MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kelime muzeyi

Kelime muzeyi (Turk tilida: Kelime Müzesi; tarjimasi: Soʻz muzeyi) — Anqarada tashkil etilgan til muzeyidir. Muzey yozuvchi Şermin Yaşar tomonidan bolalar va yoshlarga turk tilidagi soʻzlar, maqol va iboralarning maʼnosini oʻrgatish maqsadida tashkil etilgan. Muzey ochilishi 2022-yil 26 sentyabr kuni Turkiyada nishonlanib kelinadigan Til kuni munosabati bilan amalga oshirilgan. Muzey Altındağ tumanidagi Anqara Qalʼasi yonidagi Anadolu sivilizatsiyalari muzeyi roʻparasida joylashgan. Muzeyda: sanʼat, vizual dizayn, shuningdek, hissiyotlar bilan bogʻliq koʻrgazmalar va installyatsiyalar mavjud. Pastki qavatda soʻzning ildizlari, kirish qismida soʻzlar va yuqori qavatda jumlalar bilan bogʻliq dekoratsiyalar jamlanmasi oʻrnatilgan. Muzeyga Mustafa Kemal Atatürkning digital haykali hamda portreti ham qoʻyilgan.

Mashhur turk tarixchisi Ilber Ortaylı insonlarni muzeyga borishga daʼvat etib, quyidagi fikrlarni aytib oʻtgan:

Muzey faoliyati 
Muzeyning eng pastki qavatida soʻzlarning ildizlari, kirish qismida soʻzlar, eng yuqori qavatda esa jumlalardan tashkil etilgan dekoratsiyalar qoʻyilgan. Muzey kirish qismi va birinchi qavatini bogʻlovchi zinalarning orasida turkcha, uygʻurcha, koʻk turk va arab harflaridan iborat oynalar va qandil mavjud. Koʻplab sanʼatkorlarning rasm va installyatsiyalari tayyorlangan bu muzeyda eronlik sanʼat ustasi tomonidan Mustafa Kemal Atatürkning suratlaridan tayyorlangan digital haykali oʻrnatilgan.

Muzeyga kirish davomida mehmonlar „Hoş geldiniz“, „Sefalar getirdiniz“, „Ne iyi ettiniz de geldiniz“, „Aman efendim gözümüz yollarda kaldı“, „Hangi rüzgar attı sizi buraya?“, „Nerelerdeydiniz?“ soʻzlari bilan kutib olinar ekan, chiqish qismida „Hoşça kalın“, „Allah’a ısmarladık“, „Yine bekleriz“, „Yolunuz açık olsun“, „Arayı açmayalım“, „Özletmeyin kendinizi“ soʻzlari bilan kuzatib qoʻyiladi.

Kelime muzeyi bozor kunlaridan tashqari soat 10:00 bilan 17:00 vaqtlari orasida ommaga ochiq boʻladi.

Manbalar 

Muzeylar
Muzeylar tarixi
Kimi Merk

Kimi Merk (; 1998-yil 28-avgustda tugʻilgan) – futbolchi, Toshkentning „Paxtakor“ klubida hujumchi. Germaniyada tugʻilgan u Qirgʻiziston terma jamoasida xalqaro miqyosda oʻynaydi.

Futbolchilik faoliyati 
Qirgʻizistondan Germaniyaga koʻchib ketgan nemis oilasida tugʻilgan. Kimi mahalliy „Pirmasens“ jamoasida futbol oʻynay boshlagan. 2012—2023 yillarda „Kayzerslautern“ klubi  tizimida futboldan taʼlim olgan.

2023-yil 21-iyul kuni Toshkentning „Paxtakor“ klubi Merk bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. Kimi Oʻzbekiston chempionatidagi debyutini 2023-yilning 15-avgust kuni „Nasaf“ jamoasiga qarshi oʻyinda (0:0) oʻtkazgan. 2023/24-yilgi mavsumda AFC Osiyo chempionlar ligasida debyut qilgan.

Terma jamoa faoliyati 
2023-yildan buyon Qirgʻiziston U20 va U23 terma jamoalarida oʻynamoqda. U Qirgʻiziston terma jamoasi tarkibida 2023-yilning 12-oktabr kuni Bahraynga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida (2:0) debyut qilgan.

