MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Muhammad ibn Ahmad al-Xorazmiy

Muhammad ibn al-Abbos Abu Bakr al-Xorazmiy – (oddiygina Abu Bakr al-Xorazmiy nomi bilan mashhur boʻlgan) eronlik shoir va kotib boʻlib, oʻzining uzoq umri davomida Hamdoniylar, Somoniylar, Safforiylar va Buyidlar saroyida xizmat qilgan. U arab tilidagi „Mafatix al-ulum“ („Ilmlar kaliti“) nomli ilk ensiklopediyaning muallifi sifatida tanilgan.

Hayoti va faoliyati 
Al-Xorazmiy biroz tushunarsiz shaxsdir. U 935-yilda ota yurti Xorazmda tugʻilgan. Uning onasi Tabaristonning Amol shahridan edi. U vaqti-vaqti bilan oʻzini al-Xorazmiy yoki at-Tabariy deb atasa, boshqa manbalarda uni at-Tabarxazmiy yoki at-Tabarxoziy deb ataydi. Al-Xorazmiy taniqli fors tarixchisi at-Tabariyning jiyani boʻlgan boʻlishi mumkin. Al-Xorazmiy bir muddat Buxorodagi Somoniylar saroyida kotib boʻlib ishlagan. U yerda „al-Katib“ degan nomni olgan va bu soʻzma-soʻz „kotib“ degan maʼnoni anglatadi.

Somoniylar saroyida boʻlganida u oʻzining eng mashhur asari „Mafatih al-ulum“ („Ilmlar kalitlari“) nomli ilk islom fanlar ensiklopediyasini tuzib, saroy amaldorlari uchun maʼlumotnoma sifatida moʻljallangan. U Amir Nuh II saroyida vazir boʻlgan Abu Hasan al-Utbiyning iltimosiga koʻra taqdim etilgan asar hisoblanadi. Asar al-Utbiyga bagʻishlangan boʻlib, uning vafot etgan sanasi taxminan 977-yilgacha yozilgan. Al-Xorazmiy Nishopurda bir qancha rihla (sayohat haqida qisqa, hazil-mutoyiba; qisman nazm va qisman adabiy nasrda yozilgan) yozgan, ulardan faqat parchalari saqlanib qolgan. Joylarda u yetuk olim va yozuvchi sifatida katta shuhrat qozongan. Ammo 992-yilda intiluvchan yosh olim va yozuvchi Badi' az-Zamon al-Hamadoniy kelishi ortidan uning obroʻsi pasayib ketdi. Hamadoniy nasrning yangi janrini yaratib, dastlab Nishopurda, keyinroq arab tilida soʻzlashuvchi olim sifatida dunyoda katta shuhrat qozongan. Ushbu innovatsion janr maqom nomi bilan mashhur boʻldi. Al-Xorazmiy va Hamadoniy bir-birlari bilan raqobatga kirishib, bir-birlarini kamsitishga ham borishgan va oxir-oqibat ixtilof qilishgan.

Ijodiy faoliyati 
Al-Xorazmiy arab grammatikasi boʻyicha „Kitob kifoyat al-mutahaffiz“ („Qiyin arabcha soʻzlarning nodir tasniflangan lugʻati“) asarini yozgan. Biroq, u ilk islom fanlar ensiklopediyasi boʻlgan „Mafatih al-ʻulum“ („Ilmlar kalitlari“) asarining muallifi sifatida tanilgan.[10] Xotira asar boʻlgan „Mafatih al-ʻulum“ qisman lugʻatshunoslik va qisman ensiklopediyadir]. Ulamolar buni islom ilmlarini hujjatlashtirishga qaratilgan birinchi urinish sifatida baholaydilar. Asar matematika, alkimyo, tibbiyot va meteorologiya boʻlimlarini oʻz ichiga oladi.

