MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Oʻzbekiston 1998-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

Oʻzbekiston 1998-yili Naganodagi (Yaponiya) oʻtkazilgan Qishki Olimpiya oʻyinlarida tarixda ikkinchi bor ishtirok etgan boʻlsa-da, birorta ham medalni ololmagan. Milliy terma jamoadan 4 nafar sportchi, shulardan 2 nafari ayollar  edi. Oʻzbekistonlik sportchilar uch xil dastur boʻyicha ishtirok etishdi. 1994-yilgi Olimpiya chempioni Lina Cheryazova ikkinchi marta Olimpiadada qatnashsa ham, ammo saralash bosqichida 13-oʻrinni egallab, finalga chiqishda bir yarim ochko yoʻqotib, unvonini himoya qila olmadi.

Natijalar

Togʻ changʻi sporti 

 Erkaklar

Figurali uchish

Fristayl 

 Ayollar

Havolalar 

 XOQ bazasi
 Rasmiy Olimpiya rekordlari 
Yillar boʻyicha Oʻzbekiston Qishki Olimpiada oʻyinlarida
Pieta Palestrina

Pieta Palestrina (italyancha: Pietà di Palestrina) — Italiyaning yuqori Uygʻonish davrining marmar haykali.

Haykal taxminan 1555-yilda yaratilgan. Uning yaratilishi Mikelanjeloga tegishli, ammo hozir uni boshqa birov tugatgan deb taxmin qilinadi. Bu asarni Nikkolo Mengini yoki Berninilardan biri tugatgani haqidagi inkor etib boʻlmaydigan fikrlar ham mavjud.

Haykal uchta figurani ifodalaydi: Iso Masih, Bokira Maryam va Injilchi Yuhanno. U „Pieta of Palestrina“ nomini oldi, chunki u ilgari Palestrinadagi Santa Rosalia cherkovida joylashgan edi. 1936-yilda u davlat tasarrufiga oʻtkazildi. 1940-yildan beri u Italiyaning Florensiyadagi Tasviriy sanʼat akademiyasining kolleksiyasida saqlanib kelinmoqda.

Yana qarang 

 Mikelanjelo asarlari roʻyxati

Manbalar

Havolalar 
 Pieta
 Mikelanjelo Haykallari
marmar haykallar
alifbo tartibida haykallar
 1555-yilgi haykallar
 Tsvetaevskaya kastlar to'plami
haykaltaroshlik haqida tugallanmagan maqolalar
Billiandaloh qal’asi

Ballindalloh qal’asi () — Shotlandiyaning Moray mintaqasida joylashgan Shotlandiya qal’asi. Grant klaniga tegishli.

Qal’aning tarixi 
Qal’a XVI-asrda Jon Grant tomonidan qurilgan, buni yotoqxonadan birining tosh nuriga oʻyilgan "1546" sanasi tasdiqlaydi. 1645-yilda Inverlochi jangidan soʻng, Ballindalloch gʻalaba qozongan Montrose Markiz tomonidan ishdan boʻshatildi va yoqib yuborildi, natijada uni qayta qurish kerak edi. 1718-yilda polkovnik Uilyam Grant qal’aga ikki qavatli janubiy qanot qoʻshAdi. 1770-yilda britaniyalik general Jeyms Grant Sharqiy Florida gubernatori lavozimida general bilan birga qaytib kelgan fransuz oshpazini joylashtirish uchun qal’aga shimoliy qanot qoʻshadi.

Manbalar

Yana qarang 
 Shotlandiyadagi qal’alar roʻyxati
 Mori County qal'alari
XVI asrda qurilgan qulflar
 1542-yilda qurilgan bino va inshootlar
 1546-yilda qurilgan bino va inshootlar
Azye-lyo-Rido qal’asi

Azye-lyo-Rido () — Fransiyadagi qal’a, Indre va Luara Fransiya departamentining nomli kommunasidagi davlat tarixiy yodgorligi, Turdan 20 km gʻarbda Chinon yoʻnalishida. Luara qal’alarining tanlangan soniga tegishli. Ingliz parki bilan oʻralgan.

U 1510-yilda Frensis I gʻaznachisi tomonidan qurilgan. Fransiya Uygʻonish davrining durdona asari. Qal’aning alohida vayron boʻlgan qismlari ehtiyotkorlik bilan tiklandi.

Yaratilish tarixi 
Azye-lyo-Rido qal’asi Indre daryosining goʻzal egilishidan yuqoriga koʻtariladi. „Aze“ nomi, ehtimol, bu erlar egasining ismi Asiacusdan kelib chiqqan. XII-asrda qal’a oʻzining shafqatsiz feʼl-atvori bilan mashhur boʻlgan va „iblisning bolasi“ laqabini olgan Rideau yoki Riedel d’Azeuilga tegishli edi. Uning barcha mol-mulki Genrix II Plantagenet tomonidan qoʻlga olindi, ammo Filipp Avgust ularni Bouvina jangida qatnashgan qirolning sodiq vassali, Turain ritsarining oʻgʻli Rido-Gyugoga qaytarib berdi.

XV-asrning boshlarida qal’a Burgundiya gertsogiga tegishli boʻlgan. Dofinga, boʻlajak Charlz VII va uning qoʻshiniga qilingan haqorat 1418-yilda qal’aning vayron boʻlishiga sabab boʻldi: 354 kishi oʻldiriladi, qishloqning oʻzi yoqib yuborildi va talandi, shundan keyin shahar Azey-le deb nomlandi — Brule („yoqilgan“). Oradan yuz yil oʻtib, qal’a oʻrnida qasr qurilgan boʻlib, uni hozir ham koʻrish mumkin.

Fotogalereya

Yana qarang 
 Luara qal’alari
 Fransiya qal’alari

Manbalar

Havolalar 
 Официальный сайт Центра исторических памятников, который управляет замком – главная страница
 Официальный сайт Центра исторических памятников, который управляет замком – страница Азе-лё-Ридо 
 Азе-лё-Ридо на сайте Monum.fr
 Loire Qulflari
Fransiya Muzeylari
Fransiyada jahon merosi
 1510-yilda qurilgan bino va inshootlar
 1528-yilda qurilgan bino va inshootlar
 suv qulflari
Alfavit boʻyicha butun jahon yodgorliklari
Aylenburg qal’asi

Aylenburg qal’asi (), baʼzan Oylenburg qal’asi () — Shimoliy Saksoniyadagi Germaniyaning Eylenburg shahridagi qisman vayron boʻlgan oʻrta asr qal’asi.

IX-asrda sorblarning slavyan qabilalari tomonidan asos solingan qal’a oval shaklidagi loy tepalikda joylashgan boʻlib, uning tepasi sopol qal’a (ehtimol IX-asr) va XII-XIII-asrdan gʻisht devor bilan himoyalangan. XII-asrning ikkinchi yarmi — XIII-asr boshlarida bugungi kungacha saqlanib qolgan ikkala minora ham qad rostlagan: Yengil qumtoshdan Sorb minorasi va qizil gʻishtdan qurilgan janubiy minora.

Aylenburg qal’asi baʼzan "Saksoniya beshigi" deb nomlanadi, chunki 1089-yilda Meissen belgisi qal’aning oʻsha paytdagi egasi Fridrix Eylenburgga oʻtkazilishi bilan, zamonaviy Saksoniyani tashkil etgan Vettinlarning hududiy hukmronligi aslida asos solingan.

Adabiyotlar 

 Gerxard Billig, Xaynts Myuller: Burgen. Die Zeugen sächsischer Geschichte. Neustadt reklamasi AIsch 1998-yil. ISBN 3-7686-4191-0, S. 93-94.
 Xaynts Myuller, Heyko Dehn: Burgenvanderung durch Sachsen. Ein Burgenbuch mit Begleit CD. Langenweißbach 2006-yil. ISBN 978-3-937517-60-5, S. 26-28.
Ailenburgh
Saksoniyaning Diqqatga Sazovor Joylari
Saksoniya Tarixi
Santo Spirito cherkovining xochga mixlanishi

Santo Spirito cherkovining xochga mixlanishi (ital. Crocifisso di Santo Spirito) — 1492-yilda Mikelanjelo tomonidan yaratilgan yogʻoch xoch. Bu xoch Florensiyadagi Santo Spirito cherkovining qurbongohi uchun oʻyib yasalgan.

Bu turdagi  yana boshqa xochga mixlangan koʻrinishdagi asarlar ham mavjud boʻlib, ularning muallifi ham Mikelanjelom Bularga misol qilib Gallinoning xochga mixlanishi va Montserratning xochga mixlanish kabi asarlarini olish mumkin

Yaratilish tarixi 
Lorenzo Medichi vafotidan soʻng, ilgari Medichi saroyida yashagan Mikelanjelo uyiga qaytdi. Aynan oʻsha paytda u Santa Maria del Santo Spirito (italyancha: Santa Maria del Santo Spirito) monastiridagi kasalxonada anatomik tadqiqotlarga asos solgan edi. Vasari bu haqda shunday yozadi: „Florensiyadagi Santo Spirito cherkovi uchun u yogʻochdan xochga mix yasadi, u hozir asosiy qurbongohning yarim doirasi ustida turibdi. U oʻsha xonadan  foydalanishga ruxsat berganliklari uchun shu tarzda minnatdorchilik bildirmoqchi edi. Chunki u xonada Mikelanjelo tez-tez oʻlik jasadlarni yorib, anatomiyani oʻrgangan va shu narsa uning  rasm chizishdagi  mukammallikka erishishiga asos boʻlgan. Va keyinchalik bunga erishgan ham“. Ushbu dastlabki ish (Mikelanjelo oʻsha paytda oʻn etti yoshda edi) 1962-yilda  topilgunigaqadar yoʻqolgan deb hisoblangan. Shundan soʻng, xochga mixlanishning haqiqiyligi haqida tortishuvlar boshlandi va bu tortishuvlar  2001-yilda tadqiqotchilar bu Mikelanjeloning ishi degan xulosaga kelishganidan keyin yakuniga yetgan.

Bir muncha vaqt xochga mixlangan  Buonarroti uyida, hozir Santo Spirito cherkovida saqlanib kelinmoqda.

Tavsifi 

Yuhanno Xushxabarida aytib oʻtilganidek, uning kiyimlarini odamlarga ehson qilishdi (Yuhanno 19:23 , 24).

Masih ustidagi lavhada soʻzlar yozilgan: Nosiralik Iso, Yahudiylarning Podshohi (Yuhanno 19:19).

Erik Shilianoning soʻzlariga koʻra, Isoning xozrgi koʻrinishdagi yasalgan asarlariga uning dastalbki, toshdan yasalgan asaridagi  „yumshoq, silliq chiziqlari, gotika simmetriyasi, nozik goʻzalligi va sodda nisbatlarining  hech qanday aloqasi yoʻq“.

Bu xochga mixlanish Shults K. „Tosh va ogʻriq“ biografik romanida tilga olingan".:

Adabiyotlar 

 Margrit Lisner. Michelangelos Kruzifixus aus S. Spirito in Florenz, Münchner Jahrbuch der bildenden Kunst, 3. F., 15, 1964, S. 7 —36.
 Margrit Lisner. The Crucifix from Santo Spirito and the Crucifixes of Taddeo Curradi, The Burlington Magazine, 122, [December 1980], pp. 812 —819

Manbalar

Havolalar 

 Mikelanjeloga koʻra ehtiroslar. Italiyaliklar shubhali arzon xochga mixlangan ishni tekshirishmoqda.

Manbalar 

  
 
 
 
  
   
  
 Mikelanjelo Haykallari
 yog'och haykallar
 Xochga Mixlash
 yalang'och erkaklar tasvirlangan haykallar
Asarane-Burun qal’asi

Asarane-Burun qal’asi — X—XIII-asrlarga oid mustahkam turar-joy xarobalari boʻlib, xuddi shu nomdagi togʻ tepasida, Shirokoye shahridan 4,5 km shim. gʻarbda, Chernaya daryosining chap qirgʻogʻida joylashgan.

