MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Armon (film)

„Armon“ () — taniqli oʻzbek rejissori Melis Abzalov 1986-yil yaratgan drama film. Filmda Ikkinchi jahon urushi yillarida oʻzbek ayollari, qariyalari va yoshlari qilgan mashaqqatli mehnat tasvirlangan.

Mazmuni 
1920-yillarda Boʻri yosh bolaligida otasidan ayriladi. (Otasining ham ismi Boʻri boʻladi. Otasi rolini Yodgor Saʼdiyev oʻynagan.) Ulgʻaygach u shaharga borib oʻqiydi va elektr ishchisi boʻlib yetishadi. Soʻngra tugʻilgan qishlogʻiga qaytadi. Qishloqdagi barcha qizlarga manzur boʻlishiga qaramay, Boʻri allaqachon boshqa yigitga unashtirilgan Xumorni sevib qoladi. Fashistlar Olmoniyasi bilan Sovet Ittifoqi oʻrtasida urush boshlangach Boʻri hamqishloqlari bilan urushga otlanadi. U urushdan qaytib kelmaydi.

Rollarda 
 Boʻri (otasi) — Yodgor Saʼdiyev
 Boʻri (oʻgʻli) — Baxtiyor Zokirov
 Boyxotin — Oybarchin Bakirova
 Rais — Obid Yunusov
 Xumor — Dilorom Egamberdiyeva
 Qoʻzivoy — Diyas Rahmatov
 Oʻlmasoy — Raʼno Zokirova

Manbalar

Havolalar 
 

Oʻzbekiston filmlari
1986-yil filmlari
Melis Abzalov filmlari
Oʻzbek tilidagi filmlar
Astrologiya

Astrologiya (yun. ἀστήρ – „yulduz“ va λόγος – „qayd“) astronomik hodisalar va odamlar dunyosidagi voqealar orasida aloqa bor, degan ishonchlar majmuidir. Gʻarbda astrologiya asosan shaxsiyatning tarzi va hayoti u tugʻilgan paytda Quyosh, Oy va boshqa osmon jismlarining joylashuviga bogʻliq ekanligini iddao etuvchi burjlar tizimidan iborat. Hind, xitoy va maya kabi turli madaniyatlarda yerdagi voqealarga astronomik hodisalarning muhim taʼsiri bor, deb hisoblanadi.

Hind-Yevropa xalqlari orasida astrologiyaning ildizlari eramizdan avvalgi uchinchi mingyillikka borib taqaladi; fasllarni bashorat etish uchun taqvim hisoblashda tarixan odamlar osmon jismlari sikllari orqali ilohiy mavjudotlar yerliklar bilan aloqa oʻrnatadi, deb fikrlashgan. Oʻtmishda astrologiya ilmiy soha, deb qaralgan. U siyosiy va akademik doiralarda qabul qilinib, astronomiya, alkimyo, meteorologiya va tibbiyot kabi boshqa ishlarga kiritilgan. XVII asr oxirida astronomiyada yangi paydo boʻlgan ilmiy konseptlar (geliosentrizm kabi) astrologiyaning ishonchligiga shubha uygʻota boshladi, keyingi tadqiqotlar uning bashorat kuchi mavjudligini koʻrsatmadi. Shunday qilib astrologiya oʻzining akademik va nazariy oʻrnini yoʻqotdi. Keyinchalik, XIX va XX asrda spiritualizm va New Age oqimlari hamda gazetalardagi munajjimlar bashoratlari tufayli astrologiyaga yana qiziqish uygʻondi.

Astrologiya yuzaki qaraganda fanga oʻxshab ketsa ham, u soxta fandir, chunki u muammolarini yechishga harakat qilmaydi, raqib nazariyalarni baholamaydi, tasdiq va fosh qilishlda taraflilik koʻrsatadi.

Manbalar 

Astrologiya
Nos surasi

Nos surasi (, Odamlar) — — Qurʼoni Karimning 114-chi surasi. Makkada nozil boʻlga 6 oyatdan iborat.

