MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Xalqaro tarjima kuni (30-sentyabr)

Xalqaro tarjima kuni - bu tarjimonlar e'tirof etiladigan xalqaro kun. 30-sentyabr tarjimonlar otasi hisoblanuvchi Muqaddas Injilni lotinchaga tarjima qilgan Avliyo Jeromning tavallud sanasi hisoblanadi, shu sababli ham xalqaro tarjima kuni ayni shu kunda nishonlanadi.

BMT rezolyutsiyasi 
2017-yil 24-mayda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi 71/288 rezolyutsiyasini qabul qildi va xalqlar va madaniyatlarni o'zaro bog'lashda professional tarjimonlarning rolini e'tirof etgan holda 30-sentyabrni Xalqaro tarjima kuni deb e’lon qildi. A/71/L.68 rezolyutsiyasining qoralama loyihasini Ozarbayjon, Bangladesh, Belarus, Kosta-Rika, Kuba, Ekvador, Paragvay, Qatar, Turkiya, Turkmaniston va Vyetnam kabi 11 ta mamlakat imzoladi. Xalqaro tarjimonlar federatsiyasidan tashqari, rezolyutsiyaning qabul qilinishini yana bir qancha tashkilotlar, jumladan, Xalqaro konferensiya tarjimonlari assotsiatsiyasi, Critical Link International, Professional tarjimonlar va tilmochlar xalqaro assotsiatsiyasi, Red T, Butunjahon surdo tarjimonlari assotsiatsiyasi yoqlab chiqdi.

Birlashgan Millatlar Tashkiloti har yili arab, xitoy, ingliz, fransuz, rus, ispan va nemis tillariga tarjimalar bo'yicha avliyo Jerom nomidagi tarjima tanlovini o'tkazib keladi.

Xalqaro tarjimonlar federatsiyasi 
Ushbu bayram g'oyasi Xalqaro Tarjimonlar Federatsiyasi (FIT) tomonidan federatsiya tashkil qilingan yil, ya'ni 1953-yildan buyon ilgari surib kelinadi. 1991-yilda FIT  globallashuv davrida tarjimaning tobora dolzarb bo'lib borayotgan kasb sifatida targ'ib qilish hamda jahon tarjimonlari hamjamiyatiga ehtirom ko'rsatish maqsadida rasman tan olingan Xalqaro tarjima kunini nishonlash g'oyasi bilan chiqishdi.

Amerika tarjimonlar assotsiatsiyasi 
2018-yildan boshlab Amerika Tarjimonlar Assotsiatsiyasi Xalqaro tarjima kuniga bag'ishlangan, professional tarjimonlarning ahamiyati haqida ommaga ma'lumot berishga qaratilgan qator ijtimoiy tarmoq postlarini e'lon qilib keladi. Amerika Tarjimonlar Assotsiatsiyasi (ATA) 2018-yilgi Xalqaro tarjima kunini tarjimonlik haqidagi ma’lumotlarni aks ettiruvchi oltita infografika to‘plamini chiqarish orqali nishonlagandi. 2019-yilda esa ATA “Tarjimon hayotida bir kun” deb nomlangan videorolikni e'lon qildi.

Mavzular 
Xalqaro Tarjimonlar Federatsiyasi har yili tarjima kuni uchun mavzu tanlaydi:

 2014 − Til huquqlari barcha inson huquqlari uchun muhim
 2015 − Tarjimonlikning oʻzgaruvchan qiyofasi
 2016 − Yozma va og'zaki tarjima: mamlakatlar ko'prigi
 2017− Tarjima va xilma-xillik
 2018 −Tarjima: o‘zgaruvchan zamonda madaniy merosni targ‘ib qilish
 2019− Xalqaro mahalliy tillar yilida tarjima va mahalliy tillar
 2020 − Inqirozdagi dunyoga ta'rif topish
 2021 − Tarjimada birlashganlar
 2022 − Toʻsiqlarsiz dunyo: madaniyat, murosasozlik va mustahkam tinchlikni shakllantirishda til mutaxassislarining roli

Manbalar 

Tarjima
Tarjimon
Tarjimonlar
Shaxmat boʻyicha xalqaro grossmeysterlar roʻyxati

Shaxmat bo‘yicha xalqaro grossmeysterlar ro‘yxatida ushbu unvonga ega bo‘lgan barcha shaxmatchilar o‘rin olgan. Jahon chempioni unvonidan keyin shaxmat bo'yicha eng yuqori unvon bo'lib, FIDE tomonidan ma'lum mezonlarga ko'ra beriladi.

Faxriy grossmeyster va ayollar o'rtasida xalqaro grossmeyster unvonlari egalari ro'yxatga kiritilmagan.

Dastlabki, 27 nafar grossmeysterga 1950-yilda FIDE tomonidan ushbu unvon taqdim etilgan. 100 nafar grossmeysterga bu unvon tashkil etilganidan 17-yil o'tib,1967-yilda berilgan. 1979-yilda, grossmeysterlar soni 200 nafarga yetishishi uchun 12-yil vaqt talab etildi. 2004-yilda bu ko'rsatkich 1000 nafarga, 2006-yilda 1100 nafar grossmeyster bu unvonga sazovor bo'ldi. Unvon ko'p yoki kam taqdim etish sabablari ma'lum emas. Birgina 2009-yilning o‘zida 67 nafar unvonga sazovor bo‘lgan bo'lsa, 1969-yili bironta ham shaxmatchiga bu unvon taqdim etilmagan.

Nona Gaprindashvili 1978-yilda xalqaro grossmeyster unvonini olgan birinchi ayol bo'ldi. Abhimanyu Mishra bu unvonni 12 yosh, 4 oy va 25 kunligida qo‘lga kiritib, tarixdagi eng yosh grossmeysterga aylandi. Jak Mizes 1950-yilda 85 yoshida grossmeyster unvonini olgach, o'tmishdagi xizmatlari uchun 27 ta birinchi grossmeysterlar orasida eng keksa grossmeyster unvoniga sazovor bo'lgan.

1341 nafar faol grossmeysterdan 157 nafari Rossiya, 78 nafari Germaniya, 63 nafari Ukraina, 62 nafari AQSh va 61 nafari Hindiston (2021 yil avgust oyi oxiriga  ) davlatiga tegishli.

FIDE grossmeysterlari 
Shaxmatchilar roʻyhati alfavit boʻyicha saralangan. Ayol grossmeysterlar va vafot etgan shaxmatchilar ranglar bilan ajratilgan.
Sergey Kot

Sergey Vladimirovich Kot ( 1960-yil 7-yanvar) — sovet va o‘zbek yengil atletikachisi, yadro uloqtirish va disk uloqtirish bo‘yicha ixtisoslashgan. XXVI yozgi Olimpiya o‘yinlari ishtirokchisi, ikki karra Osiyo chempionati sovrindori, Markaziy Osiyo o‘yinlari g‘olibi.

Sport faoliyati 
1979-yilda o‘smirlar o‘rtasidagi Yevropa chempionatida Sergey disk uloqtirish bo‘yicha  55,44 metr natija bilan kumush medalga sazovor bo‘ladi. 1985-yilda Bokudagi (Ozarbayjon SSR)  Butunittifoq musobaqalarida yadro uloqtirish bo‘yicha birinchi o‘ringa munosib ko‘riladi. 1986-yilda Kiyevda (Ukraina SSR) o‘tkazilgan tanlovda g‘alabaga erishadi va Bokuda ikkinchi o‘rinni egallaydi. 1987-yilda Sergky Kot Novosibirskda (RSFSR) bo‘lib o‘tgan musobaqada yutib chiqadi va kelasi yil Olmaotada (Qozog‘iston SSR) birinchi o‘rinni, ammo u Odessada bor-yo‘g‘i uchinchi o‘rinni tutadi.

