MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Mahmud Esad Coşan

Mahmud Esad Coşan (1938-yil 14-aprel – 2001-yil 4-fevral) – turk akademik yozuvchi, voiz, islom professori va naqshbandiya yetakchisi.

Biografiyasi 
Coşan 1938-yil 14-aprelda Chanoqqal’aning Ayvajik tumani, Ahmetche qishlogʻida tugʻilgan. 1950-yilda Vezneciler boshlangʻich maktabini, 1956-yilda Vefa oʻrta maktabini tamomlagan. Istanbul universiteti Adabiyot fakulteti arab-fors filologiyasida oʻqishni boshlagan. Arab tili va adabiyoti, fors tili va adabiyoti, oʻrta asrlar tarixi va turk-islom sanʼati boʻyicha sertifikatlar olgan. 1965-yilda XV asr shoiri Hatipoğlu Muhammad va uning asarlari haqida dissertatsiyani himoya qilib, fan nomzodi ilmiy darajasini oldi. 1973-yilda dotsent, Anqara universiteti Turk-islom adabiyoti boʻlimiga oʻqituvchi boʻldi. 1977–1980-yillarda Teologiya kollejida dars bergan. Shu vaqt davomida parallel tarzda Sakarya hukumati arxitektura-muhandislik akademiyasida turk tili va adabiyoti fanidan dars bergan. 1982-yilda professor unvonini oldi.

İskenderpaşa jamoasi 
1977-yilda Mehmed Zohid Kotku buyrugʻi bilan hadis suhbatlarini boshlagan. Keyinchalik Naqshbandiya-Xolidiya tariqasining İskenderpaşa Jamiya rahbari boʻlgan. 1987-yilda oʻz xohishi bilan nafaqaga chiqdi. U konferensiya, suhbat, nashriyot va turli korporativ faoliyatini davom ettirdi. U 28-fevral harmiy memorandumida Avstraliyaga ketdi.

Vafoti 
Coşan va uning kuyovi Ali Yücel Uyarel 2001-yil 4-fevralga oʻtar kechasi Avstraliyaning Dubbo shahrida avtohalokatda vafot etgan. Koshanning oʻlimi haqidagi xabar kelganidan soʻng, Jamoat aʼzolari Üsküdarning Kichik Chamlija shahridagi İskenderpaşa jamoasi markaziga borishgan. Coşanning otasi Halil Necati Coşan va ukasi Mithat Coşan Çilhane masjidida taʼziyani qabul qilishgan. 2001-yil 9-fevralda uning janoza namozi Fotih masjidida oʻqildi. Eyup Sulton qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar 

1938-yilda tugʻilganlar
2001-yilda vafot etganlar
Chanoqqalʼalik kishilar
Turkiyalik yozuvchilar
Naqshbandiya tariqati
Turk soʻfiylari
Eyüp qabristoniga dafn qilinganlar
Oʻlim sahnasi

Oʻlim sahnasi (yaponcha デス・パレード) – ushbu anime ssenariysini yozgan Yuzuru Tachikava unga rejjisorlik ham qilgan boʻlib, anime 2013-yil 2-martda ishlab chiqarilgan. 2015-yilda Yaponiya telekanallarida namoyish etilgan. Anime psixologiya, drama va detektiv janirlarida yaratilgan. Animeni 17 yoshdan kattalar koʻrishi tavsiya etiladi.

Mazmuni 
Film syujetiga koʻra, vafot etgan odamlarning keyingi taqdirlari beligilanishi uchun, minora ichida joylashtirilgan yuzlab barlarga joʻnatiladi. Bu yerda ularga biriktirilgan barmen sudiya tomonidan yakuniy hukum chiqariladi. Marhumlar bu yerga kelganda oʻzlarini tirik deb hisoblaydi va qanday oʻlganini esalay olishmaydi. Barmen ularga qurʼa tashlash orqali maʼlum oʻyinni tanlashlarini talab qiladi. Oʻyin natijalariga qarab barmen sudya ularga hukum chiqaradi.
Bu animedagi bosh qahramon Dekimu, barmen sudyalardan biri boʻlib voqeyalar asosan uning atrofida roʻy beradi. Bir kuni unga yordamchi sifatida Chiyuki ismli qiz barga tashrif buyuradi. U oʻzining kim ekanligi va bu yerga qanday tushib qolganligini eslay olmaydi. Chiyuki bu yerga kelgan er va xotinlarning oʻyin oʻynaganligini va oʻyin daxshatli boʻlganiga guvoh boʻladi. Keyin hamma narsa oydinlashib sirlar oshkor boʻladi. Anime ohrida Chiyukining ham marhum ekanligi maʼlum boʻladi. Boshida Dekimu unga hukum chiqarishga qiynalgani uchun, xotirasi oʻchirilib unga qayta sherik qilib yuborligan boʻladi. Ammo his tuygʻusiz sudaya Dekimu allaqachon Chiyukiga bogʻlanib qolgan edi.
Animeda sudya barmenlar his-tuygʻularga ega boʻlmaydilar va har bir sud ishidan keyin xotiralari tozalanadi. Dekimu oʻzi hukum chiqargan marhumlarning keyinchalik qoʻgʻirchoqqa aylanadigan tanalarini olib qolardi. Hukum turli oʻyinlar orqali chiqarilar, oʻyinlar esa boshida hafsiz va oddiydek tuyulsa ham keyinchalik uning qoʻrqinchli sirlari ochilardi. Gap shundagi marhumlarga qurʼada bilyard oʻyini tushsa undagi sharlarga oʻyinchilarning bir azosi bogʻlanar edi. Masalan birinchi raqamli sharga yuragi, keyingisida koʻzi va uchunchisiga buyragi. Shu taqriqa azolar bogʻlangan sharga zarba berilsa, tananing shu joyi ogʻrir edi. Bu oʻyinda marhumlar oʻzlarining ichki qiyofalarini toʻliq ochishar va shu tariqa sudyaga hukum chiqarishga yordam berar edi. Marhumlarning oʻyinda gʻolib yoki magʻlub boʻlishi hukumga taʼsir koʻrsatmasdi. Balki ularning oʻyinda oʻzini tutishi hukum natijasini belgilar edi. Oʻyin ohrida marhumlarni ikki hukumdan biri kutardi, qayta tugʻulish va butunlay yogʻ boʻlib ketish. Hukumlar ularning oʻziga aytilmas edi oʻyin ohrida ular minora liftiga kuzatilar va shu yerda keyingi taqdirlari hal boʻlar edi. Barchasi tugagach esa ulardan faqat manikent koʻrinishidagi qoʻgʻirchoqlari qolar edi.

Manbalar 
 https://amediatv.uz/season/61b76de25d328f6caba08154
 https://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/anime.php?id=16375
 https://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/anime.php?id=16375
 Anime
 Yaponiya
 manga
Aleksey Frandetti

Aleksey Borisovich Frandetti (1984-yil 15-yanvar, Toshkent, SSSR) – rus teatr va kino rejissyori, aktyor, rassom, oʻqituvchi, teleboshlovchi, sheʼriy tarjimalar muallifi. „Oltin niqob“ mukofotining bir necha bor gʻolibi.

Biografiyasi 
1984-yil 15-yanvarda Toshkent shahrida tavallud topgan. Alekseyning soʻzlariga koʻra, Frandetti familiyasi unga tabiiy ofat tufayli Odessaga evakuatsiya qilingan paytida onasi tomonidan Sienalik dengiz rassomi boʻlgan katta bobosidan kelgan. Alekseyning tarbiyasi va taʼlimi bilan jurnalistika sohasida ishlagan buvisi shugʻullangan.

1986-yilda 4 yoshida Natalya Sats teatri sahnasida Jakomo Puchchini tomonidan qoʻyilgan „Madam Batterflay“ spektaklida chiqish qildi.

U musiqa maktabida fortepiano chalish boʻyicha tahsil olgan. Toshkent oliy milliy raqs va xoreografiya maktabini tamomlagan, „Ilhom“ teatri qoshidagi Mark Vayl rahbarligidagi teatr studiyasida oʻqigan, hamda „Yevropa Plyus“ radiostansiyasida boshlovchi boʻlib ishlagan.

U 2002-yilda Moskvaga keldi va Moskva badiiy teatr maktabining aktyorlik boʻlimi S kursida oʻqidi. Zemtsova va I. Zolotovitskiydan bir vaqtning oʻzida vokalni oʻrgangan. Uning ovozi, tenori bilan xolasi Rossiya Federatsiyasi xalq artisti va Bolshoy teatrining solisti Irina Doljenko shugʻullangan. „U yoki bu loyihaga rozi boʻlishim kerakmi, bu filmda rol oʻynashim kerakmi yoki yoʻqmi, teatrdagi u yoki bu rol bilan nima qilishim kerakligi haqida doim xolamning fikrini tinglayman. Men u bilan maslahatlashaman. U mening spektaklimga kelgan birinchi tomoshabin“, – deydi Aleksey.

Frandetti ikkinchi kursdan keyin VGIKga (Igor Yasulovich ustaxonasi) oʻtdi. Institutni 2006-yilda tugatdi. Yasulovichning sharofati bilan Chikago institutining musiqali teatr kafedrasi oʻqituvchilaridan birining maʼruzasida qatnashdi. 2014-yilda Londondagi Mauntvyu teatr sanʼati akademiyasining yozgi rejissyorlik kursini tamomlagan.

Shaxsiy hayoti 
Aleksey amerikalik reklama rejissyori Juliya ismli bilan turmush qurgan, ammo ajrashgan. Toʻy Las-Vegasda boʻlib oʻtdi, toʻy jonli efirda namoyish etildi. Ularning Mark ismli oʻgʻli bor edi.

Manbalar 

Rossiyalik aktyorlar
Alifbo boʻyicha aktyorlar
Toshkentda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1984-yilda tugʻilganlar
15-yanvarda tugʻilganlar
Qirol Abdulaziz stadioni

Qirol Abdulaziz stadioni () Saudiya Arabistonining muqaddas poytaxti Makka shahridagi koʻp maqsadli stadion.

Tavsifi 
Bu Makkadagi eng katta stadion boʻlib, hozirda asosan futbol oʻyinlari uchun foydalaniladi. Stadion 38 000 kishini sigʻdira oladi va „Al Vehda“ jamoasining uy stadioni hisoblanadi. Stadion Jiddadagi stadionlar qurilishi va yaqinligi tufayli Jiddaning „Al-Ittihod“ va „Al-Ahli“ klublari tomonidan vaqtincha uy stadion sifatida foydalanilgan.

Yana qarang 

 Saudiya Arabistonidagi futbol stadionlari roʻyxati

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Saudiya Arabistoni stadionlari
Makkada sport
Makka bino va inshoatlari
Leao Butron

Leao Butron Gotusso (; 1977-yil 6-martda Peruning Lima shahrida tugʻilgan) - darvozabon pozitsiyasida toʻp surgan perulik futbolchi. Leao Butron Peru terma jamoasi safida ham darvozabon sifatida jamoa shanini himoya qilgan.

Klubdagi karyerasi 
Leao faoliyatini "Sporting Kristal" jamoasida boshlagan. 1996-yilda u Peru chempionatida debyut qiladi va oʻsha mavsumda mamlakat chempioniga aylanadi. Leao jamoada besh mavsum oʻynagach, barqaror oʻyin tajribasiga ega boʻlish uchun Alyans Atletikoga oʻtadi. Ikki yil davomida u jamoaning doimiy darvozaboni boʻldi. 2003-yilda Leao Aliyanza Limaga koʻchib oʻtdi. Butron yangi jamoasiga ketma-ket ikki marotaba chempion boʻlishiga oʻz hissasini qoʻshgan va mavsumning eng yaxshi darvozabonlaridan biriga aylangan.

2006-yilda Leao Universidad San Martin klubiga qoʻshildi. U klubda olti mavsumni deyarli asosiy tarkibda oʻtkazadi. Shundan soʻng Butron yana uch marta chempion boʻldi va Universidad uchun barcha turnirlarda 200 dan ortiq oʻyin oʻtkazadi.

2013-yil boshida u Melgar klubiga qoʻshiladi. 17-fevral kuni Xuan Aurich klubiga qarshi oʻyinda Leao yangi klubi safida debyut qildi. 2015-yilda Butron Alianza Limaga qaytib, Jorj Forsitning yordamchisiga aylanadi.

Xalqaro karyerasi 
1997 va 1999-yillarda Butron uchinchi darvozabon sifatida Amerika kubogi uchun jamoa tarkibida boʻlgan. 2001-yil 7-martda Leao Peru terma jamoasida Gonduras terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida debyut qiladi. 2004-yilda u uchinchi marta oʻz uyida boʻlib oʻtgan Amerika kubogida ishtirok etadi, lekin avvalgi oʻyinlardagi kabi maydonga tushmaydi.

2007-yilda Butron Venesuelada boʻlib oʻtgan Amerika kubogida asosiy darvozabon sifatida ishtirok etadi. Turnirda u Urugvay, Venesuela, Boliviya va Argentina jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.

2011-yilda Leao Argentinada boʻlib oʻtgan Amerika Kubogida bronza medalni qoʻlga kiritgan. Ammo turnirda ishtirok etish jarayonida zaxirada oʻtiradi va bir daqiqa ham maydonga tushmaydi.

Havolalar 

Yashayotgan insonlar
1977-yilda tugʻilganlar
6-martda tugʻilganlar
Nemuro yarimoroli

Nemuro yarimoroli (根室半島 Nemuro-hantō) – Yaponiyadagi Xokkaydo orolining sharqiy sohilida joylashgan yarimoroldir. Yarimorol Nemuro shahrining tarkibiga kiruvchi, uning sharqiy qismidagi uzunligi 30 kilometr, eni 19 kilometr boʻlgan maydondadir. Nemuro yarimorolining sharqiy chekkasida joylashgan Nosappu burni Xokkaydo orolining eng sharqiy nuqtasi hisoblanadi. Shimoliy qirgʻoqlari Nemuro koʻrfaziga, janubiy sohillari esa Tinch Okeaniga tutashgan. Nemuro yarimorolidan sharqqa tomon choʻzilgan hududlarda Rossiya tomonidan boshqariladigan ammo Yaponiya ham egalikka daʼvo qiladigan Habamai arxipelagi orollari joylashgan. Yarimorolida kichik hajmli Hanasaki porti mavjud. 1991-yildan beri Kuril orollaridan kelgan rus baliqchilariga oʻz baliqlarini Hanasaki portida sotish uchun kirishga ruxsat berilgan.

Iqlimi 
Nemuro yarim orolining katta qismi nam kontinental iqlimga ega (Koppen Dfb). Biroq, mavsumiy kechikish fenomeni taʼsiri tufayli, yoz mavsumining oʻrtasi koʻpincha avgust oyining ikkinchi yarmi va sentyabr oyining birinchi yarmiga toʻgʻri keladi. Masalan, Nosappu burnida bahor koʻpincha may oyining oxirlarida keladi va baʼzi yillarda qish hatto iyun oyining oxirlarida ham davom etadi. 1983-yilda uzluksiz sovuq havo oqimi tufayli hududda qish iyul oyining oxirigacha tugamadi va avgust oyida birdan yoz fasli boshlanib ketdi. Shuningdek, iyun oyida maksimal harorat 12 °C dan oshmadi.

Iyun oyida Nemuroda Yaponiyadagi eng erta – soat 3:30da quyosh chiqishini kuzatish mumkin. Iqlimi sabab, sakura gullash mavsumi Nemuroda barcha mintaqalarga qaraganda kechroq boshlanadi.

Hayvonot olami 
Yarim orolda yashovchi qushlar orasida puffino, oqqush, Blakiston boyqushi, oq dumli suvburgut, Steller dengiz burguti, qora oʻrmonchi, dala gʻozi va yapon turnasi kabilar mavjud. Yarimorol hududida tulki, kiyik va burunduq kabi hayvonlar ham koʻp uchraydi.

Manbalar
Buray

Articles with short description
Short description is different from Wikidata
Articles with hCards

Buray Hoşsöz (1984-yil 15-iyunda tug'ilgan) - kiprlik turk  pop qo'shiqchisi.

Karyera 
Burayning 1 Şişe Aşk debyut albomining bosh qo'shig'i"İstersen" edi.  Qo'shiq matni Go'zde Anchel tomonidan yozilgan bo'lib, Burayning o'zi bastalagan va aranjirovka qilgan. Vaqt o'tishi bilan qo'shiq ommalasha boshladi. Radio va raqamli platformalarda ko'paydi.  Qo'shiq Turkcha Top 20 reytingida birinchi o'rinni egalladi.  Ikkinchi klip “Sen sevda misin”  qoʻshigʻi uchun chiqarildi.  Shundan so‘ng “Kimsenin suçu yok” qo‘shig‘iga ishlangan klip suratga olindi. 

Keyinchalik Buray yana ikkita albomini chiqardi. 2016-yilda Sahiden va 2018-yilda Kehanet, jumladan, "Aşk mı Lazım", "Aşk Bitsin", "Deli Divane" va "Kabahat Bende" nomli albomlarini chiqargan.

Diskografiya 
Faoliyati davomida u to'rtta studiya albomi va ikkita remiks albomini chiqardi.

Albomlar

Studiya albomi

Remix albomlar

Qo'shiqlari 

 "Hayot surer" (2014)
 "Ben Ölmeden Önce" ( Emrah Karaduman bilan) (2019)
 "Ashka Extra'nı Kat" (2019)
 "Rampapapam" ( Feride Hilol Akin va KÖK$VL bilan) (2020)
 "Deli qiz" (2020)
 "Aşk Ne Güzel Şey" (Erkin Arslan va Evrencan Gunduz bilan) (2020)
 "Senin yuzunden" (Arem Özguch va Arman Aydin bilan) (2020)
 "Chift Gökkuşağı" ( Ada Masalı uchun saundtrek) (2021)
 "1938" (Erkin Arslon bilan)
 "Iblis bilan bitimlar" (Ilkay Sencan bilan) (2022)
 "Aşk Yeniden" ( Yeni Türkü Zamansız ) (2022)
 "Kara Gözlüm" (Emrah Karaduman bilan) (2022)
 "Yangin Var" (Arem Özguch va Arman Aydin bilan) (2022)
 "Girdap" (2022)
 "Mana tong otdi" (Erk Emindeyi bilan) (2022)
 "Yok Mu?" (2022)
 "O'z-o'zini boshqarish" (2023)
 "Beni Affet" (Ceren Gyundog'du bilan) (2023)
 "Olmusum Leyla" (2023)
 "Yaz Yağmuru" ( Serdar Ortach Sharkilari 2-jild ) (2023)

Musiqa videolar

Grafikalar

Ma'lumotnomalar 

Yashayotgan insonlar
1984-yilda tugʻilganlar
Halit Özgür Sarı

Articles with hCards
Halit Özgür Sarı (1993-yil 4-oktyabrda tugʻilgan) – turk aktyori va modeli.

Yoshlik yillari 
Halit 1993-yilda Turkiyaning Istanbul shahrida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tugatgandan soʻng Istanbul Bilgi universitetining iqtisod fakultetini tamomlagan. U oʻrta maktab va kollej yillarida model boʻlib ishlagan va koʻplab brendlarning yuziga aylangan. Turk aktrisasi Esra Qizildoʻgʻandan aktyorlik sirlarini oʻrgangan va Basic and Advanced Acting Craft Studio studiyasida Enginay Kanat yordamida kamera qarshisida mahoratini oshirgan.

Faoliyati 
2018-yilda oʻz faoliyatini koʻplab seriallarda rol oynashdan boshlagan va shulardan biri Mehmet Bozdag suratga olgan Diriliş: Ertugʻrul serialida Selcan Hatun oʻgʻli Suleyman Alp rolini ijro etgan Keyinchalik Netflix tomonidan 2020-yilda suratga olingan " Himoyachi " filmida „Orif“ rolini oʻynaydi. Shuningdek, u "Qırmızı Oda " serialida „Klinik Muduru Murat“ rolini oʻynagan va serial TV8 telekanalida efirga uzatilgan. U qisqa vaqt ichida katta loyihalarda ishtirok etishi bilan tanilgan.

Shaxsiy hayoti 
Halit yoshligidan "Fenerbaxche" futbol klubining ashaddiy muxlisi boʻlgan va oʻsha paytlarda kosmonavt boʻlishni orzu qilganini aytgan. Shuningdek, u juda koʻp uxlashini va kimdir uni uygʻotmagancha oʻzi uygʻonmasligini, lekin hech qachon hech qayerga kechikmasligini aytadi. Uni Instagramda 1 million kuzatuvchilari bor.

Filmlardagi ishtiroki

Manbalar

Yana qarang 

 
 
1986-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1993-yilda tugʻilganlar
Abdulla Shaig

Abdulla Shaig (; 1881-yil 25-fevral, Tbilisi – 1959-yil 24-iyul, Boku) – ozarbayjonlik yozuvchi.

Yoshligi va taʼlimi 
Shaig Marneulida 1881-yil 25-fevralida tugʻilgan. Otasi Mustafa Talibzadeh va onasi Mehri Bayramli. Uning otasi Kavkaz musulmonlari idorasida oxun boʻlib, Tbilisi (oʻsha paytda Tiflis) dagi oʻrta maktabda islom huquqi, fors va arab tillaridan dars bergan. 1883-yilda ota-onasi ajrashishadi, onasi ikki oʻgʻli va bir qizi bilan Xurosonga (Eron) koʻchadi. Abdulla Shaig keyinchalik maktabda oʻqiydi. U oʻsmirlik chogʻida gʻazal yozgan, rus adabiyotidan bir qancha asarlarni fors tiliga tarjima qilgan. 1901-yilda, 20 yoshida u Bokuga koʻchgan. Keyingi 33 yil davomida xalq taʼlimi sohasida ishladi.

Ishlari 
Shaig romantist va bolalar yozuvchisi boʻlgan. Uning pyesalari va folklorga oid ertaklari ilk bor 1906-yildan mahalliy gazeta va jurnallarda chop etilgan. Keyinchalik u Sovet Ittifoqidan oldingi Rossiyada ishchilar sinfi duch kelgan qashshoqlik va iqtisodiy sinovlarning ogʻir oqibatlarini tasvirlaydigan qisqa hikoyalar yozishi bilan ham mashhurlikka erishdi. Uning internatsionalizm va pasifizm bayrami unga yozuvchi sifatida katta muvaffaqiyat keltirdi. Ozarbayjon madaniyatini targʻib qilishga qaratilgan ilmiy faoliyatiga va biroz ochiq antistalinistik qarashlarga qaramay, u davlat tomonidan taʼqib qilingan deb hisoblanmaydi.

Shaig 1909—1920-yillarda nashr etilgan koʻplab til va adabiyot darsliklari muallifi hamdir. 1918—1920-yillarda Ozarbayjon Demokratik Respublikasining qisqa vaqtli mustaqilligi davrida u hukmron Musovot partiyasini qoʻllab-quvvatlagan.

Shekspir, Defo, Pushkin, Lermontov, Krilov, Gorkiy, Nekrasov, Nizomiy, Firdavsiyning koʻplab asarlarini ozarbayjon va rus tillariga tarjima qilgan.

Asarlari 
Shaigning mashhur asarlaridan baʼzilari:

 Undelivered Letter
 Lady Tigtig, the inspiration for Pispisa Khanim ve Sichan bey.
 Weʼre all Rays from the Same Sun
 Heroes of Our Century

Manbalar 

Ozarbayjonlik yozuvchilar
1959-yilda vafot etganlar
1881-yilda tugʻilganlar
Knorring astragali

Knorring astragali () – burchoqdoshlar oilasi, astragal turkumiga kiruvchi koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Samarqand viloyati Nurota va Turkiston togʻ tizmasida tarqalgan.

Tavsifi 
Balandligi 5-7 sm gacha yetadigan past boʻyli, koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Poyasi juda qisqa, tashqi tomoni kulrang yoki yashil tusda, butun yuzasi yotiq tuklar bilan qoplangan. Poya pastida joylashgan barglari toʻq yashil, uzunligi 2-5 sm qalami nashtarsimon shaklda, bandining uzunligi 5-15 mm. Yuqorigi bargchalari murakkab, 7-9 tadan juft hosil qilib joylashgan, uzunligi 5-11 mm, kengligi 0,5-1,5 mm, uchi oʻtkirlashgan, oski tomoni tuklar bilan qoplangan. Gullari ikki jinsli,2-3 dona, yakka poya uchida ochiladi. Gultojibarglari sariq yoki toʻq qizil rangda. Gulpoyasining uzunligi 2-3 sm. Hasharotlar yordamida changlanadi. Mart aprel oylarida gullab mevasi mayda pishib yetiladi. Mevasi quruq dukkak meva. Xom dukkagining uzunligi 7 sm, eni 4 mm, sirti oq tuklar bilan qoplangan. Pishib yetilganda qobigʻi jigarrang tusga kiradi. Urug‘i orqali koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda kam uchraydi. Samarqand viloyati Nurota va Turkiston togʻ tizmalari hududida uchraydi. Tog‘larning oʻrta qismlarida, yemirilgan togʻ jinslaridan iborat tuproqlarda oʻsadi. Chorva mollarining koʻplab boqilishi va yem xashak sifatida yigʻilishi natijasida areali qisqarib ketgan. Nurota davlat qo‘riqxonasi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Samarqand viloyati geografiyasi
Mehmed Uzun

Mehmed Uzun (1953-yil 1-yanvar – 2007-yil 10-oktabr) – turkiyalik yozuvchi. Turkiyaning Shanliurfa viloyati Siverek shahrida tugʻilgan. 1920-yildan 1990 -ilgacha Turkiyada kurd tili taqiqlangan boʻlsa-da, u bu tilda yozgan. Zamonaviy kurd adabiy tilini shakllantirish va kurdlarning hikoya qilish anʼanasini qayta tiklash yoʻlida koʻp yutuqlarga erishdi. 1977–2005-yillarda u siyosiy qochqin sifatida Shvetsiyada yashab, kurd tilida oʻnlab roman va esselar yozgan. 2005-yil iyun oyida Istanbulga qaytib keldi. U PEN klubi va Shvetsiya yozuvchilar uyushmasi aʼzosi boʻlgan. 2006-yil 29-mayda unda oshqozon saratoni borligi aniqlandi. Stokgolmdagi Karolinska universiteti kasalxonasida davolangach, Turkiyaning Diyarbakir shahriga qaytib keldi. 2007-yil 10-oktyabrda 54 yoshida vafot etgan.

Ishlari 
U kurd tilida yettita roman nashr ettirgan. Mehmed Uzun 1985-yilda zamonaviy kurd romani boʻyicha oʻzining birinchi ishi – "Tu" (Sen)ni nashr ettirdi. Uning romanlari 1990-yillarda Yevropa tillariga tarjima qilina boshlagan. Uning ikkita kitobi shved tilida nashr etilgan: Granatäppelblomning (Anor gullari) va "I skuggan av en förlorad kärlek" (Yoʻqolgan sevgi soyasida) romani. Uzun 2001-yilda hikoya qilish anʼanasidagi ishi uchun Torgny Segerstedt mukofotiga sazovor boʻldi.

Turkiya hukumati bilan ziddiyat 
Mehmed Uzun Turkiyada kurd adabiyoti sohasidagi faoliyati tufayli bir necha bor ayblangan. U 1976-yil 21-martda hibsga olingan va „separatizm“da ayblanib, Anqara markaziy qamoqxonasiga qamalgan. 1976-yilning yozida sudda u kurdlar va kurd tilining mavjudligini isbotlashga urindi. Prokurorning argumenti kurdlar va ularning tilining mavjudlik shakliga ega emas edi. Buning aksini daʼvo qilgan har bir kishi separatist hisoblanib, unga nisbatan jazo qoʻllangan. U sakkiz oylik qamoq jazosiga hukm qilindi. 1977-yilda Shvetsiyaga joʻnab ketdi.

Manbalar 

1953-yilda tugʻilganlar
2007-yilda vafot etganlar
Kurd tilidagi yozuvchilar
Kurd yozuvchilari
Turk yozuvchilari
Transport koridori

Transport yoʻlagi – umumiy chiziqli hudud boʻlib, unda bir necha transport turlari jumladan, magistral yoʻllar, temir yoʻllar yoki jamoat tranzit yoʻllarni bitta shahar yoki mamlakat hududini umumiy yoʻnalishda kesib oʻtishi tushuniladi. Rivojlanish koʻpincha transport yoʻlaklari atrofida sodir boʻladi, chunki ular juda koʻp odamlarni olib oʻtishi tufayli, Las-Vegas Strip kabi chiziqli aglomeratsiyalarni yoki koʻplab mahalliy chakana savdo maydonlarini transport yoʻlagi boʻylab chiziqli shaklga keltiradi.

2019-yilda transport yoʻlaklari boʻyicha olib borilgan tadqiqotlar va meta-tahlillar natijasi shuni koʻrsatdiki, transport yoʻlaklari hududda iqtisodiy farovonlikni yaxshilagan, ammo atrof-muhitga salbiy taʼsirini koʻrsatgan.

Misollar 

 TEN-T asosiy tarmoq korridorlari – Evropa Ittifoqida rejalashtirilgan infratuzilma tarmogʻi
 Transport korridori agentliklari – Kaliforniya shtatidagi Orinj okrugidagi pullik yoʻllar uchun maʼmuriy organ.
 Panevropa korridorlari – Markaziy va Sharqiy Evropada rejalashtirilgan shaharlararo temir yoʻl tarmogʻi
 Gʻarbiy temir yoʻl koridori – Gʻarbiy Irlandiyadagi taklif qilingan temir yoʻl tarmogʻi
 Janubi-sharqiy tezyurar temir yoʻl korridori – Oʻrta Atlantika va Amerika Qoʻshma Shtatlarining janubi-sharqiy qismida tavsiya etilgan tezyurar temir yoʻl tarmogʻi
 Shimoli-sharqiy yoʻlak – Amerika Qoʻshma Shtatlarining shimoli-sharqiy megapolisidagi Amtrak tezyurar temir yoʻl tarmogʻi
 Panama kanali – Atlantika okeani va Tinch okeanini bogʻlaydigan sunʼiy suv yoʻli

SE Osiyo 
Manba: 

 Shimoliy-Janub iqtisodiy korridori
 Sharq-Gʻarbiy iqtisodiy korridor
 Janubiy iqtisodiy korridor

Maʼlumotnomalar