MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Xitoy xalq ogʻzaki ijodi

Xitoy xalq ertaklariga asosiy taʼsir koʻrsatgan taoizm, konfutsiylik va buddizm. Baʼzi xalq ertaklari aka-uka Grimmlar 1840-yillardan beri nemis aholisining qishloq hayotiga oid ertaklar uchun baʼzi materiallarni qoʻshganda Germaniyadan kelgan boʻlishi mumkin; boshqalarning gʻarbdagi oʻxshashlari yoʻq, lekin Sharqiy Osiyoda keng tarqalgan. Xitoy xalq ertaklari afsonalar, ertaklar va boshqalar kabi juda xilma-xil shakllarni oʻz ichiga oladi. Bunday ertaklarning bir qator toʻplamlari, masalan, Pu Songlingning Xitoy studiyasidan gʻalati hikoyalari hozirda mashhur boʻlib qolmoqda.

Har bir xitoylik ertak turli xil narsalar va hayvonlarning tasvirini oʻz ichiga oladi va oʻz qahramonlari orqali ramziy xabarlardan foydalanadi va odatda oʻquvchiga qandaydir fazilatli tushunchani uygʻotadigan xabarni yetkazishga intiladi. Bu xabarlar Xitoy madaniyati uchun juda muhim va bu xalq ertaklari orqali ular kelajak avlodlarga ham oʻrganish uchun oʻtkaziladi.

Buyuk poyga – bu oʻn ikki yillik tsiklda maʼlum bir yilni ifodalovchi oʻn ikkita hayvonni oʻz ichiga olgan Xitoy burji taqvimining yaratilishini tasvirlaydigan xalq hikoyasi.

Xitoy folklorida folklordagi narsalar va hayvonlar uchun koʻplab ramziy xalq maʼnolari mavjud. Bunga misol qilib, qurbaqa va qurbaqalarning ramziy maʼnosini keltirish mumkin. Toadlar xitoy tilida Ch’an Chu deb ataladi, Ch’an Chu haqidagi folklor qurbaqa abadiy hayot va abadiy hayotning maʼnosini tasvirlaydi. Xitoy folklorida Ch’an Chu (qurbaqa) haqida hikoya qilinadi, uni qadimgi Xitoy davrida saroy aʼzosi boʻlgan Lyu Xay qutqaradi. Liu Xayga minnatdorchilik uchun Ch’an Chu Lyu Xayga abadiy hayot va oʻlmaslik sirini ochdi. Anʼanaviy xitoy folklor madaniyatida boqiylik timsoli sifatida Ch’an Chuning kelib chiqishi mana shu.

„Oy maʼbudasi Changʻe haqidagi Xitoy afsonasida“ qurbaqalar va qurbaqalar boylik va farovonlik ramzi boʻlib, unumdorlik, yangilanish, yin va oʻlmaslikni anglatadi. Aytishlaricha, qadimda yer yuzini oʻnta quyosh koʻrsatgan. Kamonchi va Changʻening eri boʻlgan Xou Yi kamon va oʻq bilan osmondan toʻqqizta quyoshni urdi. Minnatdorchilik bildirgani uchun Xudo uni oʻlmas eliksir boʻlgan hap bilan mukofotladi. Ushbu ertakning baʼzi versiyalarida Changʻe ochkoʻzlik uchun tabletka oldi va u uch oyoqli Ch’an Chuga aylandi va oxir-oqibat oyga uchdi. Xou Yi xotinini shunchalik yaxshi koʻrar ediki, Xudo unga har yili Xitoy oy taqvimi boʻyicha 15 avgustda toʻlin oyda Changʻe bilan uchrashishga ruxsat berdi, bu kuz oʻrtalarida bayramni nishonlaydi. Oʻshandan beri, oy va Changʻe qurbaqa bilan bogʻliq boʻlib, abadiy va birlashish maʼnosini oʻz ichiga oladi.
Malaysari

Malaysari(,1994-yilgacha—Kirovo)—Qozogʻistonning Pavlodar viloyati Mayskiy tumanidagi qishloq.Malaysari qishloq okrugining maʼmuriy markazi.KATO kodi —555651100.Qozoq botiri Malaysari nomi bilan atalgan.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1012 kishi(516 tasi erkak va 496 tasi ayol)edi.2009-yilgi-aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra,qishloqda 692 kishi(341tasi erkak va 351tasi ayol)yashagan.

