Château d'Écouen

Chateau d'Écouen — Fransiyaning Parijdan 20 km shimolda joylashgan Ekuen kommunasidagi tarixiy qasr va Fransiya Uygʻonish davri meʼmorchiligining ajoyib namunasidir. 1975-yildan beri u Musée National de la Renaissance (Uygʻonish davri milliy muzeyi) kolleksiyalarini saqlab keladi.

Chateau 1539—1555-yillar oraligʻida Ann de Montmorensi, Konnétable de Fransiya yoki Buyuk Konstebl, qirol Fransua I uchun fransuz armiyasining bosh vaziri va qoʻmondoni, keyinroq esa Anri II uchun qurib berilgan. U Fransiya Uygʻonish davrining muhim rasmlari, haykallari, kulolchilik, vitraylar, mebellar, toʻqimachilik va boshqa sanʼat toʻplamlarini oʻz ichiga oladi.

Chateau tarixi 
Yozuvlar shuni koʻrsatadiki, bu tepalikning tepasida Xll asrdan beri qal’a mavjud. Qal’a shimoldan tarixiy bosqinchilik yoʻli boʻlgan Fransiya tekisligini qoʻriqlagan. Ann de Montmorensi, zodagon, katta vazir va qirol Frensis I ning bolalikdagi hamrohi qal’ani 1515-yilda meros qilib oladi. 1538-yilda qirol Fransiyaning Montmorens Konsteblini, qurolli kuchlar qoʻmondoni va qirol xonadonining buyuk ustasi deb nomladi. Montmorency qal’ani qirolni buyuk uslubda qabul qilish uchun qulay qilish uchun toʻliq rekonstruksiya qilishga qaror qildi.

Kirish qanoti va hovlisi 
Hozirgi neoklassik kirish qanoti Konde shahzodasi Lui Jozef 1787-yilda bogʻni yaxshiroq koʻrish uchun Montmorency haykali bilan oʻrnatilgan asl darvozani buzishga qaror qilganidan keyin qurilgan kech qoʻshimcha hisoblanadi. Yangi neoklassik kirish qanoti 1807-yilda meʼmor Antuan-Fransua Peyre tomonidan qurib bitkazilgan.

Konsteblning kvartiralari va cherkovi 
Janub qanotining birinchi qavatida joylashgan ibodatxona fransuz inqilobi paytida jihozlaridan mahrum boʻlgan. Asl vitray oynalar va yogʻoch panellar endi Chantilly Chateau’da. Ibodatxonada Montmorensi va uning rafiqasi Madlen Savoyning boʻyalgan gerblari bilan bezatilgan kemerli qovurgʻa gumbazlarining shiftini saqlab qolgan. Chapelda Leonardo da Vinchi tomonidan 1506—1509-yillarda Milanda DaVinchi shogirdi Marko d’Oggiono tomonidan chizilgan „Soʻnggi kechki ovqat“ asarining juda eski nusxasi mavjud. U Montmorency davrida ibodatxonada osilgan edi.

Qirol va qirolichaning kvartiralari 
Asl bezak izlari qirol va qirolichaning kvartiralarida yaʼni xonalaridan topilgan. Qirolning yotoq xonasi hali ham shiftida yarim oy boʻlgan Genrix II ning asl boʻyalgan monogrammalariga ega. Uning yotoqxonasidagi boʻyalgan kamin ikki karub ushlab turgan gerbi ostida Injil manzarasini koʻrsatadi. Uning yotoq xonasida Dovud va Bathsheba nomli seriyadagi ikkita gobelen bor.Toʻplamdagi yana bir muhim asar bu Avliyo Polning hayotidan bir sahnaning vitrajli tasviri boʻlib, unda Avliyo Polning Quddusdagi maʼbaddan quvilgani tasvirlangan. Bu Lui Pinaigrier va Nikolas Charnusning ikkita sahnasidan biri (XVlll asrning birinchi uchdan bir qismi). Ilgari u Parijda, Fransiya inqilobidan koʻp oʻtmay, 1797-yilda vayron qilingan Sent-Pol cherkovida edi.Shuningdek, italyan gobelenlari, jumladan, Jan Van der Straetning rasmidan soʻng, Florensiyalik Benedetto Squilli tomonidan „Odamning hayoti“ tasvirlangan. U dastlab Medici oilasi uchun Florensiyadagi Palazzo Vecchio uchun, Jorjio Vasari tomonidan ishlab chiqilgan siklning bir qismi sifatida qilingan.

Rasmlar

Keramika 

Toʻplamga, shuningdek, Parijdagi Tuileries saroyi oʻrnida joylashgan Bernard Palissy atelyesining bir qator asarlari kiritib joylangan. Palissy Xitoy chinni taqlid qilish uchun uzoq va muvaffaqiyatsiz urinishlari bilan mashhur edi. Uning asosiy muvaffaqiyati koʻpincha baliq va dengiz hayotini tasvirlaydigan rustik plitalar seriyasi edi.

Zargarlik va kumush buyumlari 
Muzey Uygʻonish davrining eng mashhur zargarlari va kumush ustalarining asarlarini namoyish etadi. Muqaddas Rim imperatorlarining zargarlik ustasi, Nyurnberglik nemis ustasi Venzel Jamnitserning Dafna haykalchasi diqqatga sazovor misoldir. U 1569—1576-yillarda yaratilgan. U Uygʻonish davrida mashhur mavzu boʻlgan Ovidning Metamorfozasidan olingan Apollon va Dafna haqidagi yunon afsonasini tasvirlaydi. Dafna nimfani quvib kelayotgan Apollondan himoya qilish uchun otasi uni dafna daraxtiga aylantiradi. Haykalcha zarhal kumushdan yasalgan, shoxlari kumush boʻyoq bilan qoplangan qizil marjondan qilingan.

Qurol va zirh 
Muzeyda qurol-yarogʻ va zirhlarning ajoyib toʻplami, shu jumladan fransuz Frensis I ning zarhal qilingan tantanali shoxlari, uning emblemasi salamandr bilan bezatilgan. 1515—1525-yillarda qilingan bu shporlar uning hukmronligining birinchi oʻn yilligida qilingan va 1547-yilda uning dafn marosimida namoyish etilgan. Toʻplamdagi yana bir asar — bu urush xudolari boʻlmish Minevra va Mars tasvirlari bilan bezatilgan baland yoqali dosseret hisoblanadi. U boʻyinning orqa qismini himoya qilish uchun moʻljallangan boʻlib, uni zirh kostyumi bilan yoki rasmiy sud kiyimi bilan yoqa sifatida kiyish mumkin edi. Qurollar zalidagi toʻplamga Italiyada Muqaddas Rim imperatori Karl V uchun tayyorlangan kumush va oltin bilan bezatilgan temirdan yasalgan tantanali rondache yoki buckler, dumaloq tantanali qalqon mavjud boʻlib, u zabt etgan dushman askarlarini unga boʻysunishini koʻrsatadi.

Xonalari

Manbalar

Bibliografiyasi 

 Musée National de la Renaissance, Château d'Écouen, Guide des Collection, Éditions de la Reunion des musées Nationalaux, (2017), (fransuz tilida),
 Le Guide du Patrimoine en France: Monuments Historiques, Éditions du Patrimoine, Centre des Monuments Nationaux, Parij (2002), (fransuz tilida),

Havolalar 

 Uygʻonish davri milliy muzeyining rasmiy sayti
 Château d’Ecouen, Uygʻonish davri milliy muzeyi — Fransiyaning rasmiy veb-sayti (ingliz tilida)
 Chateau d'Écouen
 Château d'Écouen va tarix, koʻplab rasmlar, fransuz tilida 
Pages with unreviewed translations