MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Lentasimon gillar

Lentasimon gillar - asosan, toʻrtlamchi davrda muzliklarning erishidan paydo boʻlgan koʻllarda toʻplangan choʻkindi jinslar. L.g. muzliklarda hosil boʻlgan koʻl yotqiziklari hisoblanib, loyqa suvlardan choʻkkan mahsulotlar — mayda zarrali qum va gillar yupqa qatlamchalarining kesmada almashinib yotishidan iborat. Toʻplangan choʻkindilarning qalinligi yil fasliga qarab har xil. L.g. toʻgʻri qavatlangan boʻladi. Yozda toʻplanadigan mayda zarrali qumtosh qavatlari va qishda hosil boʻladigan gil qavatlari L.g. bilan navbatma-navbat qavatlangan. Qum va gil qatlamchalarining jufti bir yillik koʻl yotqiziqlarini tashkil etadi va lenta deb ataladi. Lentaning qalinligi bir necha mm dan 10 sm gacha. Yillik lenta, oʻz navbatida, mikroqavatchalardan tuzilgan. Bular iqlimning oʻzgarishi va muzliklarning erish tezligiga bogʻliq. Lentalar sonini hisoblash orqali butun qatlamning hosil boʻlish vaqtini va turli nuqtalarda joylashgan L.g. kesmalarini chekka muzlik yotqiziklari bilan taqqoslash asosida alohida muz qoplamasi degradatsiya fazalarini va chekinish tezligini aniklash mumkin.

L.g. Belarus, Boltiqboʻyi mamlakatlari, Rossiyaning Yevropa qismi, shim.da Skandinaviya, Polsha, GFR, AQSH, Kanadada tarqalgan. Muzlik davri geoxronologiyasini ishlab chiqishda L.g.ning ahamiyati katta.

Manbalar
Lento

Lento (ital. lento — sekin) — musiqa ijrochiligida sekin (largolan tezroq) surʼat.

Manbalar
Emil Lenz

Heinrich Friedrich Emil Lenz (shuningdek, Emil Xristianovich Lents, ; 12-fevral 1804-yil, Tartu, Livoniya guberniyasi, Rossiya imperiyasi — 10-fevral 1865-yil, Rim, Papalik davlati) — odatda Emil Lenz nomi bilan mashhur boʻlgan rus fizigi va elektrotexnigi, Peterburg Fanlar Akademiyasi akademigi (1830). Asosiy ilmiy ishlari elektromagnetizm masalalariga oid. Induksion toklar yoʻnalishini aniklash uchun Lenz qoidacini yaratgan (1833). B.S.Yakobi bilan hamkorlikdagi „Elektromagnitlar qonunlari haqida“gi ishida elektromagnitlarni hisoblash usulini bergan (1838 — 44), James Prescott Joule ochgan elektr tokining issiqlik harakatini aniq tajribalar bilan asoslab bergan (qarang Joule—Lenz qonuni) (1842). U elektr mashinalarda elektr yurituvchi kuchning kamayishi sabablarini aniqlab, uning generatorning aylanish tezligiga bogʻliq emasligini va uning asosiy sababi yakorda induksiyalanadigan tok (yakorning oʻzinduksiyasi) ekanligini taʼkidlagan. Oʻzgaruvchan tok egri chizigʻini oʻrganish uchun moʻljallangan asbob ixtiro qilgan. Metallar qarshiligining temperaturaga bogʻliqligini aniqlash, Om qonunini asoslash, magnit oqimini oʻlchash uchun ballistik usul yaratishga (B. S. Yakobi bilan birgalikda) doir ishlar muallifi. Lenz tabiiy geografiya sohasida ham tadqiqotlar oʻtkazib, qutbiy va tropik kengliklardagi temperaturalar farqini oʻrgangan, u yerlardagi dengiz oqimining sabablarini — okeanlarning sirkulyasiya qonunini aniqlagan.

