MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Qizil Terror

Qizil Terror Sovet Rossiyasida ommaviy hibslar kampaniyasi va bolsheviklar tarafidan bajarilgan jazolardir.

Sovet tarixshunosligida Qizil Terrorni 2-sentabr 1918-yilda Yakov Sverdlov tarafidan rasman eʼlon etilgani va 1918-yilning oktabrida boshlangani koʻrsatiladi. Bunga qaramay, Sergey Melgunovdan boshlab bir qancha tarixchilar bu davrni butun Rossiya Fuqarolar Urushi (1918-1922) paytida sodir boʻlganini qayd etadilar. Ommaviy repressiyalar davrida adolatli muhokama boʻlmay yashirin ravishda politsiya - Cheka tarafidan bolshevik qidiruv boshqarmasi (GRU) bilan birga  tatbiq etilgan.

Manbalar
Ravshan Jeenbekov

Ravshan Jeenbekov 19-sentabr 1970-yil Qirg'iziston Respublikasining Talas viloyati, Manas tumaniga qarashli Orol ovulida tavallud topgan.

Manbalar 
Жээнбеков Равшан Бабырбекович

Deputatlar
Josh Duhamel

Josh Duhamel (1972-yil, 14-noyabr) — amerikalik aktyor.

Filmografiyasi 
 2004	The Picture of Dorian Gray - Dorian Gray
 2004	Win a Date with Tad Hamilton! - Tad Hamilton	
 2006	Turistas - Alex	
 2007	Transformers - Capt. William Lennox	
 2009	Transformers: Revenge of the Fallen - Maj. William Lennox	
 2010	The Romantics - Tom	
 2010	When in Rome - Nick Beamon	
 2010	Ramona and Beezus - Hobart	
 2010	Life as We Know It - Eric Messer	
 2011	Transformers: Dark of the Moon - Lt. Col. William Lennox	
 2011	New Year's Eve - Sam Ricker
 2012	Fire with Fire - Jeremy Coleman

Amerikalik erkak modellar
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Yashayotgan insonlar
Izotermik jarayon

Izotermik jarayon (yun. ἴσος (izos) - "barobar" va θέρμη (termon) - "issiq") deb oʻzgarmas haroratda tizim holatining oʻzgarishiga aytiladi. Bu jarayonda harorat sobit qoladi: ΔT = 0. Havoning asta-sekin siqilishini yoki meshdan gazni soʻrib chiqarganda nasos porsheni ostida gazning kengayishini taxminiy oʻlaroq izotermik jarayon, deb hisoblash mumkin. Izotermik jarayonni oʻtkazish uchun odatda tizimga termostat oʻrnatiladi. Bunda jarayonning kechishi yanada tezlashadi. Tizim harorati esa termostat haroratidan farq etmaydi. Izotermik jarayon shunday jarayonki, gaz vazni, molyar gaz va harorat є — konstanta hisoblanadi.

Izotermik jarayon (izo... va yun. therme — issiqlik) — oʻzgarmas temperaturada fizik sistemada roʻy beradigan fizik yoki kimyoviy jarayon. Mas, oʻzgarmas bosimda suyuqlikning qaynashi, kattik, jismning erishi va b. Qaytar va kaytmas I. j.lar bor. I. j.da ideal gaz bosimi bilan hajmi oʻzaro teskari proporsional holda oʻzgaradi. I. j. issiqlik mashinalarida ham roʻy beradi. Uning grafigi izoterma deyiladi. I. j. tarkibiy qism sifatida Karno siklitʼ kiradi.

Manbalar

Fizika
Momo Havvo

Momo Havvo (arabchada: حواء‎) - Ibroniy Injilidagi Ibtido kitobidagi qahramon. Ibrohim dinlaridagi asl hikoyaga ko'ra, Momo Havvo birinchi ayoldir, ammo yahudiylikdagi ba'zi tortishuvlar Lilitga ham bu maqomni berdi. Momo Havvo Odam Atoning xotini sifatida ham tanilgan.

