MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Mavlono Yaqiniy

Mavlono Yaqiniy — (XVI asr) — alloma va avliyo.
Hazrat Mavlono Yaqiniy Xoja Mironshoh Jo‘yboriyning o‘g‘illari hisoblanadi. Bu zoti sharif darveshlikda umrlarini o‘tkazgan, „Yaqiniy“ taxallusi bilan gʻazallar bitgan. „Muzakkiri ahbob“da yozilishicha, „mashhur salosili arbaʼ“ (to‘rt silsila)ni nazm libosiga burkab, ushbu qitani ham unda imlo qilgan. Qitʼa: Baʼd az on chor mazhabi barhaq, Ki boshad dar shariati g‘arro. Hast dar jahon chor tariq, Behtarini tariqi rahi Xudo. Naqshbandiyu Jahriyavu Zayniy, Hast chorum tariqati Kubro. Mazmuni: shariatdagi to‘rtta barhaq bo‘lgan mazhabdan so‘ng yana to‘rtta to‘g‘ri tariqat bor. Bular: naqshbandiya, jahriya, zayniya va kubraviya hisoblanadi. Mavlono Yaqiniyning ushbu ruboiylari ham ajib voqe bo‘lgandir: Az bodi sabo bo‘yi tu meyobad dil, Dar gud asari ro‘yi tu meyobad dil. Bui ki na hadi mushku anbar boshad, Az xoki sari ko‘yi tu meyobad dil. Mazmuni: Tonggi sabodan sening hidingi ko‘ngul topar, gulda sening yuzingni ko‘ngul ko‘rar. Shunday hidga tenglashmoqqa na mushku anbar hadi siqqay, uni faqat ko‘chang tuprog‘idan topar dil. Hazrat Mavlono Yaqiniy XVI asrda yashab faoliyat ko‘rsatgan edi. Yuqorida nomlari zikr etilgan to‘rtta tariqatdan ham bahramand bo‘lgan edilar. Mavlono Yaqiniyning ushbu ruboiylari ham ajib voqe bo‘lgandir: Az bodi sabo bo‘yi tu meyobad dil, Dar gud asari ro‘yi tu meyobad dil. Bui ki na hadi mushku anbar boshad, Az xoki sari ko‘yi tu meyobad dil. Mazmuni: Tonggi sabodan sening hidingi ko‘ngul topar, gulda sening yuzingni ko‘ngul ko‘rar. Shunday hidga tenglashmoqqa na mushku anbar hadi siqqay, uni faqat ko‘chang tuprog‘idan topar dil. Hazrat Mavlono Yaqiniy XVI asrda yashab faoliyat ko‘rsatgan edilar. Yuqorida nomlari zikr etilgan To‘rtta tariqatdan ham bahramand bo‘lgan edilar. U toʻgʻrisida maʼlumotlar aniq saqlanmagan. U oʻz zamonasining mashhur allomalaridan biri boʻlgan.

Manbalar 

Muhaddislar
Faylasuflar
Avliyolar
Bigali (Eceabat)

Bigali — Turkiyaning Chanoqqalʼa viloyatining Eceabat tumaniga qarashli qishloq.

Manbalar 

Eceabat tumani aholi punktlari
Elías Aguilar

Elías Fernando Aguilar Vargas (; 1991-yil 7-noyabrda tugʻilgan) — Kosta-Rikalik futbolchi, „Jeju United“ futbol klubi yarim himoyachisi, „Incheon United“ futbol klubi ijara asosida oʻynamoqda va Kosta-Rika terma jamoasida yarim himoyachi vazifasini bajarib kelmoqda.

Klublardagi faoliyati 
Aguilar Vargas oʻz shahrining „Herediano“ futbol klubi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2011-yil 1-sentyabrda „Belén“ futbol klubiga qarshi oʻyinda premyer ligada jamoa safida debyut qilgan. 28-oktyabr kuni „Uruguay“ futbol klubiga qarshi kechgan bahsda Elías Fernando „Herediano“ futbol klubi safidagi birinchi golini urgan. CONCACAF Chempionlar ligasida u Amerikaning „Real Salt Lake“ va „Los Angeles Galaxy“ jamoalariga qarshi oʻyinlarda ikkita gol urgan. 2013-yilda Aguilar Vargas Kosta-Rika chempioniga aylangan.

Oʻsha yilning yozida Elías Fernando Meksikaning „Atlético Zacatepec“ futbol klubiga koʻchib oʻtgan. 19-oktyabr kuni „Delfín“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u Liga Assensoda debyut qilgan. 2014-yilning 1-fevralida „Estudiantes Tecos“ futbol klubiga qarshi kechgan bahsda Aguilar Vargas „Atlético Zacatepec“ futbol klubi safidagi birinchi golini urgan.

Mavsum oxirida Elías Fernando „Herediano“ futbol klubiga qaytgan. 22-avgust kuni CONCACAF Chempionlar ligasi doirasida Salvadorning „Isidro Metapán“ jamoasiga qarshi oʻyinda u gol urgan. 2015, 2016 va 2017-yillarda Aguilar Vargas klubning uch marta chempion boʻlishiga yordam bergan.

Xalqaro faoliyati 
2015-yilning aprel oyida Aguilar Vargas Kosta-Rika terma jamoasida Panamaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida debyut qilgan. Oʻsha yili Elías Fernando CONCACAF oltin kubogida ishtirok etgan. Turnirda u Yamayka, El Salvador va Meksika jamoalariga qarshi bahsda oʻynagan.

2019-yilda Aguilar Vargas ikkinchi marta CONCACAF oltin kubogi uchun yoʻl oladigan milliy terma jamoaga kiritilgan. Turnirda u guruh bosqichining birinchi oʻyinida Nikaragua va ikkinchi oʻyinda Bermudaga qarshi bahslarda ikkita gol urgan.

Statistika

Manbalar 

Kosta-Rikalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1991-yilda tugʻilganlar
7-noyabrda tugʻilganlar
Büyükanafarta (Eceabat)

Buyukanafarta — Turkiyaning Chanoqqalʼa viloyatining Eceabat tumaniga qarashli qishloq .

Manbalar 

Eceabat tumani aholi punktlari
Salem (Janubiy Dakota)

Salem () — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 1 325 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi 
Salem shahri  (43,725989, − 97,386533) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi.

Demografiyasi 
2010-yilgi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 1 347 kishi, 567 xonadon va 362 oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 98,8% oq tanlilar, 0,1% afro-amerikaliklar, 0,1% tubjoy amerikaliklar, 0,6% boshqa irqlardan va 0,4% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 1,9 foizini tashkil etadi.

Shaharda 567 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 29,1 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 53,3 foizi er-xotinlar birga yashagan, 7,2 foizida eri boʻlmagan ayollar, 3,4 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 36,2% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 33,2 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 18,2 foizi 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 44,3 yoshni tashkil etadi. Aholining 24,4 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 4% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 22,4% 25 dan 44 gacha; 23,8% 45 dan 64 gacha; va 25,4% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 48,6% erkaklar va 51,4% ayollarni tashkil qilgan.

2000-yil holatiga koʻra, shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 34 500 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 44 167 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 29 350 dollarni, ayollarniki esa 20 227 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 19 596 dollarni tashkil etdi. Aholining 3,4 foizi va oilalarning 1,9 foizi qashshoqlik chegarasidan past edi. 18 yoshgacha boʻlganlarning 2,9 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 4,4 foizi qashshoqlik chegarasidan pastda yashaydi.

Manbalar 

Janubiy Dakota shtatidagi shaharlar
Kilitbahir

Kilitbahir (turkcha : Kilit-ül-bahr, "dengiz kaliti") - Turkiyaning Chanoqqal'a viloyatining Eceabat tumanida, Gallipoli yarim orolida (Dardanelning sharqiy tomoni) joylashgan turk qishlog'i.

Kilitbahir qal'asi, beda shaklidagi, sulton Mehmed II tomonidan qurilgan.

Yana qarang 

 Gelibolu kampaniyasi

Manbalar 

Eceabat tumani aholi punktlari
Amanda Clayton

Amanda Clayton (talaffuzi: „Amanda Kleyton“, 1981-yil 24-oktyabrda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa, Oprah Winfrey Networkning „If Loving You is Wrong“ filmidagi Alex Montgomery roli bilan tanilgan.

Hayot va martaba 
Clayton Rod-Aylend shtatining Jonston shahrida tugʻilgan. U Rod-Aylend universitetida tahsil olgan va keyinchalik 2005-yilda Nyu-York dramatik sanʼat konservatoriyasiga oʻqish uchun Nyu-York shahriga koʻchib oʻtgan va konservatoriyani iqtidorli talaba sifatida yakunladi. Amanda 2006-yilda „December Ends“ mustaqil filmida ikkinchi darajali rolni oʻynagan holda filmdagi debyutini qilgan. 2012-yilda Clayton Disney sarguzasht filmi John Carterda Sara Karterning yordamchi rolini egalladi. Keyinchalik u „The Mentalist“ va „Rizzoli &amp; Isles“ filmlarida bosh rollarda mehmon sifatida ishtirok etdi.

2014-yilda u Edwina Findley, Heather Hemmens, Zulay Henao va April Parker Jones bilan birga Oprah Winfrey Networkning „If Loving You Is Wrong“ serialida bosh rol ijrochisi sifatida ishtirok etdi. Serial besh mavsumdan keyin 2020-yilda tugadi. Keyinchalik 2014-yilda u bokschi Vinny Paz haqidagi „Bleed For This“ biografik drama filmida Miles Teller va Katey Sagal bilan rol oʻynagan.

„Bleed For This“ filmidan tashqari, Clayton 2016-yilda ekranlarga chiqadigan ikkita qo‘shimcha uzun metrajli filmlarda, „The Bet“ komediyasida va „Bad Frank“ dramasida bosh rol ijrochisi hisoblanadi. 2017-yilda u Lifetime Movie Cradle Swapping va keyingi yili Mommy’s Little Angel filmida bosh rolni oʻynadi.

2018-yilda Clayton Showtime seriali „City on a Hill“ filmida rol ijro etgan.

Filmografiyasi

Manbalar 

1981-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik televideniye aktrisalari
Kocadere (Eceabat)

Kocadere — Turkiyaning Chanoqqalʼa viloyatining Eceabat tumaniga qarashli qishloq.

Manbalar 

Eceabat tumani aholi punktlari
Kumköy (Eceabat)

Kumkoʻy — Turkiyaning Chanoqqalʼa viloyatining Eceabat tumaniga qarashli qishloq.

Manbalar 

Eceabat tumani aholi punktlari
Montrose (Janubiy Dakota)

Montrose () — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 468 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi 
Montrose shahri  (43,699453, −97,185858) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi.

Demografiyasi 
2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 472 kishi, 191 ta xonadon va 135 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 97,7% oq tanli, 1,1% boshqa irqlar va 1,3% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 2,3 foizini tashkil etadi.

Shaharda 191 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 35,1% 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 59,2% er-xotinlar birga yashaydilar, 8,9% eri boʻlmagan ayollar, 2,6% xotini boʻlmagan erkaklar va 29,3% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 26,2 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 14,7 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 37,2 yoshni tashkil etadi. Aholining 27,8 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 5% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 28,2% 25 dan 44 gacha; 22,4% 45 dan 64 gacha; va 16,5% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 46,6% erkaklar va 53,4% ayollarni tashkil qilgan.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 31 250 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 39 583 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 30 385 dollarni, ayollarniki esa 19 886 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 15 233 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 3,5 foizi va aholining 11,8 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 8,5 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 18,9 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar 

Janubiy Dakota shtatidagi shaharlar
Mariya Gloriosa

Mariya Gloriosa yoki Erfurt qo'ng'irog'i - Erfurt soborining taniqli qo'ng'irog'i, Geert van Vu tomonidan 1497 yilda qo'yilgan. O'rta asrlarda dunyodagi eng katta elektron qo'ng'irog'i bo’lib  , u hozir elektr bilan chayqaladi. 1985 yilda yoriqni tuzatish uchun ishlatilgan  keyin 2004 yil avgust oyida qo'ng'iroq 2001 yildagi boshqa yoriq tufayli qayta eritilgan.

Diametri: , vazni: 13 tonna 15 kVt. [12555 kg], eslatma: E [1497 standart].  Shu bilan bir qatorda: 2570mm, 11450 kg, bugungi standartlar bo'yicha eslatma: F-.  U taxminan 2 metr balandlikda. 

Har qanday yaxshi sozlangan qo'ng'iroqda bo'lgani kabi, g'o'ng'iroqning ohangi zarba ohangidan bir oktavaga yaqin va boshqa barcha notalar ohangda bo'ladi,

Manbalar 

Germaniya cholg’ulari
Germaniya she’riyati
Germaniya Tarixi
Alau (muz saroyi)

„Alau“ muz uchish saroyi — Ostonadagi yopiq konki uchish stadioni. Short-trek, xokkey, kyorling va figurali uchishdan mashgʻulotlar va sport musobaqalari oʻtkazish uchun moʻljallangan. „Alau“ muz saroyi dunyodagi konki uchish stadionlarining ichida 17-oʻrinni egallaydi. Stadion gollandiyaning AD Sportwereld nashriyotning maʼlumotlari boʻyicha dunyodagi konki uchish moʻljallangan stadionlarning orasida birinchi oʻrindi oladi.

Bundan tashqari, qoʻshimcha fitnes markazi ham bor, unda futzal va boshqa oʻyinlar oʻtkazishga boʻladi. Zalni 1 soatga ijaraga olish — 30 000 tenge (soʻngi 2012-yilgi noyabr oyi holatiga).

Arxitekturasi 
„Alau“ muz maydon saroyi Ostonadagi Yesilning chap qirg‘og‘idagi yangi maʼmuriy markazda joylashgan. Majmuaning loyihasin qozog‘istonlik „VL“ arxitektura muassasasi yasagan, meʼmor V. A. Laptev. Bosh pudratchi — Turkiyaning Sembol Inshat qurilish kompaniyasi. Binoning umumiy maydoni 41 670 kvadrat metr.

Tush yechimida uch tasvir uygʻunlashgan Saroyning arxitektura konsepsiyasining tasviri, saroy logotipida aks ettirilgan.

Yashil rang yangilanishni, yoshlik, bahorni anglatadi.

Moviy rang — muz maydonini ifodalaydi.

Toʻq sariq rang, olovning rangi — bu ob’yektning nomi.

Toʻq sariq — bu harakatning, mehribonlik va erkinlik rangi. Toʻq sariq rangning bosh maʼnosi va belgisi: harakat, tezlik, ritm, hayotga ishtiyoq.

Muz ahvolini va iqlimini nazorat qilish nuqtai nazaridan qaraganda dunyoda „Alau“ juda yaxshi jihozlangan. Bu yerda yaratilgan bor sharoitlar eng tez muz shakllantirish uchun havo haroratining va namligining eng samarali parametrlarini izlash imkonini beradi. Muz yuzasining haroratini oʻlchash orqali 400 metrlik chiziqdagi harorat farqi 1 darajadan oshmasligi aniqlandi.

Ushbu tizimning tufayli tomoshabinlarga oʻz joylarida qulay boʻladi. Shu bilan birga, koʻrish joyidan bir necha metr uzoqlikda muz maydonida butunlay boshqa mikroiqlim sodir boʻladi. Issiq devor yana bir juda muhim rol oʻynaydi, u tomoshabinlarning poyabzallaridan, tashqi kiyimlaridan changlarning bir qismini ushlab qoladi. Bu inson koʻziga koʻrinmas boʻlishi mumkin, ammo bu muzning sifati uchun juda zararli.

„Alau“ — „tezkor muz“ tayyorlashga imkoniyat beradigan, zamonaviy yuqori texnologiyali uskunalar bilan jihozlangan, dunyo talablariga mos muz maydoni.

„Alau“ muz maydoni 8000 oʻringa moʻljallangan platformasi bor uzunligi 400 metr muz yoʻlidan, ikkita xokkey maydonchasi, hakamlar hay’ati zali, matbuot anjumani oʻtkazish uchun kongress zali, sportchilar uchun sakkizta kiyim almashtirish xonasidan iborat.

Manbalar 

Qozogʻistondagi yopiq arenalar
Yopiq konkida uchish joylari
Qozogʻistonda konkida uchish
Ostonadagi sport maydonlari
Küçükanafarta (Eceabat)

Küçükanafarta — Turkiyaning Chanoqqalʼa viloyatining Eceabat tumaniga qarashli qishloq.

Manbalar 

Eceabat tumani aholi punktlari
Yalova (Eceabat)

Yalova — Turkiyaning Chanoqqalʼa viloyatining Eceabat tumaniga qarashli qishloq.

Manbalar 

Eceabat tumani aholi punktlari
Germaniya — Estoniya munosabatlari

Germaniya — Estoniya munosabatlari. Estoniya va Germaniya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar hisoblanadi. Germaniya 1921-yil 9-iyulda Estoniya mustaqilligini tan oldi. 1991-yil 28-avgustda mamlakatlar oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar tiklandi. Shundan soʻng Bonn va Tallinda tegishli elchixonalar qayta ochildi. 1999-yil fevral oyida Germaniya Tallinda oʻzining yangi elchixonasi binosini ochdi. Berlindagi Estoniya elchixonasining tarixiy binosi 2001-yil 27-sentyabrda Prezident Lennart Meri ishtirok etgan marosimda eshiklarini qayta ochdi. Estoniyaning Gamburg, Lyudvigsburg, Myunxen yaqinidagi Grasbrunn, Dyusseldorf va Kil shaharlarida ham faxriy konsullari bor.

Tarixi 
Estoniyaning hududlari oʻrta asrlarda Tevton ordeni hududiga tegishli boʻlganligi sababli, Boltiqboʻyi nemislari Estoniya jamiyatida muhim rol oʻynab kelgan..

1802-yildan 1893-yilgacha Tartu universiteti oʻrta nemis oliy taʼlim muassasasi edi — professorlarning 50%dan ortigʻi „Reyxsdeyche“ ("Reyx nemislari"), yana 40%i Boltiqboʻyi nemislarini tashkil etadi.

Birinchi jahon urushi oxirida (1918-yil fevralda) 1710-yilda rus tarkibiga kirgan Estoniya nemis qoʻshinlari tomonidan bosib olindi. Estonlar Mustaqillik urushi (1918—1920) davrida Sovet Rossiyasi va Germaniya qoʻmondonligi ostida boʻlgan Boltiqboʻyi Landesverga qarshi oʻz mustaqilligini himoya qilishga muvaffaq boʻlishdi. 1921-yilda Germaniya Estoniya mustaqilligini tan oldi va ikki davlat oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatildi. 1939-yilda Uchinchi Reyx Estoniya bilan hujum qilmaslik toʻgʻrisida shartnoma imzoladi. 1939-yil oktyabr oyida Boltiqboʻyi nemislari Vartegauga majburan koʻchirildi. Molotov-Ribbentrop paktiga muvofiq, Estoniya SSSR manfaatlari zonasiga kiritilgan. 1940-yil 16-iyunda Sovet hukumati Estoniyaga ultimatum qoʻydi va keyin uni bosib oldi va qoʻshib oldi. Yangi hukmdorlar Estoniya elitasining koʻp qismini taʼqib qildilar va oʻldirdilar yoki deportatsiya qildilar. Germaniya Sovet Ittifoqiga bostirib kirgandan soʻng, 1941-yil avgustda Estoniya nemis qoʻshinlari tomonidan bosib olindi. Bosqin 1944-yil oktyabrgacha davom etdi. Nemis qoʻshinlari orqaga chekinganda, mamlakat Sovet Ittifoqi tarkibiga qayta qoʻshildi. Estoniya SSR nomi ostida. 1991-yilda Estoniya oʻz mustaqilligini eʼlon qildi.

Estoniya mustaqillikka erishganidan sakkiz kun oʻtib, Germaniya Estoniya bilan diplomatik munosabatlarni tikladi.

Diplomatik munosabatlar 
Germaniya Boltiq boʻyi parlament guruhi Bundestag va Riigikogu oʻrtasidagi munosabatlarni qoʻllab-quvvatlaydi.

Manbalar

Havolalar 

 Das deutsche Auswartige Amt über die Beziehungen zu Estland
 Die estnische Botschaft in Berlin über die bilateralen Beziehungen 
 
Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari
Germaniya
Estoniya
Xalqaro munosabatlar

Estoniyaning ikki tomonlama aloqalari
Germaniyaning tashqi siyosati
Estoniyaning tashqi siyosati
Devona Husomiy

Devona Husomiy — (XV asrning oxiri—XVI asrning boshi) — forsigoʼy shoir, alloma va muhaddis.
Devona Husomiyning tug‘ilgan yeri Xiva (Xorazmdir). Darvesh, qalandar  bo’lgan. “Muzakkiri ahbob”da yozilganki, Devona Xusomiy haj safariga borayotganda bir viloyatning hukmdori: “Ey, Devona Husomiy, ne hohishingiz bo‘lsa, mendan tilang!” - deb iltimos qilibdi. Devona unga: “Mening bir iltimosim bor, pashshalarga buyuring, menga ozor bermasinlar!”. Hukmdor deydi: “Pashshalarga mening hukmim o‘tmaydi!” Devona deydi: “Arzimas pashshaga hukmi o‘tmaydigan odamdan men neni tilashim mumkin?”. Hokim bu javobdan mulzam bo‘lgan ekan, Devona esa hech narsa so‘ramay ketgan ekanlar. Devona Husomiy Buxoroyi sharifda ham yashagan va g‘azallar ham yozgan: Chashmi purxuni Husomiy manqali pur otash ast, Har taraf mujgon, bar o‘ sixi kabob az jigar ast.
Darveshali Changiyning “Tuhfat us surur” nomli musiqaga doir asari bor. U bu asarini Buxoro hukmdori Imomqulixonga atab 1611-yilda yozgan. Sanʼatshunoslik fanlari nomzodi Dilbar Rashidiy “Tuhfat us surur” dan bir necha parchalarni gazetada eʼlon qilgan.
Mazkur parchalarda Devona Husomiy bilan Hazrat Xoja Ahror Valiy oralarida bo‘lib o‘tgan voqealar bayon qilingan. Devona Husomiy Hazrat Ahrorga murid bo‘lgan. Mazkur asarda naql etilishicha, Devona Husomiy Qorako‘ldan Samarqandga boradi. Ittifoqo Ramazon oyi bo‘lgan ekan. Devona esa Xoja Muhammad Dashtiy Qatag‘on rahmatullohi alayh mozorlarida peshin payti non tanovul qila boshlaydi. Olomon uning ustiga yopirilib keladi va narsa yemoqlikni man etadi. U esa tanbeh beruvchilar gapiga parvo qilmay, yeyaveradi. Bu gap Hazrat Xoja Ahror Valiyga borib yetganda, Hazrat oyoq yalang ulovga minib Devonaning yoniga keladilar va unga: “Ey, devona, sen musulmonmi?” -deydilar. U “Alhamdulillah!” - deydi. Hazrat: “Musulmonlik binosi nechtadir?” - deydilar. U aytadiki: “Bitta!” Hazrat Xoja Ahror bu javobdan tabassum qilib deydilar. “Qanday?” U deydi: “Chunki qolgan ikkitasi, yaʼni zakotu hajini siz yegansiz qolgan ikkitasi, yaʼni namozu ro‘zasini men yeganman. Shu bois bittasi, yaʼni lo iloha illolloh qolgan”. Ushbu javob Hazrat Xoja Ahror Valiyga bag‘oyat xush keldi va Devonani o‘zlari bilan birga olib bordilar. Devona Xusomiy XV asrning oxiri — XVI asrning boshida yashab o‘tgan. U kishining qabri Qorako‘ldadir.
Alisher Navoiy uni “Majolis un-nafois”ning 3-majlisida qayd etib, quyidagi matlasini keltirib oʼtadi:Figʼon, ey doʼston, k-on laʼli shirin az havas moro

Bikushtu hech kas bar sar nayomad juz magas moro.

(Mazmuni: Ey doʼstlar, figʼonkim, ul shirin lab yor havas yuzasidan bizni oʼldirdi-yu, pashshadan oʼzga hech kim (xabar olish uchun) boshimizga kelmadi).

Manbalar 

Muhaddislar
Faylasuflar
Shoirlar
Navoiyshunoslik
Jill Clayburgh

Jill Clayburgh (talaffuzi: „Jill Kleyburg“, 1944-yil 30-aprel — 2010-yil 5-noyabr) teatr, televidenie va kinodagi faoliyati bilan tanilgan amerikalik aktrisa edi. U Cann kinofestivalining eng yaxshi ayol roli uchun mukofotiga sazovor boʻldi va Paul Mazurskyning „An Unmarried Woman“ (1978) komediya dramasidagi roli ortidan „Eng yaxshi ayol roli“ uchun Akademiya mukofotiga nomzod boʻldi. U, shuningdek, „Starting Over“ (1979) filmi uchun ketma-ket ikki marta „Oscar“ mukofotiga, shuningdek, filmdagi rollari uchun toʻrtta „Oltin globus“ nominatsiyasiga sazovor boʻldi.

Yoshligi 
Clayburgh Nyu-Yorkda Julia Luisaning qizi sifatida tugʻilgan. Onasi Prodyuser David Merrickning aktrisa va teatr prodyuseri boʻyicha kotibi va otasi Albert Genry „Bill“ Clayburghh, prodyuserlik rahbari boʻlgan. Uning buvisi konsert va opera qoʻshiqchisi Alma Lachenbruch Clayburgh edi. Uning akasi Jim Clayburgh manzarali dizayner boʻlgan.

Karyerasi 
Clayburgh yozgi fondda talaba sifatida aktyorlik faoliyatini boshladi va oʻqishni tugatgandan soʻng Bostondagi Charles-strit repertuar teatriga qoʻshildi va u yerda 1967-yilda yana bir boʻlajak aktyor va kelajakdagi Akademiya mukofoti sovrindori Al Pachino bilan uchrashdi. Ular Jan-Claude Van Itallining „Amerika, Hurrah“ spektaklida bosh rolni ijro etganidan keyin uchrashishdi. Ular besh yillik ishqiy munosabatda boʻlib, Nyu-York shahriga birga koʻchib ketishdi.

Oʻlim 
Clayburgh 20-yildan ortiq surunkali limfotsitik leykemiya bilan kasallangan va 2010-yil 5-noyabrda Konnektikut shtatining Lakeville shahridagi uyida oʻlishidan oldin asosiy eʼtiborini davolanishga qaratgan.

Shaxsiy hayoti 
Clayburgh 1967-yildan 1972-yilgacha aktyor Al Pachino bilan uchrashgan. U 1979-yilda ssenariynavis va dramaturg David Rabega turmushga chiqqan. Ularning ikki farzandi bor edi: oʻgʻli Michael Rabe va qizi aktrisa Lily Rabe.

Manbalar 

Amerikalik televideniye aktrisalari
2010-yilda vafot etganlar
1944-yilda tugʻilganlar
Geteroseksizm

Geteroseksizm ( Geteroseksizm) — geteronormativlik haqidagi gʻoyalarga asoslangan qarashlar va eʼtiqodlar tizimi va geteroseksuallikni inson jinsiy moyilligining yagona tabiiy, axloqiy va ijtimoiy jihatdan maqbul shakli sifatida taklif qiladi. Hamma geteroseksuallar ham bu mafkuraga ega emas, shuning uchun geteroseksual boʻlish oʻz-oʻzidan geteroseksizmni anglatmaydi.

Mafkura 
Ushbu atama, shuningdek, bunday mafkuraning ijtimoiy va madaniy oqibatlarini tasvirlash uchun ishlatiladi. „Geteroseksizm“ atamasi sexizm (gender tengsizligi gʻoyasi) kabi atamalar bilan umumiy boʻlgan modelga muvofiq shakllangan. Xuddi shu hodisani tavsiflash uchun „geteroseksualizm“ soʻzi ham taklif qilingan, ammo u ildiz otmagan, chunki u „seksizm“ soʻzi bilan emas, balki „gomoseksualizm“ soʻzi bilan atamaviy maʼnoga ega, bu notoʻgʻri — chunki bu atama. Jinsiylik yoki shahvoniylikka bevosita aloqasi yoʻq, orientatsiya, lekin ijtimoiy-madaniy voqelikni tasvirlaydi.

Gomofobiyadan farqlari 
"Geteroseksizm" atamasi Gregori Xerek tomonidan muqobil sifatida taklif qilingan boʻlib, u gomofobiya atamasini almashtirgan. Xerek, bu atama ilmiy jihatdan toʻgʻriroq va hodisaning mohiyatini aniqroq kontseptuallashtiradi, uni fobiyalar bilan emas, balki seksizm va shovinizmning boshqa shakllari bilan bir qatorga qoʻyadi, deb hisobladi.

Geterosentrizm 
Geteroseksizmni geterosentrizm bilan aralashtirib yubormaslik kerak. Geterosentrizm (koʻpincha ongsiz) — bu shaxs bilan aloqada boʻlgan har bir kishining geteroseksual ekanligi haqidagi taxmin yoki gumon va bu taxmindan kelib chiqadigan aloqa shakllari. Statistik maʼlumotlarga koʻra, bu taxmin koʻp hollarda toʻgʻri boʻladi (chunki geteroseksuallar koʻpchilikni tashkil qiladi), lekin baʼzi hollarda u notoʻgʻri boʻlib chiqishi mumkin. Geterosentrizm kundalik hayotda tasodifiy va beixtiyor namoyon boʻlishi mumkin. Misol uchun, bir ayol sevgi uchrashuviga borishini aytganida, koʻp odamlar „Uning ismi nima?“ yoki „U goʻzalmi?“deb soʻraydi. Shu bilan geteroseksual sevgi haqida gapirilayotganligini bilvosita bildiradi.

Yana qarang 

 Androtsentrizm
 geteropatriarxiya
 Geteronormativlik
 Gegemon erkaklik
 Mushaklilik
 Toʻgʻridan-toʻgʻri yuvish

Manbalar 

Seksuallik
Jinsiy orientatsiya
Jinsiy moyillik