MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Hrvy

Harvey Leigh Cantwell (1999-yil 28-yanvar) (HRVY taxallusi bilan ham tanilgan) Angliyalik qoʻshiqchi. He was a presenter on  on U 2014-2015-yillarda CBBC telekanaliningFriday Download koʻrsatuvida, 2020-yilda Strictly Come Dancing koʻrsatuvida ishtirok etgan.

Taʼlim 
Kantvell Kentning Dartford shahridagi Leigh akademiyasini sobiq talabasi boʻlib, akademiyani 2015-yilda tark etgan.

Faoliyati

Television faoliyati
Cantwell CBBC telekoʻrsatuvining 7-seriyadan 9-seriyagacha oltita boshlovchilaridan biri boʻlgan. 2017-yilda u Amerikaning „Chicken Girls“ veb-serialida birinchi mavsumida Miles rolini oʻynadi. 2020-yil 26-fevralda u CBBC-ning Got What It Takes qoʻshiq shousining epizodida ishtirok etdi.

2020-yil sentyabr oyida u Janette Manrara bilan hamkorlikda „Strictly Come Dancing“ning oʻn sakkizinchi seriyasida ishtirok etishi e’lon qildi. Ular 4-haftada seriyadagi har bir hakamdan 10 balldan olgan birinchi juftlik boʻldi va 6-haftada seriyaning birinchi mukammal 30/30 ballini qoʻlga kiritdilar. Davom etayotgan COVID-19 pandemiyasi tufayli Bruno Toniolikoʻrsatuviga sudya sifatida qatnashish uchun Buyuk Britaniyaga bora olmadi, shuning uchun 40 emas, atigi 30 ballni qoʻlga kiritdi. Ular hakamlar reytingida 3 oʻrinni egalladi. Bu seriyadagi barcha juftliklar orasida eng koʻp, shuningdek, grand-finalda hakamlar reytingida birinchi oʻrinni egallab, 90 balldan jami 88 ball toʻpladi.

Mukofotlari

Manbalar
Bledov gambiti

Bledova gambiti – bu quyidagi yurishlar bilan boshlanadigan shaxmat debyuti:  1. e2-e4 e7-e5  2. f2-f4 e5:f4  3. Sf1-c4 d7-d5.

Debyut XIX asr nemis shaxmatchisi Lyudvig Bledov sharafiga nomlangan.

Shaxmat adabiyotida 3. …d7-d5 yurishi qoralarga teng oʻyinda katta imkon beruvchi degan xulosaga kelingan boʻlsada, zamonaviy nazariya 3. …Ng8-f6 harakatini eng maqbul deb hisoblaydi.

Qoida tariqasida, Bledov gambiti oʻzaro teng imkoniyatlar bilan murakkab kurashga olib keladi.

Variantlar

4. Sc4:d5 
 4. …c7-c6 – Andersen varianti.
 4. …Kg8-f6 – Morfi varianti.
 4. …Fd8-h4+ 5. Kre1-f1
 5. …g7-g5 6. g2-g3 – Gifford varianti.
 5. …Cf8-d6

4. e4:d5 
 4. …Fd8-h4+ 5. Kre1-f1 Cf8-d6 6. Kb1-c3 Kg8-e7 7. Kc3-e4
 4. …Kg8-f6 5. Kb1-c3 Cf8-d6 6. Fd1-e2+
 6. …Fd8-e7
 6. …Sd6-e7
 6. …Kre8-f7

Namuna oʻyin 
Kornfeld — Iogann German, Poznan, 1865

1. e2-e4 e7-e5 2. f2-f4 e5:f4 3. Сf1-c4 d7-d5 4. Сc4:d5 Кg8-f6 5. Кb1-c3 Сf8-b4 6. Кg1-e2 c7-c6 7. Сd5-b3 Сc8-g4 8. d2-d3?! Кf6:e4! 9. d3:e4 Фd8-h4+ 10. Крe1-f1? (yaxshi yurish 10. Крe1-d2) 10. …f4-f3! 11. g2:f3 Сg4-h3+ 12. Крf1-g1 Сb4-c5+ 13. Кe2-d4 Сc5:d4+ 14. Фd1:d4 Фh4-e1х