Islom dinida Havvo 
Momo Havvo Qurʼonda ismi boʻyicha zikr etilmagan, ammo u Odam Atoning turmush oʻrtogʻi sifatida koʻrsatib oʻtilgan va islomiy odat boʻyicha حواء (Hawwāʾ) deya nomlanadi. Odam Atoning turmush oʻrtogʻi haqida 2-suraning 30-39, 7-suraning 11-25, 15-suraning 26-42, 17-suraning 61-65, 18-suraning 50-51, 20-suraning 110-124 va 38-suraning 71-85-oyatlarida aytib oʻtilgan.

Islom rivoyatlarida uning Odam Atoning qovurg‘asidan yaratilishi, u eriga sharob berib, uni harom mevadan yeyishga ko‘ndirgani, Iblisning jannatga kirgan to‘rt oyoqli ilon yordamida uni yo‘ldan ozdirgani haqida hikoya qilinadi. . Havva jannatdan haydalgach, Arabistonga, Jiddaga yetib keldi. Arofat yaqinida Odam alayhissalom bilan uchrashgach, u bilan birga hajga bordi.

Bir rivoyatga ko‘ra, Havva Odam alayhissalomning yoniga, boshqasiga ko‘ra Jidda shahrida, Havva onamiz (Mukbarat umna Havva) qabri deb atalgan joyda dafn etilgan. 1975 yilda Saudiya Arabistoni rasmiylarining buyrug'i bilan qabr joyi betonlashtirildi, chunki Haj mavsumi tugagandan so'ng, ziyoratchilar islom an'analarini buzgan holda Havva qabrida ibodat qilishdi.

Yahudiylik
Masihiylik
Islom
Narniya

Narniya - britaniyalik yozuvchi C. S. Lyuisning yettita "Narniya yilnomalari" fantaziya romanlari turkumida yaratilgan fantastik dunyo . Pauline Baynes tomonidan tasvirlangan va dastlab 1950-1956 yillarda nashr etilgan "Narniya yilnomalari" radio, televidenie, sahna, kino va video o'yinlar uchun moslashtirilgan. 

Muallif: C. S. Lyuis

ref name="IMDb"></ref>"

Narniya haqida kitoblar
Clive Staples Lewis
Akustik gitara

Akustik gitara — gitaraning bir turi. Akustik gitaralarda ovoz torlarning tebranishidan chiqadi. Chiqqan ovozni asbobning qorni balandlatadi. Baʼzi zamonaviy akustik gitaralarda ovoz oluvchilar boʻladi. Bu ovoz oluvchilar mikrofon vazifasini bajaradi. Ayrim akustik gitaralarda ovoz balandligini boshqaruvchi moslamalar va ekvalayzerlar boʻladi. Akustik gitara musiqaning juda koʻp turlarida muhim rol oʻynaydi. Masalan folklor, rok, blues va boshqa janrlarda akustik gitaradan keng qoʻllaniladi.

Turlari 
Akustik gitaraning juda koʻp turi mavjud. Toriga qarab klassik gitara yoki neylon-torli gitara va metal-torli gitara qilib ikkiga boʻlish mumkin. Bundan tashqari torlarning soni ham turlicha boʻlishi mukim. Standart akustik gitarada 6 sim boʻladi. Ammo rus gitarasi 7 torli boʻladi.

Yana qarang 
 Bas gitara
 Elektrogitara
 Gitara

Havolalar 
 http://fingerstyleguitarists.com/ 
 http://re-minor.ru 

Musiqa asboblari
Akustik gitara
Malika Ipek Yalova

Malika Ipek Yalova (Melike İpek Yalova) - Turkiyalik aktrisa Muhtasham asr serialida Qirolicha Izabella I rolini ijro etgan.

Havolalar 

melike ipek yalova biyografi kaç yaşında kimdir 

Yashayotgan insonlar
Anvar Jabborov

Jabborov Anvar Jumaniyozovich (1956-2012) — Oʻzbekiston madaniyat vaziri (2009-2012). Oʻzbekiston xalq shoiri Jumaniyoz Jabborovning oʻgʻli.

Biografiya 
 2003-2008 — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi madaniyat, fan, taʼlim departamenti mudiri.
 2008-2009 — Madaniyat vazirining birinchi oʻrinbosari.
 2009-2012 — Madaniyat vaziri.
 2012-yilning 8-may kuni nomaʼlum shaxslar ish joyidan olib chiqib ketgan va pichoqlashib oʻldirishgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston kishilari
Oʻzbekiston yetakchilari
Call of Duty: Black Ops II

Call of Duty: Black Ops II — First Person shooter janridagi kompyuter oʻyini. Oldingi Seriasi Call of Duty: Black Ops. 2010-yilning 9-noyabr kuni sotuvga chiqarilgan.

'''

O'yin bosh qahramonlari 

Devid Meyson, Alex Meyson, Frank Vuds, Farid, Salazar va Rafael Menendaz.
Oʻzbek milliy kiyimlari

Oʻzbek milliy kiyimi — Oʻzbek xalqining milliy oʻziga xos xususiyatlarini aks ettiruvchi qadimgi davrlarda yaratilgan va hozirgi kunlarda foydalaniladigan, madaniyati va tarixi bilan uzviy bogʻliq boʻlgan kiyimlar. Har bir mintaqa uchun oʻziga xos farq va xususiyatlar mavjud.

Erkaklar kiyimi

Ustki kiyim

Bosh kiyimi doʻppi

Poyabzal 
poyabzal

Fotogalareya

Ayollar libosi

Bosh kiyimi

Poyabzal

Fotogalareya

Manbalar 
 Oʻzbek milliy kiyimlari 

Oʻzbek milliy kiyimlari
Bosh kiyimlar
Leipzig

Leypsig — Germaniyadagi shahar, Saksoniya yerida. Playse daryosining Vayse-Elster daryosiga quyilish yerida joylashgan. Mamlakatning muhim sanoat, savdo, ilmiy va madaniy markazlaridan. Transport yoʻllari tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Aholisi 490 ming kishi (1999). Shahar qoʻlyozmalarda ilk bor 1015-yilda tilga olingan. L. oʻrnida qadimda slavyanlarningLipsk qishlogʻi boʻlgan. 12-asrdan shahar huquqini olgan. Oʻrta asrlarda Saksoniyaning eng yirik shaharlaridan biri edi. Shahar atrofida koʻp tarixiy janglar boʻlib oʻtgan. Ikkinchi jahon urushi davrida shahar katta talofot koʻrgan. Yetakchi sanoat tarmogʻi — mashinasozlik. Metallurgiya va kon uskunalari, yuk ortish va transport vositalari zavodi, qishloq xoʻjaligi va toʻqimachilik mashinasozligi, stanoksozlik, oziq-ovqat va poligrafiya sanoati uchun uskunalar ishlab chiqaruvchi korxonalar bor. Plastmassa, rezina buyumlar, lok-boʻyoq ishlab chiqariladi. Gilam toʻqiladi. L. poligrafiya va moʻyna sanoati bilan ham mashhur. Qadimdan nashriyotchilik ishlarining yirik markazi. Har yili xalqaro savdo yarmarkalari, qisqa metrajli va hujjatli filmlar kinofestivallari, moʻyna auksionlari oʻtkaziladi. Universitet (1409), musiqa, teatr, adabiyot, kitob grafikasi va sanʼati, jismoniy tarbiya, ped. va boshqa oliy oʻquv yurtlari, kutubxonalar, tasviriy sanʼat, shahar tarixi, etnografiya, badiiy hunarmandchilik, kitob va shrift muzeylari, opera va drama teatrlari bor. Meʼmoriy yodgorliklaridan cherkovlar (13—16-asrlar), eski ratusha (16-asr), universitet binosi, opera teatri binosi, Yarmarkalar uyi, "Shtadt Leypsig" mehmonxonasi va boshqa mavjud.

Leipzig Germaniyaning Saksoniya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Maydoni — 297,60 km2. Aholisi — 522 883 kishi (2010).

Geografiyasi

Hududi 
Leipzigning hududi  kmdir. Dengiz sathidan oʻrtacha  m balandlikda joylashgan.

