Guria

Guria () – Gruziyaning gʻarbiy qismida, Qora dengiz yonida joylashgan viloyat. Viloyatda 113,000 kishi istiqomat qiladi (2016) va Ozurgeti shahri viloyat markazi.

Geografiyasi 
Guria shimoliy-gʻarbiy qismida Samegrelo, shimolda Imereti, sharqda Samtsxe-Javaxeti, janubda Ajariya va gʻarbda Qora dengiz bilan chegaradosh. Viloyat 2,033 km2 maydonga ega. Guria shimoliy-sharqiy tenglik va uzunlik boʻylab joylashgan.

Tarixi 
„Guria“ toponimi birinchi marta Psevdo-Juansherning 800 gruzin xronikasida uchraydi.

1902-yilda paydo boʻlgan va 1905-yilgi Rossiya inqilobi paytida hukumatga qarshi ochiq qoʻzgʻolon bilan yakunlangan dehqonlar norozilik harakati imperiyadagi eng samarali va uyushgan dehqonlar harakati edi. Gurian respublikasi deb nomlangan dehqonlarning oʻzini oʻzi boshqarish 1906-yilda omon qoldi, oʻsha paytda Guria kazak jazo ekspeditsiyasi tomonidan vayron boʻldi. Mintaqa 1918-yildan 1921-yilgacha Gruziya Demokratik Respublikasida hukmronlik qilgan Gruziya sotsial-demokratik (mensheviklar) partiyasining mahalliy kuchlari bazasi edi. Sovet hukumati davrida Guriya uchta maʼmuriy okrugga boʻlingan agrar hudud edi. 1995-yilda Gruziya hukumati viloyatning tarixiy nomini rasmiy foydalanishga qaytarib, Guria mintaqasini (mxare) tashkil etish toʻgʻrisida qaror chiqardi.

Guria nomining kelib chiqishi 
Guria nomining etimologiyasiga kelsak, baʼzilar soʻzning ildizi bezovtalikka ishora qiladi va bu soʻz „notinchlar mamlakati“ degan maʼnoni anglatishi va VIII-IX asrlarda „Leon Abxaziya qiroli Gurullar Odzraxo hukmdoriga boʻysunishni rad etgan, Adarnase va Ashot Bagrationi bilan vassal aloqalarini toʻxtatgan va Leon bilan birlashgan”, deb yozilgan edi Vaxushti Bagrationining XVIII asr tarixiy asarlarida.

Iqtisodiyoti 
Subtropik dehqonchilik va turizm mintaqa iqtisodiyotining asosiy tarmogʻidir. Suv Gurianing asosiy boyliklaridan biridir. Viloyat kimyoviy tarkibi jihatidan Borjomiga oʻxshash boʻlgan Nabeglavi mineral suvi va magnit qumga boy boʻlgan Qora dengizdagi Ureki sogʻlomlashtirish kurorti bilan mashhur. Guria, shuningdek, Gruziyaning eng yirik choy yetishtirish mintaqalaridan biridir.

Demografiya

Etnik va diniy guruhlar 
2014-yilgi aholini roʻyxatga olish ma'lumotlariga koʻra, Guriada 113 ming kishi istiqomat qiladi, bu Gruziya umumiy aholisining 3,1 foizini tashkil qiladi. Aholining 98,1% etnik gruzinlar (asosan mahalliy gurilar), 1,1% etnik armanlar va qolgan 1% Ukrainlar va ruslardan iborat boʻlib, aholining aksariyati pravoslav xristianlar (86,7%), undan keyin islom (11,4%).

Gurianlar 
Gurianlar yoki Gurulebi () Guriada yashovchi gruzinlarning etnografik guruhlaridan biridir. Gurianlar pravoslav xristianlar va gruzin tilining gurian lahjasida gaplashadilar.

Siyosat

Maʼmuriyat 
Maʼmuriy markazi Ozurgeti. 194 aholi punktlari mavjud, shu jumladan:
 Shahar : 2 : Ozurgeti, Lanchkhuti
 Shaharcha : 5 : Chokhatauri, Ureki, Naruja, Laituri, Kveda Nasakirali
 Qishloqlar : 185 ta

Hokimlar 
Bugungi kunga qadar quyidagi siyosatchilar Guria gubernatori lavozimini egallab kelishgan:
 1995-1997 - Mikheil Chkuaseli
 1997-1998 - Oleg Nikoleishvili
 1998–2003 - Carlo Gujabidze 
 2003-2004 - Vakhtang Goliadze
 2004-2005 - Bezhan Kalandadze
 2005-2006 - Aleko Tsintsadze
 2006-2008 - Mikheil Svimonishvili 
 2008-2008 - Ramaz Nikolaishvili 
 2008–2013 - Valeri Chitaishvili
 2013–2014 - Giorgi Chkhaidze
 2015-2017 - Gia Salukvadze
 2017-2018 - Merab Chanukvadze
 2018–hozir - Zurab Nasaraya

Manbalar 

Gruziya
Guriadagi shahar va shaharchalar