MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Sirniki

Sirniki (;  — tvorog), tvorojniki — belarus, rus, ukrain va moldova oshxonalarining tvorog va undan qovurilgan chalpak koʻrinishidagi taomi.

Retseptning oʻziga xosligi shundaki, tvorogni ehtiyotkorlik bilan siqib, maydalash kerak (masalan, elakdan yoki blenderdan oʻtkazish): u qanchalik yaxshi siqilsa, xamir plastik chiqishi uchun un kamroq qoʻshiladi. Ideal holda, juda kam un qoʻshiladi. Sirnikiga un butunlay qoʻshilmasa-da, talqonda belab frityurda qovuriladi.

Eng mashhurlari oddiy sirniki va mayizli sirniki, lekin boshqa qoʻshimchali sirnikilar ham keng tarqalgan, masalan, sabzili, turshakli, olmali, nokli, yongʻoqli, kartoshkali. Kamdan kam hollarda — koʻkpiyozli yoki ukropli.

Sirniki meva siropi, pyuresi yoki marmeladi asosidagi smetana yoki meva sousi bilan isteʼmol qilinadi.

Koʻpgina slavyan tillarida „sir“ soʻzi har-xil sut-qatiq mahsulotlari, shu jumladan, tvorogni anglatadi, ammo rus tilida u oxirgi maʼnoda qoʻllanilishni ertaroq toʻxtatgan. „Sirniki“ nomi unda etimologik „tvorojniki“ni siqib chiqargan ukrainizm hisoblanadi, qarang „sir“.

Yana qarang 

 Sakson tvorojniklari
 Chizkeyk

Manbalar

Adabiyotlar 

 Sirniki / / Tovar lugʻati / I. A. Pugachev (bosh muharrir). — M. : Davlat savdo adabiyoti nashriyoti, 1960-yil. — T. VIII. — Stb. 605-606 — 630 bilan.
 Poxlyobkin V. V. Sirniki (tvorog) / / Pazandachilik lugʻati. — M. : „E“ nashriyoti, 2015-yil. — BILAN. 345. — 456 bilan. — 4000 nusxa. — ISBN 978-5-699-75127-3.
 Kovalyov N. I. Rus taomlari. — L.: IMA-press, 1990. — 154 p.
Pishiriqlar
Oshqovoq boʻtqa

Oshqovoq boʻtqa — qovoq eti qoʻshilgan boʻtqa. Qovoq boʻtqasini suv yoki sutda qaynatib, yogʻ qoʻshib tayyorlanadi. Boʻtqa uchun qovoqni baʼzan toblab pishirishadi. Koʻpincha, shakar qoʻshiladi. Qovoq etidan tashqari, yorma donlar ham qoʻshiladi: guruch, tariq, bugʻdoy yoki makkajoʻxori yormasi. Oʻzbek oshxonasida oshqovoqdan, asosan, somsa, manti pishiriladi. Shuningdek, sutli ovqatlarga qoʻshish, qirilgan oshqovoqni xamirga qorib, non yopish retseptlari mavjud.

Oshqovoq boʻtqasi Rossiyada kamida XVIII asrdan beri maʼlum boʻlgan. Rossiyada qovoq yetishtirish XVII asrning oʻrtalaridan boshlangan. Tariq yormasi qoʻshilgan toblama yoki oshqovoqli boʻtqa rus oshxonasining klassikasiga aylangan.

Ukrainada 
Ukrainada qovoq har bir dehqon xoʻjaligida yetishtirilgan. Uzoq muddat saqlash imkoniyati borligi uchun deyarli butun yil davomida oshqovoqni toblab va qaynatib isteʼmol qilingan. Qovoq boʻtqasi () quyidagicha tayyorlangan: urugʻlardan va qobigʻidan tozalangan qovoq mayda boʻlaklarga boʻlinib, sigir suti, roʻzada koʻknor yoki nasha suti quyiladi hamda pishgunicha qaynatiladi. Qaynatilgan tariq bir xil nisbatda qaynatilgan qovoq bilan qoʻshilib, aralashtiriladi va toblab pishiriladi. Oshqovoqli boʻtqani toblangan tuxum bilan ham tayyorlangan. Toblab pishirilgan oshqovoq boʻtqasi hordiq kuni taomi, odatiy oshqovoq boʻtqa esa kundalik taom boʻlgan. Hozir bu taomga guruch yoki bugʻdoy yormasi qoʻshib ham pishiriladi.

Koreyada 
Xobak-juk (호박죽) yoki oshqovoqli boʻtqa — koreyscha boʻtqa yoki qovoq va yopishqoq guruch unidan tayyorlangan „juk“ turi.

Qovoq qaynatiladi, tozalanadi, urugʻlari olib tashlanadi va pyure qilinadi. Qovoq pyuresi yanada tekis chiqishi uchun suzgichdan oʻtkazilishi mumkin. Keyin u yopishqoq guruch uni bilan aralashtiriladi va qaynatiladi, bu vaqt davomida bugʻda pishirilgan qizil yoki qora loviya qoʻshish mumkin. Yana bir keng tarqalgan qoʻshimcha — bu sailsim (새알심, „qush tuxumi“), issiq suv bilan aralashtirilgan yopishqoq guruch unidan tayyorlangan kichik dumaloq pishiriqlar. Nihoyat, taʼbga koʻra tuz va lozim boʻlsa, shakar qoʻshiladi.

Manbalar

Havolalar 

 Yak prigotuvati garbuzovu kashu
 Kasha z garbuza
 Garbuzova kasha 

Taomlar
Oziq-ovqat
Pishloqli sous

Pishloqli sous — asosan, qattiq pishloq yoki eritilgan pishloqdan tayyorlangan sous. Baʼzan quritilgan pishloq yoki pishloq kukuni ishlatiladi. Sousning koʻplab turi bor va turli-tuman maqsadlarda ishlatiladi. Savdoga tayyor pishloq souslari ham suyuq, ham quruq variantlarda ishlab chiqariladi.

Pishloqli sous uchun har xil pishloqlar ishlatiladi. Sous tayyorlash uchun pishloq maydalanadi, suyuq yoki pastasimon ingrediyentlar bilan aralashtiriladi va qizitiladi. Bu eritilgan sariyogʻ, ru, smetana, qaymoq, sut, bulyon boʻlishi mumkin. Shuningdek, beshamel, mayonez, ketchup kabi boshqa souslar ham boʻlishi mumkin. Sousni quyuqroq qilish uchun kraxmal, un yoki tuxum sarigʻi qoʻshiladi. Pishloqli sousning umumiy tarkibiy qismi tuz, qora va qizil qalampir, zira singari ziravorlar va dorivorlardir. Shuningdek, ukrop, petrushka, kashnich, sarimsoq kabi xushboʻy oshkoʻklar.

Pishloqli sous parranda goʻshti, qoʻziqorin, makaron, toblama ovqatlar uchun tayyorlanadi. Baliq, dengiz mahsulotlari, sabzavotlar, issiq va sovuq yeguliklar, gazaklar uchun ham tayyorlanadi.

Turlari 

 Alfredo sousi — amerikalik Fetuchini Alfredo sousi
 Havorang pishloqdan xushxoʻrlashtirgich
 Karuzo sousi — Janubiy Amerika sousi
 Chedder sousi
 Chili kon keso — eritilgan pishloq, chili qalampiri, pomidor va ziravorlardan tayyorlangan amerikacha sous-dip.
 Qisqichbaqa sousi
 Morne sousi — fransuzcha beshamel asosidagi sous
 Pishloqli nachos — Amerika eritilgan pishloqli sousi
 Almadrok — Oʻrta asr Kataloniya oshxonasining sarimsoq-pishloqli sousi

Foydalanish 
Pishloqli sous bilan tayyorlanadigan va isteʼmol qilinadigan taomlar:

 Kartoshka fri
 Chizsteyk
 Fondu
 Lokshen mit kaese
 Pishloqli makaron
 Nachos
 Tetratsini
 Pishloqli Uels qovurma nonlari

Manbalar

Boshqa manbalar 

 Parovarka. Samie zdorovie resepti / Levasheva Ye.
 Multivarka dlya malishey. 1000 luchshix reseptov
 Fransuzskiy sirniy sous

Souslar
Oziq-ovqat
Suxari

Suxari — namligi 8-12 % boʻlgan, kesilgan va quritilgan non mahsulotlari. Ular oddiy suxari (harbiycha) va yogʻli suxarilarga boʻlinadi.