Sergey 1993-yilda Maniladagi (Filippin) yengil atletika bo‘yicha Osiyo chempionatida yadro uloqtirish bahslarida 17,85 metr natija qayd etib bronza, disk uloqtirishda 54,90 metr natija bilan kumush medalni qo‘lga kiritadi. Biroq Shtutgartda (Germaniya) yengil atletika bo‘yicha o‘tkazilgan jahon chempionatida u muvaffaqiyatsiz ishtirok etadi va saralash bosqichida 18,22 metr natija bilan bor-yo‘g‘i 11-o‘rinni egallaydi  .

1994-yilda Xirosimadagi (Yaponiya) Yozgi Osiyo o‘yinlarida yadro uloqtirish bo‘yicha musobaqasida to‘rtinchi o‘ringa chiqadi . 1995-yilda Toshkentda ikkinchi o‘rin, Gyoteburgda (Shvesiya) yengil atletika bo‘yicha o‘tkazilgan jahon chempionatida yana unga omad kulib boqmaydi. 1996-yilda Atlanta (AQSH) Yozgi Olimpiada o‘yinlarida u saralash bosqichida 16,51 metr masofaga yo‘naltiradi, ammo bu musobaqaning finalga chiqish uchun yetarli emas edi .

1998-yilda Bangkokdagi (Tailand) yozgi Osiyo o‘yinlarida u 17,91 metr natija bilan atigi beshinchi o‘rinni tutadi. 2003-yilda Dushanbadagi (Tojikiston) Markaziy Osiyo o‘yinlarida yadro uloqtirish bo‘yicha oltin medalni olishga muvaffaq bo‘ladi  .

2007-yilda Sergey Kot oilasi bilan Truymyasto (Polsha) ko‘chib o‘tadi. Uning qizi Oksana ham yengil atletika bilan muvaffaqiyatli shug‘ullanib keladi .

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1960-yilda tugʻilganlar
7-yanvarda tugʻilganlar
Oʻzbekiston yengil atletikachilari
Chelik Harbiy (Fabergé tuxumi)

Chelik Harbiy tuxumi rus zargari Peter Carl Fabergé nazorati ostida yaratilgan taxminan 52 ta rus zargarlik Pasxa tuxumlari seriyasidan biridir. Chelik Harbiy tuxumi 1916-yil Pasxa arafasida Rossiyaning soʻnggi podshosi Nikolay II nomidan Fabergéning oʻgʻli Eugène tomonidan rus podshosi Alexandra Feodorovnaga topshirilgan. Bu vaqtda Nikolay II Birinchi jahon urushi Rossiya frontida boʻlgan. Carl Fabergéning oʻziga esa 1916-yil uchun boshqa Pasxa tuxumini , Avliyo Jorj ordeni tuxumini Nikolay II ning onasi Mariaga etkazib berish vazifasi yuklangandi. Chelik Harbiy tuxumi rus inqilobidan soʻng sotilmagan Imperial Fabergé tuxumlaridan biri boʻlib, hozirda Kreml qurol-yarogʻi kolleksiyasida saqlanadi.

Hunarmandchilik 
Tuxumning tashqi koʻrinishi oltin va poʻlatdan yasalgan — oldingi koʻplab tuxumlardan farqli oʻlaroq, tashqi koʻrinishida qimmatbaho toshlar yoʻq edi. Yuzasi bir vaqtlar shishasimon emal bilan qoplangan. Chelik Harbiy tuxumining ichki qismi esa ipak va baxmaldan qilingan. Chelik Harbiy tuxumining ichidagi „sovgʻa“ oltin va poʻlatdan yasalgan dastgohda Vassilii Zuievning miniatyura surati bilan bezatilgan. Dastgoh shishasimon emal bilan qoplangan va rasmning ramkasi olmos bilan qoplangan. Rasmda podshoh va uning oʻsmir oʻgʻli Tsarevich Alexei ogʻir rus paltolarida, Ulugʻ urush oldidagi daraxt yonida sakkiz nafar katta rus zobiti va bir juft ot bilan xaritalar ustida o'ylangan holda oʻtirgani tasvirlangan.

