MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Xentkaus II

Xentkaus II ―  Qadimgi Misr qirolichasi, fir’avn Neferirkarening rafiqasi va ikkita fir’avn Neferefre (toʻngʻich oʻgʻli) va Nyuserra (kenja oʻgʻli)ning onasi. Er-xotinning qabri Abusirda aniqlangan.

 Oʻng qoʻlida papirus skipitori va boshida ure-toji bilan tasvirlangan.

Unvonlari 
Xentkaus II unvonlari orasida quyidagilar ham bor edi:

 „Yuqori va Quyi Misr shohi“
 „Xorus va Setni koʻrgan ayol“
 „Shohning sevimli rafiqasi“
 „Xudoning qizi“
 „Ikki shohning onasi“

Joan Fletcher versiyasi 
Ilmiy hamjamiyatda oʻz nufuziga ega boʻlgan arxeolog va misrshunos olim Joan Fletcher qirolichaning turmush oʻrtogʻi haqida oʻz muqobil versiyasini ilgari surdi. Uning fikricha, Xentkaus II anʼanaga zid ravishda qirolning sartaroshi Neferirkarega turmushga chiqadi. Keyinchalik u vazir darajasiga koʻtarilgan.

Adabiyotlar
Kesadilya

Kesadilya (; queso — „pishloq“ va tortilla — „tortilya“) — pishloq bilan toʻldirilgan bugʻdoy yoki makkajoʻxori tortilyadan iborat Meksika oshxonasining taomlaridan biri.

Kesadilya tayyorlash uchun tortilya ikkiga qatlanadi pishloq bilan toʻldirilgan va issiqda qovuriladi yoki frityurda pishloq erigunicha qovuriladi. Anʼanaga koʻra, kesadilya faqat pishloq pishloq bilan toʻldiriladi. Bundan tashqari, goʻsht, chorizo, sabzavot, qoʻziqorin, kartoshka va boshqa maxsulotlar bilan toʻldirish mumkin. Sabzavotli salat, guakamol, Chilli qalampir, koriander va salsa taom uchun keng tarqalgan garnir sifatida tortilishi mumkin.

Kesadillaning bir varianti bor, unda sendvich kabi oʻrtasida toʻldirilgan ikkita tortilna ishlatiladi. Taom boʻlaklarga kesilgan holda tortiladi va „sinkronisada“ deb ataladi.

Burrito, chimichanga, enchilada — shunga oʻxshash taomlardan tortiliyaning asosiy farqi, tortiliya ikkiga buklandi va toʻldiriladi, oʻralmaydi.

AQShda, asosan, kesadilya ayniqsa mashhur boʻlgan Janubiy Shtatlarda Meksika uchun xos boʻlmagan juda koʻp sonli kesadilya turlari mavjud: tortilyalar qora xamirdan tayyorlanadi, dengiz mahsulotlari bilan toʻldiriladi, echki sutidan tayyorlangan pishloq qoʻshiladi.

Turlari 
Kesadilyalar turli hodisalar uchun oʻzgartirildi. Mexiko shahrida kesadilya pishliqsiz boʻlishi mumkinmumkin. Amerika Qoʻshma Shtatlarida koʻplab restoranlar ularni oʻziga xos turlarini aperativ sifatida tortishadi. Baʼzi variantlarda echki sutidan tayyorlangan pishloq, qora loviya, ismaloq, tsukini yoki tofu ishlatiladi. Kesadilya maxsulotlari va tayyorlash texnikasini pitsa toʻplami bilan birlashtirgan varianti „pizzadilya“ deb taʼriflangan.

Hatto shokolad, iris, karamel va turli mevalar kabi mahsulotlardan tayyorlangan shirin kesadilyalar ham mavjud.

Nonushta uchun, shuningdek, tuxum, pishloq va bekon kabi mahsulotlardan foydalanib, kesadilya tayyorlanadi.

Yana qarang 
 Taco
 Kystyby (shunga oʻxshash tatar, boshqird va chuvash taomlari)

Manbalar

Havolalar 
 Quesadilla retseptlari Arxivnaya kopiya
 tovuq quesadilla

Alifbo boʻyicha taomlar
Lotin Amerikasi tsivilizatsiyasi
Meksika oshxonasi
Qora sedana yoʻgi

Qora sedena yog‘i (ing. Black seed oil) ― och sariq rangdagi yog‘li suyuqlikdir. Mahsulot o‘ziga xos taʼm va hidga ega. Yog‘ turli damashq qora sedanasi (lat. Nigella damáscena) yoki anʼanaviy qora sedana (lat. Nigella sativa)urug‘laridan tayyorlanadi

Olinishi 
Yog‘ urug‘lardan ularnini sovuq presslash usuli orqali olinadi.

Tarkibi 
Oʻsimlik moyining asosiy komponenti nigellon yoki nigelaz boʻlib, u ikkita ditimoxinon va timoxinon yoki faqat karbonil polimer timoxinonning hosilasidir. Yog‘ tarkibida shuningdek, fosfolipidlar, lipaza, asetatlar, ergostenil, glitserin, selinen, katexinlar, fermentlar, efir moylari, alkaloidlar va bir qator kislotalarni o‘z ichiga oladi. Ularning umumiy hajmi mahsulotning deyarli uchdan bir qismini tashkil qiladi. Yog‘ kislotalarining tarkibi ko‘p va xilma-xildir bular: linolein (55-65 %), olein (15-18 %), palmitin (10-12 %), stearin (1-3 %), miristik, behenik, margarin, araxin, pentadekanoik va ularning hosilalari.

Xususiyatlari 
Qora sedana yog‘i kislotali — 1,5, yod — 84, efir — 149,5, Saponification(sovunlanish) — 151 kabi korsatkichlarga ega. Bu GF XI usuliga muvofiq aniqlanadi.

Foydalanish 
Qora sedana yog‘idan foydalanib, biologik faol oziq-ovqat qoʻshimchalari va kosmetika (masalan, shampun va sochni parvarish qilish uchun boshqa mahsulotlar) vositalari ishlab chiqariladi. Timoxinonda neyroprotektiv xususiyatlari mavjudligi o‘rganilmoqda.

Manbalar

Havolalar 
 Guketlova O. M., Lukashuk S. P. Qora zira yogʻi sifatining asosiy koʻrsatkichlarini aniqlash // Zamonaviy tabiatshunoslik yutuqlari. — 2014. — No 8. — S. 17-18. (kirish sanasi: 08.09.2018).
Doppio

Doppio (), Double Espresso — qahva filtri yoki espresso mashinasi yordamida ikki portsiya espresso sifatida tayyorlanadigan qahva ichimligi. Ichimlik 60 ml hajmda chiqadi. Doppio italyancha „ikki“ degan maʼnoni anglatadi.

Shuningdek, „Doppio“ deb ikki portsiya qahva (), undan farqli oʻlaroq, espresso bir portsiyalik () boʻlib, u ushlagichli espresso mashinalarida olinadigan maksimal miqdorda maydalangan qahvadan tayyorlanadi.

Doppio, shuningdek, barista musobaqalarida espresso sifatini baholash shartlari tufayli standart juftlik deb ataladi-toʻrtta bir portsiyalik espresso ikki tomonlama portafiltrlar yordamida tayyorlanadi.

Italiyadan tashqaridagi koʻplab kafelarda Doppio standart portsiyadir. Ammo bir portsiya uchun kichikroq portafiltr savatini talab qilganligi sababli, ular koʻpincha ikkita nayli portafiltrda doppio tayyorlash orqali tayyorlanadi, lekin faqat bitta kofe oqimidan foydalaniladi (boshqa oqimni butunlay tashlab yuborish yoki boshqa ichimlik uchun olish mumkin).

Yana qarang 
 Espresso
 Ristretto
 Lungo

Manbalar 

Qahva ichimliklari
Ichimliklar
Carajillo

Carajillo — Ispaniya qahva ichimligi, qahva aralashmasi va brendi yoki rom bilan tortiladi. Bir variantga koʻra, ichimlikning kelib chiqishi Kubada ispan hukmronligi davriga toʻgʻri keladi, ikkinchisi-karahillo Barselonada paydo boʻldi. Ichimlik qishloq joylarida juda mashhur.

Tarkibi va tayyorlash usullari 
Carajillo uchun dastlabki retsepti qahva va spirtli ichimliklar bir xil nisbatda aralashtirilganligini koʻrsatadi, ammo ichimlik ichishning geografik hududiga qarab, spirtli ichimliklar va qahvalarning nisbati juda farq qilishi mumkin. Misol uchun, Kataloniyada ichimlik yuqori spirtli ichimliklar bilan tayyorlanadi, Castilla y León shaharlarida esa karahilloda spirtli ichimlikdan koʻra koʻproq qahva mavjud. Baʼzan karahiloga bir stakan anisli aroq yoki sherri qoʻshiladi. Qishloq joylarda uy sharoitida uzumdan tayyorlangan brendi tez-tez ishlatiladi va kuchli hid olish uchun shakar qoʻshilgan brend, qahva qoʻshilishidan oldin olovga qoʻyiladi.

Manbalar 

Qahva ichimliklari
Ichimliklar
Caffè corretto

Caffè corretto (, „ziravorlangan“) — likyor qoʻshilgan qahvaga asoslangan italyancha ichimlik. Ichimlik espressoga likor qoshib tayyorlanadi, odatda guruh bilan, lekin baʼzan sambuca yoki brendi bilan tayyorlanadi. Italiyadan tashqarida „Espresso Corretto“ deb tanilgan. Italiyaning shimolida odamlar nonushta uchun grappa qoʻshilgan korretto ichishni yaxshi koʻradilar. Bu ichimlik odatda espresso stakanlarida beriladi.

Bundan tashqari, Venesiyada corretto uchun oʻzining maxsus retsepti mavjud — rexentìn, bu stakanni chayish demakdir. Birinchi boʻlib, mijozga bir stakan espresso va bir ryumka Grappa yoki boshqa likyor keltiriladi. Avval stakanga oz miqdorda spirtli ichimliklarni quyish kerak, keyin 2 qultumda qahva ichishi kerak. Keyin qahvaning qolgan qismi stakanning pastki qismida qoladi, uni qolgan likor bilan toʻldirish kerak boʻladi. U qoʻsh corretto deb ataladi.

Ispaniyada karahillo deb nomlanuvchi shunga oʻxshash ichimlik bor va Kataloniyada alkogol qahvadan bir oz koʻproq boʻlishi afzal.

Shvetsiya va Norvegiyada kaffekask.

Manbalar 

Italiya ichimliklari
Qahva ichimliklari
Ichimliklar
Cortado

Kortado — qahva va sutga asoslangan ichimlik. 1:1 nisbatida issiq sutni qoʻshib, espressodan tayyorlanadi. 1150-200 ml hajmli shisha idishda tortiladi. Bundan tashqari, quyultirilgan sut yoki quyultirilgan sut va koʻpirtirilgan qaymoq qoʻshilgan retseptlar bor.

Bu ichimlik Ispaniya va Portugaliyada, shuningdek, butun Lotin Amerikasida mashhur boʻlib, tushdan keyin ichiladi. Kataloniyada „Tayat“, Baskoniyada „Ebaki“, Portugaliyada esa „Pingo“ yoki „Garoto“ deb ataladi. Kubada u „Kortadito“ nomi bilan mashhur.

Shunga oʻxshash ichimliklar 
Kortado italyan makiatosidan ajralib turishi kerak, u anʼanaviy ravishda oz miqdorda koʻpikli sut bilan tayyorlanadi, ammo Amerikada makiato koʻpincha 1:1 nisbatda tayyorlanadi, u kortadodan birinchi navbatda koʻp miqdorda koʻpik bilan farq qiladi. Portugaliyada gallon deb ataladigan mashhur ichimlik bor, uni tayyorlashda 1:3 nisbatida espresso va sut ishlatiladi, lekin boshqa tarzda kortadoga oʻxshaydi.

Manbalar 

Qahva ichimliklari
Chiroq

Chiroq () — koʻchma yoki statsionar sunʼiy yorugʻlik manbai. Zulmatda fazoning maʼlum qismini yoritish uchun qurilma. Chiroq atamasining etimologiyasi yunoncha chiroq soʻzining kelib chiqishiga borib taqaladi.

Tarixi 
Qoʻl chiroqlariga haqidagi ilk eslatmalar antik davrga toʻgʻri keladi. Aristotel fonari hayvon organining prototipiga aylangan.Qadimgi Rimda tunda yoʻlni yoritishi kerak boʻlgan chiroqchi (lanternarius) kasbi mavjud edi. Muqaddas Kitobda chiroqlar haqida faqat Rim askarlari Masihni hibsga olish uchun kelganlarida eslatib oʻtiladi (In. 18:3). Maʼlumki, Sinoplik Diogen fonar bilan koʻchalarda yurib, „Men odam izlayapman“ iborasini aytgan. Taxminan bir vaqtning oʻzida (miloddan avvalgi III asr) Sharqda Xitoy chiroqlari paydo boʻldi va keyinchalik chiroqlar festivali tashkil etildi.

Oʻrta asrlarning oxirida Angliyada koʻcha chiroqlari paydo boʻldi. Ular birinchi marta 1417-yilda Londonda mer Genri Barton buyrugʻi asosida yoqilgan. Oʻsha paytda chiroqlarda shamlar ishlatilgan.Oʻrta asrlarda Germaniyada Avliyo Martin kunini nishonlash odati (11-noyab) chiroqlar bilan sayr qilish anʼanasi asosida paydo boʻlgan. Kenevir yogʻi yoqilgʻi sifatida ishlatilgan va chiroqlarga xizmat koʻrsatish moʻynachilar tomonidan amalga oshirilgan. Uzoq Sharqda yapon chiroqlari keng tarqalgan.

Amsterdamdagi qizil chiroqli tuman fohishaxonalar bilan bogʻlanib qoldi. XVII asrda sehrli fonar deb nomlangan proyektor paydo boʻldi. 1669-yilda gollandiyalik Yan van der Xeyden paxta chirogʻi bilan moy chiroqqa asoslangan koʻcha chiroqlari dizaynini ixtiro qildi. 1720-yilda Sankt-Peterburgda shishali yog 'lampalar paydo boʻldi.

1807-yilda Londonda Uilyam Merdok gaz lampalari paydo boʻldi va 1839-yilda ular Sankt-Peterburgda ham yoqildi.

1879-yilda Liteiny koʻprigida Yablochkovning elektr lampalari yoqildi. 1883-yilda ular Nevskiy prospektini ham qamrab olishni boshladilar.

Sanʼatda 
 1847-yilda Xans Kristian Andersen „Eski koʻcha chirogʻi“ (Gadelygte) ertagini yozadi.
 1912-yilda Aleksandr Blok „Tun, koʻcha, chiroq, dorixona“ asarini yozdi.
 1923-yilda Korney Chukovskiy Muxa-Tsokotuha sheʼrini yozdi, unda Chivinning qoʻlidagi „kichik chiroq“ haqida soʻz boradi.

Manbalar
Soch choʻtkasi

Soch choʻtkasi — bu odam yoki hayvonlarning sochlarini silliqlash, tarash uchun moʻljallangan qattiq yoki yumshoq tishli choʻtka turi. Hozirgi kunda bunday choʻtkalar uchun tutqichlarning aksariyati plastmassa yoki yogʻochdan yasalgan, ammo ilgari ular metall yoki fil suyagidan yasalgan boʻlgan.Bunday choʻtkalarning juda koʻp har xil turlari mavjud boʻlib, ular shakli (yumaloq, tekis, oval) va tutqichlari yasalgan materiallari va maqsadi (masalan, har xil turdagi sochlar uchun choʻtkalar)ga koʻra farq qiladi.

Choʻtka sochlarini ishlab chiqarish uchun materiallar ham hayvonlarning tuklari (masalan, choʻchqalar va otlar), anid va baʼzi hollarda zanglamaydigan poʻlat boʻlishi mumkin. Zamonaviy soch choʻtkasining birinchi prototipi 1854-yilda ixtirochi Hugh Rok tomonidan AQShda patentlangan deb ishoniladi; 1870-yilda Samuel Fairey uning biroz oʻzgartirilgan versiyasiga patent oldi. Zamonaviy modellarga eng yaqin soch choʻtkasi 1898-yilda ixtirochi Lida Nyuman tomonidan patentlangan. Sochlarning taranglashishini sezilarli darajada osonlashtiradigan bu choʻtka bir nechta mukofotlarga sazovor boʻlgan.

Manbalar
Kirigami

Kirigami () — qaychi yordamida qogʻozdan turli shakllar va taklifnomalar yasash sanʼatidir. Kirigamining asoschisi yapon arxitektori Masahiro Chatani, kirigamining kashf etilgan sanasi esa 1980-yil hisoblanadi. Ishlab chiqarish uchun qogʻoz varaqlari yoki yupqa karton ishlatiladi, ularni kesish va buklash orqali kirigami yaratiladi.

Vizual ravishda bu modellar uch koʻlamli taklifnomalarga qiyoslanishadi. Anʼanaviy 3D otkritkalardan farqli oʻlaroq, bu qogʻoz modellari odatda bitta qogʻoz varagʻini kesish va buklash orqali tayyorlanadi. Koʻpincha binolar, geometrik naqshlar va turli xil kundalik narsalarning qogʻoz nusxalari ishlab chiqiladi.

Yana qarang 
 Origami
 Osibana
 Sembadzuru orikata
 Vasi

Manbalar

Havolalar 
 Kirigami texnikasidagi yangi yozuvlar, qalqib chiquvchi oyna
 Kirigami sxemasi 
 Kirigami muxlislar guruhi VKontakte
 Buni oʻzing qil
 Kirigami sxemalar katalogi
Tuxumli qahva

Tuxumli qahva () — anʼanaviy ravishda tuxum sarigʻi, shakar, quyultirilgan sut va robusta qahvasidan tayyorlangan Vyetnam ichimligi. Ichimlik Xanoydan kelib chiqqan va butun Vyetnam boʻylab tortiladi.

Tarix 
Afsonaga koʻra, urush paytida sut tanqis boʻlgan, shuning uchun uning oʻrniga tuxum sarigʻi ishlatilgan.

Xanoydagi Giang qahvasi tovuq tuxumi sarigʻi, qahva kukuni, quyultirilgan sut va ixtiyoriy pishloqdan tayyorlangan ichimlik bilan mashhur. Chashka baʼzan issiq suv havzasida tortiladi yoki haroratni saqlab qolish uchun kichik shamga qoʻyiladi. Qahva asoschisi Nguyen Jiangning oʻgʻlining aytishicha, otasi 1940-yillarning oxirida Vyetnamda sut mahsulotini tuxum sarigʻi bilan almashtirganda, bu ichimlik retseptini ishlab chiqdi.

Tarkibi va tayyorlash 
Qahva tayyorlash uchun mahsulotlar: tovuq tuxumi, shakar, sut va qahva. Tuxum sarigʻi, sut va shakar bilan qoʻlda koʻpirtiriladi va qaynatilgan. Keyin issiq yoki sovuq qahva bu aralashmaga quyiladi, bu esa chiroyli aromatik koʻpik hosil qiladi. Qahva ichishdan oldin koʻpikni isteʼmol qilish uchun choy qoshiq beriladi.

Ichimlik kichik stakanda beriladi. Ichimlikni issiq tutish uchun stakandagi qahva iliq suvli idishga joylashtiriladi. Tuxum aralashmasini toʻldirgandan soʻng, stakan tagida qahva yanada boy taʼmga ega boʻladi.

Manbalar 

Tuxumli taomlar
Qahva ichimliklari
Vyetnam oshxonasi
Ichimliklar
Kuba qahvasi

Kuba qahvasi (; shuningdek, kuba espressosi, kuba shoti va kuba qahvasi nomi bilan ham tanilgan) — birinchi italyan espresso mashinalarining mamlakatida paydo boʻlganidan keyin Kubada paydo boʻlgan espresso turidir. „Kuba qahvasi“ atamasi espressoning haqiqiy retseptini ham, undan tayyorlangan bir qator qahva ichimliklarini ham oʻz ichiga oladi.

Tayyorlash uslubi 
Kubada espresso tayyorlashning asosi tayyor qahva ichimligi oqib chiqadigan idishga koʻpikka koʻpirtirilgan Demerara va qamish shakarini qoʻshishdir. Koʻpik, shakarga oz miqdorda qahva qoʻshib, qoshiq bilan aralashtirilganidan soʻng hosil boʻladi. Shu tarzda tayyorlangan espresso oʻziga xos shirin taʼmga ega. Bundan tashqari, bu usul geyzer qahva mashinasini ishlatganda krem yoki ochiq jigarrang krem olish imkonini beradi.

Uyda kubaliklar anʼanaviy kuba qahvasini tayyorlashni davom ettirmoqdalar, uning xarakterli xususiyati yuqori quvvat va shirinlikdir. 200 ml stakanga, 20 g shakar va 15 g qahva qoʻshiladi. 2 daqiqadan 5 daqiqagacha turib, baʼzan rom qoʻshib, sigareta ostida ichiladi.

Kuba espresso ichimliklar 
Kuba qahvasi asosida bir qator kofe ichimliklar tayyorlanadi:

 Kortadito — yuqoridagi usulda tayyorlangan espressoga bugʻlangan sut qoʻshib tayyorlanadi. Sut va qahvaning nisbati farq qilishi mumkin.
 Café con leche — Sutli qahva bir chashka issiq sut bilan aralashtirilgan espressodir.

Yana qarang 
 Kubada kofe ishlab chiqarish

Havolalar 
 Retsepti kubinskogo kofe
Qahva ichimliklari
Ichimliklar
Messier 3

Messier 3 (M3; boshqa nomi NGC 5272) Canes Venatici yulduz turkumidagi sharsimon yulduzlar toʻdasidir. Ushbu yulduzlar toʻdasi eng yirik yorqin yulduzlar toʻdalaridan biri hisoblanadi. 500 mingdan ortiq yulduzlardan iborat toʻda Yerdan 33 900 yorugʻlik yili masofada joylashgan.

Kashfiyot tarixi 
1764-yilda astronom Charles Messier tomonidan kashf etilgan.

Kuzatilishi 

Messier 3 sharsimon yulduzlar toʻdasini Shimoliy yarimsharning oʻrta kengliklarida kuzatish uchun eng qulay fursat bahor va yoz fasllaridir. Uning oddiy koʻzga koʻrinadigan yulduz kattaligi 6,4mni tashkil etadi. Bu shaharlardan uzoqda, oy chiqmagan tunda, tiniq, begʻubor osmon sharoitida yaxshi koʻrish qobiliyatiga ega kuzatuvchilar uni oddiy koʻz bilan koʻra olishini anglatadi. Durbindan foydalanilganda, juda yorqin shahar atrofi osmonida ham toʻdani topish oson α Canes Venatici yulduzlar turkumidan yorqin zargʻaldoq tusda tovlanib turuvchi Arcturus — α Bootes tomonga yoʻnalganda). 100 mm+ diafragmali teleskop yordamida toʻdadagi yulduzlar ham koʻzga tashlana boshlaydi hamda toʻdaning shakli mukammal yumaloq emasligi seziladi. 150 mm.lik teleskopda yuzlab yulduzdan iborat toʻpga oʻxshaydi. 200 mm teleskop orqali kuzatilganda periferik mintaqalarda yulduzlar orasidagi uzilishlar yaqqol seziladi. 275 mm.lik teleskop vositasida toʻda ulkan va tukli yulduzlar toʻdasiga oʻxshab ketadi.

Messier toʻplamidagi osmon boʻylab qoʻshnilari 

 M 53 — (janubiy gʻarbda, Veronika sochlarida);
 M 64 — (janubi-gʻarbda, Veronika sochlarida) Qora Koʻz galaktikasi;
 M 63 va M 94 — (shimoli-gʻarbda, Canes Venatici yulduzlar turkumi) juda yorqin galaktikalar ;
 M 51 — (shimolda, Canes Venatici yulduzlar turkumi) „Whirlpool“ qoʻsh galaktikasi;

„Messier marafoni“dagi kuzatishlar ketma-ketligi 
… M 94 → M 106 → M 3 → M 53 → M 64 …

Yana qarang 
 Yangi umumiy katalog

Manbalar

Havolalar 

 Messier 3 
 

NGC obyektlari
Frappe qahvasi

Frappe qahvasi (fran: frappé-sovutilgan) — sutli koʻpik bilan qoplangan yunonda kelib chiqqan sovuq qahva ichimligi.

Ichimlik koʻpincha fransuz frappe nomi (fran ― „muz boʻlaklarida sovutilgan“, frapper ― urush) va granit deb nomlangan Amerika ichimligining bir turi bilan bogʻliq.

Ichimlik tarixi 
1957 yilda  Salonika xalqaro savdo yarmarkasida Nestle vakili Yannis Rizos bolalar uchun yangi shokoladli ichimlikni taqdim etdi, sutni shokolad bilan shaykerda aralashtirish yetarli edi. Dritsasning qoʻl ostidagi xodimi Dimitrios Vakondios tanaffus paytida, eriydigan qahva tayyorlash yoʻlini qidirib, hech qayerdan issiq suv topolmay, uni sovuq suv bilan  shakar yordamida aralashtirishga qaror qildi. Qahva, shakar va suvni shu tarzda aralashtirib, tarixdagi birinchi frappe qahvasini tayyorladi.

Tayyorlash uslubi 
Frappe qahvasi sheyker va mikser yordamida shakar, oz miqdorda suv va bir yoki ikki portsiya qahvani, kopik hosil boʻlgunicha koʻpirtirib tayyorlanadi. Ichimlik sovuq suv, muz va sut qoʻshib shisha stakanda beriladi.

Turli xil variantlarda frappe turli likyorlar, shokolad va muzqaymoq bilan tayyorlanishi mumkin.

Manbalar 

Alfavit bo'yicha kokteyllar
Yunon ichimliklar
Qahva ichimliklari
Alkogolsiz kokteyllar
Wiener Melange

Wiener Melange () Cappuccinoga oʻxshash qahva ichimligidir. Isitilgan va koʻpikli sut va koʻpirtirilgan qaymoq qoʻshiladi. Bunday ichimlik ilk marotaba 1890-yilda Vena shahrida tayyorlangan, deb hisoblashadi.

Ushbu qahva ichimligining bir nechta asosiy variantlari mavjud. Shunday qilib, Wiener Melange sut va koʻpirtirilgan sut qoʻshib espressodan tayyorlanadi.. Yana bir retsept, Vena qahvasi, vanil tamli koʻpirtirilgan qaymq va maydalangan shokolad bilan bezatilgan pishirilgan qahvani oʻz ichiga oladi

Baʼzi retseptlar espressoni issiq suv bilan ozgina suyultirish yoki ikki portsiya espresso ishlatishni taklif qiladi. Bu holda, Vena melangesida qahva va sut nisbati har doim 1:1 saqlanadi. Melange bir stakan suv bilan beriladi va baʼzan koʻpirtirilgan qaymoq bilan bezatiladi.

Melangening alohida varianti Kaisermelange (imperator melangesi) boʻlib, unda sut va sut koʻpiklaridan tashqari tuxum sarigʻi, shakar va konyak qoʻshiladi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Erhard Gorys. Melange // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 344. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.

Qahva ichimliklari
Avstriya ichimliklari
Noren

Noren (yap. 暖簾) — xonada muayyan joyni ajratish uchun eshik yoki derazada parda kabi osilgan anʼanaviy yapon pardasi.

Tavsif 
Asosiy shakli — toʻrtburchak, har xil turdagi matolardan, koʻp ranglar, naqshlar, oʻlchamlardan tayyorlanadi. Norenda, odatda oʻtish yoki koʻrishni yengillatish uchun pastdan deyarli tepagacha bir yoki bir nechta vertikal kesimlar mavjud. Yuqori qismida osilgan bambuk ustunga kiydirish uchun yopiq chok mavjud.

Foydalanish 
Noren odatda doʻkonlar va restoranlarda quyosh, shamol va changdan himoya qilish vositasi, shuningdek, oʻziga xos brend sifatida ishlatiladi, bu kontekstdagi „norenni himoya qilish“ iborasi „firma obroʻsini himoya qilish“ degan maʼnoni anglatadi. Savdo doʻkonining asosiy kirish qismida osilgan Noren, muassasa ochiq ekanligini koʻrsatadi, ish kunining oxirida parda olib tashlanadi.

Noren, shuningdek, sentolarga (jamoat tijorat hammomlari) kirishga ham xos. Erkaklar kirish joyida osiladigan mato odatda koʻk rangga boʻyalgan, ayollarning kirish joyidagi esa — qizil ranglarga; hammomlar uchun norenlarga 湯 („yu“ — „issiq suv“) yoki tovushga mos keladigan ゆ xiragana belgisi qoʻllaniladi.

Norendan oʻtayotganda, u kaftning cheti bilan, matoga 45° burchak ostida burilgan orqa tomoni bilan suriladi.

Manbalar 

uy buyumlari
Gastrik

Gastrik yoki gastrike () — sirkada qaynatilgan shakardan tayyorlangan qayla boʻlib, fransuz oshxonasida juda mashhur. Qaylalar uchun shirin va nordon xushboʻylashtiruvchi sifatida ishlatiladi. Gastrik deglazurlash yoʻli bilan tayyorlanadi. Qayla, odatda, fondga (frans: „fond“), yaʼni goʻsht yoki baliqni qovurishda, hayvon sharbati va yogʻ aralashmasidan olinadigan va qovurilganidan keyin tovada qoladigan qaylaga; bugʻlantirilgan suyak bulyoniga yoki jigarrang qaylaga qoʻshiladi. Bundan tashqari, u pomidor qaylasi, nordon mevali qaylalar va masalan, apelsinli oʻrdak uchun apelsin qaylasi kabilarni xushboʻylashtirish uchun ishlatiladi.

Bu atama koʻpincha har qanday shirin va nordon qaylani, masalan, sitrus gastriklar yoki mango gastriklarni belgilash uchun kengaytiriladi. Italiya oshxonasida shunga oʻxshash sous mavjud — agrodolce, „agro“ (nordon) va „dolce“ (shirin) soʻzlaridan.

Tarix 
Sirkada eritilgan karamel 1903-yilda Eskofye tomonidan uning Romaine va Carpe à la Poloneise qaylalari uchun retseptlarida oddiygina „sucre cuit au caramel blond, disous avec 1 décilitre de vinaigre“ deb tasvirlanib maxsus nomsiz ishlatilgan. Xuddi shunday, 1922-yilda Prosper Montanye oddiygina „sirkadagi karamel“ taʼrifidan foydalanadi, 1914-yilda Teodor Grenguar va Lui Solnye tomonidan yozilgan Le Répertoire de la Cuisine professional maʼlumotnoma oshpazlik kitobida sous „karamel blond disous au vinai“ deb nomlanadi. „issiq taomlar, jumladan, apelsinli oʻrdak kabi taomlarga mevalar bilan birga souslar tayyorlashda ishlatiladigan ajralmas mahsulot“ deb aniqlanadigan Gastrique nomi yangi oshxonaga 1980-yillarda kirib kelgan koʻrinadi.

Manbalar 

 fransuz souslari
 fransuz oshxonasi