MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
9-G7 sammiti

9-G7 sammiti — 1983-yil 28-30-may kunlari Uilyamsburgda (Virjiniya, AQSh) boʻlib oʻtdi. Sammit uchrashuvlari oʻtkaziladigan joy Virjiniya shtatidagi Uilyamsburgdagi gubernator saroyi edi.

Avval Katta oltilik sanoati rivojlangan eng boy mamlakatlar: Fransiya, Gʻarbiy Germaniya, Italiya, Yaponiya, Buyuk Britaniya va Qoʻshma Shtatlar, Kanada (1976-yildan beri), Yevropa Komissiyasi (rasman 1981-yildan beri) rahbarlarining norasmiy forumi edi. Ushbu sammit va undan keyin boʻladigan boshqa sammitlar kengroq xalqaro institutlar bilan rasmiy ravishda bogʻlanishi kerak emas edi. Va aslida, boshqa xalqaro uchrashuvlarning qatʼiy qarorlari sababli oʻziga xos umidsizlikka uchragan Fransiya prezidenti va Gʻarbiy Germaniya kansleri oʻrtasidagi hamkorlikning natijasi oʻlaroq tashkil etilgan edi.

Sammitda ishtirok etgan rahbarlar

G7 Kanada, Yevropa Komissiyasi, Fransiya, Gʻarbiy Germaniya, Italiya, Yaponiya, Buyuk Britaniya va AQSh rahbarlari uchun norasmiy yillik forumdir. Bu yilgi sammitda ilk bor ishtirokchilarning hech biri hali lavozimga erishmagan edilar.

G7 sammiti Germaniya kansleri Helmut Kohl, Italiya bosh vaziri Amintore Fanfani va Yaponiya bosh vaziri Yasuhiro Nakasone uchun birinchi sammit boʻldi.

Ishtirokchilar
Ushbu sammit ishtirokchilari xalqaro forumning hozirgi „asosiy aʼzolari“ hisoblanadi.

Koʻrib chiqilgan masalalar

Sammit uning aʼzolari oʻrtasidagi kelishmovchiliklarni hal qilish imkoniyat sifatida koʻrilgan. Amalda, sammit, shuningdek, uning a'zolari uchun qiyin iqtisodiy qarorlar oldida bir-birlariga oʻzaro dalda berish imkoniyati sifatida oʻylab topilgan.

„Katta yettilik“ yigʻilishlarda asosiy eʼtiborni iqtisodiyot bilan bogʻliq masalalarga qaratdi. Biroq, G7 sammitida Prezident Ronald Reagan oʻz chiqishida Sovet Ittifoqi bilan keskinlik va Sovet Ittifoqini Jenevada qurol nazorati boʻyicha muzokaralarga qaytishga koʻndirish uchun Yevropada raketalarni joylashtirish zarurligiga qaratdi.

Qurol nazorati boʻyicha ikki tomonlama qarordan tashqari, ishtirokchilar jahon iqtisodiyoti, inflyatsiya va yuqori ishsizlik haqida ham munozaralar olib bordi. Ushbu iqtisodiy muammolar, qisman Eron inqilobi tufayli, 1980-yillarning boshlarida neft narxining oshishiga olib keldi.

Uilyamsburgdagi ushbu iqtisodiy sammit Reagan raisligidagi yagona xalqaro uchrashuv edi.

Galereya

Yana qarang
 G8

Manbalar 

1983
Pitalovo

Pitalovo (1925-1938 yillarda latishcha-Jaunlatgale; 1938-1945 yillarda – Abren) – Rossiyadagi shahar (1933-yildan). Pskov viloyati Pitalovo tumanining maʼmuriy markazi. U shahar posyolkasi maqomiga ega..
Shahar Utroya daryosida (Velikaya daryosining irmogʻi), Pskovdan taxminan 90 km janubi-gʻarbda va Rossiya-Latviya chegarasidan 10-15 km sharqda joylashgan. Shaharning maydoni 7,7 km² (2020).). Temir yoʻl vokzali mavjud (yoʻlovchi tashish taʼminlanmagan) .
1995-2005 yillarda Pitalovo munitsipaliteti, 2005-2010 yillarda Pitalovo volostining markazi edi .

