MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Nurlanish reaksiyasi

Zaryad chiqarayotgan toʻlin energiya va impulsga ega boʻlishi sababli, uning energiyasi va impulsi kamayadi. Demak, nurlanayotgan elektromagnit maydon shu zaryadning oʻziga taʼsir qiladi. Zaryad chiqarayotgan elektromagnit maydonning shu zaryad xususiy harakatiga taʼsiri nurlanish reaksiyasi deyiladi. Nurlanish reaksiyasi kuchini nuriy ishqalanish kuchi deyish mumkin, chunki mexanik ishqalanish singari, natijada energiya va impuls kamaya boradi.

Nurlanish reaksiyasi intensivligi 
Nurlanish kuchi intensivligi yoki kuchini  orqali belgilaymiz. Nurlanish reaksiyasi kuchining  vaqt oraligʻida bajargan ishi  boʻladi. Shu vaqt oraligʻidagi nurlanish energiyasini topish uchun 
ifodadan foydalanamiz. U holda nurlanish energiyasi  boʻladi. Energiyaning saqlanish qonuniga asosan:
 

Maʼlumki, 

demak,
 

Zaryad shunday harakatda boʻlsinki, uning  momentdagi holati va  momentdagi holati bir xil (masalan, davriy harakatda) boʻlsin. Binobarin, 
 

demak,
 

Koʻrinib turibdiki, nurlanish reaksiyasi kuchi tezlanishning vaqt boʻyicha birinchi hosilasiga bogʻliq.

Tashqi elektromagnit maydondagi zaryad harakati 
Tashqi elektromagnit maydon taʼsiridagi zaryadning harakat tenglamasini yozganda, shu zaryadning nurlanish reaksiyasi kuchini ham eʼtiborga olsak,
 

bu yerda zaryadga taʼsir qiluvchi tashqi kuch, yaʼni:
 

Agar tashqi elektromagnit maydon boʻlmasa, yaʼni  shart bajarilsa, (2) ga asosan,  boʻladi. Demak,
 

yaʼni nurlanish reaksiyasi taʼsirida zaryadning tezlanishi oʻz-oʻzidan orta boradi. Bu esa energiya va impuls saqlanish qonunlariga, inersiya qonuniga, tajribalarga tamomila ziddir. Shunday qilib nurlanish reaksiyasi kuchini tashqi kuchga nisbatan juda kichik deb hisoblashga majburmiz, yaʼni
 

U holda, aytish mumkinki, (2) ga muvofiq zaryadning tezlanishi asosan tashqi kuch taʼsiri bilangina bogʻlangandir.

Garmonik harakatdagi zaryad 
Garmonik harakatdagi zaryad uchun
 
 
 

Shuningdek, (3) ga asosan, 

yaʼni
 

 boʻlgani uchun (4) ga muvofiq,
 

Maʼlumki, elektronning klassik radiusi  tartibidadir ().
Shunday qilib, nurlanish reaksiyasi formulasi (1) ning tatbiq qilinishi chegaralangan: klassik elektrodinamikadan foydalanish elektronning klassik radiusiga nisbatan ancha uzun boʻlgan elektromagnit toʻlqinlar bilangina cheklanadi. Hozirgacha maʼlum boʻlgan deyarli barcha elektromagnit toʻlqinlarga nisbatan bu shart bemalol bajariladi. Faqat yuqori energiyali <math>\gamma</math-nurlar va umuman, juda kichik sohalarda roʻy beruvchi kvant tabiatli hodisalar bundan mustasnodir.

Manbalar 
R.X.Mallin, Klassik elektrodinamika, Toshkent, 1974

Yana qarang 
 Ossilyatorning radiatsion so'nishi
 Spektral chiziqning tabiiy kengayishi
 Multipol nurlanish
 Tez va tekis harakatlanuvchi zaryad elektromagnit maydoni
Imron Xon

Imron Xon (, ; 1952-yil 5-oktabrda tugʻilgan) 22- hamda amaldagi Pokiston bosh vaziridir. U, shuningdek, sobiq professional kriket oʻyinchisi va Adolat harakati partiyasi lideridir. Bosh vazir lavozimiga 2018-yili kelgan.

