Ilomantsi

Ilomantsi ( , ) – Finlandiya dagi munitsipalitet va qishloq. Shimoliy Kareliya mintaqasida joylashgan. Munitsipalitet 4,478 nafar aholiga ega (28-fevral, 2023-yil) va 3172,69 kvadrat kilometr (1224,98 kv milya) maydonni egallaydi, shundan 409,01 km2 (157,92 kv mi) suvdir. Aholi zichligi – 1 kvadrat kilometrga 1,62 odam (4,2 / kv mi). Finlandiya  va Evropa Ittifoqining kontinental qismining eng sharqiy nuqtasi Ilomantsi shahrida, Hattuvaara qishlogʻi yaqinida joylashgan. (Yevropa Ittifoqida faqat Kipr sharqda joylashgan.)

Eng yaqin shahar boʻlgan Joensuu  uzoqda joylashgan, Xelsinkigacha boʻlgan masofa ni tashkil etadi. Qoʻshni munitsipalitetlar – Lieksa va Joensuu. Ilomantsining eng uzun chegarasi sharqda Rossiyaning Kareliya Respublikasi bilan 100 km (60 milya). Munitsipalitetda kam sonli aholi yashaydi va asosan oʻrmonlar va botqoqliklar bilan ajralib turadi. Taxminan  hududi tabiiy qoʻriqxonalar sifatida belgilangan, ular orasida Petkeljärvi va Patvinsuo milliy bogʻlari mavjud. Ilomantsidagi eng muhim suv havzalari – Koitere va Nuorajärvi koʻllari va Koitajoki daryosi. Pampalo oltin koni Ilomantsi shahrida joylashgan.

Munitsipalitet bir tilda fin tilida soʻzlashadi. Ilomantsida mahalliy aholi karel yoki rus tilidagi soʻzlardan foydalanish mumkin. Misol uchun, munitsipalitetning markaziy qishlogʻi Finlandiya da odatdagidek kirkonkyla deb nomlanmaydi, balki pogosta(rus tilidan olingan soʻz, asli pogost) deb nomlangan. Hatto mahalliy gazeta Pogostan Sanomat deb ataladi, yaʼni „Pogosta yangiliklari“.

Ilomantsi 17,4% pravoslav jamiyatiga ega, bu Finlandiya  munitsipalitetlari orasida eng katta foizdir. Ilomantsining yogʻoch pravoslav cherkovi Finlandiya dagi eng katta cherkov va Ilyos paygʻambarga bagʻishlangan. Shuningdek, munitsipalitetda beshta pravoslav cherkovi (sasouna) mavjud. Ilomantsi pravoslav jamiyati 1100 aʼzoni tashkil qiladi va 500 yildan ortiq vaqtdan beri faoliyat yuritib keladi.

Demografiya 
Quyidagi jadvalda 1980 yildan beri har besh yilda munitsipalitet aholisining kamayishi koʻrsatilgan. Amaldagi hududiy taqsimot 2017-yil 1-yanvar boʻyicha.

Diqqatga sazovor joylar 
Ilomantsida bir qator tarixiy diqqatga sazovor joylar, goʻzal manzara va tabiat, bir nechta noyob madaniy diqqatga sazovor joylar va tadbirlar, shuningdek, mazali pazandachilik rivojlangan.

Bir nechta tashrif buyuradigan joylar:

 Pravoslav cherkovi (1892 yilda qurilgan) 
 Lyuteran cherkovi (1796 yilda qurilgan) 
 Katri Vala madaniyat markazi
 Kivilahti lyuteran cherkovi (1954 yilda qurilgan), soat minorasi (1969 yilda qurilgan) 
 Mekrijärvi tadqiqot markazi 
  – Qishki urushning asosiy jang maydonlaridan biri boʻlgan yaqin atrofdagi qishloq.
 Naarvadagi qurol ustaxonasi – Muzey (1790 yilda qurilgan) 
 Naarva lyuteran cherkovi (1958 yilda qurilgan), soat minorasi (1971 yilda qurilgan) 
  sheʼriyat qishlogʻi va Shoirning Pirtti. (Hayvonlar muzeyi va restoran mavjud)
  milliy bogʻi
  milliy bogʻi
  (Jangchilar uyi) – Qishki urush va davomiy urush haqidagi muzey (1988 yilda qurilgan).

Eʼtiborli kishilar 

 Xannu Xoskonen (1957 yilda tugʻilgan), siyosatchi
 Yari Jolkkonen (1970 yilda tugʻilgan), Kuopio yeparxiyasi episkopi
 Mateli Magdalena Kuivalatar (1771-1846), kareliyalik qoʻshiqchi va ayyor ayol
 Anna Margareta Salmelin (1716-1789), harbiy asir
 Kaysa Varis (1975 yilda tugʻilgan), changʻi sportchisi va biatlonchi

Manbalar

Tashqi havolalar 

 Ilomantsi ingliz tilida
 Ilomantsi munitsipaliteti – rasmiy veb-sayt 
 
 Ingliz tilida Parpeinvaara
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Shimoliy Kareliya munitsipalitetlari