Etimologiyasi 
Maxsus ilmiy adabiyotlarda „Pytalovo“ toponimi „Pytalov“ familiyasidan olingan. Pskov mahalliy tarixchilari ham xalq afsonalariga asoslangan versiyaga ega: 1766-yilda bu yerlar Ekaterina Ikkinchi tomonidan soqchilar leytenanti Pytalovga berilgan.

Taʼlim sohasida 
Shaharda A. Nikonova nomidagi Pytalovskaya oʻrta maktab, uchta bolalar bogʻchasi, Pytalovo tumani bolalar ijod markazi, Pytalovo bolalar va oʻsmirlar sport maktabi bor. Shuningdek, sanʼat maktabi (uchta musiqa sinfi: dombra, tugmacha akkordeon, pianino), Pytalovo markaziy viloyat kutubxonasi va Pytalovo markaziy viloyat bolalar kutubxonasi oʻrin olgan .

Sogʻliqni saqlash 
Shahar aholisiga tibbiy yordam Ostrovskaya tumanlararo kasalxonasining Pytalovo filiali tomonidan amalga oshiriladi (kasalxona va klinikani oʻz ichiga oladi).

Dini 
Shaharda rus pravoslav cherkovining Pskov yeparxiyasiga tegishli pravoslav cherkovi joylashgan. Bundan tashqari, „Bethesda“ injil eʼtiqodidagi nasroniylar jamoasi roʻyxatga olingan.

Iqtisodiyoti 
Hozirgi vaqtda Pytalovo aholisi asosan uy-joy kommunal xoʻjaligi, savdo va umumiy ovqatlanish korxonalarida, shuningdek, Rossiya Federal bojxona xizmatining mahalliy boʻlinmalarida ishlaydi.
Shaharda avtomobillar uchun butlovchi qismlar („AUTO-PROF-IT“), yogʻoch („Grosstimber“) va goʻsht mahsulotlari – kolbasa („Pytalovo goʻsht kombinati“) ishlab chiqaradigan kichik korxonalar mavjud.

Manbalar 

 Rossiya shaharlari
 Pskov viloyati
Tortilla de rescoldo

Tortilla de rescoldo yoki choʻgʻda pishirilgan tortilla – Chili va Shimoliy Argentina milliy oshxonasida koʻpincha xamirturushsiz tayyorlanadigan yupqa non boʻlib, odatda qishloq aholisi tomonidan pishiriladi. U anʼanaviy ravishda gulxan yoki kamin choʻgʻida pishiriladigan bugʻdoy unidan tayyorlaniladigan nondir. Tortilla de rescoldo asosan aholi punktlarida yoki yoʻl boʻylab keng tarqalgan kioskalarda sotiladigan koʻcha taomi hisoblanadi.

Tarixi 
Nonning kelib chiqishi ispan mustamlakachilariga borib taqaladi, ular uni pan subcinerarioga oʻxshash sayohat ratsion taomi sifatida isteʼmol qilishgan.

Odatda oq libos kiyib yuradigan palomita deb nomlanuvchi sotuvchi ayollar tortillalarni temir yoʻl stansiyalarida va boshqa jamoat joylarida sotishadi. Non ayniqsa Antihue va Laraquete hududlarida koʻp sotiladi.

Tarkibi 
Tortilla de rescoldoning barcha nonlar qatori oddiy tarkibiy qismi undan iborat. Un bilan birga nonga choʻchqa yogʻi, sariyogʻ, sabzavotlar va tuz ham qoʻshiladi; baʼzi retseptlar pishirish sodasi yoki xamirturushni ham oʻz ichiga oladi.

Tayyorlanishi 
Tarkibiy qismlar yumshoq xamir hosil boʻlgunicha aralashtiriladi va diametri 20 santimetrdan (7,9 dyuym) 50 santimetrgacha (20 dyuym) kattalashib boradigan disklar hosil boʻladi. Olovdan choʻgʻlari olib tashlanadi va tortillalar toʻgʻridan-toʻgʻri ularning ustiga qoʻyiladi.

Tortillas de rescoldo sariyogʻ yoki mintaqaviy ziravorlar bilan dasturxonga tortiladi.

Taʼmi 
Tayyor tortillalar ulardan tutun, kul va koʻmirning kuchli taʼmi kelishi bilan ajralib turadi.

Turlari 
Tortilla de rescoldoning boshqa hududlarda pishiriladigan oʻzgargan turlariga choʻchqa goʻshtini ichiga olgan va chuchita deb nomlanuvchi mahalliy qisqichbaqasimonlardan tayyorlanadiganlari kiradi. Ular Antihueda va Laraqueteda tayyorlanadi.

Qonunlar 
Hukumatning xavfsizlik qoidalari anʼanaviy tortilla de rescoldoning sotilishiga qarshilik qiladi va ularni ochiq olovda emas, balki pechda pishirishni, chuchitalarni esa sirkada saqlashni talab qiladi. Ikkala qoida ham anʼanaviy mahsulotning taʼmi va beradigan hissiyotini tubdan oʻzgartiradi.

Yana qarang 
 Tabun noni
 Msemmen
 Shotis puri

Manbalar

Adabiyotlar 
 

Nonlar
Yupqa nonlar
Chili oshxonasi
Argentina oshxonasi
Autentifikatsiya

Autentifikatsiya (, „haqiqiy“, „muallif“) bu kompyuter tizimi foydalanuvchisini haqiqiy yoki haqiqiy emasligini aniqlash jarayoni. Bunda tizim insonning haqiqiyligini aniqlaydi. Bu huddi insonning shaxsiy hujjatlarini tekshirishga yoki, bir buyumning yoshini karbon kislota orqali aniqlashga oʻxshaydi.

Usullari 
Autentifikatsiya koʻplab sohalarda kerakli hisoblanadi. Masalan, san'at, numezmatika va antropologiyalarda berilgan buyumning qaysi davrda qaysi manzilga tegishliligining haqiqiyligini tekshirish kerak boʻladi. Kompyuter texnologiyalarida autentifikatsiya foydalanuvchining eng kerakli maʼlumotlaridan foydalanilayotganda boshqa shaxslarning qoʻliga tushmasligini taʼminlab beradi.
 Autentifikatsiyani 3 turga boʻlishimiz mumkin :
Birinchi tur autentifikatsiya bir insonning shaxsiyatini tasdiqlashga oʻxshaydi. Qachonki sanʼat yoki jismoniy obyektni autentifikatsiyadan oʻtkazish kerak boʻlsa, uning haqiqiyligini tasdiqlash uchun doʻsti yoki oila aʼzosi harakat qilishi kerak. 
Ikkinchi tur autentifikatsiya obyektning haqiqiy yoki haqiqiy emasligini uning tashkil topgan atributlari bilan solishtirib tekshirish. Masalan sanʼat bilan shugʻullanuvchi inson tasviriy sanʼat uslubidagi oʻxshashliklarni qidirishi, imzoning joylashuvi va shaklini tekshirishi yoki obyektni eski fotosurat bilan solishtirishi mumkin. Arxeolog esa ashyoning yoshini tekshirish, ishlatiladigan materiallarni kimyoviy va spektroskopik tahlil qilish yoki qurilish yoki bezak uslubini shunga oʻxshash kelib chiqishdagi boshqa ashyolar bilan solishtirish uchun karbonatdan foydalanishi mumkin.

Uchinchi tur autentifikatsiya hujjatlarga yoki tashqi manbaalarga tayanadi. Jinoyat sudlarida dalillar qoidalari koʻpincha taqdim etilgan dalillarni zanjir koʻrinishida isbotlashni talab qiladi. Buni yozma dalillar jurnali orqali yoki uni hal qilgan politsiya detektivlari va sud-tibbiyot xodimlarining guvohliklari orqali amalga oshirish mumkin.

