MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Yalong'och ota

YALANGʻOCH OTA — turkiy xalqlarda qadimda shamol homiysi. XX asrning boshida etnograf
A.Divaev keltirgan maʼlumotlarga ko‘ra, qozoqlarda shamol chaqirish marosimida ijro
etiladigan qo‘shiq namunasida shamol homiysi sifatida Yalongʻoch otaga murojaat etilgan. Yalongʻoch ota
nomi Toshkent atroflari hamda Janubiy Qozog‘istonda yashovchi o‘zbeklar o‘rtasida keng
tarqalgan. Uning shaxsiyati bilan bog‘liq mikrotoponimlar ham mavjud. Masalan, hozirgi
Toshkent shahar 2-Shimoliy-Sharqiy massivining nomi ilgari Yalang‘och ota deb yuritilgan.

Adabiyotlar 

 ISLOM ENSIKLOPEDIYASI „Oʻzbekiston milliy entsiklopediyasi“
Davlat ilmiy nashriyoti, 2004
Abu Aqqol bin Ilvon Magʻribiy

Abu Aqqol bin Ilvon Magʻribiy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Abu Horun Andalusiyning suhbatdoshi. Makkaga borib, toʻrt yil hech narsa yemay, oʻsha yerda vafot etgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx hayotiga bogʻliq bobni aynan kiritgan.

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Respublika saroyi (Olmaota)

Respublika saroyi — Olmaota shahrida joylashgan madaniyat markazi binosi. 2008-yili 21-martda „Respublika ahamiyati bor tarixi, madaniyat, shaharsozlik va meʼmoriy yodgorlik“ maqomi berilgan.

Tarixi 
Bino 1970-yili V.Leninning 100 yilligi arafasida ochilib, Sovet Kommunistik partiyasi rahbari nomi berildi. Arxitektorlar — V.All, V.Kim, Yu. Ratushniy, N.Ripinskiy, A.Sokolov, L.Uhobotov va boshqalar 1971-yili SSSR Davlat mukofotiga sazovor boʻlgan. 1991-yil 10-dekabrda Qozogʻiston Respublikasining birinchi saylangan prezidenti N. A. Nazarboyevning Uning inauguratsiyasi munosabati bilan inauguratsiya marosimi bo‘lib o‘tdi. Bu yil binoning nomi „Respublika saroyi“ deb o‘zgartirildi.

Geografik joylashuvi 
Respublika saroyi binosi Olmaota shahrining Abay bilan Dostiq shoh koʻchalarining chorrahasida, Abay prospektining berk koʻchada joylashgan. Bino oldida Abay maydoni bor, bu yerda 1960-yili Abay haykali oʻrnatilgan. Ularning atrofida toʻplangan yirik binolar yagona meʼmoriy ansamblni tashkil qiladi.

Tavsifi 
Bino maydoni 10 000 m², hajmli kompozitsiya strukturasi 8 temir-beton ustunga ortilgan qayiq chodirdan va pastki kvadrat boʻligidan turadi. Vestibyul va foyening tosh zinapoya orqali aylanish maydoni bilan davomiylikni yaratadi. Saroyning asosiy kompozit kindigida 3000 oʻrinli tomoshabinlar zali joylashgan. Zal oʻrindiqlari butun amfiteatr shaklida hal qilingan. Sahnasi (eni 48 m, balandligi 18 m) va zal murakkab muhandislik asboblari bilan jihozlangan. Devorlarning tomga tutashgan qismi ochiq qoldirilganligi sababli tomning qiyaliklari osmonda suzayotgandek taassurot qoldiradi. Engseli foye (balandligi 13 m) shiftidagi kumush lampalar interyerni yanada chiroyli qiladi. Bino ostidan oqayotgan tabiiy daryo suvi havoni tozalovchi qo‘shimcha ventilyatorga aylandi. Saroyning tashqi va ichki koʻrinishida oq marmar, qimmatbaho yogʻoch turlari, mangʻittosh tosh buyumlari, alyuminiy quymalaridan foydalanilgan. 2010-2011-yillarda kapital taʼmirlash ishlari olib borildi.

Manbalar 

Qozogʻiston binolari va inshootlari
Abu Jaʼfar

Abu Jaʼfar, Ahmad bin Hamdon bin Ali bin Sinon (924-yilda vafot etgan) – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Nishopur shahrida tugʻilgan. Xavf, taqvo va zuhdga alohida ahamiyat qaratgan. Abu Hafs Haddod bilan uchrashgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx hayotiga bogʻliq bobni aynan kiritgan.

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Tantour

Tantour boshga lentalar bilan o'ralgan bosh kiyimdir.Birinchi  shoyi ro'mol, keyin tepasiga oq parda o'ralgan. Tantourning balandligi va tarkibi egasining boyligi bilan mutanosib edi, eng ajoyib tantourlar oltindan yasalgan va og'irligi o'ttiz dyuymga yetgan. Ba'zilari qimmatbaho toshlar va marvaridlar bilan bezatilgan.

Yana qarang 

 Hennin
 Kokoshnik
 Ochipok
 Oʻtkir shlyapa
 Shlyapalar va bosh kiyimlar ro'yxati

Manbalar 

Arab liboslari
Arab madaniyati
Ayollar kiyimi
Kasper Hämäläinen

Kasper Woldemar Hämäläinen (; 1986-yil 8-avgustda tugʻilgan) — Finlandiyalik professional futbol yarim himoyachisi, Ykkönen jamoasi TPS va Finlandiya terma jamoasida oʻynaydi.

Klublardagi faoliyati

TPS Turku 
Turku shahrida tugʻilgan Hamaläinen oʻz faoliyatini tugʻilib oʻsgan shahri TPS klubida boshlagan. 2003-yilda professional debyut qilgan. 2008-yil iyun oyida Portugaliya Primeira Liga klubi CD Nacional uni oʻz safiga qoʻshib olmoqchi edi, ammo futbolchi juda qimmat ekani aytildi. NEC hamda Italiyaning Roma, Lazio, Udineze va Siena klublari ham qiziqish bildirgan.

Djurgårdens IF 
2009-yilning dekabrida uni Shvetsiyaning Djurgården klubi sotib olgani malum boʻldi. 2010—2011-yilgi mavsumda Allsvenskanda 30 ta oʻyinda maydonga tushdi. 2012-yilgi mavsum oldidan Djurgården bosh murabbiyi Magnus Pehrsson Hämäläinenni koʻproq hujumkor rolida sinab koʻrdi.

Lech Poznań 
2013-yil yanvar oyida Hämäläinen Polshaning Lech Poznań jamoasi bilan uch yillik shartnoma imzolagani eʼlon qilindi. Transfer narxi oshkor etilmadi, ammo 250 000 yevro atrofida bo‘lishi taxmin qilingandi. 24-fevral kuni Ruch Chorzow qarshi debyutida (4:0) gol urdi. Hämäläinen 2013-yilning bahorgi mavsumida 14 ta oʻyin oʻtkazdi, shundan 12 tasida asosiy tarkibda maydonga tushdi. Lech Poznań ligada 2-oʻrinni oldi va keyingi mavsum uchun UEFA Yevropa Ligasi saralashiga yoʻl oldi.

Legia Warsaw 
2016-yilning 11-yanvarida Lechning azaliy raqibi Legia Varshava klubiga tekinga o‘tib,  yillik shartnoma imzoladi.

Jablonec 
2019-yil 6-sentyabrda Hämäläinen Chexiya Birinchi ligasi klubi FK Jablonecga qo‘shildi va ikki yillik shartnoma imzoladi.

TPSga qaytish 
2021-yil 7-may kuni Hämäläinen 2,5 yillik shartnoma bilan TPSga qaytishi eʼlon qilindi.

Xalqaro faoliyati 
Hämäläine nFinlandiya U17 terma jamoasi bilan 2003-yilda Finlandiyada boʻlib oʻtgan U17 Jahon chempionatida ishtirok etgan.

Milliy terma jamoadagi debyutini 2008-yilning 19-noyabrida Shveysariyaga qarshi oʻyinda oʻtkazdi. UEFA Yevro-2012 saralash bosqichida oʻzini milliy terma jamoaning asosiy oʻyinchisi sifatida koʻrsatdi. Ilk terma jamoadagi golini 2010-yilning 17-noyabrida San-Marinoga qarshi o‘yinda urgan (8:0).

