Yitzhak Apeloig

Yitzhak Apeloig (1944-yil 1-sentyabr, Buxoro, Oʻzbekiston) — materiallarning fizik va kimyoviy xossalarini bashorat qilish va tayyorlash uchun Ab initio kvant kimyosi usullarining hisoblash kimyosi sohasida kashshof. U 2001-yildan 2009-yilgacha Technion prezidenti boʻlgan va bu lavozim Perets Laviga topshirilgan. Apeloig hozirda kimyo boʻyicha Jozef İsrael Freund kafedrasini egallaydi va Techniondagi Lise Meitner Minerva hisoblash kvant kimyosi markazining hamraisi hisoblanadi. 1995—1999-yillarda Kimyo fakulteti dekani lavozimida ishlagan, uch marta „Yil o‘qituvchisi“ deb topilgan.

Biografiyasi 
Apeloig 1939-yil sentyabrida Polsha bosqinidan keyin oilasi fashistlardan qochganidan keyin Oʻzbekistonning Buxoro shahrida tugʻilgan. 1947-yilda, u uch yoshga toʻlganda, oila Isroilga koʻchib oʻtdi. U 1962—1964-yillarda Nahal brigadasi va parashyutchilar safida xizmat qilgan. U Quddusdagi yahudiy universitetida kimyo va fizika boʻyicha tahsil oldi va bakalavriat (1967-yilda fizika va kimyo boʻyicha bakalavriat va 1969-yilda magistr darajasini oldi) va aspiranturani, shu jumladan Ph. D. 1974-yilda kimyo fanidan. Apeloig 1976-yilda Technion fakultetiga qoʻshildi va 1983-yilda professor etib tayinlandi. U 1995-yilda Kimyo fakulteti dekani bo‘lib, 2001-yilgacha Amos Lapidot o‘rniga Technion prezidenti bo‘ldi. 2009-yilda Perets Lavi prezident boʻldi.

Oʻzining Technion prezidentligi davrida Apeloig Technionga butun dunyo boʻylab 150 dan ortiq elita olimlari va olimlarini jalb qildi. U Rassel Berri Nanotexnologiya Instituti kabi bir qator fanlararo tadqiqot markazlarini tashkil etdi. U, shuningdek, hayot fanlari va muhandislik Lorry I. Lokey fanlararo markazini tashkil etdi. 2010-yilda Amerika sanʼat va fanlar akademiyasiga qabul qilingan. Oʻsha yili u kremniy kimyosi boʻyicha Frederik Stenli Kipping mukofoti sovrindori boʻldi.

Mukofotlari 

 2011-yil — Germaniya Federativ Respublikasining „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni (birinchi daraja) Bundesprasident Kristian Vulfdan
 2010-yil — Amerika sanʼat va fanlar akademiyasining faxriy xorijiy aʼzosi
 2010-yil — Amerika kimyo jamiyati kremniy kimyosi boʻyicha Fredrik Stanely Kipping mukofoti
 2010-yil — Aleksandr fon Gumboldt — Lise Meitner Katta tadqiqot mukofoti
 2009-yil — Amerika fan taraqqiyoti assotsiatsiyasi aʼzosi
 2008-yil — Meksika Fanlar akademiyasining faxriy aʼzosi
 2007-yil — Vakker silikon mukofoti
 2006-yil — Berlin Technische Universität universitetining faxriy fan doktori, Germaniya
 2002-yil — C. A Coulson oʻqituvchisi, Jorjiya universiteti, Afina, AQSh
 2002-yil — Isroil kimyo jamiyati mukofoti
 1997-yil — Technion talabalar uyushmasi tomonidan „Hurmatli oʻqituvchi“ mukofoti
 1996-yil — Hisoblash kvant kimyosi boʻyicha Minerva markaziga ega boʻldi
 1994, 1999 — Aleksandr fon Gumboldt — Lise Meitner Katta tadqiqot mukofoti
 1993-yil — Technion talabalar uyushmasi tomonidan „Hurmatli oʻqituvchi“ mukofoti
 1993-yil — Katta ilmiy almashinuv xodimi, tadqiqot va ishlanmalar boʻyicha Isroil-Italiya milliy kengashi
 1991, 1993 — Anri Gutvirt mukofoti Technion tomonidan tadqiqotdagi mukammallik uchun
 1991, 1999, 2010 — Yaponiya fanni targʻib qilish jamiyati (JSPS), katta tashrif buyurgan professor mukofoti
 1988-yil — Akademik mukammallik uchun Technion mukofoti, Technion (Yangi Angliya mukofoti)
 1986-yil — Technion talabalar uyushmasi tomonidan „Hurmatli oʻqituvchi“ mukofoti
 1986-yil — Lui Klein Avstraliya universitetlarida tashrif buyurgan professor
 1985, 1991 — Deutscher Akademischer Austauschdienst (DAAD) tashrif buyuruvchi professori
 1979-yil — Deutscher Akademischer Austauschdienst (DAAD) stipendiyasi
 1977, 1978 — Bat-Sheba de Rotshild aʼzosi
 1974-yil — Yashinskiy nomidagi taniqli fan nomzodi uchun mukofot. Tezis
 1971-yil — Ibroniy universiteti fanlar fakulteti dekanining taniqli talabasi uchun mukofot
 1965, 1967 — Kimyo fanlari boʻyicha yillik mukofot, Ibroniy universiteti

Manbalar

Havolalar 

 Technion — Isroil Texnologiya Instituti  Archived

Buxorolik kishilar
1944-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar