MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Meryem Erdog'an

Meryem Erdo'g'an (sobiq Mariam Tanga yoki Mariam Hana Dingo, 1990 -il 24-aprelda tug'ilgan) - Efiopiyada tug'ilgan turkiyalik uzoq masofaga yuguruvchi..

2012 yilda Erdo'g'an doping iste'mol qilgani uchun ikki yilga diskvalifikatsiya qilingan edi.

U 1990 yil 24 aprelda Efiopiyada tug'ilgan.  Turkiya fuqaroligini olgandan keyin taniqli sportchiga aylangan vatandoshi Elvan Abeylegessedan taassurot qoldirib, u yerda sportchi bo'lish uchun Turkiyaga borishga qaror qildi. 2006 yilda 16 yoshida  u Livanning Bayrut orqali Turkiyaga noqonuniy ravishda koʻchib kelgan. U Istanbulda politsiya tomonidan qo'lga olingan, ammo deportatsiyadan zo'rg'a qutulgan. Sarguzashtli vaqtlardan so'ng, u Abeylegessening sobiq murabbiyi Ertan Hatipog'lu tomonidan iste'dodli sportchi nomzodi sifatida tan olingan. Uning Turkiya fuqaroligini olish haqidagi arizasi 2010 yilning yanvarida qabul qilingan  U turkcha ismini Meryem oldi va Turkiya bosh vaziri Rajab Toyyib Erdo'g'anni hayratda qoldirgani uchun Erdo'g'an familiyasini tanladi.

Dastlab Enkaspor va Fenerbahche Athletics klublari tomonidan noqonuniy maqomi tufayli rad etilgan Meryem Erdo'g'an Istanbuldagi Kasımpashasporga qabul qilindi va nihoyat İzmitdagi Kocaeli Büyükshehir Belediyesi Kağıt Spor Kulübü jamoasiga kirdi va u yerda sobiq milliy sportchi Oznur Dursun murabbiylik qiladi,.

U Efiopiyalik Mariam Tanga yoki Mariam Hana Dingo nomi bilan Turkiyada o'tkazilgan turli xalqaro uzoq masofalarga yugurishlarda qatnashgan. 2009-yilda Trabzondagi yarim marafonda

 Istanbuldagi 31- Evroosiyo marafonida 15 km yugurishda to‘rtinchi o‘rinni egalladi .O‘sha yilning mart oyida Antaliyada o‘tkazilgan 4-xalqaro Runtalya marafonida 10 km masofaga yugurishda 33:09 natija bilan g‘olib chiqdi.

Uning turk pasportini qo‘lga kiritgandan so‘ng xalqaro debyuti 2010-yil 29-may kuni Gretsiyaning Kalamata shahrida bo‘lib o‘tgan Papaflesiya xalqaro uchrashuvida bo‘lib o‘tdi va u yerda 1500 m masofaga yugurish bo‘yicha 4:16,92 natija bilan g‘olib chiqdi, .

2010-yil 5-iyun kuni Fransiyaning Marsel shahrida boʻlib oʻtgan 10000 metrga yugurish boʻyicha 14-Evropa kubogida navbatdagi xalqaro ishtirokida u 31:55.53 natija bilan toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

2010-yilning 28-iyulida Erdo‘g‘an Ispaniyaning Barselona shahrida bo‘lib o‘tgan Yevropa chempionatida 10000 metrga yugurish bo‘yicha finalda 31:44,86 natija bilan beshinchi o‘rinni egalladi .To'rt kundan so'ng, 2010-yil 1-avgustda u 5000 m finalida yettinchi o'rinni egalladi, yana bir shaxsiy eng yaxshi vaqti - 15:14,92 .U 23 yoshgacha bo'lgan ayollar o'rtasida 2010-yilgi Evropa chempionatida to'qqiz soniya farqi bilan g'alaba qozondi .

2012-yilda Erdo'g'an doping iste'mol qilgani uchun ikki yilga diskvalifikatsiya qilingan edi.