Asosiy maʼnosi

Manbalar 

NOS SURASI
Falaq surasi

Falaq surasi (, nomining maʼnosi — ) — Qurʼonning -surasi.  suralardan biri,  oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning -sahifasida va -juzida joylashgan. -boʻlib nozil boʻlgan.

Asosiy maʼnosi

Manbalar 

FALAQ SURASI
Carl Linnaeus

Carl Linnaeus (shved tilidagi asl ismi Carl Nilsson Linnæus, 23-may, 1707 – 10-yanvar, 1778) — binominal nomenklaturaga asos solgan shved botanigi, zoologi va shifokori boʻlgan. U zamonaviy taksonomiya va ekologiyaning otasi deb ataladi. Uning ishlarining asosiy qismi lotin tilida yozilgan boʻlib, lotinchada uning ismi  deya, 1761-yildan soʻng Carolus a Linné deb yozilgan.

LINNEY (Linne, Linnaeus) Karl (1707.23.5, Rosxult - 1778.10.1, Upsala) — shved tabiatshunosi. Shvetsiya Fanlar akademiyasi akademik va uning birinchi prezidenta (1739-yildan), Parij Fanlar akademiyasi akademik (1762-yildan). Lund va Upsala universitetlarida oʻqigan, Upsala universiteti professor (1741-yildan). Oʻsimlik va hayvonlarning zamonaviy sistematikasiga asos solgan, binar nomenklaturani fanga kiritgan. L. turni ikki nom, yaʼni tur va urugʻ (turkum) nomi bilan atashni taklif etgan; sinf, turkum (tartib), urugʻ (turkum), tur va variatsiya tushun-chalarini anikdab bergan. L. 1500 oʻsimlik turlarini tavsiflab berdi. Oʻsimliklarni 24 sinf, hayvonlarni 6 sinf (sut emizuvchilar, qushlar, amfibiyalar, baliklar, chuvalchanglar va hasharotlar)ga ajratadi. Amfibiyalarga suvda va quruqlikda yashovchilar hamda sudralib yuruvchilarni kiritadi. Odamni hayvonlar sistemasi (sut emizuvchilar sinfi, primatlar turkumi)ga kiritish oʻsha davrda hukmron boʻlgan dunyoqarashlarga zid edi. L. sistemasi kup xususiyatlarga kura, sunʼiy bulsa ham oʻz davrida katta ijobiy ahamiyat kasb etdi. U 10000 dan ortiq usimlik, 4200 dan ortiq hayvon turlarini tavsiflab berdi. L. tibbiyot, oʻsimliklarning iqlimga moslanishk va boshqa masalalarga bagʻishlangan bir qancha asarlar yaratdi. Upsala shahrida Gʻarbiy Yevropada eng yaxshi hisoblangan botanika bogini tashkil etdi.

Manbalar
Muborak

Muborak — Oʻzbekiston respublikasining Qashqadaryo viloyatida joylashgan shahar. Muborak muhim gaz va neft shahridir. Shahar Muborak tumanining markazi hisoblanadi. Muborak shahri Qashqadaryo viloyatining markazi Qarshi shahridan 78 km masofada joylashgan.

Tarixi 
Muborak 1974-yildan beri shahar hisoblanib keladi. Baʼzi mahalliy rivoyatlarga koʻra, „Muborak“ nomi Imom Buxoriyning ustozlaridan biri deb sanalgan Abdulloh ibn Muborak al-Marvaziyga atab barpo qilingan „Xoʻjamuborak“ qishlogʻi nomidan olingan.

Demografiyasi 
Muborakning aholisi 31 455 kishidir. 2002-yil aholi soni 28 300 kishi boʻlgan. Muborakda asosan oʻzbeklar yashaydi. Shuningdek, tojik, rus, turkman, ukrain, ozarbayjon va boshqa millat vakillari ham bor.

Iqtisodi 
Muborak muhim gaz va neft shahridir. Muborak yaqinida Muborak gazkondensat koni joylashgan.

