MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Parkston (Janubiy Dakota)

Parkston () — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 1 567 kishini tashkil qiladi.

Geografiyasi 
Parkston shahri  (43,394269, −97,987279) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi.

Demografiyasi 
2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 1 508 kishi, 663 ta xonadon va 404 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 97,1% oq tanli, 0,2% afro-amerikaliklar, 1,7% tubjoy amerikaliklar, 0,1% osiyoliklar va 0,9% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 0,5% ni tashkil etadi.

Shaharda 663 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 24,6 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 51.9 foizi turmush qurganlar, 6 foizida eri boʻlmagan ayollar, 3 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 39,1% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 36,8 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 22,5 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 47,6 yoshni tashkil etadi. Aholining 22,8 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 4,9% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 19,1% 25 dan 44 gacha; 25,4% 45 dan 64 gacha; va 28% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 46,8% erkaklar va 53,2% ayollarni tashkil qilgan.

2000-yil holatiga koʻra, shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 29 662 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 39 688 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 29 063 dollarni, ayollarniki 17 500 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 15 260 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 3,3 foizi va aholining 5,7 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 5,2 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 11,1 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar 

Janubiy Dakota shtatidagi shaharlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Min Tuyet

Tran Thi Minh Tuyet 1976-yil 15-oktyabrda Xoshimin shahrida tugʻilgan. Min Tuyet nomi bilan tanilgan. Vetnam-Amerika pop qoʻshiqchisi boʻlib, hozirda Thuy Ngas Parijda tunda chiqish qiladi. Uning opa-singillari Cẩm Ly va Hà Phương boʻlib, ular u bilan "Parij tunda" filmining aktyorlari tarkibida rol ijro etishadi. U Vyetnam Amerika madaniyatida Vetnam pop malikasi sifatida mashhur boʻlgan. Uning haqiqiy ismi Trần Thị Minh Tuyết boʻlib, ingliz tilidan soʻzma-soʻz tarjima qilganda "ertalab qor" degan maʼnoni anglatadi.

Ijtimoiy tarmoqlar 
Minh Tuyet ijtimoiy tarmoqlardan Facebook sahifasi va YouTube kanali mavjud.

2018 - hozirgi kungacha

Quê hương, tình yêu & tuỏ̂i trẻ. 17 - Tailandda Tình Music MTV 

 Tinh Ta Thiet Tha - Jonni Dung, Minh Tuyet

Que Huong Tinh Yeu & Tuoi Tre 16 - Musiqiy video, jonli shou 

Que Toi - Minh Tuyết

Que Huong Tinh Yeu & Tuoi Tre 15 - Seul, goʻzal kunlar 

 Nguoi Ve Cuoi Pho - Minh Tuyết

Que Huong Tinh Yeu & Tuoi Tre 14 - Shanxay xotiralari 

 Dau Tinh Da Xa - Minh Tuyết

Que Huong Tinh Yeu va Tuoi Tre 13 

 Lien Khuc Tophits 2 - Min Tuyet, Xạ Vi, Vina Uyên Mỹ, Gia Linh, Tú Quyen, Thuy Vân, Xyuy Vũ, Gia Xyu, Filip Xyu, Tuan Xưng, Kevin Khoa, Min Chanh
 San Anh Ra Di - Min Tuyết

Duet albomlar 

 Bởi Vì Anh Yêu Em Bằng Kiều bilan (TNCD372), 2006 yil
 Một Lần Nữa Xin Có Nhau Bằng Kiều bilan (TNCD449), 2010 yil
 Xin Lỗi Anh - Best Of Duets (TNCD480), 2010 yil
 Lâu Đài Tình Ái Bằng Kiều bilan (TNCD537), 2014 yil

Adabiyotlar

Manbalar 

 Miratunes bio
 Qo'shiqchi Min Tuyet Kichkina Saygonda katta orzu qiladi, Los-Anjeles Tayms, 10-may, 2008-yil
 Min Tuyết Bio 
 Minh Tuyết thấy may mắn vì được yêu thương 
 Chris Boulous (5-sentyabr, 2018-yil) 'Men oʻzimning muxlislarimning sevimlilarini ijro etaman' | Pop Princess Oy festivalini intiqlik bilan kutmoqda 
 Minh Tuyet muxlislari
 Rassomning ingliz tilidagi saytining arxivlangan versiyasi . Domen endi rassomga tegishli emas.

Yashayotgan insonlar
1976-yilda tugʻilganlar
Farkov

Farkov(,  Farkau, Yagʻnobi : Farkov ) — Tojikiston shimolidagi Soʻgʻd viloyatidagi qishloq.Ayniy tumanidagi Anzob mahallasi tarkibiga kiradi. Uning aholisi 2007-yilda 0 kishi bo'lgan.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Yagʻnob
Chris Eagles

Christopher Mark Eagles (1985-yil 19-noyabrda tugʻilgan) — angliyalik sobiq professional futbolchi hisoblanadi.

Watfordda yoshlar tizimidan o'tganidan so'ng, u professional faoliyatini "Manchester United" da boshladi, ammo muntazam ravishda asosiy jamoaga kira olmadi. U "United" safida 17 marta, shu jumladan 2004 va 2007-yillarda FA Community Shield o'yinlarida o'ynagan. U "Watford"da, shuningdek, "Sheffild Uensdey" va Gollandiyaning NEC klublarida ijarada bo'lib, "Burnly "ga doimiy ravishda 1,2 funt sterling evaziga ko'chib o'tdi. Bleckpool, Charlton Athletic, Bury, Accrington Stanley, Port Vale kabi jamoalarda qisqa vaqt o'ynadi. O'yindan bir yildan ko'proq vaqtni o'tkazganidan so'ng 2019-yil iyul oyida "Oldxem Athletic" ga qo'shildi va 2020-yilning yanvarida shartnomasini tark etdi. Faoliyati davomida bir necha bor Angliya Primer ligasidagi top clublarda faoliyat olib borgan.

Faoliyati 
Eagles Xertfordshirning Xemel Xempsted shahrida tug'ilgan  va Tottenxemda mavsumiy chipta sohibi bo'lgan, u oilasi bilan ko'rish uchun borgan. Avval Uotfordda yoshlar tizimi orqali kelgan Eagles 14 yoshida Manchester United akademiyasiga qo'shilish uchun ketgan. Ushbu harakat uchun Uotfordga to'lanishi kerak bo'lgan tovon keyinchalik Denni Webberni teskari yo'nalishga olib borgan shartnomaning bir qismini tashkil qiladi.

O'yin uslubi 
Eagles yarim himoyachi bo'lib to'p surgan, ammo hujumkor yarim himoyachi sifatida ham o'yin olib borgan. 2008-yil dekabr oyida The Guardian uchun yozgan Stiv Claridge Eagles "qiyin narsalarni oson ko'rsatadigan tabiiy futbolchi", tabiiy qobiliyatga deb ta'riflab o'tgan.

Shaxsiy hayot 
Eagles 2021-yil sentyabr oyida sobiq qiz do‘sti Jennifer Metkalfning uyi tashqarisida transport vositasini boshqarishda mast holda politsiya tomonidan topilganidan so‘ng Anonim alkogolizmga qo‘shildi; u uch oyga mashina haydash huquqidan mahrum qilindi va 1250 funt sterling miqdorida jarimaga tortildi. Turmush o'rtog'i Danielle Mitchinsondan ajralgan edi, u bilan sakkiz yillik munosabatlari davomida ikki farzand bor.

Manbalar 

Manchester United F.K. oʻyinchilari
Futbol yarim himoyachilari
Angliya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1985-yilda tugʻilganlar
Noju

Noju soʻzi eski oʻzbek tiliga firs-tojik tilidan oʻtib oʻzlashgan. Soʻzning etimoni anniq emas. Eski tojik tili yozma manbalarida ham noju soʻzi qayd etilmagan. Alisher Navoiy asarlarida noju tarzida qoʻllangan:
Oʻqlaring paykon bila haryon quruq jismimdadur,
Shoxlar uzra koʻngullardekki ul nojuda bor.
(Gʻaroyib us-sigʻar , 215)

Fors va afgʻon tilida 
Hozirgi eroniy tillardan fors tilida ناژ naj va ناژو naju qaragʻay (Rubinchik, 2 , 1970, 609) shaklida uchraydi holos. Bu soʻz juda kam isteʼmolda boʻlganligidan eski yozma manbalarda ham qayd etilmagan. Hozirgi tojik, afgʻon tillarida ham noju soʻzi qoʻllanmaydi.

Etimoni 
Noju soʻzi qadimgi fors tiliga sanskrit yoki boshqa tillardan oʻtib qolgan boʻlsa kerak. Oʻzbek tilining Samarqand-Buxoro dialektida qoʻllanuvchi gujum soʻzi noju soʻzi bilan umumiylikka ega boʻlsa kerak.

Manbalar
Menno (Janubiy Dakota)

Menno () — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 614 kishini tashkil qilgan.

Geografiyasi 
Menno shahri  (43,237840, −97,577440) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi.

Demografiyasi 
2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 608 kishi, 285 ta xonadon va 173 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 98,7% oq tanli, 0,5% tubjoy amerikaliklar va 0,8% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqning ispan yoki lotin aholisi 0,8% ni tashkil etadi.

Shaharda 285 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 17,5 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 54,4 foizi turmush qurgan juftliklar, 4,2 foizida eri boʻlmagan ayollar, 2,1 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 39,3% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 37,2 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 21,4 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 57,1 yoshni tashkil etadi. Aholining 15% 18 yoshgacha boʻlgan; 3,9% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 14,3% 25 dan 44 gacha; 26,5% 45 dan 64 gacha; va 40,3% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 46,2% erkaklar va 53,8% ayollarni tashkil qilgan.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 26 750 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 38 125 dollarni tashkil etdi. Erkaklarning oʻrtacha daromadi 23 194 dollarni, ayollarniki esa 18 750 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 14 668 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 7,7 foizi va aholining 9 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 7,8 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 11,4 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar 

Janubiy Dakota shtatidagi shaharlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Kondor operatsiyasi

Kondor operatsiyasi () — 1970-1980-yillarda Janubiy Amerikaning bir qator mamlakatlarida siyosiy muxolifatni (asosan kommunistlar va sotsialistlar) taʼqib qilish va yoʻq qilish kampaniyasi. Kampaniya Chili, Argentina, Urugvay, Braziliya, Paragvay, Boliviyaning diktator rejimlari tomonidan AQSh razvedka idoralari koʻmagida amalga oshirilgan.

Ushbu davlatlarning maxfiy xizmatlari kelishilgan holda harakat qilib, muxolifat vakillarini oʻgʻirlash, qiynoqqa solish va qisqa muddatda qatl qilishni (xususan, mashhur „oʻlim parvozlari“) uyushtirdilar. Taniqli siyosatchilar, diplomatlar va jamoat arboblari qurbon boʻlishdi. Umuman olganda, turli maʼlumotlarga koʻra, oʻsha yillarda 40 mingdan 60 minggacha odam terror qurboni boʻlgan: 30 ming argentinalik, 3 ming perulik, 3 mingdan ortiq chililik, 160 paragvaylik, 150 boliviyalik, 140 urugvaylik va 6 ekvadorlik.

1992-yilda paragvaylik huquq himoyachisi Martin Almada diktatura rejimining dissidentlari va muxoliflarini yoʻq qilish bilan bogʻliq dosyelar, hisobotlar va boshqa maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan terror arxivlarini topdi.

2001-yilda bir qator inson huquqlari tashkilotlari AQShning sobiq davlat kotibi Genri Kissingerni Kondor operatsiyasiga aloqadorlikda ayblab, sudga bergan edi. Jinoiy tergovni boshqaradigan argentinalik sudya Kissinger potensial gumondor va hatto ayblanuvchi ekanligini aytdi. Kissinger tergovchi tomonidan soʻroqqa chaqirilgandan soʻng darhol Fransiyani tark etdi va Braziliyaga borishdan bosh tortdi.

Mashhur qurbonlar 
* Orlando Letelier
 Viktor Xara
 Martin Almada
 Karlos Altamirano
 Agostin Goiburu
 Joan Goulart
 Gektor Gutierrez Ruiz
 Sheyla Kessidi
 Bernardo Leyton
 Selmar Mishelini
 Andres Paskal Allende
 Karlos Prats
 Diana Frida Aron Swigiliski
 Xuan Xose Torres
 Dagmara Xagelin

Mahkumlar 
2016-yil 27-may kuni Buenos-Ayres apellyatsiya sudi Kondor operatsiyasi bo‘yicha 15 nafar sobiq harbiyni qotillik va qiynoqlarga aloqadorliklari uchun 8 yildan 25 yilgacha qamoq jazosiga hukm qildi. Argentinaning oxirgi harbiy diktatori, 88 yoshli Reynaldo Bignone 20 yillik qamoq jazosiga hukm qilindi. Argentinalik general Santyago Riveros va urugvaylik polkovnik Manuel Kordero Piatentini ham25 yillik qamoq jazosiga hukm qilindi.

