Islom Azad universiteti

Islom Azad Universiteti (IAU; , Dāneshgāh-e Azād-e Eslāmi) – bosh qarorgohi Eronning Tehron shahrida joylashgan xususiy universitet tizimi. Bu dunyodagi eng keng qamrovli universitet tizimlaridan biridir. Universitet Erondan tashqari Afgʻoniston, Birlashgan Arab Amirliklari, Livan va Buyuk Britaniya kabi mamlakatlarda ham xalqaro sunʼiy yoʻldosh filiallariga ega.

Tarixi 
Bosh qarorgohi Tehronda (Eron) joylashgan Islom Azad universiteti dunyodagi oltinchi yirik universitet hisoblanadi. Unga 1982-yilda Ali Akbar Hoshimi Rafsanjoniy tomonidan asos solingan va taʼsis etilgan Madaniy inqilob Oliy Kengashi tomonidan tasdiqlangan hamda ratifikatsiya qilingan. Unda 1 million talaba tahsil oladi. 1982-yilda tashkil etilganidan buyon u ham koʻrinish jihatdan, ham akademik jihatdan dunyo miqyosidagi eng yirik oliy taʼlim muassasalaridan biriga aylangan. Yillar davomida IAU oʻzining asosiy maqsadi sifatida „hamma uchun oliy taʼlim olishlik“ gʻoyasini ilgari surgan. IAUning Eron boʻylab ikkita mustaqil va 31 ta davlat universiteti filiali va boshqa mamlakatlarda toʻrtta filialga ega, jumladan: BAA, Buyuk Britaniya, Livan va Afgʻonistonda uning yondosh filiallari ochilgan. Yillar davomida universitet 20-25 milliard dollarga baholangan aktivlarni toʻplagan.

Islom Azad universitetining faoliyati butun mamlakat boʻylab tez sur’atlar bilan kengayib borgan, shu sababli bugungi kunda universitetga har yili minglab talabalar oʻqishga qabul qilinmoqda. Muassasa hukumat mablagʻlariga tayanmasdan, xayr-ehsonlar va oʻqish uchun toʻlovlar hisobiga rivojlanmoqda.

Ushbu universitet tomonidan berilgan sertifikatlar Fan, tadqiqot va texnologiyalar vazirligi va Sogʻliqni saqlash va tibbiy taʼlim vazirligi tomonidan tibbiy taʼlim uchun munosib deya tan olingan.

Vaqf boʻyicha bahs-munozaralar 
Eron oliy rahbari Islom Azad universitetining moliyaviy mablagʻlarini „diniy jihatdan noqonuniy“ deb eʼlon qilgan, bu esa institut maʼmuriyatida oʻzgarishlarga sabab boʻlgan.

Boshqaruv 

 Taʼsischilar kengashi
 Vasiylik kengashi
 Universitet prezidenti
 Universitet kengashi

Taʼsischilar kengashi 
Kengash toʻqqiz kishidan iborat boʻlib, ular orasida Ali Akbar Veloyatiy (boshqaruv rahbari), Abdulloh Jasbi, Ali Akbar Natig-Nuriy, Hasan Xomeniy, Mohsen Qomi, Ali Akbar Hoshimiy Rafsanjoniy, Abdul-Karim Musaviy Ardebiliy, Hamid Mirzoda va bitta boʻsh lavozim mavjud.

Vasiylik kengashi 
Aʼzolar tarkibiga quyidagilar kiradi:

 Madaniy inqilob Oliy Kengashi tomonidan tasdiqlangan universitetlarning kunduzgi yoki undan yuqori darajali professor-oʻqituvchilarining uchta aʼzosi (Muhammad Mehdi Tehronchi, Farhod Rahbar, Fereydun Aziziy)
 Taʼsis kengashining uch aʼzosi, jumladan, kamida bir diniy birlashma aʼzosi (Ali Akbar Veloyati (Boshqaruv rahbari), Abdulloh Jasbiy, Hasan Xomeyniy)
 Fan, tadqiqot va texnologiya hamda sogʻliqni saqlash va tibbiy taʼlim vazirlari yoki ularning vakillari
 Oliy rahbarning oliy oʻquv yurtlaridagi vakili rahbari yoki uning oʻrinbosari
 Universitet prezidenti (kengash kotibi)

Boshliqlar kengashi 
Universitet maʼmuriyati boshqaruvchisi Vasiylik kengashi rektori hisoblanadi va Madaniy inqilob Oliy Kengashining taklifini tasdiqlaydi hamda Vasiylik kengashi raisining qarori bilan toʻrt yil muddatga tayinlanadi. Islom Azad universitetining barcha kampuslari universitet regentlari tomonidan boshqariladi.

Prezidentlari

Tashkilot va boshqaruv 

Markaziy tashkilot (Universitet tizimi):
 Tadqiqotlar, texnologiyalar va innovatsiyalar boʻyicha vitse-prezident
 Talabalar va madaniyat ishlari boʻyicha vitse-prezidentlik
 Rivojlanish va resurslarni boshqarish boʻyicha vitse-prezidentlik (moliyaviy va maʼmuriy ishlar)
 Xalqaro ishlar boʻyicha vitse-prezidentlik va eronlik boʻlmagan talabalar
 Fan, muhandislik va qishloq xoʻjaligi boʻyicha vitse-prezidentlik (oʻquv va aspirantura ishlari)
 Tibbiyot fanlari boʻyicha vitse-prezident
 Gumanitar fanlar va sanʼat boʻyicha vitse-prezidentlik
 Parlament ishlari va ijtimoiy aloqalar boʻyicha vitse-prezident
 Umumiy taʼlim va malaka oshirish boʻyicha vitse-prezident (Sama)
 Tadqiqot instituti va laboratoriya tarmoqlari
 Fan va texnologiyalar parki
 Qabul markazi
 Shahidlar va faxriylar bilan ishlash markazi
 Viloyat Vasiylik kengashi markazi
 Vasiylik kengashining taftish markazi
 Qurilish va koʻchmas mulk markazi
 Monitoring, tekshirish va shikoyatlar markazi
 Strategik tadqiqotlar siyosat instituti
 Yuridik idora
 Imom Humayniy va islom inqilobi madaniyat markazi
 Bilimga asoslangan iqtisodiyot va moliya kengashi
 Savdo komissiyasi
 Tadqiqot va texnologiyalar jamgʻarmasi

Filiallar va kampuslar 
Islom Azad universitetining ikkita mustaqil va 31 ta davlat universiteti filiallari, Eronda 367 kampusi va chet elda toʻrtta filiali, shuningdek, bir qator tadqiqot markazlari, shifoxonalar, laboratoriyalar, ustaxonalar, sport inshootlari, dam olish maskanlari va AKT obyektlari mavjud. Endilikda u nafaqat mahalliy, balki xalqaro talabalarni ham qabul qiladi. Universitetga qarashli 1051 ta Sama maktabi, 118 ta malaka va tadbirkorlik kolleji ham hozirga qadar faoliyat olib bormoqda.

Bu kampuslar bevosita Vasiylik kengashi va Prezidentning nazorati ostida boʻladi.

Uning filiallar quyida keltirilgan.

Tehron shahridagi kampuslar

Ikki yillik muassasalar 
Umumiy taʼlim hamda malaka oshirish boʻyicha muassasalar:

 118 ta mahorat va tadbirkorlik kolleji
 Malaka oshirish maktablari

Taʼlim muassasalari (K-12) 
Umumiy taʼlim va malaka oshirish boʻyicha muassasalar:

 Sama maktablari (1051 ta maktabgacha taʼlim, boshlangʻich maktab, oʻrta maktab, litsey va universitetga tayyorgarlik maktablari)

Chet eldagi filiallar 
Buyuk Britaniyaning Oksford shahri chekkasida joylashgan Oksforddagi Azad universiteti (AUO) IAUning xalqaro hamkorlik faoliyatini qoʻllab-quvvatlash maqsadida 2004-yilda tashkil etilgan. AUO Buyuk Britaniya universitetlari va tadqiqot markazlari bilan aloqalari orqali IAU talabalari va xodimlariga, shuningdek, butun dunyodagi boshqa talabalar va tashkilotlarga xizmat koʻrsatadi.

1995-yilda Dubayda yangi filial ochilgan.

Xalqaro ofislari 
Islom Azad universiteti Rossiya, Italiya, Germaniya, Fransiya, Buyuk Britaniya, BAA, Livan va Afgʻonistonda xalqaro vakolatxonalariga ega.

Davlat universitetlari 
IAU Eronning barcha viloyatlarida joylashgan 31 ta davlat universiteti (viloyat universitetlari) muassasalariga ega. Qavslar ichidagi raqamlar joriy viloyatdagi filiallar sonini bildiradi.

 Islom Azad universiteti, Alborz viloyati (3)
 Islom Azad universiteti, Ardabil viloyati (8)
 Islom Azad universiteti, Sharqiy Ozarbayjon viloyati (27)
 Islom Azad universiteti, Gʻarbiy Ozarbayjon viloyati (10)
 Islom Azad universiteti, Mozandaron viloyati (11)
 Islom Azad universiteti, Chahar Mahal va Baxtiyor viloyati (3)
 Islom Azad universiteti, Fors viloyati (30)
 Islom Azad universiteti, Gilon viloyati (12)
 Islom Azad universiteti, Guliston viloyati (10)
 Islom Azad universiteti, Hamadon viloyati (6)
 Islom Azad universiteti, Hormozgan viloyati (12)
 Islom Azad universiteti, Ilom viloyati (5)
 Islomiy Azad universiteti, Isfaxon viloyati (24)
 Islom Azad universiteti, Kerman viloyati (12)
 Islom Azad universiteti, Kirmonshoh viloyati (8)
 Islom Azad universiteti, Shimoliy Xuroson viloyati (4)
 Islom Azad universiteti, Razaviy Xuroson viloyati (14)
 Islom Azad universiteti, Janubiy Xuroson viloyati (4)
 Islom Azad universiteti, Xuziston viloyati (17)
 Islom Azad universiteti, Kohgiluya va Boyer-Ahmad viloyati (3)
 Islom Azad universiteti, Kurdiston viloyati (6)
 Islom Azad universiteti, Loriston viloyati (6)
 Islom Azad universiteti, Markazi viloyati (15)
 Islom Azad universiteti, Mozandaron viloyati (14)
 Islom Azad universiteti, Qazvin viloyati (4)
 Islom Azad universiteti, Qum viloyati (1)
 Islom Azad universiteti, Semnan viloyati (7)
 Islom Azad universiteti, Siston va Baluchiston viloyati (7)
 Islom Azad universiteti, Tehron viloyati (24)
 Islom Azad universiteti, Yazd viloyati (10)
 Islom Azad universiteti, Zanjon viloyati (4)

Qabullar 
1982-yilda Islom Azad universiteti tashkil etilganidan 2013-yilgacha talabalarni qabul qilish jarayoni universitetining xususiy tizimi tomonidan mustaqil ravishda ishlab chiqilgan, oʻtkazilgan va ball toʻplagan kirish imtihonlari orqali amalga oshirilgan. 2013-yildan keyin uning kirish imtihonlari Davlat universiteti tizimi bilan birlashtirilgan. U milliy kirish imtihonini oʻtkazadi va bu jarayon orqali qabul qilingan baʼzi talabalar har qanday oʻqish toʻlovlaridan ozod qilinadi. Biroq, Islom Azad universiteti oʻqishda turli talablarni qoʻyadi, bu dastur, daraja va joylashuv kabi turli omillarga ham bogʻliq boʻladi.

Universitet har yili 320 000 ga yaqin talabalarni oʻqishga qabul qiladi (10 000 PhD, 3 000 Professional Doktor va Tibbiyot, 57 000 Magistr, 200 000 Bakalavr va 50 000 Assotsiant).

Talabalarni taqsimlash 
2021-2022 oʻquv yilida:

Bitiruvchilarning miqdori 
2021-2022 oʻquv yilida:

Tibbiyot markazlari 
IAU tibbiyot markazlariga quyidagilar kiradi:

(Veterinariya tibbiyoti hamda klinik va salomatlik psixologiyasi kiritilmagan)

 Tibbiyot fanlari boʻyicha 107 ta filial
 1669 nafar professor-oʻqituvchilar
 43 728 nafar tibbiyot fanlari talabalari
 Turli darajadagi 72 ta mutaxassislik

Erondagi 10 ta kasalxonada jami 825 ta asosiy va 1273 ta roʻyhatga olingan yotoqlar mavjud. Har bir tibbiyot markazi oʻsha kampus tibbiyot maktabi uchun asosiy oʻquv joyi boʻlib xizmat qiladi. Amaliyot oʻtash shifoxonalari tarkibiga quyidagilar kiradi:

 Tehrondagi Farhixtegan kasalxonasi, Eron
 Bou-Ali (Avitsenna) kasalxonasi, Tehron, Eron
 Tehrondagi Amiralmomenin kasalxonasi, Eron
 Tehrondagi Javaheri kasalxonasi, Eron
 22 Baham kasalxonasi, Mashhad, Eron
 Mashhaddagi Aria kasalxonasi, Eron
 Yazd kasalxonasi
 Xatamalanbiya kasalxonasi
 Rhazes kasalxonasi
 Katalem kasalxonasi

Reytinglar

US News &amp; World Report reytingi 

 2023 yilning eng yaxshi global universitetlari reytingi

 Global reyting: 394
 Mintaqaviy (Osiyo) reytingi: 77
 Mamlakatlar reytingi: 2

Fanlar boʻyicha reytingi 

 Qishloq xoʻjaligi fanlari: 117
 Sunʼiy intellekt: 55
 Biologiya va biokimyo: 299
 Biotexnologiya va amaliy mikrobiologiya: 136
 Kimyoviy muhandislik: 36
 Kimyo: 136
 Qurilish muhandisligi: 14
 Klinik tibbiyot: 644
 Kompyuter fanlari: 234
 Kondensatsiyalangan moddalar fizikasi: 124
 Elektr va elektron muhandislik: 110
 Energiya va yoqilgʻi: 40
 Muhandislik: 37
 Atrof-muhit/Ekologiya: 367
 Oziq-ovqat fani va texnologiyasi: 84
 Geologiya fanlari: 385
 Materialshunoslik: 267
 Matematika: 29
 Mashinasozlik: 4
 Optika: 83
 Farmakologiya va toksikologiya: 181
 Fizik kimyo: 90
 Fizika: 200
 Oʻsimlik va hayvonotshunoslik: 356
 Polimershunoslik: 9
 Suv resurslari: 30

 2022-yilning eng yaxshi global universitetlari reytingi

 Global reyting: 434
 Mintaqaviy (Osiyo) reytingi: 75
 Mamlakatlar reytingi: 2

Fanlar boʻyicha reytingi 

 Qishloq xoʻjaligi fanlari: 114
 Biologiya va biokimyo: 379
 Biotexnologiya va amaliy mikrobiologiya: 152
 Kimyoviy muhandislik: 36
 Kimyo: 145
 Qurilish muhandisligi: 15
 Klinik tibbiyot: 694
 Kompyuter fanlari: 160
 Kondensatsiyalangan moddalar fizikasi: 116
 Elektr va elektron muhandislik: 115
 Energiya va yoqilgʻi: 36
 Muhandislik: 44
 Atrof-muhit/Ekologiya: 378
 Oziq-ovqat fani va texnologiyasi: 77
 Geologiya fanlari: 346
 Materialshunoslik: 244
 Matematika: 45
 Mashinasozlik: 3
 Nanofan va nanotexnologiya: 247
 Optika: 118
 Farmakologiya va toksikologiya: 229
 Fizik kimyo: 98
 Fizika: 205
 Oʻsimlik va hayvonotshunoslik: 389
 Polimershunoslik: 27

 2021-yilning eng yaxshi global universitetlari reytingi

 Global reyting: 445
 Mintaqaviy (Osiyo) reytingi: 72
 Mamlakatlar reytingi: 2

Fanlar boʻyicha reytingi 

 Qishloq xoʻjaligi fanlari: 117
 Biologiya va biokimyo: 441
 Biotexnologiya va amaliy mikrobiologiya: 176
 Kimyoviy muhandislik: 29
 Kimyo: 110
 Qurilish muhandisligi: 23
 Klinik tibbiyot: 725
 Kompyuter fanlari: 193
 Elektr va elektron muhandislik: 105
 Energiya va yoqilgʻi: 39
 Muhandislik: 47
 Atrof-muhit/Ekologiya: 373
 Materialshunoslik: 232
 Matematika: 31
 Mashinasozlik: 1
 Nanofan va nanotexnologiya: 204
 Fizika: 228
 Oʻsimlik va hayvonotshunoslik: 397

 2020-yilning eng yaxshi global universitetlari reytingi

 Global reyting: 454
 Mintaqaviy (Osiyo) reytingi: 69
 Mamlakatlar reytingi: 2

Fanlar boʻyicha reytingi 

 Qishloq xoʻjaligi fanlari: 84
 Biologiya va biokimyo: 466
 Kimyo: 121
 Qurilish muhandisligi: 35
 Kompyuter fanlari: 110
 Elektr va elektron muhandislik: 93
 Muhandislik: 44
 Materialshunoslik: 225
 Matematika: 29
 Mashinasozlik: 5
 Fizika: 235
 Oʻsimlik va hayvonotshunoslik: 432

 2018-yilning eng yaxshi global universitetlari reytingi

 Global reyting: 497
 Mintaqaviy (Osiyo) reytingi: 76
 Mamlakatlar reytingi: 2

Fanlar boʻyicha reytingi 

 Qishloq xoʻjaligi fanlari: 132
 Kimyo: 136
 Kompyuter fanlari: 119
 Muhandislik: 38
 Materialshunoslik: 104
 Matematika: 21
 Fizika: 369

CWUR – Jahon universitetlari reytingi markazi 
 2021-2022 oʻquv yili reytingi:

 Jahon reytingi: 372
 Davlat darajasi: 1
 Taʼlim sifati darajasi: NA
 Bitiruvchilarning bandlik darajasi: NA
 Fakultet sifati darajasi: NA
 Tadqiqot samaradorligi darajasi: 342
 Umumiy ball: 75,7

SciVisions reytingi 
2017-yil: Xalqaro daraja: 938, Milliy daraja: 5, Mintaqaviy daraja: 24 (SRBIAU)

SCImago reytingi 
 2013-yil: Xalqaro daraja: 87, Milliy daraja: 1, Mintaqaviy daraja: 1

 2012-yil: Xalqaro daraja: 231, Milliy daraja: 1, Mintaqaviy daraja: 2

CWTS Leiden reytingi 
 2014-yil: Jahon reytingi: 252, Davlat darajasi: 11, Mintaqaviy reytingi: 194

URAP – Akademik koʻrsatkichlar boʻyicha universitetlar reytingi 
 2013-yil: Jahon reytingi: 161, Davlat darajasi: 1, Mintaqaviy darajasi: 25

2012-yil: Jahon reytingi: 226, Davlat darajasi: 2, Mintaqaviy darajasi: 34

ISC reytingi

Galereya

Yana qarang 

 Islom taʼlim muassasalari roʻyxati
 Universitet tizimi
 Kollejlar va universitetlar
 Eronda oliy taʼlim
 Erondagi universitetlar roʻyxati – shu jumladan IAU filiallari roʻyxati
 Islom Azad Universiteti (Fan va tadqiqot boʻlimi)
 Islom Azad universiteti (Markaziy Tehron)
 Islom Azad universiteti (Janubiy Tehron)
 Islom Azad universiteti (Shimoliy Tehron)
 Islom Azad universiteti (Najafobod)
 Islom Azad universiteti (BAA)

Manbalar

Havolalar 
 
  
 Alumni of Islamic Azad University 

Eronda taʼlim
Islom Azad universiteti