Pekin demografiyasi

Pekin munitsipalitetining ro'yxatga olingan aholisi Pekinda doimiy yashash uchun hukou ruxsatnomasi yoki vaqtinchalik yashash uchun ruxsatnomaga ega bo'lgan odamlardan iborat. 2010-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Pekindagi rasmiy aholi soni 19,612,368 kishini tashkil etgan, bu so'nggi o'n yil ichida 44% ga o'sganini ko'rsatadi. 2006-yilda shahar aholisi 13,33million  kishini tashkil etgan, umumiy munitsipalitet aholisining 84,3 foizi, rasman 15,81million kishini tashkil etadi. Shaharlarning ko'payishi tez sur'atlar bilan davom etmoqda.

Chongqing va Shanxaydan keyin Pekin Xitoy Xalq Respublikasining toʻrtta bevosita boshqariladigan munitsipalitetlari ichida uchinchi eng yirigi hisoblanadi. XXRda toʻgʻridan-toʻgʻri boshqariladigan munitsipalitet (pinyin: zhíxiáshì) viloyatga teng maqomga ega shahar hisoblanadi. Chongqing aholisi eng ko'p bo'lgan munitsipalitet bo'lsa ham, u Pekin yoki Shanxayga qaraganda kattaroq yer maydoniga ega va ko'plab qishloq joylarini o'z ichiga oladi; The Wall Street Journal jurnalisti Brittani Hitning ta'kidlashicha, Chongqing "shahardan ko'ra kichikroq viloyatga yaqinroq".

Xitoy Milliy statistika byurosi tomonidan 2005-yilda chiqarilgan statistik yilnomaga ko'ra, 2004-yilda jami aholi sonidan 14,213 million kishi Pekinda istiqomat qiladi. Shundan 1,415 million (9,96%) 0-14 yosh, 11,217 million (78,92%) 15-64 va 1,581 million (11,12%) 65 va undan yuqori yoshdagilardir.

2014-yil holatiga ko'ra, Pekin aholisi deyarli Avstraliya aholisi bilan tenglashgan.

Etnik guruhlar 
Pekin aholisining aksariyati Han xitoylariklariga mansubdir. Qolgan etnik guruhlarga manju, hui va moʻgʻullar kiradi. 2010-yilgi Milliy aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Pekinda katta qismini 18,811,000 xan xitoylari, 336,000 manchular, 249,000 huilar, 77,000 mo'g'ullar, 37,000 koreyslar va 24,000 tujilarni tashkil qilgan. Miyun okrugida bitta etnik ozchilik hududi, Tanying Manchu va Mo'g'ul hududi mavjud. Tibet tilidagi o'rta maktab tibetlik yoshlar uchun mavjud bo'lib, ularning deyarli barchasi Pekinga Tibetdan o'qish uchun kelgan. Pekinda katta xalqaro hamjamiyatdagi odamlar istiqomat qiladi, ularning ko'pchiligi yuqori darajada rivojlanayotgan xorijiy biznes va savdo sohasidagilar, boshqalari esa shaharning an'anaviy va zamonaviy madaniyati bilan qiziqadi. Ushbu chet elliklarning ko'pchiligi Pekin CBD, Sanlitun va Vudaokou atrofidagi hududlarda yashaydi. So'nggi yillarda janubiy koreyaliklarning oqimi ham kuzatildi, 2009-yilda taxminan 200 000 kishi, asosan, biznes va o'qish maqsadida tashrif buyurishadi. Ularning ko'pchiligi Wangjing va Vudaokou hududlarida yashaydi.

“Quvg'indagilar: Uyg'ur yozuvchilari va san’atkorlari Pekinda va ularning siyosiy faoliyatlarining oqibatlari” kitobining muallifi Nimrod Baranovichning ta’kidlashicha, Pekindagi uyg‘urlarning haqiqiy soni rasmiy hisobdan ko‘proq, chunki rasmiy statistika “doimiy harakatdagi aholi”ni o‘z ichiga olmaydi." Baranovich 2001-yilda 10 000, 2005-yilda esa 13 000 uyg'ur bo'lganligi haqida ma'lumot beruvchilar borligini, ammo bu raqamlarni tasdiqlay olmaganini aytgan.

Qishloq migrantlari 
Qishloq mehnat muhojirlari Xitoyning turli burchaklaridan Pekinga kelishadi. Ko'pchilik kelib chiqishiga qarab turar-joylarga ko'chib o'tadi. Misol uchun, 1997-yilga kelib, Chjejiang provinsiyasidagi ko'plab mehnat muhojirlari Fengtai tumanidagi Chjejiangkunga ko'chib o'tishdi va Henan viloyatidagi ko'plab mehnat muhojirlari Haidian tumanidagi Henankunga (C: 河南村, P: Hénán-cūn) ko'chib o'tishdi. 1993-yil holatiga ko'ra, Pekindagi qishloq muhojirlarining 20,2 foizi Hebeidan, 17,0 foizi Henanda, 14,2 foizi Anhuida, 11,3 foizi Jiangsuda, 10,6 foizi Chjeizyanda, 7,8 foizi Sichuandan, 2,1 foizi Fujian va Guangdong viloyatlarida, 16,7% esa boshqa viloyatlardan kelib chiqqan.

Xitoyning jadal iqtisodiy o'sishi tufayli 8,2 million kishi Xitoy qishloqlaridan Pekinga ko'chib o'tdi(2015), lekin rasmiy rezidentlikni  qo'lga kirita olmadi, ko'plab qishloq muhojirlari eskirgan shahar ichidagi binolarga joylasha boshladilar va tobora ko'proq noqonuniy ravishda o'z uylarini qurishga o'tishdi. 2017-yilning 18-noyabrida mehnat muhojirlari yashaydigan binoda sodir bo‘lgan yong‘indan so‘ng Pekin shahri rasmiylari xavfli deb topilgan binolarni buzish bo‘yicha 40 kunlik kompaniyani harakatini boshladi. Natijada ko‘plab mehnat muhojirlari o‘z uylarini tashlab ketishdi va ularning bir qismi o‘z viloyatlariga qaytishga majbur bo‘ldi. Kompaniya jiddiy tanqidga uchradi. Misol uchun, 100 dan ortiq Pekin ziyolilari imzolagan arizada kompaniya "inson huquqlarining buzilishi" sifatida qoralangan. Shunisi e'tiborga loyiqki, Xitoyning asosiy davlat teleradiokompaniyasi CCTV ham hukumatning xatti-harakatlarini tanqid qiluvchi sharhlarni chop etdi. Ommaviy tanqidlar kuchayib borayotgan bir paytda Pekin partiyasi rahbari Cai Qi mehnat muhojirlariga oldiga tashrif buyurdi va ish beruvchilarni muhojirlarning farovonligi haqida ko'proq xabardor bo'lishga chorladi.

Manbalar 

Demografiya
Pekin
Xitoy