Xalqaro ayollar ittifoqi

Xalqaro ayollar ittifoqi (IAW ; ,AIF) ayollar huquqlari va gender tengligini targʻib qilish bilan shugʻullanuvchi xalqaro nodavlat tashkilotdir.

U oʻz sohasidagi eng qadimgi, eng yirik va eng nufuzli tashkilotlardan biridir. Tashkilot 1904-yilda Germaniyaning Berlin shahrida Carrie Chapman Catt, Millisent Fosett, Syuzan B. Entoni va dunyoning boshqa yetakchi feministlari tomonidan Xalqaro Ayollar Saylov Alyansi (IWSA) sifatida tashkil etilgan. IWSA shtab-kvartirasi Londonda joylashgan boʻlib, u ayollarning saylov huquqi boʻyicha nufuzli xalqaro tashkilot edi. Bugungi kunda u butun dunyo boʻylab bir necha yuz ming aʼzolarni oʻz ichiga olgan 50 dan ortiq tashkilotni oʻzida birlashtiradi va Jenevada joylashgan.

1926-yildan boshlab tashkilot Millatlar Ligasi bilan mustahkam aloqaga oʻrnatadi1947-yildan beri IAW Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqtisodiy va Ijtimoiy Kengashida umumiy maslahatchi maqomiga ega boʻlib, bu maqom berilgan toʻrtinchi nufuzli tashkilotdir . IAW Yevropa Kengashida ham ishtirokchi maqomiga ega. BMTning Nyu-Yorkdagi shtab -kvartirasida, BMTning Jenevadagi vakolatxonasida, BMTning Venadagi vakolatxonasida, Parijdagi YUNESKOda, Rimdagi Oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkilotida va Strasburgda Yevropa Kengashida vakillari bor. Shuningdek, Qohiradagi Arab Ligasi va Ar- Riyoddagi Fors koʻrfazi mamlakatlari kengashi vakillari va Bryusseldagi Yevropa ayollar lobbisi aʼzosi. Uning Prezidenti va Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi Bosh Vakili Alison Brown. IAWning rasmiy ish tillari ingliz va fransuz tillaridir. IAW oʻzining rangi sifatida oltin rangni qabul qildi, bu rang 19-asrdan beri Qoʻshma Shtatlardagi liberal ayollar huquqlari harakati bilan bogʻliq.

Tarixi 

Xalqaro Ayollar Ittifoqi, ilgari Xalqaro Ayollar Saylov Alyansi, tarixan burjua-liberal ayollar harakati ichidagi eng muhim xalqaro tashkilotdir. Tashkilotni tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror 1902-yilda Vashingtonda Xalqaro Ayollar Kengashining ayollarning saylov huquqini qoʻllab-quvvatlashni istamasligidan norozi boʻlgan sufragistlar tomonidan qabul qilingan. Ittifoq 1904-yilda Berlinda boʻlib oʻtgan 2-konferensiyada Xalqaro Ayollar Saylov Alyansi (IWSA) sifatida rasmiy ravishda tuzilgan va oʻz tarixining koʻp qismi uchun shtab-kvartirasi Londonda joylashgan. Uning asoschilari orasida Carrie Chapman Catt, Millicent Fawcett, Helene Lange, Susan B. Anthony, Anita Augspurg, Rachel Foster Avery va Käthe Schirmachebor edi

Keyingi kongresslar orasida Kopengagen (1906), Amsterdam (1908), London (1909), Stokgolm (1911-yil iyun) va Budapeshtda (1913) oʻtkazilgan kongresslar bor edi.

1920-yillarning oxirida tashkilot oʻz nomini „International Alliance of Women for Suffrage and Equal Citizenship“(Ayollarning Saylov huquqi va teng fuqarolik uchun xalqaro alyansi)ga oʻzgartirdi, 1946-yilda esa hozirgi nomi „Xalqaro ayollar ittifoqi“ga oʻzgartirildi. Birinchi Ijroiya kengashi tarkibiga Carrie Chapman Catt(Prezident), Anita Augspurg (1-vitse-prezident), Donovan Bolden (2-vitse-prezident) va Rachel Foster Avery(kotib) kirdi.

Tashkilotning birinchi prezidenti Carrie Chapman Catt ham prezidentlik davrida AQShda „League of Women Voters“(Saylovchi Ayollar Ligasiga) asos solgan.

Sovuq urush davomida IAW Gʻarb tarafdori boʻlgan. Tashkilotning ayollar huquqlari va ayollarning saylov huquqini ifodalash uchun ishlatiladigan anʼanaviy rangi sariqdir.

Konferensiyalar 

 1, Vashington, DC, 1902-yil
 2, Berlin, 1904-yil
 3, Kopengagen, 1906-yil
 4, Amsterdam, 1908-yil
 5, London, 1909-yil
 6, Stokgolm, 1911-yil
 7, Budapesht, 1913-yil
 8, Jeneva, 1920-yil
 9, Rim, 1923-yil
 10, Parij, 1926-yil
 11, Berlin, 1929-yil
 12, Istanbul, 1935-yil
 13, Kopengagen, 1939-yil
 14, Interlaken, 1946-yil
 15, Amsterdam, 1949-yil
 16, Neapol, 1952-yil
 17, Kolombo, Seylon, 1955 yil
 18, Afina, 1958 yil
 19, Dublin, 1961-yil
 21, Angliya, 1967-yil
 22, Konigshteyn, Gʻarbiy Germaniya, 1970-yil
 23, Yangi Dehli, 1973-yil

Tashkilot 

Xalqaro Kongress har uch yilda bir aʼzo tashkilotning vatanida oʻtkaziladi va Ijroiya kengashini saylaydi. Hozirgi prezident va Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi Bosh Vakil Cheryl Hayles. Ijroiya kengashiga, shuningdek, Bosh kotib, gʻaznachi va 20 tagacha boshqa aʼzolar, jumladan, ikki ijrochi vitse-prezident, shuningdek, Yevropa, arab mamlakatlari, Fors koʻrfazidagi arab davlatlari va Janubiy Osiyo boʻyicha vitse-prezidentlar kiradi.

Prezidentlar 

 Carrie Chapman Catt (AQSh) 1904-1923
 Dame Margery Corbett Ashby (Buyuk Britaniya) 1923-1946
 Xanna Rid (Shvetsiya) 1946-1952
 Ester Graff (Daniya) 1952-1958
 Ezlin Deraniyagala (Shri-Lanka) 1958-1964
 Begum Anvar Ahmad (Pokiston) 1964-1970
 Edit Anrep (Shvetsiya) 1970-1973
 Irène de Lipkowski (Fransiya) 1973-1979
 Olive Bloomer (Buyuk Britaniya) 1979-1989
 Elis Yotopulos-Marangopulos (Gretsiya) 1989-1996
 Patrisiya Giles (Avstraliya) 1996-2004
 Rozi Vayss (Avstriya) 2004-2010
 Lida Verstegen (Gollandiya) 2010-2013
 Joanna Manganara (Gretsiya) 2013-2020
 Cheryl Hayles (Kanada) 2020-2021
 Marion Böker (Germaniya) 2021-2022
 Alison Brown (AQSh) 2022-

Joriy holati 
IAW butun dunyo boʻylab 50 dan ortiq tashkilotlarni hamda alohida aʼzolarni oʻz ichiga oladi.

IAW Ayollarga nisbatan kamsitishning barcha shakllariga barham berish toʻgʻrisidagi konventsiyani (CEDAW) va uning Fakultativ Protokolini shartsiz ratifikatsiya qilish va amalga oshirishga alohida eʼtibor beradi. Hozirgi IAW komissiyalari quyidagi mavzular bilan shugʻullanadi: Adolat va inson huquqlari; Demokratiya; Tinchlik; Zoʻravonlikni bartaraf etish va salomatlik.

Manbalar 
 

Gender tengligiga aloqador maqolalar
Ayollar huquqlari
Ayollar tashkilotlari
Tashkilotlar
Feminist