MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Homid Mahmudov

Homid Mahmudov (; 1900-yil, Buxoro — 1977-yil, Dushanbe) — mashhur buxorolik amaldor Xoja Said Mahmudiy-tariqatchining oʻgʻli, professional aktyor va rejissyor, teatr arbobi, tojik professional teatrining asoschisi.

Biografiyasi 
1923—1924-yillarda Homid Mahmudov Moskvadagi Buxoro maorif uyining kino va teatr sanʼati bo‘limida aktyor-rejissor bo‘yicha tahsil olgan. 1927-yilda Mahmudov Moskvadagi Stalin nomidagi Oʻzbekiston taʼlim instituti qoshidagi davlat drama studiyasi yoʻnalishini tamomlagan. Buxoro oziq-ovqat xodimlari klubi qoshidagi musiqali drama to‘garagiga rahbarlik qilgan.

1928—1929-yillarda — Hamza nomidagi oʻzbek davlat teatri rejissyori.

Homid Maxmudov 1929-yilda Tojikistonda birinchi professional teatri — Tojikiston SSR Maorif xalq komissarligi qoshidagi Tojikiston davlat teatriga (hozirgi A. Laxuti nomidagi tojik davlat akademik drama teatri) asos soldi. 1930—1931-yillarda Mahmudov birinchi professional milliy orkestrga asos soldi. 1934-yilda Maxmudov Xoʻjandda Ikkinchi Davlat tojik musiqali drama teatrini (hozirgi K.Xujandiy nomidagi Tojikiston Davlat musiqali komediya teatri) tashkil qildi. 1935-yildan 1938-yilgacha Mahmudov teatr faoliyatidan chetlashtirildi (qatag‘onga uchragan odamning o‘g‘li sifatida ishdan ayrilgan). 1938—1943-yillarda Mahmudov O‘zbekistondagi turli teatrlarda rejissyor, badiiy rahbar bo‘lgan. Uning ishtirokida Buxoro viloyati musiqali drama teatri va Qarshi davlat o‘zbek musiqali drama teatrida turli janrdagi teatr spektakllari namoyish etildi. 1943-yilda Mahmudov Stalinoboddagi A. Laxutiy nomidagi drama teatriga direktor o‘rinbosari lavozimiga taklif qilinadi. 1944—1945-yillarda A. Laxuti nomidagi Akademik drama teatri direktori. Keyinchalik Tojikiston SSR Xalq Komissarligi ishlari bo‘limi mudiri bo‘lib ishlagan. Tojikiston qishloq xo‘jaligi institutini sirtqi taʼlim shaklida oʻqigan va u yerni 1959-yilda tamomlagan. O‘sha yili olim agronomi diplomini olgan. Keyinchalik 1966-yilgacha respublika qishloq xo‘jaligi tizimida ishladi.

Oilasi 
Otasi — Xoʻja Said Mahmudiy-tariqatchi (1860—1935), mashhur buxorolik zodagon, Ahmad Donish shogirdi, 1935-yilda qatagʻon qilingan.

Onasi — Nazokat (1863—1935) maʼrifatparvar ayol. Mahmudovga yaxshi taʼlim berishga harakat qilgan

Turmush oʻrtogʻi — Amina Mahmudova (1910—1978), shoira. Tojikiston Yozuvchilar uyushmasi tashkilotchilaridan biri.

Manbalar 

Dushanbeda vafot etganlar
1977-yilda vafot etganlar
12-martda vafot etganlar
Buxoroda tugʻilganlar
1900-yilda tugʻilganlar
24-fevralda tugʻilganlar
Arkadiy Borisov

Arkadiy Borisovich Borisov (koʻp hujjatlarda Borisov, asl ismi Aron Borisovich Shister; 13-may, 1901-yil, Buxoro — 27-may, 1942-yil) — sovet qoʻmondoni, general-mayor (1941). Ikkinchi jahon urushi va fuqarolar urushi qatnashchisi. 1942-yilda Xarkov operatsiyasi paytida nemis qoʻshinlari tomonidan asirga olingan va otib tashlangan.

Biografiyasi 
Aron Shister 1901-yil 13-mayda Buxoroda, tikuvchi oilasida tug‘ilgan. Toshkentda oʻsgan. 1918-yildan SIKP aʼzosi, Turkiston komsomol tashkilotchilaridan biri. 1919-yilda Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasi safiga qoʻshilgan. Otliq qoʻmondonlik kurslarini tugatgan, shundan soʻng u eskadronga qoʻmondonlik qilgan.

Fuqarolar urushida qatnashgan, 1921-yilgacha Turkistondagi „uchar otryadlar“ tarkibida jang qilgan. 1924-yilda Qizil Armiya Harbiy Akademiyasini tamomlagan. Undan soʻng, Turkiston harbiy okrugiga operativ boʻlim boshligʻi va shtab boshligʻining oʻrinbosari lavozimlariga yuborilgan. Sharqiy Buxorodagi 13-piyodalar brigadasi 3-piyoda diviziyasining alohida eskadroniga qoʻmondonlik qilgan; Bosmachilarga qarshi kurashda qatnashgani uchun Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan (1925).

Xuddi shu yili polk va A. B. Borisov shaxsan Junaydxon (1857—1938) tuzilmalarini magʻlub etgani uchun Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan. Junayidxonning bosmachi tuzilmalariga qarshi yurishning taktik tahlili bilan „Poxod konnoy gruppi 8-y kavbrigadi v Kara-Kumskuyu pustinyu v 1927 godu“ (M.: Voengiz, 1932) () kitobini yozgan.

1928-yil noyabr oyidan u Qizil Armiya shtab-kvartirasining operativ boʻlimida ishlagan. Shu yerda otliq xizmatning tashkiliy masalalari bilan shugʻullangan va harbiy geografiya va tarix boʻyicha ikkita kitob, shuningdek, bir nechta ilmiy maqolalar nashr etgan. 1935-yil 28-noyabrda Borisov brigada komandiri unvonini olgan.

1938-yil 10-fevralda hibsga olingan, Rostovdagi qamoqxonada yashagan. Ish 1941-yil 23-yanvarda tugatildi. Shundan soʻng, Borisov ozod qilindi va armiyaga qaytdi.

Ikkinchi jahon urushi 
1941-yil avgustda Markaziy frontning 3-armiyasi tarkibida 3-otliq diviziyalari tarkibida otliqlar guruhini boshqargan, Polesie shahrida jang qilgan.

1941-yil dekabr oyida Borisov oʻz korpusi tarkibida Yelets va Efremovni ozod qilish boʻyicha harbiy operatsiyalarda qatnashgan.

Mukofotlari 

 Qizil Bayroq ordeni (1925)
 Qizil Bayroq ordeni (1927)
 Qizil Bayroq ordeni (1941-yil 5-noyabr)

Manbalar 

General-mayorlar (SSSR)
1942-yilda vafot etganlar
27-mayda vafot etganlar
Buxoroda tugʻilganlar
1901-yilda tugʻilganlar
13-mayda tugʻilganlar
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Ustasi farang (film)

Ustasi farang (; Qoʻlingda kelsa tutib ol) – rejissyor Stiven Spilberg tomonidan 2002-yilda suratga olingan komedik drama filmi. Bosh rollarni Leonardo Di Kaprio va Tom Xenks, Kristofer Uolken, Martin Sheen, Natali Bey, Emi Adams va Jeyms Brolin suratga tushgan. Jeff Natansonning ssenariysi kichik Frenk Abagnalning xuddi shu nomdagi yarim avtobiografik kitobiga asoslangan boʻlib, u oʻzining 19 yoshga toʻlishidan oldin oʻzini Pan American World Airways uchuvchisi, Jorjiya shifokori va Luiziana cherkov prokurori sifatida koʻrsatib, millionlab dollarlik zararlarni yetkaganini tasvirlaydi. Uning hikoyasining tarixiy haqiqati juda bahslidir.

Abagnalning xuddi shu nomdagi kitobining kino versiyasi 1980 yilda nashr etilganidan keyin koʻp oʻtmay koʻrib chiqildi, ammo 1997 yilda Spilbergning DreamWorks kino huquqlarini sotib olganidan soʻng jiddiy boshlanadi. Devid Fincher, Gor Verbinski, Lasse Xollstryom, Milosh Forman va Kemeron Krou Spilbergning oʻzi rejissyorlik qilishga qaror qilishdan oldin filmni rejissyor deb hisoblashgan. Suratga olish ishlari 2002-yilning fevralida boshlanib, mayida oʻz nihoyasiga yetdi.