Tarjimai holi 
Imron Xon 1952-yil 5-oktabrda (boshqa manbaga koʻra 25-noyabrda) Lohur shahrida tugʻilgan. Otasi injener-quruvchi boʻlgan. 1971-yil 18 yoshli Imron kriket boʻyicha Pokiston terma jamoasi safida Angliya terma jamoasiga qarshi oʻyinga tushgan. Angliyaga koʻchib oʻtganidan keyin 1973—75-yillar u Oxford universiteti jamoasida oʻynagan va 1974-yildan jamoa sardori boʻlgan. 1982-yildan 1992-yilgacha Imron Xon kriket boʻyicha Pokiston terma jamoasi sardori boʻlgan. Adolat harakati partiyasiga asos solganidan soʻng Pokistonning eng mashhur siyosatchilaridan biriga aylandi. Uning mitinglariga 100 minglab odamlar toʻplangan. U Imran, All-Round View, The Warrior Race asarlarining muallifidir.

Oʻzbekistonga tashriflar 
Oʻzbekiston va Pokiston kelishuvlariga asosan Oʻzbekiston Pokiston savdo tarmoqlari uchun Markaziy Osiyo mintaqasiga kirish eshigi sifatida foydalidir. Pokiston esa Oʻzbekistonga dengiz portlaridan foydalanishga imkon beradi. Shu maqsadda Pokiston bosh vaziri Imron Xon 2021-yil iyul oyida Oʻzbekistonga tashrif buyurdi

Manbalar

Havolalar 
 IMRAN KHAN
 Imran Xan: voyna protiv terrorizma porojdaet novix terroristov

Yashayotgan insonlar
Putin's People

Toʻliq nomi: Putin's People: How the KGB Took Back Russia and Then Turned on the West () — britaniyalik jurnalist Catherine Belton tomonidan Rossiya prezidenti Vladimir Putin va rossiyalik milliarderlar haqida yozilgan kitob. 2020-yil aprelda HarperCollins nashriyotida chop etilgan.

Tavsifi
Asar 16 yil davomida Financial Timesning Moskvadagi korrespondenti boʻlgan va Rossiyada yashagan britaniyalik jurnalist Catherine Belton tomonidan yozilgan. U Moskvada korrespondentlik qilish davomida oligarxlar, amaldorlar, maxsus xizmat vakillari va Kremlda ishlovchi insayderlar bilan yaqindan tanishgan.
Kitob „Rossiya prezidenti Vladimir Putinning yaqin odamlari, KGB (DXB) ning sobiq ofitserlari va kuchishlatarlar postsovet iqtisodiyoti va davlat institutlarining yogʻli sohalarini oʻz taʼsir doirasida tutib turgani“ haqida hikoya qiladi.
Kitob jurnalistik surishtiruv shaklida yozilgan boʻlib, Kremldagi insayderlar, diplomatlar, razvedkachilar, prokurorlar, kriminal shaxslar va oligarxlardan, asosan anonim tarzda olingan sharhlardan iboratdir.

Sud
2021-yil mart, aprel va iyul oylarida Putin's People kitobini chop etgani uchun HarperCollins nashriyotini yolgʻon maʼlumotlarni tarqatishda ayblab bir necha marotaba sudga berishgan. Sudga berganlar:
 Roman Abramovich — milliarder, „Chelsea“ futbol klubi sobiq egasi;
 Mixail Fridman — „Alfa Grupp“ egalaridan biri;
 Pyotr Aven — Alfa-bank direktorlar kengashi raisi;
 Shalva Chigirinskiy — biznesmen;
 Rosneft kompaniyasi.
Londonda sudgacha boʻlgan kelishuv shartlariga koʻra kitobni chop etgan HarperCollins nashriyoti kitobda keltirilgan maʼlumotlar boʻyicha muallif milliarderlar bilan gaplashmasdan, ushbu maʼlumotlarni chop ettirgani uchun uzr soʻradi va kitobning keyingi nashlarida bahslarga sabab boʻlgan maʼlumotlar chop etilmasligini maʼlum qildi.

