MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Ishdagi odam haykaltaroshlik kompozitsiyasi

"Ishdagi odam" — haykaltarosh David Begalov tomonidan A.P. Chexovning xuddi shu nomdagi hikoyasi asosida yaratilgan Taganrogdagi haykaltaroshlik kompozitsiyasi.

Belikovning aniq prototipi nomaʼlum. Baʼzi zamondoshlar (shu jumladan V. G. Bogoraz va M. P. Chexov) „ishdagi odam“ ning prototipi qadimgi yunon tili oʻqituvchisi va Taganrog gimnaziyasining inspektori A. F. Dyakonov, boshqalari Dyakonovning xarakter xususiyatlarini tasvirlab, birinchisining fikrini rad etishdi. Ha, P. P. Filevskiy Dyakonovning saxiyligini taʼkidladi va shunday deb yozdi: "Ammo men „Ishdagi odam“ va A. F. A. Dyakonovning ushbu asarida umumiylik yoʻq. P. Chexovning ushbu asarida mahalliy rang topilmaydi".

Kompozitsiyada yomgʻir va shamoldan yoki uning azoblari va qoʻrquvlaridan yashirinishga urinayotgan ayanchli oʻqituvchi Belikov tasvirlangan hikoya tasvirlangan. „Ishdagi odam“ Anton Chexov oʻqigan va Belikovning prototiplaridan biri ishlagan Taganrog erkaklar klassik gimnaziyasining chap qanotining old tomoniga oʻrnatilgan.

Haykalni ishlab chiqarish va uni oʻrnatish uchun shahar budjeti xarajatlari 723 802 rublni tashkil etdi. Yodgorlik munitsipal mulk hisoblanadi.

Yaratilish tarixi 
Chexov yubileyi arafasida shahar maʼmuriyati ushbu haykalni yaratish boʻyicha tanlov oʻtkazdi va unda David Begalov gʻolib chiqdi. Yodgorlik 2010 -yil 27-yanvarda A.P. Chexov tavalludining 150 yilligiga bagʻishlangan tadbirlarda tantanali ravishda ochildi.

Yana qarang 

 Taganrog yodgorliklari

Manbalar 

Taganrog Diqqatga Sazovor Joylari
 Taganrog yodgorliklari / ishdagi odam
 Anton Chexov
 adabiy belgilar yodgorliklari / ishdagi odam
 Rossiyada 2010-yilda qurilgan bino va inshootlar
Rostov viloyatida 2010-yil
 haykallar 2010-yil
Ioktan

Ioktan ― Yoktan, Yektan (ibroniycha ‏יָקְטָן‏‎ yoqtan, yoqṭān tom maʼnoda „kichik“) — Injil qahramoni.

Ibtido Kitobiga Koʻra:

 Everning ikkinchi oʻgʻli Falekning ukasi.
 Oktanning 13 oʻgʻli bor edi: Almodad, Shalev, Xatsarmavef, Merax, Gadoram, Tugun, Dikla, Oval, Avimail, Sheva, Ofir, Xavila va Iovav.

„Yubileylar kitobi“ Yoktan (yoktan) oʻgʻillarining ismlarini „Almodad“, „Shelap“, „Xatsarmovet“, „Yerax“, „Hadurom“, „Ozel“, „Dikla“, „Obal“, „Abimael“, „Shaba“, „Opir“, „Xavila“ va „Yobab“.

Mxitar Ayrivanetsning xabar berishicha, Yektan (oktan) Sala (harfaksadning oʻgʻli) ning oʻgʻli edi.

Ioktan va uning oʻgʻillari haqida, xususan, soxta Filon[manba koʻrsatilmagan 1008 kun] haqida gapiradi.

Bundan tashqari, Shevning uchlikgi, Ofir va Xavila Arab islomgacha boʻlgan adabiyotda bir necha bor uchraydi.

Ioktan bir necha Arab qabilalarining ajdodi edi. Uning avlodlari Arabistonning janubida joylashdilar. Baʼzi mutaxassislar Ioktanni maʼlum bir urf-odatda Adnan avlodlarining Shimoliy arablaridan farqli oʻlaroq, barcha Janubiy arablarning eponimi deb hisoblangan kaxtan bilan aniqlaydilar.

Manbalar

Havolalar 
 Ibtido Kitobining Belgilar
Chenstoxova ratushasi

Chenstoxova ratushasi () — Polshadagi meʼmoriy yodgorlik, shahar hokimiyati, Chenstoxova shahrining markazida Vladislav Beganski maydonida joylashgan. Sileziya voyevodeligining muhofaza qilinadigan yodgorliklari reyestriga kiritilgan (1960- yil 11-martdagi 271/60 va 1978-yil 13-fevraldagi 8/78-son).

Oxirgi oʻrta asrlarda Chenstoxova ikki qismga boʻlingan: Yangi Chenstoxova va Eski Chestoxova, ularning har biri oʻz shahar hokimiyatiga ega edi. Yangi Chenstoxova shahar hokimiyati Barlar Konfederatsiyasi davrida yonib ketgan, Eski Chenstoxova shahar hokimiyati esa Napoleon urushlari paytida vayron qilingan.

Fransishka Reynshteyn tomonidan ishlab chiqilgan zamonaviy Klassizm usulidagi ratusha qurilishi 1828-yilda boshlangan va 1836-yilda yakunlangan. 1908-yilda shahar hokimiyati qayta qurildi. 1967-yildan beri Chenstoxova muzeyi shahar hokimiyati binosida joylashgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Stefan Krakowski, Alfred Czarnota: Dzieje Częstochowy od zarania do czasów współczesnych. Katowice: Sląsk, 1964, s. 94-95.
 Czestochowa
Polsha Shahar Zallari
Sileziya voivodizmining madaniy yodgorliklari
Yaponiya Shogi assotsiatsiyasi

Yaponiya shogi assotsiatsiyasi – Yaponiyaning professional shogi o'yinchilarini birlashtiruvchi tashkilot.

Ingliz tilidagi adabiyotlarda uyushma nomi sifatida NSR (Nihon Shogi Renmei) bilan bir qatorda JSA (Yaponiya Shogi Assotsiatsiyasi) qisqartmasi ham  ishlatiladi.

 Assotsiatsiyaning bosh qarorgohiSendagaya (Tokio markazi) da joshlashgan; uning Osaka va Nagoyada filiallari, Pekin va Shanxayda vakolatxonalari mavjud. 2017-yildan beri uyushma prezidenti – 4-abadiy kisey Yasumitsu Sato hisoblanadi.

2022-yil 24-may holatiga koʻra, uyushma tarkibiga quyidagilar kiradi:

 169 ta amaldagi shogichilar
 64 ta amaldagi shogichi ayollar
 98 nafar nafaqadagi shogichilar
 11 nafar nafaqadagi shogichi ayollar.

Assotsiatsiyaning barcha ishlari boshqaruvi (jumladan, turnirlarni tashkil etish va homiylar bilan shartnomalar tuzish) faqatgina eng kuchli va professional shogichilar – amaldagi va faxriy o'yinchilar tomonidan amalga oshiriladi.

Tashkil etilishi 

 1924-yil 8-sentabrda  Tokio Shogi assotsiatsiyasi 13-abadiy meijin Sekine Kinjiro tomonidan tashkil etilgan. chàngìnìnīng Sho:gi taiseikai).
 1947-yilda Kansay shogichilari bilan birlashgan Shogi tayseykay  Yaponiya shogi assotsiatsiyasiga aylantirilgan.

NSR prezidentlari 

 1947-yil: Yosio Kimura, 14-abadiy meyjin (9 ta unvon)
 1948-yil: Toiti Vatanabe, faxriy 9-dan
 1953-yil: Nobuxiko Sakaguti, 9-dan
 1955-yil: Kiyosi Xagivara, 9-dan
 1957-yil: Jiro Kato, faxriy 9-dan
 1961-yil: Yasuo Xarada, 9-dan
 1967-yil: Nobuxiko Sakaguti 9-dan
 1969-yil: Yuzo Maruta 9-dan (2 ta unvon)
 1973-yil: Jiro Kato, faxriy 9-dan
 1974-yil: Masao Sukada, faxriy 10-dan (7 ta unvon)
 1977-yil: Yasuxaru Oyama, 15-abadiy meyjin (80 ta unvon)
 1989-yil: Tatsuya Futakami, 9-dan (5 ta unvon)
 2003-yil: Makoto Nakaxara, 16- abadiy meyjin (64 ta unvon)
 2005-yil: Kunio Yonenaga, 9-dan (19 ta unvon)
 2012-yil: Koji Tanigava, 17-abadiy meyjin (27 ta unvon)
 2017: Yasumitsu Sato, 9-dan (13 ta unvon)

Noshirlik faoliyati 
Yaponiya shogi assotsiatsiyasi har oyda "Shogi dunyosi" jurnalini  chop etadi; 1984-2016-yillarda "Shogi ro'znomasi"    gazetasini nashr etgan. Uyushma Yaponiyaning markaziy gazetalarida shogi ruknlarini  yuritishda ishtirok etadi, shogi bo'yicha ko'plab uslubiy va o'quv adabiyotlarini nashr etib keladi.

Manbalar

Havolalar 

 NSR rasmiy saytining xaritasi )
 NSR tarixi )
Yaroslavl davlat sirki

Yaroslavl davlat sirki – Yaroslavl shahridagi davlat sirki. Mehnat maydonida joylashgan. Sirk 1963-yilda ochilgan. Uning tomosha zali 1632 kishini sigʻdira oladi.

Tarixi 
Yaroslavlda birinchi qishki sirk 1850-yilda Rudolf Gverra tomonidan qurilgan. 18-asrning 70-yillarida K.Vilye "Gimnastika sirki" tomoshalarini taqdim etgan. 1884-1885-yillarda M.Trutssining "Italiya sirki" chiqishlar qilgan. 1912-yilda aka- uka Nikitinlar va S. Baidonining vaqtinchalik sirklari faoliyat olib borgan. 1913-yilda Yaroslavl shahridan bo'lgan Yemelyanov sirk teatri uchun issiq bino qurib, uni E.Trutssi, S.Arrigoni, aka-uka Yefimovlar, M.Pempkovskiyning "Fantaziya" sirkiga ijaraga bergan. 1920-yillarda o't o'chiruvchilar tomonidan qurilgan binoda ko'chma sirk guruhlari chiqishlar qilgan.

Shahardagi birinchi davlat sirki 1937-yilda qurilgan. U to'laligicha yog'ochdan yasalgan edi. 1943-yildagi urush vaqtida bino butunlay vayron bo'lgan.

1950-1960-yillarda shaharga ko'chma sirk chodirlari tashrif buyurib turgan.

1800 o'ringa mo'ljallangan sovet loyihasi asosidagi yangi ko'chmas sirk 1963-yilga kelibgina quriladi. Yaroslavl sirki arenasida Yuriy Durov, Oleg Popov, Karandash, Yuriy Nikulin, Igor Kio, Anatoliy Latishev, Tamerlan Nugzarov, Andrey Nikolaev, Nikolay Pavlenko, Ivan Yarovoy, Valter Zapashniy va boshqa ko'plab san'atkorlar chiqish qilganlar. Shuningdek, sirk binosi estrada yulduzlarining chiqishlari uchun maydon ham hisoblangan. M. Ziberov, A. Yadryonov, S. Traxtenberg (1990-yildan)lar sirk direktorlari lavozimida ish olib borganlar.

2009-yil aprelidan 2011-yil martigacha Yaroslavlning 1000-yilligi munosabati bilan so'nggi yarim asr ichida birinchi marta uzoq vaqtdan beri qoniqarsiz holatda bo'lgan sirk binosi rekonstruksiya qilindi. Qayta tiklangan sirk binosining ochilishi 2011-yilning 30-mart sanasida boʻlib oʻtdi.

Zamonaviylik 
Ayni paytda Yaroslavl sirki nafaqat mamlakatning yetakchi sirk jamoalari chiqishlari uchun mo'ljallangan joy, balki mintaqadagi ijtimoiy ahamiyatga ega loyihalarni amalga oshirish uchun maydon ham hisoblanadi. Sirk tomonidan 2015-2017-yillarda shahar madaniyat boshqarmasi bilan hamkorlikda amalga oshirilgan “Imkoniyatlar arenasi” loyihasi bunga misol boʻla oladi. Loyiha shahardagi maktab oʻquvchilari va imkoniyati cheklangan bolalarni sirk san’ati orqali ijtimoiy reabilitatsiya qilish va atrofdagi odamlarga moslashtirishga qaratilgan edi.

Manbalar

Havolalar 

 Yaroslavl sirkining rasmiy veb-sayti  Архивная копия 
 FKP Rossiya davlat sirki arxivining rasmiy veb-sayti   -dagi Архивная копия
 Rossiya Sirklari
Yaroslavl Madaniyati
 1937-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
1943-yilda vayron qilingan bino va inshootlar
 1963-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
Qora konus

Qora konus, Fuqarolik itoatsizligi yodgorligi ( ,) — Reykyavikdagi Islandiya parlamenti binosi oldida oʻrnatilgan tosh yodgorlik 2012-yilda norozilik namoyishlarining (" pan inqilobi „) uch yilligi sharafiga oʻrnatilgan. 2008-2011-yillardagi inqiroz.

Yodgorlik muallifi ispan rassomi Santyago Sierradir.

Yodgorlik balandligi qariyb ikki metr (olti fut) boʻlgan tosh boʻlib, qora konus bilan yarmiga boʻlingan. Toshda fransuz inqilobi va umuman inson huquqlarini himoya qilish tarixining eng muhim hujjati boʻlgan inson va fuqaro huquqlari deklaratsiyasidan (asl 1789-yildan emas, balki 1793-yil kengaytirilgan versiyasidan) ikki tilda (Islandiya va ingliz tillarida) kotirovka yozilgan plastinka mavjud. bu xalqning har bir qismi uchun huquqlarning eng muqaddas va majburiyatlarning eng zaruridir“

Dastlab parlament oldidagi maydondagi yodgorlik Reykyavik sanʼat muzeyi tomonidan tashkil etilgan „YOʻQ“ koʻrgazmasi doirasida oʻrnatildi. Santyago Sierra oʻrnatish vaqtida uni oʻzi ajratdi. Keyin esa muallif uni asl joyida qolishi sharti bilan shaharga taqdim etgan. Bu jiddiy bahs-munozaralarga sabab boʻldi. Biroq, oxir-oqibat, shahar kengashi yodgorlikni qoldirishga qaror qildi va uni Osturvoʻlier maydonining janubi-gʻarbiy burchagiga koʻchirdi.

Adabiyotlar

Havolalar 

 Qora konus, Santyago Sierra saytidagi fuqarolik itoatsizligi yodgorligi.
 Inson va fuqaroning huquqlari deklaratsiyasi, 1793-yil (rus. )
Reykjavik binolari va inshootlari
 fuqarolik itoatsizligi
Cosmopolitan Club

Cosmopolitan Club (shuningdek Cos Club) — Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi jentelmenlar ijtimoiy klubi; Park Avenyudan sharqda, 'da joylashgan.

Tarixi va faoliyati 
1909-yili tarbiyachilar uchun East 33rd Street koʻchasida joylashgan Gibson Building binosidan joy ijaraga olgan holda Cosmos Club tashkil etildi. Keyingi yili klub Womenʼs Cosmopolitan Club'ga aylantirildi, „The New York Times“ gazetasiga koʻra, klub „sanʼat, fan, taʼlim, adabiyot va xayriya ishlariga qiziquvchi yoki xayrixoh Nyu-York ayollari uchun“ tashkil etilgan edi. Klub 1911-yil 22-martda oʻsha vaqtlarda uning prezidenti sifatida ish olib borayotgan Helen Gilman Braun boshqaruvi davrida rasman roʻyxatdan oʻtkazildi. Taʼsischilar orasida Ebbi Oldrich Rokfeller, Edit Karpenter Meysi (Edith Carpenter Macy), Adel Herter (Adel Herter) va Nyu-Yorkning boshqa taniqli ayollari ham bor edi. Aʼzolik toʻlovi yiliga 20 dollarni tashkil qilgan.

Klubning dastlabki taniqli aʼzolari qatoriga yozuvchilar Uilla Keser va Ellen Glazgo, skripkachi Ketlin Parlou, haykaltarosh Anna Xayatt, raqqosa Andelina Jeni, filantroplar Greys Doj va Elizabet Kasterlar (general Jorj Armstrong Kasterning bevasi) kirishgan. 1913-yilda klub aʼzolari ilon raqqoslari va fors sheʼrlari oʻqish bilan "Fors bogʻidagi oqshom" bazmini tashkillashtirganlar. Ushbu tadbirning muvaffaqiyati klub aʼzolari sonining koʻpayishiga olib kelgan va u 1914-yilda kattaroq binoga koʻchib oʻtgan. Tez orada klub nomi Cosmopolitan Club deb qisqartirgan. 1917-yilga kelib, klub aʼzolari soni 600 kishiga ketgan, yana 400 kishi kutish roʻyxatida boʻlgan. Oʻsha yilning dekabr oyida klubda Pablo Pikassoning suratlari koʻrgazmasi ochilgan. Taklif qilingan mehmon notiqlar va maʼruzachilar orasida shoirlar Emi Louell, Veychel Lindsi va Zigfrid Sassun, oʻqituvchi Mariya Montessori va birinchi xonim Lou Genri Guverlar ham bor edi.

1932-yilda klub oʻzining hozirgi joyiga, 122 East 66th Streetʼda joylashgan oq marmarli va temir balkonli, oʻn qavatdan iborat boʻlgan gʻishtin binoga koʻchib oʻtdi. Bino meʼmori Tomas Ellet edi — u mazkur ishi uchun 1933-yilda Nyu-York Arxitektura Ligasining oltin medali bilan taqdirlangan. Ushbu binoda koʻplab musiqachilar, jumladan, Sergey Prokofyev, Nadiya Bulanje, Kaunt Baysi va Lotte Lenyalar chiqish qilishgan.

Cosmopolitan Club hali ham faoliyat olib boradi. Klubda maxsus dress-kod mavjud: uning aʼzolariga koʻk jinsi shim va krossovka kiyish taqiqlanadi.

Tarixiy galereya

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy veb-sayt Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
 Facebook.com saytidagi profil
 Nyu-York Tashkilotlari
Qora kubometr

"Qora kubometr" — Kazimir Malevichning „Qora kvadrat“ kartinasiga yodgorlik, Yuriy Rost tomonidan 2015-yilda Chistiye Prudi shahridagi „ Oʻsish barqarorligi“ uyi hovlisida rasmning 100 yilligi munosabati bilan ochilgan.

Tarixga nazar 

1990-yillarning birinchi yarmida fotograf va jurnalist Yuriy Rost Chistiye Prudidagi Botkin choy selektsionerlarining sobiq otxonasini sotib oldi, uni qayta tikladi va ustaxonasi qildi. Seminar „Barqaror oʻsish“ norasmiy nomini oldi, keyinchalik u Rostning oʻzi tomonidan boshqariladigan taniqli telekoʻrsatuv nomiga oʻtdi.

Tarixi

Manbalar

Havolalar 

 Rost Yuriy. Letayuщiy Malevich // Novaya gazeta. — 2015. — 5-iyunya (№ 58).
 
 Artemeva Anna. Yuriy Rost otkril pamyatnik „Chernomu kvadratu“ // Novaya gazeta. — 2015. — 8-iyunya.
 
 haykallar 2015-yil
 san'at asarlari yodgorliklari
 Moskva haykaltaroshlik yodgorliklari, yodgorliklar, yodgorliklar
 qora kvadrat
Discovery Institute

Discovery Institute Sietlda (AQSh) ― joylashgan notijorat jamoat tashkiloti. 1990-yilda tashkil etilgan.

Tashkilot oʻzining „ongli mazmun“ tamoyilini qoʻllab-quvvatlash faoliyati, misol uchun, " " kampaniyasi bilan mashhur boʻlgan. Ushbu kampaniya asosiy ilmiy nazariyalar bilan bir qatorda AQSh davlat maktablarining umumiy fanlari qatoriga kreatsionizmga qarshi evolyutsiya eʼtiqodini kiritishga qaratilgan boʻlib, kampaniya ushbu nazariyalarning munozarali ekanligiga tayangan.

Amerikaning aksariyat ilmiy tashkilotlari, shuningdek, AQSh federal sudi „Discovery Institute“ning kampaniyalarini „evolyutsiya nazariyasi inqirozda“ degan notoʻgʻri taassurot yaratish va ilmiy hamjamiyatda evolyutsiyaning haqiqiyligi borasida shubha hamda keng muhokamalar mavjudliliga ishontirishga qaratilgan deb hisoblagan. 2005-yilda AQShning Kitzmiller Dover maktab okrugiga qarshi federal sudi jarayonida tashkilot „diniy, madaniy va huquqiy maqsadlar“ni koʻzlagani, „Discovery institute“ning "strategiyasi „Dunyoga materialistik qarash hukmronligini nasroniy va teistik eʼtiqodlarga mos keladigan fan bilan almashtirish“ diniy maqsadini koʻzlaganini aniqlangan.

Manbalar

Adabiyotlar
Qora lola Pyatigorsk

"Qora lola" yodgorligi 2012-yil 2-avgustda Pyatigorsk shahridagi Lazarevskaya cherkovi yaqinidagi bogʻdagi Xotira xiyobonida ochildi. Afgʻoniston va boshqa „qaynoq nuqtalar“da harbiy xizmatni oʻtash chogʻida halok boʻlgan shahar aholisiga bagʻishlanadi. 330 nafar Pyatigorsk fuqarosi Afgʻonistonda, 1500 nafari Chechenistonda xizmat qilgan, ulardan 21 nafari halok boʻlgan.

Tavsifi 
Yodgorlik yorilib ketgan qora granit stela boʻlib, unda „qaynoq nuqtalar“ nomlari oʻyilgan: katta „Afgʻoniston“, „Checheniston“ va kichikroqlari „Angola“, „Dogʻiston“, „Misr“, „Suriya“, „Abxaziya“. " va boshqalar.

Yodgorlik nomi Afgʻoniston hududidan halok boʻlgan askarlarning jasadlarini („yuk 200“ deb ataladigan) olib ketgan An-12 samolyotining („Qora lola“ ) norasmiy nomi bilan berilgan.

Yaratilish tarixi 
Yodgorlikni oʻrnatish tashabbuskori Pyatigorsk mahalliy urushlar va qurolli mojarolar faxriylarini reabilitatsiya qilish jamgʻarmasi edi. „Qora lola“ ni ishlab chiqarish va oʻrnatish uchun mablagʻlar — taxminan 1,5 million rubl — tadbirkorlar, homiylar, jamgʻarma xodimlari, Pyatigorsk aholisi.

Manbalar

Havolalar 

 Stavropol oʻlkasida „afgʻonlar“ Sovet qoʻshinlarining Afgʻonistondan olib chiqilishining 19 yilligini nishonlaydilar.
 Pyatigorskdagi Milliy harbiy shon-sharaf muzeyi — virtual sayohat
Pyatigorsk Yodgorliklari
 2012-yilda paydo bo'lgan
afg'on urushi yodgorliklari (1979-1989)
Qora lola Ruzayevka

Qora lola Afgʻoniston, Chechenistondagi janglar paytida, shuningdek, boshqa mahalliy urushlar va qurolli toʻqnashuvlarda halok boʻlgan baynalmilal askarlar uchun esdalik belgisidir. U Mordoviya Respublikasining Ruzayevka shahridagi  va  kesishmasidagi Shon-sharaf xiyobonida joylashgan.

Yodgorlik samolyot ramzi boʻlgan uchta ustundan iborat stela — Afgʻonistondan SSSRga „yuk 200“ ni olib oʻtgan „qora lola“ — urushda halok boʻlgan askarlar va ofitserlar bilan tobutlar. Stelaning yuqori qismida dubulgʻa tarzida stilize qilingan gumbaz va uning ostida qoʻngʻiroq bor; pastda — yarim ochilgan qora lola shaklida bir piyola. Ustunlardan birida oʻlgan „afgʻonlar“ roʻyxati — Ruzayevkada tugʻilganlar.

2004-yilda Ruzayevskiy tumanida esdalik belgisini yaratish boʻyicha loyihalar tanlovi eʼlon qilindi. Shartlarga koʻra kompozitsiyaning markazida afgʻon urushi ramzi — qora lola joylashgan boʻlishi kerak. Tanlovda turli ijodiy tashkilotlar, guruhlar, individual dizaynerlar tomonidan taqdim etilgan 10 ta loyiha ishtirok etdi. Gʻalaba Sergey Bolisovning loyihasiga nasib etdi.

Yodgorlik 2012-yil 27-avgustda Mordoviya xalqining Rossiya davlati xalqlari bilan birligining 1000 yilligini nishonlash paytida ochilgan. Uni qurish uchun mablagʻlar toʻrt yil davomida jamoat va tijorat tashkilotlari, korxonalar va jismoniy shaxslarning ixtiyoriy xayriyalari koʻrinishida yigʻilgan.

Manbalar 

Mordoviya Yodgorliklari
afg'on urushi yodgorliklari (1979-1989)
 Ruzaevka
Sirrush

Sirrush / Sirush (toʻgʻrirogʻi mushkush, mushxushu) — Bobil mifologiyasining afsonaviy mavjudoti; grifon, ajdaho, Marduk xudosining timsoli, Tiamat tomonidan yaratilgan yirtqich hayvonlardan biri. U turli xil jonzotlarning xususiyatlarini oʻzida mujassam etgan: uning ingichka boʻynida ilon boshini koʻrish mumkin, tanasi tangachalar bilan qoplangan, old panjalari sherniki, orqa oyoqlari esa yirtqich qushniki, shuningdek, chayonning dumi ham bor. Sirrush Bobildagi Ishtar darvozasida tasvirlangan.

Nomi 
Sirrush nomi akkadcha soʻzdan kelib chiqqan boʻlib, uni taxminan „ajoyib ilon“ deya tarjima qilish mumkin. Ismning toʻgʻri talaffuz qilinishi mûš-husšu (mushhush yoki mushhushu) boʻlsa-da, dastlabda tadqiqotchilar uni sîr-ruššu deya notoʻgʻri talqin qilishgan. Oʻshandan beri „sirrush“ ushbu jonzotning keng tarqalgan nomi boʻlib qolgan.

Nazariyalar 
Ishtar darvozasini topgan nemis arxeologi Robert Koldevey sirrushlar haqiqatda mavjudligiga amin boʻlgan. Uning taʼkidlashicha, fiziologik konsepsiyasining bir xilligi nuqtai nazaridan, sirrush boshqa barcha afsonaviy mavjudotlardan sezilarli darajada ustunlikka ega. Koldeveyning fikricha, aynan mana shu narsa va sirrushning haqiqiy hayvonlar (sherlar va taqalar) yonida tasvirlangani bobilliklar bu jonzot bilan tanish boʻlganlarini isbotlaydi.

Bobilliklar sirrush koʻrinishini dinozavrlarning qoldiqlariga qarab yaratganlar degan taxmin ham mavjud. Boshqa bir versiyaga koʻra, sirrush katta ehtimol bilan bobilliklarga maʼlum boʻlgan echkiemarlarga oʻxshaydi. Sirrushning koʻrinishi Mesopotamiyada yashamagan hayvon haqidagi hikoyalarga koʻra yaratilgan degan taxminlar ham bor.

Badiiy adabiyotdagi qaydlar 

 Viktor Pelevinning "Avlod „P“ romanida bu jonzot Sirruf nomi bilan atalgan (boshida qahramon nomi Sirrux sifatida eshitilgan).

Yana qarang 

 Ximera
 Ningishzida
 Shedu
 Pazuzu

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 Qirolicha Ishtar darvozasidan Sirrush
 Dragons
Shumer-Akkad mifologiyasining afsonaviy maxluqlari
 afsonaviy hayvonlar-duragaylar
 Bobil
Qushlar haqida mo‘jiza

"Qushlar haqida moʻjizasi" haykali 2014-yil 25-iyunda Sergiyev Posadda Pancake togʻidagi kuzatuv maydonchasida ochildi. Esdalik belgisi muallifi Mariya Tixonova, monumental haykaltarosh, rassom, xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi, Moskva Rassomlar uyushmasi va Xalqaro sanʼat jamgʻarmasi aʼzosi, uning koʻplab asarlari Sergiyev Posad shahrini bezab turibdi.

Haykalda Radonejlik avliyo Sergiy va unga qarab uchayotgan kaptarlar tasvirlangan. Yodgorlik belgisi Radonejlik Sergius tavalludining 700 yilligiga bagʻishlangan. Manzil: Rossiya, Moskva viloyati, Sergiev Posad, st. Voznesenskaya, 25.

Yodgorlik haqida 
Kechki namoz paytida, unga nomaʼlum boʻlgan goʻzal qushlar paydo boʻldi Sankt-Sergius, qoʻshiq kuylash, uning kelajakdagi shogirdlarini ramziy qildi. Aynan shu taqdirli lahza haykaltaroshlikda tasvirlangan. Ushbu hodisaning maʼnosi: Sergiusning ibodatlari eshitildi va qabul qilindi.

Bir kuni, kechqurun, odatdagidek, oʻz kamerasida namoz oʻqiyotganda, u ovozni eshitdi: "Sergiy! Rohib namoz oʻqib, kameraning derazasini ochdi. Osmondan ajoyib yorugʻlik yogʻadi va unda Sergiy ilgari unga nomaʼlum boʻlgan koʻplab goʻzal qushlarni koʻradi. Xuddi shu ovoz shunday deydi: ‒ Sergiy, siz ruhiy bolalaringiz uchun ibodat qilyapsiz: Rabbiy ibodatingizni qabul qildi. Atrofga qarang — siz hayot beruvchi Uch Birlik nomi bilan sizning rahbarligingiz ostida qancha rohiblarni toʻplaganingizni koʻrasiz. Va qushlar yorugʻlikda uchib, gʻayrioddiy qoʻshiq aytadilar. ‒ Shunday qilib, shogirdlaringizning suruvi koʻpayadi va sizdan keyin ular kamaymaydi ".

"Va keyin u ajoyib vahiyni koʻrdi: osmonda yorqin nur paydo boʻlib, tunning barcha zulmatini tarqatib yubordi; va bu tun yorqinligida kunduzgi yorugʻlikdan oshib ketadigan yorugʻlik bilan yoritilgan edi. U ikkinchi ovozni eshitdi: "Sergiy! Siz farzandlaringiz uchun ibodat qilasiz va Rabbiy ibodatingizni qabul qildi. Ehtiyotkorlik bilan qarang va siz koʻrsatma beradigan suruvingizda muqaddas va hayot beruvchi Uch Birlik nomidan koʻplab rohiblarni koʻrasiz. Avliyo qaradi va nafaqat monastirga, balki monastir yaqinida ham uchib ketgan juda chiroyli qushlarni koʻrdi. Va bir ovoz eshitildi: „Bu qushlarning qanchasini koʻrgansiz, shunda shogirdlaringizning suruvi koʻpayadi va sizdan keyin izingizdan borishni xohlasalar, charchamaydilar“. — Donishmand Epifaniy. Radonejlik Sergiusning hayoti

Havolalar 

 Haykaltarosh veb-sayti
 „Qushlarning mo''jizasi“ yodgorlik belgisi
 Mariya Tixonova: Ijodkorlik istagi
 „Qushlarning mo''jizasi“ yodgorlik belgisi.
 „Sergius va kabutarlar“ yodgorligi.

Manbalar 

Moskva viloyati yodgorliklari
Sergiev Posadning binolari va inshootlari
Evfrat ostidagi tunnel

Evfrat ostidagi tunnel ― uzunligi 929 metr (0,577 mil) ni tashkil qiluvchi eski Mesopotamiyadagi Bobil shahrining ikki qismini birlashtirish uchun Evfrat daryosi ostida qurilgan tunnel.Dunyodagi birinchi suv osti tunneli hisoblanadi.

Arxeologlarning fikricha, u miloddan avvalgi 2180-2160-yillarda qurilgan.

Boshqa suvosti piyodalar tunnellari milodning 1824-yili, Mark Brunel Temza ostida tunnel barpo qilguniga qadar qurilmagan.

Xususiyatlari 
Qurilish ishlari Evfrat daryosi bo'ylab vaqtinchalik to'g'on qurish bilan boshlangan va ochiq usulda qazib olish yo'li bilan amalga oshirilgan.

Tunnelning balandligi 12 fut (3,7 m), eni esa 15 fut (4,6 m) ga teng edi. Undan piyodalar va ot aravalari foydalangan deb taxmin qilinadi. Tunnel bir tomondan Marduk ibodatxonasi, daryoning boshqa tomonida esa qirol saroyi bilan bog'langan edi. Taxminlarga ko'ra, u g'isht bilan qoplangan va asfalt bilan suv o'tkazmaydigan qilib qurilgan.

Tavsif 
Tunnelning qirolicha Semiramida tomonidan qurilishi va undan foydalanish Diodor tomonidan "Tarixiy kutubxona" asarida tavsiflangan (fl. miloddan avvalgi 50-yil).

Filostrat (milodiy 250-yilda vafot etgan) ham tunnel qurilishini "Tianlik Apollon hayoti" asarida tilga olgan.

Manbalar 

 suv osti tunnellari Furot
piyodalar tunnellari Furot
 Bobil
 miloddan avvalgi XXII asr