MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Global Brigades Global bo‘linmalar

Global brigadalar (inglizcha — Dunyo boʻlinmalari) - talabalarning eng yirik xalqaro notijorat tashkiloti. Maqsadi koʻngilli talabalarni jalb qilgan holda qashshoq-kambagʻal mamlakatlardagi qishloq jamoalari farovonligini oshirishga qaratilgan

2011-yilda turli universitetlardan 4127 talaba Global boʻlinmalar dasturlarida ishtirok etdi. Talabalar boʻlinmalari kamida 30 kishidan iborat boʻlib, ular 7-10 kun davomida zimmasiga tushgan muddatda qishloq jamoasida ishlaydi va belgilangan muddatdan keyin boshqa ishchi guruhi bilan almashtiriladi. Bitta universitet maʼlum bir jamoani 3-4 oy davomida koʻngillilar bilan taʼminlaydi. Ushbu boʻlinmalar faoiliyati, asosan, Honduras, Panama, Nikaragua va Gana davlatlarida amalga oshiriladi.

Tashkilot 9 ta maqsadli dasturni ishlab chiqqan boʻlib, koʻngillilar ayni maqsadlarni amalga oshirish uchun rivojlanayotgan mamlakatlarda ishlaydi va muayyan ijtimoiy muammoni hal qiladi.
.

 Meʼmorchilik
 Tadbirkorlik
 Stomatologiya
 Ekologiya
 Qonun
 Tibbiyot
 Mikromoliyalash
 Jamoat salomatligi
 Suv

Qishloq hayotning ushbu sohalarida ijobiy muvozanatga erishilganida, Global Brigadalar u yerni tark etadi va oʻz faoliyatini boshqa joyga yoʻnaltiradi.

Manbalar
Anthony Patterson

Anthony Patterson (2000-yil 10-mayda tugʻilgan) — ingliz professional futbolchisi, EFL League One klubi „Sanderlend“da darvozabon sifatida oʻynaydi.

Oʻyin karyerasi 
Patterson 2018-19 yilgi mavsumda zaxira oʻrindigʻida oʻtirdi va 2019-yil iyul oyida shartnoma imzoladi. U 2020-yil 10-noyabrda EFL Trophy guruh bosqichida Flitvud Taunda 2:1 hisobida magʻlubiyatga uchragan holda asosiy jamoadagi debyutini oʻtkazdi. U 2021-22 yilgi mavsumda yana bir marta maydonga tushdi va bosh murabbiy Li Jonsonni hayratda qoldirdi, Patterson 2021-yil iyun oyida qoʻshimcha yil ehtimoli bilan yangi ikki yillik shartnoma imzoladi. Sport direktori Kristjaan Speakmanning taʼkidlashicha, u endi Pattersonni „birinchi jamoa aʼzosi“ deb hisoblaydi, Li Burge esa „Light Stadium“ ning yagona katta darvozaboni sifatida.

Notts okrugi 
2021-yil sentabr oyida Patterson „Nots Kaunti“ga oktabr oyi oxirigacha ijara asosida qoʻshildi, „Sanderlend“ Ron-Torben Xoffmanni „Bavariya“dan ijaraga oldi.

Uning kredit muddati yanvar oxirigacha uzaytirildi. Biroq, Li Jonson „Sanderlend“ ning ikkinchi tanlov darvozaboni Li Burge jarohati tufayli darvozabonni esladi. 31-dekabr kuni Li Jonson Pattersonni mavsum oxirigacha Notts okrugiga qaytarib yubordi. 7-yanvar kuni Patterson Notts okrugidan chaqirib olindi, keyinroq ijara qayta tiklanishi mumkin edi.

Oʻyin uslubi 
"Sanderlend" darvozaboni Li Batlerning taʼkidlashicha, Patterson ajoyib qutqarish, ushlash va zarbani toʻxtatish qobiliyatiga ega edi, uning zaif tomonlari toʻp uzatish, taqsimlash va aloqa qilishda.

Statistika

Unvonlar 
Sanderlend

 EFL League One pley-off oʻyinlari : 2022

Manbalar 

Angliya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
2000-yilda tugʻilganlar
Sanderlend
Pages with unreviewed translations
Buford Tannen

Buford „Mad Dog“ Tannen () — Kelajakka qaytib trilogiyasidagi personaj.

Havolalar  
 Buford Tannen IMDbda 

Xayoliy qahramonlar
Biff Tannen

Biff Howard Tannen () ― Kelajakka qaytib trilogiyasining asosiy yovuz qahramoni. Ushbu personajni filmlarda amerikalik aktyor Thomas F. Wilson gavdalantirgan.

Tavsif 
Biff — baland boʻyli, atrofdagilarni kamsitadigan, tajovuzkor va ahmoq bezori yigit. Xususan, George McFly, uni uy vazifasini bajarishga majbur qilar edi, oqibatda oʻrniga oʻzi uy vazifasini bajarar edi. Biff va uning qarindoshlari xuddi shunday tasvirlangan.

Tarjimai hol 
Biff Tannen 1937-yil 26-martda Kaliforniyaning Hill Valley shahrida tugʻilgan. Biff juda baland boʻyli va kuchli yigit, juda yomon feʼl-atvori va shahardagi birinchi bezorilar qatorida boʻlgan. Biff unchalik aqlli emas va faqat oʻrta maktabni tugatishga muvaffaq boʻldi, chunki George McFly barcha uy vazifalarini Tannen uchun qilar edi va oxir-oqibat Biff Georgening boshligʻiga aylandi va uning Lorreynning eri boʻlish istagi hech qachon arimasdi.

1980-yilgi stenariyning dastlabki loyihasiga koʻra, Biffning toʻliq ismi „Biff Howard Tannen“ edi. Stenariyda Biff shunday deydi: "Aytgancha! Mening sevgilim Gyolkaut pechenyelarini sotadi. Men unga aytdimki, sen 4 ta paket olasan! Meni yolgʻonchi qilib qoʻyma, McFly!". Trilogiyaning birinchi qismida xuddi shunday oʻchirilgan sahna bor edi, unda qoʻshni McFly va uning qizi Georgeni bir quti myussli sotib olishga majbur qiladi. Qoʻshnining ismi Howard edi. Filmning ikkinchi qismini yaratishda, oʻsha paytda maʼlum boʻlgan Donald Trump, xarakter uchun asos boʻlib xizmat qildi.

Bolalar va nevaralar 
2015-yilda Biffning Griff ismli nabirasi boʻladi (uni aktyor Tomas Uilson ham oʻynagan) — filmlarning oʻzida Biffning oʻgʻli yoki qizi borligi aytilmagan, ammo animatsion serialning kanonik boʻlmagan olamida Biff tarbiyalanmoqda. oʻgʻli — kichik Biff ().

Manbalar 

Xayoliy qahramonlar
Ozon qatlamini muhofaza qilish bo‘yicha Vena konvensiyasi

Ozon qatlamini muhofaza qilish boʻyicha Vena konventsiyasi — koʻp tomonlama xalqaro ekologik bitim hisoblanadi. Mazkur konventsiya 1985-yil Vena konferensiyasida kelishilgan boʻlib, 1988-yilda kuchga kirgan. 197 ta davlat tomonidan ratifikatsiya qilingan (BMT va Yevropa Ittifoqining barcha aʼzolari).

Yer atmosferasining Ozon qatlamini himoya qilish boʻyicha xalqaro saʼyi-harakatlarning asosi boʻlib xizmat qiladi. Biroq, konventsiya ozon qatlamining yemirilishiga olib keladigan asosiy kimyoviy moddalar boʻlgan xlorftoruglerodlardan foydalanishni kamaytirish boʻyicha qonuniy majburiy maqsadlarni oʻz ichiga olmaydi. Ular mazkur xalqaro bitimga ilova qilingan Monreal protokolida koʻrsatilgan.

Havolalar 

 Matn
 Ishtirokchi davlatlar va ularning zahiralari  Arxivnaya kopiya  )
Billina

Billina () — tovuq, amerikalik yozuvchi L. F. Baumning ajoyib Oz mamlakati haqidagi kitoblarining qahramoni. Birinchi boʻlib „Oz mamlakatdan Ozma“ (1907) asarida uchraydi.

Tarixi 
Oz mamlakatidan Ozma kitobida Doroti Geyl kemada sayohat qilayotganda boʻron tomonidan uloqtirilganidan soʻng, tovuq qafasiga qochib ketadi va u yerda Billinani, gapiradigan tovuqni topadi. Bu kitobda Billina „Oz mamlakatidan ajoyib sehrgar“ (1900) filmidagi kuchukcha Toto bilan bir xil rol oʻynaydi. Ehtimol, Billina obrazining paydo boʻlishi Baumning 1886-yildagi birinchi kitobi „Gamburg tovuqlarini koʻpaytirish, yetishtirish va saqlash boʻyicha qisqacha qoʻllanma“ ekanligi bilan bogʻliq.

Billina, ochiqkoʻngil va xushchaqchaq tovuq boʻlgan Dorotiga shunday deydi: „Men tuxumdan birinchi marta chiqqanimda, tovuqmi yoki xoʻrozmi nima qilishimni hech kim bilmas edi, shuning uchun fermamizdagi bola meni Bill deb chaqirdi“. Dorotining taʼkidlashicha, uning hamkasbi tovuq boʻlganligi sababli, u ayol ismiga ega boʻlishi kerak va uni Billina deb atashni taklif qiladi, ikkinchisi ham rozi boʻladi. Voqealarning keyingi rivojlanishi jarayonida Billina Doroti va uning doʻstlariga bebaho yordam beradi, yovuz mitti qirol Ruggedoni aldab oʻtadi va Dorotining sehrlangan doʻstlari hamda Ev qirollik oilasi aʼzolariga inson qiyofasini qaytarish imkoniyatini beradi. Kitob oxirida Billina Ozning Zumrad shahrida yashash uchun qoldiriladi.

„Ozga sayohat“ (1909) filmida Billina malika Ozmaning tugʻilgan kunini nishonlash uchun ketayotgan Doroti, Shaggy, Button-Bright va Polychrome bilan Tik- Tokda uchrashadi.

Oz turkumidagi keyingi kitoblarda Billinaning allaqachon koʻplab joʻjalari boʻlganligi (ularning otasi nomaʼlum) aytilgan. Billina ularning barchasini doʻsti sharafiga „Doroti“ deb nomlaydi. Bu joʻjalarning baʼzilari xoʻroz boʻlishi maʼlum boʻlgach, Billia ularning ismlarini „Daniel“ deb oʻzgartiradi.

Kinoda 
Billina Otis Tyorner va Frensis Boggsning (1908) yoʻqolgan „Sehrli peri va radiopyessa“ filmida paydo boʻladi. Tasvirga olishda, ehtimol, haqiqiy tovuq, shuningdek, Totoshka roli uchun haqiqiy it ishlatilgan.

1985-yilda "Ozga qaytish" filmida Billina bosh qahramon hisoblanadi. Uning tasviri Mak Wilson tomonidan Denise Bryer animatronika yordamida yaratilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
oz mamlakati haqida kitob belgilar
badiiy tovuq
badiiy nutq hayvonlari
badiiy sayohatchilar
Vitshtok tinchlik shartnomasi

Witstock tinchligi () — 1442-yil 12-aprelda Vittstokda tuzilgan tinchlik shartnomasidir. Shartnoma 1436-yili Verllik Vilgelm vafotidan keyin Verl hukmdorlari sulolasi barham topganidan soʻng, Brandenburg margraviati va Meklenburg oʻrtasida meros va obroʻli huquqlar masalasi taqsimoti borasida sodir boʻlgan mojaroga barham berdi. 1440-yilda Pomeraniya gertsogligi va Meklenburg-Stargard oʻrtasidagi nizo doimiy chegara bahslari va qoʻshnilar oʻrtasidagi urushlarning bosh sababi edi. Aniqroq aytganda, Meklenburg-Stargard gertsogi Geynrix bilan Verle knyazligidagi meros masalasi boʻyicha brandenburgliklarning Stargard knyazligi bir qismi va Anklam shahriga boʻlgan meros daʼvolari edi. Iogann Brandenburg-Kulm boshchiligida Brandenburg Pomeraniya gertsoglari tomonida edi.

