MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Aleksey Fateyev

Aleksey Viktorovich Fateyev (1974-yil 1-dekabrda tugʻilgan, Kupiansk-Vuzlovyi, Xarkov viloyati) – rus teatr va kino aktyori.

Biografiyasi 
Aleksey Fateyev 1974-yil 1-dekabrda Ukraina SSR Xarkov viloyati, Kupiansk Vuzlovyida tugʻilgan.

Oʻrta maktabni tugatgach, u Xarkov temir yoʻl transporti muhandislari institutida sirtdan oʻqigan. Keyin Xarkov madaniyat kollejini xor dirijyori mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. Maktabda talaba sifatida u I. P. Kotlyarevskiy nomidagi Xarkov sanʼat instituti rejissyorlik boʻlimining bitiruv spektakllarida qatnashgan. 1995-yilda Alekseyning oʻzi ushbu institutning aktyorlik boʻlimi talabasi boʻlgan (E. V. Lisenko kursi), 1999-yilda esa uni bitirgan.

Ikkinchi kursdayoq talaba Fateev A. S. Pushkin nomidagi Xarkov akademik rus drama teatriga taklif qilingan, u yerda toʻqqiz yillik faoliyati davomida (1997–2006) koʻplab qiziqarli rollarni, shu jumladan „Maskarad“ filmidagi Arbenin rolini va Jorj Pigdenning „13-raqam“ filmlarida rol ijro etgan, buning uchun u I. A. Maryanenko nomidagi shahar mukofoti bilan taqdirlangan (2003). A. S. Pushkin teatrida faoliyat olib borgan vaqtlarida Xarkov „Yangi bosqich“ teatrida ham (2001–2006) oʻynagan.

Bugungi kunga qadar Alekseyning oʻnlab teatr asarlari bor. Vladimir Mayakovskiy nomidagi Moskva akademik teatrining hozirgi repertuaridan u sakkizta spektaklda ishtirok etgan va navbatdagi teatr mavsumida premyerasi tomoshabinlarni kutayotgan yana bir spektaklni mashq qilmoqda. U yettita spektaklda bosh rollarni ijro etgan.

Aleksey kinoda ham muvaffaqiyatli ishlagan. 2012-yilda televideniyeda uning ishtirokida birdaniga ikkita premyera namoyish etilgan: 16-aprel kuni „Rossiya 1“ telekanalida Elyor Ishmuhamedovning „M. U. R.“ va 11-iyun kuni „Omadli chipta“ ning birinchi epizodi (rejissyor Vitaliy Moskalenko) Rossiyaning „Birinchi kanali“da (rejissyor Vitaliy Moskalenko) chiqqan, unda aktyor bosh rol – Ilya Dronov ni oʻynagan.

Shaxsiy hayoti 
Aleksey Fateev Xarkovlik Alina bilan turmush qurgan. 2005-yil 13-sentyabrda ularning qizi Mariya tugʻilgan. Er-xotin Moskvada ajrashishgan. 2017-yilda aktyor davlat xizmatchisi Alyonaga uylangan va er-xotin aktyorning birinchi turmushidagi xotinining oʻgʻlini tarbiyalamoqda.

Mukofotlari 

 2003-yil "13-raqam" spektaklidagi Jorj Pigden roli uchun . I. A. Maryanenko nomidagi shahar mukofoti laureati boʻlgan.
 2013-yil "Odamlar sevgisi" spektaklidagi Sergey roli uchun „MK“ teatr mukofoti „Eng yaxshi aktyor“ nominatsiyasini olgan.

Manbalar 

XXI asr hind aktyorlari
Rossiyalik aktyorlar
Alifbo boʻyicha aktyorlar
Yashayotgan insonlar
1974-yilda tugʻilganlar
1-dekabrda tugʻilganlar
Said ibn Vaqqos masjidi

Said ibn Vaqqos masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jomeʼ-masjid hisoblanib, Toshkent viloyati hududida joylashgan. Jomeʼ-masjid Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi hamda Oʻzbekiston musulmonlari idorasi dasturi asosida oʻz faoliyat boshqarib turadi.

Joylashuvi 
Said ibn Vaqqos jomeʼ-masjidi Toshkent viloyati hududidagi Nurafshon shahrida joylashgan. Mazkur masjidga har kuni 5 mahal namoz ibodatlarini ado qilish uchun Nurashfon sharining turli joylaridan musulmon insonlar tashrif buyurishadi. Jumladan, Oxunboboyev, Bobur shox koʻchasi, Dehqonobod, Ismatilla Xakimov, Guzar, Navroʻz, Baxt, Uchqun, Olmazor, Uchqun, Ozodlik, Nafosat, Erkinlik, Yaxshi niyat, Xayat,Obod, Sportchilar, Mirzayeva, Xurramlik bosh koʻchasi, Uchqun, Baxor, Sharofiddinov, Eyvalak va Toshkent yoʻli bosh koʻchasidan istiqomat qiluvchi mahalliy aholi vakillari tashrif buyurishadi.

Tarixi 
Masjid 2021-yil 26-avgust kuni yangi bino qurilishi masalasida O‘zbekiston musulmonlari idorasi masjidlar boʻlimi mudiri Muhammadnazar Qayumov, Toshkent viloyati bosh imom-xatibi Jasurbek domla Raupov, Nurafshon shahrida faoliyat yuritayotgan imom-xatiblar, nuroniy otaxonlar, saxovatpesha homiylar, mahalla aholisi ishtirok etdi. Eski masjid binosi qurilganiga ham oʻttiz yildan oshgan ketgan boʻlib, ushbu masjidda bor-yoʻgʻi 200 kishi namoz oʻqishi mumkin boʻlgan. Shuningdek, eski masjid binosi temir yoʻlga yaqin hududda joylashganligi sabab, poyezdlar oʻtib-qaytishi oqibatida masjid devorlariga darz ketgan edi. Tahoratxona ham talabga javob bermay qolgan edi. Shuni inobatga olib, mutasaddilar bilan maslahatlashib, hokimiyat va homiylar koʻmagida yangi jomeʼ-masjid uchun boshqa hududdan 1 gektar yer maydoni ajratildi. Ayni paytda ushbu joyda 900 oʻrinli yangi jomeʼ-masjid binosi, hamda, yangi tahoratxona ham barpo etilishni boshladi.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
Nurafshon shahridagi masjidlar
Binolar
Bektemir masjidi

Bektemir masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jomeʼ-masjid hisoblanib, Toshkent viloyati hududida joylashgan. Jomeʼ-masjid Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi hamda Oʻzbekiston musulmonlari idorasi dasturi asosida oʻz faoliyat boshqarib turadi. Ushbu masjidda namozxonlar uchun zarur boʻlgan qulay shart-sharoitlar yaratib berilgan.

Joylashuvi 
Bektemir jomeʼ-masjidi Toshkent viloyati hududidagi Oʻrta Chirchiq tumanida Bektemir mahalla fuqarolari yigʻini, Bektemir shox koʻchasi 121-uyda joylashgan. Mazkur masjidga har kuni 5 mahal namoz ibodatlarini ado qilish uchun Oʻrta Chirchiq tumanining turli joylaridan musulmon insonlar tashrif buyurishadi. Jumladan, Oxunboboyev, Bektemir shox koʻchasi, Sobir Rahimov, Mehnatobod, Nurafshon, Charogʻon, Xislat, Maydon, Jamila Toshkandiy, Barxayot, Nurli, Namuna, Qipchoq, Barkamol, Parkent yoʻli, Amir Temur, Shodlik, Marvarid, Tinchlik, Bunyodkor, Navbaxor, Oxun guzar, Bogʻi Eram, Bilol Nozim, Saxovat, Ittifoq, Navoiy, Oltin topgan, Ziyoli, Alisher Navoiy, Doʻstlik, Chinor, Billur, Ixlos, Olmos, Katta ariq koʻchalarida istiqomat qiluvchi mahalliy aholi vakillari tashrif buyurishadi. Shuningdek, joʻme-masjid Toshkent shahriga yaqin boʻlgan hududda joylashganligi sababli, hamda, poytaxtni Toshkent viloyatining Oʻrta Chirchiq tumani, Bekobod tumani, Piskent tumani, Bo'ka tumani, Oqqo'rg'on tumani, Bekobod shahri va viloyat markazi boʻlgan Nurafshon shari bilan bogʻlab turuvchi Bektemir shox koʻchasi yuzasida joylashganligi sababli, ushbu masjidda yoʻlovchilar va sayyohlar tashrif buyurishlari, namoz ibodatlarini ado qilishlari mumkin.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
Nurafshon shahridagi masjidlar
Binolar
Tuyaboʻgʻiz masjidi

Tuyaboʻgʻiz masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jomeʼ-masjid hisoblanib, Toshkent viloyati hududida joylashgan. Mazkur masjid musulmon aholi uchun kunlik besh vaqt namoz ibodatlarini bajarish uchun foydalanishga topshirilgan. Jomeʼ-masjid Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi hamda Oʻzbekiston musulmonlari idorasi dasturi asosida oʻz faoliyat boshqarib yuradi.

Tarixi 
Oʻrta chirchiq tumani „Tuyaboʻgʻiz“ hududi 1962-yilda suv ombori qurilgan vaqtda, „Tuyaboʻgʻiz“ qoʻrgʻoni maqomini olgan. Ushbu hududda 29 xil turdagi millat va elatlar yashab kelishgangan, hamda, 1420 xonadondan iborat qoʻrgʻon hisoblangan. Ushbu aholining 70 foizini islom diniga eʼtiqod qiluvchi aholilar tashkil etib, sovet tuzumi vaqtlarida diniy marosimlar va namozlarni uzoq joylarda joylashgan masjidlarda borib ado etib kelishgan.

Mustaqillik davridan keyin, ushbu hududda joylashgan tashlandiq eski choyxona binosidan qariyalar namozxona sifatida foydalanib kelishgan. Koʻpchilikning taklifi va maslahati bilan mazkur namozxona 2005-yil 10-oktyabrda Toshkent viloyati Adliya boshqarmasida roʻyxatdan oʻtkazilib, jomeʼ-masjid maqomiga ega boʻlgan. 2012-yilda aholi tashabbusi bilan masjid butunlay buzilib, masjid binosini yangidan qurilish ishlari boshlandi. Ikki yil davomida qurilgan yangi masjid binosi Oʻzbekiston musulmonlari idorasi tasarrufidagi zamonaviy masjidlar qatoridan joy egallaydi. Masjid qurilishi O‘zbekiston musulmonlari idorasi, Toshkent viloyati vakilligi, Tuyaboʻgʻiz, Yoriq, Degantepa, Chapqirgʻoq, Navroʻz, Qundoʻzak, Qoʻqonovul, Qoraqoʻyli Koʻtarma, mahalla fuqarolar yigʻini aholilaridan, hamda, Toʻytepa (hozirgi Nurafshon) shahridan tadbirkorlar, homiyligida amalga oshiriladi. Ustalar va loyihalovchi dizaynerlar Qoraqalpogʻiston Respublikasidan, Farg‘ona viloyati va Toshkent shahridan jalb qilinadi. Masjidning qayta qurilishdan keyingi hududi 0,41 gektarga kengaytirildi, 500 kishiga moʻljallangan katta xonaqoh, zamonaviy tahoratxona va ishchi xodimlar uchun qoʻshimcha binolarga ega boʻldi.

Joylashuvi 
Tuyaboʻgʻiz jomeʼ-masjidi Toshkent viloyati hududidagi Oʻrta Chirchiq tumani, Tuyaboʻgʻiz shaharchasida joylashgan.
Mazkur masjid aholiga qulayjoyiga qurilgan boʻlib, namoz vaqtlarida masjid binosi namozxonlar bilan doimiy ravishda toʻla boʻlib turadi.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
Oʻrta Chirchiq tumanidagi masjidlar
Binolar
Chipor lola

Chipor lola () – bir urugʻpallalilar sinfi, loladoshlar oilasi, lola turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Chatqol, Ugom, Qurama, Qorjontov togʻ tizmalarida tarqalgan.

Tavsifi 
Boʻyi 7-25 sm gacha yetadigan koʻp yillik piyozchali oʻt oʻsimlik. Piyozchasi tuxumsimon choʻziq, qobigʻi toʻq jigarrang, ichi yotiq tukli. Barglari uch dona poyada ketma ket joylashgan, bandsiz, pastki qismi bilan poyani oʻrab oladi, rangi koʻkimtir, chetlari egri bugri. Gullari ikki jinsli, poya uchida yakka joylashgan. Gulbandi koʻkimtir, tuklar bilan qoplangan. Gultojibarglari sariq rangda, tashqi tomoni koʻkimtir pushti yoʻl-yoʻl dogʻli, gul tubi toʻq sariq tusda. Changchi iplari va changdonlari sariq tusda. Hasharotlar yordamida changlanadi. May iyun oylarida gullab mevasi iyulda pishadi. Mevasi toʻq jigarrang yoki yashil rangdagi koʻsak meva. Urugʻi va piyozchalari orqali koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda juda kam tarqalgan. Toshkent viloyati Chatqol, Ugom, Qurama, Qorjontov togʻ tizmalarida uchraydi. Togʻlarning oʻrta va yuqori qismlaridagi unumdor tuproqlarda, yakka yakka holatda oʻsadi. Gullari va piyozchalarining yigʻib olinishi natijasida areali qisqarib ketgan. 1956-yildan buuyon Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Botanika bogʻida ekib oʻstirilmoqda. Chatqol biosfera qoʻriqxonasi va Ugom-Chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Qurama parriyasi

Qurama parriyasi () – ikki urugʻpallalilar sinfi, karamdoshlar oilasi, parrya turkumiga mansub gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Qurama togʻ tizmasi Qamchiq dovoni hududida tarqalgan.

Tavsifi 
Balandligi 15-25 sm gacha yetadigan koʻp yillik, poyasiz oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Barglari ildiz boʻgʻzida toʻp boʻlib oʻrnashgan, oddiy keng bandli, yuzasi bezchali tuklar bilan qoplangan, oʻtkir uchli, yaproqchalari yirik tishli. Gulpoyasi tik, uzunligi 15-18 sm, bargsiz, bezchasimon tukli. Gullari ikki jinsli. Gultojibarglari, uzun tirnoqsimon, binafsha rangda. Gulkosachabarglari yashil qoʻshilmagan. Changchilari doira hosil qilib urug‘chibargni oʻrab oladi, gulning oʻrta qismida nektar ishlab chiqaruvchi bez oʻrnashgan. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyunda gullab mevasi iyulda pishadi. Mevasi quruq qoʻzoq meva. Qoʻzogʻi uzunchoq, tik, yassi, tuksiz, siliq, boʻgʻim oraligʻi ingichkalashgan. Urug‘i ellipssimon, uzunchoq uzunchoq shaklda, bir tekis joylashgan. Urug‘i orqali koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda kam tarqalgan. Yakka yakka yoki uch toʻrttadan toʻp hosil qilib oʻsadi. Toshkent viloyati Qurama tizmasi, Qamchiq dovoni hududida uchratish mumkin. Dengiz sathidan 2200-2300 m balandlikda siyrak archazorlarda, shagʻalli yonbagʻirlarda. Ochiq shimoli sharqiy yonbagʻirlar oʻsimlik oʻshishib uchun qulay joy hisoblanadi. Qamchiq dovoni hududidagi mol boqiladigan yerda oʻsandigʻi sababli oyoq ostida qolib ezilishi natijasida areali qisqarib ketgan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Fedchenko oksitropisi

Fedchenko oksitropisi () – ikki urugʻpallalilar sinfi burchoqdoshlar oilasi oksitropis turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Chatqol va Qurama togʻ tizmlarining gʻarbiy qismlaridagi yonbagʻirlarda tarqalgan.

Tavsifi 
Balandligi 5-30 sm gacha yetadigan koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Ildizi qisqa yogʻon. Poyasiz, zich toʻplam hosil qilib oʻsadi. Barglari poyada navbatma-navbat joylashgan, bandli, murakkab, bargchalari 3-8 juft, uzunligi 2-3 sm, choʻziqroq dumaloq shaklda. Gullari ikki jinsli. Gulpoyasi bargidan uzun. Gultojibarglari pushti yoki och qizil tusda, qisman qoʻshilgan. Gulkosachabarglari yashil yarmigacha qoʻshilgan. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyun oyida gullab mevasi iyulda pishib yetiladi. Mevasi quruq dukkak meva, tashqi qobigʻi pardasimon tuzilgan. Dukkagi toʻq jigarrang yoki yashil tusda, yumaloq pufaksimon, uzunligi 15 mm. Urug‘i va vegetativ yoʻl bilan koʻpayadi. Boshqa oʻsimliklar bilan raqobatda chidamsiz.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda juda kam tarqalgan. Toshkent viloyati Chatqol va Qurama togʻ tizmlarining gʻarbiy qismlarida uchraydi. Tog‘larning yuqori qismida, yirik shagʻalli yonbagʻirlarida va mayda toshli tuproqlarda, mustahkamlangan surilmalarda oʻsadi. Chorva mollari koʻp boqiladigan yerda oʻsadi, yovvoyi hayvonlar ham isteʼmol qiladi, bundan tashqari raqobatga chidamsiz. Ugom Chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Shohimardon Ibrohimov

Shohimardon Mirg'iyosovich Ibrohimov ( 1841, (ba'zi manbalarda 1840), Ko'kchatov atrofidan - 1892 (boshqa manbalarda 1891), Jidda, Saudiya Arabistoni) - jurnalist, etnograf, diplomat, tarjimon (turk, fors, arab va boshqa tillarni bilgan) o'lkashunos.  Turkiston o'lkasida birinchi o'zbek taqvimini tuzgan.

Tarjimai holi 
Kelib chiqishi - orenburglik boshqirdlardan (aslzoda oiladan). Omsk kadetlar korpusida tahsil olgan. So'ngra, Oqmo'la viloyati Petropavlosk shahridagi turli xil muassasalarda ishlagan. 1850 yilda Ko'kchatov okrugi boshlig'i Chingiz Valixonovning kotibi bo'lib, 1863-1867 yillarda Omskdagi qozoq maktabida o‘qituvchi bo‘lib ishlagan;

Faoliyati 
1867 yildan - Toshkentda Turkiston general-gubernatorning tarjimoni (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 1870 yildan Turkiston general-gubernatorligi hukumat  idorasida tarjimon boʻlgan.  1870—1890 yillarda — «Turkiston viloyatining gazeti»ning muharriri, (boshqa manbalarga ko'ra 1870—1881 yillarda muharrirlik qilgan).  1880 - 1881 yillarda Rossiyaning buxoro amirligidagi elchisi, 1881 yildа — Qoshg'ar shahrida консул (Xитoй),  1886 yildan Turkiston general-gubernatorligining Sankt-Piterburgdagi vakili).  1890 (ba'zi manbalarga ko'ra, 1891) yildan Jidda shahridagi Rossiya bosh konsuli etib tayinlangan.

O'zbek tilidagi birinchi taqvimni tuzgan. Bu taqvim 1871 yilda 500 nusxada chop etilgan. Kuz faslida bu taqvim zarurat tufayli qayta chop etilgan.1873 yilda taqvim Moskva bosmaxonasida chop etilgan. Bu taqvim ham rus, ham o'zbek tilida alohida nashr etilgan ilk taqvim hisoblanadi. Bu taqvim o'sha davr Rossiya imperiyasi va Turkiston general-gubernatorligi haqida ma'lumot beruvchi muhim manba hisoblanadi.  

1880 yilda Sh. M. Ibrohimov Turkiston general-gubernatorligining "4 yillik samarali diplomatik xizmati  uchun" tashakkurnomasiga loyiq deb topilgan.

Manbalar 
Toshkentda ishlaganlar
Rossiyaning Jiddadagi elchilari
Rossiya Imperiyasi jurnalistlari
Gazeta muharrirlari
"Turkiston viloyatining gazeta"si muharrirlari"
Asteroid kamari

Asteroid kamari quyosh tizimini torus shaklida kamar holatida oʻrab turgan hudud. Markazi Quyoshda joylashgan, taxminan yupiter va mars sayyoralarining orbitalari orasidagi boʻshliqdan oʻtgan. Ushbu halqada asteroidlar va kichik sayyoralar deb ataladigan juda koʻp qattiq, nomaʼlum shakldagi jismlar mavjud. Oʻlchamlari aniqlangan obyektlar turli xil oʻlchamlarga ega, ammo sayyoralardan ancha kichikroq va oʻrtacha hisobda bir million kilometr (yoki olti yuz ming milya) masofada joylashgan. Bu asteroidlar yigʻindisi quyosh tizimidagi boshqa asteroidlar guruhlaridan farqlash uchun asosiy asteroid kamari yoki asosiy kamar deb ataladi.

Manbalar
Qiziltomir astragal

Qiziltomir astragal () – ikki urugʻpallalilar sinfi burchoqdoshlar oilasi astragal turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Oqsoqotasoy, Boshqizilsoy hamda Serkalisoy hududida tarqalgan.

Tavsifi 
Balandligi 3-4 sm gacha yetadigan koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Poyasi juda qisqa, deyarli yoʻqolib ketgan, yerbagʻirlab oʻsadi. Bargi murakkab, bandli, uzunligi 10-12 sm, bargchalari asosan ellips shaklida oʻtkir uchli, ustki tomoni siyrak, ostki qismi qalin, yotiq tuklar bilan qoplangan. Gulpoyasi mustahkam, uzunligi 12-15 sm. Gullari ikki jinsli, boshsimon. Gultojibarglari och pushti yoki qizgʻish tusda. Gulkosachabarglari toʻrsimon, shishgan tomirli. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyun oyida gullab mevasi iyulda pishadi. Mevasi quruq dukkak meva. Dukkagining uzunligi 13-14 mm, eni 0,5 sm, meva qobigʻi pardasimon yupqa tuzilgan. Urug‘i va vegetativ yoʻl bilan koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda juda kam tarqalgan, Oʻzbekiston hududida oʻsuvchi 3500-4000 dona tupi borligi aniqlangan. Toshkent viloyati Chatqol tizmasida, Oqsoqotasoy, Boshqizilsoy, Ertoshsoy va Serkalisoy hududlarida uchratish mumkin. Dengiz sathidan 1800-2000 m balandlikda tosh shagʻalli yonbagʻirlarda oʻsadi. Hayvonlar tomonidan isteʼmol qilinishi, raqobatga chidamsizligi va maʼlum sharoitga moslashganligi sababli areali qisqarib ketgan. Ugom-chatqol davlat tabiat milliy bogʻi va Chatqol biosfera qoʻriqxonasi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Piskom astragali

Piskom astragali () — ikki urugʻpallalilar sinfi, burchoqdoshlar oilasi, astragal turkumiga kiruvchi ko‘p yillik gulli o‘simlik. O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Piskom daryosi, Teparsoy va Ispaysoylarning yuqori oqimida uchraydi.

Tavsifi
Yer usti poyasi juda qisqa bo‘lgan yarimbuta. O‘q ildiz tizimiga ega. O‘simlikning yer usti novdalari bir yillik, uzunligi 5 sm, yotiq tuklar bilan qoplangan. Poya yuqorisidagi barglari oddiy, bandli, uzunligi 5-8 sm, yog‘on oq tukli. Kichik bargchalari 5-8 juft, chiziqli, chiziqlari qalin, tasmasimon, uzunligi 7-12 mm, uchi to‘mtoqlashgan yoki biroz o‘yilgan, ikki tomonlama oq tuk bilan qoplangan. Gulpopugi zich joylashgan bi nechta boshchalardan iborat, uzunligi 2-2,5 sm. Gullari ikki jinsli, gulqo‘rg‘oni kapalak shaklida, 2-5 ta gul yig‘ilib boshchani hosil qiladi.  Gultojibarglari oq tusda. Gulkosachabarglari yashil qo‘shilmagan. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyul oyida gullab mevasi avgustda pishadi. Mevasi quruq dukkak meva. Dukkagi cho‘ziq bandsiz, o‘tkir uchli uzunligi, 12-20 mm, eni 3-4 mm, qalin qora tuklar bilan qoplangan, ikki uyali.  Urug‘i orqali ko'payadi.

Tarqalishi va o‘sish sharoiti
Tabatda juda kam tarqalgan. Toshkent viloyati Piskom daryosi, Teparsoy va Ispaysoylarning yuqori oqimida uchraydi. Toshli shag‘alli yonbag‘irlarda o‘sadi. Ugom Chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Novbargli zira

Novbargli zira () – ikki urugʻpallalilar sinfi, ziradoshlar oilasi, sira turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Qorjontov togʻ tizmasida tarqalgan.

Tavsifi 
Balandligi 40-50 sm gacha yetadigan koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz sistemasiga ega, ildizning uchida tuganagi bor. Tuganagi sharsimon, diametri 2 sm. Poyasi yakka yakka uzunligi 25 sm gacha yetadi, yuzasi. Barglari ikki karra patsimon boʻlingan, qalin tuxumsimon, lanset shaklida kengaygan, yaltiroq novbarglari uchidagi boʻlaklari ingichka, uzunligi 10 mm, eni 2 mm. Gullari bir jinsli, urugʻchibargi va changchisi boshqa boshqa gullarda oʻrnashgan, soyabon to‘pgulda yigʻilgan. Soyaboni 10-5 shu’lali, shu’lalar uzunligi 10 mm. Soyabonchalari oʻrama bargchalarsiz, 10-15 gulli. Kosachabarglarining tishlari yoʻq. Gultojibarglari oq, teskari tuxumsimon, kemtikli, uzunligi 10 mm. Hasharotlar yordamida changlanadi. May oyida gullab mevasi iyunda pishadi. Mevasining uzunligi 3 mm, uzunchoq ovalsimon. Urug‘i va tuganagi orqali koʻpayadi.

Efemeroid oʻsimliklar qatoriga kiradi, gullari va urugʻlari ezilganda xushboʻy hid chiqaradi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda kam tarqalgan. Toshkent viloyati Qorjontov togʻ tizmasida uchraydi. Suvayirgichlar atrofidagi tosh shagʻalli yonbagʻirlarda oʻsadi. Chorva mollarining koʻplab boqilishi natijasida areali qisqarib ketgan. Ugom-chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Obliq jome masjidi

Obliq jome masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jomeʼ-masjid boʻlib, Toshkent viloyatida joylashgan. Maskur masjid Vazirlar mahkamasi tasarrufida hisoblanib, Musulmonlar idorasi va Toshkent viloyati Musulmonlar boshqarmasi tomonidan faoliyat yuritadi.

Joylashuvi va faoliyati 
Obliq jome masjidi jome masjidi Toshkent viloyati, Angren shahrida joylashgan. Maskur masjiga har kunlik 5 mahal namoz ibodatlarini ado qilish uchun Angren sharining turli joylaridan musulmon insonlar tashrif buyurishadi. Jumladan, Yangi qishloq mahalla fuqarolar yigʻini, Qora qishloq mahalla fuqarolar yigʻini, Yangi hayot mahalla fuqarolar yigʻini, Ilgʻor mahalla fuqarolar yigʻini, Ilgʻor mahalla fuqarolar yigʻini, Qoraqalpoq mahalla fuqarolar yigʻini, Chuvildoq mahalla fuqarolar yigʻini, Lashkerek mahallasi, Beshkapa mahalla fuqarolar yigʻini, Abdurasul, Davron, Yoshlar, Kultepa, Grum, Xaydarova, Chiqon koʻchasi, Gʻafur Gʻulom, Boy toʻpi kabi yana bir qancha koʻchalarida istiqomat qiluvchi mahalliy aholi vakillari tashrif buyurishadi. Shuningdek, Angren shahrining turli hududlarida istiqomat qiluvchi aholilar, namozxonlar, shuningdek, yoʻlovchilar, mehmonlar va sayohatchilar Ramazon va Qurbon hayit namozlarida va Juma namozlari vaqtlarida tashrif buyurishadi. Ushbu jomeʼ-masjidda kunlik besh vaqt namoz oʻqilishi uchun zarur barcha shart-sharoitlar yaratilgan.

Tarixi 
Obliq jome masjidida 2021 -yilda yangi bino qurilish ishlari boshlab yuborildi. Yangi masjid binosiga ilk tamal toshni qoʻyish uchun Toshkent viloyati bosh imom-xati Jasurbek domla Raupov qurulish maydoniga tashrif buyurdi. Yangi masjid binosining qurilishi uchun mahalliy aholi vakillari va koʻngillilar tashrif buyurishdi. Qurilishga homiylar, tadbirkorlar, mahalla va Angren shahar faollari homiylik qilishdi. Obliq jome masjidining yangi binosi 2022-yilda foydalanishga topshirildi.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
Angren shahar masjidlari
Binolar