MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Islom atlasi

Islom atlasi — 10-asrda tuzilgan geografik haritalar majmui. Yevropa ilmiy adabiyotlarida "Islom atlasi" nomini olgan. Uning asosini "Al-masolik va-l-mamolik" ("Yoʻllar va mamlakatlar") mavzusi boʻyicha arab tilida yozilgan tavsifiy-geografik asarlar tarkibidagi haritalar tashkil qiladi. I. a.da 21 harita boʻlib, ular quyidagi tartibda joylashtirilgan: dunyoning doiraviy haritasi, Arabiston, Fors dengizi, Magʻrib, Misr, Shom, Rum dengizi, al-Jazira, Iroq, Xuziston, Fors, Kirmon, Sind, Armaniston (Arron va Ozarbayjon bilan birga), Jibol, Gilon (Tabariston bilan birga), Xazar dengizi, Fors chuli, Sijiston, Huroson, Movarounnahr).

I. a.dagi haritalar dastlab oʻrtaosiyolik mashhur olim Abu Zayd ibn Saxl Balxiy (850—934)ning "Suvar al-akolim" ("Iqlimlar surati") geografik asarida berilgan. Uni Istaxriy Abu Ishoq al-Forisiy (850—934) qayta ishlab, haritalarga ham ancha yangi maʼlumotlar kiritdi. Istaxriyning mazkur asari fanda "Kitob masolik almamolik", ("Yoʻllar va mamlakatlar kitobi") nomi bilan maʼlum; nusxalari juda koʻp, jahonning turli kutubxonalariga tarqalgan. Forscha tarjimalari ham anchagina. Shu sababdan Abu Zayd Balxiy va al-Istaxriy asarlari dastlab fors tilida yozilgan, degan xulosalarham mavjud. I. a.sining Abul Krs.im Ibn Havqal anNisibi (10-asr) tomonidan qayta ishlangani fanda ancha mukammal deb topilgan va u "Kitob al-masolik va-l-mamolik" boshqa nomi "Kitob surat al-arz" ("Yer surati kitobi") deb ataladi. Ibn Havqal asarida haritalarga yozilgan izohlar ancha mukammal, muallif turli geografik manba maʼlumotlaridan ham keng foydalangan. Bu asar nafakat Sharqda, balki Yevropada ham shuhrat topdi.

I. a.dan, asosan, islom mamlakatlarining haritalari oʻrin olgan va ularni "Iqlimlar" ham deyishgan. Bu yer yuzining siyosiy-maʼmuriy qismlarga boʻlinish (forslardagi "haft kishvar") ini eslatadi (qarang Yetti iqlim).

I. a. keyingi yillarda arab va fors tillarida geografik asarlar yozilishiga, haritalar tuzilishiga katta taʼsir koʻrsatdi, aksari mualliflar undagi haritalarni oʻz kitoblariga kiritdilar. I.a. Yevropada nemis olimi K. Miller tomonidan nashr etilgan (1926), "Arab haritalari" toʻplamidan ham oʻrin olgan.

Omonulla Boʻriyev.

Manbalar
Islom garay iii

Islom garay iii, Islom Geray III (1604-54) — Qrim xoni (1644—54); Salomat Garayning oʻgʻli. 1644-yil turk sultoni uni ukasi Muhammad Garay oʻrniga xon etib tayinlagan. 1648-yil I. G. III Bogdan Xmelnitskiy bilan ittifoq tuzgan, bundan maqsadi Polsha va Ukrainani zaiflashtirib ularning hududiga bostirib kirish edi. 1649-yil Zborovo jangida qatnashib, B. Xmelnitskiyni polyaklar bilan bitim tuzishga majbur qilgan, natijada Polsha uzil-kesil magʻlubiyatdan saqlanib qolgan. Berestechko (1651) va Jvanets (1653) janglarida I. G. III ning xiyonati polyaklarni ikki marotaba magʻlubiyatdan asrab qolgan va bu bilan ukrain xalq-ozodlik armiyasini mushkul ahvolga solib qoʻygan.