Statistics accurate as of match played 15 October 2023.

Manbalar

Havolalar 

 
 

1998-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Qirgʻizistonlik erkak futbolchilari
Germaniyalik erkak futbolchilar
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Futboldagi erkak hujumchilar
Qirgʻiziston milliy terma jamoasi futbolchilari
Qirgʻizistonlik erkak muhojir futbolchilari
Ayteke bi

Ayteke bi Baybekuli (), asl ismi Aytik (1644-yil, Qizilsha, (hozirgi Oʻzbekiston) — 1700-yil (hozirgi Navoiy viloyati Nurota tumani) — qozoq biyi, notiq. U qozoq xalqining birlashishiga katta hissa qoʻshgan.

Tarjimai holi 
Ayteke bi turkiylarning eng yirik Alchin qabilasining toʻrtkar urugʻi Alimuli boʻlimidan, Buxoro xonlarining Samarqanddagi akasi Yalangtoʻsh Bahodir va Qoʻqon xoni Aqshi Seytqululining nabirasi boʻlgan.

Besh yoshidan ovul mullasidan oʻqish va yozishni oʻrgangan. Samarqanddagi Ulugʻbek madrasasida (boshqa maʼlumotlarga koʻra, Buxoroda), soʻngra Sherdor madrasasida taʼlim olgan, bu yerda din, huquq, astronomiya,geografiya, tarix, matematika fanlaridan tahsil olgan. Arab, fors, chigʻatoy va oʻzbek tillarini bilgan.

Amakisi, Samarqanddagi Sherdor va Tillakori madrasalari qurilishiga sabab boʻlgan jamoat va siyosiy arbob Yalangtoʻsh Bahodir ustozligida ham uyda, ham maktabda tarbiya va taʼlim olgan.

Ayteke bi 20 yoshida Buxoro va Samarqanddagi qozoq, oʻzbek, qoraqalpoqlar bir qismining beyi boʻlgan. Yigirma besh yoshida (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 30 yoshida) Kichik juzning bosh biylaridan biri etib saylangan va oʻshandan buyon uning nomi boshqa yirik qozoq biylari Tole bi, Qazibek bi, shuningdek, Tauke xonlar bilan birga qoʻllana boshlagan.

Ayteke bi — qozoq urugʻlari oʻrtasidagi qonli qasos zanjirini uzish uchun qon adovatini, qonga qon tamoyilini „adolatli jazo“ va „toʻlov“ tamoyillari bilan almashtirishga hissa qoʻshgan „Jeti Jargi“ (Yetti qonun) dasht qonunlarining asosiy mualliflaridan biri. Taukexonning yordamchisi va maslahatchisi, botirning oʻzi Taukexon bilan birgalikda jungʻorlarning Sayramga hujumini qaytarishda qatnashgan. „Buyuk“, „barakali“ unvonini olgan Taukexon bilan birgalikda u qozoq yerlarini oʻz qonuniga ega boʻlgan yagona markazlashgan davlat doirasida birlashtirgani uchun jungʻorlar va ruslar bilan munosabatlarda maʼlum muvozanat oʻrnatishga hissa qoʻshgan, qozoqlar, qoraqalpoqlar va qirgʻizlarga qarshi harakatlarni birlashtirishga hissa qoʻshgan.

Oʻzining oqilona qarorlari bilan zamondoshlari, avlodlari qalbida yorqin iz qoldirish uchun biy yuksak maʼnaviyat darajasida boʻlishi shart, degan fikrga ega boʻlgan.

Ayteke bi hozirgi Oʻzbekiston hududida, Navoiy viloyatidagi Nurota tumanida dafn etilgan. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Toshkentdan 75 km uzoqlikda, Qovunchi yoki Chinoz (hozirda shahar) qishloqlari yaqinida dafn etilgan.

Xotirasi 
2003-yilda Qozogʻistonda Ayteke biga bagʻishlangan pochta markasi chiqarildi.