Tavsif 
Qoʻrgʻon togʻ tepasida joylashgan boʻlib, gʻarbdan sharqqa choʻzilgan. Janubi va sharqiy yon bagʻirlari tik, qoyalarning balandligi 3—5 m, shimoliy qismi esa yumshoqroq. Qal’aning devorlari (qalinligi 1,5-2,3 m, balandligi 2,2-2,5 m gacha saqlanib qolgan) turli oʻlchamdagi quruq molozlardan qurilgan, istehkom maydoni 3,2 gektarga yaqin. Devorlar butun perimetri boʻylab qurilgan, uzunligi taxminan 1500 m, minoralar yoʻq edi, qal’aga toʻrtta kirish joyi bor edi: sharqdan, janubi-sharqdan, janubi-gʻarbdan va gʻarbdan — unga (kengligi 2,3 m darvoza bilan) gʻildirakli devor bor edi. yoʻlning kengligi 2,5-3 m, qolgan kirish joylari odamlar va yuk hayvonlari uchun 1,4 m kichik darvozalar edi. Qal’aning ichida hamma joyda binolar izlari va ular uchun kesilgan joylar koʻrinadi — bir va ikki xonali binolar, jami 100 dan ortiq uylar. Shuningdek, XIII-asrdagi boshqa koʻplab istehkomlarning qurilishi tarixchilar tomonidan Qrimga tatar-moʻgʻul bosqinlari (1223-yildan boshlab), Saljuqiylar kengayishi va togʻli Qrimning Trebizond imperiyasining taʼsir zonasiga oʻtishi bilan bogʻliq.

Vasiliy Kondaraki 1867-yilda qal’aga birinchi boʻlib eʼtiborni qaratgan tarixchi boʻlgan, ammo keyinchalik qal’a oʻrganilmagan va qazilmagan.

Asarane-Burun Teodoro knyazligining bir qismi boʻlgan degan versiya mavjud.

Manbalar 

Qrim Arxeologiyasi
Qrimning O'rta asr tarixi
Qrim Qal'alari
 Balaklava tumani
Alden qal’asi

Alden qal’asi () ― Quyi Saksoniyadagi Alden shahridagi tarixiy qal’a. Alden qal’asi 1549-yilda Aller daryosida qurilgan va dastlab xandaq va devor bilan oʻralgan edi. Bu uch qavatli yarim yogʻochli bino boʻlib, uchta qoʻshimcha binoga ega.

Alden qal’asi XVII-asrda mashhur boʻlib, Buyuk Britaniyaning boʻlajak qiroli Georg I ning xiyonatkor xotini Brunsvik-Lyuneburg malikasi Sofiya Doroteyaning surgun qilingan joyiga aylandi. Malika Sofiya Doroteya 1694-yildan beri qal’aning shimoliy qanotida 32 yil yashab, sudning ayblov hukmi eʼlon qilinganidan keyin va erining iltimosiga binoan umrbod qamoq jazosini oʻtagan. Eri Sofiya Doroteyaga yillik nafaqa toʻlagan. Qal’ani 40 kishidan iborat jamoa kechayu kunduz qoʻriqlagan. Sharmanda qilingan malika bilan aloqasi va uning tashqi dunyo bilan yozishmalari eng qattiq nazorat ostida edi. Sofiyaning onasi Doroteya uni qasrga cheklovsiz tashrif buyurishga haqli edi. Malika saroyi ikki saroy xonimi, bir nechta xizmatkorlardan iborat edi. Malikaning cheklangan harakatchanligi oxir-oqibat sogʻligʻida muammolarga olib kelgan. Alden qal’asi Teodor Fontan va Arno Shmidtning malika Sofiya Doroteya taqdiriga bagʻishlangan asarlarida eslatib oʻtilgan.

Alden qal’asi hozirda xususiy mulkdir va sanʼat auktsionlari uchun foydalaniladi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Rainer Hendricks: Geschichte des Fleckens Ahlden an der Aller, Hrsg.: Flecken Walsrode, 2006
 Burgen im Fluss, Herausgeber: Landkreis Soltau-Fallingbostel, Bad Fallingbostel, 2005, ISBN 3-00-017281-5
 Ernst Andreas Fridrix: Schloß Celle und Schloß Ahlden, S. 200-203, in: Wenn Steine reden könnten, Band I, Landbuch-Verlag, Hannover 1989, ISBN 3-7842-03973.

Havolalar 
 На Викискладе есть медиафайлы по теме Альденский замок
 Quyi Saksoniya Qal'alari
 Alden
Reychel

Чтоб всякий ведал, как я названа,
                      Я - Лия, и, прекрасными руками
                      Плетя венок, я здесь брожу одна.

                      Для зеркала я уберусь цветами;
                      Сестра моя Рахиль с его стекла
                      Не сводит глаз и недвижима днями.

                      Ей красота её очей мила,
                      Как мне - сплетенный мной убор цветочный;
                      Ей любо созерцанье, мне - дела
Dante Aligeri, „Bojestvennaya Komediya“,Chistiliщe, pesnya XXVII :100-108Reychel (italyan) Rachele — 1542-yilda Papa Yuliy II qabri uchun Mikelanjelo tomonidan yaratilgan Jeymsning ikkinchi xotini, Leaning singlisi Reychelning marmar haykali. „Rohila“ „Muso“ ning oʻng tomonidagi uyaga joylashtirilgan.

Tavsif 
Uilyam Uollesning soʻzlariga koʻra, Reychel „jannatni qidiradi“. Uning yuzi yuqoriga qaragan va qoʻllari duoda. Chap tizzasi zinapoyaga tayanadi. Rohilaning tanasi dastlab qabr uchun moʻljallangan oʻlgaayotgan qulning tanasiga oʻxshash S shaklida egilgan. Erik Shilianoning qayd etishicha, Reychel „…  hayajonda yoʻqolga, huddiki Oʻlayotgan Quldek tasvirlangan …“.

Bibliyada opa-singillar Rohila va Lea bir-biriga qarama-qarshidir, bu ularni allegorik shaxslar deb hisoblash imkonini beradi:

Reychel  „faol hayot“ (lat. Vita activa) ramzidir, chunki Dante uni shunday tasvirlagan. Reychel va uning katta singlisi Leaning yaratilishiga asos hisoblangan, bular, „faol“ Juliano va „mulohaza yurituvchi“ Lorenzo deʼ Medicilardir

Mualliflik 
Vasarining soʻzlariga koʻra, haykal Mikelanjeloning oʻzi tomonidan, bir yildan kamroq vaqt ichida qilingan. Fritz Erpel va Uilyam Uolles ham Mikelanjeloning muallifligiga shubha qilishmagan. Shunga qaramay, haykalning atipikligi — toʻliq kiyingan ayol qiyofasi, nafis, xotirjam, ulugʻvor boʻlib — bu haykaltaroshning muallifligi haqida shubhalar uchun asos boʻlgan Viktor Lazarevning soʻzlariga koʻra, Rim papasi Yuliy II maqbarasining aksariyat figuralari (ular orasida — „Reychel“) Mikelanjeloning oʻzi emas, balki uning shogirdlari tomonidan toʻliq bajarilgan yoki toʻldirilgan deb taxmin qilinadi [a].

Eslatmalar 

 a. Rafaello da Montelupo, Tommazo di Petro Boskoli i drugimi

Manbalar

Havolalar 

  
 
 
  
   
  
 Mikelanjelo Haykallari
marmar haykallar
 eski Ahddagi haykallar
Altenburg qal’asi

Altenburg qal’asi () ― Shimoliy Reyn-Vestfaliyadagi Karoling qal’asi boʻlib, uning xarobalari Essenning janubida, Rurning chap qirgʻogʻida joylashgan. Shimoldan 100 metr narida IX—XI -asrlarda Herrenburg qalʼasi boʻlgan.

Eski shahar qal’alari oʻrnida qurilgan maydonlar (bogʻlar) davlat muhofazasiga olingan.

Adabiyotlar 

 Sigmar Zakariya: Essen-Verdenda Alteburg oʻldi. 1984-yil. Broshyura
 Detlef Xopp: Essen-Verdendagi Neue Ausgrabungen auf der Alteburg. In: Elmar-Björn Krause (Hrsg.): Ur-Geschichte im Ruhrgebiet. Gelsenkirchen 1992, S. 125-128, Ill.