Manbalar
Islom konferensiyasi tashkiloti

Islom konferensiyasi tashkiloti (IKT) — hukumatlararo xalqaro tashkilot. Islom mamlakatlari davlat va hukumat boshliqlarining 1-konferensiyasida (1969 y., Rabot sh., Marokash) asos solingan. Islom davlatlari tashqi ishlar vazirlarining 3-konferensiyasida (1973 y., Jidda sh., Saudiya Arabistoni) taʼsis etilib, ustavi qabul qilingan. Hozir IKT diniy mushtaraklik asosida jami 55 davlatni, jumladan, mustaqillikka erishgan Markaziy Osiyo davlatlarini, shuningdek, Falastin ozodlik tashkiloti (FOT)ni birlashtiradi. IKT ustaviga binoan uning maqsadi aʼzo davlatlar oʻrtasida islom birdamligini ragʻbatlantirish, iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy, ilmiy va b. sohalarda hamkorlikni mustahkamlash, irqiy kamsitishni, barcha shakldagi mustamlakachilikni tugatishga harakat qilish, tinchlik va xavfsizlikni saklat uchun tadbirlar belgilash, Falastin arab xalqining oʻz huquqlarini tiklash va uning yerlarini ozod qilish uchun kurashini qoʻllab-quvvatlash kabilardan iborat. IKTning rahbar organlari davlat va hukumat boshliqlari Konferensiyasi (1981 yildan har 3 yilda bir marta chaqiriladi) va tash-qi ishlar vazirlarining Konferensiyasi (har yili yoki zarurat tugʻilganda chaqiriladi) va bosh kotib rahbarligidagi kotibiyatdir. IKT qarorgohiJidda sh.da joylashgan. IKT huzurida Islom taraqqiyot banki, Fan va texnika sohasida hamkorlik boʻyicha doimiy qoʻmita faoliyat koʻrsatadi. 1975 yildan IKTga Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) huzurida kuzatuvchi maqomi belgilangan. Oʻzbekiston Respublikasi (1996 yildan) IKTga toʻliq aʼzo boʻlib kirgan.

Manbalar 

Islom tarixi
Islom nuri

"ISLOM NURI" - Oʻzbekiston musulmonlari idorasining diniy-ijtimoiy gaz. 1990-yildan Toshkentda nashr etiladi. Islom dinining asosiy man-bai boʻlgan Qurʼoni karim va Hadisi shariflarga suyangan holda faoliyat koʻrsatadi. Uning sahifalarida Oʻzbekiston musulmonlari idorasining fatvolari, Oliy hayʼat va Ulamolar kengashi qarorlari targʻib qilinadi.

Oʻzbekiston musulmonlari hayotiga hamda axloq-odobga oid maqolalar, diniy asarlar keng yoritiladi. Adadi 5 ming nusxa (2002).

Manbalar
Islom olami kongressi

Islom olami kongressi (IOK) — musulmon mamlakatlari arboblarini birlashtirgan birinchi xalqaro islom tashkiloti. 1926-yilda Makkada tashkil etilgan. Qarorgohi Karochi sh. (Pokiston)da. IOK faoli-yatida musulmonlarning har yilgi haj ziyorati tugagan vaqtda toʻplanadigan Oliy Kengash rahbarlik qiladi. IOK bir necha ilmiy tadqiqot markazlari orqali islom tarixi, aqidalari, falsafasi sohasida tadqiqotlarni amalga oshirishga rahbarlik qiladi, islom mavzuidagi nashrlar (xususan, "Musulmon olami" jurnali)ni chiqarib turadi, uning ix-tiyorida "Islom ovozi" radiostansiyasi mavjud.

Manbalar 

 

