Raja Chari

Raja Jon Vurputoor Chari (1977-yil 24-iyunda tugʻilgan) — amerikalik sinovchi uchuvchi va NASA astronavti. U Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-havo kuchlari akademiyasi, Massachusets texnologiya instituti va AQSh dengiz kuchlarini sinovdan oʻtkazuvchi uchuvchilar maktabi bitiruvchisi boʻlib, 2000 soatdan ortiq parvozga ega. U Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy havo kuchlarining polkovnigi.

Erta hayot va taʼlim 
Chari Viskonsin shtatining Milwaukee shahrida hindistonlik Peggi Egbert va Sreenivas V.Chari oilasida tugʻilgan. U Ayova shtatidagi Sidar-Folls shahrida oʻsgan va Kolumbus oʻrta maktabida oʻqigan va 1995-yilda tugatgan. U Kolorado shtatining Kolorado-Springs shahridagi Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-havo kuchlari akademiyasida oʻqigan va 1999-yilda astronavtika muhandisligi va muhandislik fanlari boʻyicha bakalavr, matematika boʻyicha ikkinchi darajali diplom bilan tamomlagan. Oʻqishni tamomlagandan soʻng Chari Draper stipendiyasi boʻyicha Kembrijdagi Massachusets texnologiya institutiga oʻqishga kirdi va 2001-yilda aviatsiya va astronavtika muhandisligi boʻyicha magistrlik darajasini oldi.

Harbiy havo kuchlari karyerasi 
Aspiranturada oʻqishni tugatgandan soʻng, Chari Oklaxoma shtatidagi Vance havo kuchlari bazasida bakalavriat uchuvchilar tayyorlash kursida qatnashdi. U Shimoliy Karolina shtatidagi Seymur Jonson havo kuchlari bazasida F-15E Strike Eagle mashgʻulotlarida qatnashdi va keyinchalik Iroq urushini qoʻllab-quvvatlash uchun Elmendorf AFB, Alyaska va RAF Lakenheath, Angliyada joylashtirildi. 2007-yilda Chari Merilend shtatidagi Patuxent daryosidagi AQSh dengiz sinov maktabiga havo kuchlari almashinuvi xodimi sifatida qoʻshildi va Floridadagi Eglin AFBda sinov uchuvchisi boʻlib xizmat qildi, u yerda APG-63 va APG- uchun loyiha uchuvchisi boʻlib xizmat qildi. Chari, shuningdek, Kanzas shtatining Fort-Livenvort shahridagi AQSh armiyasi qoʻmondonligi va Bosh shtab kollejida tahsil olgan va CENTCOMda vaqtni sezgir nishonga olish boʻyicha ofitser boʻlib xizmat qilgan. 2017-yil iyun oyida u kosmonavt sifatida tanlanganida, Chari Kaliforniyadagi Edvards AFB da 461-chi parvoz sinov otryadining qoʻmondoni boʻlib xizmat qilgan.

NASA karyerasi 
2017-yil iyun oyida Chari NASAning 22-kosmonavtlar guruhiga tanlandi va avgust oyida astronavt sifatida ikki yillik oʻquv kursini boshlash topshirildi.

2020-yil dekabr oyida Chari Artemida jamoasining bir qismi sifatida „Kelgusi oyning missiyalariga yoʻl ochishga yordam berish, shu jumladan birinchi ayol va keyingi erkakni 2024-yilda oyda yurish uchun yuborish“ uchun tanlangan. Oʻsha oyda u oʻzi boshqargan SpaceX Crew-3 kosmik missiyasi uchun 22-guruhdan tanlangan birinchi astronavt boʻldi. Chari 1973-yilda Skylab 4 missiyasiga qoʻmondonlik qilgan Jerald Karrdan keyin NASAning birinchi kosmik parvozga qoʻmondonlik qilgan yangi xodimidir.

2022-yil 23-martda Chari va ESA astronavti Mattias Maurer EVAni amalga oshirish uchun ISSda Quest Joint Airlock-dan ketishdi. Biroq, Maurerning dubulgʻa kamerasi boʻsh edi va bu faoliyat boshlanishini bir soatga kechiktirdi. Chari oxir-oqibat uni sim bilan himoya qildi va kosmik yurish muvaffaqiyatli yakunlandi.

Shaxsiy hayot 
Chari Sidar sharsharasida yashovchi Xolli Shaffter Chari bilan turmush qurgan va er-xotinning uch farzandi bor.

Mukofot va unvonlar 
Harbiy havo kuchlarida ishlagan davrida Chari „Mudofaa xizmatlari uchun“, „Buyuk xizmatlari uchun“, „Havodagi muvaffaqiyati uchun“, „Havo kuchlari uchun shon-sharaf“ medali, Harbiy havo kuchlaridagi yutuqlari uchun medali, Iroq kampaniyasi medali, Koreya Mudofaa xizmati medali va Yadro qurolini tarqatmaslik shartnomasi, Operatsion xizmatlari medallari bilan taqdirlangan. Chari burgut skauti va AQSh Harbiy-havo kuchlari akademiyasining taniqli bitiruvchisi va uchuvchilar tayyorlash bakalavri edi.

Manbalar 

11. Srivastava, Namrata (2021-yil 30-may). „ NASAning kosmik missiyasi qoʻmondoni Telangana ildizlariga ega“. Bugun Telangana. 2022-yil 15-yanvarda olindi.
Amerikalik fazogirlar
Yashayotgan insonlar
1977-yilda tugʻilganlar