MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
J. R. R. Tolkien

John Ronald Reuel Tolkien (1892-yil 3-yanvarda tugʻilgan) — ingliz yozuvchisi, shoir, filolog va akademik. Zamonaviy fantaziya adabiyotining otasi. Hobbit, Uzuklar hukmdori, Silmarillion kabi asarlar muallifi. 1972-yil 28-martda qirolicha Elizabeth II tomonidan Britaniya Imperiyasi ordeni (CBE) qoʻmondoni etib tayinlangan.

Koʻplab boshqa yozuvchilar Tolkien oldin xomxayol asarlarini nashr qilganidan kulishgan boʻlsada, uning asarlari buyuk muvaffaqiyat qozondi jumladan Hobbit va Uzuklar Hukmdori. Bu Tolkienni zamonaviy fantaziya adabiyotining „otasi“ sifatida mashhur qilishiga sabab boʻldi. 2008 yilda The Times jurnali uni „1945 yildan beri 50 ta eng buyuk ingliz yozuvchisi“ roʻyxatida oltinchi oʻringa qoʻydi. Forbes esa 2009-yilda uni eng daromadli „oʻlik mashhurlar“ roʻyxatida 5-oʻringa joylashtirdi.

Tolkien Hobbit va Uzuklar hukmdoriga asoslab oʻnlab asarlar yaratdi. Uning asarlari jamlanib oʻziga xos hayoliy, tarixiy davrni tashkil etadi. Bu davr Oʻrta Yer davri deb ataladi. Bu davrdan qadimiy qirolliklar va shavkatli qirollar, turli millatlar va afsonaviy mavjudotlar, asar uchun yartilgan yozuv va tillar, oʻz nomiga ega mashxur qilichlar va boshqa koʻplab hayoliy narsalar oʻrin olgan. Tolkien yaratga hayoliy olam ayniqsa Piter Jacksonning Hobbit va Uzuklar hukmdoriga asoslangan oltita filmdan keyin dunyo xalqlari hayotidan muhim oʻrin oldi.

Biografiya 
John Ronald Reuel Tolkien 1892-yil 3-yanvarda Bloemfontein , Orange Free State (hozirgi Janubiy Afrika)da tugʻilgan.

Exeter kolleji va Oksfordda tahsil olgan. 1916-yilda Fusiliers’da leytenant sifatida xizmat qilgan.

Turmush oʻrtogʻi Edith Bratt(1916 −1971).

Bolalari:Jon Frensis (1917-2003), Maykl Xilari (1920-1984), Kristofer Jon (1924-2020), Priskilla Anne (1929-).

Manbalar

Havolalar 
Britaniya imperiyasi ordeni sohiblari
Zolushka (film)

Cindrella (Sinhala) — 2016-yilda Shri-Lankalik romantik film hisoblanib, rejissyor Inoka Sathyangani va Sthree Shakthi Productions tomonidan ishlab chiqarilgan. Unda Upeksha Svarnamali va sobiq Shri-Lankalik ODI kriketchisi Akalanka Ganegama, Pubudu Chathuranga va Jayani Senanayake bilan birga bosh rollarda oʻynashgan. Musiqa Navaratne Gamage tomonidan yaratilgan. Bu Sinhala kinoteatridagi 1243-Shri Lanka filmi. Filmda 7 ta musiqa rejissyori ishtirokidagi 17 ta qoʻshiq mavjud.

Mazmuni 
Chandula va uning ikki dugonasi hashamatli mehmonxonada dam olishni rejalashtirgan. Tashrif kuni ular mehmonxonada goʻzal qizni (Isanka) koʻrib qolishadi va Chandula unga nisbatan his-tuygʻularini his qila boshlaydi. Chandulaning doʻstlari buni qabul qilishmaydi, lekin ular unga oʻz xohishlariga koʻra ruxsat berishadi va u Isanka bilan tanishishga harakat qilip koʻradi va bayramdan zavqlanishda davom etadi. Isanka va Chandula bir-biriga yaqinlashadi va ularning munosabatlari bir hafta ichida chindan ham mustahkamlanadi. Biroq, negadir Isanka Chandulaga oʻzining haqiqiy qiyofasini ochmaydi va etti kundan keyin gʻoyib boʻladi, unga singan yurakdan boshqa hech narsa qoldirmaydi.

Cast 

 Isanka rolida Upeksha Svarnamali
 Akalanka Ganegama
 Pubudu Chathuranga
 Jayani Senanayake
 Chandrasoma Binduhewa
 Saman Hemaratne
 Indrachapa Liyanage

Soundtrack

Manbalar

Havolalar 

 ඉනෝකා සත්‍යාංගනී ගේ සින්ඩ්‍රෙල්ලා
2016-yil filmlari
Xakaton

Xakaton (ing. hack — xaker; marathon — marafon) — dasturchilar biror loyiha ustida ishlashi ko'zda tutilgan tadbir ma’nosini anglatadi. Turli dasturiy taʼminotlar sohasi mutaxassislari (dasturchilar, dizaynerlar, menejerlar) bir-birlarini xabardor qilib, qaysidir muammo ustida ish yuritish maqsadida tashkil etiladigan tadbirdan iborat. Bugungi kunda jahon dasturchilari, dasturiy mahsulotlar ishlab chiquvchi kompaniya hamda ta'lim muassasalari xakaton tashkil etishadi va bu xakerlik maʼnosiga mansub deb hisoblanmaydi, bu shunchaki dasturlashtirish sohasidagi musobaqa hisoblanadi. Xakatonlar bir kundan olti kungacha davom etishi mumkin.

Tarixi
Ushbu atama 1999-yilda paydo bo‘lgan. Uni bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan holda OpenBSD va Sun Microsystems dasturchilari qo‘llay boshlaganlar.
OpenBSD ishlanmalarini tayyorlovchi dasturchilar ilk bor 1999-yil 4-iyunda Kalgari (Kanada)da kriptografiyaga bag‘ishlangan tadbirda mazkur atamadan uchrashuvlarni belgilashda foydalandilar. Tadbirga dasturlar yozish uchun 10 nafar dasturchi qatnashdi va ular AQSH kriptografik DT sohasida o‘rnatilgan cheklangan jiddiy eksportlar nazoratidan o‘tdilar.
1999-yil 15-19 iyun kunlari o‘tkazilgan Sun kompaniyasi Java One konferensiyasi davrida „the ppHackathon]]“ nomidan foydalandilar; Palm’ning boshqa foydalanuvchilari bilan aloqa qilishlariga mo‘ljallab, AK port sifatida xizmat qiluvchi, John Gage yangi Palm V uchun Java dasturlar tilida dastur yozishni taklif qildi.
2000-yillarning o‘rtalaridan boshlab, xakatonlar yanada keng tarqalib, kompaniyalar va investorlar tomonidan yangi dasturlar texnologiyasi yoki investitsiyalar sohasida ishlanmalarni jadal yaratish usuli sifatida qarala boshladi. Ayrim taniqli kompaniyalar xakatonlar asosida tashkil etilgan, masalan, GroupMe muhim tadbir hisoblangan TechCrunch Disrupt 2010 konferensiyasi xakatoni asosida tashkil etiligan; 2011-yilda Skype kompaniyasi tomonidan $85 million sotib olingan.
Internet

Manbalar
Yaponiya — Turkmaniston munosabatlari

Yaponiya — Turkmaniston munosabatlari-Turkmaniston va Yaponiya davlatlari oʻrtasidagi sherikchilik, diplomatik aloqalardir. Turkmaniston va Yaponiya oʻrtasida diplomatik aloqalar 1992-yil 22-aprelda oʻrnatildi.

Turkmanistonning Yaponiyadagi elchixonasi 
2013-yil may oyida Turkmanistonning Yaponiyadagi (Tokio) elchixonasi ochildi. Elchixona Tokio, Shibuya-ku, Higashi 2-6-14 da joylashgan.

Elchixona rasman ochilgandan buyon yaʼni 2013-yil 21-oktabrdan boshlab elchixonani Turkmanistonning Yaponiyadagi Favqulodda va Muxtor Elchisi Qurbanmamed Ilyasov boshqarib kelmoqda.

Elchilar 
 Qurbanmamed Ilyasov (2013-hozir)

Yaponiyaning Turkmanistondagi elchixonasi 
Yaponiya Turkmaniston mustaqilligini ancha erta tan olganiga qaramay, uning elchixonasi nisbatan kech ochilgan. Yaponiyaning Turkmanistondagi elchixonasi (Ashxobod) 2005-yil yanvar oyida ochilgan. Elchixona Ashxobod koʻchasi, mustaqillikning 10 yilligi, 60 „Paytagt“ savdo markazi (9-10-qavat)da joylashgan.

2016-yil sentabr oyidan boshlab elchixonani Yaponiyaning Turkmanistondagi Favqulodda va Muxtor Elchisi Takaxiko Katsumata boshqarmoqda.

Elchilar 
 Yasuo Saito (2006-2009) Moskvada istiqomat qilgan
 Masaharu Kono (2009—2011) Moskvada istiqomat qilgan
 Tikahito Xarada (2011—2015) Moskvada istiqomat qilgan
 Toyohisa Kozuki (2016) Moskvada istiqomat qilgan
 Takahiko Katsumata (2016 — hozirgi kungacha)

Muvaqqat vakillar 
 Horiguchi Mitsuru
 Yasushige Okimoto (2013—2015)

Manbalar 

Turkmanistonning ikki tomonlama aloqalari
Yaponiyaning ikki tomonlama aloqalari
Pokiston — Turkmaniston munosabatlari

Pokiston — Turkmaniston munosabatlari-Pokiston va Turkmaniston oʻrtasida ikki tomonlama diplomatik munosabatlar.

Tarixi 
1991-yilda Pokiston Turkmaniston mustaqilligini tan oldi, 1992-yil 10-mayda ikki davlat oʻrtasida rasmiy diplomatik aloqalar oʻrnatildi. EKO doirasidagi hamkorlikka qoʻshimcha ravishda, 1991-yil oxirida Turkmaniston Pokiston bilan hamkorlik toʻgʻrisida bitim imzoladi va undan 1992-yilda 10 million AQSh dollari miqdorida qarz berish toʻgʻrisida vaʼda oldi. 1995-yilda ikkala mamlakat ham Turkmanistondan Afgʻoniston orqali Pokistonga gaz quvurini qurish toʻgʻrisida memorandum imzoladilar. Quvur qurilishini boshlash uchun texnik-iqtisodiy asoslash uchun argentinalik Bridas yollangan.

1994-yil oktabr oyida Pokiston Bosh vaziri Benazir Bhutto Turkmanistonga birinchi marta davlat tashrifi bilan bordi. 1997-yil oktabr oyida Pokiston Bosh vaziri Navaz Sharif Ashxobodga tashrif buyurdi.

2010-yil avgust oyida Turkmaniston Pokistonga 40 tonna gumanitar yordam yubordi.

Turkmanistonning Pokiston Islom Respublikasidagi favqulodda va muxtor elchisi — Otajan Movlamov, ushbu lavozimga 2012-yil 27-iyunda tayinlangan.

2017-yil may oyida Turkmaniston Prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov va Pokiston Bosh vaziri Navaz Sharif uchrashuv oʻtkazib, ular diplomatik aloqalar oʻrnatilganining 25 yilligini nishonlashdi va shuningdek Turkmanistondan Pokistonga gaz quvuri qurilishi yaqin orada yakunlanishiga umid qilishdi.

Qiyosiy tavsif

Manbalar 

Turkmanistonning ikki tomonlama aloqalari
Pokistonning ikki tomonlama aloqalari
Frenzy

Frenzy - FreeBSD operatsion tizimi asosida yaratilgan Live-CD. Kompyuter tarmoqlarini sozlash, tekshirish va analiz qilish, kompyuter qurilmalarini tekshirish va boshqa turli vazifalar uchun moslashgan.
Frenzy ikki xil variantda ishlab chiqiladi:
 Frenzy standart – tizim maʼmurlari uchun moslashgan. ISO obrazining hajmi – 200 megabayt. Distributiv tarkibiga 500 dan ortiq ilovalar kiradi.
 Frenzy extended – maʼmurlar va yanada kengroq qoʻllana oladigan foydalanuvchilar uchun moslangan. Frenzy standart ilovalaridan tashqari bir qancha ilovalarga ega. ISO obrazining hajmi – 250 megabayt. Distributiv tarkibiga 600 dan ortiq ilovalar kiradi.
Shuningdek grafik interfeysga ega boʻlmagan lite versiyasi ham bor. 
Bazaviy operatsion tizimi FreeBSD 8.3-STABLE.
Frenzy tarkibiga kiruvchi dasturlar:
   C va NASM kompilyatorlari, Perl va Python interpretatorlari
   Fayl menedjerlari, arxivatorlar
	Matn muharrirlari, fayllarni koʻrish vositalari va konvertorlar
	Veb brauzerlar, elektron pochta dasturlari va yangiliklar dasturlari, ICQ, IRC, Jabber dasturlar
	Tarmoq utilitalari (LAN, modem, Bluetooth, dial-up, VPN, Wireless)
	Trafik monitoring uchun utilitalar
	Proksi va redirektlar
	Masofaviy boshqaruv (telnet, ssh, RDP, VNC)
	Samba server va dasturlari
	MySQL va PostgreSQL dasturlari
	DNS, LDAP, SNMP, DHCP, ICMP, ARP, IP paketlari bilan ishlash utilitalari
	Osttarmoqlar bilan ishlash qoʻshimchalari
	Portlar va servislar skanerlari, tarmoq skanerlari
	Xavfsizlik skanerlari, snifferlar, buzib kirishni aniqlash utilitlari
	Clamav antivirusi, rutkitlarni aniqlash utilitlari
	Maxfiy soʻzlar va kriptografiya bilan ishlash utilitlari
	Kompyuterning qurilmalari haqida maʼlumot olish va uni sozlash dasturlari
	Qattiq disk va uning boʻlimlari bilan ishlash utilitlari
	Turli fayl tizimlari bilan ishlash dasturlari
	Fayllarni qayta tiklash utilitlari
	Kompyuter va tarmoqning tezligini baholash va test qilish dasturlari
	Fayl utilitlari, loglar bilan ishlash utilitlari
	Xotira va protsessorni boshqarish utilitlari
	CD yozish utilitlari
	Grafik fayllarni koʻrish utility (GQview), skrinshotlar olish utilitlari
	MP3/ogg pleyerlari
Extended versiyasiyasiga quyidagilar kiradi:
	xnc fayl menedjeri
	SciTE matn muharriri
	Metasploit, spike-proxy, unicornscan, yersinia
	Lisq, SIM, Psi
	X-Chat
	DjVu, CHM, PDF koʻrish dasturlari
	QEMU va Dosbox emulyatorlari
	XMMS audiopleyeri
	MPlayer videopleyeri
Tizim tarkibiga Frenzy boʻyicha hujjatlar, shuningdek, FreeBSD rasmiy hujjatlari – FreeBSD Handbook va FAQ kiradi.

Dasturiy taʼminot
Koronaviruslar

Koronaviruslar ( Coronaviridae) — bu viruslar oilasi, 2020 yil may holatiga sut emizuvchilarni, shu jumladan odamlarni, qushlarni va amfibiyalarni yuqtiradigan ikkita subfilali   ichiga ikkita RNK oʻz ichiga olgan viruslar kiradi. Nomi virusning tuzilishi bilan bogʻliq boʻlib, umurtqa shaklidagi jarayonlari quyosh tojiga oʻxshaydi. Odamlarga taʼsir qiluvchi 7 ta maʼlum boʻlgan koronaviruslar mavjud 
 HCoV-229E — Alfakoronavirus birinchi marta 1960 yillarning oʻrtalarida aniqlangan;
 HCoV-NL63 — Alfakoronavirus, 2004 yilda Gollandiyada patogen aniqlandi;
  — Betakorotavirus A, 1967 yilda aniqlangan patogen;
  — Betakoronavirus A, 2005 yilda Gonkongda topilgan patogen;
 SARS-CoV — birinchi holati 2002 yilda roʻyxatga olingan ogʻir oʻtkir respirator sindromning qoʻzgʻatuvchisi boʻlgan Betakoronavirus B;
 Mersin-Cov — Betacoronavirus C, qoʻzgʻatuvchisi agenti Yaqin Sharq nafas sindromi, qaysi avj 2015 yilda sodir boʻlgan;
 SARS-CoV-2 — Betacoronavirus B 2019 yilning ikkinchi yarmida aniqlanib, pnevmoniya pandemiyasining yangi turiga , COVID-19 sabab boʻldi .