 Hekkie — Francen, Belgrad, 1988

1. e2-e4 e7-e5 2. f2-f4 e5:f4 3. Сf1-c4 d7-d5 4. e4:d5 Фd8-h4+ 5. Крe1-f1 f4-f3? 6. Сc4-b5+ c7-c6 7. Кg1:f3 Фh4-h5 8. Фd1-e2+ Сf8-e7 9. d5:c6 Кb8:c6 10. Кf3-e5 Фh5-f5+ 11. Крf1-e1 Фf5:c2? 12. Кb1-c3 Сc8-d7 13. Кe5:c6 Сd7:c6 14. Сb5-d3! Сc6:g2 15. Лh1-g1 1-0.

Manbalar 

Shaxmat partiyalari
Benjamin Rush

Benjamin Rush () (1746-yil 4-yanvar — 1813-yil 19-aprel) — Amerika Qoʻshma Shtatlarining asoschilaridan biri, Amerika inqilobida faol ishtirok etgan. Shu bilan birga AQSh mustaqillik deklaratsiyasiga imzo chekkan siyosatchilardan biri. Bundan tashqari shifokor, siyosatchi, ijtimoiy islohatchi, gumanist, oʻqituvchi va Dickinson kollejining asoschilaridan biri. Rush Pensilvaniya Kontinental kongress delegati ham boʻlgan. Keyinchalik Amerika inqilobini qoʻllab-quvvatlovchi hatti-harakatlarni yoqlab chiqadi. U Amerika inqilobi paytida kontinental armiyada bosh jarroh boʻlib xizmat qilgan. Shuningdek, Pensilvaniya universitetida kimyo, tibbiyot nazariyasi va klinik amaliyot boʻyicha professor boʻlgan. Rush Amerika maʼrifatparvari va Amerika inqilobining yetakchilaridan biri.

Manbalar
Aki

– Yaponiyaning Kōchi prefekturasida joylashgan shahar.

Geografiyasi 
Aki janubi-sharqidagi Kōchi prefekturasida joylashgan boʻlib, janubda Tinch okeanining Tosa koʻrfaziga qaragan va shimolda togʻlar bilan chegaradosh boʻlgan. Shahar hududi Aki daryosi tekisligida joylashgan.

Qoʻshni munitsipalitetlar 
Kōchi prefekturasi

 Kōnan
 Kami
 Yasuda
 Umaji
 Geisei

Tokushima prefekturasi

 Naka

Iqlimi 
Aki nam subtropik iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi Cfa). Yil davomida, ayniqsa iyun va iyul oylarida sezilarli darajada yogʻingarchilik boʻladi. Aki shahrida oʻrtacha yillik harorat . Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori  eng yomgʻirli oy sifatida iyun. Avgustda eng yuqori harorat  atrofida va eng pasti yanvarda, taxminan . Akida qayd etilgan eng yuqori harorat  ni tashkil etdi 2016-yil 21-avgust; qayd etilgan eng sovuq harorat  edi 1981-yil 26-fevralda.

Demografiyasi 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, 2020-yilda Aki aholisi 16,243 kishini tashkil qilgan. Aki 1950-yildan beri aholini roʻyxatga olish ishlarini olib boradi.

Tarixi 
Barcha Kōchi prefekturasida boʻlgani kabi, Aki hududi ham qadimgi Tosa viloyatining bir qismi edi. Edo davrida, hudud Kōchi qal’asidagi oʻrnidan Yamauchi urugʻi tomonidan boshqariladigan Tosa domenining bir qismi edi. Meiji restavratsiyasidan soʻng, 1889-yil 1-oktyabrda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan Kōchi Aki tumanida Aki qishlogʻi tashkil etildi.

Manbalar 

Yaponiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari
Chingiz Azimboyev

Azimboyev Chingiz – Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasi Semipalatinsk viloyati Abayevskiy tumani Abay nomidagi kolxoz katta choʻponi.

