MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Yangi Nishon

Yangi Nishon — Qashqadaryo viloyati Nishon tumanidagi shahar (1982-yildan), tuman markazi. Yaqin temiryoʻl stansiyasi — Nishon (4 km). Yangi Nishondan viloyat markazi (Qarshi shahri) gacha 20 km. Aholisi 100.000 (2018-01-01). Shaharda sanoat, qurilish tashkilotlari, kichik, oʻrta biznes, yirik korxonalar, mikrofirmalar, MTP, dehqon bozori, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari bor. Umumiy taʼlim maktablari, kasb-hunar kollejlari, tuman markaziy kutubxonasi, madaniyat uylari, stadion(SSSRdan qolgan)va boshqalar sport inshootlari mavjud. Tuman markaziy kasalxonasi, poliklinika, dorixona va boshqalar tibbiy muassasalar aholiga xizmat koʻrsatadi. Yangi Nishondan Katta Oʻzbekiston trakti oʻtgan. Yangi Nishon — Qarshi yoʻnalishlarida avtobuslar qatnovi yoʻlga qoʻyilgan. SSSR davrida yirik qoramol fermaxonalar boʻlgan, xususiylashgandan keyin talon-toroj qilingan

Manbalar 

 
Shaharlar

Oʻzbekiston
Oʻzbekiston shaharlari
Viloyatlar
Oʻzbekiston viloyatlari
Qashqadaryo
Qashqadaryo viloyati
Tumanlar
Oʻzbekiston tumanlari
Nishon tumani
Yangi Orlean

Yangi Orlean — AQShning janubiy qismidagi shahar, Luiziana shtatida. Aholisi 473,7 ming kishi (2002). Missisipi daryosi deltasida, uning Meksika qoʻltigʻiga quyilish qismidan 175 km uzoqda joylashgan. AQSH janubidagi eng yirik dengiz porti. Shahar pasttekislikda joylashganligi uchun atrofi suv toshqinlariga qarshi qurilgan dambalar bilan oʻralgan. Transport yoʻllari chorrahasi. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Mamlakatning muhim savdomoliya va madaniyat markazi. Kemasozlik rivojlangan. Kema taʼmirlash, neftni qayta ishlash, kimyo sanoati korxonalari mavjud. Alyuminiy va alyuminiy oksidi ishlab chiqariladi. Oziq-ovqat sanoatida tropik dehqonchilik mahsulotlari qayta ishlanadi. Untlar, muzeylar bor. Turizm rivojlangan.

Shaharga 1718 yilda fransuzlar tomonidan asos solingan. 18-asrda Ispaniya bosib olgan. 1800 yilda yana fransuzlar qoʻl ostiga oʻtgan. 1803 yildaYangi orleanni AQSH fransuzlardan Luiziana hududi bilan birga sotib olgan.

 

Louisiana shaharlari
Yangi tarix

Yangi tarix — jahon tarixini davrlashtirishda, asosan, tarix fanida oʻrta asrlar tarixi bilan eng yangi tarix oraligʻidagi (17-asr oʻrtalaridan to 20-asr boshlarigacha boʻlgan) davrning umumiy nomlanishi. Biroq jahondagi turli xalqlar va davlatlarda Yangi tarix tushunchasi boshqa tarixiy davrlarni oʻz ichiga olishi mumkin. Mas, Oʻzbekiston tarixining Yangi tarix davri yuqorida koʻrsatilgan xronologik chegaradan ancha farqqilib, u 19-asr oʻrtalaridan to 1991-yilgacha boʻlgan davrni oʻz ichiga oladi. Bu davrda hozirgi Oʻzbekiston hududi podsho Rossiyasi va sovet tuzumi mustamlakachiligi ostida boʻlgan.
Yangi chinoz

Yangi chinoz — Toshkent viloyatining Chinoz tumanidagi shaharcha (1992-yildan). Yangi chinoz stansiyasi (Chinoz). Viloyatning gʻarbiy qismida, Toshkent — Nukus avtomagistralida, tuman markazi (Chinoz shahri) dan 7 km narida. Sirdaryo va Chirchiq daryolari yonida. Aholisi 3,7 ming kishi (2005). Shaharchada 7 korxona, shuningdek, dehqon bozori, 20 dan ortiq savdo shoxobchasi, tijorat banki faoliyat koʻrsatadi. Sanoatining asosiy tarmogʻi — un tegirmoni va qumshagʻal karyerlari. Umumiy taʼlim maktabi, kutubxona, ambulatoriya bor. Yangi chinoz yonida daryo boʻylarida 30 dan ortiq dam olish maskani joylashgan.

 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Chinoz tumani
Yangi Shotlandiya

Yangi shotlandiya — Kanadaning jan.sharqiy qismidagi provinsiya, Yangi Shotlandiya yarim orol va KeypBreton o.da. Mayd. 55,3 ming km². Aholisi 944,7 ming kishi (2002). Maʼmuriy markazi — Galifaks shahri Ya.Sh. iqtisodiy jihatdan rivojlangan provinsiya. Foydali qazilmalardan koʻmir, barit, gips qazib chiqariladi. Qora metallurgiya, neftni qayta ishlash, kokskimyo, transport mashinasozligi, oziq-ovqat, sellyulozaqogʻoz va yogʻochsozlik sanoati korxonalari mavjud. Yangi Shotlandiya shahar aholisini oziq-ovqat mahsulotlari bilan taʼminlashga ixtisoslashgan. Bogʻdorchilik rivojlangan. Ya.Sh.ning tub aholisi indeyslar. 17-asrning boshlaridan yevropaliklar — fransuzlar va inglizlar koʻchib borgan. Angliya — Fransiya urushidan soʻng 1713 yildan 1867 yil gacha Buyuk Britaniya mulki.

 

Yangi Shotlandiya
Yangi yulduzlar

Yangi yulduzlar — toʻsatdan portlaydigan, portlashi chaqnab ketish va qobigʻini tashlash bilan yuz beradigan hamda ushbu qobigʻi juda katta tezlik (koʻpincha bir necha 100 km/sek dan to 1000 km/sek gacha) bilan kengayadigan yulduzlar. Ayrim hollarda qobiqning kengayishi undan ham katta tezlikda sodir boʻladi. Mas, Burgut turkumidagi yangi yulduz 1918 yilda chaqnab, qobigʻi 1700 km/sek tezlik bilan kengayishi aniklangan. Keyinchalik (1922, 1926 va 1931 yillarda) olingan fotosuratlarda gaz qobigʻi ham kengayib borayotgani kuzatilgan. Oʻsha va boshqa fotosuratlar bilan olib borilgan oʻlchashlar shuni koʻrsatadiki, qobiqning radiusi taxminan yiliga 1" kattalashib borgan. Ushbu yangi yulduzgacha boʻlgan masofa 1200 yorugʻlik yiliga teng chiqqan. Portlagunga qadar uning ravshanligi taxminan +5 boʻlsa, portlagandan keyin uning ravshanligi maksimumga (—8tga) yetgan.

YA.yu.da maksimum ravshanlik (yorqinlik) ka erishish toʻsatdan (atigi bir necha oʻn soatda) yuz bersa, maksimumdan keyingi pasayish juda sekin (bir necha oy, yil va hatto oʻn yillarda) roʻy berib, oʻz holiga uzoq muddatda qaytadi. Yangi yulduzlar "sekin" va "tez" oʻz holiga qaytuvchi turlarga boʻlinadi. Mas, yuqoridagi Burgutning yangisi "tez" yangi yulduz, 1934 yilda portlagan Gerkulesning yangisi esa "sekin" rivojlanuvchi yangi yulduz hisoblanadi.

Koʻpchilik Yangi yulduzlar bizdan juda uzoqda joylashgan. Ularning mutlaq kattaliklari Quyoshnikiga teng boʻlsa ham koʻrinish darajalari 10—15 marta kuchsiz hisoblanadi. Portlaganidan soʻng yangi yulduz asta-sekin oʻzining dastlabki holatiga albatta qaytadi. Bizning Galaktikamizda kuzatiladigan Yangi yulduzlar paydo boʻlishi hodisasi va oddiy chaqnashi yiliga 20—30 tani tashkil qiladi. Aslida esa Galaktikamizda yiliga yuzdan ortiqYa.yu. hodisasi sodir boʻladi. Yangi yulduzlar qayta chaqnab yana "yangi" jarayon roʻy berishi mumkin.

Mas, Shimoliy tojning T si (1866, 1966 yillarda chaqnagan), Kompasning T si (har 20 yilda chaqnab turadi) qayta Yangi yulduzlar hisoblanadi. Barcha yudduzlar portlashlari ichida eng samaralisi oʻta Yangi yulduzlarning portlashi hisoblanadi. Agar normal yangi yulduz portlaganda oʻz ravshanligini taxminan 500 000 marta oshirsa, oʻta yangi yulduzning ravshanligi (chaqnashi) 100 000 000 marta oshadi. Uning maksimumdagi mutlaq qiymati kamida — 16t,5 ga teng. Hisoblashlar va kuzatuvlarga koʻra, Galaktikada oʻta yangi yulduz taxminan 400 yilda bir marta paydo boʻladi. Yangi va oʻta Yangi yulduzlar hodisalari boshqa galaktikalarda yaxshi kuzatiladi.

Salohiddin Nuritdinov.

 

Astronomiya
Yangiariq

Yangiariq — Xorazm viloyati Yangiariq tumanidagi shaharcha, tuman markazi. Xorazm viloyatining janubida joylashgan. Viloyat markazi (Urganch shahri)gacha 20 km. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Urganch. Aholisi 118 925 ming kishi (2022). Qishloq aholisi va xoʻjaliklari Tagan kanalidan suv oladi. Yangiariqda paxta tozalash, gʻisht zavodlari, qurilish korxonalari, Oʻzbekiston — Turkiya qoʻshma korxonasi, avtokorxona, MTP bor. 3 umumiy taʼlim maktabi, litsey, gimnaziya, kasbhunar kolleji, tuman markaziy kutubxonasi va uning tarmoqlari, 2 madaniyat uyi, stadion mavjud. Tuman markaziy kasalxonasi, poliklinika, tugʻruqxona, dorixona va boshqalar tibbiy muassasalar aholiga xizmat koʻrsatadi. Tumandan Urganch, Xiva shaharlari, Xonqa, Hazorasp shaharchalari va Bogʻot qishlogʻigacha avtobus va marshrutli taksilar qatnaydi. Xiva — Toshkent yoʻnalishidagi avtobuslar Yangiariq hududidan oʻtadi.

Oʻzbekiston shaharlari
Yangiariq tumani

Manbalar
Yangibozor

Yangibozor — Oʻzbekiston Respublikasi Buxoro viloyatining Peshku tumanitsat qishloq, tuman markazi (1950-yildan). Ya. Toshkent — Samarqand — Urganch — Nukus avtomobil magistrali yoqasida joylashgan. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Kogon (42 km). Viloyat markazi (Buxoro shahri)dan 35 km. Aholisi 5591 kishi (2003). Aholisi va xoʻjaliklari AmuBuxoro mashina kanalidzn suv oladi. Non kti, 2 qurilish tashkiloti, 4 aksiyadorlik jamiyati, 130 kichik va oʻrta biznes subʼyektlari va boshqalar korxonalar, avtovokzal, dehqon bozori, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari bor.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Peshku tumani
Yangibozor (shaharcha)

Yangibozor — Toshkent viloyati Yuqori Chirchiq tumanidagi shaharcha (1973-yildan), tuman markazi. Viloyat markazi (Toshkent shahri) dan 35 km. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Toshkent (35 km). Yangibozor oʻrtasidan Qorasuv kanali oqib oʻtadi. Aholisi 13 ming kishi (2004). Non zavodi, avtokorxona, qurilish tashkilotlari, MTP, qoʻshma, kichik korxonalar, mikrofirmalar, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari bor. 3 umumiy taʼlim, bolalar musiqa, sport maktablari, kasb-hunar kollejlari mavjud. Tuman markaziy kutubxonasi, madaniyat uyi, klub muassasalari, madaniyat va istirohat bogʻi, stadion va boshqalar sport inshootlari ishlab turibdi. Tuman markaziy kasalxonasi, poliklinika, dorixonalar va boshqalar tibbiy muassasalar aholiga xizmat koʻrsatadi. Yangibozor — Toshkent yoʻnalishida avtobuslar va marshrutli taksilar qatnaydi.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Yuqori Chirchiq tumani
Yangibozor (Yangibozor tumani)

Yangibozor — Xorazm viloyati Yangibozor tumanidagi shaharcha (1983-yildan), tuman markazi. Xorazm viloyatining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan. Viloyat markazi (Urganch shahri) gacha 20 km. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Urganch (20 km). Aholisi 6,3 ming kishi (2005). Yangibozorda paxta tozalash, gʻisht zavodlari, qurilish korxonalari, yirik, oʻrta biznes, kichik korxonalar, mikrofirmalar, avtokorxona, MTP ishlab turibdi. Umumiy talim, bolalar musiqa va sport maktablari, litsey, kasb-hunar kollejlari, tuman markaziy kutubxonasi va uning tarmoqlari, madaniyat uyi, madaniyat va istirohat bogʻi, amfiteatr, klub muassasalari, stadion, Xotira maydoni bor. Tuman markaziy kasalxonasi, poliklinika, tugʻruqxona, dorixona va boşqa tibbiy muassasalar aholiga xizmat koʻrsatadi. Yangibozordan Urganch shahri va Gurlan shaharchasiga avtobuslar va marshrutli taksilar qatnaydi.

 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Yangibozor tumani
Yangiyer

Yangiyer — Sirdaryo viloyatidagi shahar. Viloyat kengashiga qarashli. Shaharga 1957-yilda asos solingan. Toshkentdan 150 km janubi gʻarbda, Toshkent — Xovos temir yoʻl, Katta Oʻzbekiston trakti, Janubiy Mirzachoʻl kanali yoqasida joylashgan. Temir yoʻl stansiyasi. Viloyat markazi (Guliston shahri)dan 30 km uzoqlikda. Aholisi 44,7 ming kishi(2021). Shahardagi 400 dan ortiq xoʻjalik yurituvchi subʼyektdan 34 tasi yirik, 46 tasi kichik korxona, 332 mikrofirma, 2 qoʻshma korxona, 2 aksiyadorlik, 32 masʼuliyati cheklangan jamiyatdir. Qurilish tashkilotlari, 3 avtokorxona, taʼmirlashmexanika, asfaltbeton, sopol quvurlari, un, non, sut zavodlari, qandolatpazlik fabrikasi, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shaxobchalari bor. 11 umumiy taʼlim maktabi, gimnaziyainternat, akademik litsey, 3 kasb-hunar (qurilish, tibbiyot, pedagogika) kolleji mavjud. 2 madaniyat uyi, klub, madaniyat va istirohat bogʻi bor. 60 ta sport inshooti, shu jumladan, stadion, sport zallari, 2 suzish havzasi, sport maydonchalari, bolalar va oʻsmirlar sport maktabi, bolalar futbol maktabi, „Yangiyer“ futbol komandasi faoliyat koʻrsatadi. Sayyohlik tashkiloti mavjud. Shaharda 1 ta dehqon bozori, 3 ta kasalxona, 4 ta poliklinika, 2 ta xususiy davolash maskani, 1 ta dam olish maskani, dorixonalar va boshqalar tibbiy muassasalar aholiga xizmat koʻrsatadi. Jarqoq — Toshkent gaz quvuri shaharni gaz bilan taʼminlaydi. Yangiyerdan Toshkent, Guliston, Jizzax, Balandchaqir, Boyovut va boshqalar yoʻnalishlar boʻyicha avtobuslar qatnovi yoʻlga qoʻyilgan.

Manbalar

Havolalar 

Oʻzbekiston aholi punktlari
Oʻzbekiston shaharlari
Sirdaryo viloyati
Yangiyoʻl biokimyo aksiyadorlik jamiyati

Yangiyoʻl biokimyo aksiyadorlik jamiyati — spirt sano ati korxonasi. "Oʻzmevasabzavotuzumsanoat xolding" kompaniyasi tarkibida. Biokimyoviy usul bilan 3—4nav bugʻdoydan rektifikatsiya qilingan etil spirti, sholi chiqindilari, oʻsimlik xom ashyosidan texnik spirt, yemxashak achitqisi, shuningdek, karbonat angidrit, tormoz suyuqligi, quruq yemxashak qoʻshimchasi ishlab chiqaradi. 1949 yilda gidroliz sanoati korxonasi sifatida ishga tushirilgan. 1995 yildan hozirgi nomda. 90-yillar boshidan gʻalladan oziq-ovqat (etil spirti) i. ch. oʻzlashtirildi. Yillik quvvati 821,4 ming dal. Korxona tarkibida oliy navli araq ishlab chiqaradigan "MaySano" qoʻshma korxonasi, kraxmal va kraxmal qiyomi ishlab chiqaradigan "Kraxmal" maʼsuliyati cheklangan jamiyat faoliyat koʻrsatadi. Mahsulotlari qoʻshni mamlakatlarga eksport qilinadi.
Yangiyoʻl yogʻmoy aksiyadorlik jamiyati

"YANGIYOʻL YOGʻMOY" AKSIYADORLIK JAMIYATI — oziqovqat sanoatining yirik korxonasi. "Yogʻmoytamakisanoat" uyushmasi tarkibida. Rafinatsiyalangan paxta moyi, distillangan yogʻ kislotalar, xoʻjalik sovuni, chorvachilik uchun ozuqa boʻlgan shrot va shulxa ishlab chiqaradi. Dastlab 1916-yilda Qovunchi qishlogʻida "Besh bosh" aksiyadorlik kompaniyasi yogʻsovungarlik zavodini qura boshladi. 1917-yilda Oktyabr toʻntarishidan keyin chala qurilgan zd davlat ixtiyoriga olindi va "Glavxlopkoprom" tomonidan 1919—22 yillarda 8 ta pressi boʻlgan va quvvati 25 t/sutka chigitni qayta ishlaydigan korxona (4yogʻ zavodi) qurilishi va montaji yakunlandi. 1922-yil 10 iyunda ishga tushirildi. 1930 va 1937-yillarda korxona rekonstruksiya qilindi, qoʻshimcha 4 ta yogʻ pressi oʻrnatildi. 1956 yilda korxona sobiq qand zavodi (1950 y.gacha ishlangan) hududiga koʻchirildi, 1960-yilda yogʻ-moy kombinatiga aylantirildi, 14 ta shnek press oʻrnatildi, 2 ta ekstraksiya liniyasi ishlay boshladi, chigitni qayta ishlash boʻyicha quvvati sutkasiga 500 t ga, sovun sexining sutkalik ishlab chiqarish quvvati 42 t ga yetkazildi.

1980-yilga kelib kombinatda sutkasiga 800 t chigitni qayta ishlash quvvatiga erishildi, ekstraksiya sexidagi shnek bugʻlatkichlar oʻrniga tosterlar oʻrnatiladi, missellani filtrlash uchun diskli filtrlar oʻrnatildi. 1994-yilda korxona ochiq aksiyadorlik jamiyatiga aylantirildi. 1999-yilda paxta moyini 1 va 5 litrli polietilen idishlarga qadoqlaydigan boʻlim, 2000-yilda shrotni qadoqlash boʻlimi,2002-yilda ishlab chiqarish quvvati sutkasiga 50 t boʻlgan dezodoratsiya boʻlimi ishga tushirildi. 2004-yilda 250 g li 60% li xoʻjalik sovunini ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi.

2003-yilda korxonaga xorij investitsiyasi jalb etildi. Korxonadagi barcha boʻlimlar zamonaviy kompyuterlar bilan jihozlangan.

2004-yilda korxonada 8,9 ming t paxta yogʻi, 14,8 ming t xoʻjalik sovuni, 27,9 ming t shrot, 21,8 ming t shulxa mahsulotlari isteʼmolchilarga yetkazib berildi. Mahsulotlari ichki bozorda sotiladi, qoʻshni mamlakatlarga eksport qilinadi.
Yangikent

Yangikent () — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Gʻuzor tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yil 13-martda shaharcha maqomi berilgan.

Etimologiyasi 
Shaharcha nomi yangi va kent soʻzlarining birikishidan tarkib topgan. Yangi soʻzining asl soʻgʻdiycha kent soʻzi bilan birikib hudud nomiga berilishi oʻlka hududi uchun kamyob holat hisoblanadi. Kent soʻzi odatda eroniy soʻzlar bilan birikkan holda joy nomlariga nisbatan qoʻllaniladi. Yangi soʻzi esa davr nuqtai nazaridan olib qaraganda kyeingi vaqt, kelajakka yaqin davr maʼnosini beradi. Ayni shu maʼnonini ifodalash maqsadida bu ikki soʻz yigʻindisidan Yangikent nomi yaratilgan. Yangikent bu atrofdagi boshqa aholi yashash punktlaridan koʻra yoshroq, yangiroq davrda bunyod etilgan hudud, yangiqishloq maʼnosini beradi. Shuningdek mazkur nom aholi tomonidan emas, rasmiy maʼmuriy tarzda nomlangan boʻlish ehtimoli ham mavjud.

Joylashuvi 
Yangikent shaharchasi Qashqadaryo viloyati Gʻuzor tumanining shimoliy qismida joylashgan. Shaharchaga eng yaqin aholi yashash punktlari: Kaprin (gʻarb), Mash’al (janubi-gʻarb), Toshguzar (janubi-sharq) shaharchalaridir. Shaharchaga eng yaqin avtomobil yoʻli E-60 yoʻnalishi hisoblanadi.

Yangikent shaharchasida 37-sonli maktab joylashgan. Shaharcha yaqinidan Kamrat kanali oqib oʻtadi.

Aholisi 
Yangikent shaharchasi Sobiq ittifoq davrida tashkil etilganligi sababli ham bu hudud etnik tarkibi oʻzbek, qozoq, qirgʻiz, tojik millati vakillaridan tarkib topgan. Aholini roʻyhatga olish maʼlumotlarida qayd etilishicha bu hududa 2013-yil 1-yanvarda 3211 nafar, 2016-yil 1-yanvar holatiga koʻra esa 3200 tadan biroz ortiqroq aholi istiqomat qilgan. Yani shaharchada aholining oʻsish koʻrsatkichlari juda past.

Iqlimi 
Yangikent shaharchasining iqlimi keskin kontinental boʻlib, oʻrtacha yillik harorat 16° C ni tashkil etadi.

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Gʻuzor tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Gʻuzor tumani shaharchalari
Yangikoʻl

Yangikoʻl — Toshkent viloyati Bekobod tumanidagi oqmas koʻl. Havzasining mayd. 2,36 km². Sirdaryoning oʻz oʻzani boʻylab tartibsiz oqishidan vujudga kelgan. Sugʻoriladigan maydonlardan oqib tushadigan tashlama suvlar hisobiga toʻyinadi. Mahalliy baliqchilik uchun ahamiyati bor.

    

Ўзбекистон кўллар
Yangiobod (Angren)

Yangiobod — Toshkent viloyatidagi shahar (1953 yildan) Angren shahar Kengashiga qarashli. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Angren (22 km). Aholisi 9 ming kishi (2004). Shaharda sanoat, qurilish korxonalari, avtokorxona, aloqa boʻlimi, savdo, madaniy va maishiy xizmat qoʻrsatish shoxobchalari bor. Umumiy taʼlim maktabi, madaniyat uyi, kutubxona, poliklinika, tibbiy punkt, dorixona mavjud. Yangiobod—Angren yunalishida avtobus va marshrutli taksilar qatnovi yoʻlga qoʻyilgan.

Manbalar
Yangiobod tumani

Yangiobod tumani — Jizzax viloyatidagi tuman. 1999-yil 30-aprelda tashkil qilingan. Gʻarbdan Zomin tumani, janubiy, sharq, shimolidan Tojikiston Respublikasi bilan chegaradosh. Maydon 0,72 ming km². Aholisi 22,7 ming kishi (2005). Tumanda 5 qishloq fuqarolari yigʻini (Xovos, Sarmich, Xoʻjamushkent, Sovot, Xavotogʻ) mavjud. Markazi — Balandchaqir qishlogʻi.

Tabiati 
Tumanning shimoliy qismi pasttekislik, janubiy qismi qiradir va togʻlardan iborat. Yer yuzasi janubiga tomon koʻtarilib boradi. Iqlimi keskin kontinental, yozi issiq, qishi sovuqroq. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi — 3°, iyulniki 28°. Yiliga 350 — 360 mm yogʻin tushadi. Tekislik va qirlarda boʻzqoʻngʻir tuproqlar, janubi-sharqida chaqirtosh, qumtosh bilan qoplangan tepaliklar uchraydi.

Tuman hududi, asosan, oʻrqirdan iborat. Yovvoyi oʻsimliklardan shoʻra, yantoq, shuvoq, kovrak, ismaloq, yalpiz, qoqi, lolaqizgʻaldoq, lola, chuchmoma va boshqalar oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan boʻri, tulki, chiyaboʻri, jayra, tipratikan, quyon; qushlardan burgut, bulbul, zogʻcha va boshqalar yashaydi. Yangiobod tumanining janubiy qismidagi qishloqlarda buloq suvlari chiqib turadi. Xoʻjamushkent va Sarmich suv omborlari bor. Ekinzorlar Mirzachoʻl kanalidan (nasoslar yordamida) sugʻoriladi.

Aholisi, asosan, oʻzbeklar, shuningdek, tojik, tatar, rus va boshqalar millat vakillari ham yashaydi. Aholi zichligi 1 km²ga 32,1 kishi.

Iqtisodiyoti 
Xoʻjaligi, asosan, qishloq xoʻjaligiga ixtisoslashgan (gʻallachilik va chorvachilik yetakchi oʻrinda). Kichik, oʻrta va yirik biznes korxonalari, MTP, mikrofirmalar, qurilish korxonalari faoliyat koʻrsatadi. Savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari mavjud. 380 ga yaqin fermer xoʻjaligi bor, shu jumladan, 350 tasi dehqonchilik, 27 tasi chorvachilik bilan shugʻullanadi. Shirkat xoʻjaliklari mavjud. Tumanda 28,9 ming gektardan ziyod yer maydonida dehqonchilik qilinadi, shundan sugʻoriladigan yerlar 4,1 ming ga, lalmikor yerlar 24,9 ming ga. Tokzorlar, bogʻlar va boshqalar koʻp yillik daraxtzorlar, Xoʻjamushkent oʻrmon xoʻjaligi mavjud. Umumiy taʼlim maktablari, litsey, kasbhunar kolleji, 5 klub, 7 kutubxona bor. Kasalxona (120 oʻrin), 8 qishloq vrachlik punkti, 3 dorixona aholiga xizmat koʻrsatadi. Balandchaqir — Yangiyer, Julangar — Yangiyer, Xoʻjamushkent — Yangiyer yoʻnalishlarida avtobuslar va Dashtobod, Jizzax, Xovos, Yangiyer shahar va shaharchalariga marshrutli taksilar qatnaydi. Yangiobod tumani hududida Xoʻjamushkent bobo, Rustam bobo, Sayidon Aziz, Changaul ziyoratgohlari bor. 2000-yildan „Yangiobod hayoti“ tuman gaz. nashr etiladi. Faxriddin Abdusattorov.

Jizzax viloyati tumanlari
Yangiobod tumani
Yangirabot

Yangirabot — Navoiy viloyati Xatirchi tumanidagi shaharcha (1972-yildan), tuman markazi. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Zirabuloq (14 km). Yangirabotdan Navoiy shahri gacha 70 km. Aholisi 15,5 ming kishi (2004). Paxta tozalash zavodi, non kombinati, MTP, qurilish korxonalari va boshqalar bor. Kichik, oʻrta biznes korxonalar, mikrofirmalar ishlab turibdi. Umumiy taʼlim maktablari, litsey, bolalar musiqa va sanʼat maktabi, kasb-hunar kollejlari, tuman markaziy kutubxonasi, muzey, klub muassasalari, madaniyat saroyi, Mustaqillik, Xotira maydonlari, madaniyat va istirohat bogʻi bor. Markaziy stadion, sport maydonchalari va sport zallari va boshqalar bir qancha sport inshootlari faoliyat koʻrsatadi. Tuman markaziy kasalxonasi, tugʻruqxona, poliklinika, dorixonalar va boshqalar tibbiy muassasalar aholiga xizmat koʻrsatadi. Yangirabot bilan Navoiy shahri oʻrtasida avtobuslar qatnovi yoʻlga qoʻyilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston shaharlari
Xatirchi tumani aholi punktlari
Xatirchi tumani
Yangiqalʼa qabristoni

Yangiqalʼa qabristoni — mil. av. 2-ming yillikning 2-yarmiga oid qadimiy qabriston. Ashxobod viloyatining Goʻktepa tumanidagi Yangiqalʼa qishlogʻida. Qabristonni Yangiqalʼa maktab oʻquvchilari (1951 yil) topgan, arxeolog A.F.Ganyalin tekshirgan. Oltita erkak va bitta ayol qabri ochilgan. Jasadlar chap yonboshi bilan gʻujanak qilib dafn etilgan. Jasadning bosh yoki oyoq tomoniga loydan tayyorlangan idishlar qoʻyilgan. Qabrlardan hammasi boʻlib loydan ishlangan 17 ta turli shakl va hajmdagi idish, shuningdek, jez uzuk, toʻgʻnogʻich, munchoq va boshqalar taqinchoqlar, ayollarning loydan ishlangan haykalchalari topilgan.

Arxeologiya
Turkmaniston
Yangiqishloq

Bogʻdon — (avval Yotoq qishligʻi, sung Yangiqishloq) Jizzax viloyati Forish tumanidagi shaharcha (1978-yildan), tuman markazi. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Jizzax (67 km). Aholisi 8,4 ming kishi (2003). Shaharchada paxta tozalash zavodi, MTP, avtokorxona, tikuvchilik fabrikasi, qurilish tashkilotlari, kichik, oʻrta biznes, yirik korxona va mikrofirmalar, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari faoliyat koʻrsatadi. Umumiy taʼlim maktablari, kasb-hunar kollejlari, madaniyat saroyi, madaniyat uylari, „Chorvador“ xalq dastasi, markaziy va bolalar kutubxonalari aholiga xizmat koʻrsatadi. Stadion, sport zallari va maydonchalari va boshqalar sport inshootlari mavjud. Tuman markaziy kasalxonasi, poliklinika, dorixonalar va boshqalar tibbiy muassasalar bor. Bogʻdon — Jizzax, Bogʻdon — Forish, Bogʻdon — Chimoʻrgʻon va boshqalar yoʻnalishlarda avtobuslar qatnaydi.

 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Forish tumanidagi shahar tipidagi aholi punktlari
Yangiqoʻrgʻon

Yangiqoʻrgʻon — Namangan viloyati Yangiqoʻrgʻon tumanidagi shaharcha (1976 yil dan), tuman markazi. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Chortoq (16 km). Viloyat markazi (Namangan shahri) gacha 22 km. Aholisi 16,1 ming kishi (2005). Aholisi va xoʻjaliklari Pochchaotasoydan suv oladi. Paxta tozalash zavodi, non kti, tikuvtrikotaj f-kasi, MTP, qurilish tashkilotlari, avtokorxona va boshqalar korxonalar bor. Kichik, oʻrta biznes korxonalari, mikrofirmalar faoliyat koʻrsatadi. Dehqon bozori, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari mavjud. Umumiy taʼlim, bolalar musiqa va sport maktablari, litseyinternat, kasb-hunar kollejlari bor. Tuman markaziy kutubxonasi, madaniyat uyi, klub muassasalari, madaniyat saroyi ishlab turibdi. Sport majmuasi faoliyat koʻrsatadi. Tuman markaziy kasalxonasi, veterinariya laboratoriyasi, teritanosil kasalliklari kasalxonasi, poliklinika, dorixonalar aholiga xizmat koʻrsatadi. Yangiqoʻrgʻon — Chortoq, Yangiqoʻrgʻon — Namangan yoʻnalishlari boʻyicha avtobus va marshrutli taksilar qatnaydi.

 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Namangan viloyati
Yangiqoʻrgʻon tumani