Shaxsiy hayoti 
Hämäläinenning otasi Heikki Hämäläinen — sobiq yengil atletikachi.

Faoliyati statistikasi

Klub

Xalqaro

Xalqaro gollar

Yutuqlari 
Lech Poznań

 Ekstraklasa: 2014—2015
 Polsha Superkubogi: 2015

Legia Warsaw

 Ekstraklasa: 2015—2016, 2016—2017, 2017—2018
 Polsha kubogi: 2015—2016, 2017—2018

Manbalar 

Futbol yarim himoyachilari
Yashayotgan insonlar
1986-yilda tugʻilganlar
Toleqon

Toleqon (, Tâleqân va Telaqon sifatida romanizatsiya qilingan)  — Eronning Alborz viloyatining Toleqon okrugi markazidagi shahar.

Alborz togʻ tizmasida joylashgan.

2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 3,281 nafar, 988 oiladan iborat boʻlgan.

Tarixi 
Dastlab Toleqon shahri to‘rt mahalladan iborat boʻlgan.

Manbalar 

Eron okruglari
Abu Jaʼfar Domgʻoniy

Abu Jaʼfar Domgʻoniy – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf  shayxi. Hozirgi Afgʻonistondagi Domgʻon shahrida tugʻilgan. Madinada yashagan. Shayx Abu­bakr Kattoniy bilan uchrashgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx hayotiga bogʻliq bobni aynan kiritgan.

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Kanar xurmosi

Категория:Растения по алфавиту

Kanar xurmosi () — palma oilasiga mansub oʻsimlik boʻlib, xurmolar oilasiga kiruvchi daraxt hisoblanadi.

Tarqalishi va ekologiya 
Oʻsimlikning vatani Kanar orollari sanaladi. U insonlar tomonidan tarqatilgan boʻlib, u sayyoramizning koʻplab subtropik va tropik mintaqalarida tabiiylashtirilgan. Hozirgi kunda bu palma oʻsimligi shimolda Fransiyadan janubda janubiy Chiligacha oʻsib-unadi. Oʻsimlik ayniqsa Ispaniya, Portugaliya, Argentina, Italiya, Xorvatiya, Gretsiya, Turkiya, Shimoliy Eronda mashhur hisoblanadi (qarang. Shomal), Fransiyaning janubi va gʻarbiy qismida, AQShda (asosan Kaliforniya va Floridada), Braziliyaning janubida (Rio Grande-du-Sul shtati) Urugvay, Avstraliya, Yangi Zelandiya va Janubiy Afrikada . Sobiq SSSR mamlakatlarida u Kavkazning Qora dengiz sohillarida (Sochi, Abxaziya va Gruziyada), Qrimning janubiy qirgʻogʻida, Ozarbayjon va Turkmanistonning janubida uchraydi. Baʼzi mamlakatlarda, xususan, Yangi Zelandiyada oʻsimlik butunlay begona oʻtga aylandi.

Biologik tavsif 
Daraxt 10-40 m balandlikgacha yetishi mumkin.

Barglari murakkab pinnatsimon boʻlib, uzunligi 4-6 metrgacha yetishi mumkin, asosiy rachis deb nomlanuvchi yon tomonlarida 80-100 bargchalar mavjud boʻladi .

Mevalari kokil boʻlib yigʻilgan. Ular olov rangda, oval, yumaloq shaklda, uzunligi 2 sm va kengligi 1 sm, ular ichida bitta katta urugʻ mavjud.

Foydalanish 
Oʻsimlik tanasi markazidan olingan sharbat palma siropi olish uchun ishlatiladi .

Manbalar 

 Yovvoyi tabiatda Feniks kanariensis 
Arab xurmosi
Volmyon

Volmyon (월명) — shoir, o‘smirligida xvaran bo‘lgan, keyinchalik monarx bo‘lib, Budda Amitabuga  sig‘ingan «Pokiza zamin» sektasiga tegishli bo‘lgan. Uning marhum singlisining ruhiga yordam berish uchun yozgan «Marhuma singil uchun iltijo» nomli xyangasi dafn marosimida aytiladigan qo‘shiqlar turkumiga kirgan. Amitabning dunyosi - «Amitabning toza yeri» oddiy xalq buddizmida qayerdadir g‘arbdagi jannat timsolida jonlangan. Amitab — Buddaning bir nomi «Muqaddas Budda». …yo‘lni oxirigacha bosib o‘taman! Bu yerda: «...umrimning qolgan qismini Budda Amitabga haqqoniy xizmat qilib o‘tkazaman».   

