MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Brut, Mikelanjelo

Brut — 1537-1538-yillarda Mikelanjeloga buyurtma qilingan, marmar byust. Donato Jannotti, respublikachi gumanist, „zolim“ Brutni oʻzining kumiri deb bilgan. Asarning birinchi egasi kardinal Nikkolo Ridolfi (1501-50) boʻlgan.

Bu ijod Italiyada, qadimgi Rim haykaltaroshligi yutuqlarini oʻrganish va oʻzlashtirish qanchalik yangi bosqichga oʻtganligini koʻrsatadi. Asar ham qiziqarli kompozitsiyani, ham dekorativlikdan yiroq yangi gʻoyaviy mushkulotga ega. Bu Rim diktatorining, respublika boshqaruvini tiklash uchun, qotil timsoliga yuzlanishi zolimlarga qarshi gʻoyaga ega boʻlgan va zamondoshlari fikrini soʻnggi siyosiy voqealarga, Florensiyada Medichilarning zolim hokimiyatini tiklashga, qaratilgan murojaat boʻlgan. Byustning zolimlarga qarshi mafkuraviy gʻoyasi shunchalik ravshan ediki, Mikelanjelo bu xavfli ishni toʻxtatishga koʻndirilgan va byust tugallanmagan holda qolgan. Asarning gʻayrioddiy badiiy fazilatlarigina uni yoʻq boʻlib ketishidan saqlab qolgan. Mikelanjeloning „Brut“ asari 16-asrda Gʻarbiy Evropada imperator hokimiyatining bir turi sifatida, absolyutizm shakllanishi davrida, rassomning respublika kayfiyatining yagona namunasi boʻlib qolgan.

Sovet sanʼatshunoslari bu asarni muallifning ilgʻor siyosiy intilishlarining dalili sifatida har tomonlama ulugʻlashgan. 1938-yilda A. K. Djivelegov, byust „hech qanday mubolagʻasiz Mikelanjelo tomonidan yaratilgan asarlarning eng yaxshisi“, deb taʼkidlagan.

Manbalar

Manbalar 

 
 Rotenburg E. „Mikelandjelo Buonarroti“, M, „Izobrazitelnoe iskusstvo“, 1976
 Umberto Baldini Michelangelo scultore — Milano: Rizzoli, 1973.
 Marta Alvarez Gonzáles Michelangelo — Milano: Mondadori Arte, 2007. — ISBN 978-88-370-6434-1.
 Lutz Heusinger, Michelangelo, in I protagonisti dell’arte italiana, Scala Group, Firenze 2001. ISBN 8881170914

Havolalar 

 Mikelanjelo Haykallari
Barbello muzeyining uchrashuvlaridan haykallar
 marmar büstleri
 Mark Yunius Brutus
Tsvetaevskaja yig'ish
Narsis Monturiol yodgorligi

Narsis Monturiol haykali ( Monturiol haykaliMonumento a Narcis Monturiol) — ispan haykaltaroshi Xosep Mariya Subirax (1927-2014) ishlagan haykal. 1963-yilda yasalgan. Barselonadagi (Ispaniya) Diagonal prospekti va Girona koʻchasi kesishmasi burchagida joylashgan.

Haykal ispan muhandisi va ixtirochisi Narsis Monturiol (1819-1885) xotirasiga bagʻishlangan.

Muallif temir-beton devor chuqurchalarida 1859-yilda Barselona portida sinovdan oʻtkazilgan „Ictineo“ suv osti kemasining 1:7 oʻlchamdagi prototipini tasvirlagan. Bu kema loyihasi Monturiol tomonidan yaratilgan edi. Yodgorlikka quyidagi bitiklar oʻyib yozilgan: „Barselona a Narciso Monturiol, ixtirochi del „Ictíneo“, primer submarino que navegó sumergido en el puerto de Barcelona el 28 de junio de 1859“.

Yodgorlik 1963-yil 3-dekabrda ochilgan. 1995-yilda uni bevosita Subiraks koʻmagida restavratsiya qilishdi. Soʻnggi restavratsiya ishlari 2000-2001-yillarda Subiraks roziligi bilan meʼmor Mariya Luisa Aguado rahbarligida amalga oshirildi.

Havolalar 
 
 Информация на сайте Public Art
 Информация на сайте Субиракса
 1963-yil haykallar
Antinoy byusti, Ermitaj

Ermitajdagi Antinoy — Dionis byusti — bu Rim imperatori Adrian Antinoyning favoriti va sevimli xudosi Dionis qiyofasidagi, boshida tok novdasidan gulchambari bor, marmardan yasalgan ulkan haykaltaroshlik portretidir.

Antinoy-Dionis byusti markiz Kampana kollektsiyasidan olingan boʻlib, u Tivolidagi Adrian villasi qazilmalaridan topilgan. Tanqidchilar haykalni ushbu toʻplamning eng yaxshi buyumlaridan biri, „sof uslubdagi antiq“ deb atashgan va Vatikandagi Antinoy Braski bilan solishtirishadi. Kampana vayron boʻlganidan keyin Antinoy-Dionis byusti imperator Aleksandr II tomonidan sotib olingan va 1861-yilda Ermitajga olib ketilgan. U yerda ham muzeyning eng muhim eksponatlaridan biriga aylangan.

Antinoyning byusti topilganda, bosh kiyimi yoʻq edi, lekin mahkamlash uchun marmardan burgʻulangan teshiklar uning avval mavjudligini koʻrsatadi. Oʻtmishda bu Dionisning gulchambari yoki bronza yoki undan qimmatroq metalldan yasalgan Osiris toji boʻlgan deb taxmin qilinadi. XIX asrning restavratorlari bronzadan tok novdasi gulchambarini yasaganlar . Oʻsimlik elementiga qoʻshimcha ravishda, ular haykalni tiklash vaqtida tanasini va bosh suyagining yuqori qismini toʻliq qoʻshishgan. Antinoy-Dionisning boshi Adrianning favoritining barcha anʼanaviy ikonografik xususiyatlariga ega: bir oz egilgan bosh, yumaloq yuzning qatʼiy ifodalari, katta tarqoq sochlar, katta qirraburun, muloyim lablar, qalin tekis qoshlar, koʻzlarning xayolparast, sust, gʻamgin ifodasi.

Yana qarang 

 Antinous Dionis byusti (Ermitaj)

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 
 Antinoy Haykallari
Ermitaj uchrashuvlaridan qadimiy haykallar
 Qadimgi Rim Haykali
 marmar büstleri
 II asr haykallari
Imperator Rudolf II ning byusti, de Vris haykali

Imperator Rudolf II ning byusti () ― gollandiyalik haykaltarosh Adrian de Vris tomonidan bronzadan yasalgan haykaltaroshlik portreti. 1603-yilda Pragada yaratilgan. Vena Sanʼat tarixi muzeyidagi Kunstkamerada saqlanadi (№ 5506).

Tavsif 
Byustda Muqaddas Rim imperatori Rudolf II ning (1552-1612) portreti tasvirlangan. Imperator ulugʻvorlik bilan boshi uzra qarab, takabburlik bilan yuz oʻgiradi. U feldmarshal qilichbogʻi bilan tantanali yarogʻ aslahari kiygan. Yupiter, Merkuriy va imperator burguti byustni qoʻllab-quvvatlaydi, u toʻliq pafos va saroy ulugʻvorligi ifodasi bilan portret haykaltaroshligida ilgari yaratilgan narsalardan ancha ustun turadi. Rudolf II ning saroy haykaltaroshi kabi yuksak hurmatga sazovor boʻlgan Adrian de Vris byustining modeli, taxminan 1555-yilda yaratilgan Leone Leonining Karl V ning bronza portretiga asoslangan. Rudolf II oʻzining amakisi Karl V ni juda hurmat qilgan va oʻzining toʻplami uchun uning ifodali portretini olgan.

Poydevorning yon tomonida „ADRIANVS FRIES HAGIEN FECIT 1603“; oʻng qoʻlda: „RVD: II ROM: IMP: CAES: AVG:“; chap qoʻlda: „SVAE LI·ANNO 1603“ yozuvlari bor.