2019-yil 8-iyul kuni Rimdagi apellyatsiya sudi Boliviya, Chili, Urugvay va Perudan bo‘lgan yana 24 nafar sobiq harbiyni umrbod qamoq jazosiga hukm qildi: ularning barchasi Italiya fuqarolarini o‘g‘irlash va o‘ldirishda aybdor deb topildi. 24 kishidan 14 nafari Urugvay fuqarolari, jumladan Xorxe Nestor Trokkoli Italiyada suddan yashiringan. Qolgan mahkumlarning koʻpchiligi Kondor operatsiyasi paytida sodir etgan jinoyatlari uchun boshqa mamlakatlar sudlari tomonidan allaqachon hukm qilinganligi sababli, Rimda faqat Trokkoli ayblanuvchilarni himoya qildi.

Manbalar

Havolalar 

 Operation Condor: Suiqasdlar uchun hukumat buyrugʻi Arxivnaya kopiya
 Kondorning yirtqich tirnoqlari da Arxivnaya kopiya
 1970-yillarda Lotin Amerikasi: Operation Condor, xalqaro odam oʻgʻirlash tashkiloti
 Plan Condor: Lotin Amerikasidagi Chegara bilmas jinoyatlar Arxivnaya kopiya
Siyosiy qatagʻonlar
Sovuq urush
Inson huquqlarining buzilishi
Anti-kommunizm
Kian Scales

Kian Skales (2001-yil 9-noyabrda tugʻilgan) — ingliz professional futbolchisi, „Bredford Siti“ dan ijaraga olingan „Farsli Seltik“ da yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

Klubdagi faoliyati 
Scales oʻz faoliyatini „Bradford City“ klubining yoshlar jamoasida oʻynashdan boshlagan, 12 yoki 13 yoshida qoʻshilgan. 2020-yil mart oyida u Bradford klubiga (Park Avenue) ijaraga oʻtdi. U 2020-yilning iyul oyida professional futbolchi sifarida klub bilan bir yillik shartnoma imzoladi.

U 2020-yil, 8-sentyabrda EFL Trophy musobaqasida Bradford City tarkibida debyut qildi. 2020-yil dekabr oyi boshida u oʻzining asosiy jamoadagi soʻnggi yillardagi faoliyati va bosh murabbiy Stuart MacCallning „Bradford City“ning yosh futbolchilariga ishonchi haqida gapirdi.

Yangi bosh murabbiylar Mark Trueman va Connor Sellarsni hayratda qoldirgandan soʻng, 2021-yil, 23-martda Skales klub safida ikkinchi ligadagi ilk oʻyinida maydnga tushdi. U o‘zining birinchi golini 2021-yilning 27-martida urdi. Keyinchalik bu gol muxlislar tomonidan klubning 2021-yil mart oyidagi eng yaxshi goli sifatida tanlandi.

2021-yil aprel oyida Sellars Ccales va Finn Cousin-Dawson kabi yosh oʻyinchilar asosiy jamoada muntazam futbol oʻynashlaridan xursand ekanligini aytdi.

2021-yil, 12-mayda u Bradford City tomonidan yangi shartnoma taklif qilgan toʻrt futbolchidan biri edi. 2021-yilning 16-iyunida u klub bilan yangi ikki yillik shartnoma imzoladi. 2021-yil iyul oyida u yangi mavsum oldidan jamoadoshlaridan oʻrganish haqida gapirdi.

U 2021-yil sentabrida Milliy liga klublariga ijaraga berildi. U 2021-yilning noyabrida Farsley Celtic klubiga ijaraga oʻtdi. 2022-yil yanvar oyida ijaradan qaytganidan soʻng, uni yana ijaraga olish ehtimoli bor edi.

2022-23-yilgi mavsum oldidan koʻproq oʻyin vaqtiga ega boʻlish uchun Bradford City klubi bilan qolishi yoki ijaraga shartnoma bilan chiqib ketishini aytdi. U 2022-yilning avgustida Farsley Celtic klubiga yana ijara asosida qoʻshildi. Uning soʻzlariga koʻra, u ligadan tashqari oʻyinlaridagi beriladigan vaqtlar uni Bradford City klubiga qaytishi uchun qiyinlashtiradi deb oʻylagan.

Faoliyat statistikasi

Manbalar 

Futbol yarim himoyachilari
Angliya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
2001-yilda tugʻilganlar
Tehron tangalar muzeyi

Tangalar muzeyi Tehron viloyati muzeylaridan biri boʻlib, Sepeh bankining markaziy binosida joylashgan. Ushbu muzeyning asoschisi Malekzoda Bayani xonim bo'lib, u ushbu sohadagi mashhur numizmat ya'ni qayta xizmatni vaqtinchalik bajaruvchi va tadqiqotchilardan biri bo'lgan. Bu xazinada qadim zamonlardan to hozirgi kungacha bo‘lgan turli sulolalarning tangalari namoyish etilgan.

Tarix 
Ushbu muzey 1342 yilda Sepeh bankining o'sha paytdagi bosh direktori Timsar Farajolloh Ag'oli sa'y-harakatlari bilan tashkil etilgan.

To'plam 
Bu muzeyda Eron tarixining turli davrlariga oid tangalar, Ahamoniylar davridagi markaziy Eron mushketlaridan tortib to hozirgi davrgacha boʻlgan tangalar namoyish etilgan. Bu kolleksiya sosoniylar davridagi Eronning turli tangalari namoyish etilishi jihatidan noyobdir.

Shuningdek, ushbu muzeyda ba'zi xorijiy tangalarni, jumladan, Monrealdagi Kanada Olimpiya o'yinlari va Tehrondagi 1974 yilgi Osiyo o'yinlarining esdalik tangalarini ham ko'rish mumkin.

Ushbu bo'limdagi hujjatlar va tasvirlar birinchi Eron bankining tarixi va shakllanish jarayonini hamda Sepeh Bankning 93 yillik yorqin tarixi davomida uning tarkibiy o'zgarishlarini aks ettiradi. 1304-yilda bank tashkil etish to‘g‘risidagi Qoshoniy farmonining hujjati, bank ustavi, tashkiliy tuzilmasi va Sepeh bankining ustunlari, imzo daftarchasi namunasi, bandlik qoidalari, bank rahbarlarining Rizoxon va boshqa mansabdor shaxslarga yozgan hisobot va xatlari, Shohnoma va Kazem Xonning Ozarbayjon urushlarida otgan qurolidir.

bog'liq so'rovlar 

 Eron tangalari
 Eron riali banknotalari
Mug'aylon

Mugʻaylon(mugʻilon) soʻzi eski oʻzbek tiliga fors-tojik tilidan oʻtib oʻzlashgan. Qadimgi turkiy yozma manbalarda qayd qayd etilmagan. Alisher Navoiy asarlatida mugʻilon-mugʻaylon shakllarida keladi:
Guli maqsud ul qondur, Navoiykim, ayogʻingdin,
Chiqar chekkanda maqsad kaʼbasi xori mugʻilonin.
(Gʻaroyib us-sigʻar , 458)

Etimoni 
Soʻzning etimoni haqida maʼlumotlar yoʻq. Eski tojik tilida mugʻeylon shaklida qoʻllanib,Arabiston sahrolarida oʻsuvchi tikanli daraxt maʼnosini anglatadi.

Maʼno va morfemik qismlari 
Hozirgi eroniy va oʻzbek tilida qoʻllanmaydi. Mugʻaylon-mugʻilon bir soʻzning ikki xil shakli boʻlib, ularning bir umumiy asosi - mugʻ dir. Ikkinchi morfema — aylon — ilon maʼnosini yozma manbalardagi faktlar asosida aniqlay olinmagan. Bosh morfema mugʻ koʻpgina maʼnolarni bildiradi. Bu soʻz tarkibida mugʻ morfemasining leksik maʼnosi qizil, qizilga oʻxshash, qizilga monand, ikkinchi qoʻshma morfema -(gʻ)ilan, -(gʻ)aylon oʻsimlik nomini atab, mugʻilon-mugʻaylon qizil rangli tikonli daraxt yoki oʻsimlik demakdir.