Manbalar 

Kompyuter xavfsizligi
Szczęsny Bykowski-Jaxa

Szczęsny Bykowski-Jaxa (1898-yil 15-may, Samarqand, Rossiya imperiyasi – 1940-yil 30-aprel Katyn shahri) – Polsha armiyasining otliq qoʻshinlari zaxirasining kichik leytenanti, agronom, „Poradnik Gospodarskiy“ gazetasi bosh muharriri, Katyn qirgʻini qurboni.

Hayoti 
Szczęsny Bykowski-Jaxa 1898-yil 15-mayda Samarqandda Lyudvik va Anna nei Kurovskiylar oilasida tugʻilgan. Szczęsny Bykowski-Jaxa Sankt-Peterburgda oʻrta maktabni tugatgan (1917-yil). Rossiyadagi 1-Polsha korpusi 3-Uhlan polkining askari hisoblanadi. 1918-yildan Polsha armiyasida xizmat qiladi. Szczęsny Bykowski-Jaxa 1920-yilgi urush qatnashchisi hisoblanadi. 1920-yilda u Sovet armiyasining Plokdagi shtab-kvartirasida parlament aʼzosi boʻlgan. Urushdan keyin u zahiraga oʻtkazildi. U 1925-yil 1-iyulda otliqlar zahirasi ofitserlar korpusiga ikkinchi leytenant unvoniga tayinlangan. 1934-yilda u Plokdagi 4-otliq polkka zaxiraga oʻtkazilgan.

Mamlakatda urush ketayotgan bir vaqtda Szczęsny Bykowski-Jaxa Bidgoshchdagi Qishloq xoʻjaligi akademiyasini tugatgan (1922). Keyinchalik 1925—1926-yillarda Oliy savdo maktabida va Varshava hayot fanlari universitetida tahsil olgan. U 1925-yilda Varshava Arkonia akademik korporatsiyasiga qabul qilindi (reg. № 1024). 1929-yilda Poznandagi Bosh milliy koʻrgazmaning qishloq xoʻjaligi boʻlimi direktorining oʻrinbosari boʻldi. 1933-yil 5-martda (bir yillik tanaffus bilan) Ikkinchi jahon urushi boshlangunga qadar „Poradnik Gospodarskiego“ gazetasi bosh muharriri boʻlgan.

Polsha bosqini vaqtida Szczęsny Bykowski-Jaxa Sovet qoʻshinlari tomonidan asirga olingan va Kozielskda qamoqqa tashlangan. 1940-yil 28-aprelda u NKVDning Smolensk tumani boshligʻi ixtiyoriga topshirildi (deportatsiya roʻyxati 1940-yil 27-apreldagi LW 052/1). U 1940-yil 30-aprelda NKVD tomonidan Katyn oʻrmonida oʻldirilgan.

Manbalar 

Samarqandda tugʻilganlar
Arslan Kacar

Arslan Kacar (1954-yil 1-mart, Elaziğ) turk teatr va kino aktyori, rejissyor, rassom, yozuvchidir.

Hayoti
Arslan Kacar Turkiyaning Elaziğ viloyatida tug‘ilgan. 1965-yilda uning "Yakarish" she’riy kitobi nashr etilgan. 1968-yilda u o‘rta maktabdagi sakkiz do‘sti bilan Elaziğ viloyati teatrini tashkil etgan. 1970-1972-yillarda rasm chizish bilan shug‘ullangan. Kacar 1975-yilda Istanbul Universiteti konservatoriyasining teatr bo‘limiga o‘qishga kirgan. Professional aktyorlik karerasini 1975-yilda Kenterler teatrida boshlagan va o‘sha yili Istanbul shahar teatriga ishga o‘tgan. 1982-yil 12-sentyabrda davlat to‘ntarishida qatnashganlikda aylanib hibsga olingan va universitetdan haydalgan. O‘sha paytda Arslan Kacar Istanbul Universitetining Adabiyot fakulteti falsafa bo‘limida tahsil olayotgan edi. 1402-sonli qonun bilan teatrda ham haydalgan. Oradan 3 yil o‘tgach u oqlangan va ozodlikka chiqarilgan. 

