MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Iroq Geografiyasi

Iroq Tabiati – Iroqning katta qismini Mesopatamiya pasttekisligi egallagan. U yuqori va quyi Mesopatamiyaga boʻlinadi. Yuqori Mesopatamiya (Al-Jazira) – Dajla va Furot daryolar oraligʻida joylashgan platodir. Quyi Mesopatamiya Bagʻdoddan Basragacha choʻzilgan va bu ikki daryo bilan oʻralib turadi. Janub va Gʻarbda Suriya va Arab sahrolari joylashgan. Shimoli sharqda Zagros togʻ tizmasining janubiy qismi, shimolda Gavra togʻining bir qismi joylashgan. Mamlakat shimolida Oʻrtayer dengizi iqlimi va subtropik kontinental iqlim mavjud boʻlsa, janubda tropik qumq iqlim hukmron. Iroqda qumli boʻronlar boʻlib turadi. Iqlimi jazirama boʻlgani tufayli mamlakatda ichimlik va sugʻorish uchun suv yetishmaydi. Mesopatamiya pasttekisligida dasht, yarimsahro va sahrolar joylashgan. Vohalarda xurmo palmalari oʻsadi. Togʻ va togʻ yonbagʻirlarida ignali butalar, qora archa va keng bargli oʻrmonlar joylashgan.

Xoʻjaligi 
Iroq iqtisodiyoti asosini neft sanoati tashkil etadi. Dunyodagi neft zaxiralarining 11% Iroqqa tegishli. Neft eksporti mamlakat daromadining 95% ni tashkil etadi. 1980-1988 (Eron bilan urush), 1991-yil(Quvaytnibosib ohsh), 1998-1999-yillarda boʻlib oʻtgan harbiy harakatlardan soʻng 2003-yilda mamlakat iqtisodiyoti inqirozga uchradi natijada koʻp sanoat korxonalari ishlashdan toʻxtadi. Mamlakatda tabiiy gaz, fosforit tuzlar, oltingugurt qazib olinadi. Bundan tashqari neftni qayta ishlash, neft-kimyo, metallni qayta ishlash sanoatlari rivojlangan. Qishloq xoʻjaligida dehqonchilik yaxshi rivojlangan, bugʻdoy, arpa, guruch, sabzavotlar paxta va boshqalar yetishtiriladi. Aholi yirik shoxli mollarni, qoʻylarni, tuyalarni  koʻpaytirishadi. Asosiy eksport mahsulotlari: xom neft, xurmo, mevalar.

Umumiy maʼlumotlar 
Iroq Respublikasi – Yaqin Sharqdagi davlat. Davlat boshligʻi – prezident. 2003- yil bahorida ingliz-amerika koalitsiyasi Saddam Husayn hokimiyatini harbiy yoʻl bilan agʻdardi. 2005-yilda davlatda parlament saylovlari boʻldi va boshqamv organlari shakllandi. Bir qator shaharlarda ekstremistlar va koalitsiya qoʻshinlari orasida toʻqnashuvlar boʻlib oʻtdi. Mamlakat aholisining 75% ni arablar, 18% kurdlar tashkil etadi, bundan tashqari bu yerda ossuriyaliklar, armanlar, cherkes va boshqalar istiqomat qilishadi.

Manbalar 

Osiyo davlatlariYaqin SharqIroqBMT aʼzolari
Amerika mushugi

Amerika qisqayunglisi (AQ) — Shimoliy Amerikaga ilk kelgan yevropaliklar tomonidan olib kelingan yevropalik mushuklar zotidan kelib chiqqan deb hisoblanadigan uy mushuklarining zoti. Ularni olib kelishdan asosiy maqsad sichqon va kalamushlardan qimmatbaho yuklarni himoya qilish edi. Mushuksevarlar uyushmasi maʼlumotlariga koʻra, 2020-yilda u dunyodagi eng mashhur naslli mushuklar orasida sakkizinchi oʻrinni egalladi.

Tarix 
Koʻchmanchilar Yevropadan Shimoliy Amerikaga suzib ketishganida, doʻkonlarni sichqonlardan himoya qilish uchun kemada mushuklarni (kema mushuklari) olib ketishgan. Bu mushuklarning koʻpchiligi Yangi Dunyoga sogʻ-omon olib kelindi, chatishtirilib yangi dunyoda yashab qolishga qodir yangi turlar paydo qilindi. 20-asrning boshlarida bu mushuklarning eng yaxshi fazilatlarini rivojlantirish uchun selektiv naslchilik dasturi tashkil etildi. Bu zot Shimoliy Amerikadagi barcha mushuk registrlari tomonidan qabul qilingan. Dastlab mahalliy qisqayungli nomi bilan tanilgan bu zot 1966-yilda uning kelib chiqishini yaxshiroq ifodalash va uni boshqa qisqayungli zotlardan farqlash uchun nomi „Amerika stenografiyasi“ deb oʻzgartirildi. Ushbu mushuk zoti barcha mahalliy mushuklardan naslli va zotdorroq ekanligi tasdiqlangan. Amerika qisqayunglisi ham ishchi mushuklar sinfiga kiritiladi, chunki ular kemalar va fermalarda kemiruvchilar koʻpayib ketishini oldini olish uchun ishlatilgan. Amerika qisqayunglisi 1906-yilda CFA tashkiloti tomonidan roʻyxatga olingan haqiqiy mushuk zotlari deb hisoblangan birinchi besh zotdan biri.

Tavsif 

Bu turdagilar juda chaqqon mushuk boʻlmasa-da, katta, kuchli tanaga ega. Mushukchilar assotsiatsiyasining zot standartiga koʻra, Amerika qisqayunglisi ishchi mushuklarning asl zotidir. Ularning yumaloq yuzlari, qisqa burunlari va qisqa quloqlari bor. Amerika qisqayunglisini boqish unga nisbatan yaxshi parvarish boʻlishini talab qiladi. Oyiga ikki marta tirnoqlarni kesish va doimiy ravishda tishlarini tozalab turish bu mushukni eng yaxshi holatda saqlaydi. Amerika qisqayunglisi saksondan ortiq turli xil ranglari bilan tanilgan.

Galereya

Manbalar 

Mushuk zotlari
Mushuk
Oʻzbekistonda shialik

Oʻzbekistondagi shialik mazhabi deyarli eroniy etniklardan tashkil topgan ozchilikni oʻz ichiga oluvchi mazhab hisoblanadi. Mamlakatda atigi uchta shia masjidi roʻyxatga olingan boʻlib, shulardan ikkitasi Samarqandda va bittasi Buxoroda joylashgan. Bu shaharlarning ikkalasida ham eron millatiga mansub aholi istiqomat qiladi.

Sovet davridan oldingi tarixi 
Tarixchi Jed Snyderning qayd etishicha, 1800-yillar oxiridagi ruslar bosqinidan oldin Samarqandda shia va sunniy guruhlar oʻrtasida kamdan-kam uchraydigan oʻzaro toʻqnashuvlar boʻlgan. Biroq tarixchi Rossiya istilosidan keyingi davrda shialar, asosan, sunniylar tomonidan assimilyatsiya qilinganligini taʼkidlaydi.

Oʻzbekistondagi turli shia guruhlari 
Oʻzbekistonda oʻzbek shialarining soni shialik jamiyatini tuzish uchun yetarli boʻlmasa-da (ularni birlashtira oladigan institutlarning yoʻqligi sababli), baʼzi guruhlar, yaʼni eroniylar, persiyonlar, ozariylar va ismoiliylarni shialik bilan bogʻlash mumkin.

Hozirgi diskriminatsiya 
Hukumat roʻyxatga olingan ushbu shialik masjidlarining faoliyat koʻrsatishiga ruxsat bergan boʻlsa-da, baʼzi oʻzbek shialari hukumat yangi shia masjidlarini roʻyxatdan oʻtkazishga toʻsqinlik qilayotganidan xavotirda. Shuningdek, rasmiy milliy diniy organ – Oʻzbekiston musulmonlari idorasi ham shia vakillariga ega emas. Sovet davridan beri mamlakatda birorta ham shia madrasalari mavjud emas, mustaqillikdan keyin esa yangi shia madrasalari roʻyxatga olinmagan. Shia diniy yetakchisi boʻlishni istaganlar faqat Eronga borib, oʻsha yerdan shia maʼlumotiga ega boʻlishlari mumkin, biroq Eronda olgan ushbu shia maʼlumotnomalari Oʻzbekiston hukumati tomonidan tan olinmaydi, buning natijasida esa mamlakatda rasman tan olingan shia rahbariyati yetishmaydi.

Manbalar 

Oʻzbekistonda Islom dini
Shialik
Petrushka (balet)

Petrushka (; ) – rus bastakori Igor Stravinskiyning baleti. U Sergey Diagilevning "Balets Russes" kompaniyasining 1911-yil Parijda boʻlib oʻtadigan mavsumi uchun yozilgan. Asl xoreografiya Mishel Fokin tomonidan, sahna dizayni va liboslari esa librettoda Stravinskiyga yordam bergan Aleksandr Benua tomonidan yaratilgan. Baletning premyerasi 1911-yil 13-iyun kuni Chatelet teatrida boʻlib oʻtdi. Vaslav Nijinskiy Petrushka, Tamara Karsavina bosh balerina, Aleksandr Orlov Mur va Enriko Cheketti esa Sharlatan rolini ijro etishdi.

Petrushka musiqa, raqs va dizaynni bir butunlikda birlashtiradi. Bu rus baletlarining eng mashhur spektakllaridan biri hisoblanadi. Bugungi kunda asl dizayn va xoreografiya yordamida ijro etiladi. Greys Robert 1946-yilda shunday deb yozgan edi: „Petrushka birinchi marta ijro etilganidan beri oʻttiz yildan koʻproq vaqt oʻtgan boʻlsa-da, uning eng buyuk baletlardan biri sifatidagi mavqei saqlanib qolmoqda. Uning musiqa, xoreografiya va dekoratsiyaning mukammal uygʻunligi va mavzusi – abadiydir“

Rus qoʻgʻirchoqlari 

Petrushka – bu qo'g'irchoq. U Yevropada turli nomlar ostida tanilgan qahramon: Angliyada Punch, Fransiyada Polichinelle, Italiyada Pulcinella, Germaniyada Kasperle va Rossiyada Petrushka. Ismi bunday boʻlishidan qatʼiy nazar, u makkor va isyonchi boʻlgan. Petrushka baland va xirillagan ovozda gapiradi. Spektakllar odatda it, politsiyachi yoki shayton Petrushkani sudrab ketishi bilan tugaydi.

Anna Ivanovna XVIII asrda Rossiyaga marionetlarni olib keladi. Bu qoʻgʻirchoqlar aristokratlar uchun maroqli boʻlgan. Qoʻgʻirchoqlar Osiyodan import qilingan. Ular asosan Rojdestvoda diniy spektakllarni ijro etish uchun qoʻllanilgan. Petrushka esa qoʻl qoʻgʻirchogʻi boʻlgan va qoʻl bilan harakatlantirilgan. Oddiy xalq uni juda ham yoqtirgan. U koʻcha teatrlarida, ochiq havoda kichik koʻchma kabinalarda yoki osongina qismlarga ajratiladigan ekranlar orqasida ijro etilgan.

Shrovetide yarmarkasi 
Petrushka, qisman, koʻcha savdogarlarining faryodlariga asoslangan bayramona orkestr kirishi bilan boshlanadi.

Fokinening asl xoreografiyasida olomon orasidan bir guruh sarxushlar chiqib, Stravinskiyning „Volochobniki“ nomli folklor qoʻshigʻiga raqsga tushishgan.

Eslatmalar
Rowena Ravenclaw

Rowena Ravenclaw – afsungar, Hogwarts afsungarlik va sehrgarlik maktabining 4ta asoschilaridan biri. Uning sharafiga Hogwartsdagi fakultetlarining biriga Ravenclaw nomi berilgan. Ravenclaw fakultetining ramzi – koʻk fondagi Burgut (filmlarda qargʻaga almashtirilgan). Maktab asoschisi bo'lishdan tashqari, Rovena Reyvenklo Afsungarlar tarixidagi eng buyuk afsungarlardan biri edi. Aynan Ravenclaw Maktabning joylashgan joyini belgilagan va bundan tashqari unga "Hogwarts" nomini bergan.

