MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Boysunqur Mirzo

Boysunqor Mirzo ( 1477 - 1499 ) - Temuriylar sulolasining Movarounnahrdagi to'qqizinchi hukmdori hisoblanadi. 1495-1497 yillar hukmronlik qilgan.

Biografiyasi 
Boysunqor Mirzo (1477-1499) Sulton Mahmud mirzoning ikkinchi oʻgʻli, temuriy Abu Sayidning uchinchi oʻgʻli bo'lib, otasidan keyin hukumronlik qilgan.

Dastlab otasi unga Buxoroni meros qilib bergan.

1495- yilda, otasi vafotidan soʻng, u Mavarounnahr Temuriylar davlatini boshqargan. Hukmronlik yillari 1495-1497 yillar hisoblanadi.

Samarqandni qamal qilish 1496-yil noyabridan 1497-yil mayigacha yetti oy davomida temuriylar oʻrtasidagi oʻzaro urush davrida sodir boʻldi . Bobur va Sulton Ali mirzo qoʻshinlari Boysunqor mirzoga tegishli boʻlgan Samarqand shahrini muvaffaqiyatli qamal qilib, egallab oldilar.

Uning hukmronligi davri notinch edi, ichki ziddiyatlar va taxt uchun ketayotgan kurashlar uning hukumronligiga ham rahna solib turgandi. 1496-yilda u hokimiyatni saqlab qolish uchun boshqa bir temuriyzoda Sulton Ali Mirzo bilan kurashishga majbur bo'ldi. Dastlab uni Shayboniyxonga yaqin boʻlgan Sulton Mahdiy va Hamza qoʻllab-quvvatlagan, biroq keyinchalik ular undan voz kechgan.

Boburning yozishicha, Boysunqur Odili taxallusidan foydalanib, yaxshi she’r yozgan. Samarqandda Boysunqur mirzo g‘azallari shu qadar keng tarqalgan ediki, mirzo g‘azallari bo‘lmagan xonadon kam edi. Ammo hozirda ular saqlanib qolinmagan.

Bobur o‘z qo‘shinini Boysunqur Mirzoga qarshi boshlab, ko'plab muvaffaqiyatlaridan so‘ng Samarqand yaqinidagi Yama qishlog‘ida qarorgoh tuzdi. Keyin bir qancha toʻqnashuvlar boʻlib, ikki tomon ham katta yoʻqotishlarga uchradi, Bobur otryadlaridan biri shaharliklar tomonidan magʻlubiyatga uchradi, asirga olingan askarlar qatl etildi. Bobur soxta chekinish manevrini amalga oshirdi, shahar aholisi va askarlar shaharni tark etib, Bobur qo'shinini ta'qib qilishga qaror qildilar, ammo keyinroq pistirmaga tushib qolishdi.

Qish yaqinlashgach, Bobur o‘z askarlarini joylashtirish uchun kulbalar qura boshlaydi. Bu vaqtda Bobur Boysunqorning ittifoqchisi oʻzbek xoni Muhammad Shayboniyga qarshi chiqdi . Shayboniy tavakkal qilmay, Samarqand tomon chekindi. Boysonqur mirzo oʻz ittifoqchisining harakatlaridan norozi boʻlib, ittifoqchilar oʻrtasida janjal kelib chiqadi va Shayboniy oʻz qoʻshinlarini tortib oladi.

1497- yilda temuriylarning amakivachchasi Bobur yetti oylik qamaldan so‘ng Samarqandni egallab oladi va Sulton Boysunqor Mirzo Hisorga qochishga majbur bo‘ladi. Bu yerda uni Xusravshoh qoʻllab-quvvatladi, ammo keyin Samarqandni egallashga boʻlgan muvaffaqiyatsiz urinishlardan soʻng unga homiylik qilishni toʻxtatdi, keyinchalik o'zi uchun boshpana topolmay ko'p vaqtini yo'otgan.