Kepakli undan va 1 va 2-navli unlardan qilingan oddiy suxari 1 yilgacha, javdar-bugʻdoy va kepakli javdar unidan qilingani — 2 yilgacha (8-25 °C haroratda) saqlanadi.

Yoʻgli suxarilar shakar, yogʻ va tuxum qoʻshilib, oliy, 1 va 2-navli bugʻdoy undan tayyorlanadi. SSSRda ishlab chiqarilgan yogʻli suxari savdo belgilari: Vanilniye, Gorodskiye, Detskiye, Doktorskiye, Dorojniye, Kofeyniye, Lyubitelskiye, Mindalniye, Moskovskiye, Pionerskiye, Saxarniye, Slavyanskiye , Slivochniye. Yaroqlilik muddati — 15 kundan 60 kungacha.

Suxari uvoqlari talqon tayyorlash uchun ishlatiladi. Oʻzbekistonda suxari xususiy tadbirkorlar tomonidan ishlab chiqariladi va keng isteʼmol qilinadi.

Suxarilar ham Rossiyada keng tarqalgan snek turidir (qarang. gazak pechenyesi).

Yana qarang 

 Harbiy suxari zavodi
 Galet

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 Poxlyobkin V. V. Suxari // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 344—345. — 456 s. — 4000 ekz. — ISBN 978-5-699-75127-3.
 Suxarnoe dovolstvie voysk // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
Oziq-ovqat
Non mahsulotlari
Kunduzgi koʻrish qobiliyati

Kunduzgi koʻrish qobiliyati — bu insonning koʻrish tizimidagi yorugʻlikni idrok etish mexanizmi, u nisbatan yuqori yorugʻlik sharoitida ishga tushadi. Kunduzgi koʻrish qobiliyati nur sezuvchi hujayralar yordamida 10 cd / m 2 dan oshiq (kunduzgi yorugʻlik sharoitiga mos keladi) fon yorqinligida amalga oshiriladi. Bunday sharoitda toʻr pardaning tayoqchalari faol holatda boʻlmaydi. Sinonimlar sifatida fotopik (  — yorugʻlik va  — nigoh, koʻrish) va nur sezuvchi hujayralar orqali koʻrish atamalari ishlatiladi.

Inson koʻzining kunduzi koʻrish qobiliyati uchun yorugʻlikka nisbatan sezgirligiga oid spektral bogʻliqligi rasmda koʻrsatilgan. Kechki koʻrish qobiliyatidagi koʻzlar sezgirligining egri chiziqga nisbatan maksimum koʻrsatkichi uzun toʻlqinli tomonga qarab siljiydi va 555 nm toʻlqin uzunligida joylashadi. Biroq, maʼlum odamlar uchun nisbiy spektral yorugʻlik samaradorligi ahamiyati, shuningdek, maksimum joylashuv oʻrni farq qilishi mumkin, bunday ogʻishlar, ayniqsa, daltonizmdan aziyat chekuvchi odamlarda yaqqol seziladi. Protanopiya bilan ogʻrigan bemorlarda maksimum koʻrsatkich spektrning qisqa toʻlqinli qismiga, deyteranopiya bilan ogʻriganlarda esa uzun toʻlqinli qismiga siljigan boʻladi. Atrofni odatiy ranglarda koʻrish qobiliyatiga ega boʻlgan keksa odamlarda koʻz gavhari ozroq sargʻayadi va biroz xiralashishi mumkin, bu ham maksimal koʻrsatkichni spektrning uzun toʻlqinli qismi tomon siljishiga olib keladi.

Kunduzgi koʻrish qobiliyatining tungi koʻrish qobiliyatiga nisbatan farqli xususiyatlari:

 Yorugʻlik sezuvchanligining pastligi. Uning kattaligi tungi koʻrish qobiliyatidan taxminan yuz karra pastroq. Bu nur sezuvchi hujayralarning tayoqchalarga nisbatan yorugʻlikka taʼsirchanligining pastligi bilan bogʻliq.
 Yuqori aniqlik (koʻrish oʻtkirligi). Bunga toʻr pardadagi nur sezuvchi hujayralarning zichligi tayoqlarning zichligidan sezilarli darajada yuqori ekani sabab boʻladi.
 Ranglarni idrok etish qobiliyati. Bu toʻr pardada uch turdagi nur sezuvchi hujayraning mavjudligi tufayli amalga oshiriladi, har bir nur sezuvchi hujayra yorugʻlikni ushbu turdagi spektrning faqat bitta qismidan qabul qilib oladi.

Odam vizual maʼlumotlarning aksariyat qismini kunduzgi koʻrish qobiliyati orqali oladi.

Manbalar

Yana qarang 

 Tungi koʻrish qobiliyati
 Shafaqdagi koʻrish qobiliyati

Adabiyotlar 

 
 
Optika
Koʻrish
Koʻz
Burchak modulyatsiyasi

Burchak modulyatsiyasi ― modulyatsiyaning bir turi boʻlib, unda uzatiladigan signal ω chastotasi yoki φ ning boshlangʻich fazasini oʻzgartiradi, amplituda esa oʻzgarmay qoladi. Ushbu modulyatsiyani hosil qilishning bevosita va bilvosita usullari mavjud.

Burchak modulyatsiyasi oʻz navbatida chastotali va fazali modulyatsiya turlariga boʻlinadi. Ushbu modulyatsiya turi garmonik tebranishning umumiy fazasi Ψ(t) = ωt + φ faza burchagining joriy qiymatini aniqlagani uchun ham shunday nomlangan.

Manbalar

Adabiyot
Fazali modulyatsiya

Fazali modulyatsiya — modulyatsiyaning bir turi boʻlib, unda tashuvchi toʻlqinning fazasi axborot signaliga mutanosib ravishda oʻzgaradi. Fazaviy modulyatsiyalangan signal  quyidagi koʻrinishga ega:

 ,

bu yerda —  signal amplitudasi;  — modulyatsiya qiluvchi axborot signali;  — doimiy;  — tashuvchi signal chastotasi;  — vaqtni anglatadi.

Axborot signali diskret boʻlsa, fazaviy manipulyatsiya haqida gapirish mumkin. Agar maʼlumot fazaning oʻzida emas, balki ketma-ketlikda qoʻshni signallarning fazalariga uzatilsa, nisbiy faza manipulyatsiyasi (RPK) amalga oshadi. Egallangan chastota hududini qisqartirish uchun manipulyatsiya toʻrtburchak bilan emas, balki tekislangan impuls bilan, masalan, qoʻngʻiroq shaklidagi, koʻtarilgan kosinus va boshqalar bilan amalga oshirilishi mumkin, ammo bu holatda ham manipulyatsiya haqida soʻq yuritiladi.

Xususiyatlari boʻyicha fazali modulyatsiya chastotali modulyatsiyaga yaqin. Sinusoidal modulyatsiya qiluvchi (axborot) signal holatida chastota va fazali modulyatsiya natijalari bir xil boʻladi.

Fazali modulyatsiya usullari (manipulyatsiya) 

 Tebranish chizigʻining hajmini oʻzgartirish orqali tashuvchi signal fazasini oʻzgartirish.
 Tashuvchi signal generatorlarini almashtirish orqali tashuvchi signal fazasini oʻzgartirish.
 Tashuvchi signal kanallarini almashtirish orqali tashuvchi signalning fazasini oʻzgartirish. Bunday holatda, har bir kanalda signal bir xil generatordan, lekin maʼlum bir faza almashinuvlari bilan birga olinadi.
 Tashuvchi signalning kvardrat fazali modulyatsiyasi.
 Tashuvchi signalning chastotasini oʻzgartirish orqali hosil qilingan fazali modulyatsiya.
 Fazali siljish sxemalarini ishlatmasdan va tebranish chizigʻining reaktiv parametrlarini oʻzgartirmagan holda fazali manipulyatsiya signalining raqamli sintezi.