Manbalar 

Nurota tumani kishilari
Qozoq xonlari
23-martda tugʻilganlar
1644-yilda tugʻilganlar
1700-yilda vafot etganlar
Qozoq bilari
Wellington Taira

Wellington Taira (1996-yil 10-aprelda tugʻilgan), Ullington nomi bilan ham tanilgan, braziliyalik futbolchi, „Bunyodkor“ jamoasida himoyachi pozitsiyasida toʻp tepadi.

Klub faoliyati 
San-Pauluning Itariri shahrida tugʻilgan Vellington Taira San-Kaetano yoshlari bitiruvchisi edi.

2021-yil yozgi transfer oynasining soʻnggi kunida Vellington Taira Moldova Superligasi vakili Balti bilan shartnoma imzoladi.

2023-yil 22-iyul kuni Wellington Oʻzbekiston Superligasining „Bunyodkor“ klubi bilan shartnoma imzoladi.

Manbalar

Havolalar 

 

1996-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Braziliyalik futbolchilar
Bunyodkor klubi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Murod Salomov

Murod Yusupovich Salomov (1929—2018) — O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan xalq maorifi xodimi, tarix fanlari doktori, professor.

Tarjimai holi 
Murod Salomov 1929-yil 15-oktyabrda Buxoro viloyati G‘ijduvon tumanidagi Sohibiyon qishlog‘ida tug‘ilgan. 1951-yilda Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)ni tarix ixtisosligi bo‘yicha tamomlagan. O‘qishni bitirgandan keyin 1951—1952-yillarda Buxoro viloyat komsomol komitetida yo‘riqchi, Buxoro tumanidagi o‘rta maktabda direktor lavozimlarida faoliyat olib borgan. 1953-yilda Toshkentdagi O‘rta Osiyo davlat universiteti (hozirgi O‘zbekiston Milliy universiteti)ning o‘qituvchilar tayyorlash bir yillik kursini bitirgandan so‘ng, Qo‘qon davlat pedagogika institutiga ishga yuborildi va shu institutda 2012-yilgacha faoliyat ko‘rsatdi.

Ilmiy faoliyati 
Murod Salomov 1964-yilda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika instituti qoshidagi aspiranturani tamomladi. 1964-yil 22-oktyabrda Toshkent davlat universiteti qoshidagi Ixtisoslashgan ilmiy kengashda „Turkiston kommunistik partiyasining 1921-yilgi kasaba uyushmalari to‘g‘risidagi diskussiya davrida lenincha platforma uchun kurashi“ mavzusida tarix fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun dissertatsiya yoqladi. 1966-yilda esa unga dotsentlik ilmiy unvoni berildi.

U 1987-yil 12-oktyabrda Moskvada „O‘rta Osiyo partiya tashkilotlarining opporunizmga qarshi, o‘z safini g‘oyaviy va tashkiliy jihatdan mustahkamlash uchun kurashi (1921—1932-yillar)“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya kildi.

1974—2012-yillarda Murod Salomov Qo‘qon davlat pedagogika institutida falsafa, ilmiy kommunizm (keyinchalik bu kafedra siyosatshunoslik va madaniyatshunoslik kafedrasi deb ataldi), umumiy tarix kafedralarida dotsent, mudir va professor lavozimlarida mehnat qildi. Mustaqillik davrida Murod Salomov O‘zbekiston tarixi, muzeyshunoslik, tarixiy o‘lkashunoslik va turizm, tarix metodologiyasi fanlaridan talaba va magistrantlarga saboq berdi.

O‘zbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgandan keyingi davrda O‘zbekistonda, xususan, Qo‘qon shahrida muzey ishining tarixi va tashkil etilishi kabi masalalar professor Murod Salomov ilmiy-tadqiqot ishlarining asosiy yo‘nalishini tashkil etdi. U mazkur muammoga doir qator ilmiy maqola va risolalalar e’lon qildi. Murod Salomovning 2 ta monografiyasi, 20 ga yaqin ilmiy risolalari va ko‘plab ilmiy maqolalari nashr qilingan.

Mukofotlari 
Murod Salomov 1970-yilda „Shavkatli mehnati uchun“ medali, 1986-yilda „Mehnat faxriysi“ medali bilan mukofotlandi. 1993-yil 15-martda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni bilan unga „O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan xalq maorifi xodimi“ faxriy unvoni berildi.

