MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Zubdat ul-asar

“Zubdat ul-asar” (“ Solnomalar asari”) nomli o‘zbek tilidagi tarixiy asar. Muallifi Shayboniylar tarixchisi Abdulloh Nasrullohiy yoki Abdulloh ibn Muhammad ibn Ali Nasrulloh boʻlgan. 

Abdulloh Nasrullohiy XV asrning ikkinchi yarmi va XVI asrning birinchi yarmida yashagan balxlik tarixchi olimdir.
Tarixchi XV asrning 80—90-yillarida Balx hokimi Temuriyzoda Badiuzzamon Mirzoning xizmatida bo‘lgan. Hirot Shayboniyxon tomonidan 1507-yili ishg‘ol etilgandan keyin uning xizmatiga kirgan.
1510-yili Muhammad Shayboniyxon halok bo‘lganidan keyin, uning o‘g‘li Muhammad Temur Sulton huzuriga, Samarqandga kelgan.
Keinchalik Abdulla Nasrullohiy Shayboniy Sultonlar bilan Toshkentga kelgan va Suyunchxojaxonning xizmatiga kirgan. Oradan ko‘p oʻtmay tarixchi Suyunchxojaxonning o‘g‘li, Shohruhiya hokimi Keldi Muhammad nomi bilan ham mashhur, Sulton
Muhammadning xizmatiga yollangan va 1525-yili uning topshirig‘i bilan oʻzining “Zubdat ul-asar” nomli kitobini yozgan.
“Zubdat ul-asar” umumiy tarix yo‘nalishida yozilgan va qadimdan to 1525-yilgacha musulmon mamlakatlarida yuz bergan
ijtimoiy-siyosiy voqealarni qisqacha bayon qiladi. Unda XVI asrning birinchi choragida Xuroson va Movarounnahrda sodir boʻlgan voqealar birmuncha keng yoritilgan. Ayniqsa, Shayboniy sultonlar Suyunchxojaxon, Ko‘chkinchixon, Jonibek Sulton, Ubaydullaxon, Muhammad Temur Sulton bilan Bobur Mirzo va uning siyosiy ittifoqchilari Safaviylar oʻrtasida
M ovarounnahr uchun davom etgan qurolli kurash, Suyunchxojaxon bilan Sulton Saidxon o ‘rtaisdagi 1512— 1514-yillardagi toj-u taxt uchun boʻlgan kurash tasvirlangan.

Adabiyotlar 
 Madraimov, Abdumajid. Manbashunoslik: Bakalavriatning tarix yo'nalishi talabalari uchun darslik. A. Madraimov, G. Fuzailova. Т.: O'zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2008.
Tarixiy asarlar
Shayboniylar davri adabiyoti
Shajarayi Xorazmshohiy

„Shajarayi Xorazmshohiy“ (1910—1918) asari, muallifi oʻzbek tarixchi Muhammad Yusuf ibn Bobojonbek Bayoniy (1858—1923)dir. 

Bayoniyning nasli-nasabi Xiva xonligini koʻp yillar idora qilgan oʻzbek Qoʻngʻirotlar sulolasiga borib ulanadi. Otasi Bobojonbek Xiva xoni Eltuzarxon (1804—1806)ga nabira boʻladi.

Bayoniyning “Shajarayi Xorazmshohiy ” asarida Xorazmning turklarning qadimgi podshohi Yofas o‘g‘lon, Yofas ibn Nuhdan to
oʻzbek Qo‘ng‘irot sulolasigacha kechgan tarixi bayon etilgan. Asarning eng qimmatli qismi Muhammad Rahim avval (1806 — 1873-yy.) va Asfandiyorxon (1910—1918) davrigacha boʻlgan so‘nggi qismidir.

Adabiyotlar 
 Madraimov, Abdumajid. Manbashunoslik: Bakalavriatning tarix yo'nalishi talabalari uchun darslik. A. Madraimov, G. Fuzailova. Т.: O'zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2008.
Tarixiy asarlar
Dunyoning bir qavati

„Dunyoning bir qavati“ — oʻzbek shoirasi Marhabo Karimova qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 2008-yil Toshkent shahrida „Fargʻona“ nashriyotida nashr qilingan. „Dunyoning bir qavati“ toʻplamidagi sheʼrlar turli mavzularda boʻlib, aksariyat sheʼrlarda shoira hozirgi kundagi oʻzbeklarning kundalik muammolari, urf-odatlari va anʼanalari, tashvishlariyu shodliklarini hazilomuz tarzda ifodalagan.

Toʻplamdagi sheʼrlar uch qismga boʻlingan: „Asal oyi“, „Poklikka qasida“ va „Oʻzbeklarda shunaqa“. Kitobga qirqdan ortiq sheʼr kiritilgan. „Asal oyi“ qismidan oʻn oltita, „Poklikka qasida“ qismidan oʻn bitta, „Oʻzbeklarda shunaqa“ qismidan esa oʻn toʻqqizta sheʼr oʻrin olgan.

Toʻplamni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Muhtarama Ulugʻ — muharrir, Rahima Qoʻngʻirova — musavvir, Hilola Karimova — musahhih, Umid Jabborov — sahifalash va dizayn ishlari.

Manbalar

Havolalar 
 „Dunyoning bir qavati“ sheʼriy toʻplami Kitobxon saytida
 „Dunyoning bir qavati“ sheʼriy toʻplami Ziyouz saytida

Sheʼriy kitoblar
Bahor tarovati

„Bahor tarovati“, toʻliq nomi „Saylanma. Bahor tarovati. 1-jild“ — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy asarlar toʻplami. Yana yetti kitob — „Yoz harorari“, „Kuz saxovati“, „Qish halovati“, Qalb sadoqati", „Erk saodati“ asarlaridan hamda ikki jild badiiy tarjimalardan iborat „Toʻla asarlar toʻplami“ deb nomlangan sakkiz jildli toʻplamning birinchi jildi. 2015-yil Toshkent shahrida „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyatida chop etilgan. Toʻplamga kiritilgan ilk toʻrt kitob umrning toʻrt faslini ifoda etuvchi asarlarni oʻzida jamlagan boʻlib, birinchi jild bahor fasli va yoshlikning tarovati va goʻzalligiga bagʻishlangan.

Toʻplamga Ibrohim Gʻafurov kirish soʻz yozgan. Unga shoirning ilk sheʼrlari hamda „Nido“, „Orzu chashmasi“, „Palatkada yozilgan doston“, „Quyosh maskani“ dostonlari, shuningdek, uch pardali „Oltin devor“ komediyasi kiritilgan. Toʻplamga kiritilgan sheʼrlar „Yoʻq, halovat istamayman!“ „Yoshlik devoni“ hamda „Bolaligim — bozorim“ turkumlariga boʻlingan.

Yana qarang 
 „Ikkinchi jild: Yoz harorati“
 „Uchinchi jild: Kuz saxovati“
 „Toʻrtinchi jild: Qish halovati“
 „Beshinchi jild: Bahor tarovati“
 „Oltinchi jild: Erk saodati“

Manbalar

Havolalar 
 „Bahor tarovati“ Kitobim saytida
 „Bahor tarovati“ Kitoblar dunyosi saytida

Erkin Vohidov sheʼriy toʻplamlari
Habib us-siyar

Habib us-siyar fi axbor afrod ul-bashar (“Inson xabarlari va fardlarida doʻstning tarjimai holi”) nomli mashhur Temuriylar davriga oid tarixiy asar, muallifi Gʻiyosiddin Xondamirdir (1475—1535). 

Xondamir 15—16 yoshdaligi chogʻida Alisher Navoiyning e’tiborini qozonadi va uning kutubxonasiga xizmatga qabul qilinadi. U to Navoiy vafotiga qadar, ya’ni 1501-yil 3-yanvarigacha xizmat da bo‘ldi va boy kutubxonasiga mutasaddilik qildi. 

