MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Pyotr Makarov

Pyotr Fyodorovich Makarov (1922-yil 7-noyabr, Smolensk – 2006-yil 22-avgust, Toshkent) – Sovet Armiyasi polkovnigi, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1944).

Biografiyasi 
Pyotr Fyodorovich 1922-yil 7-noyabrda Goryupino qishlogʻida (hozirgi Smolensk viloyati, Kardimovskiy tumani) tavallud topgan. 1935-yilda Yarsevo tumanidagi Vorotishino qishlogʻiga koʻchib oʻtgan. U yerdagi maktabda oʻqigan va kolxozda ishlagan. 1941-yil iyul oyida Qizil Armiyasi safiga chaqirilgan. 1942-yilda Riga piyodalar maktabini tamomlagan. Oʻsha yilning may oyidan Ulugʻ Vatan urushi frontlarida jang qilgan.

Leytenant Pyotr Makarov 1943-yil noyabrga kelib, 1-Ukraina fronti 38-armiyasining 520-piyoda polkiga qoʻmondonlik qildi. U Kiyevni ozod qilish paytida koʻrsatgan mardonovor janglari bilan ajralib turdi. 1943-yil 3-noyabrda Pyotr Makarov qoʻmondonligi ostidagi rota nemis mudofaasini yorib oʻtdi. Nemislarga qarshi hujum paytida bir nechta nemis tanklarini yoʻq qildi va Bolalar sanatoriyasi qishlogʻini ozod qildi. 4-noyabr kuni Pusha-Voditsa hududida rotaning yoʻli pulemyot bilan toʻsib qoʻyilganda, Pyotr yashirincha pulemyotga yaqinlashdi va uni granata bilan yoʻq qildi. Ammo leytenant oyogʻidan yarador boʻldi. Faqat Pusha-Voditsa toʻliq ozod qilinganidan keyingina kasalxonaga yotdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 10-yanvardagi „Qizil Armiya generallari, ofitserlari, serjantlari va oddiy askarlariga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisida“gi farmoni bilan „qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi, Fashist bosqinchilariga qarshi kurash frontida hamda koʻrsatilgan jasorat va qahramonligi“ uchun Pyotr Makarov Lenin ordeni, Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni va „Zolotaya Zvezda“ medali bilan taqdirlangan.

Pyotr Fyodorovich urush tugaganidan keyin Sovet Armiyasi safida xizmat qilishni davom ettirdi. 1956-yilda M. V. Frunze nomidagi harbiy akademiyani tamomladi va 1976-yilda polkovnik unvoni bilan zaxiraga oʻtkazildi. U Toshkentda yashadi va ishladi. 2006-yil 20-aprelda vafot etdi.

Shuningdek, Pyotr Qizil Bayroq ordeni, 1 va 2-darajali Vatan urushi ordeni, Qizil Yulduz ordeni va bir qator medallar bilan taqdirlangan.

Eslatmalar 

M. V. Frunze nomidagi nomidagi Harbiy akademiya bitiruvchilari
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sovet Ittifoqi Qahramonlari
Toshkentda vafot etganlar
2006-yilda vafot etganlar
22-avgustda vafot etganlar
1922-yilda tugʻilganlar
7-noyabrda tugʻilganlar
Jakipbek Maldibayev

Jakipbek Maldibayev (15-may 1907-yil – 8-iyun 1938-yil, Shengeldi qishlogʻi, Zaysan tumani, Sharqiy Qozogʻiston viloyati, Qozogʻiston SSR, SSSR) birinchi qozoq harbiy uchuvchisi, kuzatuvchi uchuvchi, jangchi.

Tarjimai holi 
Jakipbek 1907-yil 5-mayda Sharqiy Qozogʻiston viloyati Zaysan tumani Shengeldi qishlogʻida tavalud topgan.

