MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Alexia Kammenou

Aleksia Kammenou (, 1969-yil 22-oktyabr Pireyda) — gretsiyalik sobiq suv polochisi va 2021-yildan beri Gretsiya ayollar milliy suv polosi terma jamoasi murabbiyi.

Suv polosi sportchisi sifatida Kammenu NO Vouliagmeni (1991, 1993, 1994, 1997) bilan Gretsiyada toʻrtta chempionlikni qoʻlga kiritgan, shuningdek, PAOKda (2004, 2005) oʻynagan va 1988-yildan 20 tagacha jami 230 ta gol urgan. 1987-yilda Gretsiya terma jamoasida debyut qilgan va 182 marta oʻynab, 84 gol urgan. U bitta Jahon chempionatida (1998), oltita Evropa chempionatida (1989, 1991, 1993, 1995, 1997, 1999) va ikkita Jahon kubogida (1997, 1999) qatnashgan.

Murabbiylikdan soʻng u oʻn mavsum davomida „NO Vouliagmeni“ga ustozlik qildi, 2007-yilda Gretsiya chempionligini va 2019-yilda Gretsiya kubogini qoʻlga kiritdi. Evropada u ikki marta Chempionlar Kubogi (2009, 2010) va ikkita Superkubokni nishonladi. Bundan tashqari, u 2013-yildan 2015-yilgacha ANO Glifadani boshqargan.

2021-yilning bahorida Kammenu yoshlar terma jamoasi murabbiyi boʻldi. Oʻsha yilning noyabr oyida u milliy ayollar terma jamoasini boshqargan. U Gretsiya terma jamoasini qayta shakllantirdi natijada 2022-yilda Splitdagi ayollar oʻrtasidagi suv polosi boʻyicha Yevropa chempionatida kumush medal va 2024-yilda ayollar oʻrtasidagi suv polosi boʻyicha Yevropa chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi | Eyndxovenda.

Manbalar

Havolalar 

 Aleksiya Kammenou
Yashayotgan insonlar
1969-yilda tugʻilganlar
Gercebahşiş

Gercebahşiş — Turkiya Mersin viloyati Anamur shahridagi tuman. Uning aholisi 1 359 kishi (2022). Anamurning shimoli-sharqida joylashgan.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkiya tumanlari
Chinovnik

Chinovnik — Rossiya podsholigi va Rossiya imperiyasida — davlat va sud faoliyatida muayyan mansab yoki unvonga ega boʻlgan shaxs (erkak kishi).

Hozirgi vaqtda u davlat xizmatchisining umumiy nomi hisoblanadi.

Rossiya podsholigi va Rossiya imperiyasida byurokratiya instituti 1722-yilgacha amalda mavjud boʻlgan, ammo u aniq tuzilishga ega emas edi. De-yure byurokratiya instituti 1722-yil 24-yanvarda (4-fevral) Martabalar jadvalining oʻrnatilishi bilan tuziladi.

1917-yil Oktyabr inqilobidan keyin Martabalar jadvali bekor qilindi va byurokratiya instituti tugatildi. Davlat boshqaruvi sohasida faoliyat yurituvchi shaxslar davlat xizmatchilari deb atala boshlandi.