Manbalar 

Buxorolik kishilar
Buxorolik tarixchilar
Tarixchi olimlar
Buxoro davlat universiteti bitiruvchilari
Qiziltepa tongi

Qiziltepa tongi — Navoiy viloyati Qiziltepa tumani ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy hayotini aks ettiruvchi haftalik gazeta.

1935-yilning 9-fevralida Oʻzbekiston SSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining qarori bilan Qiziltepa tumani tashkil etilgach, shu yilning oʻzidayoq partiya qoʻmitasi va tuman ijroiya qoʻmitasi organi boʻlmish „Sovet paxtasi uchun“ nomli gazeta nashr etila boshlangan. Nomidan maʼlum boʻlganidek, asosiy mavzu paxta haqida boʻlgan, urgʻu sovet paxtasiga qaratilgan. Chunki oʻsha paytda Oʻzbekistonda paxta yakka hokimligi siyosati amalga oshirilmoqda edi.

XX asrning 50-yillariga qadar gazetada M.Rahimov, H.Shakarov, O.Yoqubov, J.Hojiyevlar muharrirlik qilgan. Ikkinchi jahon urushi yillarida gazeta chiqarilishi toʻxtatiladi. Urush tugagandan soʻng nashr ishlari qayta yoʻlga qoʻyiladi. 1962-yilga qadar Rauf Qodirov, Neʼmat Abdullayev, Bozor Yoʻldoshevlar muharrirlik qilgan. Qiziltepa tumani 1962-yilda Gʻijduvon tumani tarkibiga qoʻshilgan. Shu bilan „Sovet paxtasi uchun“ roʻznomasining nashr ishlari toʻxtab qolgan. 1970-yil 7-dekabrda Qiziltepa tumani qayta tashkil etilgan. Shu paytdan boshlab tuman partiya qoʻmitasi va tuman ijroiya qoʻmitasi organi boʻlgan roʻznoma „Qizil tong“ nomi bilan bosmadan chiqadi. „Qizil tong“ga 1971-yildan 1977-yilgacha Murod Halilov, 1979-yildan 1989-yilgacha Rahim Maqsudov, 1990-yildan 1997-yilgacha Umid Sattorov, 1997-1998-yillarda esa Klara Bozorova muharrirlik qilgan. 1998-yildan muharrirlik yana Rahim Maqsudovga yuklatiladi.

1998-yilda gazeta nomini oʻzgartirishga oid takliflar ichidan „Qiziltepa tongi“ tanlab olingan. Bugungi kunda tahririyatda Rahim Maqsudov, Bahodir Egamov, Aziz Saidov, Istam Hasanov, Fattoh Sattorov, Mansur Aslonov, Samad Daminov, Homid Azimov, Ozoda Maqsudova va boshqwalar faoliyat olib bormoqda. Bugungi kunda gazeta A-3 formatda, 9000 nusxada chop etilmoqda.

Manbalar 

Gazetalar

Oʻzbekiston gazetalari
Navoiy viloyati
Qiziltepa tumani
Salmo bint umays

Salmo bint Umays (arab. سلمى بنت عميس) Muhammad alayhissalomning sahobiyalaridan edi.

U Xas’am qabilasidan edi. Uning otasi Umays ibn Maod, onasi Himyar qabilasidan Hind bint Avf edi. Uning tug‘ishgan aka-ukalari Asmo bint Umays va Avn ibn Umays bo‘lib, ona tomondan o‘gay ukalari Maymuna bint Horis, Luboba bint Horis va Mahmiya ibn al-Jaz’iy edi. Salmo va uning singlisi Asmo islomni birinchi qabul qilganlardan edi.

Salmo Hamza ibn Abdulmuttalibga turmushga chiqadi va ularning Umoma ismli bir qizlari bo‘ladi. Salmo va Umoma 622-yilda Madinaga hijrat qilishgan. Ammo Hamza Uhud jangida shahid bo‘lgach, Makkaga qaytishgan. Keyin Salmo Bakr qabilasining Lays urug‘idan bo‘lgan Shaddod ibn al-Hadga turmushga chiqqan va undan Abdulloh ismli o‘g‘il ko‘rganMuhammad ibn Saad. Kitab al-Tabaqat al-Kabir, vol. 8. Translated by Bewley, A. (1995). The Women of Madina, p. 199. London: Ta-Ha Publishers.

Manbalar 

tarixiy shaxslar
Buvot gʻazoti

Buvot g‘azoti 623-yil oktabyrda yoki hijriy 2-yilda, Rabiul-avval oyida bo‘lib o‘tgan. Muhammad alayhissalom 200 kishilik qo‘shin bilan Quraysh karvoniga qarshi yurish uchun yo‘lga chiqadilar. Bir muddat Buvotda qolib, jang bo‘lmasdan ortga qaytadilar.

Voqea bayoni 
Vaddan g‘azotidan taxminan bir oy o‘tgach, Muhammad alayhissalom shaxsan ikki yuz kishini, jumladan, muhojirlar va ansorlarni Umayya ibn Xalaf boshchiligidagi Quraysh karvoni yo‘lidagi Buvotga olib bordilar. Biroq, hech qanday jang bo‘lmadi. Haykalning yozishicha, Umayya ibn Xalaf boshqa yo‘l tutgan edi. Shundan so‘ng Muhammad alayhissalom Xabar cho‘lidagi Zot as-Soqga chiqdilar. U yerda namoz o‘qiganlar va o‘sha yerda masjid qurilgan.

Manbalar 

Islom tarixi
Ubayda ibn horis saryysi

623-yil aprel oyida Muhammad alayhissalom Ubayda ibn Horisni oltmish nafar qurolli muhojirlar bilan hozirgi Saudiya Arabistonidagi Rabig‘ vodiysiga yubordilar. Ular Abu Sufyon ibn Harb va 200 nafar qurolli chavandozlar himoyasida Suriyadan qaytayotgan Quraysh karvonini tutib olishni kutdilar. Musulmonlar guruhi Saniyat ul-Murradagi quduqlargacha yetib bordilar, u yerda Sa’d ibn Abu Vaqqos Qurayshga qarata o‘q uzdi. Bu Islomda otilgan birinchi o‘q sifatida tanilgan. Bu kutilmagan hujumga qaramay, “ular qilichni qinidan chiqarmadilar, bir-biriga yaqinlashmadilar” va musulmonlar quruq qo‘l bilan qaytishdi. Biroq ikki makkalik savdogar o‘z karvonini tark etib, musulmon bo‘ldi va musulmonlar bilan Madinaga ketdi.

Ba’zi mulohazalar: 
Ba’zilar Muhammad alayhissalom harbiy safar uchun birinchi bo‘lib Ubayda ibn Horisga bayroq berganlarini aytadi; boshqalar esa Hamza birinchi bo‘lgan, deyishadi.

Ba’zi olimlarning ta’kidlashicha, Muhammad alayhissalom sariyyani Abvoda bo‘lganlarida yoki Abvo g‘azotidan Madinaga qaytganlarida yuborganlar.

Manbalar 

tarixiy shaxslar
Siyrat an-nabi

Siyrat an-Nabiy” (urdu. سیرت النبی - Payg‘ambar siyrati) – 7 jildlik siyrat kitobi, Muhammad alayhissalomning tarjimai holiga bag‘ishlangan asar bo‘lib, Shibliy No‘moniy va Sulaymon Nadaviy tomonidan yozilgan. Bu Shibliy No‘moniyning so‘nggi va mashhur asaridir.

Manbalar 

tarixiy shaxslar
Al xasois al-kubro

Al-Xasois al-kubro-“Kifoyat at-tolib al-labib fi xasois al-Habib” (arabcha: كفاية الطالب اللبيب في خصائص الحبيب) qisqacha “al-Xasois al-kubro” (arabcha: الخصائص الكبرى) nomi bilan tanilgan asar misrlik olim Jaloliddin Suyutiy (milodiy 1445-1505) tomonidan yozilgan. Kitobda Muhammad alayhissalomga nisbat brilgan mo‘jizalar haqida so‘z boradi.

Kitobning tuzilishi
Kitob ikki qismga bo‘lingan. Birinchi qism, asosan, Muhammad alayhissalom bilan bog‘liq va u zotnga tegishli bo‘lgan turli mo‘jizaviy va g‘ayrioddiy voqealarni tasvirlaydi. Bularga u zotning tug‘ilishidan oldingi hodisalardan boshlab, Tabuk g‘azotigacha bo‘lgan voqealar kiradi. Ushbu kitobning birinchi qismida tasvirlangan mo‘jizalar orasida quyidagilar ajralib turadi:

U zotning tug‘ilishlaridan oldingi voqealar:
 Tug‘ilishlari paytidagi voqealar
12 yoshlarida Suriyaga safarlari paytidagi voqealar
 Qur’on so‘nggi mo‘jiza sifatida
Isro va Me’roj
 Oyning bo‘linishi
Xandaq jangi paytidagi voqealar.

Manbalar 

Islom tarixi
Kitoblar
Muhammad: A Prophet For Our Time

„Muhammad zamonamiz paygʻambari“ (Muhammad: A Prophet For Our Time) - britaniyalik yozuvchi Karen Armstrongning 2006-yilda chop etilgan kitobi. Bu asar taniqli yozuvchilar mashhur kishilarning qisqacha tarjimai holi haqida yozgan “Eminent Lives” (Mashurlar hayoti) turkumiga kiradi. Bu Armstrong tarafidan Muhammad alayhissalomning tarjimai holiga bag‘ishlab yozilgan ikkinchi kitob sanaladi. Armstrongning birinchi kitobi “Muhammad: Payg‘ambarning tarjimai holi” (Muhammad: a Biography of the Prophet) deb nomlanib, u mazkur asari tufayli Musulmon Jamoatchilik bilan aloqalar kengashining Media mukofotiga sazovor bo‘lgan. “Muhammad (alayhissalom) zamonamiz payg‘ambari” esa, qisqacha tarjimai hol bo‘lib, ko‘pchilik musulmonlar Muhammad alayhissalomni va o‘z e’tiqodlarini qanday tushunishlarini ko‘rsatadi. Armstrong kitobda Muhammad alayhissalomni ham tasavvufchi, ham dono siyosiy va ijtimoiy islohotchi sifatida tasvirlaydi.

Manbalar 

Kitoblar
Ari Babaxonov

Ari Babaxonov (1934-yil, Buxoro viloyati) — oʻzbek sozandachisi, uzun boʻyinli tanbur, qashgʻariy rubob va dutor ijrochisi.

Biografiyasi 
Boboxonov Buxoroda yahudiy oilasida tavallud topgan boʻlib, u anʼanaviy musiqachilar sulolasining buyuk sulolasi boʻlgan. Unga Buxoroning soʻnggi amiri, Olimxonning afsonaviy saroy vokalisti, bobosi Levi Boboxon (1873 – 1926) asos solgan. Levi Boboxonning oʻgʻli Moshe Boboxonov (1910 – 1983) ham tanbur va doirada oʻziga joʻr boʻlgan taniqli vokalchi boʻlgan.

Bobosi va otasidan farqli oʻlaroq, Ari Babaxonov sof cholgʻuchi boʻlib qoldi. Toshkent konservatoriyasida Yevropa oʻquv dasturi boʻyicha musiqa yoʻnalishi boʻyicha tahsil olib, 1959-yilda davlat imtihonini topshirgan.

Sovet madaniyati siyosati tufayli anʼanaviy asboblardan foydalanishga ruxsat berilgan, lekin asosan Evropa repertuarida. Monofonik oʻzbek musiqasi va Yevropa polifoniyasi oʻrtasidagi tafovut tufayli bu cheklovlar sunʼiy madaniy gibridga olib keldi.

Toshkentdagi ijodiy muvaffaqiyatlariga qaramay, Ari Boboxonov Buxoroga qaytib keldi va u yerda 40 yil davomida musiqa kollejida dars berdi. Otasi va Maarufjon Toshpoʻlov, Najmiddin Nasriddinov va Aminjon Ismatov kabi sozandalar yordamida u asta-sekin Buxoroning anʼanaviy musiqasi — Shashmaqomga qaytdi. U bu sanʼatni rivojlantirishni oʻzining hayotiy vazifasi qilib qoʻygan va fors sheʼriyatining juda koʻp nota va matnlarini, shuningdek, oʻzbek va tojik xalqining mashhur sheʼrlarini yozib, uni saqlab qolishda oʻziga xos hissa qoʻshgan. Shu tariqa u ilgari Shashmaqom repertuariga mansub boʻlgan bir qancha yoʻqolgan asarlarini qayta tikladi. Bu asos uni anʼanaviy uslubda cholgʻu asarlar va qoʻshiqlar yaratishga ilhomlantirdi, ularning bir qanchalari Oʻzbekistonda juda mashhur boʻldi.

1991-yilda Buxoro filarmoniyasi qoshida "Shashmaqom" ansambliga asos solib, bir necha yil ichida dastlab 10 aʼzodan 19 aʼzoga yetdi. Oradan koʻp oʻtmay, Ari Boboxonov badiiy rahbarligidagi guruh oʻzbek radio va televideniesi uchun chiqish qilib, anʼanaviy musiqa sahnasida oʻzini namoyon qildi. 1998-yilda New Samarkand Records nashriyotida "Ari Babaxonov va ansambli — Shashmaqam: Buxoro anʼanasi" diski nashr etildi.

Chunki Markaziy Osiyodagi buxor yahudiylari jamoasi Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, migratsiya tufayli deyarli tarqab ketgan Ari Boboxonovning oilasi kelajakka yangi istiqbollar izlab, Germaniyaga koʻchib oʻtgan va u 2002-yildan buyon musiqashunos doktor Anjelika Yung bilan hamkorlikda „Shashmaqom“ loyihasi ustida ishlagan.

Manbalar 

Oʻzbekiston yahudiylari
Buxoro yahudiylari
Oʻzbek musiqachilari
Buxorolik kishilar
Yashayotgan insonlar
1934-yilda tugʻilganlar
Bahodir Xoliqov

Bahodir Meylikovich Xoliqov (1968-yil 21-mart, Shahrisabz tumani, Qashqadaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR — oʻzbekistonlik agronom olim, qishloq xoʻjaligi fanlari doktori (2007), professor (2014).

Biografiyasi 
Bahodir Xoliqov 1968-yil 21-mart, Qashqadaryo viloyati, Shahrisabz tumanida tugʻilgan. 1993-yila Toshkent davlat agrar universitetining agronom mutaxassisligi boʻyicha tugatgan. 1993—1995-yillarda O‘zbekiston paxtachilik ilmiy tadqiqot instituti aspiranti, 1995—1996-yillarda kichik  ilmiy  xodim,  soʻngra katta  ilmiy xodim,  1997—2007-yillarda bo‘lim  boshlig‘i,  2007—2010-yillarda institutning umumiy va ishlab chiqarish ishlari  bo‘yicha direktor oʻrinbosari, 2010—2012-yillarda ilmiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosari, 2012—2014-yillarda institut direktori, 
2014—2018-yillarda O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi ilmiy ishlab chiqarish markazi bosh direktorining o‘rinbosari, 2018—2020—yillarda O‘zbekiston Respublikasi  qishloq  xo‘jaligi vazirining  o‘rinbosari, Fanlar akademiyasining qishloq xo'jaligi va oziq-ovqat ta'minoti ilmiy-ishlab chiqarish markazi (Qishloq xo'jaligi vazirligi huzuridagi Qishloq xo'jaligida bilim va innovatsiyalar milliy markazi) bosh direktori lavozimida faoliyat yuritgan. 2020-yildan Toshkent davlat agrar universiteti oʻqituvchisi.

Ilmiy faoliyati
Bahodir Xoliqov 1997-yilda qishloq xo‘jaligi fanlari nomzodi, 2007-yilda qishloq xo‘jaligi fanlari doktori ilmiy darajasini, 2014-yilda professor ilmiy unvonini  olgan.  2016-yildan Turon Fanlar akademiyasining akademigi. Bahodir Xoliqovning ilmiy ishlari ekin maydonlaridagi tuproq unumdorligi va uning hosildorlik qobiliyatini muttasil oshirish va saqlash, g‘o‘za, kuzgi boshoqli don ekinlari hamda boshqa ekinlardan mo‘l va sifatli hosil yetishtirishga oid. 500 dan ortiq ilmiy ishlar, shu jumladan, 14 ta monografiya, 17 ta o‘quv va uslubiy qo‘llanma, 254 ta ilmiy maqolalar muallifi.

Mukofotlari
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 15 yil“ esdalik nishoni (2006);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 20 yil“ esdalik nishoni (2011);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 25 yil“ esdalik nishoni (2016).

Manbalar 

Shahrisabzda tugʻilganlar
Oʻzbekiston olimlari
Qishloq xoʻjaligi sohasi olimlari
Fan doktorlari
Professorlar
Oʻzbekiston agronomlari
Xolboʻta Toʻraqulov

Xolboʻta Abilovich Toʻraqulov (1949-yil 15-may, Qoʻrli qishlogʻi, Ishtixon tumani, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR — 2022-yil, Jizzax shahri, Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari doktori (2000), professor (2003).

Biografiyasi
Xolboʻta Toʻraqulov 1949-yil 15-may Ishtixon tumani, Qoʻrli qishlogʻi dehqon oilasida tugʻilgan. 1967—1973-yillarda Samarqand davlat univeristeti mexanika-matematika fakultetida tahsil olgan. 1973—1977-yillarda Ishtixon tumani 58-maktabning matematika fani oʻqituvchisi, 1977—1978-yillarda Jizzax davlat pedagogika instituti „Oliy matematika“ kafedrasi oʻqituvchisi, 1978—1981-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Kibernetika instituti aspiranti, 1981—1983-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi „Kibernetika“ ilmiy ishlab chiqarish birlashmasi qoshidagi respublika avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimi maxsus loyiha konstruktorlik byurosida muhandisi va Jizzax byurosi rahbari, 1983—1984-yillarda Jizzax davlat pedagogika instituti „Oʻqitishning texnik vositalari“ kafedrasi katya oʻqituvchisi, 1984—1989-yillarda institutning „Umumiy texnika fanlari“ kafedrasi mudiri, 1989—1997-yillarda institutning „Kasb ta’limi“ fakulteti dekani, 1997—2013-yillarda institutning pedagogika fakulteti dekani lavozimida faoliyat yuritgan.

Oilasi 
5 nafar farzandlari bor. Farzandlaridan biri professor Toʻraqulov Olim Xolboʻtayevich bugungi kunda Oʻzbekiston Milliy universiteti Jizzax filiali direktori.

Vafoti 
Olim 2022-yilda vafot etgan.

Ilmiy faoliyati
Xolboʻta Toʻraqulov 500 ga yaqin ilmiy ishlar, jumladan, 50 dam ziyod monografiya, oʻquv qoʻllanma, metodik tavsiya, risolalar,  300 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi. 1982-yilda „Inson koʻrish yoʻlidagi buzilishlarning matematik modellarini yaratish va uni zamonaviy hisoblash texnikasi vositalari yordamida amapiyotga joriy etish“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasi, 2000-yilda „Glaukoma kasalliklarini tashxislash, davolash jarayonlarining optimal variantlarini topishning matematik modellarini yaratishni avtomatlashtirish“ mavzusida doktorlik dissertatsini himoya qilib, texnika fanlari doktori ilmiy darajasini olgan. 1987-yilda dotsent, 2003-yilda professor ilmiy unovini berilgan. Rossiya Federatsiyasi Pedagogik ta’lim xalqaro fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (2003), Pedagogik ta’lim xalqaro fanlar akademiyasi akademigi (2005).

Mukofotlari
 „Xalq taʼlimi aʼlochisi“ koʻkrak nishoni (1986);
 Aleksandr Grigorevich Nebolsin nomidagi xalqaro mukofot laureti (2008).

Manbalar

Havolalar  
 
2022-yilda vafot etganlar
Jizzaxda vafot etganlar
Oʻzbekiston olimlari
Fan doktorlari
Professorlar