Xondamirning ilmiy merosida “Habib us-siyar” nomli yirik tarixiy asari alohida o‘rin tutadi va Movarounnahr hamda Xurosonning XV asr oxiri va XVI asrning birinchi choragidagi ijtim oiy-siyosiy tarixini o‘rganishda muhim va qimmatli manbalardan biri bo‘lib xizmat qiladi. Asar 1521 — 1524-yillar orasida yozilgan. Kitob to‘la ravishda 1529-yili yozib tamomlandi. “Habib us-siyar” umumiy tarix yoʻnalishidagi asar bo‘lib, muqaddima, xotima va uch jild (mujallad)dan iborat.  Asarda Turkiston xonlari, Chingizxon va uning Mo‘g‘uliston, Dashti qipchoq, Movarounnahr hukmronlik qilgan avlodi, M am luklar1, Kirmon Qoraxitoylari, Kartlar va Xuroson sarbadorlari tarixini o‘z ichiga oladi. Asarda muhim ijtimoiy-iqtisodiy masalalarga oid, yer egaligi, tarxonlar, suyurg‘ol egalari va ularning jam iyatda tutgan mavqei, Tem uriylar davlatining m a’muriy tuzulishi haqida qimmatli ma’lumotlar bor. Shuningdek, asaretnografik va geografik ma’lumotlarga ham boydir.

Adabiyotlar 
 Madraimov, Abdumajid. Manbashunoslik: Bakalavriatning tarix yo'nalishi talabalari uchun darslik. A. Madraimov, G. Fuzailova. Т.: O'zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2008.
Tarixiy asarlar
Tarixi Rashidiy

Tarixi Rashidiy — tarixiy asar. 1544—1546-yillarda Kashmirda yozilgan. Muallifi tarixchi Mirzo Muhammad Haydar. Fors tilida yozilgan.

Olimning ikkinchi yirik va mashhur asari “Tarixi Rashidiy”dir. Kitob ikki qism , daftardan iborat bolib, birinchi qismida Mo‘g‘u!iston xalqlarining tarixi Tugluq Temur (1348-1363)dan to Abdurashidxonning taxtga o‘tirguni (1533-y.)gacha boʻlgan davrni o‘z ichiga oladi.
Asarda Markaziy Osiyoning XIV—XV asrlardagi ijtimoiy-siyosiy hayotiga oid yangi, ma’lumotlar ko‘p. Qolaversa, Koshg‘ar, shuningdek, Movarounnahr va Turkistonning XIV—XVI asr boshlaridagi siyosiy tarixini mukammal qamrab olishi bilan qimmatlidir. Asarning ikkinchi qismida, esdalik, xotiralar tarzida yozilgan bo‘lib, Koshg‘ar, Movarounnahr, Afg‘oniston hamda Shim oliy Hindistonning XVI asrning birinchi yarmidagi tarixini oʻrganishda asosiy va qimmatli manbalardan hisoblanadi.
“Tarixi Rashidiy” asari uyg'ur, o‘zbek va rus tillariga tarjima qilingan. Asarning qisqartirilgan inglizcha tarjimasi bo'lib, 1895-yili Londonda nashrdan chiqqan. A.O‘rinboyev, R.Jalilova va L.Epifanova ruschaga tarjima qilib, so‘zboshi va zarur izohlar bilan, 1996-yili Toshkentda chop etgan. Oʻzbekcha nashri 2010-yil Toshkentda chop etilgan.

Adabiyotlar 
 Madraimov, Abdumajid. Manbashunoslik: Bakalavriatning tarix yo'nalishi talabalari uchun darslik.
 A. Madraimov, G. Fuzailova. Т.: O'zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2008.
 

Tarixiy asarlar
Pedro Calderón de la Barca

Pedro Calderón de la Barca (17-yanvar 1600-yil, Madrid, 1600 — 25-may 1681-yil) — ispaniyalik yozuvchi, Santiago ordeni ritsari, asosan Oltin asrning eng taniqli barokko yozuvchilardan biri sifatida tanilgan.

Manbalar 

Kishilar
1600-yilda tugʻilganlar
1681-yilda vafot etganlar
Madridda tugʻilganlar
Yozuvchilar
Yoz harorati

„Yoz harorati“, toʻliq nomi „Saylanma. Yoz harorati. 2-jild“ — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy asarlar toʻplami. Yana yetti kitob — „Bahor tarovati“, „Kuz saxovati“, „Qish halovati“, Qalb sadoqati", „Erk saodati“ asarlaridan hamda ikki jild badiiy tarjimalardan iborat „Toʻla asarlar toʻplami“ deb nomlangan sakkiz jildli toʻplamning ikkinchi jildi. 2015-yil Toshkent shahrida „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyatida chop etilgan. Toʻplamga kiritilgan ilk toʻrt kitob umrning toʻrt faslini ifoda etuvchi asarlarni oʻzida jamlagan boʻlib, ikkinchi jild yoz fasli va boʻlalikdan keyingi umrga bagʻishlangan.

Toʻplamga muallif Kanada, Hindiston va Vengriyaga qilgan sayohatlari davomida yozgan sheʼrlar hamda „Ruhlar isyoni“ dostoni, „Ikkinchi tumor“ komediyasi hamda Rasul Hamzatovning „Dogʻistonim“ asari tarjimasi kiritilgan. Toʻplamga kiritilgan sheʼrlar „Iltijo“, „Tirik sayyoralar“ hamda „Sharqiy qirgʻoq“ turkumlariga boʻlingan.

Yana qarang 
 „Birinchi jild: Bahor tarovati“
 „Uchinchi jild: Kuz saxovati“
 „Toʻrtinchi jild: Qish halovati“
 „Beshinchi jild: Bahor tarovati“
 „Oltinchi jild: Erk saodati“

Manbalar

Havolalar 
 „Yoz harorati“ Kitobim saytida 
 „Yoz harorati“ Kitoblar dunyosi saytida

Erkin Vohidov sheʼriy toʻplamlari
Arxitekturniye pamyatniki Ferganskoy dolini

Arxitekturniye pamyatniki Ferganskoy dolini () — Oʻzbekistonning Fargʻona vodiysidagi meʼmoriy yodgorliklar toʻgʻrisida ilk qoʻllanma (yoʻlkoʻrsatkich). 1982-yil Toshkent shahrida „Oʻzbekiston“ nashriyotida chop etilgan.

Ilmiy nashr muallifi — Iskandarbek Azimov, masʼul muharrir — Galina Pugachenkova. Kitobni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etishgan: R. Avanesov – muharrir, V. Voronov – rassom, A. Saibnazarov – rasmlari muharriri, V. Demchenko – texnik muharrir, O. Savateyeva – musahhih. Kitob adadi – 8 000 nusxa.

Muallif kitobda, Andijon, Namangan va Fargʻona viloyatlaridagi asl xalq meʼmorchiligi toʻgʻrisida fikr yuritibgina qolmay, u ushbu hududda kam oʻrganilgan meʼmoriy merosni yoritib beradi va ilgari oʻrganilmagan, bir qator yangi yodgorliklarni oʻquvchilar eʼtiboriga havola etadi.

Kitob Markaziy Osiyoning meʼmoriy merosiga qiziquvchilar uchun moʻljallangan.

Manbalar

Havolalar

Adabiyotlar 
 

Arxitektura boʻyicha kitoblar
1982-yil kitoblari
Arxitekturniye pamyatniki Zarafshanskoy dolini

Arxitekturniye pamyatniki Zarafshanskoy dolini () — Oʻzbekistonning Zarafshon vodiysidagi meʼmoriy yodgorliklar toʻgʻrisida qoʻllanma (broshyura). 1985-yil Toshkent shahrida „Oʻzbekiston“ nashriyotida chop etilgan.

Ilmiy nashr muallifi — Poʻlat Zohidov. Kitobni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etishgan: V. Medvedyeva — muharrir, V. Tiy — rassom, A. Saibnazarov — rasmlari muharriri, T. Xaritonova — texnik muharrir, G. Volkova — musahhih. Kitob adadi — 2 000 nusxa.

Muallif kitobda, Samarqand, Buxoro va Navoiy viloyatlaridagi oʻziga xos meʼmorlikni, turli xil davrlarni, xalq meʼmorlari sanʼatini aks ettiruvchi eng xarakterli yodgorliklarni oʻquvchilar eʼtiboriga havola etadi. Kitobda asosan davlat muhofazasida boʻlgan meʼmoriy yodgorliklar haqida maʼlumotlar keltirilgan boʻlib, unda shuningdek mashhur shaharlardan chekkada joylashgan, kam maʼlum boʻlgan bir-nechta yodgorliklar toʻgʻrisida ham soʻz boradi.

Kitob Markaziy Osiyoning meʼmoriy merosiga qiziquvchilar uchun, shuningdek keng kitobxonlar uchun moʻljallangan.

Manbalar

Havolalar

Adabiyotlar 
 

Arxitektura boʻyicha kitoblar
1985-yil kitoblari
Pamyatniki zodchestva Xorezma

Pamyatniki zodchestva Xorezma () — Oʻzbekistonning Xorazm viloyatidagi meʼmoriy yodgorliklar toʻgʻrisida ilk qoʻllanma. 1978-yil Toshkent shahrida „Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti“da chop etilgan.

Ilmiy nashr mualliflari — Liya Mankovskaya va Vera Bulatova, ilmiy muharrir — Galina Pugachenkova. Kitobni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etishgan: D. A. Bixovskiy – muharrir, N. A. Vzenkonskaya – rassom, M. M. Reyx – rasmlari muharriri, T. I. Smirnova – texnik muharrir, V. I. Kiva – musahhih. Kitob adadi – 5 000 nusxa.

Kitobda Xorazm viloyatining koʻp oʻrganilmagan meʼmoriy merosi birinchi marta toʻliq yoritilgan. Tarixiy ocherk arxeolog V. Bulatovaning qalamiga mansub boʻlib, unda qurilish faoliyatining asosiy bosqichlari va umuman Xorazmning tarixiy taqdiri toʻgʻrisida soʻz yuritiladi. Kitobning tarixiy-meʼmorlikka oid qismi arxitektor L. Mankovskaya tomonidan yozilgan. U Xiva (Ichan qalʼa va Dishan qalʼa), Urganch, Gurlan, Xonqa, Shovot va Xorazm viloyatining boshqa aholi punktlaridagi barcha monumental yodgorliklar haqidagi maʼlumotlarni umumlashtiradi. Kitobda tarixiy va me'moriy obzorda barcha turdagi binolarning rivojlanishi ko'rsatilgan. Har bir yodgorlik haqida batafsil ma'lumotlar birlashtirilgan katalogda keltirilgan.

Kitob keng kitobxonlar (oʻlkashunoslar, Oʻzbekiston tarixiy va madaniy yodgorliklarini himoya qilish jamiyati ishchilari) qatorida, mutaxassislar (arxitektorlar, sanʼatshunoslar, tarixchilar va tarixiy shaharlarni restavratsiya va rekonstruksiya qilish sohasida ishlovchilar) uchun mo'ljallangan.

Manbalar

Havolalar

Adabiyotlar 
 

Arxitektura boʻyicha kitoblar
1978-yil kitoblari
100 Mumtoz Faylasuf

100 Mumtoz Faylasuf — tarjimon va toʻplovchi Saida Joʻrayeva tomonidan toʻplangan va 2015-yilda „Yangi asr avlodi“ nashriyotida bosib chiqarilgan aforizmlar, hikmatlar, taqdirlar haqidagi kitob.

Kitobning asosiy mazmuni XX asrga qadar yashab, ijod qilgan eng buyuk 100 ta buyuk faylasuflarning hayot, olam va boshqa turli mavzulardagi ibratli gaplari, aforizmlaridan iborat. Kitobdagi faylasuflar muallif tomonidan toʻplangan. Kitobning muqovasi qattiq boʻlib, oʻlchami 60×84 1/16. Kitob oʻzbek tilida, kirill alifbosida nashr etilgan. 

Toʻplamni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Maʼmura Qutliyeva — muharrir, Madina Mahmudova — musahhih, Uygʻun Solixov — badiiy muharrir, Sunnat Musamedov — komputerda sahifalovchi, Surayyo Axmedova — texnik muharrir. Kitobni bosishga 2015-yil 20-noyabrda ruxsat berilgan. Adadi 3000 nusxa. Litsenziya raqami: AI№252.

Manbalar

Havolalar 
 100 Mumtoz Faylasuv Kitobxon saytida
 100 Mumtoz Faylasuf

Kitoblar
Oqsaroy tarixi (kitob)

Oqsaroy tarixi — taniqli tarixshunos olim Poyon Ravshan qalamiga mansub kitob. 2016-yilda Toshkentning „Yangi asr avlodi“ nashriyotida chop etilgan.

Kitob tarixiy, hujjatli adabiyot janrda yozilgan. Kitobning asosiy mazmuni Amir Temur qurdirgan salobatli Oqsaroy tarixi, qurilish jarayoni haqida hikoya qiladi. Muallif Oqsaroyning qurilish jarayonidan to hozirgi kunga qadar boʻlgan tarixini yoritib bergan. Muallif 2011-yilda „Shahrizabz tarixi“ deb nomlangan ikki jildli asar yozadi. Shundan soʻng ushbu kitobni yozish gʻoyasi tugʻiladi. Kitobni yozishda bir qancha boshqa manbalardan foydalanilgan.

Toʻplamni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Gavxar Mirzayeva — muharrir, Madina Mahmudova — musahhih, Uygʻun Solixov — badiiy muharrir, Dildora Joʻrabekova — komputerda sahifalovchi, Surayyo Axmedova — texnik muharrir. Kitobni bosishga 2016-yil 27-yanvarda ruxsat berilgan. Adadi 32000 nusxa. Litsenziya raqami: AI№252.

Manbalar 

Kitoblar
500 harakatli oʻyinlar

500 harakatli oʻyinlar — Talʼat Usmonxoʻjayev va Asqar Tolipjonov hammuallifligida yozilga kitob. Kitob mavjud boʻlgan 500 harakatli oʻyinlar haqida yozilgan. Har bir harakatli oʻyinlar haqida alohida toʻliq maʼlumotlar taqdim etilgan. 

Vaqtlar oʻtgani sayin xalq harakatli oʻyinlari, milliy qadriyatlar tobora yoʻqolib ketmoqda. Shu sababli ushbu kitob milliy qadriyatlar, xalq harakatli oʻyinlarini saqlab qolish uchun yozilgan. Mazkur kitob keng qamrovli — ota-onalar, maktab, kollej, oliy oʻquv yurtlarining jismoniy tarbiya fakultetlari oʻqituvchilari va talabalari, shuningdek, bola tarbiyasiga oʻzlarini masʼul deb bilgan barcha kitobxonlar uchun moʻljallangan.

Toʻplamni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Maʼmura Qutliyeva — muharrir, Sunnat Musamedov — musahhih, Uygʻun Solixov — badiiy muharrir, Feruza Botirova — komputerda sahifalovchi, Surayyo Axmedova — texnik muharrir. Kitobni bosishga 2014-yil 17-noyabrda ruxsat berilgan. Adadi 2000 nusxa. Litsenziya raqami: AI№252.

Manbalar 

Kitoblar
Raik’in Annesi

Raikʼin Annesi — Mashhur turk yozuvchisi Halide Edib Adıvar qalamiga mansub boʻlgan va 1909-yilda nashr etilgan roman. Ushbu kitob yozuvchi Halide Edib Adıvarning ilk asarlaridan biri hisoblanadi. Kitob ilk marta 1909-yilda Resimli Roman jurnalida nashr etila boshlangan. Kitob umumiy hisobda toʻrt marta nashr etilgan. Ikkinchi nashr 1924-yilda, uchinchi nashr 1967-yilda va toʻrtinchi nashr esa 1973-yilda qilingan. Roman uchunchi nashrda Baha Dürder tomonidan sodda holga keltirilgan. Kitobning ichidagi rasmlar kitobning ikkinchi nashrida Cevat Şakir Kabaağaç tomonidan ishlangan naqshlardir.

Romanning asosiy mazmuni oʻzi xohlamagan bir qizga uylangan yigitning uyidan chiqib ketishi va Heybeliadagi bir mehmonxonaga joylashishi, ushbu yerda bir oilaviy halokatga guvoh boʻlishi haqida hikoya qiladi. Romandagi yigitning ismi — Siret. Romanda Sharq-Gʻarb masalasi qiyosiy jihatdan oʻzini muammo sifatida koʻrsata boshlaydi.

Manbalar 

Kitoblar
Halide Edib Adıvar romanlari
1909-yil romanlari
Turkcha romanlar
Seviyye Talip

Seviyye Talip — Mashhur turk yozuvchisi Halide Edib Adıvar qalamiga mansub boʻlgan va 1910-yilda nashr etilgan roman. 

Muallifning birinchi asarlaridan biri boʻlgan roman ayolning erini tashlab ketib, sevgan odami bilan yashashi haqida hikoya qiladi. Roman birinchi shaxs singari (Fahir) tomonidan bayon etilgan.

Kitobning mazmuni 
Gʻarb madaniyati bilan voyaga yetgan kuchli ayol Seviyye, sevib turmush qurgan eri Talip Beyga boʻlgan muhabbati soʻnganligi tufayli Vengriyalik musiqa oʻqituvchisi Jemalga oshiq boʻlib qoladi. Umumiylikka ega boʻlgan Gʻarb musiqasiga boʻlgan muhabbat, Seviyye va Jemalni yanada koʻproq bir-biriga bogʻlaydi. Eri ajrashishni rad etadi ammo Seviyye uni tashlab ketadi va Jemal bilan yashay boshlaydi. U turmushga qurmagan erkak bilan yashashning barcha qiyinchiliklariga qarshi kurashadi.

Manbalar 

Kitoblar
Halide Edib Adıvar romanlari
Turkcha romanlar
1910-yil romanlari
Michael Peña

Michael Anthony Peña (; 13-yanvar 1976-yilda tugʻilgan) — amerikalik aktyor. U Crash (2004), World Trade Center (2006), Shooter (2007), Observe and Report (2009), Tower Heist (2011), Battle: Los Angeles (2011), End of Watch (2012), Gangster Squad (2013), American Hustle (2013), Fury (2014), Frontera (2014), The Martian (2015), Collateral Beauty (2016), CHiPs (2017), My Little Pony: The Movie (2017), Ant-Man (2015) and its sequel Ant-Man and the Wasp (2018), A Wrinkle in Time (2018), 12 Strong (2018) hamda Fantasy Island  (2020) kabi filmlarda oʻynagan rollari bilan tanilgan.

Filmografiyasi

Film

Televizion

Videooʻyinlar

Manbalar

Havolalar 

 
 

1976-yilda tugʻilganlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Yashayotgan insonlar
Bulbulga bir gapim bor

„Bulbulga bir gapim bor“ — oʻzbek shoiri Muhammad Yusuf qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1987-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Kitobning nomi „Nilufar“ sheʼridan olingan:

„Bulbulga bir gapim bor“ sheʼrlar toʻplamiga: „Yuragim“, „Yigirmanchi asr“, „Ota“, „Oʻzbekning ayollari“, „Brigadir“, „Mehmon“, „Savol“, „Bir kecha“, „Xirmondagi bola“, „Moʻminjon“, „Singlimga maktublar“, „Ey, dil“, „Inson“, „Nido“, „Oʻzim yomon...“, „Unutish (Shokirga)“, „Kumush“, „Koʻngil yigʻisi“, „Zebixon“, „Bobur“, „Toshkent“, „Taraqqiyot“, „Temirlar nidosi“, „Qari qiz“, „Yuvosh oʻgʻil“, „Oʻgʻlimga aytmagan qoʻshigʻim“, „Madina“, „Muttaham“, „Loʻttivozlar“, „Kinoga kirmayman“, „Tugʻilgan kunda“, „Sodda tilak“, „Xolmat akaga“, „Yaxshi bola (Xayrulla Saʼdiyevga)“, „Jangchi-shoir maktubi“, „Kokilingni kim kesdi“, „Adabiyot muzeyida“, „Nozim xikmat“, „Anjelika“, „Foziljonning onasi“, „Mirzamurod dehqonning nevaralariga aytganlari“ kabi turli mavzulardagi sheʼrlar kiritilgan.

Manbalar

Havolalar 
 „Bulbulga bir gapim bor“ Muhammad Yusuf saytida
 „Bulbulga bir gapim bor“ Kutubxona saytida 

Sheʼriy kitoblar
Handan

Handan — Mashhur turk yozuvchisi Halide Edib Adıvar qalamiga mansub boʻlgan va 1912-yilda nashr etilgan roman. Roman Halide Edib Adıvarning maktublarini bir yerga yigʻib, hammasini jamlab asar holiga keltirilgan. Ushbu roman turk adabiyoti tarixida ayol psixologiyasi uchun yaratilgan ilk roman hisoblanadi.

Kitobning mazmuni 
Handan Cemal Bey qizlarining eng kattasidir. U Nozim ismli yosh sotsialistik oʻqituvchidan dars oladi. Umuman olganda, qizlar chet tillari va fortepianoda oʻqiganidan keyin oʻqishni tashlasa, Handan falsafa, sotsiologiya, adabiyotga ishtiyoqi bor qiz boʻladi. U Nozimning sevgisiz va sovuq holda kelgan turmush qurish taklifidan bosh tortdi, Nozim chet elga qochishga uringanida qoʻlga olindi va surgunga yuborilmoqchi boʻlgan vaqtda oʻz joniga qasd qildi. Handanning amakivachchasi Neriman oilasidan ayrilganidan keyin Handan va uning ukalari bilan birga birodar boʻlib tarbiyalangan. Neriman Refik Cemalga turmushga chiqadi. Refik Cemal Neriman bilan marta turmush qurgan kechasi u bilan yolgʻiz qolishi mumkin boʻlgan ayolni sevaman deb qasam ichadi, ammo Neriman u uchun oddiy ayol boʻlib qoladi va Handan Refik Cemalning suhbatlari bilan undagi katta boʻshliqlarni toʻldirganini tushunadi. Handan yoshi kattaroq va boyroq boʻlgan Hüsnü Paşaga erga tegadi, ammo bu kishi oʻz turmushlarining ijobiy ekanligiga ishonmaydi. Hüsnü Paşa 3 oy davomida xotinini oʻzidan uzoq tutadi. Garchi u Handanni yaxshi koʻraman desa ham, Handanning ustunligi uni qattiq bezovta qiladi. Ichki dunyosi boy va madaniyatli boʻlgan Handan kabi ayollarning oʻrniga u „London yoʻlaklarida“ topilgan, xizmatkor boʻlib xizmat qiladigan ayollar bilan birga boʻlishni afzal koʻradi. Hüsnü Paşa yoʻqligiga 3 oy davomida sabr qilib kutgan, Handan bu muddat tugagach, Hüsnü Paşadan salbiy maktub olib, juda xafa boʻladi.Hüsnü Paşa ular birga boʻlmasliklarini va u bilan birga boʻlgan boshqa ayol ham uni qoʻyib yubormayotgani haqida yozodi. U hastalikka uchradi, chunki u nikohni muqaddas deb hisoblagan sodda eʼtiqodi va Hüsnü Paşaga boʻlgan muhabbati tufayli, garchi nega u bunday odamni sevishini bilmaymiz. Menengit tashxisi bilan kasallanadi. Ushbu sayohatda hamshira va Refik Cemal u bilan birga boʻladi. Refik Cemal Handanga boʻlgan sevgisini tan oladi. Handan oʻzining yaqini Nerimanning eri boʻlgan Refik Cemal bilan munosabatlarini notoʻgʻri ekanligini tushunadi va u boshidan kechirgan ikkinchi yurak  xuruji tufayli vafot etadi.

Adabiyotlar 
 Handan romanı, 1912'de Tanin gazetesinde dizi halinde yayımlanmıştır.

Kitoblar
1912-yil romanlari
Halide Edib Adıvar romanlari
Turkcha romanlar
Colin Jost

Colin Jost (29-iyun 1982-yilda tugʻilgan) — amerikalik aktyor, qiziqchi va yozuvchi.

Filmografiyasi

Film

Televizion

Manbalar

Havolalar 

 
 

1982-yilda tugʻilganlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Yozuvchilar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Rob Delaney

Rob Delaney (19-yanvar 1977-yilda tugʻilgan) — amerikalik aktyor, qiziqchi, yozuvchi va faol.

Filmografiyasi

Film

Televizion

Manbalar

Havolalar 

 
 

1977-yilda tugʻilganlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Yozuvchilar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Yashayotgan insonlar
Amerikalik ateistlar
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Ken Jeong

Ken Jeong (13-iyul 1969-yilda tugʻilgan) — amerikalik aktyor, produser, stand-up qiziqchisi, yozuvchi va televizion boshlovchi.

Filmografiyasi

Film

Televizion

Musiqiy videolar

Manbalar

Havolalar 

 
 

1969-yilda tugʻilganlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Yozuvchilar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Yashayotgan insonlar
20-asr amerikalik olimlari
21-asr amerikalik olimlari
Fiziklar