MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Muxitjan Izimov

Muxitjan Yuldashevich Izimov (1953-yil 22-mart, Panfilov tumani, Olmaota viloyati, Qozogʻiston SSR, SSSR – 2018-yil 26 oktyabr, Olmaota viloyati, Qozogʻiston SSR, SSSR) – asli uygʻur boʻlgan sovet va qozoq aktyori, teatr rejissyori, teatr oʻqituvchisi hamda dotsent. „Kurmet“ ordeni sohibi (2004).

Hayoti 
Muxitjan Yuldashevich Izimov 1953-yil 22-martda Olmaota viloyati, Panfilov tumani, Pidjim qishlogʻida tugʻilgan.

U 1975-yilda A.N.Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr institutining teatr fakultetini tamomlagan. 1988-yilda Olmaota davlat teatr va rassomlik institutining teatr fakultetini rejissyorlik mutaxassisligi boʻyicha bitirgan (Qozogʻiston xalq artisti, professor Maman Bayserkenov kursi).

Muxitjan Yuldashevich Izimov uygʻur, oʻzbek, qozoq va rus tillarida soʻzlasha olgan.

U „Uygʻur ovozi“, „Sanat“ gazetalarida chop etilgan bir qancha nashrlar muallifi hisoblanadi. Bundan tashqari, „Vijdon ovozi“, „Aka-uka“, „Sadak“ filmlari uchun ssenariylar yozgan hamda koʻplab teatr spektakllariga rejissyorlik qilgan.

Muxitjan Yuldashevich Izimov 1975–1976-yillarda Muqumiy nomidagi Toshkent davlat musiqali drama teatri aktyori boʻlgan.

U 1975-yildan 2018-yilgacha K.Kojamyarova nomidagi Uygʻur Davlat Respublika musiqali komediya teatri aktyori va direktori sifatida mehnat faoliyatini yuritgan.

Muxitjan Yuldashevich Izimov 1992-yildan 2018-yilgacha Temirbek Jurgenov nomidagi Qozogʻiston Milliy Badiiy Akademiyasida oʻqituvchi va dotsent boʻlgan.

Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining 2004-yil 7-dekabrdagi farmoni bilan „Kurmet“ ordeni bilan taqdirlangan.

Muxitjan Yuldashevich Izimov 2018-yil 26-oktyabrda Qozogʻiston SSRning Olmota viloyatida vafot etgan.

Manbalar 

Olmotada tugʻilganlar
Olmotada vafot etganlar
Rejissiyorlar
Al-Iymon masjidi

Al-Iymon masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Zangiota tumanida joylashgan.

Joylashuvi va faoliyati 
Al-Iymon jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Zangiota tumani, Erkin qishloq fuqarolar yigʻini, Turkiston maxalla fuqarolar yigʻini hududida joylashgan. Jome masjidga namoz oʻqish va ziyorta uchun Erkin qishloq fuqarolar yigʻini, Turkiston mahalla fuqarolar yigʻini, Eshon qishloq mahallasi, Oq uy koʻchasi, Doʻstlik koʻchasi, Katta bogʻ koʻchasi, Qorasuv koʻchasi, Erkin koʻchasi, Sunbula koʻchasi, Ijodkor koʻchasi, Navoiy koʻchasi, Doʻstlik koʻchasi, Yangi ovul koʻchasi, Nurafshon koʻchasi, Toshbuloq koʻchasi, Oqlon koʻchasi, Soyguzar koʻchasi, Kech kechik koʻchasi, Quyoshli koʻchasi, Istiqlol koʻchasi, Ziyolilar koʻchasi, hamda, unga qoʻshni boʻlgan qishloq va koʻchalarda yashovchi mahalliy aholi vakillari tashrif buyurishadi.

Tarixi 
Al-Iymon jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan 1998-yil 13-noyabr kunida roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Jome masjidning binosi namozxonlar uchun qulay va yetarli shart-sharoitlar yaratilgan boʻlib, tashqaridan kelgan har qanday mehmon, sayyoh, yoʻlovchilar uchun barcha imkoniyatlar yaratilgan. Masjidning bosh imom-xatibi Jorayev Ibrohim domla Saidmahmadovich boʻlib, namozxonlar, hamda, machitga tashrif buyurgan aholi vakillar bilan doimiy muloqotda boʻlib turadi. Zamonaviy masjidning binosi oʻz bagʻriga mingdan oshiq aholini va namozxonlarni sigʻdira oladigan darajada quvvatga ega.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
Nurafshon shahridagi masjidlar
Binolar
Tyan-Shan marmaragi

Tyan-Shan marmaragi () — ikki urugʻpallalilar sinfi, yalpizdoshlar oilasi, marmarak turkumiga mansub ko‘p yillik gulli o‘simlik turi. O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Ugom, Chatqol, Qurama tizmasi shimoliy qismlarida, Olmaliq shahri atroflarida uchraydi.

Tavsifi
Balandligi 25-40 sm gacha yetadigan ko‘p yillik o‘t o‘simlik. O‘q ildiz sistemasiga ega. Poyalari 1-3 ta, tik o‘suvchi, shoxlangan, qalin bezchasimon, uzun oddiy tuklar bilan qoplangan. Barglari uzun cho‘ziq nashtarsimon, uzunligi 7-9 sm, eni 3-4 sm, o‘tkir uchli, chetlari patsimon bo‘lingan. Yopirma barglari uzun bandli, yaproqlarining uzunligi bandiga teng, poyadagi barglari kichikroq bandsiz. Gulqo‘rg‘oni murakkab qisman qo‘shilgan. To‘pgullari 4-6 ta soxta xalqadan tashkil topgan. Gulbandining uzunligi 12-14 mm. Gullari ikki jinsli, uzunligi 35-40 sm, gultojibarglari pushti tusda. May iyun oylarida gullab mevasi iyulda pishib yetiladi. Mevasi quruq yong‘oqcha. Yong‘oqchasi uch qirrali, teskari tuxumsimon, uzunligi 6 mm, yuzasi silliq. Urug‘i orqali ko'payadi.

Tarqalishi va o‘sish sharoiti
Tabiatda juda kam tarqalgan. Toshkent viloyati Ugom, Chatqol, Qurama tizmasi shimoliy qismlarida, Olmaliq shahri atroflarida uchraydi. Tog‘larning pastki qismlaridagi quruq, mayda jins shag‘alli tuproqlarda alohida alohida yoki to‘plar hosil qilib o‘sadi. Chatqol biosfera rezervati qo‘riqxonasi va Ugom-chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Muqaddas Nikolay cherkovi (Toshkent)

Muqaddas Nikolay cherkovi – Toshkent shahrida (Oʻzbekiston) joylashgan Rus pravoslav cherkovining Oʻrta Osiyo mitropolit okrugiga qarashli Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasining buzib tashlangan pravoslav cherkovi. Muqaddas Nikolay sharafiga bagʻishlangan.

Tarixi 
Maʼbad va kazarma 1901-yilda qurilgan. Maʼbad 1902-yil 21-iyulda ochilgan. Nikolskoye (hozirgi Toshkent shahri) qishlogʻida mashhur toshkentlik tadbirkor N.I.Ivanov mablagʻlari hisobidan qurilgan. Muqaddas Nikolay cherkovi qurilishiga Nikolay Ivanovich Ivanov 55 ming rublga sarflagan. Quruvchilar tashqi va ichki bezakni maxsus rus-vizantiya uslubida qurishga harakat qilishgan va bunga muvaffaq boʻlgan. Cherkov oʻzining goʻzalligi va koʻplab naqshlari bilan ajralib turadi. Besh gumbazli ibodatxonaga gʻarbdan tutash qoʻngʻiroq minorasi boʻlgan kirish dahlizi boʻlgan. Arxitektura yechimi qat'iy va juda aniq edi. Yuqoriga choʻzilgan qism nozik va chiroyli gumbazlar bilan bezatilgan edi. Nikolay Ivanovich rassomlardan koʻplab piktogrammalar sotib olgan va buyurtma qilgan. Bundan tashqari, cherkov yaqinida, N.I.Ivanov tomonidan 1890-yilda ruhoniylar uchun pishgan gʻishtdan 6 xonali uy qurilgan. Muqaddas Nikolay cherkovi 1930-yillarda vayron qilingan.

Cherkov toʻrtburchak shaklida bunyod etilgan. 200 kishiga moʻljallangan cherkob binosi pishgan gʻishtdan qurilgan. Intizomiy rota tashkil etilgunga qadar (taxminan 1906-yil) kazarma va cherkov 2-Xoʻjand zahira batalyonida joylashgan edi.

Manbalarga koʻra, cherkovga bitta ruhoniy va sano oʻquvchi tayinlangan. 1930-yilda maʼbad buzib tashlangan. 1954-yilda ruhoniy Sergey Nikitin yer va uy cherkovi joylashgan hududni sotib oldi. U yerda Avliyo Yermogen cherkovi bunyod etildi.

Galereya

Adabiyotlar 
 Голенберг В. А. Старинные храмы туркестанского края. — Ташкент, 2011.

Manbalar 

Toshkentda yoʻqolgan cherkovlar
Toshkentdagi pravoslav cherkovlari
Toshbuzar parriya

Toshbuzar parriya () – ikki urugʻpallalilar sinfi, karamdoshlar oilasi, parrya turkumiga mansub gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Chatqol va Qurama togʻ tizmlari hududida oʻsadi. Dengiz sathidan 2600-2900 m balandlikdagi shagʻalli yonbagʻirlarda uchraydi.

Tavsifi 
Balandligi 10 sm gacha yetadigan koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Ildizi koʻp boshchali. Poyasi juda qisqa, barglar bilan qoplangan. Barglari bandli, oddiy, poyada ketma ket joylashgan. Yopirma barglari choʻziq tuxumsimon shaklda, qattiq, chetlari tishli boʻlingan. Gulpoyasi bargsiz, oddiy, uzunligi 3-7 sm. Gullari bir jinsli, gultojibarglari binafsharang tusda. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyul oyida gullab avgustda mevasi pishib yetiladi. Mevasi quruq qoʻzoq, yuqorisi qayrilgan. Urugʻi yassi yumaloq, eni 2,5-5 mm, oʻrta qismidan yuqorisiga qarab ingichkalashib boradi. Urugʻi va vegetativ yoʻl orqali koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda juda kam tarqalgan. Toshkent viloyati Chatqol va Qurama togʻ tizmlari hududida oʻsadi. Dengiz sathidan 2600-2900 m balandlikdagi shagʻalli yonbagʻirlarda uchraydi. Tabiatda yakka-yakka yoki kichik toʻplar hosil qilib oʻsadi, togʻlarning odam chiqishi qiyin boʻlgan joylarida saqlanib qolgan. Urug‘ining unib chiqishi qiyin boʻlgani sababli kamayib bormoqda. Chatqol biosfera rezervati qoʻriqxonasi va Ugom-chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Abu Bakr Siddiq masjidi

Abu Bakr Siddiq masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Zangiota tumanida joylashgan.

Joylashuvi va faoliyati 
Abu Bakr Siddiq jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Zangiota tumani, Tarnov shaharchasiga qarashli Ramazon koʻchasida joylashgan. Masjidning bosh imom-xatibi Yunusjon domla Obilov boʻlib, namozxonlar va machitga tashrif buyurgan aholi vakillar bilan doimiy muloqotda boʻlib turadi. Mazkur jome masjid yonida shu nom bilan nomlanuvchi qabriston joylashgan. Jome masjidga namoz oʻqish va ziyorta uchun Ramadon mahalla fuqarolar yigʻini, Ilgʻor mahalla fuqarolar yigʻini, Sinchalak koʻchasi, Chorvadorlar koʻchasi, Navroʻz koʻchasi, Ramazon koʻchasi, Asqad Muxtor koʻchasi, Shodon koʻchasi, Olmazor koʻchasi, Xurmozor koʻchasi, Yoshlik koʻchasi, Ogahiy koʻchasi, B. Marginaniy koʻchasi, Axmat Yassaviy koʻchasi, Gulobod koʻchasi, Yangiobod koʻchasi, Baxt koʻchasi, Lutfiy koʻchasi, Munisa koʻchasi, At-Termiziy koʻchasi, Ogahiy koʻchasi, At-Termiziy hamda, unga qoʻshni boʻlgan ovul va koʻchalarda yashovchi mahalliy aholi vakillari ham tashrif buyurishadi.

Tarixi 
Abu Bakr Siddiq jome masjidi qachon, kim tomonidan qurilganligi haqida aniq dalillar yoʻq. Ushbu masjid Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan 1998-yil 11-avgust kunida roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Jome masjidning binosi namozxonlar uchun qulay va yetarli shart-sharoitlar yaratilgan boʻlib, tashqaridan kelgan har qanday mehmon, sayyoh, yoʻlovchilar uchun barcha imkoniyatlar yaratilgan.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
Zangiota tumanidagi masjidlar
Binolar
Aleksandr Ursati

Aleksandr Ivanovich Ursati (1848-yil — 1918-yildan keyin) – temir yoʻl muhandisi, temir yoʻllarni oʻrganish boʻyicha tadqiqot ekspeditsiyasining birinchi rahbari (1887—1889) va Ussuri yoʻli qurilishining birinchi rahbari (1891—1892).

Hayoti 
Aleksandr Ivanovich Ursati 1848-yilda tugʻilgan. Qozon klassik gimnaziyasini va Sankt-Peterburg temir yoʻl muhandislari institutini (1873) tugatgan. U qurilish ishlarini olib borish huquqiga ega boʻlish va davlat xizmatiga kirish, kollegial kotib unvonini olish uchun instituda oʻqigan.

Aleksandr Ursati Temir yoʻllar vazirligida maoshsiz muhandis boʻlib ishlagan. 1874-yil 8-yanvarda uning shaxsiy iltimosiga binoan u „Rostov-Vladikavkaz temir yoʻli“ qurilishiga joʻnatiladi. 1875-yil avgust oyida u vazirlikka qaytib keldi va „temir yoʻl qoʻmitasining texnik va nazorat boʻlimi“ga ishga kiradi. Keyin u Donetsk, Krivoy Rog va Baskunchak magistrallarida ishlagan. 1884-yil 4-sentyabrda u davlat temir yoʻllari muvaqqat boshqarmasiga maxsus lavozimga tayinlangan.

1887-yil 7-iyunda u Janubiy Ussuri temir yoʻlining tadqiqotlarini oʻtkazish uchun ekspeditsiya boshligʻi etib tayinlandi. Ikki yildan kamroq vaqt ichida yangi magistral yoʻlning marshrutlash ishlari yakunlanib, materiallar Vazirlikka taqdim etildi. 1889-yil 1-mayda u Temir yoʻllar qoʻmitasining Muvaqqat boshqarmasi ixtiyoriga qaytarildi. 1891-yil 17-martda Buyuk Sibir yoʻli va uning boshlangʻich qismi Janubiy Ussuri temir yoʻli (Vladivostok – Nikolskoye – Spasskiy – Grafskaya) qurilishining boshlanishi toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. 1892-yil oktyabrgacha yoʻl qurilishi boshligʻi A.I.Ursati edi.

Keyinchalik u Gʻarbiy Sibir temir yoʻli qurilishi boshligʻining yordamchisi boʻlgan. Trans-Kaspiy temir yoʻlini (Samarqanddan Andijonga, undan Toshkentgacha boʻlgan yoʻnalishi) qurishda ishtirok etgan, Ursatievskaya stansiyasi uning nomi bilan atalgan. U bir nechta sohalarda tadqiqot ishlarini olib bordi.

1899-yilda temir yoʻl qurilishini muvaffaqiyatli yakunlaganligi uchun A.I.Ursati muddatidan oldin davlat maslahatchisi lavozimiga koʻtarildi. U Toshkentdagi Blagoveshchensky cherkovi loyihasi muallifi hisoblanadi.

Oilasi 
Xotini – Yuliana Mixaylovna Svenchetti.

Manbalar

Havolalar 
 
 
 
 

1848-yilda tugʻilganlar
2-sentyabrda tugʻilganlar
Ingichka bargli ponapanja

Ingichka bargli ponapanja () – ikki urugʻpallalilar sinfi, ziradoshlar oilasiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Qorjontov, Piskom va Ugom togʻ tizmalarida, dengiz sathidan 1500-1600 metr balandlikda tarqalgan.

Tavsifi 
Balandligi 40-100 sm gacha yetadigan koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Shoxlangan ildizpoya hosil qiladi. Poyalari ildiz boʻgʻzidan shoxlanib ketgan, yik oʻsadi. Barglari uzun bandli, koʻproq ildiz boʻgʻzidan hosil boʻladi, yaproqlari keng rombsimon, ikki yoki uch karra qirqilgan, boʻlakchalarining uzunligi 10 mm, kengligi 1,5 mm. Gullari bir jinsli, murakkab soybon toʻpgulda yigʻilgan. Soyabonchasi 5-10 shu’lali, ostki qismi tikansimon oʻrama bargchalar bilan oʻralgan. Gultojibarglari och sariq, tuxumsimon, uzunligi 15 mm. Gulkosachabarglari tishsimon boʻlingan. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyul oyida gullab mevasi avgustda pishib yetiladi. Mevasining uzunligi 6,5 mm, tuxumsimon lanset shaklida, tuksiz silliq, quruq meva. Urug‘i va vegetativ yoʻl bilan koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda juda kam tarqalgan, yakka yakka holatda uchraydi. Toshkent viloyati Qorjontov, Piskom va Ugom togʻ tizmalarida tarqalgan. Dengiz sathidan 1500-1600 metr balandlikda shagʻalli yonbagʻirlarda va qoya yoriqlarida oʻsadi. Maʼlum bir tuproq sharoitiga moslashganligi sababli tabiatda kam uchraydi. Ugom-chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Solmoni Forsiy masjidi

Abu Bakr Siddiq masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Zangiota tumanida joylashgan. Oʻzbekiston Respublikasining qator boshqa hududlarida Solmoni Forsiy nomi bilan faoliyat yuritadigan qator masjidlar mavjud. Ushbu masjid yangi barpo etilganidan keyin nafaqat Zangiota tumani boʻyicha, balki, Toshkent viloyati miqyosida eng katta masjidlardan bir boʻlgan.

Joylashuvi va faoliyati 
Abu Bakr Siddiq jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Zangiota tumani, Ittifoq mahalla fuqarolar yigʻini, A. Qoʻchqorov koʻchasida joylashgan. Masjidning bosh imom-xatibi Abdurahmon domla Qanoatov aholi vakillar bilan doimiy muloqotda boʻlib turadi. Jome masjidga namoz oʻqish va ziyorta uchun Itifoq mahalla fuqarolar yigʻini, Shodlik mahalla fuqarolar yigʻini, Alimbuva mahalla fuqarolar yigʻini, Tarnay mahalla fuqarolar yigʻini, A. Qoʻchqorov koʻchasi, T. Ismoilov koʻchasi, Tinchlik koʻchasi, Dadil koʻchasi, Gʻalaba koʻchasi, Shodlik koʻchasi, Gullola koʻchasi, Gʻuncha koʻchasi, Oqila koʻchasi, Tayanch koʻchasi, Xusniddin ota koʻchasi, Sadriddin ota koʻchasi, Inogʻom ota koʻchasi, Madaniyat koʻchasi, Xabib Abdullayev koʻchasi, Islom ota koʻchasi, Ozod koʻchasi, Mirzo Uligʻbek koʻchasi, Koʻrkam koʻchasi, Oʻzgarish hamda, unga yaqin boʻlgan qoʻshni malalla fuqarolar yigʻini va koʻchalarda yashovchi mahalliy aholi vakillari ham tashrif buyurishadi. Masjidning tashqi koʻrinishi, zamonaviyligi, qulayligi, namozxonlar uchun yaratilgan imkoniyatlari musulmon boshqa davlatlarning eng zamonaviy masjidlaridan qolishmaydi.

Manbalar

Havolalar 
Solmoni Forsiy masjidi rasmiy kanali

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
Zangiota tumanidagi masjidlar
Binolar
Sovet Varelas

Sovet (Sergey) Afanasyevich Varelas (1923-yil 17-mart, Taganrog, Donetsk viloyati – 1997-yil 25 may) – sovet va oʻzbek bastakori.

Kelib chiqishi 
Bobosi Georgiy Afanasyevich XIX asrda bolaligida Gretsiyadan Rossiyaning Taganrog shahriga olib kelingan va dengizchi boʻlib ishlagan. Gerasim Afanasyevich Varelas (1886—1938) SSSR Yengil sanoat xalq komissarligining Glavsteklo Moskva savdo bazasi direktorining oʻrinbosari boʻlgan. Uch oʻgʻilning kenjasi Afanasiy Afanasyevich Varelas (1893—1942) Ogʻir sanoat xalq komissarligining texnika sanoati tadqiqot sektori boshligʻi boʻlgan. Xotini Tamara Vasilevna Berejnaya. Sovet Varelas uchta oʻgʻilning eng kichigi boʻlgan. Taganrogdan oila Rostov-Donga koʻchib oʻtgan.

1934-yilda Afanasiy Varelas Toshkentga ikki yillik surgunga joʻnatilgan, keyin Uxtipechersk lageriga yuborilgan. U lagerdan qaytmagan va vafotidan keyin reabilitatsiya qilingan.

Hayoti 
Sovet Afanasyevich Varela, besh yoshidan boshlab musiqa bastalagan, sheʼrlar va pyesalar yozgan. Yoshligida pochta agenti, rassom, mexanik, hisobchi boʻlib ishlagan. U 1942–1945-yillarda Uraldagi mehnat armiyasi safida xizmat qilgan. Hamza nomidagi musiqa bilim yurtini tamomlagan, talabalik yillarida Toshkent xoreografiya bilim yurtida hamroh boʻlib ishlagan. 1955-yilda Toshkent davlat konservatoriyasini kompozitsiya (professor B. B. Nadejdin guruhi) fakultetini tamomlagan.

1957–1963-yillarda Hamza nomidagi musiqa bilim yurtida kompozitsiya oʻqituvchisi (1957-1963) boʻlib ishlagan. Nashriyotda xizmat qilgan, Uspenskiy nomidagi Respublika musiqa bilim yurtida oʻqituvchi boʻlgan. Toshkent davlat konservatoriyasining kompozitsiya va cholgʻu asboblari kafedrasida ishlagan. 1993-yilda Professor unvonini olgan (1993).

Varelas asarlari orasida bolalar uchun yaratilgan asarlar alohida oʻrin tutadi. Ularning eng mashhurlari „Aladdinning sehrli chirogʻi“ opera-ertaklari (1971) hamda M.Aliger va V.Lebedev-Kumach sheʼrlari bilan „Zoe“ kantatasi hisoblanadi.

1988-yilda 145 musiqiy asar va ikkita darslik muallifi Varelas O‘zbekiston SSRda xizmat ko‘rsatgan artist unvoni bilan taqdirlangan.

Oilasi 
Xotini – Tamara Avanesovna Golovyants (1929—2017).

Oʻgʻli – Anatoliy Varelas.

Qizi – Yelena Meyke.

Nevarasi – Dmitriy Varelas.

Nevarasi – Nina Meyke.

Manbalar

Havolalar 
 Opera Varelasa – sorok let spustya
 VARYeLAS SOVYeT
 100 let so dnya rojdeniya Soveta (Sergeya) Afanasevicha Varelasa
Iustin Pranaytis

Iustin (Yustin) Bonaventura Pranaytis (, 1861-yil 27-iyul, Panenupya, Suvalki viloyati – 1917-yil 28-yanvar, Petrograd) – litvalik rus diniy arbobi, antisemit yozuvlar muallifi.

Hayoti 
Iustin Bonaventura Pranaytis 1861-yil 27-iyulda tugʻilgan. U Griskabudis va Mariyampolk maktabini tugatgan, shundan soʻng 1878-yilda Seynidagi diniy seminariyaga oʻqishga kirdi. 1883-yilda Sankt-Peterburgdagi Imperator Rim-katolik diniy akademiyasiga oʻqishga kirdi. 1887-yildan ilohiyot magistri, bir yil oldin esa ruhoniy boʻldi. Ilohiyot akademiyasini tugatgandan soʻng, u ibroniy tilidan dars berdi. „Christianus in Talmude Iudaeorum sive Rabbinicae doctrinae de Christianis secreta“ antisemitizm kitobi nashr etilgandan keyin shuhrat qozondi. Ushbu kitob 1892-yilda Sankt-Peterburgda nashr etilgan va bir qator Yevropa tillariga tarjima qilingan. Iustin Bonaventura oʻsha davrning eng koʻzga koʻringan ibronist va semitologi D.A.Xvolsonning shogirdi boʻlgan.

1894-yilda Pranaitis zarar yetkazganlikda ayblanib sudlangan. Bir muddat Tverga surgun qilingan, 1902-yilda esa Toshkentga yuborilgan. Uning tashabbusi bilan Toshkent, Buxoro, Samarqand, Ashxobodda katolik cherkovlari qurilgan. Mashhur loyihalaridan biri bu Iso Masih yuragi sobori-jomeʼsi hisoblanadi. U faol missionerlik faoliyati bilan shugʻullangan. Xususan, Turkiston garnizonida targʻibot ishlarini amalga oshirgan.

1913-yil sentyabr-oktyabr oylarida Iustin Pranaytis nasroniy bolani marosim bilan oʻldirishda ayblangan.

Politsiya boʻlimining maxsus topshiriqlar boʻyicha xodimi P. N. Lyubimov sud jarayoni boʻyicha maʼlumotlarni toʻplagan.

Adabiyotlar 
 Тагер А. С. Царская Россия и дело Бейлиса.

Manbalar

Havolalar 
 Pranaitis, Justinas
Sankt-Peterburgda vafot etganlar
1917-yilda vafot etganlar
28-yanvarda vafot etganlar
1861-yilda tugʻilganlar
27-iyulda tugʻilganlar
Tyan-Shan kameliniyasi

Tyan-Shan kameliniyasi () — ikki urugʻpallalilar sinfi, ziradoshlar oilasi, kameliniya turkumiga mansub ko‘p yillik gulli o‘simlik turi. O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati G‘arbiy Tyan-Shan, Ohangaron daryosi vodiysida, Dukentsoy va Qorabog‘soyda o‘sishi ma'lum.

Tavsifi
Balandligi 30-50 sm gacha yetadigan ko‘p yillik o‘t o‘simlik. O‘q ildiz sistemasiga ega. Ildiz uchida tuganaklari hosil bo‘ladi. Ildiz bo‘g‘zidan o‘sib chiqqan barglari uzun bandli, uch karra bo‘lingan, bo‘laklari cho‘ziq dumaloq, nishlari bor. Poyadagi barglari bandli, yuqori bo‘lakchalari qisqarib novga aylangan. Gullari bir jinsli, murakkab soybon to‘pgulda yig‘ilgan. Soyabonchasi beshta o‘rama bargchali, uzunligi 10 sm. Kosachabarglari pardasimon, tishli. Gultojibarglari oq tusda. Hasharotlar yordamida changlanadi. May oyida gullab mevasi iyunda pishadi. Mevasi quruq, yumaloq,  uzunligi 4 mm, eni 5 mm. Urug‘i va tuganaklari orqali ko‘payadi.

Tarqalishi va o‘sish sharoiti
Tabiatda juda kam tarqalgan, dengiz sathidan 1200-1600 metr balandlikda toshlar orasida uchraydi. Toshkent viloyati G‘arbiy Tyan-Shan, Ohangaron daryosi vodiysida, Dukentsoy va Qorabog‘soyda o‘sishi ma'lum. Dukentsoy atrofida 600 tup o‘simlik o‘sadi. Maxsus o‘sish sharoitiga moslashgan, tashqi muhitning noqulay sharoitlariga chidamsiz tur bo‘lganligi sababli areali qisqarib ketgan. 2009-yilda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Botanika bogʻida o'stirishga urinilgan. Ugom-chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Yeji Matsulevich

Yepiskop Yeji Matsulevich (1955-yil 30-may, Dashev, Ilyinets tumani, Vinnitsa viloyati, Ukraina SSR, SSSR) – rim-katolik cherkovi diniy arbobi, katolik yepiskopi. Oʻzbekiston Apostol maʼmuri va Nara yepiskopi (2005-yildan)

Hayoti 
Yeji Matsulevich 1989-yilda Krakovdagi Fransisk ordeniga qoʻshildi. 1990-yil 25-sentyabrda u qasamyod qildi. Keyinchalik Krakovdagi Oliy diniy seminariyada tahsil oldi. 1994-yil 2-oktyabr abadiy qasamyodni qabul qildi.

1994-yildan Rimda tahsil olgan. 1995-yildan bakalavr, 1997-yildan ilohiyot yoʻnalishi boʻyicha litsensiat boʻlgan.

1996-yil 22-iyunda u Krakov shahrida ruhoniy etib tayinlandi.

1997-yildan 2000-yilgacha sobiq natsistlarning Osvensim konslageri yaqinida joylashgan Harmenz shahridagi (Gmina Osvensim, Osvensim okrugi, Kichik Polsha voevodeligi, Polsha) Sankt Maksimilian Kolbe markazida ishlagan. Ikki yil davomida u Krakovdagi Oliy diniy seminariyada dars berdi.

2000-yilda u orden vikari va provinsiya sekretariati etib saylandi. 2001-yildan Sharqiy Yevropada kichik Friars ordenining bosh yordamchisi boʻldi.

2005-yil 1-aprelda u Oʻzbekiston Apostol maʼmuri va Nara titul yepiskopi etib tayinlangan. 2005-yil 14 mayda Kardinal Davlat kotibi Anjelo Sodano Rimda oʻzining yepiskoplik marosimini oʻtkazdi. Taqdirlash Fransisk ordenining asosiy uyi yonida joylashgan Muqaddas Havoriylarning Rim Bazilikasida boʻlib oʻtdi. 2005-yil 26-iyunda Yeji Matsulevich havoriy maʼmuri lavozimini egalladi. Rasmiy inauguratsiya marosimi Toshkentdagi Iso Masih yuragi sobori-jomeʼsida boʻlib oʻtdi.

2022-yil 29-aprelda yangi tashkil etilgan Markaziy Osiyo yepiskoplari konferensiyasining vitse-prezidenti etib saylandi.

Manbalar

Havolalar 
 Bishop Jerzy Maculewicz, O.F.M. Conv. на сайте catholic-hierarchy.org
 Католическая церковь Узбекистана
  Ordinary of Apostolic Administration of Uzbekistan
Yashayotgan insonlar
1955-yilda tugʻilganlar
30-mayda tugʻilganlar