O'limi 
Boysunqor Mirzo 1499- yil 17-avgustda Hisorda Xusravshoh qoʻlida vafot etadi. Boysunqor mirzodan keyin avlodi davom etmadi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Bartold V. IN. Insholar. - T. II. 2-qism. - М., 1964 yil.

Chigʻatoy tilida ijod qilgan shoirlar
Oʻzbekiston tarixi
Temuriylar sulolasi
1499-yilda vafot etganlar
17-avgustda vafot etganlar
Samarqandda tugʻilganlar
1477-yilda tugʻilganlar
Samarqandda toj kiyganlar
Oligoamenorreya

Oligoamenoreya, shuningdek, tartibsiz hayz ko'rish deb ham ataladi, bu oligomenoreya va amenoreya uchun umumiy atamadir. Bu hayz ko'rishning buzilishi bo'lib, unda hayzlik qon ketishi kamdan-kam va tartibsiz ravishda sodir bo'ladi. Oligoamenoreyada hayz ko'rish oralig'i 37 kundan 180 kungachaoraliqda bo'ladi. Oligoamenoreya bilan og'rigan ayollarning deyarli 90 foizida polikistik tuxumdon sindromiga bo'ladi.

Manbalar 

Kasalliklar
Tibbiyot
Ginekologiya
Iskandar Xamrayev

Iskandar Abdurahmonovich Xamrayev (1934-yil 5-iyun, Samarqand – 2009-yil 10-oktyabr) – sovet va rus kinorejissyori va ssenariynavisi, Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist (1998).

Hayoti 
Iskandar Xamrayev 1934-yil 5-iyunda Samarqandda tugʻilgan. Oʻrta Osiyo universitetining filologiya fakultetida oʻqigan. 1959-yilda S.A.Gerasimov nomidagi Butunrossiya davlat kinematografiya instituti rejissyorlik boʻlimini (Sergey Gerasimov studiyasi) tamomlagan, soʻng Leningradga koʻchib ketgan. 1961-yilda Lenfilm kinostudiyasida oʻzining birinchi „Eski taymer“ filmini, uch yildan soʻng Vera Panovaning „Sputniklar“ hikoyasiga asoslangan „Mehr-shafqat poyezdi“ filmini suratga olgan. Uning filmlari orasida eng mashhurlari: "Kelgusi asrlar uchun", „ Qizil oʻq“ (I.Sheshukov), „Yerning tuzi“, „Advokat“, „Monastrdagi qotillik“. U Sankt-Peterburg kino va televideniye universitetida dars bergan. Rejissorlik kafedrasi professori boʻlgan. Iskandar Abdurahmonovich Xamrayev 1998-yilda Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist unvonini olgan.

Iskandar Xamrayev 2009-yil 10-oktyabrda 76 yoshida vafot etdi. U Smolensk pravoslav qabristoniga dafn qilindi.

Filmografiya 
Rejissyor asarlari: 1961-yil „Eski vaqt“m 1964-yil „Mehribonlik poyezdi“, 1969-yil „Uning ismi bahor“, 1972-yil „Qora qumlarda“, 1974-yil „Asosiy kun“, 1976-yil „Oddiy oy“, 1978-yil „Yerning tuzi“, 1981-yil „Bir osmon ostida“, 1982-yil „Monomaxning qalpoqchasi“, 1985-yil „Kelgusi asr uchun“, 1986-yil „Qizil oʻq“, 1990-yil „Monastrdagi qotillik“, 1998-yil „Politsiyachilar. Buzilgan koʻchalari-1“, „Chapdan uchinchi“ seriali. 1981-yil „Bir osmon ostida“, 1998 yil – „Politsiya. Buzilgan koʻchalari-1“, „Maxfiylikka tajovuz“, „Chapdan uchinchi“ filmlari ssenariylari muallifi.

Manbalar 

Samarqandda tugʻilganlar
1934-yilda tugʻilganlar
5-iyunda tugʻilganlar
Temur Mirokilov

Temur Mirokilov(1919-yil 15-avgust, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR - 1995-yil 22-mart, Dushanbe, Tojikiston) - iqtisodiyot fanlar doktori, professor, Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi.

Biografiyasi
Temur Mirokilov 1919-yil 15-avgust kuni Oʻzbekiston SSR tarkibidagi Samarqand viloyatida tugʻilgan. Oʻzi tugʻilgan qishloqda oʻrta taʼlimni olgach, Dushanbe davlat pedagogika institutining tarix fakultetiga oʻqishga qabul qilinadi. Ushbu oliygohni 1952-yil muvaffaqiyatli tamomlaydi. Shundan soʻng, Abu Ali ibn Sino nomidagi Tojikiston davlat tibbiyot institutining iqtisod kafedrasida assistent boʻlib ishlaydi. Temur Mirokilov 1954-yildan 1956-yilgacha Moskvada joylashgan SSSR Fanlar akademiyasining Iqtisodiyot institutining aspirantura bosqichida tahsil oldi. U Tojikiston davlat universitetida 1957-yildan 1959-yilgacha katta oʻqituvchi, 1959-yildan 1964-yilgacha kafedra dotsenti, 1964-yildan 1992-yilgacha „Siyosiy iqtisod“ kafedrasi mudiri lavozimlarida faoliyat yuritdi. Temur Mirokilov 1993-yildan umrining oxirigacha Tojikiston davlat agrar univeristetida kafedra rahbari hamda professori boʻlgan. Sirojiddin Nuriddinov Respublika iqtisodiyotini rivojlantirishning turli yoʻnalishlarida izlanishlab olib bordi. Ilmiy izlanishlarining asosiy maqsadi iqtisodiyot, sanoat va qishloq xoʻjaligini umumalashtirgan holda yaxlit tizimni ishlab chiqish edi.

Mukofotlari
Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi unvoni bilan 1989-yil taqdirlangan. 
„Shon-sharaf“ ordeni bilan mukofotlangan.

Manbalar 

Samarqandda tugʻilganlar
Sirojiddin Nuriddinov

Sirojiddin Nuriddinov - rassom, Tojikistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi, SSSR Rassomlar ittifoqi aʼzosi. Samarqandda tugʻilgan.

Manbalar
Toini Gustafsson

Toini Gustafsson Rönnlund (1938-yilning 17-yanvar sanasida Karvonenda tugʻilgan) – shvetsiyalik sobiq changʻi uchuvchisi . 1964-1968-yillardagi Qishki Olimpiya oʻyinlarida toʻrtta medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, Gustafsson Holmenkollen changʻi festivalida 1960, 1967 va 1968-yillarda 10 kmlik masofadagi bahsda gʻolib boʻlgan. 1962-yilda Changʻi boʻyicha Jahon Chempionatida uchta kumush medalni qoʻlga kiritgan (estafeta 3 × 5 km) va 1966-yilda ikkita bronza medallarini qoʻlga kiritgan (estafeta 10 km va 3 × 5 km). Holmenkollendagi muvaffaqiyatlari uchun Gustafsson 1967-yilda Holmenkollen medalini qabul qilib olgan(Ole Ellefsater bilan birgalikda). U Holmenkollen medalini qoʻlga kiritgan birinchi shved ayoli hisoblangan. 1968-yilda, Svenska Dagbladet Oltin medali bilan taqdirlangan.

U ikki marta turmushga chiqqan va uning 1956-yilda tugʻilgan Eva ismli qizi bor. 1968-yilda birinchi turmush oʻrtogʻidan ajrashgan va shvetsiyalik sobiq changʻichi Assar Rönnlundga turmushga chiqqan. Ular Holmenkollen medalilini qoʻlga kiritgan er-xotin jamoasi boʻlishgan (Ronnlund 1968-yilda medalni qoʻlga kiritgan). Bundan tashqari, ular Svenska Dagbladet Oltin medalini qoʻlga kiritgan yagona er-xotin jamoasi hisoblanishgan.

Gustafssonning kelib chiqishi finnlik. U Finlandiyaning Suomussalmi shahrida tugʻilgan. Lekin, 1944-yilda Shvetsiyaga Finlandiyadan urush bolasi sifatida evakuatsiya qilingan.1968-yilda nafaqaga chiqqan va keyinchalik, jismoniy tarbiya oʻqituvchisi boʻlib ishlashni boshlagan.

Natijalari 
Barcha natijalar Xalqaro changʻi federatsiyasidan (FIS) olingan.

Olimpiya oʻyinlari 

 4 ta medal (2 ta oltin, 2 ta kumush)

Jahon chempionatlari 

 3 ta medal (1 kumush, 2 bronza)

Manbalar 

4. |url=https://www.sports- reference.com/olympics/athletes/gu/toini-gustafsson-1.html |archive-
2. url=https://web.archive.org/web/20200417071017/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/gu/toini-gustafsson-1.html 3. |url-status=dead |archive-date=2020-04-17 |title=Toini Gustafsson}}

Yashayotgan insonlar
1938-yilda tugʻilganlar
Oligomenorreya

Oligomenoreya hayz koʻrish oraliqlarining uzoq boʻlishi, kamdan-kam keluvchi menstrual sikl bilan ifodalanadi. Aniqroq aytganda, bu menstrual siklning 35 kundan ortiq vaqt oraligʻida, yiliga atigi toʻrtdan toʻqqiztagacha sodir boʻlishi. Menstrual sikllar bu kamdan kam hayz koʻrish rivojlanishidan oldin muntazam ravishda oʻrnatilishi kerak boʻladi. Oligomenoreyada menstrual sikllar oraligʻidagi muddat turlicha boʻlishi mumkin.

Sabablari 
Oligomenoreya prolaktinomalar (gipofiz oldingi boʻlak adenomalari) natijasi boʻlishi mumkin. Bunga tirotoksikoz, menopauza davridagi gormonal oʻzgarishlar, Prader-Villi sindromi va Graves kasalligi sabab boʻlishi mumkin.

Yugurish yoki suzish kabi chidamlilik mashqlari ayol sportchilarning reproduktiv fiziologiyasiga taʼsir qilishi mumkin. Ayol yuguruvchilar, suzuvchilar  va balet raqqosalari ham oʻz yoshdagi sportchi boʻlmagan ayollarga nisbatan kamdan-kam hayz koʻradilar yoki amenoreyani koʻrsatadilar. Yaqinda oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatadiki, ozgʻinlik yoki maʼlum bir vaznga eʼtibor qaratadigan sport turlari bilan shugʻullanadigan sportchilarda, bularga kamroq eʼtibor qaratadigan sport bilan shugʻullanadigan sportchilarga qaraganda, hayz koʻrish disfunksiyasining koʻproq uchrashini koʻrsatadi.

Koʻkrak suti bilan boqishda ayz davrining tartibsizligi ovulyatsiyani kechiktiradigan gormonlar taʼsiri bilan bogʻliq.

Polikistik tuxumdon sindromi boʻlgan odamlarda ham oligomenoreya boʻlishi mumkin. Polikistik tuxumdon sindromi- bu tuxumdonlar tomonidan ortiqcha androgenlar (erkak jinsiy gormonlar) ajralib chiqadigan holat. Bu sindrom bilan ogʻrigan odamlarda oligomenoreya va amenoreyadan tortib, juda ogʻir, tartibsiz davrlargacha boʻlgan hayz davrining buzilishi kuzatiladi. BU holat premenopauzal ayollarning taxminan 6%ida kuzatiladi.

Ovqatlanish buzilishlari ham oligomenoreyaga olib kelishi mumkin. Hayz koʻrishning buzilishi anoreksiya nervoza bilan eng kuchli bogʻliq boʻlsa-da, bulimiya nervoza ham oligomenoreya yoki amenoreyaga olib kelishi mumkin. Anoreksiya boʻlgan bemorlarda hayz koʻrishning buzilishi mexanizmi haqida baʼzi kelishmovchiliklar mavjud, chunki baʼzi anoreksiklarda amenoreya sezilarli darajada vazn yoʻqotishdan oldin yuzaga kelishi mumkin.

Yana qarang 

 Amenoreya: hayz koʻrishning butunlay toʻxtashi
 Menorragiya: noodatiy ogʻir menstrual sikllar

Manbalar 

Ginekologiya
Tibbiyot
Kasalliklar
Tesla Roadster (ikkinchi avlod)

Tesla Roadster – Tesla, Inc tomonidan ishlab chiqariladigan toʻrt oʻrindiqli akkumulyatorli elektr sport avtomobili. Kompaniyaning taʼkidlashicha, u 1,9 soniyada 0 dan 60 milyagacha tezlasha oladi. Ushbu model Teslaning 2008-yilda ishlab chiqarilgan birinchi avtomobili, Roadsterning 1-avlodini vorisi hisoblanadi.

Tesla bosh direktori Ilon Mask, Roadster sotuvi 2024-yilda boshlanishini taʼkidladi. Maskning Twitterda yozishicha, 0 dan 60 milyagacha 1.1 sekundda tezlanish imkoniyatini taqdim eta oladigan, jumladan, „SpaceX“ paketi kabi yuqori unumdorlikdagi modifikatsiyalar asosiy xususiyatlardan tashqari, qoʻshimcha tarzda mavjud boʻladi.

Umumiy maʼlumotlar

Tarixi 
2011-yilda, Tesla Roadsterning 1-avlodi ishlab chiqarilish yakunida, Ilon Mask avtomobilning yangi versiyasi 2014-yilgacha ishlab chiqarilishini taʼkidladi. 2014-yilda taqdim etilgan yangi Roadster esa jamoatchilikning masxaralariga duchor boʻldi. Oʻsha paytda u Tesla Model R deb ham atalgan.

2015-yilda Mask yaxshiroq tezlanishga ega boʻlgan yangi Roadster chiqarilishini aytdi. 2016-yil dekabr oyida Ilon Mask oʻz tvitida ikkinchi Roadster ishlab chiqilayotganini yana bir bor tasdiqladi. Ikkinchi Roadster Frants fon Xolzhauzen tomonidan loyihalangan.

2017-yil 16-noyabrda boʻlib oʻtgan Tesla Semi tadbiri yakunida kutilmaganda Roadster prototipi namoyish etildi va 2020-yilda 200 000 AQSh dollari qiymatidagi boshlangʻich narx bilan sotuvga chiqarilishi eʼlon qilindi. Tadbirda avtomashinaga oldindan buyurtma berish uchun 50 000 dollarlik depozitning dastlabki 5 000 dollarini darhol toʻlaganlar uchun mashinani sinov sifatida minib koʻrish imkoniyati taqdim etildi.

2021-yil yanvarida Ilon Mask tvitterda ishlab chiqarish 2022-yilgacha kechiktirilishini maʼlum qildi. 2021-yil sentabrida esa, Mask ishlab chiqarish 2023-yilgacha, 2023 yil may oyidagi aksiyadorlar yigʻilishida esa 2024-yilgacha kechiktirilishini maʼlum qildi.

Manbalar 

Mashina
Tesla
Elektromobillar
Maksim Gromov

Maksim Stanislavovich Gromov (, 1998 yil 18 fevral, Tarko-Sale, Yamal-Nenets avtonom okrugi, Rossiya) – rus aktyori, musiqachi, teatr direktori, qoʻshiqchi.

Biografiya 
Maksim 1998 yil 18 fevralda Tarko-Sale shahrida tugʻilgan. Ana Gromova Irina Petrovna – parfyumeriya doʻkoni direktori. Ota Gromov Stanislav Vasilyevich politsiyachi. Maks Gromovning Nil ismli ukasi va katta opasi Sofiya ham bor. U Tarko-Salinskiy 3-maktabning kadet sinfida oʻqigan. 12 yoshida musiqa bilan shugʻullana boshladi.

