MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Hypixel

Hypixel (rasmiy nomi: Hypixel Network) 2013-yil 13-aprelda Simon Collins-Laflamme va Philippe Touchette tomonidan chiqarilgan Minecraft uchun mini oʻyin serveri boʻlib, Hypixel Inc. tomonidan boshqariladi. Hozirgi kunda Hypixel serveriga Minecraftning faqat Java nashri oʻyinchilarigina kira oladi, biroq ilgari server Bedrock nashridagi oʻyinchilar uchun ham mavjud edi. Hypixel umumiy hisobda toʻrtta Ginnesning rekordlar kitobiga kirgan  va hozirda eng katta Minecraft serveri hisoblanadi.

Tarix 
Hypixel serveri ilk bor sinov tariqasida 2013-yil 13-aprelda Simon Collins-Laflamme va Philippe Touchette tomonidan chiqarilgan. Server Hypixel Inc. tomonidan boshqariladi    Dastlab ular birgalikda Minecraft uchun sarguzasht xaritalarini yaratishgan  va xarita treylerini oʻz YouTube sahifasiga yuklashgan. Hypixel serveri ushbu xaritalarni oʻynash va tuzilishini koʻrsatish uchun yaratilgan edi. Mini oʻyinlar dastlab foydalanuvchilarning boshqa oʻyinchilarni kutishlari paytida oʻynashlari uchun yaratilgan edi, ammo mini oʻyinlar oʻz-oʻzidan mashhur boʻlib, ushbu serverni boshqa serverlardan ajratib turadigan asosiy farqga aylandi.

Hypixel Inc., Hypixel serverining taʼminotchisi.  2013-yil 23-yanvarda „8414483 Canada Inc“ nomi ostida Kanada korporatsiyasi sifatida roʻyxatga olingan. Keyinchalik 2015-yil 2-fevralda uning nomi „Hypixel Inc.“ ga oʻzgartirildi. 

2015-yilda serverni yuritish harajatlari oyiga taxminan 100 000 dollarga tushishi maʼlum boʻldi. 

2021-yil aprel holatiga koʻra, server muntazam ravishda 150 000 dan ortiq oʻyinchilarni oʻz ichiga jamlagan. Huddi shu yili 16-aprelda muntazam oʻyinchilar soni eng baland choʻqqisiga chiqdi va 216 000 dan oshdi  Server egasining tvitiga koʻra, 2020 yil aprel oyida server 18 million bir-birini takrorlamas oʻyinchilarga ega edi.

Hujumlar 
Taxminan 2018-yil aprel oyidan Hypixel serverga qarshi zararli dastur boʻlgan Mirai tomonidan amalga oshirilgan koʻplab hujumlar qurboni boʻlganidan soʻng, DDoS himoyasi sifatida Cloudflare Spectrum-dan foydalanishni boshladi.

Mukofotlar va nominatsiyalar 
2017-yilning 20-oktyabrda Hypixel toʻrtta Ginnesning rekordlar kitobiga kirganligini eʼlon qildi.

Manbalar
Kayan minorasi

Infinity Tower nomi bilan tanilgan Kayan Tower Dubaydagi (Birlashgan Arab Amirliklari) Kayan Real Estate Investment and Development kompaniyasi tomonidan qurilgan balandligi 306 metr (1004 fut), 75 qavatli osmonoʻpar bino. Minora rejasiSkidmore, Owings va Merrill SOM arxitektura guruhi tomonidan ishlab chiqilgan. 2013-yil 10-iyun kuni ochilishi bilan minora 90 daraja burilgan dunyodagi eng baland baland binoga aylandi. 2015-yil fevralida ochilgan Shanxay minorasi bu rekordni ortda qoldirdi.

Dizayni 
Kayan Towerning burama dizayni silindrsimon lift va xizmat koʻrsatish yadrosi atrofida har bir qavatni 1,2 daraja aylantirish orqali erishildi. Nomi Kayanga oʻzgartirilishidan oldin minora oʻzining asl shaklini tasvirlash uchun turli nomlarga ega edi. Noyob dizayn shamol, seysmik va boshqa dinamik yuklar ostida minoraning potensial ishlashini oʻrganadigan tahlil bilan mustahkamlandi. Kayan Tower xonalari qayta tiklanadigan yogʻoch pollar, Xitoyning sintetik marmar peshtaxtalari va oshxona jihozlari bilan yaratilgan. Minora, shuningdek, orqasida besh qavatli avtoturargohni oʻz ichiga oladi. Minora xonalariga quyosh nurlarini toʻgʻridan- toʻgʻri tushishiini oldini olish uchun quyma beton ustunlar ustidagi titan rangli metall panellar toʻgʻridan-toʻgʻri quyosh nuriga taʼsir qilmaydigan tarzda oʻrnatilgan. Balkon boʻshligʻi passiv quyosh soyasiga yordam beradi.

Hududni suv bosishi 
2007-yil 7-fevralda Dubay Marinani ushlab turgan devor buzib tashlanganida minora poydevori suv ostida qolganidan keyin minora qurilishi bir yarim yil davomida toʻxtab qolgan edi. Guvohlar yorilish ovozini, undan keyin qum va suv oqimini tasvirlashdi. Loyiha 2008-yil iyul oyida qurilishni davom ettirdi.

Rasmiy ishga tushirish marosimi 
Kayan minorasi 2013-yil 10-iyun kuni minorada lazerli yorugʻlik displeyi bilan birga mushakbozlik bilan ochildi va Turning Torso minorasini quvib oʻtib, dunyodagi eng baland burilgan minoraga aylandi. Minora ishlab chiqaruvchisi aytganidek, minora Infinity Towerdan Kayan Towerga oʻzgartirildi:

Galereya

Yana qarang 
 Dubay Marina
 Dubaydagi eng baland binolar roʻyxati
 Dunyodagi eng baland turar-joy binolari roʻyxati
 Birlashgan Arab Amirliklaridagi eng baland binolar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 Infinitytower.com
 
 Snopes Article on collapse of wall
 Photographs of Site after wall collapse
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Binolar
Goryokaku

(soʻzma-soʻz tarjimasi: „besh qirrali fort“) Hokkaido orolining Hakodate shahrida joylashgan yulduz shaklli fortdir. 1866-yilda qurib bitkazilgan. Qisqa vaqt yashagan Ezo Respublikasining markaziy qarorgohi vazifasini bajaragan.

Tarixi 
Goryokaku 1855 yilda Takeda Ayasaburo tomonidan loyihalashtirilgan. Uning loyihasi fransuz arxitektori Sebastien Le Prestre de Vaubanning ishilariga asoslangan edi. Fort 1866 yilda, Tokugava syogunligi qulashidan ikki yil oldin qurib bitkazilgan. U besh qirrali yulduz shaklida qurilgan. Bu anʼanaviy yapon qal’alariga qaraganda devorlarga koʻproq toʻp-zambaraklar oʻrnatishga imkoniyat yaratdi va toʻpdan oʻq uzish mumkin boʻlmagan koʻrinmas hududlar sonini kamaytirdi.

Fort Tokugava syogunligi tomonidan Sugaru boʻgʻozini rus flotining ehtimoliy bosqinidan himoya qilish maqsadida qurilgan. 1869-yilda bir yilgina yashagan Ezo Respublikasi poytaxti maqomida edi. U Yaponiya Imperiyasi va Ezo Respublikasi oʻrtasida boʻlib oʻtgan Boshin urushining soʻngi jang maydoniga aylandi. Hakodate Jangi nomi bilan tarixda qolgan jang bir hafta davom etdi (1869-yil 20-27-iyun). Shunday qilib, Yaponiyaning soʻngi fuqarolar urushi Goryokaku fortida yakuniga yetdi va Yaponiya tarixining yangi davri boshlandi.

Hususiyatlari

Xronologiya

Park 
Bugungi kunda Goryokaku forti maxsus madaniy meʼros obyekti hamda maxsus parki sifatida faoliyat yuritmoqda. Hakodate shahri muzeyining bir qismi va bahorda sakura gullarini tomosha qilish uchun jamoatning sevimli joylaridan biridir.

Manbalar

Oʻqish uchun

Tashqi havolalar 

 Yaponiya Atlasi: Goryokaku forti
 Hakodate diqqatga sazovor joylari: Goryokaku hududi
 Goryokaku minorasi
Yaponiyadagi port aholi punktlari
Qalʼalar
Qilichxon

Xoja Obidxon Siddiqiy (17-asr1687), yoki Qilichxon nomi bilan mashhur boʻlgan Navob Xavaja Obid Siddiqiy Boburiy imperator Avrangzeb qoʻl ostida nabob va harbiy general edi. U Boburiylar imperiyasining sadoqatli qoʻmondonlaridan biri edi. U moʻgul lashkarboshisi Gʻoziiddinxon Feruzi Ining otasi va Mir Qamariddin Siddiqiyning oʻgʻli Asaf Jah Ining bobosi edi.

Tugʻilishi 
Qilichxon Samarqandda tugʻilgan. Uning otasi Hovaja Ismoilxon Siddiqiy ibn Shayx Allohdod Xon Siddiqiyning ibn Shayx Abdulrahmon Azizzanxon Siddiqiy. Erondagi Sohrevardlik Shihobiddin Umar as-Suhravardiyga 14-chi avlod hisoblanadi. Al-Suhravardiy mashhur fors soʻfiy tasavvufchisi, taqvodorligi va qonun bilimi bilan mashhur boʻlgan mashhur olim. U "Allum-ul-ulamo" (donishmandlarning donosi) unvoni bilan taqdirlangan. Qilichxon nasabi as-Suhravardiy orqali birinchi xalifa Abu Bakrga borib taqaladi.

Hayotining boshlangʻich davri 
Qilichxon oʻz oilaviy anʼanalarini buzdi yaʼni islom ilohiyoti va fors tilini yaxshi bilsa ham, olimlikdan koʻra jangchi boʻlishni tanladi. Qilichxon oʻq va kamondan mohirlik bilan foydalangan.

Qilichxon 1655-yilda Makkaga ziyorat qildi. Ammo u yerga ketayotib, Hindistonda boburiy imperator Shoh Jahonning oldida toʻxtadi. Boburiy imperator Qilichxonga hilat yoki sharaf libosini sovgʻa qilib, Makkadan qaytgach, oʻz saroyidan lavozimni vaʼda berdi.

Qilichxon Avrangzebni oʻzi tarbiyalagan. Uning qoʻmondonligi ostida Avrangzeb Hindistonning markaziy va janubiy Hindistonni bosib oldi. Golkonda zabt etilganda, u Avrangzeb armiyasining bosh qoʻmondoni edi.

Umrining oxiri 
U 1658-yilda haj ziyoratidan Hindistonga, imperator Shoh Jahonga xizmat qilish uchun qaytib keldi. Imperator kasal boʻlib qolganini bilib, Qilichxon shahzoda Avrangzeb bilan birga boʻlishga qaror qildi. Qilichxon jang chogʻida yaralandi va olgan jarohatlari tufayli bir necha kundan soʻng vafot etdi. Qilich Xon Himayat Sagar yaqinidagi Kismatpurdagi qabrga dafn etilgan.

Bolalari 
Uning besh oʻgʻil va ikki qizi bor edi.

Manbalar

Tashqi havolalar 
https://www.auliadeccan.com/2020/12/hazrat-khaja-abid-kilich-khan-siddiqui.html by https://www.auliadeccan.com/
Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
1687-yilda vafot etganlar
Let Me Down Slowly

„Let Me Down Slowly“ – amerikalik qoʻshiqchi va qoʻshiqnavis Alec Benjamin ijro etgan qoʻshiq. Xonandaning  (2018) nomli miksteypiga kiritilgan.

Manbalar 

2018-yil qoʻshiqlari
Ingliz tilidagi qoʻshiqlar
Xabibullo Abdusamatov

Xabibullo Ismoilovich Abdusamatov (; 1940-yil 27-oktyabrda tugʻilgan) – rus astrofiziki. U Xalqaro kosmik stansiyaning rus boʻlimi Astrometriya loyihasining rahbari va Rossiya Fanlar akademiyasining Sankt-Peterburgdagi Pulkovo observatoriyasida koinot tadqiqotlari laboratoriyasining rahbari. Uning fikricha, global isish birinchi navbatda tabiiy jarayonlar tufayli yuzaga keladi.

Faoliyati 
Abdusamatov 1964-yildan Pulkovo rasadxonasida ilmiy xodim, stajyor, aspirant, kichik ilmiy xodim, katta ilmiy xodim, yetakchi ilmiy xodim, soʻngra Koinot tadqiqotlari laboratoriyasining mudiri lavozimlarida ishlagan. U Pulkovo rasadxonasining kosmik tadqiqotlar boʻlimi rahbari va Xalqaro kosmik stansiyaning Rossiya segmentidagi Selenometriya loyihasi rahbari boʻlgan.

Iqlim bilan bogʻliq qarashlari

Quyosh sistemasi 
Abdusamatov Iqlim oʻzgarishi boʻyicha toʻrtinchi va toʻqqizinchi xalqaro konferensiyada hamda Heartland instituti homiyligida oʻtkazilgan tadbirlarda maʼruza qildi. Abdusamatovning taʼkidlashicha, „global isish atmosferaga gazlarining chiqishi emas, balki quyosh radiatsiyasining gʻayrioddiy darajada yuqoriligi va uning intensivligining deyarli oʻtgan asr davomida uzoq davom etgan oʻsishi natijasida yuzaga keladi“. Bu fikr iqlim oʻzgarishi boʻyicha ilmiy konsensusga ziddir. Uning taʼkidlashicha, „bir vaqtning oʻzida Marsda va Yerda kuzatilayotgan parallel global isish – faqat bitta omil taʼsirning natijasi boʻlishi mumkin: quyosh nurlanishining uzoq vaqt oʻzgarishi.“ Bu daʼvo kengroq ilmiy jamoatchilik tomonidan qabul qilinmagan. Baʼzi olimlar ushbu qarash nazariya yoki kuzatishlar bilan isbotlanmagan deb taʼkidladilar.

Abdusamatov Yer atmosferasi issiqxona effektini yaratmaydi deb hisoblaydi. Shuningdek, u "Yer atmosferasiga „issiqxona effekti“ xossalarini bogʻlash ilmiy asoslanmagan deb taʼkidlagan.

21-asrdagi kichik muzlik davri 
2012-yil boshida Abdusamatov 2014-yilda boshlanib 2055-yilgacha davom etadigan kichik muzlik davri boʻlishini bashorat qilgan edi.

Manbalar

Tashqi havolalar 

 in English
 Feb. 2006 UPI wire story covering his prediction of a 'mini-ice ageʼ in the mid-21st century.
 Feb. 2007 article about Abdusamatov „Look to Mars for the truth on global warming“, The Deniers (Part IX) by Lawrence Solomon.
Oʻzbekiston SSR kishilari
Samarqand kishilari
Oʻzbekiston olimlari
1940-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Voleybol Milliy Ligasi

Voleybol Milliy Ligasi (ingl. Volleyball Nations League, qisqa. VNL) — milliy voleybol terma jamoalarining har yilgi turniri, uning birinchi o'yini 2018 yilda bo'lib o'tdi.

Tarix 
Xalqaro voleybol federatsiyasi 2017 yil 12 oktyabrda Parijda tashkilot tashkil etilganining 70 yilligini nishonlaydigan kechada yangi turnir tashkil etilganligini rasman e'lon qildi. Millatlar voleybol Ligasi xalqaro taqvimda erkaklar jahon ligasi va ayollar Jahon Gran-prisini almashtirdi. Turnirning birinchi o'yini 2018 yil 15 mayda ayollar jamoalari uchun va 25 mayda erkaklar uchun boshlandi, final raundlari iyun oyining oxirida iyul oyining boshida Nankinda va Vilnev — d'askadagi "Pyer Morua" futbol stadionida o'tkazildi. Debut mavsumida va keyingi yilgi o'yinlarda Rossiya erkaklar terma jamoasi va AQSh xotin-qizlar terma jamoasi g'olib bo'ldi.

2020 yilda Millatlar Ligasi turnirlari, shuningdek, talabgorlar Kubogi saralash musobaqasi dastlab COVID — 19 koronavirus infeksiyasi pandemiyasi tufayli ko'chirildi, so'ngra butunlay bekor qilindi.

Raqobat tizimi 
Millatlar voleybol Ligasining formati erkaklar va ayollar jamoalari uchun bir xil. Har bir turnirda 16 ta jamoa ishtirok etadi, ulardan 12 tasi "asosiy" deb nomlanadi (ular natijalardan qat'i nazar Millatlar Ligasida o'z o'rnini saqlab qoladilar), 4 tasi esa "talabgor"deb nomlanadi.

2018-2019 yillardagi turnirlarda dastlabki raund doirasida jamoalar tur tizimi bo'yicha bir aylanmada o'ynashdi. Besh o'yin haftasining har birida o'yinlar to'rtta mamlakatda to'rtta jamoadan iborat guruhlarda o'tkazildi. Ayollar seshanba, chorshanba va payshanba kunlari, erkaklar esa juma, shanba va yakshanba kunlari o'ynashdi. Final raundi (final olti) ishtirokchilari dastlabki bosqich yakunlari bo'yicha eng yaxshi 5 ta jamoa va final raundi xonadoni jamoasi bo'ldi. "Olti final" da dastlab uchta jamoadan iborat guruhlarda bir davra o'yinlari o'tkazildi, so'ngra eng kuchli to'rtta jamoa yarim final o'yinlari va 1-va 3-o'rinlar uchun finallarni o'ynadi. 2021 yilda davom etayotgan COVID-19 pandemiyasi tufayli turnirlar odatdagi tizim bo'yicha emas, balki bitta shaharda o'tkazildi.

2022 yilda Millatlar Ligasining o'yin formati o'zgartirildi. Dastlabki bosqichda erkaklar va ayollar jamoalari navbatma-navbat uchta o'yin haftasini (seshanbadan yakshanbagacha) o'tkazadilar, har bir o'yin haftasida to'rtta raqib bilan o'ynaydilar. Shunday qilib, barcha terma jamoalar dastlabki raundda 12 o'yin o'ynaydilar. Eng kuchli sakkizta jamoa final raundiga chiqadi, u erda pley-off tizimi bo'yicha turnir g'olibini aniqlaydi.

Millatlar Ligasi: erkaklar

Sovrindorlar:

Ishtrokchilar: 
 Yashil bilan boyalip turgan komanadalar asosiy jamoalar
 To'q sariq boyalip turgan komandalar da'vogarlar

Medallar hisooblari

Millatlar Ligasi: hotin-qizlar

Sovrindorlar:

Ishtrokchilar: 

Yashil bilan boyalip turgan komanadalar asosiy jamoalar
 To'q sariq boyalip turgan komandalar da'vogarlar

Medallar hisobi

Havolalar 
Rasmiy veb-sayt

Voleybol: yangi xalqaro turnir "Millatlar Ligasi"deb nomlandi
Shaxmat boʻyicha Jahon kubogi 2023

Shaxmat boʻyicha Jahon kubogi 2023 30-iyulidan 24-avgustiga qadar Ozarbayjonning Boku shahrida boʻlib oʻtdi. Kubok uchun jami 206 nafar shaxmatchi bahslarga kirishdi. Turnir shaxmat boʻyicha 10-jahon kubogi sifatida tarixda qoldi. Reytingda eng yaxshi uch oʻrinni egallagan ishtirokchilar 2024-yilgi Candidates turniriga yoʻllanmani qoʻlga kiritdi. Musobaqa 2023-yilgi ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatiga parallel ravishda oʻtkazildi.

Amaldagi chempion Jan-Krzysztof Duda edi. Lekin beshinchi raundda tajribali Fabiano Caruanaga imkoniyatni boy berdi.

Turnir tartibi 
Turnir sakkiz raunddan iborat va magʻlubiyatga uchragan ishtirokchi turnirni tark etishi belgilangan. 50 nafar ishtirokchi esa turnirning ikkinchi raundidayoq bahslarni tark etishga majbur boʻlishdi. Play-off bahslarini magʻlubiyatsiz yakunlagan 3 ishtirokchi asosiy oʻrinlar uchun bahs olib borishadi. Dastlabki uch oʻrinlarni egallagan ishtirokchilar 2024-yilda boʻlib oʻtadigan Candidates turniriga yoʻllanma oldilar. Shu bilan birga turnir boʻlajak jahon chempionatiga daʼvogarlarni aniqlaydi.

Ishtirokchilarning har biriga avvaliga 90 daqiqadan vaqt ajratiladi. Har bir yurish uchun esa 30 soniyadan, yurishlar soni 40 taga yetganda 30 daqiqa qoʻshib boriladi. Klassik oʻyinlardan keyin oʻzaro tenglik kuzatilsa, oʻyinchilar ikkita rapid shaxmat oʻyinini oʻynashdi. Bunda oʻyinchilar uchun 25 daqiqa hamda har bir yurish uchun 10 soniya (25+100 tizimida) qoʻshib boriladi. Yuqoridagi ikki holatda ham ishtirokchilar ochkolari teng kelgan holatda yana ikkita tezkor shaxmat oʻyinini oʻynaladi. Tezkor shaxmatda har bir oʻyinchi uchun 10 daqiqa va har bir yurish uchun 10 soniya (10+10 tizimida) vaqt qoʻshib boriladi. Agar oʻyin yuqoridagi holatlarning barida durang boʻlsa, oʻyinchilar 5+3 tizimida blits oʻyinini oʻtkazishdi.

Jadval 
Har bir raund uch kun davom etdi: ikki kun klassik vaqt tizimida va shu kunlar oraligʻida gʻolib nomi aniqlanmasa uchunchi kuni tay-brek oʻynaladi.

1-3-bosqichlar 30-iyuldan 7-avgustgacha davom etgan boʻlsa, 4-6-bosqichlar 9-17-avgust kunlari davom etdi. Oxirgi ikki tur esa 19-24-avgust kunlari boʻlib oʻtdi. 8-avgust hamda 18-avgust esa dam olish kuni sifatida belgilandi.

Mukofot puli 
Jahon kubogining umumiy pul mukofoti 1,834,000 AQSh dollarini tashkil etadi.

Turnirdagi oʻzgarishlar 
Quyida saralashlarda ishtirok etishdan bosh tortgan va ularning oʻrnida ishtirok etish huquqini olgan qatnashchilar:

 , 2780 (World Champion) → , 2732 ®
 , 2786 ® → , 2728 ®
 , 2754 ® → , 2722 ®
 , 2775 ® → , 2709 ®
 , 2752 ® → , 2721 ®
 , 2750 (WC) → , 2716 ®
 , 2742 ® → , 2716 ®
 , 2566 (WWC) → , 2719 ® (Ju Wenjun played in the Womenʼs World Cup instead.)
 , 2692 (E22) → , 2624 (E22)
 , 2685 (E22) → , 2614 (E22)
 , 2640 (E22) → , 2617 (E22)
 , 2609 (AM22) → , IM, 2345
 , 2598 (E22) → , 2550 (E22)
 , 2579 (E21) → , 2564
 , IM, 2479 (AM23) →  (AM23).

Uchinchi oʻrin uchun bahs

Final bahsi

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy veb-sayt (inglizcha versiya)
 Havola
 Jadval
Valerian Ilyushin

Valerian Fedorovich Ilyushin (1888-yil 28-avgust, Penza – 1979-yil 22-dekabr, Koʻrgan) – sovet rassomi va pedagogi, Adjariya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist (1941), RSFSRda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1965), Gruziya SSRda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi, SSSR Rassomlar uyushmasi aʼzosi (1935-yildan).

Biografiya 
Valerian Ilyushin 1888-yil 28-avgustda Penza viloyatining maʼmuriy markazi Penza shahrida tugʻilgan. Otasi Fedor Mokeyevich va onasi Mariya Fedorovna. Ikki yoshida Valerian yetim qolib, xolasi qoʻlida katta boʻldi. Oliy maktabni tamomlagan.

Valerian 1907-yilda Penza rassomlik bilim yurtini tamomlagan. Uning oʻqituvchilari A.F.Afanasyev va K.A.Savitskiy boʻlgan. Shundan soʻng Batumida ishladi (1907-1942). 1911-yilda u Italiya Qirolligiga sayohat qildi va u yerda italyan naqshlari asosida katta seriyali sanʼat asarlarini yaratdi. Batumi kasb-hunar bilim yurti, gimnaziyalar, pedagogika texnikumi, Moskva rassomlik bilim yurti, Adjariya rassomlik bilim yurtida chizmachilik va eskizdan dars bergan. Valerian Batumi maktabining direktori boʻlgan. 1935-yildan SSSR Rassomlar uyushmasi aʼzosi hisoblanadi. U Inqilobiy Rossiya rassomlari uyushmasining Batumi boʻlimi tashkilotchilaridan biri edi.

1942-yil sentyabr – 1945-yil may oylarida Samarqand shahrida yashab ijod qildi. Samarqand rassomlik bilim yurtida dars berdi va katta oʻqituvchi sifatida faoliyat yuritdi.

1945-yil 6-iyunda u Koʻrganga koʻchib oʻtdi, chunki uning oʻgʻli Nikolay Koʻrgan kasalxonasida davolanishda edi. U SSSR Rassomlar uyushmasining Koʻrgan boʻlimi tashkilotchilaridan biri hisoblanado. Koʻrgan shahrida viloyat Xalq ijodiyoti uyi qoshida tasviriy sanʼat ustaxonasi tashkil etib, shaharda badiiy koʻrgazmalar oʻtkazish anʼanasini joriy qildi. Mashhur shogirdlar chiqardi. Jumladan, Rosa Borovikova, Ivan Loxmatov, Vyacheslav Pichugin, Vladimir Andrushkevich, Boris Lapshin, Anatoliy Morozov, Valentin Korshunov, Aleksandr Petuxov, Boris Kolbin, Gennadiy Ivanchin, Faina Lanina, German Travnikov. Badiiy ustaxonadan tashqari 1950-yillarning boshlarida Ilyushin 10-maktabda tasviriy sanʼat oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. 1955-yildan 1959-yilda nafaqaga chiqqanigacha shahar Pionerlar uyida tasviriy sanʼat toʻgaragiga rahbarlik qilgan.

Valerian Fedorovich Ilyushin 1979-yil 22-dekabrda Kurgan shahrida vafot etdi.

Mukofot va unvonlari 

 Mehnat Qizil Bayroq ordeni
 Gruziya SSRda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi
 RSFSRda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1965)
 Adjariya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi (1934).
 Adjara Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist (1941)

Manbalar

Havolalar 

 Valerian Fedorovich ILYUSHIN  Arxivnaya kopiya
 ILYUSIN Valerian Fedorovich
 „Ustoz, ismingizdan oldin…“ (Valerian Fedorovich Ilyushin haqida) Arxivnaya kopiya
Samarqand kishilari
1979-yilda vafot etganlar
22-dekabrda vafot etganlar
1888-yilda tugʻilganlar
28-avgustda tugʻilganlar
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Rustam Basayev

Rustam (Abubakar) Basayev (Checheniston Respublikasining Grozniy tumani Prigorodnoye qishlogʻida tavallud topgan – 2007-yil 24-avgustda Rossiya Federatsiyasi Checheniston Respublikasida vafot etgan) – Checheniston Respublikasi Qurolli Kuchlari brigada generali, Checheniston Qurolli Kuchlarining markaziy boshqarmasi qoʻmondoni (2006-yil 24-sentyabrdan 2007-yil 24-avgustgacha). Amir Abubakr taxallusi bilan tanilgan.

Hayoti va biografiyasi 
Rustam Basayev Checheniston Respublikasining Grozniy tumani Prigorodnoye qishlogʻida tugʻilgan. Birinchi Chechen urushi paytida u oʻsmir edi. Sport bilan shugʻullanib, erkin kurash boʻyicha sport ustaligiga nomzod boʻldi. Millati boʻyicha – chechen.

Ikkinchi Chechen urushi avjida turli partizan otryadlariga qoʻshildi. Biroz vaqt oʻtgach, uning rahbarligida jangovar sabotaj guruhini tuzildi. U Amir Abubakr taxallusiga ega edi. Checheniston Respublikasi hududida va Shimoliy Kavkaz mintaqasining boshqa respublikalarida rus harbiy xizmatchilariga qarshi koʻplab qurolli sabotaj harakatlarida ishtirok etgan. Uning harbiy qoʻmondonlaridan biri Rustam Ajiyev, Prigorodnoye qishlogʻida yashovchi shaxs, erkin kurash boʻyicha sport ustasi, keyinchalik uning vorisi boʻlgan.

2006-yil 24-sentyabrdan Basayev Checheniston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Markaziy frontini boshqargan, shuningdek, Checheniston Respublikasi Qurolli Kuchlari brigada generali unvonini olgan. Oʻsha paytdagi Checheniston Respublikasi Qurolli Kuchlarining prezidenti (surgunda) Doku Umarov edi.

Oʻlimi 
2007-yil 23-avgust kuni kechqurun Grozniyning Lenin tumani (hozirgi Axmatovskiy tumani)dagi besh qavatli uylardan birida Basayev va uning bir necha qoʻl ostidagilar qoʻlga olinadi. Basayevni yoʻq qilish boʻyicha operatsiyaga Checheniston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi RF boshligʻi Ruslan Alxanov shaxsan oʻzi rahbarlik qilgan.

Mukofotlari 

 Checheniston Respublikasining eng oliy davlat mukofoti – „El-yurt hurmati“ ordeni.

Manbalar 

2007-yilda vafot etganlar
24-avgustda vafot etganlar
Checheniston
Abxaziyadagi turklar

Abxaziyadagi turklar, Abxaziya turklari nomi bilan ham tanilgan, () Usmonlilar imperiyasi hukmronligi davridan beri Abxaziyada gullab-yashnagan turk ajdodi boʻlgan kishilardir. Bugungi kunda bu jamiyat 10-15 mingga yaqin.

Taniqli kishilari 
 Almasbei Kchach
 Konstantin Ozgan

Yana qarang 
Mesxetin turklari

Manbalar

Kitob manbalari