MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Smalahove

Smalahove — Gʻarbiy Norvegiyaning anʼanaviy qoʻy kallasi taomidir, u dastlab Rojdestvo bayrami oldidan tortiladi. Taomning nomi norvegcha hove va smale soʻzlarining birikmasidan kelib chiqqan. Hove — hovud soʻzining lahjaviy shakli boʻlib, kalla maʼnosini, smale esa qoʻy maʼnosini bildiradi, shuning uchun bu soʻz lugʻaviy maʼnosida „qoʻy kallasi“ degan maʼnoni bildiradi. Kallaning terisi va sochlari kuydiriladi, miyasi chiqariladi, kalla tuzlanadi, baʼzan dudlanadi va keyin quritiladi. Kalla taxminan uch soat davomida qaynatiladi yoki bugʻda pishiriladi va keyin sholgʻom yoki kartoshka bilan dasturxonga tortiladi. Aquavit ham anʼanaviy taqdim qilinishga kiritilgan. Baʼzan pishirilganda, miya boshning ichida qaynatiladi yoki qovuriladi va keyin qoshiq bilan isteʼmol qilinadi. Dastlab, smalahove kambagʻallarning taomlari edi.

Isteʼmol qilinishi 
Bir kishiga koʻpincha kallaning yarmi taqdim qilinadi. Koʻpincha quloq va koʻz birinchi boʻlib isteʼmol qilinadi, chunki ular yogʻlarga eng boy boʻlib, ularni issiq holda isteʼmol qilish tavsiya etiladi. Kallani old tomondan orqaga, suyaklardan bosh suyagigacha aylana shaklida yeyiladi.

Qonunga muvofiqligi 
1998-yildan boshlab, sigir quturish kasalligi epidemiyasi tufayli, Yevropa Ittifoqi katta yoshli qoʻylardan smalahove ishlab chiqarishni taqiqladi, chunki qoʻy va echkilarning oʻlimga olib keladigan prion infektsiyasi — qoʻy qichima kasalligi tarqalish xavfi bor edi, ammo bu odamlarga yuqmaydi. Hozirda smalahove faqat qoʻzilarning boshidan tayyorlanadi.

Turizmda 
"Ekstremal" oziq-ovqatlar maqomidan kelib chiqqan holda, smalahove koʻpchilik tomonidan sinov sifatida qabul qilinadi. Norvegiyaning Voss shahrida ular bu taomni tatib koʻrmoqchi boʻlgan sayyohlardan katta daromad olishga muvaffaq boʻlishdi va uni „nafaqat qishloq oshxonasining nostalgik va asl durdona asari, balki hayajon izlovchilar uchun qiziqarli sinov, oʻlja sifatida ham taqdim etishdi“.

Manbalar 

Norvegiya oshxonasi
Grace Macintyre

Grace Macintyre — avstraliyalik futbolchi, oxirgi marta Avstraliyaning W-ligasida „Newcastle Jets" jamoasida himoyachi sifatida o'ynagan.

Jamoalardagi faoliyati 
Macintyre 6 yoshida mahalliy Kotara Bears klubida futbol o'ynay boshlagan. Olti yil o'tgach, u Newcastle Jetsning Rivojlanayotgan Jets dasturiga qo'shildi. 2012-yilda u 16 yoshida Newcastle Jets katta jamoasi uchun W-ligada debyut qildi.

Macintyre jarohati tufayli W-Liga 2015-16-yilgi mavsumini o'tkazib yubordi. 2016-17-yilgi W-Liga mavsumining birinchi davrasida o'ynashga qaytganidan so'ng, u hujumchi sifatida o'ynashdan himoyachi sifatida o'ynashga o'tdi va „Melbourne City"ning chap qanot himoyachisi Steph Catley belgilab, murabbiyining maqtoviga sazovor bo'ldi., Kraig Deans. Mavsumdagi ajoyib o'yinlariga qaramay, tizzasini qayta tiklashdan so'ng, Macintyre Newcastle Jets bilan qayta shartnoma imzolamadi.

Macintyre yuqori darajadagi o'ynash bilan bir qatorda 2017-yilgi mavsumda Ayollar Premer-ligasining Merewether United jamoasini ham himoya qilgan.

Xalqaro martaba 
Macintyre 2009-yilda Avstraliyaning 14 yoshgacha bo'lgan terma jamoasi tomonidan birinchi navbatda Kanberradagi Avstraliya sport institutida o'quv-mashg'ulot yig'ini doirasida, va keyinchalik Osiyo Futbol Konfederatsiyasining 14 yoshgacha bo'lgan futbolchilarida o'ynash uchun tanlangan tarkibga kirgan Vetnamning Xoshimin shahridagi qizlar futbol festivali uchun ham. 2011-yilda u Avstraliyaning 17 yoshgacha bo'lgan yoshlar jamoasi tomonidan Yangi Zelandiya bo'ylab safar uchun tanlangan. Ikki yil o'tgach, u Avstraliyaning 20 yoshgacha bo'lgan terma jamoasi tomonidan 2013-yilda Xitoyda bo'lib o'tadigan 19 yoshgacha bo'lgan ayollar o'rtasidagi Osiyo chempionatida ishtirok etish uchun tanlangan. U turnirda bitta o'yinda maydonga tushdi, u ham bo'lsa Avstraliyaning yagona g'alabasida Myanmaga qarshi o'yinda.

Shaxsiy hayoti 
Macintyre Newcastle universitetida enaga va yordamchi bo'lib ishlagan holda kasbiy terapiya bo'yicha tahsil oldi.

Manbalar 

1996-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Pages with unreviewed translations
Krimulda qal‘asi

Krimulda qal’asi (; tarixiy adabiyotda ham Cremon, Krumen, ) — Latviyaning Sigulda shahri yaqinidagi oʻrta asr meʼmorchiligi yodgorligi, xarobalari saqlanib qolgan.

Gauja daryosining oʻng qirgʻogʻidagi baland joyda qurilgan. U XIII asrning ikkinchi yarmida Riga uylar boʻlimi koʻrsatmasi asosida qurilgan, cherkovi boʻlgan Livoniya qal’asidir.

Qal’a haqida ilk hujjatli eslatma 1312-yilga oid. Bino nafaqat harbiy, balki fuqarolik va diplomatik maqsadga ham ega edi. 1601-yilda shved qoʻshinlari tomonidan egallab olingach, vayron qilingan deb ishoniladi. Ammo baʼzi mualliflar, 1617-1618-yillarda Livoniyada boʻlib oʻtgan Polsha-Shved urushi paytida mudofaa inshooti sifatida ishlatilgan, deb daʼvo qiladilar.

XIX asrda qal’a xarobalari Napoleon urushlari davri qoʻmondoni general-leytenant Iogann Georg Lievenning mulkiga oʻtadi, u qal’a hududida qazish va tiklash ishlarini boshlab yuboradi.

Manbalar 

 1312-yilda paydo bo'lgan
XIV asrda qurilgan qulflar
Livonian ordeni qal'alari
Latviyada qal'a xarobalari
Latviya madaniy yodgorliklari
Sigulda hududi binolari va inshootlari
Suzib yuruvchi pirog

Suzib yuruvchi pirog () — ayniqsa Adelaidada koʻp uchraydigan avstraliyacha taom. Odatda pomidor qaylasi qoʻshilgan holda quyuq noʻxat shoʻrvasidagi goʻshtli pirogdan iborat boʻladi. Taom 1890-yillarda yaratilgan deb hisoblanadi, Suzib yuruvchi pirog Janubiy Avstraliya pirogli aravachalarda sotiladigan taom sifatida mashhurlikka erishgan. 2003-yilda Suzib yuruvchi pirog Janubiy Avstraliya merosi belgisi sifatida tan olingan.

Tarix 
Goʻshtli noʻxat shoʻrva uzoq vaqtdan beri ingliz oshpazlik tarixining bir qismi boʻlib kelgan, u haqida XIX-asrda „pirog bilan noʻxatli kechlik“ (Yorkshirda), „ilonbaliq bilan noʻxatli shoʻrva“, dimlangan damplinglar yoki sosiska bilan (shoʻrvadagi damplinglar „suzib yuruvchi“ deb nomlangan) deya eslatib oʻtilgan. Ular daromadlari cheklangan odamlar guruhlarini, masalan, sport musobaqasida yoki oʻrim-yigʻim vaqtida boqish uchun foydali boʻlgan taomlardan kelib chiqqan boʻlishi mumkin. Suzib yuruvchi pirog odatda anʼanaviy avstraliya goʻshtli pirogidan iborat boʻlib, odatda suzib yuruvchi, lekin baʼzan quyuq koʻk noʻxat shoʻrvasili kosaga botirilgan (anʼanaviy ravishda teskari) boʻladi. Unga koʻpincha pomidor qaylasi qoʻshiladi, lekin oʻz xohishingizga koʻra yalpiz qaylasi, tuz, qalampir yoki solod sirkasi kombinatsiyasini ham qoʻshishingiz mumkin.

Janubiy Avstraliyadagi dastlabki maʼlumotlarga koʻra, Suzib yuruvchi pirog Port-Pirida dunyoga kelgan va 1890-yillarda qandaydir Ern „Pakana“ Bredli tomonidan oʻylab topilgan, ammo bu haqiqatan ham shundaymi yoki yoʻqmi va bu aynan qanday sodir boʻlganligi nomaʼlumligicha qolmoqda.

Pirogli aravachalar 
Janubiy Avstraliyadagi Adelaidada pirogli aravachalar 1870-yillardan beri mavjud. Suzib yuruvchi piroglar, odatda, kechki ovqat sifatida koʻchada koʻchma pirogli aravachalarda sotilar edi. Pirogli aravachalar — bir yoki ikki tomonida „deraza“si boʻlgan treyler, vagoncha yoki aravacha (dastlab otga qoʻshilgan) boʻlib, u yerda mijozlar xarid qilgan taomlarini yeyish uchun oʻtirishgan yoki (koʻpincha) turishgan. Pirogli aravachani odatda tushlik paytida va kechki vaqt joyiga koʻchirilardi. Harakat gavjum boʻlib, koʻchada toʻxtash joyiga ehtiyoj paydo boʻlganligi sababli aravachalarda piyodalar yoʻlakasi tomonga qaragan bitta oynaga paydo boʻldi va ular kunning tigʻiz vaqti oʻtganidan soʻng joyidan koʻchadigan boʻldi. Ular kechgacha yoki ertalabgacha ishlashardi, shundan soʻng ular kunduzgi turar joylariga qaytarilar edi.

2003-yilda Janubiy Avstraliya Milliy Fondi Suzib yuruvchi pirogning 130-yildan ortiq davom etgan tarixini kuzatdi. Suzib yuruvchi pirog Janubiy Avstraliya Milliy Dondi (National Trust of South Australia) tomonidan Janubiy Avstraliya merosi belgisi sifatida eʼtirof etilgan, garchi u hozir juda kam joylarda, jumadan, Café de Vilis, Norwood Parade dagi Enjoy Bakery, King Uilyam Strit dagi Kings Head Pub va Upper Sturt universal doʻkonida mavjud. Anʼanaviy noʻxat shoʻrvali yoki zamonaviy qovoq shoʻrvali Suzib yuruvchi piroglarni, shuningdek, Prices Fresh novvoyxonalarida ham topish mumkin.

Manbalar

Havolalar 
 Australian Float Float Cake Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
 Avstraliya oshxonasi
Wiehenvenator

Wiehenvenator (lat.) — yirik dinozavrlar turkumi — markaziy Germaniyaning kech yura davri (160 million yil oldin) teropodlari. 2016-yilgacha u Minden monsterining norasmiy nomi bilan tanilgan (). 1999-yil noyabr oyida Minden yaqinidagi Vestfaliyada topilgan. Holotipda old va postorbital suyaklar, yuqori va pastki jagʻlar, tishlar, gastraliya, qovurgʻalar, ilium va fibulamavjud. Ilgari rekonstruksiya qilingan va allosaurid sifatida qabul qilingan, ammo bugungi kunda u Torvosaurusga yaqin hisoblanadi.

Logotipda intermaxillarar va striatal suyaklar, yuqori va pastki jagʻlar, tishlar, turlar, qovurgʻalar, yonbosh va fibula mavjud.

Oʻlchamlari 
Hozirgacha dinozavrning kattaligi haqida munozaralar mavjud. Wiehenvenator, shubhasiz, ulkan teropod edi: uning qovurgʻalari Allozavrnikidan bir yarim baravar koʻp edi. Taxminiy uzunlik 10 dan 18 metrgacha oʻzgarib turadi. Paleontolog Tomas Xolts pangolin uzunligini 12 metr deb hisoblaydi. Paleontolog Maykl Mortimerning oʻlchovlariga koʻra, yuqori jagʻning uzunligi 51,7 sm, bosh suyagining uzunligi esa bir metr edi. Kaltakesakning oʻzi, uning fikricha, taxminan 7-8 metr va ogʻirligi 0,75-1,2 tonna edi.

Manbalar

Havolalar 

 Holts, Tomas R. Jr. (2012). Dinozavrlar: Barcha yoshdagi dinozavrlarni sevuvchilar uchun eng toʻliq, eng soʻnggi entsiklopediya, 2011-yil qishi ilovasi.
 Mortimer, Mikki (2003-yil 21-iyul).  „Va eng katta teropod …“.  Dinozavrlarning pochta roʻyxati arxivi.  2010-yil 21-martda olindi.  Arxivnaya kopiya
Maʼnaviyat fidoyisi

„Ma’naviyat fidoyisi“ koʻkrak nishoni — respublikada ma’naviy-ma’rifiy ishlarni amalga oshirish, yuksak ijtimoiy-ma’naviy muhitni shakllantirish borasida fidokorona mehnat qilgan va samarali natijalarga erishgan fuqarolarni ragʻbatlantirish maqsadida ta’sis etilgan. 

Koʻkrak nishoni bilan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlmagan shaxslar ham taqdirlanishi mumkin.

Tavsifi 
 „Ma’naviyat fidoyisi“ koʻkrak nishoni (keyingi oʻrinlarda koʻkrak nishoni deb ataladi) diametri 34 millimetrli doira shaklida boʻlib, mis qotishmasidan tayyorlanadi.
 Koʻkrak nishonining old tomoni markazida ochiq holatdagi kitob fonida — Quyosh, Yer shari, Oʻzbekiston Respublikasi bayrogʻining koʻk, oq va yashil rangdagi tasmalari tasvirlangan. Koʻkrak nishonining aylanasi boʻylab zarhal hoshiya bilan oʻralgan tilla rang doirada balandligi 6 millimetr boʻlgan „MA’NAVIYAT FIDOYISI“ soʻzlari yozilgan.
 Koʻkrak nishonining orqa tomoni markazida besh qatorda harflarning balandligi 2 millimetr boʻlgan „MA’NAVIYAT“, „SONASIGA“, „QOʻSNGAN“, „MUNOSIB NISSASI“, „UCNUN“ soʻzlari joylashgan. Koʻkrak nishonining qalinligi — 2,2 millimetr. Tasvirlar va yozuvlar qavariqdir.
 Koʻkrak nishoni old va orqa tomonlarining chetlari qavariq doira bilan oʻralgan. Koʻkrak nishoni halqa va ilmoqchalar yordamida toʻgʻri toʻrtburchak shaklidagi qadagʻichga ulangan. Qadagʻichning eni — 26 millimetr, boʻyi — 17 millimetrdan iborat. Qadagʻich eni 22 millimetrli shoyi lenta bilan qoplangan boʻlib, lentaning markazidan eni 8 millimetrli koʻk yoʻl oʻtgan. Uning har ikki tarafidan eni 2 millimetrli ikkita yashil yoʻl va eni 3 millimetr boʻlgan oq rangdagi yoʻllar tushirilgan.
 Qadagʻichning orqa tomoniga koʻkrak nishonini kiyimga taqib qoʻyish uchun toʻgʻnogʻich koʻrinishidagi moslama oʻrnatilgan.

Manbalar

Havolalar  
 «Ma’naviyat fidoyisi» koʻkrak nishoni bilan taqdirlash tartibi belgilandi
 Ijod maktabi direktori “Maʼnaviyat fidoyisi” koʻkrak nishoni bilan taqdirlandi
 «Ma'naviyat fidoyisi» koʻkrak nishoni ta'sis etildi
Rollar

Rollar (yap. 巻き寿司 makidzusi, sushi-ruletlar) — yapon oshxonasida sushi navlaridan biri, uning oʻziga xos xususiyati bambuk boʻyrasi (yaponcha: 巻簾 — Makisu) yordamida silindrsimon shaklga oʻralgan, soʻngra boʻlaklarga kesilgan. Odatda rollar vasabi, zanjabil bilan soya sousiga botirilib isteʼmol qilinadi.

Tayyorlash 
Koʻpincha rollar 6 yoki 8 boʻlakka, baʼzan esa 12 boʻlakka boʻlinadi va bitta porsiyada tortiladi. Nachinka nori (oldindan quritilgan va maydalangan presslangan dengiz oʻtlari), baʼzan yupqa omlet, soya „qogʻozi“ yoki perilla oʻsimligining bargiga oʻraladi. Nori qogʻozi yoki boshqa tashqi qatlam ichkarida, guruch yoki nachinka esa tashqarida boʻladigan tarzda oʻralgan rollar kamroq tarqalgan. Bundan tashqari, „rangli“ va „mozaika“, „teskari“ rollar va boshqa turdagi rollar mavjud. Guruchga sirka, yudzu, mirin qoʻshib tayyorlanadi.

„Assorti“ yoki „sushi assorti“ deb ataladigan taomlarda rollning bir nechta boʻlaklari (odatda 3-4 dona) boshqa sushi turlari bilan birga beriladi.

Rollarning navlari 

Bugungi kunda rollarning bir nechta toifalari mavjud:

 Anʼanaviy rollar — yapon oshxonasining anʼanalari va retseptlariga muvofiq tayyorlangan ruollolar. Koʻpincha ular kichik yupqa rulet boʻlib, undagi nachinka bir komponent (losos, ilon baligʻi, qisqichbaqa, okun va boshqalar) guruch bilan qoplangan va nori dengiz oʻtlari varagʻiga mahkam oʻralgan.
 Firma rollari — „Filadelfiya“ yoki „Kaliforniya“ kabi taniqli rollar bilan bir qatorda, yapon oshxonasi restoranlari oʻzlarining oʻziga xos rollarini taklif qilishadi, ularning tarkibi oshpaz tomonidan ishlab chiqiladi. Bu eng xilma-xil toifa.
 "Kaliforniya" rolli (Amerika va Yevropadagi qayta ishlangan roll varianti, Yaponiyada kam uchraydi va anʼanaviy hisoblanmaydi) Nachinkaning asosiy komponentlari avakado va qisqichbaqa goʻshti boʻlib, rollning tashqi tomoniga tobiko (ucharbaliq ikrasi) sepiladi. Avokado oʻrniga yangi bodring, mayonez, losos yoki tunets filesi, qisqichbaqalar goʻshti bilan tayyorlanishi mumkin.
 "Filadelfiya" rolli („Kaliforniya“ rolli kabi — yapon oshxonasi uchun anʼanaviy emas). Mashhur „Uramaki“, yaʼni guruch tashqarisiga „chiqqan“ turdagi rulonlardan biri. Nachinkada albatta sariyogʻli pishloq boʻladi, yashil piyoz, bodring, ikra va avakado qoʻshilishi mumkin. Tashqaridan roll toʻliq yoki qisman bir tilim yupqa yangi yoki yengil tuzlangan qizil ikra filesi bilan oʻraladi.
 Pishirilgan rollar — qoʻshimcha ravishda yuqori haroratda pishirilgan oʻziga xos rollarning kichik toifasi. Issiqlik bilan ishlov berish bu rollarni xavfsizroq qiladi va xom baliq oddiy ovqat boʻlmagan joylarning anʼanalariga mos keladi.

Yana qarang 
 Sushi
 Sashimi

Manbalar 

 Yaponiya oshxonasi
 Rollar
Piperada

Piperada (, , „piper“ — „qalampir“ soʻzidan olingan) — piyoz, sarimsoq, yashil qalampir va pomidorlardan tayyorlanadigan, zaytun moyida qovuriladigan va mahalliy Espelet qizil qalampiri bilan ziravorlangan odatiy bask taomi. Uni paprika bilan almashtirish mumkin. Piperadaning boshqa shunga oʻxshash taomlardan (masalan, shakshuka) farqi unga qancha koʻp pomidor solinsa, shuncha shirin qalampir ham solinishidadir. Odatda issiq sabzavot aralashmasiga kiritiladigan tuxum bilan pishiriladi. Baʼzan piperada goʻsht uchun qayla sifatida tuxumsiz ham tayyorlanadi.

Piperada asosiy taom sifatida ham, yoki garnir sifatida ham dasturxonga tortilishi mumkin. Odatiy qoʻshimchalar sirasiga vetchina (hamon) yoki baliq kabi goʻshtlar kiradi. Shuningdek, tayyor piperada quritilgan nonga ham surtiladi.

Taomning ranglari Bask bayrogʻining qizil, yashil va oq ranglarini aks ettiradi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Larousse Gastronomique (1998). Parij: Larousse-Bordas. 
 Erhard Gorys. Piperad / / Das neue Kuchenlexikon. Von Aachener Tswischenrippenstuck tomonidan chop etilgan. — Myunxen: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997-yil. — S. 404. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.

Havolalar 
 Ham and eggs with roasted pepper sauce / BBC Food
 fransuz oshxonasi
 Bask oshxonasi
 Ispaniya oshxonasi
Tuxumli taomlar
Landskron qasri

Landskron () ― Avstriyadagi qal’a boʻlib, Felskegel platosida Villach shahrida (markazidan shimoli-sharqda) dengiz sathidan 135 metr balandlikda joylashgan.

Landskron bir necha marta chaqmoq urishi natijasida yongʻinlarga sabab boʻlgan. Bu XVI asrning boshlarida, 1542, 1585 va 1812-yillarda sodir boʻlgan. Oxirgi yongʻindan keyin tom endi qayta tiklanmadi. Bugungi kunda qal’a faqat sayyohlarni jalb qilish uchun ishlatiladi.

Qal’a joylashgan tosh hududida inson mavjudligining birinchi izlari miloddan avvalgi 800-yilga toʻgʻri keladi. 878- yilda bu hudud birinchi boʻlib hujjatda qayd etilgan, unga koʻra hudud Bavariya Altöting monastirining mulkiga oʻtgan. Qal’aning qurilishi 1028-yilda bu hududning egasi boʻlgan graf Ozzi nomi bilan bogʻliq. 1330-yilda qal’a Ortenburg grafliklariga tegishli edi va 1351-yilda u Landskron nomini oldi.

1436-1447-yillarda qal’a Stubenberglarga tegishli edi. 1511- yilda imperator Maksimilian I tomonidan Aziz Jorj ordeniga sovgʻa qilingan. Yongʻindan keyin qal’a uzoq vaqt davomida tiklanmagan. 1542-yilda u Kristof Khevenhüller tomonidan sotib olingan, 1543-yildan boshlab u doimiy yashash joyiga aylandi. Khevenhüllerlar qoʻlida qal’a jadal rivojlanmoqda va 1600-yilda Landskron hashamatli Uygʻonish davri mulkiga va er yuzidagi ijtimoiy hayotning markaziga aylanadi. U 7 ta minorali qoʻshaloq dumaloq devorga ega edi. 1552-yilda imperator Charlz V Landskronga tashrif buyurdi. 1639- yildan qal’a Ditrixshteynlar tomonidan ishgʻol qilingan.

Adabiyotlar 

 
 878 yilda paydo bo'lgan
 Xi asrda qurilgan qulflar
Avstriya qal'alari xarobalari
 Karintiya Qal'alari
 Fillach
A. I. Babuxin haykali, Oryol

A. I. Babuxin haykali ― Rossiyada fiziologiya, gistologiya va bakteriologiyaning rivojlanishiga katta hissa qoʻshgan rus gistologi, fiziologi va embriologi , Moskva gistologik maktabining asoschisi uchun Rossiyadagi birinchi yodgorlikdir.

Tavsif 
Aleksandr Ivanovich Babuxin Oryol gubernatorligining Semendyayevo qishlogʻida tugʻilgan. Moskva universitetining tibbiyot fakultetini imtiyozli diplom bilan tugatgan, doktoranturani tamomlagan. 1888-yilda kafedrada Moskvada birinchi bakteriologik laboratoriya tashkil etdi.

2001-yil 8-iyunda Oryol davlat universiteti Tibbiyot instituti binosiga kiraverishda professor A.I.Babuxin haykali ochildi, u professorlar V.I.Nozdrin va S.A.Nikiforovlar mablagʻlari hisobidan Karl Zays va „Retinoidlar“ farmatsevtika ilmiy-ishlab chiqarish korxonasi asoschilari ishtirokida yaratilgan.  Asar muallifi — Moskva Rassomlar uyushmasi aʼzosi, haykaltarosh D. A. Yunakovskiy. Olimning bronza byusti granit poydevorga oʻrnatilgan. Yodgorlikda „Babuxin Aleksandr Ivanovich, rus olimi“ yozuvi va „Fiziologiya“, „Gistologiya“, „Bakteriologiya“ yozuvlari bilan uchta kitobda turgan mikroskop tasvirlangan.

Adabiyotlar

Manbalar 

Babuxina
 Rossiya Büstleri / Babuxina
A. I. Kazarskiy haykali

Kazarskiy haykali („Merkuriy“ brigadasi yodgorligi) — Sevastopolning birinchi yodgorligi. U 1829-yil 14-mayda rus-turk urushi paytida leytenant komandiri unvoni bilan „Merkuriy“ 18 qurolli brigadani boshqarib, ikki turk jangovar kemasi bilan teng boʻlmagan jangda gʻolib chiqqan ofitser Aleksandr Ivanovich Kazarskiyning jasorati sharafiga Markaziy shahar tepaligida oʻrnatilgan.

Yodgorlikni yaratish tashabbuskori Qora dengiz eskadroni qoʻmondoni, admiral Mixail Petrovich Lazarev edi. Yodgorlik Aleksandr Pavlovich Bryullov tomonidan ishlab chiqilgan. 1834-yilda asos solingan, 1839-yilda jangning besh yilligiga bagʻishlab ochilish marosimi boʻlib oʻtgan. Sevastopol aholisi va Qora dengiz va Boltiq flotlari dengizchilari tomonidan toʻplangan pul bilan Sevastopolning (oʻsha paytda — Kichik bulvari) tashkil etilgan Matrosskiy bulvarining boshida oʻrnatilgan.

Yodgorlik — kubik ustida turgan qadimgi yunon triremasi boʻlib, u kesilgan piramida koʻrinishidagi poydevorga oʻrnatilgan. Postamentda loʻnda yozuv bilan „Avlodlar uchun namuna boʻlgan — Kazarskiyga bagʻishlanadi“.. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, bu yozuv muallifi imperator Nikolay I. hisoblanadi. Shuningdek, poydevorda Kazarskiy, Niki , Merkuriy va Neptun xudolarining baland gorelyeflari joylashgan. Shuningdek, poydevorda harbiy atributlar va sherlar koʻrinishidagi ikkita maskaron ham tasvirlangan. Poydevor inkerman toshidan qilingan. Trirema, kub va quyma qismlar quyma temirdan yasalgan. Yodgorlikning balandligi 5,5 metrni tashkil qiladi.

20-asrning boshlarida Matrosskiy bulvari dengiz assambleyasiga tegishli edi va unga borish va yodgorlikni tekshirish uchun dengiz assambleyasi maʼmuriyatidan maxsus ruxsatnoma talab qilingan.

1988-yilda Naximov prospektidan yodgorlikning maksimal koʻrinishiga qaratilgan Matrosskiy bulvarini rekonstruksiya qilish amalga oshirildi.

Galereya

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 
 
 
 
Kazarskiy
Kazarian
 1839-yilda paydo bo'lgan
A. M. Gorkiy haykali (Oryol)

A.M. Gorkiy haykali — rus sovet yozuvchisi, shoiri, dramaturg, sotsialistik realizm adabiyotining asoschisi , SSSR Yozuvchilar uyushmasini tashkil etish tashabbuskori va ushbu uyushma boshqaruvining birinchi raisi Aleksey Maksimovich Gorkiy haykali.

Tavsif 
2020-yili yozuvchi A.M. Gorkiy sharafiga Oryol shahrida ikkita yodgorlik oʻrnatilgan.. Ulardan biri — stela M. Gorkiy va 7-noyabr koʻchalari kesishmasida joylashgan. A.M. Gorkiyning ikkinchi yodgorligi shaharning Sovet tumanida A.S. Bakin nomidagi 36-sonli oʻrta maktab hududida oʻrnatilgan. Yodgorlik shohsupada oʻtirgan yozuvchi siymosi.

Manbalar 

Gorkiy
Maksim Gorkiyga Yodgorliklar / Burgut
A. M. Gorkiy haykali (stela)

A.M. Gorkiy haykali — Oryoldagi rus sovet yozuvchisi, sotsialistik realizm asoschisi Aleksey Maksimovich Gorkiy (Peshkov) haykali.

Tavsif 
"Odam! Bu ajoyib!

 Bu gʻururli eshitiladi! "

Aleksey Maksimovich Gorkiyning bu soʻzlari yozuvchi sharafiga uning nomi bilan atalgan koʻchada oʻrnatilgan stelada oʻyib yozilgan. Yozuvchining barelyefi va misdan yasalgan petrel qushi tasviri tushirilgan dekorativ beton stela. 2017-yil 5-iyuldagi Wayback Machine arxiv nusxasi 1971-yilda Gorkiy koʻchasida Turgenev koʻchasi bilan kesishgan joyda oʻrnatilgan. 2001-yilda ichki ishlar boshqarmasi binosi yonida ichki ishlar xodimlarining xizmat burchini bajarish chogʻida halok boʻlganlar xotirasiga yodgorlik oʻrnatilishi munosabati bilan stel Gorkiy va 7-noyabr koʻchalari chorrahasiga koʻchirildi. Gorkiy haykali shaharning adabiy markazida joylashgan.

Yaqin atrofda I.A. Bunin, T.N. Granovskiy muzeyi, orlov-yozuvchilar muzeyi joylashgan.

Manbalar 

Gorkiy
Maksim Gorkiyga Yodgorliklar / Burgut
 1971-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
1970-yillar Orel viloyatida
Esterxazi rostbifi

Esterxazi rostbifi (Esterhazi filesi, entrekot a-lya Esterhazi, , ) — Avstriya va Vengriya oshxonalaridagi mol goʻshtidan tayyorlangan taom. Bu sabzavotli smetana sousida beriladigan antrekot boʻlib, garnirga odatda qaynatilgan guruch, makaron yoki klyotsklar bilan tortiladi.

Karoy Gundelning soʻzlariga koʻra, bu taom Vengriyaning olijanob oilasi nomi bilan atalgan, rostbif diplomat, siyosatchi va Vengriya Fanlar akademiyasining aʼzosi, knyaz Pal Antal Esterxazi sharafiga atalgan. Boshqa versiyaga koʻra, rostbif knyaz Miklósh Esterhazining sevimli taomlaridan biri edi. Vengriya Xalq Respublikasi davrida Vengriya restoranlarining menyusi „Pushkinning rostbif“ deb nomlangan, asl nomi taomga 1989-yilda qaytarilgan.

Choʻchqa yogʻida qovurishdan oldin antrekot uriladi, chetlari boʻylab kesiladi, tuzlanadi, qalampirlanadi va retseptga qarab unga belanadi. Mayda toʻgʻralgan piyoz, sabzi va selderey va petrushka ildizi alohida qovuriladi. Goʻsht yumshoq boʻlgunga qadar, sabzavotlar bilan birga, kam miqdordagi kuchli bulyonda, qalampir va limon qobigʻi bilan ziravorlanib pishiriladi. Sousga un bilan aralashtirilgan sariyogʻ yoki smetana solib quyuqlashtiriladi, tortishdan oldin unga kaperslar qoʻshiladi, retseptga qarab xantal ham qoʻshiladi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 
 
 Erhard Gorys. Rostbraten Esterházy // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 449. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
 Charles Sinclair. Esterházy rostélyos // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 206. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.

Havolalar 
 austria.info: Рецепт
 Avstriya oshxonasi
 Vengriya oshxonasi
Esterhazi
 mol go'shti
alifbo tartibida taomlar