MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Peterburg deklaratsiyasi (1868)

Peterburg deklaratsiyasi (1868), „Portlovchi va yondiruvchi oʻqlardan foydalanishni bekor qilish toʻgʻrisidagi“ — 1868-yilda Sankt-Peterburgda 29-noyabr (11-dekabrda) tuzilgan xalqaro shartnoma. Deklaratsiya Yevropa mamlakatlari armiyalarida ogʻirligi 400 grammdan kam boʻlgan, portlash xususiyatiga ega yoki zarba yoki yonuvchan tarkibga ega boʻlgan snaryadlardan foydalanishni taqiqladi.

Tarixi 
1868-yil oktabr oyida Sankt-Peterburgda Rossiya imperiyasi hukumati tashabbusi bilan urush qonunlarini ishlab chiqish masalalariga bagʻishlangan konferentsiya boʻlib oʻtdi.

Konferensiyada quyidagi davlatlar vakillari ishtirok etdilar: Avstriya-Vengriya, Bavariya, Belgiya, Buyuk Britaniya, Vyurtemberg, Gretsiya, Daniya, Italiya, Niderlandiya, Norvegiya, Usmonli imperiyasi, Fors, Portugaliya, Rossiya, Shimoliy Germaniya Ittifoqi (yaʼni, Buyuk Prussiya). Fransiya, Shveysariya, Shvetsiya.

Konferensiya davomida baʼzi davlatlar (Prussiya boshchiligidagi) har qanday vahshiy kurash vositalarini harbiy amaliyotdan chiqarib tashlaydigan kelishuvlarga erishish istagini bildirdilar. Ammo urushayotgan tomonlarga kurash vositalarini tanlashda cheksiz erkinlik berilishi kerak, deb hisoblagan davlatlar (Angliya boshchiligidagi) ham bor edi. Oxir-oqibat, bu kelishmovchilik tufayli faqat bitta — portlovchi oʻqlar haqidagi masala hal qilindi.

Izohlar 

 Deklaratsiya unda qayd etilgan qurollarni faqat uni imzolagan davlatlar oʻrtasidagi urushlarda qoʻllashni taqiqlagan. Biroq, vaqt oʻtishi bilan bu qoida odatda qonuniy va shunga mos ravishda barcha davlatlar uchun majburiy deb hisoblana boshladi.
 Portlovchi oʻqlardan foydalanishni taqiqlovchi deklaratsiyaga qaramay, birinchi Jahon urushi qatnashuvchi mamlakatlarning deyarli barchasi ularni aviatsiyada qoʻllagan, chunki ular oʻsha davrning dirijabllari va samolyotlariga qarshi kurashda juda samarali boʻlgan va otishmalarni sozlashni juda oson qilgan. Biroq, bunday foydalanish Deklaratsiyani buzish hisoblanmaydi, chunki bunday oʻqlar boshqa maqsadlarga xizmat qiladi va keraksiz azob-uqubatlarga olib kelmaydi. Keyinchalik ular tankga qarshi miltiqlar, kichik kalibrli avtomatlar bilan almashtirildi, ularning yuqori portlovchi parchalanadigan oʻq-dorilari (koʻpchiligining ogʻirligi 100 dan 200 grammgacha), bu ham rasmiy ravishda, lekin aslida emas (xuddi shu sabablarga koʻra) taqiqqa tushadi.

Yana qarang 
 Bryussel konferentsiyasi (1874)

Manbalar

Havolalar 
 Текст декларации на сайте Memo.ru
 Санкт-Петербургская декларация на сайте Международного комитета Красного Креста 
 O'q-Dorilar
 Deklaratsiyalar
 XIX asrning xalqaro shartnomalari
 xalqaro gumanitar huquq
Rossiyada 1868-yil
 alifbo tartibida shartnomalar
Prüm shartnomasi

Pryum shartnomasi (855) () — imperator Lotar I tomonidan 855-yil 19-sentyabrda imzolangan va O‘rta Franklar qirolligini uning o‘g‘illari o‘rtasida bo‘lib berish tamoyillarini belgilovchi hujjat.

