MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Shihuh

Shixux () ‎ — Birlashgan Arab Amirliklari va Ummonda yashovchi arab qabilasi. Ular oʻzlarining arab lahjalarida, Shihxi tilida gaplashadilar.

Shixuh qabilasi vakillari Arabiston yarim orolining janubi-sharqida — asosan Musandam yarim orolining alohida togʻlarida yarim koʻchmanchi turmush tarzini olib boradilar. Bu mintaqa Arabistonning eng kam oʻrganilgan va aholi kam yashaydigan burchaklaridan biridir, garchi u muhim dengiz yoʻli — Hormuz boʻgʻozi boʻylab joylashgan boʻlsa ham. XX-asrda neft konlari topilgandan va bundan keyin boshlangan chegaralar oʻrnatilishi bilan yerlarning qayta taqsimlanishidan soʻng, ilgari oʻz ustidan hech qanday hokimiyatni tan olmagan Shixuh qabilasi Ummon sultoniga bay’at qildi. Qoʻshni qabilalar Al-Qosimiy urugʻidan boʻlgan Ras al-Xayma hukmdorlarini oʻzlarining hukmdorlari deb tan olishdi. Shunday qilib, Shixuxlar yerlari yarim eksklavga aylandi, u Ummonning qolgan qismidan 70 km amirlik yerlari bilan ajralib turadi.

Shixuxlarning kelib chiqishi noaniqligicha qolmoqda. Qadimgi rivoyatlarga koʻra, shixuxlar shuxiylar (savheyanlar) — Shuah avlodlari tinglang )) Ketura shahridan Bibliyadagi paygʻambar Ibrohimning oʻgʻli. Qoʻshni arab qabilalaridan farq qiladigan madaniyati va shevasiga koʻra, ular bu yerga koʻchib kelgan yaman arablarining bosqinchiligi tufayli, pushtsiz togʻlar hududning asl aholisidan biri boʻlishi mumkin. Ular bu yerga milodiy II-asrda koʻchib kelgan degan taxminlar mavjud. Yamandan va balujlar bilan aralashgan, yoki hatto Baloch kelib chiqishiga ega. Shixuxlarning eroniy kelib chiqishi haqida ham fikrlar bildirilgan. Shixuxlarning bir qismi qumzoriylar eroniy tilida kumzoriy tilida soʻzlashadi. Arab tilining shixux shevasiga fors tili taʼsirida boʻlgan.

Shixular Musandam yarim orolida yashovchi uch qabila ichida eng kattasi hisoblanadi. Aksariyat ummonliklardan farqli oʻlaroq, ular ibodiylar boʻlib, ular sunniy islomga amal qilishadi. Shixuxlar ikkita katta urugʻga boʻlingan — Bani Hadiyah ) va Bani Shatair). Yomgʻirli qishda shixuxlar togʻlarda yashaydi, yozda esa qirgʻoqqa yaqin qishloqlarga tushib, bogʻdorchilik va mayda savdo bilan shugʻullanadilar. Ular, shuningdek, echki boqishadi va toʻgʻonlangan vaqtinchalik oqimlar (vodiylar) yaqinida kichik dalalarni yetishtirishadilar. Ular tosh kulbalarda yashaydilar.

Diplomat va tadqiqotchi Bertram Thomas (1892-1950) Britaniya imperiyasining mintaqadagi manfaatlarini koʻzlagan va 1930-yillarning boshida Shixuhlarga qarshi kampaniyani boshqargan, oʻzining "The Musandam Peninsula and Its People the Shihuh" nomli asarida ularni tasvirlab bergan. „Ummonning eng ibtidoiy qabilasi“ sifatida nafrat bilan, ular bilan „doʻstona munosabatlarni rivojlantirish juda qiyin“. Bu ingliz interventsiyasiga qarshilik koʻrsatgan qabilalar va xalqlarga nisbatan oʻsha davrning imperator ritorikasi ruhiga toʻliq mos edi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 Arab qabilalari
Shoromba