Manbalar 

1804-yilda tugʻilganlar
1865-yilda vafot etganlar
12-fevralda tugʻilganlar
10-fevralda vafot etganlar
Fiziklar
Lens qoidasi

Lens qoidasi, Lens qonuni— har qanday oʻtkazgichdan yasalgan berk konturda uning o'zi oʻrab turgan sirt orqali oʻtayotgan magnit induksiya oqimining oʻzgarishi tufayli vujudga keladigan induksion tok yoʻnalishini aniqlaydigan qoida. 1833-yilda E.X.Lens taʼriflagan. Lens qoidasiga muvofiq, berk konturda hosil boʻluvchi induksion tok oʻzining magnit maydoni bilan uni hosil qiluvchi magnit maydon oqimining oʻzgarishiga qarshilik koʻrsatadi.

Manbalar
Leon (shahar)

Leon — Ispaniyaning shim. qismidagi shahar. Leon tarixiy viloyatida, Kastiliya-Leon muxtor viloyatining maʼmuriy markazi. Transport yoʻllari tuguni. Aeroport bor. Aholisi 140 ming kishi (1998). Metallsozlik, mashinasozlik, kimyo, farmatsevtika, toʻqimachilik, koʻn-teri, oziq-ovqat sanoati kor-xonalari, arxeologiya muzeyi bor. Sha-harga rimliklarning harbiy lageri sifatida asos solingan, 10—13-asrlarda Leon qirolligi poytaxti. 11 — 16-asrlarga oid meʼmoriy yodgorliklaridan cherkov, gotika sobori va boshqa saqlangan.

Manbalar
Leon (Meksika)

Leon — Meksikaning markaziy qismidagi shahar. Guanaxuato shtatida. Meksika togʻligining jan.da, 1800 m balandlikda joylashgan. Aholisi 760 ming kishidan ziyod (1990-yillar oʻrtalari). Avtomobil yoʻllari tuguni. Mamlakatning muhim koʻn-poyabzal sanoati va qishloq xoʻjaligi rayonining savdo markazi. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash korxonalari bor. Shuningdek, metallsozlik, kimyo va toʻqimachilik sanoati rivojlangan. L. yaqinidan rangli metall rudalari, oltin, kumush qazib olinadi. Shaharga 1576-yilda asos solingan. Tarixiy meʼmoriy yodgorliklar saqlangan.

Manbalar
Leon (Nikaragua)

Leon — Nikaraguaning gʻarbiy qismidagi shahar. Leon departamentining maʼmuriy markazi. Aholisi 171,3 ming kishi (1995). Mamlakatning yirik savdo va muhim madaniyat markazi. Temir yoʻl tuguni. Oziq-ovqat (qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash) sanoati korxonalari, mebel fabrikasi mavjud. Qishloq xoʻjaligi rayonining (paxta, shakarqamish, chorvachilik mahsulotlari) savdo markazi. Milliy universitet (1812) bor. Shaharga 1524-yilda asos solingan. 1609-yildagi zilziladan vayron boʻlgan. 1857-yilgacha mamlakat poytaxti edi. Tarixiy meʼmoriy obidalar saqlangan.

Manbalar
Leon (qirollik)

Leon (Leon) — Pireney yarim orolning shim.-gʻarbidagi qirollik (10—13-asrlar). 909—910 yillarda vujudga kelgan. 914 yilda L. tarkibiga Galisiya vi-loyati kirgan. 924 yilda L. va Asturiya viloyati qoʻshilib, birlashgan L. qirolligini (markazi L. shahri boʻlgan) tash-kil etishgan. 1035-yilda Kastiliya L.dan ajralib mustaqil qirollik boʻlgan. L. va Kastiliya 1037—65, 1072—1157-yillar birlashgan qirollik (Kastiliya yoki Kastiliya va L.) ni tashkil etishgan; ularning uzil-kesil birlashishi 1230-yilda sodir boʻlgan.

Manbalar
Fibonacci

Fibonacci (; Leonardo Pisano oʻlaroq ham maʼlum) ( — ) — italyan matematigi. Sharqqa sayohat qilib, arab matematikasi yutuqlari bilan tanishib, ularning Gʻarbda tarqalishiga katta hissa qoʻshgan. U arifmetika (hind raqamlari, Fibonacci sonlari) va algebra (kvadrat tenglamalar ham kiritilgan) haqida risola (1202) va „Amaliy geometriya“ nomli asar (1220) yozgan. Fibonaccining bu asari algebraning geometriyaga tatbiqi haqida maʼlumot beruvchi birinchi asardir.

Manbalar 

1770-yilda tugʻilganlar
1250-yilda vafot etganlar
Leonid

Leonid (miloddan avvalgi 508/507 - 480) -Sparta shohi (488 yildan). L. yunon-fors urushlari davrida fors shohi Kserks I ga qarshi kurashgan yunon qoʻshinlariga boshchilik qilgan (480). U Fermopil darasi yonida spartaliklarning kichik otryadi (300 kishi)ga bosh boʻlib, chekinayotgan yunon qoʻshinlarini himoya qilish jangida halok boʻlgan. Antik rivoyatlarda L. — vatanparvar vajangchi timsolidir. L. toʻgʻrisida badiiy film ("300 ta spartalik") yaratilgan.

Manbalar
Georgiy Leonidze

Georgiy Nikolayevich Leonidze [1899.15(27). 12, Patordzeuli qishlogʻi — 1966.9.8, Tbilisi] — Gruziya xalq shoiri (1959). Gruziya Fanlar Akademiyasi akademik (1944). Gruziya Fanlar Akademiyasi Shota Rustaveli nomidagi Gruzin adabiyoti instituti direktori (1957-yildan). "Ninotsmind kechasi", "Qipchoq bilan uchrashuv", "Sesarka", "Kalila va Damana" kabi lirik asarlar yaratgan (1924—25). Kishilarning mashaqqatli mehnati, nozik dil kechinmalari L. ijodida bosh mavzu boʻlgan. 30-yillarda yozgan sheʼrlari, asosan, zamondoshlarining hayoti, insoniy goʻzallik, xalqlar doʻstligi haqida. 2-jahon urushi yillarida yaratgan asarlari gruzin jangchilarining qahramonliklariga bagʻishlangan. "Samgori" (1950), "Portoxala" (1951) kabi dostonlarida xalq tarixi aks etgan, bularda nozik lirizm koʻzga tashlanadi. "Sexrli daraxt" (1962) xotiralar kitobi esa Kaxetiyaning oʻziga xos manzaralarining jonli tasviridir. L.ning "Oq choʻqqilar" asari oʻzbek tilida nashr etilgan (1973).

Manbalar 

 

1899-yilda tugʻilganlar
1966-yilda vafot etganlar
Shoirlar
Ruggero Leoncavallo

Ruggero Leoncavallo (; 1857.25.4, Neapol — 1919.9.8, Florensiya yonidagi Montekatini) - italyan kompozitori, musiqiy verizm asoschilaridan. Neapol konservatoriyasi, Bolonya universitetida taʼlim olgan. Bolonya universiteti doktori (1878). Hayotni haqqoniy ifodalashga yoʻnaltirilgan verizm uslubida 20 dan ziyod opera yaratgan: "Bogema" (1897, "Lotin kvartali hayoti" nomida ham qoʻyilgan), "Zaza" (1900), "Loʻlilar" (1912) va boshqa "Masharabozlar" ("Payaslar", 1892) operasi oddiy odamlar kechinmalarining yorqin ifodalanishi, keskin dramatik rivoji, musiqiy vositalar hamda kuylarning taʼsirchanligi bilan qimmatli boʻlib, musiqa verizmining ibratli namunasiga aylangan. "Malbruk", "Atirgul qirolichasi" kabi operettalar, "Qoʻgʻirchoq hayoti" baleti, simfonik va kamer asarlar ham yaratgan. "Masharabozlar" operasi Navoiy teatrining repertuaridan doimiy oʻrin olgan.

Manbalar 

 

Klassik musiqa
Bastakorlar
Leonid Leonov

Leonov Leonid Maksimovich [1899.19(31).5 - Moskva - 1994] - rus yozuvchisi, akademik (1972). Ijodi 1922-yildan boshlangan. "Boʻrsiqlar" (1924) romani L.ning rus maishiy hayoti va meshchanlar ruhiyatini yaxshi bilishini namoyish etgan. L. "Oʻgʻri" (1927, qayta ishlangan nashri 1959), "Sot" (1929) romanlari, "Qishlokdagi voqea", "Oq tun" (1928) kabi qissalarida rus xalqi hayotining murakkab manzaralari, yangi iqtisodiy siyosat davri fojialarini aks ettirgan. "Skutarevskiy" (1932), "Okean sari yoʻl" (1936) va boshqa romanlarida rus ziyolilari — olimlar, sanʼatkorlar, injenerlar takdiri, ular boshiga tushgan fojialar hikoya qilingan. L. 30-yillarda dramaturg sifatida ham ijod etib, mehnat mavzuida "Polovchan bogʻrogʻlari" (1938), "Boʻri" (1938), 40-yilda esa urush mavzusida "Istilo" (1942) pyesalarini yozgan. L. ijodida Ikkinchi jahon urushi manzaralari aks ettirilgan "Rus oʻrmoni" (1953) romani muhim oʻrinni egallaydi. L.ning "Evgenia Ivanovna" (1938, nashr etilishi 1963) qissasida hayot yoʻli xorijda yakunlangan rus ayolining murakkab qismati katta mahorat bilan tasvirlangan. "Oltin arava" (1946, qayta ishlanishi 1955) pyesasi va "Mister Mak-Kinlining qochishi" (1961; shu nomdagi film, 1976) kinoqissasi bor. L. rus mumtoz adabiyoti, ayniqsa, F.M.Dostoyevskiy ijodiga xos vatanparvarlik va ruhiy taxlil anʼanalarini davom ettirgan.

Manbalar 

Rossiyalik yozuvchilar
Sovet yozuvchilari
Wassily Leontief

Vasiliy Vasilyevich Leontyev (1906.5.8, Sankt-Peterburg — 1999.7.2, Nyu-York) — amerikalik rus iqtisodchisi. Leningrad universitetini tugatgan (1925). 1925-1928-yillarda Berlin universitetida oʻqib, 1928-yilda doktorlik ilmiy darajasini oldi. 1931-yilda AQShga koʻchib ketgan. Garvard universiteti (1932—75), NyuYork universiteti (1975-yildan) professor L. "harajatlar — mahsulot chiqarish" iqtisodiy tahlil usulini yaratdi. Bu usul AQSH iqtisodiyotining tarmoqlararo balansini tuzishda qoʻllanilgan. Uning tadqiqotlarida iqtisodiy tizim ichidagi oʻzaro bogʻlanishlarni oʻrganish asosiy yoʻnalishni tashkil etadi. "Amerika iqtisodiyoti tuzilmasini oʻrganish" (1953), "Harajatlar — mahsulot chiqarish" modelining iktisodiy tahlili" (1966) asarlarida F.Kene va boshqalarning modellarini kengaytirgan holda iqtisodiy tizimning turli qismlari oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni koʻrsatadigan matematik modellar yaratdi. L. oʻz modelini AQSH iqtisodiyotini tahlil etishda qoʻllab, xalqaro savdo va tabiiy resurslar iqtisodiyoti sohasida muhim natijalarga erishdi. L. usuli mamlakat iqtisodiyotini prognozlash va rejalashtirishda, hukumatlar uchun oʻzlari yuritayotgan investitsiya, soliq, tashqi savdo siyosati, harbiy harajatlar va boshqalarning xalq xoʻjaligiga taʼsirini baholashda muhim dastak boʻlib xizmat qiladi. L. iqtisodiyotda matematik metodlar va modellarni qoʻllash, xalqaro savdo, K.Marks va J.Keyns nazariyalari tahlili, indekslarni tuzish, talab va taklif mexanizmi, iqtisodiy sikllar va boshqa muammolar ustida ham tadqiqotlar olib borgan. Nobel mukofoti laureata (1973). As: Issledovaniye amerikanskoy ekonomiki, M., 1958; Budusheye mirovoy ekonomiki, M., 1979; Ekonomicheskiye esse. Teorii, issledovaniya, fakti, politika, M., 1990.

Manbalar 

Olimlar
Leopold III

Leopold III (1901-83) - Belgiya qiroli (1934—51). Saksenkoburglar sulolasidan. 1940 yil 28 mayda Belgiyani fashistlar Olmoniyasiga soʻzsiz taslim boʻlganligi toʻgʻrisidagi hujjatga imzo chekkan va oʻz ixtiyori bilan oʻzini harbiy asir deb eʼlon qilgan (1944 yilda mamlakatdan chiqarib yuborilgan). L.shahrining mamlakatga qaytib kelishi, umumiy norozilik hamda ish tashlashlarga sabab boʻlgan (1950 yil 29— 30 iyul). L.III oʻgʻli Boduen I foydasiga taxtdan voz kechgan.

Manbalar 

Taxtdan voz kechgan hukmdorlar
Lepidodendron

Lepidodendron (yun. lepis - tangacha, qipiq va dendron — daraxt) — lepidodendrondoshlar oilasiga mansub, urugʻi qurib ketgan plaunsimonlar turkumi. Boʻyi 20—30 m, tanasining pastki qismi diametri 2 m ga yaqin, yuqori qismi dixotomik shoxlangan, tanasi qipiqsimon poʻstloq bilan qoplangan. L.ning poʻstlogʻi hozirgi oʻsimliklar singari koʻchib tushmasdan qalinlashib boradi. L. toshkoʻmir va perm davrida tropik mintaqada keng tarqalgan. L. qoldiklari toshkoʻmir qatlamlarining muhim tarkibiy qismini tashkil qiladi.

Manbalar
Lepvdokrokit

Lepvdokrokit (yun. lepidos — tangacha va kroke — ip, tola), yoqut slyudkasi—gidroksidlar sinfiga oid mineral [FeO(OH)]. Tarkibida Fe2O3 89,86% va N,0 10,14%, MnO, AI2O3, SiO2, CaO, MgO aralashmalari, baʼzida N2O ning ortiqchasi mavjud. Rombik singoniyali, strukturasi qatlamli. Tangachasimon, plastinkasimon, tolasimon, bogʻlamsimon va radial-tolasimon agregatlar xos. Zonal agregatlar hosil qilib ularda gyotit va gidrogyotit bilan galma-gal almashib turadi. Rangi yoqutsimon qizildan jigarranggacha. Olmossimon yaltiroq. Oʻzaro mukammal, bir yoʻnalishda bogʻlangan. Qattikligi 4—5; zichligi 3480–4100 kg/m3. Moʻrt. Qoʻngʻir temir rudasi, boksit, tuproq tarkibida uchraydi. Gidro-termal choʻkindi konlarning (Uraldagi Bakalskoye) temir rudalar tarkibida borligi maʼlum. Limonit kabi boyitiladi. Sunʼiy ravishda temirning chala oksidlangan birikmalaridan olinadi.

Manbalar 

Minerallar
Lepidolit

Lepidolit (yun. lepis — tangacha va lithos — tosh) — silikatlar sinfiga mansub mineral. Kimyoviy formulasi KLi15Al,5(F, OH)2[AlSi3O,0]. Tarkibida 3—6% Li2O boʻladi. Qoʻshimchalari Gʻe, Mn, Mg, Pb, Cs. Qattikligi 2,5—3,5. Zichligi 2800– 2900 kg/m’. Monoklin singoniyali. Plastinkasimon, yupka tangachalar shaklida, baʼzan zich mayda donali agregatlar. Oq, koʻpincha pushti, och binafsha rangli. Sadafsimon yaltiroq, shaffof Oʻzgargan granit (greyzen) va baʼzi bir pegmatitlarda dala shpatlari, kvars, albit, muskovit va boshqa minerallar bilan birga uchraydi. Qozogʻiston, Rossiya Federatsiyasi (Ural, Zabaykalye, Kola ya. o.), Ukraina, AQSH (Men shtati), Shvetsiya (Utyo o.)da konlari bor. L.dan, asosan, litiy, yoʻlakay rubidiy va seziy olinadi. Optika shishalari va emal tayyorlashda ham ishlatiladi.

Manbalar 

 

Minerallar
Lepidomelan

Lepidomelan (yun. lepis — tangacha va rnelas — kora) — slyudalar guruhiga mansub mineral. Biotitning temirga boy turi. Kimyoviy formulasi taxminan K(Fe, Mg)3[AlSi3Ol0] (OH)2. Monoklin singoniyali, kristallari varaqasimon va yupqa plastinkachalarga oson ajra-ladi. Rangi qora, qattiqligi 3. Zichligi 3000–3200 kg/m³, moʻrt. Tarkibida magniy kam, temir koʻp boʻlgan magmatik togʻ jinslarida biotit bilan baʼzan ishqorli granit va nefelinli siyenit larda egirin va ishqorli rogovaya obmanka bilan birga uchraydi. L.ning yirik kristallari Kanada, AQSH (Alyaska), RF (Kola ya. o., Jan. Ural)da topilgan. Oʻzbekistonda L. Quljuqtovda bor.

Manbalar 

Minerallar
Leptomeningit

Leptomeningit (yun. leptos - yumshoq va menings — parda) — bosh miya va orqa miyadagi oʻrgimchak toʻrisimon yumshoq pardalarning yalliglanishi (qarang Araxnoidit); meningitga xos alomatlar rivojlanishi, shuningdek, yalligʻlanish tufayli orqa miya suyuqligida oʻzgarishlar roʻy berishi bilan kechadi. L.ning oʻtkir va surunkali shakli, adgeziv (yopishqoq), gemorragik, yiringli, serozli, kista hosil qiladigan va aralash turlari farq qilinadi. Qaysi soha koʻproq yalligʻlanganiga qarab, kasallik har xil koʻrinishda boʻladi: bosh miya asosi L.da optoxiazmal soha zararlansa, bir yoki ikkala koʻz xiralashadi yoki koʻr boʻlib qoladi. Interpedunkulyar soha zararlanganda esa koʻz soqqasi harakati oʻzgarib, koʻzga narsalar qoʻshaloq koʻrinadi yoki koʻz yumilib qoladi va h.k..

Sabablari 
Leptomeningitning kelib chiqishiga turli xil infeksiyalar (gripp, zotiljam, sil), zaharlanishlar, jarohatlar va boshqa kasalliklar (gaymorit, frontit, otit) sabab bo‘lishi mumkin. Kasallik o‘tkir, o‘rtacha o‘tkir va surunkali turda kechadi.

Klinik manzarasi 
Leptomeningit bosh miyaning tepa qismida bo‘lsa, mahalliy miya belgilari Jekson ko‘rinishdagi tutqanoq xurujlari kuzatiladi (bunda alohida mushaklar guruhida klonik qaltirashlar bo‘ladi). Bu xurujlar keyin katta tutqanoq xuruji va hushdan ketish bilan davom etadi. Leptomeningit bosh miya ensa chuqurchasida bo‘lsa, mahalliy miya belgilaridan miyacha ataksiyasi, mushaklar tonusining pasayishi, adidoxokinez, dizmetriya, bosh aylanish, nistagm paydo bo‘ladi. Umumiy miya belgilari ham uchraydi. Ko‘rish nervining so‘rg‘ichida dimlanish, bosh og‘riq, qusish bilan davom etadi. Leptomeningit miyacha-ko‘prik burchagida bo‘lsa, un da V—VII—VIII kbm nervlarining zararlanish belgilari kuzatiladi. Optiko-xiazmal leptomeningitda qattiq bosh og‘riq bilan birga ko‘rishning pasayishi, ko‘ruvnervining so‘rg‘ichida dimlanish kuzatiladi. Ko‘rish maydoni toraygan bo‘lib, oq va boshqa ranglarni sezish kamaygan bo‘ladi. Ba’zi bemorlarda ko‘zni  harakatlantiruvchinervning zararlanishi, ko‘zga narsalarning ikkita bo‘lib ko‘rinishi, g‘ilaylik, yuqori qovoqning pastga tushib qolishi belgilari namoyon bo‘ladi. Bemorda haroratning biroz ko‘tarilishi, bosh og‘riq, ko‘z olmasida og‘riq, titrash, butun tananing qaqshab og‘rishi, oyoqlarda holsizlik, yurakning tez urishi,leykotsitoz, ECHT baland bo‘ladi. Orqa miya suyuqligi tarkibi o‘zgarmagan bo‘ladi.

Davosi 
Antibiotiklar, urotropin 40 % 3—5—10 ml tomir ichiga glukoza bilan yuboriladi. Vitaminlar C, B guruhi, nikotin kislota, magneziy sulfat, glitserin, laziks, diakarb, lidaza, shishasimon tana, biyoxinol buyuriladi. Og‘riq va qaltirashga qarshi dorilar qo‘llaniladi. Konservativ davo yordam bermasa, jarrohlik yo‘li bilan (kista, chandiq) davolanadi. Kasallikning tiklanish davrida radonli vannalar, ozokerit, balchiq bilan davolash, shifobaxsh badantarbiya, uqalash tavsiya etiladi.

Yana qarang 

 Ishias
 Nevralgiya
 Radikulit
 Polinevrit
 Miningit

Manbalar 

Alifbo boʻyicha kasalliklar
Kasalliklar
Asab kasalliklari
Tibbiyot
Lepton zaryad

Lepton zaryad, lepton son — elementar zarralarni tavsiflovchi kvant sonlardan biri. Lepton zaryad leptonlar uchun noldan farqli, leptondan boshqa barcha zarralar uchun nolga teng. Odatda, Lepton zaryad leptonlar uchun +1 ga, anti-leptonlar uchun —1 ga teng. Elementar zarralardan tashkil topgan zarralar sistemasining Lepton zaryadi sistemadagi barcha zarralar Lepton zaryadining algebraik yigʻindisiga teng. Lepton zaryad shu sistemadagi leptonlar bilan antileptonlar sonlari orasidagi farqni ifodalaydi. Leptonlar qatnashadigan hamma elektromagnit va kuchsiz oʻzaro taʼsir jarayonlarida Lepton zaryadning saqlanish qonuni amal qiladi: Lepton zaryad yigʻindisi jarayon boshlanguncha va boshlangandan keyin oʻzgarmay qoladi.

Manbalar
Leptospirozlar

Leptospirozlar - odam va hayvonlarda uchraydigan oʻtkir infeksion kasallik; zoonoz kasalliklar guruhiga kiradi. Leptospiralar qoʻzgʻatadi, ularning 10 dan ortiq serologik guruxlari mavjud. Leptospiralar nam sharoitda uzok, yashaydi, past haroratga chidamli. Kasallikning tabiiy, xonaki va aralash oʻchoqlari bor. Tabiiy oʻchoqlarda, asosan, kemiruvchilar, uy sharoitida esa qoramol va qoʻy-echkilar, choʻchqa hamda kalamush va sichqonlar infeksiya manbai hisoblanadi. Infeksiya kasal hayvondan odamga be-vosita muloqotda yoki teri, shuningdek, ifloslangan suv va oziqovqat orqali yuqadi. Kasallik shartli ravishda sariklik bilan kechadigan (VeylVasilyev kasalligi, uni birinchi boʻlib kashf etgan nemis olimi A.Veyl va rus olimi N.P.Vasilyev nomidan) va sariqsiz xillarga ajratiladi. Sariklik bilan kechadigan L. toʻsatdan qaltirish, harorat koʻtarilishi, qattiq bosh ogʻrigʻi, koʻngil aynishi va qusish bilan boshlanadi; dam-badam isitma tutishi kasallikka xos. Muskullarda kuchli ogʻriq, badanda mayda toshmalar boʻladi. Buyrak, jigar, baʼzan qon tomirlar zararlanadi. Kasallikning 4-kuniga kelib badan sargʻayadi. Sariqsiz L. (suv isitmasi)da ham isitma chiqadi, muskul va boʻgʻimlar ogʻriydi, lekin badan sargʻaymaydi, kasallikning bu shakli bir qadar yengil kechadi, deyarli asorat qolmaydi.

Hayvonlardan qoramol, qoʻy, echki, ot, tuya, choʻchqa, it, mushuk, parranda, yovvoyi hayvonlar va kemiruvchilarda uchraydi. Kasallik kamqonlik, sariklik, yoppasiga bola tashlash, shilliq pardalar va teriga qon quyilishi, nekroz bilan kechadi. L. Oʻzbekistonning barcha hududlarida uchraydi. Kasallikning yashirin davri 2—20 kun. Qoramol, qoʻy, echkilarda kasallik juda oʻtkir rivojlanib, ishtaha yoʻqoladi, holsizlanadi, nafas olishi va yurak urishi tezlashadi, isitma koʻtariladi va 1—2 kundan keyin hayvon oʻladi. Kasallikdan tuzalgan hayvonlarda uzoq muddatli immunitet paydo boʻladi. Tashhis epizootologik maʼlumotlar, klinik belgilar, serologik usullar va lab. tekshiruviga asosan qoʻyiladi. Davolash: kasallikka qarshi gi-perimmun zardob va streptomitsin, tetratsiklin ishlatiladi. Oldini olish: kemiruvchilarga qarshi kurash, maxsus emlash, veterinariya-sanitariya tadbirlari koʻrish.

Manbalar 

 

Simptom:Bosh ogʻrigʻi
Lesbos

Lesbos, Mitilini — Egey dengizidagi orol. Kichik Osiyo yarim orolning gʻarbiy qirgʻoklari yaqinida, Gretsiya hududi. Maydoni 1636 km². Aholisi 100 mingdan ortiq. Relyefi togʻli, eng baland joyi 967 m (Olimbos togʻi). Foydali qazilmalardan marganets, qoʻrgʻoshin va xrom rudalari, barit, marmar olinadi. Mineral buloklar bor. Oʻrta dengiz boʻyi tipidagi oʻsimliklar usadi, togʻlar qaragʻayzorlar bilan qoplangan. Zaytun daraxti plantatsiyalari mavjud, shuningdek, uzum, sitrus mevalar, anjir va boshqa yetishtiriladi. Baliq ovlanadi. Bosh shahri va porti — Mitilini. L. yunon madaniyati markazlaridan biri.

Manbalar
Lesnaya krasavitsa

Lesnaya krasavitsa, Mariya Luiza, Flamand goʻzali - erta-pishar yozgi nok navi. Vatani—Belgiya. Jahon bogʻdorchiligida eng koʻp tarqalgan navlardan biri. Daraxti kuchli usadi. Yovvoyi nok, behiga payvand qilinganda yaxshi rivojlanadi. Shox-shabbasi keng piramida shaklida. Barglari oʻrtacha, choʻziq, ellipssimon. Oʻzidan changlanadi. Mevasi oʻrtacha kattalikda (120—130 g.; yosh daraxtlari yaxshi parvarish qilinganda 600—700 g ga boradi), tuxumsimon, sariq tillarang, qizil taram-taramlari bor, eti tigʻiz, kuvrak, shirin. Mevasi iyul oxiri — avgust boshlarida pishadi. Mevasi tarkibida 17,5% quruq modda, 11,5% qand, 0,21% kislota mavjud. Koʻchati ekilgach, 4-yili hosilga kiradi. Hosildorligi yuqori, baʼzan solkash, 26—30 yoshli daraxti 250—300 kg gacha hosil beradi. 45 yoshigacha xrsil qiladi. Sovuqqa chidamli. Terilgan mevasi 15—18 kun saqlanadi. Yangiligida isteʼmol qilinadi, qoqi solinadi. Oʻzbekistonning barcha viloyatlari uchun rayonlashtirilgan.

Manbalar
Umidaxon

Umidaxon Xojiyeva Xotamtoyevna (2-mart 1990-yilda tugʻilgan) oʻzbek qoʻshiqchisidir. Yoshligidan sanʼatga qiziqish uygʻonishida ota-onasi sabab boʻlgan. Hozir ham shu kungacha oila aʼzolari Umidaxonga sanʼat sohasida imkon qadar oʻz maslahatlari bilan juda ham katta yordam berishadi. Zero, Umidaxonning ota-onasi ham sanʼatkor boʻlishgan. Yoshligida raqs va xor orkestriga qatnashgan va turli xil mukofotlarni qoʻlga kiritgan. Maktab davrida jajji bolajonlarga raqs tushgan, teatr va qoʻshiq postanovkasini tayyorlab, kichkintoylarni sahnaga olib chiqqan. 2011-yil yanvar oyida „Akfa-media“ produserlik markazida kastingdan muvaffaqiyatli oʻtib, ijodga jiddiy kirishgan. Akfa-media produserlik markazi yopilgach, oʻzi faoliyat olib bormoqda.

Hozirgi kunda Toshkent davlat konservatoriyasida tahsil oladi.

Turmush oʻrtogʻi — Jamshid Bobonov.

Filmografiyasi

Film

Serial

Diskografiyasi

Kliplari

Manbalar

Havolalar 
 Akfa media rasmiy sayti 

Oʻzbekiston musiqachilari
1990-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik ayol qoʻshiqchilar