MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Juan Manuel Santos

Juan Manuel Santos Calderón (; 10-avgust 1951) – kolumbiyalik siyosatchi, 2010-yildan 2018-yilgacha Kolumbiya prezidenti boʻlgan. 2016-yilgi tinchlik boʻyicha Nobel mukofotining yagona laureati edi.

Maʼlumoti boʻyicha iqtisodchi va kasbi boʻyicha jurnalist boʻlgan Santos boy va nufuzli Santos oilasining aʼzosi boʻlib, 1913-yildan 2007-yilgacha Kolumbiyaning „El Tiempo“ gazetasining asosiy aksiyadorlari boʻlishgan.

1991-yilda Santos Prezident Sezar Gaviria Trujillo tomonidan Kolumbiyaning birinchi tashqi savdo vaziri etib tayinlandi. 2000-yilda Prezident Andres Pastrana Arango tomonidan moliya va davlat krediti vaziri etib tayinlandi.

2002-yilda saylangan prezident Alvaro Uribe Velez boshqaruvi davrida mashhurlikka erishdi. 2005-yilda Santos Prezident Uribe siyosatini qoʻllab-quvvatlagan. 2006-yilda Uribe qayta saylanganidan soʻng, Santos Mudofaa vaziri etib tayinlandi va Prezident Uribening xavfsizlik siyosatini himoya qilishni davom ettirdi. Uning mudofaa vazirligidagi faoliyati "yolgʻon pozitivlar" mojarosi va minglab tinch aholining qirgʻini tufayli qoralangan edi.

2010-yilda prezidentlik saylovlarida gʻalaba qozondi.

2016-yil 7-oktabrda Santos „Yoʻq“ kampaniyasi boshchiligidagi kelishuv boʻyicha oʻtkazilgan referendumda magʻlubiyatga uchragan. Uribening Demokratik Markazi kichik hisobda gʻalaba qozondi. Shunga qaramay, mamlakatda FARC partizanlari bilan tinchlik shartnomasini tuzish borasidagi saʼy-harakatlari uchun Tinchlik uchun Nobel mukofoti laureati deb eʼlon qilindi. Kolumbiya hukumati va FARC 24-noyabr kuni qayta koʻrib chiqilgan tinchlik bitimini imzoladi va uni ikkinchi referendum oʻtkazish oʻrniga ratifikatsiya qilish uchun Kongressga yubordi. Kongressning ikkala palatasi 2016-yil 29-30-noyabr kunlari qayta koʻrib chiqilgan tinchlik bitimini ratifikatsiya qildi va bu mojaroga barham berdi. Shartnoma mamlakatda chuqur boʻlinish va qutblanishni keltirib chiqardi. Santos Time jurnalining 100 nafar nufuzli kishilaridan biri sifatida tan olingan. Uribening yangi himoyachisi Santosning FARC partizanlari bilan tinchlik shartnomasining tanqidchisi Iván Duque Márquez boʻldi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Anglo-russkiy russko-angliyskiy vizualniy mini-slovar

„Anglo-russkiy russko-angliyskiy vizualniy mini-slovar“ () — rasmlar bilan bezatilgan inglizcha-ruscha lugʻat. Lugʻat Jean-Claude Corbeil hamda Ariane Archambault fransuz tilida tuzgan lugʻat asosida nashrga tayyorlangan. Kitob bir necha tillar juftligida chop etilgan. Kitob huquqlari QA International tashkilotiga tegishlidir.

Inglizcha-ruscha nashr ilk bor 2014-yil Moskva shahrida „Eksmo“ nashriyotida bosilib chiqqan. 2016-, 2018-yillarda qayta nashr qilingan. Inglizcha-ruscha lugʻatdan 13 500 soʻz hamda 5 500 rasm oʻrin olgan.

Havolalar 
 QA International sayti 

Inglizcha-ruscha lugʻatlar
Ruscha-inglizcha lugʻatlar
Lugʻat kitoblar
Jack Kirby

Jek Kyorbi (, tug'. paytidagi ismi — Jeykob Kurtsberg (); 28-avgust 1917 — 6-fevral 1994) — amerikalik yozuvchi, hamda, komiks rassomi. U ko'plab komiks qahramonlari yaratgan boʻlib, bular Kapitan Amerika, Halk, Fantastik toʻrtlik, Iks odamlar va boshq.

Havolalar 
  Jek Kyorbi muzeyi & Research Center
 
 Jack Kirby  at Mike's Amazing World of Comics

Manbalar
Olamga nur sochgan oy

Olamga nur sochgan oy yoki Qamar Bani Hashim – 2008-yilda Livanning Islam Channel telekanalida namoyish etilgan tarixiy teleserial. Ushbu teleserialda Islom dini paygʻambari Muhammad hayoti haqida hikoya qilinadi.

Mazmuni 
2008-yilda Mahmud Abdulkarim ssenariysi va Muhammad Shayx Najib rejissyorligida tasvirga olingan. Serialda Muhammadning bolalik, oʻsmirlik va yetuklik davrlari, ilohiy vahiy kelishi, birinchi musulmonlarning eʼtiqod yoʻlidagi sharaf va mashaqqatlari, Islomning keng yoyilib borilishi haqida hikoya qilinadi.

Rollarda 
 Rashid Assaf – Hamza ibn Abdul Muttolib
 Bassim Yahur – Abdulmuttalib
 Asad Fidda – Umayya ibn Xalaf
 Naja Safkuniy – Abu Sufyon
 Taysir Idris – Abu Jahl
 Zuhayr Ramadan – Abu Lahab
 Mahmud Nasr – Zayd ibn Horisa
 Ali Karim – Utba ibn Robiya
 Yasir Abdullatif – Bilol ibn Raboh

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti

Yana qarang 
 Umar (serial)

Tarixiy seriallar
Muhammad
Christopher Markus va Stephen McFeely

Christopher Markus (; 1970-yil 2-yanvarda tugʻilgan) va Stephen McFeely (; 1970-yil 24-fevralda tugʻilgan) amerikalik ssenariynavis va produserlardir.

Filmografiyasi

Televideniye 
 Agent Carter (yatatuvchilari, ssenariy mualliflari, produserlari) (2015—2016)

Manbalar

Havolalar 
 
 

1970-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Prolaktin

Prolaktin (laktotropin nomi bilan ham ataladi) sut emizuvchilarda sut ishlab chiqarishni taʼminlashda asosiy rol oʻynaydigan proteindir. U turli umurtqalilarda, jumladan insonlarda 300 dan ortiq jarayonlarga taʼsir oʻtkazadi. Prolaktin ovqatlanish, juftlashish, estrogenlar bilan davolash va ovulatsiyaga javoban gipofiz bezidan ishlab chiqariladi. Shuningdek, u metabolizm, immun sistemasi regulatsiyasi hamda meʼda osti bezi rivojlanishida muhim rol oʻynaydi.

Proklaktin 1930-yili Oscar Riddle tomonidan inson boʻlmagan hayvonlarda kashf etilgan, 1970-yilda esa Henry Friesen tomonidan insonlarda tasdiqlangan. Bundan tashqari, prolaktin PRL geni tomonidan kodlangan peptid gormoni hisoblanadi.

Manbalar

Havolalar 
 Prolaktin. MedlinePlus Encyclopedia.
Sherali Mirzo

Sherali Mirzo (; 24-may 1967) – tojikistonlik harbiy, davlat va siyosat arbobi, 2013-yil 20-noyabrdan buyon Tojikiston Mudofaa vaziri.

Faoliyati 
Mirzo 1967-yilda Tojikiston Sovet Sotsialistik Respublikasi Xatlon viloyatining Moskva (hozirgi Hamadoniy) tumanida tugʻilgan. Perm oliy harbiy qoʻmondonlik akademiyasini tamomlagan va 1994-yilda mustaqillikka erishgandan soʻng qurolli kuchlar safiga qoʻshilgan. Tojikiston fuqarolar urushi yillarida Vose tumani harbiy qoʻshinlariga qoʻmondonlik qilgan. 1994-1995-yillarda Mudofaa vazirligi harbiy tayyorgarlik boshqarmasi katta ofitseri, 1997-2002-yillarda esa 7-alohida motooʻqchi batalyoni komandiri. Bu lavozimga oʻsha yilning 13-avgustida polkovnik Mahmud Xudoyberdiyev oʻrniga tayinlangan edi. U toʻrt yil davomida Rossiya Qurolli Kuchlari Bosh shtabining Harbiy akademiyasida oʻqidi.

