MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Tamara Perederiyenko

Tamara Danilovna Perederiyenko (1916-yil, Toshkent shahri, hozirgi Oʻzbekiston Respublikasi – 1969-yil 23-avgust) – Ukraina Sovet arbobi, Lvov mexanizatsiyalashgan shisha zavodi direktori. SSSR Oliy Kengashining 7-chaqiriq deputati.

Biografiyasi 
Tamara Danilovna 1916-yil, Toshkent shahrida Temiryoʻlchilar oilasida tavallud topgan. U maktabda yetti yil tahsil olgan va 1933-yildan Moskva transport-iqtisodiyot institutining ishchilar fakultetiga oʻqishga kirgan va oʻzining ilmiy faoliyatini boshlagan.

1938-yilda Qozon kimyo-texnologiya institutini tamomlagan.

Perederiyenko 1938-yildan Shimoliy Osetiya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Orjonikidze shahridagi „Steklotara“ zavodida sex boshligʻi boʻlib faoliyat olib borgan. 1942-yilda Ulugʻ Vatan urushi yillarida Toshkent shahriga evakuatsiya qilinib, shisha zavodida smena boshligʻi boʻlib ishlagan.

Tamara 1947-yildan 1956-yilgacha Lvov mexanizatsiyalashgan shisha zavodida usta va ustaxona boshligʻi boʻlgan. Shisha zavodi partiya tashkiloti kotibi etib saylangan.

1952-yildan KPSS aʼzosi boʻlgan. Tamara SSSR Oliy Kengashining 7-chaqiriq deputati etib saylangan.

Tamara 1956-yildan 1969-yil 23-avgustgacha Lvov mexanizatsiyalashgan shisha zavodida direktor vazifasida ishlagan. Uning yordami bilan deraza oynalarini uzluksiz ishlab chiqarishning yangi usuli ishlab chiqilgan va oʻzlashtirilgan.

Deputat Tamara baxtsiz avtohalokat natijasida 1969-yil 23-avgustda vafot etgan.

Oilasi 
Tamaraning akasi Perederienko Ivan Danilovich, texnika fanlari nomzodi, dotsent, Lvov politexnika instituti qurilish ishlab chiqarish kafedrasi mudiri boʻlgan. 1969-yil 23-avgustda avtohalokat natijasida vafot etgan.

Mukofotlari 
Perederienko Lenin ordeni, "Hurmat belgisi" ordeni sohibi boʻlgan. Bundan tashqari bir qancha medallar hamda Stalin mukofoti laureati mukofotlari bilan taqdirlangan.

Manbalar 
Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
1969-yilda vafot etganlar
23-avgustda vafot etganlar
Toshkentda tugʻilganlar
1916-yilda tugʻilganlar
Aleksandr Zevelyov

Aleksandr Zevelyov (1921-yil 25-iyul, Dribin, Goretskiy tumani, Gomel viloyati – 2005-yil 22-fevral, Moskva, Rossiya) – sovet va rus tarix fanlari doktori, professor, Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi.

Hayoti 
Aleksandr Zevelev Goretskiy tumani Dribin shahrida tugʻilgan. 1938-yilda Dribino oʻn yillik maktabini tugatib, MIFLI Moskva tarix, falsafa va adabiyot institutiga oʻqishga kirdi.

1941-yil iyun oyida institutning uchinchi kurs talabaligida soʻnggi imtihonlarini topshirib, taʼtil uchun Dribinga uyga ketmoqchi edi, ammo Ulugʻ Vatan urushi boshlandi. Urushdan keyin u 1941-yil 7-oktyabrda Dribino gettosida oʻn nafar qarindoshi vafot etganini bildi, bu Quddusdagi Yad Vashem muzeyidagi qurbonlar markaziy maʼlumotlar bazasida saqlangan maʼlumotlar bilan tasdiqlangan.

Urushning dastlabki kunlarida Aleksandr Zevelev boshqa talabalar bilan birgalikda NKVD (OMSBON) maxsus maqsadlardagi alohida motorli miltiq brigadasiga oʻqishga kirdi. Talabalar muddatli harbiy xizmatni kechiktirish huquqiga ega edilar, shuning uchun ular koʻngillilar sifatida roʻyxatdan oʻtishdi. U oʻzining „Men tarixchiman va men bundan faxrlanaman“ kitobida shunday yozgan edi: „…Vatan himoyachilari, faol Qizil Armiya safiga qoʻshilish men va tengdoshlarim uchun shu davrning tabiiy bosqichi edi“.