Mukofotlari
2020-yil „The Times“, „The Sunday Times“ va „The Daily Telegraph“ nashrlari „Putin's People“ kitobini yil kitobi deb eʼlon qildilar.

Manbalar

Havolalar 
 A KGB Man to the End. The origins of Putin’s worldview—and the rise of Russia’s new ruling class // The Atlantic
 Breakingviews — Review: Russian capitalism binds «Putin’s People» // Reuters
 How Putin pushed aside the oligarchs and made Russia his own // The Washington Post
 Moscow rules in London: how Putin’s agents corrupted the British elite // The Spectator
 Putin’s People by Catherine Belton review — a groundbreaking study that follows the money // The Guardian
 Putin’s People by Catherine Belton review: the book that reveals the truth about Russia // The Daily Telegraph
 Putin’s People by Catherine Belton review — the most important book on modern Russia // The Times
 ʻPutin’s People’ Documents the Ruthless and Relentless Reach of Kremlin Corruption // The New York Times
 Putin’s People: How the KGB Took Back Russia and Then Turned on the West // Financial Times
Gotham

Gotham () Bruno Heller tomonidan yaratilgan, Warner Bros. Television studiyasi tomonidan ishlab chiqarilgan hamda DC Comics nashriyoti tomonidan tushirilgan qahramonlarga asoslangan jinoyat haqidagi Amerika teleserialidir. Ushbu teleserial Fox telekanalida 2014-yil 22-sentabrdan 2019-yil 25-aprelgacha efirga uzatilgan.

Syujet

Manbalar

Havolalar 
 
 

AQSh teleseriallari
Fox Broadcasting Company dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2010-yillar teleseriallari
Arrow

Arrow Greg Berlanti, Marc Guggenheim va Andrew Kreisberg tomonidan ishlab chiqilgan superqahramon janridagi Amerika teleserialidir. Ushbu serial CW telekanalida 2012-yil 10-oktabrdan 2020-yil 28-yanvargacha efirga uzatilgan.

Manbalar

Havolalar 
 
 

AQSh teleseriallari
The CW dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2010-yillar teleseriallari
2020-yillar teleseriallari
Legends of Tomorrow

Legends of Tomorrow () Greg Berlanti, Marc Guggenheim, Andrew Kreisberg va Phil Klemmer gʻoyasi asosida suratga olingan superqahramonlar haqidagi Amerika teleserialidir. Teleserial 2016-yil 21-yanvardan buyon The CW telekanali orqali efirga uzatilinib kelinmoqda.

Rollarda

Manbalar

Havolalar 
 
 

AQSh teleseriallari
The CW dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2010-yillar teleseriallari
2020-yillar teleseriallari
Riverdale

Riverdale Archie Comics nashriyotidan tushirilgan qahramonlarga asoslangan hamda oʻspirinlar uchun moʻljallangan drama janridagi Amerika teleserialidir. Ushbu teleserial 2017-yil 26-yanvardan to hozirgacha The CW telekanalida efirga uzatilmoqda.

Manbalar

Havolalar 
 
 

AQSh teleseriallari
The CW dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2010-yillar teleseriallari
2020-yillar teleseriallari
LGBT mavzuli teleseriallar
Modern Family

Modern Family („Zamonaviy oila“) Christopher Lloyd va Steven Levitan tomonidan yaratilgan Amerika sitkomidir. ABC telekanalida 2009-yil 23-sentabrdan 2020-yil 8-aprelgacha efirga uzatilgan.

Manbalar

Havolalar 
 
 

AQSh teleseriallari
American Broadcasting Company dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2000-yillar teleseriallari
2010-yillar teleseriallari
2020-yillar teleseriallari
HarperCollins

HarperCollins Publishers LLC — dunyodagi yirik nashriyot kompaniyalaridan biri. Ingliz tilida chop etuvchi nashriyotlar „kuchli beshligi“ga kiradi. Shtab-kvartirasi New York shahrida joylashgan. News Corp kompaniyasining shoʻba korxonasi hisoblanadi. Kompaniya nomi Harper & Brothers va Row (birlashgandan keyingi nomi Harper & Row), Peterson & Company va britaniyaning William Collins, Sons kompaniyalari birlashishidan kelib chiqqan.

„Putin's People“ mojarosi 

Jurnalist va yozuvchi Catherine Belton tomonidan yozilgan va 2020-yil aprel oyida nashriyotda chop etilgan Putin's People: How the KGB Took Back Russia and Then Turned on the West () nomli kitob sababli bir nechta rossiyalik milliarderlar muallif va HarperCollins nashriyotini sudga berishdi. Sud natijalariga koʻra tomonlar kelishuvga erishishdi. HarperCollins nashriyoti ushbu kitobning keyingi nashrlarida sudlashishga sabab boʻlgan maʼlumotlarni chop etmasligini maʼlum qildi.

Manbalar

Havolalar 
 

Nashriyot
Inson omilining taraqqiyoti indeksi boʻyicha Oʻzbekiston viloyatlari roʻyxati

Quyida inson omilining taraqqiyoti indeksi boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi viloyatlarining 2020-yildagi roʻyxati keltirilgan (2018-yil maʼlumotlari bilan).

Yana qarang 
 Inson taraqqiyoti indeksi boʻyicha mamlakatlar roʻyxati

Manbalar 

Oʻzbekiston iqtisodiyoti
Windows 10

Windows 10 — shaxsiy kompyuterlar va ish stantsiyalari uchun Microsoft tomonidan Windows NT oilasi tomonidan ishlab chiqilgan operatsion tizim. Windows 8.1ʼdan soʻng, tizim 9 ni chetlab oʻtib, 10 raqamni oldi, Windows 10ʼning server hamkori Windows Server 2016 hisoblanadi.

Tizim turli xil qurilmalar, masalan, shaxsiy kompyuterlar, planshetlar, smartfonlar, Xbox One pristavkalari va boshqalar uchun birlashtirilgan boʻlishi uchun ishlab chiqilgan boʻlib, unda barcha qoʻllab-quvvatlanadigan qurilmalar bilan birlashtirilgan rivojlanish platformasi va universal dasturlarning yagona doʻkoni mavjud. Windows 10 xizmat sifatida qoʻllab-quvvatlash sikli davomida yangilanishlar bilan taʼminlanadi. Tizim chiqarilgandan keyingi birinchi yil davomida foydalanuvchilar Windows 7, Windows 8.1 va Windows Phone 8.1 ning litsenziyalangan nusxalarini ishlaydigan qurilmalarda Windows 10ʼga bepul oʻtishlari mumkin edi. Muhim yangiliklar qatoriga “Cortana” ovozli yordamchisi, bir nechta ish stoli yaratish va almashtirish qobiliyati va boshqalar kiradi. Windows 10 — bu Windowsʼning soʻnggi “qutidagi” versiyasi, barcha keyingi versiyalar faqat raqamli shaklda tarqatiladi.

Windows 10 foydalanuvchi shartnomasi Microsoftʼga foydalanuvchi, uning Internetdagi faoliyati tarixi, kirish nuqtalari uchun parollar, klaviaturada yozilgan maʼlumotlar va boshqa koʻp narsalar haqida koʻp maʼlumot toʻplash imkonini beradi.

W3Schools statistik maʼlumotlariga koʻra, Windows 10 Internetga ulanish uchun ishlatiladigan operatsion tizimlar orasida dunyoda birinchi oʻrinni egallab turibdi.
Muhsin Faxrizoda

Muhsin Faxrizoda ; (1958-yilda Qum shahrida tugʻilgan, 2020-yil 27-noyabr kuni Tehron yaqinidagi Absard shahrida oʻldirilgan) — Eron fizigi. Islom inqilobi gvardiyasi zobiti va Tehron shahridagi Imom Husayn universitetining fizika professori. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xavfsizlik Kengashi maʼlumotlariga koʻra, Faxrizoda Eron Mudofaa vazirligi va Eron Qurolli Kuchlarining katta ilmiy xodimi va Jismoniy tadqiqotlar markazi (PHRC) rahbari boʻlgan. U ballistik raketalar uchun yadroviy kallakni yaratish boʻyicha „Amad loyihasi“ maxfiy dasturini boshqargan. Shuningdek, u Islom inqilobi soqchilar korpusining katta zobiti boʻlgan. Faxrizoda yadroviy qurol ishlab chiqaradigan SPND tadqiqot firmasini boshqargan. Isroil bosh vaziri Benyamin Netanyaxuning qayd etishicha, Faxrizoda Tehron butun yadro loyihasining rahbari boʻlgan. Olim „Eron bombasining otasi“ degan nom bilan shuhrat qozongan. 2020-yil 27-noyabr kuni qurolli hujum natijasida halok boʻldi.

Suiqasd 
2020-yil 27-noyabr kuni Tehron yaqinidagi Absard shahrida suiqasd uyushtirilgan. Fahrizoda Tehron yaqinidagi Abserd shahrida oʻzining Nissan Teana shaxsiy transportini haydab ketayotganda pistirmaga uchradi. Odatda uchta zirhli mashinalar kolonnasi hamrohligida rafiqasi bilan oʻq oʻtkazmaydigan mashinada harakatlangan.Voqealar toʻgʻrisida juda koʻp qarama-qarshi va bir-biriga mos kelmaydigan maʼlumotlar mavjud. Eron hukumati suiqasdda mujohidlar va Isroilni aybladi. Dastlabki mish-mishlarda Faxrizoda Nissan yuk mashinasida boʻlib, u yogʻoch uyum ostida yashiringan portlovchi moddalarni olib ketayotgani haqida boʻlgan. U oldinga harakatlanib ketayotganida qurollangan shaxslar tomonidan mashinasiga qarata oʻt ochilgan; Fahrizoda qoʻriqchilari va hujumchilar oʻrtasida toʻqnashuv boshlandi. Faxrizoda ogʻir jarohat oldi va shoshilinch ravishda kasalxonaga joʻnatildi. U erda olgan jarohatlari tufayli vafot etgan.

2010-2012-yillarda toʻrtta Eron yadro mutaxassisi oʻldirilgan. Tehron ularning oʻlimida Isroilni aybladi, ammo bunga dalil yoʻq. Faxrizoda ham bir necha yil oldin amalga oshirilgan muvaffaqiyatsiz suiqasddan omon qolgan. Eron razvedka xizmatlari yadroviy fizik Muhsin Faxrizoda oʻldirilishi mumkin, deb hisoblashgan. Ammo ular buni jiddiy qabul qilmagan.

Tahlil 
Kuzatuvchilar Faxrizodaning oʻldirilishi Isroilning Jo Bayden Eron bilan muzokaralarni boshlashiga toʻsqinlik qilish niyati bilan bogʻliq boʻlishi mumkin deb hisoblaydi.

Soʻnggi maʻlumotlarga koʻra, suiqasdga dastlabki tayyorgarlik ishlari bilan shugʻullangan odam Qurolli kuchlar aʼzosi boʻlgan. Razvedka fizikka yaqinlashib kelayotgan suiqasd va uning qayerda sodir boʻlishini ham bilgan, ammo ularga vaqt nomaʼlum boʻlgan. Qotillikdan besh kun oldin vazirlik ushbu maʼlumotni tegishli idoralarga yetkazgan, ammo jinoyatning oldini ololmagan.

Manbalar 

1958-yilda tugʻilganlar
2020-yilda vafot etganlar
Fiziklar
Olimlar
Jovenel Moïse

Jovenel Moïse ( — talaffuzi: Jovenel Moiz); Gaitilik biznesmen va siyosatchi. 2017-yil 7-fevraldan 2021-yil 7-iyulgacha Gaiti prezidenti.

Tarjimai holi 
Jovenel Moïse Gaitining Shimoli-Sharqiy departamentidagi Trou du Nord shahrida tugʻilgan. Otasi savdogar va fermer, onasi tikuvchi boʻlgan. 1974-yil Port-o-Prens shahriga koʻchib oʻtishganidan keyin, Jovenel oʻsha yerda taʼlim olgan.

1996-yil maktab davridan beri qiz oʻrtogʻi boʻlgan Martine Marie Étienne Josephga uylangan. Ularning uchta farzandi bor. Uylangan yili poytaxtdan Port-de-Pe shahriga koʻchib oʻtgan va u yerda oʻzining birinchi, JOMAR Auto Parts kompaniyasiga asos solgan. Shimoli-Gʻarbiy departamentda banan plantatsiyasiga ega boʻlib, qishloq xoʻjaligi ishlari bilan ham shugʻullangan. 2001-yil Gaitining Shimoli-Sharqiy va Shimoli-Gʻarbiy departamentlarida gidroelektrostansiya va suv tarmoqlarini qurgan.

2004-yil Shimoli-Gʻarbiy departamentning Savdo va Sanoat Palatasi (CCINO) aʼzosi boʻlgan. Keyinroq shu palata raisi, undan keyin esa Gaiti Savdo va Sanoat Palatasi (CCIH) bosh kotibi boʻlgan. 2008-yil Shimoli-Gʻarbiy departamentning 10 ta munitsipalitetiga quyosh va shamol energiyasini yetkazib bergan Compagnie Haïtienne d’Energie S.A. (COMPHENER S. A.) energetik kompaniyasiga asos solgan. 2012-yil Gaitida birinchi qishloq-xoʻjalik mollari erkin savdo hududi tashkil etilishiga asos boʻlgan Agritrans kompaniyasiga asos solgan.

Suiqasd 
2018-yil 17-oktabrda Jean-Jacques Dessalines vafotining 212 yilligi tadbirida Jovenel Moïse nomaʼlum shaxslar tomonidan oʻqqa tutiladi. Moïsening oʻziga jiddiy shikast yetmaydi, uning uch nafar qoʻriqchisi jarohatlanadi.

Oʻldirilishi 
2021-yil 7-iyul kuni Palerinadagi Gaiti prezidenti qarorgohiga hujum amalga oshirildi. Jovenel Moïse „kolt“ rusumli pistoletdan otib oʻldirildi, ayrim manbalarga koʻra, unga avtomatdan ham oʻq uzilgan
. Xotini Martine Moïse hujum vaqtida olgan jarohatlari oqibatida shifoxonaga yotqizilgan. Prezidentning oʻldirilishi oqibatida mamlakatda ikki haftalik motam va harbiy holat eʼlon qilindi. Moïseni oʻldirganlikda ayblanib bir necha kishi qoʻlga olindi, mamlakat bosh vazirining soʻzlariga koʻra, jinoyatchilardan ayrimlari ingliz va ispan tillarida gaplashishgan.

Venesuela milliy assambleyasi spikeri Xorxe Rodrigesga koʻra, Gaiti prezidentini oʻldirishda aloqador boʻlgan «CTU Security» qoʻriqlash firmasi yana bir davlat rahbariga qilingan suiqasdda ishtirok etgan. Ushbu qoʻriqlash firmasiga Antonio Itrigato boshchilik qiladi. 2018-yilda Venesuela prezidenti Nikolas Maduroga ham suiqasd amalga oshirgan. Mamlakat milliy assambleyasi spikerining ta’kidlashicha, bu haqda yetarli hujjatlar mavjud. Ammo marhumning rafiqasi Martine Moïse yollanma qotillar qotillikni moliyalashtira olmasdi, qotillikni mamlakatdagi oligarxlar uyushtirgan, deb hisoblaydi. Bunday deb oʻylashiga qotillik yuz bergan kuni qarorgohni qoʻriqlagan 50 chogʻli qoʻriqchilardan birortasi hatto jarohat ham olmagani sabab ekanini aytadi.

Manbalar 

1968-yilda tugʻilganlar
2021-yilda vafot etganlar
Gaitilik siyosatchilar
Prezidentlar
ZF-UZ-VAC 2001 COVID-19 vaksinasi

ZF-UZ-VAC 2001 — koronavirusga qarshi Oʻzbekiston va Xitoy hamkorligida yaratilgan vaksina. Xususan, oʻzbekistonlik olimlar bilan hamkorlikda klinik tadqiqotlar olib borilgan. Xitoy Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya instituti olimlari tomonidan yaratilgan, «Anhui Zhifei Longcom Biopharmaceutical Co.Ltd» farmasevtika kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan. Xitoyda va Oʻzbekistonda sinab koʻrilgan. Xususan, Oʻzbekistonda 7 ming kishi ishtirokida sinovlar oʻtkazilgan. Nojoʻya taʼsiri qayd etilmagan. Ikkinchi dozadan keyin organizmda antitanachalar ishlab chiqarish miqdori 11 barobarga oshgani qayd etilgan. 2021-yil 27 mart kuni xitoy-oʻzbek hammuallifligida ishlab chiqilgan «ZF-UZ-VAC2001» vaksinasining 1 million dozali partiyasi qabul qilib olindi.

Qoʻllanilishi
Vaksinaning birinchi dozasini olgandan soʻng 30 va 60 kun oʻtishi kerak. Soʻngra tegishli ravishda 2- va 3-dozalar bilan oʻz vaqtida emlanish organizmda virusga qarshi antitanachalarning hosil boʻlishiga olib keladi.

Xitoyda koʻngilli fuqarolar orasida vaksina klinik sinovlardan oʻtkazildi. Tadqiqot kuzatuvlariga koʻra, ʻZF-UZ-VAC2001’ vaksinasining birinchi dozasini olgandan soʻng 30 va 60 kun oʻtganidan keyin tegishli ravishda 2- va 3-dozalar bilan oʻz vaqtida emlanish organizmda virusga qarshi antitanachalarning hosil boʻlishi aniqlandi. Aytishim mumkinki, vaksinaning 1-dozasi bilan emlangan fuqaroda virusni qayta yuqtirish ehtimoli mavjud. Biroq 2- va 3-dozalari bilan emlangan fuqarolarda antitanachalar sezilarli ravishda koʻtarilishi olib borilgan tadqiqotlarda isbotlandi.

Narxi
«ZF-UZ-VAC2001» vaksinasining narxi boʻyicha maʼlumotlarni ochiqlamaslik toʻgʻrisidagi davlatlararo shartnoma imzolangan. Biroq, shunga qaramay, Oʻzbekiston mazkur vaksinaning hammuallifi boʻlgani hamda vaksinaning III-faza sinovlarida faol ishtirok etgan. Shu sababli vaksina ishlab chiqarish narxlarida Oʻzbekistonga sotilgan. Yaʼni Oʻzbekiston tomonidan vaksinaning faqatgina ishlab chiqarish xarajatlari qoplangan.

Yaratilishi
Oʻzbekiston olimlari avval „Sputnik V“ va „Moderna“ vaksinalarini ishlab chiqaruvchilarga hamkorlikni taklif etishgan ammo ular koʻnishmagan. Soʻng Xitoy bilan hamkorlikda yangi vaksina ishlab chiqishga kelishib olingan.

Manbalar 

Virusga qarshi preparatlar
COVID-19 vaksinalari
EToro

eToro - bu ijtimoiy treyding va brokerlik xizmatlariga ixtisoslashgan brokerlik kompaniyasidir. Kompaniya oʻzining savdo platformasi va mobil ilovasi orqali valyutalar, fond indekslari, aksiyalar va kriptovalyutalarni oʻz ichiga olgan koʻplab bozorlarda savdo qilishni taklif qiladi.  Kompaniyaning Isroil, Buyuk Britaniya, Kipr, AQSh va Avstraliyada ofislari mavjud.
eToro RetailFX sifatida 2007-yilda Tel-Avivda aka-uka Yoni Assia va Ronen Assia tomonidan Devid Ring bilan birgalikda tashkil etilgan.
2020-yilda kompaniya 2,5 milliard dollarga baholandi.  Oʻsha yili savdo platformasida 13 million roʻyxatdan oʻtgan akkauntlar mavjud edi.

Operatsiyalar 
eToro qimmatbaho metallar, xom ashyo va energiya tashuvchilar boʻyicha CFD taklif qiladi, shu jumladan WTI, Brent markalaridagi neft va tabiiy gaz. EToro CFD bilan qamrab olingan fond indekslari S&P 500, NSDQ 100, Avstraliya S&P 200 ni oʻz ichiga oladi.
eToro 2013-yildan boshlab Bitcoin, 2017-yildan boshlab Ethereum va Ripple kabi boshqa kriptovalyutalarni taklif qila boshladi.
eToro ning faoliyati Yevropa Ittifoqining CySEC, Buyuk Britaniyaning FCA, AQSH ning FinCEN va Avstraliyaning ASIC tashkilotlari tomonidan tartibga solinadi.

Manbalar 

Shirkatlar
Jirtdan bolalarni divdan qanday qutqardi

"Jirtdan qilib mitti bolalarni Divdan qutqardi" () — Ozarbayjon xalq ertagi. Gap bolalarni Ozarbayjon mifologiyasidan afsonaviy mavjudot bo'lgan Divdan qutqarishga muvaffaq bo'lgan Jirtdan (Ozarbayjon tilida "kichkina" degan ma'noni anglatadi) ismli aqlli o'spirin haqida.

Hikoya 
Jirtdan qo'shnining bolalari bilan o'rmonga o'tin yig'ish uchun ketadi. Qaytishda ular zulmatda adashib, ular ko'rgan nur tomon yurishadi. Buning ustiga ular Div yashaydigan uyga etib kelishadi. Yirtqich hayvon bolalarni kechalari yeyish uchun o'ziga jalb qiladi. Jirtdan, o'zining zukkoligidan foydalanib, bolalarni qutqaradi va ular uylariga eson-omon qaytib kelishadi.

Jirtdan — Ozarbayjon ertaklarining eng mashhur qahramonlaridan biri. U an'anaviy Ozarbayjon qiyofasi, jasorati va aqlliligi bilan ajralib turadi. Jirtdanni ba'zan dangasa odam deb ta'riflashar edi, chunki u qishloq o'g'illarini o'rmondan o'tin yig'ib, keyin uni orqasida olib yurishga majbur qilgan. Shunga qaramay, Jirtdan Div bilan uchrashganda jasorat ko'rsatmoqda. Xatarli vaziyatga duch kelgan Jirtdan o'zini qolgan bolalar orasida eng epchil va jasur sifatida ko'rsatmoqda.

Moslashuvlar 
1968 yilda Boku qo'g'irchoq teatrida ertak asosida spektakl namoyish etildi. Bu ozarbayjon yozuvchisi va dramaturg Mirmehdi Seyidzodaning syujetidagi ssenariy va adabiy muomalaga asoslangan edi.

Ushbu ertak asosida birinchi Ozarbayjon animatsion filmi "Cırtdan" yaratildi.

1981 va 1983 yillarda "Ozarbayjonfilm" kinostudiyasi tomonidan rejissor Boris Aliyev tomonidan suratga olingan "Jirtdan va Div haqida" ikki qismli animatsion filmi chiqdi. Bosh qahramonning rolini aktrisa Klara Rumyanova aytdi.

Manbalar 

Ozarbayjon adabiyoti