MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Mahkam Pulodova

Mahkam Tohirovna Po'ladova (1928-yil 25-fevralda tugʻilgan) — Sovet davridagi tojikistonlik akusher-ginekolog ayol.

Samarqandda ishchi oilasida tug‘ilgan Po‘ladova ilk ta’limni mahalliy sovet maktablarida olgan, 1949-yilda Tojikiston Davlat tibbiyot institutini tamomlagan. 1950-yildan 1953-yilgacha aspiranti bo'lgan. 1952-yilda u Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasiga qo'shilgan. 1954-yildan 1957-yilgacha Tojikiston davlat tibbiyot institutida ishlagan, 1958-yildan 1962-yilgacha Tojikiston SSR sog'liqni saqlash vaziri vazifasini bajaruvchi bo'lib ishlagan. 1962-yilda u dotsent va katta ilmiy xodim, 1967-yilda to'liq tibbiyot fanlari doktori va 1968-yilda professor darajasini olgan. Shu yildan 1970-yilgacha ilmiy ishlar prorektori, 1971-yilda Tojikiston davlat tibbiyot institutining akusherlik va ginekologiya kafedrasi mudiri boʻlib ishladi va keyinchalik shu lavozimdan nafaqaga chiqdi. Po'ladova o'z tadqiqotida baland tog'larning homiladorlikka ta'siri va balog'at yoshiga yetgan qizlarning fiziologiyasi ustidagi ilmiy ishlar bilan shug'ullangan. Uning asarlarida “Homiladorlik va “Tojikistonning quruq, subtropik sharoitlarida qon ivish prinsiplari” (Dushanbe, 1970) va “Erta ontogenezda immunologik jarayonning gumoral jihatlari” (Dushanbe, 1979) kabil shaxsiy kuzatuv metodlari tavsiflanadi. U o‘z mehnati uchun bir qator mukofotlarga sazovor bo‘lgan, 1978-yilda Tojikiston SSRda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi sifatida e’tirof etilgan va “Mehnat Qizil Bayroq” ordeni va hukumat uchun bir qancha medallar bilan taqdirlangan. Faoliyati davomida Hindiston, Italiya va Eronga sayohat qilgan.

Manbalar 

Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Samarqand kishilari
1928-yilda tugʻilganlar
Mahkam Po'ladova

Mahkam Tohirovna Po'ladova (1928-yil 25-fevralda tugʻilgan) — Sovet davridagi tojikistonlik akusher-ginekolog ayol.

Samarqandda ishchi oilasida tug‘ilgan Po‘ladova ilk ta’limni mahalliy sovet maktablarida olgan, 1949-yilda Tojikiston Davlat tibbiyot institutini tamomlagan. 1950-yildan 1953-yilgacha aspiranti bo'lgan. 1952-yilda u Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasiga qo'shilgan. 1954-yildan 1957-yilgacha Tojikiston davlat tibbiyot institutida ishlagan, 1958-yildan 1962-yilgacha Tojikiston SSR sog'liqni saqlash vaziri vazifasini bajaruvchi bo'lib ishlagan. 1962-yilda u dotsent va katta ilmiy xodim, 1967-yilda to'liq tibbiyot fanlari doktori va 1968-yilda professor darajasini olgan. Shu yildan 1970-yilgacha ilmiy ishlar prorektori, 1971-yilda Tojikiston davlat tibbiyot institutining akusherlik va ginekologiya kafedrasi mudiri boʻlib ishladi va keyinchalik shu lavozimdan nafaqaga chiqdi. Po'ladova o'z tadqiqotida baland tog'larning homiladorlikka ta'siri va balog'at yoshiga yetgan qizlarning fiziologiyasi ustidagi ilmiy ishlar bilan shug'ullangan. Uning asarlarida “Homiladorlik va “Tojikistonning quruq, subtropik sharoitlarida qon ivish prinsiplari” (Dushanbe, 1970) va “Erta ontogenezda immunologik jarayonning gumoral jihatlari” (Dushanbe, 1979) kabil shaxsiy kuzatuv metodlari tavsiflanadi. U o‘z mehnati uchun bir qator mukofotlarga sazovor bo‘lgan, 1978-yilda Tojikiston SSRda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi sifatida e’tirof etilgan va “Mehnat Qizil Bayroq” ordeni va hukumat uchun bir qancha medallar bilan taqdirlangan. Faoliyati davomida Hindiston, Italiya va Eronga sayohat qilgan.

Manbalar 

Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Samarqand kishilari
1928-yilda tugʻilganlar
Sofiya Niyozova

Sofiya Niyozova (, 1919-yil 24-dekabr – 2010-yil) – tojikistonlik shifokor, akisherlik ginekologiya boʻyicha tibbiyot fanlari doktori, dotsent. SSSRda xizmat koʻrsatgan shifokor, "Mehnat Qizil Bayroq" ordeni sohibasi.

Biografiyasi 
Samarqand shahrida ishchi oilasida tugʻilgan Niyozova 1941-yilda Samarqand tibbiyot institutini tamomlagan. Keyingi yili u Tojikiston SSR sogʻliqni saqlash inspektori lavozimida ish faoliyatini boshlagan. Sogʻliqni saqlash vazirligida endigina ish faoliyatida oʻzini koʻrsata boshlagan vaqtda Niyozova egallab turgan inspektorlik lavozimni Ikkinchi Jahon urushi paytida shifokor boʻlib xizmat qilish uchun tark etgan.

Sofiya Niyozova urushning asosiy qismini Ukrainada oʻtkazgan va jang maydonlarida yaralangan minglab askarlarni davolab frontga qaytishiga koʻmaklashgan. 1946-yilda u Tojikistonga qaytib kelgan. Oradan ikki yil oʻtib Sofiya Niyozova Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzosi boʻlgan. 1953-yilda Tojikiston davlat tibbiyot institutining akusherlik va ginekologiya kafedrasi oʻqituvchisi lavozimida ish boshlagan va 1976-yilda tibbiyotdan nafaqaga chiqqunga qadar shu lavozimda faoliyat yuritgan. Keyingi yillarda u tibbiyot fanlari doktori (1956-yilda) va dotsenti (1961-yilda) unvonlarni qoʻlga kiritgan.

Niyozova faoliyati davomida turli mukofotlarga sazovor boʻlgan. 1956-yilda u tojikistonda xizmat koʻrsatgan shifokor unvoniga sazovor boʻlgani; 1969-yilda „Tojikistonda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi“ unvonini qoʻlga kiritgan. 1970-yilda Sofiya Niyozova Ittifoq miqyosida xizmat koʻrsatgan shifokor unvoniga sazovor boʻlgan. Shuningdek, Sofiya Niyozova Ittifoq miqiyosida qilgan mehnatlari uchun "Mehnat Qizil Bayroq" ordeni va Tojikiston Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy ordeni bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Samarqand kishilari
Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
2010-yilda vafot etganlar
1919-yilda tugʻilganlar
Mikroevolutsiya

Mikroevolutsiya — yunoncha mikros— kichik, lotincha evolutsiya — o‘zgarish jarayoni. Tur doirasidagi evolutsion jarayonlar.
Purnima (hind aktrisasi)

Purnima Das Verma (tugʻilgan nomi Meherbhano Muhammad Ali ; 1934-yil 2-mart – 2013-yil 14-avgust) hind aktrisasi boʻlib, asosan hind tilidagi filmlarda rol ijro etgan.    U taniqli rejissyor Mahesh Bhattning xolasi va mahoratli aktyor Emraan Hashmining buvisi edi.

Shaxsiy hayoti 
Meherbano Muhammad Ali 1934-yil 2-martda tugʻilgan. Uning katta opasi, Shirin, rejissyorlar Mahesh Bhatt va Mukesh Bhattning onasi. Meherbanoning birinchi turmush oʻrtogʻi Syed Shauqat Hashmi ismli jurnalist boʻlib, u Janubiy Osiyodagi mustamlaka hukmronligi tugashi paytida Pokiston va Hindiston davlatlari mustamlakachilikdan ozod qilingan va inglizlar tomonidan yangi davlatlar sifatida yaratilgan paytda Pokistonga koʻchib oʻtgan. Uning birinchi nikohidan boʻlgan oʻgʻli Anvar Hashmi (Emraan Hashmining otasi) Farida Jalol bilan Baharon Ke Manzilda (1968) rol ijro etgan.  1954 yilda u kinorejissyor Bhagvan Das Varmaga ikkinchi marta turmushga chiqadi. Meherbano kino dunyosiga kirib kelganda ommaga „Purnima“ degan nom oldi.