Turlari 

 Maxsus topshiriqlar boʻyicha chinovnik.
 Harbiy boʻlimning mansabdor shaxsi (harbiy amaldor yoki oddiy mansabdor shaxs, shuningdek, 1836-yildan 1847-yilgacha harbiy maslahatchi) yuqori darajadagi fuqarolik unvoniga ega boʻlgan harbiy xizmatchi. Tashqi belgilarga qoʻshimcha ravishda (darajaning nomi, kiyim-kechagi), u harbiy unvonlardan farq qiladi, chunki u uchun ketma-ket harbiy xizmatni oʻtash shart emas. Cheklangan harbiy yurisdiktsiyaga bogʻliq: xizmatdagi jinoyatlar va harbiy intizom qoidalarini buzganlik uchun.
 Sinf chinovniki — maʼlum bir tabaqa darajasiga yoki huquqqa ega boʻlgan mansabdor shaxs.
 Ruhoniy mansabdor (chinovnik) shaxs — bu qandaydir sinf darajasiga ega boʻlgan va davlat idoralarida maxsus nom berilmagan mansabni egallagan shaxs.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Klassniy chinovnik // Maliy ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona. — 2-e izd., vnov pererab. i znachit. dop. — T. 1—2. — SPb., 1907—1909.  
 T. F. Yefremova. Noviy slovar russkogo yazika. Tolkovo-slovoobrazovatelniy (Словарь Ефремовой). 
 D. N. Ushakov. Bolshoy tolkoviy slovar sovremennogo russkogo yazika (Slovar Ushakova).
Davlat amaldorlari
Yuridik atamalar
Meri Lou Retton

Meri Lou Retton (1968-yil 24-yanvarda tugʻilgan) — amerikalik sobiq gimnastikachi.1984-yilda Los-Anjelesda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida u umumiy yakkalik bahslarida oltin medalni, shuningdek, ikkita kumush va ikkita bronza medalini qoʻlga kiritgan. U oʻzining chiqishlari bilan Qoʻshma Shtatlardagi eng mashhur sportchilardan biriga aylandi.

Retton, Olimpiya gimnastikasi boʻyicha koʻpkurashda oltin medalni qoʻlga kiritgan birinchi amerikalik ayol sifatida tarixga kirdi.

Shaxsiy hayot 
Meri Lou Retton 1968-yil 24-yanvarda Gʻarbiy Virjiniya shtatining Fairmont shahrida tugʻilgan. Uning otasi Ronni koʻmir sanoati transport uskunalari bilan shugʻullangan. U Fairmont oʻrta maktabida oʻqigan, ammo uni tugatmagan. Oʻrta maktabning ikkinchi yilida u 1984-yilda Los-Anjelesda (Kaliforniya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlarida qatnashgan.

Retton 2009-yilgacha, uning oilasi Gʻarbiy Virjiniyaga qaytgunga qadar, Texasning Xyuston shahrida yashagan.2012-yilda Xyustonga qaytdi. U Texas universitetining sobiq himoyachisi va Xyustondagi koʻchmas mulkni ishlab chiqaruvchi Shennon Kelliga turmushga chiqdi, u Xyuston Baptist universitetining sport boʻlimida ishlagan.

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy veb-sayt 28 Ocak 2021 tarihinde 
 Uluslararası Jimnastik Federasyonu
 
 Gymn Forumdagi tanlov natijalari roʻyxati 24 Mart 2012 tarihinde 

1968-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Apgar shkalasi

Apgar shkalasi — yangi tugʻilgan bolaning holatini tezda baholash tizimi.

Anesteziologlarning 27-yillik kongressida(1952) amerikalik anesteziolog Virjiniya Apgar birinchi marta hayotning ilk daqiqalarida yangi tugʻilgan bolaning holatini baholash uchun oʻzi ishlab chiqqan tizimni taklif qildi. Bu reanimatsiya muolajalariga boʻlgan ehtiyojni aniqlash uchun bolaning dastlabki holatini baholashning oddiy usuli.

Oʻlchov beshta koʻrsatkichni oʻz ichiga oladi, va har biri 0 dan 2 gacha boʻlgan ballarda butun son bilan baholanadi. Baholash natijasi 0 dan 10 gacha.

Apgar bali yangi tugʻilgan bolaning ota-onasiga xabari beriladigan, bolaning vazni va boʻyi bilan birga uchinchi koʻrsatgich hisoblanadi.

Koʻrsatkichlari 
Apgar shkalasi uchun beshta koʻrsatkich:

Natijalarni hisoblash 
Baholash odatda tugʻilgandan keyin bir-besh daqiqa ichida amalga oshiriladi va natijalar salbiy boʻlsa, qayta tekshiriladi. 3 dan kam ball yangi tugʻilgan bolaning ogʻir ahvolini koʻrsatadi, 7 dan ortiq ball yaxshi (normal) hisoblanadi.

