MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Gresillon

Gresillon () ― fransuz esperantistlarining madaniy markazi boʻlib, Anjedan 30 km uzoqlikda joylashgan Beuil-en-Anjou shahridagi qasrni (château) o'z ichiga oladi. Mulk "Esperanto madaniyat uyi" notijorat tashkilotiga tegishli (эспер. Kulturdomo de Esperanto).

Neo-gotik manor uyi 19-asrda qurilgan va 1949-yilda GEE esperanto tashkiloti tomonidan sotib olingan. 1951-yilda tashkilot o'z nomini Fransiya Esperanto madaniyat uyiga o'zgartirdi, bu 2012-yilgacha davom etdi. Keyin tashkilot yana qayta nomlandi. Hozirgi nomi - Esperantistlarning madaniyat uyi.

Manbalar 

Fransiya Qal'alari
 Esperanto-tashkilotlar
men va Loire
XIX asrda qurilgan qulflar
Vorobyovning daromadli uyi

Vorobyovning daromadli uyi Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahridagi meʼmoriy yodgorlikd. Rossiyaning va Shimoliy Osetiyaning madaniy merosi hisoblanadi. U shaharning tarixiy markazida, Lenina , 8 va Butirina , 7 burchaklarida joylashgan.

Uch qavatli Art Nouveau binosi 20-asrning boshlarida Vorontsovskaya va Loris-Melikovskaya koʻchalari chorrahasida shahar meʼmori I. V. Ryabikin loyihasi boʻyicha qurilgan. Qurilish uchun buyurtmachi Aleksandrovskiy prospektidagi saroyga egalik qiluvchi Vorobyov arra zavodining egasi neftchi edi. Uy badavlat ijarachilarga turar-joy binolarini ijaraga berish uchun moʻljallangan edi. Binoda atigi 6 ta xona bor edi.

Stukko monogramlari asosiy jabhaning oʻziga xos bezakidir. Plintus tabiiy toshdan, devorlari qizil gʻishtdan qilingan. Ikkinchi va uchinchi qavatlarning derazalari oʻrtasida shlyapa qoʻshimchalari mavjud. Ikkinchi qavatning burchakli balkoni ostida qanotlari choʻzilgan burgut shaklidagi shlakli rasm mavjud.

1920-yillardan beri binoda Cheka, GPU, NKVD va Shimoliy Osetiya uchun KGB joylashgan. 1920-1950-yillarda binoda Stalin qatagʻonlari qurbonlari saqlangan. Bu yerda Shimoliy Osetiyaning koʻplab jamoat arboblari, ilm-fan, adabiyot va madaniyat namoyandalari otilgan.

1950-yillarning oʻrtalaridan bu yerda Sanʼat maktabi, 1990-yildan Shimoliy Osetiya Taʼlim va fan vazirligi joylashgan.

 Arxitektura

Vladikavkaz meʼmori Soslan Tsallagovning soʻzlariga koʻra, bizning davrimizda „shahardagi eng goʻzal binolardan birining tepasi - Lenin koʻchasi, 8 — Butirina, 7 chorrahasidagi vazifa yoʻqolgan“.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
Vladikavkazning Diqqatga Sazovor Joylari
Uzma

Uzma () — ukrainlarning milliy taomi boʻlib, qaynoq suvda qaynatilgan xamir boʻlaklaridir. Ukraina uzmasi (yog ' yoki smetana bilan) alohida taom sifatida xizmat qiladi yoki uzma shoʻrvada pishiriladi.

Grechihadan tayyorlangan uzma xamiri Kursk viloyati dehqonlariga XIX asrdan maʼlum boʻlgan. Boshqa nom ostidagi shunga oʻxshash taomlar va biroz boshqacha pishirish texnologiyasi bilan Checheniston va Ingushetiyada maʼlum boʻlib, u yerda ikki xil uzma — jur-xaltamash () (makkajoʻxori unidan) va xor-xaltamash (bugʻdoy unidan) bor. Ikkala tur ham goʻsht uchun yovvoyi sarimsoq yoki sarimsoq sousi bilan birga garnir sifatida uzatiladi. Chechen, Ingush va Bolkar oshxonalarida uzma koʻproq qaynatilgan goʻsht bilan pishiriladi. Goʻsht kamdan-kan qovuriladi yoki koʻmirda pishiriladi. Goʻshtning barcha turlariga sousli uzma qoʻshiladi.

Uzma adabiyotda 

 Uzma A. S. Pushkinning „Gusar“ (1833)

 N.V.Gogolning " Rojdestvodan oldingi tun " hikoyasida " Dikanka yaqinidagi fermadagi oqshomlar " siklida, tabib Puzatiy Patsyuk uzma yeyayotganida temirchi Vakula uning oldiga keladi:
Temirchi qoʻrqmasdan eshikni ochadi va Patsyukning polda turkcha uslubda, bir kosa uzma turgan kichkina yogʻoch bochka oldida oʻtirganini koʻradi. Bu kosa, goʻyo ataylab, ogʻzi bilan bir qatorda turgan. U bir barmogʻini ham qimirlatmay, boshini biroz egib, tishlari bilan uzmani yegancha, shoʻrvani ichadi.

 Bu taom 1785-yildagi „Xarkov gubernatorligi tavsifi“ da shunday taʼriflangan: "Ular  shuningdek, choʻchqa yogʻi bilan grechiha unidan tayyorlangan uzma deb ataladigan, pilakka oʻxshagan, obiyovgʻon va choʻchqa yogʻi yoki  sariyogʻ bilan tariqli boʻtqa, unga asosan ukrop va boshqa oʻtlar qoʻshiladi.

Yana qarang 

 chuchvara
  Knedl
 Knedlik
 Pishloqli köfte
 Lazanki

Manbalar

Adabiyotlar 

 Poxlyobkin V. V. Galushki // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 81. — 456 s. — 4000 ekz. — ISBN 978-5-699-75127-3.

Havolalar 

 Poltavada Poltava dumpling haykali mavjud Arxivnaya kopiya
 Dumplings  Arxivnaya kopiya
 Slovakiya oshxonasi
 Ukraina oshxonasi
 Köfte
Gambo taomi

Gumbo yoki Gambo (, transkripsiyasi „gambo“, transliteratsiyasi „gumbo“) — Luiziana shtatida keng tarqalgan Amerika oshxonasi taomidir. Bu raguga oʻxshash ziravorli quyuq shoʻrvadir.

Kelib chiqishi 
Bu Kajun oshxonasining, XVIII asrda Kanadaga kelgan fransuz muhojirlarining avlodlari, shuningdek, Luiziana Kreollari oshxonasining merosi hisoblanadi. Taom afrika, fransuz va ispan oshxonalari ingredientlarini birlashtiradi; sassafras barglari Choktav hindularining oshxonasiga tegishli. Olimlar gumboning XVIII asr boshlarida Luiziana shtatida paydo boʻlganiga qoʻshiladilar.

Ingredientlari 
Shoʻrvaning asosiy tarkibiy qismlaridan biri okra (bamiya) oʻsimlikining mevalari hisoblanadi. Aslida, taomning nomi bu oʻsimlikning boshqa nomidan (gombo) kelib chiqqan. Bamiya olish qiyin boʻlgan mamlakatlarda odatda selderey poyasi bilan almashtiriladi. Gambo shuningdek quyidagilarni oʻz ichiga oladi: sabzavotlar (pomidor, piyoz, bulgʻor qalampiri), goʻsht, tovuq, kolbasa, vetchina yoki dengiz mahsulotlari (qisqichbaqalar, krab yoki ustritsa). Goʻsht va dengiz mahsulotlari oʻrtasidagi tanlov tarixan maʼlum bir hududning dengizga yaqinligi bilan belgilanadi.

Kuchli, achchiq bulyon, un va sariyogʻdan tayyorlanadigan ru sousi (un ochiq gʻisht rangiga qadar sariyogʻda qovuriladi) bilan quyuqlashadi, shuning uchun shoʻrva quyuqroq boʻladi. Yashil qalampir, piyoz va selderey qovurilgan sabzavot asosi sifatida ishlatiladi, ularning kombinatsiyasi Kajun oshxonasida " muqaddas uchlik " deb ataladi.