Jakipbek boshlangʻich taʼlimni qishloq mullasidan olgan. Mehnat faoliyatini Sharqiy Qozogʻiston viloyatining Markakoʻl tumanidagi oltin konida oddiy ishchi sifatida boshlagan. 1928-yilda fermer xoʻjaligi ishchilari qoʻmitasini boshqargan va u yerda ishchilar manfaatlarini himoya qilgan.

Maldibayev 1929-yil noyabrda Qizil Armiya safiga chaqirilgan. Turkmaniston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Marv (hozirgi Maryam) shahrida 82-mahsus otliq qoʻshinlar brigadasida xizmat qilgan. Qoraqum va Qizilqum janglarida bosmachi toʻdalarini yoʻq qilishda qatnashgan.

Jakipbek 1930-yilda polk maktabini tugatib, otryad komandiri boʻlgan.

1932-yilda Lenin nomidagi Oʻrta Osiyo harbiy bilim yurtini tamomlagan (1937-yildan Toshkent harbiy bilim yurti) va vzvod komandiri etib tayinlangan.

Komandir Maldibayev 1933-yilda toʻqqizinchi harbiy uchuvchilar maktabini (1938-yildan Xarkov oliy harbiy aviatsiya maktabi) „harbiy qiruvchi uchuvchi“ unvoni bilan tugatgan. 1934-yilda fotografiya xizmatlari boshliqlari kurslarini va Oliy maxsus xizmatlar maktabini tugatgandan soʻng, xizmatni Sverdlov nomidagi Oʻrta Osiyo harbiy okrugi Stalinobodda 40-boʻlim aviatsiya eskadroni tarkibida davom ettirgan.

Jakipbek 1934-yil 24-iyulda Oʻrta Osiyo harbiy okrugi Stalinobod shahridagi 40-maxsus aviatsiya otryadining katta kuzatuvchi-uchuvchisi etib tayinlangan. 1936-yilda katta uchuvchi Maldibayevga leytenant harbiy unvoni berilgan.

Maldibayev 1938-yil 8-iyunda Toshkent shahrida dafn etilgan.

Manbalar 

Toshkentda dafn etilganlar
Toshkentda vafot etganlar
1938-yilda vafot etganlar
8-iyunda vafot etganlar
1907-yilda tugʻilganlar
15-mayda tugʻilganlar
Nikolay Markovnikov

Markovnikov Nikolay Vladimirovich (1869-yil, Qozon – 1942-yil, Toshkent) rus va sovet meʼmori, arxeolog, restavrator va oʻqituvchi. Professor, arxitektura fanlari doktori, SSSR Arxitektura akademiyasining muxbir aʼzosi (1941).

Biografiyasi 
Nikolay Vladimirovich 1869-yilda Qozon shahrida kimyogar V. V. Markovnikov oilasida tavallud topgan. 1888–1892-yillarda Imperator Badiiy akademiyasida tahsil olgan. Nikolay rassom-arxitektor unvoniga sazovor boʻlgan.

Nikolay Sankt-Peterburgda Lesnoy shahridagi Politexnika instituti qurilishida ishlagan. U Moskva aylanma temir yoʻlining koʻplab binolari loyihalari muallifi boʻlgan.

Markovnikov 1914-yildan 1919-yilgacha Moskva Kreml qal’asining bosh meʼmori boʻlgan. U 1917-yil oktyabr qurollilar qoʻzgʻoloni paytida vayron boʻlgan Kreml binolarini tiklash va ularni Sovet hukumati uchun moslashtirishda ishtirok etgan. 1919–1921-yillarda Kitaygorod devorini tiklash boʻyicha komissiyani boshqargan (uning tarkibiga S. K. Rodionov, A. F. Meysner, I. P. Mashkov, I. E. Bondarenko, I. V. Rilskiy va boshqa mashhur meʼmorlar kirgan).