Film 2002-yil 25-dekabrda tanqidiy va tijoriy muvaffaqiyati uchun ochiladi. 75-Oskar mukofotlari marosimida Kristofer Uolken va Jon Uilyams mos ravishda „Eng yaxshi ikkinchi plandagi erkak roli“ va „Eng yaxshi original rol“ nominatsiyalariga nomzod boʻlishdi

Syujet 
1969-yilda FQB agenti Karl Xanratti qamoqxona sharoiti tufayli kasal boʻlib qolgan kichik Frank Abagnal ismli mahbusni olib ketish uchun Fransiyaning Marsel shahriga keladi.

Olti yil oldin, kichik Frank Abagnal Nyu-Yorkning Nyu-Roshel shahrida otasi Frank Abagnale Sr va fransuz onasi Paula bilan yashaydi. Yoshligida u otasining odamlarni aldashdagi koʻplab usullariga guvoh boʻladi. Frank Sr.ning IRS bilan soliq muammolari tufayli oila kichik kvartiraga koʻchib oʻtishga majbur boʻladi.

Kunlarning birida Frenk onasi otasining Nyu-Rosheldagi Rotary klubidagi dugonasi Jek Barns bilan ishqiy munosabatda boʻlganini bilib qoladi. Ota-onasi ajrashganda, Frenk qochib ketadi. Pulga muhtoj boʻlib, u omon qolish uchun oʻziga ishongan firibgarlarga murojaat qiladi va uning salbiy tomonlari yanada jasoratli boʻladi. U Frank Teylor ismli Pan Am uchuvchisi sifatida oʻzini namoyon qiladi va aviakompaniyaning ish haqi cheklarini soxtalashtiradi. Koʻp oʻtmay, uning qalbakilashtirishlari millionlab dollarga tushadi.

Manbalar 

Steven Spielberg filmlari
DreamWorks Pictures filmlari
2002-yil filmlari
IMDb identifikatori Vikimaʼlumotlardagisi bilan ayni boʻlgan sahifalar
Kenglik

'''Kenglik''' yoki '''geografik kenglik''' - Geografik koordinatalar tizimining bir qismi bo'lib, shimoliy yoki janubiy kenglikka ajratiladi. Kengliklar ma'lum bir joyning ekvatordan qanchalik yuqorida yoki quyida ekanligini ko‘rsatadi. Ekvatordan shimollda joylashgan hududlar shimoliy kenglik, ekvatordan janubda joylashganlari janubiy kenglik so‘ziga necha gradus yuqorida yoki quyidaligi qo‘shib aytiladi.
Rivvan Hakam

Ravvin Shimon Hakam (; 1843-yil, Buxoro — 1910-yil, Quddus) Quddusda yashagan buxorolik ravvin boʻlib, ibroniycha diniy kitoblarni Buxoriy tiliga tarjima qilib, savodxonlikni oshirgan.

Ravvin Hakam dindor oilada tugʻilgan va Buxoro yahudiylari orasida diniy uygʻonishga boshchilik qilgan ravvin Yozef Maymonning nevarasi edi. Adabiyotga katta qiziqish bildirgan Hakam ona tili Buxoriy, fors, ivrit va arab tillarida gapirgan. 1870-yilda u Buxoroda „Talmid hakam“ yeshivasini ochdi va bu yerda diniy qonunlar targʻib qila boshladi.

Oʻsha paytda buxorolik yahudiylar faqat diniy qonunlarni bilar, oʻqish, yozish va matematikadan iborat bo'lgan umumiy maʼlumotga ega edilar. Garchi dinni oʻrganishga koʻp vaqt sarflashsa ham, koʻpchilik buxorolik yahudiylar ibroniychani yaxshi bilmas edilar. Forschada bir qancha kitoblar yozilgan boʻlib, ularning koʻplari eski va toʻliq boʻlmagan edi. Hakham diniy kitoblarni buxoro tiliga tarjima qilib, bu holatni oʻzgartirishga qaror qildi. Lekin oʻsha paytda Buxoroda matbaa boʻlmagani uchun u kitoblarini chop etish uchun Quddusga borardi. 1892-yilda Shimon Xakam Quddusning Buxorodagi tashkilotchilaridan biri boʻlib, u yerda Buxoro sinagogalari, maktablari va bosmaxonalar ochgan. Quddusdagi koʻchaga ravvin nomi berilgan.

Buxoroga qaytib kelib, u yerda kitoblarini tarqatdi, Shimon yana Quddusga borib, umrining qolgan yillarini shu yerda oʻtkazdi. 1900-yildan 1910-yilda Shimon vafotigacha boʻlgan davr Buxoro adabiyotidagi eng yaxshi davrlardan biri edi. Hakam butun ni buxoro tilida qayta yozgan. Shuningdek, u „Likudei dinim“ (1900), „Tushlar va ularning ma’nosi“ (1901), „Yusuf va Zulayho“ (1902), „Fisih bayrami“ (1904) va „Megilat Ester“ (1905) kitoblarini yozgan va tarjima qilgan. Uning dunyoviy tarjimalari qatorida Avraham Mapuning „Ahavat Sion“ (Qissasi Amnun va Tomor) romani bor.

Shimon Xakam hayoti davomida 50 dan ortiq kitob yozgan va buxoro tiliga tarjima qilgan. Uning koʻpgina kitoblari va tarjimalari buxorolik yahudiylar orasida hamon mashhurdir. U 1910-yilda vafot etgan va Quddusdagi da dafn etilgan.

Manbalar

Buxoroda tugʻilganlar
1843-yilda tugʻilganlar
1910-yilda vafot etganlar
Buxoro yahudiylari Isroilda

Isroildagi buxorolik yahudiylar, ya’ni buxoriylar deb ham ataladi, hozir Isroil davlati tarkibida istiqomat qilayotgan Buxoro yahudiy jamoalarining muhojirlari va avlodlaridir.

Tarixi
ni boshlab bergan birinchi buxorolik yahudiylar 1870—1880-yillarda Quddusda Buxoro kvartalini tashkil qilishgan.

1881–1947

1890-yilda Buxoro yahudiy jamoasining yetti nafar aʼzosi Buxoro, Samarqand va Toshkent yahudiy jamoalarining Hovevei Sion uyushmasini tuzdilar. 1914-yilga kelib 1500 ga yaqin buxorolik yahudiylar koʻchib kelgan, 1930-yillarning boshlarida esa yana 4000 nafari koʻchib kelgan. 1940-yilda koʻpchilik Buxoro maktablari qatori Buxoriydagi nashrlar shoʻrolar tomonidan yopildi.

1948–1990
1948-yilda „Sovet yahudiyligining qora yillari“ boshlandi, bu erda yahudiy dinini bostirish urush tufayli toʻxtaganidan keyin yana qayta tiklandi. 1950-yilda Samarqandda 13 nafar dindor buxorolik yahudiy hibsga olinib, 25 yilga qamalgan. Xuddi shunday hibsga olishlar Kattaqo‘rg‘on va Buxoroda taniqli Buxoriylar bilan ham sodir bo‘lgan. Olti kunlik urush buxorolik yahudiylar orasida yahudiy vatanparvarligining kuchayishiga olib keldi va koʻpchilik refuseniklar sifatida namoyishlar oʻtkazdi. 1972-yilgacha Buxoriyning Isroilga katta koʻchishi boʻlmagan. Oʻsha paytdan boshlab 1975-yilgacha SSSR dan 8000 kishi koʻchib kelishga muvaffaq boʻlgan. 1987-yilga kelib Isroilda 32 ming buxorolik yahudiy yashagan, buxoriylarning 40% atrofida. 1990-yilda Andijon va unga yaqin tumanlar yahudiy aholisiga qarshi tartibsizliklar boʻldi. Bu Fargʻona vodiysidagi koʻpchilik yahudiylarning Isroil yoki AQShga koʻchib ketishiga sabab boʻldi.

1990-yillardan hozirgacha
1989-yildan 2005-yilgacha Qirg'izistondan 5000 dan ortiq buxorolik yahudiylar mintaqada dushmanlik kuchayganligi sababli Isroilga kelgan. 1992-yilda maxfiy havo koʻtarish operatsiyasi boʻlib, Tojikistondan oz sonli buxorolik yahudiylarni Isroilga olib keldi. 1989-yildan 2000-yilgacha Tojikistondan 10 000 dan ortiq muhojir koʻchib kelgan. Bugungi kunda koʻpchilik buxoriylar AQShda va katta qismi Isroilda yashaydi. Hozirda Tojikistonda atigi 1000 nafar, Oʻzbekistonda 1500 nafar, Buxoro shahrida esa 150 nafar yahudiy qolgan.

Yana qarang
 Buxoro yahudiylari

Manbalar

Buxorolik yahudiylar mavzulari
Buxoro-Isroildagi yahudiy madaniyati
Farhod madaniyat saroyi

Farhod madaniyat saroyi — Navoiy viloyati, Navoiy shahrida joylashgan madaniyat saroyi. Madaniyat saroyi Navoiy kon-metallurgiya kombinatiga qarashlidir. Unga tegishli binolarni insho etishda Gʻozgʻon marmari va arman tufidan keng foydalanilgan.

Tarixi
Sangardak (qishloq)

Sangardak — Surxondaryo viloyatining Sariosiyo tumanida joylashgan qishloq. 
Qishloq Denov shahridan 30 kilometr va viloyat markazi boʻlgan Termiz shahridan 205 kilometr uzoqlikda joylashgan. Qishloq asosan togʻli hududdan iborat. Tuman hududi boʻylab Hisor togʻ tizmasi choʻzilgan boʻlib, undan Surxondaryo, Toʻpalangdaryo, Obizarang va boshqa togʻ daryolari oqib tushadi.
Koʻpchilikka mashhur boʻlgan Sangardak sharsharasi ushbu qishloqda joylashgan. Ushbu sharshara yer sathidan 120 metr balandlikdagi togʻ qoyasidan otilib tushadi.

Manbalar 

Surxondaryo viloyati
Surxondaryo viloyati loyihasi
Sariosiyo tumani
Ljupcho Doriyev

No local image but image on Wikidata

Ljupcho Doriyev (; 1995-yil 13-sentyabrda Strumitsa shahrida tugʻilgan) — makedoniyalik futbolchi, Shkendiya jamoasining chap qanot himoyachisi.

Futbolchilik faoliyati

Milliy terma jamoa 
Doriyev Makedoniya terma jamoasidagi debyutini JCh 2018 saralash bahslarida Lixtenshteyn jamoasiga qarshi o‘yinning 77-daqiqasida kiritib, Makedoniyaning 4:0 hisobidagi g‘alabasi bilan yakunlangan edi.

Klub 
Ljupcho Doriev oʻzining yoshlik faoliyatini Akademiya Pandev bilan 2014-yilda Horizont Turnovo bilan birinchi professional shartnomasini imzolaganidan soʻng boshlagan va oʻsha yili atigi 5 ta oʻyin oʻtkazishga muvaffaq boʻlgan. Keyin u oʻzining „Akadeya Pandev“ yoshlar klubiga oʻtdi va u erda 2015—2020-yillar davomida 71 ta oʻyin oʻtkazdi va 24 ta gol urdi. Klubdagi uzoq 5 yillik faoliyatidan soʻng u „Shkendiya“ jamoasiga oʻtishga qaror qildi. 2023-yilgimavsum yozgi transfer oynasida Oʻzbekiston Superligasi jamoasi „Soʻgʻdiyona“ Jizzax jamoasi bilan shartnoma imzoladi.

Yutuqlar 

 Makedoniya kubogi sohibi: 2018/19
 Makedoniya chempioni: 2020/21

Manbalar

Havolalar 

 
 

1995-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Makedoniya futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Bahram Ravshanov

Bahram Ravshanov (15-sentyabr, 1922-yil — 31-yanvar, 1988-yil) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, „Shon-sharaf“ ordenining sohibi.

Biografiyasi 
Ravshanov 1922-yil 15-sentabrda hozirgi Navoiy viloyatining Xatircha tumanida dehqon oilasida tug‘ilgan. Millati oʻzbek. 8-sinfni tamomlagan. Sovxozda ishlagan.

1940-yil noyabr oyida Qizil Armiyaga chaqirildi. Piyoda askarida xizmat qilgan. Keyin Xarkov harbiy piyodalar maktabiga oʻqishga yuborilgan. 1941-yil iyun oyida sharqqa Namangan shahriga evakuatsiya qilindi. Birinchi kunlardan boshlab, koʻplab kursantlar singari, u ham frontga borishga intildi. 1942-yilning yozida marshrut bilan, oʻqishni tugatmay, armiyaga joʻnatiladi.

1942-yil avgustidan frontda boʻlgan. Piyoda askarlar safida, Volxov, Leningrad va 2-Belorussiya frontlarida jang qilgan. Uch marta yaralangan. 1944-yil boshiga kelib serjant Ravshanov 46-piyoda diviziyasining 340-piyoda polkining oʻqchisi boʻlgan.

1944-yil 2—3-fevralda Leningrad viloyatining Log qishlogʻida boʻlib oʻtgan janglarda serjant Ravshanov birinchi boʻlib dushman tomonidan bosib olingan uyga bostirib kirdi va 9 nafar fashistni yoʻq qildi. 1944-yil 19-fevraldagi buyrug‘i bilan serjant Bahram Ravshanov 3-darajali „Shon-sharaf“ ordeni (926-son) bilan mukofotlangan.

1945-yil 20-fevralda katta serjant Ravshanov razvedka paytida Lesnyan qishlogʻi yaqinida (Polshaning Skurts shahridan 9 km janubi-sharqda) dushman qoʻshinlarining joylashishini aniqladi. 21-fevralda aholi punktini egallab olish paytida Lesnyan tanklar bilan harakat qilib, ularga oʻq otish nuqtalarini koʻrsatdi. Diviziya shtab-kvartirasiga hisobot topshirib, u 3 ta fashistni yoʻq qildi va 1 tasini asirga oldi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 29-iyundagi farmoni bilan katta serjant Bahram Ravshanov Ulug‘ Vatan urushining yakuniy bosqichida fashist bosqinchilari bilan bo‘lgan janglarda ko‘rsatgan g‘oyat jasorati, jasorati va qo‘rqmasligi uchun ordeni bilan taqdirlangan. 1-darajali shon-sharaf (№ 1408). U „Shon-sharaf“ ordeni  toʻliq kavaleri boʻldi.

1945-yilda demobilizatsiya qilindi. Navoiy shahrida yashagan. „Yugprommontaj“ trestida slesar bo‘lib ishlagan. 1988-yil 31-yanvarda vafot etgan.

Mukofotlari 

 1-darajali Vatan urushi ordeni ;
 1-darajali Shuhrat ordeni (1945-yil 29-iyun — 1408-son) ;
 2-darajali „Shon-sharaf“ ordeni (1944-yil 2-oktyabr — 7801-son);
 3-darajali „Shon-sharaf“ ordeni (1944-yil 19-fevral — 926-son);
 „Jasorat uchun“ medali;
 shuningdek, bir qator boshqa medallar.

Manbalar

Havolalar 

 
Jasurlik uchun medali bilan mukofotlanganlar
Shuhrat ordeni bilan mukofotlanganlar
1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Katta serjantlar (SSSR)
1988-yilda vafot etganlar
31-yanvarda vafot etganlar
1922-yilda tugʻilganlar
15-sentyabrda tugʻilganlar
Navoiyda vafot etganlar
Igor Golloyev

Golloyev Igor Dmitriyevich (20-sentyabr, 1965-yil, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston SSR) — rus harbiy rahbari. Rossiya Federatsiyasi Milliy gvardiyasi Sharqiy okrugi qoʻmondoni (2021-yildan), general-polkovnik (2017).

Biografiyasi 
Golloyev 1965-yilning 20-sentyabrida Buxoro viloyatida, hozirgi Navoiy viloyatining Uchquduq tumanida tugʻilgan. 1983-yilda harbiy xizmatda. 1987-yilda F. E. Dzerjinskiy nomidagi SSSR Ichki ishlar vazirligi Qizil bayroqli Saratov oliy harbiy qoʻmondonlik bilim yurtini tamomlagan. 1987-yildan SSSR Ichki ishlar vazirligining Shimoliy-Gʻarbiy va Boltiqboʻyi davlatlari ichki qoʻshinlari boʻlimida vzvod komandiri lavozimida xizmat qilgan.

1997-yilda M. V. Frunze nomidagi harbiy akademiyani tamomlagan. 1997-yilda Rossiya Ichki ishlar vazirligining Vladikavkaz Oliy harbiy qoʻmondonlik maktabida harbiy taktikadan dars bera boshlagan. 1999-yildan Rossiya Ichki ishlar vazirligining Shimoliy Kavkaz okrugi ichki qoʻshinlarining tezkor boʻlinmasida xizmat qilgan. 2003—2007-yillarda Rossiya Ichki ishlar vazirligi Ichki qoʻshinlarining Volga okrugida xizmat qilgan.

2009-yilda Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlari Bosh shtabining Harbiy akademiyasini tamomlagan. 2009-yildan Rossiya Ichki ishlar vazirligining Shimoliy-Gʻarbiy mintaqaviy qoʻmondonligida xizmat qilgan. 2011-yil 9-noyabrdan general-mayor.

2012-yildan Rossiya Ichki ishlar vazirligi Ichki qoʻshinlari Markaziy mintaqaviy qoʻmondonligi qoʻmondonining birinchi oʻrinbosari. Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2014-yil 6-noyabrdagi 713-sonli farmoni bilan general-leytenant unvoni berilgan.

2016-yil oktyabr oyidan — Rossiya Federatsiyasi Milliy gvardiya qoʻshinlarining Ural okrugi qoʻmondoni.

Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2017-yil 6-dekabrdagi farmoni bilan Rossiya Federatsiyasi Milliy gvardiya qoʻshinlari Markaziy okrugi qoʻmondoni etib tayinlandi.

Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2017-yil 12-dekabrdagi 592-son qarori bilan unga general-polkovnik unvoni berildi.

2021-yil 30-iyuldan — Rossiya Federatsiyasi Milliy gvardiya qoʻshinlari Sharqiy okrugi qoʻmondoni.

Mukofotlari 

 Aleksandr Nevskiy ordeni
 Jasorat ordeni
 Suvorov medali
 idoraviy medallar
 „Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan harbiy mutaxassis“ (2017-yil mart)

Manbalar

Havolalar 

 Gollayevning tarjimai holi va fotosurati Rossiya gvardiyasining rasmiy veb-saytida
Rossiyaning Aleksandr Nevskiy ordeni sohiblari
Yashayotgan insonlar
1965-yilda tugʻilganlar
20-sentyabrda tugʻilganlar
Uchquduq shahrida tugʻilganlar
Nurmuxammet Nig‘matullin

Nurmuxammet Magʻafur oʻgʻli Nigʻmatullin (; 1946-yil 8-dekabr — 2019-yil 26-iyun) — rossiyalik-boshqird din va jamoat arbobi. Muftiy va Boshqirdiston musulmonlari diniy boshqarmasi raisi (1992—2019).

Boshqirdiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Jamoatchilik konferensiyasi, Rossiya Federatsiyasi musulmonlari diniy idoralarining Oliy muvofiqlashtiruvchi markazi, Butunjahon boshqirdlar qurultoyi ijroiya qoʻmitasi, Boshqirdiston Rossiya Qizil Xoch Jamiyati respublika tashkiloti prezidiumi aʼzosi.

Tarjimai holi 
Nigmatullin Nurmuxamet Magafurovich Boshqird ASSR Sibay shahridagi mullalar oilasida tugʻilgan.

1971—1975-yillarda Buxorodagi Miri Arab madrasasida tahsil olgan. Shundan so‘ng Toshkent shahridagi Imom al-Buxoriy nomidagi Islom institutiga o‘qishga topshirilib, uni 1979-yilda imom-xatib, ilohiyotshunos mutaxassisligi bo‘yicha tamomlagan.

1979—1983-yillarda SSSRning Yevropa qismi va Sibir musulmonlari diniy boshqarmasining masʼul kotibi boʻlgan.

1980—1982-yillarda Damashq (Suriya) da „Islomiy murojaat“ islom institutida tahsil olgan.

1983—1992-yillarda Ufa jome masjidining imom-xatibi.

1992-yil 21-avgustda Boshqirdiston musulmonlari qurultoyida yangi tashkil etilgan Boshqirdiston Respublikasi diniy boshqarmasining muftiysi va raisi etib saylangan.

2019-yil 28-aprelda Nurmuxamet Nig‘matullin isteʼfoga chiqqani maʼlum bo‘ldi. 2019-yil 29-aprelda Aynur Birgalin SAM RB raisi vazifasini bajaruvchi etib tayinlangan. Soʻng Nigʻmatullin muftiylikda maslahatchi lavozimini egalladi.

Nurmuxamet Nigʻmatullin 2019-yil 26-iyun kuni Ufa shahrida vafot etgan. Oʻlim sababi — ichaklar operatsiyasi.

Manbalar

Havolalar 

 Boshqirdistondagi maqola: Qisqacha ensiklopediya (mavjud havola)
 Boshqirdiston DUM rasmiy sayti
2019-yilda vafot etganlar
26-iyunda vafot etganlar
1946-yilda tugʻilganlar
8-dekabrda tugʻilganlar
Mir Arab madrasasida tahsil olganlar
Turki Jandiy maqbarasi

Turki Jandiy maqbarasi — Buxoro shahrining eski shahar qismi, Namozgoh koʻchasida joylashgan maqbara. Maqbara Buxoroning oʻrta asrlar tarixida mashhur boʻlgan imomlaridan biri Turki Jandiyga tegishlidir. Manbalarda Buxoroning janubiy qismida joylashgani aytilgan maqbarada toshquduq ham mavjud. Maqbara Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi 
Turki Jandi maqbarasi Buxoro shahristonining janubiy qismida joylashgan. Mazkur hududa Turki Jandi qabristoni ham boʻlgan. Maqbara Abu Nasr Ahmad ibn Fazl ibn Muso al-Muzakkir al-Jandiyga tegishlidir. Mazkur maqbara va qabristonda koʻplab ulamolar va olimlar dafn qilingan. Abu Nasr Ahmad ibn Fazl ibn Muso al-Muzakkir al-Jandiy XI asr boshlarida vafot etgan. XVI—XVII asrlarga kelib vayrona holiga kelgan Turki Jandiy maqbarasi ustiga bino quriladi. Turki Jandiy qabristoni hozirgi kunda buzib tashlangan va oʻrniga turar joylar qurilgan. Mazkur meʼmoriy majmuaning joylashgan joydan janubi-sharqiy tomonida mozor boʻlgan. Sharqshunos olim Komiljon Rahimov tadqiqotlariga koʻra, ushbu mozorda qoraxoniy hukmdor Shams ul-Mulk Nasr ibn Ibrohim (1068—1080) dafn qilingan. Shams ul-Mulk moziri Parfenova-Feninaning 1911—1912-yillardagi Buxoro shahri xaritasiga koʻra „Goʻrxonayi Xoqon“ qabri sifatida kiritilgan.

Meʼmorchiligi 
Turki Jandi maqbarasi ichki yuza oʻchamlari 4,2 x 4,25 metrni, devorlari qalinligi esa 1,5 metrni tashkil etadi. Maqbara ikki tomoni gumbaz bilan qoplangan boʻlib, uchta derazasi mavjud. Maqbara ichki tomonlari gʻishtdan qilingan, naqshlar bilan bezatilgan. Maqbara yerlari esa obi gʻishtdan terilgan. Maqbara oldida Turki Jandiy masjidi ham bor. Masjidning janubi gʻarbiy tomonida balandligi 1,8 metr keladigan mehrob mavjud. Masjidning kirish eshigi gʻarb tomonida boʻlib, yangisi bilan almashtirilgan. Turki Jandi maqbarasi Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Maqbara kirish portali toʻrtburchak shaklda, balandligi 12 metr, eni esa 6,7 metrni tashkil etadi. Maqbara portali qayta naqshlar bilan bezatilib, tiklandi.

Manbalar

Adabiyotlar

Ilmiy adabiyotlar 
 
 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro