MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Mingbuloq tabiat yodgorligi

Minguloq Tabiat yodgorligi — Namangan viloyati Mingbuloq tumani (sobiq Zadaryo) hududida joylashgan.

Yer maydoni 
Mingbuloq tabiat yodgorligi jami 2 ta uchatkadan iborat. Shimolda Achchiqkoʻl kollektori, janubda Damkul kollektori oqib oʻtadi.

Birinchi uchastka 
Birinchi uchastkaning umumiy yer maydoni ni tashkil etib, „Istiqbol“ va „Gigant“ massivlari bilan chegaralanadi. Hududning janubiy qismi dengiz sathidan 330 metr, shimoliy qismi 330 metr, sharqiy qismi 329 metr, gʻarbiy qismi esa dengiz sathidan 329 metr balandlikda joylashgan.

Ikkinchi uchastka 
Ikkinchi uchastka umumiy yer maydoni  ni tashkil etib, „Gigant“, „Istiqbol“ va „Fargʻona“ massivlari bilan chegaralanadi. Hududning shimoliy qismi dengiz sathidan 329 metr, sharqiy qismi 329 metr, gʻarbiy qismi 327 metr balandlikda joylashgan.

Tashkil etilishi 
Mingbuloq tabiat yodgorligi Xalq deputatlari Namangan viloyati soveti ijroiy kometetining 1991-yil 28-dekabrdagi 164/14-sonli qarori bilan tashkil etilgan. Namangan oʻrmon xoʻjaligiga qum tepaliklarini yodgorlik sifatida saqlab turish va undagi hayvonot olamini rivojlantirib kelgusi avlodga qoldirish maqsadida Zadaryo rayon soveti prizidumining 1991-yil 12-dekabrdagi 127/15 son qarorida aniqlangan shartlar asosida (Mingbuloq tumani) Ilʼich nomli sovxozida (hozirgi Fargʻona)  qum tepaliklaridan iborat yaylov yerlar ajratilgan boʻlib, bugungi kundagi yer maydoni  ni tashkil etadi.

Tabiat yodgorligini tashkil etishdan maqsad choʻl majmualarini va Namangan viloyati hududidagi Aqqum qumlari qoldiqlarini saqlab qolishdan iborat.

Tabiati 
Tabiat yodgorligining tavsifi — bu qumli choʻlning bir qismi hisoblanadi. Qumlar tepalikli boʻlib, buta va choʻl oʻsimliklari bilan qoplangan. Bu hududdagi qumlar asosan kulrang va toʻq kulrang tusda boʻladi. Yer osti suvlari toza boʻlib, odatda 3-20 m chuqurlikda uchraydi. Tabiat yodgorligidagi eng baland joy dengiz sathidan 400 m balandlikda joylashgan. Flora olami yarim choʻl oʻsimliklaridan tashkil topgan boʻlib boʻlib, asosan yarim butalar (shuvoq, hodgepodge, tuya tikanagi) va dasht oʻtlari (patlar maysasi, fescuye, bug‘doyiq) koʻproq uchraydi.

Yana qarang 

Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar

Manbalar 

Ekologiya
Namangan viloyati
Qoʻriqxonalar
Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
Gonkongdagi stadionlar roʻyxati

Bu Gonkongdagi stadionlar va yopiq stadionlar roʻyxati.Kamida 1000 kishilik stadionlar kiritilgan.

Stadionlar
Gonkong futbolchilari
Sevda Erginci

Sevda Erginci (1993-yil 3-oktyabrda Istanbul tugʻilgan) — turk aktrisasi .

martaba 
Erginci aktyorlikni 15 yoshida Semaver kompaniyasining „Paki va Sevgi Chichekleri“ nomli spektaklida rol oʻynash orqali boshlagan, soʻngra Kenter teatrida aktyorlikdan saboq olgan. 2012-yilda u Özg‘u Namal va Ozan Güven bilan "To‘q qizil" filmida rol o‘ynadi va o‘sha yili "Veda" tarixiy dramasida rol o‘ynadi. 2013-2014-yillar oraligʻida u Karagʻul serialida Aysha obrazini oʻynadi. U kinodagi debyutini 2015-yilda Onur Unlu tomonidan yozilgan "Uzoqlarga qo‘ng‘iroq" rolini ijro etgan. "Baʼzan shirin hayot" va "Ver Elini so‘ra" filmlarida bosh rolni o‘ynagach, Zeynep Yilmaz obrazini aks ettiruvchi "Taqiqlangan olma" serialida rol o‘ynadi. 2019-yilda u "Aziz oʻtmish" serialida İpek Gencer rolini oʻynadi. 2020-yilda u "Uyg‘onish: Buyuk Saljuqiy" tarixiy serialida rol o‘ynagan va Turna Xotun obrazini tasvirlagan.

Filmografiya

Mukofotlar 

 IKU Karyera faxriy mukofotlari / Yilning eng yaxshi yutuqli aktrisasi .
 Medipol HR Business World Awards mukofotlari / Karyerasidagi eng yaxshi aktrisa .
 4. Shimoliy Kipr Turk Respublikasida yilning eng yaxshi mukofotlari / Yilning eng yaxshi yosh avlod aktrisasi .

Manba

Havolalar 

 
 

1993-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Istanbul taniqli aktrisalari
Turk ayol atrisalari
Xorazm milliy tabiat bogʻi

Xorazm milliy tabiat bogʻi — Oʻzbekistonning Xorazm viloyati hududida joylashgan qoʻriqlanadigan hududlar majmuasi. Hududlarning umumiy maydoni 21687,5 gektar boʻlib, ular Tuproqqalʼa (19538,8 ga), Urganch (197,5 ga), Xiva (1163 ga), Xonqa (45 ga) va Yangibozor (743,2 ga) tumanlaridan joy olgan.Amudaryo deltasida tabiiy to'qay resurslarini ishlab chiqarish, ularni qayta tiklash hamda Xorazm viloyatidagi cho'l ekotizimlarini saqlab qolish va ekoturizmni yanada yaxshilash Xorazm viloyatining Urganch, Xonqa, Xiva, Yangibozor va Hazorasp viloyat tumanlaridagi davlat tabiatni saqlash uchun umumiy maydoni 21 687,5 gektar bo'lgan Xorazm milliy tabiat bog'i tashkil etildi.Hozirda milliy bog' Xorazmda « Qizil kitob » ga kiritilgan yovvoyi hayvonlar, qushlar hamda noyob dorivor o'simliklarni saqlab qolish, qayta quvvatlantirish viloyatning ekoturizmini ishlab chiqarish, kelajak avlodga ona tabiatni sofligicha qo'llab-quvvatlash tashkil topgan.

Yangibozor tumanidagi Amudaryo sohilida noyob va yo'qolib ketayotgan hayvon va qushlarni asrash va ko'paytirish bo'yicha pitomnik tashkil qilinib, uning davolash 3,5 gektar tabiiy to'qayzor temir panjara bilan o'rnatildi. Bu yerda Buxoro bug'usi, Jayron va boshqa noyob hayvonlarni sun'iy ravishdagi ko'paytirish ishlab chiqarish. Ilmiy tadqiqot ishlarini olib borish uchun materiallar – texnika bazasi tashkil qilish. Ushtom piyda chet el grantlari va olimlarni jalb qilgan holda tabiatni yaratish imkonini yaratadi. Pitomnik binosida 50 kishiga mo'ljallangan o'quv seminar zali, laboratoriya, va boshqa joylar mavjud.Tabiat bog‘i Davlat ekologiya qo‘mitasining tarkibiy bo‘linmasi hisoblanadi.

Shuningdek, qaror bilan Xorazm milliy tabiat bog‘iga doimiy foydalanish huquqi asosida beriladigan yer uchastkalarining maydoni hamda tabiat bog‘ining qo‘riqxona, rekreatsiya va xo‘jalik maqsadida foydalanish zonalari uchun ajratiladigan yer maydonlari tasdiqlandi.

Vazirlar Mahkamasining “Xorazm milliy tabiat bog‘ini tashkil qilish to‘g‘risida”gi qarori loyihasi muhokama uchun e'lon qilindi.

Hujjat “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasining Qonuni talablarini bajarish, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 3 fevraldagi “2018 yildagi investitsiyaviy va infratuzilmaviy loyihalar ro‘yxatini tasdiqlash to‘g‘risida” PQ-3507-son qarori 7-ilovasining 80- va 146- bandlari ijrosini ta'minlash, Amudaryo deltasida tabiiy to‘qay resurslarini muhofaza qilish, qayta tiklash, shuningdek Xorazm viloyatidagi cho‘l ekotizimlarini saqlash va viloyatda ekoturizmni rivojlantirish maqsadida qabul qilinadi.

O‘zbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qo‘mitasi bilan birgalikda belgilangan tartibda tabiat bog‘i uchun yer uchastkalarini olib qo‘yish va ajratish materiallarini rasmiylashtirishni;

yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar bo‘yicha, qo‘riqxona, rekreatsiya va xo‘jalik maqsadida va boshqa tarzda foydalanish zonalari chegaralarini belgilashni;

yer-kadastr hujjatlariga tegishli o‘zgartirishlar kiritishni ta'minlaydi.

Manbalar

Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
Yangibozor tabiat yodgorligi

Yangibozor tabiat yodgorligi — Xorazm viloyati Yangibozor tumanida, Urganch shahridan 25 km uzoqlikda, Amudaryo boʻyida, Kechakbobo qabristoni atrofida joylashgan. Mazkur tabiat yodgorligi dengiz sathidan 64-67 metr balandlikda joylashgan.

Tashkil etish 
„Yangibozor“ tabiat yodgorligi Xorazm viloyati Yangibozor tuman hokimiyatining 2003-yil 5-maydagi 738-son (), 2004-yil 4-fevraldagi 819-son (), 2004-yil 7-avgustdagi 853-son () va 2004-yil 17-apreldagi 1155-son () qarorlari bilan tashkil etilgan.

Maydoni 
Hudud maydoni  dan iborat. Bugungi kundagi yer maydoni ni tashkil etadi.
Tabiat yodgorligining asosiy vazifasi Amudaryo daryosining qirgʻoq qismidagi koʻl-toʻqay majmuasini saqlab qolishdan iboratdir.

Tavsifi 
Tabiiy yodgorlik sobiq „Yangibozor“ ovchilik xoʻjaligi hududida yaratilgan va toʻgʻonlar bilan ajratilgan toʻrtta koʻldan tarkib topgan. Koʻllar qisman botqoq oʻsimliklari bilan qoplangan va suv qushlari yashashi uchun qulay joy hisoblanadi.

Har bir koʻl joylashgan yer maydonining oʻz egasi mavjud. Har bir yerdan foydalanuvchi shaxs tuman hokimligi qaroriga asosan oʻzining „tabiat yodgorligini“ himoya qilishga majburdir.

Hayvonot olami tavsifi 
Tabiat yodgorligining hayvonot dunyosi asosan, o‘rdaklar va baliqlarning bir nechta turlaridan tarkib topgan.

Foydalanish 
Hozirgi kunda hududning asosiy qismida „Milliy bogʻ“ tashkil etilgan. Tabiat yodgorlik hududidan mahalliy baliqchilar qarmoq bilan baliq ovlash, shuningdek dam olish uchun foydalanadilar.
Bu hudud koʻpgina qush turlarini koʻpaytirish uchun muhim ahamiyatga ega boʻlgan makon hisoblanadi.

Yana qarang 
Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar

Manbalar 

Ekologiya
Xorazm viloyati
Qoʻriqxonalar
Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
Varaxsha tabiat yodgorligi

Varaxsha tabiat yodgorligi — Buxoro viloyatining Jondor tumanida, Jondor shahridan 11 km shimoli-gʻarbda joylashgan.

Tashkil etilishi
„Varaxsha“ tabiiy yodgorligi Buxoro viloyati hokimligining 1994-yil 21-apreldagi K-83-sonli qarori bilan tashkil etilgan. SSSR davrida u qo‘riqxona maqomiga ega edi.

Tasnifi 
Varaxsha tabiat yodgorligining umumiy maydoni — 9,0 gektarni tashkil etadi. Varaxsha — qadimiy shahar harobasi hisoblanadi. U Buxorodan 40 km shimoliy-gʻarbda, Dashti Urganji koʻlining qadimiy Rajfandun vohasida joylashgan. Varaxsha maydoni 9 ga va balandligi 10-20 metrli ulkan tepalik shaklida saqlanib qolgan.
Mazkur obyekt Jondor tumani madaniy meroslar roʻyxatida turadi. Obyekt tuman zahira maydonlari hududida joylashgan.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „Moddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish sohasidagi faoliyatni tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“ 2018-yil 19-dekabrdagi PQ-4068-son qaroriga muvofiq madaniy meros sifatida qayta tashkil etilgan.

Tabiati 
Tabiiy yodgorlikning faunasi hozirgi kunda choʻl zonasiga mansub turlardangina tarkib topgan. Hududda yovvoyi oʻsimliklardan daryo terrasa va qayirlarida qamish, ro‘vak, bug‘doyiq, sho‘rajriq, kampirsoch, itgunafsha, yulg‘un, shoʻrxok yerlarida esa pashmakshoʻra, oqsho‘ra, qumli choʻl hududlarida oq saksovul, boyalich, quyonsuyak, selin, astragal va b. oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan qumli choʻl qismlarida sudraluvchilar va kemiruvchilar, qushlaridan esa qirg‘ovul, loyxo‘rak, so‘fito‘rg‘ay, zarg‘aldoq, chumchuq va boshqa turlar uchraydi. Herpetofaunasi esa oʻrganilmagan.

Foydalanish 
Tabiiy yodgorlik hududidan qishloq xo‘jaligi ekinlarini ekish uchun foydalaniladi. Bogʻning uchdan bir qismi allaqachon qayta ishlangan (shudgorlangan). Bu hududda chorva mollari ham boqiladi. Hozirgi kunga kelib mazkur maskanga uyushmagan sayyohlar tashrifi yoʻlga qoʻyilgan.

Ahamiyati 
Madaniy meros obyekti maxsus qoʻriqlash tizimiga oʻtkazilishi bu yerda eko turizmni rivojlarishiga turtki beradi.

Yana qarang 
Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar

Manbalar 

Ekologiya
Buxoro viloyati
Qoʻriqxonalar
Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
Qarnob choʻl buyurtma qoʻriqxonasi

Qarnob choʻl buyurtma qoʻriqxonasi — janubda Samarqand viloyati chegarasi boʻylab, gʻarbda Navoiy viloyati chegarasi boʻylab, shimolga Buxoro viloyati chegarasi boʻylab joylashgan. U sharqda „Nurobod“ davlat buyurtma qoʻriqxonasi, janubda „Muborak“ davlat buyurtma qoʻriqxonasi bilan chegaradosh.

Tashkil etilishi 
Navoiy viloyat hokimligining 1998-yil 9-iyundagi f-90-sonli qarori bilan muddatsiz vaqtga tashkil etilgan. Qoʻriqxonaning umumiy maydoni —  ni tashkil etadi.
Tashkil etishdan maqsad — birinchi navbatda yo‘rg‘a tuvaloqni (Chlamydotis undulata) hamda uning yashash muhitini, shuningdek Qarnob choʻlining butun biologik majmuasini muhofaza qilishdan iborat. Buyurtma qoʻriqxona yoʻrgʻa tuvaloqning mavsumiy uchib oʻtish yoʻlida joylashgan. Yoʻrgʻa tuvaloq bu hududda asosan mavsumiy uchib oʻtish davrida uchraydi. Yozda nisbatan kamroq uchratish mumkin. Kuzgi uchib oʻtishda eng koʻp miqdordagi tuvaloqlar shu yerdan topilgan.

Tavsifi 
Qarnob buyurtma qoʻriqxonasi Qarnob choʻli biotopiga xos boʻlgan oʻsimlik va hayvonot dunyosidan tashkil topgan dasht hududidan iborat.
Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi — Navoiy viloyati ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish boshqarmasi tasarrufida.
Buyurtma qoʻriqxona doimiy qoʻriqlash ximatiga ega emas. Hudud tezkor reydlar oʻtkazish usuli bilan qoʻriqlanadi.

Tabiati 
Hayvonot dunyosi asosan qushlar va sudralib yuruvchilardan tarkib topgan. Hayvonlarning eng koʻp turlari bahor va kuzda, mavsumiy koʻchish paytida kuzatiladi. Oʻtroq turlarga: tolay tovushqoni (Lepus tolai), oddiy tulki (Vulpes vulpes), korsak (Vulpes corsac), kamenka (Turdidae), so‘fito‘rg‘ay (Alaudidae), kichik yirtqich qushlar (Falconidae), dasht agamasi, toshbaqa (Argionemys (Testudo) horsfieldii)lar kiradi. Buyurtma qoʻriqxonaning asosiy obyekti shubhasiz, qoʻriqxona hududida oz miqdorda in quruvchi yoʻrgʻa tuvaloq (Chlamydotis undulata) UzRDB RL hisoblanadi. Yoʻrgʻa tuvaloqlarning katta qismini asosan koʻchish davrida kuzatish mumkin.

Yana qarang 

Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar

Manbalar 

Ekologiya
Qoʻriqxonalar
Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
Üçpınar (Lapseki)

Üçpınar — Chanoqqal’a viloyatining Lepseki tumanidagi qishloq.

Tarixi 
Qishloq 1928-yildan beri shu nom bilan ataladi.

Geografiyasi 
Qishloq Chanoqqal’a shahar markazidan 40 km va Lapseki shahar markazidan 30 km uzoqlikda joylashgan.

Aholi

Manbalar 
 
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkiya aholi punktlari
Qishloq aholi punktlari
Turkiya qishloqlari
Oqtov davlat buyurtma qoʻriqxonasi

Oqtov davlat buyurtma qoʻriqxonasi — Oʻzbekistonning Navoiy viloyati Nurota tumani Oqtov tizmasida joylashgan buyurtma qoʻriqxonasi. Oqtov togʻ tizmasining tabiiy xilma-xilligi saqlab qolish maqsadida Navoiy viloyati hokimligining 1997-yil 21-apreldagi Q-113-sonli qarori bilan tashkil etilgan.

Qoʻriqlanishi 
Qoʻriqxona tabiatni muhofaza qilish boʻlinmalarining tezkor reydlari usuli bilan qoʻriqlanadi.

Tavsifi 
Qoʻriqxona hududi Oqtov tizmasining bir qismi hisoblanib, dengiz sathidan 1951 m balandlikda joylashgan.

Faunasi 
Oqtov tizmasida chukar  (Alectoris chukar), qoraqushlar, quyonlar (Lepus tolai), mayda kemiruvchilar, tulkilar (Vulpes vulpes), agama va kaltakesklar uchraydi.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
Nurobod buyurtma qoʻriqxonasi

Nurobod buyurtma qoʻriqxonasi — Qashqadaryo viloyatida Navoiy viloyati chegarasi bilan kesishish qismida Samarqand viloyatining gʻarbiy qismida joylashgan. Janubiy tomondan Qashqadaryo viloyatining Muborak davlat buyurtma qoʻriqxonasi bilan, gʻarbiy tomondan Navoiy viloyatining Qarnob cho‘l buyurtma qoʻriqxonasi bilan chegaralangan.

Yana qarang 

Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar

Manbalar 

Ekologiya
Qoʻriqxonalar
Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
Yaylalar (Lapseki)

Yaylalar — Turkiyaning Chanoqqalʼa viloyati Lapseki tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 391 nafar (2021).

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkiya aholi punktlari
Qishloq aholi punktlari
Turkiya qishloqlari
Omonqoʻton buyurtma qoʻriqxonasi

Omonqoʻton buyurtma qoʻriqxonasi — Samarqand viloyatida joylashgan tabiat zonasi.

Iqlimi 
Omonqoʻton iqlimi keskin kontinental hisoblanadi. Havoning iyuldagi oʻrtacha harorati 24,5 °C, yozda maksimal harorati +35 °C ni tashkil etadi. Kuz quruq kam yomgʻirli va tumanli boʻladi. Havoning harorati 10-17°C ga qadar pasayadi, oktyabrda dastlabki tunggi sovuqlar boʻlishi kuzatiladi. Mazkur hududda haqiqiy qorli qish kuzatiladi, havo harorati −5° dan 10- 15 °C gacha sovib ketadi. Tungi sovuqlar va kuchli shamollar kuzatiladi. Yillik yogʻin miqdori 600-700 mm atrofida boʻlishi ekoturizmning toʻrtta faslda yoʻlga qoʻyishga imkon yaratadi. Omonqoʻtonning qon tomiri hisoblangan Omonqoʻtonsoy — Chaqalikalon togʻining shimoliy yonbagʻridan (1200m) boshlanadi va bu togʻni Qoratepa tog‘idan ajratib turadi u janubiy-gʻarbdan, shimoliy-sharqqa
qarab oqadi uzunligi 13 km ni tashkil etadi. Havzaning umumiy maydoni 24,31 km. kv. Soy oʻzanining kengligi 3-4 m ni tashkil etadi, eng keng joyi 6-8 m, eng tor joyi 1-2 m ga teng. Soy asosan shagʻal va harsangtoshlar bilan qoplangan. Soy suvi asosan qor, yomgʻir va buloq suvlaridan toʻyinadi. Bahorda sel keladi. Oʻrtacha suv sarfi 0,46 m³ sek. Oqimning 60% bahor oylarida boʻladi.

Yana qarang 
Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar

Manbalar 

Ekologiya
Qoʻriqxonalar
Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
Paykent tabiat yodgorligi

Paykent tabiat yodgorligi qadimiy karvon yoʻli ustida qad koʻtargan shahar xarobasida (miloddan avvalgi IV—III, milodiy XI asrlar) joylashgan. Buxorodan 44 km janubi-gʻarbda, Jondor va Qorako‘l tumanlari tutashgan hududda joylashgan.

Tashkil etilishi 
Paykent tabiaty yodgorligi Buxoro viloyati hokimligining 1987-yil 21-fevraldagi KI-122-sonli qarori bilan tashkil etilgan. SSSR davrida Paykent tabiat yodgorligi qo‘riqxona maqomiga ega boʻlgan.

Paykent tadqiqoti 
1914-yilda Paykentning ilk qazishma ishlarini Turkiston arxeologiya ixlosmandlari toʻgaragi kotibi L. A. Zimin olib borgan.

1939—1940-yillarda Paykentda Davlat Ermitaji va Moddiy madaniyat tarixi instituti tomonidan tashkil etilgan Zarafshon ekspeditsiyasi ish olib borgan, unda Oʻzbekiston qadimiy yodgorliklar va sanʼatni muhofaza qilish qoʻmitasi (Oʻzkomstaris) aʼzolari ham ishtirok etgan.

1981-yilda Ermitaj va Oʻzbekiston Arxeologiya institutining qoʻshma Buxoro arxeologik ekspeditsiyasi manzilgohni tizimli oʻrganish ishlariga kirishadi.

2010-yillarga qadar aholi punktining 20 gektarga yaqin, yaʼni 15% qismigina oʻrganilgan.

Qadimgi va erta oʻrta asrlar davri 
Paykent — Buxoro Soʻgʻdining yirik shaharlaridan biri boʻlib, „savdogarlar shahri“ deb atalgan.

Paykent oʻrnida eng birinchi aholi punktlari miloddan avvalgi III asrlarda paydo boʻlgan. Keyinchalik ushbu hududning shimoli-sharqiy burchagida kvadrat qal’a barpo etilgan. Qal’aning oʻziga xos istehkomlar tizimi mavjud boʻlib, uning shimoli-sharqiy burchagidagi qal’a devorlarining umumiy qalinligi 30 m dan ortiq boʻlgan. Shuningdek, qal’ada olovli maʼbad ham mavjud boʻlgan. Shahar ikki qismdan: qal’a va Shahristondan iborat boʻlib, qal’a qismi VIII asr oxiri — IX asr boshlarida hukmdorning qarorgohi va uning saroyi vazifasini bajargan. Qal’a devorlari tashqarisida rabodlar ham mavjud boʻlgan. Shaharning gʻarbiy qismida V—VI asrlardagi Soʻgʻd harbiy meʼmorchiligining ajoyib namunalaridan hisoblangan 10 ta minora qoldiqlari yaxshi holda saqlangan. Minoralar toʻrtburchaklar shaklida ikki qavatli bino tarzida qurilgan boʻlib, tashqi qismida uch qator toʻrtburchak teshiklar mavjud boʻlgan. Ayrim maʼlumotlarga koʻra, Paykent erkin shaharlardan hisoblangan, yaʼni shaharda oʻzini oʻzi boshqarish ichki tizimi mavjud boʻlgan.

Paykent ilk oʻrta asrlarda Samarqand shahri bilan birgalikda Oʻrta Osiyoning savdo markazlariga aylangan.

Firdavsiy oʻzining "Shohnoma" asarida Kayxusrav Paykentda Otash ibodatxonasini qurdirgani, u yerda zardushtiylarning muqaddas kitobi "Avesto" bitilgani haqida xabar beradi. Tomashek, Markvart kabi tarixchilar Paykentni eftaliylar shohlarining qarorgohi boʻlgan deb yozishadi. Shuningdek, At-Tabariy, Ibn Hurdodbeh, Ibn al-Faqihlar shaharni „Madina at-tujar“ — „Savdogarlar shahri“, Narshaxiy (899-959) "Tarixi Buxoro" asarida esa „Shahristoni roin“ deb atashgan.

Tavsifi 
Tabiat yodgorligining umumiy maydoni — 33,0 gektarni tashkil etadi.

Manbalar 

Ekologiya
Namangan viloyati
Qoʻriqxonalar
Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
Yenice (Lapseki)

Yenice — Turkiyaning Chanoqqalʼa viloyati Lapseki tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 581 nafar (2020).

Aholi

Tarixi 
Qishloq 1928-yildan beri shu nomga ega.

Geografiyasi 
Qishloq Chanoqqal’a shahar markazidan 37 km va Lapseki shahar markazidan 4 km uzoqlikda joylashgan.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkiya aholi punktlari
Qishloq aholi punktlari
Turkiya qishloqlari
Xadicha buyurtma qoʻriqxonasi

Xadicha buyurtma qoʻriqxonasi — Buxoro viloyatida joylashgan tabiat zonasi.

Tashkil etilishi 
Xadicha buyurtma qoʻriqxonasi Buxoro viloyati hokimligining 2010-yil 19-oktabrdagi 01/682-sonli qarori bilan tashkil etilgan. Qoʻriqxonadagi zaxiralar cheklanmagan. Hududning umumiy maydoni 10,3 ming gektarni tashkil etadi.
Qoʻriqxonani tashkil etishdan asosiy maqsadi koʻchib yuruvchi qushlarni va boshqa hayvonlarni hamda ularning yashash joylarini muhofaza qilish, koʻpayishini tartibga solishdan iborat.

Yana qarang 
 Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar

Manbalar 

Ekologiya
Qoʻriqxonalar
Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
Muborak davlat buyurtma qoʻriqxonasi

Muborak davlat buyurtma qoʻriqxonasi — Oʻzbekistonning Qashqadaryo viloyatida joylashgan qoʻriqxona. Qashqadaryo viloyati hokimligining 1998-yil 5-dekabrdagi X-344/12-sonli qarori bilan tashkil etilgan. Maydoni —249073,0 gektar.

Tarixi 
Muborak davlat buyurtma qoʻriqxonasi 1998-yil 5-dekabrda Qashqadaryo viloyati Muborak tumanida tashkil etilgan boʻlib hududi 249073,0 gektarni tashkil etadi. Faoliyat muddati cheklanmagan. Buyurtmaxona maydoni 219534 gektar oʻzgartirilgan. Tashkil qilishdan maqsad — Qizil kitobga kiritilgan hayvonlar yoʻrgʻa tuvaloq (Chlamydotis undulata) qushlarining yashash joylari — migratsiya yoʻllari, qishlash va koʻpayish yerlari, shuningdek, boshqa yovvoyi hayvonlar yashash joylarini saqlab qolishdan iborat. Qashqadaryo viloyati Tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi ixtiyorida.

Tavsifi 
Davlat buyurtma qoʻriqxonalari doimiy boʻlmasdan, ayrim paytlarda mavsumli qoʻriqlash tartibiga ega boʻlgan mintaqalarni oʻz ichiga oladi. Davlat buyurtmaxonalari qisqa vaqt (5-10 yilga) tashkil qilinadi. Ularning umumiy maydoni 12186,5 kv.km. boʻlib, bugungi kunda oʻndan ortiq davlat buyrtmaxonalari faoliyat yuritmoqda. Ularning vazifasi turli hayvonlarni yetkazib berish, koʻpaytirish va himoya qilishdan iborat. Mamlakatimizda Qorakoʻl, Qamabchoʻl, Saygʻoq, Sudoche, Qoʻshrabod, Qoraqir, Sarmishsoy, Arnasoy, Dengizkoʻl, Muborak, Oqtov, Nurobod kabi davlat buyurtmaxonalari muhim ahamiyatga ega.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
Qoraqir davlat qoʻriqxonasi

Qoraqir davlat qoʻriqxonasi — Oʻzbekistonning Buxoro viloyati Romitan va Peshku tumanlari hududida joylashgan qoʻriqxona. Buxoro viloyati ijroiya qoʻmitasining 1992-yil 25-yanvardagi 15/1-sonli qarori bilan tashkil etilgan. Maydoni 34 000 gektar.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
Zilxa tabiat yodgorligi

Zilxa tabiat yodgorligi — Oʻzbekistonning Fargʻona viloyati Oltiariq tumani Zilxa shaharchasi yaqinidagi qoʻriqlanadigan tabiiy hudud. Maydoni — 17,9 gektar. Hududdagi tabiiy qum barxanlarini saqlab qolish maqsadida Oltiariq tumani hokimligining 2003-yil 4-apreldagi 280-sonli va Fargʻona viloyati hokimligining 2004-yil 7-yanvardagi 3-sonli qarorlari bilan tashkil etilgan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
Ruslan Abdullayev

Ruslan Abdullaev — birinchi yarim oʻrta vazn toifasida havaskor bokschi. Boks boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. Jahon chempioni (2023), Osiyo chempioni (2022), Oʻzbekiston chempioni (2021), havaskorlar oʻrtasidagi xalqaro va respublika turnirlarining koʻp karra gʻolibi.

Hayoti 
Ruslan Abdullayev 2002-yilda Oʻzbekistonda tugʻilgan.

Havaskor karyerasi

2019—2020-yillar 
2019—2020-yillarda Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasiga kira olmadi. Qozogʻistonga kelib, Qozogʻiston yoshlar terma jamoasiga kirishga urindi va hatto Janubiy Qozogʻiston viloyati tarkibida Qozogʻiston yoshlar chempionatida qatnashdi. Yarim finalda  yutqazdi) va yakunda Qozogʻiston yoshlar chempionatining bronza medali sovrindori boʻldi. Qozogʻistonda COVID-19 pandemiyasi boshlanganda u ham COVID-19 koronavirus infeksiyasiga chalindi, musobaqalar uzoq muddatga toʻxtatildi. Bu esa Qozogʻistondagi navbatdagi respublika musobaqalarida ishtirok etishiga toʻsqinlik qildi va natijada u Oʻzbekistonga qaytib keldi.

2021—2022-yillar 
2021-yil dekabr oyida Oʻzbekiston chempioni boʻldi va Rufat Risqiyev kubogini qoʻlga kiritib, Oʻzbekistonning eng yaxshi bokschisi deb topildi.

2022-yil noyabr oyida Ammanda (Iordaniya) 63,5 kg vazn toifasida ilk bor Osiyo chempioni boʻldi. Musobaqaning finalida tajribali hindistonlik bokschi Shiv Thapani magʻlub etdi.

2023-yil 
Boks boʻyicha 2023-yilgi jahon chempionati finalida debyut qilgan Ruslan Abdullaev (-63,5 kg) finalda moʻgʻulistonlik Chinzorig Batarsuxdan ustun keldi.

Manbalar 

Oʻzbekiston bokschilari
Yashayotgan insonlar