Yana qarang 

 Amplituda modulyatsiyasi
 Modulyatsiya

Manbalar

Havolalar 

 Burchak modulyatsiyasi bilan signallar. Chastota (FM) va faza (PM) modulyatsiyasi
 Burchak modulyatsiyasi bilan signallar spektri
Pages with unreviewed translations
Pikos

Pikos ( — „tumshuq“) — Andalusiyaning qarsildoq non tayoqchalari, italyan grissinisiga oʻxshab ketadi, lekin oʻlcham jihatidan kichikroq. Tapas, hamon yoki kolbasa bilan birga isteʼmol qilinadi. Tarkibidagi namlik darajasi past ekanligi bilan ajralib turadi, bu uni uzoq vaqt davomida saqlashga imkon beradi. Xamiri tarkibida bugʻdoy uni, suv, xamirturush va tuz mavjud. Unga odatda oʻsimlik yogʻi ham qoʻshiladi. Pikosning ayrim retseptlarida xamirga sarimsoq ham qoʻshishadi.

Adabiyotlar 

 Gil Hernández, (2009), Libro Blanco del Pan, Ed. Medica Panamericana, bet. 54
 Francisca Perez Llamas, Salvador Zamora Navarro, (2004), Nutrición y alimentación humana, EDITUM, bet. 180

Havolalar 

 Pikos na sayte odnogo iz proizvoditeley 

Ispan noni
Andalus oshxonasi
shirali mahsulotlar
Amimona

Amimona (qadimgi Ἀμυμώνη) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj, ellikta Danaidlardan (qirol Argos Danayning qizlaridan) biri. Poseydonning sevgilisi va Navpliuyning onasi.

Manbalar va adabiyotlar 
Amimona uning xotini Yevropadan Epaf Danay oilasidan boʻlgan qahramonning qizi edi. U otasi va opa-singillari bilan birga Yegiptiad amakivachchalaridan qochib, Liviyadan Elladaga 50 eshkakli kemada qochib ketgan: ular Danaidlarga uylanishni xohlashgan, Danayga esa kuyovi qoʻlida oʻlishi bashorat qilingan. Qochqinlar Argosda boshpana topganlar, uning qiroli Danaus boʻlgan. Shahar atrofi suv tanqisligidan qiynalgan va shuning uchun podshoh oʻz qizlarini buloq izlashga yuborgan. Ikki qadimgi muallif, Psevdo-Apollodor va Psevdo-Gigin, bu borada Amimona haqida gapira turib, turli xil tafsilotlarni bergan. Birinchisining maʼlumotlariga koʻra, qidiruv paytida Danaida ov qilishga qaror qiladi, lekin tasodifan kiyik emas, balki uxlab yotgan satirni oʻq bilan urib yuboradi; ikkinchisiga koʻra, satir uxlab yotgan Amimonaga duch keladi. Qanday boʻlmasin, satir danaidaga hujum qiladi va uni zoʻrlamoqchi boʻladi. Keyin dengiz xudosi Poseydon paydo boʻlib, satirni qochirib yuboradi. Amimona xudo bilan yotogʻini boʻlishadi va u unga buloqni koʻrsatadi. Boshqa manbalarga koʻra, Poseydonning satirga otilgan uch ayrili nayzasi yerga yoki qoyaga sanchiladi va Amimona uni tortib olganida suv oqib ketadi. Shu tarzda hosil boʻlgan buloq Amimoniy, keyinchalik Lerneyskiy deb atalgan. Panopolitanskiy Nonna tomonidan berilgan soʻnggi versiyaga koʻra, Amimonaning oʻzi buloqqa aylanadi.

Amimona Poseydondan oʻgʻli, Navpliy shahrining eponimi Navpliyni tugʻadi. Keyinchalik Yegiptiadalar Argolidga yetib kelishdi va Danaidni turmushga chiqishga majbur qilishdi; Amimona yoki Enkelad (Psevdo-Apollodor maʼlumotlariga koʻra) yoki Midamning (Psevdo-Giginga koʻra) xotini boʻldi. Biroq, u birinchi toʻy oqshomida erini sochlariga yashiringan xanjar yoki igna bilan oʻldiradi va Gipermnestradan tashqari barcha opa-singillari ham erlari bilan xuddi shunday qilishdi. Ular oʻliklarning boshlarini Lerna daryosi qirgʻogʻiga koʻmdilar va jasadlarni shahar devori tashqarisiga koʻmdilar. Shundan soʻng, Danaidlar Lerne koʻli suvlarida tozalanish marosimini oʻtkazdilar. Oʻsha kuni Danay yugurish musobaqalarida gʻoliblar orasidan ularga yangi erlar topdi.

Amimona oʻlimidan soʻng opa-singillari bilan birga erini oʻldirganligi uchun jazolanadi: yer osti dunyosida u doimo teshilgan bochkaga suv quyadi.

Xotira 
Tarixiy davrlarda Argolidada Amimona nomli daryo mavjud boʻlgan. Danaida Esxil satira dramasining, boshqa mualliflarning tragediyalari va komediyalari (bu pyesalarning matnlari deyarli butunlay yoʻqolgan) bosh qahramoni boʻladi. Amimona va Poseydon oʻrtasidagi uchrashuv sahnasi koʻpincha qadimgi rassomlar tomonidan tasvirlanga.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar  
 
 
 
 Escher-Bürkli J. Amymone 4 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1894. — Bd. I, 2. — Kol. 2002—2003.
Argolide Afsonalari
Tojdor joʻja

Tojdor joʻja () — bu sovuq tovuq goʻshti, kori va ziravorlar, mayonezli sousdan tayyorlangan ingliz salati yoki sendvich pastasi. Buyuk Britaniya supermarketlarida „tojdor joʻja“ deb nomlangan taomlar koʻpincha tayyor holda sotiladi.

Tayyorlanishi 
Tovuq yoki joʻja goʻshti sabzi, ozgina sharob, zira, dafna yaprogʻi, petrushka va qora murch donalari bilan tayyor boʻlguniga qadar qaynatiladi. Goʻsht suyaklardan ajratiladi, maydalanib, sous bilan aralashtiriladi. Sousning retsepti oddiy: mayonez, kori kukuni, laym sharbati va sedrasi, taʼbga koʻra ziravorlardan iborat. Baʼzan sousning ichiga quritilgan oʻrik, mango, apelsin, mayiz ham solinadi. Mazkur taomning 1953-yillardagi original retseptiga qaraydigan boʻlsak uning sousi quritilgan oʻrik, qovurilgan piyoz, kori ziravori, tomat pastasi, qurutilgan qizil sharob, mayonez, yogʻli qaymoq yoki krem fresh, limon, shakar tuzdan tayyorlangan. Kori kukuni taomga sargʻish rang beradi. Guruch bilan birga tortiladi.

Tarixi 
"Tojdor  joʻjai"ni Le Cordon Bleu London pazandalik maktabi oʻqituvchilari, bir qancha pazandalik kitoblari mualliflari Konstans Spray va Rozmari Xum oʻylab topishgan. Spray 1953-yilda qirolicha Elizabeth II ning toj kiyishi sharafiga uyushtirilgan ziyofatga taomlar qatorida yaxna tovuq goʻshti va kori sousi qoʻshilgan retseptni taklif qiladi. Keyinchalik u "Coronation Chicken nomi bilan mashhur boʻldi. Taom bir vaqtning oʻzida bir nechta muhim xususiyatlarni mujassamlashtirgan. Birinchidan, bu juda oddiy taom va yaqinda oziq-ovqat kartalarini bekor qilgan Angliyaning urushdan keyingi holatiga ayni muddao edi. Ikkinchidan, tayyorlash oson boʻlgani uchun ular Elizabeth II ning toj kiyish marosimiga taklif qilingan minglab mehmonlarni toʻydirishlari mumkin boʻlgan.

„Toj kiygan joʻja (tovuq)“ 1935-yilda Jorj V ning kumush yubileyiga tayyorlangan, bayramona taom ham boʻlgan degan farazlar ham mavjud. Tovuq mayonez va kori bilan aralashtirilib tayyorlangan. Bundan tashqari, 2002-yilda qirolicha Elizabeth II ning Oltin yubileyi uchun yubiley joʻjasining (tovuqning) yana bir versiyasi ixtiro qilingan . Sous krem fresh va mayonez, laym v va zanjabilning aralashmasidan iborat edi. Tovuqni sousga aralashtirishdan oldin uni laym va zanjabil bilan marinadlashgan.

2012-yilda britaniyalik mashhur oshpaz Xeston Blumental „Elizabeth II ning olmos yubileyini (hukmronligining 60 yilligi) nishonlash uchun tojdor joʻjaning“ ning yangi variantini — „Olmos yubiley joʻjasi“ni yaratdi.

Manbalar
Ananke

Ananke, Ananka (, „muqarrarlik, taqdir, ehtiyoj, zarurat“ maʼnolarida) — qadimgi yunon mifologiyasida zarurat, muqarrarlik xudosi, qismat, taqdir va taqdirning oldindan belgilanganlik timsoli.

U orfizm eʼtiqodlarida hurmatga sazovor bo‘lgan.

Ananka Adrasteya va Dikaga yaqin.

Orfiklarga ko‘ra, Afrodita Uraniyaning qizi. Ularning va Platonning fikricha, onasi moyr (Zevsdan). Plutarxning yozishicha, u Zevsdan Adrasteyani tug‘gan.

Uning ibodatxonasi Korinfda joylashgan edi.

Platonning so‘zlariga ko‘ra, Ananke tizzalari o‘rtasida urchuq aylanadi, uning o‘qi dunyo o‘qi bo‘lib, moyrlar vaqti-vaqti bilan aylanishga yordam beradi.

Ananke haqida tasavvur Esxilning „Prometey“ asarida aniq aks etgan (Anankening qurboni Prometey); bunga quyidagilar: „Evmenidlar“ tragediyasida eriniyalar tomonidan onaqotil Orestning taʼqib qilinishi, Esxilning tugallanmagan fojiasidagi Edip oilasining laʼnati va dahshatli beixtiyor jinoyatlari, ayniqsa Sofoklning „Qirol Edip“ va „Edip Kolonda“ tragediyalari kiradi.

Platonning o‘ninchi kitobi „Davlat“da Ananke urchug‘i tasvirlangan, bu hikoyani yakunlovchi matnda aytib o‘tilgan.

„Ananke“ so‘zi Viktor Gyugoning „Parij Bibi Maryam ibodatxonasi“ romanida uchraydi: romanning asosiy qahramonlaridan biri, Klod Frollo uni ibodatxona devoriga yozadi.

Manbalar 

 qadimgi Yunon xudolari
 vaqt va taqdir ma'buda
Eggah

Eggah ( eggah, aggat el-bayḍ) arab oshxonasida frittataga oʻxshash tuxumga asoslangan taomdir. U arab omleti sifatida ham tanilgan. Eggah odatda doljin, zira, koriander urugʻlari yoki barglari, kurkuma, mayiz, qaragʻay yongʻoqlari, muskat yongʻogʻi va yangi oʻtlar kabi ziravorlar bilan tatib koʻriladi. Odatda u toʻyimli boʻlib, sabzavot va baʼzan goʻsht bilan toʻldiriladi va quyuq holga kelmagunicha pishiriladi. Eggah, shuningdek, frittata, ispan omleti, fors kuku yoki fransuz omletiga oʻxshaydi.

Eggah variantlari qovoq, piyoz, pomidor, ismaloq, non, artishok, tovuq va pirasa kabi qoʻshimchalarni oʻz ichiga olishi mumkin. U yumaloq shaklga ega boʻlib, toʻrtburchak yoki tilim shaklida kesilib, goh issiq, goh sovuq holda dasturxonga tortiladi. Eggah ishtaha ochar tamaddi, asosiy taom yoki garnir sifatida xizmat qilishi mumkin
Indoneziyada martebak deb ataladigan shunga oʻxshash taom mavjud boʻlib, uni ichkaridan pishirish uchun tuxum qobigʻi (yoki baʼzan yupqa xamir) tayyorlanadi; sous bilan ham tortiladi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Charles Sinclair. eggah, eggeh // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 198. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.

 

Misr oshxonasi
Arab oshxonasi
Tuxumli taomlar
Oliy ruhoniy Anna

Anna ()‎ yoki Anan (Yahudiylarning antiklari, XVIII kitob, 2.2), Sefning oʻgʻli (miloddan avvalgi 22 — 66-yillar) — 6-yildan 15-yilgacha boʻlgan Yahudiy oliy ruhoniysi. Oliy ruhoniy Kaiafaning qaynotasi. U sadduqiylar partiyasiga mansub edi.

Iosif Flaviy uning besh oʻgʻli haqida eslatib oʻtadi:

 Eleazar ben Anna (16-17 yillardagi oliy ruhoniy);
 Ionafan ben Anna (37-yil);
 Feofil ben Anna (37-41 yillar);
 Matias ben Anna (43-yil);
 Anna ben Anna (63-yil).

Yevangeliya hikoyasiga koʻra, Gefsimaniya bogʻida Iso Masih hibsga olingandan soʻng, u avval oʻsha paytda katta hokimiyat va taʼsirga ega boʻlgan Annaning oldiga keltirildi va u bogʻlangan Isoni Kaiafaga yubordi (Yevangeliya 18:13-24). Kaiafa sadduqiy, oliy ruhoniy Annaning kuyovi va qaynotasining qoʻlida itoatkor qurol boʻlgan. Oʻz lavozimini tark etganidan keyin ham, Anna hokimiyatni oʻz qoʻlida ushlab turishni davom ettirdi va aslida ibodatxona vazifalari va xazinani shaxsan oʻzi boshqardi. Baʼzi tarixchilarning fikriga koʻra, aynan kuyovi orqali Anna Masihning yaqinda kelishini va dunyoning yangilanishini bashorat qilgan rimliklar hokimiyatiga qarshi kurashgan "oʻsha paytda Yahudiyani bosgan „paygʻambarlardan“ biri" — Isoni isyonchi sifatida qatl etishga qaror qilgan.

Anna Sinedrion aʼzosi boʻlib, havoriylar Pyotr va Ioanning sudida qatnashgan (Havoriylarning harakatlari 4:6).

Manbalar

Havolalar 
 Анна, иудейский первосвященник // Православная энциклопедия
 Влас Михайлович Дорошевич. «В земле обетованной. Дом первосвященника Анны»

66-yilda vafot etganlar
Yahudiy oliy ruhoniylari
Miloddan avvalgi 40 yilda tug'ilganlar
Injil qahramonlari
Havoyi bo‘sa

Havoyi boʻsa, uchar boʻsa — urf-odat va/yoki ijtimoiy imo-ishora, sevgi yoki doʻstona oʻpish shakllaridan biri boʻlib, odamning eʼtiborini yoki yengil noz-karashmasini anglatadi, odatda masofadan turib, lablar tanaga tegmasdan amalga oshiriladi.

9-avgust — Havoyi boʻsa kuni nishonlanadi. Shu kuni Yevropaning turli mamlakatlaridagi aksariyat yoshlar muassasalari va tashkilotlari muayyan yoʻnalishli bayram dasturi va musobaqalarni tashkil qiladi.

Turlari 
Eng keng tarqalgan usul oʻz kaftini oʻpish, soʻngra imo-ishora moʻljallangan odamga puflash orqali amalga oshiriladi. Havoyi boʻsaning yana bir shakli soddaroq va oʻpilayotgan odamga qarata havoni oʻpish orqali amalga oshiriladi. Teginib oʻpishning bir turi yonoqqa oʻziga xos boʻsa tovushi bilan teginishni taqozo qiladi.

Madaniy jihati 
Kontaktsiz imo-ishora minnatdorchilik va eʼtibor ifodasi sifatida ishlatiladi. Bunday boʻsa koʻpincha zamonaviy zodagonlar jamiyatida ommaviy chiqishlarda qoʻllaniladi. Hindistonda havoyi boʻsa uchar boʻsa deb ataladi.

Manbalar 

Imo-ishoralar
Boʻsa