Islom tarixi
Islom olami uyushmasi

Islom olami uyushmasi - xalqaro islom tashkiloti. Ruxrniylarning 1962 yil may oyida Makkada boʻlib oʻtgan konferensiyasida asos solingan. Qarorgohi Makka sh.da. Oliy rahbar organi Taʼsis kengashi boʻlib, unga turli mamlakatdan 60 nafar diniy arbob kiradi. Uyushma qarorlari tavsiya harakteriga ega, majlisi yiliga 1-marta chaqiriladi. Taʼsis kengash ishini Bosh kotibiyat lashtirib, boshqarib turadi. Uyushmaning Saudiya Ara-bistonining 3 ta shahri — Ar-Riyod, Madina va Jiddada boʻlimlari mavjud, yana 13 ta vakolatxonasi boʻlib, ular Ummon (Iordaniya), Jakarta (Indoneziya), Kualalumpur (Malayziya), Nuaktosh (Mavritaniya), Dakar (Senegal), Parij (Fransiya), Nyu-York (AQSH) va b. bir necha xorijiy mamlakatlar poytaxtlarida joylashgan. Bundan tashqari, I. o. u.ning barcha musulmon mamlakatlarida vakillari bor. Uyushma BMTning Iqtisodiy va ijtimoiy kengashi hamda YUNESKO huzurida maslaqat berish huquqini olgan. I.o.u. BMTning bolalar fondiga badal oʻtkazib turadi. I.o.u. nizomiga muvofiq uning bosh maqsadi — islom taʼlimotini dunyoda hukmron taʼlimotga aylantirish va islom aqidalariga asoslangan tuzum oʻrnatish. Musulmonlar birligini taʼminlash, yoshlar masalasi bilan shugʻullanish ham uning oldiga qoʻygan vazifalaridan hisoblanadi. I. o. u. masjidlar va ularning imom-xatiblariga alohida eʼtibor beradi hamda ular orqali keng koʻlamda tashviqot ishlarini olib borishga yordam qiladi.

Manbalar 

 

Xalqaro tashkilotlar
1962
Islom
Islom polvon

Islom polvon, Islomqul Sultonqulov (?—Qoʻqon—1923) — Fargʻona vodiysida Sovet tuzumiga qarshilik koʻrsatish harakatining bosh qoʻmondoni (1923). Mutasavvif shayx va polvon sifatida Fargʻonada mashhur boʻlgan. Turkiston mustaqilligi uchun chor Rossiyasiga qarshi koʻtarilgan gʻalayonlarda qatnashgan (1909—1916). Islom polvon rahbarligida Qoʻqon va Oʻsh uyezdlaridagi Qoraboy, Mirza Umar, Eshmat boyvachcha, Madumar va Madali lashkar-boshilar, Hojixon Toʻra va b. qoʻrboshilar harakat qilgan. 1921—22 yillarda u Shermuhammadbekning oʻrinbosari edi. 1923 yil 1-yanvarda Shahrixonda boʻlgan qurultoyda Fargʻona vodiysida Sovetlarga qarshi harakatni boshqarish va qoʻrboshilar faoliyatini yagona maqsad sari yoʻnaltirib turish uning zimmasiga tushdi. Bu paytda Islom polvon qoʻl ostida 8000 yigit va 200 dan oshiq qurboshilar toʻplangan. Uning eng yaqin yordamchilari Qoraboy qoʻrboshi va Yormat maxsum edi. Bir qator muvaffaqiyatli jang harakatlaridan soʻng u Soʻx atro-fidagi jangda yengiladi (1923 yil avgust) va toqqa chiqib ketadi. Biroq Margʻilonga qaytib, yana kurashni davom ettiradi. 1923 yil 3 oktabrda Islom polvon qizillar tomonidan asirga olinadi va 1923 yil dekabrda Turkiston harbiy tribunale sayyor guruhi tomonidan (Qoʻqonda) otib tashlanadi.

Yana qarang 

 Turkistonda sovet rejimiga qarshi qurolli harakat
 Qoʻrboshi

Manbalar 

 

Qoʻrboshi
Islom sanʼati muzeyi

Islom sanʼati muzeyi —Misrdagi eng yirik muzeylardan, Qohira sh.da. 1881 yilda asos solingan. 1952 y.gachaArab sanʼati muzeyideb atalgan. Arab mamlakatlari, Eron va Turkiyaning oʻrta asrlar monumental byozak va amaliy sanʼat asarlarini jamlagan. Muzey toʻplami negizini Qohira masjidlari, xususiy uylardan keltirilgan va Krhirada qazib olingan topilmalar tashkil qiladi. Muzeyda oʻta qimmatbaho qoʻlyozma kitoblar va miniatyuralar, yogʻoch oʻymakorligi (Fotimiylar saroyidagi ov lavhalari tasvirlangan relyeflar, 11-asr va b.), kulollik, kandakorlik, rangli emal bilan naqshlangan shisha (masjidlar chiroqlari, idishlari) buyumlar va b. saqlanadi.

Manbalar 

 

Muzeylar
Islom shoir Nazar oʻgʻli

Islom shoir Nazar oʻgʻli (1874 narpay tumani — 1953.17.7) — oʻzbek baxshisi. Oʻzbekiston xalq shoiri (1940). Narpay dostonchilik maktabi vakili. Ernazar shoirning shogirdi. Bobosi Rajab shoirdan doʻmbira chertishni, terma va doston kuylashni oʻrgangan. 22 yoshida dostonchi sifatida tanilgan, 30 ga yaqin xalq dostonlarini, koʻpgina xalq qoʻshiq va ertaklarini yod bilgan. Oʻzbekiston shahar va qishloqlarini kezib, "Alpomish", "Kuntugʻmish", "Goʻroʻgʻli", "Orzigul", "Ravshanxon", "Gulixiromon", "Yakka Ahmad" dostonlarini, Maxtumkuli, Berdaq, Mashrab va b.ning sheʼrlarini kuylagan. I. sh. repertuaridagi ayrim dostonlarda oʻzbek xalq eposining ijtimoiy adolatsizlik va unga qarshi kurash gʻoyasi ("Orzigul", "Zulfizar bilan Avazxon" va b.), xalqchillik mavzui ("Kuntugʻmish va "Sohibqiron") oʻz ifodasini topgan. "Boʻl omon", "Mehribonlar, hormangiz" va b. termalarida mehnat kishisiningtur-mushi tarannum qilingan. Ikkinchi jahon urushi yillarida chop etilgan "Jangno-ma" (1941), "Qahramonnoma" (1942) toʻplamlarida oʻzbek jangchilarining mardlik va jasoratligi ulugʻlangan. I. sh.ning urushdan keyingi yillar ijo-dida ijodiy mehnat ("Obodlik uchun", "Tinchlik boʻlur barqaror"), tinchlik uchun kurash ("Tinchlik jarchisi", No-zim Hikmatga bagʻishlangan) mavzulari muhim oʻrin egallaydi. I.sh. asarla-’ ri badiiy mukammalligi, zamonaviyligi, tilining xalq iboralari, ma-qollar, hikmatli soʻzlarga boyligi bilan ajralib turadi. Undan "Orzigul", "Gulixiromon", "Sohibqiron", "Erali va Sherali", "Kuntugʻmish", "Tohir va Zuhra" kabi dostonlar va bir qancha termalar yozib olib, nashr etilgan. Ay-rimlari qardosh xalqlar tillariga tarjima qilingan. Narpay tumanida kucha va maktabga I.sh. nomi berilgan. 1975 yilda shoir tavalludining 100 yilligi nishonlandi.

Manbalar 

 Tanlangan asarlar, T., 1953.

Adabiyot 
 Sobirov O., Islom shoir Nazar oʻgʻli (hayoti va ijodi), T., 1967.

 
Shoirlar
Islom ensiklopediyasi

Islom ensiklopediyasi — islom muammolariga doir universal ensiklopediya. Islom dini, tarixiga oid barcha masalalar va istiloxlarni hamda musulmon mamlakatlariga doir maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan. 20-asr boshlaridan nashr etila boshlagan. Ne-mis, golland, fransuz, ingliz sharqshunoslari uning asosiy tashabbuskorlari boʻlgan. 1908—38 yillarda nemis, ingliz va fransuz tillarida 4 jildli qilib Leydenda nashr etildi. 1933— 65 yillarda arab tiliga tarjima qilib chiqarildi. 1950 y.dan Istanbulda turk tilida qayta ishlangan va toʻldirilgan holda chiqarildi. 1954 y.dan Yevropa va Amerikaning yirik islomshunoslari I.e.ni qayta nashr qilish ustida ish olib bormoqdalar. Hozirda turk tilida „Islom fiqhi“, „Hadis ensiklopediyasi“ nashrdan chiqqan. I.e. islomni va Sharq tarixini oʻrganuvchi tadqiqotchilar uchun muhim manba hisoblanadi.

Manbalar
Rajab Islombekov

Islombekov Rajab Qaplanovich (tug'.1925-yil yil 31-dekabr - 2011-yil yil 9-dekabr) - sovet, oʻzbek olimi, biokimyogari, 1964-yil Lenin mukofoti sovrindori.

Biografiya 
Rajab Islombekov (1925-2011) — endokrinolog olim — Rossiya Tibbiyot fanlari akademiyasining muxbir aʼzosi, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi, tibbiyot fanlari doktori. Oʻzbekistonda (OʻzSSR) yashagan. Rajab Islombekov 1925-yil 31-dekabrda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1947-yilda Toshkent tibbiyot institutini, 1950-yilda esa aspiranturani imtiyozli diplom bilan tugatgan. 1961-yilda “Endemik guatrning klinik morfologik tadqiqoti” mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

Ilmiy va tashkiliy faoliyat 
Islombekov Toshkent shahridagi Endokrinologiya  instituti asoschilaridan biri boʻlib, u yerda 18 yil – avval laboratoriya mudiri, keyin endokrinologiya kafedrasi mudiri lavozimlarida ishladi. 1967—1971-yillarda Toshkent viloyat tibbiyot instituti direktori bo'lgan.

Ilmiy faoliyat 
Islombekovning ilmiy qiziqishlari qalqonsimon bez fiziologiyasi va patologiyasi, endemik buqoq muammosi yoʻnalishida jamlangan. U SSSRda qalqonsimon bez kasalliklarini radioaktiv yod bilan tashxislash va davolash usullarini joriy etishda kashshoflardan biri hisoblanadi. Rajab Islombekov yod va boshqa mikroelementlarning endemik buqoqning multifaktorial etnologiyasida tutgan oʻrni toʻgʻrisidagi kontseptsiyani taklif qildi va asoslab berdi, uning asosida endemik buqoqning oldini olish va davolash uchun dori vositasi yaratildi. Rajab Qaplanovich Islombekov Oʻzbekistonda endemik buqoq kasalligining etiologiyasi, patogenezi va tarqalishini oʻrganish boʻyicha koʻplab ekspeditsiyalar tashkilotchisi boʻlib, ommaviy yod profilaktikasini olib borardi, buning natijasida respublikada endemik buqoq kasalligi keskin kamaydi. Rajab Qaplanovich endokrinologiyaning turli muammolariga oid 150 dan ortiq ilmiy ishlar, jumladan, 7 ta monografiya muallifi. U endokrinologlarning yuqori malakali kadrlarini tayyorlashga katta hissa qo'shdi. Uning rahbarligida 20 ta doktorlik va nomzodlik dissertatsiyalari tayyorlandi.

Mukofotlar 
Rajab Islombekovning mehnat faoliyati hukumat tomonidan yuqori baholandi. Mehnat Qizil Bayroq ordeni va ko'plab medallar bilan taqdirlangan. Islombekov Toʻraqulov Yolqin Xolmatovich bilan birgalikda “Qalqonsimon bez patologiyasining ayrim shakllarida yod va qalqonsimon gormonlar almashinuvi” ishi uchun Lenin mukofoti bilan taqdirlangan. 2004-yilda Rajab  Islombekov “Kasb – hayot” xalqaro jamoat mukofoti bilan “Katta oltin haykalcha” va “Shon-sharaf, jasorat, bunyodkorlik, mehr-muruvvat uchun” ordeni bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Kishilar
Oʻzbekiston olimlari
Toshkent tibbiyot akademiyasi bitiruvchilari
Islomobod

Islomobod — Pokistonning poytaxti, mamlakatning shimoli-sharqida, Himolay togʻlari etagida, Potvar platosidagi vodiyda, 550 m balandlikda joylashgan. Iqlim sharoiti juda qulay, iyulda eng yuqori temperatura 39°, yanvar da eng past temperatura 3°.

