MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Laqay shevasi va tili

Laqay shevasi va tili.
—Laqay shevasi va tili ushbu nomdagi millatga tegishli hisoblanadi. Nasriddin Nazarovning “Laqaylar: dialektologiya va frazeologiya” asarida laqay elati, ularning shevasi haqida ma’lumotlar berilgan. Unda laqay tilidagi so‘zlarning dialktologiyasi berilgan.
Mazkur tadqiqotda laqay dialekti o‘zbek tilining qipchoq guruhiga mansub bo‘lib, elat leksikasida “je”lash faol o‘rin egallaganligi, shevada ishlatilingan ba’zi so‘zlar o‘zbek adabiy tilida ham aynan ushbu shaklda ishlatilmasligi hamda shevaning o‘ziga xos xususiyatlari hisobga olinib, ayrim so‘zlar bugungi sharoitda elatning jonli so‘zlashuv tilidan chiqib ketayotganlig, kelajak avlod uchun ajdodlarning ma’naviy-madaniy yodgorliklarni o‘rganishga jazm etilganligi aytib o‘tilgan.
Shuni ham ta’kidlash joizki ushbu so‘zlikdagi so‘zlar faqatgina laqaylarga xos bo‘lmasdan, ayrim so‘zlar laqaylar bilan yonma-yon yashayotgan o‘zbek millatining toz, qatag‘an, qo‘ng‘irot, marqa, semiz, kesemir va boshqa sheva va lahjalarda ham uchraydi. Laqay lingvistikasi ijtimoiy qirralarining boshqa jihatlari bilan bir qatorda ilmiy davralar tomonidan deyarli maqsadli ravishda o‘rganilmaganligi sababli bugungi kunda shevada uchraydigan uchraydigan so‘zlarning dialektal lug‘atini tuzish muhim hisobangan. 
Laqay shevasida uchraydigan so‘zlarni yig‘ish hamda ushbu so‘zlarni mumtoz so‘zliklar lug‘atlari bilan taqqoslash jarayonida shu narsa ma’lum bo‘ldiki, qadimgi turkiy tillarda uchraydigan so‘zlar bugungi laqay shevasida ham faol  qo‘llanilib, masalan “Devonu lug‘otit turk” da: ushik, ag‘il, ajriq, ayt, ayran, baqir, jangshatti, baldiz, boxcha, simir, talqan, tuynek, qoltiq so‘zlari mazmun va shakl jihatidan o‘zaro hamohangdir. 
Bunday hamohanglik laqaylar hozirgi kompakt yashayotgan hududlarda ilgaridan yashab, ijtimoiy- tarixiy jarayonlar rivojida atrofida yashayotgan turkiy tilli millatlar, o‘zbek millatini tarkibidagi ba’zi elatlar hamda tojik millati bilan o‘zaro birgalikda yaxshi qo‘shnichilik  hamda o‘zaro do‘stlik va birodarlik asosida yashayotganligi hamda bunday hamjihatlik natijasida o‘zaro madaniy va ma’naviy qirralar aralashuvi yaqqol ko‘zga tashlanadi.

Manbalar 
 Назаров Н. Лақайлар: диалектология ва фразеология. – Т., 2010
Bali oroli

Bali oroli
Bali (baliycha: ᬩᬮᬶ) — Indoneziyadagi provinsiya. Poytaxti - Denpasar. Bali viloyati Nusa Tenggara orollarining gʻarbiy qismida joylashgan. Indoneziya mustaqilligining boshida bu orol poytaxti Singaraja boʻlgan Kichik Sunda provinsiyasi tarkibiga kiritilgan va hozirda 3 provinsiyaga, yaʼni Bali, Gʻarbiy Nusa Tenggara va Sharqiy Nusa Tenggaraga boʻlingan. 2020-yilda, Bali provinsiyasi aholisi - Bali, jami 4,317,404 kishi, zichligi 747 kishi/km2.‌‌

Provinsiyalari 
Bali orolidan tashqari, Bali provinsiyasi atrofdagi kichikroq orollardan, ya'ni Nusa Penida oroli, Nusa Lembongan oroli, Nusa Ceningan oroli, Serangan oroli va Menjangan orollaridan iborat. Geografik jihatdan Bali Java va Lombok orollari orasida joylashgan. Bali aholisining asosiy qismini hindular tashkil etadi. Dunyoda Bali o'zining noyob san'ati va madaniyati, ayniqsa yapon va avstraliyalik sayyohlar uchun sayyohlik maskani sifatida tanilgan. Bali, shuningdek, Xudolar oroli va Minglab ibodatxonalar oroli sifatida ham tanilgan.‌‌

Geografiya 
Bali oroli Kichik Sunda orollari tarkibiga kiradi, uzunligi 153 km va kengligi 112 km, Java orolidan taxminan 3,2 km. Geografik jihatdan Bali oroli 8°25′23″ Janubiy kenglikda va 115°14′55″ Sharqiy uzunlikda joylashgan boʻlib, uni Indoneziyaning boshqa qismlari kabi tropik iqlimga aylantiradi.
Agung tog'i - Balidagi eng baland nuqta - 3148 m. Bu vulqon oxirgi marta 1963-yil mart oyida otildi. Batur tog'i ham Balidagi tog'lardan biridir. Taxminan 30 000 yil oldin Batur tog'i otilib, er yuzida dahshatli ofat keltirdi. Balining shimoliy qismidan farqli o'laroq, janubiy qismi daryolar bilan oqadigan pasttekislikdir.
Relefi va topografiyasiga koʻra Bali orolining oʻrtasida gʻarbdan sharqqa choʻzilgan togʻlar va bu togʻlar orasida vulqonlar toʻplami, yaʼni Batur togʻi va Agung togʻlari hamda vulqon boʻlmagan togʻlar, yaʼni togʻlar joylashgan. Merbuk, Patas tog'i va Seraya tog'i. Ushbu tog'larning mavjudligi Bali mintaqasining geografik jihatdan 2 (ikki) teng bo'lmagan qismga bo'linishiga olib keladi, ya'ni tor va kamroq nishabli pasttekislikka ega Shimoliy Bali va keng va qiyalik pasttekislikka ega Janubiy Bali. Bali orolining qiyaligi 122652 ga tekislikdan (0-2%), 118339 ga toʻlqinli yerlardan (2-15%), 190486 ga tik erlardan (15-40%) va juda tik erlardan (>40 dan ortiq) iborat. %) 132 189 ga maydonni egallaydi. Bali provinsiyasida togʻli hududlarda joylashgan 4 (toʻrt) koʻl bor, yaʼni Beratan yoki Bedugul, Buyan, Tamblingan va Batur. Balining go'zal tabiati Bali orolini sayyohlik hududi sifatida mashhur qiladi.‌‌

Manbalar 
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Bali

Havolalar 
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Bali
Baragon qishloq okrugi

Baragon qishloq okrugi () — Eronning Alborz viloyati, Savojbuloq okrugining Chendar tumanidagi qishloq okrugi (dehiston). 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 1,424 nafar, 518 oiladan iborat boʻlgan. Qishloq okrugida 16 ta qishloq bor.

Manbalar 

Eron qishloq okruglari
Abdulfattoh Fumaniy

(qachon tug‘ilgan va vafot etgan yili ma’lum emas) – Shoh Abbos I davrida o‘tgan davlat xizmatchisi va tarixshunos. Gilonning qadimgi poytaxti Fumanda vazir Behzodbekning mulozimi bo‘lgan. Vazir mansabidan bo‘shatilgandan keyin (1611-12 y.) mahalliy hokimning moliyaviy ishlarini taftish qilish uchun Lohijonga yuborildi. O‘shanda u Lohijonda xizmatda qoldirilgan deb taxmin etish mumkin. Gilonda Odilshoh (Qolipjor sulton) qo‘zg‘oloni tufayli, 1629-yili oilasi bilan Gilonni tark etishga majbur bo‘ldi va Iroqi Ajamga ko‘chib 

ketdi. 

Abulfattoh Fumaniy “Tarix-i Gilon” (boshqacha nomi: “Futuxot” yoki “Tarix-i Ahmadxon”) degan muhim asar yozgan (1629 y.dan keyin yozilgan). Asarda Eronning muhim o‘lkalaridan hisoblangan Gilonning 1517-1629-yillar orasidagi tarixi bayon etilgan.

Manbalar
Tarixi Gilon

Abulfattoh Fumaniy “Tarix-i Gilon” (boshqacha nomi: “Futuxot” yoki “Tarix-i Ahmadxon”) degan muhim asar yozgan (1629 y.dan keyin yozilgan). Asarda Eronning muhim o‘lkalaridan hisoblangan Gilonning 1517-1629 yillar orasidagi tarixi bayon etilgan.

Asar olti qism (fasl, maqola) dan iborat. O‘z navbatida har qism boblar (guftor) ga bo‘linadi. Asarda ffeodal munosabatlar, xususan, podshoh yerlarida ishlovchi dehqonlarning ahvvoli haqida qimmatli ma’lumotlar keltiriladi; 1629 yili Gilonda bo‘lib o‘tgan xalq harakati (Odilshoh qo‘zg‘oloni) batafsil bayoyon etiladi.

“Tarix-i Gilon”ning matni Sankt-Peterburgda (1858 y.) va Rasht (Eron) da 1936 y. nashr etilgan.

Manbalar
Miyagi

MiyaGi & Endi Panda — Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahridan 2015 yilda tashkil etilgan xalqaro xip-xop dueti. Jamoa sahna nomi bilan mashhur ikki kishidan iborat: "MiyaGi" - Azamat Kudzaev va "Andi Panda" - Soslan Burnatsev.
Nasimxon Rahmonov

Nasimxon Rahmonov — (1952-yil, Fargʻona, O‘zbekiston SSR) adabiyotshunos, filologiya fanlari doktori (1971), professor (1993).

Hayoti va faoliyati 
Olim 1952-yilda Fargʻona viloyati Buvayda tumani, Jov qishlogʻida tugʻilgan. 1969-yili Nayman qishlog‘idagi 20-o‘rta maktabni bitirgan va ayni shu maktabda yoshlar yetakchisi boʻlib ishlagan. Fargʻona davlat universitetining oʻzbek filologiyasi fakultenini tugatgan (1974). Oʻrta maktabda oʻqituvchi (1974—1977), "Oʻqituvchi" nashriyotida muharrir (1976—1979), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi H.Sulaymonov nomli Qoʻlyozmalar institutida muharrir, muzey boʻlimi mudiri, kichik, katta va bosh ilmiy xodim, direktor oʻrinbosari, direktor (1979-1998), Til va adabiyot instituti (1998—1999) va Sharqshunoslik institutida yetakchi ilmiy xodim (1999—2000). Oʻzbekiston Milliy universiteti oʻzbek mumtoz adabiyoti kafedrasi professori (2000-yildan), Oʻzbekiston Milliy universiteti Jurnalistika fakulteti dekani (2010-yildan).

Nasimxon Rahmonov 1984-yili “Kul tigin yodnomasi (VIII asr) poetikasi” nomli mavzuda  nomzodlik, 1991-yili “O‘rxun-yenisey yozma yodgorliklari va turkiy eposlar munosabati” mavzuida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Olim 1993-yilda professor ilmiy unvonini olgan. Nasimxon Rahmonov, shuningdek, ikki kitobdan iborat “Oltun yorug‘” asarini o‘zbek tiliga tabdil qilib, chop ettirgan.

Nasimxon Rahmonov Turkiyaning Yangi Turkiya strategik tadqiqotlar instituti mukofoti (2017), Ostona shahrida joylashgan Xalqaro Turkiy Akademiyaning kumush medali (2018) hamda Qozog‘iston xalqlari Assambleyasining Oltin medali (2020) bilan taqdirlangan. 2012-yil 4-iyulda Abdulla Qodiriy nomidagi Toshkent davlat madaniyat institutining “O‘zbek va jahon filologiyasi” va O‘zbekiston davlat san’at institutining “Tillar va adabiyot” kafedralari negizida yangi “Tillar va adabiyot” kafedrasi tashkil etillgan. Bu kafedrada Nasimxon Rahmonov ham faoliyat olib borgan.

Asarlari 
„Oʻlmas obidalar“ (1987), „Bitiklar olamida“ (1990), „Turkiy xoqonliklar“ (1993), „Qadimiy hikmat“ (1987), „Ruhiyatdagi nur murodi“ (2000), „Oʻzbek adabiyoti tarixi namunalari“ (I, II jild 2006, 2007), „Oltin yorugʻ“ (1-kitob, 2009; 2-kitob 2013), „O‘zbek mumtoz adabiyoti tarixi“ (2014)„ Oʻzbek adabiyotini davrlashtirish masalalari“ (2016) va boshqa koʻplab kitoblari chop etilgan. Olim, shuningdek, Oʻrxun-Enasoy obidalarining Oʻzbekistonda oʻrganilishi borasida ham maqolalar e'lon qilgan.

Manbalar
Chendar qishloq okrugi

Chendar qishloq okrugi () — Eronning Alborz viloyati, Savojbuloq okrugining Chendar tumanidagi qishloq okrugi (dehiston). 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 12,110 nafar, 3,537 oiladan iborat boʻlgan. Qishloq okrugida 22 ta qishloq bor.

Manbalar 

Eron qishloq okruglari
Kamilla Dana

Dana Kamilla (1986-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan).Toshkent davlat sharqshunoslik instituti (bakalavriat–2006-y.; magistratura– 2008-y.) bitiruvchisi.Sharqshunos–filolog xitoyshunos, Filologiya fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD).

2010- 2013-yillar UzGUMYA Xitoy filologiyasi kafedrasida Xitoy tili va adabiyoti oʻqituvchisi; 2014-yilda Xitoy-Sharq pedagogika universiteti doktoranti. Hozirgi kunda ToshDSHI Xitoy tili va adabiyoti kafedrasi katta oʻqituvchisi. 2011-yilda Pekin universitetida 1 oy, 2012-yil Shanhaydagi Xitoy-Sharq pedagogika universitetida malaka oshirish kurslarida oʻqigan.

Ilmiy yoʻnalishi 
Adabiyotshunoslik, xitoy tili. 10 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.

Asosiy ilmiy ishlari 
Dok. diss. mavzusi: “Issledovaniye povesti “Vыdayuщayasya jenщina” Lo Pu”. – Shanxay, 2018.

 客批点“东欧女豪杰”//古代文学理论研究//第四十五辑//华东师范大学出版社-上海，2017. 382-393页ISBN 978-7-5675-7289-8/1 (Kriticheskiye zametki Tan Xuke po povesti “Vыdayuщayasya jenщina”)
 《东欧女豪杰》中的新词汇//“中国文论与文化大义”国际高端论坛//安庆，2017.11.Neologizmы v povesti “Vыdayuщayasya jenщina”.
 “Otrajeniye idey epoxi nachala 20 veka v povesti Lo Pu “Vыdayuщayasya jenщina” // Mayak Vostoka. –№3. –Tashkent, TashGIV, 2018. –S. 219-221. ISSN 2010-9709.
 Evolyutsiya Baszы Suanmin // Uzbekistan-Kitay na novom etape: Razvitiye kulturno-istoricheskix, nauchno-ekonomicheskix otnosheniy. –Tashkent, 2019. –S-34-37.
 Frazeologicheskiye oborotы, svyazannыe s yedoy i priyemom piщi v kitayskom yazыke // Vostokovedeniye. –Tashkent,  2020.
Piero Baglioni

Piero Baglioni (1952-yil Fransiyada tavallud topgan) - italiyalik kimyogar va Florensiya universiteti professori.  Baglioni noorganik va organik kolloidlar sohasida bir qancha yangiliklarni ishlab chiqardi.  Baglioni kitoblarga oid 250 dan ortiq nashrlar va keng tarqalgan xalqaro jurnallar muallifi.  Shuningdek, u zarrachalarning yuqori konsentratsiyasida suvli suspenziyalar tayyorlash, o'smalarni davolash va fotodinamik diagnostika qilish, madaniy merosni saqlash, to'qimachilik sanoatini davolashning yangi jarayonini o'rnatish uchun 16 ta patent muallifi.

Tahrirlar 
Zamonaviy kolloid va sirt kimyosining keng sohasi doirasida uning tadqiqotlari asosan quyidagi yo'nalishlarda jamlangan:
1. Biologik ilhomlantirilgan sirt faol moddalar (nukleolipid va askorbin kislota hosilalari) va biomolekulalarning (siklodekstrinlar) o'z-o'zidan yig'ilishi.
2. Sozlanishi mumkin bo'lgan magnit xususiyatlarga ega yadroli qobiqli nanostrukturalar
3. Madaniy merosni saqlash va materiallarni (qurilish materiallari, to'qimachilik va boshqalar) nano-qoplashda qo'llaniladigan noorganik nanofazalar.
4. Protein eritmalaridagi o'zaro ta'sir potentsiallari
5. Biosensorlarni qo'llash uchun nanostrukturalangan sirtlar
6. Tsement pastalarida mikrostruktura va hidratsiyaga qo'shimchalar ta'siri
7. Noorganik va biologik matritsalardagi chegaralangan suv.
Baglioni hozirda fizik kimyo professori va Florensiya universitetining kimyo kafedrasida dispers tizimlar va interfeyslarning fizik kimyosi o‘qituvchisi.  U Xyuston universitetining kimyo kafedrasi, Veyzman instituti, Fransiya kolleji va M.I.T. kabi bir qancha laboratoriyalar tomonidan tashrif buyuruvchi olim/professor etib tayinlangan.  U Nanotizimlar bo'yicha Milliy Konsortsium (CSGI) direktori va bir nechta xalqaro jurnallar va Xalqaro tashkilotning (Yevropa Ilmiy Jamg'armasi (ESF), Milliy Fan Jamg'armasi (NSF)) maslahat kengashi va sharhlovchisi.  U bir qancha milliy va xalqaro institutlar, sanoatlar (Italcementi, FAST, HMI va boshqalar) va Jurnallar ilmiy kengashi aʼzosi, bir qancha Milliy va Yevropa Ittifoqi loyihalari koordinatori.
==Faxr va mukofotlar==
Tahrirlash
Baglioni 2002 yilda kolloidlar va interfeyslar uchun ECIS - Rhodia European Colloid and Interface Prize mukofotiga sazovor bo'ldi.
Shuningdek, u 2003 yilda innovatsiyalar bo'yicha Yevropa Gran-pri mukofotiga sazovor bo'lgan.
2010 yilda u Kabalero Aguila unvoniga sazovor bo'ldi, bu Meksika madaniy merosini saqlash bo'yicha CONACULTA-INAHning eng nufuzli e'tirofi hisoblanadi.
2011 yilda Journal of Colloid and Interface Science jurnali tomonidan umr bo'yi muvaffaqiyati uchun mukofotlangan.
==Eslatmalar==
Tahrirlash
1. ^ "Rhodia Yevropa kolloid va interfeysi mukofoti".  ECIS.  Olingan 2014-01-09.
2. ^ “Innovatsiyalar uchun Yevropa Gran-prisi”.  Asl nusxadan arxivlangan, 2009-03-03.  Olingan 2009-03-15.
3. ^ "Kolloidlar va materiallar konferentsiyasi yangiliklari".  Olingan 2014-01-09.
==Havolalar==
Tahrirlash
* "Piero Baglioni uchun bosh sahifa, universitet professori, CSGI".  CSGI.  Olingan 2013-12-23.
* "Kolloid va sirt fanlari markazi".  Olingan 2013-12-23.

Manbasi
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Piero_Baglioni
Sobir Karimjonov

Sobir Karimjonov ( 1928-yil, Toshkent, Oʻzbekiston SSR ) — Oʻzbekiston SSR Avtomobil xoʻjaligi vazirligining Toshkent yoʻlovchi avtomobillari ishlab chiqarish birlashmasi 4-sonli avtobaza haydovchisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1974). O‘zbekiston SSR Oliy Kengashi 10-chaqiriq deputati.

Biografiyasi 
1928-yilda Toshkent shahrida ishchilar oilasida tug‘iladi. U 1945-yil V.P.Chkalov nomidagi Toshkent aviasiya zavodida (1960-yildan V.P.Chkalov nomidagi Toshkent aviatsiya zavodi, 1973-yildan V.P.Chkalov nomidagi Toshkent aviatsiya ishlab chiqarish birlashmasi) ishlaydi. So‘ng haydovchilar kursini tamomlaydi. Keyinchalik u shoshilinch ravishda harbiy xizmat vazifasini o‘taydi.

.

Armiyadan keyin 1963-yil Toshkent shahridagi 4-sonli avtobus parkida haydovchi bo‘lib ishlagan. Chilonzor tumanida marshrut qatnovi bilan birga  konduktor vazifalarini yo‘lga qo‘yadi. Keyin Toshkentdagi 54-sonli marshrutni haydadi . Keyinchalik u haydovchilar brigadiri etib tayinlandi. U rahbarlik qilayotgan mehnat jamoasi yo‘lovchilarga xizmat ko‘rsatishning yuksak madaniyati bilan ajralib turdi va O‘zbekiston SSR Avtomobil xo‘jaligi vazirligi tizimidagi transport korxonalari o‘rtasidagi sosialistik musobaqada yetakchi o‘rinlarni egalladi. Brigadaga “Kommunistik mehnat jamoasi” faxriy unvoni beriladi. Katta mehnat yutuqlari uchun Sakkizinchi besh yillik (1965—1970-yillarda) yakuniga ko‘ra Sobir Karimjonov Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlanadi .

Sobir Karimjonov brigadasi 1973-yilda qabul qilingan sosialistik majburiyat va to‘qqizinchi besh yillikning (1971—1975-yillarda) ishlab chiqarish rejalarini yo‘lovchi tashish bo‘yicha uch yilda muddatidan oldin bajaradi. So‘ng, SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1974-yil 23-yanvardagi farmoni bilan “O‘zbekiston xalqiga paxta, g‘alla va boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtirish va sotishni ko‘paytirishda erishgan katta muvaffaqiyatlari va o‘rim-yig‘im paytida ko‘rsatgan mehnat jasorati uchun unga Sosialistik Mehnat Qahramoni unvoni hamda  Lenin ordeni va "O‘roq va Bolg‘a” oltin medali bilan (16653-sonli) mukofotlanadi.

Sobir Karimjonov O‘zbekiston SSR Oliy Kengashining 10-chaqiriq deputati (1981—1985) etib saylanadi .

U Toshkentda istiqomat qiladi.  

 Mukofotlari
 Sotsialistik Mehnat Qahramoni
 Lenin ordeni
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1971-yil 05-aprel)

Manbalar

Adabiyot

Havolalar 
 Karimjonov Sobir. "Mamlakat qahramonlari" sayti.

Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Toshkentda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1928-yilda tugʻilganlar
Karitskiy, Sergey Demyanovich

Sergey Demyanovich Karitskiy ( 22 oktyabr [ , Minsk viloyati, Mudrovka qishlog'i  - 1944 yil 20 sentyabr, Olxovets, Lublin vodiysi, Polsha ) - 2 - gvardiya Qizil Bayroq otliq polkining 4 -gvardiya otliq polkining qilich eskadronining komandiri. Ukraina SSR Xalq Komissarlari Kengashi nomidagi Xmelnitskiy diviziyasi 1-Ukraina fronti 38-armiyasining 1-gvardiya otliq korpusi, ma'muriy xizmat gvardiyasi katta leytenanti.

Biografiya 
Belaruslik dehqon oilasida tug'ilgan. 1938-yildan Voronej zootexnika institutini tugatgandan so'ng "Pervomayskiy" sovxozida ( Smolensk viloyatining Rudnyanskiy tumani ) chorvachilik bo'yicha katta mutaxassis bo'lib ishlagan.

1939yilda Qizil Armiya safiga chaqirilgan, Janubiy Ural harbiy okrugida xizmat qilgan.

1941-yil iyundan - Ulug 'Vatan urushi janglarida: Janubi-G'arbiy, Voronej va 1-Ukraina frontlarida. 1942-yilda KPSS(b) safiga qoʻshildi. Lutsk (2.2.1944), Brodi ( 17.7.1944 ), Przemisl (27.7.1944) shaharlarini ozod qilishda qatnashgan. U 4-gvardiya Qizil Bayroq otliq polkining ( 2-gvardiya otliq diviziyasi, 1-gvardiya otliq korpusi, 38-armiya, 1-Ukraina fronti) qilichbozlik eskadroniga qo'mondonlik qilgan.

1944-yil 19-20 sentyabrda Chexoslovakiya chegarasiga kirish uchun jangda uning otryadi birinchi bo'lib Polyani (Polshaning Duklya shahrining janubi-g'arbida) aholi punktiga bostirib kirdi, dushmanning ikkita akkumulyatorini, harbiy yuklari bo'lgan ettita transport vositasini qo'lga oldi. etmishdan ortiq fashistlarni yo'q qildi. Eskadron uch marta qoʻl jangi bilan shugʻullanib, oʻnta qarshi hujumni qaytardi va dushmanni uchirdi. 20 sentyabrdagi ushbu jangda S. D. Karitskiy vafot etdi; Olxovets qishlog'i yaqinidagi jang maydonida qoldi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 10 apreldagi farmoni bilan fashist bosqinchilariga qarshi kurash frontidagi qo‘mondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi hamda gvardiyaning jasorati va qahramonligi uchun. Shu bilan birga, katta leytenant Sergey Demyanovich Karitskiy vafotidan keyin Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlandi.

SSSR Mudofaa Xalq Komissarligining shaxsiy tarkib uchun Bosh boshqarmasining 1944-yil 6 dekabrdagi 03898-son / pog buyrug'i bilan Qizil Armiya ro'yxatidan chiqarib tashlangan.

Mukofotlar 

 Sovet Ittifoqi Qahramoni "Oltin Yulduz" medali (10.4.1945, vafotidan keyin);
 Lenin ordeni (1945 yil 10 aprel, vafotidan keyin);
 Qizil Bayroq ordeni ;
 2-darajali Vatan urushi ordeni ;
 Qizil yulduz ordeni ;
 medallar.

Xotira 

 Ismi S. D. Karitskiy Minskdagi ko'chalarda va Minsk viloyatining Ratomka qishlog'ida kiyiladi.
 Minskdagi Karitskiy ko‘chasida memorial lavha o‘rnatildi.
 Sergey Demyanovich Karitskiyning shaxsiy arxiv fondi (1913-1944) Belarusiya Ulug' Vatan urushi tarixi davlat muzeyida (2-bo'lim, 5-modda, 1944-1951) saqlanadi.

Eslatmalar 

Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sovet Ittifoqi Qahramonlari
1944-yilda vafot etganlar
20-sentabrda vafot etganlar
1913-yilda tugʻilganlar
5-noyabrda tugʻilganlar
Kseniya Sobchak

Kseniya Anatolyevna Sobchak (1981-yil 5-noyabrda, Leningrad) — rossiyalik jurnalist, televideniya  va radio boshlovchisi, aktrisa, ssenariynavis, kino va televideniya prodyuseri. Sankt-Peterburgning birinchi meri Anatoliy Sobchak (1991-1996) va senator Lyudmila Narusovaning qizi.

Hayoti va faoliyati

U bir qator teledasturlarning boshlovchisi bo'lgan, jumladan, "Dom-2" (TNT), "So'nggi qahramon" (Birinchi kanal). "Kumush yomg'ir" radiostansiyasida "Barabaka va kulrang bo'ri" dasturining boshlovchisi edi. 2019-2020-yillarda Super TV kanalining bosh prodyuseri.  2019-yildan buyon YouTube’da o'zining “Diqqat: Sobchak” shaxsiy kanalini boshqarib keladi (2022-yil noyabr holatiga ko‘ra) 3,22 million obunachi va 679 million ko'rilgan.

2012-yil 22-oktabrdan 2013-yil 19-oktabrgacha u Rossiya muxolifati muvofiqlashtiruvchi kengashi aʼzosi bo'lgan. “Fuqarolik tashabbusi” partiyasi siyosiy kengashi a’zosi.  2018-yilda Rossiya Federatsiyasi Prezidentligiga nomzodini qo'yib, 1 237 692 (1,68%) ovoz bilan to‘rtinchi o‘rinni egallagan.

Rossiya va Isroil fuqaroligiga ega.

1981-yil 5-noyabrda Leningradda(hozirgi Sankt-Peterburg shahri) tug'ilgan. Otasi Anatoliy Aleksandrovich Sobchak Leningrad davlat universiteti yuridik fakulteti dotsenti (keyinchalik 1991-1996 yillarda Sankt-Peterburg meri). Onasi tarix fani oʻqituvchisi Lyudmila Borisovna Narusova. Ota tomondan Kseniya polyak, chex, rus va ukrain, ona tomondan rus va yahudiy ildizlariga ega.

Kseniya Sobchak 185-sonli oʻrta maktabda ingliz tilini chuqur oʻrgangan va A. I. Gertsen nomidagi Rossiya davlat pedagogika universiteti qoshidagi maktabni tamomlagan.3-sinfgacha Kseniyaning oilasi Kustodiyeva ko'chasidagi 20-uyda yashagan.

Sobchakning otasi Anatoliy Aleksandrovich qizini Sankt-Peterburg davlat universitetining yuridik fakultetiga kirishini xohlaydi, ammo qarama-qarshilik hissi tufayli Kseniya 1998-yilda xalqaro munosabatlar fakultetini tanladi.  2001-yilda, otasi vafotidan so'ng, Sobchak Moskvaga ko'chib o'tdi va MDXAI xalqaro munosabatlar fakultetiga o'qishini ko'chirdi. 2002-yilda u xalqaro munosabatlar bo'yicha bakalavr darajasini, 2004-yilda MDXAI Siyosatshunoslik fakultetida magistr darajasini oldi, u erda Rossiya va Fransiyadagi prezidentlik institutlarida ilmiy ishini himoya qildi.

2019-yil 13-sentyabrda Kseniya Sobchak aktyor Konstantin Bogomolov bilan turmush quradi.  Ularning to'ylariga RF Prezidenti matbuot kotibi Dmitriy Peskov va uning rafiqasi, figuristka Tatyana Navka tashrif buyurishadi.