Valeriy Savchuk

Valeriy Ivanovich Savchuk (1905-yil 22-avgust, Barabinsk stansiyasi, Tomsk viloyati, Rossiya imperiyasi – 1960-yil 24-mart, Leningrad, SSSR) – Sovet harbiy qoʻmondoni, general-mayor (11.02.1944).

Hayoti 
Valeriy Savchuk 1905-yil 22-avgustda Omsk temir yoʻlining Barabinsk stantsiyasida tugʻilgan. Millat – rus. Savchuk armiyada xizmat qilishdan oldin Barabinsk va Tomsk viloyatida (Tomsk tumani, Torbeevo qishlogʻi) inqilobiy qoʻmitasidagi stansiyada xizmatchi boʻlib ishlagan.

Harbiy xizmati
1922-yil 6-yanvarda ixtiyoriy ravishda ChONning 16-Anje eskadroniga qoʻshilib, mart oyidan boshlab kotib boʻlib xizmat qilgan. 1923-yil noyabrda Savchuk Tomsk shahridagi 21-Perm otishma diviziyasining 61-Osinskiy otishma polkiga yuboriladi.

1924-yil fevral oyida Oʻrta Osiyoga OGPU qoʻshinlarining 10-polkiga oʻtkazilgan. Uning tarkibida Chimkent yaqinida va Oloy vodiysida bosmachilar bilan janglarda qatnashgan. 1924-yil oktyabrdan boshlab Toshkent shahridagi V. I. Lenin nomidagi Birlashgan harbiy bilim yurti kursanti boʻladi. U kursant sifatida bosmachilar harakatiga qarshi kurashda qatnashgan. 1927-yil sentyabr oyida oʻqishni tugatgandan soʻng, Nevinnomyssk shahridagi 4-otliq korpusining 10-Terek-Stavropol kazak diviziyasining 78-otliq polkiga vzvod komandiri sifatida yuboriladi. 1931-yilning noyabridan 1932-yil martgacha Leningradda V. I. Lenin nomidagi fizika taʼlimi qoʻmondonlik tarkibining malakasini oshirish boʻlimiga qaytib kelib, ushbu boʻlinmani boshqarish uchun jismoniy tarbiya instruktori etib tayinlanadi.

Urushdan keyingi davr 
Urushdan keyin general-mayor Savchuk 46-gvardiya miltiq diviziyasiga qoʻmondonlik qilishni davom ettiradi. 1946-yil yanvardan 1948-yil martgacha K. E. Voroshilova nomidagi Oliy harbiy akademiyada tahsil olgan. Keyin Uzoq Sharq harbiy okrugi logistika shtabining boshligʻi etib tayinlangan. 1950-yil may oyidan 98-gvardiya havo-desant Svir Qizil Bayroq diviziyasi qoʻmondoni, 1952-yil aprel oyida esa aviatsiya bosh marshali A. E. Golovanov qoʻmondonligi ostida 37-gvardiya havo-desant Svir Qizil Bayroq korpusining shtab boshligʻi etib tayinlangan. 1953-yil noyabrdan Valga shahrida (Estoniya) Aleksandr Nevskiy ordenli 21-gvardiya havo-desant diviziyasini boshqargan. 1954-yil iyun oyida u Leningrad harbiy okrugining havo mudofaasi boʻlimi boshligʻi lavozimiga oʻtkaziladi. 1955-yil 2-avgustda gvardiya general-mayori Savchuk ishdan boʻshatilgan.

Valeriy Savchuk Leningradda yashagan. 1960-yil 24-martda vafot etgan. U Bogoslovskoye qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari 

 Lenin ordeni (30.04.1947)
 toʻrtta Qizil Bayroq ordeni (01.03.1944, 11.03.1944, 06.09.1945, 13.06.1952)
 2-darajali Kutuzov ordeni (19.09.1944)
 1-darajali Vatan urushi ordeni (31.01.1944)
 Qizil Yulduz ordeni (01.09.1943)
 medallar, shu jumladan:
 „Stalingrad mudofaasi uchun“ medali (1943)
 „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali (1945)

Manbalar

Adabiyotlar 

 Kollektiv avtorov. Velikaya Otechestvennaya: Komdivi. Voenniy biograficheskiy slovar. Komandiri strelkovix, gornostrelkovix diviziy, krimskix, polyarnix, petrozavodskix diviziy, diviziy rebolskogo napravleniya, istrebitelnix diviziy. (Pivovarov – Yasun). – M.: Kuchkovo pole, 2014. – T. 5. – S. 278—279. – 1500 ekz. – ISBN 978-5-9950-0457-8.

Havolalar 

 „Xalq xotirasi“ – axborot loyihasi

Bosh shtab Harbiy akademiyasi bitiruvchilari
M. V. Frunze nomidagi nomidagi Harbiy akademiya bitiruvchilari
Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti bitiruvchilari
„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
Stalingrad mudofaasi uchun medali sohiblari
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
General-mayorlar (SSSR)
Sankt-Peterburgda vafot etganlar
1960-yilda vafot etganlar
24-martda vafot etganlar
1905-yilda tugʻilganlar
22-avgustda tugʻilganlar