Demografiyasi

Manbalar 

Germaniya shaharlari
Tim Berners-Lee

Ser Timothy John "Tim" Berners-Lee (8-iyun 1955-yilda tugʻilgan) — Ingliz kompyuter olimi, Massachusets texnologiya institutida professor boʻlib, internetning ixtirochisi hisoblanadi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
All Time Low

All Time Low amerikalik pop-punk guruhdir. 2003-yili Baltimore shahrida tuzilgan. Guruh bosh vokalchi va gitarachi Alex Gaskarth, bosh gitarachi va back-vokalchi Jack Barakat, basschi Zachary Merrick va dovulchi Rian Dawson'dan iborat. Guruh nomi New Found Glory'ning "Head on Collision" qoʻshigʻidan olingan boʻlib, "Doimo Past," deb oʻgiriladi.

Diskografiyasi
The Party Scene (2005)
So Wrong, It's Right (2007)
Nothing Personal (2009)
Dirty Work (2011)
Don't Panic (2012)
Future Hearts (2015)
Last Young Renegade (2017)
Wake Up, Sunshine (2020)

Manbalar

Havolalar 
Rasmiy veb-sayti
Usmoniylar imperiyasining hududiy boʻlinishi



1609-yildagi viloyatlar

Havolalar 
 1500-yildagi Yevropaning xaritasi, Usmoniylar imperiyasining hududiy boʻlinishi
 Turkiya tarixi
Azob

Azob (boshqa nomlari: uqubat, aziyat, qiynalish) deb biror zarar yetganda yoki zarar yetishi ehtimoli paydo boʻlganda vujudga keladigan jismoniy va/yoki ruhiy yoqimsiz hissiyotlar majmuiga aytiladi. Azob salbiy affektdir.

Azob (arab. – qiynoq) – shariatda gunoh uchun belgilangan jazo. Gunoh uchun qozi tomonidan belgilanadigan jazo ham, narigi dunyoda beriladigan jazo ham A. deb atalgan. 

Azob turli darajada taʼsir etishi, kuchsiz yoki kuchli boʻlishi mumkin. Bu intensivlikka davomiylik va tez-tezlik faktorlari taʼsir qiladi. Azob ongli mavjudotlar hayotlarida turlicha namoyon boʻladi: uni atrofdagilar payqamasligi yoki aksincha, u dramatik sodir boʻlishi mumkin. Inson faoliyatining koʻp sohalari azobni yengish (psixologik yordam, tibbiyot, yupatish) yoki ishlatishga (qiynash, jazolash) qaratilgan.

Manbalar

Manbalar
Azob al-Qabr

Azob al-Qabr (sinonimi azob al-barzox; „qabr jazosi“) — sinov, qabrdagi jazo, inson
o‘lgan zahoti bo‘ladigan kichik sud. Shunga ko‘ra, qabr jannat yoki do‘zaxga kirishdan
oldingi o‘tloq (yaylov)dir va unda dastlabki sud sodir etilib, bandaning qilgan amallariga
yarasha dastlabki hukm belgilanadi. Ikki farishta — Munkar va Nakir bandaning islomga
bo‘lgan munosabati haqida savol-javob qiladilar. Mo‘minlarni to qiyomat kuniga qadar
qabrda tinch-osoyishta, orom olib yotishi uchun qoldiradilar. Gunohkorlarni og‘ir yuk
(bosim) bilan qiynaydilar, dinsizlarni farishtalar bundan tashqari yana Alloh taoloning
xohishiga qarab, baʼzan qiyomatgacha betinim suratda uradilar.Barro ibn Ozib roziyallohu anhu Nabiy sollallohu alayhi va sallamdan rivoyat qiladi: “يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ oyati qabr azobi haqida nozil bo‘lgan. Unga: “Robbing kim” – deyiladi, u: “Robbim Alloh, Payg‘amba­rim Muhammad sollallohu alayhi va sallam”, – deydi. O‘shanday deyishi U zot Azza va Jallaning:

(Alloh imon keltirganlarni dunyo hayotida ham, oxiratda ham ustuvor So‘z (Imon kalimasi) bilan sobitqadam qilur) (so‘zining isbotidir) Imom Muslim rivoyati

Islom
Baqara surasi

Baqara surasi (, Sigir) Qurʼonning 2-surasi. Bu surada Muso alayhissalom qavmi orasida nomaʼlum shaxs tomonidan bir kishi oʻldirilganda, Alloh taolo bir sigir soʻyib, uning bir boʻlagi bilan oʻlikni ursinlar, deb buyuradi. Shu buyruqni bajarishganda murda tirilib, oʻz qotili kimligini aytib beradi. Shu sababli sura sigir nomi bilan atalgan. Bu Qurʼondagi eng yirik sura boʻlib, unda eʼtiqod (Islom mafkurasi), ibodat, muomala, axloq, nikoh, taloq va idda kabi masalalar bayoni bilan bir qatorda Muso alayhissalom, Firʼavn va Isroil avlodi oʻrtasidagi mojarolar oʻz aksini topgan.

Manbalar
Fotiha surasi

Fotiha surasi (, nomining maʼnosi — ) — Qurʼonning -surasi.  suralardan biri,  oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning -sahifasida va -juzida joylashgan. -boʻlib nozil boʻlgan. Qurʼon nusxalarida Makkada nozil qilingan deb kelinayotgan boʻlsada, tafsir va hadislarda u Madinada ham takroran nozil qilingan, deyiladi. Shuning uchun ham bu suraning nomlaridan biri — „Sabʼul-masoniy“, yaʼni „ikki bor nozil qilingan yetti oyat“ demakdir.

Suraning oʻnga yaqin nomlari boʻlib, ulardan eng mashhuri „Fotiha“, yaʼni, „ochuvchi“ — suralarning joylashishi boʻyicha avvalida qoʻyilgani uchun unga shu nom berilgan. „Al-Hamdu“ soʻzi bilan boshlangani uchun bu nom bilan ham ataladi. Islom dini mafkurasi va ahkomlarini muxtasar shaklda oʻzida mujassam etgani uchun „Ummul-Qurʼon“, yaʼni „Qurʼonning onasi“ nomi berilgan. Mazkur yetti oyatni sharhlab baʼzi mufassirlar bir necha jildlik asar yozib qoldirganlar.

„Bismillohir Rahmonir Rahim“ oyati „Fotiha“ surasining tarkibiga kiradimi yoki u keyin qoʻshib qoʻyilganmi degan masalada mujtahidlarning baʼzilari uni shu suradan deb sanaganlar. Boshqalar esa Qurʼondagi 113 ta sura boshlanishidagi hamma „Bismilloh“lar ham suralarining tarkibiy qismidan emas, balki ularni bir-biridan ajratib turuvchi — fosila sifatida joylashtirilgan, deganlar. „Bismilloh“ oyati faqat bir joyda — Naml surasining 30-
oyatida kelgan, deb taʼkidlaydilar.

Abu Hanifa (Imom Aʼzam) ham shu fikrda boʻlganlar. Shuning uchun Hanafiy mazhabiga mansub xattot va noshirlar tomonidan koʻchirilgan va chop etilgan Qurʼon nusxalarida, xususan Turkiya va Pokistonda nashr etilgan nusxalarda „Fotiha“ surasining boshida kelgan „Bismilloh“ga raqam qoʻyilmaydi. Arab dunyosida chiqadigan Qurʼonlarda esa unga birinchi raqam, „Fotiha“ surasining birinchi oyatiga esa 2 raqamini qoʻyadilar.

Fotiha surasining nomlari 
 Fotihatul kitob — Qurʼonni ochuvchi.
 Ummul Qurʼon — Qurʼonning onasi.
 Sabʼul Masoniy — yetti takrorlanuvchi oyat yoki yetti oyatdan iborat ikki marta nozil qilingan sura.
 Suratul solat — Namoz surasi.
 Suratul hamd — hamd surasi.
 Al-Qurʼonul aziym — Ulugʻ Qurʼon
 Shifo
 Ruqya — dam olish
 Asos — Asl manba
 Kanz — xazina

Manbalar 

 Fotiha surasining nomlari
 Fotiha surasi
 Fotiha surasi haqida
MythBusters

MythBusters (ingl. myth - „asotir“, busting - „buzish“, „yoʻqqa chiqarish“; oʻzbekchada AsotirBuzarlar) Discovery kanali uchun avstraliyalik Beyond Television Productions ishlab chiqargan hujjatli teleserialdir. Koʻrsatuv mezbonlari, maxsus effektlar mutaxassislari Adam Savage va Jamie Hyneman, ilmiy metodlarni qoʻllab mish-mish, asotir, kinosahna, internet videolarni fosh etishadi.

Serial San Franciscoda suratga olinadi, biroq baʼzi jarayon unsurlari Artarmon, Avstraliyada amalga oshiriladi. Reja va kichik tajribalar San Franciscodagi Hyneman ustaxonalarida; keng fazo yoki maxsus imorat talab etadigan tajribalar esa shahardan tashqarida bajariladi.

Ikkinchi mavsum davomida Savage va Hyneman jamoasining quruvchilaridan boshqa ikkinchi jamoa tashkil etilib, ular hozirda asosiy ikkovlondan alohida ustaxonada tajribalar oʻtkazishadi.

Manbalar

Havolalar 
 Discovery.com Mythbusters sahifasi

AQSh teleseriallari
Discovery Channel dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2000-yillar teleseriallari
2010-yillar teleseriallari
Momaqaldiroq

Momaqaldiroq yashin tufayli gumburlab chiqadigan tovushdir. Yashin tabiati va tinglovchidan uzoqligiga qarab, momaqaldiroq keskin, qattiq yoki uzoq, kuchsiz eshitilishi mumkin. Yashin bosim va haroratni keskin koʻtarib, chaqmoq ichi va atrofidagi havoni tez kengaytiradi. Oʻz navbatida havoning bu kengayishi tovush shok-toʻlqinini yaratadi va momaqaldiroq gumburlaydi. Yashingacha masofa tinglovchi tomonidan chaqmoq chaqishi va momaqaldiroq eshitilishi vaqtlari orasidagi intervalga asoslanib hisoblanishi mumkin.

Momaqaldiroq — qisqa vaqt davom etadigan, chaqmoq chaqib, elektr razryadi — yashin bilan kuzatiladigan atmosfera hodisasi; yashin yoʻli boʻylab havoning tezda isib kengayishidan hosil boʻladigan portlash toʻlqini. M. vaqtida bulutlar orasida yoki bulut bilan Yer orasida yashin paydo boʻlib, qattiq gumburlagan tovush chikddi. Tovush yashin yoʻlining har xil nuqgalaridan kuzatuvchiga bir vaqtda kelmaydi, balki bulut bilan Yer sirtida bir necha marta qaytib, har xil vaqtda kelgani uchun gumburlash davomli boʻladi. M., odatda, 15–20 km gacha eshitiladi. M. yomgʻirli bulutlarda hamda namlikka toʻyingan, harakatchan havo massasida vujudga keladi. Yomgʻirli bulutlarning balandligi 7–15 km, yuqori qismi temperaturasi 15° —20° dan oshmaydi. Ular suv tomchilari va muz kristallaridan iborat. M.li bulutlarning hajmi bir necha yuz km1 dan ming km³ gacha boʻlib, undagi suv va muz zarralarining massasi 106 — 107 t, potensial energiyasi 1013—10’4 J, yaʼni megaton quvvatli termoyadro bombasining energiyasiga teng. M.dagi elektr zaryadi 10—100 Kl, orasidagi masofa 1–2 km dan 10 km gacha, elektr razryadlari vaqtida elektr toki kuchi 10—100 A gacha yetadi. Sayyoramizda bir vaqtda 1800 tagacha M. kuzatilishi mumkin. M shim. ken-gliklarda juda kam buladi, lekin yoz oylarida Markaziy Arktikada ham kuzatiladi. Oʻrta kengliklarda yilning 10— 15 kuni M. bilan oʻtadi. M. yezda quruqpikda, qishda okeanlar ustida koʻp boʻladi. M. subtropik yerlarda juda kam boʻlib, ek-vatorda havo harorati yuqori, namligi katta boʻlgan paytlarda kuchli oʻtadi.

Havolalar 
 Momaqaldiroq haqida

Manbalar 

Meteorologiya
Atmosfera

ja:雷#雷鳴
Oli Imron surasi

Oli Imron surasi (, nomining maʼnosi — ) — Qurʼonning -surasi.  suralardan biri,  oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning -sahifasida va -juzida joylashgan. -boʻlib nozil boʻlgan.

Asosiy mavzusi 
Ushbu surada Madina shahridagi musulmon jamoatning hijratning ikkinchi yilida boʻlib oʻtgan Badr jangi bilan uchinchi yilidagi Uhud jangi mobaynidagi va undan keyingi davrdagi hayotidan jonli lavhalar tasvirlanadi hamda bu voqealarga munosabat bildirilib, hukmlar bayon qilinadi.

„Oli Imron“da dinning asoslaridan boʻlgan ikki narsa batafsil yoritiladi: birinchisi —
aqida va Allohning birligiga aloqador dalilu hujjatlar; ikkinchisi — shariat qonunlari va xususan, Alloh yoʻlidagi kurash — jihodga taalluqli amru farmonlar.

Agar Baqara surasida ahli kitoblarning yahudiy qavmi va ularning kirdikorlari haqida soʻz ketgan boʻlsa, „Oli Imron“da ahli kitoblardan boʻlgan nasroniylar toʻgʻrisida soʻz boradi va ularning Iyso alayhis-salomni xudo deb eʼtiqod qilishlari xato ekanligi ochiq-ravshan dalillar orqali batafsil yoritiladi. Shuningdek, ularning ichida Qurʼon va Muhammad alayhis-salomning paygʻambarliklarini inkor qiluvchilar ham borligi aytilib, bunday munkirlarga aniq xujjatlar bilan javob qilinadi.

Bulardan tashqari, ushbu surada shariatning yana boshqa koʻpdan-koʻp ahkomlariga asos boʻlgan oyatlar ham bor. Bu surada Maryamning otasi boʻlmish Imron va uning ahli oilasi haqidagi qissa zikr qilingani uchun „Oli imron“ — „Imronning xonadoni“ deb
nomlangan.

Islomdan boshqa dinlar haqida 
Kimda-kim Islomdan oʻzga din istasa, bas (uning „dini“ Alloh huzurida) hargiz qabul qilinmaydi va u oxiratda ziyon koʻrguvchilardandir. (85)

Adabiyotlar

Manbalar
Niso surasi

Niso surasi (, nomining maʼnosi — ) — Qurʼonning -surasi.  suralardan biri,  oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning -sahifasida va -juzida joylashgan. -boʻlib nozil boʻlgan.
Bu sura uzun suralardan biri hisoblanadi. U musulmonlarning ichki va tashqi ish faoliyatlariga doir shariat ahkomlari bilan toʻla bir suradir. Unda ayol, uy, oila, davlat, jamiyatga aloqador boʻlgan muhim masalalarga javob beriladi hamda birovlarning qaramogʻidagi yetim-yesirlar va ularning haq-huquqlari toʻgʻrisida soʻz boradi. Bu surada shuningdek, meros hukmlari ham batafsil bayon qilindi.

Bulardan tashqari, er-xotin oʻrtasidagi aloqalar — ularning bir-birlari oldidagi huquq va burchlari hamda er oilada boshliq ekani va bu huquqdan u qanday foydalanishi lozimligi haqida yoʻl-yoʻriqlar beriladi. Soʻngra oila doirasidan jamiyat miqyosiga chiqib, jamiyat mustahkam boʻlishi uchun kishilar oʻrtasida birdamlik va mehr-shafqat, xolislik va bagʻrikenglik barqaror boʻlishi zarurligi oʻziga xos uslubda uqtiriladi. Bu surada
boshqalardagiga nisbatan ayollarga oid shariat hukmlari koʻp va batafsil bayon etilganligi sababli unga „Niso“ nomi berilgan.

Manbalar 

 Niso surasi 
 Niso surasi (YouTube)
Avogadro doimiysi

Kimyo va fizikada Avogadro doimiysi (ramzlari: L, NA) zarrachalar (odatda atom yoki molekulalar) soni N ning modda miqdori n (mol) ga nisbati NA = N/n deb aniqlanadi. Yaʼni, u modda molyar massasining oʻsha modda massasiga proporsiyasi faktoridir. Avogadro doimiysi 1 mol moddadagi zarrachalar sonini koʻrsatib,  ga tengdir.

Kimyoviy miqdorning avvalgi taʼriflarida Avogadro soni atamasi ishlatilardi. Xalqaro Birliklar Tizimi asosiy birliklari toʻplamini qayta koʻrib chiqish natijasida kimyoviy miqdor konseptini yangidan belgilashga zarurat tugʻildi. Avogadro soni Perrin tomonidan bir gramm-mol vodoroddagi molekulalar soni qilib tayinlangan edi. U keyinroq 12 g uglerod-12 izotopidagi atomlar soni qilib belgilandi.

Manbalar

Havolalar 
Avogadro doimiysining 1996-yilgi taʼrifi 
Avogadro soni 

Kimyo
Fizika
Fazoviy moki

Fazoviy moki (ingl. Space Shuttle) ilk bora 1981-yilda NASA tomonidan ishlatila boshlangan fazo sayohati vositasidir. Maqsadi fazoga yuboriladigan transportni takroran ishlatib, harajatni kamaytirish edi. Zero AQSh Fazoviy Mokilari 120 dan ortiq parvozni amalga oshirdi. Lekin keyinroq qilingan hisoblar mokilar ekspluatatsiyasi eski tipdagi raketalardan qimmatroq tushishini koʻrsatdi. Buning sababi fazoviy mokilar ishlatilganidan keyin uzoq va serharajat xizmatlarga ehtiyoj sezishi edi.

Havolalar 
The Space Shuttle Era: 1981–2011; interactive multimedia on the space shuttle orbiters
Moida surasi

Moida surasi (, nomining maʼnosi — ) — Qurʼonning -surasi.  suralardan biri,  oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning -sahifasida va -juzida joylashgan. -boʻlib nozil boʻlgan.

Asosiy maʼnosi 
Qurʼonning eng soʻnggi suralaridan sanaluvchi bu sura Madinada nozil qilingan boʻlib, bir
yuz yigirma oyatdan iboratdir. Unda shariat ahkomlari batafsil bayon etilishi bilan
birgalikda, eʼtiqod mavzui va ahli kitob haqida ham soʻz yuritiladi. Ushbu surada kishilar
oʻrtasidagi aqd (bitim, kelishuv) muomalalari; goʻshti halol boʻlgan hayvonlarni soʻyish
masalalari; ov haqidagi hukmlar: haj va umra kabi ibodatlar uchun shart boʻlgan ihrom
bayoni; ahli kitoblardan boʻlgan ayollarga uylanish joizligi xususidagi xukmlar; tahorat oʻgʻrilik, zoʻravonlik va buzgʻunchilik jinoyatlarining jazolari; ichkilik va qimor toʻgʻrisidagi soʻnggi-qatʼiy xukm va shariati islomiyyaning yana boshqa koʻpdan-koʻp hukm va qonunlari haqida mufassal maʼlumot beriladi.

Bundan tashqari bu surada bizlarga pand-nasihat va ibrat boʻladigan qissalar hikoya
qilinadi. Shunday qissalardan biri Bani Isroilning oʻz paygʻambarlari Muso alayhis-salom
bilan boʻlgan mojarolari boʻlib, unda yahudiylar iymonsiz va qoʻrqoqliklari sababli
paygʻambar soʻziga kirmay, oqibatda qirq yillab choʻlu sahrolarda sarson-sargardon
boʻlib yurganlari aytiladi.

Yana bir qissada esa Odamning ikki farzandi — Qobil va Hobil oʻrtasida boʻlib oʻtgan
mujodala — Qobil oʻz birodari Hobilni nohaq oʻldirgani toʻgʻrisida xabar berilib, bu qissa
orqali yaxshilik bilan yomonlik oʻrtasidagi doimiy kurash tasvirlanadi. Bu fojea yer
yuzidagi nohaq qon toʻkilish fojealarining birinchisi edi.

Yana Iyso paygʻambarga berilgan moʻʻjizalardan biri — osmondan moida (dasturxon)
tushgani voqeasi ham borki, suraning „Moida“ deb atalishining boisi shudir.

Manbalar 

Moida surasi  — Oʻzbek tilida