Kacar Kino karerasini 1977-yilda Güney filmida aktyor sifatida boshlagan. Boshar Sabuncu, Ömer Kavur, Memduh Ün, Yeşim Ustaoğlu, Dervish Zaim kabi rejissyorlarning filmlarida yordamchi rejissyor bo‘lgan Kacar, „Yunus Nadi“ ssenariysi bilan ilk mukofotini qo‘lga kiritgan. Shuningdek u Turkiyada film suratga olishda Germaniya, Fransiya. Britaniya va Daniya jamoalari bilan ishlagan.
Arslan Kacar 2012-yilning 9-mayida yurak xurujidan vafot etgan.

Ishtirok etgan filmlari

Jannatni kutaman - 2005-yil Dervish Zaim

Loy-2002-yil Dervish Zaim

Farishtalar uyi - 2000-yil Omer Kavur

Chayonning sayohati - 1997-yil Omer Kavur

Sham hidli ayollar - 1996-yil Irfan Tözüm

Gravity Loves - 1995-yil Omer Kavur

Sevgi haqida aytilmagan hamma narsa - 1995-yil Memduh Un

Iz - 1994-yil Yeshim Ustaog‘lu

Uzoq va tor yo‘l - 1991-yil Tunch Başaran

Ahmet Hamdi Beylar oilasi - 1991-yil Usmon F. Seden

O‘lik dengiz - 1989 Atif Yilmaz

Bizdan biri: Yunus Emre - 1989-yil Arslan Kacar

Qalblar sultoni Mavlono - 1989 -yil Arslon Kacar

Tuman - 1988-yil Zülfü Livaneli

Qayta tug‘ilgan (seriya) - 1987-yil Usmon F. Seden

Sharmandalik yillari - 1987-yil Usmon F. Seden

Tungi sayohat - 1987-yil Omer Kavur

Anayurt mehmonxonasi - 1987-yil Omer Kavur

Ona Hacer va uning o‘g‘illari - 1987-yil Usmon F. Seden

Shirin bulbul - 1985-yil Mehmet Aslan

Yalang‘och fuqaro - 1985-yil Boshar Sabuncu

Baxtli ishchi - 1980-yil Atif Yilmaz

Dushman - 1979-yil Zeki Ökten

Kutish - 1977-yilyil Yavuz Sezer

Tashqi havolalar
 IMDb'de Arslan Kacar
 Sinema Türk'te Arslan Kacar

Manbalar
Amir Muzaffarxon masjidi

Amir Muzaffarxon masjidi – Buxoro viloyati, Kogon tumani, Qasri Orifon qishlogʻi, Bahouddin Naqshband meʼmoriy majmuasidagi masjid. Masjid Buxoroda hukmronlik qilgan mangʻitlar sulolasi hukmdori Amir Muzaffarxon (1860–1885) tomonidan bunyod etilgan. Masjidga Bob us-salom darvozasi orqali kirib boriladi. Masjid Bahouddin Naqshband dahmasi oldida joylashgan.
Meʼmoriy majmua XIX asrga toʻgʻri keladi va katta oynali derazali oynalar bilan oʻralgan. Amir Muzaffarxon hukmronligi davrida diniy ishlar bilan dunyoviy ishlarga ham eʼtibor bergan.
Amir Muzaffarxon oʻgʻli Amir Abdulahadxonga shunday vasiyat qoldirgan: „Senga shuni vasiyat qilamanki, doimo taqvodor va parhezli boʻlgin. Islom shariati amirlari va Rasuli alayhi vasallam sunnatlarini toʻla bajarib tur. Biz hammamiz bu foniy dunyodan dorulbaqoga ketguvchilarmiz“. 
Masjid tashqi tomonida ayvon bo'lib, 5 ustundan iborat. 
Jome masjidida katta shamdonlar, fonuslar va tuyakash (shturmurgʻ) tuxumlari osilgan boʻlgan. Shuningdek masjid ayvonida shamol kuchi bilan aylanib turilgan. Obida tashqi koʻrinishi oynali derazalar va 2 ta eshikdan iborat. Masjid ichkari tomonida ustunlar boʻlib, oʻrtasida mehrob mavjud.
Ammo 1940–1950-yillarda ular buzib tashlangan. Ushbu holatni arxiv fotosuratlaridan koʻrish mumkin. Oʻzbekiston mustaqilligi yillarida Amir Muzaffarxon masjidida Buxoro meʼmorlari Ahmad Bobomatov va Ochil Bobomurodov boshchiligidagi ustalar tomonidan qayta taʼmirlangan. Masjidning ichkarisini taʼmirlashda Gʻaybulla Barotov, Mubin Moʻminov, Naim Sharipov, Maqsud Moʻminov, Shavkat Moʻminov, Shokir Moʻminov kabilar ishtirok etgan. Masjid Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Amir Muzaffarxon masjidi qurilishida pishgan gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan foydalanilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro
Ekeren

Ekeren – Belgiyaning Flamand mintaqasidagi Antverpen munitsipalitetining shimoliydagi tumani. Shahar chekkasi 2005-yilda oʻzining 850 yilligini nishonladi; shahar nomi birinchi marta 1155-yilda „Hecerna“ sifatida tilga olingan.

Ekerenda 2004-yil holatiga koʻra, 2000 ga yaqin oʻquvchi (shuningdek, Antverpen shahrining boshqa tumanlaridagi filiallari va yaqin atrofdagi Kapellen munitsipalitetidagi filiallarni hisobga olgan holda) tahsil oladigan Jozef Pauli shahar musiqa va diksiya akademiyasi joylashgan. Akademiyada koʻplab musiqa ansambllari mavjud; Jozef Pauly fleyta ansambli Avstraliya va Qoʻshma Shtatlarga konsert gastrollari qildi. Belgiyadagi shahar musiqa akademiyalari davlat taʼlim tizimidan ajralib turadi; Ushbu akademiyalarda qatnashish ixtiyoriy va koʻpchilik talabalar uchun shunchaki sevimli mashgʻulotdir.

Oude Landenning 1 kvadrat kilometrlik katta hududi Antverpen shahar okrugi bilan chegarada joylashgan noyob va juda xilma-xil tabiiy qoʻriqxonadir. Bu 1972-yilgacha harbiy hudud boʻlganligi sababli (lekin tez-tez ishlatilmasdi), bu yerda chegarani buzish qatʼiyan man etilgan.

Ekeren va Antverpen okrugi oʻrtasidagi chegara 2019-yil 1-yanvarda oʻzgartirilgan. Oʻzgartirilish ortidan Antverpenning umumiy 5000 ga yaqin aholisi yashaydigan bir nechta mahallalarini Ekerenga oʻtgan.

Ekeren, shuningdek, taniqli belgiyalik/amerikalik musiqachi Christian Olde Wolbersning afsonaviy Amerika musiqa guruhi Fear Factoryning vatani hisoblanadi.

Tarixi 
1703-yilda Ekeren Ekeren jangi deb nomlanuvchi Ispaniya vorislik urushida jang boʻlgan joy edi. Ekerendagi baʼzi koʻcha nomlari (masalan, „Successistraat“, „Vierkerkenstraat“ va „Tweekronenstraat“) hanuzgacha ushbu tarixiy voqeaga ishora qiladi.

Belgiyani ozod qilish paytida Ekeren 1944-yil 4-oktyabrda Essex Shotlandiya polki va Kanada Qirollik polki tomonidan ozod qilindi. Antverpen hududiga soʻnggi V-Bomb 1945-yil 28-martda Ekerenga tashlangan.

Hukumat 
Ekeren 1983-yilga qadar oʻz hokimiyatiga, meriga va shahar kengashiga ega boʻlgan alohida munitsipalitet boʻlgan. 2000-yilda Antwerp shahar kengashi sport, madaniyat, yoshlar va qariyalar kabi qoʻshimcha tuman kengashlarini tashkil etdi. Ushbu markazsizlashtirishdan beri Antwerp munitsipaliteti toʻqqiz tumandan iborat. 2000-yilda saylangan Ekerenning birinchi tuman kengashini Kristof Tomas boshqargan; ikkinchi tuman kengashi 2006-yilda Ronni Kruyniers tomonidan saylangan. Hozirgi tuman kengashi raisi – Koen Palinckx (2012-yilda saylangan).

Taniqli mahalliy aholi 

 Vlaams Belang siyosatchisi Filip Devinter (1962—)
 Libera Karlier, yozuvchi (1926—2007)
 Georges Morren, rassom, haykaltarosh, oʻymakor (1868—1941)
 Sanne Cant, belgiyalik velosipedchi, uch karra jahon chempioni (1990—1990)

Qardosh shaharlar 

 Andernach, Germaniya
 Newry, Shimoliy Irlandiya

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Antwerp tumani
Ozyorsk (Kaliningrad viloyati)

Ozerskiy tumani() – Rossiyaning Kaliningrad viloyatidagi maʼmuriy-hududiy birlik (maʼmuriy tuman) . Mahalliy oʻzini oʻzi boshqarishni tashkil etish doirasida 2022-yil 1-yanvargacha u Ozerskiy shahar okrugiga, 2022-yil 1-yanvardan esa Ozerskiy shahar okrugiga tegishli boʻlgan .
Maʼmuriy markazi – Ozyorsk shahri.

Geografiyasi 
Kaliningrad viloyatining janubida, Polsha bilan chegaradosh. Tumanning maydoni 877,44 km².
Hududning oʻrmon qoplami 12,3% ni tashkil qiladi. Minerallar: tosh tuzi, qum va shagʻal aralashmalari, torf, sapropel, moy.

Tarixi 
Zamonaviy Ozerskiy tumani butunlay qadimgi Prussiyaning tarixiy hududlarida joylashgan Bartiya (gʻarbiy qism) va Nadrovia (sharqiy qismi).
Tuman 1946-yil 7-aprelda Konigsberg viloyati tarkibida Darkemenskiy nomi bilan tashkil etilgan. 1946-yil 7-sentyabrda u Kaliningrad viloyatining Ozerskiy tumani deb oʻzgartirildi. Ozyorsk shahri viloyatga boʻysunuvchi shaharlar qatoriga kiritilgan.
RSFSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1947-yil 17-iyun va 25-iyuldagi farmonlari bilan viloyatda quyidagi qishloq kengashlari tuzildi:

Gavrilovskiy,
Bagrationovskiy,
Nekrasovskiy,
Novostroevskiy,
Olexovskiy,
Otradnovskiy,
Pskovskiy,
Sadovskiy,
Chistopolskiy.
RSFSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1954-yil 16-iyundagi farmoni bilan Pskov qishloq kengashi Gavrilovskiy qishloq kengashiga, Olexovskiy va Novostroevskiy Bagrationovskiyga qoʻshildi.

RSFSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1963-yil 1-fevraldagi „Kaliningrad viloyati tumanlarini birlashtirish toʻgʻrisida“gi farmoni bilan Chernyaxovskiy Ozerskiy tumaniga qoʻshildi. 1965-yil 12-yanvarda yana ajratildi.
Kaliningrad viloyati tumanlarining birlashtirilishi bilan viloyat ijroiya qoʻmitasining 1962-yil 12-dekabrdagi 591-sonli qarori bilan Ozerskiy tumani tarkibiga avvallari Berejkovskiy, Mayovskiy, Zagorskiy, Kaluga, Kamenskiy, Krasnopolyanskiy, Svobodnenskiy qishloq kengashlari kirdi. Chernyaxovskiy tumanining bir qismi boʻlib, viloyat ijroiya qoʻmitasining 1965-yil 12-yanvardagi 6-son qarori bilan Chernyaxovskiy tumaniga qaytarilgan.

Viloyat ijroiya qoʻmitasining 1963-yil 9-yanvardagi 3-sonli qarori bilan Otradnovskiy qishloq kengashi Lvovskiy deb oʻzgartirildi.
2004-yilda munitsipal okrug shahar tumaniga aylantirildi[24].

2008-yilda shahar tumani munitsipal tumanga aylantirildi[25].

2014-yilda munitsipal okrug yana shahar tumaniga aylantirildi[26].

2022-yilda shahar tumani munitsipal tumanga aylantirildi</ref>.
Numata

Articles with short description
Short description is different from Wikidata

 Yaponiyaning Gunma Prefekturasida joylashgan shahar. Aholisi 46,908 kishi.

Geografiyasi 
Numata shimoliy Gunma prefekturasida joylashgan. Ton daryosi shaharning gʻarbiy qismidan oqib oʻtadi, irmogʻi esa Katashina daryosining janubiy chetidan oqib oʻtadi va katta daryo terasini hosil qiladi.

 Togʻlar: Kesamaruyama (1961 m), Akagi togʻi (1828 m)
 Daryolari: Tone daryosi, Katashina daryosi

Atrofdagi munitsipalitetlar 

 Kiryu
 Shibukava
 Maebashi
 Midori
 Minakami
 Katashina
 Kavaba
 Shova
 Takayama

Tochigi prefekturasi

 Nikko

Iqlimi 
Numata nam kontinental iqlimga ega. Yozi issiq va qish qattiq qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Numatada oʻrtacha yillik harorat 12,0 °C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1522 mm.

Demografiyasi 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Numata aholisi soʻnggi 40 yil ichida biroz kamaygan:

Tarixi 
Numata Sengoku davrida Uesugi, Takeda, keyinchalik Xojo va Sanada klanlari kurashgan Kozuke viloyatidagi Numata qal’asini oʻrab turgan shahar sifatida tanilgan. Edo davrida hozirgi Numata hududi Numata domenining markazi boʻladi.

Numata shaharchasi 1889-yil 1-aprelda Gunma prefekturasining Tone okrugi hududida Meydzi islohotidan keyin zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan yaratilgan. 1954-yil 1-martda Numata qoʻshni Tonami, Ikeda, Usune va Kavada qishloqlari bilan birlashdi va shahar maqomiga koʻtarildi. 2005-yil 13-fevralda Shirasava va Tone qishloqlari Numata tarkibiga kiritildi.

Boshqaruvi 
Numata toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 20 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Gunma 1-okrugiga kiradi.

Iqtisodiyoti 
Numata mintaqaviy savdo markazi va transport markazidir, lekin yogʻoch ishlab chiqarish bilan mashhur boʻlgan.

Taʼlimi 
Numatada shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 12 ta davlat boshlangʻich maktablari va Gunma prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan toʻrtta davlat oʻrta maktablari mavjud.

Boshlangʻich maktablari 

 Numata boshlangʻich maktabi
 Numata Higashi boshlangʻich maktabi
 Numata Kita boshlangʻich maktabi
 Masugata boshlangʻich maktabi
 Tonami Xigashi boshlangʻich maktabi
 Ikeda boshlangʻich maktabi
 Usene boshlangʻich maktabi
 Kawada boshlangʻich maktabi
 Shirasawa boshlangʻich maktabi
 Tone Azuma boshlangʻich maktabi 
 Xiragava boshlangʻich maktabi 
 Tone Nishi boshlangʻich maktabi 
 Tana boshlangʻich maktabi

Oʻrta maktablar 

 Numata oʻrta maktabi
 Numata Minami oʻrta maktabi
 Numata Nishi oʻrta maktabi
 Numata Higashi oʻrta maktabi
 Ikeda oʻrta maktabi
 Usene oʻrta maktabi
 Shirasawa oʻrta maktabi
 Tone oʻrta maktabi 
 Tana oʻrta maktabi

Oliy maktablar 

 Numata oʻrta maktabi
 Numata qizlar oʻrta maktabi
 Tone Jitsu oʻrta maktabi
 Oze oʻrta maktabi

Manbalar