U xizmat qilgan brigada haqida 50 yil oʻtgach, Zevelev hammualliflari bilan birgalikda „Qattiq siqilgan nafrat“ kitobini yozdi. Zevelev 1941-yil 7-noyabrda harbiy paradda qatnashdi. Poytaxtni himoya qilgani uchun u „Moskva mudofaasi uchun“ medali bilan taqdirlangan.

Aleksandr Izrailevich Zevelev 150 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. Koʻp yillar davomida uning ilmiy qiziqishlari fuqarolar urushi tarixi, Rossiyadagi siyosiy partiyalar tarixi, tarixiy partiya fanining metodologiyasi va tarixshunosligi edi. U hammualliflari bilan birgalikda ushbu mavzularda bir nechta kitoblarni nashr etdi. Qayta qurish boshlanganda va arxivlar ochilganda, u Stalinizmning kelib chiqishini tahlil qilishga eʼtibor qaratdi. Uning 1989-yilda "Izvestiya" gazetasida (21-iyun) chop etilgan "Stalinning „Isteʼfolari“ yoki siyosiy shantaj sanʼati" maqolasi keng tarqalgan.

Aleksandr Izrailevich Zevelev Toshkentdagi Oʻrta Osiyo universitetida dars bergan. U 2005-yil 22-fevralda vafot etgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arboblari
Oʻzbekiston Milliy universiteti oʻqituvchilari
Oʻzbek tarixchilari
Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari
Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Moskva mudofaasi uchun medali bilan mukofotlanganlar
1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Moskvada vafot etganlar
2005-yilda vafot etganlar
22-fevralda vafot etganlar
1921-yilda tugʻilganlar
25-iyulda tugʻilganlar
Nestor Tolstixin

Nestor Ivanovich Tolstixin (1896-yil 9-noyabr, Xabarovsk, Primorsk oʻlkasi – 1992-yil 20-fevral, Sankt-Peterburg) – sovet geologi, gidrogeolog, RSFSRda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi, ikki marta F. P. Savarenskiy mukofoti laureati.

Hayoti 
Nestor Ivanovich Tolstixin 1896-yil 9-noyabrda Xabarovskda tugʻilgan.

1914-yilda Chitadagi oʻrta maktabni tugatgan.

1923-yilda Moskva davlat universitetining tabiiy fanlar fakultetini tamomlagan.

1924–1928-yillarda Oʻrta Osiyoda geologiya-qidiruv ishlari bilan shugʻullanib, Toshkentdagi Oʻrta Osiyo Davlat universitetida (SADU) assistent, soʻngra dotsent lavozimlarida dars bergan.

1928-yildan 1935-yilgacha Geolkomdan Sibir va Uzoq Sharqda gidrogeologik tadqiqotlar olib borgan.

Shu bilan birga, 1929-yilda Toshkentdagi SAGUda oʻqituvchilik qilgan.

1930-yildan Leningraddagi Kimyo-texnologiya va konchilik institutida ishlagan.

1937-yildan 1938-yilgacha u Spetsgeoda geolog boʻlgan va „SSSR gidrogeologiyasi“ nashrining bosh muharriri boʻlib ishlagan. Keyinchalik, 1941-yilga qadar u nashrning bosh muharriri sifatida ishlagan.

1938-yildan 1974-yilgacha gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi kafedrasi mudiri, 1951-yildan 1954-yilgacha Leningrad konchilik instituti geologiya-qidiruv fakulteti dekani boʻlgan.

1974-yildan umrining soʻnggi kunlarigacha Gidrogeologiya kafedrasida maslahatchi professor lavozimida ishlagan.

Nestor Ivanovich Tolstixin 1992-yil 20-fevralda vafot etgan.

Mukofotlari 
Nestor Ivanovich Tolstixin Lenin ordeni, Ikkita „Faxriy nishon“ ordeni, „Leningrad mudofaasi uchun“ medali (1943), „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali (1945), „Leningradning 250 yilligi xotirasi“ medali (1957), RSFSRda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1967) unvonlari bilan taqdirlangan. Shuningdek, ikki karra F.P.Savarenskiy nomidagi mukofot (1959, 1962) sovrindori hisoblanadi.

Adabiyotlar 
 90-летие Нестора Ивановича Толстихина // Советская геология. 1987, № 2, с. 122—123.
 Шаякубов Т. Ш., Хасанов А. С., Волков В. П. и др. Н. И. Толстихин (К 90-летию со дня рождения) // Узбекский геологический журнал. 1987, № 3, с.86-87.
 Памяти Нестора Ивановича Толстихина // Советская геология. 1992, № 8, с.95.
 Кирюхин В. А. Нестор Иванович Толстихин (жизненный и творческий путь). 1896—1992. Под ред. Ю. Ф. Манухина. — СПб.: Санкт-Петербургский государственный горный институт им. Г. В. Плеханова, 2006. — 140 с.

Manbalar

Havolalar 
 
 
 Библиография
Bobo mochin jome masjidi

Bobo mochin jome masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Parkent tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

Joylashuvi va faoliyati 
Bobo mochin jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Parkent tumani, Parkent qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan I. Usmonov mahalla fuqarolar yigʻini 12-uyda joylashgan. Jome masjid uchun 0.45 gektar joyda 500 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Parkent qishloq fuqarolar yigʻini, I. Usmonov mahalla fuqarolar yigʻini, Tafakkur mahalla fuqarolar yigʻini, Xok koʻza mahalla fuqarolar yigʻini, Alisher Navoiy mahalla fuqarolar yigʻini, Gulbogʻ mahalla fuqarolar yigʻini, Sariq soy mahalla fuqarolar yigʻini, Boyqozon mahalla fuqarolar yigʻini, Abdurauf Fitrat mahalla fuqarolar yigʻini, Ismat ota mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Dilsho domla Pulatov hisoblanadi.

Tarixi 
Bobo mochin jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. Mustaqillik yillarining dastlabki paytlarida mahalliy aholining faollari, nuroniylar, homiylar tashabbusi bilan jome masjid binosi qayta remont qilindi va namozxonlarga havola qilindi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1998-yil 10-avgust kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
 Parkent tumani masjidlari
Binolar
Kusein Karasaev

Kusein Karasaev (; 1901-yil 5-yanvar, Rossiya imperiyasi, Semirechensk viloyati, Qorakoʻl tumani, Ken-Suu, Kensu volosti (hozirgi Qirgʻiziston Issiqkoʻl viloyatining Tyup tumani) – 1998-yil) – qirgʻiz va sovet lingvisti, folklorshunosi, turkolog. Filologiya fanlari nomzodi (1944), professor (1966), Qirgʻiziston Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1992). Qirgʻiziston Milliy fanlar akademiyasining faxriy akademigi. Qosim Tinistanov nomidagi Davlat mukofoti laureati.

Hayoti 
1914—1916-yillarda Qorakoʻldagi rus maktabida oʻqigan. 1916-yil fojiasidan keyin oilasi bilan Xitoyga qochib ketadi.

U choʻpon boʻlib ishlagan. 1921-yilda vataniga qaytib, 1923—1924-yillarda Toʻqtoʻyon qishlogʻida ishladi.

1925-yilda Toshkentga borib, Oʻrta Osiyo davlat universitetiga oʻqishga kiradi, uni tugatgach, Toshkentda birinchi qirgʻiz gazetasida ishladi.

1924—1925-yillarda Oʻrta Osiyo davlat universitetida ishchilar fakultetida dars bergan, Partiya Markaziy Qoʻmitasining Oʻrta Osiyo tarjimon va taqrizchilar byurosi aʼzosi boʻlgan.

1926-yilda qirgʻizlar oʻrtasida savodsizlikka qarshi kurashga qaratilgan „Janiliq“ kitobini yozishda qatnashgan.

1927-yilda Bokuda (Ozarbayjon) yangi turk alifbosini joriy etishga bagʻishlangan plenumda qatnashdi. Oʻqishni Toshkentda qoldirib, 1928-yilda Leningrad Sharq instituti qoshidagi turkiy seminariyaga oʻqishga kiradi. Institutda tilshunoslik fanidan dars bergan.

1931-yilda Sharq institutini muvaffaqiyatli tamomladi. Enukidze Leningradda, Qirgʻiziston Adabiyot institutida ishlash uchun Frunzega koʻchib oʻtdi.

1931—1940-yillarda Qirgʻiziston Madaniy qurilish ilmiy-tadqiqot institutida (KirNIKS; keyinchalik Til, adabiyot instituti, soʻngra Til, adabiyot va tarix tadqiqotlari instituti) ilmiy xodim boʻlib ishlagan.

1941-yilda Ulugʻ Vatan urushi boshlanganidan keyin armiyaga chaqirilmadi.

1944-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi va bir qancha kitoblar yozdi. Turkolog K.K.Yudaxin bilan birgalikda ruscha-qirgʻizcha lugʻat tuzgan (1944). 1946-yildan KPSS aʼzosi. 1951-yildan 1974-yilgacha Qirgʻiziston Davlat universitetida oʻqituvchi.

Manbalar 

Oʻzbekiston Milliy universiteti oʻqituvchilari
Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari
Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Qirgʻizistonlik yozuvchilar
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
1998-yilda vafot etganlar
31-yanvarda vafot etganlar
1901-yilda tugʻilganlar
5-yanvarda tugʻilganlar
Xisarak jome masjidi

Xisarak jome masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Parkent tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

Joylashuvi va faoliyati 
Xisarak jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Parkent tumani, Changʻi xisarak qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Xisorak mahalla fuqarolar yigʻini Eʼtibor koʻchasida joylashgan. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.40 gektar joyda 5500 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Changʻi qishloq fuqarolar yigʻini, Xisorak mahalla fuqarolar yigʻini, Eʼtibor mahalla fuqarolar yigʻini, Changʻir mahalla fuqarolar yigʻini, Xumson mahalla fuqarolar yigʻini, Qirgʻiz mahalla fuqarolar yigʻini, Kumushkon mahalla fuqarolar yigʻini, Quyosh mahalla fuqarolar yigʻini, Muborak mahalla fuqarolar yigʻini, Chimyon mahalla fuqarolar yigʻini, Togʻ yoʻli mahalla fuqarolar yigʻini, Yuksalish mahalla fuqarolar yigʻini, Yortepa mahalla fuqarolar yigʻini, Koʻxinur mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Rahimboy domla Pardayev hisoblanadi.

Tarixi 
Xisarak jome Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1999-yil 2-mart kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Ushbu masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. Mustaqillik yillarining dastlabki paytlarida mahalliy aholining faollari, nuroniylar, homiylar tashabbusi bilan jome masjid binosi qayta remont qilindi va namozxonlarga havola qilindi.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
 Parkent tumani masjidlari
Binolar
Kungay jome masjidi

Kungay jome masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Parkent tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

Joylashuvi va faoliyati 
Kungay jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Parkent tumani, Soʻqoq qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Kungay mahalla fuqarolar yigʻinida joylashgan. Mazkur masjidga Kungay qishloq fuqarolar yigʻini, Maʼrifat mahalla fuqarolar yigʻini, Usmon Nosir mahalla fuqarolar yigʻini, Gʻazalkent mahalla fuqarolar yigʻini, Zarkent mahalla fuqarolar yigʻini, Chinor mahalla fuqarolar yigʻini, Elobod mahalla fuqarolar yigʻini, Boqurt mahalla fuqarolar yigʻini, Sanganak mahalla fuqarolar yigʻini, Shampan mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Nazirullo domla Sharipov hisoblanadi.

Tarixi 
2022-yilning 10-yanvar kuni Toshkent viloyati Parkent tumani Soʻqoq qishlogʻidagi „Kungay“ jome masjidining yangi binosi ochildi. Ochilish marosimida Toshkent viloyati bosh imom-xatibi Jasurbek domla Raupov, homiylar, imom domlalar, mahalla faollari, namozxonlar ishtirok etdi. Jome masjidning eski binosi 1880-yilda hashar yoʻli orqali qurilgan edi. Eski binoga 350 kishini sigʻa oladigan masjid boʻlib, soʻnggi yillarda namozxonlarga torliq qilib qolgan edi. Shuni inobatga olib, Oʻzbekiston musulmonlari idorasi Toshkent viloyati vakilligi rahbariyat bilan kelishgan holda 2019-yil may oyida yangi jome masjid binosining qurilishi boshlandi. 2022-yilning kuz faslida Soʻqoq qishlogʻida yangi masjid binosi qurilishi oʻz nihoyasiga yetdi. Homiylar mablagʻlari hisobidan bunyod etilgan jomeda ayni paytda 2000–2500 kishi namoz ibodatlarni bajo keltirishi mumkin.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
 Parkent tumani masjidlari
Binolar
Tamara Avetisyan

Tamara Konstantinovna Avetisyan (1918-yil 18-aprel, Toshkent – 2012-yil 14-iyun, Kiyev, Ukraina) – sovet va ukrain qoʻshiqchisi, Ukraina Milliy filarmoniyasining solisti (1947–1987). Dunyo xalqlari qoʻshiqlarining mashhur ijrochisi. Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist (2008). Yahudiy madaniyatida xizmat koʻrsatgan xodim. Armaniston Respublikasi Badiiy akademiyasining faxriy akademigi.

Biografiya 
Tamara Avetisyan 1918-yil 18-aprelda Oʻzbekiston poytaxti Toshkent shahrida arman oilasida tugʻilgan. Uning oilasi Togʻli Qorabogʻdan kelgan, u etnik toʻqnashuvlardan qochish uchun u yerdan qochib ketgan. Tamara Avetisyanning onasi Hadrutdan edi. Maktabni tugatgach, u Toshkent va Moskva konservatoriyalarida, Moskva irrigatsiya va avtomobil yoʻllari institutlarida tahsil oldi. Moskva konservatoriyasida xalq qoʻshiqlari janrini tanladi va Butunittifoq gastrol konsert assotsiatsiyasining solisti sifatida konsertlarda muvaffaqiyatli ishtirok etdi.

Oilaviy sabablarga koʻra Kiyevga koʻchib oʻtgan Tamara Avestsyan 1947-yilda birinchi marta Ukraina Milliy filarmoniyasi sahnasida chiqish qildi. U filarmoniyada ellik yil ishladi, 1987-yilgacha filarmoniyaning solisti boʻlib qoldi. Ukraina qirolichasi nomini olgan Tamara Avetisyan oʻz faoliyati davomida dunyoning 60 dan ortiq tillarida koʻplab xalq qoʻshiqlarini ijro etgan. Nafaqaga chiqqanidan soʻng, u oʻn yil davomida havaskor badiiy chiqishlarga rahbarlik qildi, shundan soʻng jurnalistika bilan shugʻullandi. Tamara haqida maqolalar „Vozrojdeniye“ va „Ukraina teatri“ jurnallarida nashr etilgan. 1998-yilda Kiyevda Tamara Avetisyanning „Nezabivayemiye“ kitobi nashr etilgan boʻlib, unda u toʻxtagan axloqiy mavzular mavjud. 2007-yilda „Ukraina armanlari ittifoqi“ homiyligida uning „Sudba moya – pesnya“ ikkinchi kitobi Kiyevdagi „NAIRI“ nashriyot uyida nashr etildi.

2008-yil 18-sentyabrda Ukraina Prezidentining 726-sonli farmoni bilan Tamara Avetisyanga „Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist“ unvoni berildi. Shu munosabat bilan, intervyularidan birida u bu unvonga sazovor boʻlish faktini shaxsiy voqea sifatida emas, balki Ukraina tomonidan ishi qadrlanadigan arman sifatida qabul qilishini taʼkidladi.

Tamara Avetisyan 2012-yil 14-iyunda Kiyevda 94 yoshida vafot etdi.

Manbalar 

2012-yilda vafot etganlar
14-iyunda vafot etganlar
1918-yilda tugʻilganlar
18-aprelda tugʻilganlar
Pyotr Kobozev

Pyotr Alekseevich Kobozev (1878-yil 25-avgust, Pesochnya, Ryazan viloyati, Rossiya imperiyasi – 1941-yil 4-yanvar, Moskva, RSFSR, SSSR) – davlat va partiya arbobi, 1898-yildan RSDLP (b) aʼzosi. Vazirlar Kengashining toʻrtinchi va oxirgi raisi.

Hayoti 
Dehqon oilasida tugʻilgan. U ilohiyot maktabida, keyin Moskva diniy seminariyasida oʻqidi, seminariya gʻalayonida qatnashgani uchun uni tugatishni imkoni boʻlmadi (1895). U temir yoʻlda mexanik, haydovchi yordamchisi, haydovchi boʻlib ishlagan. 1898-yilda u islohot qilingan cherkovning Moskva maktabini tugatdi va Imperator Moskva texnik maktabiga oʻqishga kirdi. 1899-yilda hibsga olinib, Rigaga maʼmuriy surgunga hukm qilindi. 1900—1904-yillarda Riga politexnika institutida tahsil oldi, u yerda elektrotexnika laboratoriyasini jihozlashda ishtirok etdi, talabalarning amaliy mashgʻulotlariga rahbarlik qildi va yordamchi professorlikka oʻtkazdi. Institutni sanoat muhandisi ixtisosligi boʻyicha tamomlagandan soʻng (partiya rahbarlari uni temir yoʻl muhandisi deb hisoblashgan) Rigadagi Rossiya-Boltiq vagonlari zavodida ishlagan. U RSDLP Riga qoʻmitasi va „Askar ovozi“ bolshevik gazetasi tahririyati aʼzosi, Latviya oʻlkasi Sotsial-demokratik partiyasi harbiy tashkiloti rahbarlaridan biri edi. Latviya sotsial-demokratik mehnat partiyasining 3-birlashma qurultoyida (1906) uning Markaziy qoʻmitasiga saylangan.

1905-yil inqilobining boshlanishi bilan u siyosiy ishonchsizlik tufayli ishdan boʻshatilgan va Kavkazning neft konlarida ishlagan, u yerda ish tashlashlar va namoyishlar uyushtirgan. Keyin u Moskvada ishladi. U Politexnika muzeyida bugʻli isitish moslamalarini oʻrnatishni nazorat qildi va temir yoʻlchilar oʻrtasida ish olib bordi. U yana hibsga olindi va Rigaga surgun qilindi. 1917-yil aprelda Toshkent-Orenburg temir yoʻli (Orenburg) vakillarining 1-taʼsis qurultoyida yoʻl komissari etib saylandi.

1917-yil noyabrda 1918-yil fevral oylarida RSFSR Xalq Komissarligi tashabbusi bilan Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi va RSFSR Xalq Komissarlari Sovetining Oʻrta Osiyo va Gʻarbiy Sibir boʻyicha favqulodda komissari boʻldi. Toshkent xalq deputatlari sovetida ishladi. Turkiston Sovetlarining V Qurultoyida Kobozev qurultoy prezidiumi raisi lavozimini egallagan.

1919-yil fevraldan RKP(b) MK va RSFSR Xalq Komissarlari Sovetining Turkiston ishlari boʻyicha maxsus muvaqqat komissiyasi (Turkkomissiya) aʼzosi. Teatr, sanʼat muzeyining tashkil etilishi, hozirgi Oʻzbekiston Milliy universitetining oʻtmishdoshi boʻlgan Turkiston xalq universitetining tashkil etilishida (1918 yil fevral-may) ishtirok etgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston Milliy universiteti oʻqituvchilari
Rossiyadagi fuqarolar urushi qatnashchilari
Moskvada vafot etganlar
1941-yilda vafot etganlar
4-yanvarda vafot etganlar
Nuri Primov

Yuriy (Nuriy) Volodimirovich Primov (1979-yil 31-iyul, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – qrim-tatar, siyosiy mahkum.

Biografiyasi 
Yuriy (Nuriy) Volodimirovich Primov 1979-yil 31-iyulda Oʻzbekiston SSR Toshkent shahrida rus, qrim-tatar oilasida tavallud topgan.

I. K. Karpenka-Kariy nomidagi Kiyev milliy teatr, kino va televideniye universitetini tamomlagan. Hibsga olinishidan oldin Sturmove, Sevastopol shahridan unchalik uzoq boʻlmagan qishloqda yashagan.

Jinoiy taʼqib 
2015-yil 23-yanvar kuni huquq-tartibot idoralari xodimlari Nuri Primovning uyida tintuv oʻtkazdi. U Rossiya Federatsiyasida taqiqlangan „Hizb ut-Tahrir“ siyosiy tashkilotida ishtirok etishda gumonlanib hibsga olingan (Rossiya Federatsiyasi Jinoyat kodeksining 205.5-moddasi 2-qismi bilan „Terrorchilik tashkiloti faoliyatida ishtirok etish“). Undan tashqari Ruslan Zaytullayev, Ferat Sayfullayev va Rustem Vaitovlar „Hizb ut-Tahrir“da qatnashganlikda ayblanganlar.

Bosqinchi hokimiyat Ukraina Bosh konsulligi vakillariga hibsga olinganlar bilan uchrashishga ruxsat bermagan.

Ish Shimoliy Kavkaz okrugi harbiy sudi tomonidan koʻrib chiqilib, 2016-yil 7-sentabrda Nuri Primov 5 yilga ozodlikdan mahrum etilgan.

Nuri Primov 2020-yilning 22-yanvarida Rossiya mustamlakasida jazo muddatini oʻtab, Qrimga qaytgan. Ozodlikka chiqqanidan keyin 8 yil davomida maʻmuriy nazorat ostida boʻlgan.

„Memorial“ inson huquqlari markazi Ferat Sayfullayevni siyosiy mahbus deb tan oldi.

Xalqaro reaksiya 
Yevroparlament 2017-yilning 5-oktabr kuni Rustem Vaitov, Ruslan Zaytullayev, Nura Primov va Ferat Sayfullayevlarga nisbatan qattiq jazo tayinlanganini qoralovchi rezolyutsiyani qabul qilgan. Shuningdek, repressiya va ekstremizm, terrorizm va separatizm toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini qoʻllash Qrim yarim orolida inson huquqlari sohasidagi vaziyatning jiddiy yomonlashishiga olib kelgan.

Manbalar 

31-iyulda tugʻilganlar
1979-yilda tugʻilganlar
Toshkentda tugʻilganlar
Vasiliy Krasnokutskiy

Vasiliy Aleksandrovich Krasnokutskiy (baʼzi manbalarda otasining ismi Andreyevich, 1873-1948) – rus va sovet huquqshunosi, fuqarolik huquqi va fuqarolik protsessi boʻyicha mutaxassis, professor.

Hayoti 
Vasiliy Krasnokutskiy 1873-yilda Xerson viloyati, Znamianka stansiyasida tugʻilgan. 1896-yilda Moskva universitetining yuridik fakultetini tamomlagan. 1907-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.

Fuqarolik huquqi va fuqarolik protsessual kafedrasi privat-dotsenti (1905—1911), savdo huquqi va savdo sudlari kafedrasi privat-dotsenti (1911—1916), Moskva fuqarolik huquqi kafedrasi professori (1917-1919). Universitetda u Rim huquqi, fuqarolik huquqi, fuqarolik protsessual huquqi, qonun loyihasi huquqi, tijorat huquqi, xalqaro xususiy huquq, bankrotlik toʻgʻrisidagi ish yuritish va lotin tilidan dars bergan. U oʻqituvchisi va doʻsti G.F.Shershenevichning „Rossiya fuqarolik huquqi darsligi“ va „Tijorat huquqi darsligi“ni A. S. Yashchenko va B. I. Syromyatnikov Leon Dugining „Konstitutsiyaviy huquq“ asarini rus tiliga tarjima qilgan. Nemis savdo kodeksining rus tiliga tarjimasi muharriri.

Moskva davlat universitetining yuridik fakulteti tugatilgandan soʻng, Krasnokutskiy Adliya xalq komissarligining xodimi boʻldi. U 1922-yilda RSFSR Fuqarolik kodeksining birinchi loyihasi ustida ishlagan komissiyani boshqargan. RSFSR Fuqarolik protsessual kodeksi, veksellar toʻgʻrisidagi nizom, patentlar toʻgʻrisidagi nizom loyihalarini ishlab chiqish boʻyicha komissiyalar ishida ishtirok etdi.

1925-yildan Oʻrta Osiyo universiteti professori, 1928—1929-yillarda Iqtisodiyot fakulteti dekani boʻlgan.

Rim huquqi boʻyicha klassik darslikni (hammuallifi I.B.Novitskiy va I.S.Pereterskiy) 1948-yilda nashr etilgan .

Manbalar 

Oʻzbekiston Milliy universiteti oʻqituvchilari
1873-yilda tugʻilganlar