Islomobod maʼmuriy jihatdan markaziy hukumat tomonidan boshqariladigan federal poytaxt okrugi. Aholisi 529,2 ming kishi (1998). Transport yoʻllari tuguni. Xalqaro aeroport bor. Oziqovqat, yengil sanoat korxonalari mavjud. Hunarmandchilik rivojlangan. Islomobodni qurish toʻgʻrisidagi qaror 1959 yilda qabul qilingan. Shaharni qurish 1961 yildan, avval poytaxt boʻlib turgan Ravalpindi sh.dan 28 km narida boshlandi. Islomobod mahalliy meʼmoriy xu-susiyatlar bilan uygʻunlashtirilgan holda qoz. zamon Yevropa shaharlari uslubida qurilgan. Shaqar muntazam rejaga ega va zonalarga boʻlingan. I.da Atom energiyasi instituti, Islomshunoslik instituti, Milliy kutubxona bor.

Manbalar 

Pokiston shaharlari
Ikrom Islomov

Ikrom Islomovich Islomov (1906.7.11 - Toshkent - 1975.12.4) - fizik olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1943). Oʻzbekiston malaka oshirish institutini (1927), Moskva universitetini tugatgan (1933). U rta Osiyo universitetida kafedra mudiri (1936—37), Oʻzbekiston Davlat Universiteti rektori (1937—38), Oʻzbekiston XKS Fanlar komiteti raisi (1938—40), Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi (1941—46). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Fizika-texnika institutida  (1946—50), Geologiya institutida  (1951—57) laboratoriya mudiri. 1968 yildan Yadro fizikasi institutida  katta ilmiy xodim. Ilmiy ishlari spektral taxlil soha-siga oid. 1000 dan ortiq turli mineral va rudalarni spektroskopik taxlil qilib, geologlarning amaliy ishlariga yaqindan yordam bergan.

Manbalar

Havolalar  
 https://newspaperarchive.com/obituary-clipping-apr-16-1975-2100567/

Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari
Saidazim Islomov

Saidazim Islomov (1860-Toshkent—1955) — xalqustasi, ganch va yogʻoch oʻymakori; oilaviy ustalar sulolasi asoschisi (oʻgʻli usta Akbar Azimov, nabirasi usta Saidmalik Azimov; evarasi Shuhrat Azimov "Musavvir" ustaxonasida oʻyma bezakli badiiy buyumlar tayyorlovchi usta). I. ish faoliyatini milliy anʼanaviy uslubda binolar qurish bilan boshlagan. Binoning sinch qurilishidan boshlab, pardozlab tugallanishigacha boʻlgan ish jarayonini pux-ta egallagan. Binolarni ganch va yogʻoch oʻymakori bezaklar (sharafa, ustun, eshik va boshqalar) bilan bezagan: Navoiy teatri binosi va b. kurilishlarda va ularni bezatishda qatnashgan; ustalar (Us t a Shirin Murodov va boshqalar)ga ganch oʻymakorligida sharafalar tayyorlash uchun krliplar tayyorlagan. Muzeylar (Oʻzbekiston sanʼat muzeyi, Sankt-Peter-burgdagi Ermitaj va boshqalar)da I. tayyorlab bezagan badiiy buyumlar (ustun, tama-kidon, kursi, sandiq va boshqalar) saqlanadi.

Manbalar
Oʻtkir Islomov

Islomov Oʻtkir (1932.22.11, Toshkent - 2013) — arxeolog olim. 
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (2000), tarix fanlari doktori (1978). 