Manbalar 

Xorazm
Olimlar
Xorazmiya satrapligi

Xorazmiya satrapligi (fors. 𐎢𐎺𐎠𐎼𐏀𐎷𐎡𐎹 Uvarazmiya) – qadimgi Fors imperiyasining satrapligi, keyinchalik mustaqil podshohlik boʻlib, bugungi Oʻzbekiston hududidagi Amudaryo boʻyida, Orol dengizining janubidagi hududni oʻz ichiga olgan. Bu juda unumdor hudud boʻlib, qadimgi davrlarda u yanada unumdor boʻlgan, chunki u payti Amudaryodan juda katta suv manbasi oqib oʻtgan. Shuningdek, daryoning bir tarmogʻi Kaspiy dengiziga quyilganligi haqida maʼlumotlar mavjud. Arxeologik topilmalar eramizdan avvalgi 5-ming yillikka oid qadimiy sugʻorish tizimlarining qoldiqlari borligini koʻrsatadi.

Xorazmiyada soʻnggi bronza davri, yaʼni miloddan avvalgi 13-asrda podsholiklar mavjud boʻlganligi haqida ikki dalil bor.

Birinchisi, xronologiyada mil. avv. 1292-yilga toʻgʻri keladigan „Xorazmiy davri“ning mavjudligi qayd etilgan. Ikkinchisi esa miloddan avvalgi 14-13-asrlarga oid avesto tilidagi yozuvlardir. Zardushtni Xorazm shohi Gistaspening himoyachisi sifatida tilga olganlar. Bu davrga oid tarixiy maʼlumotlar juda kam, lekin maʼlumki, qadimgi Xorazmiyada arxeologik tadqiqotlar natijasida topilgan ikkita asosiy shahar boʻlgan; Tuproqqal’a va Dishan qalʼa.

Miloddan avvalgi 522-yilgacha Xorazmiya Fors imperiyasining bir qismiga aylangan, chunki u buyuk shoh Doro (miloddan avvalgi 522 – 486) ning Behistun kitobalarida tilga olingan, ular miloddan avvalgi 520-yilda yasalgan. Bu Doro hokimiyatga kelganida viloyatni meros qilib olganligini isbotlaydi. Katta ehtimol bilan Xorazm Buyuk Kir tomonidan bosib olingan, chunki uning oʻgʻli va Doroning akasi Kambiz II asosan imperiyani Afrikaga kengaytirgan. Gerodotning fors satrapliklari roʻyxatida ularning soliqlari miqdori yoki Kserks qoʻshini toʻliq eslatib oʻtilgan. Xorazm muhimroq satraplik Parfiya bilan birga tilga olingan, shuning uchun ham Xorazm davlati boʻlgan deb hisoblanadi va Xorazm Parfiya satrapi tomonidan boshqarilgan. Doro III davrida Xorazmiya eramizdan avvalgi 327-yilda mustaqil podshohlikka aylangan. Iskandar Zulqarnayn bilan tinchlik shartnomasi tuzgan. Oradan koʻp oʻtmay, Xorazm podshohlari Salavkiylar podsholari misolida oʻz pullarini zarb qila boshladilar va ularning qabrlari Qoʻyqirilgan qalʼa xarobalaridan topilgan.Kserks I qabri, Ahamoniylar qoʻshinining xoresmlik askari, miloddan avvalgi 470-yillar

Manbalar 

Xorazm
Qadimiy shaharlar
Mil. av. 1000
Ahamoniylar
Xorazm hukmdorlari
Tohir eshon maqbarasi