2005-2006-yillarda Tojikiston mudofaa vaziri oʻrinbosari lavozimida ishlagan. Tojikiston milliy xavfsizlik davlat qoʻmitasining chegara qoʻshinlari qoʻmondoni, shuningdek, qoʻmita raisining birinchi oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan. 2013-yil 3-oktyabrda Prezident Emomali Rahmon tomonidan Mudofaa vaziri etib tayinlandi. Mudofaa vaziri lavozimidan „sogʻligʻi yomonlashgani“ tufayli isteʼfoga chiqqan Sherali Xayrulloyevning oʻrnini egalladi.

2018-yilning noyabr oyida Mirzo Baljuvon tumanida oʻz mablagʻi hisobidan sogʻlomlashtirish markazi qurgani maʼlum boʻldi. Uning rahbarligida Soʻgʻd viloyatidagi Choruxdayron harbiy poligonida Oʻzbekiston bilan ilk harbiy mashgʻulotlar oʻtkazildi. Qurolli Kuchlar qoʻmondonlik markazi ham uning davrida ishga tushirildi. 2021-yilda Tehronga tashrif buyurib, general Muhammad Baqiriy bilan Milliy armiya va Eron Islom Respublikasi Qurolli kuchlari oʻrtasida mudofaa va harbiy qoʻshma qoʻmita tuzishga kelishib oldi.

2014-yilda Qishki Olimpiada oʻyinlarining ochilish marosimida ishtirok etish uchun delegatsiya tarkibida Sochida Prezident Rahmonga hamrohlik qilgan. 2016-yilda Mustaqillikning 25 yilligiga bagʻishlangan Dusti maydonida parad oʻtkazildi, general-leytenant Mirzo Rudakiy shoh koʻchasi boʻylab oʻtkazilgan paradni koʻzdan kechirdi va ishtirokchilarni yubiley bilan tabrikladi.

Manbalar
Gonadoliberin

Gonadotropin-rilizing-gormon (boshqa nomlari: gonadorelin, gonadoliberin, gonadotropin-rilizing-faktor; qisqartmasi GnRG) gipotalamus rilizing-gormonlari sinfi vakillaridan biridir.

Manbalar
Sherali Xayrulloyev

Sherali Xayrulloyevich Xayrulloyev – Tojikiston davlat va siyosat arbobi. 1995—2013-yillarda Tojikiston mudofaa vaziri.

Biografiya 
1949 yil 8 noyabrda tugʻilgan. 1966-yilda oʻrta maktabni tamomlagan. 1970-yilda Tojikiston davlat universitetini, 1974-yilda Moskva moliya institutini (sirtdan) tamomlagan. 1970-yildan 1977-yilgacha SSSR Ichki ishlar vazirligining ichki qoʻshinlarida xizmat qilgan: harbiy qism moliya boʻlimi boshligʻining yordamchisi, harbiy qism moliya boʻlimi boshligʻi, oziq-ovqat xizmati boshligʻi. qism, harbiy qism komandirining moddiy-texnik taʼminot boʻyicha oʻrinbosari. Krasnoyarsk oʻlkasining Nijnyaya Poima qishlogʻida va Tuva Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Qizil shahrida xizmat qilgan.

1977-yildan Tojikiston SSR Ichki ishlar vazirligining axloq tuzatish ishlari muassasalari tizimida xizmat qilgan. Mehnat davolash markazi boshligʻining oʻrinbosari, axloq tuzatish muassasasi boshligʻi, Tojikiston SSR ichki ishlar vazirligining axloq tuzatish muassasalari boʻlimi boshligʻi oʻrinbosari va boshligʻi lavozimlarida ishlagan.

1988-yilda Tojikiston SSR ichki ishlar vazirining oʻrinbosari etib tayinlangan.

1992-yilda Tojikistonda boshlangan fuqarolar urushi davrida markaziy hukumatga sodiq qolgan, noqonuniy qurolli guruhlarga qarshi harbiy amaliyotlar uyushtirgan va shu sababli mustaqil Tojikiston Respublikasi ichki ishlar vaziri oʻrinbosari lavozimida qolgan.

1995-yil 7-aprelda Tojikiston mudofaa vaziri etib tayinlandi. Prezident Imomali Rahmonovga sodiq odamlardan biri. Prezidentining 2006-yildagi farmoni bilan qaytadan mudofaa vaziri etib tayinlandi. Tojikiston milliy qurolli kuchlarini yaratish va rivojlantirishga katta hissa qoʻshgan. Bir necha bor tojik armiyasining boʻlginchilar qoʻzgʻolonlariga qarshi jangovar harakatlariga rahbarlik qilgan. 2013-yil 19-noyabrda isteʼfoga chiqqan.

2014-yil yanvar oyida Tojikiston Prezidentining milliy xavfsizlik masalalari boʻyicha yordamchisi etib tayinlangan.

Manbalar
Larisa Luppian

Larisa Reginaldovna Luppian (; 1953-yil 26-yanvarda tugʻilgan) — rus teatr va kino aktrisasi.

Filmografiya 
1962 — „Sen yetim emassan“ — Dzidra.

1973 — „Alisa Freyndlix. Saylanma“ (hujjatli film)

1974 — „Besh daqiqa qoldi“ (film-spektakl)

1975 — „Troil va Kressida“ (film-spektakl)

1977 — „Iyundagi ortiqcha kun“ (film-spektakl) — Melisenta.

1978 — „Kechikkan uchrashuv“ — Natasha Proskurova, leningradlik yosh aktrisa.

1982 — „Rudin“ (film-spektakl) — Aleksandra Pavlovna Lipina

1982 — „Mont-Oriol“ (film-spektakl) — Sharlotta Oriol

1984 — „Mimoza va boshqa gullar dastasi“ — Alyona, Dimaning rafiqasi.

1987 — „Mening jangovar hisob-kitobim“ — shifoxonadagi bemor.

1992 — "„Mushketyorlar oradan yigirma yil oʻtgach“ — monax ayol.

1994 — „Kar (ochilmaydigan jinoiy ish)“ — Katya.

1998 — „Yuz“ (film-spektakl)

1999 — „Oldindan toʻlayman“ — Polina Sergeyevna Ametistova, xotin, aktrisa.

2002 — „Fonuslari sindirilgan koʻchalar-4“, Valeriyaning onasi.

2002 — „Intim hayot“ (film-spektakl) — Amanda.

2003 — „Frederik yoxud jinoyatlar xiyoboni“ (film-spektakl)

2003 — „Istak-xohishlar tramvayi“ (film-spektakl) — Blansh Dyubua.

2004 — „Fonuslari sindirilgan koʻchalar-6“ — Irina Petrovna Zelenina, deputat.

2004 — „Tergov sirlari-4“ — Polyanskaya.

2004 — „Oʻzimning yot hayotim“.

2005 — „Eshelon“ — pani Zborovska.

2007 — „Har donishmandga oddiylik yetarli“ (film-spektakl) — Sofya Ignatevna Turusina.

2007 — „Taqdir hazili. Davomi“ — aeroport xodimasi.

2007 — „Tozilar“ — Natalya Sergeyevna Chulkova, tergovchi.

2008 — „Night and day“ (film-spektakl) — Janna, Maksning sobiq xotini.

2008 — „Mushketyorlarning Rossiyadagi favqulodda sarguzashtlari“ (hujjatli film).

2008 — „Madaniy qatlam. Aktyor Leonid Dyachkov“ (hujjatli film).

2009 — 2010 — „Soʻz ayolga“ — Natalya Ananeva.

2009 — „Ofarin, Laurensiya!“

Manbalar 

1953-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Rossiyalik aktrisalar
Sovet aktrisalari
Ulugʻbek Inoyatov

Ulugʻbek Ilyosovich Inoyatov — 2019-yildan O‘zbekiston Xalq demokratik partiyasi Markaziy Kengashi raisi hamda 2020-yildan O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikerining o‘rinbosari.

Biografiya

Taʼlim 
1985-yilda Toshkent politexnika institutini tugatgan, 1998-yilda Toshkent moliya institutini tugatgan. 1985—1993-yillarda Toshkent politexnika institutida assistent, aspirant vazifalarida faoliyat yuritgan.

Mehnat faoliyati 
1993—1999-yillarda Toshkent arxitektura-qurilish institutida dekan muovini, dekan, 1999—2003-yillarda Toshkent moliya-iqtisod kolleji direktori, 2003—2006-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining davlat maslahatchisi, 2006—2011-yillarda Toshkent moliya-iqtisod kolleji direktori, 2011—2013-yillarda Toshkent davlat pedagogika universiteti rektori kabi vazifalarda faoliyat olib borgan.
2013—2018-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi xalq taʼlimi vaziri, 2018—2019-yillarda Namangan davlat universiteti rektori vazifalarida ishlagan.
2019-yildan Oʻzbekiston xalq demokratik partiyasi markaziy kengashi raisi. 2020-yildan Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati, spiker oʻrinbosari vazifasida ishlab kelmoqda..

Tanqidlar
2019-yildagi saylov kompaniyasi davrida deputatlikka nomzod Ulugʻbek Inoyatovning „Toshkentda 5 bolali oila 2,5 mln soʻm oylikka yashay oladi“, soʻzlari keng muhokamalar keltirib chiqargan edi.

Manbalar 

Oʻzbekiston yetakchilari
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining deputatlari
Toshkent davlat texnika universiteti bitiruvchilari
Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi a’zolari
Telegram: https://t.me/UInoyatov ; Instagram: https://www.instagram.com/ulugbek_inoyatov_xdp/
Alisher Azizxoʻjayev

Azizxoʻjayev Alisher Abbosovich (1953—2012) — Oʻzbekistonlik siyosatchi, yuridik fanlar doktori. Madaniyat vaziri (2004-2007), bosh vazir o’rinbosari (1996-1998; 2003-2004).

Biografiya 
 1953-yilda Rishton tumanida tug’ilgan.
 1975-yilda Toshkent davlat universitetining yuridik fakultetini tugatgan.
 1975-1991 yy. – Toshkent davlat universitetida turli lavozimlarda. 
 1991-1996 – Oʻzbekiston Prezidentining fan, ta’lim, sport bo’yicha davlat maslahatchisi.
 1996-1998 - Oʻzbekiston Bosh vazirining o’rinbosari.
 1998-2003 – Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi rektori.
 2003-2004 - Oʻzbekiston Bosh vazirining o’rinbosari.
 2004-2007 – Madaniyat vaziri.
 2007-2012 – Toshkent yuridik institutida kafedra mudiri.
 2008-2012 – Kurash federatsiyasi prezidenti.

Manbalar 

Oʻzbekiston yetakchilari
Adhambek Fozilbekov

Fozilbekov Adhambek Ibragimovich (1940—2012) — Oʻzbekiston davlat arbobi, Toshkent shahar hokimi (1990—1994).

Biografiya 
 Toshkent politexnika institutini tugatgan (1963).
 1963-1981-yil. — Toshkentdagi sopol zavodida ishlagan.
 1981 — OʻzSSR KP MK instruktori.
 1982 — Sobir Rahimov tumani komiteti 1-kotibi.
 1985 — OʻzSSR KP MK boʻlim boshligʻi oʻrinbosari.
 1985 — Toshkent shahar ijroiya komiteti 2-kotibi.
 1988 — OʻzSSR ministrlar soveti raisining oʻrinbosari.
 1989 — OʻzSSR Ministrlar sovetining SSSR ministrlar sovetidagi vakili.
 1990 — Toshkent shahar kengashi raisi.
 1991 — Toshkent shahar hokimi.

Manbalar 

Toshkent davlat texnika universiteti bitiruvchilari
Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi a’zolari
Qoraqalpoq urugʻlari

Qoraqalpoqlar qabilalar va urugʻlardan tashkil topgan - Urugʻi, shuningdek, qabila uyushmalari - arys. Qishloq qabilalari uyushmalaridan eng katta - Urugu (oʻn toʻrtta), ikkinchisi - ikkita qabila - shoʻlqul va zongurni birlashtiradigan arys-kontrat.

Мu'yten 
(таnʼbаsı: u'sh tisli shаnıshqı; urаnı: Аqshоlpаn)

Qоn'ırаt 
(tаnʼbası: (bоsаgʻа) urаnı: Qаqpа)

Qıtay 
(tаnʼbаsı: (Ojаw), uranı: ullı tаw)

Qıpshaq 
(tаnʼbаsı: I (qaʼlip yamаsа birinshi), urаnı: Tоksаbа)

Keneges 
(tanʼbası: Х (аtаnаq), urаnı: Shаwlı-Shаwqаy)

Mang'ıt 
(tаnʼbаsı: f (qılısh), urаnı: Shawlı-Shawqаy)

Aholi

Aʼdebiyatlar

Siltemeler 
 http://www.turkulusbudun.com/t354p75-qaraqalpaqlar-karakalpaks 
 http://www.e-sozlik.net/uruwlar/ 
 карта каракалпакских родов
 http://lib7.com/narody-srednej-azii-i-kazahstana/1529-istoricheskie-svedenija-o-karakalpakah.html

Derekoʻzler 

Tеrminоlоgiya
Bahodir Abdurazzoqov

Bahodir Abbosovich Abdurazzoqov (1927—2006) — OʻzSSR tashqi ishlar vaziri (1980-85), diplomat, tarixchi.

Biografiyasi 
Moskva davlat xalqaro aloqalar institutini tugatgan.

1974—1977 — Sovet Ittifoqining Bangladeshdagi elchixonasi maslahatchisi.

1977—1980 — Sovet Ittifoqining Afgʻonistondagi elchixonasi maslahatchisi.

1980—1985 — OʻzSSR tashqi ishlar vaziri.

1985-yilda — OʻzSSR KP MK xodimi.

1985—1989 — Sovet Ittifoqining Somalidagi elchisi.

1992-1994 – Oʻzbekistonning BMTdagi doimiy vakili.

Manbalar

Oʻzbekistonning BMTdagi doimiy vakillari
Minavar Tursunov

Minavar Tursunovich Tursunov (1915–2011) – OʻzSSR tashqi ishlar vaziri (1969-1985).

Biografiya 
1941-yilda Moskva harbiy muhandislik akademiyasini tugatgan.

1935—1936 yy. – Gidrometetorologiya xizmatida.

1937 y. – Toshkent temir yoʻl muhandislari institutini tugatgan.

1938 y. – Moskva geodeziya va kartografiya institutini tugatgan.

1941—1944 yy. – Ikkinchi jahon urushida qatnashgan.

1944—1946 yy. – Turkiston harbiy okrugi ofitseri.

1946—1947 yy. – OʻzSSR TIV xodimi.

1947—1951 yy. – OʻzSSR nazorat vazirligi nazoratchisi.

1951—1952 yy. – OʻzSSR KP MK xodimi.

1952—1955 yy. – Toshkent shahar ijroiya qoʻmitasi 2-kotibi.

1955—1956 yy. – OʻzSSR ministrlar soveti ishlar boshqarmasi boshligʻi.

1956—1958 yy. – Toshkent shahar ijroiya qoʻmitasi raisi.

1959—1963 yy. – OʻzSSR nazorat vaziri.

1963—1969 yy. – OʻzSSR partiya nazorat idorasi raisining oʻrinbosari, keyinchalik raisi.

1969—1980 yy. – OʻzSSR tashqi ishlar vaziri.

Manbalar 

Oʻzbekiston yetakchilari
Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari
Toshkent davlat transport universiteti bitiruvchilari
Jumaboy Shoyaxmetov

Jumaboy Shoyaxmetovich Shoyaxmetov (; 1902—1966) – Qozogʻiston SSR partiya va davlat arbobi, Qozogʻiston Kompartiyasi Markaziy Komitetining birinchi kotibi (1946-1954).

1929-yildan VKP (b) aʼzosi, KPSS MK aʼzosi (1952-1956), SSSR Oliy Kengashi I-IV chaqiriq deputati (1941-1958), Qozogʻiston SSR Oliy Kengashi II-IV chaqiriqlar deputati, SSSR Oliy Soveti Millatlar Kengashining raisi (1950-1954)

Biografiya

Bolaligi, yoshligi, NKVDdagi xizmat 
1902-yil 30-avgustda Oqmola viloyati Omsk okrugi Borisov volostiga qarashli 2-raqamli qishloqda tugʻilgan. Oʻrta juzning kerey qabilasidan chiqqan.

1910-1913-yillarda Ashiliko‘l ovul maktabida o‘qigan. 1917-yilda Poltava ikki yillik qozoq-rus maktabini tamomlagan. Kollejni tamomlaganimdan so‘ng, moliyaviy qiyinchiliklar tufayli o‘qishni davom ettira olmadi. Shuning uchun 1917-1919-yillarda S. Sagitov va X. Seitovlarda fermer xoʻjaligi ishchisi boʻlib ishlashga majbur boʻladi. Ammo oʻqish davrida olgan bilimlarini oʻz yurtdoshlariga oʻrgatish istagida Shoyaxmetov 1919-yilda oʻzi tugʻilib oʻsgan Ashilikoʻl ovul maktabida oʻqituvchi boʻlib, 1921-yilgacha shu yerda ishladi.

1910-1913-yillarda Ashiliko‘l ovul maktabida o‘qigan. 1917-yilda Poltava ikki yillik qozoq-rus maktabini tamomlagan. Maktabni tamomlaganidan so‘ng, moliyaviy qiyinchiliklar tufayli o‘qishni davom ettira olmadi. Shuning uchun 1917-1919-yillarda S.Sagitov va X.Seitovlarga ferma ishchisi boʻlib ishlashga majbur boʻladi. Ammo o‘qish davrida olgan bilimlarini yurtdoshlariga o‘rgatmoqchi bo‘lgan Shayaxmetov 1919-yilda o‘zi tug‘ilib o‘sgan Ashiliko‘l ovul maktabida o‘qituvchi bo‘lib, 1921-yilgacha shu yerda ishladi.

1950-1954 – SSSR Oliy Soveti millatlar kengashi raisi.

Manbalar
Akbarsho Iskandarov

Akbarsho Iskandarov (1-avgust 1951) – Tojikistonning 2 marta muvaqqat Prezidenti. Tojikistonning Qozog`iston va Turkmanistondagi elchisi boʻlgan.

Biografiya 
1951-yil 1-avgustda Tojikistonning Togʻli Badaxshon muxtor viloyatining Qalayxum tumani (hozirgi Darvaz tumani) Kevron qishlogʻida tugʻilgan. 1966—1970-yillarda (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 1973-yilgacha) Dushanbe politexnika texnikumida oʻqigan, muhandis-quruvchi mutaxassisligi boʻyicha diplom olgan. 1974-yilda Lenin nomidagi Tojikiston davlat universitetining iqtisod fakultetiga oʻqishga kirdi va 1979-yilda iqtisodchi mutaxassisligi boʻyicha tamomladi. 1989-yilda Toshkent oliy partiya maktabini tugatdi.

1970-1980-yillarda Qalayxum tuman qishloq xoʻjaligi boshqarmasida katta yer tuzuvchi, katta iqtisodchi lavozimlarida ishlagan. 1980-1981-yillarda Qalayxum tuman xalq nazorati qoʻmitasi inspektori, 1982-yilgacha Markaziy statistika boshqarmasi inspektori lavozimlarida ishlagan. 1982-yildan – Tojikiston Kommunistik partiyasi Qalayxum tuman qoʻmitasi tashkiliy boʻlimi instruktori. 1984-yildan Togʻli Badaxshon viloyat partiya qoʻmitasida instruktor boʻlib ishlagan.