Biografiya 

Afsun va Sehrgarlik Maktabi – Hogwarts X asrning ohirlarida tashkil topganiga qaraganda, mantiqan Rovena ham X asrning 1-yarmida tugʻilgan deb hisoblanadi. Rovenaning Helena (baʼzi tarjimalarda – Yelena) ismli qizi boʻladi. Bir kuni Helena onasidan aqlliroq boʻlish maqsadida uning diademasini oʻgʻirlab ketadi. Buyuk afsungar ayol bu holatdan uyalgani sababli, oʻgʻrilikni hammadan sir tutib keladi. Buning ustiga qattiq kasallanib qoladi va qizini sevib qolgan Qonli Barondan uni topib, qaytib kelib onasi bilan vidolashishga koʻndirishni iltimos qiladi. Shunda ham Rowena oʻlimidan oldin oʻz qizini koʻrishga ulgurmay qoladi.

Asos solingan fakultet 
Rowena Ravenclaw insonlardagi donolik, aql va yumor hissini qadrlar edi va shunga tayangan xolda oʻquvchi qabul qilar edi. Aynan shu hislatlarga tayanib, hozirda Taqsimlovchi shlyapa talabalarni Ravenclawga yuboradi.

Rowena Ravenclaw Diademasi 
Reyvenkloning diademasi - qadimgi artefakt, uzoq asrlar davomida bu diadema Hogwartsdan yo'qolgan deb hisoblanib kelgan. Biroq Hogwarts talabasi - Tom Reddl uni Albaniya o'rmonlaridan qidirib topib, uni krestrajga aylantirishga muvaffaq bo'ladi. Krestraj yaratish uchun birinchi uchragan Albaniyalik dehqonni qurbon qilishga to'g'ri keladi. Krestraj 1998-yilning may oyida Vinsent Krebb tomonidan, "Jahannam o'ti" bilan yo'q qilinadi.

Koʻrinishlar 
 Garri Potter va Falsafa toshi (videooʻyin) (shokoladli qurbaqa kartochkalarida)
 Garri Potter va Maxfiy Hujra (birinchi marta tilga olingan)
 Garri Potter va Maxfiy Hujra (film) (faqat tilga olingan)
 Garri Potter va Maxfiy Hujra (videooʻyin) (shokoladli qurbaqa kartochkalarida)
 Garri Potter va Azkaban Maxbusi (videooʻyin) (shokoladli qurbaqa kartochkalarida)
 Garri Potter va Alanga Kubogi (videooʻyin) (faqat tilga olingan)
 Garri Potter va Feniks Jamiyati (faqat tilga olingan)
 Garri Potter va Feniks Jamiyati (videooʻyin) (faqat tilga olingan)
 Garri Potter va Ajal Tuhfalari (faqat tilga olingan)
 Garri Potter va Ajal Tuhfalari: 1-qism (film) (byust-haykal shaklida)
 Garri Potter va Ajal Tuhfalari: 2-qism (film) (faqat tilga olingan)
 Garri Potter va Ajal Tuhfalari: 2-qism (videooʻyin) (faqat tilga olingan)
 Wizarding World
 J. K. Roulingning rasmiy sayti
 LEGO Garri Potter (seriya)
 LEGO Garri Potter: 5-7 yosh
 Garri Potterning Sehrli Dunyosi (Portret)
 Garri Potter. Qahramonlar. Afsungarlar va Maggllar
 Harry Potter: Hogwarts Mystery (Portret)
 Harry Potter: Wizards Unite
 Garri Potter: afsun va topishmoqlar (faqat tilga olingan)

Yana qarang 
Rovena Reyvenkloning byusti(rus tilida)

Rovena Reyvenkloning haykali(rus tilida)

Rovena Reyvenkloning diademasi(rus tilida)

 Reyvenklo fakulteti
Jizzax karragi

Jizzax karragi () – murakkabguldoshlar oilasi, karrak turkumiga mansub gulli oʻsimlik turi. Hayotiy shakli ikki yillik. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Jizzax viloyati hududida tarqalgan. Togʻlarning oʻrta va pastki qismlarida, yonbagʻirlarda, qoyalarda va shagʻalli tuproqlarda oʻsadi.

Tavsifi 
Balandligi 20-40 sm ga yetadigan ikki yillik oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz tizimiga ega. Togʻ yon bagʻirlarida va qoyalarda oʻsishga moslashgan. Poyasi tik oʻsadi va yakka kallakli shoxchalardan iborat. Yopirma barglari lirasimon, keng bandli. Poyada barglari navbatma-navbat joylashgan, shakli choʻziq, chetlari yirik tishsimon tikanli. Barglari ustki tomondan chalkash, siyrak, ostki tomondan quyuq tuklar bilan qoplangan. Gullari ikki jinsli, quvursimon shaklda, savatcha to‘pgulda yigʻilgan. Savatchasi yirik diametri 2-2,5 sm. Gultojibarglari gulkosachabarglaridan biroz uzunroq, pushti yoki binafsharang tusda. Hasharotlar yordamida changlanadi. May oyida gullab, mevasi iyun oyida pishadi. Mevalarining uzunligi 6-6,5 mm, eni 2-2,5 mm. Urug‘i orqali jinsiy yoʻl bilan koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda kam tarqalgan, tuplari bir biridan uzoqda oʻsadi. Jizzax viloyati hududida uchraydi. Tog‘larning oʻrta va pastki qismlarida, shagʻalli yonbagʻirlarda hamda qoyalarda oʻsadi. Maʼlum bir tuproq sharoitiga moslashganligi va oʻsish joylarida chorva mollarining koʻplab boqilishi natijasida areali qisqarib ketgan. 1962—yildan boshlab OʻzbekistonRespublikasiFanlar akademiyasining Botanika bogʻida yetishtirilmoqda.

Manbalar 

Jizzax viloyati geografiyasi
Muhammadjon Hindistoniy

Muhammadjon Hindistoniy (1892-yilda Tojikistonning Chorbogʻ shahrida tugʻilgan) Sovet Ittifoqi davrida Oʻzbekistondagi islom dini oʻqituvchisi boʻlgan. Hindistoniy Abduvali qori Mirzayevning ustozi boʻlib, Tohir Yo‘ldosh va Juma Namangoniylarga saboq bergan. Yoʻldosh va Namangoniy Oʻzbekiston islomiy harakatining yetakchilariga aylanishgan. Tojikiston Islom Uygʻonish partiyasi yetakchilari boʻlgan Sayid Abdulla Nuriy va Muhammad Sharif Himmatzoda ham Hindistoniyning shogirdlaridan boʻlgan. Hindistoniy sovetlar tomonidan hibsga olingan va qamoqda vafot etgan.

Biografiyasi
1970-yillarning boshlarida Hindistoniy Dushanbeda yashirin madrasaga asos solgan. Ushbu yashirin madrasaning ochilishiga "Musulmon birodarlar" asoschisi Hasan al-Banna mafkurasi, shuningdek, Hindistondagi Deobandi Islom harakati taʼsir koʻrsatgan (DeobandiTolibon harakati uchun ham mafkuraviy taʼsir koʻrsatgan).

Hindistoniy oʻzining ayrim shogirdlarini vahobiy deb hisoblagan, yaʼni u Qur’onning noanʼanaviy tafsirlarini kiritgan har bir kishi uchun ushbu atamani qoʻllagan. Hindistoniy Ziyouddin Boboxonni anʼanaviy hanafiy talqinlaridan farqli fatvolar bergani uchun vahobiy deb qoralagan, bunga javoban esa Boboxon Hindistoniyni Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari diniy boshqarmasi ulamolar kengashidan chiqarib yuboradi. Ayrim olimlar Fargʻona vodiysi va Tojikistondagi hanafiylik anʼanalaridan uzoqlashgan ulamolardan shu maʼnoda vahobiylikda foydalanganlar. Ana shunday talabalardan biri, Oʻzbekistonning Qoʻqon shahridan boʻlgan Rahmatulla Alloma 1981-yilda avtohalokatda vafot etadi. Alloma va Abduvali qori Fargʻona vodiysidagi hanafiy ulamolari tomonidan vahobiylik otasi hisoblangan Hakimjon qori Margʻiloniydan olti oy, undan oldin esa bir yarim yil davomida Hindistoniy qoʻlida tahsil olishgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston islomiy harakati
Oʻzbekistonda Islom dini
Oʻzbekistonda terrorizm
Aleksandr Shishlyannikov

Aleksandr Vladimirovich Shishlyannikov (; 1950-yil 3-noyabr — 2023-yil 15-sentyabr) — tojikistonlik harbiy zobit, General-mayor. Tojikistonning mudofaa vaziri (1993—1995-yillar).

