Barista

Barista ( — soʻzma-soʻz „barda ishlaydigan odam“, barmen) — kofe qaynatuvchi, qahvani toʻgʻri tayyorlashni biladigan kofe mutaxassisi (asosan espresso) (jumladan, latte sanʼatidan foydalanish) yoki unga asoslangan ichimliklar va tashrif buyuruvchiga xizmat qiladi. Boshqacha qilib aytganda, bu Barmen funksiyalarini bajaradigan, lekin spirtli ichimliklar va kokteyllar bilan emas, balki qahva yoki kofe asosidagi ichimliklar bilan ishlaydigan odam.

Tarixi 
Espresso mashinasi kofe ustasi sifatida barista kasbi espressoning vatani Italiyada tugʻilgan va keyin 1980-yillarda Starbucks egasi Govard Shults tomonidan AQShda mashhur boʻlgan. Italiyaga qilgan sayohatlaridan birida u mahalliy baristalar tomonidan katta hayratga tushdi. U ularning ishlarini suratga oldi va videoga oldi va uyga kelgach, oʻzining qahvaxonalar tarmogʻiga barista uslubini kiritdi. Bora-bora baristaga qiziqish kuchaydi

Rossiyaga nisbatan shunday boʻldiki, Italiya va umuman Yevropadan farqli oʻlaroq, barista barmen kabi alkogolli ichimliklar tayyorlash bilan emas, balki faqat qahva sanʼati bilan shugʻullanadi. Yevropa mamlakatlarida barista ham barmen, ham kofe qaynatuvchi, ham qahvaxonaning haqiqiy egasi boʻlishi mumkin.

Bundan tashqari, baʼzida barista (Italiyada shunday boʻladi) bir vaqtning oʻzida ofitsiant, idishlarni yuvish mashinasi va tozalovchi vazifalarini bajarishi mumkin.

Gʻarbda va ayniqsa Italiyadagi barista uyida tarixan usta qahva qaynatuvchilar safi asosan erkaklardir, chunki u yerda bu faoliyat juda hurmat qilinadi va juda koʻp daromad keltiradi. Rossiya va qoʻshni mamlakatlarda esa baristalarning katta qismi ayollardir. Bu nisbat, anʼanaga qoʻshimcha ravishda, yosh chegaralari bilan izohlanadi: Rossiyada baristaning yoshi 18-24 yoshda, Gʻarbda esa 30-35 yoshdan keyin katta tajriba toʻplagan va oʻz imkoniyatlarini hisobga olgan holda baristaga aylanadi.

Barista mas’uliyati 

 Haqiqiy barista qahva tayyorlash qoidalarini bilishi shart:
 kofe aralashmalari haqida keng qamrovli tushuncha: qahva navlari, don oʻsish joylari, don qovurishning maʼlum darajasiga xos aromalar haqida bilim;
 bilim va taʼm soyalarini baholash qobiliyati;
 40 turdagi kofe (kappuchino, latte, ristretto va boshqalar) tayyorlash imkoniyati;
 kun davomida maydalash, suv harorati, qahva mashinasidagi bosim, bir piyoladagi kofe miqdori;
 kofe koʻpikiga chizish qobiliyati (latte sanʼati sanʼati).
 Barista uchun shaxsiy fazilatlar ham muhimdir:
 muloqot va sabr. Axir, qahva mutaxassisi doimo odamlar bilan muloqot qilishi, har bir mehmonga individual yondashishi kerak. Baristani omma uchun ishlaydigan rassomga qiyoslash mumkin.
 mehribonlik va doʻstlik. Barista har doim doʻstona tabassum har qanday muassasada qulay muhit yaratishini yodda tutishi kerak;
 mas’uliyat, yaʼni ichimlikning doimiy yuqori sifatini nazarda tutadigan kasbiy etikaga soʻzsiz rioya qilish;
 estetik qobiliyatlar, yaʼni ichimlikni nafis bezash va xizmat qilish qobiliyati.

Barista martaba zinapoyasida eng yuqori pogʻona bu qahva ustasi lavozimidir. Bu nozik taʼmga ega „kofe fanlari doktori“ turidir. Bunday odam taklif qilayotgan mahsulot haqida hamma narsani biladi. Baʼzan mehmonlar eʼtiboriga faqat yuqori sifatli espressoni taqdim etish uchun kuniga 300 tagacha (50 ml kichik stakan) tatib koʻrishingiz kerak.

Yana qarang 

 Barmen

Manbalar 

Pages with unreviewed translations
Qahva madaniyati