Dastlab Chelik Harbiy tuxumining yuzasidagi poʻlat qorayib ketgan.  Yetkazib berilgandan koʻp oʻtmay, u zanglay boshladi va qora qatlam yomonlashdi. Natijada, bu jarayonni toʻxtatish uchun poʻlat sayqallangan va endi u oyna-kumush rangga ega. Chelik Harbiy tuxumi Carl Fabergéning qarindoshlaridan biri Gustav Shkilter tomonidan ishlab chiqilgan va asosan oʻzining poʻlat sifati bilan mashhur boʻlgan Putilovskiy poʻlat zavodida ishlab chiqarilgan.

Podsho va qirolicha oʻrtasidagi Pasxa sovgʻalari sifatida, poʻlatdan yasalgan Chelik Harbiy tuxumining qoraygan sirti xromga oʻxshab sayqallangandan keyin rangsiz koʻrinishga ega bo'lgan. Bularning aksariyati  Fabergéning badiiy uslubi yoki niyatidagi oʻzgarish emas, balki Fabergé tuxumni yaratish uchun hali ham ixtiyorida boʻlgan kamayib borayotgan resurslar va ishchilarning aksidir — bu uning ustaxonasi muvaffaqiyatli yaratilib, Tsarinaga topshirilgan oxirgi ustaxona edi (podshoh taxtdan agʻdarilishidan oldin, rus hukumati quladi va xalq moliyaviy qashshoqlikka kirdi). Fabergé 1917-yil uchun yana ikkita tuxum ishlab chiqarishni davom ettirsa-da, ular oʻz xaridorlariga muvaffaqiyatli yetkazib berilmadi va Fabergé 1918-yilda Rossiyadan Germaniyaga joʻnab ketdi.  Fabergé tayyorlagan tuxumlariga pul toʻlanmaganidan va uning ustaxonasi  bolsheviklar tomonidan toʻliq milliylashtirilganidan xafa boʻldi.

Badiiy adabiyotda 
Chelik harbiy tuxumi David Bishopning „Nikolai Dante“ romani "The Strangelove Gambit" ("Gʻaroyib sevgi Gambiti") bo'limida paydo boʻladi.

Yana qarang 
 San'at obyekti,en

Manbalar

Havolalar 
 Wintraecken.nl saytidagi tavsif

Fabergé tuxumlari
Theodora Mead Abel

Teodora Mead Abel (1899-1998) amerikalik klinik psixolog va pedagog boʻlib, u sotsiologiya va psixologiyani uygʻunlashtirish orqali innovatsion gʻoyalardan foydalangan. U madaniyatlararo psixologiya boʻyicha yetuk izlanuvchan olima edi.

Yoshlik yillari va taʼlim 
Teodora 1899-yil 9-sentyabrda Rod- Aylend shtatining Nyuport shahrida tug‘ilgan va Nyu-York shahrida o‘sgan. 1917-yilda u Miss Chapin maktabini tamomlagan, u yerda talabalar jamoasi yetakchisi boʻlgan.  Abel Vassar kollejida oʻqidi va 1921-yilda bakalavr darajasini oldi. 1924-yilda u Kolumbiya universitetida magistr darajasini oldi, u yerda professorlaridan biri Leta Stetter Hollingvort edi.  Keyin u Parij universitetiga oʻqishga kirdi va 1923-yilda psixologiya boʻyicha ilmiy darajasini oldi. Uning yakuniy darajasi Kolumbiyadan olingan va 1925-yilda psixologiya fanlar nomzodi boʻlgan.

Faoliyati 
Taʼlim olgandan soʻng, Teodora oʻqituvchi sifatida oʻz faoliyatini olib bordi. U Illinoys universitetida (1925-1926), Sara Lourens kollejida (1929-1933) va Manxetten qizlar savdo maktabida dars bergan . Keyin u mahalliy aholi dunyosiga kirdi. U 1940-yildan 1946 yilgacha Nyu-York shtati ruhiy gigiena departamentida bosh psixolog sifatida ishlagan. 1947-yilda u Nyu-Yorkdagi Ruhiy salomatlik boʻyicha aspirantura markazida psixolog direktor lavozimini egalladi va bu lavozimda 24 yil ishladi.