Tinchlik kelishuvi Meklenburg davlat chegarasining janubi-sharqiy hududlarini uzoq muddatli asosda shakllantirishga imkon berdi. Va Meklenburgni Brandenburgga qoʻshilgan Ukermarkning bir qismidan mahrum qildi va brandenburgliklarga Mecklenburg knyazlik xonadonining barcha erkak merosxoʻrlari vafot etgan taqdirda Meklenburgga merosxoʻr boʻlish huquqini berdi.

Adabiyotlar 

 Otto Vitense: Geschichte von Mecklenburg. Gota, 1919-yil. S. 184.
 Frans Boll: Geschichte des Landes Stargard. bd. 2. Neustrelitz, 1846-yil. S. 128f.
1442
Cheksizlik (Marvel Comics)

Cheksizlik () — Marvel tomonidan nashr etilgan komikslardagi xayoliy qahramon. U Kvazar № 24 da debyut qilindi (1991-yil iyul). Qahramon Mark Grunvald va Greg Kapullo tomonidan yaratilgan.

Nashr tarixi 
Cheksizlik komikslar toʻplamida paydo boʻlgan Quasar № 24 (1991-yil iyul), U Quasar № 37 (1992-yil avgust) va cheklangan seriyali Infinity War # 1-6 (1992-yil may-noyabr) da paydo boʻldi.

Tor № 183-188 (1970-yil dekabr — 1971-yil may) Infinity nomi Nors xudosi Odinning ruhining bir jihatiga berilgan nom boʻlib, u bilan Tor uni birlashtirgan.

Tarjimai hol 
Cheksizlik — bu fazoning umumiyligini ifodalovchi kosmik borliq, u vaqtni oʻzida mujassam etgan „aka“ Abadiylikdan farqli oʻlaroq, ayoldir. Ular birgalikda fazo-vaqt uzluksizligini va Olamning tirik kuchini ifodalaydi. Ularga Oʻlim va Oblivion boshqa ikki shaxs qarshilik koʻrsatadi.

Cheksizlik yovuz odam Melstrom Oblivion nomidan pado bolgan va koinotni tiklashga harakat qilgan. Cheksizlik qahramon Kvazarning astral shakli bilan birlashdi va unga avatar sifatida yashash qobiliyatini bergan. Melstromga qarshi bir qator janglardan soʻng Kvazar uni magʻlub etadi. Ushbu jangning oqibatlari Oblivionning muvaffaqiyatsiz rejasi oqibatlarini bartaraf etish uchun cheksizlik, Abadiylik, Oʻlim va Oblivionni chaqirishga olib keldi, oʻsha paytda Kvazar bu barcha mavhum mavjudotlar kosmik kompasning toʻrtta nuqtasini ifodalashini tushunadi. Kvazar boshqa mavjudodni qidirayotganda Cheksizlik bilan uchrashadi.

Infinity War 
Infinity War syujetida namoyon boʻladi va yakuniy jangda Abadiylik bilan birga yagona mavjudot qiyofasida keladi va Adam Uorlokni magʻlub etadi.

Time Runs Out 
"Time Runs Out" hikoyasida Oʻzga cheksizlikni oʻldiradi, koʻp dunyo boʻylab har bir haqiqatning mavhum mavjudotlarini yoʻq qilishda qatnashdi.

Marvel olamining qayta tugʻilishidan soʻng, Infinity koinotning yettinchi mujassamlanishi, Abadiylik esa sakkizinchi mujassam boʻlib koʻrinadi.