Manbalar 

 

May tumani aholi punktlari (Pavlodar viloyati)
Butunjahon tamakiga qarshi kurashish kuni

Butunjahon tamakiga qarshi kurashish kuni (BMTning boshqa rasmiy tillarida: ingl. World No Tobacco Day, arab. اليوم العالمي للامتناع عن التدخين, ‎isp. Día Mundial Sin Tabaco, xit. 世界无烟日, fr. Journée mondiale sans tabac) — Birlashgan millatlar tashkiloti (BMT)  tomonidan xalqaro xotira kuni rasman ta’sis etilgan.  

Ushbu sana har yili 31-may kuni nishonlanadi. 1988-yilda Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) tomonidan Jahon sog‘liqni saqlash assambleyasining 42-sessiyasida WHA42.19-sonli qarorida) qayd etilgan.

JSST chekish bilan bog‘liq 25 dan ortiq kasalliklar (yurak-qon tomir, o‘pka va saraton kasalliklar) haqida ogohlantiradi. O‘pka saratoni va miokard infarktiga olib keluvchi  chekish bilan chambarchas bog‘laydigan jiddiy ilmiy dalillarni British Doctors Study olimlari uzoq muddatli tadqiqot samarasi o‘laroq keltirib o‘tadi. Zararli odatlar oqibatida har yili dunyoda 6 millionga yaqin odamning o‘limiga sababchi bo‘ladi (shundan 600 ming nafari passiv chekuvchilarni tashkil etadi).

Butunjahon tamakiga qarshi kurashish kuni BMTning jahon va xalqaro kunlar tizimining bir qismidir.

Amerika Qo‘shma Shtatlarda “Kashandalikdan bosh tortish kuni” (ingl. Great American Smokeout) tashkil etilgan bo‘lib, u noyabr oyining uchinchi payshanbasida nishonlanadi. Mazkur sana 1977-yilda Amerika saraton jamiyati tomonidan tashkil etilgan.

Havolalar 

 Butunjahon tamakisiz kun
 JSST rezolyutsiyasi
 JSST veb-saytida "Jahon tamakisiz kun": 2008, 2010, 2011, 2019
Pekche

Dastlab Pekche Koreya yarim oroli janubidagi maxan yoki boshqacha aytganda chinxanmaxan jamoasi (ilk davlatchilik shakli) tarkibiga kirgan. Xitoy va koreys yilnomalarida Pekchening kelib chiqishi borasida to'rt xil qarash mavjud. Jumladan, "Samguk sagi"da Pekchening tashkil topishiga oid ikki xil fikr bildirilgan. Birinchisiga ko'ra, Pekche Koguryoning asoschisi Jumongning o'g'li onjo tomonidan tashkil qilingan. Rivoyatga ko'ra, Jumongning birinchi nikohidan tug'ilgan katta o'g'li va vorisi Yuri Shimoliy Puyeda, ikkinchi xotinidan tug'ilgan Piryu va onjo ismli o'g'illari Koguryoda yashagan. Yuri Koguryoga kelgan vaqtda Piryu va onjo janubga jo'nab ketgan. Aynan bu yerda Ondjo yangi davlat- ga asos solgan. Ikkinchi taxminga ko'ra, Piryu va Onjo Jumongning o'gay o'g'illari boTishgan. Ba'zi olimlar fikricha, Piryu va onjo tarixiy shaxslar emas, balki Pekche aholisi shakllanishiga asos botgan.