1986-yilda Ishkashim tumani ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, tuman agrosanoat birlashmasi raisi lavozimlarida ishlagan. 1987—1990 – Tojikiston Kommunistik partiyasi Vanj tumani qoʻmitasi 1-kotibi. 1990-yil 29-martda Tojikiston Oliy Kengashining 12-chaqiriq deputati boʻldi. 1990-1993-yillarda Togʻli Badaxshon viloyat kengashi raisi. Shu bilan birga, 1990-1992-yillarda Tojikiston Oliy Kengashi raisining oʻrinbosari.

1991-yil noyabr va 1992-yil aprel-may oylarida Iskandarov Tojikiston Oliy Kengashi raisi vazifasini bajaruvchi, 1992-yil 11-avgustda esa respublika Oliy Kengashi raisi lavozimiga saylangan. Ayni paytda Iskandarov bu lavozimda Tojikistonning 2-prezidenti Rahmon Nabiyev oʻrniga Tojikiston prezidenti vazifasini bajaruvchi boʻlgan. 1992-yil 7-sentyabrda Iskandarov Tojikiston vaqtincha prezidenti lavozimini egalladi.

1993-yil martidan 2001-yilgacha Iskandarov Tojikistonning Turkmanistondagi muvaqqat ishlar vakili, soʻngra Favqulodda va muxtor elchisi boʻlib ishlagan. 2001-yildan Qozogʻistonda va Moʻgʻulistonda elchi boʻlgan. 2008-yildan buyon Iskandarov Tojikiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligida alohida topshiriqlar boʻyicha elchi lavozimida ishlagan.

2000-yilda Akbarsho Iskandarovning xotiralar kitobi nashr etildi. Iskandarov oilali, besh farzandi bor.

Manbalar 

Tojikiston davlat rahbarlari
Gennadiy Kolbin

Gennadiy Vasilyevich Kolbin (; 7-may 1927-yil – 15-yanvar 1998-yil) – Qozoq SSR Kompatiyasi Markaziy Kengashi 1-kotibi (1986—1989-yil.).

Biografiyasi 
1942-1943-yillar – Nijniy Tagildagi artelning poyabzal tikuvchisi, zavodda modelchi boʻlib ishlagan.

1943-1947-yillar – Nijniy Tagil kon-metallurgiya texnikumi oʻquvchisi.

1947—1959-yillar – konstruktor-texnolog, texnologik byuro boshligʻi, ustaxona boshligʻining oʻrinbosari, ustaxona boshligʻi, Nijniy Tagildagi zavodda bosh muhandis oʻrinbosari.

1955-yilda S. M. Kirov nomidagi Ural politexnika institutini sirtdan tamomlab, aspiranturada oʻqidi.

1959-yilda zavodda partiya qoʻmitasi kotibi.

1959—1962 – Nijniy Tagil KPSS Lenin tuman qoʻmitasining ikkinchi kotibi, birinchi kotibi.

1962—1970 – KPSS Nijniy Tagil shahar qoʻmitasining ikkinchi kotibi, birinchi kotibi.

1970—1975 – KPSS Sverdlovsk viloyat qoʻmitasi kotibi, ikkinchi kotibi (birinchi kotiblari K. K. Nikolaev, Ya. P. Ryabov).

1975—1984 – Gurjiston Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasining ikkinchi kotibi (birinchi kotib oʻsha paytda Eduard Shevardnadze edi). 1976-yilda KPSS Sverdlovsk viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi lavozimiga koʻtarilish uchun Moskvaga ketganidan soʻng, Ryabov KPSS Sverdlovsk viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi lavozimiga asosiy nomzod sifatida koʻrib chiqildi. Biroq, Ryabov ushbu lavozimga KPSS Sverdlovsk viloyat qoʻmitasining kotibi Boris Yeltsin nomzodini koʻrsatdi.

1983-1986-yillar – KPSS Ulyanovsk viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi. Uning tashabbusi bilan Ulyanovskda Moskva davlat universitetining filiali Mikroelektronika markazi ochildi va Volga boʻylab yangi koʻprik qurish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi.

1986—1989-yillarda SSSR mahsulot qabul qilish va sifatini nazorat qilish davlat komissiyasining hamraisi.

1986—1989-yillarda Qozogʻiston Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasining birinchi kotibi.

1989—1990-yillar SSSR Xalq nazorati qoʻmitasi raisi.

Manbalar