MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Surhon

Surxon () — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Koson tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda surxon qishlogʻiga shaharcha maqomi berilgan.

Etimologiyasi 
Surxon shaharchasi choʻlda yangi oʻzlashtirilgan hududida tashkil topgan qoʻrgʻon boʻlib, XX asrning 80-yillaridan boshlab Surxon deb atala boshlangan. Buning asosiy sababi shundaki, mazkur hududga Surxondaryo viloyatining Sherobod, Qiziriq, Jarqoʻrgʻon va Muzrabot tumanlaridan paxtakor, dehqon va fermerlar koʻchib kelib yashay boshlashgan. Lekin aslida bu aholi qashqadaryoliklardan boʻlib, oʻz vaqtida Surxondaryo hududlarini oʻzlashtirish maqsadida Koson, Gʻuzor va Yakkabogʻ tumanlaridan qoʻshni viloyatga XX asrning 50-yillarida koʻchib oʻtishgan.

Surxon shaharchasi Surxon daryosi boʻyida joy olgan. Bu yerga odamlar xoʻjalik va qishloqlardan koʻchib kela boshlagan va hudud kengayib yangidan oʻzlashtirilgan.

„Surxon“ soʻzi aslida surx va ob soʻzlarining birikishidan hosil boʻlgan boʻlsa ham, keyinchalik talaffuzi oʻzgarib ketgan. Surx va ob soʻzlari suvi tarkibida qizil tuproq boʻlganligini anglatadi. Shu tufayli ham, aholi yangi oʻzlashtirilgan hududni Surxob deb atashgan, yaʼni qizil suvli daryo maʼnosida.

Iqlimi 
Surxon shaharchasining iqlimi keskin kontinental. Iyulning oʻrtacha harorati 35-40° ni, yanvarniki esa 0 dan 1° gachani tashkil etadi. Shaharchada vegetatsiya davri 210—240 kunga teng.

Yogʻin miqdori 
Oʻrtacha yillik yogʻin miqdori 190-200 mm ni tashkil etib, yogʻinning asosiy qismi asosan, bahor va qish oylarida tushadi. Orografik toʻsiqlar yoʻqligi sababli ham sovuq havo oqimlari, asosan, qish oylarida shimoli-sharq tomondan kirib kela oladi.

Sanoati 
Shaharcha sanoatining asosiy qismini fermer xoʻjaliklari taʼminlaydi. Ularda asosan gʻalla va paxta oʻsimliklari yetishtiriladi. 2020-yilda fermer xoʻjaligi tumanda eng koʻp gʻalla yetishtirgan (41 tonna). 2019-yilda esa Koson tumani shaharcha hisobiga eng birinchi gʻalla hosilini topshirgan edi.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Koson tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Koson tumani shaharchalari
Toʻlgʻa

Toʻlgʻa () —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Koson tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Koson tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Koson tumani shaharchalari
Esaboy

Esaboy () — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Koson tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yil 13-martda Vazirlar Mahkamasining 68-sonli qaroriga asosan shaharcha maqomi berilgan.

Etimologiyasi 
Shaharcha nomidagi esavoy, esaboy soʻzlari asli urugʻ nomi boʻli, mazkur urugʻ mangʻitlarga tegishli hisoblanadi. Shuningdek, toʻqboy — toʻqvoy urugʻlari ham mavjud boʻlib mazkur ikki urugʻ bir-biriga oʻxshash nom tuzilishiga ega, yaʼni esa (t) + boy, toʻq + boy shaklida. Shu bilan birgalikda, Tojikiston laqaylari orasida ham ayni esaboy nomli urugʻ tarmogʻi mavjudligi aniqlangan. Aslida urugʻ nomida esat oʻzagi boʻlishi kerak edi. Unga boy soʻzining qoʻshilishi tufayli t harfi tushib qolgan va esatboy shaklida emas Esaboy shaklida talaffuz qilina boshlangan. Esat bu asli qadimiy tillarda sher maʼnosini anglatgan va urugʻ qabila totemi boʻlgan boʻlishi mumkin. Esaboy urugʻining nomi keyinchalik qishloq nomiga qoʻyilgan.

Oʻxshash nomlar 
Qashqadaryo viloyati Kasbi tumanida, shuningdek Qamashi tumanida ham Esaboy nomli qishloqlar mavjud. Bu qishloqlar Qashqadaryoning oʻng va chap qirgʻoqlarida joylashgan.

Joylashuvi 
Esaboy shaharchasi Qashqadaryo viloyati Koson tumanining janubi-gʻarbiy qismida, Qashqadaryo daryosining shimoliy sohilida joylashgan. Shaharchaga eng yaqin aholi yashash punktlari Halimesaboy (shimol), Turkmangʻit (gʻarb), Baydoqchi va Oʻyrot (janub) shaharchalaridir.

Aholisi 
Esaboy shaharchasida asosan oʻzbeklar istiqomat qiladi. Shuningdek tarixda mangʻitlar yashaganligi ham maʼlum. Shaharchada qozoq, qoraqalpoq va tojik millatiga mansub aholini ham topish mumkin.

2013-yilda mazkur shaharchada 3401 nafar kishi yashagan. Keyingi aholini roʻyhatga olish maʼlumotlarida qayd etilishicha, 2016-yil 1-yanvarda hududda 3700 dan oshiqroq inson mavjudligi aniqlangan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Koson tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Koson tumani shaharchalari
Denov (Kasbi tumani)

Denov () —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kasbi tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kasbi tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Kasbi tumani shaharchalari
Doʻstlik (Kasbi tumani)

Doʻstlik () — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kasbi tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yil 13-martda Vazirlar Mahkamasining qaroriga binoan shaharcha maqomi berilgan.

Etimologiyasi 
Shaharcha nomi doʻst soʻzi va -lik qoʻshimchalarining qoʻshilishidan tarkib topgan. Oʻzbek, turkman va boshqa xalq va millatlarning ittifoqligi, hamkorligi hamda yonma-yon yashashi, inoqlikda xoʻjalik yuritishi, eng ahamiyatlisi doʻstlikda faoliyat olib borisi sharafiga shunday nomlangan. SSSR davlatlarining turli nuqtalaridan kelgan aholi shu yerda qoʻnim topgan. Avvaliga shunchaki ramziy qoʻllanilgan nom, keyinchalik rasmiy-maʼmuriy shaklda qoʻllanila boshlangan.

Oʻxshash joylar 
Oʻzbekiston hududida Doʻstlik nomi bilan ataluvchi koʻplab etnonimlar mavjud. Jumladan, Andijon viloyati Andijon tumani (1985-yildan), Jalaquduq tumani va Paxtaobod tumanida Doʻstlik shaharchasi, Jizzax viloyatida Doʻstlik tumani va shaharchasi, Toshkent viloyati Boʻstonliq va Chinoz tumanida, Surxondaryo viloyati Denov tumanida va Sirdaryo viloyatidagi Doʻstlik shaharchasi va Doʻstlik kanali. Shuningdek Qirgʻiziston respublikasi Botkent viloyati Botkent tumani, Qadamjoy tumani va Laylak tumanida, Norin viloyati Norin tumanida, Jalolobod viloyati Novkent tumani va Ola-Buqa tumanida, Chuy viloyati Soʻquluk tumani va Olamuddin tumanida ayni shu nomdagi shaharchalar mavjud. Shuningdek Toshkent metropolitenida ham Doʻstlik metro bekati bor.

Aholisi 
1-yanvar 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Doʻstlik shaharchasida 3600 tadan ortiq aholi yashagan. 2013-yildagi hisob-kitob natijasida, bu koʻrsatkich 3448 tani tashkil etgan edi.

Aholining asosiy qismini oʻzbeklar tashkil etadi. Ammo shaharcha hududi vujudga kelish vaqtida bu yerga SSSR ning koʻplab davlatlaridan boshqa millat vakillari, jumladan, qozoq, qirgʻiz, qoraqalpoq, tatar va tojiklar koʻchirib oʻtkazilgan

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kasbi tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Kasbi tumani shaharchalari
Kasbi (shaharcha)

Kasbi () — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kasbi tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan. Kasbi shaharchasi Kasbi tumanining maʼmuriy markazi hisoblanadi.

Tarixi 
Kasbi tumani 1970-yilda tashkil etilgan. Kasbi shaharchasi avvaliga qishloq boʻlib, aholi soning oshganligi sababli ham 2009-yilda shaharcha maqomini olgan.

Oʻrta asrlarda asarb solnomachi sayyohlaridan Istahriy, Somoniy, Yaqut al-Hamaviy asarlarida kasba, Bezda — Bazda — Bezdava (hozirli Fazli) singari yirik qishloq nomlari tilga olinadi. Arman manbalarida esa hudud nomi Kazbion shaklida qoʻllanilib kelingan. Ularda muqaddas hudud hajmi kattaligiga koʻra Kasbi hatto Nasaf shahridan ham katta ekanligi aytib oʻtiladi. Kasbi nomi vaqf hujjatlarida ham uchraydi.

