MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Toji Qorayev

Toji Qorayevich Qorayev (1936—2000) — adabiyotshunos olim, filologiya fanlari nomzodi (1966), professor. Xalqaro Ahmad Yassaviy mukofoti sovrindori. O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi va O‘zbekiston Jurnalistlari ijodiy uyushmasi a’zosi.

Tarjimayi holi 
Toji Qorayev 1936-yil 9-fevralda hozirgi Navoiy viloyati Qiziltepa tumani Novvoyon qishlog‘ida novvoy Qorabek Maqsudov oilasida tug‘ilgan. U dastlab Abu Ali ibn Sino nomli, keyin Maksim Gorkiy nomli maktabda o‘qib, o‘rta ma’lumot oladi. 1960-yilda Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)ning tarix-filologiya fakultetini tugatib, maktabda o‘qituvchi bo‘lib ishladi. 

Toji Qorayev 1962—1965-yillar mobaynida hozirgi Samarqand davlat universitetining aspiranturasida o‘qiydi. 1966-yilda „Shoir Xiromiy va uning adabiy merosi“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini akademik Vohid Abdullayev rahbarligida muvaffaqiyatli himoya qiladi. U butun umri davomida Buxoro davlat pedagogika institutida ishlab, qariyb 20 yil dekanlik vazifasini bajargan. 

Toji Qorayev 2000-yil 7-sentyabrda Buxoro shahrida vafot etdi.

Ilmiy-ijodiy faoliyati 
O‘zbek adabiyoti tarixi va hozirgi zamon o‘zbek adabiyotini o‘qitish masalalariga bag‘ishlangan yuzga yaqin ilmiy maqolalari, o‘nga yaqin kitob va risolalari nashr etilgan. U „Navoiy va Xiromiy“ (1967), „Mavlono Xiromiy“ (1975), „Xiromiy“ (1978) maqolalari, „Mavlono Xiromiy“ (1975) risolasi va „Xiromiy“ monografiyasini yaratdi. O‘zbekiston Fanlar akademiyasining Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti tomonidan yaratilgan besh tomlik „O‘zbek adabiyoti tarixi“ monumental tadqiqotining 4-jildi uchun „Xiromiy“ bobini yozdi (1978).

Toji Qorayev Alisher Navoiyning Buxoroga, buxorolik ijodkorlarga va naqshbandiylik tariqatiga munosabatini oydinlashtiruvchi „Navoiy va buxorolik shoirlar“ (1967), „Shoirning tabarruk izlari“ (1968), „Navoiy ulug‘lagan shoir“ (1968), „Alisher Navoiy Buxoroda bo‘lganmi?“ (1969), „Bashariyat iftixori“ (1970), „Navoiy asarlari lug‘ati“ (1974) kabi maqolalarni, „О жизни и творчестве Ходжа Исмата Бухари“ (1970), „Xoja Ismat Buxoriy“ (1990), „Yulduzli onlar ilhomi“, „So‘nggi qatag‘on qurboni“ (2000), „Otashnafas shoir“, „Uyg‘un mahorati“, „Uyg‘un poeziyasida g‘oyaviylik va mahorat“, „Zamon va adabiyot o‘qitish masalalari“, „Taxalluslar“ (R.Vohidov bilan hamkorlikda; 1979) kabi risola hamda monografiyalar muallifidir.

Toji Qorayev Ahmad Yassaviyning „Hikmatlar“ kulliyoti ustida olib borgan ilmiy izlanishlari uchun xalqaro Ahmad Yassaviy mukofotiga sazovor bo‘lgan. Vafotidan so‘ng uning „Tanlangan asarlar“ (2008) kitobi, olim tomonidan tayyorlangan Ahmad Yassaviy va Sulaymon Boqirg‘oniyning „Hikmatlar kulliyoti“ (2011) nashrdan chiqarildi.

Manbalar 
Adabiyotshunoslar
Buxoro davlat universiteti bitiruvchilari
Professorlar
Toshpo‘lat Hamid

Toshpo‘lat Hamid (asl ism-sharifi — Toshpo‘lat Hakimovich Hamidov, 1927-yil 12-dekabr, Buxoro viloyati, O‘zbekiston SSR — 1984-yil 9-fevral, Yessentuki, Stavropol o‘lkasi) — shoir, pedagog, journalist, tarjimon. O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi (1978). Filologiya fanlari nomzodi (1969). Hamid Olimjon mukofoti sovrindori (1983).

Tarjimayi holi 
Toshpo‘lat Hamid 1927-yil 12-dekabrda Buxoro viloyati (hozirgi Navoiy viloyati) Bo‘ston qishlog‘ida xizmatchi oilasida tug‘ilgan. U Maksim Gorkiy nomli o‘rta maktabda ta’lim olgan. 1945-yilda Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)ning til va adabiyot fakultetiga o‘qishga kirib, uni muvaffaqiyatli yakunlaydi. Mehnat faoliyatini Shofirkon tumanidagi Shota Rustaveli nomli maktabda oddiy o‘qituvchilikdan boshlab, Qiziltepa tuman xalq ta’limi bo‘limi mudiri darajasigacha ko‘tarilgan (1949—1955). 28 yoshida O‘zbekiston Yozuvchilari uyushmasi Buxoro viloyat bo‘limi mas’ul kotibligiga tayinlangan. U 1960—1962-yillarda Moskvada Oliy adabiyot kursida tahsil oldi. 

Toshpo‘lat Hamid „Asqad Muxtorning badiiy mahorati“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini yozdi va uni 1969-yilning may oyida muvaffaqiyatli himoya qildi. U Buxoro davlat pedagogika institutida o‘qituvchi, o‘zbek adabiyoti kafedrasi mudiri, O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Buxoro viloyat bo‘limida (1955—1970), „Buxoro haqiqati“ gazetasida bosh muharrir bo‘lib ishladi (1970—1979-yillar va 1983-yildan vafotiga qadar).

Toshpo‘lat Hamid 1984-yilda 57 yoshida og‘ir kasallik natijasida vafot etdi.

Asarlari 
Toshpo‘lat Hamid „Quyosh sha’niga“, „Tumbazlar sadosi“, „Asrorqulning qo‘chqori“ (1960), „Mening asrim“ (1965), „Manzil“, „Bo‘ston navolari“, „Quvg‘in“, „Binafsha ufqlar“ (1973), „Родина аистов“, „Tog‘larga boq, tog‘larga“, „Qo‘shiqlar qanotida“ (1974) nomli she’riy kitoblari muallifi. U „Tilla darvoza“ (1972), „Qora kiyik“ (1973), „Mozorlar sotilmaydi“ (1974), „Gulob“ (1975) kabi dostonlar yozgan.

Manbalar 

Shoirlar
Jurnalistlar
Buxoro davlat universiteti bitiruvchilari
Juma Namozov

Juma Namozovich Namozov (1922—2003) — iqtisodchi olim va tashkiotchi rahbar. Iqtisod fanlari nomzodi (1962), professor. Xalq maorifi a’lochisi, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan xalq maorifi xodimi. Buxoro davlat universiteti rektori (1961—1978).

Tarjimayi holi 
Juma Namozov 1922-yil 12-noyabrda hozirgi Navoiy viloyati Qiziltepa tumanidagi Vang‘ozi qishlog‘ida dehqon oilasida tug‘ilgan. 1939-yilda o‘rta maktabni tugatib, o‘zi o‘qigan maktabda tarix-geografiya fanlari o‘qituvchisi bo‘lib ishlagan. Shu yilning avgustida harbiy xizmatga chaqirilgan.

Ikkinchi jahon urushi yillarida bo‘linma komandiri, harbiy qism siyosiy ishlari tashkilotchisi sifatida Rossiya, Ukraina, Boltiqbo‘yi, Polsha yerlarini bosqinchilardan ozod etishda kurash olib bordi. Ikki marta „Qizil yulduz“ ordeni, „Jasorati uchun“, „Jangovarligi uchun“ medallari va „Birinchi darajali Vatan urushi“ ordeni  va ko‘plab medallar, faxriy yorliqlar bilan taqdirlandi.

Urushdan so‘ng Qiziltepa tumani hamda Buxoro viloyati rahbariy idoralarida faoliyat olib bordi. 1957—1961-yillarda Buxoro viloyat ijroiya qo‘mitasi raisi lavozimida ishladi. G‘o‘za barglarini zaharli vositalar bilan to‘kish jarayonida zaxarlanib, uzoq vaqt davolandi.

Juma Namozov 1958-yilda aspiranturaning sirtqi bo‘limiga o‘qishga kirib, 1962-yilda iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi. U 1962-yildan umrining oxiriga qadar Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)ning Iqtisod nazariyasi  kafedrasi mudiri, kafedra professori lavozimlarida ishlagan. Juma Namozov 1961-yildan 1978-yilgacha Buxoro davlat universitetining rektori vazifasida faoliyat yuritgan.

Juma Namozov o‘z mehnat faoliyati davida „Mehnat Qizil Bayroq“ va „Hurmat Belgisi“ ordenlari, bir qator medallar bilan mukofotlangan.

Juma Namozov 2003-yil 6-dekabrda 81 yoshida vafot etgan.

Manbalar 
Buxoro davlat universiteti rektorlari
Buxoro davlat universiteti professorlari
Iqtisodchilar
Professorlar
Narzulla Muslimov

Narzulla Alixonovich Muslimov (1961-yil 29-mart, Chimkent, Qozogʻiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori (2007), professor (2009).

Biografiyasi
Narzulla Muslimov 1961-yil  29-martda Chimkentning Eski Iqon qishlogʻida tugʻilgan. 1978—1982-yillarda Toshkent davlat pedagogika institutini umumiy texnika fanlari va mehnat oʻqituvchisi mutaxassisligi boʻyicha tugatgan. 1984—1991-yillarda Toshkent davlat pedagogika institutining ilmiy tadqiqot boʻlimida laborant, katta laborant, kichik ilmiy xodim, katta ilmiy xodim, 1991—1992-yillarda „Mehnat ta’limi metodikasi“ kafedrasi oʻqituvchisi, 1992—1997-yillarda „Ishlab chiqarish asoslari“ kafedrasi mudiri, 1997—2008-yillarda Toshkent davlat pedagogika universiteti kasb ta’limi fakulteti dekani, 2008—2010-yillarda  magistratura boʻlimi boshligʻi, 2010—2012-yillarda Toshkent davlat pedagogika universitetining ilmiy ishlar boʻyicha prorektori lavozimida faoliyat koʻrsatgan. 2013-yildan Toshkent davlat pedagogika universiteti huzuridagi oliy taʼlim muassasalari pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va ularni malakasini oshirish tarmoq markazi direktori.

Oilsi
Oilali,  uch nafar farzandi bor.

Ilmiy faoliyati
Narzulla Muslimov 1991-yilda nomzodlik dissertаsiyasini himoya qilib, pedagogika fanlari nomzodi ilmiy darajasini, 2007-yilda doktorlik dissertаsiyasini  himoya  qilib, pedagogika fanlari doktori ilmiy darajasini olgan, 2009-yilda professor ilmiy unvoni berilgan. 5 ta monografiya, 6 ta darslik, 22 ta oʻquv qoʻllanma, 26 ta oʻquv metodik qoʻllanma muallifi.

Mukofotlari
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligiga 20 yil“ esdalik nishoni (2006).

Manbalar 

Chimkent viloyatida tugʻilganlar
Oʻzbekiston olimlari
Fan doktorlari
Professorlar
Dekanlar
Axtam Oʻrolov

Axtam Sindorovich Oʻrolov (1947-yil 13-aprel, Qoʻshrabot tumani, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, arxitektura fanlari doktori (1998), professor (2018).

Biografiyasi
Axtam Oʻrolov 1947-yil 13-aprelda Qoʻshrabot tumanida tug‘ilgan. 1969-yilda Toshkent politexnika institutini arxitektura mutaxasisligi bo‘yicha bitirgan. 1969—2017-yillarda Samarqand davlat arxitektura-qurilish instituti arxitektura fakultetida assistent, dotsent, professor, kafedra mudiri, fakultet dekani lavozimlarida ishlagan. 2017-yildan ushbu institutning „Arxitekturaviy loyihalash“ kafedrasi professori.

Ilmiy faoliati
Axtam Oʻrolov 1976-yilda Lelingrad muhandislik-qurilish institutida arxitektura fanlari bo‘yicha nomzodlik dissertasiyasini himoya  qilgan. 1998-yili  Toshkent  arxitektura-qurilish  institutida doktorlik dissertasiyasini himoya qilgan. 2018-yilda professor ilmiy unvoni berilgan. 350 dan ziyod ilmiy ishlar, shu jumladan, 14 ta monografiya, 6 ta darslik, 11 ta o‘quv qo‘llanmalar muallifi.

Manbalar 

Oʻzbekiston olimlari
Fan doktorlari
Oʻzbekiston professorlari
Meʼmorlar
Dekanlar
O‘rtacha tezlik

Oʻrtacha tezlik  deb hisoblangan miqdorlar yigʻindisiga aytiladi:

  ,

bu yerda  — tezlikni oʻrtacha hisoblash uchun vaqt oraligʻi , bu tana tezligining fizik vektor miqdori boʻlishi mumkin , tezlikning baʼzi oʻqdagi proyeksiyasi (aytaylik, ), harakat tezligi (tezlik moduli)  yoki yer tezligi  ( traektoriya boʻylab koordinatadir).

Hisoblash natijasi qaysi tezlik oʻrtacha hisoblanganiga bogʻliq. Shunday qilib, agar u oʻrtacha hisoblansa , Bu
  ,

bu yerda  Va  vaqtning oxirgi va boshlangʻich momentlarida harakatlanuvchi nuqtaning radius vektorlari va agar tezlik moduli oʻrtacha hisoblansa. , Bu

  ,

bu yerda  — koʻrib chiqilayotgan vaqt oraligʻida bosib oʻtgan masofa. Birinchi holda, oʻrtacha tezlik vektor, ikkinchisida skaler boʻladi. Raqamli farq ham bor: masalan, tana radiusli aylana atrofida toʻliq inqilob qilganda , Bu , A 

Qoʻshimcha tushuntirishlar boʻlmasa, kundalik vaziyatlarda (avtomobilni haydash va hokazo) P.) oʻrtacha tezlik odatda harakatning oʻrtacha tezligi deb tushuniladi  .

Vaqt oʻtishi bilan  tana bir tekis harakat qiladi va masofani bosib oʻtadi , keyin vaqt oʻtishi bilan  — masofa  va hokazo, keyin bu boʻlimlarning har birida tezlik moduli boʻlgan , va butun harakat vaqti uchun boʻladi:

  .

Xuddi shu muddat bilan  harakatning oʻrtacha tezligi tananing tezliklarining oʻrtacha arifmetik qiymatiga teng  . Ammo, agar tana teng boʻlmagan vaqt oraligʻida turli tezliklarda harakat qilsa, oʻrtacha tezlikni tegishli nisbiy vaqt oraliqlariga teng ogʻirliklar bilan ushbu tezliklarning oʻrtacha arifmetik qiymati sifatida hisoblash mumkin.  .

Agar masofalar bir xil boʻlsa  muddatlar emas, balki vaziyat oʻzgaradi. Aytaylik, agar mashina yarim yoʻlda 180 km/soat, ikkinchi yarmi esa 20 km/soat tezlikda ketayotgan boʻlsa, u holda oʻrtacha tezlik 36 km/soat (100 km/soat emas) boʻlar edi. Bu kabi misollarda oʻrtacha tezlik alohida, teng boʻlimlardagi barcha tezliklarning oʻrtacha garmonikiga teng. Agar boʻlimlar bir-biriga teng boʻlmasa, u holda oʻrtacha tezlik ogʻirliklari bilan barcha tezliklarning oʻrtacha ogʻirlikdagi garmonikiga teng boʻladi — bu tezliklarga mos keladigan kesimlarning nisbiy uzunliklari.

Adabiyotlar 
 Strelkov — „Mexanika va Molekulyar fizika“
 Oʻlmasova — „Mexanika va Molekulyar fizika“
Fizika
Mexanika
Jahongir Zaynalov

Jahongir Rasulovich Zaynalov  (1950-yil 30-aprel, Samarqand shahri, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik iqtisodchi olim, iqtisodiyot fanlari doktori (1992), professor (1994).

Biografiyasi
Jahongir Zaynalov 1950-yil 30-aprelda Samarqand shahrida tuʻgilgan. 1967—1971-yillarda Samarqand kooperativ instituti iqtisod fakultetida tahsil olgan. 1971—1972-yillarda Buxoro kooperativ texnikumi o‘qituvchisi, 1972—1973-yillarda harbiy xizmatda, 1973—1976-yillarda O‘zbekiston SSR Qishloq  xo‘jaligi vazirligi Samarqand viloyati paxtachilik sovxozlari tresti katta iqtisodchisi,  1975—1976-yillarda viloyat qorako‘lchilik tresti katta iqtisodchisi, 1976—1979-yillarda Samarqand kooperativ instituti „Savdo va iqtisod“ kafedrasi assistenti, 1979-yilda „Moliya va kredit“ kafedrasi assistenti, 1982—1987-yillarda Samarqand kooperativ instituti „Moliya va kredit“ kafedrasi mudiri, 1987—1989-yillarda „Moliya va statistika“ kafedrasi dotsenti, bir vaqtning 
o‘zida „Hisob va iqtisod“ fakulteti dekani, 1992—1993-yillarda Samarqand kooperativ instituti „Tahlil va moliya“ kafedrasi dotsenti, 1993—1997-yillarda „Moliya va kredit“ kafedrasining mudiri, bir vaqtning o‘zida 1994-yildan „Soliq va soliqqa solish“ markazi rahbari, 1997—2004-yillarda „Moliya va kredit“ kafedrasi mudiri, sonʻgra „Moliya va kredit“ fakulteti dekani, 2004-yilda Samarqand iqtisodiyot va servis instituti „Moliya va sug‘urta xizmatlari“ kafedrasi mudiri va „Bank-moliya xizmatlari“ fakulteti dekani, 2004—2013-yillarda „Moliya va sug‘urta xizmatlari“ kafedrasi mudiri, 2013—2016-yillarda magistratura  bo‘limi boshlig‘i, 2016—2020-yillarda „Moliya va sug‘urta xizmatlari“ kafedrasi mudiri vazifasida faoliyat olib borgan. 2020-yildan „Moliya“ kafedrasi mudiri.

Ilmiy faoliyati
1979—1981-yillarda Moskva xalq xo‘jalik instituti aspiranturasida, 1989—1992-yillarda Rossiya iqtisodiy akademiyasining doktoranturasida oʻqigan. Xalqaro Yevroosiyo iqtisodiyot akademiyasining akademigi (2006), Texnologiyalarni rivojlantirish xalqaro akademiyasining akademigi (2007).

Mukofotlari
 „Oliy ta’lim a’lochisi“ koʻkrak nishoni (1999);
 „O‘zbekiston  Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim fidoiysi“ koʻkrak nishoni (2000);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligiga 15 yil“ esdalik nishoni (2006);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligiga 20 yil“ esdalik nishoni (2011);
 „Oʻzbekiston Konstitutsiyasiga 25 yil“ esdalik nishoni (2017).

Manbalar 

Iqtisodchilar
Oʻzbekiston olimlari
Fan doktorlari
Professorlar
Dekanlar
Said Abdullo

Said Abdullo Nuri (Abdullo Nuriddinovich Saidov, ; 15-mart 1947-yil, Oshtiyon — 9-avgust 2006-yil, Dushanbe) — tojik diniy va siyosiy arbobi, Tojikiston Islom Uygʻonish partiya rahbari (1993 — 2006). Tojikistondagi fuqarolar urushi davrida u Birlashgan tojik muxolifatiga rahbarlik qilgan. 1997-yilda muxolifat yetakchisi sifatida u prezident Emomali Rahmonov bilan tinchlik shartnomasini imzolagan va bu fuqarolar urushiga barham bergan.

Biografiyasi 
1947-yil 15-martda Tojikiston SSR Garm viloyati, Sangvor tumani, Oshtiyon togʻli qishlogʻida dindor oilada tugʻilgan. U oiladagi sakkiz nafar farzandning toʻrtinchi farzandi edi. Otasi Nuriddin Saidov (1900—1982) - Raipo va Argʻankoʻl qishloq kengashi raisi boʻlgan, ikki marta uylangan (birinchi turmushidan ikki farzandi bor). Uning ota-bobolari ham, otasi ham, onasi ham oʻqimishli va dindor odamlar boʻlib, ularning bir qismi Buxoro madrasasida tahsil olgan. Saidovlarning oilaviy rivoyatlariga koʻra, ularning katta bobolaridan biri, Vaxsh daryosi vodiysida Buxoro amirligining beklaridan birining hukmdori boʻlgan.

U dastlabki diniy taʼlimni oʻz hududida muhim lavozimlarda ishlagan boʻlishiga qaramay, juda taqvodor va dindor kishi boʻlgan otasidan olgan. 1952-yilda Sangvor tumani tugatilishi munosabati bilan uning aksariyat aholisi paxta yetishtirish uchun Vaxsh daryosi vodiysiga majburan koʻchirildi. Nuriddin Saidov oilasi bilan Tojikiston janubidagi Vaxsh viloyatidagi „Turkmaniston“ sovxoziga yuborildi.

1973-yilda birinchi marta SSSR KGB tomonidan islomiy vaʼzlar uchun hibsga olingan. Dushanbeda u Qur’on boʻyicha mutaxassis Mavlaviy Hindustoniy (Qori Muhammadjon Rustamov) bilan uchrashdi, u koʻplab haj ziyoratlarini amalga oshirib, atrofida diniy yoshlarni tashkil qildi. 1973-yilda islomni noqonuniy targʻib qilgani uchun hibsga olingan. Keyingi yili u islomiy radikallar Nahzati Islomiyning noqonuniy yoshlar tashkilotini tuzdi.

Vafoti 
Said Abdullo Nuriy 2006-yil 9-avgustda ogʻir va uzoq davom etgan kasallik — saraton kasalligidan vafot etdi. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, u nomaʼlum zahar bilan zaharlangan. U 11-avgust kuni Dushanbe shahri yaqinidagi Roʻdakiy tumanidagi Guliston qishloq fuqarolar yigʻini hududidagi  yonidagi Sariosiyo qabristoniga dafn qilindi. Dafn marosimida butun Tojikistondan, shuningdek, xorijdan kelgan bir necha oʻn minglab odamlar ishtirok etdi.

Mukofotlari 
 I darajali „Zarrintoch“ ordeni (2007-yil, vafotidan keyin).

Manbalar

Havolalar 
 
 
Zarrintoj ordeni sohiblari
Dushanbeda vafot etganlar
2006-yilda vafot etganlar
9-avgustda vafot etganlar
1947-yilda tugʻilganlar
15-martda tugʻilganlar
Abdurashid Abduqayumov

Abdurashid Abduqayumov (1943-yil 1-fevral, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari doktori (1993), professor (1996).

Biografiyasi
Abdurashid Abduqayumov 1943-yil 1-fevral Toshkent shahrida tugʻilgan. 1966-yilda Toshkent politexnika instituti muhandis-fizika fakultetini tugatgan. 1973-yilda Toshkent politexnika institutining katta oʻqituvchisi, 1975-yilda dotsent, 1987—1991-yillarda „Radioelektron vositalar tuzish va tehnologiyasi“ kafedrasi mudiri, 1991—1997-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti „Radioelektron vositalar tuzish va tehnologiyasi“ kafedrasi mudiri, 1997—2008-yillarda Toshkent davlat aviatsiya institutida „Uchish apparatlari va aeroportlarning radioelektron jihozlari“ kafedrasi mudiri, 2008—2013-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti aviatsiya fakulteti „Uchish apparatlari va aeroportlarning radioelektron jihozlari“ kafedrasi mudiri, 2013—2016-yillarda universitet professori, 2016—2017-yillarda Toshkent temir yoʻl muhandislari instituti professori, 2017—2020-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti professori, 2020—2022-yillarda Toshkent davlat transport universiteti „Aeronavigatsiya tizimlari“ kafedrasi professori vazifasida faoliyat koʻrsatgan. 2022-yildan Toshkent davlat transport universiteti „Radioelektron qurilmalar va tizimlar“ kafedrasi professori.

Iliy faoliyati
Abdurashid Abduqayumov 1972-yilda „Sanoat avtomatikasining koʻp turgʻunli tarkibiy qismlarini yaratish va tadqiq qilish“ mavzusida nomzodlik  dissertatsiyasini  himoya  qilgan. 1993-yilda „Boshqaruv tizimlarining chastota-fazaviy elektromexanik koʻpturgʻunli tarkibiy qismlari“ mavzusida  doktorlik dissertatsiyasini yoqlagan. 1996-yilda professor ilmiy unvoni berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston olimlari
Fan doktorlari
Oʻzbekiston professorlari
Matthew Steenvoorden

Matthew Steenvoorden (1993-yil 9-yanvarda tugʻilgan) — asli indoneziyalik gollandiyalik professional futbolchi, Oʻzbekiston Superligasining „Paxtakor“ klubida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.

Futbolchilik faoliyati 
U ilgari „Feyenoord“, „Excelsior“ va „FC Dordrecht“ klublarida toʻp tepgan. U Gollandiyadan tashqari Xorvatiya chempionatida ham oʻynagan. 2019-yil oʻrtalarida u Xorvatiyaning „HNK Gorica“ klubi bilan shartnoma imzoladi. 2023-yil 28-iyulda Oʻzbekiston Superligasining „Paxtakor“ klubi bilan 1,5 yillik shartnoma imzoladi. 2024-yil "Paxtakor" jamoasini tark etgan.

Terma jamoadagi faoliyati 
Steenvoorden 2011—2012-yillar Niderlandiya yoshlar terma jamoasida toʻp surgan.

Manbalar

Havolalar 
 
 Matthew Steenvoorden at Soccerway
1993-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Niderland erkak futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Erkaklar futbol markaziy himoyachilari
Atirau xalqaro aeroporti

ATMA Atirau aeroporti ()  Qozogʻistonning Atiraudan shahridan  shimoli-gʻarbda joylashgan aeroport. Bu dunyodagi eng past xalqaro tijorat aeroporti boʻlib, dengiz sathidan  pastda.

Tarixi 

ATMA kompaniyasi 1994-yilda aeroportning qurish va ishlatish modeli sifatida xususiylashtirilganda Airau aeroportining ekspluatatsion huquqlarini aeroport olgan edi. ATMA Mağdenli Yer Hizmetleri va Atirau mintaqaviy maʼmuriyati oʻrtasidagi qoʻshma korxona boʻlib, har ikki tomon 50% dan ulushga ega. Bu Atiraudagi yagona aeroport va Qozogʻistondagi oʻn uchta xalqaro aeroportdan biri.

Mintaqa Qozogʻiston iqtisodiyoti uchun juda muhim, chunki u Kaspiy dengizidagi neft qidiruv maydonchalari va platformalariga juda yaqin joylashgan. Shahar koʻplab neft va qurilish kompaniyalari uchun tayanch shahar sanaladi.

2007-yilda ATMA yangi terminal binosi hamda yangi uzunroq uchish-qoʻnish yoʻlagi qurilishini yakunladi. Umumiy maydoni  ni oʻrab olgan, yangi terminal soatiga 600 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish imkoniyatiga ega. Yoʻlovchilar zamonaviylashtirilgan CIP va VIP zallaridan ham foydalanishlari mumkin. Terminal boʻylab Wi-Fi internetga ulanish, jumladan CIP va VIP zallari mavjud. Loyihani taʼmirlash natijasida xalqaro va ichki kelish terminallarida konveyer tizimi oʻrnatilib, yoʻlovchi chiptalarini rasmiylashtirishda qulaylik yaratish maqsadida banklarda kompyuterlashtirilgan cheklar ishga tushirildi. Samolyotga chiqish yoʻlovchilarni terminaldan samolyotgacha avtobusda tashish orqali amalga oshiriladi.

2019-yilda u Qozogʻistondagi eng gavjum beshinchi aeroport boʻldi, chunki aeroport orqali 937 032 yoʻlovchi tashrif buyurgan.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Yoʻlovchi tashish

Yuk tashish

Yana qarang 
 Yerning ekstremal nuqtalari — transport orqali erishish mumkin boʻlgan eng past nuqta
 Dengiz sathidan past balandlikdagi quruqlikdagi joylar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 
 Atirau aeroporti rasmiy sayti
Qozogʻiston aeroportlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Qozogʻiston
Jakiya Beysenboyev

Jakiya Beysenboyev (Beysembaev; , 1932-yil, Omsk, Gʻarbiy Sibir hududi, Rossiya SFSR — 1997-yil) — musulmon diniy rahnamosi, 1972—1979-yillarda Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari diniy boshqarmasi (SADUM) qoshidagi Qozoq qoziyatining qozisi.

Biografiyasi 
Jakiya Beysenboyevning ota-onasi Sovet hukumati tomonidan taʼqiblar tufayli Rossiya hududiga koʻchib oʻtishga majbur boʻldi. U 1932-yilda Omsk shahrida tavallud topgan. 1959-yilda Olmaota masjidiga yoʻllanma oldi va Buxorodagi Mir Arab madrasasiga oʻqishga kirdi. 1968-yil may oyida Olmaota masjidiga imom etib tayinlandi. 1970-yilda Makkaga haj safariga bordi keyin Nigeriya, Jazoir va Maliga sayohat qildi. 1971—1972-yillarda Damashq universitetida tahsil olgan. 1972-yilda qozogʻistonlik Kaziy Gilmani Sadouakas vafotidan soʻng uning vorisi boʻldi. 1979-yilda Dushanbeda boʻlib oʻtgan Islom konferensiyasida muftiy Ziyovuddinxon Boboxonov kutilmaganda Beysenboyevni lavozimidan chetlatib, uning oʻrniga avval qoziy kotibi boʻlgan Ratbek Nysanboevni tayinladi.

1980-yilda — Koʻkchetov masjidida imom-xatib etib saylandi. Beysenboyevning saʼy-harakatlari bilan masjid binosi dindorlarga qaytarildi. 1997-yilda vafot etgan. 2015-yilda Koʻkchetovda yangi masjid qurildi. Yangi masjid bu hududda xalqni ongiga singdirishda katta hissa qoʻshgan tarixiy shaxs Navon Hazorat (1843—1916) nomi bilan atalganligi sababli, eski masjid nomini oʻzgartirishga toʻgʻri keldi. Koʻpchilikning talabiga koʻra masjidga Jakiya Beysenboyev nomi berildi.

Ushbu quvonchli voqea uchun maxsus kelgan Qozogʻiston musulmonlari diniy boshqarmasi noib muftiysi Serikbay hoji Oraz masjidga yigʻilganlarni tabriklab, oʻsha shaxsning shogirdi ekanini aytdi.

Manbalar 

1997-yilda vafot etganlar
1932-yilda tugʻilganlar
Mir Arab madrasasida tahsil olganlar