Toshkent pedagogika institutining tarix fakultetini tugatgan (1956). Arxeolog, O’zbekistonning mezolit davri tarixini tadqiq qilgan Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Arxeologiya intida ilmiy xodim, katta ilmiy xodim (1964-70). 1970-yildan shu institutning Toshkent boʻlimida arxeologiya va tosh davri boʻlimi mudiri. Ilmiy asarlari, asosan, mezolit davriga bagʻishlangan. U mezolit davrini tarixiy davr sifatida Urta Osiyoda birinchi bor ochib berdi; arxeologik manbalarga asoslangan izlanishlari bilan insoniyatning Oʻzbekiston xududida 1 mln. yil mukaddam vujudga kelganligini ilmiy ravishda isbotladi.Toshkent pedagogika institutining tarix fakultetini tugatgan (1956). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Arxeologiya institutida ilmiy xodim, katta ilmiy xodim (1964-70). 1970-yildan shu institutning Toshkent boʻlimida arxeologiya va tosh davri boʻlimi mudiri.  Zarafshon quyi oqimida qazuv ishlari bilan bir vaqtda Farg‘ona, Toshkent, Surxondaryo viloyatlaridagi mezolit davri yodgorliklarini o‘rganish bilan ham shug‘ullangan. 5.	“O‘rta Osiyo mezoliti” mavzusidagi doktorlik ishini muvaffaqiyatli himoya qildi (1977 y.). O‘zbekiston-Rossiya qo‘shma arxeologik ekspeditsiyasi rahbari bo‘lib, ushbu ekspeditsiya tomonidan Toshkent viloyatidagi Obirahmat g‘oridan bundan 50 ming yil ilgari yashagan neandertal va zamonaviy qiyofadagi tiplar oralig‘idagi inson tipining bosh chanog‘i qoldiqlarini topib o‘rganildi. Selung‘ur manzilgohining quyi qatlamlaridan topilgan bundan qariyb 1 mln yil ilgari yashagan arxantrop qoldiqlarining topilishi juda katta ilmiy yangilik sifatida e’tirof etildi. Akademik O‘.I. Islomov 160 dan ortiq ilmiy nashrlar muallifidir va ilmiy–ommabop nashrlar muallifidir. Bulardan eng asosiylari “Pervobitnaya kultura v nizovyax Zarafshana”, T., 1966, “Peshera Machay”, T., 1975,  “Obishirskaya kultura”, T., 1980, “U istokov drevney kulturы Tashkenta”, T., 1988, “Kultura kamennogo veka Sentralnoy Fergani”, T., 1995, “Paleoekologiya i sledы drevneyshego cheloveka Sentralnoy Azii”, T., 1995.	Oʻzbekiston Fanlar  akademiyasi akademik (2000), tarix fanlari doktori (1978).   Beruniy nomidagi davlat mukofoti laureati (1985 y).

Manbalar 

 Pervobitnaya kultura v nizovyax Za-rafshana, T., 1966; Peshera Machay, T., 1975; Obishirskaya kultura, T., 1980; U istokov drevney kulturi Tashkenta, T., 1988; Kultura kamennogo veka Sentralnoy Fergani, T., 1995; Paleoekologiya i sledi drevneyshego cheloveka Sentralnoy Azii, T., 1995.

Kishilar
Olimlar
Arxeologiya
Oʻzbek tarixchilari
1932-yilda tugʻilganlar
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademiklari
Hojisiddiq Islomov

Islomov Hojisiddiq (1893, hozirgi Fargʻona viloyati, Logʻon qishlogʻi — 1933, Toshkent) — ilk oʻzbek professional aktyorlaridan. Oʻzbek teatri aktyorlik sanʼatida komediya janrining rivojlanishiga samarali hissa qoʻshgan. Moskvadagi oʻzbek drama studiyasida] taxsil olgan (1924-27). 1917-24-yillarda Hamza tuzgan Fargʻona oʻlka sayyor truppasida, 1927—33-yillarda Hamza teatrida aktyor. Oʻzbek xalqanʼanaviy teat-rini zamonaviy teatr bilan bogʻlashga institutilgan, hajviy obrazlar yaratgan. Eng yaxshi rollari: domla ("Hujum"), tabib ("Halima"), domla ("Tuhmatchilar jazosi"), Pantalone ("Malikai Turandot"), Osip ("Revizor") va b. Xu-shovoz xonanda ham boʻlgan. Konsertlarda kulgili qoʻshiqlar aytgan, qiziqchilik qilgan, Mirshohid Miroqilov bilan hajviy duet yaratgan.

Manbalar
Nasiba Islomova

Nasiba Tursunboyevna Islomova (1955.16.5, Chinoz tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995). Guliston universitetini tugatgan (1994). 1972 yildan Yangiyoʻl tumanidagi 91-mak-tab oʻqituvchisi, Guliston shahridagi 1-, 3-maktab boshlangʻich sinf oʻqituvchi-si, ilmiy boʻlim mudiri, 1997 yildan 1-maktab direktori. U darslarni oʻziga xos ravishda tashkil etib, noanʼanaviy usullardan foydalanadi. Uning rahbarligi davrida maktab moddiy-tex-nika bazasi mustahkamlandi.