Karyerasi 
Purnima 80 dan ortiq Bolliwood filmlarida rol oʻynagan.  U 40-yillarning oxiridan 50-yillargacha hind filmlarida mashhur aktrisalardan boʻlgan. U koʻplab filmlarda, jumladan Patanga (1949), Jogan (1950), Sagai (1951), Jaal (1952), Aurat (1953), Ajay Devganning debyut filmi "Phool Aur Kaante"da va Mahesh Bhatt (Purnimaning katta opasining oʻgʻli) rejissyorlik qilgan Naam filmida Sanjay Duttning ekrandagi buvisi rolini oʻynagan.  Shuningdek, u Zanjeer filmida Amitabh Bachchanning onasi rolini mahorat bilan ijro etgan.

Oʻlimi 
Purnima hayotining soʻnggi bir necha yilida Altsgeymer kasalligiga chalingan va 2013-yil 14-avgustda vafot etgan   Mahesh Bhatt keyinroq oʻzining Twitter sahifasida shunday dedi: „Oilamizning birinchi yulduzi va Emraan Xashmining buvisi boʻlgan Purnima xolam hayotining quyosh botishi lahzalariga boʻlib oʻtdi“. .

Tanlangan filmografiya

Manbalar 

Hindiston hinduiylari
1934-yilda tugʻilganlar
2013-yilda vafot etganlar
Hindistonlik kino aktrisalari
Daniel toʻfoni

Daniel toʻfoni, shuningdek, Daniel sikloni yoki Medicane Daniel ham deb ataladi, Oʻrta yer dengizi tropikiga oʻxshash siklon boʻlib, Liviyaga jiddiy taʻsir koʻrsatdi, shuningdek, janubi-sharqiy Yevropaning ayrim qismlariga ham taʼsir qildi. 4-sentyabr atrofida past bosimli tizim sifatida shakllangan toʻfon Gretsiya va Bolgariyaga suv toshqini bilan taʼsir koʻrsatdi. Keyin toʻfon shakliga kirib, Daniel toʻfoni deb nomlandi. Shundan soʻng tez orada subtropik xususiyatlarga ega boʻlib, Liviya qirgʻoqlari tomon harakat qildi. Toʻfon quruqlikka yopirilishdan oldin tropik tusga kirdi. Liviya qirgʻoqlarida halokatli suv toshqinini yuzaga keltirib, holati past darajaga tushdi. Toʻfon Omega blokining samarasi boʻldi. Yuqori bosim zonasi ikkita past bosim zonalari oʻrtasida siqilib, yunoncha Ω harfni shakllantirdi.

Meteorologik tarixi

Izohlar

Manbalar 

Tabiiy ofatlar
Almudena Amor

Articles with hCards

Almudena Parejo Amor 1994-yil 30-Martida tavallud topgan. U Almudena Amor nomi bilan mashhur boʻlgan Ispaniyalik aktrisa. U The Good Boss va The Grandmother filmlarida yulduz sifatida porlagan.

Biografiyasi 
Almudena Parejo Amor 1994-yil 30-martida Madrid shahrida tugʻilgan.   Uning oilasining yoshligida yozning bir qismi va dam olish kunlarini oʻtkazgani Lagartera (Toledo) qishlogʻidan kelar edi. U Concepción mahallasida ulgʻaygan va Syudad Linealdagi oʻrta maktabida tashkil etilgan baʼzi teatr kurslarida ishtirok etib, unda aktyorlikka katta qiziqish uygʻotdi.  U Mar Navarro aktyorlik maktabida Karabanchelda aktyorlik mahoratini boshqalarga oʻrgatgan.  U reklama sohasida ilmiy daraja va dizayn boʻyicha magistrlik darajasini ham oladi.  Keyinchalik u bir muncha vaqt modolyer sifatida ishladi. Keyinchalik esa aktyorlik karerasini rivojlantirishga qaror qilgan  u bu ishni baʼzi qisqa metrajli filmlar, reklama roliklari va musiqiy videolarda rol ijro etgan.  Gonzaga Manso tomonidan "Millones de años" nomli tizer-videoda ijro etganidan soʻng, uning agent Diana Ellerker Pako Plazaning " Buvi " filmida  yosh model Syuzananing rolini oʻynashini belgilandi. U bu rolda buvisini boqish uchun uyga qaytishi kerak boʻlgan qiz rolini oʻynagan.   U, shuningdek, Plaza tomonidan boshqariladigan Stories to Stay Awake teleserialidagi „Freddi“ epizodida kichik rol ijro qildi.  Fernando Leon de Aranoaning „ Yaxshi xoʻjayin“ filmidagi Liliana (boshliqgʻigaga ishqiboz boʻlgan badavlat oiladan boʻlgan kompaniyaning yosh farrosh ayoli)  rolidagi yutuq roli unga Goya mukofotiga „Eng yaxshi yangi aktrisa“ nominatsiyasi va gʻoliblikni taqdim etdi. U yana eng yaxshi aktrisa uchun beriladigan Feroz mukofoti ham qoʻlga kiritdi .

Filmografiyasi 
 

 Film

 Televizor

Maqtovlar

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1994-yilda tugʻilganlar
Richard Karp

Richard Karp toʻliq maʼnoda Richard Manning Karp, (1935-yil 3-yanvarda tugʻilgan, Boston, Massachusets, AQSh), amerikalik matematik va kompyuter olimi va 1985-yilda A. M. Turing mukofoti, informatika sohasidagi eng yuqori mukofot, "algoritmlar nazariyasiga qoʻshgan doimiy hissasi, shu jumladan tarmoq oqimi va boshqa kombinatoriy optimallashtirish muammolari uchun samarali algoritmlarni ishlab chiqish, algoritmik samaradorlikning intuitiv tushunchasi bilan koʻp nomli vaqtni hisoblash qobiliyatini aniqlash, va eng muhimi, NP-toʻliqlik nazariyasiga qoʻshgan hissasi. Uning ilmiy qiziqishlari nazariy informatika, kombinator algoritmlari, diskret ehtimollik, hisoblash biologiyasi va internet algoritmlarini oʻz ichiga olgan.

Hayoti va ish faoliyati 
Richard Karp 1935-yilda matematika oʻqituvchisi va Avraam oʻrta maktabi direktori Lui Karp (1908–1981) va uning rafiqasi Rouz (Rose) Karp (1912–2000) oilasida Rossiyadan kelgan yahudiy muhojirlar oilasida tugʻilgan, Boston, Massachusets shtati . U bilan birga oʻsgan ikki aka-uka Robert va Devid (1944-yilda tugʻilgan, sotsiolog) va singlisi Kerolin edi.

Oʻrta maktabni tugatgach Karp, Garvard universitetida matematika boʻyicha bakalavr (1955), magistr (1956) va doktorlik (1959) darajasini oldi. Oʻqishni tugatgandan soʻng, u akademiyaga oʻtishdan oldin IBMda matematik boʻlib ishladi (1959–68). Karp Berklidagi Kaliforniya universitetida (1968–94), Vashington universitetida (1995–99) va yana Berklida (1999) lavozimlarda ishlagan va u yerda universitet professori sifatida qaytgan. 2012-yilda u Berklidagi Simons hisoblash nazariyasi institutiga asos solgan va 2017-yilgacha uning direktori lavozimida ishlagan.

Karpning 1972-yilda chop etilgan „Kombinatoriya muammolari orasida kamayishi“ nomli maqolasi koʻp oʻrganilayotgan kombinator masalalari bir xil muammoning variantlari ekanligini isbotladi, bu esa ularning barchasini hal qilib boʻlmaydi, (NP-toʻliq muammolar, yaʼni samarali yechim algoritmi maʼlum boʻlmagan muammolar)ni. Karp „Complexity of Computation“ (1974) muallifi va koʻp ulanishli kommutatsiya tarmogʻi turiga patentga ega.

Mukofotlari 
 1979-yil Turing mukofotidan tashqari, Karp diskret matematika boʻyicha Fulkerson mukofoti,
 1996-yil AQSh milliy fan medali,
 1997-yil Garvard universitetining 100 yillik medali,
 1998-til Isroil texnologiya instituti Harvi mukofoti,
 2008-yil Fan boʻyicha Karnegi Mellon universiteti Dikson mukofoti,
 1980-yil Yaponiyaning Kioto mukofoti (2008) Nyu-York Fanlar akademiyasiga,
 1980-yil AQSH Milliy fanlar akademiyasiga,
 1985-yil Amerika sanʼat va fanlar akademiyasiga,
 1990-yil Kombinatorika va uni qoʻllash institutiga,
 1991-yil Amerika assotsiatsiyasiga saylangan. Fan taraqqiyoti,
 1992-yil AQSH Milliy muhandislik akademiyasi,
 1994-yil Amerika falsafiy jamiyati,
 2002-yil Fransiya Fanlar akademiyasi,
 2004-yil Yevropa Fanlar akademiyasi .

Manba 

Amerikalik dasturchilar
AQSh olimlari
AQSh milliarderlari
Professorlar
Aplaziya

Aplaziya (yunoncha a, „emas“, „yoʻq“ + plasis, „shakllanish“) aʼzo yoki toʻqimalar toʻliq yoki katta darajada boʻlmagan tugʻma nuqsondir . Bu rivojlanish jarayonidagi nuqson tufayli yuzaga keladi.

Misollar 

 Olingan qizil hujayra aplaziyasi
 Tugʻma kesilgan aplaziya
 Aplastik anemiya
 Jinsiy hujayra aplaziyasi, faqat Sertoli hujayra sindromi sifatida ham tanilgan
 Radial aplaziya
 Timik aplaziya, bu DJorj sindromida uchraydi va keyinchalik hayotda immunitet tizimining asta-sekin yoʻqolishining bir qismi sifatida tabiiy ravishda paydo boʻladi.

Yana qarang 

 atrofiya
 Hyperplasia
 Hypoplasia
 Neoplasia
 List of biological development disorders

Maʼlumotnomalar 

Qon kasalliklari
Embriologiya
Anatomiya
Patofiziologiya
Patologik anatomiya
Farida Mansurova

Farida Hamidovna Mansurova (1952-yil 2-may – 2021-yil 1-iyul) – Tojikistonlik fiziolog va ilmiy tadqiqotchi, gastroenterologiya boʻyicha tibbiyot fanlari doktori.

Biografiyasi 
Samarqand shahrida shifokor oilasida tugʻilgan Farida Mansurova Hamid Mansurov va Irina Mansurovalarning kenja farzandi boʻlgan. Farida Mansurova ilk taʼlimni tumanida joylashgan rus maktibida olgan.1959—1969-yillar davomida u mahalliy rus maktabini muvaffaqiyatli tamomlagan. Oʻrta maktabni yakunlagach, Tojikiston davlat tibbiyot institutiga oʻqishga kirgan.

Farida Mansurova 1975-yilda Tojikiston davlat tibbiyot institutini tamomlagan va 1977-yilgacha shu muassasaning ichki kasalliklar boʻlimida internatura bosqichida tahsil olgan. 1977-yildan 1982-yilgacha Tojikiston davlat tibbiyot institutining klinikasi Gastroenterologiya boʻimida faoliyat yurtigan. Keyingi ish faoliyatini Gastroenerologiya ilmiy institutida Tibbiyot biokimyosi boʻlimi ilmiy xodim sifatida davom ettirgan. 1982-yildan boshlab 2002-yil yanvarigacha Tojikiston Davlat Tibbiyot Instituti biokimyo kafedrasini boshqargan. 1984-yilda Moskva Sechenov tibbiyot akademiyasida oʻzining ilmiy ishini muvaffaqiyatli himoya qilgan. 1998-yilda Tojikiston Davlat tibbiyot institutida nomzodlik dissertatsiyasini aʼlo baholar bilan himoya qilgan va doktorlik unvonini qoʻlga kiritgan. 2002-yil 1-fevraldan boshlab Farida Mansurova Gastroenterologiya ilmiy-tadqiqot instituti direktorining yordamchisi lavozimida faoliyat yurita boshlagan, ilmiy tadqiqot instituti direktor yordamchisi lavozimda 2010-yilgacha ishlagan. Keyinchalik esa Biologiya va amaliy tibbiyot markazi laboratoriyasida oʻz faoliyatini boshlagan.

Tojikiston Fanlar Akademiyasi aʼzosi Farida Mansurova oʻz faoliyati davomida oʻn beshta maqola va jami 235 dan ortiq ilmiy ishlarga mualliflik qilgan. Farida Mansurova muallifligida uchta monografiya chop etilgan. Farida Mansurova qoʻl ostida koʻplab talabalar nomzodlik dissertatsiyalarini himoya qilishgan.

Manbalar 

Samarqand kishilari
2021-yilda vafot etganlar
1952-yilda tugʻilganlar
Manuel Blum

Manuel Blum ispancha Manuel Blum, (1938-yil 26-aprelda tugʻilgan, Karakas, Venesuela), Venesuelada tugʻilgan amerikalik matematik va kompyuter olimi va 1995-yilgi A. M. Turing mukofoti, informatika sohasidagi eng yuqori mukofot, „hisoblash murakkabligi nazariyasi asoslariga qoʻshgan hissasi va uni kriptografiya va dasturlarni tekshirishga qoʻllaganligi uchun“ taqdirlangan.

Hayoti va ish faoliyati 
Manuel Blum Karakasda Ruminiyadan yaqinda kelgan yahudiy muhojirlar oilasida tugʻilgan. Otasi Chernivtsi shahrida soatsoz edi.
Blum Massachusetts texnologiya institutida elektrotexnika boʻyicha bakalavr (1959) va magistr (1961) va matematika boʻyicha doktorlik (1964) darajasini oldi. Oʻqishni tugatgandan soʻng, Blum, Berklidagi Kaliforniya universitetining kompyuter fanlari boʻlimiga qoʻshildi. 1999-yilda Karnegi Mellon universitetida Blum va uning rafiqasi Lenoreni Berklining  kompyuter fanlari boʻlimidan ishga olishga muvaffaq boʻldi. 1991-yilda Karnegi Mellonning kompyuter fanlari boʻlimiga oʻqishga kirgan oʻgʻli Avrim Blumga  qoʻshilish imkoniyati ularning Berklidagi professorlik faoliyatini tark etishiga muhim turtki boʻldi. Ota-onalar oʻgʻlining ikki tomonidagi ofislarga koʻchib oʻtishdi va uchalasi ham hamkorlik qilishdi. Xususan, ular ALADDIN (algoritm moslashuvini tarqatish va integratsiya) loyihasining bir qismi boʻlib, AQSH Milliy Ilmiy Jamgʻarmasidan akademiyada ishlab chiqilgan algoritmlarni potentsial sanoat ilovalariga moslashtirish uchun mablagʻ olgan.

2000-yilda Yahoo! Inc., Amerika Internet qidiruvi kompaniyasi oʻz veb-saytiga tashrif buyuruvchilarni inson va kompyuterdan ajratishda yordam soʻrab Karnegi Mellonning kompyuter fanlari boʻlimiga murojaat qildi. Manuel Blum, CAPTCHA (kompyuterlar va odamlarni bir-biridan ajratish uchun toʻliq avtomatlashtirilgan ommaviy Turing testi) yaratilishiga olib kelgan bu muammoni hal qilgan olimlardan biri edi. CAPTCHA-da oddiygina yashirin soʻzlarni aniqlash uchun murakkab kompyuter dasturlari ishlab chiqilganligi sababli, Blum va boshqalar insonni tanib olish chegaralarini sinab koʻradigan murakkabroq buzilishlarni sinab koʻrishda davom etishdi. 2018-yilda Blum va uning rafiqasi Karnegi Mellon universitetdagi „professional taʼqib“ va jinsiy aloqada ayblanib, isteʼfoga chiqdi.

Mukofotlari 
 1977-yil – Berkli universitetining taniqli oʻqituvchi mukofoti,
 1995-yil – Turing mukofoti " hisoblash murakkabligi nazariyasi asoslari va uni kriptografiya va dasturlarni tekshirishda qoʻllash boʻyicha ishiga hurmat sifatida ",
 2007 yil – Gerbert A. Simon oʻqituvchilik mukofoti.

Manba 

Amerikalik dasturchilar
AQSh olimlari
AQSh milliarderlari
Professorlar
"Black Friday" Kuni

Black Friday (tarjimasi: Qora Juma) -  an'anaviy bayram bo'lib, Qo'shma Shtatlarda Rojdestvo xarid qilish mavsumining boshlanish kuni hisoblanadi. Ko'pgina do'konlar chegirmali narxlarda sotuvlarni taklif qiladi va festival asosan ertalab, ba'zan yarim tunda  yoki "Thanksgiving" (tarjimasi: Shukrona) kunida ochiladi. Ba'zi do'konlarning sotuvi Dushanbagacha yoki bir hafta davomida Haftalik davom etadi.

Black Friday muntazam ravishda Qo'shma Shtatlarda yilning eng gavjum xarid qilish kuni bo'lib kelgan.

Etimologiyasi 
Asrlar davomida “black” (qora) sifati falokat yuz bergan kunlarga nisbatan qo‘llanilgan. Ko'pgina voqealar "Black Friday" deb ta'riflangan, ammo Amerika tarixidagi eng muhim voqea "Panic of 1869" (1869 yildagi Vahima) bo'lib, u moliyachilar Jey Gould va Jeyms Fisklarning Grant ma'muriyati bilan oltin bozori aloqalaridan foydalanganda sodir bo'lgan. Prezident Grant bu manipulyatsiya haqida bilgach, u G'aznachilikka katta miqdordagi oltin zaxirasini chiqarishni buyurdi, bu esa mamlakat iqtisodini to'xtatdi va narxlarning 18% ga tushishiga olib keldi. Bu esa prezidentning qayn-og'asi Abel Korbinning xonavayron bo'lishiga olib keldi.

Tarixi 
"Thanksgiving" (Shukrona) kunidan keyingi kun 1952 yildan beri Qo'shma Shtatlarda Rojdestvo xarid qilish mavsumining boshlanishi sifatida qabul qilinadi. Shukronalik kunini nishonlaydigan paradlar ko'pincha "Qorbobo keldi" yoki "Qorbobo yaqinlda" degan g'oya bilan parad oxirida Santa-ning ko'rinishini o'z ichiga oladi, chunki Rojdestvo har doim Shukrona kunidan keyingi asosiy xristian bayramidir.

The NPD Group tahlilchisi marshal Koen 2020 yilda Black Friday onlayn xaridlar foydasiga kamayib borayotganini  va COVID-19 pandemiyasi bu jarayonni tezlashtirganini da'vo qildi. Pandemiya, shuningdek, uzoq vaqt davomida, hatto oktyabr oyida ham ta'til xaridlarini taklif qilinishiga olib keldi. 2020-yil Black Friday kuni kam odaml xaridda ishtirok etdi va savdoning aksariyati internet orqali amalga oshirildi. Numerator bozor tadqiqot kompaniyasining ta'kidlashicha, kiyim-kechak, asbob-uskunalar va boshqa narsalarning sotuvchilari blokirovka paytida ahamiyatsiz deb hisoblanmaydi, chunki past ishlab chiqarish sotilishi kamroq bo'lgan. Adobe Analytics 2020 yilda onlayn sotuvlar 9 milliard dollarga yetganini ma'lum qildi, bu o'tgan yilga nisbatan 22 foizga ko'p. RetailNext ma'lumotlariga ko'ra, 2020 yilda do'konlarga piyodalar oqimi o'tgan yilga nisbatan 48 foizga kamaydi, Sensormatic Solutions esa 52 foizga kamaygan.
Istanbul Medipol Universiteti

Istanbul Medipol universiteti (turkcha: İstanbul Medipol Üniversitesi) Turkiyaning Istanbul viloyatida joylashgan vaqf universitetidir. Universitet 2009-yilda Fahrettin Koca tomanidan asos solingan Turkiya taʼlim, sogʻliqni saqlash va tadqiqot fondi tomonidan tashkil etilgan. 2009-yil 7-iyulda Universitetni tashkil etish toʻgʻrisidagi 27281-sonli qaror Turkiya Rasmiy gazetasida eʼlon qilingan.
Universitet 12 ta fakultet, 1 ta kollej, 4 ta institut va 4 ta kasb-hunar maktabidan iborat. 2023-yil holatiga koʻra, universitetda roʻyxatdan oʻtgan 42 894  talaba mavjud. Bakalavriat talabalari soni 27 657 nafar, magistratura bosqichida tahsil olayotganlar soni 1974 nafarni tashkil etadi. Aspirantura talabalari soni 12 759 nafar. Chet ellik talabalar soni 7779 nafarni tashkil etadi. Universitetda 1371 nafar akademik dars beradi va 2538 nafar maʼmuriy xodimlar ishlaydi.

Tarixi 

Istanbul Medipol universiteti 2009-yil 7-iyulda Medipolitan Education and Health Foundation (hozirgi Turkiya Taʼlim, Salomatlik va Tadqiqot Jamgʻarmasi) tomonidan tashkil etilgan. Universitetning taʼlim faoliyati Halich va Kavacik kampuslarida olib boriladi. Universitetning huquq fakulteti 2015-yilda Yevropa huquq fakultetlari uyushmasiga aʼzo boʻldi. Bu xalqaro platforma boʻlib, Yevropadagi huquq fakultetlari ishtirokida huquq taʼlimi bilan bogʻliq koʻplab masalalar muhokama qilinadi.

Akademik birliklar

Fakultetlar 
 Stomatologiya fakulteti

 Farmatsevtika fakulteti

 Taʼlim fakulteti

 Tasviriy sanʼat, dizayn va arxitektura fakulteti

  Huquq fakulteti

  Aloqalar fakulteti

  Gumanitar va ijtimoiy fanlar fakulteti

  Biznes va menejment fanlari fakulteti

  Muhandislik va tabiiy fanlar fakulteti

  Sogʻliqni saqlash fanlari fakulteti

  Tibbiyot maktabi

  Xalqaro tibbiyot maktabi

Institutlar 
  Sud ekspertizasi instituti

  Fan va texnologiya instituti

  Sogʻliqni saqlash fanlari instituti

  Sogʻliqni saqlash fanlari va texnologiyalari tadqiqot instituti

 Ijtimoiy fanlar instituti

Kutubxona 
Istanbul Medipol universitetining Kavacık Kuzey, Kavacık Güney, Halich va Bağcılar  kampuslarida kutubxonalar mavjud. 2023-yil holatiga koʻra kutubxonalarda 80 683 ta bosma kitoblar, 96 ta bosma jurnallar, 434 ta tezislar, 721 831 ta elektron kitoblar, 60 435 ta elektron jurnallar, 38 ta maʼlumotlar bazasi va 632 ta DVD toʻplamlari mavjud. Kutubxonada 1950-yilgacha boʻlgan 38 ta kitobdan iborat noyob kolleksiya mavjud.

Xalqaro reytinglar 
Istanbul Medipol universiteti 2022 Times Higher Education World University reytingida 1201+ oʻrinni egalladi. Xuddi shu nashr tomonidan tuzilgan yosh universitetlar reytingida +401-oʻrinni egalladi. SCImago Journal Rank tomonidan 2022-yilgi Jahon Universitetlari reytingida 672-oʻrin va Turk Universitetlari reytingida 15-oʻrinni egallagan. QS World University Rankings tomonidan tayyorlangan QS EECA University Rankings 2022 da 351-400 bandida oʻrin olgan.

havolalar 
[Rasmiy sahifa ]

manblar