Verdala saroyi

Verdala saroyi — Buskett bogʻidagi saroy, Siġġiewi, Malta chegarasi. U 1586-yilda Hugues Loubenx de Verdalle davrida qurilgan va hozirda Malta prezidentining rasmiy yozgi qarorgohi hisoblanadi.

Tarix 
Verdala saroyining dastlab 1550 yoki 1560-yillarda Grand Master Jan Parisot de la Valette davrida qurilgan. Qal’adan Avliyo Ioann ordeni ritsarlari ov qilish uchun ishlatishgan. Ov uyi 1586-yilda, Hugues Loubenx de Verdalle hukmronligi davrida saroy holatiga keltirilgan.

1798-1800-yillardagi Fransiya blokadasi paytida saroy maltaliklar yoki inglizlar tomonidan egallanib fransuz askarlari uchun harbiy qamoqxona boʻlib xizmat qilgan. Britaniya hukmronligi davrida ipak fabrikasiga aylantirilgan, ammo keyinchalik tashlab ketilgan va xaroba ahvolga tushib qolgan. Baʼzi taʼmirlash ishlari Frederik Kavendish Ponsonbi gubernatorligi davrida amalga oshirilgan. Saroy 1850-yillarda gubernator ser Uilyam Rid tomonidan toʻliq tiklangan. Qayta tiklashdan oldin u 1915-1916-yillar oraligʻida vaqtinchalik kichik kasalxona boʻlgan. Keyinchalik u Malta gubernatorlarining yozgi rezidentsiyasiga aylandi. U 1925-yilgi Antikvarlar roʻyxatiga kiritilgan. 1939-yilda Ikkinchi jahon urushi boshlanganda Milliy muzeydan olingan sanʼat asarlari saroyda saqlangan. Saroy 1982-yilda qayta tiklandi va tashrif buyuradigan davlat rahbarlarini qabul qilish uchun foydalanila boshlandi.

Yillar davomida saroy bir nechta hurmatli odamlar mehmon boʻldi, jumladan:

 Edvard VII va Aleksandra Datskaya, Buyuk Britaniya qiroli va qirolichasi
 Mariya Fedorovna, Rossiya imperatori (1909)
 Jorj V va Meri Tekk, Buyuk Britaniya qiroli va qirolichasi (1912)
 Jorj VI, Buyuk Britaniya qiroli (1913 va 1943)
 Vilgelm II, Germaniya imperatori (1919)
 Muammar Qaddafiy, Liviya diktatori
 Iosip Broz Tito, Yugoslaviya Prezidenti
 Nikolay Chaushesku, Ruminiya Prezidenti
 Jovanni Leone, Italiya prezidenti

1987-yildan beri Verdala saroyidan Malta Prezidentining yozgi qarorgohi sifatida foydalaniladi. Saroy har doim Malta jamoat fondi yordami uchun oʻtkaziladigan Avgust Oy Balidan tashqari jamoatchilik uchun yopiq.

Arxitektura 
Verdala saroyi asosan poytaxt Vallettadagi koʻplab binolarni loyihalash bilan mashhur boʻlgan maltalik meʼmor Girolamo Kassar tomonidan ishlab chiqilgan. Saroy Uygʻonish davri meʼmorchiligining namunasidir.

Bino toʻrtburchak shaklida boʻlib, har bir burchagida beshburchak qal’aga oʻxshash minoralar mavjud. Binoning oʻzi ikki qavatli, burchak minoralari esa taxminan besh qavatli. Butun inshoot toshdan yasalgan ariq bilan oʻralgan. Garchi minoralar va ariqlar saroyga qal’aga harbiy koʻrinishni bergan boʻlsa-da, ular ramziy maʼnoga ega. Saroy dushmanlarning hujumiga dosh berishga moʻljallab qurilmagan. Shunga qaramay, saroy tomida toʻrtta artilleriya bilan qurollangan edi. Saroyning ichki qismi juda bezakli, baʼzi shiftlarida freskalar bor.

Saroydan qisqa masofada ibodatxona, otxona va xizmatkorlar turar joyi joylashgan.

Arvoh hikoyasi 
Verdala saroyida Grand Master de Rohanning jiyani „Moviy xonim“ bor. U oʻziga yoqmagan odamga turmushga chiqishi kerak edi, u bu odamga turmushga chiqishni istamadi, kuyovidan qutulish uchun yotoqxonasidagi balkondan sakradi. Xabarlarga koʻra, uning sharpasi oʻlganida kiygan koʻk libosini kiyib, saroyda aylanib yurgan.

Galereya

Manbalar