Manbalar 

Oʻzbekiston Respublikasining xalq oʻqituvchilari
Islomxoʻja madrasasi

Islomxoʻja madrasasi – Xivadagi meʼmoriy yodgorlik. Ichan qalʼa markazida joylashgan. Xiva xoni Asfandiyorxonning bosh vaziri va qaynotasi Islomxoʻja qurdirgan (1908—1910).

Tarixi 
Madrasa qurilishi 1908-yilda boshlangan. 1910-yilga kelib qurilish ishlari tugallandi. Islomxoʻja madrasasi 42 ta hujradan iborat bo‘lgan. Ilm dargohida 50 ta talaba tahsil olgan. 
Islomxo‘ja zamonasining mashhur kishilardan biri bo‘lib, Xiva shahrining obodonchiligi uchun jon kuydirgan. Uning sa'y harakatlari bilan Xivada kasalxona, pochta, telegraf, Qo‘sh darvoza, Nurullaboy saroyidagi Asfandiyorxonning qabulxonasi, Xorazmning ba’zi hududlariga temirdan yangi ko‘priklar qurilgan.

Meʼmorchiligi 
Madrasa (42,8*32,5)ning bosh tarzi ikki qavatli. Kiraverishda o‘ng tarafda maxsus masjid ham bino qilingan. Bosh fasadi bilan minoraga bog‘liq bo‘lgan madrasaning tashqi qiyofasi va bezaklari Xivadagi boshqa madrasalardan uncha farq qilmaydi. Peshtoqining yon qanotlariga ikki qavatli ravoqlar shaklida bezak berilgan. Burchaklariga guldastalar ishlangan. Ravoqlarning tepasi  hoshiyalar hamda sirkor koshinlar bilan  bezatilgan. Hovlisining devorlarida hech qanday bezak yo‘q. Hovli (23x20) atrofi bir qavatli kichik hujralar (jami 42 ta) bilan oʻralgan. Bosh tarzining hovliga qaragan ikkinchi qavatida ayvon bor. Madrasaning janubi-sharqidagi masjid gumbazli, mehrobi koshin va ganchkori naqsh bilan bezatilgan. Old tomonida Xivadagi eng baland minora (56,6 m) qad koʻtargan. Asosining diametri —9,5 m. Yuqoriga tomon ingichkalashib boradi. Koʻk, yashil rangli naqshlar bilan bel-bogʻlar ishlangan. Qafasasiga panjaralar oʻrnatilib, yuqorisi muqarnasli sharafa va qubba bilan yakunlangan. Minora shaharning deyarli hamma tomonidan koʻzga yaqqol tashlanib turadi. Islomxoʻja madrasasi va minorasini qurishda meʼmor Xudoybergan hoji, naqqoshlar Eshmuhammad Xudoyberdiyev, Bolta Voisov va boshqalar qatnashgan.
Peshtoqning orqa tarafida, hujralarning ustidan oddiy yog‘och ustunga ega ayvon qurilgan. Madrasaning eng katta xonasi yirik gumbazli masjiddir. Masjid Islomxoʻja madrasasining butun janubi-g‘arbiy tarafini egallagan. Masjidning ichki qiyofasi Xiva ustalari ijod maktabiga xos tarzda katta gumbazli xona tipida yopilgan. Masjidning janubiy tarafida joylashgan burchakdagi gumbaz ostida va mehrobda sirkor hamda ganchkori bezaklar ishlatib chiroyli manzara yaratilgan.  Madrasani barpo etish uchun vaqf sifatida Islom Xo‘ja o‘z mulkidan 14 ming 451 tanob yer ajratib bergan. Madrasada hozirgi vaqtda “Xorazm Amaliy san’ati” muzeyi faoliyat ko‘rsatmoqda. Unda yog'och haykallar, metall buyumlar, gilamlar, qadimiy arab yozuvlari tushirilgan toshlar, xumlar, shuningdek, kundalik buyumlar va tangalar namoyish etiladi.

Manbalar 

Xorazm meʼmoriy yodgorliklari‎
Xorazm madrasalari
Xiva