Meʼmor Markovnikov 1920-yillarda Moskvadagi Sokol kooperativ qishlogʻida kam qavatli turar-joy binolari uchun individual loyihalarni ishlab chiqdi. Uning loyihalariga koʻra, binolarning yarmidan koʻpi qishloqda qurilgan boʻlib, ular hozirda viloyatda meʼmoriy yodgorlik maqomiga ega.

Nikolay 1930-yilda Giprogordagi uy-joy qurilish boshqarmasi boshligʻi boʻldi. Shimoliy Kavkaz (1933) va Komsomolsk-na-Amur kolxozlari uchun rejalar ishlab chiqqan.

Nikolay Vladimirovich 1903-yildan oʻqituvchilik bilan shugʻullangan. U Moskvadagi ayollar uchun oliy qurilish kurslarining asoschilari va oʻqituvchilaridan biri (1905–1916). 1920-yillarda arxitektura dizaynidan va Moskva oliy texnik maktabining arxitektura fakultetida arxitektura tarixidan dars bergan. 1930-yillardan 1940-yillarning boshlarigacha Moskva arxitektura institutida oʻqituvchi boʻlib faoliyat olib borgan.

Meʼmor Moskvada Malaya Nikitskaya koʻchasi, 27-uyda yashagan.

Manbalar 

Imperator badiiy akademiyasi bitiruvchilari
Sovet meʼmorlari
Rossiya imperiyasi meʼmorlari
Toshkentda vafot etganlar
1942-yilda vafot etganlar
1869-yilda tugʻilganlar
Fyodor Matveyev

Fyodor Ivanovich Matveyev (1923-yil 30-dekabr, Novosibirsk viloyati – 1976-yil 12-aprel, Toshkent) – SSSR Harbiy dengiz floti 1-darajali kapitani, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

Biografiyasi 
Fyodor Matveyev 1923-yil 30-dekabrda Karasyovo qishlogʻida (hozirgi Novosibirsk viloyatining Cherepanovskiy tumani) tavallud topgan. Maktabda yettinchi sinfini bitirgach, Oʻzbekiston SSRda yashagan va temir yoʻlda ishlagan. 1942-yilda Matveyev Qizil Armiyasi safiga chaqirilgan. Oʻsha yilning dekabr oyidan Ulugʻ Vatan urushi frontida xizmat qilgan. 1943-yil aprel oyida yaralangan.

Serjant Fyodor Matveyev 1944-yil may oyiga kelib 4-Ukraina frontining 51-armiyasi 997-piyoda polkining 1-pulemyot rotasiga qoʻmondonlik qildi. Sevastopolni ozod qilishda mardonavor harakatlari bilan ajralib turdi. 1944-yil 7-maydan 8-mayga oʻtar kechasi Matveyev otryadi dushman sim toʻsiqlari va minalangan maydonlardan oʻtishdi va shundan soʻng ular dushman xandaqlarini egallashga muvaffaq boʻlishdi. Uning rotasi nemis kolonnasini magʻlub etishda ishtirok etdi. 145 ta askar va ofitserni asirga oldi, shuningdek, 8 ta arava va 3 ta mashinani qoʻlga kiritdi. 1944-yil 9-mayda Sevastopolning kema tomonida boʻlgan janglarda faol ishtirok etdi. Oʻsha jangda Matveyev yarador boʻldi, lekin rota komandirini almashtirib, jangni davom ettirdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 24-martdagi farmoni bilan „qoʻmondonlik topshiriqlarini namunali bajargani, nemis bosqinchilari bilan janglarda jasorat va qahramonlik koʻrsatgani uchun“ serjant Fyodor Matveyevga „Sovet Ittifoqi Qahramoni“ unvoni berilgan. Fyodor Sovet Ittifoqi Qahramoni, Lenin ordeni va Oltin Yulduz medali sohibi boʻlgan.

Fyodor Ivanovich urush tugagandan soʻng, Chernigov piyodalar maktabini tugatdi va zaxiraga oʻtkazilgan. Vataniga qaytib, tuman komsomol qoʻmitasi kotibi boʻlib ishlagan. Matveyev 1951-yilda yana armiyaga chaqirilgan. U harbiy-siyosiy kurslarni tamomlagan. Qora dengiz flotida xizmat qilgan. Matveyev 1974-yilda 1-darajali kapitan unvoni bilan zaxiraga oʻtkazilgan. Avval Sevastopolda, keyin Toshkentda yashagan. 1976-yil 12-aprelda vafot etgan va Toshkentdagi Harbiylar qabristoniga dafn etilgan.

Shuningdek, Fyodor bir qator medallar bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Harbiy qabristonga dafn etilganlar (Toshkent)
Lenin ordeni sohiblari
Sovet Ittifoqi Qahramonlari
Toshkentda vafot etganlar
1976-yilda vafot etganlar
12-aprelda vafot etganlar
1923-yilda tugʻilganlar
30-dekabrda tugʻilganlar
Dmitriy Milyutenko

Dmitriy Yemelyanovich Milyutenko (, 1899-yil 9-fevral – 1966-yil 25-yanvar, Toshkent) – sovet, ukraina teatr va kino aktyori. SSSR xalq artisti (1960).

Biografiyasi 
Dmitriy Yemelyanovich 9-fevral 1899-yil Rossiya imperiyasining Slovyansk shahrida (hozirgi Donetsk viloyati, Ukrainada) ishchi oilasida tavallud topgan.

Dmitriy 1909–1914-yillarda slavyan toʻrt yillik shahar maktabida, 1914–1918-yillarda slavyan tijorat maktabida, 1918–1919-yillarda Xarkov tijorat institutida oʻqidi. Otasining oʻlimi tufayli oʻqishni tashlab, Slovyanskka qaytib keldi.

Milyutenko maktabda oʻqib yurganimdayoq teatrga qiziqa boshlagan. 1920–1922-yillarda Slavyan okrugi harbiy komissarligida siyosiy taʼlim boʻlimi instruktor-tashkilotchisi boʻlib ishlagan va 1922–1923-yillarda Slavyan kafedrasi birinchi Ukraina teatr truppasida aktyor boʻlgan. Xalq taʼlimi mudiri va Sodovkiy zavodi qoshidagi drama studiyasining badiiy rahbari lavozimlarida faoliyat olib borgan.

Milyutenko 1933–1934-yillarda „Berezil“ teatri vayron boʻlgach, bir muddat T. Shevchenko nomidagi Xarkov Ukraina drama teatri truppasida ishladi.

1936-yilda N. Ujviy, A. Buchma va boshqa aktyorlar bilan birgalikda I. Franko nomidagi Kiyev Ukraina drama teatriga taklif qilindi va u yerda umrining oxirigacha ishladi. Dmitriy 200 dan ortiq rollarni ijro etdi.

1943–1945-yillarda 3-Ukraina frontida xizmat qilgan va frontchi artistlar brigadasini boshqargan.

Dmitriy 1931-yildan boshlab filmlarda rol oʻynagan.

Milyutenko 1946–1966-yillarda Kiyev teatr institutida (hozirgi I. K. Karpenko-Kari nomidagi Kiyev milliy teatr, kino va televideniye universiteti) dars bergan.

Aktyor 1944-yildan 1966-yilgacha Kiyevda Mayakovskiy koʻchasida (1984-yildan Olginskaya) yashagan (Bu uyda Gnat Yura va Nikolay Yakovchenko ham yashagan). U 1966-yil 25-yanvarda Toshkentda (Oʻzbekiston) „Rodnik dlya jajdushix“ filmini suratga olayotgan vaqtda yurak xurujidan vafot etgan. Film rejissyori Y. Ilyenko ushbu filmni Dmitriyning xotirasiga bagʻishladi. Milyutenko Kiyevda Baykovo qabristoniga dafn etilgan.