Manbalar
Shocker operatsiyasi

Shocker operatsiyasi () — AQSh Federal Qidiruv Byurosining Sovet Ittifoqiga qarshi 23 yil davom etgan kontrrazvedka operatsiyasi. Operatsiya Vashingtonda xizmat qilayotgan AQSh armiyasi serjantini ishga yollash orqali amalga oshirilgan, u yuz minglab dollar evaziga yigirma yil davomida Birlashgan shtab boshliqlari nazorati ostida GRUga maʼlumot berib kelgan. SSSRga vaqt va resurslarni behuda sarflash maqsadida AQShda qurol sifatida yaroqsiz deb hisoblangan yangi asab gazi haqidagi 4000 dan ortiq hujjatlar topshirilgan.

Tavsifi 
Operatsiya 1959-yilda, AQSh armiyasining birinchi serjanti Jozef Edvard Kessidi (1920 −2011) Vashington yaqinida joylashgan Armiya yadro energiyasi boshqarmasiga tayinlanganida boshlangan. FQB unga murojaat qiladi. Kessidi oldindan tayyorgarlik koʻrmagan boʻlsa ham, razvedka uchun ishlayotgan deb hisoblangan Sovet dengiz attashesi bilan bogʻlanib, pul evaziga maʼlumot berishni, boshqacha aytganda, moddiy asosda jim hamkorlikni boshlashga muvaffaq boʻldi. Sovetlar savollari ikki taraflama agent orqali Kessidi Birlashgan shtab boshliqlariga murojaat qildi, bunga javoban turli xil maxfiy hujjatlar topshirildi.

SSSRning asosiy qiziqishi asab gazini ishlab chiqish dasturi edi va dastlab Amerika razvedka xizmatlari Kessidi orqali ushbu mavzu boʻyicha haqiqiy maʼlumotlarni taqdim etdi. Shunday qilib, 1964-yilga kelib Kessidi sovet tomonini chalg‘itib, ularni takrorlash uchun vaqt va resurslarni behuda sarflashni maqsad qilgan holda, olib borilayotgan tadqiqotlar to‘g‘risida ham real, ham xayoliy maʼlumotlarni o‘z ichiga olgan 4000 ta hujjatlarni topshirdi. Taxminlarga koʻra, uzatilgan maʼlumotlar Sovet FOLIANT dasturining paydo boʻlishiga olib keldi, unda Novichok oilasi nerv agentlari ishlab chiqilgan.

Operatsiya shu qadar maxfiy boʻlganki, sovet josusini kuzatib borgan FQBning ikki agenti samolyot halokatida halok boʻlganida, Amerika matbuoti va jamoatchiligi voqea holatlari toʻgʻrisida yolgʻon maʼlumot berishdi va haqiqat hatto ularning oilalariga ham oshkor etilmadi.

Shunga oʻxshash va ehtimol undan ham ahamiyatlisi, qoʻshaloq agent Dmitriy Polyakov orqali SSSRga qarshi dezinformatsiya operatsiyasi boʻldi, u AQShning biologik qurol dasturini yashirincha davom ettirayotgani haqida yolgʻon maʼlumot tarqatayotgan edi. Ushbu notoʻgʻri maʼlumot SSSRni oʻzining biologik qurol dasturini kengaytirishga olib keldi.

Manbalar 

Sovuq urush
Rodop operatsiyasi (1967)

Rodop operatsiyasi — 1967-yil 20-27-avgustda Bolgariya hududida va Qora dengizning gʻarbiy qismida oʻtkazilgan SSSR, NRB va SRR qurolli kuchlarining qoʻshma harbiy mashgʻulotlari.

Avvalgi voqealar 
1967-yil 21-aprelda Afinada harbiy toʻntarish boʻlib oʻtdi — hokimiyatga „qora polkovniklar“ deb nomlangan (Georgios Papadopulos boshchiligidagi xunta) keskin antikommunistlar keldi.

Bolgariya Sotsialistik Xalq Respublikasi, ehtimol, yunon xuntasining militaristik va antikommunistik kayfiyatlari toʻlqinida Yunoniston tomonidan tajovuzga uchragan boʻlishi mumkin, bu esa mavjud yunon-Bolgariya chegarasini qayta koʻrib chiqishga qiziqish uygʻotdi.

Bolgariya chegaralari yaqinida harbiy-siyosiy vaziyatning murakkablashishi munosabati bilan Bolgariya hududida harbiy mashg‘ulotlar o‘tkazishga qaror qilindi.

Voqealarning borishi 
Mashgʻulotlar rahbari Belarus Xalq Respublikasi milliy mudofaa vaziri, armiya generali Dobri Djurov boʻldi, mashgʻulotlarda Sovet, Bolgariya va Ruminiya boʻlinmalari ishtirok etdi. Mashqlarda shuningdek, Vengriya, GDR, Polsha, Chexoslovakiya delegatlari va JNA kuzatuvchilari ham ishtirok etishdi.

Mashgʻulotlarning maqsadi qoʻshinlar va flotlarning jangovar tayyorgarligi holatini tekshirish, ittifoqchi qoʻshinlar va flotlarning oʻzaro hamkorligini tashkil etish usullarini, jangovar harakatlarni oʻtkazish shakllari va usullarini takomillashtirishdan iborat.

Sovet Ittifoqi tomonidan havo-desant qoʻshinlari va dengiz piyodalari boʻlinmalari mashgʻulotlarda qatnashdilar:

 106-gvardiya havo-desant diviziyasi
 SSSR dengiz floti Qora dengiz flotining 309-alohida dengiz bataloni
 48-oʻqchilar diviziyasi

Havo-desant kuchlari qoʻmondoni, armiya generali V. F. Margelov edi.

Sovet Armiyasining havo-desant boʻlinmalari ogʻir texnikasi va tankga qarshi qurollari bilan birga Rodop togʻlariga olib ketildi.

SSSR Qora dengiz flotining dengiz piyodalari, shuningdek, mavjud ogʻir texnika bilan qirgʻoqqa qoʻngandan soʻng, mashgʻulot oʻtkaziladigan joyga 300 kilometrlik yurish qildi.

Toʻgʻridan-toʻgʻri mashgʻulotlar paytida „dushman“ ning tank hujumi jonli oʻq bilan qaytarildi.

1967-yil 26-27-avgust kunlari mashgʻulotlar ishtirokchilari Shipka mudofaasining 90 yilligi munosabati bilan Stoletov choʻqqisida oʻtkazilgan bayram tadbirlarida qatnashdilar.

1967-yil 27-avgustda Plovdivda mashgʻulotlarda qatnashgan qoʻshinlarning harbiy koʻrigidan oʻtkazildi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Boevoe sodrujestvo bratskix narodov i armiy. / pod obщ. red. I. I. Yakubovskogo. M., Voenizdat, 1975. str.153-154

Havolalar 

 Qora dengiz flotining 810-dengiz polkining tarixi
 Kostin b. LEKIN. „Margelov“
Sovuq urush
Freeman (Janubiy Dakota)

Freeman () — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 1 329 kishini tashkil qiladi.

Geografiyasi 
Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi.

Demografiyasi 
2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 1 306 kishi, 602 xonadon va 320 oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 94,3% oq tanlilar, 1,4% afro-amerikaliklar, 0,8% tubjoy amerikaliklar, 0,2% osiyoliklar, 1,4% boshqa irqlar va 2% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 5,3 foizini tashkil etadi.

Shaharda 602 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 23,4 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 44,5 foizi er-xotinlar bilan birga yashagan, 6,1 foizida eri boʻlmaganayollar, 2,5 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 46,8% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 44,2 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 29,9 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydigan kishi bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 48,6 yoshni tashkil etadi. Aholining 22,1 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 5,9% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 17,8% 25 dan 44 gacha; 22,7% 45 dan 64 gacha; va 31,5% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 44,5% erkaklar va 55,5% ayollarni tashkil qilgan.

2000-yil holatiga koʻra, shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 29 152 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 39 118 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 26 795 dollarni, ayollarniki esa 17 788 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 17 077 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 4,1 foizi va aholining 6,0 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 6,1 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 10,2 foizi qashshoq hisoblanadi.

Manbalar 

Janubiy Dakota shtatidagi shaharlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda