MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Vohidov

Kelib chiqishi arabcha boʻlgan Vohid ismiga "-ov" qoʻshimchasini qoʻshish yordamida yasalgan erkaklar familiyasi. Familiyaning asosi boʻlgan Vohid ismining kelib chiqishi arabcha boʻlgan ism boʻlib,  shakli Allohning ismlaridan biri boʻlmish Al-Vahid ismidan olingan. Yakka, yagona maʼnolarini ifodalaydi. Ayollarda Vohidova shakli qoʻllaniladi.

Ushbu familiyaga ega mashxur insonlar quyidagilardir:

Olimlar 

 Vosit Vohidov (1917—1994) – jarroh, Oʻzbekistan Fanlar akademiyasi akademigi (1979), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1967).
 Shavkat Vohidov (1932—2008) – fizik olim, Oʻzbekistan Fanlar akademiyasi akademigi (2000), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1982).
 Hamid Vohidov (1925—????) – faylasuf olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1976), falsafa fanlari doktori (1971), professor (1973).
 Shodmon Vohidov (1961) – taniqli tojikistonlik manbashunos olim, tarix fanlari doktori (1998), professor.
 Rahim Vohidov (1942—2012) – sovet va oʻzbek adabiyotshunosi, filologiya fanlari doktori (1988), dotsent (1975), professor (1990).

Adiblar 

 Erkin Vohidov (1936—2016) – taniqli oʻzbek shoiri, dramaturgi, adabiy tarjimoni va davlat arbobi. "Oʻzbegim" sherining muallifi. Oʻzbekiston Qahramoni.
 Samandar Vohidov (1942—2014) – oʻzbek shoiri va tarjimon, radiojurnalist, telepublitsist, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi.

Davlat arboblari 

 Alisher Vohidov ((1947) – oʻzbek diplomati. Oʻzbekistonning Birlashgan millatlar tashkilotidagi doimiy vakili (1994—2008).

Sportchilar 

 Erkin Vohidov (1957) – sovet va oʻzbek futbolchisi, murabbiy.
 Toir Vohidov (1963) – sovet va oʻzbek shaxmatchisi, grossmeyster (2009), hakam va murabbiy.
 Shamsiddin Vohidov (2002) – oʻzbek shaxmatchisi, grossmeyster (2020).
 Jahongir Vohidov (1995) – oʻzbekistonlik shaxmatchi, grossmeyster.

Familiyalar
Ratinho

Jurani Francisco Ferreira (1996-yil 1-oktabr), Ratinho nomi bilan tanilgan, braziliyalik professional futbolchi, yarim himoyachi sifatida toʻp suradi. Samarqandning „Dinamo“ jamoasi aʼzosi.

Professional martaba 
Ratinho 2018-yilning 15-fevralida „Brazilya B“ seriyasi doirasidagi „Atletiko Goyaniense“ ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda „Goyas“ safida debyut qildi. 2024-yil fevral oyida Samarqandning „Dinamo“ jamoasi bilan bir yillik shartnoma imzolagan.

Yutuqlar 
Gvanju

 K liga 2 gʻolibi: 2019

Manbalar

Havolalar 

 

Janubiy Koreyadagi chet ellik erkak futbolchilari
K liga 2 futbolchilari
Gwangju FC futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Braziliyalik erkak futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1996-yilda tugʻilganlar
Sheriddin Boboev

Sheriddin Zoirovich Boboev (), () tojikistonlik professional futbolchi, Fors koʻrfazi Pro ligasi klubi Sanʼat Naft Abadan va Tojikiston terma jamoasida oʻynaydi.

Faoliyati

Klub 
Sheriddin Professional futboldagi faoliyatini 2015-yilda Dushanbening „Istiqlol“ klubida boshlagan.

2017-yilning fevral oyida Boboev 2017-yilgi mavsum uchun ijara asosida „Barkchi“ jamoasiga oʻtgani maʼlum qilingan.

2020-yilning 14-dekabr kuni „Istiqlol“ klubi Boboev keyingi faoliyatini Malayziya Superligasining „Penang“ klubida davom ettirishini malum qilgan.

2022-yil 2-mart kuni Qozogʻistonning „Maktaaral“ jamoasi Boboev bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. Boboev 2022-yil 14-iyulda Maktaaral jamoasini tark etgan.

Terma jamoadagi faoliyati 
Boboev Tojikiston terma jamoasi safida 2017-yilning 10-oktyabrida Nepalga qarshi bahsda debyut qilgan.

Faoliyat statistikasi

Klub

Xalqaro 

2022-yil 1-iyun kuni oʻtkazilgan oʻyindagi aniq statistika

Terma jamoadagi gollar 

 Ballar va natijalar birinchi navbatda Tojikistonning gollari roʻyxatini koʻrsatadi.

Yutuqlar

Klub 

 Istiqlol

 Tojikiston ligasi (4): 2017, 2018 2019, 2020
 Tojikiston kubogi (2): 2018, 2019
 Tojikiston Superkubogi (2): 2018, 2020

Shaxsiy hayot 
Sheriddin Boboev Qozogʻiston Premyer-ligasida NFTga ega boʻlgan birinchi futbolchi hisoblanadi. Boboevning rasmiy NFT si 2022-yil aprel oyida chiqarilgan.

Manbalar

Havolalar 

 Sheriddin Boboev Instagramda
 
1999-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Futboldagi erkak hujumchilar
Tojikistonlik erkak futbolchilar
Tojikiston milliy terma jamoasi erkak futbolchilari
Istiqlol Dushanbe klubi futbolchilari
Tojikiston Oliy Ligasi futbolchilari
Qozogʻiston Premyer-ligasi futbolchilari
Qozogʻistondagi chet ellik erkak futbolchilari
Islom Azad universiteti (Birjand)

Islom Azad universiteti, Birjand filiali () – Eronning Birjand shahrida joylashgan universitet. U 1985-yilda tashkil etilgan.

Unda 5 ta fakultet va 90 ta yoʻnalishda 8500 talaba tahsil oladi.

Manbalar 

Birjand
Islom Azad universitetining filiallari
Islom Azad universiteti (Bojnord)

Islom Azad universiteti, Bojnord filiali – Eronning Shimoliy Xuroson ustonidagi Bojnord shahrida joylashgan.

Fakultetlar 

 Muhandislik kolleji
 Asosiy fanlar kolleji
 Huquq, siyosiy fanlar va chet tillar kolleji
 Gumanitar fanlar va menejment kolleji
 Tibbiyot maktabi
 Arxitektura va Urbanologiya maktabi
 Sport fanlari maktabi

Manbalar 

Shimoliy Xuroson viloyatida taʼlim
Islom Azad universitetining filiallari
Shuja al-Xorazmiy

Shuja al-Xorazmiy, shuningdek Ummu Jaʼfar () yoki Ummu al-Mutavakkil () sakkizinchi Abbosiy xalifa Muʼtasimning ummu al-valadi va Mutavakkilning onasi.

Shuja Abbosiy shahzodasi Muhammadning kanizagi boʻlgan. 819/820-yilda haramga kirgan. Shujani Abu Isʼhoq Muhammad ibn Horun kanizaklikka olguniga qadar Abbosiylar xonadonida ulgʻaygan. U oqsoqol Musa ibn Bugʻa bilan qarindosh boʻlgan. Ismi jasur va qoʻrqmas degan maʼnoni anglatadi. Muhammadning oʻgʻli Jaʼfarni (boʻlajak Mutavakkil) dunyoga keltirgan.

Mutavakkil 822-yil fevral/martda Abbosiy shahzodasi Abu Isʼhoq Muhammad (boʻlajak Muʼtasim) va xorazmlik kanizak Shujadan tugʻilgan.

Shujaning yoshlik davri noaniq. Chunki Mutavakkilning yoshlik davri ham noaniq. Buning sababi Mutavakkil 847-yil avgustida katta akasi Vosiq vafotigacha siyosiy ishlarda hech qanday rol oʻynamagan. Oʻgʻli xalifa boʻlgach, onasi Shujaga 500 000 dinor va bir qancha yerdan iborat moliyaviy kuch bergan. Manbalarda bu ayolning siyosiy kuchga ega boʻlgani haqida maʼlumotlar yoʻq. Oʻgʻli xalifa boʻlganidan koʻp oʻtmay Shuja haj safariga chiqishga qaror qilgan. 

Shuja haj safarida koʻplab saxiyliklar qilgan. Mutavakkil onasi bilan xayrlashish uchun safar boshida hamrohlik qilgan. Shuja Kufaga yetib kelgach, Abbosiylar (Abbos avlodlari) va tolibiy erkaklarning (Abu Tolib avlodlari) har biriga ming dinordan, har bir ayolga besh yuz dinordan, Muhojirin qabilasidan esa har bir erkak yuz dinordan, har bir ayol esa oʻn dinordan olishi haqida buyruq bergan. Bu yerda Shuja ellik ming dinordan ortiq mablagʻ va bir million dinordan ortiqqa baholanadigan taqinchoqlar qoldirgan.

Shuja 861-yil iyun/iyulda vafot etgan. Uning boyligi nabiralariga meros qolgan.

Oilasi 

Shuja bir nechta muhim Abbosiy xalifa va shahzodalariga qarindosh boʻlgan:

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 El-Azhari Taef El-Azhari, Shuja, p. 100". Queens, Eunuchs and Concubines in Islamic History, 661–1257. El-Azhari Taef El-Azhari
 The rules about women. Jamal Al-Din Abi Al-Faraj Abdul Rahman. 2013

861-yilda vafot etganlar
Abbosiy xalifalarning kanizaklari
9-asr Abbosiylar xalifaligi ayollari
9-asr Abbosiylar xalifaligi kishilari
Abbosiy xalifalarning onalari
9-asr qullari
Syaotaoyuan masjidi

Syaotaoyuan masjidi (), ilgari Islomiy Gʻarbiy masjid yoki Shanxay Gʻarbiy masjidi sifatida tanilgan, Xitoyning Shanxay shahri Huangpu tumanidagi masjiddir. Bu Shanxaydagi eng katta masjiddir.

Tarixi 
Syaotaoyuan masjidi dastlab 1917-yilda yerni sotib olgan Shanxay Islom boshqaruv kengashi direktori Jin Ziyun tomonidan qurilgan. Keyin 1925-yilda qayta qurildi va ikki yildan soʻng hozirgi koʻrinishida qurib bitkazildi. Masjidning joylashuvi Shanxay Islomiy Oddiy maktabining asl joyi boʻlib, keyinchalik Qinglian koʻchasiga koʻchirildi va Pingliang Islom Oddiy maktabi deb oʻzgartirildi. Masjidlar tomonidan tashkil etilgan boshqa maktablar: Islom oddiy maktabi, musulmonlar uchun boshlangʻich maktab, Mingcheng boshlangʻich maktabi, Chongben boshlangʻich maktabi, Shanxay Islom bolalar uyi va boshqalar.

1949-yil 1-oktyabrda Xitoy Xalq Respublikasi tashkil topganidan soʻng Shanxay meri Chen Yi masjidni taʼmirlash uchun tegishli mablagʻ ajratdi. 1994-yil 15-fevralda masjid Shanxay munitsipal hukumati tomonidan meros arxitekturasi roʻyxatiga kiritilgan.

Arxitektura 

Masjid anʼanaviy Gʻarbiy Osiyo islom uslubida Xitoy meʼmorchiligi bilan uygʻunlashgan holda qurilgan. Tashqi koʻrinishi yashil va oq rangga boʻyalgan. Uning kirish eshigi tepasida xattot Luo Junti chizgan xitoy tilida „masjid“ soʻzi bor. Asosiy ikki qavatli namoz zali 500 m2 maydonga ega boʻlgan 500 kishini sigʻdira oladi. Shuningdek, masjidning toʻrt burchagida bitta minora va toʻrt gumbaz bor.

Masjid toʻrtburchak shakldagi hovli bilan oʻralgan. Hovlining sharqiy tomonida uch qavatli xitoy uslubidagi bino boʻlib, unda maʼruzaxona, idoralar, kutubxona, oʻquv zali, vaʼz va tahoratxonalar joylashgan. Hovlining janub tomonida imom xonasi, qabulxona va hammom joylashgan. Asosiy masjid binosi yonida Syaotaoyuan koʻchasi, 24-uyda joylashgan ayollar uchun Syaotaoyuan masjidi joylashgan. Bino 1920-yilda qurilgan va 1994-yilda taʼmirlangan.

Faoliyatlari 
1920–1940-yillarda masjid Saudiya Arabistoniga Hajga borishni rejalashtirgan Xitoyning turli mintaqalaridan musulmonlarni qabul qilib, ularga xizmat koʻrsatgan. Masjidda 1962-yilda tashkil etilgan Shanxay islom uyushmasi hamda Shanxaydagi masjidlarni boshqarish qoʻmitasi joylashgan. Shanxaydagi ayollar masjidida musulmon ayollar uchun diniy tadbirlar oʻtkaziladi. Islomiy davlatlarning koʻplab yuqori martabali amaldorlari va nufuzli shaxslari ham masjidga tashrif buyurib, namoz oʻqishda ishtirok etishgan.

Transporti 
Masjidga Shanxay metrosining Laoximen stansiyasidan sharq tomon piyoda borish mumkin.

Yana qarang 

 Xitoyda Islom
 Xitoydagi masjidlar roʻyxati
 Ayollar masjidlari

Manbalar 

Shanxaydagi masjidlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
1927-yilda qurib bitkazilgan masjidlar
Al-Hakam ibn Abu al-Os

Al-Hakam ibn Abu al-Os ibn Umayya () (milodiy 655-yilda (hijriy 56) vafot etgan) – Umaviylar sulolasining marvoniylar avlodi asoschisi Marvon I ning otasi () va xalifa Usmon ibn Affonning amakisi (). Al-Hakam Islom paygʻambari Muhammadning ashaddiy raqibi sifatida tanilgan, 630-yilda Makka shahri egallab olinganda surgun qilingan. Keyinchalik esa xalifa Usmon tomonidan avf etilgan.

Oilasi 
Al-Hakam Makkadagi Quraysh qabilasining Banu Abd Shams urugʻidan Abu al-Os ibn Umayya va Banu Maxzum urugʻidan Ruqayya binti al-Horisning oʻgʻli boʻlgan. Uning ota tomonidan bobosi Umaviylar sulolasining avlodi edi.

Omina binti Alqama ibn Safvon al-Kinoniya oʻzining oʻgay ukasi Affon ibn Abu al-Osdan ajrashganidan keyin al-Hakamga turmushga chiqqan. Ularning Marvon ismli oʻgʻli boʻlgan, keyinchalik u 684-685-yillarda Damashq xalifasi boʻlgan. Al-Hakam toʻrt nafar xotinidan kamida yigirma hatto katta ehtimol bilan oʻttiz nafardan ortiq farzand koʻrgan. Omina binti Alqamadan Marvondan tashqari Usmon al-Azroq, al-Horis, Abdurrahmon, Solih ismli oʻgillari, Umm al-Banin va Zaynab ismli qizlari bor edi. Ikkinchi xotini Gʻatafan qabilasining Banu Murra urugʻidan Mulayka binti Avfodan Yahyo, Abon, Usmon al-Asgʻar, Habib, Amr ismli oʻgʻillari hamda Ummu Yahyo, Zaynab, Ummu Shayba, Ummu Usmon va Ummu Salama ismli qizlari boʻlgan. Uchinchi xotini Banu Saqif qabilasidan Ummu an-Nu’mon binti al-Horis ibn Abu Amrdan Nu’mon, Avs, Suhayl va Amr ismli oʻgʻil farzandlar hamda Ummu Abon, Umoma, Ummu Amr va Umm al-Ummu ismli qiz farzand koʻrgan. Quraysh qabilasining Banu Abd Shams urugʻidan boʻlgan al-Boisa binti Hoshim ibn Utba ibn Rabi’a oʻgʻli Yusufning onasi edi.

Hayoti 
Al-Hakam Islom paygʻambari Muhammadga qattiq qarshilik koʻrsatgan va shu sabali Makka bosib olingan vaqtda yaqin atrofdagi Toif shahriga surgun qilingan. IX asr tarixchisi at-Tabariyning soʻzlariga koʻra, paygʻambar Muhammad keyinroq al-Hakamni avf etgan va unga oʻz ona shahriga qaytishga ruxsat bergan. Biroq IX asr tarixchisi Yaʼqubiy bergan maʼlumotlarga koʻra al-Hakamga Makkaga qaytishga jiyani xalifa Usmon () ruxsat bergan. Bundan oldin al-Hakamning Makkaga qaytish toʻgʻrisidagi iltimosi xalifalar Abu Bakr () va Umar () tomonidan rad etilgan. Xalifa Usmon oʻz qarindoshlariga alohida mehr koʻrsatdi va al-Hakamni Umaviy qarindoshlari Abu Sufyon, Al-Volid ibn Uqba va Banu Hoshim urugʻi aʼzosi Abbos ibn Abdulmuttalib bilan birgalikda ularning Madina taxtiga oʻtirishlariga ramziy ravishda hurmat koʻrsatgan. Al-Hakam 655-yillarda (hijriy 56) vafot etgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 
 
Muhammadning muxoliflari
656-yilda vafot etganlar
Songjiang masjidi

Songjiang masjidi (), ilgari Haqiqiy Din masjidi deb atalgan, Xitoyning Shanxay shahri Songjiang tumanidagi masjiddir. Bu Shanxaydagi eng qadimgi masjid hisoblanadi.

Tarixi 
Masjid dastlab Yuan sulolasi Togʻon Temur hukmronligi davrida qurilgan. 1391-yilda qayta qurilgan va Min sulolasi davrida uch marta kengaytirilgan. Keyin masjid Sin sulolasi davrida toʻrt marta taʼmirdan oʻtdi. 1908-yil 26-avgustda Shanxay munitsipal hukumati masjidni madaniy meros roʻyxatiga kiritdi. Masjid 1985-yilda yana taʼmirlandi.

Arxitekturasi 

Masjid 4900 m2 maydonni egallaydi. U anʼanaviy Xuey musulmon Xitoy saroy meʼmorchiligida arab xattotligi bilan qurilgan. Masjid pochta zali, namoz oʻqish joyi, yoʻlak, ikkita maʼruza zali va hammomdan iborat. Masjidning sharqida musulmonlar ibodat qilishlari uchun Bunker Gate minorasi joylashgan. Namoz zali masjid gʻarbidagi minoraning roʻparasida joylashgan. U Min va Yuan meʼmorchiligi xususiyatlariga ega old va orqa zalga boʻlingan.

Transporti 
Masjidga Shanxay metrosining Zuibaichi Park stansiyasidan shimol tomon piyoda borish mumkin.

Yana qarang 

 Xitoyda Islom
 Xitoydagi masjidlar roʻyxati

Manbalar 

Shanxaydagi masjidlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
1391-yilda qurib bitkazilgan masjidlar
Min sulolasi arxitekturasi
14-asr masjidlari
Pudong masjidi

Pudong masjidi () – Xitoyning Shanxay shahri Pudong shahridagi masjid.

Tarixi 
Masjid dastlab 1935-yilda Pudong prospektidagi № 16 Vujiatingda qurilgan. Kichik oʻlchamlari tufayli 1984-yilda kengaytirildi. 1995-yilda masjid Pudong tumani hukumatining koʻmagi va mablagʻi bilan hozirgi joyida qayta qurildi.

Arxitekturasi 
Masjid 1650 m2 maydonni egallagan boʻlib, hovli, namozxona, imom xonasi, tahoratxona va ofisni oʻz ichiga oladi. Bino tashqi koʻrinishi ochiq rangda. Yashil gumbazli. Asosiy bino arabcha meʼmorchilik uslubida qurilgan uch qavatdan iborat. Balandligi 40 metr keladigan minora va uchta kichikroq gumbaz bor. Masjidda kitoblar, diniy materiallar va oziq-ovqat sotiladigan doʻkon ham mavjud.

Asosiy namozxona 500 kishini sigʻdira oladi, orqa tarafida juma namozi vaqtida ochiladigan qoʻshimcha namozxonasi 300 kishiga moʻljallangan va ayollar namozxonasi 50 kishiga moʻljallangan.

Transport 
Masjidga Shanxay metrosining Yuanshen stadioni stansiyasidan shimol tomon piyoda borish mumkin.

Yana qarang 

 Xitoyda Islom
 Xitoydagi masjidlar roʻyxati

Manbalar 

Shanxaydagi masjidlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
1995-yilda qurib bitkazilgan masjidlar
Islom Azad universiteti (Damavand)

Islom Azad universiteti, Damavand filiali (forscha: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دماوند, Dāneshgāh-e Azad-e Eslāmi, Vāhed-e Damavand, Azad Damav universiteti va Azad islom universiteti nomi bilan ham tanilgan) – Erondagi Islom Azad universiteti tizimining bir qismi. U 2002-yilda ikkita asosiy sohaga ega boʻlgan holda tashkil etilgan. Hozirgi kunda ushbu filialda 54 ta yoʻnalish – mutaxassisliklar va bakalavr, magistr va Ph. D. yoʻnalishlarida 12 000 dan ortiq talabalar Tahsil olmoqda. Muassasa Tehronning sharqida joylashgan boʻlib, u mamlakatdagi texnik va muhandislik boʻlimlarining bir qismidir.

Akademiyalar 

 Elektron muhandislik
 Energetika
 Sanoat muhandisligi (Tizim tahlili va texnikasi)
 Mashinasozlik
 Qurilish ishi
 Kompyuter muhandisligi
 Qishloq xo'jaligi muhandisligi
 Geotexnik muhandislik
 Arxitektura
 Axborot texnologiyalari
 Geologiya
 Atrof-muhit muhandisligi
 Buxgalteriya
 Qonun
 Boshqaruv
 Jurnalistika
 Jamoat bilan aloqa
 Pedagogika
 Ingliz tili

Yana qarang 
 Azad universiteti

Manbalar

Havolalar 

 rasmiy veb-sayt (www.damavandiau.ac.ir)

 4icu sahifasi

Tehron viloyatida taʼlim
Islom Azad universitetining filiallari
Islom Azad universiteti (Garmsar)

Islom Azad universiteti, Garmsar filiali Erondagi Islom Azad universitetlarining filiali hisoblanadi. U Tehrondan 82 kilometr janubi-sharqdagi Garmsar shahrida joylashgan.

Tarixi 
Bu universitet oʻz faoliyatini 1988-yilda ikki yoʻnalish (veterinariya va arab adabiyoti) bilan boshlagan. Oʻshanda u Garmsar universiteti koʻchasida joylashgan edi. Hozirda muassasada 204 nafar professor-oʻqituvchilari va 85 ta turli mutaxassislik boʻyicha BS va MS va DVM yoʻnalishlarida jami 13 000 ga yaqin talabalar tahsil oladi.

Yana qarang 
 Eronda oliy maʼlumot
 Eron universitetlari roʻyxati
 Garmsar

Manbalar

Havolalar 
 Islom Azad Universiteti – Garmsar filiali rasmiy veb-sayti

Islom Azad universitetining filiallari
Semnan viloyatida ta'lim
Abu Bakr masjidi

Abu Bakr masjidi () – Saudiya Arabistonining Madina shahridagi eng qadimgi masjidlardan biri. Al-Masjid an-Nabaviyning janubi-gʻarbiy tomonida joylashgan.

Aytishlaricha, bu yerda Muhammad hayit namozi oʻqigan va Muhammadning vafotidan keyin ham xuddi shu anʼana Abu Bakr tomonidan davom ettirilgan.

Yana qarang 

 Saudiya Arabistonidagi masjidlar ro‘yxati

Manbalar 

Madinadagi masjidlar
Istigʻfor

Istigʻfor () – islomda Allohdan kechirim soʻrash. Bu odatda „Allohdan magʻfirat soʻrayman“ () yoki uzunroq „Robbim, Allohdan magʻfirat va Unga tavba soʻrayman“ deb aytiladi (). Islomda ibodatning muhim qismlaridan biri sanaladi.

Maʼnosi 
„Istigʻfor“ Alloh taologa duo qiluvchini dunyoda ham, oxiratda ham dunyo havaslaridan asrashini soʻrash demakdir. „Astagʻfirulloh“ soʻzma-soʻz tarjimada „Allohdan magʻfirat soʻrayman“ degan maʼnoni anglatadi. Odatda, musulmon uni zikrning bir qismi sifatida, yaʼni Alloh eng buyukdir yoki yaxshilik Allohdandir, deb aytadi.

Bu ibora madaniyatda notoʻgʻri yoki uyatli narsalarni koʻrganda ham ishlatilishi mumkin.

Manbalar 

Islom
Komilov

Komilov

 Abdulaziz Komilov — oʻzbekistonlik siyosatchi
 Akramjon Komilov — oʻzbekistonlik futbolchi, hozirda "AGMK" klubida oʻynaydi
 Azizjon Komilov – Oʻzbekiston sport maʼmuri, 2018-yilda Oʻzbekiston dzyudo federatsiyasi prezidenti etib saylangan
 Baxtiyor Komilov — oʻzbekistonlik olim, qishloq xoʻjaligi fanlari nomzodi, professor
 Erkin Komilov – Oʻzbekiston xalq artisti (1998)
 Ibrohim Komilov — kulol, naqqosh, kullollar sulolasining yettinchi avlodi Oʻzbekiston xalq rassomi (1973), SSR davlat mukofoti laureati, O‘zbekiston xalq ustasi
 Kabir Komilov — huquqshunos
 Mahammadjon Komilov — koʻz kasalliklari mutaxassisi
 Mirzoyan Komilov — informatika va kibernetika sohasidagi olim
 Najmiddin Komilov – o‘zbek adabiyotshunosi, tarjimashunos olim, tarjimon, filologiya fanlari doktori (1988), professor (1991)
 Orif Komilov — tuproqshunos-meliorator olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1991), qishloq xoʻjaligi fanlari doktori (1983), professor (1986)
 Ravshan Komilov — taniqli oʻzbek qoʻshiqchisi. Shou-biznes sohasida 1987-yildan beri milliy estrada xonandasi sifatida faoliyat yuritadi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist (2000)
 Sardor Komilov — oʻzbekistonlik jurnalist, blogger, rejissor, „Sayyod“ koʻngilochar blogi asoschisi va muharriri
 Tursun Komilov — sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni
 Usta Olim Komilov — sozanda (doira, nogʻora, chang), milliy kuy, usul va raqslar bilimdoni, pedagog, oʻzbek sahnaviy raqs sanʼatining asoschilaridan
 Xolidjon Komilov — Oʻzbekiston qahramoni, „Mehnat shuhrati“ ordeni sohibi

Yana qarang 
 Komilova
Komilova

Komilova

 Halima Komilova – balet artisti, raqqosa
 Xosiyat Komilova — tilshunos olima. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1952)

Yana qarang 
 Komilov
Qoraqalpogʻiston vokzali

Qoraqalpogʻiston vokzali — Oʻzbekiston temir yoʻllari kompaniyasiga qarashli, Karakalpakiyaning markazida joylashgan yirik temir yoʻl vokzalidir.

Yana qarang 
 Navoiy-Makat temir yoʻli

Manbalar 

Temir yoʻllar
Karakalpakstan
Temir yo‘l vokzallari
Farid Usmon

Farid Usmon (1946-yil 1-avgust, Andijon, Andijon viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – taniqli sovet oʻzbek yozuvchisi, shoiri va dramaturgi. Koʻplab kitoblar va sheʼriy toʻplamlar muallifi. Oʻzbekiston yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. „Doʻstlik ordeni“ sohibi. Hozirda „Kelajak“ gazetasida muharrir.

Taʼlimi 
Andijon davlat pedagogika institutining (hozirda Andijon davlat universiteti) filologiya fakultetini tamomlagan (1964). Moskvadagi Maksim Gorkiy nomidagi Dunyo adabiyoti institutida tashkil etilgan kurslarda tinglovchi boʻlib qatnashgan (1987–1989).

Asarlari 
„Umid gulzori“ (1976), „Navosiz navo“ (1978), „Ul qaro koʻz boʻlmasa …“ (1979), „Sochlaringda tun uyqusi“ (1890), „Qadr kechasi“, „Jon qushi“ (1997), „Men kichikmas kattaman“, „Bir juft binafsha“, „„Oq oltin“ga koʻk chiroq“ sheʼriy toʻplamlari va „Ruh bulbuli“ (2009), „Husn dovoni“ (2006), „Yangi oy“ (2011), „Meni sev“ (2011) kitoblari muallifi.

Dramalari 
Oʻzbekison teatrlari sahnalarida uning „Shahzod“, „Hovlidagi hangoma“ va boshqa dramatik asarlari sahnalashtirilgan. „Oʻshal damlar“ qoʻshigʻi Farid Usmon sheʼriga kuy bastalab ijro etilgan.

Manbalar 

Oʻzbekistonlik yozuvchilar
Ahkom

Ahkom (,  „qarorlar“,  () soʻzining koʻplik shakli) islomiy atama boʻlib, bir necha maʼnoga ega. Qur’onda hukm soʻzi hakamlik, hokimiyat yoki Xudoning irodasi maʼnolarida turlicha qoʻllaniladi. Ilk islom davrida xorijiylar faqat Allohning hukmini () qabul qilishlarini eʼlon qilib, unga siyosiy maʼnolar beradilar. Bu soʻz islom tarixi davomida oʻzida yangi maʼnolarni aks ettirib, dunyoviy ijro hokimiyati yoki sud qaroriga nisbatan qoʻllanilgan.

Koʻplik maʼnosida „ahkom“ odatda Qurʼonning oʻziga xos qoidalariga yoki fiqh metodologiyasidan foydalangan holda chiqarilgan huquqiy hukmlarga ishora qiladi. Shariat hukmlari „beshta ahkom“ (al-ahkam al-xamsa) deb nomlanuvchi: majburiy (farz yoki vojib), tavsiya etilgan (mandub yoki mustahab), betaraf/joiz (muboh), qoralangan (makruh), va taqiqlangan (harom) besh toifadan birining tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Islom