Shoromba — Indigirkaning yuqori oqimida yashagan tayga yukagirlarining qabila guruhi. Yasak kitoblariga koʻra, u 12 avloddan iborat boʻlgan: Porochi, Pelev, Nozegi, Naduni, Poroya, Kondil, Lukocha, Yatanga, Lukta, Mindovka, Kokori, Nelita. Etnonimda Yukagir soʻzini taxmin qilish mumkin — shoromo „odam“. Ular XVIII-asrning birinchi yarmida ruslar va lamutlar bilan harbiy toʻqnashuvlar, shuningdek chechak epidemiyasi natijasida vafot etdilar.

Kelib chiqishi va nomlanishi 
Shormba etnonimi yukagir tilidagi shoromo soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, odam, shaxs maʼnosini bildiradi. Rus sharqshunosi Aleksandr Nemirovskiyning xulosalariga koʻra, yukagir tilining shimoliy, tundra variantida sh tovushi yoʻq, shuning uchun shoromba janubiy yukagir jamoalariga mansub boʻlishi kerak.

Ilk eslatmalar 
Shoromba birinchi marta rus manbalarida VXII-asrda Indigirkaning oʻrta va yuqori oqimiga nisbatan tilga olingan. Ehtimol, Shoromba janubiy viloyatlardan Tungus (Evenks) hujumi ostida bu yerga chekingan. Sovet etnografi Boris Dolgixning maʼlumotlariga koʻra, Shoromba Indigirka vodiysida Moma qirgʻogʻidan Selennyax qirgʻogʻigacha, Momaning oʻrta va quyi oqimida, Ojogina daryosi havzasining, yuqori qismida yashagan. Buor-Yuryax va Badyarixa daryolarining oqimi.

Ruslar va Lamutlar bilan harbiy toʻqnashuvlar 
Shorombaning ruslar bilan birinchi aloqasi 1639-yilda, Ivan Postnik 30 nafar harbiy xizmatchi bilan togʻlarni kesib oʻtib, Yuqori Yana tomondan Indigirkaga — Shorombalar joylashadigan joylarga borganida boshlangan. Shoromba yangintslar (yuqogirlar) bilan yaqin ittifoq tuzgan. 1642-yilda Shoromba Uyandin kabinasiga hujum qiladi, lekin orqaga chekinadi. 1640-1650-yillar davomida. XVII-asrda Shorombalar asta-sekin ruslar tomonidan boʻysundirilib, yasak toʻlay boshlagan. 1656-yildagi yasak kitoblariga koʻra, ularda 90 ta haqiqiy yasak toʻlovchi bor, bu esa Nemirovskiyning oʻsha paytda shorombalar soni 360 kishiga yaqin boʻlgan degan xulosaga kelishiga imkon beradi. Xuddi shu davrda 12 ta Shoromba avlodi mavjud. 1656-yilga kelib barcha Shoromba urugʻlari boʻysundirilib, ruslarning irmoqlariga aylandi.

Qirilib ketishi 
Mulkdan maxrum qilish Shorombning moddiy ahvolini yomonlashtirdi. Bundan tashqari, 1657, 1667 va 1693-yillarda ular chechak epidemiyasiga duchor boʻldilar, ularning soni sezilarli darajada (yarim barobar kamayishi taxmin qilinmoqda). Dolgix 1691-yilda, oxirgi yirik epidemiya arafasida, taxminan 200 Shorombani hisoblaydi. XVIII-asr boshidagi hisob-kitoblarga koʻra, 160 ta Shoromba, 1723-yilda 120 ta boʻlgan. XVIII-asr oʻrtalarida shoromba butunlay yoʻq boʻlib ketadi. Odamlarning gʻoyib boʻlishining yakuniy sabablari hali aniq belgilanmagan.

Adabiyotlar 
 
 Н. В. Плужников, В. И. Шадрин. Юкагиры // Народы Северо-Востока Сибири / ред. Е. П. Батьянова, В. А. Тураев. ИЭА РАН. М.: Наука, 2010.
 Туголуков В. А. Кто вы, юкагиры? М.: Наука, 1979
 Юкагиры. Историко-этнографический очерк / З. В. Гоголев, И. С. Гурвич и др.; ред. А. П. Окладников. Новосибирск: Наука, 1975

Manbalar 

Yukagirlar
Sona cholg‘u asbobi

Sona (xit. savdo. qín), shuningdek laba (xit. masalan. qí) yoki chet el fleytasi (xit. masalan. míí) — Xitoyning qamishdan yasalgan musiqa asbobi. Sonaning eng yaqin turdoshi — Yevropa shalmeyi. U baland va tetiklantiruvchi ohangga ega. Sona Xitoyning shimolida, ayniqsa Shandong va Xenan provinsiyalarida mashhur boʻlib, u yerda uzoq vaqtdan beri bayram kunlari va armiyada ishlatilgan. Sona hozir ham toʻy tantanalari va dafn marosimlarida qoʻllaniladi. Xitoydan tashqarida bu cholgʻu asbobini xitoylik muhojirlar Kubaga olib kelingan va bu yerda ayniqsa mashhurdir.

Tarixi 
Katta ehtimol bilan, sona surnayning Oʻrta Osiyo namunasidan kelib chiqqan.. Min sulolasigacha boʻlgan davr Xitoy adabiyotida sona haqida hech qanday maʼlumot saqlanib qolmagan. Ammo oʻsha vaqtga kelib sona shimoliy Xitoyda keng tarqalgan edi.

Havolalar 

 Sonyaga bagʻishlangan Xitoy sayti

Manbalar
Bedreddin Mahmud Bey

Bedreddin Mahmud Bey () — Karamanoğulları bekligining asoschisi Kerimüddin Karaman Beyning oʻgli boʻlib, beklikni 1300-1312-yillarda boshqargan.

Tarix 
Mahmud Beyning tugʻilgan sanasi nomaʼlum. Ehtimol, 1293-yilda u muhim port hisoblangan Alaya shahriga qarshi yurishda akasi bilan birga qatnashgan. 1277-yilda u mamluk sultoni Beybarsning hokimiyatini tan olib, Ich-il hududini iqto sifatida oldi. Katta ehtimol bilan mamluklar Mahmud Beyni Hulokuiylar davlati bilan boʻlgan jangdagi gʻalabasi tufayli ushbu hududlar unga iqto sifatida berilgan. 1288-yilda karamanlilar moʻgʻullar bilan boʻlgan jangda magʻlubiyatga uchragach, Koʻniya sultonligi sultoni Masud II hokimiyatini tan oldi. 1293-yilda u Kipr qiroli Genrix II bosib olishga tayyorgarlik koʻrayotgan Alaya shahriga yurishda qatnashgan (boshqa manbalarga koʻra, ushbu harbiy hujumga boshchilik qilgan). Hujum muvafaqqiyatli amalga oshirilib, Alaya Karamanoğulları bekligiga qoʻshib olindi. Bu yerda ham kichik yarim mustamlaka beklik tuzilib, Mahmud akasi Güneri Bey homiyligi ostida shaharni boshqargan.

Bedreddin Mahmud Bey akasi Güneri Beyning 1300-yilda vafotidan soʻng, beklik taxtiga oʻtirdi. U moʻgʻullar va Koʻniya sultonligiga qarshi kurashni davom ettirdi. Taxt uchun kurashayotgan shahzodalarga oʻz dastagini berdi. 1308-yilda u sulton Maʼsud III ning oʻlimidan va Koʻniya sultonligining tugatilganligidan foydalanib, Koʻniyani egallashga harakat qiladi, lekin moʻgʻul noʻyoni bilan boʻlgan jangda magʻlubiyatga uchradi.

U 1312-yilda vafot etgan boʻlib, Balkusanga dafn etilgan. Undan soʻng, taxtga oʻgʻli Hacı Sûfi Burhâneddin Musa Bey chiqdi.

Manbalar 

Karamanoğulları bekligi
1312-yilda vafot etganlar
Shuetas

Shuetas (; ispancha talaffuzi — chuetas, „choʻchqa yeyuvchilar“) — Marranos va ularning Mallorka orolidagi avlodlari. Ular Palma shahrining alohida kvartalida alohida guruh boʻlib yashashganlar.

Etimologiya 
Ushbu taxallusning kelib chiqishining bir nechta manbalari mavjud. Ulardan biriga koʻra, shuetas „choʻchqa yeyuvchilar“ degan maʼnoni anglatadi va katalon tilining balear lahjasida „shuya“ (chuya) — "choʻchqa goʻshti" soʻzidan kelib chiqqan. Boshqa manbaga koʻra esa, bu soʻz „shuita“ yoki „shueta“ — " yahudiy " dan bir xil dialektda keladi.

Ruscha transkripsiyada shuetas, chuetas, huetas, chuetas va boshqalarning manbalari mavjud.

Tarixi 
Shuetas birinchi marta 1391-yil Ispaniyadagi pogromdan keyin (" Sevilya qirgʻini ") Mayorkada paydo boʻlgan. 1395-yilda Iqtisodiy hayotni jonlantirish va yahudiy jamiyatini jonlantirishni istagan qirol Xuan I ning taklifiga binoan Palmaning asosiy shahri Mallorkada 150 yahudiy oilasi Portugaliyadan koʻchirildi. Kelgan yahudiylar va majburan suvga choʻmganlar oʻrtasidagi aloqani oldini olish uchun Ferdinand I Palma yahudiylariga gettodan tashqarida yashashni va nasroniylar bilan muloqot qilishni taqiqladi. 1435-yilda Palma, pogromdan soʻng, Mayorkadagi yahudiy jamoasi nihoyat tugatildi.

Shuetalar alohida getto kvartallarida yashagan. Rasmiy ravishda katolik boʻlishlariga qaramay, ularga davlat xizmatiga kirishga ruxsat berilmagan.

Shuetas va inkvizitsiya 
XIV-asr oxiridan u yoki bu tarzda iudaizmni yashirincha kuzatgan shuetalar. papa sudi tomonidan taʼqib qilingan va 1488-yildan — Inkvizitsiyaga duch kelgan.

1685-yilda bir guruh Shuetas ingliz kemasida Mallorka orolidan Livornoga qochishga harakat qildi. Qochqinlar ushlanib, inkvizitsiyaga topshirildi; Ulardan 21 nafari 1688-Palma shahridagi katta avtodafeda yilda yoqib yuborilgan.

Hammasi boʻlib, 1771-yilgacha mahalliy inkvizitsiya sudidan 1054 ta shuetalar oʻtgan, ulardan 594 tasi yoqib yuborilgan. Shuetalar 1782-yilgacha qattiq taʼqiblarga uchragan, maʼmurlar ularga butun orol boʻylab cheklovlarsiz joylashishlariga ruxsat bergan va jazo azobi ostida „Shuetas“ laqabini ishlatishni taqiqlagan.

Keyinchalik, shuetaslarning koʻpchiligi assimilyatsiya qilishdi va baʼzilari Mallorkani tark etishdi, xususan, Puerto-Rikoga koʻchib oʻtishgan.

Bugungi Shuetas 
Mallorkada taxminan 18 000 kishi Shutas familiyasiga ega, ularning aksariyati assimilyatsiya qilingan.

1971-yildan buyon orolda yahudiylar jamoasi faoliyat yuritadi.

Yana qarang 
 Kripto-iudaizm

Manbalar 

 Ispaniyada yahudiylik
 yahudiy etnoslari
 Mallorca
 Ispaniya yahudiylarining tarixi
Okin buryatlari

Okin buryatlari (bur.Axin Buryaaduud) — buryat etnik guruhi tarkibiga kiruvchi hududiy guruh.

Ular Sharqiy Sayanning janubi-sharqiy qismida, Buryatiyaning Okin tumanida yashaydilar. Ular Oka va uning irmoqlarining yuqori oqimidagi vodiylarda, Sensa , Tissa , Dibi , Xoyto-Oka va boshqalarda joylarda yashaydilar.

Qabila tarkibi 
Okin buryatlari tarkibiga boʻldoy, shurthu, shuranxon, mootongo, teret, dalancha, shooshxoy, noyod, doloonguud, dongod, xoyxo (hoigo, hoiho), horshod (horchid), sagan, bulga, murten, shonorg, maxarog, ulaaba, soyot, irkit, haasut, onxot kabi mayda qabilalar kiradi.. Okin tertelari quyidagi urugʻlarni oʻz ichiga oladi: dalansha, doloonguud, noyod, shooshxoy, dongoyd (dongod).

Okin buryatlarining asosini yirik xongodor qabilasining qismi boʻlmagan tunkin-zakamenskiy qabilalarining boʻlaklari tashkil qiladi. Boʻldoy, shurthu, shuranxon, mootongo xongodor urugʻlari — okin buryatlari orasidagi etnik jamoa hisoblanadi..

19-asrda ikki tilli boʻlgan va buryat tili bilan bir qatorda turkiy sayan shevalarini ishlatgan qabilalar — soyotlar, irkitlar, xaasutlar va onxotlar bir-biridan ajralib turadi. 2002-yilgi aholini roʻyxatga olishda soyotlar birinchi marta alohida etnik guruh sifatida aniqlangan. 2006-yilda Rossiya Federatsiyasi hukumatining buyrugʻi bilan ular Rossiyaning tub aholisi roʻyxatiga kiritilgan.

Yana qarang 

 Buryat etnik guruhlari 
 Qabilalari va urugʻlari
 Soyotlar

Manbalar

Adabiyotlar 

 Nimaev D. D., Nanzatov B. Z. 17—19-asrlarda buryatlarning urugʻ-qabila va etnohududiy guruhlari. // Buryatlar. M., Nauka, 2004. — S. 54.
 Dugarov D.S. Turk-moʻgʻul xalqlarining ayollar kostyumi bezakidagi oqqush // SE. 1983. No 5 — S. 90-100.
 Pavlinskaya L.R. Moviy togʻlarning koʻchmanchilari. — SPB., 2002. — S. 35-40.

 Baldaev S.P. Buryatlarning genealogik anʼanalari va afsonalari. 1-qism. Bulagatlar va ekhiritlar. — Ulan-Ude, 1970. — 362 p.
 Tsydendambaev T. B. Buryat tarixiy yilnomalari va nasabnomalari buryatlar tarixiga oid manbalar sifatida. — Ulan-Ude: Rep. tip., 2001. — 255 b.
 Nanzatov B. Z. XIX asrda buryatlarning qabilaviy tarkibi // Sibir xalqlari va madaniyatlari. Oʻzaro taʼsir shakllanish va modernizatsiya omili sifatida: Maqolalar toʻplami. — Irkutsk, 2003. — S. 15-27.
 Nanzatov B. Z. Gʻarbiy buryatlarning etnogenezi (VI-XIX asrlar). — Irkutsk, 2005. — 160 p.
Ende (xalq)

Ende ― Indoneziyadagi Bima-Sumban xalqi boʻlib, asosan markaziy Flores orolining sharqida yashaydi. 2000-yildagi hisob-kitoblarga koʻra, ularning umumiy soni 850 ming nafar aholini tashkil qiladi. Ngada, Lio va Sikka xalqlariga yaqin. Muloqot tili Ende tili boʻlib, u ikki dialektga ega. Xalq vakillarining aksariyati nasroniylikni tan olishadi, ammo baʼzi aholi anʼanaviy eʼtiqodlarga amal qiladi.

Ende — Floresning tub aholisi. Oʻrta asrlarda, baʼzi olimlarning fikriga koʻra, ular Majapahit imperiyasi taʼsirida boʻlgan.

Asosiy kasbi va hayot tarzi 
Endrning asosiy mashgʻuloti dehqonchilikdir, xususan, makkajoʻxori, yams, sholi shu tarzda yetishtiriladi. Baʼzi joylarda sunʼiy sugʻorish qoʻllaniladi. Qishloq xoʻjaligida ishlatiladigan asosiy asboblar ketmon, qazish tayoqchasi va pichoq kesgichdir. Chorvachilik sohasida buyvollar, parrandalar, otlar va choʻchqalar boqishadi, qirgʻoq yaqinida baliqchilik ham rivojlangan. Bundan tashqari, ende toʻquv va otkhodnichestvo bilan shugʻullanadi. Oʻsimlik taomlari asosan isteʼmol qilinadi, lekin bayramlarda goʻsht ham isteʼmol qilinadi. Ende kiyimlari — koʻylak yoki koʻylay bilan birga kain.

Turar joy 
Ende aholi punktlari qancha vaqt oldin paydo boʻlganiga qarab, ular chuqurliklarda va togʻ yonbagʻirlarida (eski qishloqlar) yoki qirgʻoq vodiylarida joylashgan. Ende qishloq jamoasiga ega. Koʻpincha endega yaqin joylashgan anʼanaviy aholi punktlari markazda ibodatxonalar va megalit ziyoratgohlari joylashgan. Yerga tushadigan baland tomli uzun qoziqli uy anʼanaviy Ende uyidir.

Nikoh 
Ende oilalar kichik, koʻpxotinlilik taqiqlangan. Agar ota-onadan kamida bittasi shunday boʻlsa, bola xalq vakili hisoblanadi. Kelinning narxi toʻlangandan soʻng, nikoh virilokal boʻladi. Ende qarindoshlar oʻrtasidagi nikohga ijobiy munosabatda boʻlishadi.

Ende oʻz ajdodlarini hurmat qiladilar, uni kultga aylantiradilar. Dehqonchilik kulti ham mavjud.

Adabiyotlar 
 Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков.: Большая Российская Энциклопедия, 1999.

Manbalar 

 Indoneziya Xalqlari
Avstriya xalqlari
Eushtinlar

Eushtinlar (Eushta tatarlari, Eushtintsy, Gaustintsy, Yaushtintsy; oʻz nomi — ) — Sibir tatarlarining etnografik guruhi, Tomsk viloyatining tub aholisi vakillari. Eushta aholisi soni 300-400 kishi. Eushta xalqi asosan Tomsk shahri yaqinidagi Tom daryosining quyi oqimida yashaydilar. Xalqlar turar-joyining tarixiy va madaniy markazi Eushta qishlogʻidir.

Eushtinlar, chatlar va qalmoqlar turkiyzabon xalqlar guruhiga kiradi va birgalikda Sibir tatarlarining sharqiy etnoterritorial guruhini tashkil qiladi. Eushta aholisi, ayniqsa, chatlarga yaqin.

Eushtiylar turkiy oilaga mansub sibir-tatar tilining tomsk lahjasining Eushta-Chat shevasida gaplashadi.

Tarixi 
Koʻpchilik tadqiqotchilarning fikriga koʻra, „Eushtinlar Gʻarbiy Sibirning aborigen Samoyed aholisi boʻlib, ular koʻchmanchi turklarning kuchli taʼsirini boshdan kechirgan va keyinchalik turklashgan“.

Eushta xalqi tarkibida turkiy qatlamlarning kelib chiqishi koʻp bosqichli. Birinchidan, qadimgi turklar bu yerga Oltoy yoʻnalishidan kirib kelgan. Eushta xalqining shakllanishida qirgʻiz va teles qabilalari maʼlum oʻrin egallagan. 9—10-asrlarda bu yerda kimaklar rivojlangan, ularning oʻrtasidan Sibir tatarlari etnogeneziga kuchli taʼsir koʻrsatgan qipchoq qabilalari chiqqan. Bundan tashqari, tadqiqotchilar Eushta xalqiga Oʻrta Osiyodan kelgan odamlarni kiritishni taxmin qilmoqdalar. Ruslar oʻz yerlariga kelgan paytda Eushta aholisining soni taxminan 800 kishini tashkil etadi.

1599-yilda Eushta yeriga tashrif buyurgan Vasiliy Tyrkovning maslahati bilan ularning rahbari knyaz Toyan Ermashetev (Yermametev) 1603-yil yozida Moskvaga sar Boris Godunovga ariza va sovgʻalar bilan joʻnadi. 1604-yil 20-yanvarda u Moskvaga keladi va podshohga oʻz qabilasini Rossiya qirolligi hukmronligi ostiga qabul qilish va Eushta yerida shahar qurishni soʻrab ariza beradi — u „aytish va hukmronlik qilish“ uchun shoh oliy qoʻli hukmron ". Eushtinlar Rossiya fuqaroligiga qabul qilindi va bir vaqtning oʻzida yasakdan ozod qilindi, ularning yerlarida Tomsk (Tomsk qamoqxonasi) qurilgan.

Manbalar 

 Sibir tatarlari
Sibir xonligi
 G'arbiy Sibir
 Tomsk viloyati aholisi
Ispaniyadagi ukrainlar

Ispaniyadagi ukrainlar (, ) ― Ispaniyadagi milliy hamjamiyat boʻlib, soni boʻyicha barcha muhojirlar guruhlari orasida oʻn ikkinchi, Sharqiy Yevropa xalqlari orasida uchinchi oʻrinda turadi.

Birinchi muhojirlar 
Ispaniyaga birinchi ukrainalik muhojirlar Ikkinchi jahon urushi tugaganidan keyin koʻchib bordi. Ular asosan siyosiy muhojirlar edi. Qisqa vaqt ichida ular butunlay assimilyatsiyalashdi.

Zamonaviy immigratsiya tarixi 
Ukrainaliklarning keng koʻlamli immigratsiyasi XX-asrning 90-yillarida boshlangan. Aksariyat ukrainaliklar sayyohlik vizasi bilan kelgan va mamlakatda noqonuniy qolgan. Muhojirlarning taxminan 70% Gʻarbiy Ukrainadan kelgan. Bir necha yil ichida mamlakatda ukrainaliklar soni keskin oshdi va Ispaniya hukumati 2000-yilda legalizatsiya kampaniyasini boshladi. 80-100 ming ukrainaliklar rasmiy maqomga ega boʻlishi rejalashtirilgan edi, ammo 2000-yilda legalizatsiya uchun 224 ming ariza topshirildi va 2001-yilga kelib 339 mingga chiqdi, shundan 158 ming ariza koʻrib chiqish uchun qabul qilindi.

2009-yilgi maʼlumotlarga koʻra, Ispaniyada 48 000 asli ukrainalik rasmiy muhojirlar va 150 000 ga yaqin noqonuniy muhojirlar yashagan. 2010-yil maʼlumotlariga koʻra, qonuniy ukrainalik muhojirlar soni 83 ming kishiga yetgan. Ukrainaliklar eng koʻp yirik shaharlar — Madrid (20319 kishi), Malaga (8069 kishi), Alikante (6514 kishi), Barselona (6345 kishi), Valensiya (6166 kishi) va Mursiyada (5761 kishi) yashaydi. Qolganlari butun mamlakat boʻylab teng ravishda tarqalgan — shaharlar, shahar tipidagi aholi punktlari va qishloqlarda istiqomat qiladi.

Manbalar 

Ukrainlar
Ukraina
 Ispaniya Xalqlari
Ukrain diasporasi
Meksikadagi ukrainlar

Meksikadagi ukrainlar () ― etnik jamoalardan biri, aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra soni 1005 nafar, ammo bu raqam rasmiy maʼlumotlardan sezilarli darajada oshishi mumkin. Ularning aksariyati Avstriya-Vengriya dan kelgan va shartnoma asosida shu mamlakatda qolayotgan ukrainalik siyosiy muhojirlarning avlodlaridir.

Eng yirik jamoat tashkiloti Meksika ukrainlari assotsiatsiyasi „Slavutich“ boʻlib, uni Xotyaintseva Natalya Vasilevna boshqaradi, Mexiko va Monterey milliy universitetlarida ukrain tili boʻlimlari ishlab turibdi, ukrain raqs ansambli va bitta gazeta mavjud.

Diasporaning tarixi va bugungi kuni 
Meksikadagi birinchi ukrainaliklar Avstriya-Vengriya imperiyasidan kelgan muhojirlar boʻlib, ular Kampeche shahriga joylashdilar. Qishloqda yashovchi muhojirlarining aksariyati Markaziy va Shimoliy Meksikada hamda Yukatan yarim orolida qishloq xoʻjaligida band. Ukrainaliklar Mexiko, Puebla, Kuernavaka, Toluka, Monterrey, Kampeche, Verakrus va Akapulko shaharlarida ham yashaydilar.

Muhojirlarning eski toʻlqinida kelgan ukrainaliklarning katta qismi olimlar, oʻqituvchilar, musiqachilar, sirk ijrochilari va rassomlardir. Ular, asosan, Meksikada shartnoma asosida ishlaydi.

Zamonaviy davrda oʻzgaruvchan emigratsiya tendensiyalari tufayli, yangi kelgan ukrainaliklarning aksariyati IT texnologiyalari boʻyicha mutaxassislardir. Shuningdek, boshqa mamlakatlardan ukrainaliklar — yirik xalqaro kompaniyalarning xodimlari Meksikaga koʻchiriladi. Oila aʼzolaridan biri meksikalik boʻlgan koʻplab aralash oilalar mavjud. IT va muhandislikdan tashqari, koʻplab ukrainaliklar turizm va restoran biznesida ishlaydi.

Ukraina tashkilotlari 
Meksikadagi ukrainaliklarning ijtimoiy hayoti diasporaning nisbatan kichikligi tufayli unchalik faol emas.

Eng yirik jamoat tashkiloti Meksika ukrainlarining "Slavutich" uyushmasi boʻlib, uni Xotyaintseva Natalya Vasilevna boshqaradi. Mexiko va Monterey Milliy universitetida ukrain tili kafedralari, ukrain raqs ansambli, ukrain tilidagi gazeta va Mexiko shahrida ukrain restorani mavjud. 2014-yilda, Qrim inqirozi paytida Meksika tomonlarni muloqotga va tinch yoʻl bilan hal qilishga chaqirdi. Meksika hukumati BMT va xalqaro hamjamiyatning „Ukrainaning birligi va hududiy yaxlitligini hurmat qilish“ talablarini qoʻllab-quvvatlaydi.

Adabiyotlar 

 
 Ukraїnska mova v Latinskіy Ameritsі. // Ukraїnska mova: Yensiklopedіya/ Redkol.: Rusanіvskiy V. M., Taranenko O. O. (spіvgolova), M. P. Zyablkj ta іn. — 2-ge vid., vipr. і dop. — K.: Vid-vo „Ukr. ensikl.“ іm. M. P. Bajana, 2004. — 824 s: іl. І8VN 966-7492-19-2 st. 728—729
 Kabuzan V. M. Ukrainsi v mire: dinamika chislennosti i rasseleniya. 20-e godi XVIII veka — 1989-god: formirovanie etnicheskix i politicheskix granits ukrainskogo etnosa. Institut rossiyskoy istorii RAN. — Moskva: Nauka, 2006. — 658 s. ISBN 5-02-033991-1
 Ukraїnsі u svіtі: dovіdnik / avt.-uporyad. V. M. Voronіn, S. A. Drozdovska. — K. : Ukraїnskiy Tsentr duxovnoї kulturi, 2005. — 143 s. — ISBN 966-8039-52-7

Manbalar 

Meksika
Ukrainlar
Meksika Xalqlari
Ukrain diasporasi