Kuch va qobiliyatlar 
Cheksizlik koinotdagi eng qudratli mavjudotlardan biri, u jismoniy tanaga ega emas, u bir vaqtning oʻzida turli joylarda boʻlishga qodir. Abadiylik singari, xarakter koinotning makonini boshqarishi mumkin. U pastki mavjudotlarga murojaat qilishi kerak boʻlganda, Cheksizlik boshqalar sezadigan mavjudotga aylanadi.

Cheksizlik Gauntlet-ni qoʻllagan Thanos Infinity kuchlarini Lord Chaos va Tartibdan yuqori, lekin Living Tribunaldan pastroq baholadi.

Komikslardan tashqari 

 Televidenye

Cheksizlik Elizabet Shepherd tomonidan ijro etilgan Kumush Surfer multserialida paydo boʻladi.

Manbalar

Havolalar 
 Beskonechnost (angl.) na sayte Comic Book DB.
 Beskonechnost na sayte Marvel.com.
 Beskonechnost na sayte ComicVine.
 Beskonechnost (Zemlya 616) na sayte Marvel Database.
 Marvel Komiks Belgilar
 1991-yilda paydo bo'lgan chiziq belgilar
Vena konkordati

Vena konkordati — 1448-yil 17-fevralda Muqaddas Rim imperiyasi va Muqaddas taxt vakillari oʻrtasida tuzilgan shartnoma.

Tarixi 
1447-yil yanvar oyida knyazlik konkordatida erishilgan bitim. Rim papasi Yevgeniy IV va Muqaddas Rim imperiyasi knyaz-saylovchilari oʻrtasida boʻlib oʻtgan muzokaralar chogʻida Rim papasi Yevgeniy Bazel Kengashini qoʻllab-quvvatlagani uchun barham berigan Trier va Mayns v arxiyepiskop-saylovchilarini qayta tiklashga rozi boʻldi. Bazel Kengashi antipapa sifatida Savoy gertsogi Amadeus VIII saylagan edi. Buning evaziga knyazlar Yevgeniyni qonuniy papa sifatida tan olishdi.

Shartnoma 
Vena konkordati Muqaddas Rim imperatori Fridrix III va papa legati, kardinal Xuan Karvaxal tomonidan imzolangan edi. 1448-yil 17-fevralda Rim papasi Nikolay V 19-mart kuni imzolangan shartnomani tasdiqlagan. Hujjatda yepiskoplarning dastlabki saylovini papa aralashuvisiz oʻtkazish nazarda tutilgan edi. Ammo papa bunday saylovlarni tasdiqlash va oʻzi noloyiq deb hisoblagan yepiskoplarni almashtirish vakolatidan foydalanishda davom etdi.

Vena konkordati 1806-yil 6-avgustda imperiya parchalangunga qadar Muqaddas Rim imperiyasi va Muqaddas taxt oʻrtasidagi munosabatlarni tartibga solib turdi.

Adabiyotlar 

 Andreas Meyer : Das Wiener Konkordat von 1448 — eine erfolgreiche Reform des Spätmittelalters, in: :de:Quellen und Forschungen aus italienischen Archiven und Bibliotheken, Bd. 66 (1986), S. 108-152.
 Andreas Meyer: Wiener Konkordat, 1448, in: Historisches Lexikon Bayerns, URL: http://www.historisches-lexikon-bayerns.de/artikel/artikel_45690 (5. 2012-yil mart).
 Frensis Rapp, „Le province ecclesiasticche dell’Impero germanico“ va Andre Vauchez (ed.), Storia del Cristianesimo. Din-Siyosat-Madaniyat, jild. VI: Un tempo di prove (1274-1449), Borla-Città Nuova, Roma 1998, ISBN 88-263-1024-6, p. 659-660

Havolalar 

 Iglesia tarixi va Avstriya en la GER
1448
Lord Buckethead

Lord Buckethead (, Chelak boshli Lord) — Britaniyaning satirik siyosiy nomzodi. Bu nomdagi nomzod allaqachon Britaniyadagi uchta umumiy saylovda qatnashgan va Konservativ partiya va bosh vazirlarga qarshi kurashgan. Gremloidlar, beparvo List of frivolous political parties vakili boʻlib u 1987-yida Finchley parlament saylovlarida Margaret Tetcherga, 1992-yilda Huntingdon Jon Meyjorga va 2017-yilda Meydenxedda Tereza Meyga qarshi kurashdi.

Obrazning kelib chiqishi 
Lord Buckethead oʻzini Intergalactic travel fazo deb daʼvo qilmoqda. Uning ismi va kostyumi 1984-yilda yozuvchi va rejissyor Todd Durham tomonidan yaratilgan „Superkoinot“ (shuningdek, "Hyperspace (film)„ nomi bilan ham tanilgan, Lord Buckethead qismining nomi) kult-fantastik komediyasidan olingan. U “Yulduzli urushlar" kabi filmlarni parodiya qildi va shunga mos ravishda Buckethead Darth Vaderga oʻxshaydi.

Lord Buckethead ismli nomzod List of United Kingdom general elections Velikobritaniiya umumsaylovda qatnashgan va har safar uning yuzi boshidagi chelak bilan yashiringan. Lord Bucketheadning parlament saylovlarida ishtirok etishi gʻayrioddiy narsa emas, balki Britaniya siyosatidagi „noodatiy nomzodlar“ anʼanasining kanon namunasi hisoblanadi. Lord Buckethead "Rasmiy Crazy Raving Monsters" bilan solishtirildi.

Siyosiy dastur 
Lord Bucketheadning 2017-yilgi saylovlar uchun manifestida „kuchli, unchalik barqaror boʻlmagan yetakchilik“ vaʼda qilingan (Tereza Mey shiori: „kuchli va barqaror yetakchilik“), unda quyidagi vaʼdalar mavjud edi:

 Yadro qurollari: Britaniyaning Trident qurol tizimini 100 milliard funt sterlingga yangilash boʻyicha qatʼiy jamoatchilik majburiyati, keyin esa uni yaratmaslik boʻyicha qatʼiy, soʻzsiz majburiyat. Bu maxfiy suv osti kemalari, shuning uchun hech kim bilmaydi. Bu gʻalaba qozongan vaziyat.
 „Semizlik, tirbandlik va velosiped oʻgʻirligiga qarshi kurashish“ uchun hamma uchun bepul velosipedlar tarqatiladi.
 Tereza Meyning klassik maktablarni qaytarish vaʼdasi oʻrniga (), Buckethead maktabning „gamma“ ni quradi (, grammatika va gamma oʻxshashligi haqidagi soʻz oʻyinlari) uchta tamoyilga asoslanadi: „Birinchidan, qobiliyatli bitiruvchilarni jalb qilish uchun oʻqituvchilarni yaxshiroq moliyalashtirish. Ikkinchidan, bolalar uchun koʻproq imkoniyatlar, ayniqsa, oʻyin maydonchalari. Uchinchidan, agar bola uch marta notoʻgʻri ish qilsa, ular chuqur kosmosga tashlanadi va ota-onalarga bolaga qarab, qulaylik yoki bayram sifatida yoqimli meva savati beriladi. Intizom asosiy rol oʻynaydi“.
 Brexit boʻyicha yana referendum oʻtkazish yoki oʻtkazish boʻyicha referendum.
 Tulki ovchilarini ovlashni qonuniylashtirish.
 Adelni milliylashtirish.
 Katie Hopkins Phantom zone surgun qilinishi.

Manbalar

Havolalar 
 Лорд Бакетхэд с Маргарет Тэтчер, 1987 год
 Лорд Бакетхэд с Джоном Мейджором, 1992 год
 Лорд Бакетхэд с Терезой Мэй, 2017 год
 Канал Лорда Бакетхэда на YouTube

Yashayotgan insonlar
Vikipediya: zamondoshlarining tarjimai holi
Aniqlanmagan odamlar
Buyuk Britaniya saylovlari
Parallel olamlarning badiiy belgilar
Badiiy lordlar va ayollar
Siyosiy satira
Angliyalik siyosatchilar
Belgilar tasviriy elementlarini tasniflash bo‘yicha Vena xalqaro kelishuvi

Vena kelishuvi (Belgilar tasviriy elementlarini tasniflash bo'yicha Vena xalqaro kelishuvi) - o'z tarkibiga tasviriy elementlarni oluvchi yoki ulardan iborat bo'lgan tovar belgilarining tasnifini (Vena tasnifi) belgilaydi.

“Ahdlashuvchi Davlatlarning vakolatli idoralari Vena tasnifi toifalari, guruhlari va kichik guruhlarining raqamlarini koʻrsatadi. Bunda tegishli belgilarni roʻyxatdan oʻtkazish va uning muddatini uzaytirish bilan bogʻliq rasmiy hujjatlar va nashrlardagi belgilarning tasviriy elementlari aks ettiriladi” 
Bitimni ma'muriy vazifalarini Jahon intellektual mulk tashkiloti amalga oshiradi.

2020-yil holatiga 35 ta davlat kelishuv ishtirokchisidir.

Manbalar

Yana qarang 

 Savdo belgisi
 Intellektual mulk
 Jahon intellektual mulk tashkiloti
 WIPO Lex

Havolalar 

 Belgilarning tasviriy elementlarining xalqaro tasnifini o'rnatish to'g'risidagi Vena kelishuvi matni (1985-yil 1-oktabrda tahrirlangan) (rus. ) WIPO Lex ma'lumotlar bazasida - WIPO rasmiy veb-sayti.
Intellektual mulk huquqi
Vilnyus ittifoqi

Vilniyus Ittifoqi — 1561-yil 28-noyabrda tuzilgan shartnoma. Vilnada Litva Buyuk Gertsogi va Polsha qiroli Sigismund II va Livoniyadagi Tevton ordeni landmasteri Gotxard Ketler oʻrtasida tuzilgan birlashma. U bilan Livoniya konfederatsiyasi parchalandi va uning bir qismi Polsha hukmronligiga oʻtdi.

Ushbu hujjatga muvofiq, Livoniya ordeni yerlarining bir qismida dunyoviy davlat tuzildi. Gotxard Ketler gertsog sifatida rahbarlik qilgan davlat Kurlandiya va Semigal gersogligi deb ataldi. U oʻzini Buyuk Litva Gertsogligining vassali deb tan oldi. Hududning qolgan katta qismi Buyuk Litva Gertsogligi tarkibiga oʻtdi.

Shunday qilib, 1237-yilda tashkil etilgan Livoniya ordeni Vilnyus shartnomasiga koʻra, oʻz faoliyatini tugatdi. XIII-XV asrlarda ushbu orden Buyuk Litva Gertsogligi uchun jiddiy xavf soldi. Ordenning tugatilishi Buyuk Litva knyazligi nufuzini oshirdi.

Tarixiy ahamiyati 
1561-yilgacha „Livoniya“ tushunchasi quyidagi hududlarni anglatardi: Livoniya Konfederatsiyasining butun hududidan to Dvina shimolidagi Livoniya viloyati va Kurland gersogligi, shuningdek, Shvetsiya Livoniyasi dominioni hisoblangan Estoniya knyazligiga qadar toraygan hududlar. Ezel oroli esa 1645-yilgacha Daniya hukmronligi ostida edi.

Bu mintaqa bilan tarixan nafaqat Polsha, balki Buyuk Litva Gertsogligi oʻzaro aloqada boʻlgan. Aynan Litva pozitsiyasi Livoniya va Polsha-Litva davlati oʻrtasidagi munosabatlarga eng koʻp taʼsir koʻrsatgan.