Marhuma opamni eslab 

Qarshingda turar ikki yoʻl:

Biri — hayot, boshqasi — oʻlim. 

Sen ketding siItab qoʻl, 

Demay bir ogʻiz shirin soʻz.

Kuz kelsa daraxtlardan, 

Toʻkilar duv-duv yaproq. 

Olib ketar uni shamol, 

Qayoqlarga nomaʼlum...

Qachonlardir olis bir oʻIkada, 

Diydor koʻrisharmiz sen bilan.   

Volmyon

Shoir
Xvaran
Abu Jaʼfar Muʼoz

Abu Jaʼfar Muʼoz – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Misrda yashagan. Abu Jaʼfar Haddod va Abu Abdulloh Barqiy bilan uchrashgan. Abulhusayn Sirvoniy Sagʻirning ustozi. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx hayotiga bogʻliq bobni aynan kiritgan.

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Kenyon instituti

Muqaddam Quddusdagi Britaniya arxeologiya maktabi nomi bilan tanilgan. Kenyon instituti I xorijdagi Britaniya tadqiqot instituti bo'lib, mazkur tadqiqot instituti  Isroil va Falastindagi gumanitar va ijtimoiy fanlarni tadqiq etadi va qoʻllab-quvvatlaydi.  U Levantdagi Britaniya tadqiqotlari kengashining tarkibiga kiradi va unga Britaniya akademiyasihomiylik qiladi.

Tarixi 
Institut 1919-yilda Quddusdagi Britaniya arxeologiya maktabi sifatida tashkil etilgan. Uning tashkil etilishida Londonda joylashgan Falastin tadqiqot jamg‘armasi muhim ro'l o‘ynadi.

Birinchi direktor -  britaniyalik arxeolog Jon Garstang sanaladi. Uning ilk talabalaridan biri arxitektor-arxeolog Jorj Xorsfild u  keyinchalik Britaniya mandati Transjordanidagi antiqa buyumlar bo'yicha bosh inspektori ham bo'lgan. 1925-yilda Biritaniya arxeologiya talabasi Frensis Turvill-Petre tomonidan Tugba g'orlarida olib borilgan qazilma ishlari paytida tarixiy muhim topilma - Jalilaning bosh suyagini topadi.  Garstang rahbarligi ostida BSAJ Falastin tadqiqot jamg'armasi bilan Quddusning Ofel tog'ida qazish ishlarini boshladi.

Garstang 1926-yilda BSAJ(British School of Archaeology at Jerusalem) direktori lavozimidan iste'foga chiqdi. Shundan so'ng, Afinadagi Britaniya maktabida tahsil olgan britaniyalik arxeolog Jon Vinter Krofut maktabning ikkinchi direktori bo'ldi. Toʻqimachilik, hunarmandchilik va botanika boʻyicha taniqli mutaxassis boʻlgan rafiqasi Molli Krofut bilan Jon Krofut Ofel togʻida, Quddusda (1927–1929), Jerashda (1928–1930) va Samariyada (1930–1935) qazilma ishlarini olib bordi.  

1998-yilda (BSAJ (British School of Archaeology at Jerusalem) Ammandagi Britaniya Arxeologiya va Tarix instituti bilan Levantdagi Britaniya tadqiqotlari kengashini (CBRL)Council for British Research in the Levant tashkil qilish uchun birlashdi va 2001-yilda Kenyon instituti tomonidan qo'llab-quvvatlanadigan fanlarning keng doirasini aks ettirish uchun Ketlin Kenyon nomi bilan ular qayta nomlandi. institut CBRL tarkibiga kiradi.

Mashhur  shaxslar 
Direktorlar
 

 Jon Garstang (1919-1926)
 Jon Vinter Krofut (1926–1935)
 PLO Guy (1935–1939)
 Ketlin Kenyon (1952–1966)
 Kristal Bennett (1970–1979)
 Jon Donald Uilkinson (1979–1984)
 Mendi Tyorner (2012–2019)
 Toufic Haddad (2020- yildan)
Kenyon inisituti
Kristopher Foucault

Kristopher Foucault () (1990-yil 12-dekabrda tugʻilgan) — kanadalik professional xokkeychi. Kristopher Foucault hozirda Deutsche Eishockey Liga (DEL) vakili „Iserlohn Roosters“ xokkey jamoasi bilan oʻynamoqda.

Oʻyin faoliyati 
Yoshligida Kristopher Foucault 2003-yilda Quebecdagi Xalqaro Pee-Wee xokkey turnirida „Calgary Junior Flames“ kichik xokkey jamoasi bilan oʻynagan.

2011-yil 27-may kuni Kristopher Foucault „Minnesota Wild“ xokkey klubi bilan uch yillik boshlangʻich darajadagi shartnoma imzoladi. 2012-yilning 14-fevralida Kristopher Foucault NHLdagi ilk oʻyinini o‘tkazdi. 2013-2014-yilgi mavsumda Kristopher Foucault „Minnesota Wild“ xokkey klubining AHL filiali „Iowa Wild“ xokkey klubi safiga yuborildi. Kristopher Foucault „Iowa Wild“ xokkey klubi safida 58 ta oʻyinda maydonga tushib, 11 ta gol urishga muvaffaq boʻldi.

2014-yil 3-iyulda Kristopher Foucault Avstriyaning „Vienna Capitals“ (EBEL vakili) xokkey klubi bilan bir yillik shartnoma asosida oʻzining birinchi Yevropadi shartnomasini imzoladi. Kristopher Foucault 2015-2016-yilgi mavsum uchun Shveytsariyaga koʻchib oʻtdi. Kristopher Foucault mavsumni Milliy A ligasi (NLA) vakili „ZSC Lions“ xokkey klubi safida oʻtkazdi.

2016-yilning may oyida Kristopher Foucault Germaniyaning Deutsche Eishockey Ligasi (DEL) vakili „Grizzlys Wolfsburg“ xokkey klubi bilan ikki yillik shartnoma tuzdi. Kristopher Foucault 2019-yilning 8-martida klubni erkin agent sifatida tark etdi.

Shundan soʻng, Kristopher Foucault 2 019-yil 15-aprelda "ERC Ingolshtadt " xokkey klubi bilan bir yillik shartnoma imzoldi. „ERC Ingolshtadt“ xokkey klubi bilan samarali mavsumdan so‘ng, Kristopher Foucault 2020-yil 24-noyabrda bir yillik shartnoma asosida „Eisbären Berlin“ xokkey klubi safiga qoʻshildi.

Faoliyat statistikasi

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1990-yilda tugʻilganlar
Kanada xokkeychilari
Pashtu adabiyoti

GʻAZAL VA RUBOIYLAR

Pashtun ogʻzaki sheʼriyatida mashhur boʻlgan qoʻshiq turlaridan yana biri gʻazal (غزل)dir. Bu sheʼr turi ham yozma adabiyotda shakllangan boʻlsada, oddiy xalq uni oʻzining qoʻshigʻi, xalq sheʼri sifatida qabul qiladi. Shuning uchun ham bu sheʼr chorbayta kabi xalq orasida hozirgacha koʻproq „badǝla“ yoki „sandǝra“, yaʼni „qoʻshiq maʼnosini“ anglatadigan nomlar bilan ataladi.
Fors, oʻzbek, tojik adabiyotlaridagi kabi pashtunlar mumtoz adabiyotida ham gʻazal asrlar davomida sheʼriyatning etakchi turi va janri sifatida rivojlanib kelgan va yuzlab pashtun shoirlari devonlarining asosiy qismini aynan gʻazallar egallagan. Pashtu mumtoz adabiyotida gʻazal janrining XIV asr pashtuzabon shoiri Akbar Zamindovaray ijodida ilk bor koʻringanligi itbotlangan .
Pashtu mumtoz adabiyotida gʻazalning jadal rivojlanishi XVI asrning ikkinchi yarmidan boshlanadi va u yozma adabiyotning toʻlaqonli, asosiy janriga aynan XVI asrning ikkinchi yarmi, XVII asrning oʻrtalarigacha davom etgan, tarixda „Ravshaniylar adabiyoti“, deb nom olgan yirik yoʻnalishning namoyandalari: Arzoniy, Mirzaxon, Muxlis, Davlat, Vosil ijodida juda keng janriy, badiiy-stilistik yutuqlarga erishadi. Mavzu doirasi ham har jihatdan kengayadi. Ammo pashtu mumtoz gʻazalning tematik, badiiy-stilistik va shakliy jihatdan yuksak choʻqqilarga erishishiga, gullashiga XVII- XVIII asrlarda vujudga kelgan uchta yirik adabiy maktab¬larning sardorlari: Xushholxon Xatak, Abdurahmon, Abdulha¬mid va ular¬ning oʻnlab isteʼdodli shogirdlari ijodida muvaffaq boʻlingan.

