Halul oroli

Halul oroli () Qatar davlatiga tegishli eng muhim orollardan biri. Doha shimoli-sharqida  ga yaqin masofada joylashgan, u atrofdagi dengiz konlaridan neftni saqlash joyi va yuklash terminali boʻlib xizmat qiladi. Qatar dengiz flotining asosiy bazalaridan biri Halulda joylashgan. Sohillar va chegaralar xavfsizligi orolda ham operatsiyalar bazasiga ega.

1900-yillarning boshlarida unga marvarid yigʻuvchi qayiqlari tez-tez tashrif buyurgan.

Tarixi 
James Ashley Maude orolning birinchi maʼlum boʻlgan kashfiyoti haqida 1817-yil iyul oyida uni „Xavlul oroli“ deb atagan. U shunday deb yozgan edi:

Maude, shuningdek, orolning marvarid toʻplamlariga yaqinligini taʼkidlaydi.

1823-yilda orolning birinchi xaritasi kapitan Georg Barnes Brucks tomonidan yaratilgan. Bruckning 1856-yildagi vafotidan keyin nashr etilgan memuarida u orol va uning geografik joylashuvi haqida qisqacha maʼlumot beradi. U orolning baland ekanligini yozgan va quduqlar mavjudligini qayd etgan. Bu quduqlar tabiiy hodisalar natijasida paydo boʻlganmi yoki baliqchilar tomonidan qurilganmi, nomaʼlum He also remarks on the high elevation of the island and claims it was formerly known as May Island.. U, shuningdek, orolning balandligi haqida gapiradi va u ilgari May oroli deb atalgan. Shotlandiya gidrografi James Horsburgh 1855-yilgi "Hindiston katalogi" qoʻllanmasida orolning tavsifini yozgan. Uning hisobi 1817-yilda Maude tomonidan berilgan avvalgi tavsifdan unchalik farq qilmaydi.

Geografiyasi 
Orol Ras Rakandan 72 mil janubi-sharqda, poytaxt Dohadan 50 milya shimoli-sharqda joylashgan. Uning uzunligi taxminan 1 milya ga yetadi. Relyef tepaliklardan iborat va uning eng baland choʻqqisi 202 futga yetadi. Orol taxminan 15 milya masofadan koʻrinadi va uning atrofida dengizdan 0,2 milyagacha choʻzilgan rif bor. Orol Qatarning eng sharqiy quruqlik qismini oʻz ichiga oladi. Materik Qatarning eng yaqin nuqtasi, yaʼni shimoli-sharqiy qirgʻoqdagi Raʼs Abu Qarn va Al-Xor munitsipalitetidan 80 kilometrdan bir oz koʻproq masofada joylashgan boʻlib, u ham mamlakatning eng chekka oroli hisoblanadi. Orolda shamal shamollari boʻlib turadi. Oroldan 45 mil shimoli-sharqda toshloq va sayoz Shah Allum Shoal joylashgan.

Geologiyasi 
Orol yuzasining katta qismi paleozoy qatlamlarida joylashgan. Kembriy davri Hormuz hosilasi ustun sirt qatlami hisoblanadi. Bu Qatarning paleozoy yuzasida joylashgan yagona ikkita hududidan biridir. Gematit va oxra kabi temir oksidlari orolda topilgan, ammo qazib olish va tashish uchun yuqori xarajatlar tufayli foydalanilmay qolgan.

Yovvoyi tabiat 
Orol dengiz hayoti va dengiz qushlarining bir nechta turlari uchun yashash joyi boʻlib xizmat qiladi. 1963-yilda orolga birinchi marta koʻchirilgan oltita togʻ echkisi guruhidan koʻpayib ketgan, tepalikli landshaftda hozirda 80 dan ortiq togʻ echkilari yashaydi. Munitsipalitet va atrof-muhitni muhofaza qilish vazirligi (MME) orolning yovvoyi tabiatini himoya qilish va koʻpaytirish uchun QatarEnergy bilan hamkorlik qiladi. Ko‘rilgan eng muhim tashabbuslar qatorida sho‘rlanishga chidamli 400 tup daraxt ekish va dengiz toshbaqalarining uyalash joylarini tashkil etish gʻoyasi ham mavjud.

Sanoati 
Neft faoliyati boshlanganidan koʻp oʻtmay, 1950-yillarning oʻrtalarida hukumat Halulni yirik neft yuklash terminaliga aylantirish uchun mablagʻ sarflashni boshladi. Orolning ahamiyati 1960-yillarda hukumat dengizda neft konlarini barpo eta boshlaganidan keyin yanada aniqlashdi. 1964-1966-yillarda orolda sanoat infratuzilmasi qurildi. 2015-yil holatiga koʻra, orolda umumiy quvvati 5 million barrel xom neft boʻlgan 11 ta tashqi suzuvchi tomli tanklar mavjud.

Halul oʻz elektr energiyasini ishlab chiqaradi. Unda quvvati 43 MVt bo‘lgan to‘qqiz turbogenerator mavjud. Halulning ikkita tuzsizlantirish moslamasining sutkalik quvvati ga teng.

Galereyasi

Yana qarang 

 Qatar orollari roʻyxati
 Qatardagi mayoqlar roʻyxati

Manbalar 

Qatar orollari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Persiya golf orollari
Qatardagi mayoqlar
Osiyo orollari