Havolalar 

 Herder-Institut: Das „Privilegium Sigismundi Augusti“ va „Pacta Subiectionis“ oder: der Baltischen Geschichte, mit Bildern des Vertrages von Wilna 1561-yil noyabr (mavjud havola 25.05.2013 dan [3287 kunlar] — tarix, nusxa) )

Manbalar 

1561
Vorm konkordati

Vorm konkordati (, shuningdek, Pactum Calixtinum nomi bilan ham mashhur) Papa Kalixtus II va Muqaddas Rim imperatori Genrix V o'rtasidagi murosa kelishivu. U investitura uchun kurashga barham bergan. 1122-yil 23-sentabrda Vormsda tuzilgan. Birinchi Lateran soborida ratifikatsiya qilingan (1123).

Worms konkordatiga ko'ra, har ikki tomon bir-biriga haqiqiy tinchlik taqdim etgan. Xususan, qirol mojaro paytida tortib olingan mulklarni papa va mahalliy cherkovlarga qaytarish majburiyatini olgan. Shartnoma, shuningdek, cherkov ierarxlari - rahbariyatini tayinlashda munozarali bo'lib turgan masalalarni ham hal qilgan. U bir vaqtning o'zida ham cherkov ham feodal ierarxiyasi tarkibiga kiruvchi yepiskoplar pozitsiyasining ikki tomonlamaligini tan olgan. Imperator prelatlarga ma'naviy unvon ramzlarii sanalmish uzuk va tayoq berish huquqidan voz kechdi. U papa yoki uning legatlari tomonidan beriladigan bo'ldi. Imperator yepiskoplarga yer maydonlari va dunyoviy hokimiyat berish huquqini saqlab qoldi va skipetr, ya]ni saltanat hassasini bera olardi. Rim papasi ham o'z navbatida uchta katta yonberishga majbur bo'ldi. U nemislar hududidagi yepiskoplar imperator qarshisida tobelik - vassallik vazifalarni bajarishi kerakligini tan oldi. Bu yerda yepiskoplarni saylash paytida imperatorning ishtirok etishiga rozilik berdi. Qolaversa, imperator bahsli holatlarda o'z fikrini bildirish huquqiga ega bo'ldi. Imperator, o'z navbatida, saylovlar simoniya va majburlashsiz o'tkazilishiga va'da berdi. Imperator Italiya va Burgundiyada saylovda qatnashish huquqidan mahrum bo'ldi va olti oydan keyin investituraniyam topshirdi. Umuman olganda, konkordat imperatordan ko'ra papaga ko'proq foydaliroq edi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 
 «The Concordat of Worms», In Our Time, BBC Radio 4
1122
Dontosay

Dontosay (どんとy) — har yili Yaponiyaning turli shaharlarida, asosan Miyagi prefekturasida oʻtkaziladigan festival.

Dontosay festivali Senday shahrida 300-yil davomida boʻlib oʻtmoqda va Miyagi prefekturasidagi eng katta hisoblanadi. Senday shahridagi Xadaka -matsuri har yili Yaponiyada boʻlib oʻtadigan asosiy sakkizta marosimlardan biridir. Bayram kuni ibodatxonaning bosh ruhoniysi katta olov yoqadi, unda festival ishtirokchilari yangi yil qaragʻay bezaklarini, Daruma qoʻgʻirchoqlarini, eski narsalarni yoqib yuborishadi. Ushbu harakat kelgusi yilda salomatlik, farovonlik va muvaffaqiyatsizliklardan xalos boʻlish uchun ibodat bilan amalga oshiriladi.

Xadak-matsuri marosimi olovdan boshlanadi, uning ishtirokchilari faqat choyshabda kiyingan. Marosim ishtirokchilari marhamat qilib, bir shingil ichishadi, kamarini va sandallarini olovga tashlashadi, keyin esa marosim boshlanadi.

Miyagi prefekturasining koʻplab tumanlarida festival 14-yanvar kuni, Sharqiy yangi yil boshlanishidan bir kun oldin, baʼzi joylarda esa boshqa kunlarda oʻtkaziladi: 15-yanvar — Ivate prefekturasidagi Morioka Xachimangu ziyoratgohi va Fukusima prefekturasidagi Nison ziyoratgohi; 7-yanvar — Miyagi prefekturasining Ishinomaki shahrida.

Manbalar

Havolalar 
 
 
Yaponiyadagi festivallar