Susan Rice

Susan Elizabeth Rice (1964-yil 17-noyabrda tugʻilgan) — amerikalik diplomat, siyosat boʻyicha maslahatchi va 2021-yildan beri Qoʻshma Shtatlar Ichki siyosat kengashi direktori lavozimida ishlab kelayotgan davlat amaldori. Demokratik partiya aʼzosi boʻlgan Rice 2009—2013-yillarda AQShning Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi 27-elchisi, 2013—2017-yillarda esa AQSh milliy xavfsizlik boʻyicha 23-maslahatchisi boʻlib ishlagan.

Rice Vashingtonda tugʻilgan va Stenford universiteti va Oksford Nyu-kollejida oʻqigan, u yerda Rodos olimi boʻlgan va DPhil (PhD) darajasini olgan. U 1993-yildan 1997-yilgacha Prezident Bill Clintonning Milliy xavfsizlik kengashida ishlagan va 1997-yildan 2001-yilgacha Davlat departamentida Afrika ishlari boʻyicha davlat kotibining yordamchisi boʻlgan. 32 yoshida tayinlangan Rice oʻsha paytda davlat kotibining mintaqaviy yordamchisi lavozimida ishlagan eng yosh odam edi. Ricening lavozimida boʻlgan davrda AQSh-Afrika siyosatida sezilarli oʻzgarishlar boʻldi, jumladan Afrikaning oʻsishi va imkoniyatlari toʻgʻrisidagi qonun qabul qilinishi, Janubiy Afrika va Nigeriyada demokratik oʻtishlarni qoʻllab-quvvatlash va AQShning OIV/OITSga qarshi kurashga eʼtiborini kuchaytirish.

Brookings institutining sobiq xodimi Rice Demokratik partiyadan prezidentlikka nomzodlar Michael Dukakis, John Kerriy va Barack Obamaning tashqi siyosat boʻyicha maslahatchisi boʻlib ishlagan. Obama 2008-yilgi prezidentlik saylovlarida gʻalaba qozonganidan soʻng, Rice Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi elchi lavozimiga koʻrsatilgan. Senat uni 2009-yil 22-yanvarda bir ovozdan rozilik bilan tasdiqladi. Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi faoliyati davomida Rice inson huquqlari va qashshoqlikka qarshi kun tartibini, iqlim oʻzgarishini oshirish, LGBT va ayollar huquqlarini global ustuvorliklar sifatida himoya qildi va AQShni Yadro qurolini tarqatmaslik toʻgʻrisidagi shartnoma, Huquqlar toʻgʻrisidagi konventsiya kabi kelishuvlarga sodiq qoldi.U, shuningdek, Xavfsizlik Kengashida Isroilni himoya qildi, Eron va Shimoliy Koreyaga qarshi qattiq sanktsiyalarni qoʻllashni talab qildi va 2011-yilda Liviyaga AQSh va NATO aralashuvini yoqladi.

2012-yilda isteʼfodagi Amerika Qoʻshma Shtatlari davlat kotibi Hillari Clintonning oʻrnini egallashi mumkin boʻlgan nomzod sifatida tilga olingan. Rice 2012-yilda Bingʻozidagi AQSh diplomatik muassasasiga hujum bilan bogʻliq bahs-munozaralardan soʻng koʻrib chiqishdan voz kechdi. Prezident Barack Obama buning oʻrniga 2013-yilda oʻzining Milliy xavfsizlik boʻyicha maslahatchisi etib tayinlandi va u yerda AQShning 2015-yildagi Eron yadroviy kelishuvi, Ebola epidemiyasi, Kubaga qayta ochilishi va iqlim oʻzgarishi boʻyicha Parij kelishuvi boʻyicha saʼy-harakatlarini qoʻllab-quvvatladi. 2021-yilda Rice Biden maʼmuriyatida Ichki siyosat kengashi direktori boʻldi.

Klinton maʼmuriyati (1993—2001) 
Rice Clinton maʼmuriyatida turli lavozimlarda ishlagan: 1993-yildan 1997-yilgacha Milliy Xavfsizlik Kengashida (MXK) (1993-yildan 1995-yilgacha xalqaro tashkilotlar va tinchlikni saqlash boʻyicha direktor, 1995-yildan 1997-yilgacha esa prezidentning maxsus yordamchisi va Afrika ishlari boʻyicha katta direktor lavozimlarida ishlagan); va 1997-yildan 2001-yilgacha Davlat kotibining Afrika ishlari boʻyicha yordamchisi sifatida. Ricening lavozimida boʻlgan davrda AQSh-Afrika siyosatida sezilarli oʻzgarishlar boʻldi, jumladan Afrikaning oʻsishi va imkoniyatlari toʻgʻrisidagi qonun qabul qilinishi, Janubiy Afrika va Nigeriyada demokratik oʻtishlarni qoʻllab-quvvatlash va AQShning OIV/OITS pandemiyasiga qarshi kurashga eʼtiborini kuchaytirish.

Shaxsiy hayoti 
Rice 1992-yil 12-sentyabrda Sent-Albans maktabi cherkovida sobiq ABC News ijrochi prodyuseri Ian Officer Cemeronga turmushga chiqdi Ular Stenfordda talabalar sifatida uchrashishgan. Er-xotinning ikki farzandi bor.

Mukofotlari 
Rice 2002-yilda Stenfordning qora tanli bitiruvchilari shon-shuhrat zaliga kiritildi. 2017-yilda prezident Fransua Hollande Franko-Amerika munosabatlariga qoʻshgan hissasi uchun Riceni Faxriy legion ordeni qoʻmondoni etib tayinladi.

Xorijiy unvonlar 

 

 Universitet darajalari

 Kansler, mehmon, gubernator, rektor va stipendiyalar

Faxriy unvonlar

Aʼzolik va stipendiyalar

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1964-yilda tugʻilganlar
17-noyabrda tugʻilganlar
AQSh siyosiy ayollari
Amerikalik ayol siyosatchilar
Stanford universiteti bitiruvchilari