855-yil boshida imperator Lotar I og‘ir kasal bo‘lib qoldi va shu yilning sentyabr oyida u endi o‘z qirolligini to‘liq boshqara olmasligi maʼlum bo‘ldi. Reyms arxiyepiskopi Ginkmarning taʼsiri ostida u taxtdan voz kechishga va monastirga ketishga qaror qildi. Biroq, bu qadamni qo‘yishdan oldin, u o‘z mulkini uchta o‘g‘li o‘rtasida taqsimlab berdi. Imperator tomonidan o‘z vasiyatnomasi shaklida tuzilgan ularning mulklari chegaralari to‘g‘risidagi hujjat, u tomonidan 19-sentyabrda Shullerda villasida (Pryum yaqinida) imzolangan.

Ushbu bo‘linishga ko‘ra, Lotarning o‘g‘illariga quyidagi yerlar berilgan:

 Lyudovik II Italiya qirolligini qo‘lga kiritdi va 850-yildan beri egallab kelgan imperator unvonini saqlab qoldi.
 Lotar II O‘rta Franklar qirolligining eng yaxshi qismiga — shimoliy qirg‘oqdan Yuqori Burgundiyaning janubiy chegaralarigacha Axen, Kyoln, Trir, Metz, Tul, Verden, Strasburg, Utrext, Liej va Kembre kabi yirik shaharlarga ega bo‘ldi. Keyinchalik bu yerlar Lotaringiya deb ataldi.
 Lotar I ning voyaga yetmagan va kasal o‘g‘li Karl Provans qirolligini qabul qildi.

Bo‘linish hujjati tuzilganidan bir necha kun o‘tgach, 22-sentyabrda Lotar I taxtdan voz kechdi, sochini oldirdi va Pryum monastiriga ketdi va u yerda 29-sentyabrda vafot etdi. Lotar tomonidan amalga oshirilgan bo‘linish dastlab o‘g‘illari o‘rtasida kelishmovchilikni keltirib chiqardi: imperator Lyudovik II Italiyadan tashqaridagi yerlarni qo‘lga kiritishni xohladi va Lotar II esa ukasi Karl qirolligini egallab olmoqchi edi. Biroq, 856-yilning kuzida Lozanna yaqinidagi yig‘ilishda aka-uka o‘rtasida otasi belgilagan chegaralarning daxlsizligini tasdiqlovchi bitim tuzildi.

Lotar I tomonidan amalga oshirilgan O‘rta Franklar qirolligining bo‘linishi franklar birligining zaiflashishiga va natijada barcha franklar shtatlaridagi vaziyatga taʼsir ko‘rsatishga qodir resurslar bilan taʼminlanmagan imperator unvonining ahamiyatini tezda yo‘qotishiga olib keldi. Pryum shartnomasi bilan o‘rnatilgan qirolliklarning chegaralari faqat 863-yilda Provans qiroli Karl vafotigacha davom etdi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Бертинские анналы = Annales Bertiniani. 830—882. // MGH SS. — P. 419—515.
 Тейс Л.[fr]. Наследие Каролингов. IX—X века / Пер. с фр. Т. А. Чесноковой. — М.: Скарабей, 1993. — Т. 2. — 272 с. — (Новая история средневековой Франции). — 50 000 экз. — ISBN 5-86507-043-6.

Havolalar 
 
855 yil
19 sentyabr voqealari
Karoling davri
Italiya qirolligida IX asr
Lotaringiya Qirolligi
O‘rta Franklar qirolligi
IX asr xalqaro shartnomalari
Alifbo bo‘yicha shartnomalar
Davlatlarlarning bo‘linishlari
855
Balta-Liman konvensiyasi

Balta Liman konvensiyasi — bu Rossiya imperiyasi va Turkiya oʻrtasida 1849-yil 19-aprelda (1-may) Konstantinopol yaqinidagi Balta Limanda Dunay knyazliklarida inqilobga urinishdan keyin imzolangan shartnoma. Bu shartnoma Dunay knyazliklarini boshqarish tartibini belgilab berdi. Unga koʻra, Moldaviya knyazligi va Valaxiya hukmdorlari turk sultoni tomonidan Rossiya bilan kelishilgan holda yetti yil muddatga tayinlangan, boyar majlislari vaqtincha bekor qilingan. Balta-Liman shartnomasi 1853-yil oktabr oyida Qrim urushi boshlanishi bilan tugatildi.