Baʼzan ovqat sassafras daraxtining quritilgan, maydalangan barglari kukuni bilan yanada quyuqlashtiriladi; bu holda u file-gumbo deb ataladi. File-gumbo, jambalaya va qisqichbaqali pirog bilan bir qatorda Hank Williamsning (Henk Uilyams) " Jambalaya " qoʻshigʻida uchta eng mashhur kajun-kreol taomlari sifatida eslatib oʻtilgan.

Gumboning vegetarianlar uchun ham turlari mavjud (boshqa narsalar qatori, katolik Buyuk roʻzasi bilan izohlanadi). Gumbo z’herbes („yashil gumbo“) odatda sholgʻom va ismaloqni oʻz ichiga oladi.

Tayyorlanishi va uzatilishi 
Gumbo kamida uch soat pishiriladi va koʻpincha kun boʻyi dimlanadi. Goʻsht (dengiz mahsulotlaridan tashqari) odatda oldindan qovuriladi va olov ustidan olinadi. Okra va ru sabzavot va dengiz mahsulotlaridan oldin tayyorlanadi. Istalgan konsistensiyaga erishgandan soʻng, okra olovdan olinadi, runing ustiga esa sabzavotlar qoʻshiladi. Sabzavotlar yarim pishirilganda, goʻsht va okra qozonga solinadi, bulyon (va kerak boʻlsa, suv) qoʻshiladi, shundan soʻng ovqat tayyor holga keltiriladi, shu jumladan goʻshtning istalgan yumshoqlikda pishiriladi. Tuz, qizil, qora va oq qalampir, dafna barglari va timyan kabi ziravorlar taʼbga koʻra qoʻshiladi. Odatda taom issiq qaynatilgan guruch bilan beriladi.

Manbalar 

Amerika oshxonasi
Vitaminli salat

Vitaminli salat — sovet oshxonasining sovuq holda tortiladigan taomi, xom sabzavotlardan tayyorlangan salatdir. Vitaminli salatning oʻziga xos xususiyati — ingredientlar orasida olma va ildizli yoki salat seldereyi borligi, limon sharbati, shakar yoki shakar kukuni tuz bilan birga ziravor sifatida va yangi uzilgan yoki konservalangan mevalar servirovka uchun.

Retseptga qarab, vitaminli salat tozalangan va tugʻralgan sabzi, yangi uzilgan bodring, selderey, olma va toʻgʻralgan yangi uzilgan pomidordan tayyorlanadi, shuningdek, shirin qalampir va yashil noʻxat ham qoʻshiladi. Bundan tashqari, tuzlangan yangi karam va yashil piyoz ham boʻlishi mumkin. Vitaminli salat odatda smetana yoki oʻsimlik yogʻi bilan aralashtiriladi, limon sharbatidan tashqari sharob solinadi. Tayyor salat toʻgʻralgan pomidor, toʻgʻralgan koʻkatlar, yangi uzilgan yoki konservalangan gilos, olxoʻri yoki danaksiz oʻrik aylangan bilan bezatilgan yashil salat barglari ustiga solinadi.

Smetana bilan sabzi, olma va bodringdan oson tayyorlanadigan vitaminli salat retsepti 1972-yilda pionerlar „Kostyor“ (Gulxan) jurnalida, quymoq noʻxat bilan yoki pishloqli qovurilgan non retseptlari bilan bir qatorda maktabda pazandalik boʻyicha musobaqa uchun gʻoya sifatida chop etilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 
 Ratushniy A. S. Vitaminniy salat // Vsyo o ede ot A do Ya: Ensiklopediya. — M.: Izdatelsko-torgovaya korporatsiya „Dashkov i K°“, 2016. — S. 95. — 440 s. — 300 ekz. — ISBN 978-5-394-02484-9.
 
 
Alifbo boʻyicha taomlar
salat
Gertsogglar

Gertsogglar (Hertzoggie, Hertzogkoekie) yoki Gertsog pechenyelarilari () — tartalet shaklidagi Janubiy Afrika pechenyelari yoki pirojnoyelari, oʻrik murabbo bilan toʻldirilgan, kokos strujkalari va beze bilan qoplangan. Gertsogglar — Janubiy Afrikada mashhur desert boʻlib, ular koʻpincha bir piyola ingliz choyi bilan isteʼmol qilinadi. Kapa-Malay jamoasida shirinlik Ramazon hayiti paytida tayyorlanadi va isteʼmol qilinadi. Bundan tashqari, u koʻpincha uy sharoitida sotiladi va boshqa mashhur Janubiy Afrika ponchik — kuksisteriga (Koeksister) oʻxshab xamirni qovurgan holda tayyorlanadi.

Tarixi 
Tartalet XX asr boshidagi Janubiy Afrika siyosatchisi, Bosh vazir (1924-1939) va Angliya-Bur urushi generali J.B. M. Gertsog nomiga atalgan. Gertsogglar uning sevimli pechenyesi boʻlganligi aytiladi. Gertsog tarafdorlari oʻzlarining siyosiy qoʻllab-quvvatlashlarini koʻrsatish uchun pirojnoye tayyorlab, tanishlari bilan baxam koʻrishgan.

Shirinlikning kelib chiqish tarixi, shuningdek, 1920-yillarda ayollarga ovoz berish huquqini va " ranglilar " hamjamiyatiga teng huquqlarni berishga vaʼda berganidan keyin Gertsogni qoʻllab-quvvatlash uchun Malay jamoasi tomonidan oʻylab topilganligi aytiladi. 1930-yilda siyosatchisifatida ayollarga ovoz berish huquqini berish haqidagi birinchi vaʼdasini bajarib, ikkinchisini bajara olmaganidan soʻng, jamiyat undan noroziligini koʻrsatib „twee gevreetjie“ (afrikada: " ikkiyuzlamachi ") deb nomlangan pushti va jigarrang glazurli pechenye pishirishni boshlashgan.

Shirinlikning kelib chiqishi yana bir talqinga ko'ra - bu Ikkinchi Angliya-Bur urushidan keyin paydo bo'lgan an'ana bo'lib, qandolatchilik maxsulotlari milliy qahramonlar nomi bilan atalgan.

Tayyorlash usuli 
Asosi o'rik murabbo bilan to'ldirilgan xamir savatdir. Ustiga kokos strujkasi va beze qo'yiladi va pishiriladi.

Yan Smets pechenyesi 
Gertsogglar Gertsogning siyosiy raqibi va uning zamondoshi Yan Smuts tarafdorlarini „Yan Smets pechenyesi“ deb nomlangan pishiriqlarini pishirishga ilhomlantirgan. Bu qandolat maxsuloti 1920- va 1930-yillarda ham mashhur boʻlgan. Yan Smets pechenyelarida gertsogglar kabi beze oʻrniga sariyogʻ va shakar koʻpirtirilgan.

Manbalar 

 Kek
 Janubiy Afrika oshxonasi
Gobaojou

Gobaojou (, shuningdek Guo bao rou) — xitoy oshxonasi taomi boʻlib, kraxmalda qovurilgan choʻchqa goʻshti nordon-shirin sous bilan tortiladi. Taom Xitoyning shimoli-sharqiy qismi va, xususan, Xarbin shahri uchun xosdir.

Yaratilish tarixi 
Taom 1907-yilda Xarbinlik oshpaz Chjen Ven tomonidan Xitoyning Sharqiy temir yoʻli qurilishi munosabati bilan shaharga kelgan ruslar uchun ixtiro qilingan. Taomni tayyorlash gʻoyasi uning xotinidan chiqqan, xotinining millati rus boʻlgan. Pekin taomi „qovurilgan choʻchqa goʻshti boʻlaklari“ asos qilib olingan, unga oshpaz shakar qoʻshib, taomning taʼmini shoʻrdan shiringa oʻzgartirgan, shunda u rus mehmonlarining didiga mos boʻlgan.