Havolalar 

 Essendagi Archaologiya va Vermessung )
 Essendagi ClioLink-Geschichte )
 Bilder vom Ostwall va Hinweistafel )
Essen binolari va inshootlari
 Ruhra Qulflari
Germaniya xarobalari
Oʻzbekiston 2002-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

Oʻzbekiston 2002-yilda Solt-Leyk-Siti (AQSH)da oʻtkazilgan qishki Olimpiya oʻyinlarida tarixda uchinchi bor ishtirok etgan boʻlsa-da, birorta ham medal qoʻlga kirita olmagan. Milliy terma jamoamizdan 6 nafar sportchi, shulardan, 3 nafari ayollar edi. Oʻzbekistonlik sportchilar figurali uchish va togʻ changʻi sporti boʻyicha bahslashdi. Togʻ changʻi sportchisi Komil Oʻrinboyev ketma-ket ikkinchi bor milliy terma jamoamiz bayrogʻdori boʻldi.

Natijalar

Togʻ changʻi sporti 

 Erkaklar

 Ayollar

Figurali uchish

Havolalar 

 XOQ bazasi
 Rasmiy Olimpiya rekordlari 
Yillar boʻyicha Oʻzbekiston Qishki Olimpiada oʻyinlarida
Altenshtayn qal’asi

Altenshtayn qal’asi () — Germaniyadagi qalʼa, Zaksen-Mayningen togʻining janubi-gʻarbiy yon bagʻrida (), Tyuringiya oʻrmonida, Eyzendan unchalik uzoq boʻlmagan, Bad Libenshteyn shahri chegarasida joylashgan. Bu Mayningen shahzodasining yozgi qarorgohi boʻlib, park bilan oʻralgan boʻlib, unda boshqa narsalar qatorida 500 metr uzunlikdagi yer osti oʻtish joyi mavjud boʻlib, u orqali katta va tez suv oqimi oqadi. Parkda Saks-Mayningenning soʻnggi gertsogi Bernxard III va uning rafiqasi Sharlotta dafn etilgan.

Bonifatsiy, nemis havoriysi, 724-yilda Altenshteynda yashagan va vaʼz qilgan. Yaqin atrofda Lyuter 1521-yilda Donishmand Frederik tomonidan asirga olingan va keyinchalik Vartburgga olib ketilgan.

Havolalar 
 Альтенштейн, замок // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890. — Т. Ia. — С. 578.
Turingiya Qal'alari
Germaniyada Neo-uyg'onish me'morchiligi
Punta del Estening qo‘li

Punta del Estening qoʻli (ispancha: La Mano de Punta del Este) ― shuningdek, barmoqlar (Los Dedos) , Qoʻl (La Mano) va Insonning tugʻilishi (Hombre emergiendo a la vida) nomi bilan ham tanilgan.) - Punta del Este shahri sohilidagi haykal boʻlib (Urugvayning Maldonado departamenti) sayyohlar uchun shaharning diqqatga sazovor joylaridan biri hisoblanadi.

Haykal qumdan tashqariga qaragan besh barmoq uchlarini ifodalaydi. Muallif chililik Mario Irarrasabal. Qurilish materiali sementdir, plastmassa va korroziyaga qarshi himoya materiallari bilan qoplangan, poʻlatdan yasalgan karkasda. Ochilish  marosimi 1982-yil fevral oyida boʻlib oʻtgan.

1982-yilda Punta del Este zamonaviy haykaltaroshlarning birinchi yillik xalqaro ochiq havoda yigʻilishiga mezbonlik qildi. Unda toʻqqizta haykaltarosh ishtirok etdi va Mario Irarrasabal ularning eng yoshi edi. Maksimal eʼtiborni jalb qilishga urinib, haykaltaroshlar tezda eng jozibali joylarni egallab olishdi, shuning uchun Mario oʻz ishini plyajda boshlashga majbur boʻldi. Haykaltarosh bu orqali"choʻkayotga qoʻl"suzuvchilar uchun ogohlantiruvchi belgi boʻlishini rejalashtirgan.

Ish yigʻilishning birinchi haftasida amalga oshirildi , lekin buni qilish uchun unda koʻproq vaqt bor edi. Muallifning fikricha haykaltaroshlikning qiymati: tabiatda insonning mavjudligidir. „Qoʻl“ ning kengligi taxminan 5 metr, balandligi esa 3 metr. Boshqa haykaltaroshlarning asarlari plyajda uzoq vaqt saqlanib qolmadi, lekin Irarrasabalning „qoʻli“ 40 yil davomida turib, shaharning turistik diqqatga sazovor joyiga aylandi, shuningdek otkritkalarda  abadiylashtirildi. Keyinchalik muallif Madrid (1987), Atakama choʻli (1992) va Venetsiyada (1995) shunga oʻxshash kompozitsiyalarni yaratdi.