Oilasi 
Rafiqasi Natalya Yakovlevna Mishenko (1922–2013), aktrisa boʻlgan.

Manbalar 

Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
O‘zbekiston SSR xalq artistlari
SSSR xalq artistlari
Lenin ordeni sohiblari
Sovet aktyorlari
Alifbo boʻyicha aktyorlar
Toshkentda vafot etganlar
1966-yilda vafot etganlar
25-yanvarda vafot etganlar
1899-yilda tugʻilganlar
21-fevralda tugʻilganlar
Lazar Minor

Lazar Solomonovich Minor (1855-yil, Vilnyus – 1942-yil, Toshkent) – rus va sovet nevropatologi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1927).

Biografiyasi 
Lazar Solomonovich 17-dekabr 1855-yil Zelik (Solomon Alekseyevich) Minor oilasida tavallud topgan. U 4-Moskva gimnaziyasini (1874) va Moskva universitetining tibbiyot fakultetini (1879) imtiyozli diplom bilan tamomlagan. Lazar A. Y. Kojevnikov va A. I. Babuxin bilan asab kasalliklari klinikasi va gistologik laboratoriyada ishlay boshladi. Tez orada harbiy xizmatga chaqirildi. U yerda Moskva harbiy gospitaliga shifokor etib tayinlandi va bir yil ishladi.

Minor 1882-yilda miyadagi funksiyalarni lokalizatsiya qilish masalasini oʻrgangan va „Striatumning ahamiyati masalasi boʻyicha“ mavzusidagi dissertatsiyasi uchun tibbiyot fanlari doktori ilmiy darajasini oldi. Himoyadan soʻng bilimini yaxshilash uchun Fransiya poytaxti Parijdagi J. Charcot klinikasida va Vulpian laboratoriyasida ishlashga joʻnab ketdi.

Lazar 1884-yildan Moskva universitetida dotsent lavozimida dars berdi. Shuningdek, u Yauzskaya va Basmannaya ishchilar kasalxonalarida maslahatchi boʻlib ishladi. 1896-yilda Devichye maydonida Alekseyevskaya poliklinikasi ochilgandan soʻng, poliklinikaning nevrologiya boʻlimi mudiri boʻlib faoliyat olib bordi.

Lazar 1910-yildan 1932-yilgacha Oliy ayollar kurslarida tashkil etilgan nevropatologik klinikaning direktori boʻlib ishladi va kurslarda (1918–1929-yillarda 2-Moskva davlat universitetida) asab kasalliklari boʻyicha maʼruzalar oʻqidi.

Oilasi 
Minorning qizi Nina Lazarevna Minor (1886–1944) 1936-yilgacha turmush oʻrtogʻi faylasuf Sergey Iosifovich Gessen bilan yashagan. 1942-yilda oʻgʻli shoir Yevgeniy Sergeyevich Gessen (1910–1945) bilan birga Terezin konslageriga surgun qilingan. Nina Maliy Trostenets konslagerida, oʻgʻli Osvensim konslagerida vafot etdi. Uning kenja oʻgʻli polshalik slavyan Dmitriy Sergeyevich Gessen (1916–2001) Ikkinchi Jahon urushi qatnashchisi boʻlgan.

Minorning oʻgʻli Viktor Lazarevich Minor (1890–?) nevropatolog va tibbiyot fanlari doktori boʻlgan.

Manbalar 

Toshkentda vafot etganlar
Vilnyusda tugʻilganlar
1855-yilda tugʻilganlar
29-dekabrda tugʻilganlar
Zal Mahmud posho masjidi

Zal Mahmud posho masjidi () – XVI asrga oid Usmonli masjidi, Turkiyaning Istanbul shahri, Eyüp () tumanida joylashgan. Yodgorlik imperator meʼmori Xoʻja Sinon tomonidan loyihalashtirilgan va 1590-yilda qurib bitkazilgan.

Tarixi 
Zal Mahmud posho masjidi binosi Shah Sulton va uning ikkinchi eri bosniyalik vazir Zal Mahmud posho tomonidan birgalikda vaqf qilingan. Ularning ikkalasi ham 1580-yilda vafot etgan. Shah Sulton Salim II va uning rafiqasi Nurbanu Sultonning qizlaridan biri boʻlgan. 1574-yilda Shah Sultonning birinchi turmush oʻrtogʻi vafot etadi, shundan soʻng u 1553-yilda Sulaymon I buyrugʻi bilan Salim II ning oʻgay akasi va Sulaymonning toʻngʻich oʻgʻli Shahzoda Mustafoni boʻgʻib oʻldirgan Zal Mahmud poshoga turmushga chiqadi.

Masjid loyihasi imperator arxitektori Xoʻja Sinon tomonidan ishlab chiqilgan. Qurilish ishlari 1577-yilda boshlangan, ammo Sinon vafotidan ikki yil oʻtib, 1590-yildagina qurilish oʻz nihoyasiga yetgan.

Arxitekturasi 
Mehrob atrofiga Iznik koshinlari bilan ishlov berilgan.

Galereya

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 Zal Mahmud Paşa Külliyesi, Archnet
 Photographs of the Zal Mahmud Pasha Mosque by Dick Osseman
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Masjidlar
Turkiyadagi masjidlar
Istanbuldagi masjidlar
Istanbuldagi binolar va inshootlar
Qizilsuv (Chirchiq irmogʻi)

Qizilsuv — Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanidagi togʻ daryosi, Chirchiq daryosining oʻng irmogʻi. Daryoning uzunligi 12 km.

Geografik tavsif 
Qizilsuv Mingbuloq togʻining janubiy yonbagʻridan oqib oʻtadigan ikki soyning qoʻshilish joyidan boshlanadi. Keyin daryo janubga, tor vodiyga qarab oqadi.

Asosan qor suvlari bilan to‘yinadi.  Aprel-may oylarida suv hajmi eng yuqori miqdorga yetadi. Qizilsuv yil davomida qurib qolmaydi, qishda muzlamaydi. Daryoga ko'p sonli mavsumiy va doimiy irmoqlar quyiladi, ular ham Karjantau shoxlaridan oqib o'tadi.

Dam olish qiymati 
Qizilsuv boʻyida koʻplab davlat va xususiy dam olish maskanlari mavjud. Chorvoq qishlog‘idan aholi dam olish maskanlariga asfalt yo‘l yotqizilgan.

Turizm 

Temir yo‘l vokzaliga yaqinligi Qizilsuv darasini turizm uchun qulay joyga aylantirgan. Turistlar oqimining ko'payishiga uy-joylar va dam olish maskanlarining ko'pligi ham hissa qo'shmoqda. 

Sokol lageridan 5 kilometr balandlikda daryo tor, qoyali daraga kiradi va balandligi 3-6 metr bo'lgan bir nechta sharsharalarni hosil qiladi.

Sharsharalar ortida yana bir mashhur sayyohlik joyi - qayin daraxti bog'i bor. O‘tinning ko‘pligi va shamoldan himoyalanganligi sababli tunash uchun qulay joy hisoblanadi.

Qizilsuv manbasi yaqinida “Tosh qoʻziqorin” – bir-birining ustiga joylashgan ikkita dumaloq tosh bor.

Qizilsuv darasi boʻylab quyidagi yoʻnalishlar ham mavjud:

 Qoraqiya - Qorjontov - Qizilsuv tizmasi.
 Qizilsuv - Qorjontov-Orkutsoy tizmasi (Ugom irmog'i).
 Mingbuloq - Qizilsuv.

Hozirda (2012-yildan beri) davlat chegarasiga yaqin boʻlganligi sababli “Sokol” bolalar sogʻlomlashtirish oromgohi ustidagi Qizilsuv darasiga borish faqat maxsus hujjat olingandagina ruxsat beriladi.

Manbalar

Havolalar 

 Qizilsu, sharsharalar - OrientTracking.com saytida sharh
Boʻstonliq tumani daryolari
Chirchiq irmoqlari
Chiralma

Chiralma, Charalma, Chara-Olma – Oʻzbekiston Respublikasi, Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanidan oqib oʻtuvchi togʻ daryosi. Oygaying daryosining katta chap irmogʻi. Oygaying va Maydontol bilan birga Piskom daryosining uchinchi suv manbai hisoblanadi.

Daryo havzasining maydoni 103 km². Oʻzanidagi oʻrtacha yillik suv sarfi 2,62 m³/s ni tashkil qiladi. Suv havzasining oʻrtacha balandligi 2700 m. Bosh nuqtasi uchun suv oqimining oʻzgaruvchanlik koeffitsienti 0,470 ga teng (1934–1999-yillardagi kuzatishlar davomida). Suvda muallaq moddalar deyarli yoʻq, uning oʻrtacha yillik loyqaligi 10 g/m³ .

Chiralma Piskom tizmasidan boshlanadi. Daryo togʻ darasidan pastga qarab oqib tushadi.

Karangitugay trakti hududida Chiralma chapdan Oygaying daryosiga taxminan 1480 m balandlikda quyiladi. Baʼzida Chiralma Piskomning uchinchi suv manbai sifatida koʻrsatiladi. Uch daryoning tutashgan joyidagi sohil boʻyida toʻqay oʻsimliklari terak, qayin, olma, shilvi, kamxastak, yashil maysalar, oʻt-oʻlanlar, baʼzi joylarda qamishzorlar va yirik archa daraxtlari oʻsadi.

Chiralma daryosining pastki sohillaridan kembriy trilobitlarining tosh qotgan namunalari topilgan.

Hozirda Chiralma irmogʻida loyqa miqdori 3000 g/kub yetgan.

Quyilish joyi 
Maydontol, Oygaying va Chiralma daryolarining suvlari oʻzaro qoʻshilib Piskom daryosiga quyiladi.
Piskom daryosining asl boshlanish joyi Qozogʻiston va Oʻzbekiston hududidagi Talas Olatov togʻ tizmalaridir. Qor va muzliklar erishidan toʻyinadi. Daryo suvidan Chorboq suv omborida foydalaniladi.

Manbalar 

Boʻstonliq tumani daryolari
Toshkent viloyati
Dakka shahridagi masjidlar roʻyxati

Bu sahidaga Dakka boʻlimidagi masjidlar roʻyxati berilgan.

Kishoreganj tumani 

 Shoh Muhammad masjidi

Gazipur tumani

Gopalganj tumani

Tangail tumani 

 Atia masjidi
 Kadimhamjoniy masjidi
 Rajbariy masjidi
 Dhanbari masjidi
 Dhalapara jom’e masjidi

Dakka tumani 

 Baytul Mukarram milliy masjidi
 Binat Bibi masjidi
 Chavk masjidi
 Kakrail masjidi
 Muhammadxon Mridha masjidi
 Sat Gambuj masjidi
 Churihatta masjidi
 Yulduz masjid
 Kartalab Xon masjidi
 Musoxon masjidi
 Lalbag Shohi masjidi
 Shoistaxon masjidi

Narsingdi tumani

Narayanganj tumani 

 Asrafiya jom’e masjidi
 Goaldi masjidi

Faridpur tumani

Madaripur tumani

Manikganj tumani

Munshiganj tumani 
 Bobo Odam masjidi

Rajbari tumani 
 Pangsha hukumat kolleji masjidi
 Lakshandiya Baytulloh Jome masjidi
 Pangsha Upazila masjidi
 Machpara Jame masjidi
 Garal Jame masjidi

Shariatpur tumani

Manbalar 

Bangladeshdagi masjidlar roʻyxati
Binat Bibi masjidi

Binat Bibi masjidi () Dakkada Marhamatning qizi Baxt Binat tomonidan 1454-yilda qurdirilgan va bugungi kunga qadar saqlanib qolgan eng qadimgi masjiddir. U Bengaliya sultoni Nosiriddin Mahmudshoh (1435–1459) davrida bunyod etilgan. Masjid Narinda hududidagi Hayot Bepari koʻprigi yonida joylashgan.

Masjid toʻrtburchak shaklda, bir gumbazli, ichki qismi 12 fut (3,7 m) lik kvadrat koʻrinishida boʻlib, kvadrat xonaning tepasida bitta yarim sharsimon gumbazi mavjud. Kirish eshiklarilar sharqda, shimolda va janubda joylashgan. Boburiylar davrigacha boʻlgan oʻziga xos xususiyatlarga qayrilma karnizlar va naqshinkor devorlar, sakkizburchakli minoralar hamda janub, shimoliy va sharqiy tomonlardagi kamarlar kiradi. Bezatish oddiy tarzda boʻlgan va bino gips bilan qoplangan.

Masjidning bir qismi 70 fut (21 m) balandlikdagi minora qurish va hozirgi binoni uch qavatdan yetti qavatga yetkazish loyihasini amalga oshirish maqsadida buzilmoqda.

Tuzilishi 
Masjid kvadrat shakldagi, bir gumbazli masjid boʻlib, uzunligi  ni ashkil etadi. Kirish eshiklari sharqda, shimolda va janubda joylashgan. Boburiylar meʼmorchiligigacha boʻlgan oʻziga xos xususiyatlarga qayrilma kornizlar va naqshinkor devorlar, sakkizburchakli minoralar hamda janub, shimoliy va sharqiy tomonlardagi kamarlar kiradi. Bezatish oddiy tarzda amalga oshirilgan va bino gips bilan qoplangan. Binat Baxt dafn etilgan masjidning shimolida joylashgan fors (eroniy) tilida yozilgan masjidning tosh yozuvi saqlanib qolgan. Devor qalinligi taxminan 1,82 m. Mehrabning gʻarbiy devorning orqa tomonida proyeksiyasi boʻlgan.

Yagona gumbazli masjid vaqt oʻtishi bilan janubiy devori buzilib, janubga choʻzilgan holda toʻrtburchak shaklga keltirilgan. 1932-yilda yana yangi gumbaz qoʻshilgan. 1962-yilda gʻarbiy tomonga yangi mehrob qurilgan. Vaqt oʻtishi bilan Boburiylar davrigacha boʻlgan asl xususiyatlar yoʻqolib ketgan, gʻarbiy ayvonning tashqi jabhasi, shimoliy devori, gumbazi va suv havzasining yon devorlari anʼanaviy chinitukri ishlari (keramika yoki shisha parchalari) bilan bezatilgan. Yangilangan devorlar asl strukturaning qalinligiga ega emas edi, shuning uchun mavjud tuzilmani qanday boʻlganligini aniqlash mumkul emas. Hozirgi vaqtda Boburiylargacha boʻlgan davrga oid saqlanib qolgan inshoot xususiyatlar – bu yozuv, sharqiy devor, shimoliy devor, asl gumbaz va egri kornizigi xalos.

Hozirgi holati 
Masjidning bir qismi  qurilishni oʻz ichiga olgan taʼmirlash rejasini amalga oshirish maqsadida buzilmoqda. Loyihaga koʻra, baland minorani taʼmirlash va hozirgi binoning uch qavatdany etti qavatgacha uzaytirish ishlari amalga oshrilishi kutilmoqda.

Galereya

Yana qarang 
 Bangladeshdagi masjidlar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 Shaharning meros binolari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
15-asr masjidlari
Dakkadagi masjidlar