Epidemiologiya 
Koronaviruslar sutemizuvchilar (odamlar, yarasalar, mushuklar, itlar, choʻchqalar, qoramollar) va qushlarda kasalliklarga sabab boʻladi. Koronavirus infektsiyasining manbalari kasal odam, hayvonlar boʻlishi mumkin. Mumkin boʻlgan yuqish mexanizmlari: havodan, havodan, najas-ogʻiz orqali, kontakt. Kasallik qishda va erta bahorda kuchayadi. Kasalxonaga yotqizilgan bemorlarning oʻtkir respiratorli virusli infektsiyalari tarkibida koronavirus infektsiyasi oʻrtacha 12 % ni tashkil qiladi. Qisqa kasallikdan keyin immunitet, qoida tariqasida, qayta yuqtirishdan himoya qilmaydi. Koronaviruslarning keng tarqalganligi 80 % odamlarda aniqlangan antijismlar bilan tasdiqlanadi.
Odam koronavirusi birinchi marta 1965 yilda oʻtkir rinitda nazofarenkadan D. Tirrel tomonidan oʻtkir respiratorli virusli infektsiyalari boʻlgan bemorlardan, keyinchalik 1975 yilda E. Kaul va S. Klark koronavirusni enterokolitli bolalardagi ichak harakatlaridan ajratib olishgan. Keyinchalik, koronaviruslar 2002-2003 yillarda Xitoyda SARS yoki ogʻir oʻtkir respirator sindrom (SARS) tarqalishi aniqlanmaguncha tadqiqotchilar eʼtiborini jalb qilmadi. Kasallikka SARS-CoV virusi sabab boʻlgan. Natijada kasallik boshqa mamlakatlarga tarqaldi, jami 8773 kishi kasal boʻlib, 775 kishi vafot etdi (oʻlim darajasi 9,6 %).MERS-CoV virusi Yaqin Sharqdagi nafas olish sindromining (MERS) qoʻzgʻatuvchisi boʻlib, birinchi holatlari 2012 yilda qayd etilgan  . 2015 yilda Janubiy Koreyada Yaqin Sharqdagi nafas olish sindromi avj oldi, shunda 183 kishi kasal boʻlib, 33 kishi vafot etdi.2019 yil dekabr oyida Xitoyda yangi aniqlangan SARS-CoV-2 virusi tufayli pnevmoniya tarqalishi boshlandi. Koʻp oʻtmay, u boshqa mamlakatlarga tarqaldi.

Manbalar
Shokir Dolimov

Shokir Zokirovich Dolimov —isteʼfodagi Podpolkovnik, tarjimon. J. K. Rowling qalamiga mansub yetti qismli Harry Potter romanlar turkumini va J. R. R. Tolkien qalamiga mansub "Hobbit: Yoxud borib qaytish", „Uzuklar hukumdori“ kabi asarlarni oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Harry Potter va hikmatlar toshi asarining ilk tarjimalarini 2011-yildan oʻz blogida eʼlon qilib bordi. Shundan soʻng qolgan kitoblar ham oʻzbek tiliga tarjima qilindi va nashr etildi. Dolimov bir qancha ijtimoiy, siyosiy va diniy asarlarni ham rus tilidan oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Shokir Dolimov mudofaa va xavfsizlikka oid meʼyoriy huquqiy hujjatlarning davlat tiliga tarjima qilgani uchun harbiy mukofotlar va „Shuhrat“ medali bilan taqdirlangan.

