Erondagi iroqliklar

IRIraqis in Iran
Eronda iroqliklarning koʻp aholisi bor, jumladan, kelib chiqishi Iroqlik boʻlgan Eron fuqarolari, shuningdek, Iroq fuqarosi boʻlgan muhojirlar. 2001-yilgi Eron aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Eronda taxminan 203 000 iroqliklar yashagan; UNHCR hisobotida Eronda 204 000 iroqlik istiqomat qiladi. Haqiqiy koʻrsatkich bundan ancha yuqori boʻlishi mumkin, ehtimol 500 000 dan oshadi, chunki koʻplab iroqliklar Eronda Eron fuqaroligini olgan. Soʻnggi yillarda Saddam Husayn rejimi qulaganidan keyin koʻpchilik Iroqqa qaytdi.

Migratsiya tarixi 
Iroqliklar har doim Eronda gullab-yashnayotgan jamoa boʻlib kelgan, Ahvaz, Abadan va Ilamda yaxshi tashkil etilgan aholi,  lekin koʻpchilik 1979-yilgi Eron Islom inqilobi va Eron-Iroq urushi kabi voqealar tufayli qochib, boshqa mamlakatlarga joylashdi.

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Gumanitar masalalarni muvofiqlashtirish boshqarmasi 2003-yil sentyabr oyida Eronda 202 000 dan ortiq iroqlik qochqinlarni qayd etdi, bu dunyodagi butun iroqlik qochqinlarning yarmidan koʻpini tashkil qiladi. Ulardan 50 mingga yaqini Eronning Iroq bilan gʻarbiy chegarasida joylashgan 22 qochqinlar lagerida joylashgan boʻlib, bu raqam afgʻon qochqinlarinikidan ancha yuqori, ularning atigi 2 foizi lagerlarda yashaydi. Iroqlik qochqinlarning aksariyati Eron gʻarbidagi shaharlarda yashaydi. Saddam Husaynning qulashiga olib kelgan urush tugaganidan beri jami 11 500 dan ortiq iroqliklar Eron, Saudiya Arabistoni va Livandan BMT qochqinlar boʻyicha Oliy komissarligi tomonidan koʻmaklashgan karvonlarda qaytib kelishdi.

Eronda 200 000 dan ortiq iroqlik qochqinlar istiqomat qiladi, ular dunyodagi barcha roʻyxatga olingan iroqlik qochqinlarning yarmidan koʻpini tashkil qiladi. Taxminan 48,000 qochqinlar Eron lagerlarida joylashtirilgan, ammo iroqlik qochqinlarning aksariyati yirik shahar markazlarida, odatda Eronning gʻarbiy qismlarida yashaydi. Iroq aholisining aksariyati Tehronda yashashni afzal koʻrdi, chunki u yer yuqori turmush darajasi va ish bilan taʼminlangan. Asosan ular Tehronning janubi-sharqiy burchagidagi deyarli butunlay Iroq mahallasi Doulatobodda istiqomat qiladi. Erondagi Iroqning yana bir taniqli mahallasi Tehron markazida joylashgan Marvi xiyobonidir. Bu yerga birinchi iroqlik qochqinlar 70-yillarning boshlarida kelgan va Tehrondagi barcha iroqliklar uchun markaz boʻlib qolgan, koʻpincha uni Bagʻdod bozori deb atashgan.

Madaniyat 
Eronning Iroq bilan aloqasi antik davrlarga borib taqaladi. Parfiya eroniylari va sosoniy forslari oʻz poytaxtlarini Ktesifonda joylashtirdilar.(hozirgi Bagʻdod). U eramizning 570-637-yillarigacha dunyodagi eng katta shahar boʻlgan deb ishoniladi. Eronning Iroqdagi elchisi yaqinda Eron Iroq milliy va provinsiyalari hukumatlari bilan Ktesifondagi buyuk saroyni qayta tiklash boʻyicha hamkorlik qilishga sodiqligini eʼlon qildi.

Taniqli odamlar 

 Javod Salehiy, universitet professori
 Oyatulloh Muhammad Husayn al-Ansoriy, islom dini boʻyicha yetakchi olimi
 Muhammad Rizo Naqdiy, harbiy qoʻmondon
 Muhammad Ali Mazidiy, akademik, muhandis, muallif
 Nuri Xodayari, futbolchi
 Lait Nobari, futbolchi
 Duraid Munajim, rejissyor
 Usama Sami, aktyor

Manbalar