Adabiyotlar 

 
 
 Adriana De Vrisning haykallari
 XVII asr bronza haykallari
 bronza büstleri
san'at tarixi muzeyi yig'ilishlaridan haykallar
 Rudolf II madaniyat va san'atda
Vakx Ariadnani Naksos orolida topadi

"Vakx Ariadnani Naksos orolida topadi" () — taxminan 1611-yillarda, gollandiyalik haykaltarosh Adrian de Vris tomonidan yaratilgan relyef. Relyef Amsterdamd Davlat muzeyida saqlanadi.

Tavsif 
Relyefda pardani keskin tortib, uxlab yotgan qizni koʻrib qolgan erkak tasvirlangan. Echkining oyoqlari kabi tukli, satir uning yoʻlini yoritish uchun mash’ala tutib turadi. Afsonaviy jonzot borligi tufayli relyefda tasvirlangan narsa shunchaki yotoqxonadagi manzara emas. Bu afsonadan olingan epizod, Vakx va Ariadna oʻrtasidagi sevgi hikoyasi. Adrian de Vris uni aniq tafsilotlari bilan bronzada tasvirlagan. U Ariadna sohilda topilgan asl hikoyadan chetga chiqib, uni erotik sahnaga aylantirgan. Bu lahza shu qadar dramatikki, u vaqtida olingan suratga oʻxshaydi.

Bu relyef de Vris tomonidan, Pragada, taxminan 1611-yilda yaratilgan boʻlishi mumkin.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 Davlat muzeyining maʼlumotlar bazasida „Bacchus Ariadnani Naxos orolida topadi“ )
 Adriana De Vrisning haykallari
Amsterdamdagi davlat muzeyi yig'ilishlaridan haykallar
 bronza relyeflari
Dionysus
Teysheba xudoning haykali

Teysheba xudoning haykali — urush, momaqaldiroq va shamol xudosi, shuningdek, Urartuning uchta asosiy xudolaridan biri. Miloddan avvalgi VIII-VII asrlarga tegishli. 1941-yilda Karmir Blurdan (Qizil tepalik) topilgan. Topilma arxeologik ekspeditsiya rahbari Boris Piotrovskiyning rafiqasi Ripsima Janpoladyanga tegishli. Teysheba xudoning haykali Armaniston tarixiy muzeyida saqlanadi.

Tavsif 
Haykal barglar gulchambarida turgan yigitga oʻxshaydi. Erkak Urartu davridagi bezakli uzun chopon kiygan. Koʻylakning ustiga kamar bogʻlangan, yelkasida lenta. Teyshebaning sochlari yelkasida yoyilgan, boshida esa shox bilan qoplangan bosh kiyim. Teysheba hoʻkiz bilan tenglashtirilganligi sababli, shoxlar buqa ramzini bildiradi. Xudo haykalining chap qoʻlida jangovar bolta, oʻng qoʻlida esa uning timsoli boʻlgan nayza bor.

Manbalar 

 alfavit haykallari
 Armaniston Diqqatga Sazovor Joylari
 Urartu
Guanyin haykali

Guanyin haykali () — balandligi 108 metr boʻlgan haykal boʻlib, Guanyin bodxisattva tasvirlangan. Xitoyning xuddi shu nomdagi provinsiyasidagi Xaynan orolining Sanya shahridagi Nanshan ibodatxonasi yaqinida joylashgan. Haykal 2005-yilda qurib bitkazilgan.

Haykalning uchta tomoni bor: birining yuzi orolning ichki qismiga, qolgan ikkitasining yuzi Janubiy Xitoy dengiziga qaratilgan boʻlib, Xitoydan va butun dunyodan Guanyindan baraka va himoyani ifodalaydi. Bir tomonida Guanyin chap qoʻlida sutra ushlab turgan va oʻng qoʻlida mudra bilan tasvirlangan; ikkinchisi — tasbeh ushlab turgan holda kaftdan oyoqqa; uchinchisi esa lotus holatida. Hozirgi vaqtda haykal dunyodagi eng baland toʻrtinchi (ularning koʻpchiligi buddist haykallari) va dunyodagi eng baland Guanyin haykalidir.

