Osteologiya

Osteologiya ( from yunoncha "ὀsteon"- "suyak")- suyaklarni osteologlar tomonidan ilmiy o'rganishidir. Anatomiya, antropologiya va paleontologiyaning bir bo'limi bo'lgan osteologiya suyaklar, skelet elementlari, tishlar, mikrosuyaklar morfologiyasi, ularning funksiyasi, ularda uchraydigan kasalliklari, patologiyasi, suyaklanish jarayoni ( xaftaga tushadigan mog'orlardan) va qarshilik va qattiqlikni batafsil o'rganadi (biofizika).

Osteologlar ko'pincha davlat va xususiy sektorlarda; muzeylarda maslahatchilar, tadqiqot laboratoriyalarida olimlar va/yoki akademik kontekstda osteologik reproduksiyalarni ishlab chiqaruvchi kompaniyalar uchun maslahatchilar sifatida ish olib borishadi.

Osteologiya hamda osteologlarni osteopatiyaning bo`limi bolmish psevdo-ilmiy tadqiqot amaliyoti va uning amaliyotchilari ya`ni osteopatlar bilan aralashtirib yubormaslik zarur.

Usullari 
Oddiy tahlil quyidagilarni o'z ichiga oladi:

 mavjud skelet elementlarini topish
 tishlarni topish
 Epifizning birlashishi va tish chiqishi (kattalar uchun) va qovurg'a simfizi yoki to`sh uchining yemirilish darajasi (kattalar uchun) asosida qarish ma'lumotlari
 bo'y va boshqa o`lchov ma'lumotlar
 nasl-nasabi
 o`lchovsiz kattaliklarni aniqlash
 patologiya va / yoki hayotiy o'zgarishlar

Ilovalar 

Osteologik usullar ko`pincha umurtqa pog`onasi paleontalogiyasi, zoologiya, sud tibbiyot ekspertizasida, fizik antropologiyada hamda arxeologiyada tadqiqot qilish maqsadida foydalaniladi. Tadqiqotlar natijasida shu ma`lum bo`ldiki, osteologik belgilar molekulyar kelib chiqish bilan noosteologik belgilarga qaraganda uzviy bog`liq ekan, chunki ular evolyutsion ishonchliroqdir. Osteologiya quyidagi mavzularda   muhim o`rinni egallaydi:

 Qadimgi urushlar
 Faoliyat shakllari
 Jinoiy tergovlar
 Demografiya
 Rivojlanish biologiyasi
 Parhez
 Kasalliklar
 Erta populyatsiyalar genetikasi
 Qazilmalar
 Salomatlik
 Inson migratsiyasi
 Noma'lum qoldiqlarni aniqlash
 Fizika
 Ijtimoiy tengsizlik
 Harbiy jinoyatlar

Inson osteologiyasi va sud antropologiyasi 
Inson osteologiyasini tekshirish ko'pincha sud antropologiyasida qo'llaniladi, bu orqali topilgan  qoldiqlardan insonning yoshi, o'limi, jinsi, o'sishi va rivojlanishini aniqlash uchun ishlatiladi va biomadaniy kontekstda ishlatilishi mumkin.

Skelet anatomiyasini o'zgarishiga olib keluvchi to'rtta omil mavjuddir. Ularga: ontogenez (yoki o'sish), jinsiy dimorfizm, geografik o'zgaruvchanlik va individual yoki idiosinkratik o'zgaruvchanlik kiradi.

Osteologiya shuningdek, insonning kelib chiqishi, irqi hamda etnik jihatdan kelib chiqishini aniqlash imkonini beradi. Tarixda, odamlar odatda uchta irq guruhiga bo`linganlar: kavkazoidlar, mongoloidlar va negroidlar . Biroq, bu tasnif tizimi ajdodlararo nikohlar ko'payishi va belgilarning kamroq aniqlanishi tufayli kamroq ishonchli bo'lib bormoqda. Ajdodni aniqlash munozarali, ammo noma'lum tananing yoki skeletning nasl-nasabini aniqlash uchun tushunarli belgi berishi mumkin.

Qaydlar

Manbalar 

 Bass, WM 2005. Inson osteologiyasi: laboratoriya va dala qo'llanmasi . 5-nashr. Kolumbiya: Missuri arxeologik jamiyati.
 Buikstra, JE va Ubelaker, DH (tahrirlar) 1994 yil. Inson skeleti qoldiqlaridan ma'lumotlarni yig'ish standartlari . Arkanzas arxeologik tadqiqot tadqiqot seriyasi № 44.
 Koks, M va Mays, S. (tahrirlar) 2000 yil. Arxeologiya va sud-tibbiyotda inson osteologiyasi . London: Grinvich tibbiy media.
 FFA Ijpma, HJ ten Duis, TM van Guilik 2012." Ortopediya ta'limining asosi". Suyaklar va bo'g'inlar 360, jild. 1, № 6
 Ekezie, Jervas, PhD, "Suyak, inson tasnifining ramkasi: antropologiyaning yadrosi". Anatomiya bo'limi, Asosiy Tibbiyot fanlari maktabi, Federal Texnologiya Universiteti, PMB 1526, Owerri, Nigeriya. 2-jild: 1-son.
Osteologiya
Tibbiyot