Madaniyati 
Muborakda tuman hokimiyati binosi, gazni qayta ishlash zavodi, „Muborakneftgaz“ korxonasi, bosmaxona, toʻrt avtokorxona, oʻn qurilish taʼmirlash korxonasi, dehqon bozori, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari bor. Umumiy taʼlim maktablari, maktabgacha tarbiya muassasalari, sanoat kasb-hunar, tibbiyot, pedagogika-iqtisodiyot kollejlari, kasb-hunar maktabi, telemarkaz, kutubxona, klub, stadion, yoshlar sport majmuasi, tennis korti, madaniyat va istirohat bogʻi, markaziy kasalxona va boshqa tibbiy muassasalar mavjud. Shaharda suv bilan davolash fizioterapiya shifoxonalari faoliyat koʻrsatadi.

Transporti 
Muborak Qarshi—Buxoro temir yoʻlidagi stansiyadir. U yerga Kitob—Qarshi—Buxoro poyezdi qatnaydi. Shuningdek Muborakdan Koson, Qarshi, Buxoro yoʻnalishlari boʻyicha avtobuslar qatnaydi.

Manbalar

Havolalar 
 Mashʼal futbol jamoasining rasmiy sayti 

Oʻzbekiston shaharlari
Qashqadaryo viloyati
Oʻzbekiston aholi punktlari
Muborak tumani
Soxta fan

Soxta fan fan deb beriluvchi, biroq ilmiy metod bilan tekshirila olmaydigan, ilmiy dalillari yoʻq yoki boshqa ilmiy mavqeʼi mavjud boʻlmagan ishonch yoki iddaolar toʻplamidir. Soxta fan noaniq, oshirib yuborilgan yoki tasdiqlanmas iddaolar, taraflilik, boshqa mutaxassislar uchun yopiqlik, ratsional nazariyalar tizimi yoʻqligi bilan xarakterlanadi.

Biror soha, amaliyot yoki bilimlar toʻplami jamiyat normalariga binoan ravishda fan yoki ilmiy tadqiqot deb iddao etilsa-yu, ammo ilmiy mezonlarni ochiqlikcha qanoatlantirmasa, unga soxta fan, deyiladi. Fan vahiy, teologiya yoki spiritualizmdan fizik olamga empirik tadqiqot va tekshiruvlar orqali boqishi bilan farqlanadi. Ommabop fandagi baʼzi qarashlar fan kriteriylariga mos kelmaydi. Ommabop fan omma nigohida soxta va haqiqiy fan orasidagi chegarani xiralashtirishi va qisman ilmiy taxayyulotdan iborat boʻlishi mumkin. Soxta ilmiy qarashlar shunchalik keng tarqalganki, ularga hatto baʼzi oʻqituvchi va muxbirlar ham ishonishadi.

Haqiqiy va soxta fan orasida chegara chizish etik, siyosiy, falsafiy va ilmiy muammodir. Fanni soxta fandan ajratish tibbiyot, sud ekspertizasi, ekologik siyosat va taʼlimda juda muhimdir. Astrologiya, tabiblik va okkultizmda taqdim etiladigan iddaolarning ilmiy yoki emasligini farqlay olish taʼlim va ilmiy savodxonlikka bogʻliq.

„Soxta fan“ iborasi koʻpincha haqoratomuz hisoblanadi, chunki u fan deb beriluvchi biror bilimni xato yoki hatto yolgʻon, deyish bilan barobardir. Shuning uchun soxta fan bilan shugʻullanuvchilar oʻz sohalarini bunday nomlashga qarshi chiqishadi.

Manbalar
Ixlos surasi

Ixlos surasi (, nomining maʼnosi — ) — Qurʼonning -surasi.  suralardan biri,  oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning -sahifasida va -juzida joylashgan. -boʻlib nozil boʻlgan.

Asosiy maʼnosi

Manbalar

Havolalar 
IXLOS SURASI
Kahf surasi

Kahf surasi (, nomining maʼnosi — ) — Qurʼonning -surasi.  suralardan biri,  oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning -sahifasida va -juzida joylashgan. -boʻlib nozil boʻlgan.

