MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Janubiy payyutlar

Janubiy Payyutlar () — AQShdagi hindu qabilasi boʻlib, u anʼanaviy ravishda Buyuk Havza mintaqasida, Kolorado daryosining shimoliy va gʻarbiy qismida, hozirgi Nevada, Yuta va Arizona shtatlarida yashagan.

Bugungi kunda janubiy Payyutlar oʻzlarining anʼanaviy hududlarida joylashgan bir nechta hind rezervatsiyalarida istiqomat qilishadi.

Til 
Janubiy Payyutlar tili yuto-Astek tillari oilasining Numik tarmogʻiga kiradi va bir nechta dialektlardan iborat boʻlib, ular orasidagi farq unchalik katta emas.

Tarixi 
Yevropaliklarning Janubiy Payyutlar bilan birinchi aloqasi 1776-yilda Silvestre Veles de Eskalante va Fransisko Atanasio Dominges Kaliforniya missiyalariga quruqlikdagi yoʻlni topishga urinayotganda uchrashganlarida sodir boʻlgan. Ushbu sanadan oldin janubiy Payyutlar navaxo va yut hujumlariga duchor boʻlgan.

1851-yilda ularning yerlariga mormon koʻchmanchilari joylashgan, ular bilan munosabatlar asosan tinch edi. 1870-yillarning boshidan boshlab AQSh hukumati Janubiy Payyutlarni rezervatsiyalarga koʻchirishni boshladi.

Aholi 
Jeyms Muni (1928) 1845-yilda Shimoliy va Janubiy Payyutlar birgalikda 7500 tani tashkil etganligini hisoblagan. 1923-yilgi Hindiston ofisi hisobotida Nevada va janubi-gʻarbiy Yutada 226 ta koʻrsatilgan, ammo janubiy Payyutlarning bir qismi yutlar deb hisoblangan. 1930-yilgi aholini roʻyxatga olishda 294 kishi hisoblangan, Chemeuevi bundan mustasno. Qoʻshma Shtatlarning hindularning ishlari boʻyicha boshqarmasi hisobotiga koʻra, 1937-yilda 439 ta Janubiy Payyutlar boʻlgan.

2010-yilda Shimoliy va Janubiy Payyutlarning umumiy aholisi 9340 kishini tashkil etgan.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
  Paiute Indian Tribe of Utah
 Traditional Southern Paiute Territory: Band Divisions
 Nevada Hindulari
 Utah Hindulari
Arizona Hindulari
Bombarda

Bombarda (,  — baland tovush,  — kuyish) — fagotning ajdodi boʻlib, yogʻoch tillar oilasiga mansub boʻlgan katta bas musiqa asbobi hisoblanadi. Anʼanaviy breton musiqasini ijro etishda keng qoʻllaniladi. U 7-9 oʻyin teshiklari va voronka shaklidagi trubaga ega boʻlgan tekis koniksimon shaklga ega. Tovushi — diatonik, tembri — qoʻpol, ifodasiz.

Asosiy xususiyatlari 
Asbob uchta yigʻma qismlardan iborat:

 Ikkitalik tayoq — tovush manbai; qamishdan yasalgan.
 Val yoki qobiq — biroz tor boʻlgan, old tomonida oʻyin teshiklari va klapanlar mavjud. Qattiq yogʻochdan tayyorlanadi: samshit, nok, pushti yoki qora daraxt.
 Karnay

Uning tovush diapazoni ikki oktava va kichik uchdan bir qismi bilan cheklangan. Ovoz juda xarakterli va kuchli boʻladi (qobiq oʻqi boʻylab bir metr masofada 100 dB dan ortiq).

Turlari

Soprano 
Soprano-bombardalari si-bemol deb atalgan ikki kalitli (lya va lya-bemol) tonal modellaridir. Bu hozirgi kunda keng tarqalgan bombard turi hisoblanadi.

Alt 
Re yoki mi-bemolda. Oxirgisi breton ansambllarida qoʻllaniladi.

Tenor 
Ovozi sopranoga qaraganda oktavadan past- si-bemol. Ushbu tur faqatgina  da qoʻllaniladi.

Manbalar

Havolalar 

 Bomba shaytonning qurolidir
 Bombardimon
Pages with unreviewed translations
Musiqiy arra

Musiqiy arra — musiqa asbobi sifatida qoʻllaniluvchi arra hisoblanadi. Shtrixiga koʻra glissandoga kiradi; undan chiquvchi tovush termenvoksni eslatadi.

Arra ilk bora XIX asrda AQShning Appalacha shahrida musiqa asbobi sifatida qoʻllanilgan deb ishoniladi. 1900-yillarga kelib esa bunday musiqiy arrani ishlab chiqarishga ixtisoslashgan oʻndan ortiq kompaniyalar ochilgan; XX asrning birinchi yarmiga kelib esa, asboblarni ishlab chiqarish bir oz kamaygan, ammo keyinchalik yana ommalashgan. Hozirda musiqiy arra boshqa mamlakatlarda ham ishlab chiqarilgan — xususan, Angliya va Shvetsiyada..

1975-yilda bastakor Jek Nitsshening "Kakku uyasi ustidan uchib oʻtayotib" filmida ulkan eʼtiborni tortish uchun musiqiy arraning ovoz effektidan foydalanilgan.

Rossiyalik musiqachi, muallif-qoʻshiqchi Pavel Kashin bir necha albomlarni yozishda arradan foydalangan..

Nyu-York muntazam ravishda Xalqaro musiqiy arra festivalining mezboni boʻladi (). 2009-yilda festival davomida Xalqaro Ginnesning rekordlar kitobiga rekord oʻrnatilgan: arra yordamida ansambldagi 53 nafar musiqachi Shubertning „Ave Maria“sini ijro etishgan..

Yana qarang 

 Fleksaton

Manbalar
Yukilar

Yukilar, Yuki — Dumaloq vodiy, hozirgi Mendosino okrugi, Shimoliy Kaliforniyaning shimoliy qismi hududida yashovchi hind xalqi. Oʻz nomi — Ukomnoʻm („vodiy odamlari“). Nomi „yuki“, Yuki vintu tilida „dushman“ degan maʼnoni anglatadi. Ularni Nomlaki qoʻshni qabilasidagi hindlar shunday atashgan, ulardan oq koʻchmanchilar bu qabilaning mavjudligi haqida birinchi marta 1850-yilda bilib olishgan.

Tarixi 
Koʻpgina Kaliforniya hindlaridan farqli oʻlaroq, Yukilar oʻz qoʻshnilarining koʻpchiligi bilan dushmanlik munosabatlarida edi.

1850-yillarning boshlarida „Oltin tutqanogʻi“ paytida oq koʻchmanchilar Shimoliy Kaliforniyaga ommaviy ravishda kira boshlaganlarida, Yukilar oʻz yerlaridan haydab chiqarildi. Qabilaning koʻp qismi mahalliy rancholar egalari tomonidan yoʻq qilingan yoki qullikka aylantirilgan. 1856-yilda Dumaloq vodiy hududi hind qoʻriqxonasiga aylantirildi, u erga Yuki ham, boshqa qabilalardan boʻlgan hindular ham majburan koʻchirildi va ular oʻta ogʻir sharoitlarda yashashga majbur boʻldilar. Bu 3 yildan soʻng Mendosino urushining boshlanishiga olib keldi, bu urushda yuzlab yuki halok boʻldi.

XXI-asr boshiga kelib, Yuki qabilasidan 100 ga yaqin odamlar qolgan.

Til 
Yuki tilida XXI-asr boshlariga kelib oʻndan ortiq kishi soʻzlashmagan.

Yuki tilida hisoblash tizimi toʻrtlamchidir, chunki ular kaftida barmoqlarni emas, balki ular orasidagi boʻshliqlarni sanashgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Cook, Sherburne F. 1956. «The Aboriginal Population of the North Coast of California». Anthropological Records 16:81-130. University of California, Berkeley.
 Cook, Sherburne F. 1976. The Conflict between the California Indian and White Civilization. University of California Press, Berkeley.
 Harrison, K. David 2007. When Languages Die. New York: Oxford University Press.
 Kroeber, A. L. 1925. Handbook of the Indians of California. Bureau of American Ethnology Bulletin No. 78. Washington, D.C.

Havolalar 
 Revolution, Revolutionary Communist Party
 Four Directions Institute 
 Round Valley history
 Central California culture 
Kaliforniya Hindulari
Postvorta

Postvorta () — Rim afsonasidagi tosh, ikkita hamrohdan biri (boshqa maʼlumotga koʻra — opa-singillar) va maʼbuda-bolani dunyoga keltiruvchi Karmentaning yordamchilari hisoblanadi. Postvorta oʻtmishda yuz bergan barcha voqealarni koʻra oladi, deb ishonilgan.

Mifologiya 
Postvorta (yoki Postverta (Postverta)) oʻtmishda Rim maʼbudasi hisoblangan. U va Porrima yoki Prorsa nomi bilan ham taniqli boʻlgan singlisi Antevorta, oʻtmishdagi va kelajakdagi voqealarni boshqarishgan. Ular Provideniyaga taʼsir etib, kelajakni ijobiy qilishlari mumkinligiga ishonishgan. Ovidning soʻzlariga koʻra, opa-singillarni Postverta va Porrima deb atashgan, ammo Gay Yuliy Gigin ularni Postvorta va Antevorta deb atagan: bu nomlar ularning fazilatlariga bogʻliq boʻlib, odamlarning taqdiri ustidan hokimiyatga ega boʻlgan Parok — xudolarni tavsiflagan. Postvortaga kelsak, lotin prefiksida koʻrsatilganidek, Post, insonning oʻtmishdagi barcha voqealarni koʻrish va shu asosda kelajakni belgilash qobiliyatini ifodalaydi.

Postvorta va Antevorta Rimda ikkita qurbongohi mavjud boʻlib, homilador ayollarga yordam berish, ularni tugʻish paytidagi xavflardan himoya qilish uchun tayinlangan. Bu maʼbudalar ayol tugʻilishining muvaffaqiyatli natijasi uchun mas’ul boʻlgan Karmentaning hamrohlari (yoki opa-singillari) va yordamchilari sifatida tasvirlangan. Agar Antevorta homilador ayolga taʼsir oʻtkazishga qodir boʻlib, bolani tabiiy holatda tugʻilishiga koʻmak bersa, Postvorta esa boʻlajak chaqaloq tos suyagi bilan joylashgan ayolga tugʻishda yordam beradi, deb hisoblangan. Postvorta tugʻruq paytida ogʻriqni yengillashtirsa, Antevorta esa bola tugʻilgunga qadar salomatlikni tiklaydi. Tugʻish paytida jarayonga rahbar boʻlishi uchun Karmentani chaqiruvchi ibodatlar oʻqilgan. Afsonaga koʻra, agar bola tos suyagi bilan tugʻilayotgan boʻlsa — Postvorta, uning singlisi Antevorta esa bola tabiiy holatda tugʻilganda chaqirilgan.

Baʼzan Postvorta va Antevorta — ular xizmat qilgan maʼbuda Karmenta sharafiga Авл Геллий. Karmenta deb atalgan. Ehtimol, dastlab ular Karmentaga boʻliq boʻlib, uning ikki yuzli tomoni boʻlishgan, buning natijasida Karmenta oʻtmish va kelajak haqida ogoh boʻlardi, shuningdek, ular ikki yuzli Yanus kabi ikki tomondan tasvirlashgan.

Manbalar

Havolalar 

 Kondrashov A. Qadimgi Yunoniston va Rim afsonalari va afsonalari: Entsiklopediya. — M.: RIPOL klassik, 2005. — 768 p.
 Karmenta // Mifologik entsiklopediya.
Yurakare

Yurakare — Boliviyaning hind xalqi (Kochabamba departamenti), And togʻlari etagidagi oʻrmonlarda yashaydi (Mater 1922:42). Aholisi 2 ming kishi. Xalqning Soloto (Sharq) va Mansinyo (Gʻarb, togʻ etaklari) ga boʻlinishi mavjud. Til turdoshligi aniqlanmagan (Gun 2011:595). Anʼanaviy eʼtiqodlarini saqlab qolgan.

Ular XVII-asr boshidan ispanlar bilan aloqa oʻrnatganlar. Xristianlashtirishga urinishlar XVIII-asr oxiridan boshlab amalga oshirildi.

Asosiy mashgʻulotlari 

 Qoʻlda oʻrmonda olovli dehqonchilik (shirin maniok, makkajoʻxori, banan, shirin kartoshka, qovoq, tarvuz, taro, papayya, ananas, qalampir, paxta, tamaki);
 Ov;
 Baliq ovlash;
 Yigʻilish;
 Kulolchilik (ayollar);
 Yogʻoch oʻymakorligi (erkaklar).

Nikoh 
Yaqin qarindoshlar oʻrtasidagi nikohlar keng tarqalgan. Har bir oila, oilalar guruhi mustaqil xoʻjalik yuritadi.

Uy-joy va kiyim-kechak 
Kreol bir oilali kulbalar keng tarqalgan. Ilgari Yurakarelar qishloqlarda yashagan, ularning har birida erkaklar uyi bor edi. Turar-joyning qadimgi turi uchlari ochiq boʻlgan ikki nishabli soyabon boʻlgan.

Yurkare xalqining erkaklari va ayollari daraxt poʻstlogʻidan tikilgan uzun koʻylaklarga oʻxshash uzun kiyim kiyishgan. Keyinchalik ular asosan paxta kiyimlari bilan almashtirilgan (Miller 1917:451).

Adabiyotlar 
 Юракаре // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1998, с. 661.
Mather K.F. Exploration in the land of the Yuracares eastern Bolivia // Geographical Review, Vol. 12, No. 1, (Jan., 1922), pp. 42-56.
Miller L.E. The Yuracare indians of eastern Bolivia //  Geographical Review, Vol. 4, No. 6, (Dec., 1917), pp. 450-464.
van Gijn R. Subjects and objects: A semantic account of Yuracare argument structure // International Journal of American Linguistics, Vol. 77, No. 4, (Oct., 2011), pp. 595-621.

Havolalar 
 Юракаре на Ethnologue: Languages of the World, 15th edition. SIL International.
 Юракаре на DoBeS, General information about the Yuracaré people
 Юракаре на New Advent Catholic Encyclopedia'', Yuracaré Profile
 Amerika Xalqlari
 Boliviya Xalqlari
Yurok

Yurok () — AQShdagi hind qabilalari.

Tarixi 
Dastlab, Yurok qabilasi Klamat daryosining pastki oqimida va Tinch okeani qirgʻogʻi boʻylab Trinidad koʻrfazigacha yashagan. Yurok toʻrtburchak uylarda yashagan, ular sekvoya taxtasidan qilingan. Ular daryolarda losos baliq ovlash, ovchilik va terimchilik, tamaki yetishtirish bilan shugʻullanishgan. Oʻyma qayiqlar sekvoyadan yasalgan.

1775-yilda Yuroklar birinchi marta yevropaliklarni koʻrdi, ular ispanlar edi. 1827-yilda Yurok yerlarida Gudzon koʻrfazi kompaniyasining moʻyna savdogarlari va ovchilari kirishdi. XIX-asrning oʻrtalaridan boshlab, Meksika-Amerika urushi tugagandan soʻng, ularning yerlariga amerikaliklar joylasha boshladilar. Epidemiyalar va Oq koʻchmanchilar tomonidan ommaviy qirgʻinlar natijasida Yurok aholisi 75 foizga qisqardi.

1855-yilda omon qolgan Yuroklar Klamat daryosi boʻyida joylashgan hind qoʻriqxonasiga joylashtirildi.

Aholisi 
Antropolog Alfred Kryober 1770-yilda qabila 2500 ga yaqin boʻlganligini taxmin qildi. 1850-yilga kelib, Yuroklar, jumladan, viyotlar, taxminan 2000 kishini tashkil qilgan. 1870-yilga kelib, qabila 1350 kishini tashkil qildi. 1910-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, 688 Yurok bor edi.

2000-yilda qabilaning metislar bilan birga rasmiy soni 5809 kishi edi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
 Yurok Tribe of the Yurok Reservation
 The Yurok Tribe  
 Yurok
AQSh xalqlari
Kaliforniya Hindulari
Adyg xalqlar
Yoʻl-yoʻl boyqush

Yoʻl-yoʻl boyqush () — Markaziy va Janubiy Amerikada uchraydigan boyqushlar oilasiga mansub qush. Yamaykalik boyqush bilan birgalikda u Pseudoscops jinsiga mansub. Ilgari, ornitologlar yoʻl-yoʻl boyqushni Asio jinsiga yoki monotipik Rhinoptynx jinsida mansub deb tasniflardilar.

Tashqi koʻrinishi 
Yoʻl-yoʻl boyqush — boʻyi 30-38 sm, vazni 320-556 gramm gacha boʻladi. Quloq patlari katta, aniq yuz diski, koʻzlari toʻq jigarrang, shuningdek, qora dogʻlar va chiziqlar bilan qoplangan rang-barang patlari bor. Patlar rangi oq va toq olovrangdan (koʻkrak, qorin va yuz disklari) toʻq jigarranggacha (qanotlarning tashqi tomoni va orqasi) farq qiladi. Ayollar erkaklarga qaraganda kattaroq va ogʻirroq boʻladi.

Tarqatish va turmush tarzi 
Yoʻl-yoʻl boyqush keng va yarim ochiq joylarni, yaylovlarni, qishloq xoʻjaligi maydonlarini, siyrak daraxtlarga boy boʻlgan savannalarni, yaylovlarni va hatto shahar atrofidagi oʻrmonli hududlarni afzal koʻradi. Parvoz balandligi 1600 m ga etadi. U odatda zich oʻrmonlardan qochadi. Yoʻl-yoʻl boyqushlari kechasi va kechqurun kichik sutemizuvchilar, qushlar va yirik hasharotlar bilan oziqlanadilar.

Naslchilik mavsumi mintaqaga qarab juda katta farq qiladi. Urgʻochisi ikki yoki uchta tuxum qoʻyadi. Inkubatsiya davri 33 kun davom etadi. Joʻjalar 37-46 kun ichida katta qushlar oʻlchamiga etadi, ammo yana 130-140 kun ota-onalariga muhtoj boʻlishadi.

Yoʻl-yoʻl boyqushlarni ucgratush mumkin boʻlgan diapazon Meksikaning janubidan Argentina shimoligacha choʻziladi.

Toʻrtta kichik turi maʼlum:

 Pseudoscops clamator forbesiis — janubiy Meksikadan Panamagacha.
 Pseudoscops clamator clamator — Kolumbiya, Venesuela, sharqiy Peru va shimoliy va markaziy Braziliya.
 Pseudoscops clamator oberi — Trinidad va Tobago.
 Pseudoscops clamator midas — sharqiy Boliviya va Paragvay, janubiy Braziliya, Urugvay va Shimoliy Argentina.

Galereya

Havolalar 

 IUCN Qizil roʻyxatiga kiritilgan Pseudoscops clamator
 Striped Owl, World Owl Trust
 BirdLife International Striped Owl Pseudoscops clamator Arxir nusxasi
 Neotropik qushlarning pseudoscops clamatori Arxiv nusxasi
 Xeno-canto Pseudoscops clamator (Vieillot, 1808) Arxiv nusxasi

Manbalar 

Qushlar
Boyqushlar
Yakyo

Yakyo (muqobil nomlarsh — yako, yako, yakurr, ekuri, ugep), Kross daryosining oʻrta oqimining chap qirgʻogʻida yashovchi Nigeriyadagi xalq. Ularning soni 50 ming kishi. Xalq tarkibiga ukor (ugep), idomi, nko, ekuri, nkpani subetnik guruhlari kiradi. Ular Niger-Kordofaniya oilasining Benue-Kongo guruhiga mansub lokyo tillarida (Lukyo, Likyo) (dialektlar — nkpani va ugep) gaplashadi.

Dinlar 
Aholining koʻpchiligi anʼanaviy eʼtiqod tarafdorlari (ajdodlarga sigʻinish, tabiatning jonli kuchlari, fetishizm, sehr va jodugarlik; oʻtmishda kannibalizm marosimi mavjud edi), protestant xristianlar va afro-xristian cherkovlarining izdoshlari ham bor.

Hayot 
Afsonaga koʻra, bu xalqning vakillari sharqdan Kross daryosiga kelishgan. Ular asosan qoʻl dehqonchiligi (yams, maniok, makkajoʻxori, yeryongʻoq, banan, dukkakli ekinlar), ovchilik, palma yogʻli mevalarni terish, mayda qoramol, choʻchqa, tovuq boqish bilan shugʻullanadi. Temirchilik, toʻquvchilik, kulolchilik, yogʻoch oʻymakorligi, toʻqish kabi hunarmandchilik rivojlangan. Ular yirik ixcham qishloqlarda yashaydilar, odatiy turar joy — bu palma barglari va novdalaridan tom bilan qoplangan yogʻoch karkasda devorlari boʻlgan toʻrtburchak kulba, baʼzan esa konus shaklidagi tomli yumaloq kulba. Yakyo xalqining anʼanaviy kiyimi belbogʻ. Oziq-ovqatlari asosan sabzavotli (obiyovgʻon, achchiq ziravorlar qoʻshilgan boʻtqalar).

Oila 
Anʼanaviy ijtimoiy tashkilot asosida qishloq va katta oila jamoalari, matrilineal va patrilineal urugʻlar, yosh institutlari, korporativ ov uyushmalari, „lepard odamlar“ (Nkpe) erkaklar maxfiy jamiyatlari (Nkpe), Okenka, Korta, Ikpunkara, Obama, ayollar maxfiy jamiyati Ekuruso. Koʻpincha koʻpxotinlilik, sotib olingan nikoh, ikki tomonlama qarindoshlik nikohi mavjud. Folklorning ertaklar, qoʻshiqlar, kosmogonik miflar kabi janrlari eng keng tarqalgan (Lvova, 1984:107).

Manbalar

Adabiyotlar 
 Львова Э. С. Этнография Африки. М. : МГУ, 1984.
 Орлова А. С. Африканские народы. Очерки культуры, хозяйства и быта. М. : Издательство восточная литература, 1958.
 Попов В. А. Якё // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999.
Nigeriya Xalqlari
Ukraina bank xodimlari kuni

Ukraina bank xodimlari kuni (ukr. „Den bankіvskix pratsіvnikіv“) har yili 20-mayda nishonlanadigan Ukraina bank tizimining barcha xodimlarining milliy kasb bayramidir.

Tarixi va nishonlanishi 
"Ukraina bank xodimlari kuni" bu davlatning bank tizimi kabi nisbatan yangi bayramdir. Uning asos solingan yilini, Ukrainaning "Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida" gi qonuni eʼlon qilingan va unda Ukraina Oliy Radasi deputatlari milliy bank sektori uchun asosiy qoidalarni belgilab bergan 1991-yil deb atash mumkin. Respublikada bank sektorining shakllanish davri Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin iqtisodiyot uchun ogʻir yillarda boʻlib oʻtdi va shunga qaramay, koʻplab tarmoqlar vayron boʻlgan bir paytda yangisi — bank ishi yaratildi. Ukraina oʻz valyutasini yaratishga muvaffaq boʻldi.

Rossiyadan farqli oʻlaroq, „Bank xodimlari kuni“ Ukrainada rasmiy davlat maqomiga ega. 2004-yil 6-martda Ukraina Prezidenti Leonid D. Kuchma 316/04-sonli farmonni imzoladi. Prezidentning ushbu farmoni bilan har yili 20-may kuni „Ukraina bank xodimlari kuni“ni nishonlash belgilandi. Shunday qilib, davlat rahbari Ukraina davlatchiligini shakllantirishda bank sektori xodimlarining beqiyos rolini qayd etdi.

„Ukrainadagi bank xodimlari kuni“ har bir bank xodimi uchun professional bayramdir: bank direktoridan tortib tozalovchigacha, chunki bankda hatto farrosh ham ishonchli odam boʻlishi kerak. Shu kuni, 20-may kuni bank xodimlari Ukraina hukumati, aktsiyadorlari, mijozlari va hamkasblaridan tabriklarni qabul qiladilar va rahbariyat har yilgi anʼanaga koʻra, alohida ajralib turadigan xodimlarini sertifikatlar, minnatdorchiliklar, qimmatbaho sovgʻalar va, albatta, pul mukofotlari bilan taqdirlaydi.

Yana qarang 
 Rossiyada bank xodimi kuni
 Ukraina fond bozori xodimi kuni

Manbalar

Havolalar 
 День банковских работников
 День банковских работников Украины
2004-yilda paydo boʻlgan
Kasb bayramlari
Ukrainada bank ishi
Ukraina bayramlari
Alifbo boʻyicha bayramlar
20-may bayramlari
Tundralashgan dehqonlar

Tundralashgan (tundradagi) dehqonlar — Taymir yarim oroli (Zatundra manzili)dagi Dudinka va Xatanga daryolari boʻyida istiqomat qilgan keksa rus xalqining etnografik guruhi hisoblanadi.

XVI-XVII asrlarda birinchi rus koʻchmanchilari Rossiyaning Yevropa qismidan Pyasidaga (oʻsha paytda Taymir deb atalgan) koʻchib oʻtishgan. Markaziy va Sharqiy Pomoryaning mahalliy aholisi Taymir-Turuxan viloyati va Angaraning quyi oqimi doimiy aholisining asosiga aylangan.

Vaqt oʻtishi bilan, Xatanga va Pyasinadagi Taymir tumanining ichki mintaqalaridagi kam sonli rus aholisining turmush tarzi bu joylar uchun oqilona boʻlgan evenklar va yakutlar hayotining xususiyatlariga ega boʻlgan. Tundralashgan dehqonlar qoʻshnilarining kuchli taʼsiri ostida qolib, koʻp hollarda ular bilan turmush qurishadi va yakutlar tilini ham qabul qilishadi.

Chorvachilik, baliqchilik, ovchilik va moʻyna olish tundralashgan dehqonlarning asosiy mashgʻulotlari hisoblangan (ular tabiiy sharoit tufayli dehqonchilik bilan shugʻullanmagan).

XVIII asrning oxiri — XIX asrning birinchi yarmiga kelib, evenklar, yakutlar va rus tundra dehqonlarining oʻzaro munosabati natijasida dolgan etnosi shakllangan. Shu sababli, ular baʼzi tadqiqotchilar tundra dehqonlarini ajralmas qismi yoki dolgan etnosining asosi deb hisoblashgan.

Tundralashgan dehqonlar XX asrning oxiriga kelib, atrofdagi rus aholi bilan deyarli butunlay birlashib ketishadi. 2002-yildagi Butunrossiya aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, ushbu etnografik guruhga 8 nafar kishi tegishli boʻlgan.

Yana qarang 

 Sibir va Alyaskaning qadimgi rus xalqi
 Poxodga chiquvchilar
 Ruschaustinslar
 Yakutiyaliklar

Manbalar
Koka (pishiriq)

Koka ( gʻarbiy ) — bu pishiriq, obi non va undan tayyorlangan mahsulotlar boʻlib, asosan Kataloniya, Aragon, Valensiya, Balear orollarida, Andorra va Fransiya Kataloniyasi tayyorlab, isteʼmol qilinadi

Etimologiyasi 
Kataloncha coca soʻzi Karolinglar davridan germancha koek soʻzidan kelib chiqqan va inglizcha cake va nemischa Kuchen bilan bir xil ildizlarga ega. Xuddi shunday maʼnoli soʻz („tort“) Oksitan tilida mavjud: còca. Koka oshmagan non xamiri tufayli ixtiro qilingan degan fikr bor. Uy bekalari bu xamirni uloqtirmay, bir tekisda pishirib, shirin taʼm qoʻshib, desert sifatida dasturxonga torishgan.

Koka turlari 
Koka — bu asosini non tashkil etuvchi har qanday koʻrinishdagi gazak yoki qandolat mahsuloti. Uning oʻlchami 5 sm dan 1 metrgacha oʻzgarishi mumkin. Kokaning turlari koʻp. Asosan toʻrtga boʻlishadi: shirin, nordon, yopiq va ochiq. Ularning barchasi uchun xamir olinib keyin ichi toʻldiriladi. Xamir shirin yoki shoʻr boʻlishi mumkin. Shirin xamir uchun tuxum va shakar qoʻshaman, ikkinchi turi uchun xamirturush va tuz qoʻshiladi. Ichini toʻldirish uchun qirgʻoq boʻylarida baliq va sabzavotlar, materikda esa meva, yongʻoq, pishloq va goʻsht keng tarqalgan. Kokaning ayrim turlari ham shirin, ham shoʻrtak boʻlishi mumkin (odatda bu- goʻsht va meva aralashmasi).

Turli xil koʻrinishlari mavjud:

 yopiq koka: qiymali pirog yoki pishiriq;
 ochiq koka: qandolatchilik asosi va toppingdan hosil boʻlgan arxetipik koka;
 teshikli koka;
 odatiy koka: qiyma solinmagan koka, ovqat bilan birga dasturxonga tortiladi. Meksika tacosiga biroz oʻxshaydi.

Mashhur retseptlar 
Uzoq roʻyxat orasida eng keng tarqalganlari:

 Coca de recapte — bu juda koʻp turli xil ingredientlarga ega, odatda kolbasa va sabzavotlarni oʻz ichiga olgani keng tarqalgan.
 Mallorka va Balear orollaridan koka de trempo.
 Coca de Sant Joan — bu Kataloniyaga xos boʻlgan shirin koka, La Retella de San-Xuanda, Avliyo Joan (Xuan) kuni arafasida isteʼmol qilinadi.
 Valensiya atrofidagi Coca de landa.
 Coca de xulla, koʻpincha koka de llardon deb ataladi, choʻchqa goʻshti va har qanday togʻli hududga xos boʻlgan boshqa goʻsht mahsulotlaridan tayyorlanadi.

Bayramlar 
"Koka (...) mamlakatimiz anʻanalari bilan mustahkam bogʻlangan". Koka — boylar va kambagʻallar orasida keng tarqalgan taom, u Kataloniya oshxonasining asosiy qismidir. Kataloniyada koka bevosita mahalliy bayramlari bilan bevosita bogʻliq.

Bayramlarda, ayniqsa Pasxa (Pasqua), Rojdestvo (Nadal) va Avliyo Ioann (la revetlla de Sant Joan) bayramlarida kokani sotib olish yoki tayyorlash anʼanaga aylangan. Kokaning baʼzi turlari hatto avliyolarning ismlariga ega va oʻsha avliyo kunida isteʼmol qilinadi (masalan, Coca Saint Johnʼs Coca, Coca de Sant Joan). Biroq, koʻp odamlar ularni hech qanday diniy yoki bayram bahonalarisiz yeyishadi. Coca de Recapteni piknik uchun olib ketishadi, chunki „recapte“ odatda shahar tashqarisida oʻtkaziladigan piknik turidir.

Manbalar 

 Ispaniya Non
 Catalunya Oshxonasi
 Tortillas