Biografiyasi 
Azimboyev Chingiz 1885-yilda Semipalatinsk viloyati, Semipalatinsk tumani Mukur qishlogʻida tugʻilgan.
Yoshligidan qoʻychilik bilan shugʻullangan.1920-yillarning oxirida Semipalatinsk tumanida Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasi(1930-yil dekabrdan – Sharqiy Qozogʻiston, 1939-yildan – Semipalatinsk viloyati) qishloq xoʻjaligini kollektivlashtirish boshlandi va 1930-yilda tajribali qoʻychi Chingiz Azimboyev birinchilardan boʻlib yangi tashkil etilgan „Abay“ nomidagi kolxozga ishga kirib, oʻttiz yil davomida, jumladan, 1-jahon urushining ogʻir yillarida choʻponlik qilgan. 1944-yilga kelib, kolxozda qoʻylar soni sezilarli darajada oshdi va yangi choʻpon qishlash joylarini qurish haqida muammolar paydo boʻla boshladi ammo, Ch. Azimboyev taklif qilgan yechim orqali uning qishlog tez orada butun viloyat choʻponlarining ilgʻorlik maktabiga aylandi. Azimboev bu masalani oqilona hal qila oldi.

Faoliyati
Choʻponning koʻp yillik tajribasi, ishga ijodiy yondashishi, mehnatsevarligi va vijdonliligi 1947-yilda ajoyib natijaga erishishga imkon berdi jumladan: 425 bosh qoʻydan oʻrtacha 532 qoʻzi (har yuz qoʻydan 125 qoʻzi) oldi. qoʻzilarning vazni 40 kilogrammni tashkil qilgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 23-iyuldagi farmoni bilan 1947-yilda kolxoz qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining yetkazib berish va chorvachilikni rivojlantirish rejasini bajarib, chorvachilikning yuqori mahsuldorligiga erishgani uchun Chingiz Azimboyevga Sotsialistik Mehnat Qahramoni, Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali faxriy unvonlari bilan taqdirlangan. Yoshi qarib qolganiga qaramay, keyingi yillarda yuqori ishlab chiqarish koʻrsatkichlariga erishdi, 1960- yilda nafaqaga chiqdi. U oʻnlab yosh chorvadorlarni tarbiyalab, oʻz ishining ustasi boʻldi. Uning sevimli mashgʻuloti qozoq shoirlari Abay va Shakarim asarlarini yigʻish va qishloqdoshlari orasida targʻib qilish boʻlgan.
Semipalatinsk viloyati Abayevskiy tumani Mukur qishlogʻida (hozirgi Abay viloyati Semey shahri viloyat markazi tarkibiga kirgan) yashagan. 1974-yil 13-sentyabrda (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 15 oktyabr) vafot etgan. Chingiz Azimboyev Abay tumani Koʻkbay qishlogʻi qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar
Ivan Goroxov

Ivan Lavrentiyevich Goroxov (1863-yil 23-yanvar, Moskva, Mojayskiy tumani, Beli qishlogʻi, – 1934-yil 6-oktyabr, Mojaysk, Moskva, SSSR) – rus rassomi, sayohat sanʼati koʻrgazmalari uyushmasi aʼzosi.