Koreysjamoasini gavdalantiruvchi obrazlardir. Piryu Koguryo bosib olgan piryu urug'i, Onjo esa okcho qabilasining nomidan kelib chiq- qan. Aynan bu qarashga asoslanib, koreys tarixchilari Pekchening paydobo'lish davrini eramizgacha bo'lgan I asr deb hisoblaydilar. Yapon tarixiy hujjatlariga ko'ra, Pekchening asoschisi Tonmyondir.
"Chjou shu" ("Chjou tarixi") nomli Xitoy yilnomasiga ko'ra, Pekche davlatiga Kutxe degan kishi asos solgan. Bu o'rinda, gap Puye vani - Vi Kutxe to'g'risida ketayotgan bo'lsa kerak. Pekcheda Kutxe nomli ibodatxona bo'lib, u yerda Pekche davlatining asosc- hisiga bag'ishlab qurbonlik qilinar ekan. Yilnomada yozilishicha, Pekchening paydo bo'lish tarixi eramizgacha bo'lgan III asrga to'g'ri keladi. Hukmdor sulola vakillari Puye nasabiga ega bomishi bilan birga, Xe, Sa, Yon, Xyon, Chin, Kol, Pek va Mok nomli 8 ta zodagonlar urug'idan ham bolmagan.
Shangdi

Shangdi (xitoycha: shàngdì; pinyin: Shàngdì; Wade-Giles: Shang Ti), shuningdek, sodda tarzda yoziladi: „Imperator“ (xitoycha: zhí; pinyin: Dì), xitoycha „Oliy xudo“ yoki „Eng oliy xudo“ uchun atamadir. klassik matnlarning ilohiyotshunosligi, ayniqsa Shang ilohiyotidan kelib chiqqan va Chjou ilohiyotining keyingi Tyan („Osmon“ yoki „Buyuk Butun“) ekvivalentini topdi.

Xitoy dinida koinotning mutlaq Xudosiga ishora qilish uchun „Tyan“ dan foydalanish ustun boʻlsa-da, „Shangdi“ turli anʼanalarda, jumladan, baʼzi falsafiy maktablarda, konfutsiylikning baʼzi shtammlarida, qoʻllanilishida davom etmoqda. baʼzi Xitoy najotkor dinlari (ayniqsa, Yiguandao) va Xitoy protestant xristianligi. Bundan tashqari, zamonaviy xitoyliklar (ham materik, ham xorijdagi) va Sharqiy Osiyo diniy va dunyoviy jamiyatlari orasida bunday atama odatda yagona universal xudo va Ibrohimiy dinlarda Xudoning diniy boʻlmagan tarjimasi uchun ishlatiladi.

„Shang Di“ – bu ikki xitoycha belgining pinyin romanizatsiyasi. Birinchisi – shàng, Shàng – „yuqori“, „eng yuqori“, „birinchi“, „birinchi“ degan maʼnoni anglatadi; ikkinchisi – dì, Dì – odatda zamonaviy xitoy tilida huangdi (yēngì) soʻzining qisqartmasi sifatida qabul qilinadi, Xitoy imperatorlarining unvoni birinchi marta Qin Shi Huang tomonidan qoʻllaniladi va odatda „imperator“ deb tarjima qilinadi. Bu soʻzning oʻzi Xitoy sivilizatsiyasining mifologik asoschisi va xitoy irqining ajdodi boʻlgan Sariq imperator (Huangdi xàngi), jumladan, Uch „Huang“ va besh „Di“ dan olingan. Shu bilan birga, tì Shangning Oliy Xudosiga ishora qiladi, shuning uchun „xudo“ (zohir boʻlgan xudo) degan maʼnoni anglatadi. yoki klassik xitoy tilida „Birinchi xudo“. Bu xudo unvondan oldin boʻlgan va Xitoy imperatorlari Osmon oʻgʻillari Tianzi rolida uning nomi bilan atalgan. Klassik matnlarda osmon haqidagi eng yuqori tushuncha koʻpincha Shang Di bilan belgilanadi, u biroz antropomorfik tarzda tasvirlangan. U qutb yulduzi bilan ham bogʻlangan. Oliy Hukmdor (Shang Di) va Oliy Osmon (Huang-tʼien) haqidagi tushunchalar keyinchalik birlashadi yoki bir-birini singdiradi.

Manbalar
Maytubek (Pavlodar viloyati)

Maytubek (,1994 yilgacha — Janaturmis) — Qozogʻistonning Pavlodar viloyati Mayskiy tumanidagi qishloq.Maitubek QFYning maʼmuriy markazi va yagona aholi punkti. KATO kodi—555649100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1092 kishi (541 erkak va 551 ayol) edi. 2009 yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra qishloqda 635 kishi (311 erkak va 324 ayol)                                                                                                                                                   yashagan

Eslatmalar
Kaya

Eramizning birinchi asrida Koreya yarim orolining janubida yashovchi pyonxan qabilalari asosida 6 ta siyosiy qabilalar ittifoqi  Kimkvan Kaya, Tekaya, Sonsan Kaya, Ara Kaya, Koyon Kaya va Sokaya bo'lgan. Afsonaga ko'ra, ularning asoschilari osmondan tushgan 6 ta oltin tuxum bo'lgan ("Samguk yusa"da yozilgan "Karak davlati haqida yozuvlar"). Mazkur qabilalaming birlashuvi natijasida Kaya nomi paydo bo'lgan. Koguryo, Pekche va Silladan farqli ravishda bu yerda konfederativ respublikalar mavjud bodib, ularning har biri mustaqil siyosat olib borishgan. Hududiy nuqtai nazardan Kaya Pekche va Silla oralig'idagi hudud
sanaladi. Afsonaga ko'ra, Kaya 42 - 562 yillarda mavjud bo'lgan. Kaya qabilalarining birlashuvi mazkur davlatning asoschisi va birinchi hukmdori Kim Suro (afsonaga ko'ra, eramizning 42 yili- dan boshlab hukmronlik qilgan va 158 yil yashagan) tomonidan Kimkvan Kaya atrofida kechgan. Uning rafiqasi hind malikasi Xo Xvan-ok bo'lgan. Ma'lum vaqt o‘tib Kaya qabilalari markazi Tekayaga o'tgan. Kaya Koguryo, Pekche va Sillaning tajovuzlari os- tida qolgan. Kaya hokimiyati tarqoq boTib, oxir-oqibatda barham topgan. Bu jarayon dasllab Kimkvan Kayada (532 y.), so'ngra Teka(562 y.)da sodir boldi.
Mavlon Egamberdiyev

Mavlon Egamberdiyev  – sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi.

Biografiyasi 
Mavlon Egamberdiyev 1923-yilda Toshkent shahrida tug‘ilgan. KPSS (Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi) a’zosi hisoblangan.

Egamberdiyev  1940-yildan boshlab mamlakatdagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda faoliyat olib borgan. Jumladan, 1940-1983-yillarda – ..Mirzacho‘lvodxoz” gidrotexnigi, Mirzacho‘l shahridagi 19-maktab o‘qituvchisi, Ulug‘ Vatan urushi qatnashchisi, Toshkent ekskavator zavodi rejalashtirish va taqsimlash byurosi boshlig‘i lavozimlarida ishlagan. Shuningdek, O‘zbekiston SSR Sovxozlar vazirligining kadrlar bo‘limi boshlig‘i, Sovxoz ishchilari kasaba uyushmasi Respublika qo‘mitasi raisining o‘rinbosari, Ma’muriy organlar bo‘limi instruktori, kotib yordamchisi, Toshkent viloyat partiya qoʻmitasi qishloq xoʻjaligi boʻlimi boshlig‘i, ,,Oʻzselxoztexnika” Toshkent viloyat birlashmasi raisi, Toshkent viloyati ijroiya qoʻmitasi kotibi, Boʻka tuman partiya qoʻmitasi birinchi kotibi, O‘rtachirchiq tuman partiya qoʻmitasining birinchi kotibi  vazifasida ham mehnat qilgan  .

M.Egamberdiyev  O‘zbekiston SSR Oliy Sovetining 8-, 9- va 10-chaqiriqlari deputati etib saylangan.

Sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi Egamberdiyev  1995-yildan keyin Moskvada vafot etgan.

Havolalar 

 O‘zbekiston SSR Oliy Soveti deputatlari: O‘ninchi chaqiriq. (Qisqacha biografik ma'lumot). - T .: O'zbekiston, 1981. - S. 74.
 Xalq xotirasi
 GA RF R7523 105 91 SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1971 yil 8 aprelda qabul qilingan Farmonlari va ularga materiallar / 10-sonli bayonnomaga / No 1455-VIII dan 1458-VIII gacha, jild. 16

Manbalar 

Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Oktabr Inqilobi ordeni sohiblari
Toshkentda tugʻilganlar
1923-yilda tugʻilganlar
10-aprelda tugʻilganlar
Shayx Lutfulloh masjidi

Shayx Lutfulloh masjidi ( ‎ Masjed-e Šeyx Lotfollâh) — Isfahon shahridagi eng katta masjid. Erondagi va dunyodagi eng katta masjidlardan biri. Isfahon shahridagi Naqshi Jahon maydonining sharqida (Imom maydoni deb ham ataladi) joylashgan. Shayx Lutfulloh masjidi forslarning Isfahon maktabi meʼmorchiligining yorqin namunalaridan biri. Erondagi, YuNESKOning Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan Naqshi Jahon maydonining bir qismi va uning hududida joylashgan meʼmoriy yodgorliklardan biri.

Tarixi 
Masjid qurilishining tashabbuskori Safaviylar hukmdori Abbosshoh boʻlib, u 1598-yilda oʻz imperiyasining poytaxtini Qazvindan Isfahonga koʻchiradi va masjidni qurishga buyruq beradi. Masjid qurilishi 1603-yilda boshlanib, 1619-yilda qurib bitkazilgan. Bu Abbosshoh tashabbusi bilan Isfahondagi birinchi yirik qurilish loyihasi edi. Keyinchalik, ushbu masjid yonida, Naqshi Jahon maydonida, Isfahonning boshqa meʼmoriy durdonalari, xususan, Oliqopu saroyi va Imom masjidi (tarixiy nomlari Jome Abbos masjidi va Shoh masjidi) qurilgan. Shayx Lutfulloh masjidi va yuqorida tilga olingan binolar meʼmorlari Bahoudin Al-Amili va Muhammad Rizo Isfahoniylar edi.

Uning nomi dastabki paytlarida masjidning imom-xatibi boʻlgan Shayx Lutfulloh nomi bilan atalgan. Shayx Lutfulloh masjidi oʻzining ulugʻvorligi, rang-barang va naqshli bezaklari koʻpligi bilan ajralib turadi. U hozirgi kunda Eronda va dunyodagi eng goʻzal va mahobatli masjidlardan biri sanaladi. Masjid boshqalardan minoralarining yoʻqligi bilan ham ajralib turadi]].

Galereya

Manbalar 

Erondagi masjidlar
Eron tarixi
Masjidlar alfavit boʻyicha
Isfahon masjidlari
Koʻktoʻbe

Ko'ktepa()—Qozogʻiston Respublikasining Pavlodar viloyati Mayskiy tumanidagi qishloq.Koktobin qishloq okrugining maʼmuriy markazi,uning tarkibiga Belogorsk GESi,2-boʻlim va 3-boʻlim jami 4315 kishi istiqomat qiladi(1999).KATO kodi—555630100. Koʻktoʻbeda qurilish va transport korxonalari,sariyogʻzavodi,novvoyxona,bosmaxona,kutubxona va muzeyli madaniyat saroyi,oʻrta,musiqa va sport maktabi,stadion bor.

Geografik joylashuvi 
Pavlodardan 102 km janubi-sharqda Pavlodar-Oqsu-Shag'an-Semey avtomagistralida joylashgan.2001-yildan buyon Oqsu-Degelen avtomagistralidagi temir yo'l stantsiyasi.

Yanvarning oʻrtacha harorati−16°S,iyulniki 21°S, yillik yogʻin miqdori 200–250 mm.

Tarixi 
Belogorye qishlog'i 1932-yilda alebastr zavodining ishlashi munosabati bilan tashkil etilgan. Bu nom daryoning baland tik qirg'og'i tomonidan berilgan, u yerda alabaster qazib olinadi(oq bor-oq bo'r).

Belogorye1961-yilda Maykaynzoloto zavodi fermasi yerlari,Qizilkuramin sovxozi,“Lenin yoʻli” kolxoz yerlarining bir qismi, chorvachilik negizida tashkil etilgan sobiq Belogorskiy sut-sovxozining markaziy mulki boʻlgan. haydovchi va davlat yer fondi. "Belogorskiy"sovxozining kombaynchi-muhandis,"Belogorka"keng qirrali sarlavha ixtirochisi V. VA. Ladygin Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1965-yilda Belogorye Mayskiy tumanining markaziga aylandi.

1992-yil19-martda Qozogʻiston Oliy Kengashi Prezidiumi qarori bilan qishloq Ko'ktepa deb oʻzgartirildi.

Aholisi 
1985-yilda qishloq aholisi 4622 kishi,1999-yilda kishi (2032 erkak va 2099 ayol).2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra,qishloqda 3815 kishi(1827 erkak va 1988 ayol) yashagan.

2019-yil boshida qishloq aholisi 3445 kishi(1694 erkak va1751 ayol)edi.

Diqqatga sazovor joylari 
Irtishning chap qirgʻogʻidagi qishloq yaqinida suvi shifobaxsh hisoblangan Koktobe bulogʻi bor.

Manbalar

Adabiyot 

 Коктобе // Казахстан. Национальная энциклопедия (рус.). — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2005. — Т. III. — ISBN 9965-9746-4-0. (CC BY-SA 3.0)

 

May tumani aholi punktlari (Pavlodar viloyati)
Pashaiylar

Pashaiylar ba’zida lag’moniylar- janubisharqiy eroniy xalq.Asosan 
Afg’onistonning Qobul va 
Qunar daryolari va tog’liklarida, 
Pokistonning Haybar-Paxtunxva 
viloyatida keng tarqalgan. 
Pashaiylar soni taxminan 
100 000 kishini tashkil etadi.

Manbalar
Koreyslar etnogenezi

Koreyslar qadimgi xalqlardan biri hisoblanadi. Etnogenezi olimlar bu borada fikr bildirganda, ko'proq
koreyslarning irsiy xususiyatlaridagi qadimgi asoslar bilan birga ularning etnos sifatida shakllanishiga ham
e'tibor qaratadilar. Dunyoning ko'plab hududlarida asrlar davomida bir xalq boshqasi bilan qo'shilib, qo'shni xalqlar yoki bosqinchilar bilan aralashishi natijasida yangi etnik komponentlarning paydo bo'lishi yoki transformatsiyalashuvi sodir bo'lgan. Bir necha qabilalar va xalqlarning boshqa xalqlar yoki etnik guruhlar bilan qorishuvi natijasida keyingi avlodlar uzoq ajdodlar bilan tashqi antropologik qiyofasi, tili va madaniyatidagi umumiylikni yo'qotgan.
Bu borada koreyslarning o'ziga xos xususiyati shundaki, ular uzoq vaqt Koreya yarim orolida dunyodan uzilgan holda yashaganlar. Shu bois yarim orol etnik jihatdan bir xalqdan iborat bo'lib, ulaming etnogenezi qadimgi davrlarda yakunlangan. Bundan tashqari, Koreyaning milliy davlat sifatida shakllanishi ham Yevropa va Osiyoning bir qator davlatlariga qaraganda birmuncha avval sodir bo'lgan bo'lib, bunga ham koreyslarning izolyatsiyalashgan hududda yashashi hamda etnik bir xilligi sabab bo'lgan.
Umuman olganda, koreyslar etnogenezi muammosi borasida quyidagilarni ta'kidlab o'tish mumkin:

a) koreys xalqining etnogenezi jarayoni qadimgi davrda (taxmi- nan neolit davrida boshlanib, bronza va temir asrida tugallangan) yuz bergan;

b) bu jarayonda Osiyoning turli hududlarida yashagan qabilalar ishtirok etgan;

v) mazkur qabilalar turli ko'chishlar vaqtida tarqoq qabilalar sifatida yarim orolga kirib kelganlar;

g) koreyslarning etnos sifatida shakllanishiga qabilalaming o'zaro qorishuvi ta'sir qilgan;

d) turli qabilalaming koreyslar etnogenezidagi o'rnini bir xil tarzda baholab bo'lmaydi.

Koreyslarning qayerdan kelib chiqqanligini bilish uchun, avvalo ulaming antropologik qiyofasi, tili va madaniyatiga e'tibor qaratish lozim. Til tasnifi bo'yicha, koreys tili oltoy tillari oilasiga mansub boTib, bu oilaga turk, mo'g'il, tungus-manjur boTimi, shuningdek, yapon tillari kiradi. Ba'zi adabiyotlarda esa bu tilni o'rol-oltoy tillar oilasi deb ham yuritiladi. Antropologik tasnifga ko'ra, koreyslar mongoloid irqining Sharqiy Osiyo shoxobchasidagi manjur-koreys tipiga kiradi. Bu irq neolit davrida manjur-koreys tipi, paleoosiyoWk- laming Tinch okean (avstroneziyaliklar) va kontinental hududlarda yashovchi mongoloidlar bilan qorishuvi natijasida paydoboTgan.
Paleoosiyoliklar Shimoliy va Shimoli Sharqiy Osiyoning qadimgi aborigen xalqlari boTib, ular Shimoliy va Shimoli-Sharqiy Sibir, Kuril orollari, Saxalin va Yaponiyada yashaganlar. Ularga nivxlar, eskimoslar, yukagirlar, ketlar, aleutlar va aynlar kiradi. Shu bilan bir qatorda chukchalar, koryaklar, itelmenlar ham mazkur guruhga mansub b'lib, ular shimoli-sharqiy paleoosiyolik guruhini tashkil etadi.
Traeton

Traeton Qadimgi eronliklarning ya’ni 
perslarning o‘z tibbiyot xudolari 
bo‘lgan. U traeton deb atalgan. 
Bu nom mashhur Avesto 
kitobida ham uchraydi.

Manbalar
Toyota Coaster

Toyota Coaster — 1969-yildan beri Toyota tomonidan ishlab chiqarilgan kichik sigʻimli xodimlar avtobusi. .

Tarixi 
Toyota Coaster avtobusi toʻrt avlodda mavjud:

 1969-yil — birinchi avlod.
 1982-yil — ikkinchi avlod.
 1993-yil — uchinchi avlod (2001-2007-yillarda modernizatsiya qilingan).
 2016-yil — toʻrtinchi avlod.

Yaponiyada Coaster faqat Toyota salonlarida va dilerlik doʻkonlarida sotiladi. 1996-yildan beri Toyota Coaster Hino Liesse II nomi bilan ham tanilgan. Yaponiya va Koreyada ishlab chiqarilgan. Xitoyda uchinchi avlod Coaster raqobatchilari Jiangnan Motors JNQ5041/JNQ6601, Joylong Motors HKL6700, Golden Dragon XML6701 va Sunlong Bus SLl6770 edi.

Yaponiya bozorida to‘rtinchi avlod Toyota Coaster avtobusining sotuvi 2017-yilning yanvaridan boshlangan.

Avtobusning ichki qismi avvalgisiga nisbatan olti santimetrga balandroq (balandligi hozir 1,89 metr), salonning kengligi oshirildi, derazalar o‘lchami kattalashtirildi, bagaj javonlari ko‘proq bo‘ldi. qulay. Avtomobil ikki uzunlik va 25-29 oʻrindiqli boʻladi. Shuningdek, qatorda bolalar uchun 39 yoki 49 oʻrinli va kattalar uchun uchta oʻrinli maktab versiyasi boʻladi.

Yangi Toyota Coaster 150 yoki 180 ot kuchiga ega toʻrt litrli turbodizel bilan jihozlanadi. Bilan. qoʻlda uzatmalar qutisi yoki olti pogʻonali „avtomat“ bilan birlashtirilgan, haydovchi orqa yoki toʻliq gʻildirakli boʻlishi mumkin. Yaponiya bozorida avtobus 5,94 million iyen (joriy kurs bo‘yicha taxminan 3,1 million rubl) narxda sotiladi.

Xususiyatlari 
Dizaynerlar oilaviy sedanda mavjud boʻlgan qulaylik darajasiga erishishni maqsad qilib, interyerni loyihalashdan boshladilar. Muhandislar boʻsh joydan foydalanishni yaxshiladilar, shundan soʻng xavfsizlikni taʼminlashga alohida eʼtibor qaratilib, qoʻshimcha ishonchlilik hissi paydo boʻldi.

Coasterni ishlab chiqish jarayonida avtobusning har bir xususiyati, har bir komponenti, har bir parametri yoʻlovchilar qulayligini taʼminlash uchun jiddiy tahlildan oʻtkazildi.

Haydovchilarga alohida eʼtibor qaratgan holda, muhandislar ishonchli, oson va haydovchini tejaydigan haydashni taʼminlaydigan haydash tizimini ishlab chiqdilar. Transport egalari uchun muhandislar har tomonlama mustahkamlik, chidamlilik va tejamkorlikni kafolatlaydi.

Coasterning toza aerodinamik shakli havo oqimiga eng kam qarshilik koʻrsatadi. Iqtisodiyot, qulaylik va sifatni birlashtirgan avtobus kelajak avlodlar duch kelishi kerak boʻlgan koʻplab yoʻl harakati va ekologik muammolarni hal qiladi.

Coaster avtobusida sayohat qilish haqiqiy zavq, chunki Toyota uchun odamlar birinchi oʻrinda turadi.

Boshqa maʼlumotlar 
Toyota Coaster avtobusi 9 dan 29 gacha oʻtirgan yoʻlovchilarni tashishga qodir. U 4 litr hajmli N04C tipidagi VJ yoki VK 150 yoki 180 ot kuchiga ega 4 silindrli qatorli turbodizellar bilan jihozlangan. 6 pogʻonali avtomatik uzatmalar qutisi bilan jihozlangan.

Manbalar 

2010-yilda ishlab chiqarilgan avtomobillar
1990-yilda ishlab chiqarilgan avtomobillar
1970-yilda ishlab chiqarilgan avtomobillar
1960-yilda ishlab chiqarilgan avtomobillar
1980-yilda ishlab chiqarilgan avtomobillar
Abu Ja’far Tabariy

Tabariy (toliq ismi: Abu Jaʼfar Muhammad ibn Jarir at-Tabariy; 839-923) butun dunyoga mashhur qomusiy olim.

Faoliyati 
Eronning Tabariston viloyatiga qarashli Omul shaharida dunyoga kelgan; asli fors. Lekin umrining kop qismini xalifalik poytaxti bolmish Bagdodda otkazgan va osha yerda vafot etgan. Tabariy xalifalikka qarashli kopgina shahar va viloyatlarni aylanib chiqqan. Birmuncha vaqt Ray, Basra, Kufa va Misrda turgan.
At-Tabariy keng maʼlumotli kishi bolib, iloxiyat, hadis, tafsir (Qur’on oyatlarini izohlash), fiqh hamda tarix kabi ilmlarni chuqur bilgan olim. U osha sohalar boyicha ondan ortiq asar yozib qoldirgan.

Asarlari 
At-Tabariy keng maʼlumotli kishi bolib, iloxiyat, hadis, tafsir (Qur’on oyatlarini izohlash), fiqh hamda tarix kabi ilmlarni chuqur bilgan olim. U osha sohalar boyicha ondan ortiq asar yozib qoldirgan. Ulardan uch nafari: 1) Kitob ixtilof al-fuqaho (Faqihlar ortasidagi ixtiloflar haqida kitob); 2) Jomeʼ ul-bayon an tavil al-qur’on(Qur’on sozlari maʼnosining keng bayoni majmuasi); 3) Tarix ar-rusul va-l-muluk (Paygambarlar va podsholar tarixi) alohida ahamiyatga ega.
Kitob ixtilof al-fuqaho musulmon qonunshunosligi masalarariga bagishlangan bolib, unda faqihlar ortasidagi baʼzi kelishmovchiliklarga toxtab otiladi.

Manbalar