MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Nizomiy Xamsasi

Nizomi Ganjaviyning 
Xamsa yoki Panj Ganj qismlari 

 Maxzan al-asror
 Husrav va Shirin
 Layli va Majnun
 Haft Peykar 
 Iakandarnoma 

Xamsa (    , arabchadan 'beshlik' yoki 'Quinary') yoki Panj Ganj (    , "Besh xazina") Nizomiy Ganjaviyning asosiy va eng mashhur asaridir.

Tavsif 
Xamsa beshta uzun hikoyatli she'rlardan iborat:

 Maxzan-ol-Asrâr (  , 'Gazina yoki sirlar ombori'  ), 1163 (ba'zi sanasi 1176)
 Xosrov o Shirin (  , " Xosrov va Shirin "), 1177–1180
 Leyli o Majnun (  , " Layli va Majnun "), 1192
 Eskandar-Nâmeh (  , "Iskandar kitobi"), 1194 yoki 1196–1202
 Haft Peykar (  , "Yetti go'zal"), 1197

Bu she’rlarning birinchisi “Maxzan-ol-asror”ga Sanoiyning (vaf. 1131) “Haqiqat bog‘i” monumental asaridan ta'sirlangan holda yaratilgan. Qolgan toʻrtta sheʼr oʻrta asr romanlaridir. Firdavsiyning “Shohnoma” sida  o‘zlariga bag‘ishlangan bo‘limlari bor Xosrov va Shirin, Baxromi G‘ur va Iskandar Zulqarnayn yana shu yerda, Nizomiyning to‘rt qissa she’rlaridan uchtasi markazida paydo bo‘ladi. Juft oshiqlar Layli va Majnunning sarguzashtlari uning arab manbalaridan olingan to‘rtta ishqiy asarining ikkinchisiga mavzu bo‘ladi.  Bu holatlarning barchasida Nizomiy o'z manbalaridan olingan materiallarni sezilarli darajada qayta ishlagan. 

Xamsa keyingi asrlarda Fors va Mug'al saroylarida bo'yalgan miniatyuralar bilan tasvirlangan dabdabali va hashamdor qo'lyozmalar uchun mashhur mavzu hisoblangan. Masalan, 1590-yillarda Mo'gʻul imperatori Akbar uchun yaratilgan Nizomiy Xamsa si bunga misol bo'la oladi. (Hozirda Britaniya kutubxonasi, Yoki 12208 da saqlanadi) . Oltinchi Mo'g'ul imperatori Shahzoda Avrangzeb uchun yaratilgan Xamsa qo'lyozmasi hozirda Xalili Islom san'ati to'plamida saqlanmoqda. Uning Bahrom Gur suratlarda Avrangzeb qahramon  sifatida tasvirlangan.

Shuningdek qarang 

 Nizomiy Xamsa (Britaniya kutubxonasi, Or 12208)

Manbalar
Janubi-gʻarbiy Somali

Janubi-gʻarbiy Somali (;  Maay-Maay: Koofur-Orsi) — Somalining janubi-gʻarbiy qismidagi muxtor tuzilma.

2007-yilda aholi soni 2,87 million kishini tashkil etdi, shu jumladan Bay provinsiyasida – 1106 ming kishi, Bakol provinsiyasida – 364 ming va Quyi Shabel provinsiyasida – 1400 ming kishi.  Aholi zichligi – 32,8 kishi/km².

Janubi-g‘arbiy Somalining amaldagi prezidenti Abdiaziz Hasan Muhammaddir.

Geografiyasi
Janubda Hind okeani bilan yuviladi, gʻarbda Somali muxtor davlati Jubalend, sharqda Xirshabelle muxtor Somali davlati bilan chegaradosh. Janubi-sharqda – Somalining poytaxti joylashgan Banadir mintaqadi bilan, shimolda – Efiopiya bilan chegaradosh. Poytaxti – Barava shahri.

Somalining uchta maʼmuriy provinsiyasidan (gobolka) iborat: Bay, Bakol va Quyi Shabelle.

Janubi-gʻarbiy Somalining maydoni 87,403 km².

Tarixi
Birinchi marta Raxanveyn Qarshilik Armiyasi (RRA) rahbari Hasan Muhammad Nur Shatigadud 2002-yil 31-martda janubi-gʻarbiy Somalining (Bay va Bakol viloyatlarini oʻz ichiga olgan) muxtor davlatini eʼlon qildi. Oʻsha paytda RPA yuqorida qayd etilgan viloyatlarning muhim qismini nazorat qilgan va xabarlarga koʻra, Muvaqqat davri federal hukumatiga dushman boʻlgan Efiopiya tomonidan qoʻllab-quvvatlangan.

2006-yil 10-fevralda bu tan olinmagan davlat Somali urushi boshida Somali muvaqqat hukumati bilan toʻqnashuv paytida Islom Sudlari Ittifoqi hujumi ostida yoʻq qilindi. Koʻp oʻtmay, 2006-yil dekabr oyida ISIning oʻzi Somalining muvaqqat davri federal hukumati va Efiopiya armiyasining hujumi ostiga tushdi, ammo u parchalanib ketganidan keyin tuzilgan “Harakat ash-Shabab” islomiy tashkiloti mintaqada turli muvaffaqiyatlar bilan davom etib kelyabdi. Shu jumladan, Somalining janubi-gʻarbiy qismida, har xil intensivlikdagi janglar (asosan, 2014-yilda partizanlar) bugungi kungacha davom etmoqda.

2014-yil
2014-yil 16-martda  Janubi-gʻarbiy Somali, Jubalend va Somali federal hukumati rasmiylari shartnoma imzoladilar, unga koʻra, yangi tashkil etilgan Janubi-gʻarbiy Somali, allaqachon uchta provinsiyadan iborat (jumladan, Mogadishu bilan chegaradosh zich joylashgan Quyi Shabella) Muvaqqat Federal Konstitutsiyaga bo'ysunuvchi muxtor davlat maqomini oldi.

2014-yil 7-noyabrda Janubi-g‘arbiy Somalining davlati rasmiy ravishda poytaxti Barava shahri deb e’lon qilindi. Mintaqa konstitutsiyasi ham tasdiqlandi.

Manbalar

Afrika
Afrika mamlakatlari
Davlatlar
Tarixi salotini mang‘itiya

Tarixi salotini mangʻitiya – (Mangʻit hukmdorlari tarixi) – tarixiy asar. Muallifi Mirzo Abdulazim Somiy Boʻstoniy. Asar 1906-1908-yillarda yozilgan. Ushbu asar Buxoro amiri Amir Muzaffarxon davriga bagʻishlangan.
Asarda Buxoro-Rossiya munosabatlari, Rossiya bosqini arafasida siyosiy va iqtisodiy ahvol, Samarqandning ruslar tomonidan bosib olinishi, Buxoro amirligidagi yuz bergan voqealar haqida maʼlumotlar keltirilgan. Asarda Abdumalik Toʻra faoliyatiga hayrixohlik bilan yondashilgan. Asarda Somiy oʻzining qarashlarini dalillar asosida oshor qilib yoza olgan.
Asar Buxoro amiridan yashiringan holda yaʼni norasmiy tarzda yozilgan. Tarixchi olim Halim Toʻrayev fikriga koʻra asar faktlarga boyligi bilan oʻsha davrdagi mahalliy manbalardan ajralib turadi. Asar uch qismdan iborat. Jumladan asarning umumiy qismi va Amir Muzaffarxonning taxtga kelishi, Rossiya-Buxoro munosabatlari va Rossiya tomonidan Buxoro amirligi hududlari egallanishi, 1904–1905-yillarda rus-yapon urushi va birinchi rus inqilobi, 1898-yilgi Andijon qoʻzgʻolonidan iborat.
Mirzo Somiy asardagi voqealarga jonli guvoh boʻlgan. U asarida Jizzaxda boʻlib oʻtgan janglar, magʻlubiyat sabablari haqida yozib oʻtgan.
Asarda Amir Abdulahadxon davri haqida ham maʼlumotlar mavjud. Somiy Amir Abdulahadxonni Karmanaga qarorgohini koʻchirganligini tanqid ostiga olgan. Aynan shu sababli barcha iqtisodiy-moliyaviy ishlar Ostonaqul qoʻshbegi qoʻliga oʻtganini takidlaydi. Asarda Amir Abdulahaxon davrida Buxoroda osoyishtalik, xalq farovon yashagani ijobiy tarzda baho beradi.
„Tarixi salotini mangʻitiya“ Somiy 1898-yilgi Andijon qoʻzgʻoloni haqida maʼlumotlar keltirilgan. U Dukchi eshon qoʻzgʻoloniga salbiy fikr bergan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 

Tarixiy asarlar
Viktor Amelkin

Viktor Aleksandrovich Amelkin (1948-yil 16-iyul, Yanaul, Boshqird ASSR) – sovet futbolchisi, darvozabon ampulasida oʻynagan. U quyidagi klublarda oʻynagan: Turbina (Naberejnye Chelni), Rubin (Qozon), Yangiyer, Skat-5s (Elabuga) va Gazovik (Ijevsk).

Hayoti 
Viktor Aleksandrovich Amelkin 1948-yil 16-iyul kuni Boshqird Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida joylashgan Yanaul shahrida tugʻilgan. Bugugungi kunda Ijevsk shahrida yashab murabbiylik faoliyati bilan shugʻullanib kelmoqda. U futbolchilikdagi faoliyatini Rossiya Federatsiyasining Udmurtiya Respublikasidagi Sarapul shahrida joylashgan Sokol futbol klubida boshlagan. 1968—1972-yillarda u SKA-Xabarovsk futbol klubida (armiyachilar) faoliyatini olib bordi. Ammo asosan zahirada qolgan. SKA-Xabarovsk futbol klubidagi faoliyati davomida darvozabonlar Kozemyako Yevgeniy Nikolayevich, Gennadiy Proxorovich Petrovich, Akulenko Nikolayevlar bilan raqobatlasha olmadi.

Viktor Amelkin 1973-yilda yangi tashkil etilgan „Turbina“ (Naberejnye Chelni) jamoasiga qoʻshildi, ushbu jamoada 1986-yilgi mavsumdan tashqari barcha mavsumlarda jami 300 dan ortiq oʻyinlarni yuqori saviyada oʻtkazdi. Klubdagi faoliyati, futbol boʻyicha SSSR sportiga qoʻshgan hissasi uchun „Rossiya sport ustasi“ unvonini oldi.

1986-yilgi mavsumda u Rubin (Qozon) jamoasida oʻynagan. Amelkin Rubin (Qozon) jamoasi tarkibida 23 oʻyinda 24 ta gol urgan. 1988—1990-yillar mobaynida SSSR chempionati Markaziy Osiyo zonasining B toifasida oʻynovchi Yangiyer jamoasi safida harakat qildi. U 1991-yilda „Gazovik“ (Ijevsk) jamoasida futbolchi-murabbiy boʻlgan.

Viktor Amelkin 1992-yilda u Skat-5s (Elabuga) jamoasida oʻynadi va Leonid Slutskiy bilan birga jamoani boshqardi.

Faoliyatini tugatgandan soʻng u „Gazovik“ (Ijevsk) va „Arsenal“ (Ijevsk) bolalar futbol klubi murabbiyi boʻldi.

Yutuqlari 
Viktor Amelkin 1973—1976-yillar Tatar ASSR chempionati chempioni. 1973-yilgi Tatar ASSR kubogi go'libi va uch karra finalchisi (1974, 1975, 1976). U ikki marta Volga mintaqalari kubogi (KFK) g'olibi bo'lgan (1974, 1975).

Manbalar

Havolalar 

 Профиль на сайте FootballFacts.ru

1948-yilda tugʻilganlar
16-iyulda tugʻilganlar
Alifbo boʻyicha futbolchilar
SSSR erkak futbolchilari
Rossiyalik erkak futbolchilar
Yangiyer klubi futbolchilari
GEOnet nomlari serveri

GEOnet nomlari serveri ( GNS ), baʼzan rasmiy hujjatlarda takidlanishicha geografik nomlar maʼlumotlari  yoki domen va elektron pochta manzillaridagi geonomlar  deb ham ataladi, bu Amerika Qoʻshma Shtatlari Milliy geofazoviy-razvedka agentligiga kirishini taʼminlovchi xizmat turi sanaladi  va AQSh geografik nomlar kengashining geografik ob'yektlar nomlari va AQShdan tashqaridagi joylar uchun ma'lumotlar bazasi hisoblanadi. Ma'lumotlar bazasi BGN tomonidan tasdiqlangan xorijiy joy nomlari bo'yicha qarorlar bo'yicha AQSh Federal hukumatining rasmiy ombori hisoblanadi. Ma'lumotlar bazasining   20 000 ga yaqin funksiyalari deyarli har oyda yangilanadi. Bunga qaramasdan ismlar ma'lumotlar bazasidan o'chirilmaydi, "aniq takrorlash hollari bundan mustasno  hisoblanadi". Ma'lumotlar bazasida joylashuv, ma'muriy bo'linish va sifat haqidagi asosiy ma'lumotlarga qo'shimcha ravishda imlo o'zgarishlari va Rim bo'lmagan skript imlolari kabi qidiruv vositalari ham mavjud. Ma'lumotlar bazasining to'g'riligi tahlil qilinadi va tekshirib chiqiladi.

Aniqlik 
2008-yilda Janubiy Koreyaning GNSdagi toponimlari boʻyicha oʻtkazilgan soʻrovga ko'ra shu narsa ma'lum bo'lganki ularning taxminan 1% aslida yapon nomlari boʻlib, ular hatto Koreyadagi yapon mustamlakachilik davrida ham hech qachon qoʻllanilmagan va 1946-yilgi AQSh harbiy xaritasidan olingan.Yapon asissentlari  yordami bilan tuzilgan. Yapon toponimlaridan tashqari, xuddi shu tadqiqotda GNSdagi Janubiy Koreya toponimlari, shuningdek, xitoy va ingliz tillaridan kelib chiqqan begona nomlar orasida “koʻplab imlo xatolari  bo'lgan va oʻxshash belgilar uchragan  joy nomlarini oddiy notoʻgʻri tushunish” qayd etilgan.

Ma'lumot 

 Geografik nomlar axborot tizimi Qo'shma Shtatlardagi joylar uchun shunga o'xshash ma'lumotlar bazasi hisoblangan.

Ma'lumotnomalar

Tashqi havolalar 

 GEOnet nomlari serveri (Internet arxivida arxivlangan )
 GeoNet belgilari: kodlar va ta'riflar
 Mamlakat fayllarini yuklab olish sahifasi (buzilgan havola; Internet arxivida arxivlangan )
Tarixi Salimiy

Tarixi Salimiy – tarixiy asar. Asar muallifi Mirzo Salimbek. Asar 1917–1920-yillar oraligʻida yozilgan.
Mazkur asar Chingizxon davridan to Buxoro amiri Amir Muzaffarxongacha boʻlgan voqealar yoritiladi. Asarda asosiy voqealar 1860–1920-yillarni oʻz ichiga oladi. Muallif aynan shu davrda yashagani va sodir boʻlgan voqealarni koʻrgani bilan birinchi qismidan ajralib turadi. Asarda hukmdorni ulugʻlash va maqtash yaqqol namoyon boʻlgan. Asarda Mirza Salimbek mangʻit hukmdorlari Amir Muzaffar, Amir Abdulahad va Amir Olimxon hukmronlik davrida Buxoro amirligi umumiy hayot tarzi, tuzilishi, oʻzaro qoʻshni mamlakatlar bilan aloqalari, Baljuvon, Hisor, Koʻlob, Darvoz, Qorategin boʻlib oʻtgan isyonlar, Amir Muzaffarxonning Qoʻqon xonligiga qarshi yurishlari, Xoʻjand, Oʻratepa muzofotlari egallanishi bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirilgan.
Shuningdek asarda Buxoro amirligida soliq tizimi, davlat amaldorlari, hokimlar va qoʻshbegilar haqida maʼlumotlar mavjud.
Asar ustida sharqshunos olim Naim Norqulov tadqiqot olib borib, nomzodlik disertatsiyasi himoya qiladi. „Tarixi Salimiy“ asari Naim Norqulov tomonidan rus tiliga ilmiy-izohli lugʻati bilan birgalikda 2009-yil Toshkentda nashr etilgan.
„Tarixi Salimiy“ asarida jadidchilik harakati va bolsheviklar bosqini toʻgʻrisida ham maʼlumotlar keltirilgan. Mirzo Salimbek asarida Mirzo Nasrullo qoʻshibegining salbiy jihatlarini aytib oʻtgan.
„Tarixi Salimiy“ asarida Buxoro amirligi moliyaviy-iqtisodiy ahvoli toʻgʻrisida ham maʼlumotlar mavjud. Mirzo Salimbek asarida 1919-yil Buxoro amiri  Amir Olimxon Buxoro arkida qogʻoz pul bosadigan korxona ochganligi, va shu yerda pullar ishlab chiqarilganligi haqida yozadi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 

Tarixiy asarlar
Tokugava bog'i

Tokugava (tokugawa-en) – Yaponiyaning markaziy qismidagi Nagoya shahrida joylashgan yapon bogʻi,. Tokugava sanʼat muzeyining yonida joylashgan.

Tarixi 
Edo davrida (1603 – 1867) Tokugava urug'ining, Ovari boʻlimidagi ikkinchi xoʻjayini Tokugava Mitsutomo (1625 – 1700) Ozon Shimoyashiki deb nomlangan. Shu yerda oʻz qarorgohini qurdi. Uning oʻlimidan soʻng, mol-mulki 1867-yildagi Meiji qayta tiklanishigacha, uning mulki Ovari Tokugavaga qaytarilgunga qadar, uning uchta qoʻriqchisi Naruse, Ishiko va Vatanabening oilalariga oʻtkaziladi.

1931-yilda Tokugava Yoshichika (1886 – 1976), Tokugava oilasining 19-boshligʻi „mulkni jamiyatga taqdim etish vaqti keldi“ deb qaror qildi va Nagoya shahriga   yer va binolarni sovgʻa qildi. Xayriyaga oilaviy boyliklar va Ovari Tokugava Reymeykai jamgʻarmasini tashkil etish kiradi. Bogʻ 1932-yilda ochilgan va shahar fondi tomonidan 1935-yilda sanʼat muzeyi ochilgan. Biroq, Ikkinchi Jahon urushi paytida bogʻ vayrona boʻlib, faqat asosiy darvoza saqlanib qolgan.

1985-yilda sanʼat muzeyini 50 yilligini nishonlash uchun mahalliy xoʻjalik tashkilotlari boshchiligidagi umummilliy mablagʻ yigʻish, va muzeyni keng koʻlamli taʼmirlash va kengaytirish ishlari olib borildi. 2004-yilda mintaqada topilgan koʻplab tarixiy meroslarni birlashtirish maqsadida bogʻ, Yaponiyani ifodalovchi zamonaviy samuray madaniyati ziyoratgohi va uning atmosferasini toʻldirish uchun sayr qilish uslubidagi hovuz qurildi.

Bogʻning janubiy qismida joylashgan Xosa kutubxonasida Ovari Tokugava oilasi bilan bogʻliq, tarixiy materiallar va hujjatlar toʻplami mavjud.

Tartibi 
Majmuaga kirish Kuro-mon (Qora darvoza) deb nomlangan asosiy darvoza orqali amalga oshiriladi. Ikkinchi jahon urushi vayronalaridan keyin omon qolgan darvoza yogʻochdan yasalgan.

Bogʻning oʻrtasida katta hovuz bor. Uning atrofida sharsharalar, sayrgohlar, turli choyxonalar, koʻpriklar joylashgan. Gullarning mavsumiy gullashiga yapon oʻrik (ume), pion (botan), iris (hanashobu) va chinor (momiji) kabilar kiradi. Gullarga qishki kamelya, kameliya, yapon jodugar, Shan Chju Zu, yapon oʻriki, oʻrik, yapon pachisandra, nilufar butasi, shaftoli daraxtlari, azalea, qirrali iris, rhododendron, kalanthe, Satsuki azalea, jannat choyi, iris, Gardenia, lilyturf, klaster amaryllis, Yapon kumush bargi, Reineckea va sasanqua kabi turlari mavjud.

Galereya

Havolalar

Manbalar 

Yaponiya
Qayrat Boranbayev

Qayrat Boranbayev (1966-yili 22-sentyabrda Qozogʻistonning Toʻrgʻay viloyatida tavallud topgan) – tadbirkor, Qozogʻiston Milliy Paralimpiya qoʻmitasining sobiq prezidenti va „Qayrat“ FK kuzatuv kengashining raisi.

Boranbayev Forbes jurnaliga 590 million dollarlik shaxsiy boyligi bilan Qozogʻistonning eng nufuzli 50 nafar tadbirkori roʻyxatiga kiritilgan.

Yoshligi 
Qayratning oila aʼzolari Toʻrgʻay viloyatining Amengeldi qishlogʻida yashagan. Sportchi Qayrat dastlab boks bilan, keyin esa futbol bilan shugʻullangan.

U Qozogʻiston sport akademiyasida oʻqishini davom ettirib, 1999-yili taʼlim boʻyicha fan nomzodi ilmiy darajasini oladi. 2000-yilda Al-Farobiy nomidagi Qozoq Milliy universitetining huquqshunoslik fakultetini tamomlagan.

Karyerasi 
Qayrat Boranboyevning birinchi ish joyi viloyat maktabida boʻlib, 1991—1993-yillarda Olmaota shahrida joylashgan 21-sonli sport maktabida ishlagan.

U 1993-yili murabbiylikni tashlab, DECA nomli kompaniyani ochgan. Keyinchalik „Alash“, „Altyn-Alma“ va „Sistema“ aksiyadorlik jamiyatlariga rahbarlik qiladi.

Boranbayev 2000-yili huquqshunoslik fakultetini bitirgandan soʻng, neft-gaz sohasida ishlashga qaror qiladi. Soʻng KazTransGaz, Intergas Central Asia va KazRosGas kompaniyalarida top-menejer lavozimlarida faoliyat yuritadi.

Ammo Boranbayevning qizi 2013-yilda Qozogʻistonning birinchi prezidenti Nursulton Nazarboyevning nabirasiga turmushga chiqqanida, biznesda katta muvaffaqiyatlarga erishadi. 2014-yili Almaly holding kompaniyasiga asos solgan . Keyin neft va gazdan tortib koʻchmas mulk va chakana savdosigacha boʻlgan turli biznes loyihalari bilan shugʻullanib keladi. U Esentai Mall va Esentai Tower, Karaganda farmatsevtika klasteri, fitnes markazlarini boshqaradi.

Boranbayev 2016-yilda Qozogʻiston, Belarus va Rossiyaning ayrim hududlari uchun McDonald's franchayzi boʻlgan.

Ijtimoiy faoliyati 
Qayratning ijtimoiy faoliyatida sport muhim ahamiyatga ega. U 2009-yili Qoʻstanay viloyati boks federatsiyasi prezidenti, 2012-yili "Qayrat" FK kuzatuv kengashi raisi, 2015-yilda esa Qozogʻiston Milliy Paralimpiya qoʻmitasida boshqaruvchi, 2017-yili UEFA Fair Play va Ijtimoiy mas’uliyat qoʻmitasi vitse-prezidenti etib tayinlanadi.

Shaxsiy hayoti 
Qayrat va Sholpan Boranbayevlarning 4 ta farzandi bor. Ularning katta qizi Alima Qozogʻistonning birinchi prezidenti Nursulton Nazarboyevning nabirasi Oysultonga turmushga chiqqan. Ularning Ameli ismli qizi ham bor.

Jinoiy taʼqib qilish 
Qayrat Boʻranboyev 2022-yili 17-mart kuni qoʻlga olinib, unga kvazidavlat sektoridan yirik miqdordagi mablagʻni oʻgʻirlash aybi qoʻyiladi.

Tergov jarayonida taniqli sportchilar, musiqachilar va kino ijodkorlarining koʻpchiligi Qayratni qoʻllab-quvvatlab guvohlik berishgan.

2023-yili 31-martda boʻlib oʻtgan Ostona sudi uni 8 yilga ozodlikdan mahrum qilib, mol-mulki musodaraga olinadi.

Manbalar 

1966-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Qozogʻiston investorlari
Qozogʻiston ishbilarmonlari
Ukraina tarixi

Ukraina janubida ilk paleolit davrida odamlar yashaganligi maʼlum. Oʻrta paleolit davrida Mustye madaniyatiga mansub elatlar vakillari hozirgi Ukraina xududining anchagina qismini egallab oldilar. Soʻnggi paleolit davrida (35-40 ming yil avval) butun Ukraina hududida odam yashay boshlagan. Mezolit davri (mil. av. 10-7-ming yillik)da baliq ovlash, neolit davri (mil.av. 6-4-ming yillik)da dehqonchilik va chorvachilik paydo boʻldi. Eneolit va jez davrlari (mil. av. 4-ming yillik – 1-ming yillikning boshi)da dehqonchilik, chorvachilik va kulolchilik ancha kjsaldi (qarang Tripolye madaniyati). Mil. av. 2-ming yillik oxiri – 1-ming yillik boshlarida But va Dnepr boʻyi dashtlarida kimmeriy qabilalari yashagan va Ukraina Sharqiy Yevropadagi Pontik choʻllarining bir qismi xalkolit va bronza davrlarining tarqalishida, otni xonakilashtirishda muhim ahamiyat berilgan..

Tarixdan oldingi

Slavyanlar

17-18-asrlar Ukraina 
1768 va 1769-yillardagi dehqonlar qoʻzgʻoloni va Polsha-Litva Hamdoʻstligining boʻlinishi natijasida 18-asr oʻrtalarida Ukraina milliy tiklanishi paydo boʻldi.

19-asrning 20-30-yillarida Ukrainada milliy uygʻonish jarayoni boshlandi. 19-asr oxiri – 20-asr boshlarida siyosiy partiyalar tuzila boshladi. Rossiyada 1917-yil oktabr toʻntarishi roʻy berib, Rossiya va AvstriyaVengriya imperiyalari barbod boʻlgach, ukrain siyosiy harakati qatiy talablar bilan maydonga chiqdi va milliy ozodlik kurashi davri yoki 1917-21 yillardagi ukrain inqilobi boshlandi. Oʻsha davrda Ukrainada Ukraina Markaziy Radasi, getman Pavel Skoropadskiy boshliq Ukraina Davlati, Ukraina Xalq Respublikasi Direktoriyasi ukrainlarning oʻz davlatini tuzishga intildilar.

20-asr

Mustaqillik 
Shuningdek, 20-asrning 50-70-yillarida Ukrainada keng miqyosli ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlar roʻy berdi, jumladan, sanoat rivojlanib, shaharlar kengaydi. 80-yillar oxirida qayta qurish siyosati boshlanishi bilan muxolifat harakati kuchaydi, yangi tuzilgan siyosiy tashkilotlar suverenitetga erishish, demokratiyani rivojlantirish, milliy va fuqarolik huquqlari uchun kurasha boshladi. Nihoyat, 1991-yil 24-avgust kuni Ukraina mustaqilligi eʼlon qilindi. Ukraina – 1945-yildan BMT aʼzosi. Oʻzbekiston mustaqilligini 1992-yil 24-yanvarda tan olgan va oʻsha yil 25-avgustda diplomatiya munosabatlari oʻrnatgan. Milliy bayrami – 24-avgust – Mustaqillik kuni (1991). 2014-yil mart oyida Qrim muxtor respublikasi va Sevastopol shahri Rossiya Federatsiyasi tarkibiga qoʻshib olindi.
Kim Dickens

Articles with hCards
Kim Dickens – amerikalik aktrisa. Uning filmdagi debyuti 1995 yilda Palookaville komediya filmida boʻlgan. Dickens "Truth or Consequences, N.M (1997), Zero Effect (1998),Mercury Rising (1998) kabi kinolarda bosh rollarni ijro etgan. Uning ishtirokidagi boshqa filmlar: Great Expectations (1998), Hollow Man (2000), House of Sand and Fog (2003), Thank You for Smoking (2005), The Blind Side (2009), Gone Girl (2014), Miss Peregrineʼs Home for Peculiar Children (2016), Lizzie (2018), Land (2021), and The Good Nurse (2022).

Televizorda Dickens Deadwood (2004–2006; 2019), Treme (2010–2013) va House of Cards (2015–2017) kabi dramatik seriallarda muntazam rollarni ijro etgan. U AMC qoʻrqinchli drama seriyasida "Fear the Walking Dead" (2015–2018; 2022–hozirgi) filmida Medison Clark rolini ijro etadi.

Bolalik davri va taʼlimi 
Dickens Alabama shtatining Huntsville shahrida Pam (Clark) Howell va Gʻarbiy qoʻshiqchi Justin Dickens oilasida tavallud topgan.  U oʻsha shahardagi Lee oʻrta maktabini yakunlagan va Tennessee shtatining Nashville shahridagi Vanderbilt universitetida oʻqigan va u yerda aloqa boʻyicha sanʼat bakalavri darajasini olgan. Tez orada Dickens Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi va u yerda ofitsiant boʻlib ishladi va Lee Strasberg teatr va kino institutida oʻqishni davom ettirdi va Amerika Dramatik sanʼat akademiyasini tamomladi.

Shaxsiy hayoti 
Dickens 1990-yillarning oxirida Los-Anjelesga ketadi.  Hozirda u musiqachi va aktrisa Leisha Hailey bilan munosabatda boʻlib, u „The Murmurs“ musiqiy dueti aʼzosi boʻlganligi, shuningdek, "The L Word" filmidagi aktyorligi bilan mashhur.

Manbalar 

Amerikalik televideniye aktrisalari
Yashayotgan insonlar
Kim dickens
Kim
Dickens
Lyudmila Petranovskaya

Lyudmila Vladimirovna Petranovskaya (20-aprel 1967-yil, Toshkent) rus psixologi, oʻqituvchi va publitsist.

Biografiyasi 
Toshkent universitetining filologiya fakultetini, keyinchalik Moskva psixoanaliz institutini tamomlagan (1999). 2020-yilda Tizimli oilaviy psixoterapiya boʻyicha HSE magistrlik dasturini tamomlagan.

U 1990-yillarda „Avanta+“ tomonidan nashr etilgan bolalar uchun ensiklopediya ustida ishlagan. Shu munosabat bilan, 2002-yilda bir qator nashriyot xodimlari bilan birgalikda Rossiya Federatsiyasi Prezidentining taʼlim sohasidagi mukofoti laureati boʻldi.

Lyudmila bolalar uchun koʻplab oʻquv kitoblari muallifi hamdir. Ulardan birinchisi 2004-yilda nashr etilgan „Zvyozdniy mir v kartinkax“ nomli kitob boʻlib, keyinchalik „Zvyozdnoye nebo“ nomi bilan kengaytirilgan va nashr etilgan. Eng mashhur kitoblar seriyasi „Chto delat, yesli…“ boʻlib, u boshlangʻich maktab oʻquvchilariga qiyin vaziyatlarda turli xil maslahatlar beradi. 2013-yilda oʻrta maktab oʻquvchilari uchun „Chto delat, yesli jdyot ekzamen?“ nomli kitobi chop etildi.

Shuningdek, ota-onalar uchun „Taynaya opora. Privyazannost v jizni“ (2014) va „Yesli s rebyonkom trudno“ (2014) nomli kitoblar yozdi. Ularda bogʻlanish nazariyasini rivojlantirdi va ommalashtirdi.

Ularga „Selfmama. Layfxaki dlya rabotayushey mami“ kitobi yordam qiladi (2017).

U koʻp yillar davomida yetimlik va farzand asrab olishning psixologik muammolari bilan shugʻullangan. 2012-yilda farzand asrab oluvchilar va ijtimoiy xodimlarni tayyorlaydigan oila tuzilishini rivojlantirish instituti jamoat tashkilotini yaratdi. „V klass prishol priyomniy rebyonok“ (2008), „Ditya dvux semey“ (2013), „Minus odin? Plyus odin!“ (2015) nomli kitoblarini bola asrab oluvchi ota-onalarga yordam berish maqsadida nashr ettirdi.

Lyudmila koʻp sonli video maʼruzalar va vebinarlarning muallifi.

Manbalar

Havolalar 

 Lyudmila Vladimirovna Petranovskaya. Yozuvchining tarjimai holi Arxivnaya kopiya
 Lyudmila Petranovskaya pravmir.ru veb-saytidagi Arxivnaya kopiya
Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari
Toshkentda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1967-yilda tugʻilganlar
20-aprelda tugʻilganlar