Ishlashning rivojlanishi. 

residenceMeryem Erdoğan
2016-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari yengil atletikachilari
Yashayotgan insonlar
1990-yilda tugʻilganlar
Naile Akinji

Naile Akınji (1923-yil 1-iyul, Van - 2014-yil 2-aprel, Istanbul ), turk rassomi . 1938-yilda Istanbul Davlat Tasviriy San'at Akademiyasining kirish imtihonida g'olib bo'lgan va Rassomlik bo'limining o'rta bo'limiga o'qishga kirgan Naile Akinji, Nurullohning shogirdi bo'lishdan tashqari, Shefik Bursali rahbarligidagi Cour de Soir'da o'qishni davom ettirdi. Berk va Bedri Rahmi Eyyubog'lu galereyada ham ta'lim oldi.

Leopold Levi va Zeki Kocamemi ustaxonalarida ishlab, 1943-yilda Rassomlik akademiyasining o'rta bo'limini tamomlagan. Bir muddat kasalligi tufayli olti yil ta’limdan tanaffus olgan Akinji, 1949-yili Akademiyaga qaytdi va 1952-yili Zeki Kocamemi Oliy rasm bo’limi ustaxonasini tamomladi. 1964-yilda Istanbulda oʻzining birinchi shaxsiy koʻrgazmasini ochgan va 1997-yili Yaponiyaning Niigata viloyati, Kashivazaki turk madaniyat shahar muzeyida oʻtkazilgan retrospektiv koʻrgazmasi bilan katta taassurot qoldirgan rassom Istanbul, Anqara, Izmir, Afina va Yaponiyada boʻlgan. Niigata bugungi kungacha jami 48 ta shaxsiy ko'rgazma o'tkazgan. Turk rasmining eng qadimgi ustalaridan biri Florens Nightingale kasalxonasida davolangan Akinji 90 yoshida vafot etdi va Zincirlikuyu qabristoniga dafn qilindi.

Mukofotlari 

 1976 '11. Klermon Ferran zamonaviy san'at ko'rgazmasi (Shahar maxsus mukofoti)
 1979 yil Akbank "Tarixiy va turistik Turkiya" rasm tanlovi (Faxriy maqtov)
 1981 '13. Klermon Ferran zamonaviy san'at ko'rgazmasi (Hakamlar hay'atining maxsus mukofoti)
 1983 yil Izmir rasm-haykaltaroshlik muzeyi faxriy yorlig'i
 1983 yil "Bolu va Boludagi hayot" mavzusidagi rasm tanlovi (Faxriy maqtov)
 1986 yil Milan xalqaro ko'rgazmasi (uchinchi mukofot)
 1988 yilda Madaniyat vazirligi tomonidan “50. "San'at va Turk san'atiga qo'shgan hissasi" uchun Davlat faxriy mukofotiga sazovor bo'ldi.
 MSGSU 2003 yil. Rektorlik tomonidan "Eng ko'p yashagan akademiklar" orasida o'tkazilgan saylovda Ferruh Başaga bilan birgalikda Faxriy mukofotga sazovor bo'ldi.
 2003 yili ARTIST-TÜYAP 13-Istanbul san’at ko’rgazmasida xizmat ko’rsatgan artist unvoniga sazovor bo’ldi.
 U 2005 yilda Sedat Simavi mukofoti "Visual Arts Award" ni qo'lga kiritdi.

O'tgan yillar 
Umrining so‘nggi yillarida Parkinson kasalligi bilan kurashgan Naile Akinji rasm chizishni davom ettirib, rasmga bo‘lgan muhabbati kasalligini yengish uchun kuch bergan va 2014-yil 2-aprel kuni 90 yoshida vafot etgan. 4-aprel kuni Zincirlikuyu qabristoniga dafn qilindi.

Manbalar 

2014-yilda vafot etganlar
20-asr turk rassomlari
1923-yilda tugʻilganlar
Burg‘uloq madaniyati

BURG‘ULUQ MADANIYATI – Toshkent vohasidagi ilk dehqonchilik manzilgohi (mil. avv. IX-IV asrlar). Bu madaniyatga tegishli yodgorlik dastlab Toshkent dengizi atrofidagi Burg‘uluqsoy bo‘ylab topilgani uchun Toshkent vohasidagi qadimgi dehqonchilik madaniyatiga shu nom berilgan. Manzilgohda ilk bor 1940-yilda A. I. Terenojkin qazish ishlarini olib borgan.  Burg‘uluq madaniyati ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi natijasida vohaning qadimgi shaharlari tashkil topgan. Burg‘uluq manzilgohi Chust yodgorligiga yaqin. Bu yer aholisi yerto‘lalarda yashaganlar. Ularning mehnat qurol- yarog‘lari jez va toshdan yasalgan. Burg‘uluq madaniyati yodgorliklari Farg‘ona vodiysidagi Chust madaniyati, Surxondaryodagi Kuchuktepa, Mirshodi, Bandixon, Jarqo‘ton, Janubiy Turkmanistondagi Yoztepa va Shimoliy Afg‘onistondagi Tillatepa yodgorliklariga ko‘p jihatdan o‘xshashdir. A.A.Asqarov va M. Filanovich Sosh moddiy madaniyat tarixini Shoshtepa materiallari asosida 2 bosqich – Burg‘uluq madaniyatining tugallanish bosqichi (mil. avv. VI-IV asrlar) va Burg‘uluq madaniyatining Qovunchi madaniyatiga o‘tish bosqichi (mil. avv. III-II asrlar)ga ajratadi.

Adabiyotlar 

1. Bekmuhammadov H.Y. Tarix terminlarining izohli lug‘ati. Toshkent, O‘qituvchi, 1986.

2. Boboyeva M. Q., Qurbongaliyeva R.S. Qadimgi dunyo tarixidan izohli lug‘at. Toshkent, O‘qituvchi, 1992.

3. Qadimgi dunyo tarixi: (maktab, akademik litsey, kasb-hunar kolleji o‘quvchilari, abiturientlar va tarix fani o‘qituvchilari uchun qo‘shimcha qo‘llanma).Tuzuvchi-mualliflar: F.Sultonov va boshq.; O‘zR xalq ta’limi vazirligi, Respublika Ta’lim markazi, O‘zR FA Tarix instituti. –T.; O`zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi “Fan” nashriyoti, 2007.

Manbalar 

1. Ergashev Sh. Qadimgi sivilizatsiyalar. – Toshkent: “O‘zbekiston” NMIU, 2016.

2. Boynazarov F.A. Qadimgi dunyo tarixi. –T.: A.Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, 2004.

3. Kabirov A. Qadimgi Sharq tarixi. – Toshkent: “Tafakkur”, 2016.
Artikulyatsiga

Artikulyatsiya(lot. Articulation-dona-dona aniq talaffuz qilish)-nutq faoliyatining organlari hisoblanadi.(lablar, til hamda yumshoq tanglay, tovush paychalari)ning muayyan bir nutq tovushlarini talaffuz qilish uchub zarur boʻlgan faoliyatdir.

Manbalar
Isroil Mirzayev

Isroil Mirzayev (1938-2006)
Hayoti
Taniqli adabiyotshunos olim, filologiya fanlari doktori, Samarqand davlat universiteti professori, O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi Isroil Mirzayev 1938 yilning 8 yanvarida Qashqadaryo viloyatining Koson tumanidagi Po‘loti qishlog‘ida tavallud topgan.

Ilmiy faoliyati 
1960 yilda Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universitetining filologiya fakultetini bitirgan. 1960-1965 yillarda Samarqand viloyat ro‘znomasida adabiy xodim va bo‘lim mudiri bo‘lib ishlagan. 1966-1970 yillarda Samarqand davlat universiteti aspiranturasida tahsil ko‘rgan. Shundan keyingi butun hayotini mazkur universitetning o‘qituvchisi, katta o‘qituvchisi, prorektori va professori sifatida ilmiy-pedagogik faoliyatga bag‘ishlagan.

Ijodi 
Isroil Mirzayevning dastlabki kitobi — “Rahmat Fayziy” adabiy portreti 1970 yilda nashr etilgan edi. Shundan buyon o‘tgan sermahsul ilmiy faoliyat mobaynida olimning “Ijodkor baxti”, “Mehnat insonni sharaflaydi”, “Voqelikning badiiy tadqiqi”, “Ijodkor burchi”, “Adabiyot va davr dardi”, “Nasrimiz badiiy olami”, “Adabiyot va tabiat” kabi jami o‘ndan ortiq kitoblari nashr etilgan.