Etimologiyasi 
Kasbi nomiga qasaba (a) soʻzi asos boʻlgan degan taxminlar mavjud. Mazkur soʻzning ikki xil turdagi maʼnosi bor. Bu soʻz XX — XIX asrlarda tojik xalqlari orasida qoʻllanilgan. Asosan katta qishloq, kichik shahar sifatida qoʻllanilgan. Bu soʻzning ikkinchi maʼnosi gʻarov, qamish hisoblanadi. Shunga koʻra, hududning ayni Qashqadryo daryosining quyi qismlarida qamishzor hududlarida joylashganligini asos qilish mumkin. Lekin katta qishloq va kichik shaharcha maʼnosi ancha asosli va ishonchli hisoblanadi.

Iqlimi 
Kasbi shahrining iqlimi keskin kontinental boʻlib, yozi quruq, issiq va uzoq davom etadi. bahor va kuz oylarida yogʻin u qadar koʻp kuzatilmaydi. yanvarning oʻrtacha harorati 0° darajani, iyulniki esa 28.2-31.6° darajani tashkil qiladi.

Yogʻin miqdori 
Shaharcha hududida yogʻin miqdori juda oz. Yillik oʻrtacha 58-60 kun davomidagina yogʻin kuzatiladi. Oʻrtacha yillik yogʻin miqdori 270 mm ni tashkil etadi. Ammo baʼzi yillari 310-320 mm gacha yogʻin tushgani aniqlangan.

Tuzilishi 
Kasbi shahrida 2-sonli kasb hunar maktabi, doʻkonlar, bitta xususiy korxona faoliyat yuritadi. Shaharchaga eng yaqin aholi yashash punktlari sharqda Jizza, shimolda Doʻrmon, gʻarbda Xoʻjakasbi, shimolda Kulqishloq hisoblanadi.

Manbalar 

Kasbi tumani
Kasbi tumani shaharchalari
Koʻhna Qatagʻon

Koʻxna Qatagʻon () — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kasbi tumaniga qarashli shaharcha hisoblanadi. 2009-yil 13-martda Vazirlar Mahkamasining 68-sonli qaroriga binoan shaharcha maqomi berilgan.

Etimologiyasi 
Shaharcha nomi koʻhna va qatagʻon soʻzlarining birikishidan hosil qilingan. Qatagʻon bu Qashqadaryo daryosining chap quyi oqimida joylashgan tarixiy va ahamiyatli qishloqlardan biri boʻlgan. Mazkur qishloq ahlining maʼlum qismi Shahrisabz, Yakkabogʻ, Kasbi tumanlarida ham yashagan. Shaharcha aholining atnik tarkibiga asoslangan holda nomlangan. Shu bilan birgalikda, tarixiy Qatagʻon qishlogʻi va hozirgi Qatagʻon qishlogʻi oʻzaro taqqoslangan. Avvaldan mavjud boʻlgan Qatagʻon qishlogʻi yaqinida yangi aholi yashash punkti bunyod etilgan va Koʻhna Qatagʻon nomi berilgan.

Shuningdek, ayrim rasmiy manbalarda shaharcha nomi Qatagʻon shaklida ham tilga olinadi.

Joylashuvi 
Koʻhna Qatagʻon shaharchasi Qashqadaryo viloyati Kasbi tumanining shimoliy qismida Maymanoq, Oqjangal va Masit shaharchalari oraligʻida joylashgan. Shaharcha hududining asosiy qismi Qarshi choʻl zonasiga toʻgʻri keladi. Shaharcha yaqinidan Qashqadaryo qaryosi oqib oʻtadi. Shaharcha hududida 3-sonli va 28-sonli maktablar faoliyat yuritadi.

Aholisi 
1-yanvar 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Koʻhna Qatagʻon shaharchasida 7200 tadan ortiq aholi yashagan. 2013-yildagi hisob-kitob natijasida, bu koʻrsatkich 6665 tani tashkil etgan edi.

Iqlimi 
Koʻhna Qatagʻon shaharchasining iqlimi keskin kontinental boʻlib, yozi issiq, quruq va uzoq davom etadi. Buning sababi hududning choʻl zonasida joylashganligidir. Bahor va kuzda yogʻin miqdori kam boʻladi. Qishda qor oz yogʻadi, Maymanoqtogʻ togʻ tizmasining yaqinligi sababli sovuq havo oqimlari shaharchaga kirib kelmaydi va shu sababli ham qattiq sovuq boʻlmaydi.

Manbalar 

Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Kasbi tumani shaharchalari
Maymanoq

Maymanoq () — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kasbi tumaniga qarashli shaharcha hisoblanadi. 2009-yil 13-martda Vazirlar Mahkamasining qaroriga binoan shaharcha maqomi berilgan.

Etimologiyasi 
Shaharcha nomi arab tilidan oʻzlashtirilgan boʻlib, maymana soʻzi qoʻshinning oʻng tomoni sifatida qoʻllaniladi. Lugʻatshunos olim Suyun Qorayevning izlanishlariga koʻra, qirgʻiz xalqining manaq nomli urugʻi ayni shu hudud nomi bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. Maymanoq asli qadim tarixiy eron tillariga mansub nom hisoblanadi. Shaharcha nomini may + man + (-) aq yoki may + manak dan tarkib topgan. Manaq yoki manak soʻzlari qishloqcha maʼnosida qoʻllanilgan. Maymanak bu kichik Manak qishlogʻi hisoblanadi.

Oʻxshash joy nomlari 
Andijon viloyati Xoʻjaobod tumanida Manaq nomli qishloq bor. Afgʻonistonda esa bir shahar nomi Maymana deb ataladi.

Joylashuvi 
Maymanoq shaharchasi Kasbi tumanining shimoliy qismida, ayni tuman chegarasida joylashgan. Hududga yaqin aholi punktlari Olchin va Koʻhna Qatagʻon shaharchalari hisoblanadi. Maymanoqtogʻ togʻ tizmasi shaharning janubiy-gʻarbiy qismida joylashgan va shahar hududiga kirmaydi.

Iqlimi 
Shaharchaga yaqin hududda Maymanoq togʻ tizmasi mavjudligi shahar iqlimiga taʼsir qiladi. Maqmanoqning iqlimi keskin kontinental boʻlib, yozi issiq, quruq va uzoq davom etadi. Bahor va kuzda yogʻin kam miqdorda tushadi. Qishda qor juda oz yogʻadi, qattiq sovuq boʻlmaydi. Yanvar oyining oʻrtacha harorati 0° C dan 6° C gacha, iyul oyiniki esa 28,2°-31,6° C ga yetadi. Yil davomida yogʻingarchilik kunlari 58-60 kundan oshmaydi.

Aholisi 
2013-yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Maymanoq shaharchasida 19517 nafar kishi yashagan. 2016-yil 1-yanvardagi xatlov natijasiga koʻra esa bu koʻrsatkich 21 mingdan ortiqroq boʻlgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kasbi tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Kasbi tumani shaharchalari
Fazli

Fazli () —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kasbi tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kasbi tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Kasbi tumani shaharchalari
Xoʻjakasbi

Xoʻjakasbi () —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kasbi tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kasbi tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Kasbi tumani shaharchalari
Yangiqishloq (Kasbi tumani)

Yangiqishloq () —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kasbi tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kasbi tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Kasbi tumani shaharchalari
Obikanda

Obikanda () —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kitob tumani
Kitob tumanidagi shahar tipidagi aholi punktlari
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Alaqoʻyliq

Alaqoʻyliq () —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kitob tumani
Kitob tumanidagi shahar tipidagi aholi punktlari
Bektemir (shaharcha)

Bektemir —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Yana q. 

 Bektemir
 Bektemir tumani

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kitob tumani
Kitob tumanidagi shahar tipidagi aholi punktlari
Beshqozoq

Beshqozoq () — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yil 13-martda Vazirlar Mahkamasining 68-sonli qaroriga binoan shaharcha maqomi berilgan.

Etimologiyasi 
Shaharcha nomi besh va qozoq soʻzlarining birikishidan tarkib topgan. Qadimiy rivoyatlarga koʻra bu yerlarga besh nafar qozoq millatiga mansub yigitlar kelib, shu yerlarni oʻzlashtirishgan, obod qilishgan va yangi shaharchani barpo etishgan. Shu sababli ham hudud Beshqozoq deb nomlanadi.

Aslida esa qozoq xalqi va oʻzbeklarning qozoq urugʻiga mazkur nomning hech qanday aloqasi yoʻq. Qadimiy turkiy tillarda qazuq ariq soʻzi qazilgan ariq maʼnosini bildirgan. Qazuq soʻzi xalq orasida tovush oʻzgarishiga uchrab qozoq shakliga kelib qolgan. Ana shu qazilgan katta anhorning beshta kichik arigʻi boʻlgan. Mazkur shaharcha ham ayni mana shunday beshta ariq yaqinida joylashganligi sababli shunday nom olgan. Beshqozoq shaharchasining nomi Beshariq nomi bilan sinonim (maʼnodosh) hisoblanadi.

