Elizabeth Holloway Marston

Elizabeth Holloway Marston (1893-yil 20-fevral - 1993-yil 27-mart) amerikalik advokat va psixolog edi. U turmush oʻrtogʻi Uilyam Moulton Marston bilan birga, aldashni aniqlash uchun ishlatiladigan sistolik qon bosimi oʻlchovini ishlab chiqqanligi; poligrafiyaning oʻtmishdoshi.

U, shuningdek, turmush oʻrtogʻining " Wonder Woman " komikslarini yaratish uchun ilhom manbai sifatida eʼtirof etilgan, u ham oʻzlarining poliamor hayot sherigi Olive Byrne tomonidan yaratilgan.

Yoshligi 
Marston Britaniya va Irlandiya oʻrtasidagi Man orolida Sara Elizabet Hollowayda tugʻilgan va oilasi Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtgandan soʻng, Bostonda (Massachusets shtati) oʻsgan. Uning taxallusi „Sadie“ edi. U ingliz onasi Deyzi va amerikalik bank xodimi Uilyam Jorj Vashington Hollowayning qizi edi.

Karyera va oila 
Elizabeth 1915-yilda Mount Holyoke kollejida psixologiya boʻyicha bakalavr darajasini va 1918-yilda Boston universiteti huquq fakultetida LLB darajasini olgan.Oʻsha yili huquq fakultetini bitirgan uchta ayoldan biri.

Elizabet 1915-yilda Uilyam Moulton Marstonga turmushga chiqdi. U dastlab 35 yoshida tugʻdi, keyin ishga qaytdi. Oʻzining uzoq va samarali faoliyati davomida u birinchi oʻn toʻrtta Kongress hujjatlarini indeksladi, Amerikaning bir qancha universitetlarida huquq, etika va psixologiya boʻyicha maʼruzalar oʻqidi. Britannica Encyclopædia va McCall's jurnallarida muharrir boʻlib ishladi. U eri va C. Daly King bilan birgalikda " Integratsion psychology " darsligini yozgan. 1933-yilda u Metropolitan Life Insurance kompaniyasi bosh direktorining yordamchisi boʻldi.

1920-yillarning oxirida, Olive Byrne ismli yosh ayol Uilyam Tufts universitetida dars berganida tanishgan edi, uy xoʻjaligiga qoʻshildi. Elizabet Marstonning Pit va Olive Enn ismli ikkita farzandi bor edi, Olive Birn esa Uilyamning ikki farzandi, Birn va Donni dunyoga keltirdi. Marstonlar Olivening oʻgʻillarini qonuniy ravishda asrab olishdi va Olive 1947-yilda Uilyam vafotidan keyin ham oilaning bir qismi boʻlib qoldi.

Marston ishlaganda Olive bolalar bilan uyda qoldi. Oltmish besh yoshga toʻlgunga qadar MetLifeʼda davom etgan Elizabeth toʻrtta bolaga kollej orqali, Bern esa tibbiyot maktabi orqali, Donn esa huquq maktabi orqali homiylik qildi. U va Olive 1990-yilda Olive vafotigacha birga yashashni davom ettirdilar. Olive ham, Marston ham „kunning feminizmini oʻzida mujassam etgan“.

Sistolik qon bosimi testi 
Marston Garvard universitetining Radklif kollejida magistrlik dasturiga oʻqishga kirdi, uning eri Uilyam Garvardda psixologiya boʻyicha doktorlik dasturida oʻqidi, oʻsha paytda u faqat erkak talabalarni qabul qilgan.U Uilyam bilan qon bosimi darajasi va aldash oʻrtasidagi bogʻliqlik haqidagi dissertatsiya ustida ishlagan. Keyinchalik u buni poligrafiya testidan oldingi aldamchi boʻlgan yolgʻonni aniqlash uchun ishlatiladigan sistolik qon bosimi testiga aylantirdi.

1921-yilda Marston magistrlik darajasini Radklifdan, Uilyam esa Garvardda doktorlik darajasini oldi. Garchi Marston oʻzining dastlabki ishida Uilyamning hamkori sifatida roʻyxatga olinmagan boʻlsa-da, bir qator yozuvchilar toʻgʻridan-toʻgʻri va bilvosita Elizabethning erining qon bosimi aniqlash boʻyicha tadqiqotlariga ishora qiladilar. U 1920-yillarda uning poligrafiya laboratoriyasida olingan, 1938-yilda Uilyam tomonidan nashr etilgan rasmda paydo boʻladi.

Ajoyib ayol 
The New York Times gazetasining 1992-yildagi „Bizning shaharlarimiz“ roʻyxatida Marstonning "Mo''jizaviy ayol "ni yaratishdagi ishtiroki muhokama qilingan (garchi maqolada Hollowayga tegishli boʻlgan „bu super qahramon ayol boʻlsa yaxshi boʻlardi“ degan bayonot uchun hech qanday manba keltirilmagan) :

Uning 1993-yilgi nekrologida, shuningdek, u Wonder Woman ning rivojlanishiga hissa qoʻshganini taʼkidladi, Lillian S. Robinson esa Olive Byrne va Elizabet ham personaj uchun namuna boʻlganligini taʼkidladi.

Oʻlimi 
Marston 1993-yil 27-martda 100 yoshga toʻlganidan bir oy oʻtib vafot etdi.

Filmda 
Marstonning hayoti 2017-yilda suratga olingan “ Professor Marston va moʻjizalar ayollari ” nomli fantastik biografik dramada, shuningdek, uning turmush oʻrtogʻi Uilyam, Olive Birn va “Moʻjizakor ayol”ning yaratilishi tasvirlangan. Marston filmda britaniyalik aktrisa Rebekka Xoll tomonidan tasvirlangan.

Asteroid 
Asteroid 101813 Elizabethmarston uning xotirasiga atalgan.  Rasmiy nomlash iqtibos 2018-yil 25-sentabrda () Minor Planet Center tomonidan 102234 Olivebyrne asteroidining nomi bilan birga chop etilgan.

Ilmiy ishlari 

 Integratsion psixologiya: Uilyam Moulton Marston, C. Daly King va Elizabeth Holloway Marston tomonidan birliklarning javobini oʻrganish, 1931-yil.
 Elizabet Xolluey tomonidan "Darvozadagi boʻr izlari" ; illus. Adolf Treydler; Ayolning uy hamrohi, 1924-yil, yanvar; 14–15, 96-betlar.
 "Sovgʻa-Ot", Elizabeth Holloway tomonidan; illus. Jorj Rayt; Ayolning uy hamrohi, 1922-yil, iyul; 22–23, 92–93-betlar.

Manbalar

Havolalar 

 " Mening buvim haqiqiy hayotdagi ajoyib ayol edi (mehmonlar ustuni), " The Hollywood Reporter, 2017-yil 2-iyun.

1993-yilda vafot etganlar
1893-yilda tugʻilganlar
Moʻjizakor ayol