Yana qarang 

  Choʻl qoʻli Atakama choʻlidagi(Chili) xuddi shu muallifning juda oʻxshash haykalidir.

Manbalar
Anadoluxisar qal’asi

Anadoluhisar qal’asi (Anadolu) (, ) — Istanbulning Osiyo qismida, Bosfor sohilida joylashgan kichik qal’a. Istanbuldagi eng qadimgi turk meʼmoriy inshootidir.

Tarixi 
Anadoluhisar 1393-yilda Sulton Boyazid I buyrugʻi bilan Bosforning Osiyo qirgʻogʻida qurilgan va Konstantinopol qamalini tayyorlash uchun moʻljallangan edi. Qal’a boʻgʻozning eng tor qismida joylashgan boʻlib, uning bu qismida kengligi 660 metrni tashkil etadi. Keyinchalik, 1452-yilda Anadoluhisar — Rumelihisar roʻparasida yangi qal’a quriladi, shundan soʻng Bosfor butunlay Osmanlar imperiyasi tomonidan nazorat qilinadi.

Anadolu qal’asi kuzatuv nuqtasi sifatida qurilgan, balandligi 25 metr. Qal’a keyinchalik Sulton Mehmed II tomonidan mustahkamlangan. Konstantinopol qulagandan keyin qal’a qamoqxona sifatida ishlatilgan.

1991-1993-yillarda qal’a qayta tiklandi va keng jamoatchilik uchun yopiq muzeyga aylantirilgan.

Yana qarang 
 Konstantinopolning qulashi
 Konstantinopol devorlari
 Rumelihisari

Havolalar 
 Анадолухисары на WikiMAPIA
Istanbul binolari va inshootlari
Usmonli imperiyasi
 Turkiya Qal'alari
XIV asrda qurilgan qulflar
Anven qal’asi

Anven qal’asi — Belgiyadagi qasr.

Shimoli-gʻarbiy Hainaut provinsiyasidagi Valloniyada joylashgan. Qal’aning qurilishining aniq sanasi nomaʼlum, ammo u birinchi salib yurishi paytida maʼlum boʻlgan. Qal’a 1561-yilda qayta qurilgan va 1800-yilda qayta qurilgan. U hozirgi koʻrinishini XIX-asrda qayta tiklanganidan keyin oladi.

Qal’a burchak minoralari bilan oʻralgan toʻrtburchak shaklida qurilgan.

Qal’a qirol Leopold III buyrugʻi bilan 1940-yil 28-mayda Belgiya armiyasining taslim boʻlishi toʻgʻrisida imzolangan tarixiy joy.

Yana qarang 
 Veve qal’asi
 Qal’a Sten
Belgiya Qulflari
Choʻl qoʻli

Выровненные по стороне фоторяды
Choʻl qoʻli (ispancha: Mano del desierto) — Atakama choʻlidagi haykal, Antofagasta (Chili) hududidagi Panamerikan shossesining 5-avtomobil yoʻlidan [en] 400 metr uzoqlikda joylashgan haykal.

Haykal odamning chap kaftini ifodalaydi, u yerdan taxminan toʻrtdan uch qismi chiqib turganga oʻxshaydi. Haykalning balandligi 11 metrni tashkil qiladi. Muallif chililik Mario Irarrasabal. Muallifning fikricha, uning asari insonning adolatsizligi, yolgʻizlik, qaygʻu va azob-uqubatlarni ifodalashi kerak va shunday sezilarli darajada — zaiflik va nochorlik timsoli hisoblangan. Qurilish materiali temir karkasdagi betondir. Ochilish marosimi 1992-yil 28-martda boʻlib oʻtgan.

Haykal suratga olish uchun mashhur joy boʻlib, koʻplab reklama va musiqiy videolarda namoyish etilgan. „Qoʻl“ koʻpincha graffiti bilan boʻyalgan, shuning uchun rasmiylar uni muntazam ravishda tozalab turishgan Xususan, 2013-yilda Butunjahon turizm kunini nishonlash doirasida Antofagasta maʼmuriyati va mamlakat Turizm vazirligi 20 ga yaqin tozalash ishlarini olib boruvchi koʻngillilarni bu ishga jalb qilishgan. „Antofagasta assotsiatsiyasi“ (ispancha: La Corporación Pro Antofagasta) yodgorlik haqida gʻamxoʻrlik qiladi, uning aʼzolari yodgorlikni tozalaydi va tashrif buyuruvchilarni haykalgaturli  yozuvlar yozmaslikka chaqiradi.

Yana qarang 

 Punta del Este qoʻli Urugvayning Punta del Este shahridagi plyajdagi xuddi shu muallifning juda oʻxshash haykalidir.

Manbalar

Havolalar 

 Ushbu saytga tashrif buyurib, siz qonuniy yoshga toʻlganligingizni tasdiqlaysiz va ushbu veb — saytga tashrif buyurganingiz mahalliy qonunchilikning buzilishi emas corporacionproa.blogspot.com.es
Thompson pistolet-pulemyoti

Thompson pistolet-pulemyoti () — 1918-yilda Jon Tagliaferro Thompson tomonidan ixtiro qilingan amerika pistolet-pulemyoti. Ushbu qurol AQSHdagi „quruq qonun“ davrida oʻzining mashhurligini qozonib, nafaqat politsiya xodimlari, balki Amerikaning turli jinoiy guruhlari aʼzolari orasida ham eng keng tarqalgan va sevimli qurolga aylangan. U bir qator taxalluslar tufayli mashhur boʻldi — „Tommy-gun“ (), „Yoʻq qiluvchi“ (), „Chikago yozuv mashinkasi“ (), „Chikago pianinosi“ (), „Chikago Stayl“ (), „Chikago organ maydalagichi“ (), „Xandaq supurgisi“ (), „Xandaq tozalovchisi“ (), „Chopper“ () va oddiygina „Tompson“ () taxallusi bilan.

Tompson harbiylar, politsiya, Federal tekshirishlar byurosi va uyushgan jinoiy guruhlar tomonidan .45 ACP patroni, aniqligi va otish tezligi balandligi kabi yaxshi tomonlari uchun qadirlangan. Qurol kolleksionerlari orasida u oʻzining tarixiy ahamiyati tufayli mashhurlikka erishdi: bu qurol Qoʻshma Shtatlardagi „quruq qonun“ davrida yoki Ikkinchi Jahon urushi davrida yaratilgan mashhur madaniyat asarlarida mashhur boʻldi, shuningdek, dunyodagi eng mashhur oʻqotar qurollaridan biriga aylandi. Hozirgi vaqtda Tompsonning faqat samozaryad versiyalari Auto-Ordnance kompaniyasi tomonidan fuqoro aholilar uchun ishlab chiqariladi, ularning modifikatsiyalari .

Manbalar

Adabiyotlar

Ingliz tilida

Boshqa tillarda
Aragon qal’asi

Aragon qal’asi () — Italiyada, Kampaniya maʼmuriy mintaqasidagi Ischia oroli yaqinidagi kichik orolda, dengizdan vulqon lavari konusda joylashgan. D’Avalos ajdodlariga mansub.

Tarixi 

 Miloddan avvalgi 474-yil. — ilk eslatma, birinchi mudofaa qal’asi Etrusklar bilan urushda Kum ittifoqchisi Sirakuza Ieron I tomonidan qurilgan;
 XIV-asr — Anju-Sitsiliya uyi Maschio minorasini quradi;
 XV-asr — qal’a Ischia oroli bilan koʻprik orqali bogʻlangan;
 XVIII-asr — Ischia orolining aholisi qasrda qaroqchilardan yashirinadi, qal’ada 1892 nafar oila yashaydi.

Qal’a XVI-asrda gullab-yashnagan. Oʻsha paytda uning hududida Klarisse monastiri, Baziliya (yunon) monastiri, sobor va 12 nafar cherkovga mas’ul boʻlgan (katolik) episkopning qarorgohi va shahzoda (sodiq garnizon bilan) joylashgan edi.

Hozirgi vaqtda qal’a xususiy mulk boʻlib, sayyohlar uchun ochiq va orolning mashhur diqqatga sazovor joydir.

Havolalar 
 Арагонский замок на «Мире замков»
 Italiya Qal'alari