Joylashuvi 
Beshqozoq shaharchasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumanining janubi-gʻarbiy qismida, tuman maʼmuriy markazi Kitob shahridan 7.5 km uzoqlikda joylashgan. Beshqozoq shahriga eng yaqin aholi yashash punktlari: Birlik (gʻarb) va Qalmoq (janub) shaharchalaridir. Shaharcha yaqinidan Oqdaryo va uning irmoqlari oqib oʻtadi.

Beshqozoq shaharchasida Hazrati Bohovuddin Naqshband nomli jom’e masjidi joylashgan. Shaharcha hududida aholi yashash inshootlari juda zich tarzda bunyod etilgan.

Aholisi 
1-yanvar 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Chorshanba shaharchasida 4.5 ming tadan ortiq aholi yashagan. 2013-yilda bu koʻrsatkich 4263 nafar ekanligi aniqlangan.

Aholining asosiy qismini oʻzbeklar tashkil etsa ham, shaharchada qozoq millatiga mansub aholi yashaydi. Shuningdek, tojik va qirgʻiz millatiga mansublar ham bor.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kitob tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Kitob tumanidagi shahar tipidagi aholi punktlari
Beshterak

Beshterak () —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kitob tumani
Kitob tumanidagi shahar tipidagi aholi punktlari
Varganza

Varganza — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yil 13-martda Vazirlar Mahkamasining qaroriga binoan shaharcha maqomi berilgan.

Etimologiyasi 
Roʻdakiy asarlarida vargʻ soʻzi toʻgʻon, band maʼnosida qoʻllaniladi. X-XIX asrlarga mansub tojik qoʻlyozma manbalarida vargʻ soʻzi band, toʻsib toʻplangan suv havzasi maʼnosida ishlatilgan. Yangi soʻgʻd tili boʻlmish yagʻnob tilida esa vargʻ dalaning yuqori tomoni degan maʼnoni bildirgan. Asl soʻgʻdiychada esa vargʻ bu suv toʻplanadigan joy, band, toʻgʻon deganidir. oʻsha davrlarda -on qoʻshimchasi oʻrin-joy otini yasovchi qoʻshimcha sifatida qoʻllanilgan. Hudud nomi dastavval vodiy, soylik nomi sifatida qollanilgan. V-X asrlarda u qayta shakllanib Vargʻonzoy — Vargʻanzoy — Varganzay — Varganza degan shaklga kelib qolgan. Shaharcha nomidagi soʻz asli suv bandi yonidagi joy, toʻgʻonga yaqin hudud maʼnosini bildirgan.

Joylashuvi 
Varganza shaharchasi Qashqadaryo viloyatining kitob tumanining sharqiy qismida Kitob shahridan 25 km uzoqlikda joylashgan. Shaharchada 52-sonli va 54-sonli maktablar, Sanoat va xizmat koʻrsatish kolleji, vahdat jom’e masjidi va bitta qabriston joylashgan. Varganza shaharchasidan Qashqadaryo daryosi oqib oʻtadi.

Aholisi 
1-yanvar 2013-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Varganza shaharchasida 3626 dan ortiq inson yashagan. 2016-yildagi qayta hisob-kitob natijasiga koʻra bu koʻrsatkich 3700 tani tashkil qilgan.

Mahalliy aholining asosiy qismini tojiklar tashkil etadi.

Ijtimoiy va ekonomik tarkibi 
Varganza shaharchasi anorlari va tadbirkor aholisi bilan mashxur. Shaharchada „Anor“ xalqaro agroturizm festivali oʻtkazilgan. Mazkur festivalda dunyoning yigirma uchga yaqin mamlakati ishtirok etgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kitob tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Kitob tumanidagi shahar tipidagi aholi punktlari
Panji

Panji () —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kitob tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Kitob tumanidagi shahar tipidagi aholi punktlari
Rus Qishloq

Rus Qishloq () —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kitob tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Kitob tumanidagi shahar tipidagi aholi punktlari
Sariosiyo (Kitob tumani)

Sariosiyo () —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kitob tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Kitob tumanidagi shahar tipidagi aholi punktlari
Sevaz

