Shirley Chisholm

Shirley Anita Chisholm (1924-yil 30-noyabr — 2005-yil 1-yanvar) amerikalik siyosatchi boʻlib, 1968-yilda Qoʻshma Shtatlar Kongressiga saylangan birinchi qora tanli ayol boʻldi. Chisholm 1969-yildan 1983-yilgacha yetti muddat davomida Nyu-Yorkning 12-kongress okrugi, markazi Bedford-Stuyvesant okrugi vakili edi. 1972-yilda u Amerika Qoʻshma Shtatlari prezidentligiga asosiy partiyalardan nomzod boʻlgan birinchi qora tanli nomzod va Demokratik partiyadan nomzod boʻlgan birinchi ayol boʻldi.

U Bruklinda (Nyu-York) tugʻilgan, u bolaligining muhim qismini oilasi boʻlgan Barbadosda oʻtkazgan va oʻzini har doim barbadoslik amerikalik deb hisoblagan. Amerika Qoʻshma Shtatlarida Chisholm 1950-yillarda mahalliy Demokratik partiya siyosatida qatnashib, erta bolalar taʼlimida oʻqigan va ishlagan. 1964-yilda u ayol boʻlgani uchun bir oz qarshilikni yengib, Nyu-York shtati assambleyasiga saylandi. Toʻrt yil oʻtgach, u Kongressga saylandi va u yerda kambagʻallar uchun oziq-ovqat va oziq-ovqat dasturlarini kengaytirishga rahbarlik qildi va partiya rahbariyatiga koʻtarildi. U 1983-yilda Kongressdan nafaqaga chiqdi va siyosiy tashkilotchilikni davom ettirar ekan, Mount Holyoke kollejida dars berdi. 1993-yilda elchilikka nomzodi koʻrsatilgan boʻlsa-da, sogʻligʻi bilan bogʻliq muammolar uning ketishiga sabab boʻlgan. 2015-yilda Chisholm vafotidan keyin Prezidentning „Ozodlik“ medali bilan taqdirlangan.

Yoshligi va taʼlim 
Shirley Anita St. Hill 1924-yil 30-noyabrda Nyu-Yorkning Bruklin shahrida immigrant ota-onada tugʻilgan. U gayan va bajan millatiga mansub edi. Uning uchta singlisi bor edi, ikkitasi undan uch yil ichida va biri keyinroq tugʻilgan. Uning otasi Charles Christopher St. Hill Britaniya Gvianasida tugʻilgan Barbadosga koʻchib oʻtishdan oldin. U 1923-yilda Kubaning Antilla orqali Nyu-York shahriga keldi. Uning onasi Ruby Seale Barbadosdagi Krist cherkovida tugʻilgan va 1921-yilda Nyu-York shahriga kelgan.

Erta martabasi 
1953-yildan 1954-yilgacha u Bruklindagi Brownsville shahrida joylashgan Friend in Need bolalar bogʻchasining direktori va keyin 1954-yildan 1959-yilgacha u Quyida joylashgan Hamilton-Madison bolalarni parvarish qilish markazining direktori boʻlgan. Unga uch yoshdan yetti yoshgacha boʻlgan 130 nafar bola va 24 nafar xodim hisobot bergan. 1959-yildan 1964-yilgacha u Nyu-York shahridagi Bolalar farovonligi byurosining kunduzgi parvarish boʻlimida oʻquv maslahatchisi boʻlgan. U yerda u oʻnta kunduzgi bolalar markazlarini nazorat qilish va yangilarini ochish uchun mas’ul edi. U erta taʼlim va bolalar farovonligi bilan bogʻliq masalalar boʻyicha vakolatli shaxs sifatida tanildi.

Chisholm siyosat olamiga 1953-yilda Wesley „Mac“ Holderning Bruklindagi birinchi qora tanli sudya sifatida Lewis Flagg Jr.ni saylash harakatlariga qoʻshilganida kirib keldi. Flagg saylov guruhi keyinchalik Bedford-Stuyvesant siyosiy ligasiga (BSPL) aylantirildi. BSPL nomzodlarni fuqarolik huquqlarini qoʻllab-quvvatlashga undadi, uy-joylarda irqiy kamsitishlarga qarshi kurashdi va Bruklindagi iqtisodiy imkoniyatlar va xizmatlarni yaxshilashga harakat qildi. Chisholm 1958-yilda Holder bilan Chisholmning guruhning ayol aʼzolariga qaror qabul qilishda koʻproq hissa qoʻshishga intilishi tufayli toʻqnashib ketganidan keyin guruhni tark etdi.

Manbalar 

2005-yilda vafot etganlar
1924-yilda tugʻilganlar
30-noyabrda tugʻilganlar
Amerikalik ayol siyosatchilar