Marsel Brion

Marsel Brion ( ; 1895-yil 21-noyabr – 1984-yil 23-oktabr) fransuz yozuvchisi, adabiyotshunosi, romanchisi va tarixchisi.

Yoshlik davri 
Advokatning oʻgʻli Brion Tiersda Marsel Pagnol va Albert Koen bilan sinfdosh edi. Oʻrta taʼlimni Shvetsariyaning Champittet kollejida tugatgandan soʻng, Eks-en-Provens universitetida huquqshunoslik boʻyicha tahsil oldi.

Faoliyati 
1920-1924-yillarda Marsel advokat maslahatchisi boʻlib faoliyat yuritardi, ammo u adabiyotga murojaat qilish uchun yuridik karyerasini tark etdi.

Brion oʻz faoliyatida tarixiy biografiyadan tortib italyan va nemis sanʼatining imtihonlarigacha va keyinchalik hayotida romanlarga aylangan yuzga yaqin kitob yozgan. Uning eng mashhur hikoyalar toʻplami 1942-yildagi " Les Escales de la Haute Nuit " („Eng chuqur tunning qirgʻoq barglari“) asari edi. Brionning essesi 1929-yilda Jeyms Joysning "Finnegans Wake" asarini tanqidiy baholagan va bu uning muhim tanqidiy bahosi boʻlgan.

U faylasuf Xavier Tiliettening yaqin doʻsti edi.

1964-yilda Brion oʻzining doʻsti Jan-Lui Vodoyerning oʻrniga Fransiya Akademiyasining 33 kafedrasiga saylandi. Bundan tashqari, Faxriy Legion ordeni, Croix de Guerre ordeni, Fransiya xizmatlari uchun katta ofitser va Ordre des Arts et des Lettres ofitseri kabi unvonlarni qoʻlga kiritdi.

Marsel Brionning Movarounnahr hukmdori boʻlgan Amir Temur (Temurlan) haqidagi „Menkim sohibqiron Jahongir Temur“ asari ham mashxurdir. Bu asarda Amir Temurnining hayoti, harbiy yurishlari shubilan bir qatorda strategiyalari haqidagi qimmatbaho tarixiy maʼlumotlar keltirilgan.

Fransuz tilidagi asarlari

Sanʼat va adabiyot 

 Giotto, Rider, 1928-yil
 Tyorner, Rider, 1929-yil
 Botticelli, Cres, 1932-yil
 Klee, Somogy, 1955-yil
 Kandinskiy, Somogiya, 1960-yil
 L'Œuvre de Balzac, 16 jild, Classiques-CFL, 1950-1953
 Fabritsio Klerici, Milan, Elektra Edritsa, 1955-yil
 L’Allemagne romantique, 4 jild, Albin Mishel :
 I jild — Kleist, Brentano, Wackenroder, Tieck, Karolin fon Gunderode, 1962-yil
 II jild — Novalis, Xoffman, Jan-Pol, Eyxendorf, 1963-yil
 III jild- Le Voyage tashabbusi — 1, 1977-yil ;. Jadval : Le Voyage tashabbusi, Pressentiment and Présence de Joseph von Eichendorff ; La Loge koʻrinmas de Jan-Pol ; Les Voyages de Franz Sternbald de Lyudvig Tieck ; Geynrix fon Ofterdingen de Novalis ; Le Voyage orient de Hermann Hesse
 jild. IV — Le Voyage tashabbusi — 2, 1978-yil
 Venise, Albin Mishel 1962-yil
 L’Art romantik, Xachette, 1963-yil
 L'Âge d’or de la peinture hollandaise, Elsevier, 1964-yil
 L'Œil, l’esprit et la main du peintre, Plon, 1966-yil
 Peinture romantikasi, Albin Mishel, 1967-yil
 La Grande Aventure de la peinture religieuse, Perrin, 1968-yil
 Rembrandt, Albin Mishel, 1969-yil
 Titien, Somogy, 1971-yil
 Gvardi, Anri Skrepel, 1976-yil
 Gyote, Albin Mishel, 1982-yil
 Robert Shumann va l'âme romantik, Albin Mishel, 1954-yil
 Pol Sezan, Bordas, 1988-yil
 Fantastik sanʼat, Albin Mishel 1989-yil
 Mishel-Anj, Albin Mishel, 1995-yil
 Leonard de Vinchi, Albin Mishel, 1995-yil
 Motsart, Perrin, 2006-yil
 Le Theatre des esprits, Preface d’Agnès Brion va not liminaire de Patrik Brion, La tour verte, 2011.

Biografiya asarlari 

 Bartolomé de Las Casas, Père des Indiens, Plon, 1928-yil
 La Vie d’Attila, Gallimard, 1928-yil
 Rudyard Kipling, Editions de la Nouvelle Revue tanqidi, 1929-yil
 Theodoric, roi des Ostrogoths, Payot, 1935-yil; 1979-yil
 La reine Jeanne, Société des Bibliophiles de Provence, 1936-yil; 1944-yil (Robert Laffont)
 Loran le Magnifik, Albin Mishel, 1937-yil
 Blanche de Kastille, Les Edition de France, 1939-yil
 Makiavel, Albin Mishel, 1948-yil
 Frederik II de Xohenstaufen, Tallander, 1948-yil
 Le Pape va le Prince — Les Borgia, Hachette, 1953-yil
 Tamerlan, Albin Mishel, 1999-yil
 Charlz le Temeraire, Gʻarbning buyuk duc, Hachette, 1947-yil. Qayta tahrirlash: Tallandier, 2006-yil, Compte Redu en ligne.
 Les Amantes Courts essais sur Diotima — Alcoforado — Frederik Brion — Charlotte Stieglitz va Louise Labe, Albin Mishel, 1941-yil

Tarix haqidagi asarlari 

 Les Mondes antiqa buyumlari, Artem Fayard, 1954-yil; Tallandier, 1977-yil. 9 jild-: L'Égypte (1 va 2), L’Orient (3), Les Hébreux (4), La Grece (5 va 6), Rim (7 va 9)

Romanlari 

 Le Caprice espagnol (Gallimard nrf, 1929)
 La Folie Céladon (Éditions Correa, 1935, Albin Mishel 1963 va Poche hayoti, 1989)
 Les Escales de la haute nuit, nouvelles, (Laffont, 1942, réédite Bibliothèque Marabout, 1971, puis Albin Mishel, 1986)
 Un enfant de la terre et du ciel (Albin Mishel, 1943)
 Chateau d’ombre (Luf, 1943, puis Albin Mishel, 1960)
 L’Enchanteur (Luf, 1947)
 La Chanson de l’Oiseau étranger (Albin Mishel, 1958)
 La Ville de sable, (Albin Mishel, 1959)
 La Rose de cire (Albin Mishel, 1964)
 De l’autre côté de la forêt (Albin Mishel, 1966)
 Les Miroirs va les gouffres (Albin Mishel, 1968)
 L’Ombre d’un arbre mort (Albin Mishel, 1970)
 Nous avons traversé la montagne (Albin Mishel, 1972)
 La Fête de la tour des âmes (Albin Mishel, 1974)
 Algues — fragment d’un journal intime (Albin Mishel, 1976)
 Les Vaines Montagnes (Albin Mishel, 1985)
 Le Journal d’un visiteur (Albin Mishel, 1980)
 Villa des hasards (Albin Mishel, 1984)
 Ivre d’un rêve héroïque et shafqatsiz (de Fallois, 2014)

Ingliz tilidagi asarlari 

 Pompey va Gerkulaneum: shon-sharaf va qaygʻu.
 Albrecht Dyurer, " Sanʼat kutubxonasi olami " turkumi

Manbalar 

1984-yilda vafot etganlar
1895-yilda tugʻilganlar
Fransiyalik yozuvchilar
20-asr yozuvchilari