Finlandiya — Polsha munosabatlari

Finlandiya — Polsha munosabatlari Finlandiya va Polshaning ikki tomonlama munosabatlariga tegishli. Ikkala davlat ham Yevropa Ittifoqi, Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti, YXHT, Boltiq dengizi davlatlari kengashi, HELCOM, Yevropa Kengashi va Jahon savdo tashkilotiga aʼzodir. Ikki davlat diplomatik munosabatlarni 1919-yil 8-martda oʻrnatgan. Polsha NATOning toʻliq aʼzosi, Finlandiya toʻliq aʼzo emas. Polsha Finlandiyaning NATO aʼzoligini qoʻllab-quvvatlaydi.

Tarixi 
Polsha va Finlandiya qirol Sigismund III Vasa hukmronligi davrida Polsha-Shved ittifoqi ostida birlashtirilgan.

1922-yilda Polsha va Finlandiya Varshava kelishuvini imzolagan davlatlar qatorida edi, ammo Finlandiya Polshaga dushman boʻlgan Germaniya bosimi ostida uni ratifikatsiya qilmagani sababli shartnoma kuchga kirmagan. Buning oʻrniga, 1925-yilda Polsha va Finlandiya Estoniya va Latviya bilan birgalikda Xelsinkida yarashuv va arbitraj toʻgʻrisidagi konvensiyani imzolaganlar.

1937-1938-yillarda Sovet Ittifoqidagi etnik polyaklar va finlar NKVD tomonidan oʻtkazilgan genotsid kampaniyalariga duchor boʻldilar, bu mos ravishda Polsha operatsiyasi va Finlandiya operatsiyasi deb nomlanadi. 1939-yilda ikkala davlat ham Germaniya-Sovet Molotov-Ribbentrop paktining qurboni boʻldi, unga koʻra mamlakatlar fashistlar Germaniyasi va Sovet Ittifoqi oʻrtasidagi „taʼsir doiralari“ ga boʻlinishi kerak edi. Ikkinchi jahon urushi boshlanishida Germaniya-Sovet qoʻshinlarining Polshaga bostirib kirishidan soʻng, 1939-yil oktyabr oyida Polsha diplomatlari va konsullari oilalari bilan (sovetlar tomonidan hibsga olinganlardan tashqari) Sovet Ittifoqi hududidan Finlandiyaga evakuatsiya qilindi. Keyinchalik, 1939-yil noyabr oyida Finlandiya ham Sovet Ittifoqi tomonidan bosib olindi. Ikkinchi jahon urushi natijasida Finlandiya ham, Polsha ham Sharqiy hududlarini Sovet Ittifoqiga boy berdi.

Finlandiya va Polsha 2021-yilgi erkaklar oʻrtasidagi voleybol boʻyicha Yevropa chempionatiga mezbonlik qilishdi.

2022-yilda Finlandiya va Polsha gaz bozorlari, Balticconnector va GIPL oʻzaro bogʻlanishlari ishga tushirilgandan soʻng, Yevropa Ittifoqi Finlandiyani gaz bozoriga ulanishni taʼminladi. Finlandiyani Polsha va Markaziy Yevropa bilan bogʻlaydigan hayotiy ahamiyatga ega zamonaviy temir yoʻl va avtomobil yoʻllari — Baltika va Via Baltika temir yoʻllari qurilishi davom etmoqda (2022-yil holatiga koʻra).

Polsha Finlandiyaning NATOga kirishini qoʻllab-quvvatlaydi.

Iqtisodiy munosabatlar 
2015-yilda Polsha va Finlandiya oʻrtasidagi ikki tomonlama savdo qiymati 2,8 milliard yevroni tashkil etdi.

Shartnomalar 
Ikki davlat oʻrtasida 1990-yilda imzolangan atrof-muhitni muhofaza qilish boʻyicha ikkita kelishuv mavjud.

Yevropa Ittifoqi 
Finlandiya 1995-yilda Yevropa Ittifoqiga qoʻshildi. Polsha 2004-yilda Yevropa Ittifoqiga qoʻshilgan.

NATO 
Polsha 1999-yilda NATOga aʼzo boʻlgan boʻlsa, Finlandiya NATOga aʼzo emas.

Doimiy diplomatik vakolatxonalar 

 Finlandiyaning Varshavada elchixonasi bor.
 Polshaning Xelsinkida elchixonasi bor.

Faxriy konsulliklar 
Finlandiyaning Belystok, Gdynia, Kielce, Krakov, Poznan, Shetsin, Torun va Vrotslavda va Polshaning Espoo, Jyväskylä, Kuopio, Turku va Tampereda faxriy konsulliklari mavjud.

Manbalar

Havolalar 

 Finlandiya Tashqi ishlar vazirligi Polsha bilan munosabatlar haqida 
 Xelsinkidagi Polsha elchixonasi (faqat fin va polyak tillarida)
Polshaning ikki tomonlama aloqalari
Finlandiyaning ikki tomonlama aloqalari
Polshaning tashqi siyosati
Finlandiyaning tashqi siyosati
Xalqaro munosabatlar