FIFA U-20 Jahon chempionati

FIFA U-20 Jahon chempionati — FIFA aʼzolarining erkaklar terma jamoalari oʻrtasida 20 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasida ikki yilda bir marta oʻtkaziladigan futbol boʻyicha jahon chempionati. Musobaqa 1977-yilda Tunis mezbonlik qilgan ilk turnirdan 2005-yilgacha FIFA yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati turniri nomi ostida har ikki yilda bir marta oʻtkazib kelinmoqda. 2007-yilda nom hozirgi shakliga oʻzgartirildi. Hozirgi chempionlik sohibi 2019-yilda Polshada boʻlib oʻtgan turnirda oʻzining ilk chempionligini qoʻlga kiritgan Ukraina hisoblanadi.

Tarixi 
Yigirma ikki marotaba oʻtkazilgan turnirda oʻn bir xil mamlakat chempionlikni qoʻlga kiritdi. Argentina U20 oltita chempionlik unvoniga ega boʻlgan eng muvaffaqiyatli jamoa boʻlsa, beshta chempionlik unvoniga ega Braziliya U20 uchinchi oʻrinda turadi. Portugaliya U20 va Serbiya U20 ikkalasi ham ikkita chempionlikni qoʻlga kiritgan (ikkinchisi Yugoslaviya U20 sifatida bir marta gʻalaba qozongan), Gana U20, Germaniya U20, Ispaniya U20, Fransiya U20, Angliya U20, Ukraina U20 va Rossiya U20 (SSSR U20 kabi) gʻalaba qozongan.

Ayollar jamoalari uchun mos keladigan tadbir, FIFA U-20 ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati 2002-yilda „FIFA U-19 ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati“ nomi va 19 yosh chegarasi bilan boshlangan. 2006-yilgi FIFA U-20 ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatidan boshlab ayollar musobaqasi uchun yosh chegarasi 20 yoshga oʻzgartirildi va musobaqa 2008-yilgi tadbirga tayyorgarlik sifatida 2007-yilda „Jahon kubogi“ deb oʻzgartirildi. Keyingi nashr 2023-yilda Indoneziyada boʻlib oʻtadi, 2021-yilda rejalashtirilgan FIFA U-20 Jahon chempionati musobaqasi COVID-19 pandemiyasi sababli bekor qilinganidan keyin.

Saralash bosqichi 
Final turnirida 24 ta terma jamoa ishtirok etadi. 23 mamlakat, jumladan amaldagi chempion ham oltita konfederatsiyaning yoshlar chempionatida ishtirok etishi kerak. Mezbon mamlakat avtomatik ravishda saralanadi.

Natijalar

Kuchli toʻrtlikka kirgan jamoalar 

 1 = Yugoslaviyani ifodalovchi natijalarni oʻz ichiga oladi
 2 = Sovet Ittifoqini ifodalovchi natijalarni oʻz ichiga oladi
 3 = Gʻarbiy Germaniyani ifodalovchi natijalarni oʻz ichiga oladi

Kontinental zonalar boʻyicha chiqishlar (2019-yil holatiga) 

OFC (Okeaniya)dan tashqari barcha qitʼa konfederatsiyalari musobaqaning final uchrashuvida maydonga tushishdi. Bugungi kunga kelib, KONMEBOL (Janubiy Amerika) oʻn bir chempionlik bilan peshqadamlik qilmoqda, uchinchi oʻrinda UEFA (Yevropa) oʻnta va CAF (Afrika) bitta chempionlik unvoniga ega. OFK (Osiyo) va KONKAKAF (Shimoliy Amerika, Markaziy Amerika, Karib havzasi) jamoalari to‘rt marta turnir finaliga chiqishgan, biroq UEFAning kuchli tomonlari tomonidan mag‘lubiyatga uchragan. Hozirda OFC aʼzolaridan hech biri yarim finalga chiqmagan; Avstraliya 1991 va 1993-yillarda OFC aʼzosi sifatida yarim finalga chiqdi va har ikki holatda ham toʻrtinchi oʻrinni egalladi, mamlakat 2006-yilda OFKga qoʻshildi.

 1 = Yugoslaviya kabi (1987).
 2 = OFC tarkibida (hozirda 2006-yildan beri OFKda).

Mukofotlar 
Endi quyidagi mukofotlar taqdim etiladi:

 "Oltin toʻp" turnirning eng qimmat oʻyinchisiga beriladi;
 "Oltin butsa" turnirning eng yaxshi toʻpurariga beriladi;
 "Oltin qoʻlqop" turnirning eng qimmat darvozaboniga beriladi;
 FIFA Fair Play kubogi turnirda eng yaxshi intizomga ega boʻlgan jamoaga topshiriladi.

Yana qarang 

 Assotsiatsiya futbol musobaqalari roʻyxati
 FIFA U-17 Jahon chempionati
 FIFA U-20 ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati
 FIFA U-20 Jahon chempionati rekordlari va statistikasi
 Tulon turniri
 Granatkin yodgorligi

Manbalar

Havolalar 

  
 Tournament archive at Fifa.com 
 World Youth Cup (U-20) Overview at the RSSSF 

Futbol boʻyicha jahon chempionatlari
Milliy terma jamoalar uchun FIFA musobaqalari
FIFA U-20 Jahon chempionati