Tarjimai holi 
Ivan Goroxov 1863-yil 23-yanvar, Moskva viloyati, Mojayskiy tumani, Beli qishlogʻida tavallud topgan. Vanya Goroxov yoshligidanoq rasm chizishga qiziqqan. U uzoq vaqt davomida dalalar va oʻrmonlar boʻylab sayr qilishni, qushlarning sayrashini tinglashni yaxshi koʻrgan. Vanya rasm chizishni oʻrganishni orzu qilgan, lekin uning otasi dehqon boʻlganligi sababli oʻgʻlining tasviriy sanʼatga boʻlgan ishtiyoqini qoʻllab-quvvatlay olmagan. Iqtidorli dehqon bolasi haqidagi gaplar tezda butun hududga tarqalgan. Mahalliy yer egasi Vladimir Karlovich fon Mek (Karl Fedorovich fon Mekning oʻgʻli, Mojaysk okrugi zodagonlari) ham undan xabar topgan. Vladimir Karlovich yosh rassomning bir nechta rasmlarini oʻzlashtirdi va ularni tashrif buyurgan buyuk pianinochi Nikolay Grigorevich Rubinshteynga koʻrsatgan. Rubinshteyn tasviriy sanʼatni yaxshi biladigan odam boʻlib, bolaning shubhasiz isteʼdodi borligini va toʻgʻri tayyorgarlik bilan ajoyib rassom boʻlishi mumkinligini aytgan. Rubinshteyn va fon Mek Vanyani Moskva rassomlik, haykaltaroshlik va arxitektura maktabiga oʻqishga taklif qilishgan va moliyaviy yordam vaʼda qilishgan.

1874-yilda Ivan Lavrentyevich Goroxov Moskva rassomlik maktabida koʻngilli talabalardan biri boʻlgan. Uning tasviriy sanʼat oʻqituvchilari I. M. Pryanishnikov, V. E. Makovskiy, K. A. Korovin , V. A. Serov , I. I. Levitan va boshqa ijodkorlar unga hayotning haqiqiy maʼnosini anglashda yordam bergan.

1886-yilda I. L. Goroxov kollejni aʼlo natijalar bilan tamomlagan: U katta kumush medal va ikkita kichik kumush medal (katta oltin medal oʻsha paytda faqat Sankt-Peterburg Badiiy akademiyasida berilgan) va sinf rassomi unvoni bilan taqdirlangan. Rassomning diplom ishi marhum Wanderers harakatining eng yaxshi anʼanalarida ijro etilgan „Convalescent“ tasviri edi. Rassom bu tasvir haqida shunday deydi „Men eng oddiy janrli syujetni oldim, sogʻaygan qiz bilan toʻshak yonida, boshqa bir qiz kresloda oʻtirib, unga kitob oʻqiyotgan holda tasvirladim“.
Rassom 1934-yil 6-oktyabr kuni Moskvada vafot etgan.

Manbalar 

1863-yilda tugʻilganlar
23-yanvarda tugʻilganlar
Moskvada tugʻilganlar
1934-yilda vafot etganlar
Bahlul Bayramov

Bahlul Huseyn oʻgʻli Bayramov (; 1927-yil 15-may Marzili qishlogʻi Agdam tumanida tavallud topgan – 1995 -yil 12-dekabrda Mingachevirda vafot etgan) – Sovet Ozarbayjon quruvchisi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1971).

Hayoti va faoliyati 
1927-yil 15-mayda Ozarbayjon SSR Agdam tumani (hozirgi Ozarbayjon Respublikasi Agdam tumani) Marzili qishlogʻida tugʻilgan. Millati ozarbayjon.

1941—1945-yillarda Ozarbayjon SSR Agdam viloyatidagi „Zaxmet“ kolxozida kolxozchi boʻlgan.

1945-yildan Mingachevir GESi quruvchisi, 1952-yildan Mingachevir shahridagi „Azselstroy“ trestining 5-son mexanizatsiya boshqarmasida ekskavator mashinisti. U Mingachevir GESi qurilishiga birinchilardan boʻlib kelgan koʻngilli. 1966-yilda u KPSS aʼzoligiga qabul qilindi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1971-yil 7-maydagi farmoni bilan Bayramov Baxlul Huseyn oʻgʻli besh yillik reja topshiriqlarini bajarishda qoʻlga kiritgan ajoyib ishlab chiqarish muvaffaqiyatlari uchun Lenin ordeni, „Oʻroq va bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlanadi. KPSS XXIV qurultoyi delegati (1971).

Mingachevir (Ozarbayjon) shahrida yashagan. 1995-yil 12-dekabrda vafot etgan.

Mukofotlari 
Lenin ordeni (05.07.1971)

Sotsialistik Mehnat Qahramoni

Oʻroq va bolgʻa oltin medali

Manbalar

Adabiyotlar 

 Бајрамов Бәһлул Һүсејн оғлу // Азербайджанская советская энциклопедия  : [10 томах] = Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы (азерб.) / гл. ред. Дж. Б. Гулиев. — Баку: Кызыл Шярк, 1976. — Т. I. — С. 545. — 80 000 экз.
Sanologiya

Sanologiya — organizmning kasalliklar bilan kurashish mexanizmlari va choralari haqidagi fan hisoblanadi. U bevosita faqat inson salomatligi bilan shug'ullanishni maqsad qilib qo'ymaydi. Fan salomatlik to'g'risida emas, balki sog'lom bo'lishga olib keluvchi vositalar yoki sog'ayish mexanizmlari to'g'risidagi ilmdir. Shuningdek, sanologiya noan’anaviy tibbiyot usullari bilan davolashni asoslab bera oluvchi yagona
yo'nalish ham hisoblanadi.

Fanning maqsadi va vazifasi
• Organizmga zararli ta’sir ko'rsatuvchi omillarga
qarshilik ko'rsatish mexanizmlarini tadqiq qilish; 

• Salomatlikni saqlash strategiyasini ishlab chiqish;

• Turli kasalliklarning birlamchi va ikkilamchi profilaktikasini tuzish va b.

Tibbiyotdagi o‘rni
Sanologiya ilmining markazida "sanogenez" tushunchasi yotadi. Sanogenez haqida taniqli patofiziolog olim S.M.Pavlenko tomonidan batafsil o‘rganilgan.  Sanogenez — bu organizmning
o‘z zahiraviy quvvatini safarbar qilishi tufayli sog'ayish tomonga qarab rivojlanish mexanizmi hisoblanadi. Bu mexanizmning chuqurroq o‘rganilishi natijasida sanologiya ilmi rivojlanib borgan. Sanologiya tibbiyot, xususan, klinik tibbiyotda muhim ahamiyatga ega.

Manbalar
Fan
Tibbiyot
Salomatlik
Viviz

Viviz (koreyscha: 비비지) – BPM Entertainment tomonidan tashkil etilgan Janubiy Koreyalik qizlar guruhi. Guruh sobiq GFriend aʼzolari Eunha, SinB va Umjidan iborat. Guruh 2022-yil 9-fevralda „Prism Light“ albomi bilan debyut qildi.

2021-yil 6-oktabrda GFriend’ning sobiq aʼzolari boʻlgan Eunha, SinB va Umji BPM Entertainment bilan shartnoma imzolagani va uch kishilik guruh sifatida qayta debyut qilishlari eʼlon qilindi. 8-oktyabrda guruh nomi Viviz deb eʼlon qilindi.

K-pop guruhlar
Lutfullah Mashal

Lutfulloh Mashal – () Afgʻonistondagi siyosatchi, faoliyatining soʻnggi yillarida Milliy xavfsizlik boshqarmasi (NDS) matbuot kotibi lavozimida ishlagan. Bungacha u Laghman viloyati gubernatori boʻlgan edi. U siyosiy faoliyatidan tashqari shoir va yozuvchi sifatida ham tanilgan.

Hayoti va ijodi 
Lutfulla Mashal 1971-yilda Kobul shahrining Shoh Shahid tumanida tugʻilgan. 1994-yilda Peshovar universitetini ingliz adabiyoti yoʻnallishda magistrlik darajasini olgan.

2003-2005-yillarda Mashal Ichki ishlar vazirligida katta matbuot kotibi va maslahatchisi sifatida faoliyat olib borgan. Kent universiteti stipendiyasini olgach, u Britaniyaga koʻchib oʻtdi. U yerda siyosatshunoslik va xalqaro masalalarni tahlil qilish boʻyicha magistrlik darajasini oldi. |Ijodkor pushtu va ingliz tillarida bir qancha kitoblar muallifidir. 2001-yildan 2002-yilgacha Amerikaning "The Christian Science Monitor" gazetasida muxbir boʻlgan. Mash’al shuningdek, Janubiy Osiyodagi terrorizm, toliblar va radikal isyonchilar haqida muhokama qiluvchi yirik axborot kanallarida chiqishlar qilgan. Mashal Al-Qoida va Afgʻonistonda Tolibon va radikal islomiy guruhlarning paydo boʻlishi haqida koʻp yozgan. U Afgʻonistondagi mojaroda giyohvand moddalar omilini ham oʻrganishga erishgan.

Mash’al 2008–2010-yillarda Laghmon viloyati hokimi boʻlgan va uning oʻrnidagi lavozimga Muhammad Iqbol Aziziy tayinlangan . 2011-yilda u Afgʻoniston Milliy xavfsizlik boshqarmasi matbuot kotibi va bosh boshqarmasining maxsus yordamchisi lavozimlariga tayinlangan.

Manbalar

Havolalar 

 http://usa.mediamonitors.net/content/view/full/27249
 http://usa.mediamonitors.net/Headlines/The-Dancing-Dinosaurs-of-the-Civil-War-in-Afghanistan
 http://www.csmonitor.com/2001/1228/p4s1-wosc.html
 Stories/Al. Qaedaʼs. Village. Lifeline http://www.publicbroadcasting.net/wvmr/news.newsmain/article/0/0/340010/Top. Stories/Al. Qaedaʼs. Village. Lifeline Hikoyalar/Al-Qoida. Stories/Al. Qaedaʼs. Village. Lifeline Qishloq. Stories/Al. Qaedaʼs. Village. Lifeline Hayot chizigʻi
Yashayotgan insonlar
1971-yilda tugʻilganlar
Afg'on shoirlari
Yozuvchilar
Afgʻonistonlik siyosatchilar
Susaki

Articles with short description
Short description is different from Wikidata

 – Yaponiyaning Kochi prefekturasida joylashgan shahar.

Geografiyasi 
Susaki markaziy Kōchi prefekturasida joylashgan boʻlib, janubda Tinch okeanining Tosa koʻrfaziga shimolda togʻlarga chegaradosh. Shahar hududining katta qismi oʻrmonlardan iborat.

Qoʻshni munitsipalitetlar 
Kōchi prefekturasi

 Tosa
 Nakatosa
 Sakava
 Tsuno

Iqlimi 
Susaki nam subtropik iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi Cfa). Yozi nam issiq, qishi salqin. Yil davomida, ayniqsa iyun va iyul oylarida sezilarli darajada yogʻingarchilik boʻladi.

Demografiyasi 
2020-yilda Susaki aholisi 20,590 kishini tashkil qiladi. Susaki 1920-yildan beri aholini roʻyxatga olish ishlarini olib bormoqda.

Tarixi 
Barcha Kōchi prefekturasida boʻlgani kabi, Susaki hududi ham qadimgi Tosa provinsiyasining bir qismi edi..Meiji restavratsiyasidan soʻng, 1889-yil 1-oktyabrda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan Kōchi Takaoka tumanida Susaki shahri tashkil etilgan. 1954-yil 1-oktyabrda u shahar maqomiga koʻtarilgan.

Hukumati 
Susaki toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 15 aʼzodan iborat bir palatali mer-kengash boshqaruv shakliga ega.

Iqtisodiyoti 
Iqtisodiyotning asosiy tarmogʻi qishloq xoʻjaligi, baliq yetishtirish, koʻmir va sement ishlab chiqarish boʻlib hisoblanadi.

Taʼlim tizimi 
Susakida 8 ta davlat boshlangʻich maktabi va shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 5 ta davlat oʻrta maktabi va Kōchi prefekturasi taʼlim boshqarmasi tomonidan boshqariladigan 1 ta davlat oʻrta maktabi mavjud.

Manbalar 

Yaponiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari
Yaponiyadagi port aholi punktlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Paysandu departamenti

Paysandu departamenti (ispancha talaffuzi:[pajsanˈdu]) – Urugvayning shimoli-gʻarbiy mintaqasidagi departament. Maydoni 13,922 km² va aholisi 113,124 kishi. Poytaxti Paysandu shahri. Departament shimolda Salto departamenti, sharqda Tacuarembo departamenti, janubda Rio-Negro departamenti bilan chegaradosh hamda gʻarb tomonida Rio-Urugvay daryosi oqib oʻtib, Argentina davlatidan ajratib turadi.

Tarixi 
Respublika birinchi marta 1816-yil 27-yanvarda oltita departamentga boʻlindi. Oʻsha yilning oxirida yana ikkita departament tashkil etildi. Oʻsha paytda Paysandu departamenti Rio-Negro shimolidagi barcha hududni oʻz ichiga olgan boʻlib, unga Artigas, Rivera, Tacuarembó, Salto, Paysandu va Rio Negroning haqiqiy boʻlimlari kiradi. 1837-yil 17-iyunda Urugvayning yangi boʻlinishi amalga oshirildi va bu hudud uch qismga boʻlindi.

Aholisi 

2011-yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Paysandu departamentida 113,124 (55,361 erkak va 57,759 ayol) kishi va 42,849 uy xoʻjaliklari mavjud boʻlgan.

2010-yildagi Paysandu departamenti uchun demografik maʼlumotlar:

 Aholi oʻsish sur’ati: 0.250%
 Tugʻilish darajasi: 16.84 tugʻilish / 1000 kishi
 Oʻlim darajasi: 8.34 oʻlim / 1000 kishi
 Oʻrtacha yoshi: 30.8 (29.1 erkak, 32.7 ayol)
 Tugʻilganda kutilayotgan umr koʻrish:
 Umumiy aholi: 77.03 yosh
 Erkak: 73.78 yosh
 Ayol: 80.67 yosh
 Uy xoʻjaligining oʻrtacha daromadi: oyiga 24,543 peso
 Aholi jon boshiga shahar daromadi: oyiga 9,457 peso

Manbalar

Havolalar 
 INE map of Paysandú Department 
 Nuestra Terra, Colección Los Departamentos, Vol.11 „Paysandú“
Takamatsu

—Yaponiyaning Kagawa Prefekturasida joylashgan shahar.

Geografiyasi 
Takamatsu Sikoku orolidagi Kagawa prefekturasining markazida joylashgan. Shahar Sanuki tekisligining bir qismi boʻlgan Takamatsu tekisligida joylashgan boʻlib, tekis qiyaliklardan iborat. Shimoliy qismi Seto ichki dengiziga qaragan boʻlib, markazi Takamatsu porti va Takamatsu yangi portida (odatda Shinminato nomi bilan tanilgan) joylashgan. Shaharning gʻarbiy qismi Koto daryosining choʻkishi natijasida hosil boʻlgan allyuvial fandan iborat. Sharqiy qismi Kasuga daryosi va Shinkava daryosidan hosil boʻlgan tekisliklardan tashkil topgan. Orolning shimoliy-sharqiy qismida Genpei urushida, Yashima jangi boʻlgan. Seto ichki dengiziga choʻzilgan stol shaklidagi Yashima platosi va asosiy orolning eng shimoliy uchi boʻlgan Cape Takeida joylashgan. Shaharning bir qismi Setonaikai milliy bog'i chegaralariga, shuningdek, Seto ichki dengizidagi bir qator kichik aholi orollari kiradi.

Qoʻshni munitsipalitetlari 
Kagawa prefekturasi

 Sakaide
 Sanuki
 Miki
 Ayagava
 Xonno

Tokushima prefekturasi

 Mima

Demografiyasi 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, 2020-yilda Takamatsu aholisi 417 496 kishini tashkil qilgan. Takamatsu 1920-yildan buyon aholini roʻyxatga olish ishlarini olib boradi.