1971-yilda Nyu-Meksikoga koʻchib oʻtgandan soʻng, u Albukerke shahridagi Bolalarga rahbarlik qilish markazida oilaviy terapiya boʻlimi boshligʻi boʻldi va u yerda u shaxsiy amaliyotni tashkil etdi. Nyu-Meksikoda boʻlganida, u Puebloan xalqlari boʻyicha tadqiqotlar olib bordi. 

U koʻplab kitoblar yozgan, jumladan:

 Subnormal oʻsmir qiz (1940)
 Yuzning buzilishi (1952)
 Madaniy kontekstda psixologik test (1973)
 Madaniyat va psixoterapiya (1974)

Ushbu toʻrtta kitobning oxirgisida Abel Kolumbiyadagi aspiranturada tanishgan Margaret Midning kirish qismi mavjud. Ular alifbo boʻyicha saf tortgandan soʻng doʻst boʻlishdi (ikkalasi ham „Mead“ familiyasiga ega edi, lekin ular qarindosh emas edi).

Umrining soʻngida 
Abel 1998-yil 2-dekabrda Nyu-Yorkning Forestburg shahrida vafot etdi Uning eri Teodor Abel bundan oʻn yil oldin vafot etgan edi. Hozirda ularning ikki qizi va bir o‘g‘li, nabiralari va chevaralari qolgan.

Manbalar 

1998-yilda vafot etganlar
1899-yilda tugʻilganlar
Avliyo Jorj ordeni (Fabergé tuxumi)

Avliyo Jorj ordeni tuxumi, shuningdek, Avliyo Jorj xochi tuxumi deb ham ataladi. Avliyo Jorj ordeni tuxumi 1916-yilda rus zargari Peter Carl Fabergé nazorati ostida Rossiya podshohi Nikolay II uchun tayyorlangan sirlangan Pasxa tuxumi hisoblanadi. Rossiya podshohi Nikolay II Avliyo Jorj ordeni tuxumini onasi Maria Feodorovnaga sovgʻa qilgan.

Avliyo Jorj ordeni tuxumi Maria Feodorovna olgan oxirgi tuxum edi, chunki u uchun tayyorlangan keyingi Kareliya qayini tuxumi unga etib bormagan.

Tarixi 
Birinchi jahon urushi davrida yaratilgan Avliyo Jorj ordeni tuxumi imperator Nikolay II va uning oʻgʻli Buyuk Gertsog Alexei Nikolaievichga berilgan Avliyo Jorj ordeni xotirasiga bagʻishlangan. Avliyo Jorj ordeni tuxumi va u bilan bir davrda yaratilgan Chelik Harbiy tuxumiga Birinchi jahon urushining tejamkorligiga mos ravishda kamtarona dizayn berildi.

Fabergéga ikkita tuxum uchun 13347 rubl toʻlangan.

Qirolicha 1916-yil may oyida Kiyevga qochib ketganida oʻzi bilan Avliyo Jorj ordeni tuxumini olib ketdi. Maria Feodorovna 1928-yilda Daniyada vafot etdi va uning zargarlik buyumlari RG Hennel &amp; Sons zargarlari tomonidan 100 000 funt sterlingga baholangan.

Bir nechta zargarlik buyumlarini qirolicha Mery sotib oldi va savdo 136 624 funt sterlingni tashkil qildi. Avliyo Jorj ordeni tuxumi rossiyalik Buyuk gertsog Xenia Alexandrovnaga meros boʻlib oʻtgan va 1960-yilda Xenianing vafotidan keyin Sotheby auksionida 30 910 dollar ekvivalentida Fabergé kompaniyasiga sotilgan.

2004-yilda Avliyo Jorj ordeni tuxumi Forbes toʻplamining bir qismi sifatida Viktor Vekselbergga sotilgan. Vekselberg toʻqqizta imperator tuxumini deyarli 100 million dollarga sotib olgan. Avliyo Jorj ordeni tuxumi hozirda Rossiyaning Sankt-Peterburg shahridagi Fabergé muzeyida saqlanmoqda.

Yana qarang 
 Tuxumni bezash,en

Manbalar

Havolalar 
 Treasuresofimperialrussia.com saytidan "Avliyo Jorj ordeni" tuxumi haqida batafsil maqola

Fabergé tuxumlari
Yevgeniy Petin

Evgeniy Vladimirovich Petin (1975-yil 29-yanvar) — uch hatlab sakrash va uzunlikka sakrash bo‘yicha o‘zbekistolik yengil atletikachisi. 1996—2000-yillardagi Yozgi Olimpiya o‘yinlarida ishtirok etgan.

Tarjimai holi 
Evgeniy Petin 1975-yil 29-yanvarda tugʻilgan.

U 1996-yili Atlantadagi yozgi Olimpiya o‘yinlarida O‘zbekiston terma jamoasi tarkibiga kiradi. Uch hatlab sakrash bo‘yicha saralash bahslarida Petin 15,89 metr natija bilan 38-o‘rinni egalladi.

Yevgeniy 1997-yilda Afinada o‘tkazilgan jahon chempionatida uch hatlab sakrash bo‘yicha ishtirok etib, (16,13 natija bilan) 32-o‘ringa chiqadi.  

1998-yilda Bangkokdagi yozgi Osiyo o‘yinlarida ishtirok etadi. U uch hatlab sakrash bahslarida bronza medali sohibi tailandlik Nattaporn Namkanxega 29 santimetrni boy berib, (16,13 natija qayd etib) 5-o‘rinni tutadi. Uzunlikka sakrashda 7,35 metr natija ko‘rsatib finalga chiqadi, biroq negadir unda ishtirok etmaydi.  

2000-yilgi Sidneyda bo‘lib o‘tgan yozgi Olimpiya o‘yinlarida O‘zbekiston terma jamoasi tarkibiga qo‘shiladi. Uch hatlab sakrash bo‘yicha saralashda (15,27 naija bilan) u 34-o‘rinni egallaydi.

O‘sha yili Jakartada o‘tkazilgan Osiyo chempionatida (15,53 natija ko‘rsatib) 10-o‘rinni egalladi.

shaxsiy rekordlari 

 Uch hatlab sakrash — 16,67 (2000-yil 11-iyul, Moskva)
 Uzunlikka sakrash — 7,62 (1998-yil 23-may, Olma-Ota)

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1975-yilda tugʻilganlar
29-yanvarda tugʻilganlar
Oʻzbekiston yengil atletikachilari
Yulduz turkumi (Fabergé tuxumi)

Yulduz turkumi tuxumi 1917-yilda Peter Carl Fabergé nazorati ostida Rossiyaning soʻnggi podshosi Nikolay II uchun rafiqasi qirolicha Alexandra Feodorovnaga Pasxa sovgʻasi sifatida yaratilgan ikkita Pasxa tuxumidan biri hisoblanadi. Yulduz turkumi tuxumi oxirgi Imperial Fabergé tuxumi edi. Yulduz turkumi tuxumi tugallanmaganligicha qolmoqda.

Tavsifi 
1917-yilgi rus inqilobi tufayli Yulduz turkumi tuxumi tugallanmagan yoki podshoh Nikolay II ning rafiqasi qirolicha Alexandra Feodorovnaga taqdim etilmagan. Yulduz turkumi tuxumi 1917-yilgi hujjatdan maʼlumki, kristall asosli koʻk rangli shishadan yasalgan va shishada Arslon burjning  belgisi oʻyib ishlangan. (Rossiya taxtining vorisi Alexei Nikolaevichga ishora qilingan) Yulduz turkumi tuxumida olmos bilan belgilangan yulduzlar mavjud va tuxum ichida soat mexanizmi bor.

Tarixi 

2001-yilda xuddi shunday buyum Moskvadagi Fersman mineralogiya muzeyida topilgan va ekspertlar buni Fabergé tomonidan tugallanmagan 1917-yil tuxumi deb hisoblashadi. Bu bezak uchun moʻljallangan olmos, taglik va kumush macunsiz tugallanmagan buyum edi. Uning haqiqiyligi yetakchi rus mutaxassislarining koʻplab tadqiqotlari bilan tasdiqlangan.

Ikkinchi tuxum 
Rossiyalik sanʼat kolleksioneri Alexander Ivanov asl (va tugallangan) tuxumning egasi ekanligini daʼvo qilmoqda. 2003-2004-yillarda u bu tuxumni 1990-yillarning oxirida sotib olganini aytdi va „Fersman muzeyi  uning asl tuxumi borligini daʼvo qilishda davom etayotganini“ tasdiqladi. Fabergé mutaxassislari rozi emas va uning tuxumini Fauxberge deb oʻylashadi. Biroq, Ivanovning tuxumi Baden-Badendagi Fabergé muzeyida, uning Fabergé kolleksiyasining bir qismi sifatida saqlanadi.

Manbalar

Havolalar 
 Ushbu asar Fersman mineralogiya muzeyi kolleksiyasining bir qismi hisoblanadi, Moskva
 Obyektning tavsifi va tarixi
 Fabergé muzeyi veb-sayti

Fabergé tuxumlari
Yelena Smolyanova

Yelena Aleksandrovna Smolyanova (; 1986-yil 16-fevral, Angren, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR) — Oʻzbekiston yengil atletikachisi, yadro uloqtirish boʻyicha ixtisoslashgan. Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro toifadagi sport ustasi. Yadro uloqtirish boʻyicha Osiyo chempioni, Yopiq inshootlardagi Osiyo oʻyinlari sovrindori, 2012-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

Sportdagi faoliyati 
2009-yildan boshlab u xalqaro arenada chiqishni boshladi. Bu yil Bishkekda (Qirgʻiziston) yadro uloqtirishda 14,85 m natija bilan ikkinchi oʻrinni egalladi.  

2012-yilda Bishkekda (Qirgʻiziston) Olimpiya chempioni — Tatyana Kolpakova sovrinlari uchun oʻtkazilgan xalqaro musobaqada 17,02 natija bilan birinchi oʻrinni tutadi. Olmaotadagi yengil atletika boʻyicha Qozogʻiston chempionatida ham u 17,68 natija qayd etib,  birinchilikka chiqadi. Biroq, Londonda (Buyuk Britaniya) XXX yozgi Olimpiya oʻyinlarida u saralash bosqichida 14,43 m natija bilan ham turnir finaliga chiqa olmay, bor-yoʻgʻi 30-oʻrinni egalladi.

2014-yilda Incheon (Koreya Respublikasi) yozgi Osiyo oʻyinlarida 15,45 m natija bilan yettinchi oʻrinni oladi.

2016-yilda u uchun oʻta omadsiz yakunlanadi va Toshkent kubogida yadro uloqtirishda 13,48 m natija bilan ikkinchi boʻladi.  

2017-yilda Ashxobodda (Turkmaniston) Yopiq inshootlardagi Osiyo oʻyinlarida yadro uloqtirish bahslarida 15,60 m natija bilan kumush medalni qoʻlga kiritadi. Olmaotada (Qozogʻiston) „Gʻusman Koʻsanov xotirasi“ xalqaro musobaqasida 15,06 m natija bilan bronza medaliga sazovor boʻladi.  

2018-yilda Tehronda (Eron) oʻtkazilgan yopiq inshootlardagi Osiyo chempionatida yadro uloqtirishda 15,54 metr natija qayd etib, oltin medal sohibasi boʻladi. Jakartada (Indoneziya) yozgi osiyo oʻyinlarida u yadro uloqtirishda 15,74 m natija bilan ammo atigi beshinchi oʻrinni egalladi. Bishkekda (Qirgʻiziston) Olimpiada chempioni — Tatyana Kolpakova sovrinlari uchun oʻtkazilgan xalqaro musobaqada 17,12 m natija bilan birinchi, Toshkentdagi Oʻzbekiston kubogida esa 16,27 m natija bilan birinchi oʻringa sazovor boʻladi.  

2019-yilda sport faoliyatini tugatib, Oʻzbekiston Milliy gvardiyasida xizmat qilishga joʻnab ketadi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1986-yilda tugʻilganlar
16-fevralda tugʻilganlar
Oʻzbekiston yengil atletikachilari
Triptik Qizil Xoch(Fabergé tuxumi)

Triptik Qizil Xoch tuxumi, shuningdek, Qizil Xoch Triptik tuxumi yoki Qizil Xoch Triptik tirilishi  deb nomlanuvchi sirlangan Pasxa tuxumi 1915-yilda rus zargari Peter Carl Fabergé nazorati ostida Nikolay II uchun tayyorlangan. Rossiya podshosi Nikolay II 1915-yil Pasxa bayramida xotini imperator Alexandra Feodorovnaga Fabergé tuxumini sovg‘a qildi.

Hunarmandchilik 
Triptik Qizil Xoch tuxumi Fabergé ustaxonasining ustasi Henrik Wigström (1860-1923)tomonidan yaratilgan. Triptik Qizil Xoch tuxumi kumush, oltin, oq va shaffof qizil emaldan, oltin va shishaga akvareldan qilingan. Ushbu oltin oʻrnatilgan tuxumdagi oq emal har ikki tomonda shaffof qizil emal xoch bilan bezatilgan. Tuxumning oʻlchami 63.5 mm. Har bir xochning markazida Qizil Xoch kiyimidagi Buyuk Gertsog Olga va Buyuk Gertsog Tatiana tasvirlangan miniatyura joylashtirilgan. Tatiana portreti bilan oldingi xoch ikki ochiladigan eshiklarni mustahkamlovchi qisqich boʻlib xizmat qiladi. Tuxumning old qismi ochilganda ikki chorakka boʻlinadi, ichida triptix paydo boʻladi. Shundan so'ng,markaziy sahna doʻzaxning qoʻrquvi, tirilishning pravoslav tasviri sahnalarini yaratadi. Triptixning chap qanotida Rossiyada nasroniylikning asoschisi avliyo Olga tasvirlangan. Oʻngda esa shahid Avliyo Tatiana. Ichki miniatyuralarni piktogrammalarga ixtisoslashgan Adrian Prachow bajargan. Eshiklarning qolgan ikkita panelida podshoning toj monogrammasi, ikkinchisida esa „1915“ yozuvi yozilgan. Ikki Buyuk Gertsogning ikkita miniatyura portreti, ehtimol, saroy rassomi Vasiliy Zuievga tegishli boʻlgandir.Chunki Zuiev Qizil Xoch jamiyati uchun imperator oilasi aʼzolarining miniatyuralarni chizgan. Triptik Qizil Xoch tuxumi vertikal ravishda ochiladigan bir nechta imperator Pasxa tuxumlaridan biridir.

Egalik 
1930-yilda Triptik Qizil Xoch tuxumi Moskvadagi Antikvariat tomonidan nomaʼlum xaridorga sotilgan. 1943-yilda Pocahontas Oil kompaniyasi asoschisi T. Ellis Minshallning bevasi India Early Minshall tomonidan New Yorklik A La Vieille Russie  tomonidan sotib olingan. India Early Minshall „The Story of My Russian Cabinet“ asarini yozgan va „Fabergéni shimolning Sellini deb atalgan, ammo menimcha, hech qanday zargarni u bilan taqqoslab boʻlmaydi“. 1965-yilda Minshall oʻz toʻplamini Qoʻshma Shtatlardagi Cleveland sanʼat muzeyiga vasiyat qildi.

Manbalar

Havolalar 
 Cleveland sanʼat muzeyi: diqqatga sazovor joylar
 Cleveland sanʼat muzeyi
 Mieks

Fabergé tuxumlari