Apgar shkalasi tibbiyot hodimlari uchun qaysi bolalar kuchliroq nazoratga muhtojligini aniqlash uchun ishlab chiqilgan. 5 ball olgan bola 7 dan 10 gacha ball olgan bolaga nisbatan kuchliroq nazoratga muhtojligini anglatadi. Tugʻilgandan keyin 1- daqiqada 5-6 ball olgan, lekin 5- daqiqada 7 — 10 ball olgan bola sogʻlom hisoblanadi. Apgarning 5 bali bilan hayotni boshlagan va tugʻilgandan keyin 5 daqiqadan soʻng ham 5 ballda qolgan bolalar reanimatsion yordamga muhtoj hisoblanadi. Maksimal 10 ball kamdan-kam hollarda uchraydi.

Ingliz tilida soʻzlashadigan mutaxasislar uchun mnemonik qoida(1963-yilda pediatr Jozef Batterfild tomonidan kiritilgan):

 A ppearance- tashqi koʻrinishi (terining rangi);
 P ulse (yurak tezligi) — bolaning pulsi (yurak urishlari soni);
 G rimace —(stimulyatsiyaga javob) — mushaklar tonusi;
 A ctivity — harakatchanlik;
 R espiration-nafas olish harakatlari.

Quyidagi neologizm ham qoʻllaniladi: American Pediatric Gross Assessment Record.

Ingliz tilida quyidagi mnemonik qoida ham qoʻllaniladi: How Ready Is This Child (soʻzma — soʻz-bu bola qanchalik tayyor), bu erda:
 H eart tezligi—yurak urish tezligi,
 R espiratory effort—nafas olish,
 I rritability—reflekslar va asabiylashish,
 T one—mushak tonusi,
 C olor—terining rangi.

Barcha koʻrsatkichlar tugʻilgandan keyin hayotning birinchi, beshinchi va oʻninchi daqiqalarida qayta tekshiriladi.

Adabiyotlar 

 Sears W, Sears M. kichkintoyingiz tugʻilgandan ikki yoshgacha. M.: Eksmo, 2006 Yil.

Manbalar 

Xomilaning etukligi, Apgar shkalasi.
 Android OS uchun Apgar shkalasi kalkulyatori
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%90%D0%BF%D0%B3%D0%B0%D1%80

Havolalar 

 Xomilaning etukligi, Apgar shkalasi.
 Android OS uchun Apgar shkalasi kalkulyatori

Neonatologiya
Talisobun

Talisobun (yoki Tolisobun) — Buxoro viloyatining Peshku tumaniga qarashli qishloq. Qishloq Peshku tumani markazidan 14 km uzoqlikda joylashgan.

Manbalar 

Buxoro viloyati
Peshku tumani
Şirin Tekeli

Şirin Tekeli (28-fevral 1944-yil, Anqara — 13-iyun 2017-yil, Bodrum) — Turkiyalik feminist, akademik, tarjimon, yozuvchi va aktivist.

Faoliyati 
1967-yilda u Turkiyaga qaytib, Istanbul universiteti siyosatshunoslik kafedrasiga ishga kirgan birinchi ayol akademikka aylangan. 1973-yilda David Easton tizim nazariyasi boʻyicha tezasi bilan doktorlik darajasini oldi. 1978-yilda  „Xotin-qizlar va siyosiy ijtimoiy hayot“ () nomli ilmiy ishi bilan professorlik unvonini olgan. Bu ilmiy ish Şirinning ideologiyasiga katta taʼsir koʻrsatganligi haqida uning oʻzi quyidagicha izoh beradi:

„Men tortinchoq feminist edim. Lekin ilmiy ishni yozish jarayonida ayollar haqorat qilinishini, ularga nisbatan tajovuz qilinishini va jamiyatdan ajratilayotganini guvohi boʻldim. Buning sababi kapitalizm emas, balki erkaklar hukmronligi edi“''.

Ilmiy ishini yakunlagachndan soʻng Şirin saylovlar ustida ishlashni boshladi. U Fransiyaga qaytib, 1979–1980-yillarni ilmiy tadqiqot milliy markazi (CNRS)da oʻtkazgan. Şirin Tekeli ushbu davrda Turkiyadagi saylovlar toʻgʻrisidagi barcha maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan baza tuzgan va Jean Rangerning jamoasi bilan shahar hududlarda saylovlar sotsiologiyasini oʻrgangan. 1980–81-yillarda siyosiy sotsiologiya haqida seminar tashkil etgan.

Aktivizm 
Ilmiy ishlarini yakunlagandan soʻng Turkiyadagi feminizm harakatida faol shaxslardan biriga aylandi. Şirin Tekeli 80-yillarni „harakat yillari“ deb hisoblagan. Turli targʻibotlar orqali Turkiyadagi xotin-qizlarning ahvolini yaxshilashga va ongini rivojlantirishga oʻzini bagʻishlagan. 90-yillarda „institutionallashtirish yillari“ deb atagan. Tekeli uyushmalar va assotsiatsiyalar tashkil etishga katta eʼtibor qaratgan.

Harakat yillari 
Turkiya fuqarolik kodeksi Ayollarni kamsitishning barcha shakllariga barham berish toʻgʻrisidagi konvensiya(CEDAW)ga mos ravishda oʻzgartirilmaganidan soʻng, 1986-yilda Şirin Tekeli konstitutsiya va qonun hujjatlari konvensiyaga muvofiq tarzda oʻzgartirilishini talab qiluvchi petitsiyada ishtirok etgan.

1987-yil 17-may kuni qurolli toʻqnashuvdan keyingi ilk protestda ishtirok etgan va ayollarga nisbatan zoʻravonliklarga barham berishni talab qilgan.

Mukofotlari 
1996-yilda Şirin Tekeli Fransiya madaniyat vazirligi tomonidan Akademik qoʻllar ordeni bilan mukofotlangan.

Hayoti va vafoti 
Şirin Tekeli advokat Ahmet Tekeli bilan turmush qurgan. Ahmet Tekeli bilan Lozanna universitetida oʻqib yurgan paytlarida tanishgan. 2010-yilda Ahmet Tekeli vafot etgan. Şirin Tekeli turmush oʻrtogʻidan qolgan mablagʻlar hisobidan Şirin-Ahmet Tekeli nomli ayol huquqshunoslarni qoʻllab-quvvatlovchi assotsiatsiyasiya tashkil qilgan.

2017-yilda Sabancı universiteti tomonidan Şirin Tekeli sharafiga „Şirin Tekeli tadqiqot mukofoti“ () nomli ilmiy mukofot taʼsis etilgan. Ushbu mukofot Turkiyada gender tengligi masalalariga qaratilgan tadqiqotlarni qoʻllab-quvvatlash va targʻib qilish uchun taʼsis etilgan.

Manbalar 

2017-yilda vafot etganlar
1944-yilda tugʻilganlar
Turkiyalik feminist yozuvchilar
Nazmiye Muslu Muratlı

'Nazmiye Muslu Muratlı' (1979-yil 13-iyunda tugʻilgan) — turkiyalik ayol pauerliftingchi. Nazmiye Muratlı 40 kilogrammgacha vazn toifasida amaldagi jahon rekordchisi, 2012-yilgi Paralimpiya oʻyinlari oltin medali sohibasidir. U Konya Meram Belediyespor klubi sharafini himoya qiladi.

Bolaligi 
Nazmiye Muslu 1979-yilda Konyada tugʻilgan. Paraplegiya kasalligi sababli boshlangʻich taʼlimni uyida olgan.