Qurilish olti yil davom etdi va 2005-yil 24-aprelda yakunlandi. Ochilish Tayvan, Gonkong, Makao va materik Xitoydagi turli buddist guruhlarning 108 nafar bosh rohiblari, shuningdek, oʻn minglab ziyoratchilar ishtirokida boʻlib oʻtdi. Delegatsiya tarkibida Theravada va Vajrayana monaxlari ham bor edi.

Yana qarang 
Dunyoning eng baland haykallari roʻyxati

Manbalar

Havolalar 
 Статуя богини Гуаньинь в Санья
 Фото на сайте Panoramio
Xitoy meʼmoriy yodgorliklari
Proletarka hovlisidagi Lenin yodgorligi

V. I. Lenin haykali — V. I. Leninning bronzadan yasalgan haykaltaroshlik tasviri. 1925-yilda haykaltarosh G.D.Alekseyev tomonidan yasalgan va Tver shahridagi Proletarka zavodi (Proletarka hovlisi) ishlab chiqarish binosi oldidagi parkda oʻrnatilgan.

Yodgorlik haykaltarosh G.D.Alekseyev tomonidan Proletarka fabrikasi ishchilari mablagʻlari hisobidan yaratilgan va 1925-yil 1-mayda oʻrnatilgan. Haykalni oʻrnatishda ishtirok etish uchun Alekseyevning shaxsan oʻzi Tverga kelgan. Keyinchalik, Moskvadagi Kazanskiy temir yoʻl vokzalida oʻrnatish uchun haykaldan nusxa koʻchirilgan.

Nemislar ishgʻoli paytida haykal tagkursidan uloqtirilib, eritishga tayyorlangan, ammo Proletarka ishchilari uni oʻgʻirlab, yashirib qoʻygan. 1942-yil 22-aprel kuni Kalinin ozod qilingandan soʻng, yodgorlik 60-yildan ortiq vaqt davomida turgan joyiga qaytarildi. Haykal tarixiy va madaniy yodgorlik sifatida tan olinib, davlat tomonidan muhofaza qilib kelingan. Biroq, yodgorlik 2004-yilda noqonuniy ravishda va hech qanday reklamasiz poydevordan demontaj qilingan. Yodgorlikning keyingi taqdiri nomaʼlum.

Lenin figurasi 19-asr realistik haykaltaroshligi anʼanasida bronzadan quyib yasalgan boʻlib, balandligi ikki metrga yaqin. Kompozitsiyaning oʻziga xos xususiyati — yuqoriga koʻtarilgan qoʻlning taklif qilayotgan mazmundagi imo-ishorasidir. Balandligi 3,5 m boʻlgan tagkursi ustki tomini ehrom shaklidagi murakkab pogʻonali shaklga ega. Bu konstruktivizm taʼsiridan dalolat beradi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
   Arxivnaya kopiya ot 17-noyabrya 2011 na Wayback Machine
 
Bronza haykallar
yo'qolgan Rossiya madaniy meros ob'ektlari
 alfavit haykallari
 haykallar 1925-yil
Tver
vayron qilingan yodgorliklar
2004-yilda yo'qolgan binolar va inshootlar
Lenin
 Rossiyada 1925-yilda qurilgan binolar va inshootlar
Oktavian Avgust haykali

Oktavian Avgust haykali ― oliy xudo Yupiter obrazidagi haykali milodiy I asrning birinchi yarmida nomaʼlum haykaltarosh tomonidan yaratilgan. Hukmdorning oʻzi uni ilohiylashtirish gʻoyasini maʼqullamagan. Biroq, eramizning 14-yilida vafotidan keyin uning vorislari imperatorga ibodat qilishni rivojlantirdilar, bu imperatorni xudo sifatida hurmat qilishni nazarda tutadi. Aynan shunda osmon hukmdori qiyofasida Oktavian Avgust tasvirlari paydo boʻlgan.

Haykalning parchalari XIX-asrda Janubiy Italiyadagi Kuma shahridan topilgan. Restavratorlar uni antik tangalar va gemmlardagi imperator Yupiterning oʻtirgan suratlari asosida qayta tikladilar. Keyin haykal Kampana Markizining kolleksiyasiga tushdi, u yerda eng muhim eksponatlardan biri hisoblangan. Vayron boʻlgach, u imperator Aleksandr II tomonidan sotib olindi va 1861-yilda Ermitajga topshirildi.

Haykal toʻq rangli patinali qordek oq italyan marmaridan yasalgan. Oktavian Avgustning qoʻllari restavratorlar tomonidan Viktoriya Nikaning bronza haykalchasi va skipetr tayogʻi bilan birga qayta tiklangan.

Ushbu haykalning prototipi miloddan avvalgi 430-yillarda yaratilgan Fidiy tomonidan yaratilgan Zevsning Olimpiyadagi afsonaviy haykali, dunyoning yetti moʻjizasidan biri sifatida eʼtirof etilgan. Oktavian Avgust taxminan taxtda oʻtirgan holda tasvirlangan, u choʻzilgan oʻng qoʻlida gʻalaba maʼbudasi Viktoriya — Nika bilan shar- kuchni, pastga tushirilgan chap qoʻlida — tayoq-skipetrni ushlab turadi. Imperatorning yuz xususiyatlari portret, lekin juda ideallashtirilgan. Uning qiyofasi yalangʻoch, mantiya faqat chap yelkasi va oyoqlarini qoplaydi, bu Avgust obrazining ilohiyligini taʼkidlaydi, chunki odamlarning portretlari rimliklar tomonidan kiyimda tasvirlangan. Haykal monumental va qatʼiy koʻrinishga ega boʻlib, u ilohiy ulugʻvorlikni ifodalaydi. Imperatorning pozasi oddiy, xotirjam, ammo yigʻilgan, uning yalangʻoch figurasi biroz sxematik tarzda berilgan, mantiyasi burmalari bejamdorlikdan mahrum. Unda Rim sanʼatining keyingi davriga xos boʻlgan effekt va bamaylixotirlik yoʻq. Haykal Rim realizmini yunon klassikasi bilan birlashtirgan „Avgust klassitsizmi“ ning tipik asari hisoblanadi.

Manbalar

Havolalar 
 
 Zal Avgusta. Virtualniy vizit // Gosudarstvenniy Ermitaj
Shamol aso

"Shamol aso" () — Yangi Zelandiya mamlakati shaharlari va Londonda yaratilgan kinetik haykal.

Tarixi 
Koʻp marotaba oʻtkazilgan Lay tajribalardan soʻng, 1966-yilda Torontoda boʻlib oʻtgan Xalqaro haykaltaroshlar simpoziumi ( — Toronto xalqaro haykaltaroshlik simpoziumi) uchun birinchi „tayoqchani“ qurish imkoniyati taqdim etildi. Lekin hech qachon tuzilmani demontaj qilish imkonini beradigan texnik xusisiyatlarga moslashtirilgan tarzda qurilmadi. Maʼlumki, original dizayn alyuminiy yordamida ishlab chiqilgan.

1999 -yil 31-dekabrda 45-metrlik aso Yangi Zelandiyaning Yangi Plimut shahridagi yangi qirgʻoqboʻyida velosiped yoʻlakchasi markaziga oʻrnatildi. U boʻron paytida vayron boʻldi va qayta tiklash uchun buzib ham tashlandi. Taʼmirlashdan soʻng, Lay tugʻilgan kunining 100-yilligi munosabati bilan 2001-yil 5-iyulda yana sayr qilish markaziga oʻrnatildi. Yodgorlik fiberglas (shisha tolasi) va uglerod tolasidan yasalgan. Uning ogʻirligi taxminan 900 kg va diametri 200 mmni tashkil etadi Aso uchidagi shar 1296 LED chiroqlardan iborat boʻlib, yumshoq qizil rang taratadi.

2001-yilda Londonning Canary Wharf biznes mavzesida ingliz dizayneri Ron Arad gʻoyasi asosida yasalgan va Vestferri sirki ustiga 50 metrli igna — „Shamol tayoqchasi“ (Windwand) oʻrnatildi. Bu aso uglerod tolasidan qilingan, butun uzunligi boʻylab torayib ketadi va yuqori qismida LED chiroq mavjud.

2012-yil may oyida Taranaki mintaqasi hokimiyatining veb-saytida beshburchak koʻrinishidagi yangi haykalni sinovdan oʻtkazish haqida xabar paydo boʻldi. Xabarda asoda oltita tayoqcha boʻlishi ham qayd qilingandi. Maʼlum qilinishicha, tayoqchalar mavjud nusxadan ancha kichikroq boʻlgan 11 metrli beshta tayoq beshburchakning burchaklarida va 12 metrli tayoqcha markazda joylashgan boʻladi. Barcha tayoqchalar Layning asl eskizlari boʻyicha yaratilgan, yagona farq materialda boʻlib, haykalni yasash uchun faqat shisha tolasidan foydalanilgan. Bunday sanʼat inshootlari Oakland va Nyu-Plimut shaharlarida joylashtiriladi. Loyiha hozirda Waiwhakaiho daryosi vodiysida sinovdan oʻtkazilmoqda.

Manbalar 

 alfavit haykallari
 kinetik haykallar
Londonning Diqqatga Sazovor Joylari
Yangi Zelandiya Diqqatga Sazovor Joylari
 haykallar 1999-yil
Lazanya

Lazanya () — makaron mahsuloti, kvadrat yoki toʻrtburchaklar shaklidagi yupqa xamir, shuningdek, anʼanaviy ravishda turli hil masalliqlar qatlamlari bilan yupqa xamirdan (aslida xamirni lazanya deb ataladi) tayyorlangan italian taom. Italiyada taom lazanya al forno () deb ham nomlanadi.

Lazanya uchun eng anʼanaviy masalliqlar deb qiyma goʻshtidan qilingan raguga asoslangan, beshamel sousi quyilgan va parmesan pishloqi bilan sepilgan holda toyyorlanadi. Biroq, mintaqaviy versiyalarda, lazanya tayyorlash uchun pomidor, ismaloq, boshqa sabzavotlar, bolonyez sousi, mozzarella yoki rikotta pishloqlari masalliqlari ishlatiladi. Aslida, ushbu taomni tayyorlash uslublari turlisha boʻlishi mumkin.

Nomning kelib chiqichi 
"Lazanya" soʻzi dastlab pishirish idishini tasvirlagan. Taom Italiyada paydo boʻlgan deb qisoblanadi, ammo „“ soʻzining oʻzi yunoncha „lazanya“ („“) yoki „“ („lasanon“) dan olingan boʻlib, „yonib turgan plitalar“ yoki „koʻzaga qoʻyish“ degan maʼnoni anglatadi. Keyinchalik bu soʻz rimliklar tomonidan „lasanum“ sifatida qabul qilinib „taom pishirish uchun qozon“ degan maʼnoni anglatadi. Keyinchalik italiyaliklar bu soʻzni hozirgi vaqtda lazanya deb nomlanuvchi taom uchun ishlatishgan.

Boshqa bir nazariyaga koʻra, „“ soʻzi yunoncha  ("laganon") — xamirdan tayyorlangan tekis qatlamli makaron turidan olingan.

Tarixi 
Lazanya uchun eng qadimgi maʼlum taom tarkibi Neapolda topilgan ikkita oshpaz kitobida tasvirlangan — Anonimo Meridionale, 1238—1239-yillarda yozilgan va Liber de Coquina (taxminan 1304—1314-yillarda). Keyinchalik, ushbu taom tanilgach, nafaqat Italiyada, balki butun dunyoda mashhur boʻldi. Birinchi lazanya duxovkada dastasi boʻlmagan maxsus tavada pishirilgan, ushbu tavaga bir-necha yupqa xamir qatlamlari oʻrasiga goʻtlu ragu va parmezan pishlogʻi ketma-ket solingan. Liguriyada anʼanaviy lazanyaga rugu bilan birga souslar (masalan, pesto sousi) qoʻshila boshlandi. Baʼzan lazanya xamiri ismaloq pyuresidan tayyorlanib, taomga yorqin yashil rang berilgan.

XVI-asrda Polsha oshxonasi tomonidan lazanya tarkibini takomilashtish natijasida lazanka paydo boʻldi.

Xamir xususiyati 
Lazanya xamiri makaronlar uchun ishlatiladigan qattiq bugʻdoy navlaridan tayyorlanadigan undan qilinadi.

Xamir qatlamlari ham makaron kabi ishlab chiqariladi va quruq xamir choyshablari sifatida sotiladi.

Madaniyatda 

 Xuddi shu nomdagi komikslar seriyasining qahramoni, mushuk Garfild ularning sahifalarida ushbu taomning ishtiyoqli muxlisi sifatida paydo boʻladi.
 Mashhur bloger PewDiePie „Bitch Lasagna“ deb nomlangan qoʻshiq yozdi.

Adabiyotlar 

 Serventi, Silvano; Sabban, Fransua. Makaron: universal taomning hikoyasi, Columbia UP, 2012, p. 235. ISBN 0-231-12442-2.
 Del Konte, Anna. Italiya gastronomiyasi. pavilon. ISBN 978-1-86205-958-0.

Manbalar 

 BBC News — Buyuk Britaniya lazanyaga daʼvo qilmoqda

Havolalar 

Italiya oshxonasi
Pishloqli taomlar
Fiya

Fiya ( — „aqldan ozgan“, shuningdek, Fiyya/Tiyya) - qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Dionisga sigʻinish bilan bogʻliq nimfa. Yoki xuddi shu nomdagi daryo nomi bilan bogʻliq boʻlgan daryo xudosi Kefissning qizi, uning muqaddas joyi Delfida, yoki Kastaliyaning qizi. U Dionisning birinchi ruhoniysi va xizmatkori edi, fiadlar uning nomi bilan atalgan. Boshqa bir manbaga koʻra, u Apollondan Delfi ismli oʻgʻil tugʻdi. Yoki Xloridaning doʻsti, Poseydon Fiya bilan birga boʻldi. U Delfidagi Polignotning rasmida Hadesda tasvirlangan.

Manbalar 

Mifologik qahramonlar
Fliant

Fliant (shuningdek, Flias yoki Fliunt, , ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Dionis va Arefiriya (yoki Dionis va Ariadna) oʻgʻli. Yoki Likayning oʻgʻli.

Xotini Xtonofila (Sikyonning qizi), oʻgʻli esa Androdamant. Argonavt. Argive versiyasiga koʻra, u Keys va Xtonofilaning oʻgʻli va Temenning nabirasi edi. Dameonning otasi.

Manbalar 

Mifologik qahramonlar
Fobetor

Fobetor yoki Ikelos (, ) — Ovidga koʻra, turli xil hayvonlar qiyofasini olgan tush xudolaridan biri. Xudolar uni Ikel, xalq esa Fobetor (qo'rqinchli) deb atagan.

Fobetor - Gipnosning oʻgʻli va onirlardan (uyqu xudolari) biri.

Yana qarang 
 Onir (mifologiya)

Manbalar

Adabiyotlar 

 Икел // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Kaya qabilalar ittifoqi

Kaya qabilalar ittifoqi

Tarixi 
Eramizning birinchi asrida Koreya yarim orolining janubida
yashovchi pyonxan qabilalari asosida 6 ta siyosiy
qabilalar ittifoqi —Kimkvan Kaya,Tekaya, Sonsan Kaya, Ara Kaya,
Koyon Kaya va Sokaya boʻlgan. Afsonaga koʻra, ularning asoschilari
osmondan tushgan 6 ta oltin tuxum boʻlgan („Samguk yusa“da
yozilgan „Karak davlati haqida yozuvl a r“).-Mazkur qabilalarning
birlashuvi natijasida Kaya nomi paydo boʻlgan. Koguryo, Pekche
va Silladan farqli ravishda bu yerda konfederativ respublikalar
mavjud boʻlib, ularning har biri mustaqil siyosat olib borishgan.
Hududiy nuqtai nazardan Kaya Pekche va Silla oraligʻidagi hudud
sanaladi. Afsonaga koʻra, Kaya 42 — 562 yillarda mavjud boʻlgan.
Kaya qabilalarining birlashuvi mazkur davlatning asoschisi va
birinchi hukmdori Kim Suro (afsonaga koʻra, eramizning 42 yilidan
boshlab hukmronlik qilgan va 158 yil yashagan) tomonidan
Kimkvan Kaya atrofida kechgan. Uning rafiqasi hind malikasi Xo
Xvan-ok boʻlgan. Maʼlum vaqt oʻtib Kaya qabilalari markazi Tekayaga
oʻtgan. Kaya Koguryo, Pekche va Sillaning tajovuzlari ostida
qolgan. Kaya hokimiyati tarqoq boʻlib, oxir-oqibatda barham
topgan. Bu jarayon dastlab Kimkvan Kayada (532 y.), soʻngra Teka
(562 y.)da sodir boʻldi.

Adabiyotlar 
V.S.Xan. Koreya tarixi.-T.:2013
Nokia 5310 (2020)

Nokia 5310 (indeks TA-1212, kod belgisi "Pisces") - bu 2020-yilning bahorida Nokia brendi ostida Finlandiyaning HMD Global kompaniyasi tomonidan chiqarilgan uyali aloqa telefoni. U 2007-yilda ishlab chiqarilgan afsonaviy Nokia 5310 XpressMusicning qyangi ko'rinishi hisoblanadi. Avvalgi talqindan farqli o'laroq, yangi 5310 "XpressMusic" brendiga ega emas.

Telefon jahon bozorida chiqishi bilan turlicha qabul qilindi. Jurnalistlar yorqin ekran, yaxshi korpus materiallari va qulay klaviatura, shuningdek, baland ovozli dinamiklar va yuqori sifatli ovozni yuqori baholadilar, biroq nisbatan yuqori narx va avvalgisiga nisbatan sezilarli o'zgarishlar yoʻqligi tanqidga sabab boʻldi.

Tarixi
Nokia 5310 XpressMusic mobil telefoni 2007-yil 27-avgustda taqdim etilgan. XpressMusic musiqiy turkumiga kiruvchi gadjet musiqa ijro etish uchun qoʻshimcha tugmalar bilan jihozlangan boʻlib, ular ekran yaqinidagi qirrali yon chetiga joylashtirilgan. Bundan tashqari, u 1 sm dan yupqa bo'lgan kam sonli telefonlardan biri va eng yengil (71 gramm) Nokia telefonlaridan biri edi. Mobil telefon Series 40 operatsion tizimida ishlagan va Java-appletlarini ishga tushirishni qo'llab-quvvatlagan, Bluetooth va FM radiosi ham mavjud edi

Nokia 5310 XpressMusic mutaxassislar tomonidan yuqori baholandi. U 2012-yilgacha ishlab chiqarilgan bo'lib, o'z davrida katta shuhrat qozongan (10 million nusxadan ortiq sotilgan)

Yangi talqinda ishlab chiqish
2017-yildan buyon Microsoft Mobile’ni sotib olgan va Nokia brendiga boʻlgan huquqlarni qoʻlga kiritgan HMD Global kompaniyasi norasmiy umumiy nomi Nokia Originals bo'lgan mashhur Nokia telefonlarining zamonaviy talqinlarini ishlab chiqarmoqda. 5310 modeli 2020-yilda qayta tiklanishi mumkinligi haqidagi taxminlar bu haqda rasmiy ma'lumotlar paydo bo'lishidan oldin ham tahlilchilar tomonidan bildirilgan edi

2020-yil fevral oyi oʻrtalarida TENAA maʼlumotlar bazasida Nokia TA-1212 deb belgilangan uyali telefon sertifikati haqidagi xabar paydo boʻldi. Qurilmaning texnik xususiyatlari va fotosuratlaridan Nokia 5310 ning qayta tiklangan talqinini chiqishi va bu qurilma KaiOS yoki Android tizimidagi yarim smartfon emas, balki "oddiy" tugmachali telefon bo'lishi kerak edi. Ushbu habarlar 18-mart kuni yangilik rasman taqdim etilganida tasdiqlandi.

Qurilmalardagi farq

Manbalar