Konstantin Yurenyov

Konstantin Konstantinovich Yurenyov (taxallusi — I. I. Yurenyov, Ilya Yureneoyov, asl ismi Krotovskiy, 1888-yil, Dinaburg — 1938-yil 1-avgust) — Rossiyadagi inqilobiy harakat ishtirokchisi, sovet diplomati.

Tarjimai holi 
Temiryoʻl qoʻriqchisi oilasida tugʻilgan. Dvina maktabini tamomlagan. 1905-yilda bolsheviklarning RSDLP qanotiga qoʻshilgan. 1906-yilda RSDLP Dvinsk qoʻmitasi aʼzosi, 1908-yilda RSDLP Markaziy Qoʻmitasining Shimoliy-Gʻarbiy mintaqaviy byurosi aʼzosi.

1908-yil aprelda hibsga olingan; kuzda Arxangelsk viloyatining Pinejsk tumanida uch yilga surgunga joʻnatilgan. 1911-yilda surgunda xizmat qilib, Peterburgga qaytib kegan va u yerda „Pravda“ gazetasi va „Prosvesheniye“ jurnaliga oʻz hissasini qoʻshgan. 1912-yilning yozida hibsga olingan; bir necha oyni dastlabki hibsxonada oʻtkazib, Sankt-Peterburgdan chiqarib yuborilgan.

1913-yilning kuzida Peterburgga qaytib kelgan. 1913-yilda K. K. Yurenyov bolshevizmdan chiqib, „mejrayontslar“ tashkilotining asoschilari va rahbarlaridan biriga aylangan. 1915-yilning fevraligacha, yaʼni Rossiya armiyasiga chaqirilguniga qadar faol ishlagan. Qochib ketib, hibsga olingan va 102-modda boʻyicha sudga tortilgan. 1916-yil boshida harbiy okrug sudi dalillar yoʻqligi uchun uni oqlagan.

1917-yil fevral inqilobi 
Ozodlikda qolgan bir nechta „mejrayontslar“ bilan birga 1917-yil fevral inqilobida faol ishtirok etgan, Petrograd Sovetining deputati va uning ijroiy qoʻmitasi aʼzosi etib saylangan. Sovetlarning 1-Umumrossiya qurultoyi delegati, Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi aʼzosi. RSDLP (b) VI qurultoyining delegati va Prezidiumining aʼzosi, unda „mejrayontslar“ bolsheviklar bilan birlashgan. Qurultoyda „Butun hokimiyat Sovetlarga!“ shiorining olib tashlanishiga qatʼiy qarshi chiqqan.

1917-yil oktyabr inqilobi 
1917-yil sentyabr-oktyabr oylarida — Markaziy komendantlik aʼzosi va Petrograddagi Qizil gvardiya Bosh shtabining byurosi raisi, Sovetlarning II Butunrossiya Kongressining delegati.

1917-yil noyabr oyida Petrograd harbiy inqilobiy qoʻmitasining aʼzosi.

Fuqarolar urushi 
1918—1919-yillarda Qizil gvardiya, Bosh shtabining byuro raisi, Petrograd harbiy okrugi okrug kollegiyasining aʼzosi, RSFSR va SSSR Harbiy ishlar xalq komissarligi kollegiyasi aʼzosi. Qizil Armiyani tashkil etish boʻyicha Rossiya kollegiyasi, Butunrossiya harbiy komissarlari byurosining raisi.

1918-yil 30-sentyabrdan 1919 yil 8-iyulgacha — Respublika inqilobiy harbiy kengashi (RIHK) aʼzosi.

1919-yil aprel — avgust oylarida — Qizil Armiya Sharqiy fronti Inqilobiy Harbiy Kengashi aʼzosi, 1919-yil oktyabr — 1920-yil yanvarda — Gʻarbiy frontning Inqilobiy Harbiy Kengashi aʼzosi.

1920-yilda RKP(b) Moskva qoʻmitasi aʼzosi, 1920-yil 17-maydan 1921-yil mayigacha Kursk guberniya ijroiya qoʻmitasi raisi, oʻlka partiya qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan. RKP(b) VIII va IX qurultoylari delegati.

Diplomatik faoliyati 
1921-yildan — diplomatik faoliyatini boshlagan.<br/ >1921—1937-yillarda RSFSRning Buxoro amirligidagi (1921-yil 16-may — 1922-yil 1-fevral), Latviyadagi (1922-yil 1-fevral — 1923-yil 14-fevral), RSFSRning Chexoslovakiyadagi diplomatik vakili (1923-yil 14-fevral — 1924-yil 3-mart), SSSRning Italiya (1924-yil 7-mart — 1925-yil 4-aprel), Fors (1925-yil 24-aprel — 1927-yil 5-avgust), Avstriya (1927-yil 16-iyun — 1933-yil 24-yanvar), Yaponiya (1933-yil 29-yanvar — 1937-yil 16-iyun), Germaniya (1937-yil 16-iyun — 1937-yil 11-oktyabr) dagi vakolatli vakili.<br/ >1937-yil 21-iyulda Berlinda elchi sifatida ishonch yorliqlarini topshirgach Konstantin Konstantinovich Yurenyov-Krotovskiy ishtirokidagi soʻnggi diplomatik marosim boʻlib oʻtgan.

Oʻlimi 

Stalin terrori ostida josuslik, aksilinqilobiy tashkilotda ishtirok etish va moliyalashtirish hamda N. I. Yejovga qarshi terakt sodir etishga urinishida ayblanib (1937-yil 23-sentyabr) hibsga olingan. 1938-yil 1-avgustda oʻlimga hukm qilingan, hukm oʻsha kuni ijro etilgan. Kommunarka poligonida dafn etilgan.

1956-yil 22-dekabrda SSSR Oliy sudi Harbiy kollegiyasining qarori bilan oqlangan.

Adabiyotlar 
 Ленин В. И. Полное собрание сочинений, 5 изд., Справочный том, ч.2
 Султанова Е. «Юренев Илья», в книге «Герои Октября». т. 2. — Ленинград, 1967

Manbalar

Havolalar 
Konstantin Konstantinovich Yurenyov Xronos loyihasi veb-saytida

Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʻzolari
Rossiya imperiyasining Buxorodagi elchilari