Tarixi 
Takamatsu hududi qadimgi Sanuki viloyatining bir qismi boʻlib. Xeyan va Kamakura davrida, Sikoku orolidan Xonsyuga eng yaqin port sifatida, Kotohira ziyoratgohiga ziyoratchilar uchun transport markazi va darvozasi boʻlgan. Sengoku davrida Ikoma Chikamasa 1588-yilda Takamatsu qal’asini boshqargan. 1642-yilda Mito domenidagi Tokugava Yorifusaning oʻgʻli va Tokugava Ieyasuning nabirasi Takamatsu domeniga sazovor boʻldi, uning avlodlari Meidzi qayta tiklanishigacha hukmronlik qilishda davom etdilar.

Hukumati 
Takamatsu toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 40 ta aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakli hisoblanadi. Takamatsu Kagawa prefekturasi assambleyasiga 15 ta aʼzoni biriktira oladi.

Manbalar

Havolalar 

 Takamatsu shahrining rasmiy veb-sayti 
 Takamatsu-Sense of Wonder- － Takamatsu shahrining turizm haqidagi rasmiy hisobi.

Yaponiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari
Yaponiyadagi port aholi punktlari
Serik Bilyalov

Bilyalov Serik Sultongazinovich (, 1958-yil 5-aprelda Shimoliy Qozogʻiston viloyati, Bulayev tumani, Saritomar qishlogʻida tugʻilgan) – qozoq davlat arbobi. 2007— 2013-yillarda Shimoliy Qozogʻiston viloyati hokimi.

Biografiya
1958-yil 5-aprelda Sartomar, Shimoliy Qozogʻiston viloyati, Bulaevskiy tumanidagi qishloqda tavallud topgan.

Selinograd qishloq xoʻjaligi institutini (1983), Olmaota iqtisodiyot va statistika institutini (1998) chorvachilik muhandisi, iqtisodchi yoʻnalishlari boʻyicha tamomlagan.

Mehnat faoliyati 
Mehnat faoliyatini 1974-yilda nomidagi sovxozda veterinariya vrachi sifatida boshlagan. Molodogvardeytsev Shimoliy Qozogʻiston viloyatining Vozvyshenskiy tumanidan, keyin Bishkoʻl viloyati Andreevskiy sovxoz filialida chorvachilik boʻyicha mutaxassis boʻlib ishlagan.

Selinograd qishloq xoʻjaligi institutini tamomlagandan soʻng, 1983-yilda Shimoliy Qozogʻiston viloyatidagi sovxozlarda chorvachilik boʻyicha bosh mutaxassis, Sovet viloyatidagi „Aralagash“ sovxozi direktori lavozimlarida ishlagan.

1992-yildan – bosh chorvachilik mutaxassisi, soʻngra „Bishkul parrandachilik fabrikasi“ OAJ prezidenti.

1999-yildan Shimoliy Qozogʻiston viloyatining Bulayevskiy (hozirgi Magʻjan Jumaboev), Yesil, Qiziljar tumanlari hokimi lavozimlarida ishlagan.

2007-yil mart oyidan – Shimoliy Qozogʻiston viloyati hokimining oʻrinbosari.

2007-yil 9-oktabrda Shimoliy Qozogʻiston viloyatida ish safari bilan boʻlgan Qozogʻiston Respublikasi Bosh vaziri Karim Masimov viloyat mas’ulatining navbatdagi sessiyasida Serik Bilyalovni hokim etib tayinlashga kelishish masalasini koʻtardi. Deputatlar masalani koʻrib chiqib, ushbu tayinlashni maʼqulladilar.

2013-yil 22-yanvarda u lavozimidan ozod etildi. Oʻrniga nomzod sifatida Eskendirov Samat Saparbekovich saylandi.

2013-yil 15-martda Shimoliy Qozogʻiston viloyatidan Qozogʻiston Respublikasi parlamenti Senati deputati etib saylangan[1].

Mukofotlar
2-darajali „Baris“ ordeni (2009).
Kurmet ordeni (2001)
„Ostonaning 10 yilligi“ medali
„Qozogʻiston Respublikasi mustaqilligining 20 yilligi“ medali (2011)

Manbalar 

Qozogʻiston