Tarjimalari 
Harry Potter va Falasafa toshi

Harry Potter va maxfiy hujra

Harry Potter va Azkaban mahbusi

Harry Potter va Alanga kubogi

Harry Potter va tilsim shahzodasi

Harry Potter Ajal Tuhfasi

Hobbit: Yoxud borib qaytish

Uzuklar hukmdori

Harbiy atamalarning qisqacha izohli lug'ati

Islom ummatining 100 buyuk shaxsi

Manbalar
Oʻzbek xonliklari

Oʻzbek xonliklari — Turonda yoki Turkistonda (Movarounnahr, Xorazm, Farg'ona, Xuroson), hozirgi Oʻzbekiston, Tojikiston, Turkmaniston, Qirgʻiziston, Janubiy Qozogʻiston, Janubiy va Sharqiy Turkiston hududlari chegarasida mavjud boʻlgan davlatlar. Oʻzbek sulolalaridan bo'lgan hukmdorlar tomonidan boshqarilgan. XVI asrning boshlarida Movarounnahr va Xorazmni Temuriylardan soʻng boshqargan Shayboniylarning ikki tarmogʻi boʻlmish Movarounnahr va Xorazm Shayboniylari tomonidan asos solingan.

Sharh

Buxoro xonligi (1500—1920)

Xiva xonligi (1511—1920)

Balx xonligi (1526—1850)

Badaxshon xonligi (1658—1873)

Qoʻqon xonligi (1709—1876)

Amudaryoning so'l tomonidagi Oʻzbek xonliklari (1747—1895) 
 (Qunduz xonligi va boshqalar)

Manbalar

Adabiyotlar 
 Ахмедов Б. А. История Балха (XVI—первая половина XVIII в.) / Ганковский Ю. В. — Т. : ФАН, 1982. — 295 с.
 Бартольд В. В. Общие работы по истории Средней Азии // Сочинения : в 9 т. / Гафуров Б. Г. — М. : Восточная литература, 1963. — Т. 2, кн. 1. — 1024 с.
 Васильев А. Д. Знамя и мечь от падишаха. Политические и культурные контакты ханств Центральной Азии и Османской империи (середина XVI — начало XX вв.). — М. : Пробел-2000, 2014. — 356 p. — .
 Коргун В. Г. История Афганистана. XX век. — М. : Крафт+, 2004. — 529 с.
 Массон В. М. История Афганистана : в 2 т. / Ромодин В. А ; Ахрамович Р. Т., Ганковский О. В., Лившиц В. А. — М. : Наука, 1965. — Т. 2.
 Тревер К. В. История народов Узбекистана. От образования государства Шейбанидов до Октябрьской Революции. : в 2 т. / Якубовский А. Ю., Воронец М.Э. — Т. : АН УзССР, 1947. — Т. 2. — 514 с.

Havolalar 
 Uzbek khanate
 Bukhara. Historiography of the Khanate, 1500-1920

Oʻzbekiston tarixi
Balx xonligi

Balx xonligi — Buxoro xonligining eng katta administrativ birligi (1526—1702 yillar), 1590-yildan boshlab Buxoro xonining merosxoʻri (kichik xon) tomonidan boshqarilgan; keyinchalik — Janubiy Turkistonda mavjud boʻlgan (1702—1850 yillar) va soʻngra Afgʻon amirligi oʻz hududiga qoʻshib olgan oʻzbek xonligi.

