MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Katta adron kollayderi

Katta adron kollayderi yoki Katta adron toʻqnashtiruvchisi (ing. "Large Hadron Collider", LHC) - zaryadlangan zarralarni tezlatuvchi majmua. Fransiya va Shveysariya chegarasida, yer sathidan 175 m pastda joylashgan. Aylana shaklida qurilgan tunneli uzunligi 27 km. Dunyodagi eng katta va quvvatli zarracha tezlatkichidir.

Kollayderni qurishdan asosiy maqsad Higgs bozoni mavjud yoki mavjud emasligini aniqlashdir. Asosiy tajriba bunday oʻtkaziladi: har birining energiyasi 7 TeV boʻlgan protonlar yoki 574 TeV boʻlgan qoʻrgʻoshin yadrolari yorugʻlik tezligining 99.9999991%ida qarama-qarshi tomondan uchirilib, toʻqnashtiriladi. Toʻqnashuv natijasida ajralib chiqqan zarrachalar qayd etiladi va ular orasidan Higgs bozoni xususiyatlariga ega boʻlgani qidiriladi. Higgs bozoni mavjudligi hozirgi Standart Model nazariyasini toʻliq tasdiqlashi kerak (Standart Model gipoteza emas, zero boshqa tajribalar uning katta qismi toʻgʻriligini isbotlagan). Aks holda massaning qayerdan paydo boʻlishi haqida yangi faraz qurib, Standart Modelga oʻzgartirish kiritishga toʻgʻri keladi.

Umumiy qiymati taxminan € 3,2-6,4 milliard boʻlgan bu loyihada 100 dan ortiq mamlakat olimlari, jumladan Oʻzbekiston fiziklari ham qatnashishadi.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti
 Fizika fani oltin davr arafasida

Fizika
Internet domeni

Domen (lot. dominium — mulk) — 1) Gʻarbiy Yevropada oʻrta asrlarda pomestye (votchina)ning bir qismi, yer egasi (feodal) unda oʻz xoʻjaligini yurgizgan; 2) qirolga tegishli vorisiy yerlar yigʻindisi (qirol D.i).

Domenning vazifasi bor-yo'g'i saytingiz nomini internetda esda qolarli bo'lishini ta'minlash uchun kerak. Agar siz bepul hosterlardan birining xizmatidan foydalanadigan bo'lsangiz, sizga domen sotib olishning keragi bo'lmasligi mumkin. Chunki sizga ular sayt nomini ham birga berishadi. 
Masalan: ***.nm.ru yoki ***.awardspace.com. Bunda *** - siz beradigan nom. Sayt nomining  bunday ko'rinishi sizga qanday taassurot beradi? Albatta, uchinchi  darajali domendagi saytlar nomi u qadar ta'sirli va esda qolarli bo'lmaydi. Solishtirib ko'ring: www.comsoft.uz va www.comsoft.narod.ru.
Agar siz saytni internetga joylashtirsangiz-da, lekin unga domen sotib olmasangiz, sizning saytingiz nomi quyidagicha ko'rinishga ega bo'ladi:
http://80.80.210.217/
Bu IP-manzil sizning saytingiz joylashgan server kompyuterning IP-manzili. Odatda bunday ko'rinishda saytni ochishga yo'l qo'yilmaydi. Ochiq ko'rinib turgan IP-manzil xakerlar uchun o'ljaning o'zginasi bo'lishi mumkin.
Domenlar narxi ham turlicha: Oʻzbekistonda .com, .net, .org, .net domenlarida saytni ro'yhatdan o'tkazish bir yilga o'rtacha 20 ming so'm bo'lsa, G'arbliklar ushbu domenlar uchun yiliga o'rtacha 10-13 ming so'm (8-10$) so'rashadi (Ammo arzoniga yopishmasdan, bir narsani ham hisobga oling: 
Dunyodagi eng birinchi domen bu - symbolics.com bo'lib bu domen Symbolics registoriga tegishli.

Dunyodagi birinchi domenlar ro'yxati

Manbalar 

Internet
Yekaterina Xilko

Yekaterina Vikorovna Xilko (1982-yil 25-mart tug`ilgan) - Oʻzbekistonlik gimnastchi, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat ko'rsatgan sportchi, xalqaro toifadagi sport ustasi. Pekinda bo'lib o'tgan  2008-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlari bronza medali sohibasi.

Havolalar 
 UzReport:Pekin 2008: Yekaterina Xilko bronza medal sohibi!
 Gov.uz-Olimpiya oʻyinlarida muvaffaqiyatli...

Oʻzbekiston olimpiya gimnastikachilari
Anton Fokin

Anton Viktorovich Fokin (1982-yil, 13-noyabr) - Oʻzbekistonlik gimnast. Gimnastika boʻyicha 2007-yilgi Jahon Chempionati bronza medali sohibi. Shuningdek, Pekinda boʻlib oʻtgan 2008-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ham muvaffaqiyatli ishtirok qilib bronza medali sohibi boʻldi.

Oʻzbekistonlik erkak sport gimnastikachilar
Oʻzbekiston gimnastikachilari
Oʻzbekiston olimpiya gimnastikachilari
Boris Yeltsin

Boris Nikolayevich Yeltsin (; 1-fevral, 1931 — 23-aprel, 2007) Rossiya Federatsiyasining birinchi prezidenti boʻlgan (1991—1999-yillar mobaynida).

Dehqon oilasida tugʻilgan. Ural (Sverdlovsk) politexnika institutini tugatgan (1955). 1955-yildan qurilish tashkilotlarida ishlagan. 1963-yildan Sverdlovsk uysozlik kombinatida bosh muhandis, direktor. 1968-yildan KPSS Sverdlovsk viloyat qoʻmitasi qurilish boʻlimi mudiri, kotibi. 1976-yildan Sverdlovsk viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi, 1985-yildan KPSS MK kotibi, KPSS Moskva shahar qoʻmitasi birinchi kotibi. 1986-yildan KPSS MK Siyosiy byurosi aʼzoligiga nomzod. MKning 1987-yil oktabr Plenumidagi tanqidiy chiqishidan soʻng Moskva shahar qoʻmitasi birinchi kotibligidan olib tashlandi, soʻng KPSS MK Siyosiy byurosidan chiqarildi; SSSR Davlat qurilish qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari — SSSR vaziri etib tayinlandi. 1989-yili demokratik kuchlar koʻmagida SSSR xalq deputati etib saylandi. 1990-yil KPSS safidan chiqdi. 1990—91 ylarda RSFSR Oliy Kengashi raisi. 1991-yil iyundan 2000-yilgacha Rossiya Federatsiyasi prezidenti. 1991-yil avgustda Favqulodda holat boʻyicha davlat qoʻmitasi faoliyatiga qarshilik koʻrsatishga boshchilik qildi. 1991-yil dekabrda Ukraina va Belarus rahbarlari bilan birgalikda SSSRning tugatilganligi va MDHning tuzilganligi toʻgʻrisidagi Belaya Veja pushchasi bitimini imzoladi. 1999-yil 31-dekabrida Rossiya Federatsiyasi prezidenti lavozimidan muddatidan ilgari isteʼfoga chiqdi. „Mavjud masala yuzasidan dil izhori“ (1990), „Prezident xotiralari“ (1994) kitoblari muallifi.

Yeltsin hukumat tepasiga SSSR boʻlinganda keldi. 1991-yil 12-iyunida u 57% ovoz bilan RSFSR prezidenti qilib saylandi. Biroq bundan keyin boʻlgan iqtisodiy va siyosiy boʻhronlar tufayli Yeltsin avvalboshdagi shuhratini yoʻqotdi. Yeltsin davri korrupsiya, iqtisodiy inqiroz va jiddiy siyosiy hamda ijtimoiy muammolar davri boʻldi. Muhlati oxiriga kelib Yeltsinning reytingi 2% atrofida edi.

Yeltsin mamlakat iqtisodiyotini erkin bozor shakliga keltirish uchun narxlar liberalizatsiyasi va xususiylashtirish dasturlarini boshlab yubordi. Korrupsiya va boshqa faktorlar tufayli milliy boylikning katta qismi kichik doiradagi odamlar qoʻliga tushib qoldi.

2000-yil boʻsagʻasida Yeltsin isteʼfoga chiqayotganini eʼlon qilib, prezidentlikni Vladimir Putinga topshirdi.

Boris Yeltsin 2007-yilning 23-aprelida yurak yetishmovchiligidan vafot etdi.

Manbalar

Havolalar 
 Boris Yeltsin memuarlari 

2007-yilda vafot etganlar
Rossiya prezidentlari
Futurama

Futurama Amerika multserialidir. Ilmiy-fantastik komediya janridadir. Matt Groening va David X. Cohen tomonidan Fox telekanali uchun yaratilgan. Serial 1999-yili muzlab qolib, 3000-yilda uygʻongan Nyu-Yorklik pizza tashuvchi Philip J. Fry haqida hikoya qiladi.

Serialning 1999—2003-yillar orasida 4 mavsumi tayyorlanib, Fox telekanalida efirga uzatildi. Uzoq tanaffusdan soʻng, 2007-yil oxirida 5-mavsum ustida ish boshlandi va u 2008-yil yanvaridan Comedy Central kanalida koʻrsatilmoqda. Serial nomi inglizcha future — kelajak va panorama soʻzlaridandir (qolaversa, "Futurama" nomi bilan 1939-yilgi Nyu York butunjahon koʻrgazmasidagi bir pavilyon nomlangandi, serial asoschilari oʻsha pavilyondan ilhomlanishgan).

Qahramonlar 
Futuramadagi voqealar XXXI-asr boshida boʻlib oʻtadi. Asosiy qahramonlar «Planet Express» yuk tashish xizmati shirkatida ishlashadi. Ular quyidagilardir:
Philip J. Fry (Billy West) Philip J. Fry yosh, odatda omadsiz pizza tashuvchi yigitdir. U 2000-yil kirib kelishi bilan krionika laboratoriyasida muzlab qolib, 2999-yil oxirida uygʻonadi. Shundan soʻng u egasi uning yagona tirik qarindoshi Professor Farnsworth boʻlgan Planet Express shirkatiga ishga joylashadi.
Turanga Leela (Katey Sagal) Leela bir koʻzli yosh ayol boʻlib, Planet Express shirkatida fazoviy kema dargʻasi boʻlib ishlaydi. Fry uni sevishini bilsa-da, ancha vaqtgacha u bilan yaqin munosabatlar boshlashdan bosh tortadi.
Bender Bending Rodríguez (John DiMaggio) Bender piyonista, sigara ishqibozi, mayda oʻgʻri, mizantrop, xudbin robotdir. Meksika zavodlaridan birida metall egish uchun maxsus ishlab chiqarilgan bu robot Planet Expressda savdo menejeri yordamchisi va keyinchalik oshpaz boʻlib ishlaydi. U Fryning eng yaqin doʻsti va xonadoshi hamdir.
Professor Hubert J. Farnsworth (Billy West) Taxminan 168 yashar Professor Hubert Farnsworth Fryning uzoq jiyani va yagona tirik qarindoshidir. Farnsworth oʻzining gʻaroyib tajriba va ixtirolari ustidagi ishlariga ketadigan xarajatni qoplash uchun Planet Expressga asos solgan.
Dr. John A. Zoidberg (Billy West) Zoidberg Decapod 10 sayyorasidan kelgan qisqichbaqasimon kelgindidir. Planet Expressda tabib vazifasida ishlasa-da, uning odam anatomiyasidan ham deyarli xabari yoʻq. Zoidberg qashshoq hayot kechiradi va uning Frydan boshqa doʻsti yoʻq.
Amy Wong (Lauren Tom) Amy Planet Expressda amaliyot oʻtayotgan muhandis-talaba qizdir. Mars sayyorasida uning badavlat ota-onasi yashaydi. Marsda tugʻilgan boʻlsa-da, xitoylik qilib tasvirlangan.
Hermes Conrad (Phil LaMarr) Hermes Planet Express buxgalteridir. Yamaykalik Hermes 37-darajali qogʻozboz boʻlib, bundan juda faxrlanadi. Shuningdek u limbo oʻyini chempioni hamdir.

Manbalar 

AQSh teleseriallari
Animatsion teleseriallar
Futurama
Fox Broadcasting Company dasturlari
Comedy Central dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
1990-yillar teleseriallari
1990-yillar animatsion teleseriallari
2000-yillar teleseriallari
2000-yillar animatsion teleseriallari
2010-yillar teleseriallari
2010-yillar animatsion teleseriallari
Nokia 5800

Nokia 5800 XpressMusic — Nokia kompaniyasining navbatdagi mahsuloti. 2 oktyabrda London shahrida taqdimoti boʻlib oʻtdi. Muhim koʻrsatkichlaridan barmoq va stilus bilan boshqarish imkonining mavjudligi. Telefon 3.2 dyuymlik ekran, Carl Zeiss optikali 3.2 megapikselli kamera, GPS, WiFi va 8 Gb xotira (16 Gb — gacha oshirish mumkin.) ga ega. GSM, EGPRS, WCDMA, HSDPA tarmoqlarida ishlaydi.

Manbalar 

Mobil telefonlar
Oʻxshashlik (geometriya)

Oʻxshashlik koeffitsienti – oʻxshash koʻpburchaklarning mos tomonlari nisbatiga teng boʻlgan son.

Yana qarang 
 Uchburchak

Matematika
Geometriya
Philip J. Fry

Philip J. Fry (talaffuzi: Filip Jey Fray; 1974-yilda tugʻilgan) Futurama serialining bosh qahramonidir. Fry 1999-yilda tasodifan muzlab qolib, 3000-yil arafasida eritib olinadi. Fryga Billy West ovoz bergan.

Fryning laqmaligi tufayli omad undan tez-tez yuz oʻgiradi. Kollejda uch hafta oʻqib, haydaladi. Bunda uning ota-onasi sabab boʻlgan boʻlishi mumkin — ular Fryni maktabda oʻqitishmagan (mablagʻ tejash maqsadida).

Kelajakka tushib qolgan Fry bir koʻzli qiz Leela va robot Bender bilan tanishib qolib, doʻst tutinadi va birgalikda oʻzining uzoq qarindoshi — Professor Farnsworthni topishadi. Professor ularni oʻzining «Planet Express» shirkatiga ishga oladi. Fry Leelani yoqtirib qoladi, serial davomida uning hislari kuchayadi.

«Roswell That Ends Well» qismida Fry 1947-yilga qaytib, oʻz-oʻziga buva boʻlib qaytadi. Bu hodisa tufayli u genetik anomaliya orttiradi — uning miyasi boshqalarnikidan kamroq ishlaydi. Biroq baʼzi qismlarda u qiyin vaziyatlardan chiqish yoʻlini topa oladi.

Manbalar

Xayoliy qahramonlar

cs:Seznam hlavních postav ve Futuramě#Philip J. Fry
Billy West

William Richard "Billy" Werstine (talaffuzi: Uilyam Richard Billi Verstine; 16-aprel, 1952-yil Detroit, Michiganda tugʻilgan) amerikalik ovoz aktyoridir. The Ren and Stimpy Show, Futurama kabi seriallar qahramonlariga ovoz bergan.

Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
Amerikalik gitarachilar
Nokia N93

Nokia N93 — Nokianing N seriyasida ishlab chiqarilgan salkam mukammal uyali telefon. Nokianing N tizimida yangi avlodlardan biri. Uning qulayligi har tomonga burila olishi va xotirasi kattaligidadir.

Manbalar
Shaxsiy kompyuter

Shaxsiy kompyuter () biror bir kishiga tegishli hamda faqatgina u ishlay oladigan kompyuterdir.

Shaxsiy kompyuter klaviaturasi

Yana qarang 
 Kompyuter
Jack Black

Thomas John „Jack“ Black, Jr. (talaffuzi: Tomas Jon Jek Blek; 28-avgust, 1969-yili tugʻilgan) amerikalik aktyor, komik va musiqachidir. U oʻzining rok uslubida koʻplab musiqiy albomlar chiqargan. Kino sanoatida ham ancha mashhur. Onasi yahudiy. Otasi Shotlandiyalik, yahudiy dinini qabul qilgan.

Hayotining boshlanishi

Musiqadagi karyerasi

Filmografiya 

Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
Yashayotgan insonlar
Grammy mukofoti sovrindorlari
Amerikalik gitarachilar
Amerikalik erkak bola aktyorlar
Amerikalik erkak qoʻshiqnavislar
Amerikalik rok-qoʻshiqchilar
Kabelchi

Kabelchi () — Ben Stiller rejissorligi ostida suratga olingan AQSh qora komediya filmi. Bosh rollarni Jim Carrey va Matthew Broderick oʻynashgan.

Rollarda 
 Jim Carrey — Ernie „Chip“ Douglas (kabelchi)
 Matthew Broderick — Steven M. Kovacs
 Leslie Mann — Robin Harris
 Jack Black — Rick
 George Segal — janob Kovacs
 Diane Baker — Kovacs xonim
 Ben Stiller — Sam Sweet / Stan Sweet
 Eric Roberts — oʻzi

Manbalar

Havolalar  
 

1995-yil filmlari
AQSh filmlari
Columbia Pictures filmlari
AQSh qora komediya filmlari
Sony Pictures filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh komediya filmlari
AQSh triller filmlari
Kung Fu Panda

Kung Fu Panda 2008-yilda ekranlarga chiqarilgan kompyuter-animatsion filmdir. DreamWorks Animation studiyasi mahsuloti. Paramount Pictures kompaniyasi tomonidan tarqatilgan. Kung Fu Panda franshizasining birinchi filmi. Filmga John Stevenson va Mark Osborne rejissyorlik qilishgan. Filmda bosh qahramonlarga Jack Black, Dustin Hoffman, Angelina Jolie, Ian McShane, Seth Rogen, Lucy Liu, David Cross, Randall Duk Kim, James Hong, Dan Fogler, Michael Clarke Duncan va Jackie Chan ovoz bergan. 

Filmning sikvellari — Kung Fu Panda 2 va Kung Fu Panda 3 mos ravishda 2011-yilda va 2016-yilda chiqarildi.

Mazmuni 
Po ismli semiz va qoʻpol panda otasiga uy lagʻmonini tayyorlash va sotishda yordam beradi, shu bilan birga buyuk kung fu jangchisi boʻlishni orzu qiladi. Oogway ismli toshbaqa, kung fu oʻrgatuvchisi „Ajdar jangchisi“ni tanlash vaqti yetib kelganini eʼlon qiladi, ushbu jangchi buyuk kuchga ega boʻladi va oʻsha vodiylar himoyachisiga aylanishi kerak. Oʻsha yerlarda yashovchi barcha hayvonlar va shu bilan birga Po ham jangchi tanlash marosimiga otlanishadi. Ajdar janchisi etib Shifu ismli kung fu ustozi — oʻquvchilari „Qoyilmaqom beshlik“ lardan biri olishiga hech kim shubxa qilmas edi. Vaziyat taqozosi bilan kung fu jangchisi boʻlmagan Po „Ajdar jangchisi“ etib tayinlanadi. Ushbu paytda esa Ajdar kuchiga egalik qilmoqchi boʻlgan Shufining sobiq shogirdlaridan biri Tai Lung ismli bars qamoqdan qochiq ketadi.

Ovoz berganlar 
 Jack Black — Po ismli katta panda
 Dustin Hoffman — Shifu ismli qizil panda
 Randall Duk Kim — Oogway ismli toshbaqa
 Ian McShane — Tai Lung ismli qor qoploni
 Qoyilmaqom beshlik:
 Angelina Jolie — yoʻlbars
 Seth Rogen — beshiktervatar 
 Lucy Liu — ilon  
 David Cross — turna
 Jackie Chan — maymun
 James Hong — janob Ping 
 Dan Fogler — Zeng ismli gʻoz
 Michael Clarke Duncan — kommander Vachir

Manbalar

Havolalar 

 
 
 

2008-yil filmlari
2008-yil animatsion filmlari
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
AQSh kompyuterli animatsion filmlari
AQSh komediya filmlari
Hayvonlar haqidagi animatsion filmlar
Ingliz tilidagi filmlar
DreamWorks Animation filmlari
Paramount Pictures filmlari
IMAX filmlar
AQSh jangari filmlari
Stokgolm

Stokgolm () — Shvetsiya poytaxti. Mamlakatning iqtisodiy va madaniy markazi. Melaren koʻlini Boltiq dengizining Saltshyon qoʻltigʻi bilan bogʻlovchi dare boʻyida va qirgʻoqqa yondosh orollarda joylashgan. Iqlimi moʻʼtadil okean iqlimi, qishi nisbatan yumshoq (yanvarning oʻrtacha temperaturasi — 3°gacha), yozi salqin (iyulning oʻrtacha temperaturasi 18°), seryomgʻir va kuchli shamollar boʻladi. Yillik yogʻin 600 mm chamasida. Atrofidagi kichikroq shaharlar bilan birlashib, Katta S. aglomeratsiyasini tashkil qiladi. Aholisi 751,2 ming kishi (2000). Kadimda (mil. av. 1-asrda) S. oʻrnida qishloq boʻlgan. S. haqidagi ilk maʼlumotlar 1252-yilga oid manbalarda uchraydi. 13-asr oʻrtalarida shahar huquqini olgan, 14-asrdan Shvetsiyaning bosh shahri. Oʻrta asrlarda S. hunarmandchilik markazi, muhim savdo porti boʻlgan. 1900-yillardan sanoati jadal rivojlandi, xususiy banklar tashkil qilindi. Shahar temir yoʻl orqali Gyoteborg, Malmyo va boshqa shaharlar bilan bogʻlandi. S.da xalqaro kongress, konferensiya va muzokaralar oʻtkaziladi. Katta S. mamlakatda ishlab chiqariladigan sanoat mahsulotining 10% ni beradi. Sanoatining asosiy tarmoklari — mashinasozlik va metallsozlik. Mashinasozlik, asosan, elektrotexnika va radioelektronika sohalariga ixtisoslashgan. Shuningdek, oziqovqat sanoati uchun uskunalar, kompressorlar, transport mashinalari ishlab chiqariladi. Poligrafiya sanoati rivojlangan. Yengil, oziqovqat, farmatsevtika va kimyo sanoati korxonalari bor. S.da yirik banklar, sanoat kompaniyalarining boshqaruv organlari joylashgan. S. porti kj ortibtushirish boʻyicha mamlakatda 4oʻrinda. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Metropoliten qurilgan (1973).

Shaharning tarixiy markazi — Eski shahar oʻrta asr koʻrinishini qisman saqlab qolgan. Shaharning savdomaʼmuriy va madaniy markazi — Normalmda riksdag binosi, bank va konsernlar boshqaruv organlari, universitet binosi, opera teatri, markaziy vokzal va boshqa joylashgan.

Meʼmoriy yodgorliklardan oʻrta asrlarda kuril gan Storchyurka va Riddarxolmechyurka romangotika cherkovlari, Drotningxolm va Qirol saroylari, ratusha va boshqa saqlangan.

S. — mamlakatning madaniy va ilmiy markazi. Shaharda universitet, oliy texnika maktabi, tibbiyot instituti, musiqa va boshqa sanʼat maktablari, Shvetsiya Fanlar akademiyasi, Qirollik adabiyot, tarix va osori atiqalar akademiyasi, Qishloq xoʻjaligi akademiyasi, rasadxona, milliy, zamonaviy sanʼat, etnografiya, tabiiytarix, dengiz, ochiq osmon ostidagi va boshqa muzeylar, kutubxonalar bor. S.da 25 dan ortiq teatr, sirk akademiyasi faoliyat koʻrsatadi. 1912-yilda S.da 5Olimpiada oʻyinlari boʻlib oʻtgan.

Stokgolm — Shvetsiyaning poytaxti va eng yirik shahri, madaniyat, media, iqtisodiy va siyosiy markazi.

Havolalar 
 Stokgolm shahrining rasmiy vebsayti (shvedcha)
 Stokgolm shahri boʻyicha qoʻllanma
Praga

Praga — Chexiyaning poytaxti. Mamlakatning siyosiy, iqtisodiy, ilmiy vamadaniy markazi. Vltava daryosining har ikki sohilida. Iqlimi moʻʼtadil, kontinental; yanvarning oʻrtacha temperaturasi 0°, iyulniki 19,2°. Yillik yogʻin 500 mm. Aholisi 1,2 mln. kishi (2000). Alohida maʼmuriy birlik qilib ajratilgan. Shahar tarixiy manbalarda 928 yildan tilga olingan. 10-asrdan Chexiya davlatining poytaxti. P. Yevropadagi yiriksavdo shaharlaridan boʻlgan. Oʻttiz yillik urush (1618—48)dan keyin P.ning mavqei pasaygan. 19-asr oʻrtalaridan yirik sanoat shaxriga aylandi. 1918-yildan Chexoslovakiya Respublikasi poytaxti. 1939-yilda P.ni nemis fashistlari bosib olgan. 1945-yil 9-mayda ulardan ozod qilindi. 1993-yilgacha Chexoslovakiya poytaxti.

P. — xalqaro ahamiyatga ega transport yoʻllari tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. P. mamlakatda ishlab chiqarilayotgan sanoat mahsulotining 1/10 qismini beradi. Mashinasozlikning turli sohalari: avtomobilsozlik,samoletsozlik, motorsozlik, stanoksozlik, elektrotexnika, radioelektronika sanoatlari rivojlangan. Kime, toʻqimachilik, tikuvchilik, poligrafiya, oziq-ovqat sanoati korxonalari ishlab turibdi. Metropoliten qurilgan. Fanlar akademiyasi, Musiqa sanʼati va Tasviriy sanʼat akademiyalari, universitetlar, shu jumladan, Karl universiteti (1348), milliy muzey, milliy galereya, shahar mu-zeyi, 25 dan ortiq teatr va boshqa bor.

P.da 10—18-asrlarga oid meʼmoriy va tarixiy obidalar saqlangan. Vishegrad qalʼasi, gotika sobori (11 —16-asrlar), Qirol saroyi (12—18-asrlar), Belveder saroyi (16-asr) va kad. maydonlar bor. Yangi turar joy binolari, zamo-naviy mehmonxonalar va boshqa jamoat binolari qurilgan.

Praga (Chexcha: Praha) —  Chex Respublikasining poytaxti.

Havolalar 
 Praga shahrining rasmiy vebsayti (chexcha)
 Praga koʻchalari

Manbalar 

Chexiya shaharlari
MHSK stadioni

MHSK Stadioni yoki Markaziy Harbiy Sport Klubi Stadioni Toshkentning Bunyodkor futbol klubi stadionidir. Chilonzor tumanida joylashgan (Mirzo Ulugʻbek metro bekati yaqinida). 1986-yilda qurilgan bu stadion avvalboshda 21 000 kishiga moʻljallangan edi. 2007-08-yillarda taʼmir qilinganidan soʻng hajmi 16 500 kishilik boʻldi.

Stadion 2008-yil noyabr 2009-yil fevral oylari davomida toʻliq buzilib, uning oʻrnida „Bunyodkor“ stadioni qurilgan.

Tarixi 
"MHSK" stadioni — Oʻzbekistondagi  sobiq stadion, Toshkent shahrining Chilonzor tumanida joylashgan. Eng yaqin metro bekati — Mirzo Ulugʻbek.

Ushbu stadion qurilishi 1982-yilda poytaxtimizdagi „ToshGipProGor“ instituti loyihasi boʻyicha boshlangan. Toʻrt yil oʻtib, 1986-yilda stadion foydalanishga topshirildi. Arena 8 gektar maydonni egallagan. Uning stendlari ostida toʻrtta yopiq mashgʻulot zali boʻlib, ularda boks, kurash, gimnastika, basketbol boʻyicha sport seksiyalari faoliyat yuritib, ularda sportchilar mashgʻulotlar olib borishdi. Futbol maydonining perimetri boʻylab yengil atletika uchun yugurish yoʻlaklari joylashgan edi.

Stadionning eski sigʻimi 16500 kishiga moʻljallangan. Bu „Quruvchi“ (keyinchalik klub nomi „Bunyodkor“ deb oʻzgartirilgan) va „MHSK“ futbol klublarining uy stadioni edi. Shuningdek, ushbu stadionda Oʻzbekiston milliy terma jamoasi va Oʻzbekistonning turli yosh toifasidagi boshqa futbol jamoalari oʻz uy uchrashuvlarini oʻtkazishdi. Oʻzbekiston milliy terma jamoasi 2010-yilgi jahon chempionati saralash turnirining bir qator oʻyinlarini ushbu stadionda oʻtkazgan boʻlsa, 2008-yil oktyabr oyida boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatining ham („Paxtakor“ stadioni bilan birga) oʻyinlari ham shu yerda boʻlib oʻtdi.

2008-yilda stadion kapital taʼmirdan chiqarildi. Biroq 2008-yilning noyabri — 2009-yil fevral oylarida stadion konstruksiyalari demontaj qilingan va MHSK majmuasi butunlay buzib tashlangan. Buzilgan stadion oʻrnida 2012-yil sentabr oyida foydalanishga topshirilgan yangi „Bunyodkor“ stadioni qurishga qaror qilindi.

Havolalar 
 MHSK Stadioni 

Oʻzbekistondagi futbol stadionlari
Faoliyati tugatilgan futbol stadionlari
Bob Dylan

Bob Dylan (talaffuzi: Bob Dilan; asl ismi Robert Allen Zimmerman, 24-may, 1941, Duluth, Minnesota, AQSh) amerikalik qoʻshiqchi, shoir, yozuvchi va rassomdir. XX asrning ikkinchi yarmi madaniyatini shakllantirishda katta hissa qoʻshgan. "Blowin' in the Wind" va "The Times They Are a-Changin'" kabi ashulalari Amerika inson huquqlarini himoyalash harakatlari madhiyalariga aylangan. Qoʻshiqlari siyosiy, ijtimoiy va falsafiy mavzularga bagʻishlangan Dylan nufuzli Rolling Stone oynomasining "Oʻlmaslar" roʻyxatida The Beatlesdan soʻng ikkinchi boʻlib joy olgandir.

Manbalar

Havolalar 
Rasmiy sayti 

Shoirlar
Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
Amerikalik erkak aktyorlar
Yashayotgan insonlar
Grammy mukofoti sovrindorlari
Amerikalik gitarachilar
Amerikalik erkak qoʻshiqnavislar
Gattaca

Gattaca (talaffuzi: Gattaka) 1997-yilda ekranlarga chiqqan Amerika ilmiy-fantastik drama filmidir. Ssenariy muallifi — Andrew Niccol, bosh rollarda — Ethan Hawke, Uma Thurman va Jude Law.

Film kelajakda liberal yevgenik siyosat bilan boshqarilayotgan jamiyat haqida hikoya qiladi. Oʻrta va yuqori sinf vakillari genetik tanlash orqali bola oʻstirish imkoniga egadirlar. Bu ularni tabiiy, oddiy yoʻl bilan oʻstirilgan bolalardan aqlan, jismonan ustun qiladi. Natijada oddiy odamlar kamsitiladilar, qora ishlarga joylashtiriladilar. Filmning bosh qahramoni ham oddiy oʻstirilgan odam boʻlsa-da, kuchli irodasi tufayli orzusi — fazogirlikka erishadi.

Film nomi DNK nukleotidlari - adenin, sitozin (ingl. cytosine), guanin va timin atamalarining bosh harflaridan tuzilgan.

1997-yil filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh filmlari
AQSh ilmiy fantastik filmlari
AQSh dramatik filmlari
Ethan Hawke

Ethan Green Hawke (talaffuzi: Etan Grin Houk; 6-noyabr, 1970) amerikalik aktyor, dramaturg hamda rejissordir.

Filmografiyasi

Havolalar 
Ethan Hawke forumi 

Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik erkak aktyorlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik erkak bola aktyorlar
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari