologiya kafedrasi mudiri tibbiyot fanlari doktori, professor.

Muharrir: H.Alimuhamedova 
Badiiy Muharrir: A.Yoqubjanov

Sahifalovchi: D.Hasanova

Nashriyotchi 
<<Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi>> Davlat ilmiy nashriyoti

<<Paper Max>> xususiy korxonasida chop etildi. Toshkent, Navoiy koʻchasi, 30-uy

2014-yil 04.10 da bosishga ruxsat etildi. Qogʻoz bichimi 60x90 1/16

TaymsUz garniturasi. 42,50 shartli bosma taboq. 41,04 nashriyot hisob tabogʻi. Adadi 2000. Buyurtma No 2