U doʻsti tufayli pauerlifting bilan shugʻullanishni boshlaydi. Dastlab qiynalyotganligi sababli mashgʻulotlardan bosh tortadi,  biroq, uning ota-onasi Nazmiyeni mashgʻulotlarini davom ettirishga koʻndiradi.

Natijalari

Paralimpiya o'yinlarida:

1 –41 kg 2016 Rio-de-Janeyro, Braziliya104

1 –40 kg 2012 London, Buyuk Britaniya 106

4 –40 kg 2008 Pekin, Xitoy 90.0

Jahon chempionatlarida:

1 –41 kg 2014 Dubay, Birlashgan Arab Amirliklari 103.0

1 –40 kg 2010 Kuala-Lumpur, Malayziya 105.0

2 –45 kg 2019 Ostona, Qozogʻiston 116.0

2 –45 kg 2017 Mexico, Meksika 107.0

8 –44 kg 2006 Busan, Janubiy Koreya 60.0

Yevropa ochiq chempionatlarida

1 –50 kg 2018 Berck-sur-Mer, Fransiya 111

Faoliyati 
Nazmiye Muratlı Pauerlifting bilan shugʻullanishni boshlaganidan uch oy oʻtar-oʻtmas milliy milliy terma jamoaga qabul qilindi. Portugaliya oʻtkaziladigan Yevropa chempionatida ishtirok etishi murabbiylar tomonidan maʼlum qilinadi.  Xalqaro maydondagi debyutida bronza medalini qoʻlga kiritadi.

Muratli 2005—2006-yillarda Turkiya chempioni boʻlgan. 2005-yilda Yevropa chempionatida bronza va 2007-yilda oltin medallarini qoʻlga kiritgan.

2008-yilgi Pekin Paralimpiya oʻyinlarida Muratli toʻrtinchi oʻrinni egallagan. 2012-yilgi London Paralimpiya oʻyinlarida u 109,0 kg toshni koʻtargan holda shaxsiy rekordini oʻrnatgan va oltin medalni qoʻlga kiritgan. 2016-yilgi Paralimpiya oʻyinlarida -41 kg vazn toifasida  104,0 kg toshni koʻtarib, jahon rekordini oʻrnatgan va olimpiada oltin medalni qoʻlga kiritgan. Nazmiye Muslu Muratlı ikki karra Paralimpiya oʻyinlari chempioniga aylangan birinchi turkiyalik sportchi hisoblanadi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1979-yilda tugʻilganlar
As-Santa

As-Santa (, , qibtiycha:ⲡ̀ⲥⲉⲛⲉⲧⲁⲓ) Misrning Gʻarbiya muhofazasidagi shahar. 2018-yilda aholisi taxminan 42 000 kishi atrofida edi.

Manbalar 

Gʻarbiya muhofazasi aholi punktlari
Zefta

Zefta , , qibtiycha:ⲍⲉⲃⲉⲑⲉ Zevethe) Misrning Gʻarbiya muhofazasida joylashgan Nil deltasidagi shahar. Daqahliya muhofazasining Mit Gʻamr shahri va Zefta orasidan Nil daryosi oqib oʻtadi.

Tarixi 
12-asrda Zefta muhim mintaqaviy savdo markazi edi, ayniqsa toʻqimachilik mahsulotlari edi. Ipak, zigʻir, indigo, kunjut va qand u yerda sotilgan va sotib olingan tovarlar edi. Ushbu mahsulotlarning ayrimlari mahalliy darajada isteʼmol qilingan boʻlsa, boshqalari boshqa shaharlarga, xususan Qohiraga joʻnatilgan.

1670-yillarda Usmonli imperiyasining bosh amaldori Abbos ogʻa turli xil Misr mulklaridan iborat katta vaqf yigʻdi. Zefta oʻzi taqdim etgan eng koʻp mulkka ega boʻlgan va Jeyn Hetuey uni „sevimli xayriya“ deb atagan. Abbos ogʻaning Zeftadagi vaqflari orasida qahva donlari maydalanadigan va qovuriladigan hamda unga tegishli qahvaxona boʻlgan katta majmua bor edi. Hetueyning faraziga koʻra, savdo markazi sifatida avvalgi ahamiyatini hisobga olgan holda, 17-asrda Zefta Suvayshdan Qohiraga qahva olib ketuvchi kemalar uchun muhim toʻxtash nuqtasi boʻlgan. Zeftadan qahva boshqa shaharlarga isteʼmol qilish uchun olib ketilgan. Abbos ogʻaning Zeftadagi boshqa mulklari — qaysariyya, karvonsaroy, 15 ta doʻkon, 2 ta ustaxona, Qur’on oʻqitiladigan madrasa boʻlgan. Madrasa mulkdagi yagona maktab edi. U Zefta tabiblariga toʻrtta idish ham qoldirgan, bu vaqf mulklari koʻchmas mulkdan iborat boʻladigan kamdan-kam holatdir.

Misrdagi 1885-yilgi aholini umumiy roʻyxatga olishda Zefta Gʻarbiya muhofazasidagi oʻzining tumanidagi shahar sifatida qayd etilgan, shahar aholisi 11 087 kishi (5 571 erkak va 5 516 ayol) boʻlgan.

Zefta zamonaviy Misr tarixida 1919-yilgi qoʻzgʻalon davrida mashhur boʻlgan. Oʻshanda ingliz istilosi Saad Zagʻlul poshoni Vaft partiyasining boshqa yetakchilari bilan birga Misrda chiqarib yuborgan va Maltaga surgun qilgan, Muhammad al-Kafroviy posho va Yusuf al-Guindi boshchiligidagi Zefta xalqi bosh koʻtargan va Zefta Respublikasi mustaqilligini eʼlon qilgan. Zefta shaharchasida aviatsiya sohasida ishlaydigan Mustafo Yunus, hisobchi Fuad Yunis hamda muhandis Mugʻad Yunus tugʻilgan.

Zefta, Nil oqimini boshqarish uchun 1881—1952-yillarda qurilgan Nil toʻsiqlaridan biri joylashgan joydir.

Zeftada tugʻilgan taniqli shaxslarga quyidagilar kiradi:
Kimon Evan Marengo, Mustafo Kamol Tolba, Mustafo al-Sayid, Mark ibn Kunbar, Ahmad Saif al-Islom Keshtiy, Eman Hasbullo Oliy, Samira Muso va Samir al-Asvod.

Yana qarang 

 Misr shaharlari va shaharchalari roʻyxati

Manbalar 

Gʻarbiya muhofazasi aholi punktlari
Misr shaharlari
Uncle Tom's Cabin

Uncle Tom’s Cabin, toʻliq nomi Uncle Tom’s Cabin; or, Life Among the Lowly — amerikalik yozuvchi Harriet Beecher Stowe qalamiga mansub qulikka qarshi roman. 1852-yilda ikki jildda nashr qilingan roman afroamerikaliklar hamda AQShda qullikka boʻlgan munosabatga yirik taʼsir oʻtkazgan. Roman „AQShda fuqarolar urushiga zamin yaratgani“ aytiladi.

Kelib chiqishi ingliz boʻlgan Stowe Konnektikut shtatida Beecherlar oilasida tugʻilgan va faol abolitsiyachi boʻlgan. Stowe „Uncle Tom’s Cabin“ sentimental romanini qullar ahvolini tasvirlash hamda nasroniy sevgi qullikni yenga olishini koʻrsatish maqsadida yozgan. Romanning bosh qahramoni uzoq yil aziyat chekkan Tom togʻa boʻlib, boshqa qahramonlarning hikoyalari uning hayoti bilan uzviy bogʻliqdir.

AQShda „Uncle Tom’s Cabin“ XIX asrda eng bozori chaqqon boʻlgan roman hamda Injildan keyingi ikkinchi eng koʻp sotilgan kitobdir. Roman 1850-yillarda abolitsionizm uchun kurashni kuchaytirgani aytiladi. Romanning taʼsiri haqidagi qarashlar shu qadar kuchli boʻlganki, AQShda fuqarolar urushi boshlanishi arafasida Abraham Lincoln Stowe bilan uchrashib, „Ushbu buyuk urushni boshlagan kichik ayol shu ekan-da“, deya taʼkidlagani haqida asossiz mish-mish tarqalgan.

Roman hamda uning asosida yozilgan dramalar afroamerikaliklar, jumladan, romanning bosh qahramoni Tom togʻa haqida bir necha salbiy stereotiplar ommalashishiga turki boʻlgan. Ingliz tilida „Tom togʻa“ jumlasi oshiqcha itoatkor odam maʼnosini anglata boshlagan. Roman haqida keyinchalik yuzaga kelgan ushbu qarashlar asar oʻz vaqtida „qullikka qarshi muhim vosita“ boʻlgani qisman eʼtibordan qolishiga sabab boʻlgan. Bunga qaramasdan, roman norozilik ruhida yozilgan asarlar orasida salmoqli oʻrin tutadi. Xususan, „Uncle Tom’s Cabin“ Upton Sinclairning „The Jungle“ romani hamda Rachel Carsonning „Silent Spring“ ilmiy asariga katta taʼsir koʻrsatgan.

Manbalar

Snoskalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Romanlar
Romashka

Moychechak (lot. Matricária) — asteraceae oilasiga mansub bir yillik gulli oʻsimliklar turkumi.Zamonaviy tasnifga koʻra u hayotning birinchi yilidan gullaydigan 70 ta gul turga kiradi Eng mashhur turi - romashka (Matricaria chamomilla, sin. Matricaria recutita), bu o'simlik dorivor va kosmetik maqsadlarda keng qo'llaniladi.

Moychechak ko'pincha (botanika nuqtai nazaridan noto'g'ri) Aster, Gerbera, Doronicum, Nivyanik, Osteospermum, Tansy, Papavka, Trekhrebernik, Xrizantema kabi Asteraceae oilasining boshqa avlodlarining o'simlik turlariga berilgan nomdir. gulbarglarining oq yoki boshqa rangdagi marginal qamish gullari va gullashning quyuqroq markaziy qismi bilan ajralib turadi. Bu inflorescences bir gulga o'xshaydi, shuning uchun ular antodiya deb ataladi.

Nom qo'yilish sababi

Jinsning ilmiy (lotin) nomi Matricaria ("bachadon o'ti") lotin matritsasidan ("bachadon") kelib chiqqan bo'lib, bu o'simlikning ginekologik kasalliklarni davolashda anʼanaviy ishlatilishi bilan izohlanadi. Bu nom birinchi marta shveysariyalik botanik va shifokor Albrecht fon Haller (1708-1777) tomonidan ishlatilgan.

Qo'shimcha ma'lumotlar

Rim yozuvchisi va olimi Pliniy Elder o'zining ko'p jildli "Tabiat tarixi" asarida bu o'simlikni tasvirlab bergan, uning nomi yunon tilidan kelgan. chᾰmoi (chamai, "past") va mῆlon (qovun, "olma"), bu o'tning qisqa balandligi va olma hidini eslatuvchi gullarning hidi bilan izohlanadi.Ruscha "romashka" nomi polyak tilidan olingan va lotincha romandan ("Rim") kelib chiqqan. Polyaklar birinchi bo'lib o'simlikni 16-asrning o'rtalarida "Romanov guli" deb taʼriflagan.

Foydali xususiyatlari

- Romashka asab tizimining faoliyatini normallashtiradi, zo’riqish va stressni yengillashtiradi, uyquni, ishtahani yaxshilaydi.

- Kosmetologiya va anʼanaviy tibbiyotda turli teri kasalliklari (terli dog'lar, kuyishlar va tirnash xususiyati, furunkullar, yosh bolalarda ekzema) uchun samarali;

- Og'iz bo'shlig'ining yuqumli kasalliklarini davolaydi;

- Gulining gastrit, meteorizm, gaz, kolit, spazmlar va boshqalar bilan kurashishda, shuningdek, o't pufagi, jigar va siydik-jinsiy tizimni davolashda samarali ekanligi isbotlangan;

- SARS va gripp, tomoq og'rig'i, tonzillitni davolash uchun ishlatiladi;

- Kosmetologiyada teri, soch to'kilishini davolash uchun;

- Ko'z kasalliklarini (ko'z shilliq qavatining yallig'lanishi, konyunktivit, ko'z qovoqlarining qizarishi) davolash uchun;

- Chaqaloq muammolari (bezi, toshmasi, tikanli issiqlik, bezovta uyqu, kolik, yo'tal, isitma va regurgitatsiya);

- Ayollar organizmi uchun foydali, ginekologiyada keng qoʻllaniladi;

- Ishtahani yaxshilaydi;

- Revmatizm, bo'g'imlardagi og'riqlar, tuz cho'kindilarini davolashda ishlatiladi.

Manbalar

Foydali xususiyatlari)
Matricaria

Matricaria (matricaria) — gulli oʻsimliklarning romashka oilasi, Asteraceae oilasiga mansub.Turga bir yillik va koʻp yillik oʻtlarning 50 ga yaqin turi kiradi. Matricaria turlari Evropa, Osiyo va Shimoliy Afrikada paydo boʻlgan, ammo ular dunyoning boshqa joylariga jumladan Shimoliy Amerika va Avstraliyaga kiritilgan.

Tashqi koʻrinishi 

Matricaria turlari kichik, oq yoki sariq romashka oʻxshash gullari bilan ajralib turadi. Gullar nurli gulli halqa bilan oʻralgan quvurli gulzorlarning markaziy diskiga ega. Matricaria turlarining barglari muqobil va pinnatally boʻlinadi.

Foydali xususiyatlari 

Matricaria-ning eng keng tarqalgan turi nemis romashka (Matricaria recutita). Nemis romashka anʼanaviy tibbiyotda turli kasalliklarni, jumladan, tashvish, uyqusizlik va ovqat hazm qilish muammolarini davolash uchun ishlatiladigan mashhur oʻtdir. Nemis romashka choyi, tizan va boshqa ichimliklarda xushboʻy hid sifatida ham ishlatiladi.

Turlari 

Makkajoʻxori romashka (Matricaria matricarioides),
Ananas oʻti (Matricaria discoidea),
Yovvoyi romashka (Matricaria chamomilla).

Qoʻshimcha maʼlumotlar 

Matricaria turlari turli tuproq va iqlim sharoitida oʻsishi oson.
Ular qisman soyada va yaxshi quritilgan tuproqdan toʻliq quyoshni afzal koʻradilar. Matricaria turlari urugʻyoki boʻlinish yoʻli bilan koʻpaytirilishi mumkin. Matricaria turlari asalarilar va boshqa changlatuvchilar uchun jozibali. Matricaria turlari kiyiklarga chidamli. Matricaria turlari sabzavot bogʻlarida hamroh oʻsimlik sifatida ishlatilishi mumkin. Matricaria — oʻstirish va parvarish qilish oson boʻlgan chiroyli va foydali oʻsimliklarning jinsi. Ular har qanday bogʻga joziba bagʻshlab turadi.

Manbalar 

 CHAMOMILLA)
Poa, Boulkiemdé

Poa (Boulkiemde) - Burkina-Fasoning gʻarbiy markazidagi Boulkiemde viloyati va Poa boʻlimidagi shaharlaridan biri. Poa boʻlimi poytaxti hisoblanib, aholisi 7037 nafarni tashkil etadi.

Manbalar

Havolalar 

 Maplandia.com saytidagi satelit xaritasi

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Populated places in Boulkiemdé Province