Asosiy maʼnosi 
Surada kishilarning Alloh taologa boʻlgan iymon-eʼtiqodlarini mustahkamlash uchun eng goʻzal, ibratli qissalardan uchtasi soʻylab beriladi. 
 
Ulardan birinchisi «Ashobul-Kahf» qissasi boʻlib, unda zolim hokim istibdodidan dinu iymonlarini saqlab qolish uchun oʻz jonlarini fido qilgan yigitlarning bir kahfga - gʻorga panoh tortib kirishib, u joyda uch yuz yil qolib ketishgani haqida hikoya qilinadi. Suraning «Kahf»— «Gʻor» deb nomlanishiga sabab ham shudir.  
 
Ikkinchi qissa Muso va Xizr paygʻambarlar qissalaridirki, unda Muso alayhis-salomning ilm yoʻlidagi xokisorliklari, Xizir alayhis-salomning boshqa paygʻambarlarga berilmagan gʻoyibdan ogohlik neʼmatiga muyassar boʻlganliklari toʻgʻrisidagi lavhalar ilohiy qalam bilan bayon etiladi. Uchinchi qissada Alloh taolo marhamati bilan butun dunyoni oʻz hukmida tutish sharafiga noil boʻlgan adolat va taqvoda benazir buyuk shoh Zul-qarnayn, u kishining fath-yurishlari xususida soʻz yuritiladi.  
 
Yana bu suradan molu davlat gʻururlanishga arzimaydigan narsalar ekani, umuman bu hayoti dunyo oʻtkinchi – bebaqoligi haqida aytilgan bir qancha ibratli misollar ham joy olgandir.

Manbalar
Maryam surasi

Maryam surasi (,) — Qurʼoni Karimning 19-chi surasi. Makkada nozil boʻlgan 98 oyatdan iborat.

Asosiy maʼnosi 
Bu surada ham bir qancha paygʻambarlar qissalari zikr qilinadi. Boshlab Zakariyo va uning keksalik chogʻida koʻrgan farzandi Yahyo haqida soʻzlanib, soʻngra eng ajib va gʻarib qissa — Maryam va uning beota dunyoga kelgan va beshikda yotgan chogʻidayoq tilga kirib oʻzining kimligini aytgan farzandi Iysoning qissasi hikoya qilinadi va Yaratgan nazdida bu
oson ish ekanligi taʼkidlanadi. Suraning Maryam deb nomlanishiga ham sabab shudir.

Yana bu surada Alloh taoloning paygʻambarlaridan Ibrohim, Ishoq, Yaʼqub, Muso, Horun, Ismoil, Idris va Nuhlarning nomlari ham zikr qilinib, ularning barchalari bir zanjirning halqalari ekanliklari, yaʼni Yagona Allohning diniga daʼvat etganliklari yana bir bor eslatib oʻtiladi.

Shuningdek, bu surada qiyomatning ayrim manzaralari, u kunning dahshatlari — jahannamga tashlanishlarini kutib, tiz choʻkib turgan kofirlarning ahvoli ilohiy qalam bilan chizib beriladi. Lekin U zotning yolgʻiz Allohga bandalik qiladigan kishilarga bu dunyoda ham, u dunyoda ham rahm-shafqatli ekanligi taʼkidlanib, suraning bir necha oʻrinlarida Alloh kalimasining oʻrniga Rahmon-Mehribon soʻzi qoʻllanadi.

Sura nihoyasida Alloh taoloning farzand va sherikdan pok — tengi yoʻq zot ekani yana
bir karra uqtirib oʻtiladi.

Manbalar 

MARYAM SURASI
Toha surasi

Toha surasi (, nomining maʼnosi — ) — Qurʼonning -surasi.  suralardan biri,  oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning -sahifasida va -juzida joylashgan. -boʻlib nozil boʻlgan.

Asosiy mavzusi 
Bu sura Muhammad alayhis-salomga xitob qilish bilan boshlanib, u zotga bor 
mavjudotning Hojasi tomonidan ingan Quroni Karimning Allohdan qoʻrqadigan kishilar 
uchun bir pand-nasihat ekani va Yaratganning eng maxfiy narsalardan ham ogoh boʻlgan 
zot ekanligi bayon qilinadi. Bu surada Alloh taolo Oʻzining soʻnggi paygʻambariga undan avval oʻtgan salaflari uchun ham Haq yoʻliga daʼvat qilish oson boʻlmaganini eslatib, 
suraning asosini tashkil etadigan Muso va Horun paygʻambarlarning qissasini batafsil bayon qiladi. Unda Muso alayhis-salomning qay holatda paygʻambar boʻlganlari va u zotga Tangri taolo tomonidan qanday moʻjizalar ato etilgani; Muso bilan zolim Firʼavn oʻrtasidagi mujodala; Muso bilan sehrgarlar oʻrtasida boʻlib oʻtgan muboraza-musobaqa; 
nihoyat Firʼavn va uning lashkarlari qanday halok boʻlganlari va boshqa voqea-hodisalar 
haqida hikoya qilinadi.  
 
Yana bu surada barcha jonzot hisob-kitob uchun jamlanadigan qiyomat kunida ovozlar 
ham Rahmonga taʼzim qilishlari va faqat pichirlashlargina quloqqa chalinishi kabi 
qiyomat manzaralari ham tasvirlab oʻtiladi hamda Haq yoʻlidan toymagan kishilar 
oʻzlariga vaʼda qilingan jannatlarga kiritilib, kofirlar esa jahannamga tashlanishlari 
haqida xabar beriladi. Sura paygʻambar alayhis-salomga ayrim ilohiy yoʻl-yoʻriqlar 
koʻrsatish bilan nihoyalanadi.  
 
Bu suraning nima sababdan «Toha» deb nomlangani xususida turli rivoyatlar mavjuddir. 
Ularning aksarisida «Toha» — paygʻambar alayhis-salomning ismlaridan biridir, deyiladi.

Manbalar 

TOHA SURASI
Anbiyo surasi

Anbiyo surasi (, nomining maʼnosi — ) — Qurʼonning -surasi.  suralardan biri,  oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning -sahifasida va -juzida joylashgan. -boʻlib nozil boʻlgan.

Asosiy mavzusi 
Sura qiyomat soati yaqinlashib qolgani, odamlar esa u Kundagi hisob-kitobga hozirlanib, yaxshi amallar qilish oʻrniga gʻaflat uyqusiga gʻarq ekanliklari haqida xabar berish bilan boshlanadi. Soʻng oʻquvchi eʼtibori koinotdagi har bir mavjudotning oʻta nozik va aniq oʻlchov bilan yaratilib, yakkayu yolgʻiz Yaratgan tomonidan boshqarib turilishiga qaratiladi va yeru osmonda Allohdan oʻzga yana biron iloh boʻlsa, u oʻlchov va tartibga futur yetib, borliq buzilib ketishi aniq ekanligi taʼkidlanadi.  
 
Bu surada Ibrohim paygʻambar va u zot bilan butparastlar oʻrtasida boʻlib oʻtgan mojarolar xususida batafsil hikoya qilinib, oʻzini oʻzi himoya qilishga ojiz boʻlgan jonsiz but-sanamlar birovga yordam qilishi yoki ziyon yetkazishi amrimahol ekanligi uqtiriladi.  
 
Yana bu surada Alloh taoloning paygʻambarlaridan Ishoq, Yaʼqub, Lut, Nuh, Dovud, Sulaymon, Ayyub, Ismoil, Idris, Zul-kifl, Zunnun, Zakariyo va Iyso alayhis-salomlar toʻgʻrisida ham xabarlar vorid boʻlganki, suraning «Anbiyo — paygʻambarlar» deb nomlanishiga ham bois shudir.  
 
Suraning nihoyasida Alloh taoloning soʻnggi paygʻambari hazrati Muhammad sollallohu alayhi vasallamning barcha olamga Allohning rahmat-marhamati boʻlib kelganlari zikr qilinadi.

Manbalar 

ANBIYO SURASI
Kelinlar qoʻzgʻoloni (film)

„Kelinlar qoʻzgʻoloni“ () — taniqli oʻzbek rejissori Melis Abzalov 1984-yil yaratgan kinokomediya. Komediya Said Ahmadning shu nomli asari asosida olingan. „Kelinlar qoʻzgʻoloni“ sovet davrida olingan eng yaxshi oʻzbek kinokomediyalaridan biri hisoblanadi. Melis Abzalov 1982-yil yaratgan „Suyunchi“ filmidagi kabi „Kelinlar qoʻzgʻoloni“da ham qattiqqoʻl buvi haqida soʻz boradi.

Mazmuni 
Farmon bibi (Tursunxon Jaʼfarova ijro etgan) mehribon, ammo juda qattiqqoʻl ona boʻlib, oʻzining yetti oʻgʻli va ularning oilalari bilan bir hovlida yashaydi. Eng kenja oʻgʻliga tushgan kelin Nigora Farmon bibiga qarshi „qoʻzgʻolon“ koʻtaradi, boshqa kelinlar esa uni qoʻllab-quvvatlaydi. Farmon bibi kelinlariga yon berishga va ularning talablarini bajarishga majbur boʻladi.

Rollarda

Manbalar

Havolalar 
 

Oʻzbekiston filmlari
1984-yil filmlari
Melis Abzalov filmlari
Viswanathan Anand

Anand Vishvanatan (tam. விசுவநாதன் ஆனந்த்; 11-dekabr 1969-yilda tugʻilgan) hind shaxmatchisi, xalqaro grossmeysteri va joriy jahon chempionidir. Anand Jahon Shaxmat Chempionatida besh marta yutgan (2000, 2007, 2008, 2010, 2012), 2007-yildan beri chempionlikni ushlab kelmoqda.

Anand Hindistonning birinchi grossmeysteridir. 2007-yili unga Hindistonning ikkinchi eng yuqori mukofoti Padma Vibhushan berildi va u bunday mukofot olgan ilk sportchi boʻldi.

Anand koʻp qirrali shaxmatchi — u turnir, match, tez shaxmat va nokautli musobaqalarda jahon chempionidir.

2012-yilgi jahon chempionatida u isroillik Boris Gelfandni yengib, chempionlikni saqlab qoldi.

Manbalar

Havolalar 
 Vishvanatan Anand Twitteri

Yashayotgan insonlar
Jahon Shaxmat Chempionati

Jahon Shaxmat Chempionati shaxmat oʻyinini jahonda kim eng yaxshi oʻynashini aniqlash uchun tashkillashtirilgan musobaqadir. Istalgan yosh va jinsdagi odamlar unda qatnasha oladi.

Birinchi rasmiy shaxmat chempionati 1886-yili Wilhelm Steinitz va Johann Zukertort orasida boʻlib oʻtgan. 1886 dan 1946-yilgacha qoidalarni chempion oʻrnatardi. 1948 dan 1993-yilgacha chempionat FIDE jahon shaxmat federatsiyasi tomonidan boshqarilgan. 1993-yili oʻsha paytdagi chempion Garri Kasparov FIDEdan chiqib, alohida chempionat yaratdi. Bu ahvol 2006-yilgacha davom etib keldi, keyin chempionliklar birlashdi.

Hozirgi jahon chempioni Vishvanatan Ananddir. U 2007-yildan beri shu unvonni saqlab kelmoqda.

Jahon chempionlari
 Anatoliy Karpov
 Garri Kasparov
 Ruslan Ponomaryov
 Veselin Topalov
 Rustam Qosimjonov
 Vishvanatan Anand

Havolalar 
 FIDE sayti

Shaxmat
Boris Gelfand

Boris Abramovich Gelfand (; ; 24-iyun 1968-yili tugʻilgan) kelib chiqishi belarus boʻlgan isroillik shaxmatchi, grossmeysterdir. 2011-yili Nomzodlar Turnirini yengib, 2012-yili jahon chempioni Vishvanatan Anand bilan matchga chiqdi. Match 6-6 hisobda durang ketayotgan edi, lekin Gelfand tez pleyoffda yutqazdi.

Manbalar

Havolalar 
 Boris Gelfand profili

Yashayotgan insonlar
Maftuningman

„Maftuningman“ () — taniqli oʻzbek rejissori Yoʻldosh Aʼzamov 1958-yil yaratgan oq-qora kinotasmaga olingan musiqiy kinokomediya. Film birinchi oʻzbek kinokomediyasi boʻlib, eng sara oʻzbek filmlaridan biri hisoblanadi. Filmda oʻzbek madaniyatining qiziqarli jihatlari hamda sovet kolxozlaridagi hayot tasvirlangan.

Mazmuni 
„Maftuningman“ filmida ikki kinochining shu nomli musiqiy film olish uchun aktyor va aktrisa izlashi tasvirlangan. Kinochilarning biri Oʻzbek SSRning turli qismlariga borib aktyor qidiradi. Qayerga bormasin, juda ham isteʼdodli kishilarni uchratadi, mamlakatning boshqa hududlaridagi talantli odamlar haqida eshitadi. „Maftuningman“ filmiga aktyorlar haqiqatan ham shu yoʻsinda tanlangan.

Ashulalar 
„Maftuningman“ filmida aytilgan barcha qoʻshiqlar koʻpchilikka maʼqul keldi va hozirgi kunda ham oʻzbeklar bu qoʻshiqlarni sevib tinglaydi. Koʻpchilik filmda aytilgan qoʻshiqlarni yoddan biladi. Filmda aytilgan „Doʻppi tikdim“ (Turob Toʻla qalamiga mansub), „Goʻzal Toshkent“, „Maftun boʻldim“ va „Sartarosh“ kabi ashulalar xalqning sevimli qoʻshiqlariga aylangan.

Manbalar 

Oʻzbekiston filmlari
1958-yil filmlari
Yoʻldosh Aʼzamov filmlari
Louis Pasteur

Louis Pasteur (; 27-dekabr, 1822 – 28-sentabr, 1895) — fransuz kimyogari va mikrobiologi, hozirgi zamon mikrobiologiyasi va immunologiyasi asoschilaridan biri. Parij Fanlar akademiyasi (1862) va Fransiya tibbiyot akademiyasi (1873), Fransiya akademiyasi (1886) akademik Strasburg universiteti (1849), Lill universiteti (1854), Oliy normal maktab (1857) va Parij universiteti (1867) professor 1888-yil Parijda xususiy mikrobiologiya ilmiy tadqiqot institutini (Paster instituti) tashkil qiladi va boshqaradi.

P. spirtli (1860), sut kislotali va yogʻ kislotali (1861) bijgʻishlar mikroblarning ferment ishlab chiqarish faoliyati sa-babli vujudga kelishini, kislorodsiz sharoitda yashaydigan mikroblar — ana-eroblar borligini isbotladi. P.ning vino hamda pivolarning achib qolishi va pilla qurti kasalliklari (1870) sabablarini aniklab, bu mikroblarga qarshi samarali chora-tadbirlarni (pasterizatsiya usuli) ishlab chiqishi sanoat va oziq-ovqat mikrobiologiya -sining shakllanishiga asos boʻldi. P. dunyoda birinchi boʻlib ilmiy izlanishlar natijasida parrandalar vabosi (1879), kuydirgi (1881) va quturish (1885) kasalliklariga qarshi vaksina tayyorlash usulini ishlab chikdi va kasallikning oldini olishda kuchsizlantirilgan kasallik qoʻzgʻatuvchi bilan emlash mumkinligini tasdiqlab, immunizatsiya (immunlash)ga asos soldi.

P. oziq muhitlarga tashqaridan begona mikroorganizmlarni tushirmaslik va yiringli yaralarga qarshi kurashish usullarini ishlab chikib, aseptika va antiseptikaga asos soldi. P. oʻz ilmiy izlanishlarining natijalari asosida mikroorganizmlar oʻzidan-oʻzi vujudga keladi degan nazariyani rad etdi.

Manbalar 
 Izbrannie trudi, t. 1—2, M., 1960.
Mahallada duv-duv gap

„Mahallada duv-duv gap“ () — 1960-yil yaratilgan oq-qora kinotasmaga olingan oʻzbek kinokomediya. Filmga Yuriy Stepchuk rejissorlik, Shuhrat Abbosov prodyuserlik qilgan. „Mahallada duv-duv gap“ eng sara oʻzbek filmlaridan biri, SSSR xalq artisi Abbosov esa oʻzbek kinosining asoschilaridan biri hisoblanadi.

Mazmuni 
Filmda Toshkent shahrining eski qismidagi mahallalardan biridagi zamonaviy turar-joy binolari qanday qurilayotgani haqida hikoya qilinadi. Film qahramonlari quruvchilarning oilalari: qizi Sayyora bilan ishlayotgan gʻisht teruvchi, oʻgʻli Azimjon Moskvada oʻqishini tugatayotgan Mehrixon aya hamda omborxona mudiri Arslon va uning kranchi oʻgʻli Umarjon haqida hikoya qiladi.

Oʻqishni tamomlab, Sayyora yaqinlaridan yashirincha zavodga kiradi. Qoʻshnilar uning taqdiriga aralashishga harakat qil. Mehrixon oʻz oʻgʻli Azimjonga, Oyposhsha esa oʻz oʻgʻli Umarjonga olib bermoqchi. Azimjon allaqachon Moskvada uylangani, Arslonning oʻgʻli Umar esa u bilan qurilishda birga ishlaydigan Umidani sevib qolgani ma’lum boʻaldi. Yoshlar Umarga ota-onasining qarshiligini yengib, Umida bilan turmush qurishiga yordam beradi. Baxtli oilalar mahalladan yangi qurilgan uyga koʻchib oʻtadi.

Rollarda

Ssenariy 
Film uchun ssenariy boshida rus tilida yozilgan. Ammo Shuhrat Abbosov filmni oʻzbek tilida olishni istagan. Tasvirga olish boshlanishidan bir kun avval Abbosov mashhur oʻzbek yozuvchisi Abdulla Qahhordan ssenariyni oʻzbek tiliga tarjima qilib berishini iltimos qilgan. Abdulla Qahhor oʻsha paytda shifoxonada davolanayotgan boʻlgan. U ssenariyni shifoxona qarshisidagi oʻtirgʻichda oʻtirib ikki soatda tarjima qilgan. Abdulla Qahhor filmning oxirida tarjimon sifatida aytib oʻtilgan.

Manbalar

Havolalar 

Oʻzbekiston filmlari
1960-yil filmlari
Shuhrat Abbosov filmlari
Oʻzbek tilidagi filmlar
Shum bola (film)

„Shum bola“ () — Gʻafur Gʻulomning shu nomli asari asosida 1977-yil olingan sarguzasht film. Filmga Damir Salimov rejissorlik qilgan, ssenariyni Shuhrat Abbosov va Aleksandr Naumov yozgan. Oʻzbek kino ishqibozlarining sevimli filmlaridan biriga aylangan „Shum bola“ ham oʻzbek, ham xorijiy film tanqidchilari tahsiniga sazovor boʻlib keladi. Tinib-tinchimasligi sabab turli koʻrgiliklarga yoʻliquvchi oʻn yoshli Shum bola (filmdagi asl ismi Qoravoy) rolini Abduraim Abduvahobov oʻynagan.

Rollarda

Manbalar

Havolalar 
 

Oʻzbekiston filmlari
1977-yil filmlari
Damir Salimov filmlari
Oʻzbek tilidagi filmlar