Tohir Eshon Bobo maqbarasi – obyekt Xorazm viloyati Xiva shahri Ichan-qal’a MFY, Pahlavon Mahmud koʻchasi, 62-uyda joylashgan. Maqbara XIX asrning oʻrtalarida Muhammad Aminxon madrasasining janubi-gʻarb tarafida joylashgan. Maqbara Ichan qaʼla devorlariga yopishtirilgan holda qurilgan boʻlib binoning peshtoqi sharqqa qaragan. Maqbaraning ichiga 2 ta inson dafn qilingan boʻlib, ikkinchisida Fathulla eshon dafn qilingan. Xivaliklar Tohir Eshon bobo Olloqulixonning piri boʻlganligi toʻgʻrisida bir qancha rivoyatlarni aytadilar. Olloqulixon 1826-yil oxirida Xurosonga yurish etib, uning Jom togʻi etagidagi Umgʻon qal’asini olib, gʻalabadan shodligini bildirish uchun Xivadagi piri Tohir eshonga maktub yoʻllaydi. Maktub shunday boshlanadi: – „Haqoyiq va maorifpanoh (haqiqat va maʼrifatni himoya qiluvchi), kamolot va latoyifdastgoh (goʻzal soʻz va fazilat egasi), kashshofi asrori ilohiy (Allohning sir-asrorlarini kashf qiluvchi, ochuvchi) Tohir xoʻja eshonimizga sadoqatli salomimizdan soʻngra…“. Haqiqatan ham xonlik davridagi xivaliklar juda irimchi va xurofotga berilgan boʻlib, afsona va rivoyatlarga ishonishar, ularni jon – dilidan gapirib, tinglashar edilar. Tohir Eshon Xorazmiy bir qancha kitoblarni yozgan. Bulardan „Tazkirai Tohir Eshon“ yoki „Silsilatul avliyo“ kitobidir. Mazkur asar forsiyda 1747-yilda yozilgan boʻlib Xorazmda oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Asar asosan islom diniga bagʻishlangan boʻlib, unda Qur'on, hadis, XVIII asrning oʻrtalarida Xorazm, Buxoro, Samarqand, Turkiston va Xurosonda yashagan 321 shayxning tarjimai holi keltirilgandir. Akmal Xoʻqandiy ham bu asar toʻgʻrisida oʻzining „Tuhfatul ahbob“ kitobida maʼlulotlar keltirgan.

Rekonstruksiya ishlari 
Tohir Eshon bobo maqbarasi mustaqillik yillarida qayta tiklandi. Bu ishlarga Xiva Ichan qalaning fuqarolar yigʻini raisi Sobirjon Hasanov boshchilik qilgan.

Manbalar
Kimyo boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari roʻyxati

Kimyo boʻyicha Nobel mukofoti () har yili Shvetsiya Qirollik Fanlar Akademiyasi tomonidan kimyoning turli sohalaridagi olimlarga beriladi. Bu 1896-yilda vafot etgan Alfred Nobelning 1895-yil vasiyatiga koʻra taʼsis etilgan beshta Nobel mukofotidan biridir. Ushbu mukofotlar kimyo, fizika, adabiyot, tinchlik, fiziologiya yoki tibbiyotga qoʻshgan ulkan hissalari uchun beriladi. Nobel vasiyatiga koʻra, mukofot Nobel jamgʻarmasi tomonidan boshqariladi va Shvetsiya Qirollik Fanlar akademiyasi tomonidan beriladi. Kimyo boʻyicha birinchi Nobel mukofoti 1901-yilda niderlandiyalik Yakobus Henrikus vanʼt Xoffga berilgan. Har bir oluvchi medal, diplom va yillar davomida oʻzgarib turadigan pul mukofotini oladi. 1901-yilda Vanʼt Xoff 150 782 SEK oldi, bu 200- yil dekabridagi 7 731 004 SEKga teng. Mukofot Stokgolmda har yili 10 dekabrda Nobel vafotining yilligi munosabati bilan oʻtkaziladigan tantanali marosimda topshiriladi.

Laureatlar

Manbalar

Havolalar 
 Official website of the Royal Swedish Academy of Sciences
 Official website of the Nobel Foundation
 (List of) Nobel Laureates and research affiliations at NobelPrize.org

Kimyo boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari
Bibi Xojar majmuasi

Bibi Xojar majmuasi – Xiva tumanining Soyot mahallasida joylashgan va 1846-yilda toʻliq shakllanib boʻlgan tarixiy majmua. Majmua tarkibida maqbara, qishki masjid va qabriston boʻlib, qishki masjid ustunida binoning Muhammad Rahimxon II davrida qurilganligiga ishora qiluvchi yozuvlar mavjud.

Bibi Xojar majmuasi Xorazm viloyati madaniyat boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulkiga tegishlidir.

Tarixi 
Bu majmua Ichan qal’aning eng qadimiy yodgorliklaridan biridir. Maqbara ziyoratxona (sajdaxona) va goʻrxona (maqbara)dan iborat. Maqbara XIII asrda qurilgan va asrlar davomida qabrlar sonining ortib borishi sababli keyinchalik maqbara darajasida qisqartirilgan. Biroq, arxeologik qazishmalar natijasida yodgorlikning tarixi va avvalgi koʻrinishi haqida yetarlicha maʼlumotlar toʻplangan. Tarixchi Ahmad Roziy Said Alovuddinni Xorazmning mashhur shayxlari qatoriga kiritib, u shayx Najmiddin Kubrodan keyingi mashhur shayxlardan biri ekanligini taʼkidlagan. Bu borada Jomiy va Navoiy asarlarida ham maʼlumotlar mavjud.

Goʻrxona (maqbara) muqaddas joy hisoblangan daxma qismi oʻzining goʻzalligi bilan ajralib turadi. Maqbara binosi sirlangan yashil, toʻq koʻk, och koʻk va oq rangdagi nafis naqshlar bilan bezatilgan. Bunday naqshli bino Xivada yagona boʻlib, Bibi Xojar maqbarasidagi kabi naqshlarni Samarqanddagi Shohizinda majmuasiga kiruvchi Qusama Ibn Abbos maqbarasida ham koʻrish mumkin.

Bibi Xojar maqbarasi oʻsha davr olimi, Naqshbandiy qarashlarining tarafdori boʻlgan amir Soʻfi Kulaylim tashabbusi bilan qurilgan.

Rekonstruksiya qilinishi 
Maqbara shayx Najmiddin Kubro tavalludining 850 yilligi munosabati bilan qayta tiklangan. Bibi Xojar ayni paytda Najmiddin Kubroning onasi boʻlgan. „2022—2026-yillarda Xorazm viloyatining turizm salohiyatini kompleks rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida“gi Vazirlar Mahkamasi qarori bilan Xiva tumanidagi „Bibi Xojar“ maqbarasida ziyoratchilar uchun sharoit yaratish (maqbara hududini obodonlashtirish, unda savdo va ovqatlanish punktlarini yaratish) ishlari olib borilishi rejalashtirilgan.

Yana qarang 
Xiva

Ichan qalʼa

Dishan qalʼa

Oʻzbekistonda turizm

Manbalar 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Xiva
Alfavit boʻyicha butun jahon yodgorliklari
Xiva arxitekturasi
Fizika boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari roʻyxati

Fizika boʻyicha Nobel mukofoti () — har yili Shvetsiya Qirollik Fanlar Akademiyasi tomonidan fizikaning turli sohalaridagi olimlarga beriladi. Bu 1895-yilda Alfred Nobel (1896-yilda vafot etgan) vasiyatiga koʻra taʼsis etilgan beshta Nobel mukofotidan biri boʻlib, fizika sohasidagi ulkan xizmatlari uchun beriladi. Nobel vasiyatiga koʻra, mukofot Nobel jamgʻarmasi tomonidan boshqariladi va Shvetsiya Qirollik Fanlar akademiyasi tomonidan beriladi. Mukofot Stokgolmda har yili 10 dekabrda Nobel vafotining yilligi munosabati bilan oʻtkaziladigan tantanali marosimda topshiriladi. Har bir oluvchi yil davomida oʻzgarib turadigan medal, diplom va pul mukofotini oladi.

Mukofot sovrindorlari roʻyxati

Number of Nobel laureates in Physics by country

Manbalar

Havolalar 
 Shvetsiya Qirollik Fanlar Akademiyasining rasmiy sayti
 Nobel jamgʻarmasining rasmiy sayti
Ya’qubboy xo‘ja madrasasi

Yaʼqubboy xoʻja madrasasi – obyekt Xorazm viloyati, Xiva, Ichan Qalʼa mahallasida joylashgan. 1873-yilda Xivalik savdogar Yaqubboy xoʻja tomonidan qurilgan. Yaʼqubboy xoʻja madrasasini Ichan-Qal’aning oʻrtasida joylashgan Pahlavon Mahmud maqbarasining shimoli – gʻarbiy tomonidagi qorixonalar bilan tutashgan hisoblanadi Madrasaning peshtoqi yashil-koʻkimtir bezaklar bilan bezatilgan boʻlib gʻarbga tomon qarab turibdi. Madrasa ayrim tarxiy va baadiy adabiyotlarda Pahlovon Mahmud majmuasiga kirgan deya talqin qilinadi. Ya’qubboy xo‘ja madrasasi toʻrtburchak shaklida qurilgan boʻlib devorlari pishgan gʻishtdan iborat. Namgarchilikdan saqlash uchun marmardan foydalanilgan. Madrasada turli oʻlchamli 9 ta hujradan tashkil topgan. Shuningdek Yaʼqubboy xoʻja madrasasining shimoli sharqiy qismida toʻrt burchak shaklida qurilgan masjid ham bor. Madrasaning kiraverishdagi eshigi Vertibyul usulida qurilgan. Bundan tashqari xivalik eshik ustalari tomonidan oʻymakorlik eshiklari hujralarga oʻrnatilgan. Ya’qubboy xo‘ja madrasasining peshtoqidagi naqshlarda toʻq yashilda nashqlar ishlangan. Ya’qubboy xo‘ja madrasasida dahlizi bitta xonadan iboratdir. Ushbu madrasa peshtogʻidagi kabi deyarlik barcha imoratlarning devorlariga naqsh sifatida toʻq yashil rangli (koʻzmunchoq) bantiklar oʻrnatilgan. Bu bantiklar ikkita uchburchak va bitta toʻrtburchak shakllarning yigʻindisidan hosil qilingan boʻlib, ularning oʻziga xos ramziy maʼnolari bor.

Bantik – javonmard (saxiy, mard yigit) timsoli. Uning mustahkam gavdasi donishmandlik belbogʻi bilan oʻralgan va u qudratli himoyachidir.

Yangiliklar 
Ya’qubboy xo‘ja madrasasida YUNESKO boshchiligida 2003-yil ochilgan tabiiy boʻyoqlar tayyorlash va ipak tolasidan qoʻlda gilamlar toʻqish ustaxonasi ochilgan boʻlib, bu ustaxona hozirda ham ishlab kelmoqda.

Manbalar
Belarus Respublikasining tarixiy va madaniy qadriyatlarining davlat roʻyxati

Belarus Respublikasining tarixiy va madaniy boyliklarining davlat roʻyxati – bu davlat muhofazasida boʻlgan arxitektura, tarix, arxeologiya, sanʼat, park majmualari, muzey kolleksiyalari va kitoblar roʻyxati.

Manbalar

Havolalar 
 Gosudarstvenniy spisok istoriko-kulturnix sennostey Respubliki Belarus (bel.)
 Postanovlenie Soveta Ministrov Respubliki Belarus 21.09.2010 № 1351 „O pridanii statusa i kategoriy istoriko-kulturnoy sennosti, lishenii statusa istoriko-kulturnoy sennosti i vnesenii izmeneniy i dopolneniy v postanovlenie Soveta Ministrov Respubliki Belarus ot 14 maya 2007 g. № 578“

Belarus
Shimoli-gʻarbiy harbiy okrug

Shimoliy-gʻarbiy harbiy okrugi () – Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari tarkibidagi harbiy okrug, Nukus shahrida joylashgan. Nukus avtonom Qoraqalpogʻiston Respublikasining poytaxti. Okrug Qoraqalpogʻiston hududiga hamda Xorazm viloyatiga xizmat qiladi. U 2000-yilda tashkil etilgan.

Faoliyatlar

COVID-19 
O‘zbekistonda COVID-19 pandemiyasi davrida tuman harbiy shifokorlari olimpiya va milliy sport turlari boʻyicha Nukus oliy sport maktabida (vaqtinchalik diagnostika, tarqatish va davolash markazi) ishlagan. Markaz faoliyatini tashkil etishda tuman ham oʻz hissasini qoʻshdi va markazda vaqtinchalik tezkor shtab tashkil etildi.

Tabiiy ofatlar 
300 nafar harbiy xizmatchi Sirdaryo viloyatidagi Sardoba suv ombori toʻgʻonini taʼmirlashda yordam berdi.

Tashkilotlar

Serjantlar maktabi 
2007-yilda Shimoli-gʻarbiy harbiy okrugida serjantlar tayyorlash beshinchi maktabi ochildi. Maktabda 12 ta mutaxassislik boʻyicha mutaxassislar tayyorlanadi.

Nukus poligoni 
Tumanda Mudofaa vazirligi, Chegara qoʻshinlari va Milliy gvardiya qoʻshinlari tomonidan amaliy mashgʻulotlar oʻtkazishda foydalaniladigan Nukus poligoni faoliyat yuritmoqda. 2020-yil 3-dekabr kuni yangidan taʼmirlangan oʻquv poligonining ochilish marosimi boʻlib oʻtdi. Mudofaa vaziri Bahodir Qurbonov tantanali marosimdagi nutqida bu „eng zamonaviy talablarga javob beradigan xalqaro poligon boʻlishini“ va „milliy armiya qoʻshinlarining nufuzli poligonlari qatorida munosib oʻrin egallashini“ taʼkidladi. Nukus poligonidagi 13 ta harbiy-ijtimoiy obyekt, jumladan, ikkita turar-joy va bir oʻquv binosida qurilish ishlari olib borildi.

Tuman maktablari 
17 ta yordamchi maktablar harbiy okrugga birlashtirilib, harbiy qoʻmondonlik ostida faoliyat yuritadi. Xususan, Qoʻngʻirot tumanidagi 35-maktab birinchilardan boʻlib harbiy okrug qoʻmondonligiga oʻtdi.

Yetakchilari 
Tumanda toʻliq jihozlangan armiya brigadasi joylashgan. Maxsus davrda okrug komandirlari tumanda joylashgan huquqni muhofaza qilish organlarining barcha boʻlinmalariga rahbarlik qiladi.
 Komandir – polkovnik Farhodjon Shermatov
 Qoʻmondonning qurollanish boʻyicha oʻrinbosari – podpolkovnik Ayubjon Rustamov
 Qoʻmondonning tarbiyaviy va mafkuraviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari – polkovnik Ulugʻbek Doʻsmatov

Manbalar

Havolalar 

 Official Website  (Rus tilida)
 Official Website  (Oʻzbek tilida)
Oʻzbekiston harbiy okrug va tuzilmalari
2000-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Dauletmurat Tajimuratov

Tajimuratov Dauletmurat Mirzamuratovich () – qoraqalpoq huquqshunosi, jurnalisti va jamoat arbobi. Tajimuratov 2022-yili Qoraqalpogʻistonda oʻtkazilgan norozilik namoyishiga rahbarlik qilgan.

Hayoti 
Tajimuratov Dauletmurat Nukus shahrida qoraqalpoq tilida chiqadigan „El xızmetinde“ („Xalq xizmatida“) gazetasi tahririyatida faoliyat koʻrsatib kelgan.

Dauletmurat Qoraqalpogʻiston Respublikasining chekka hududlariga gaz olib kirishda yordam berganligi, muhtojlarga bepul advokatlik qilgani va Qoraqalpogʻistondagi mehribonlik uylariga yordam berganligi borasida maʼlumotlar mavjud. Bu kabi faoliyatlari ortidan Qoraqalpogʻistonda jurnalist va bloger sifatida shuhrat qozongani aytiladi. Dauletmurat sudga bergan daʼvolari ham uning xalq ommasi orasida tanilishiga sabab boʻlgan. 2019-yil yanvar oyida Tojimuratov „ZoʻrTV“ telekanalini bolalar uchun jinsiy tarbiya haqidagi koʻrsatuvi uchun sudga berish niyatida ekanligini maʼlum qilgan, 2021-yilda esa xonanda Yulduz Usmonova ustidan qoraqalpoqlar „oʻzbeklar choponi ostida yashayotgan xalq“ degan soʻzlari tufayli sudga bergan. Tajimuratov 2022-yili mashhur telegram kanaliga asos solib, „mustaqil jurnalist“ sifatida faoliyat koʻrsata boshlagan.

2022-yil iyun oyi oxirida Oʻzbekiston hukumati Qoraqalpogʻiston suveren respublika maqomidan mahrum etadigan konstitutsiyani yangilash toʻgʻrisida qaror qabul qilganida, Tajimuratov oʻz tarafdorlarini 5-iyul kuni oʻtkaziladigan tinch mitingga taklif qildi va bu harakatidan soʻng hukumat organlari bilan kelishib olindi. Keyinchalik, Tajimuratovning soʻzlariga koʻra, xavfsizlik kuchlari tomonidan shantajga uchragan; u YeXHT, BMT, AQSh, Buyuk Britaniya va Germaniya elchixonalari hamda Nyu-Yorkdagi Jurnalistlar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasiga shikoyatlar yuborgan. Keyinroq blogger hibsga olindi va namoyishchilar uni ozod qilishini talab qila boshladilar. Tajimuratov namoyishchilar talabi bilan ozodlikka chiqarildi. 1-iyul kuni u Joʻqorgʻi Kengesi (parlamenti) raisi Murod Kamolov bilan birga namoyishchilar oldida soʻzga chiqdi. Tajimuratov olib borgan miting hali davom etishi eʼlon qilindi. Keyinroq Oʻzbekiston markaziy hokimiyati noroziliklarni bostirdi va Tajimuratov ishga asosiy gumondor sifatida jalb qilindi. Tajimuratov sud tomonidan 16 yilga ozodlikdan mahrum qilindi.

Manbalar 

Noroziliklar
Qoraqalpogʻiston
Konstantin Blok

Konstantin Aleksandrovich Blok (1833—1897) – 1873-yilgi Xiva yurishi qatnashchisi, leyb-gvardiyasi otliq qoʻshinlar polki komandiri, faxriy vasiy, general-leytenant.

Biografiyasi 
Blok 1833-yil 6-fevralda Sankt-Peterburgda tugʻilgan va asli nemis zodagon oilasiga mansub. Bobosi Ivan Leontyevich Blok 1755-yilda rus xizmatiga kirib, jarroh va davlat maslahatchisi darajasiga erishgan; otasi, yirik amaldor Aleksandr Ivanovich Blok (1786–1848), xususiy maslahatchi unvoniga ega boʻlib, imperatoritsaning shaxsiy idorasi menejeri sifatida faoliyat yuritgan (u Anichkov saroyini idora qilish va tartibga solish uchun mas’ul boʻlgan). Blokning onasi Natalya Petrovna Gering (1797–1839) flotning bosh generali, Admirallar kengashi aʼzosi, general-leytenant Pyotr Fedorovich Geringning qizi.

Pajeskiy korpusida tahsil olib, 1851-yil 13-avgustda Blok Tsarevich vorisi Janobi Oliylari kirasar polkida kornet unvoniga tayinlangan (1850-yil 8-avgustdan ish stajiga ega). Polkdagi xizmatini davom ettirib, Blok leytenant (1852-yil 8-iyun), shtab-kapitan (1858-yil 22-iyul) va kapitan (1861-yil 22-iyul), 1853—1856-yillardagi Qrim urushida qatnashgan.

1868-yil 31-martda unga podpolkovnik unvoni berilgan va Oʻrta Osiyoga xizmatga ketgan, bu yerda 1872-yil 9-martda polkovnik unvonini olgan. Blok Turkiston harbiy okrugi qoʻshinlari qoʻmondoni ixtiyorida boʻlgan, bir yilu toʻqqiz oy Turkiston harbiy okrugi Kavkaz kazak qoʻshinlariga boshliq boʻlgan, 1873-yilda Xiva yurishida qatnashgan, general N. N. Golovachyov otryadidagi otliq askarlarga qoʻmondonlik qilgan, „Jasorati uchun“ yozuvi tushirilgan oltin qurol bilan taqdirlangan.

1876-yilda 6-Ulan Volin polkiga komandir, 1883-yil 7-avgustda general-mayor unvonini olgan va 5-otliq diviziyasining 1-brigadasi komandiri etib tayinlangan va 1884-yil 18-avgustda bu lavozimni egalladi. 1890-yil 20-noyabrda 1-gvardiya otliq diviziyasining 2-brigadasi komandiri etib tayinlanishidan oldin boshqargan leyb-gvardiyasi otliq polki qoʻmondoni boʻlgan.

Biroq, bu lavozimda uzoq qolmagan. 1892-yil 10-fevralda Davlat kotibi A. A. Polovtsov oʻz kundaligida knyaz Vladimir bilan Blokning oʻzaro munosabatlarini yozgan.

1897-yil 17-fevralda Blok Sankt-Peterburgda vafot etadi va shu yerdagi Volkov Lyuteran qabristoniga dafn qilinadi (qabr saqlanib qolgan).

Manbalar

Havolalar 

 BLOKLAR (Blok), zodagon oila – „Rossiya nemislari“ entsiklopediyasi (mavjud havola)
 Volkovskoye lyuteran qabristoni
 Bloklarning shajaraviy rasmi

Sankt-Peterburgda vafot etganlar
1897-yilda vafot etganlar
1-martda vafot etganlar
Sankt-Peterburgda tugʻilganlar
1833-yilda tugʻilganlar
18-fevralda tugʻilganlar
1873-yilgi Xiva yurishi qatnashchilari
Nikolay Veryovkin

Nikolay Aleksandrovich Verevkin ( 1820 yil 3 avgust  - 1878 yil 10 iyul ) - rus generali, Qrim urushi va Turkiston yurishlari ishtirokchisi.

Biografiyasi 
Nikolay Aleksandrovich Verevkin 1820-yilda tug'ilgan, 1-Moskva kadet korpusida tarbiyalangan, u yerdan 1839-yilda artilleriya praporshigi sifatida xizmatga tayinlangan.

1849-yil Vengriya urushi paytida general F.V.Ridigerning 3-korpusi tarkibida Veyzen va Debretsen janglarida qatnashgan va Sankt-Peterburg ordeni bilan taqdirlangan. 4-darajali kamon bilan birgalikdagi Avliyo Vladimir  ordeni  va shtab-kapitan unvoni bilan taqdirlangan.

1853-1856-yillardagi Sharqiy urush davrida Silistriya qamalida, artilleriya diviziyasiga qo'mondonlik qilgan; keyin Janubiy armiya artilleriya boshlig'iga shtab ofitseri etib tayinlangan. 1855-yil 4-avgustda Chyornoy daryosidagi jang uchun u "Jasorat uchun" yozuvi tushirilgan oltin qilich bian taqdirlangan va Sevastopol yurishi uchun podpolkovnik unvonini olgan. Urush oxirida u 17-brigada batareyasiga qo'mondonlik qilgan.

1873-yilda Xiva yurishida Orenburg otryadiga qo'mondonlik qilgan. 26-fevral kuni Emba postidan yo'lga chiqqan Veryovkin chuqur qor bilan qoplangan dashtlardan Xivaga yo'l olgan. Kampaniya nihoyatda qiyin kechgan: u qattiq qishda boshlanganib qumliklardagi jazirama issiqda tugagan. Sayohat davomida deyarli har kuni dushman bilan toʻqnashuvlar boʻlib, Xivaning Xoʻjayli, Mangʻit va boshqa shaharlari egallab olingan. 14-mayda Orenburg otryadining avangardlari polkovnik N.P.Lomakinning Mang‘ishloq otryadi bilan bog‘lanib, 28-mayda har ikki otryad Xivaning Shahobod darvozasi ro‘parasiga joylashganlar; 28-may kuni birlashgan otryadlar darvozaga bostirib kirishgan; Veryovkinning o'zi hujum paytida boshidan yaralangan. 29 mayda hujum takrorlandi va Shahobod darvozasi olingan, otryadning bir qismi shaharga kirib, xon saroyini esa M. D. Skobelev boshchiligidagi oldingi postlar egallagan. Shu kuni general-ad'yutant K.P.Kaufmanning Turkiston otryadi Xivaga yaqinlashgan, sulh e'lon qilingan va xivaliklar taslim bo'lgan. Ushbu kampaniya uchun Veryovkin 2-darajali  Avliyo Vladimir va 1873-yil 22-iyuldagi 3-darajali Avliyo Georgiy ordenlari bilan taqdirlangan.

1878-yil 9-iyulda Peterburgda vafot etgan. Novodevichiy monastiri qabristoniga dafn qilindi.

Manbalar 

Sankt-Peterburgda vafot etganlar
1878-yilda vafot etganlar
10-iyulda vafot etganlar
1820-yilda tugʻilganlar
3-avgustda tugʻilganlar
1873-yilgi Xiva yurishi qatnashchilari