Hamid Hussain Musavi

Hamid Hussain Musavi Kintoori Lakhnavi Hindi Neshapuri- (1830 — 1888) (Hindi: आयतुल्लाह सय्यिद मीर हामिद हुसैन मुसवी किन्तूरी लखनवी, Urdu: آيت‌الله سیید میر حامد حسین موسوی کنتوری لکھنوی shunday nomlanadi), u Hindistondagi shiya olamiga mansub boʻlgan. U Syed Muhammad Quli Kinturiyning oʻgʻli va „Abaqat ul Anvar fi Imomat al Ai’imma al-Atar“ kitobining muallifi boʻlgan edi.

Tavalludi 
Syed Hamid Hussain Musavi - 1246-yilning 4-muharramida yaʼni 1830-yil 25-iyunda, Hindistonning Lucknow shahrida tug‘ilgan. Uning barcha aʼzolari Islom diniga xizmat qilgan ilmli olimlar bo‘lgan oilada o‘sib ulg‘aygan, oilasidan ilm va fiqh osmonida qandaydir yulduzlar charaqlab, adashganlarga yo‘l ko‘rsatgan inson sifatida qaraladi.

Taʼlimi 
Uning otasi Allameh Syed Muhammad Qali Musavidan ilm olgan. U asosiy taʼlimdan tashqari, ilm-i Kalom haqidagi bilimlarni ham otasidan bilim olib oʻrgangan ekan. Fiqh va Usul ilmini esa Syed Husain Naqvi bergan. Falsafa va ilohiyot (Hikmat) fanlaridan Syed Murtuza Ibn Sayid Muhammad dars bergan, muftiy Sayyod Muhammad Abbos esa unga axloqdan oʻrgatib taʼlim bergan.

Uning holati 
Syedd Hamid Husayn va uning "Abaqat" asari yetakchi shia ulamolari orasida katta hurmatga sazovor bo‘lgan va o‘z davrining buyuk marjiy va huquqshunosi Mirzo Sayyid Hasan Sheroziydan tortib, zamonamiz olimlarigacha bo‘lgan ko‘plab insonlarning yuksak ishlar ega mualliflarni ulug‘laganlar. Sayyid Ali Miloniy „Abaqat“ asarining arab tiliga ixcham tarjimasining birinchi jildida turli olimlarning fikrlarini keltiradi. Bu yerda biz buyuk alloma Allamah Aqa Buzurg Tehranining „Az-Dhari’a ila tasanif ash-Shi’a“ muallifi Syed Hamid Hussain haqida aytgan fiklari berilgan.

Ishlari 
U quyidagi kitoblarni yozgan:

 Asfar al-anvar 'an vaqoʻi' afhal al-asfar, Zayn al-vasoʻil va az-Dharaʼi'''.
 „ Abaqat al’anvar fi imomat al 'immat al’athar“ butun dunyo boʻylab oʻn ikki shia olimlari orasida mashhur boʻlib, bugungi kunda ham keltiriladi.
 "Istiqso al-afhom va istifo al-intiqom fi naqd muntaho al-kalom" (10 jild, 1315 / 1897-yilda nashr etilgan). Shavoriq an-Nusos (5 jild). Kashf al-mudalat fi zal al-mushkilot. Al-adab al-tabar fi mabhats oyatul-g‘ar. Ifhom Ahl al-mayn fi radd Izolat al-gʻayn. Al-najm al-saqib fi masalat al-hijeb fi al-fiqh (katta, o‘rta va kichik uch shaklda). Al-duror as-saniyya fi al-makotib va al-munshat al-arabiyya. Al-zarai fi sharh ash-sharoi fi al-fiqh (tugallanmagan). Al-shariah al-gharra (fiqh boʻyicha toʻliq kurs). Al-shulah al-javvala (xalifa Usmon davrida Qur’on nusxalarini yoqish haqida bahs). Shom al-majoles (shahidlar ustozi Imom Husaynga tasannolar). Al-tarif (topishmoqlar toʻplami). Safhat al-almas fi ahkam al-irtemos (choʻmilish, gʻusl). Al-asharah al-komila (10 ta masala yechimi). Sham’va dam' (lit. Sham va koʻz yoshlar, forscha sheʼrlar). Al-dell al-mamdud va al-talh al-mandud. Rijal al-Mir Hamed Husayn. Durrat al-tahqiq.

 Nasab 
Uning otasi Muhammad Quli Musavi ham, amakivachchasi Seyyed Ahmad Musavi Hindi kabi olim bo‘lgan, u ham Ruhulloh Khomeinining otasi tomonidan bobosi hisoblanadi.

 Vafoti 
1306-yil 18-safar deya diniy tarzda aytilgan, yaʼni 1888-yilning 24-oktabrida vafot etadi va G‘ufran Maʼab Husayniyaga dafn qilinadi. Uning vafoti haqidagi xabar tarqalgach, Iroqda u uchun koʻplab motam yigʻilishlari oʻtkazildi.

 Sarlavhalari 

 Shams-ul-Ulama — Britaniya Raj tomonidan 1887-yil 16-fevralda topshirilgan, unga Darbarda navablardan soʻng'' darhol martaba olish huquqini berdi.

Yana qarang 

 Islom ulamolari

Manbalar

Havolalar 

 Mir Hamid Husayn va uning mashhur „Abaqat al-anvar“ asari haqida batafsil maʼlumot
 Abaqat-al-Anvar
1830-yilda tugʻilganlar
1880-yilda vafot etganlar