Biografiyasi

Sovet armiyasi 

Aleksandr Shishlyannikov 1950-yil 3-noyabrda Oʻzbekiston SSR poytaxti Toshkent shahrida tugʻilgan. 1971-yilda Chirchiqdagi Toshkent oliy tank qoʻmondonlik bilim yurtini, oradan 10 yil oʻtib Moskvada joylashgan Malinovskiy nomidagi harbiy zirhli kuchlar akademiyasini tamomlagan. 1980-yillarda Shishlyannikov Markaziy va Turkiston harbiy okrugida (qozoq va oʻzbek poytaxtlari Olmaota va Toshkentda joylashgan), shuningdek Sharqiy Germaniyadagi Gʻarbiy kuchlar guruhida xizmat qilgan. Bu vaqt ichida Sovet-Afgʻon urushining dastlabki bosqichlaridayoq Sovet 40-Armiyasi bilan Afgʻonistonga safarbar qilingan. Sovet Ittifoqi parchalanib, mustaqil davlatlar vujudga kelgach, Oʻzbekiston Mudofaa vazirligida ofitser boʻlib xizmat qilgan.

Tojikiston 

1993-yil yanvar oyida polkovnik Shishlyannikov Tojikistonning birinchi mudofaa vaziri etib tayinlandi. Shishlyannikov Emomali Rahmon buyrugʻi bilan Oʻzbekistondan keltirilgan 200 nafar ofitser tarkibida edi. Bir oy oʻtib, 23-fevral kuni Shishlyannikov Tojikiston Qurolli kuchlari tashkil topgan kunga bagʻishlangan tantanalarga boshchilik qilgan. Shishlyannikov vaqtincha lavozimda boʻlishi va oxir-oqibat oʻrniga koʻplab elita doiralari orasida tarafdorlari boʻlgan oʻrinbosari polkovnik Ramazon Rajabov kelishi kutilgan edi. Shishlyannikov Tojikiston fuqarolar urushining dastlabki bosqichlarida muhim rol oʻynagan. Oʻsha yilning iyul oyi oxirida Rossiya mudofaa vaziri Pavel Grachevni qabul qildi. Uchrashuvda MDH Birlashgan Qurolli Kuchlari qoʻmondonligining respublikaga tinchlikparvar kuchlarni kiritish boʻyicha takliflari bajarilmagani uchun „MDH davlatlarining alohida rahbarlari“ pozitsiyasini tanqid qildi.

1995-yil 7-aprelda lavozimidan ozod etiladi. Uning oʻrniga mudofaa vaziri etib Sherali Xayrulloyev tayinlanadi.

Manbalar 

Toshkentlik harbiylar
Tojikiston mudofaa vazirlari
Toshkentlik siyosatchilar
Britaniya davlat qarzi tarixi

Britaniya davlat qarzining tarixi Uilyam III hukmronligi davriga borib taqaladi. U Angliya banki chiqargan davlat obligatsiyalarini sotish uchun shahar savdogarlari va savdogarlar uyushmalarini jalb qilgan. 1815-yilda, Napoleon urushlari oxirida Britaniya hukumatining qarzi 1 milliard funt sterlingga yetdi (bu YaIMning 200% dan ortigʻi edi).

XX asr boshlariga kelib britaniya milliy qarzi asta-sekin YaIMning 30%igacha qisqardi. Biroq, Birinchi jahon urushi boshlanganidan keyin Britaniya hukumati urush harakatlarini moliyalashtirish uchun katta miqdorda qarz olishga majbur boʻlishi natijasida avlat qarzi 1914-yildagi 650 million funt sterlingdan 1919-yilda 7,4 milliard funt sterlinggacha oʻsdi. Ikkinchi Jahon urushi paytida hukumat Axis kuchlari bilan urushni moliyalashtirish uchun yana katta miqdorda qarz olishga majbur boʻldi. Urushdan keyin qarz asta-sekin YaIMning kichik ulushigacha kamaydi, ammo 1970-yillarda, Sterling inqirozidan soʻng, Britaniya hukumati Xalqaro Valyuta Jamgʻarmasidan (XVJ) yordam soʻrashga majbur boʻldi.

1980 va 1990-yillar davomida qarzning yalpi ichki mahsulotga nisbati kengroq iqtisodiyot qanday ishlashiga qarab oʻsib, kamayib turdi va 1980-yillarning boshidagi tanazzul davrida nisbatan oʻzgarmas boʻlib qoldi. 1990-yillardagi tanazzul soliq tushumlarini kamaytirdi. 1990-yillarning oxiri va 2000-yillarning boshlarida davlat qarzi nisbiy jihatdan yana kamaydi va 2002-yilga kelib YaIMning 29% ga tushdi. Shundan soʻng, barqaror iqtisodiy oʻsishga qaramay, u oʻsishni boshladi. Chunki Toni Bler boshchiligidagi leyboristlar hukumati davlat xarajatlarini oshirdi. 2007-yilga kelib davlat qarzi yalpi ichki mahsulotning 37%ini tashkil etdi. Defitsit oʻsishda davom etdi va 2008-yil boshida boshlangan Buyuk turgʻunlikdan keyin ham davlat qarz olish surati, ham davlat qarzi keskin oʻsib, 2012 yil oxiriga kelib YaIMning 70%ini tashkil etdi.

Maʼlumotnomalar 

 Fergyuson, Niall, Pulning koʻtarilishi: Dunyoning moliyaviy tarixi, Pingvin kitoblari, London (2008)
Davlat qarzi
Lucid Motors

Lucid Group, Inc. – hashamatli sport elektromobillarini ishlab chiqaruvchi AQSH brendi boʻlib, shtab-kvartirasi Kaliforniyaning Nyuark shahrida joylashgan. Lucid avtomobillari Kaliforniyada loyihalanadi va Lucidning Arizonadagi zavodida ishlab chiqariladi. Kompaniya 2007-yilda tashkil etilgan.

Birinchi Lucid avtomobili, Lucid Air 87400 dollardan boshlanadigan Lucid Air Pure kabi bir nechta versiya va modifikatsiyalarda taklif etiladi. Lucid Air seriyasi Lucid Air Touring va Grand Touring kabi versiyadagi modellarni ham oʻz ichiga oladi va ular mos ravishda 629 va 811 ot kuchiga ega motorlar bilan jihozlangan.

Kompaniyaning ikkinchi modeli „Lucid Gravity SUV EV“ yoʻl tanlamas avtomobillar sinfiga mansub boʻlib, 2024-yilda sotuvga chiqarilishi rejalashtirilgan.

Tarixi 

Lucid kompaniyasiga 2007-yilda Tesla Motors sobiq vitse-prezidenti Bernard Tse, Astoria Networks asoschisi Sam Veng va ixtirochi Sheaupyng Lin tomonidan Atieva nomi bilan asos solingan. Kompaniya dastlab boshqa avtomobil ishlab chiqaruvchilari uchun elektr avtomobil akkumulyatorlari va quvvat uzatmalarini yaratishga ixtisoslashgan edi.

Lucid kompaniyasining bosh ijrochi direktori va texnik direktori Piter Raulinson ilgari Tesla, Inc. da muhandislik boʻyicha vitse-prezident va Model S modelining bosh muhandisi boʻlib ishlagan. Kompaniyaga Tsing Capital, Mitsui, Venrock, JAFCO kabi shirkatlar sarmoya kiritgan.

Atieva 2016-yil oktabr oyida Lucid Motors nomini oldi va yuqori unumdorlikda toʻlaqonli elektr bilan harakatlanuvchi hashamatli avtomobillar ishlab chiqish maqsadini rasman eʼlon qildi.

Avtomobillari 
Lucid asosan oʻzining dastlabki yillarida akkumulyator ishlab chiqish bilan shugʻullandi, biroq 2014-yilda oʻzining birinchi avtomobilini ishlab chiqishni boshladi.

Lucid Air 

Lucid Air toʻliq elektr avtomobilining prototipi 2016-yilning dekabrida taqdim etilgan. Lucid Air ishlab chiqarilishi 2021-yilning bahorida boshlanishi kutilgan edi. 2020-yil noyabr oyida Lucid Air Pure 480 ot kuchi va 653 kilometr masofani bosib oʻtish imkoniyati bilan taqdim etildi va boshlangʻich narxi 77 400 AQSH dollari deb eʼlon qilindi. Lucid Air seriyasi Lucid Air Touring, Grand Touring va Dream Edition versiyalarini oʻz ichiga oladi.

Ishlab chiqarish obyektlari 
2019-yil dekabr oyida Lucid Arizona shtatining Casa Grande shahridagi zavodga asos soldi. 2020 yil 1-dekabrda Lucid AMP-1 deb nomlangan va yiliga 400 000 tagacha elektromobil ishlab chiqarish imkoniyatiga ega boʻlgan zavod qurilishini yakunladi.

Manbalar

Havolalar 
 Kompaniyaning rasmiy web sahifasi
FMovies

FMovies foydalanuvchilarga film va ko'rsatuvlarni bepul tomosha qilish yoki yuklab olish imkonini beruvchi havolalar va videolarni joylashtirgan mualliflik huquqini buzuvchi veb-saytlar seriyasidir.

Tarixi 
Sayt 2016-yilda (TorrentFreak  ma'lumotlariga ko'ra) yaratilgan va 2016-yil dekabr oyida Google qidiruvlaridan olib tashlangan.

2017-yil noyabr oyida FMovies filippinlik ommaviy axborot vositalari va ABS-CBN ko'ngilochar media guruhi tomonidan berilgan da'voda yutqazdi va 210ming AQSH dollar to'lashga majbur bo'ldi.     

2018-yil yanvar oyida ushbu sayt AQSh hukumati tomonidan Pirate Bay va boshqa qaroqchilik saytlari bilan bir qatorda "online qora bozor" sifatida ro'yxatga olingan.  2018-yil oktabr oyida Shvetsiyaning Internet-provayderi Telia kompaniyasiga FMovies-ni bloklash buyurilgan.  Ular buyruq ustidan shikoyat qilishdi.  O'sha oyda Amerika Kinofilmlari Assotsiatsiyasi FMovies va boshqa qaroqchilik saytlari haqida AQSh hukumatiga xabar berdi.  FMovies avgust oyida so'rovdan so'ng, 2018-yil dekabr oyida Avstraliyada bloklangan edi.   

2019-yil fevral oyida Shvetsiya reklama qiluvchi servislardan FMovies-ni o‘z ichiga olgan ba’zi qaroqchilik va kinoteatr saytlarini qora ro‘yxatga kiritishni so‘radi.  2019-yil aprel oyida Hindistondagi provayderlarga FMovies va boshqa qaroqchilik saytlarini blokirovka qilish buyurilgan. 

2022-yilda Yevropa Komissiyasi Yevropa Ittifoqidan tashqarida joylashgan "mashhur bozorlar" haqida umumiy ma'lumot beruvchi so'nggi "Qalbaki va qaroqchilikni kuzatish ro'yxatini" e'lon qildi va unga FMovies sayti ham kiritilgan.

Ma'lumotnomalar 

Internet cheklovlari
Qaroqchi saytlar
Davlat va huquq nazariyasi

Davlat va huquq nazariyasi - davlat-huquqiy hodisalarning vujudga kelishi, rivojlanishi va amal qilishini oʻrganuvchi umumnazariy yuridik qonuniyatlar haqidagi bilimlar tizimidir. Davlat va huquq nazariyasining predmeti davlat va huquqning vujudga kelishi, rivojlanishi, harakatda boʻlishi (faoliyat koʻrsatishi) va istiqboli toʻgʻrisidagi eng umumiy qonuniyatlar hisoblanadi. Shuningdek, bu fan davlat va huquq haqidagi qarashlar, g‘oyalar, fikrlar va bilimlarning mantiqiy tarzda umumlashtirilgan sistemasi hisoblanadi. Davlat va huquq nazariyasi nisbatan mustaqil boʻlgan Davlat nazariyasi va Huquq nazariyasiga ajratiladi.