Adabiyotlar 
 Abduraimov M. A. Ocherki agrarnix otnosheniy v Buxarskom xanstve v XVI — pervoy polovine XIX veka : v 2 t.. — Tashkent : Iz-vo „Fan“, 1966. — T. 1. — 360 s.
 Axmedov B. A. Istoriya Balxa (XVI—pervaya polovina XVIII v.) / Gankovskiy Yu. V.. — Tashkent : „FAN“ Uzbekskoy SSR, 1982. — 295 s.
 Axmedov B. A. Istoriko-geograficheskaya literatura Sredney Azii XVI—XVIII vv. (Pismennie pamyatniki).. — Tashkent : „FAN“ Uzbekskoy SSR, 1985. — 264 s.
 Babur Zaxiriddin Muxammad. Babur-name / Per. Sale M. A.. — Tashkent : Glavnaya redaksiya ensiklopediy, 1993. — 464 p.
 Bartold V. V. Otchyot o komandirovke v Turkestan // Sochineniya : v 9 t.. — Moskva : „Nauka“, glavnaya redaksiya Vostochnoy literaturi, 1973. — T. 8. — 725 s.
 Gankovskiy Yu. V. Istoriya Afganistana s drevneyshix vremyon do nashix dney. — Moskva : Misl, 1982. — 368 s.
 Gafurov B. G. Tadjiki. Drevneyshaya, drevnyaya i srednevekovaya istoriya. — Dushanbe : Irfon, 1989. — 371 s.
 Ivanov P. P. Ocherki po istorii Sredney Azii (XVI-seredina XIX v.).. — Moskva : Izd-vo vostochnoy lit-ri, 1958. — S. 143. — 245 s.
 Iskandarov B. I. Vostochnaya Buxara i Pamir v period prisoedineniya Sredney Azii k Rossii. — Dushanbe : Tadjikskoe gos. iz-vo, 1960. — 214 s.
 Korgun V. G. Istoriya Afganistana. XX vek. — Moskva : „Kraft+“, 2004. — 529 s.
 Kumi Kazi Axmad. Traktat o kalligrafax i xudojnikax. — Moskva : RAN, 2016. — 485 s.
 Lugovoy O. M. Praviteli Vostoka. — Odessa : SPD „A. S. Fridman“, 2007. — T. 4. — 234 s.
 Masson V. M. Istoriya Afganistana : v 2 t. / Romodin V. A. ; Axramovich R. T., Gankovskiy O. V., Livshits V. A.. — Moskva : „Nauka“, 1965. — T. 2.
 Mir Muxammed Amin-i Buxari. Ubaydalla-name / Per. Semenova A. A.. — Tashkent : Iz-vo AN UzSSR, 1956. — 309 s.
 Munshi Muxammed Yusuf. Mukim-xanskaya istoriya / per. Semyonova A. A.. — Tashkent : AN UzSSR, 1956. — 304 s.
 Saidboboev Z. Istoricheskaya i ekonomicheskaya geografiya gosudarstv Sheybanidov, Ashtarxanidov i Xorezma (XVI — pervaya polovina XVIII vv.) // Istoricheskaya geografiya / Murtazaev R. X. — Chulpan. — Tashkent, 2011. — 224 s.
 Sistani Malik Shax Xusayn. Xronika voskresheniya sarey. — Moskva : Vostochnaya literatura, 2000. — 611 s.
 Trever K. V. Istoriya narodov Uzbekistana. Ot obrazovaniya gosudarstva Sheybanidov do oktabrskoy Revolyutsii. : v 2 t. / Yakubovskiy A. Yu., Vorones M. E.. — Tashkent : AN UzSSR, 1947. — T. 2. — 514 s.
 Xashimbekov X. Uzbeki Severnogo Afganistana. — Moskva : RAN, Institut Vostokovedeniya, 1994. — 56 s.
 Shoxumorov A. Razdelenie Badaxshana i sudbi ismailizma / Yemelyanova N. M.. — Moskva-Dushanbe : IV RAN, 2008. — 126 p.
 Burton Audrey. The Bukharans. A dynastic, diplomatic and commercial history 1550—1702 : [angl.]. — Curzon, 1997. — 664 p.

Oʻzbekiston tarixi
Badaxshon xonligi

Badaxshon xonligi (Badaxshon amirligi) — Janubiy Turkistonda mavjud boʻlgan (1658—1873 yillar) va soʻngra Afgʻon amirligi oʻz hududiga qoʻshib olgan oʻzbek xonligi. O'zbek sulolasidan boʻlgan Yoriylar tomonidan boshqarilgan. Birinchi hukmdori Yorbekxon, soʻnggisi — Jahondorshox boʻlgan. Buxoro xonligidan ajralib chiqqan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Ахмедов Б. А. История Балха (XVI—первая половина XVIII в.) / Ганковский Ю. В.. — Ташкент : «ФАН» Узбекской ССР, 1982. — 295 с.
 Бартольд В. В. Общие работы по истории Средней Азии // Сочинения : в 9 т. / Гафуров Б. Г.. — Москва : Из-во Восточной литературы, 1963. — Т. 2, кн. 1. — 1024 с.
 Бартольд В. В. Работы по исторической географии // Сочинения : в 9 т. / Беленицкий А. М.. — Москва : Из-во «Наука» Главная редакция Восточной литературы, 1965. — Т. 3. — 713 с.
 Шохуморов А. Разделение Бадахшана и судьбы исмаилизма / Емельянова Н. М.. — Москва-Душанбе : ИВ РАН, 2008. — 126 p.

Havolalar 
 Поездка полковника Гродекова в Афганистан в 1878 году (1/4)
 Русско-английское соглашение о нейтральной зоне в Средней Азии. Переговоры между Россией и Великобританией о «буферном» поясе в Средней Азии между их владениями. 1873 г.

Oʻzbekiston tarixi
Afgʻoniston tarixi
Turkiy davlatlar
Yoriylar

Yoriylar (Yorbekxoniylar) – 1658—1869-yillarda Badaxshon xonligini boshqargan Oʻzbek hukmdorlari sulolasi vakillari. Sulolaga Yorbekxon Samarqandiy tomonidan asos solingan.

Adabiyotlar 
 Ахмедов Б. А. История Балха (XVI—первая половина XVIII в.) / Ганковский Ю. В.. — Ташкент : «ФАН» Узбекской ССР, 1982. — 295 с.
 Бартольд В. В. Общие работы по истории Средней Азии // Сочинения : в 9 т. / Гафуров Б. Г.. — Москва : Из-во Восточной литературы, 1963. — Т. 2, кн. 1. — 1024 с.
 Бартольд В. В. Работы по исторической географии // Сочинения : в 9 т. / Беленицкий А. М.. — Москва : Из-во «Наука» Главная редакция Восточной литературы, 1965. — Т. 3. — 713 с.
 Шохуморов А. Разделение Бадахшана и судьбы исмаилизма / Емельянова Н. М.. — Москва-Душанбе : ИВ РАН, 2008. — 126 p.

Oʻzbekiston tarixi
Afgʻoniston tarixi
Turkiy sulolalar
Sultonposhsha Rahimova

Rahimova Sultonposhsha (1929.8.5, Xiva — 1996.5.9, Urganch) — aktrisa, xonanda. Oʻzbekiston xalq artisti (1955). 1943—74 yillar Xorazm teatrida ishlagan. Layli ("Layli va Majnun"), Nurxon ("Nurxon"), Zuhra ("Tohir va Zuhra"), Nodira ("Nodira"), Oyxon ("Maysaraning ishi"), Sanam ("Aziz va Sanam"), Shohsanam, Oylarbegim ("Oshiq Gʻarib va Shohsanam") kabi rollarini musiqali dramalarda jozibali ovozi, kuchli dramatik kechinmalari bilan mohirona ijro etgan. Shuningdek, dramalarda Guli ("Alisher Navoiy"), Luiza ("Makr va muhabbat"), Larisa ("Sepsiz qiz"), Jamila ("Boy ila xizmatchi"), Xolisxon ("Xolisxon") kabi obrazlar yaratgan.

Manbalar 

 

Oʻzbekiston xalq artistlari
Bir million o‘zbek dasturchilari

Bir million oʻzbek dasturchilari — Oʻzbekistonda bir million mahalliy dasturchini tayyorlash boʻyicha loyiha boʻlib, loyihada toʻrtta yoʻnalish boʻyicha bepul onlayn kurslar tashkil etilgan.
Onlayn kurslar Birlashgan Arab Amirliklari hukumati, Oʻzbekiston Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Toshkent shahridagi Inha universiteti va IT-Park qoshidagi IT-akademiya koʻmagida tashkil etilgan.

Barcha xohlovchilar unda Full-Stack Development, Android dasturlash, Front-End Development va Maʼlumotlar tahlilchisi yoʻnalishlari boʻyicha taʼlim olishlari mumkin.

Dastur ommaviy ochiq onlayn kurslarni oʻtkazadigan taʼlim platformasi hisoblanadi va oʻzbek tilida amalga oshiriladi.

Onlayn kurslar 2012-yilda Stanford universiteti informatika dasturining kengayishi natijasida tashkil etilgan „Udacity“ taʼlim platformasi koʻmagida tashkillashtirilmoqda.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti