G‘ozi Husrav Bey madrasasi

Gʻozi Husrav Bey madrasasi, Sarayevo (Javna ustanova Gʻazi Husrav-bey medresasi, Sarayevu; ) – oʻrta maktab va kollej, arab tilida taʼlim beruvchi madrasa, milodiy 1537-yil 8-yanvarda tashkil etilgan va Sarayevoda Gʻozi Husrav beyning ikkinchi vaqfligi sifatida qurilgan. U Istanbul madrasalari uslubida qurilgan boʻlib, tomi qoʻrgʻoshin bilan qoplangani uchun Kurshumlija deb atalgan (turkchada qoʻrgʻoshin: kurşun).

Tarixi 
Gʻozi Husrav bey madrasalarida darslar, oʻqitish usullari va jadvallari anʼanaviy boʻlib, Usmonli imperiyasining yirik shaharlaridagi boshqa madrasalardan namuna olingan.

Gʻozi Husrav bey oʻz vasiyatnomasida (vaqf nomi) professor (muderris) va madrasasini Qur’on (tafsir), ogʻzaki rivoyat (hadis) tafsiri, huquqiy falsafa va uning mavzulari, masalan, shariat huquqi (ahkom) va islom islom huquqshunosligi (fiqh), shariat huquqi institutlari (usul), falsafa va uning mavzulari, masalan, semantik sintaksisga oid poetika va ritorika, allegorik va nomajoziy belgilar, lingvistik ishora va lingvistik ishora (al-Maoni va l-bayon), metafizik dogmatika (kalom) va boshqa fanlar, odat va vaqt talab qiladigan fanlardan dars beradigan olim etib tayinlagan.

Taʼlim 12 yildan 16 yilgacha davom etgan, oʻquvchilar sinflarga emas, balki halqalarga (toʻgaraklarga, guruhlarga) boʻlingan va maktabni tugatgandan soʻng ular diplom (ijoz) olishgan.

Qayta tashkil etilishi 
Madrasa bir necha bor isloh qilingan va mamlakat parchalanib ketgunga qadar besh yillik musulmon litseyi vazifasini oʻtagan.

1978-yilda ilk bor Gʻozi Husrav bey madrasasida ayollar boʻlimi tashkil etilgan. Kuršumlijaning eski binosi qisman restavratsiya qilingan va davlat muhofazasi ostidagi madaniy yodgorlik sifatida saqlanib kelinmoqda.

Gʻozi Husrav bey madrasasi bugun 
Hozirgi kunda Gʻozi Husrav bey madrasasi litsey va kollej vazifasini oʻtamoqda. Trening toʻrt yil davom etadi. Darslar Bosniya va Gertsegovinadagi (Rijaset) Islom hamjamiyati tomonidan qabul qilingan va Sarayevo kantoni Taʼlim va fan vazirligi tomonidan tasdiqlangan oʻquv rejasiga muvofiq bosniya tilida olib boriladi. Ushbu oʻrta maktabni tamomlagan talabalar Bosniya va Gertsegovinadagi istalgan fakultetda va chet eldagi koʻplab fakultetlarda oʻqishni davom ettirishlari mumkin.

Madrasa maktab-internat boʻlib, u yerda barcha talabalar yashaydi. Bu ularga oddiy mashgʻulotlardan tashqari turli seksiyalar, toʻgaraklar va toʻgaraklar orqali turli sinfdan tashqari mashgʻulotlar oʻtkazish imkoniyatini beradi. Xor boʻlimida Allohni ulugʻlovchi islomiy diniy qoʻshiqlar (ilahija) va islom muhitining mashhur kishilari haqidagi qoʻshiqlar (qasida) aks ettirilgan oʻnlab audio va video funksiyalar mavjud.

Zemzem nashri 
1968-yildan beri uzluksiz nashr etilayotgan „Zemzem“ gazetasi. Bu nom Makkadagi Masjid al-Harom ichida joylashgan Zamzam deb nomlanuvchi quduq nomiga ishoradir.

Milliy yodgorlik 
Bosniya va Gersegovina tarixida Usmonlilar davrida qurilgan eski Kursumlija madrasasi va inshootlari Bosniya va Gersegovina milliy yodgorliklarini saqlash komissiyasi tomonidan Bosniya va Gersegovina Milliy yodgorligi sifatida belgilangan.

Gʻozi Husrav bey kutubxonasi 
Gʻozi Husrav bey kutubxonasi 1537-yilda tashkil etilgan ommaviy kutubxona boʻlib, Gʻozi Husrav bey madrasasi bilan kattaroq majmuaning bir qismidir. Unda Bosniya-Gersegovinadagi eng muhim islom qoʻlyozmalari toʻplamlaridan biri, jumladan, Gʻozi Husrav-bey tomonidan sovgʻa qilingan koʻplab kitoblar mavjud. Toʻplam Bosniya urushi va Saraevo qamalida saqlanib qolgan. Kutubxonada juda koʻp kitoblar, jurnallar, gazetalar, hujjatlar va fotosuratlar mavjud. Kutubxona majmuasi Milliy yodgorlikning bir qismi hsoblanadi.

Yana qarang 

 Vijećnica
 Gʻozi Husrav beyning vaqflari

Manbalar

Adabiyotlar 

  104008455 1126062052 4965670 16399874
  89151498 103969543 1126062052 16399874

Havolalar 

 JU Gazi Husrev-begova madrasasi
 Bosniya va Gertsegovinadagi Islom hamjamiyati
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
G‘ozi Husrav beyning vaqflari
Sarajevoda ta'lim
Bosniya va Gersegovinada Islom
Bosniya va Gersegovinadagi milliy yodgorliklar