Rev (HIV) oqsili

Rev - transaktivlovchi oqsil bo'lib, OIV-1 (va boshqa lentiviral) oqsil ifodasini tartibga solish uchun zarurdir. Yadro lokalizatsiyasi signali rev genida kodlangan bo'lib, bu Rev oqsilini yadroga lokalizatsiya qilishga imkon berib keladi, u yerda u qo'shilmagan va to'liq bo'lmagan mRNKlarni eksport qilishda ishtirok etadi. Rev yo'q bo'lganda, OIV-1 kech (tuzilish) genlarining mRNKlari yadroda saqlanib qoladi va ularning tarjimasini oldini oladi.

Tarixi 
Gag va env mRNKni tarjima qilishda yangi protein ishtirok etganligi aniqlandi. Noma'lum protein tartibga soluvchi ketma-ketliklarning repressiyalarini olib tashlash orqali ishladi va Art (repressiyaga qarshi transaktivator) deb nomlandi. Keyinchalik tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, oqsil RNKni birlashtirish mexanizmini tartibga solishda ishtirok etgan. Shuning uchun oqsilning nomi Art dan Trs (splaycing transregulyatori) ga o'zgartirildi. Eng so'nggi tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, oqsil OIV-1 oqsillarini tartibga solishda bir nechta funksiyalarga ega va uning nomi Rev (virion oqsillarini ifodalash regulyatori) ga o'zgartirildi, bu esa uning funksiyasini umumiy tarzda tavsiflab beradi.

Tuzilishi 
Rev 116 aminokislotadan tashkil topgan 13 k Da protein hisoblanadi. Revning ketma-ketligi yadroviy import va eksportga hissa qo'shadigan ikkita maxsus domenni o'z ichiga oladi. Protein odatda tetramer vazifasini bajaradi.

Argininga boy motiv 
Revning N-terminal hududida argininga boy ketma-ketlik mavjud. Argininga boy motiv (ARM) rev genining 38-49 aminokislotalari orasida joylashgan va alfa-spiral ikkilamchi tuzilmani hosil qiladi. ARM juda o'ziga xos ketma-ketlik bo'lib, RNK bilan bog'lanishdan oldin Rev oqsillarini multimerizatsiya qilishga imkon beradi. Yagona bazani almashtirish Revning tetramer hosil qilish qobiliyatini o'zgartiradi. Revning argininga boy domeni env genining quyi oqimida joylashgan OIV Rev javob elementi (RRE) tarkibiga kiruvchi rev-bog'lovchi element (RBE) bilan o'zaro ta'sir qiladi. Alfa-spiral ikkilamchi strukturani, xususan, spiral-loop-spiral motivi deb hisoblash mumkin, bu REV oqsilining ribonukleoprotein kompleksini hosil qilish uchun RRE RNK bilan barqaror bog'lanishiga imkon beradi. Domen yadroviy lokalizatsiya signalini ham o'z ichiga olgan.

Revning RREga bog'lanishi 
Rev-javob elementi (RRE) OIV-1 genomining ikkinchi intronida, env genining darhol quyi oqimida joylashgan 240 ta tayanch-juft ketma-ketlikdir. RRE o'zgartirilsa, funktsional bo'lib qoladi, lekin bir xil yo'nalishda qolishi kerak (teskari aylantirilishi mumkin emas). RRE to'liq ishlov berilmagan mRNK transkriptlari tomonidan saqlanadi. RRE ning ikkilamchi strukturasi sakkizta poyali halqa hosil qiladi. Rev dastlab puringa boy boʻlgan IIB poya halqasi bilan bogʻlanadi, soʻngra I novdasidagi ikkilamchi joy bilan bogʻlanadi.

ARM R35 va R39 qoldiqlarini o'z ichiga oladi, ular RRE mRNKdagi qoldiqlar bilan, xususan, mos ravishda urasil 66, guanin 67 va guanin 70 asoslari bilan bevosita aloqa qiladi. Ushbu asoslarning qarama-qarshi tomonida N40 va R44 qoldiqlari urasil 45, guanin 46, guanin 47 va adenin 73 nukleotidlari bilan bazaga xos aloqalarni hosil qiladi. Ushbu barqarorlashtiruvchi kontaktlarga qo'shimcha ravishda, ARM ichidagi qo'shimcha Arg qoldiqlari, shuningdek, T34 mRNKdagi asoslar bilan o'ziga xos bo'lmagan kontaktlarni amalga oshiradi.

RRE ketma-ketligi cis ta'sir qiladi va sitoplazmada env mRNKning yuqori darajasiga erishish uchun zarur hisoblanadi. RRE shuningdek, Rev bilan bog'lanishi va ishlashi uchun zarur bo'lgan Rev oqsillarining multimerizatsiyasini osonlashtirib beradi. Rev oqsili qoʻshilmagan gag va pol transkriptlarini hamda toʻliq boʻlmagan env, vif, vpr va vpu transkriptlarini RREda bogʻlab, sitoplazmaga eksport qilishni osonlashtiradi.

Yadrodan genomik eksport 
Rev doimiy ravishda sitoplazma va yadro o'rtasida joylagan bo'ladi. Rev ning harakatlanishi yadroviy lokalizatsiya signali va yadroviy eksport signali bilan tartibga solinadi. Rev yadro ichiga kirgandan so'ng, Ran-YaIM Ran-GTP ga fosforlanadi, bu esa import kompleksining parchalanishiga olib keladi. Demontajdan so'ng, Rev's NES to'liq bo'lmagan transkriptlar ichida RRE ketma-ketligida CRM1 (eksport -1) va Ran -GTP bilan yangi kompleks hosil qiladi. Kompleks yig'ilgandan so'ng, intron o'z ichiga olgan RNKlar yadrodan sitoplazmaga eksport qilinadi. Pre-mRNKlar sitoplazmada bo'lgandan so'ng, Rev ajralib chiqadi va NLSni ochadi. NLS ta'siri, Revni yadroga qaytarish uchun importin -b bilan Rev o'zaro ta'siriga imkon beradi.

Manbalar