MANBALAR 
 	Afganskie narodnie poslovitsi i pogovorki. M., 1960.
	Afganskie pesni. M., 1964.
	Afganskie skazki. — M., 1955.
	Afganskie skazki i legendi. — M., 1972.
	Afgʻon ertaklari. -Toshkent, 1956.
Abu Jaʼfar Somoniy

Abu Jaʼfar Somoniy — „Naso­yim ul-muhabbat“da tilga olingan tasavvuf shayxi. Lukom togʻida abdollar bilan uchrashgan. Oʻz manfaatini maslakdosh birodarlaridan ustun qoʻygan kishi hech qachon yuksak maʼnaviy maqomlarga erisholmaydi, degan gʻoyani targʻib qilgan. Alisher Navoiy „Nasoyim ul-muhabbat“ga „Nafahot ul-uns“dan ushbu shayx hayotiga bogʻliq bobni aynan kiritgan.

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Nazarobod

Nazarobod (; Naz̧arābād-e Bozorg va Naz̧arābād-e Moghadam nomi bilan ham tanilgan) — Eronning Alborz viloyati Nazarobod okrugidagi shahar va uning markazi. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olishda uning aholisi 119,512 kishi edi. Nazarobod Tehronda meva yetishtirishi bilan mashhur shahardir.

Manbalar
Ilm al-Hadis

ILM al-HADIS— hadis, ilmi hadisshunoslik — hadislarni o‘rganishga bag‘ishlangan ilm
sohasi. Soxta hadislar sonini ilk islom davridayoq oshib ketgani musulmon ulamolari
orasida ularga nisbatan tanqidiy yondashish lozim ekanini ko‘rsatdi. Muhaddislar
muomaladagi soxta hadislarni asldan ajratish uchun ularni sinchiklab o‘rganish
zaruriyatini anglab yetganlar. Musulmon tankidchiligining asosiy eʼtibori hadisning
mazmuni (matn)ga emas, balki roviylar zanjiri (isnod)ga qaratilgan, isnodning sifatli
bo‘lishi yetkazilgan maʼlumotning to‘g‘riligiga kafolat hisoblangan, Muhaddislar uchun
roviylar (ar-rijal) zanjiri (silsila)ni uzluksizligini belgilash muhim bo‘lgan. Roviylarning
ismi, yashagan yoshlari, tarjimayi hollarini bilishga harakat qilganlar. Ularning imoni
sofligi va axloqiy xususiyatlari alohida muhim ahamiyat kasb etgan. Roviylar haqida
batafsil maʼlumot to‘plash va ularni tanqidiy o‘rganish Ilm al-Hadisda alohida yo‘nalish -
maʼrifat ar-rijol („roviylar haqida bilim“)ni vujudga keltirgan. Bu bilimni har bir bilimdon
muhaddis egallamog‘i lozim hisoblangan. Roviylarni aniqlash maxsus lug‘at yoki
isnodlarda nomi zikr etilgan shaxslarning tarjimayi hollari bitilgan tabaqot ko‘rinishidagi
maʼlumotnomalarning yaratilishiga olib kelgan. Bu turdagi asarlarning bizgacha yetib
kelgani Ibn Saʼd (845-yilda vafot etgan)ning „Kitob tabaqot al-kabir“ asaridir. Shu bilan bir qatorda
„zaif“ hadis roviylari haqida ham maʼlumotnomalar yozilgan, masalan, „an-Nasoiy“ (915-yilda
vafot etgan)ning „Kitob ad-du’afa“ asari. Hadislar tanqidi juda puxta bo‘lgan, shu munosabat
bilan maxsus istiloxlar paydo bo‘lgan. Hadislar bir xil qiymatga ega bo‘lmasdan, „sahih“
(ishonchli), „hasan“ (yaxshi) va „zaif“ (kuchsiz) kabi turlarga bo‘lingan. „Sahih“ hadis
deb to‘liq, hech qanday uzilishsiz roviylari bo‘lgan, roviylarining imoni va fazilatlari hech
qanday eʼtirozga sabab bo‘lmaydigan hadislarga aytiladi. „Hasan“ hadis deb, roviylari
zanjirida uzilish bor bo‘lgan hadislarga aytiladi. Bunday hadislar garchi „sahih“lardan
pastroq darajada tursa-da, har holda ilohiyot — huquqiy masalalarni yechishda qabul
etilib, ulardan foydalanilgan. „Zaif“ hadis deb hadisning mazmuni shubha tug‘dirsa yoki
roviylardan biri ishonchga noloyiq deb topilsa, shunday deb atalgan. Bunday hadislar
faqatgina ulardan turli xildagi o‘git-nasihat yoki yaxshi odob-axloqqa oid misollar
keltirilgan holdagana qabul qilingan.
Hadislar tanqidiga IX asrning yirik allomalari, musulmon olamida eng ishonchli deb
hisoblangan olti sahih hadis to‘plamlarining mualliflari: Buxoriy (870-yilda vafot etgan), Muslim (875-yilda vafot etgan), Ibn Moja (886-yilda vafot etgan), Abu Dovud as-Sijistoniy (888-yilda vafot etgan), Termiziy(892-yilda vafot etgan) va Nasoiy (915-yilda vafot etgan)lar katta hissa qo‘shdilar

Adabiyotlar 

ISLOM ENSIKLOPEDIYASI „Oʻzbekiston milliy entsiklopediyasi“
Davlat ilmiy nashriyoti, 2004
Kari Arkivuo

Kari Arkivuo (; 23-iyun 1983-yilda tugʻilgan) — Finlandiyaning sobiq professional futbolchisi, chap qanot va oʻng qanot himoyachisi. Finlandiyaning Lahti shahrida tugʻilgan va ilk faoliyatini mahalliy jamoalarda boshlagan. 2006-yilda Sandefjordga oʻtgan.

Arkivuo 2005-yilning noyabrida, 22 yoshida Finlandiya terma jamoasi safida debyut qilgan.

Klublardagi faoliyati

FK Lahti 
Mahalliy FC Kuusysi jamoasi futbolchisi boʻlgan Arkivuo 2001-yilning 3-mayida Intega qarshi Lahti jamoasida debyut qilgan. Debyut mavsumida toʻrtta liga oʻyinida maydonga tushgan va bir marta gol urdi. Arkivuo 5 yillik faoliyati davomida Lahti tarkibida jami 101 ta oʻyin oʻtkazdi va 12 ta gol urdi.

Sandefjord 
2006-yilda Norvegiya Premyer-ligasida Sandefjord bilan uch yillik shartnoma imzoladi. Birinchi mavsumni yaxshi boshladi, biroq may oyida jarohat oldi. 2007-yilgi mavsumdan soʻng Sandefjord Adeccoligaenga tushib ketdi. Ikkinchi ligadagi bir mavsumdan soʻng Sandefjord Tippeligaenga qaytdi.

Oldinga Eagles 
Jarohatlar bilan kurashgan va Sandefjord quyi ligaga tushib qolganidan soʻng, Arkivuo klubni tark etdi va 2009-yilda Eerste Divisie vakili Go Ahead Eaglesga qoʻshildi.

Häcken 
2010-yilning yozida Arkivuo Allsvenskan jamoasi BK Häcken bilan 1+3 yillik shartnoma imzolagani eʼlon qilindi.

FK Lahti 
2019-yil oktyabr oyida Arkivuo Veikkausliigadagi FC Lahti jamoasiga qaytishi eʼlon qilindi.

Xalqaro faoliyati 
Finlandiya U21 terma jamoasi safida 15 ta oʻyinda maydonga tushgan Arkivuo 2005-yil 12-noyabrda Estoniyaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida milliy terma jamoadagi debyutini o‘tkazdi. Arkivuo asosan oʻrtoqlik oʻyinlarida maydonga tushgan, lekin murabbiy Mixu Paatelainen Yevro-2012 saralash oʻyinlariga chaqirgan. UEFA Yevro-2012 saralash bosqichidan soʻng oʻzini milliy terma jamoada asosiy oʻyinchi sifatida koʻrsatdi.

Shaxsiy hayoti 
Arkivuo Finlandiya terma jamoasi muxlisari orasida Arkikari laqabi bilan mashhur.

Faoliyat statistikasi

Klub

Xalqaro maqsadlar

Xalqaro

Yutuqlari

Mamlakat 
Finlandiya milliy futbol jamoasi

 2012-yil Boltiqboʻyi kubogi sohibi

Klub 

 Häcken

 Svenska Cupen: 2016-yil

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1983-yilda tugʻilganlar
Mehdiy Sahobiy

Mehdiy Sahobiy — Eronlik tarjimon, rassom va yozuvchi. Sahobiy 1944-yil 4-fevralda Eronning Qazvin shahrida tavallud topgan. U ingliz, italyan va fransuz tilidagi romanlarni fors tiliga tarjima qilgan. Sahobiy tehron universiteti va Rim tasviriy sanʼat universitetining tasviriy sanʼat fakultetida olayotgan taʼlimini yakunlamagan.

Ilmiy faoliyati 
Sahobiy 11 yil umrini sarflagan Marsel Prustning "Yoʻqotilgan vaqtni izlash" asarining tarjimasi eng yaxshi tarjima hisoblanadi. Bundan tashqari uning Gustav Flaufert, Charliz Dikkens, Stendaldan qilgan tarjimalari ham bor. Sahobiy Eronning yil kitobi mukofotiga sazovor boʻlganidan keyin, 18 yil davomida hech kim bu mukofotga sazovor boʻlmadi. U 2009-yil 9-noyabr kuni Parijda yurak xurujidan vafot etdi. Uning dafn marosimi Tehronda boʻlib oʻtdi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 ^ a b c d e "Iranian translator Mehdi Sahabi dies at 66". Tehran Times Culture Desk. Tehran Times. November 11, 2009. Retrieved 2009-11-11.
Abdulhamid Momand

Afgʻon mumtoz adabiyoti rivojiga katta hissa qoʻshgan shoirlardan biri. Abdulhamid 17 asrning 60−yillarida dunyoga kelgan va tahminan 1732-yillarda vafot etgan. Abdulhamidning sheʼrlari „ hind uslubi“da yozilgan."Hind uslubi" deganda, sharq va gʻarb olimlari, avvalo,Iroq va Xuroson uslublaridan farqli oʻlaroq sheʼrning falsafiyligini, obrazlarini nihoyatda murakkablashib ketganligiga bildiruvchi uslubga aytiladi. Abdulhamid sheʼriyatida, asosan, ishq−muhabbat, tasavvuf va boshqa anʼanaviy mavzular kuylanadi. Abdulhamid Muhammad Akram Gʻanimat degan shoirning „Nayrange ishq“ masnaviysini fors tilidan pushtu tiliga erkin tarjima qilgan. Abdulhamid SHayx Saʼdiy va Hofizlarning gʻazallarini pushtu tiliga tarjima qilgan.1975−yilda Moskvada afgʻon olimlari Zevariddin Mirojiddin Abdulhamid poeziyasining tili haqida nomzodlik dissertatsiyasini yoqladi. Abdulhamidning koʻpgina sheʼrlari rus tiliga ham tarjima qilingan.

Adabiyotlar 
 Gerasimov A.Literatura Afganistana.
 Afgʻon shoirlari.(toʻplovchi A. Gʻaniyev)
 Afganskaya klasssicheskaya poeziya. M.1975.

Mumtoz adabiyot
Iroq
Xuroson
Poeziya