Sevaz () —  O'zbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumaniga qarashli shaharcha. Shaharcha Kitob Shahrisabz botig'ining sharqiy qismi, Qoraxon tog'ining quyi adir qismiga tutash hududda joylashgan. Tuman markazidan 10 km uzoqlikda joylashgan. Eng yaqin Kitob temir yo'l vokzaligacha bo'lgan masofa 15 km. Viloyat markazi Qarshi shahridan 142 km shimoli sharqda joylashgan. Poytaxtgacha bo'lgan masofa 380 km. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan. Shaharchada 1 ta maktab, 1 ta kollej, 1 ta maktabgacha ta'lim muassasasi, 1 ta jome masjidi faoliyat olib bormoqda. Shaharcha hududida marmar plita zavodi, rangli bo'yoq xomashyosi ishlab chiqaruvchi zavod, meva sabzavot konservalash zavodi, Sevaz tabiiy sharbatlari zavodi, qoramolchilik fermasi va bir qancha ishlab chiqarish korxonalari mavjud. Shaharchada maishiy xizmat ko'rsatish yaxshi yo'lga qo'yilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kitob tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Kitob tumanidagi shahar tipidagi aholi punktlari
Xoji (shaharcha)

Xoji () —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kitob tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Kitob tumanidagi shahar tipidagi aholi punktlari
Yakkatut

Yakkatut —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kitob tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Kitob tumanidagi shahar tipidagi aholi punktlari
Yangiobod (Kitob tumani)

Yangiobod   — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yil 13-martda Vazirlar Mahkamasining 68-sonli qaroriga binoan shaharcha maqomi berilgan.

Etimologiyasi 
Yangiobod shaharchasi XX asrning elliginchi-oltmishinchi yillarida barpo etilgan. Bu nom yangidan oʻzlashtirilgan, qoʻriq va boʻz yerlarda tashkil etilgan hudud maʼnosini beradi. Shu sababli ham Yangiobod deb nomlangan. Shaharcha nomi yangi va obodd soʻzlarining birikishidan hosil boʻlgan. Bundagi yangi oʻzbekcha, obod esa fors-tojikcha soʻz. Obod soʻzi odatda qishloq maʼnosida qoʻllaniladi. Sharqiy hududlarda joy nomlarini obod deb nomlash va nomlarga obod soʻzini qoʻshib atash IX asrdan boshlangan. Avvaliga shunchaki nomlangan va xalq orasida ommalashgan nom keyinchalik rasmiy tarzda qoʻllanila boshlangan.

Maʼnodosh nomlar 
Yangiobod soʻzi Yangiqishloq va Denov nomlari bilan maʼnodosh. Ayni shu nomdagi hududlar Respublikaning turli burchaklarida uchraydi. Masalan, Angor, Denov, Angren, Andijon Oqdaryo tumanlarida Yangiobod nomli shaharcha, Jizzax viloyatida Yangiobod tumani va Yangiobod shahri bor.

Joylashuvi 
Yangiobod shaharchasi Qashqadaryo viloyati Kitob tumanining gʻarbiy qismida joylashgan. Shaharcha hududida 92-sonli va 74-sonli maktablar, Amiru hamza jom’e masjidi joylashgan.

Yangiobod shaharchasiga eng yaqin joylashgan aholi yashash punktlari: Chirkay va Makrid (shimol), Fayzobod (gʻarb) va Chimboy (janub) qishloqlaridir.

Aholisi 
1-yanvar 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Yangiobod shaharchasida 2900 nafardan ortiq aholi istiqomat qilgan. 2013-yilgi hisob-kitoblarda bu koʻrsatkich 2533 nafarni tashkil etgan edi.

Aholining asosiy qismini oʻzbeklar tashkil etadi. Shuningdek, hududda qozoq, qirgʻiz, tojik millatiga mansub aholi ham yashaydi.

Iqlimi 
Yangiobod shaharchasining iqlimi keskin kontinental.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Kitob tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Kitob tumanidagi shahar tipidagi aholi punktlari
Jeynov

Jeynov () —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Mirishkor tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.Madaniy jihatdan Suriya va Ummon davlatlarida yashovchi arablarga yaqin.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Mirishkor tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Mirishkor tumani shaharchalari
Qoraqum (shaharcha)

Qoraqum () —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Muborak tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Muborak tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Muborak tumani shaharchalari
Qarliq

Qarliq () —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Muborak tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Muborak tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Muborak tumani shaharchalari
Koʻxnashahar

Koʻxnashahar () —  Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Muborak tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Muborak tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Muborak tumani shaharchalari