Tayyorlanishi 
Taomning asosiy masalliqlari choʻchqa goʻshti, kraxmalli klyar, shakar va sirkadan tayyorlangan sousdir. Kraxmalli choʻchqa goʻshti birinchi navbatda oʻrta olovda, keyin yuqori olovda qovuriladi. Shundan soʻng, u shirin-nordon sousda bilan tortiladi, odatda tarkibida sirka (uni ketchup bilan almashtirish mumkin) va eritilgan shakar mavjud. Tayyor taom qahrabo rangga ega, chaynalganda esa aniq qarsillashi eshtiladi.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha taomlar
Xitoy oshxonasi
Vellington mol goʻshti

Vellington mol goʻshti () — mol goʻshtidan tayyorlangan bayramona taom: qatlama xamirda pishirilgan goʻsht. Goʻsht odatda butun katta boʻlak sifatida pishiriladi. Baʼzan taom file-minyon pirojkilari shaklida qismlarga boʻlinadi. Taʼmi yaxshi va suvli boʻlishligi uchun ovqat ziravorlar, goʻsht, qoʻziqorin yoki sabzavotli pashtet solinadi. Sous bilan tortiladi.

Nomi 
Nomining kelib chiqishi Vellington gertsogi bilan hech qanday aloqasi yoʻq. Vellington gertsogi Vaterloda shuhrat qozongan, bu paytda qovurilgan goʻsht allaqachon ingliz oshxonasining ajralmas qismi boʻlgan. Fransuz oshxonasida ham xamirda mol goʻshti filesi (filet de bœuf en croûte) retsepti mavjud boʻlgan. Ehtimol, Vellington nomi vatanparvarlik toʻlqinidagi taomga berilgan. Taom Yangi Zelandiya poytaxti Vellingtonda ixtiro qilingani haqidagi talqin ham mavjud . Biroq, XIX asr oshpazlik kitoblarida Vellington goʻshti haqida maʼlumot berilmagan. Los-Anjeles Tayms gazetasi 1903-yilda „Vellington mol goʻshti“ haqida eslatib oʻtgan, ammo taomning oʻzi birinchi marta 1939-yilda tasvirlangan: New York food guide Vellington mol goʻshtini shunday tasvirlaydi: tayyorlanadi, sovutiladi keyin pirog qobigʻi qarsildoq boʻlishi uchun yana pishiriladi, zamonaviy retsepti esa 1960-yillarda tasvirlangan.

„Vellington“ nomi ostida qoʻzichoq, kolbasa, tovuq, kurka yoki losos goʻshtlari xamirda pishirilgan boshqa taomlar ham mavjud.

Tayyorlanishi 
Mol goʻshti har tomondan oʻsimlik yogʻida qobiq hosil qilgunga qadar qovuriladi yoki issiq pechda bir oz pishiriladi. Goʻsht har tomondan jigardan qilingan pashtet bilan qoplanadi yoki shirasi oʻzida qolishi uchun bekon boʻlaklari bilan toʻldiriladi. Keyin boʻlak har tomondan duksel — sariyogʻda piyoz va sarimsoq bilan qovurilgan mayda tugʻralgan yoki blenderda maydalangan shampinon pastasi, bilan qoplanadi va qatlama xamir bilan oʻraladi. Pirog rangi chiroyli va yaltirab chiqishi uchun tuxum sarigʻi surtiladi va oʻrtacha qizdirilgan pechda tayyor boʻlgunga qadar pishiriladi.

Toʻgʻri pishirilgan goʻsht kesilganda ichi pushti rang boʻlishi kerak. Ovqat pishirishda eng qiyin narsa pishirish vaqtini toʻgʻri tanlashdir: goʻshtni pechda kam pishirish yoki ortiqcha pishirib yuborish mumkin. Shuning uchun, „Hell’s Kitchen“ realiti-shousi boshlovchisi oshpaz Gordon Ramsay koʻpincha tanlov uchun „Vellington“ mol yoki qoʻzichoq goʻshtini tanlaydi.

Sous uchun portveyn bulyon bilan qaynatiladi, taʼbga koʻra toshchoʻp va qalampir solinadi. Vellington mol goʻshti sous va sabzavotlar bilan tortiladi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Erhard Gorys. Rinderfilet Wellington // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 437. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
 Charles Sinclair. beef Wellington // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 60. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
 pishirilgan idishlar
 mol go'shti
 ingliz oshxonasi
Dok-puding

Dok-puding (angl. Dock pudding) — Gʻarbiy Yorkshirga xos boʻlgan ingliz taomidir, u asosan Kalder vodiysida tayyorlanadi. Uning asosiy tarkibiy qismlariga bolshaya zmeyevika barglari (baʼzan „nejniy shavel“ yoki „strastosvet“ deb ataladi, garchi u Shovul turkumiga kirmasa ham), joʻxori uni, qichitqi oʻti, piyoz va taʼbga koʻra ziravorlar kiradi. Boshqa ingredientlar ham qoʻshiladi. Dok-puding retsepti oiladan oilaga farq qiladi. Anʼanaga koʻra, „puding“ bekon bilan birga tovada qovuriladi. 1971-yildan beri Mitolmroyd qishlogʻidagi mahalliy jamoatchilik markazida har yili dok-puding boʻyicha jahon chempionati oʻtkaziladi, gʻolibga kumush kubok tantanali ravishda topshiriladi.

Dok-puding dastlab eng kambagʻal dehqonlarning taomi boʻlgan, bahorda, dehqonlar don zaxiralari tugab qolganda, birinchi pishgan oʻtlardan tayyorlaganlar. Bugungi kunda dok-puding asosan Kalder vodiysi bilan bogʻliq boʻlsa-da, tarixan oʻxshash taomlar, xususan, qichitqi oʻtli pirog yoki pijma pirogi, jumladan, Angliya shimolida ham koʻproq tarqalgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Devidson, A. (2006). Jaine, T. (Tahr.), The Oxford Companion to Food, Oksford universiteti nashriyotida „Dock puding“ lugʻat yozuvi.

Havolalar 

 Mytholmroyd.net
 Yangiliklar — Dockdan puding uchun retsept
 Love food.com — Dock Puding
 Angliya taomlari loyihasi — Dock Puding
pudding
Domburi

Domburi (yapon domburimono) — yapon taomi boʻlib, oʻz nomini taom uzatiladigan idishdan olgan (donburi yapon tilidan piyola deb tarjima qilinadi). Bir piyola domburi guruchning taxminan ikkita standart portsiyasini oʻz ichiga oladi, ularning ustiga turli xil qoʻshimchalar qoʻyiladi: goʻsht, baliq, tuxum, sabzavot yoki boshqa garnir. Aslida, bu yapon tez tayyorlanadigan ovqatlarining bir turi hisoblanadi.

Har xil domburi turlarining oʻz nomlari bor, biroq ularning barchasi „don“ boʻgʻini bilan tugaydi: masalan, tovuq va tuxum qoʻshilgan domburining mashhur „ona va bola“ varianti oyakodon, yumshatilgani esa katsudon deb ataladi.

Kosa 
Odatda domburi yuqori qismining diametri taxminan 15 santimetr boʻlgan qopqoqli chuqur idishdir. Domburi hajmi taxminan ikki standart guruch porsiyasi uchun moʻljallangan.

Tarixi 
Domburi gʻoyasi Meydzi davrida paydo boʻlgan, oʻsha paytdagi voqealar „qulay ovqat“ ga talabni keltirib chiqargan. Bir piyolada aralashtirilgan taom yapon anʼanaviy ovqatlanish tartibida inqilobiy oʻzgarishga sabab boʻlgan, shuning uchun u jamiyat tomonidan darhol qabul qilinmagan. Biroq, bugungi kunda domburi tayyorlashning 50 dan ortiq variantlari mavjud.

Yana qarang 
 Unagi

Manbalar 

domburi
taom
Garzni-xovla

Garzni-xovla (chex. Garzni xovla) — chechenlarning anʼanaviy milliy taomi, xolva. U bugʻdoy uni, tovuq tuxumi, yongʻoq, qand (karamel), shakar, suv va oʻsimlik yogʻini oʻz ichiga oladi. Xolva deyarli barcha chechen bayramlarida tayyorlanadi.

Tavsifi 
Halva tayyorlash uchun tuxum chayiladi. Suvsiz, tuxumning oʻzidan xamir qoriladi. Xamir yupqa qilib yoyiladi va uzunchoq ugra shaklida kesiladi. Ugra koʻp miqdordagi yogʻda qisqa vaqt davomida qovuriladi. Oltin rangga kirishi bilanoq yogʻdan chiqariladi. Yongʻoq tozalanadi va pechda quritiladi.

Qiyom uchun karamel va shakar suvga botiriladi, olovda isitiladi. Qiyom yogʻoch qoshiq bilan aralashtiriladi. Keyinchalik, ugra va yongʻoqlar ustiga issiq sirop quyiladi va aralashtiriladi. Hoʻllangan qoʻllar bilan halvaga toʻrtburchak shakli beriladi va boʻlaklarga kesilgan holda uzatiladi.

Yana qarang 
 Chak-chak

Manbalar 

Chechen oshxonasi
Yerundopel

"Yerundopel" (bemaʼnilik + fransuz. pêle-mêle — lit. belkurak + aralashtirish , port. hash, chalkashlik) — ikra, baliq va sabzavotlardan tayyorlangan gazak salatasi. Birinchi marta rus yozuvchisi Pyotr Boborikin tomonidan " Kitay-Gorod " (Xitoy-Shahar) (1882) romanida tilga olingan. Boborikinning soʻzlariga koʻra, salat ixtirochisi Sankt-Peterburgdan maʼlum bir " adabiyot generali " dir.

Tayyorlanishi 
— Sizning inoyatingizni kutayotgan edik. Yerundopel tayyorlash kerak.

— Yerundopel? — hayron boʻlib soʻradi Pirojkov.

— Tushunmayapsizmi? — deb soʻradi Shurochka. — Bu qimmatbaho dori … Qarang, qanday buyurtma berishimni tinglang.

U xizmatkorga oʻgirildi, bir qoʻlini beliga qoʻyib, ikkinchisi bilan esa ifodali harakat qildi.

— Ikra chorak funt , Provans yogʻi, sirka, xantal, toʻgʻralgan piyoz, tozalangan toʻrt sardina, yangi uzilgan bodring va besh qaynatilgan kartoshka — hisobi bilan. Tez!..

Xizmatkor chiqib ketadi.

— Yerundopel, — davom etdi boshqaruvchi, — Sankt-Peterburgdan olib kelingan ixtiro shekilli, uni qandaydir adabiy general ixtiro qilgan. Yerundopeldan keyin keling, mening ixtiroyimning lampoposini tayyorlaymiz.

- P. D. Boborikin, „Kitay-Gorod“ (Xitoy-Shahar), 1882-yil "Yerundopel" soʻzi rus tiliga yangi kirgan (shuningdek, Boborikin tomonidan ixtiro qilingan yoki keng muomalaga kiritilgan baʼzi boshqa soʻzlar, masalan, " ziyolilar " yoki Vasiliy Terkin nomi kabi) va salat — pazandalikda; bu nom bilan salat hali ham pazandalik kitoblaridan topish mumkin. Uning retsepti har xil boʻlishi mumkin, baliq (va baʼzan ikra), sabzavotlar, ziravorlar va taomning umumiy maqsadi oʻzgarishsiz qoladi — alkogolli ichimliklar uchun gazak, birinchi navbatda aroq uchun.

Madaniyatda 
„Yerundopel“ soʻzi majoziy maʼnoda „chigallik“, „chalkashlik“, " tartibsizlik " sifatida ham qoʻllaniladi.

„Yerundopel“ soʻzi bilan salon oʻyinlariga nom berilgan, uning ishtirokchilari uchta taklif qilingan variantdan kam ishlatiladigan soʻzning maʼnosini topishlari kerak, u maktab oʻquvchilariga „kam ishlatiladigan soʻzlarni“ — eskirgan yoki maxsus soʻzlarni — oʻrgatishda ishlatiladi.

Tatyana Mixaylovskaya qisqa hikoyalar toʻplami „Yerundopel va boshqalar“ deb nomlanadi.

Manbalar

Havolalar 

 Bekorchilikning tavsifi. // Boborykin P. D. Xitoy shaharchasi. — XXIX bob. — SPb., M. : Hamkorlikning nashri „M. O. Volf“, 1883-yil.
 Olga Rychkova. „Terkin“ — birinchi, bemaʼnilik va ziyolilar. Yozuvchi va dramaturg Pyotr Boborikinning 180 yilligiga // Nezavisimaya gazeta.
 Erundopel // Mishelsonning izohli frazeologik lugʻati
 Pel-melt // Rus tilining gallikizmlarining tarixiy lugʻati
 jogame.ru saytida „Herundopel“ 
 Udmurtiyada „Ilmiy bemaʼnilik“ tarmoq loyihasi.

Yana qarang 

 Olivier salatasi)
 Lampopo
ikra
baliq
Kamuniya

Kamuniya (arabcha kamunyẗ ‎, inglizcha Kamouneya , Kamounia) — zira yoki kumin qoʻshib pishirilgan mol goʻshti va jigar. Ehtimol, bu ziravorning nomidan (lat. Cumīnum cymīnum) taomning nomi kelib chiqqan. Sudan oshxonasi va Tunis oshxonasida mashhur taomdir. Bundan tashqari, qoʻzichoq goʻshti baʼzan asosiy ingredient sifatida ishlatiladi, qoʻshimcha ziravorlar — (qizil qalampir, koriandr va boshqalar). Pishirilgan guruch bilan yoki uning ustiga qoʻyib tortiladi. Qoʻshimcha ingredientlar: bulyon, sarimsoq, zaytun yogʻi va petrushka.

Manbalar 

 Tunis oshxonasi
 mol go'shti
 qo'zichoq ovqatlarni
 Afrika sho'rvalari
Korheyleves

Korheyleves (vengriya korhelyleves) — tuzlangan karam bilan choʻchqa toʻshi va dudlangan kalbasa yoki sosiskadan tayyorlangan vengriya oshxonasining quyuq shoʻrvasiyu Nordon taʼmga ega shoʻrva Vengriyada karaxtlik uchun ajoyib davo hisoblanadi.

Retseptga qarab, avval dudlangan goʻshtdan bulyonni qaynatiladi, soʻng tuzlangan karam solinadi, toʻsh tuzlangan karam bilan birga suvda yoki karam sharbatininsuv aralashtirgan holda pishiriladi. Pishirish oxirida shoʻrvaga kesilgan boʻlaklarni qoʻshiladi, baʼzida yogʻda kolbasa  yoki sosiska oldindan qovuriladi, un bilan aralashtirilgan qaymoq bilan quyuqlashtiriladi va qalampir, dafna yaprogʻi va limon sharbati qoʻshiladi. Korheyleveshga smetana beriladi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 
 
 
 Vengriya sho'rvalari
Alifbo boʻyicha taomlar
Tenag

Tenag () — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Gelios va Rodning oʻgʻli, oltita aka-ukasi va bir singlisi bor edi (Gesiodga koʻra - ikkita opasi). Toʻrt akasi (Aktiy, Triop, Makarey va Kandal) uni hasaddan oʻldirishdi, chunki Tenag astrologiya boʻyicha ulardan koʻra koʻproq qobiliyatli edi.

Jinoyat ochilganda, qotillikda ishtirok etgan akalarining barchasi Rodosdan qochib ketishdi. Makarey —Lesbosga, Kandal — Kosga, Triop - Kariyaga va Aktiy - Misrga, u yerda otasining sharafiga Geliopol shahriga asos solgan.

Boshqa ogʻaynilari (Oxim va Kerkaf) qotillikda ishtirok etmaganlari uchun Rodosda qolishdi.

Manbalar 

Mifologik qahramonlar