2016 yilda u oʻrta maktabni tugatdi va oʻsha yili Yaroslavl davlat teatr institutining „TN Kutsenko va SF Kutsenko“ ustaxonasiga oʻqishga kirdi. Maks Gromov Teatr institutining ikkinchi kursida oʻqiyotganida „Yurak anatomiyasi“ teleserialida epizodik rolda debyut qildi.

Filmografiya 
 2017 ― „Limb“
 2022 ― „NLO“
 2023 ― „Sasha protiv!“
 2023 ― „Avantyura“
 2024 ― „Besprinsipnie 4“
 2024 ― „Ya jenil svoih roditeley“
 2024 ― „SuperIvanovy 2“

Diskografiya 

 2021 ― „Green Rose“
 2021 ― „Ona kroet“
 2021 ― „Mechtat“
 2021 ― „Aiqos“
 2022 ― „Pure“
 2023 ― „Pure (remix)“

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1998-yilda tugʻilganlar
18-fevralda tugʻilganlar
Mitral yetishmovchilik

Mitral etishmovchilik- yurak qopqogʻi kasalligining bir shakli boʻlib, unda mitral qopqoq yetarli emas va yurak qonni pompalasa, toʻgʻri yopilmaydi</ref></ref> Bu qonning orqaga gʻayritabiiy oqishi – chap qorincha qisqarganda, chap qorinchadan mitral qopqoq orqali chap atriumga regürjitatsiya. Mitral etishmovchilik yurak qopqogʻi kasalliklarining eng keng tarqalgan shaklidir.

Taʼrif 
Mitral etishmovchilik bu chap qorincha qisqarganda chap qorinchadan mitral qopqoq orqali va chap atriumga qonning orqaga qarab oqishi, natijada chap qoʻltiqqa tarqaladigan sistolik shovqin

Patofiziologiya 
Mitral regurgitatsiya patofiziologiyasi kasallik jarayonining uch bosqichga boʻlinishi mumkin: oʻtkir bosqich, surunkali, kompensatsiyalangan faza va surunkali dekompensatsiyalangan faza.

Exokardiyogramma

Mitral etishmovchilikni miqdoriy aniqlash 
Mitral regurgitatsiyaning tezlik darajasini regurgitant fraktsiyasi bilan aniqlash mumkin, bu chap atriumga qaytadigan chap qorincha insult hajmining foizidir. 

 regurgitant fraktsiya = 

Bu yerda V mitral va V aorta mos ravishda yurak siklida mitral klapan va aortal klapan orqali oldinga oqadigan qon hajmidir. Mitral yetishmovchilikda regurgitant fraktsiyani baholash uchun ishlatiladigan usullarga exokardiyografiya, yurak kateterizatsiyasi, tezkor kompyuter tomografiyasi va yurak mitral regurgitatsiyasi kiradi.

Yana qarang 

 Trikuspid etishmovchiligi
 Aorta etishmovchiligi
 Oʻpka etishmovchiligi

Manbalar

Havolalar 

Anatomiya
Patologik fiziologiya
Kardiologiya
Muhammadquli Oʻrinbiy oʻgʻli

Muhammadquli Oʻrinbiy oʻgʻli (1891-yil, Samarqand – 1920-yil, Qarshi) – jadid maʼrifatparvari. Jadid nashrlarini moddiy jihatdan qoʻllab-quvvatlagan.

Biografiyasi 
Muhammadquli 1891-yilda Samarqandda tugʻilgan. Dastlabki taʼlimni maktabda olgan, xat-savodini maktabda chiqargan. Jadidchilik harakatlari natijasida islohot ishlari boshlangandan soʻng Mahmudxoʻja Behbudiy (1874-1920)ga shogirdlikka tushadi. Jadidchilik harakatining gʻoya va fikrlariga ergashib, ularga koʻmak bergan. Mahmudxoʻja Behbudiy tomonidan chop etish yoʻlga qoʻyilgan „Samarqand“ gazetasi va „Oyina“ jurnallarini moddiy jihatdan qoʻllab-quvvatlagan. Samarqandda kutubxona va maktab qurilishiga yordam bergan. Muhammadqul oʻzi ham uyida maktab ochib, 30-50 nafar xalq bolalarini oʻqitgan.
Muhammadquli maktabi 1918-yilgacha faoliyat olib borgan, bolsheviklar hokimiyatni egallaganidan keyin hukumat maktabiga oʻzgartirilgan.

Muhammadquli Oʻrinbiy oʻgʻli 1912-yilda Moskva, Varshava, Odessa, Istanbul, Vena shaharlarini kezib, Varshava orqali Turkiston oʻlkasiga qaytgan. 1914-yil birinchi jahon urushi boshlanmasdan avval Samara, Kavkaz, Moskva, Nijniynovogorod va Qozon shaharlarida sayohat qilgan.

Rossiyada 1917-yilda yuz bergan fevral inqilobidan keyin yana xalq xizmatiga kirishadi. A.Kerenskiyning muvaqqat hukumati boshqaruvi davrida Samarqandda chop etiladigan „Hurriyat“ gazetasiga moddiy jihatdan koʻmak bergan. Muhammadquli „Ittifoq“ gazetasining moddiy taʼminotiga 1918-yilgacha, yaʼni, bolsheviklar hukumati hokimiyatni oʻrnatgunga qadar homiylik qilgan. Muhammadquli Oʻrinbiy oʻgʻli Samarqandda maktab va maorif sohalarini rivojlanishiga katta eʼtibor bergan. Shaxsiy mablagʻlarini ushbu sohalar rivojlanishiga sarflagan. 1919-yil 25-martda Mahmudxoʻja Behbudiy bilan safarga otlanadi. Behbudiy, Shohmuhammadzoda Shahrisabzda qoʻlga olingan va Qarshiga keltirilgan. Qarshi begi Togʻaybek buyrugʻi bilan qatl etilgan.

Manbalar 

Jadidlar
Samarqand kishilari
1891-yilda tugʻilganlar
Samarqandda tugʻilganlar
1920-yilda vafot etganlar
Maqsuda Abdusalomova

Maqsuda Abdusalomova Neʼmatovna (tojikcha: Maqsuda Neʼmatovna Abdusalomova; 1938-yil 20-dekabr, Samarqand Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi), – kimyogar, kimyo fanlari doktori (1988), professor (1990), Tojikiston fan va texnika arbobi (1997).

Hayoti 
Maqsuda Neʼmatovna Abdusalomova 1938-yil 20-dekabrda Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasining Samarqand shahrida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tugatgach Leningrad nomidagi Oliy texnologiya institutiga oʻqishga kirdi. 1959-yilda Leningrad nomidagi Oliy texnologiya institutini tamomlagan. SSSR FA Kimyo instituti katta laboranti (1960-1961), aspiranti, Tojikiston Fanlar akademiyasi metallurgiya boʻlimi xodimi (1961-1964), Tojikiston Fanlar akademiyasi kafedra mudiri (1965-76), Tojikiston Fanlar akademiyasi Kimyo instituti yarim oʻtkazgichlarning ulanish laboratoriyasi mudiri (1976-1998) lavozimlarida mehnat faoliyatini yuritgan. 1988-yilda kimyo fanlari doktori, 1990-yilda professorlik darajasini olgan. 1998-yildan Kimyo institutining katta ilmiy xodimi boʻlgan. Kompleks birikmalarning xarakteristikalari va ulardan turli elementlar, plastmassa metallarni ishlab chiqishda foydalanish, faza diagrammalarini qayta qurish qonuniyatlarini aniqlash, elementlarning elektron birikmalari, ayniqsa, antimonidlar va vismutidlarning korrelyatsiyasi, yangi yarim oʻtkazgichli birikmalar sintezi texnologiyasini topish boʻyicha tadqiqot olib borgan. Ilmiy maqolalari xorijiy mamlakatlarda bir necha bor nashr etilgan. 2023-yil 25-may kuni Tojikiston Fanlar Akademiyasining Kimyo, biologiya, radiatsiya va yadro xavfsizligi agentligi qoshidagi WiN Global milliy seksiyasi tomonidan konferensiya oʻtkazildi. Konferensiyada Maqsuda Neʼmatovna Abdusalomova ishtirok etdi va maʼruza qildi.

Kitoblari 
Maqsuda Abdusalomova kimyoga oid kitoblar nashr etilgan.
 Surma. – Dushanbe, 1977;
 Vismutlar. – Dushanbe, 1978;
 Noyob yer elementlarining antimonid va vismutlari. Dushanbe, 1978;
 Jins va texnologiya. – Dushanbe, 2005;

Manbalar 

Samarqandda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1938-yilda tugʻilganlar
20-dekabrda tugʻilganlar
Polimenorreya

Polimenorreya, shuningdek, tez-tez hayz koʻrish deb ham ataladi, menstrual sikllar oraligʻi 21 dan qisqa boʻlgan hayz davrining buzilishidir.kun davom etadi va shuning uchun hayz koʻrish odatdagidan koʻra tez-tez sodir boʻladi. Polimenorreyada sikllar muntazam va hayz siklidagi qon miqdori normal boʻladi. Normal holda, hayz koʻrish davri 25 dan 30 gacha, oʻrtacha davomiyligi 28kun davom etadi.

Polimenoreya odatda anovulyatsiya (ovulyatsiyaning yetishmasligi), luteal fazaning yetarli emasligi yoki qisqaligi va/yoki qisqa follikulyar faza tufayli yuzaga keladi. Polimenorreya balogʻat va oʻsmirlik davrida gipotalamo-gipofizar-gonadal oʻqning yetukligi tufayli tez-tez uchraydi. Menstrual sikllar oraligʻining qisqarishi erta menopauza davrida ham keng tarqalgan boʻlib, bu davrda follikulyar fazaning qisqaligiga ikkilamchi ravishda hayz davrining davomiyligi 3 dan 7 gacha qisqarishi mumkin. Giperprolaktinemiya, gipotireoz, gipertireoz, Kushing sindromi va akromegaliya kabi baʼzi endokrin kasalliklar polimenoreyaga olib kelishi mumkin. Klassik simptom hisoblanmasa-da, polimenoreya bachadon miomasi natijasida paydo boʻlishi ham mumkin. Polimenoreya, qon yoʻqotish tufayli anemiya va temir tanqisligiga olib kelishi mumkin. Bundan tashqari, luteal fazaning yetarli emasligi va shuning uchun progesteron yetishmovchiligi tufayli polimenoreya endometriy saratoni xavfining ortishi bilan bogʻliq boʻlishi mumkin.

Polimenoreya odatda vaqtinchalik va oʻz-oʻzidan oʻtib ketadi, shuning uchun maxsus davolanishni talab qilmaydi. Agar u davom etsa, bezovta qilsa yoki tez-tez hayz koʻrish tufayli sezilarli qon yoʻqotish boʻlsa, davo choralari koʻrsatilishi mumkin. Davolashning asosiy yoʻnalishlari ovarial siklning luteal bosqichida progestogen yoki kombinatsiyalangan ogʻiz kontratseptiv tabletkalaridan foydalanishdan iborat.

Polimenoreya baʼzan metrorragiya (menstrual sikllar orasidagi hayzli qon ketish) bilan adashtirilishi mumkin. Uni muntazamligi bilan metrorragiyadan ajratish mumkin. Polimenoreya, menstrual sikllar oraligʻi 35 yoki 37 kundan ortiq boʻlgan oligomenoreya bilan qarama-qarshi boʻlishi mumkin.. Vaziyatni polimenoreya va menorragiyaning kombinatsiyasi boʻlgan polimenorragiyadan ham ajratish mumkin.

Manbalar 

Ginekologiya
Tibbiyot
Kasalliklar