Yana qarang 

 Tuna knyazliklarida 1848 inqilobi
 Rossiya-Turkiya munosabatlari tarixi
 Adrianopol tinchlik shartnomasi (1829)
 1848-1849 inqilobi

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
Usmonlilar imperiyasi shartnomalari
Konvensiyalar
 Moldova tadbirlar
 XIX asrning tinchlik shartnomalari
Rossiya-Turkiya munosabatlari
 Rossiya imperiyasining xalqaro shartnomalari
Usmonli imperiyasining xalqaro shartnomalari
 may 1849-yil
 alifbo tartibida shartnomalar
Boltiqboʻyi Antantasi

Boltiqboʻyi Antantasi — Litva, Latviya va Estoniya oʻrtasida tuzilgan hamkorlik, hamjihatlik va oʻzaro yordam shartnomasidir.

Tarixi 
1934-yil 12-sentabrda Jenevada Boltiq Antantasini tashkil etish toʻgʻrisidagi shartnoma imzolangan. Ushbu ittifoqni yaratish tashabbusini Litva koʻrsatdi, u Boltiqboʻyi davlatlari oʻrtasidagi hamkorlikni mustahkamlash orqali oʻzining xalqaro pozitsiyalarini mustahkamlashga, birinchi navbatda buning uchun Vilnyus mojarosini ijobiy hal qilishga, yaʼni 1920-yilda Polsha tomonidan bosib olingan Vilnyus va Vilnyus oblastini Litvaga qaytarishga umid qilgan.

Oʻsha paytda SSSR bu yaqinlashuvni qoʻllab-quvvatlagan, ammo keyinchalik 1940-yilda Boltiqboʻyi mamlakatlari oʻrtasidagi kelishuvlardan ultimatumlar uchun bahona sifatida foydalangan (uni SSSRga qarshi qaratilgan deb atagan).

Boltiqboʻyi Antantasi 1940-yil iyun oyida Latviya, Estoniya va Litva hukumatlarining tegishli qarorlari bilan bu davlatlar SSSR taʼsir doirasiga kirganidan soʻng, 1939-yilda Uchinchi Reyx va SSSR oʻrtasidagi hujum qilmaslik toʻgʻrisidagi shartnomaga qoʻshimcha maxfiy protokol natijalariga koʻra bekor qilindi.

BA konferensiyalari 

 9-konferensiya — Kaunas, 1939-yil 5-fevral.
 10-konferensiya — Tallin, 1939-yil 7-8-dekabr.
 11-konferensiya — Riga, 1940-yil 14-16-mart.

Yana qarang 

 Sanitariya kordoni
 Boltiqboʻyi assambleyasi

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 Polpredi soobщayut… Sbornik dokumentov ob otnosheniyax SSSR s Latviey, Litvoy i Estoniey. Avgust 1939 g. — avgust 1940 g.. — M. : Mejdunarodnie otnosheniya, 1990.
 Recueil des principaux traites conclus par la Lettonie avec les pays etrangers 1930—1938, t.2 Riga: 1938.

Havolalar 

 Boltiqboʻyi Antantasini tuzish toʻgʻrisidagi shartnoma matni )
Boltiqboʻyi tarixi
Harbiy-siyosiy bloklar
Latviya tashqi siyosati
 Litva tashqi siyosati
Estoniya tashqi siyosati
 harbiy-siyosiy bloklar
 Boltiqbo'yi Davlatlari Tarixi
Latviyada 1934-yil
Litva 1934-yil
Estoniya 1934-yil
1648-yildagi Boqchasaroy tinchlik shartnomasi

1648-yildagi Boqchasaroy shartnomasi — Zaporojye Xost va Qrim xonligi oʻrtasida 1648-yil mart oyida Bogdan Xmelnitskiy va Qrim xoni Islom Garay tomonidan tuzilgan harbiy-siyosiy ittifoq toʻgʻrisidagi kelishuv.

Rech Pospolitayaga qarshi qurolli qoʻzgʻolonga tayyorgarlik koʻrgan Xmelnitskiy 1647-yil kuzida Qrim aristokratik elitasi bilan munosabatlar oʻrnatishga kirishdi. 1648-yil yanvar oyining ikkinchi yarmida u Rech PospolitayagaRech Pospolitayaga qarshi harbiy yordam yuborish iltimosi bilan Boqchasaroyga Yaska Klishiga elchixona yubordi. Zaporojye qoʻshinlari bilan uzoq yillik dushmanlikni hisobga olib, Islom Garay buni rad etdi.

Fevral oyining ikkinchi oʻn kunligida Xmelnitskiy Boqchasaroyga yangi elchixona yubordi va bu kelishuvga erishdi. Uning shartlari: Zaporojye va Qrim xonligi qoʻshinlari oʻrtasida doʻstona munosabatlar oʻrnatish, oʻzaro harbiy yordam, tatarlarning Ukraina yerlarini vayron qilish va asir olishini taqiqlash, Ukraina tomonidan tatar armiyasi xizmatlari, oziq-ovqat, yem-xashak, shuningdek, harbiy oʻljaning bir qismi uchun pul toʻlash. Boqchasaroy shartnomasining shartlari XVII-asr oʻrtalarida kazak-qrim munosabatlarining xarakterini belgilab berdi. U 1648-1653-yillarda Xmelnitskiyning Rech Pospolitayaga qarshi kurashida, xususan, 1648-yilda Sariq Suv ostidagi, 1648-yilgi Korsun, 1649-yildagi Zborov va 1652-yildagi Batog ostidagi gʻalabalarida katta rol oʻynadi.

Adabiyotlar 

 Krip’yakevich І.P. Bogdan Xmelnitskiy. Lvіv 1990.
 Mitsik Yu. A., Storojenko І.S. Zasvіt vstali Kozachenki: Narisi. Dnіpropetrovsk, 1990.
 Smolіy V. A.,Stepankov V. S. Bogdan Xmelnitskiy: Sotsіalno-Polіtichniy portret. Kiїv. 1995.
 Grushevskiy M. S. Іstorіya Ukraїni-Rusi, t.8, ch.2. Kiїv 1995.

1648
Qrim xonligi
Tinchlik shartnomalar
Kazaklar
 Ukraina kazaklar
 XVII asr tinchlik shartnomalari
1648-yil
 Ukraina xalqaro shartnomalar
 alifbo tartibida shartnomalar
1739-yilgi Belgrad tinchlik shartnomasi

1739-yilgi Belgrad tinchlik shartnomasi — 1735-1739-yillardagi Rossiya-Turkiya urushini tugatgan shartnoma. 1739-yil 18 (29)-sentabrda Belgradda imzolangan.

Asosiy maʼlumotlar 

1737-yilda Nemirovdagi muzokaralar natijasiz tugadi. 1738-yilda nisbatan xotirjamlik hukm surdi va 1739-yilda harbiy harakatlar qayta boshlandi. 1739-yil avgust-sentabr oylarida boʻlib oʻtgan yurish natijasida Minix qoʻmondonligi ostidagi rus qoʻshinlari Stavuchani ostonasida Usmonli qoʻshinlarini magʻlub etib, Xotin va Yassini egallab oldilar. Biroq Rossiyaning ittifoqchisi Avstriya ketma-ket magʻlubiyatga uchradi va 1739-yil 21-avgustda (1-sentabr) ajratuvchi tinchlik shartnomasini tuzishga majbur boʻldi, unga koʻra u Turkiyaga Serbiya va Valaxiya hududlarini, shu jumladan, Belgradni berdi. Belgraddan tashqari, Porta Pojarevatskiy shartnomasi shartlariga koʻra Serbiya, Bosniya va Valaxiyada yoʻqotgan hamma narsani qaytarib oldi. Avstriya va Turkiya oʻrtasidagi chegara yana Dunay, Sava va Temesvar togʻli provinsiyasi boʻylab oʻtdi. Aslida, Avstriya 1716-1718-yillardagi urush natijasida olgan narsasini yoʻqotdi. Bu hamda Shvetsiya bilan munosabatlarning yomonlashishi (ikki yil oʻtgach, ikki davlat oʻrtasida urush boshlandi) Rossiyani qiyin ahvolga solib qoʻydi va uni tinchlik muzokaralarini boshlashga majbur qildi.

Muzokaralarga fransuz vakili Markiz de Vilnev vositachilik qildi. Tinchlik shartlariga koʻra, Rossiya Azovni (istehkomlarni buzish sharti bilan), Dneprning oʻrta oqimi boʻylab kichik hududlarni va Cherkasning Don orolida (Turkiya — Kuban daryosining ogʻzida) qalʼa qurish huquqini oldi. Katta va Kichik Kabarda mustaqil davlat deb eʼlon qilindi va ular kuchlar oʻrtasida toʻsiq rolini oʻynashi kerak edi. Rossiyaga Azov va Qora dengizlarda floti boʻlishi taqiqlangan edi, Turkiya bilan savdo faqat turk kemalari yordamida amalga oshirilishi mumkin edi. Rossiya Qrimni ham boy berdi. Rossiyalik ziyoratchilarga Quddusdagi muqaddas dargohlarga bepul kirish kafolati berildi.

Belgrad shartnomasi XVIII-asrda Usmonlilar tomonidan imzolangan soʻnggi foydali shartnomalardan, ammo u Rossiya uchun foydasiz edi, chunki Rossiya koʻplab egallagan yerlarini va Qora dengizga chiqish imkoniyatini boy berdi. Tinchlik shartlari 1774-yilgi Kyuchuk-Kaynarjiy tinchlik shartnomasi bilan qayta koʻrib chiqilgan.

Yana qarang 

 Nish shartnomasi (1739)

Manbalar

Boshqa manbalar 

 Danilov A. A. Istoriya Rossii v IX—XIX vekax. Spravochnie materiali. M., 1998.
 Atlas ofitsera // M., Izd — vo Generalnogo shtaba Voorujennix Sil SSSR, 1947.

1739
Usmonlilar imperiyasi shartnomalari
Tinchlik shartnomalari
Rossiya imperiyasining xalqaro shartnomalari
Alifbo tartibida shartnomalar
Belgrad tarixi
Belocherkov tinchlik shartnomasi

Belocherkov tinchlik shartnomasi — Bogdan Xmelnitskiy tomonidan 1651-yilning 18 (28)-sentabrida Berestech magʻlubiyatidan keyin polyaklar bilan quyidagi shartlar asosida tuzilgan tinchlik shartnomasi:

 Roʻyxatga olingan kazaklar soni 20 000 kishidan oshmasligi kerak (1649-yil avgustda Zborovskiy shartnomasida belgilangan sonning ½ qismi) va kazaklar faqat qirollik mulklarida, Kiyev voyevodaligida „Bratslav va Chernigov voevodaliklariga tegmasdan yashashlari kerak edi“;
 Podsho armiyasi Kiyev voyevodasida turmasligi kerak, u yerda roʻyxatga olingan kazaklar boʻladi;
 Kiyev, Bratslav va Chernigov voevodaliklari aholisi oʻz mulklariga egalik qiladilar hamda barcha daromadlar va sud jarayonlaridan foydalanadilar;
 Chigirin hetmanda qoladi, u podsho hetmanining hokimiyati ostida boʻlishi kerak;
 Yahudiylar faqat qirollik va zodagonlarning mulklarida yashashlari va yerlarni ijaraga olishlari mumkin;
 Hetman tatar qoʻshinlarini ozod qilishga va xorijiy davlatlar bilan aloqa qilmaslikka majburdir.

Bu shartlar kazaklarni 1648-yilgacha boʻlgan ahvolga solib qoʻygani va bundan tashqari, ular har ikki tomon tomonidan bir xil darajada buzilganligi sababli, keyingi yilning oxirida kazaklar va polyaklar oʻrtasida yanada qattiqroq urush boshlandi.

Adabiyotlar 

 Rudakov V. Ye.,. Belotserkovskiy mir // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
 Belotserkovskiy mir 1651 // 
Tinchlik shartnomalari
 Xmelnitskiy Qo'zg'oloni
 XVII asr tinchlik shartnomalari
 Polsha-Ukraina shartnomalari
sentabr 1651-yil
 Oq Cherkov
 alifbo tartibida shartnomalar
Berestechko
Punakha shartnomasi

Punakha shartnomasi — 1910-yil 8-yanvarda Britaniya siyosiy masalalar boʻyicha maslahatchisi (siyosiy ofitser) Charlz Alfred Bell va Butan qiroli Ugyen Vangchuk tomonidan imzolangan shartnoma. Bu alohida hujjat emas, balki 1865-yildan beri amalda boʻlgan Sinchila shartnomasiga kiritilgan tuzatish edi. Shartnomaga koʻra, Britaniya Butanning mustaqilligini kafolatladi va qirollikning tashqi ishlarini oʻz nazoratiga oldi. Bu kelishuv orqali Butan mustamlakachi davlat tomonidan hech qachon bosib olinmagan sanoqli Osiyo davlatlaridan biri ekanligini tasdiqladi.

Tarixiy voqeagacha boʻlgan davr 
1864—1865-yillarda Britaniya imperiyasi va Butan Qirolligi oʻrtasida urush boʻlib, Butanning magʻlubiyati bilan yakunlandi. Urush natijasida qirollik hududning bir qismini inglizlarga berishga majbur boʻldi. 1865-yilda Butan va Buyuk Britaniya oʻrtasida shartnoma imzolandi, unga koʻra Butan Assam hududidan yetti duar va Bengaldan oʻn bir duarni gʻolibga berishga majbur boʻldi. XX-asrning boshlariga kelib, yangi shartnoma masalasi koʻtarildi. 1907-yilda Ugyen Vangchuk jamiyatni birlashtirdi va diniy-siyosiy rahbarlar tomonidan bir ovozdan Butan qiroli etib saylandi.

Oqibatlari 
1947-yil avgust oyida Hindiston Buyuk Britaniyadan mustaqilligini eʼlon qilgach, shartnoma oʻz faoliyatini toʻxtatdi. Butan tanlov oldida turgan edi: Hindiston Ittifoqiga qoʻshilish yoki suverenitetni saqlab qolish. Qirollik ikkinchisini tanladi va 1949-yil 8-avgustda uning mustaqilligini Hindiston tan oldi. 1948-yil 23-aprelda Butan bosh vaziri Sonam Tobgay Dorji boshchiligidagi Butan delegatsiyasi Hindistonga tashrif buyurdi va Bosh vazir Neru bilan uchrashdi. Keyin Butan Qirolligi va Hindiston oʻrtasida ikki tomonlama munosabatlar oʻrnatildi. 1949-yil 8-avgustda doʻstlik shartnomasi imzolandi, unga koʻra Hindiston Deothang shahri yaqinidagi hududlarni qirollikka qaytardi.

Manbalar 

Butan tarixi
Butan 1910-yilda
Hindiston 1910-yilda
Hindistonning xalqaro shartnomalari
Butan huquqlari
Butan-Hindiston munosabatlari
Butanning tashqi siyosati
Pages with unreviewed translations
1926-yilgi Berlin shartnomasi

1926-yilgi Berlin shartnomasi — 1926 yil 24-aprelda Berlinda Veymar Respublikasi va SSSR oʻrtasida tuzilgan hujum qilmaslik va betaraflik toʻgʻrisidagi shartnomadir. 1926-yil 10-iyunda Reyxstag tomonidan tasdiqlangan. 1925-yilda Germaniya tomonidan Gʻarb davlatlari bilan imzolangan Lokarno kelishuvlaridan soʻng, Berlin shartnomasi 1922-yilgi Rapallo shartnomasi qoidalarining daxlsizligini tasdiqlash uchun moʻljallangan edi.

Shartnoma ikki davlat oʻrtasidagi savdo va mavjud harbiy munosabatlarni tartibga soldi. Germaniya, shuningdek, urushdan oldingi chegaralar doirasida oʻzining sharqiy chegaralarini reja asosida tiklash uchun Polshaning pozitsiyasini zaiflashtirishdan manfaatdor edi. U SSSR va uchinchi davlat oʻrtasida harbiy mojaro yuzaga kelgan taqdirda SSSRga nisbatan betaraflikni saqlash majburiyatini oldi, bu yerda uchinchi davlat deganda birinchi navbatda Birinchi jahon urushidan keyin Germaniya va Rossiya tarkibiga kirgan hududlarda tuzilgan Polshani nazarda tutgan. Sovet-Polsha urushi sodir boʻlgan taqdirda, Germaniyaning betarafligi Fransiyaning mojaroga bevosita aralashishini qiyinlashtirdi.

Berlin shartnomasi bilan Germaniya tashqi ishlar vaziri Gustav Shtrezeman Germaniya siyosatini „Gʻarbiy yoʻnalish“ga qayta yoʻnaltirish shubhalarini oldini olish hamda SSSR va Gʻarb oʻrtasidagi munosabatlarda vositachilik qilish orqali Sovet Ittifoqi bilan munosabatlarni „yumshatish“ga harakat qildi,

1931-yildagi 5 yillik shartnomaning dastlabki muddati qoʻshimcha ravishda istalgan vaqtda, lekin 1933-yil 30-iyundan oldin emas, denonsatsiya qilish huquqi bilan cheksiz muddatga uzaytirildi. Shartnoma denonsatsiya qilinmadi va 1939-yil 23-avgustda Germaniya va Sovet Ittifoqi oʻrtasida hujum qilmaslik toʻgʻrisidagi bitim sifatida qayta koʻrib chiqilgunga qadar amalda qoldi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 http://www.dhm.de/lemo/html/weimar/aussenpolitik/berlinervertrag/index.html Arxivnaya kopiya
 http://www.1000dokumente.de/index.html?c=dokument_de&dokument=0020_ber&object=translation&st=&l=en Arxivnaya kopiya
Xalqaro shartnomalar
Germaniya-Rossiya aloqalari
Rossiya-Germaniya munosabatlari
 SSSRning xalqaro shartnomalari
 Weimar Respublikasining xalqaro shartnomalari
 XX asrning xalqaro shartnomalari
 1926-yil qonun
SSSRda 1926-yil
 alifbo tartibida shartnomalar
 Berlin Tarixi
 aprel 1926-yil
Amerika Qoʻshma Shtatlari-Venesuela dengiz chegarasi toʻgʻrisidagi shartnoma

Amerika Qoʻshma Shtatlari-Venesuela dengiz chegarasi toʻgʻrisidagi shartnoma1978-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari va Venesuela oʻrtasida tuzilgan xalqaro shartnoma boʻlib, u Karib dengizidagi Venesuela orollari hamda Amerikaning Puerto-Riko va Virjiniya orollari hududlari oʻrtasida xalqaro dengiz chegarasini belgilab berdi.

Shartnoma 1978-yil 28-martda Karakasda imzolangan. Shartnoma matnida belgilangan chegara uzunligi 298,7 dengiz milini tashkil etadi. Chegaraning uchdan ikki qismi AQSh Virjiniya orollari va Aves orollari orasidagi teng masofani tashkil qiladi. Chegaraning eng sharqiy nuqtasi Niderlandiya Antil orollari bilan chegara birlashmasi, eng gʻarbiy nuqtasi esa Niderlandiya Antil orollari va Dominikan Respublikasi bilan tutashgan joydir.

Shartnoma 1980-yil 24-noyabrda har ikki davlat tomonidan ratifikatsiya qilinganidan keyin kuchga kirdi.

Yana qarang 
AQSh-Venesuela munosabatlari

Manbalar

Manbalar 

 Evan Anderson (2003). Xalqaro chegaralar: geosiyosiy atlas. Yoʻnalish: Nyu-York.  ; OCLC 54061586
 Jonatan Charni, Devid Kolson, Robert Smit. (2005). Xalqaro dengiz chegaralari, 5 jild. Hotei nashriyoti: Leyden.  ;  ;  ;  ;  ; OCLC 23254092

Havolalar 

 Shartnomaning toʻliq matni AQSh Davlat departamenti sharhi bilan

Venesuelada 1978-yil
 AQShda 1978-yil
 1978-yilda tuzilgan shartnomalar
Venesuelaning xalqaro shartnomalari
 AQSh xalqaro shartnomalari
chegara shartnomalari
 alifbo tartibida shartnomalar
Amerika-Venesuela munosabatlari
ratifikatsiya qilingan shartnomalar
Furiosa

Furiosa — Mad Max mediafranshizasining qahramoni, bir qoʻlli jangchi ayol. „Telba Maks: Qahr yoʻli“ filmida Sharliz Teron uning rolini oʻynagan va navbatdagi „Telba Maks: Furiosa“ filmida u Ani Teylor-Joy ijrosida bosh qahramon boʻladi.

Syujetdagi roli 
Furiosa „Telba Maks: Qahr yoʻli“ filmida post-apokaliptik dunyoda cheksiz hokimiyatni qoʻlga kiritgan baykerlar toʻdasining rahbari Oʻlmas Jo xizmatidagi jangchi sifatida namoyon boʻladi. U Jodan qochishga qaror qiladi va zolimning xotinlarini oʻzi bilan olib ketadi. Film davomida taʼqib ketadi; Furiosa, oxir-oqibat, Jo tomonidan oʻldiriladi va uning qarorgohi Sitadelga qaytariladi.

„Telba Maks: Furiosa“ filmining syujeti haqida hozircha rasmiy maʼlumot yoʻq. Ehtimol, bu kartinada qahramonning dastlabki tarixi koʻrsatiladi. Senariychilar „Telba Maks“ olamidagi komiks syujetlaridan, masalan, Furiosa va uning onasini matriarxal jamiyatdan oʻgʻirlab ketish voqeasidan foydalanishlari mumkin.

Baholar 
Furiosa obrazi butun dunyoda sinchilarining (tanqidchi) olqishlarga sazovor boʻldi. Koʻpchilik „Telba Maks: Qahr yoʻli“ filmi muvaffaqiyatining katta qismi ushbu qahramon sabablidir, deb taʼkidlaydi; hatto Furiosa syujetning bosh qahramoni, „ruhi va tayanchi“ ekanligi haqidagi fikrlar ham mavjud. Sharliz Teronning ijrosi yuqori baholandi. Uning ijrosidagi Furiosani „Begona“dagi Sigurni Uiverdan beri jangari filmlarning eng yaxshi ayol qahramoni, deb atashdi. USA Today nashri sharhlovchisining soʻzlariga koʻra, Teron bu rolda „eʼtiborni tortadi“ va „xarakterga qattiqqoʻllik, noziklik va jiddiylikning sehrli omixtasini baxsh etadi“.

Manbalar 

Xayoliy qahramonlar
Amerika Qo‘shma Shtatlari va Buyuk Britaniya o‘rtasidagi o‘zaro mudofaa to‘g‘risidagi shartnoma

Amerika Qoʻshma Shtatlari va Buyuk Britaniya oʻrtasidagi oʻzaro mudofaa toʻgʻrisidagi shartnoma (ing. UK - US Mutual Defence Agreement) — AQSh va Buyuk Britaniya oʻrtasida 1958-yilda AQSh va Buyuk Britaniya oʻrtasidagi yadro qurollari harbiy hamkorlikni kengaytirish va chuqurlashtirish maqsadida imzolangan shartnoma. Bitim yadroviy qurollarni, ularni yetkazib berish vositalarini, harbiy maqsadlardagi yadro reaktorlarini yaratish va modernizatsiya qilish, raketa texnologiyalarini oʻzaro taʼminlash va uzatish boʻyicha birgalikdagi ishlarni nazarda tutadi. Bitim razvedka xodimlari va ilmiy mutaxassislarni tayyorlashni nazarda tutadi.

1959-yilda kelishuvga qoʻshimcha imzolandi, unda Buyuk Britaniya yadro quroli uchun komponentlarni AQShga topshirishi kerak edi.

Shartnoma bir necha bor 5 va 10-yillik muddatlarga uzaytirilgan. 2014-yilda shartnoma 2024-yilgacha uzaytirildi.

Manbalar

Havolalar 

 Zarubejnoe voennoe obozrenie

 AQSh xalqaro shartnomalari
 Buyuk Britaniyaning xalqaro shartnomalari
Amerika-Britaniya munosabatlari
 AQShda 1958-yil
 alifbo tartibida shartnomalar
yadroviy qurol
 XX asrning xalqaro shartnomalari
 1958-yil siyosatda