Mukofotlari 
Isroil Mirzayev 2002 yilda “Mehnat shuhrati” ordeni bilan taqdirlangan.
Vakillik organi

Vakillik organi — aholi tomonidan saylanadigan deputat (vakil)lardan iborat davlat hokimiyati yoki mahalliy oʻz-oʻz boshqarish hay‘at organlarining
umumlashtirilgan va qadimdan qabul qilingan nomi. Ushbu organ aholi manfaatlarini koʻzlab, (ifodalab) oʻz vakolatlariga taalluqli masalalarni hal etadi.

Adaiyotlar 
 B. T. Ataxanov, M. B. Isabayev FUQAROLIK JAMIYATI FANIDAN ATAMALAR LUGʻATI kitobidan.
Nikokreon

Nikokreon (   ; miloddan avvalgi 311/310-yillarda vafot etgan) - Iskandar Zulqarnaynning Forsga qarshi yurishi paytida (miloddan avvalgi 336-323) Kiprning Salamin shahri shohi bo'lgan.

Miloddan avvalgi 332/331-yillarda qirol Pnitagorning o'g'li otasining o'rnini egalladi.

Nikokreon Orolning boshqa shaharlar hukmdorlari  bilan birgalikda Makedoniya qirolining kuchini qarshiliksiz tan oldi va miloddan avvalgi 331-yilda Iskandar Misrdan qayta tiklangan Finikiya Tiriga qaytib kelganida, u mashhur aktyor Tesalning homiysi bo'lib, teatrlashtirilgan spektaklni atshkil etishda faol ishtirok etgan .

Aleksandr Makedonskiy vafotidan keyin Salamis qiroli diadoxlar kurashida qatnashdi. Miloddan avvalgi 315-yilda Misr satrapining qo'mondonlari Ptolemey I Selevk va Menelay bilan birgalikda orolda Antigon I tarafdorlariga qarshi faol kurash olib bordi. Buning uchun u Kipr ustidan oliy hokimiyatni qo'lga kiritdi va o'z mulkiga Kition, Kireniya, Lapitos va Marion shaharlari hududlarini qo'shib oldi.

Nikokreon Demetriy Poliorket tomonidan Salamisni qamal qilgan. Miloddan avvalgi 306-yilda bo'lib o'tgan Salamis dengiz jangi manbalarda qayd etilmagan. Shuning uchun u bu nuqtada o'lgan bo'lishi mumkin.

Parian yilnomasida Nikokreon Simonidlar arxonligi davrida (miloddan avvalgi 311-310) vafot etgani haqida xabar berilgan).

Nikokreon faylasuf Anaxarxni shafqatsizlarcha qatl qilishni buyurgan va u qiynoqlarga bardosh bilan chidagan. Tsitseron  va Valeriy Maksim ijodida bu haqida hikoya ham bor.

Nikokreon Pafosning so'nggi qiroli Nikokles o'z joniga qasd qilgan vaqtda vafot etganini hisobga olsak, Diodor manbalarida ikki Kipr qirolini chalkashtirib yuborishi mumkinligi ta'kidlangan. Antikvar Xelga Geshe  bu fikrlarni tanqid qilgan. Tadqiqotchi van Oppen, Geshening dalillarini "oqilona" deb atagan bo'lsa, xatolik Diodorda emas, balki u Polyen uchun umumiy bo'lgan manbada sodir bo'lganligini aytib o'tgan. Polienning "Stratigemalari" asarida Nikoklesning o'limini ham tasvirlaydi  .

Havolalar

Manbalar 

  Диодор Сицилийский. «Историческая библиотека»
  Плутарх. «Сравнительные жизнеописания. Александр и Цезарь»
 van Oppen de Ruiter, Branko Fredde. The Marriage of Eirene and Eunostus of Soli. An Episode in the Age of the Successors :  [англ.] // Athenaeum: Studi Periodici di Letteratura e Storia dell'antichità. — 2015. — № 2. — С. 458—476.
Kohiston tumani, Kapisa

Kohiston, shuningdek, Kuhiston( 'togʻli er'), Afgʻonistonning Kapisa viloyatining shimoliy tumani hisoblanadi. Bu tuman oʻzining shirin tut, uzum, oʻrik va anor kabi mevalarga boy. Har yili minglab sayyohlar bu yerda dam olish kunlarini Sourubi koʻliga oqib tushadigan Panjshir daryosi boʻyidagi Sayad sayyohlik joyida oʻtkazadilar. Aholisi 100200 kishini tashkil qiladi (2006), asosan forsi zabon tojiklarhisoblanadi.

Geografiya 
Tuman Parvon va Panjshir viloyatlari bilan chegaradosh.

Tarix 
Kohistonlik tojiklar 1879-1880 yillarda Ikkinchi ingliz-afgʻon urushida inglizlarning Kobulni bosib olishiga qarshi kurashgan eng kuchli va eng yaxshi uyushgan guruhlar ekanligini isbotlaganlar . SSSRga qarshi urush paytida Kohiston mujohid dinlarning tayanch nuqtalari va qarorgohlaridan biri boʻlgan, keyinchalik esa Tolibon nazorati ostida boʻlmagan oxirgi hududlardan biri boʻlgan. Tuman Tolibonga qarshi oldingi chiziq boʻlgan, tuman aholisi koʻp marotaba Tolibon hujumlariga qarshi turish uchun juda qattiq va mardonavor kurashganlar, keyinchalik tuman aholisi Tolibon hujumi tufayli oʻz uylri va qishloqlarini butunlay evakuatsiya qilishga majbur boʻlgan.

2005 yilda tuman tugatilib, ikkita yangi tumanga boʻlingan:

 Hesa Aval Kohiston tumani
 Hesa Duvum Kohiston tumani

Adabiyotlar. 

 Sobiq Kohestan tumanining tuman xaritasi endi Xesa Aval Kohiston va Xesa Duvum Kohiston tumanlariga boʻlingan.
 Tuman profili

Havolalar 

 Kohistoni. Com — tuman fotogalereyasi
 Kohiston munozara forumi
 Kohiston suhbat xonasi
 Kohiston veb-sayti
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
SSSR
Tolibon
Ikkinchi ingliz-afg'on urushi
Xorazimiy "Muhabbatnoma" asari

Xorazimiyning „Muhabbatnoma“sining uygʻur va arab yozuvli qoʻlyozmasi nusxalari maʼlum. Uning eng eski nusxasi hozirda Britaniya muzeyida saqlanayotgan 8193 koʻrsatgichli uygʻur yozuvida bitilgan majmuaning toʻrtinchi asaridir.
Ushbu majmuani 1432 yili Temur]iylar davlatining yirik madaniy markazlaridan boʻlmish Yazd shahrida Mansur baxshi koʻchirgan.
Xorazimiyning asari „Muḥabbatnoma kitobi“ degan sarlavha bilan boshlangan.
Yakunidagi uning koʻchirib tugallangan sanasi shunday:

Asarning arab yozuvli B,C,D qoʻlyozma nusxalari keyingi davrlarga tegishlidir.

Manbalar
Abdurashid Nurmurodov

Abdurashid Nurmurodov (1955)

Hayoti 
Abdurashid Nurmurodov 1955 yili Samarqand viloyati Qo‘shrabot tumanida tug‘ilgan. Nizomiy nomidagi Davlat Pedagogika universitetining filologiya fakultetini tugatgan.

Kitoblari 
 “Urush bevalari”
 “Tutash taqdirlar”
 “Qonli yo‘rgaklar”
 “Bolalikka otilgan o‘q”
 “Tazarru”
 “Krovavaya pelena”
 “Qon hidi”
 “Nurafshon yog‘du” 
«Qonli yo‘rgaklar» asari yozuvchining butun Sovet Ittifoqi bo‘ylab safari chog‘ida 3 mingdan ortiq afg‘on urushi veteranlari bilan qilgan suhbatlari hamda bu nogiron sobiq askarlarning xotiralariga asoslangan.

«Ko‘kdagi umr» asari afg‘on urushida nobud bo‘lgan 1448 nafar o‘zbekistonlik askarlar haqidadir.
Yapon Voyeurs

Yapon Voyeurs - 2007 yilda tashkil etilgan Londonning muqobil rok  guruhi. Asl tarkib: Romilli Elis, Joni Seymur, Tom Lamb, Riki Valdron va Stiv Uilson. Guruhning birinchi relizi 2009 yilgi Sicking & Creaming EP edi. 2010 yilda ular Love sound va Blush singllarini chiqardilar. 2011 yil mart oyida ular Gart Richardson bilan YOLK debyut albomini yozish uchun Kanadaning Vankuver shahriga borishdi. Ular o'zlarining albomlarini 2011 yil 11 iyulda chiqardilar. 2011 yil iyul oyida ular Slashning ba'zi kontsertlari uchun ochilish akti edi.

2012-yilning 8-martida guruh tarqalib ketdi va oʻzining Facebook sahifasida “biz endi guruhni saqlab qola olmaymiz”, deb taʼkidladi. Barabanchi Stiv Uilson Hawk Eyes guruhiga o'tdi va baschi Jonni Seymur Dinosaur Pile-Up guruhiga qo'shildi. Shuningdek, ular oxirgi marta konsert berishlarini aytishdi.

"Juda zòr" qo'shig'i All Points Bulletin kompyuter o'yinida keltirilgan. Uni o'yin radiosida eshitish mumkin.

Guruh a'zolari 

 Jonni Seymur - bas
 Rikki Valdron - klaviaturalar
 Romili Elis - vokal, gitara
 Stiv Uilson - baraban
 Tom Lamb - gitara

Diskografiya

RaI 

 Sicking & Creaming (2009)

Albomlar 

 Sariq (2011)
 B-tomonlari va nodirliklar (2012)

Bo'ydoqlar 

 Men onam (2010)
 Sut tishlari (2010)
 Bu sevgi ovozi / qizarish (2010)
 Teshik olish (2011)
 Cry Baby (2011)
Astenik hislar

Astenik hislar— Kishining faoliyati,Gʻayratini hamda uning shijoatini susaytiradigan salbiy hislar, kechinmalardir. Bunday hisalar odatda kishi umidsizlikka tushganda va ruhiy tushkunlikka uchragan paytlarda namoyon boʻladi.

Manbalar
Heyquq paygʻambar maqbarasi

Heyquq paygʻambar maqbarasi — Heyquq Bani Isroil qavmi paygʻambari boʻlib, Iyerusalimdagi yahudiylarning buyuk ibodatxonasi qoʻriqchilaridan boʻlgan. „Qomus ul-aʼlom“ kitobida keltirilishicha, Heyquq Bani Isroil qavmidan chiqqan 12 paygʻambarning biri boʻlgan ekan. U Muso naslidan boʻlgan va Tavrot kitobida uning nomi zikr etilgan. Yahudiylar Heyquq paygʻambarga alohida hurmat va ehtirom bilan qaraydilar. Heyquq ivrit tilida „quchoqlangan“ degan maʼnoni anglatadi. Maqbara Toʻyserkon shahrida joylashgan boʻlib, Erondagi eng qadimiy imoratlardan biri hisoblanadi. Maqbaraning hozirgi binosi Saljuqiylar davrida barpo etilgan. Shuni aytib oʻtish joizki, Heyquq paygʻambarning haykali Vatikandagi muzeyda saqlanadi.

Manbalar 

Eron geografiyasiga oid chala maqolalar
Sahobat Azimjonova

Sabohat Azimjonova (1923-yil dekabr, Toshkent — 2001-yil 26 aprel)

Hayoti  
Sharqshunos olima, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (2000), tarix fanlari doktori (1969). Toshkent pedagogika institutini tamomlagan (1942).
O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida katta ilmiy xodim (1949), institut direktori (1950— 77), bo‘lim boshlig‘i (1977—95), yetakchi ilmiy xodim (1995 yildan) bo‘lib ishlagan.

Ijodi 
Zahmatkash olima 150 dan ortiq ilmiy maqola va risolalar muallifidir. Asosiy ilmiy ishlari Boburning Kobul va Hindistondagi faoliyati, O‘rta Osiyo xalqlarining o‘rta asrlarda qo‘shni xorijiy mamlakatlar bilan o‘zaro siyosiy va iqtisodiy munosabatlariga bag‘ishlangan.
Asarlari Eron, Afg‘oniston, Hindiston, Fransiyada chop etilgan. Boburning qizi Gulbadanbegimning «Humoyunnoma»sini fors tilidan o‘zbek tiliga tarjima qilib, Toshkentda (1959, 1977) va fransuz tilida Parijda, (1996) nashr ettirgan.

Mukofotlari 
Sabohat Azimjonova bir qator xalqaro ilmiy kongresslarda ilmiy ma’ruzalar qilgan. Beruniy nomidagi O‘zbekiston Davlat mukofoti (1989), Javoharla’l Neru xalqaro mukofoti (1993) laureati.
Mikrosiyosat

Mikrosiyosat— jamiyatdagi ayrim tashkilotlar: partiya, kasaba uyushmalari, yoshlar harakati, korxona, firma, mahalla va shunga oʻxshash siyosat subyektlarining
mahalliy miqyosda amalga oshiriladigan siyosat. Unda ham umumdavlat miqyosida olib boriladigan siyosatdagi kabi aloxida olingan jamoa oldida turgan maqsad-vazifalar belgilanadi, mavjud muammolarni bartaraf etish chora tadbirlari ishlab chiqiladi, turli masalalar boʻyicha qaror va koʻrsatmalar qabul qilinadi, xizmat lavozimlari, olingan foyda, daromad taqsimlanadi, maʼmuriy jazolash yoki ragʻbatlantirish tatbiq qilinadi, shaxs va guruhlarning hokimiyatni qoʻlga kiritish va oʻz manfaatlarini qondirish uchun harakat, intilishlari amalga oshiriladi.

Adabiyotlar 
 B.T.Ataxanov, M.B.Isabayev FUQAROLIK JAMIYATI FANIDAN ATAMALAR LUG'ATI kitobidan.
Aminta (Antioxning o'g'li)

Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Википедия:Карточки без параметров
Категория:Википедия:Статьи без изображений (тип: человек; род занятий: политик)
Aminta (Antioxning o'g'li; Miloddan avvalgi 4-asr) - forslar xizmatiga o'tgan Makedoniya harbiy rahbari.

Biografiyasi 
Antioxning o'g'li Amintas bo'lib, u 338-yilda qirol Filipp II tomonidan Afina va Fiba o'rtasida harbiy ittifoq tuzishga yo'l qo'ymaslik uchun Boeotiyaga yuborilgan.

Miloddan avvalgi 336-yilda qirol Filipp vafotidan keyin Aminta o'zining katta o'g'li Aleksandrning yangi qirol Aminta IV ning qatl etilgan amakivachchasi bilan yaqinligi uchun qasos olishidan qo'rqib, mamlakatdan forslar hududiga qochib ketgan. Miloddan avvalgi 334-yilda Granikus jangidan keyin Aleksandr Likiyaning Faselis shahrida bo'lgan paytida Aminta Makedoniya shtab-kvartirasida unga suiqasd uyushtirish uchun fitna tayyorlashda ishtirok etgan. Aminta Makedoniya taxtini egallashda forslar tomonidan yordam va'da qilingan Antipaterning kuyovi Aleksandr Linkestiy bilan aloqada bo'lgan. Biroq, bu fitna Parmenionning yordami bilan Doro III elchisi Frigiyada makedoniyaliklar qo'liga o'tgandan keyin ochilgan.

Miloddan avvalgi 333-yil Issus jangi arafasida Aminta Doro III ga Fors armiyasining ochiq maydondagi ustunligidan foydalanish uchun Iskandarni Kilikiyaning g'arbiy tekisliklarida kutishni maslahat bergan yagona odam bo'lgan. Biroq, Doro Amintaning dalillariga quloq solmagan.

Forslar mag'lub bo'lgach, Aminta bir necha ming yunon yollanma askarlari bilan bu boy va yaxshi himoyalanmagan mamlakatni qo'lga kiritish uchun Tripolida qo'lga olingan kemalarda Kipr orqali Misrga o'tgan. U avvalroq o‘z askarlarini “Fors garnizoni yetakchisiz va kuchsiz qolib ketganiga, misrliklar doimo o‘z pretorlariga dushman bo‘lib kelgan va yunonlarni dushman sifatida emas, balki do‘st sifatida qabul qiladi”, deb ishontirgan edi. Misr chegarasidagi Peluziy shahriga kirib, Aminta mahalliy aholiga Doro tomonidan o'lik satrap Savakning o'rniga yuborilganligini aytgan. Keyin Aminta daryo bo'ylab Memfisga borgan va u yerda isyonkor misrliklarning yordami bilan forslarga jiddiy zarar yetkazgan. Biroq, uning qaroqchilik bilan shug'ullangan odamlari tuman bo'ylab tarqalib ketishgan. O'zlarining "g'oliblarning beparvoligi" va yangi satrap - tarqoq paytda forslar jangovar harakatlar uchun shaharni tark etganlar va yollanma askarlarni yo'lboshchilari bilan birga oxirgi askarigacha o'ldirishgan.

Manbalar 

 Arrian . Anabasis Aleksandr (I.17.9, I.25.3, II.6.3,6, II.13.2-3)
 Diodorus Siculus . Tarixiy kutubxona (XVII.48.3-5)
 Kvint Kurtius Rufus . Iskandar Zulqarnayn tarixi (III.8.2-12, III.11.18, IV.1.27-32)
 Plutarx . Qiyosiy tarjimai hollar : Aleksandr (XX)
Närpes

Närpes (Finlandiya Shvetsiya:  [ˈnærpːes] ; Finlandiya : Närpiö [ˈnærpiø ])Finlandiyadagi shahar va munisipalitetdir . Gʻarbiy Finlandiyada joylashgan va Ostrobotniya mintaqasining bir qismidir . Shahar aholisi 9,570 kishi (31 dekabr 2021 yil) va 2,334,14 kvadrat kilometr (901,22 kvadrat milya) maydonni egallaydi, shundan 1,357 km 2 (524 kvadrat milya) suvdir.  Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 9,79 nafar (25,4/kv milya). Iqtisodiy nuqtai nazardan, munitsipalitet pomidorni issiqxonada etishtirish va yuk mashinalari uchun tirkamalar ishlab chiqarish bilan mashhur.

Närpes 2016 yildan beri ikki tilli munitsipalitet boʻlib kelgan. Ungacha Närpes Finlandiya qitʼasidagi bir tilda soʻzlashuvchi soʻnggi shvedcha munitsipalitet edi.  Aksariyat mahalliy aholi turli xil Ostrobothnian shved tilida gaplashadi . Ushbu lahjada kuylaydigan guruhlarga Nektor kiradi .

Närpesdagi eng muhim asosiy yoʻllar Turku va Vaasa oʻrtasidagi 8-magistral va Kaskinen va Seinäjoki oʻrtasidagi 67-magistraldir .

Tarix 
Närpesning tarixi 1331 yilda, „Nærpes“ filmidagi Klas Bengtsson Turkudagi episkop Bengtga mollarni garovga qoʻygan paytdan boshlanadi .

1348 yilda Shvetsiya qiroli Magnus IV "Nerpis socken , Mustasaari socken va Pedersöre sockenda yashovchi barcha odamlar " „barcha yeyiladigan narsalarni“ sotib olish va sotish huquqini eʼlon qildi.  Shunday qilib, Ostrobotniyada birinchi rasmiy bozorlar yaratildi.

Demografiya 

Närpes koʻplab muhojirlarni oʻziga jalb qildi va qochqinlarni ham kutib oldi .

Eng katta immigrant guruhlari:

 Vetnam (403)
 Bosniya va Gertsegovina (388)
 Shvetsiya (254)
 Yugoslaviya (254)
 Tailand (58)
 Rossiya (54)
 Ukraina (51)
 Estoniya (42)
 Xorvatiya (32)
 Litva (30)
 Amerika Qoʻshma Shtatlari (28)
 Ekvador (25)

Yana qarang 

 Bothnian avtomagistrali
 Keskinen

Manbalar
Apatridizm

Apatridizm (yunoncha vatanni inkor etish)— hech qanday fuqarolikka ega bo'lmagan shaxsning huquqiy holati. U biror shaxs biror davlat fuqaroligidan voz kechishi yoki mahrum qilinishi va ayni damda boshqa davlat fuqaroligiga ega bo'lmagan vaqtda ro'y beradi. Fuqaroligi bo'lmagan shaxslar yoki apatridlar turgan mamlakatlari qonunlarga bo'ysunadilar va biror boshqa davlat diplomatik himoyasiga da‘vo qilolmaydi. Apatridizm hodisasi odatdan tashqari hol deb qaraladi va davlatlar, odatda, fuqaroligi yo'q shaxslar sonini kamaytirishga intiladilar. Apatridizm haqida xalqaro konvensiyalar mavjud: 1961-yilgi apatridlar maqomi haqidagi konvensiya.

Foydalanilgan adabiyotlar 
 B. T. Ataxanov, M. B. Isabayev FUQAROLIK JAMIYATI FANIDAN ATAMALAR LUGʻATI kitobidan.