MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kitob masolik ul-mamolik

Kitob masolik ul-mamolik (Mamlakatlarga boradigan yoʻllar haqida kitob) – geografik asar. Muallifi IX asrning ikkinchi yarmi X asr birinchi choragida yashagan sayoh va goegraf Istaxriydir. Istaxriy sayyoh sifatida Suriya, Misr, Eron, Movarounnahr, Magʻrib kabi hududlarda boʻladi va 930–933-yillarda „Kitob masolik ul-mamolik“ asarini yozib tugallaydi.
Ushbu asar 20 ta bobdan iborat. Asarda mamlakatlar tabiati, maʼmuriy boʻlinishi, chegaralari va yoʻllari, mashhur shaharlar, kishilar va aholi mashgʻulotlari toʻgʻrisida maʼlumot keltiriladi.
„Kitob masolik ul-mamolik“ asari 20 ta iqlimga taqsimlangan. Asarda har bir iqlimning maxsus xaritalari mavjud. Asarda Movarounnahr toʻgʻrisida ham maʼlumotlar keltirilgan boʻlib, u yerdagi shaharlar tasnifi keltirilgan. XVI asrda Abdurahmon Naxichevoniy tomonidan asar fors tiliga tarjima qilingan. Asar bir necha marotaba 1870, 1927, 1967-yillarda arab tilida Leydenda nashr qilingan.
Asarning 16 ta arab tilidagi qoʻyozma nusxasi topilgan va eng qadimgi nusxasi 1184-yilda Myuller tomonidan faksimile shaklida nashr etiladi. 1870-yilda esa De Gue tomonidan asarning tanqidiy matni nashr etilgan. Iroj Afshor asarning 18 ta forsiy tarjima nusxalarini aniqlaydi va tanqidiy matnini nashr ettiradi.

„Kitob masolik ul-mamolik“ asarida Markaziy Osiyo mintaqasi tarixiy geografiyasi bilan bogʻliq maʼlumotlar mavjud. Asarning „Xuroson“ va „Movarounnahr“ qismi 8 ta arabiy va 11 ta forsiy nusxalari bilan solishtirilib, va OʻzR FA Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti katta ilmliy xodimi Ravshan Xudoyberganov tomonidan tarjima qilinib chop qilingan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 

Tarixiy asarlar
Apple A12

Apple A12 Bionic – bu Apple Inc tomonidan ishlab chiqilgan chip (SoC)dagi 64-bitli ARM-ga asoslangan tizim. U 1-marotaba iPhone X va XS Max, iPhone XR, iPad Air (3-avlod), iPad Mini (5-avlod), 8-avlod iPad va Apple TV 4K (2-avlod) da paydo boʻldi. Apple taʼkidlashicha, ikkita yuqori samarali yadro  A11 chipiga qaraganda 15% tezroq hamda 50% energiya tejamkor. 4 ta yuqori samarali yadro esa A11 ga qaraganda 50% kamroq quvvat sarflaydi.Bu 7 nm hajimda ishlab chiqarilgan chip bo'lib, 1-ommaviy bozor tizimidir.

Dizayn 
A12 Apple SoC tomonidan ishlab chiqilgan chip, 64 bitli  ARMv8.3 , 6 yadroli protsessorga ega, Vortex deb nomlangan 2 ta yuqori samarali yadroga ega, 2.49GHz da ishlaydi. 4 ta energiya tejovchi yadro Tempest deb ataladi. Vorteks yadrolari 7 kenglikdagi dekodlangan tartibsiz superskalyar dizayn, Tempest yadrolari esa 3 kenglikdagi dekodlangan tartibsiz superskalar dizayndir. A11 ning Mistral yadrolari singari, Tempest yadrolari ham Apple A6 dan Apple Swift yadrolariga asoslangan.

A12, shuningdek, Apple tomonidan ishlab chiqilgan 4 yadroli grafik ishlov berish blokini (GPU) A11ga qaraganda 50% tezroq grafik ishlashi bilan birlashtiradi. A12 Apple tomonidan „Keyingi avlod Neyron Dvigatel“ deb ataydigan maxsus neyron tarmoq uskunasini oʻz ichiga oladi. Ushbu neyron tarmoq uskunasi 8 yadroga ega va soniyasiga 5 trillion operatsiyalarni bajarishi mumkin.

A12 TSMC tomonidan 7nm FinFET yordamida ishlab chiqarilgan va 6,9 milliard tranzistorni oʻz ichiga oladi.A12 ning oʻlchami 83,27 mm2, A11 dan 5% kichikroq. U iPhone XS  va XS Max da 4 GiB LPDDR4X xotirasi va iPhone XR, iPad Air (2019) da 3 Gb LPDDR4X xotirasi bilan birga qadoqdagi paketda (PoP) ishlab chiqariladi.U qoʻllab-quvvatlaydigan ARMv8.3 koʻrsatmalar toʻplami, koʻrsatkichni autentifikatsiya xavfsizlikni sezilarli darajada yaxshilaydi. 

A12 HEVC hamda H.264 uchun video kodek kodlashni qoʻllab-quvatlaydi, u shuningdek HEVC, H.264, MPEG‑4 2-qism va Motion JPEG uchun dekodlashni ragʻbatlashini qayd etdi.

Apple A12 Bionic-ni oʻz ichiga olgan mahsulotlar 

 iPhone XS va XS Maks
 iPhone XR
 iPad Mini (5-avlod)
 iPad Air (3-avlod)
 iPad (8-avlod)
 Apple TV 4K (2-avlod)

Shuningdek qarang 
 Apple silicon, Apple tomonidan ishlab chiqilgan ARM-ga asoslangan protsessorlar qatori
 Apple A12X
 Armv8-A protsessorlarini solishtirish

Manbalar 

IPhone
Apple Inc tomonidan ishlab chiqarilgan klassik Mac OS dasturlari
Faraxli noyabr (film 2001)

"Faraxli noyabr" () – Kianu Rivz va Sharliz Teron ishtirokidagi Amerika melodramasi.
Tanqidchilarning yomon baholari tufayli film 2001-yilda „Eng yomon remeyk yoki sikvel“ nominatsiyasida „Oltin malina“ mukofotiga nomzodlikka qoʻyilgan, Kianu Rivz va Sharliz Teron esa mos ravishda „Eng yomon aktyor“ va „Eng yomon ayol roli“ nominatsiyasiga nomzodligi koʻrsatilgan.

Syujeti 
Biznesmen Nelson Moss, karyerasi uchun shaxsiy hayotini qurbon qiladigan reklama agenti. Shu paytgacha uchrashgan hech qaysi ayolga oʻxshamaydigan Sara bilan tanishibqoladi. Ularning mutlaqo tasodifiy tanishuvi yana bir nechta uchrashuvlar bilan davom etadi. Sara bir oz gʻalatiroq, quvnoq qiz edi va Nelsonning hayotini tubdan oʻzgartiradi. Qiz unga hayotni va undan qanday zavqlanishni koʻrsatadi. Nelson Saraning doʻstlari bilan uchrashadi va bu uni bagʻrikeng insonga aylanishiga olib keladi.

Noyabr oyining har bir kunini ular birga oʻtkazar ekan, Nelson Saraga borgan sari oshiq boʻlib, u uchun avvalgi zerikarli hayoti va karyerasidan voz kechadi. Unga turmush qurishni taklif qiladi va Sara birinchi marta „ha“ demoqchi ekanligini taʼkidlaydi.

Nelson, Sara saraton kasalligidan oʻlayotganini bilib oladi. Nelson uning oʻlimini koʻrishga chiday olmasligini bilgani sababli, Sara munosabatlarini uzishga qaror qiladi va Nelsondan ketishini soʻraydi. Nelsonning iltimosiga binoan, Sara yana bir kun u bilan qoladi. Xayrlashish paytida, Sara shunday deydi: „Meni kuchli va goʻzal deb eslab qolishingizni xohlayman. Agar siz meni shunday eslasangiz, men hech narsadan qoʻrqmayman“. Sara Nelsonning koʻzlarini bogʻlaydi, uni oxirgi marta uni oʻpadi koʻzlari bogʻlangan holda qoldirib ketadi.

Rollarda

Soundtrack

Manbalar 

Warner Bros. filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
Alina Bronsky

Alina Bronskiy (bu yozuvchining taxallusidir), asli rossiyalik boʻlgan nemis yozuvchisi. Uning kitoblari 15 dan ortiq mamlakatlarda, jumladan AQSh va Italiyada davlatlarida bosma va audio formatda nashr etilgan. Yozuvchining ilk asari hisoblangan „Scherbenpark“ romani(2008) adabiy tanqidchilarning eʼtirofiga sazovor boʻldi.

Hayoti 
Bronsky 1978-yilda Sovet Rossiyasining Yekaterinburg shahrida, Rossiyaning markaziy qismida joylashgan Ural togʻlari etagidagi sanoat shaharchalarining birida tugʻilgan va bolaligi Marburg hamda Darmstadtda oʻtgan. Tibbiyot maktabini tugatgandan soʻng, Bronsky reklama kopirayteri va gazeta tahririyatlarida oʻzining ilk faoliyatini boshladi. Alina beva qolganidan soʻng Berlindagi sevgilisi, aktyor Ulrich Noethen bilan turmush quradi. Uning birinchi turmushidan uchta farzandi bor va 2013-yilning avgustida Noethen bilan u qiz farzand koʻrishdi. Bronskyning aytishicha, u oʻzini ikkita alohida odam sifatida koʻradi: nemis tilida soʻzlashuvchi adabiy xodim va oilaviy-hissiy masalalarda rus tilida soʻzlashuvchi oila bekasi.

Ijodi 
Alina Bronskyning asarlarini Frankfurtning taniqli adabiy agentlari Georg Simader chop ettirgan. Yozuvchi oʻzining ilk romanini tugatgandan soʻng, uchta adabiyotning taniqli vakillariga romanni elektron pochta orqali yubordi, ularning uchovi ham keyinchalik qoʻlyozmani soʻrashdi. Ulardan ikkitasi oradan koʻp vaqt oʻtganidan keyin nashrga rozi boʻlishdi, bu oʻsha davrda chindan ham juda erta tan olinishini anglatar edi.

Bronskyning birinchi romani „Scherbenpark“ boʻlib, asar koʻpchilikka „Broken Glass Park“ nomi bilan tanilgan. Roman onasining oʻldirilishi va Rossiyadan Germaniyaga koʻchib oʻtganidan keyin yangi hayotiga moslashish uchun kurashlardan iborat boʻlgan oʻn yetti yoshli Sasha ismli qiz haqida hikoya qiladi. Sasha aka-ukalariga gʻamxoʻrlik qilish va onasining qotilidan qasos olish uchun doim kurashadi. Bronskyning ilk romani „Broken Glass Park“ (Europa, 2010) Boston Globe tomonidan „bosim ostidagi zamonaviy oʻsmirlik davrining yorqin tasviri“ deya ijobiy fikrlar bilan baholangan. „Broken Glass Park“ 2008-yilda nufuzli Ingeborg Bachman mukofotiga va 2009-yilda esa Germaniyaning Young Adult adabiy mukofotiga nomzod boʻlgan. Roman Jasna Fritzi Bauer ishtirokidagi film uchun sahnalashtirilgan. Bronskyning ilk asaidagi eʼtirof navbatdagi romanlarining ham muvafaqqiyatli chiqishiga sababchi boʻldi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1978-yilda tugʻilganlar
Yozuvchilar
Dekriminalizatsiya

Dekriminalizatsiya - bu muayyan harakatga qarshi taqiqlarni olib tashlaydigan qonun jarayon boʻlib, harakat noqonuniy boʻlib qoladi, lekin jinoiy yoki fuqarolik jazo boʻlmaydi. Ushbu islohot baʼzida oʻtgan jinoyatlar uchun ham qoʻllaniladi, lekin boshqa hollarda qonun kuchga kirgan vaqtdan boshlab yoki belgilangan sanadan boshlab kuchga kiradi. Baʼzi hollarda tartibga solinadigan ruxsatnomalar yoki jarimalar hali ham qoʻllanilishi mumkin (aksincha, qarang: legallashtirish) va dastlabki jinoiy harakatning tegishli jihatlari jinoyat sifatida saqlab qolinishi yoki jinoyat sifatida alohida tasniflanishi mumkin. Bu tushuncha antropolog Jennifer Jeyms tomonidan jinsiy aloqa harakatining „fohishalarni nishonga olish uchun ishlatiladigan qonunlarni bekor qilish maqsadlari“ni namoyon qilish uchun kiritilgan boʻlsa-da, hozirda u giyohvand moddalarga qarshi siyosatga nisbatan turli davlatlarda faol qoʻllanilmoqda. Dekriminalizatsiya kriminallashtirishga mutlaqo teskari jarayon boʻlib hisoblanadi.

Dekriminalizatsiya ijtimoiy va axloqiy qarashlarning oʻzgarishi natijasida roʻy beradi. Jamiyat qilmish zararli emas, endi jinoiy javobgarlikka tortilmasligi yoki jinoiy adliya tizimi tomonidan hal qilinishi kerak boʻlgan masala emas degan fikrga kelishi mumkin. Turli jamiyatlar va davlatlarda vaqt oʻtishi bilan jinoyatchilikka boʻlgan qarashlar oʻzgargan mavzularga misollar:

 abort (qarang: abort qonuni va abortga qarshi huquqlar harakati)
 jamoat joylarida emizish
 giyohvand moddalarni saqlash va koʻngilochar maqsadlarda foydalanish (qarang: giyohvand moddalarni liberallashtirish)
 evtanaziya (qarang: evtanaziyaning qonuniyligi)
 qimor (qarang: qimor yoshi)
 gomoseksuallik (qarang: mamlakat yoki hudud boʻyicha LGBT huquqlari)
 koʻpxotinlilik  (qarang: koʻpxotinlilikning qonuniyligi)
 fohishalik (qarang: jinsiy aloqani dekriminallashtirish)
 ommaviy yalangʻochlik
 sportda steroidlardan foydalanish
 oʻz joniga qasd qilish (qarang: oʻz joniga qasd qilish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari)

Federativ davlatlarda xatti-harakatlar hukumatning bir qismi tomonidan dekriminallashtirilishi mumkin, shu bilan birga boshqasi tomonidan undiriladigan jazolar; masalan, dekriminallashtirilgan giyohvand moddalarga egalik qilish hali ham hukumatning boshqa bir qismi tomonidan jinoiy javobgarlikka tortilishi mumkin, ammo boshqa toifadagilar pul jarimasiga tortilishi mumkin. Buni qonuniylashtirishga qarama-qarshi boʻlgan jarajonni anglatadi, bu ilgari noqonuniy harakatdan barcha yoki koʻp qonuniy zararlarni olib tashlaydi.

Manbalar 

Jinoyat huquqi
Apple A13

Apple A13 Bionic – bu Apple Inc. tomonidan ishlab chiqilgan 64 bitli ARM ga asoslangan chip (SoC) tizimi hisoblanadi. U dastlab iPhone 11, 11 Pro/Pro Max, 9-avlod iPad, iPhone SE (2-avlod) va Studio displeylarida paydo boʻladi. Apple taʼkidlashicha, ikkita yuqori samarali yadro Apple A12 ga qaraganda 20% tezroq va Apple A12  30% kam quvvat sarflaydi .

Dizayn 
Apple A13 Bionic Apple tomonidan ishlab chiqilgan, ARMv8.4-A ISA ni amalga oshiruvchi 64 bitli 6 yadroli protsessorga ega, ikkita yuqori unumdor yadro 2,65GHz da ishlaydi. Lightning deb nomlangan hamda toʻrtta energiya tejovchi yadro Thunder . Lightning yadrolarida AMX bloklari deb ataladigan mashina tezlatgichlari mavjud. Apple taʼkidlashicha, AMX bloklari Apple A12 Vortex yadrolariga qaraganda matritsalarni koʻpaytirishda olti baravar tezroq ishlaydi. AMX bloklari soniyada 1 trilliongacha bitta aniqlikdagi operatsiyalarni bajarishga qodir. Lightning yadrolari 8 MB pL2 ga kirish huquqiga ega va Thunder yadrolari 4 MB L2 ni taqsimlaydi. SLC hajmi 16 MB.

A13 Apple tomonidan ishlab chiqilgan toʻrt yadroli grafik ishlov berish blokini (GPU) birlashtirib turadi, A12 ga qaraganda 20% tezroq grafik ishlashi va 40% kam quvvat sarfini oladi. Apple oʻzining A13 Bionic chipining sakkiz yadroli Neural Engine maxsus neyron tarmogʻi apparati A12 ga qaraganda 20% tezroq va 15% kam quvvat sarflaydi deb taʼkidlaydi.

U TSMC tomonidan 2-avlod 7 nm N7P da ishlab chiqarilgan (7 bilan adashtirmaslik kerak) nm+' yoki 'N7+') va 8,5 milliard tranzistorni oʻz ichiga oladi.

A13 HEVC va H.264 uchun video kodek kodlashni qoʻllab-quvvatlaydi. U HEVC, H.264, MPEG‑4 2-qism va Motion JPEG uchun dekodlashni yoqlaydi.

Apple A13 Bionic-ni oʻz ichiga olgan mahsulotlar 

 iPhone 11
 iPhone 11 Pro va 11 Pro Max
 iPhone SE (2-avlod)
 iPad (9-avlod)
 Apple Studio displeyi

Shuningdek qarang 

 Apple silicon, Apple tomonidan ishlab chiqilgan ARM-ga asoslangan protsessorlar qatori
 Apple M1
 Armv8-A protsessorlarini solishtirish

Manbalar 

IPhone
Apple Inc tomonidan ishlab chiqarilgan klassik Mac OS dasturlari
Kitob surat al-ard

Kitob surat al-ard (Yer surati kitobi) – geografik asar. Muallifi X asrda yashagan arab sayyohi va olimi Ibn Havqaldir. Asar 977–978-yillarda Sitsiliyada yozilgan boʻlib, koʻplab xalqlar tarixiy geografiyasi bayon qilingan.
Asarda yerning tasnifi, iqlimi, mamlakatlar va shaharlar toʻgʻrisida maʼlumotlar keltirilgan.
943-yilda Ibn Havqal savdogar sifatida Ispaniya, Sitsiliya, Mesopotamiya, Shimoliy Afrika, Hindiston, Eron kabi mamlakatlarga boradi. U Istaxriy bilan tanishadi va  asar yozishga kirishadi. Istaxriy „Kitob masolik ul-mamolik“ asaridagi xaritalarni qayta yozadi va toʻgʻirlab chiqadi, bir nechta xaritalarni kitobga ilova sifatida kiritadi.
Asarda Buxoroga oid boʻlgan maʼlumotlarni uchratish mumkin. Ibn Havqal asarida Buxorodagi 7 ta darvoza nomlarini sanab oʻtadi. U asarda Buxorodagi Xarqonrud, Shofirkom arigʻi, Baraxsha (Varaxsha), Quyi va Yuqori Farovuz, Nahr-i Romitan kabi joy nomlari va toponimlarini yozgan.
Ibn Xavqal asarida Istaxriy maʼlumotlaridan tashqari, al-Jayhoniy, Ibn Xurdadbeh kabi shaxslarning kitoblaridan foydalanadi.
1878-yilda asarning arabcha matni asosida De Gue tomonidan, 1938–1939-yillarda Kramers tomonidan nashr qilingan.
Asar 2011-yilda tarixchi olim Shamsiddin Kamoliddinov tomonidan ilmiy-izohli lugʻati bilan birgalikda Toshkentda oʻzbek tilida chop etilgan. Shamsiddin Kamoliddinov  Kramers tomonidan tayyorlangan tanqidiy matni asosida tarjima qilgan.
Ibn Havqalning ushbu asari ayrim parchalari rus tiliga tarjima qilingan. Volin,  Garkavi, Betger kabi olimlar oʻz tadqiqotlarida „Kitob surat al-ard“ asaridan foydalanishgan. Mazkur asarning H. Mamadaliyev tomonidan 2007-yil „Movarounnahr“ qismi oʻzbek tiliga tarjima qilingan ammo u nashr etilmay qolgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 

Tarixiy asarlar
Art+Feminism

Art+Feminism — 2014-yilda boshlangan Vikipediyaga ayol ijodkorlar haqida maʼlumot qoʻshish uchun har yili butun dunyo boʻylab boʻlib oʻtadigan edit-a-thon hisoblanadi. Loyiha „Vikipediyada erkaklar tomonidan va ular haqida nomutanosib ravishda yoziladigan doimiy tarafkashlikni tuzatish boʻyicha koʻp millatli katta harakat“ sifatida tavsiflangan.

2014-yilda Art+Feminismning ilk kampaniyasi 30 ta alohida tadbirda 600 nafar koʻngillini jalb qildi. Keyingi yili jami 1300 nafar koʻngilli 17 ta turli mamlakatlarda, toʻrt qitʼada boʻlib oʻtgan 70 ta tadbirda qatnashdi. Oʻshandan beri 1500 dan ortiq tadbirlarda 20 000 dan ortiq kishi ishtirok etdi. Bu 100 000 dan ortiq Vikipediya maqolalarida ijobiy natijalarga olib keldi. 2021-yil holatiga koʻra, dunyo boʻylab 1260 ta tadbirda 18 000 dan ortiq odam qatnashdi va, taxminan, 84 000 ta Vikipediya maqolalari yaratildi va tahrirlandi.

Loyiha tashkil etilishi

Art+feminizm kutubxonachi Siân Evans Shimoliy Amerika sanʼat kutubxonalari jamiyati uchun ayollar va sanʼat loyihasini ishlab chiqayotganda boshlangan. Evans Jacqueline Mabey, Michael Mandiberg va Laurel Ptak yordamida loyihani tashkil etadi.

Art+Feminism loyihasini tashkil etishning sabablaridan biri Vikipediyaning kataloglash tizimini tanqid qilayotgan ommaviy axborot vositalariga javob qaytarish edi. Loyiha Vikipediyadagi boʻshliqlarni toʻldirishda va ayol tahrirchilar sonini koʻpaytirishda davom etmoqda. Vikipediyadagi tarjimai hollarning atigi 17 foizi ayollar haqida va Vikipediya tahrirchilarining atigi 15 foizi ayollardan iboratdir. Kira Visnevski 2020-yilda Art+Feminism ijrochi direktori etib tayindi.

Tadbirlar

Edit-a-thon 2015-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlaridan tashqari Avstraliya, Kanada, Kambodja, Hindiston, Yangi Zelandiya va Shotlandiya kabi joylardan ommaviy axborot vositalarida yoritildi. Qoʻshma Shtatlar ichida esa Nyu-York, Kaliforniya, Kanzas, Pensilvaniya, Texas va Gʻarbiy Virjiniya kabi joylarda ham oʻtkazildi.

2020-yilda, COVID-19 pandemiyasidan xavotirlar tufayli, tadbir Zoom video konferensiya ilovasi orqali virtual tarzda oʻtkazildi.
2021-yilda Art+Feminism edit-a-thoni COVID-19 xavotirlari tufayli yana virtualga aylantirildi.

Although the project is global, director Kira Wisniewski lives in Baltimore and personally organizes events and collaborations with cultural organizations in that area.

Loyiha global tarzda oʻtkazilsa-da, Kira Visnevski Baltimorda istiqomat qiladi va tadbirlarni hududlardagi tashkilotlar bilan hamkorlik qilib oʻtkazadi.

Ishtirokchilar tomonidan kiritilgan maʻlumotlar Vikipediyadagi muvofiqlashtiruvchi forumda kuzatiladi.

Tan olinishi
2014-yil noyabr oyida Foreign Policy jurnali Evans, Mabey, Mandiberg, Knipel, Howard va Ptakni Vikipediyada jins tafovutiga qarshi kurashganini alohida eʼtirof etdi.

Yana qarang 
 Qizil kiyimdagi ayollar

Manbalar

Havolalar

 
 
 

Vikipediya
Montblanc (kompaniya)

Montblanc – hashamatli tovarlar ishlab chiqaruvchisi va distribyutori. 1906-yilda Berlinda tashkil etilgan va hozirda Gamburg shahrida joylashgan. Kompaniya oʻzining hashamatli, premium sinfiga mansub ruchkalari bilan mashhur, shuningdek, sumkalar, turli-xil kichik charm buyumlar, atir va soatlar ishlab chiqarish bilan ham shugʻullanadi. 1993-yildan beri Montblanc Shveytsariyaning Richemont holdingi aʼzosi hisoblanadi.

Tarixi 
Gamburglik bankir Alfred Nehemias va Berlinlik muhandis Avgust Ebershteyn 1906-yilda oddiy ruchkalar ishlab chiqarishni boshlagan. Qisqa vaqt oʻtgach, Vilgelm Dziambor, Kristian Lozen va keyinchalik Klaus Yoxannes Voss biznesga egallik qilishni boshladi. Ularning birinchi modeli 1909-yilda ishlab chiqilgan boʻlib, Rouge et Noir deb nomlangan, 1910-yilda esa ruchka Montblanc nomini olgan va keyinchalik kompaniya ham shu nom bilan atala boshlangan. Bugungi kunda Montblanc brendi ruchkalardan tashqari, soatlar, zargarlik buyumlari, atirlar, charm buyumlar va koʻzoynaklar kabi boshqa mahsulotlar ham ishlab chiqaradi.

Kompaniya 1906-yilda Berlinda „Simplizissiumus-Füllhalter“ nomi bilan tashkil etilgan va 1907-yilda Gamburgga koʻchib oʻtgandan soʻng oʻz nomini „Simplo Filler Pen Co. MChJ“ ga oʻzgartirgan. Kompaniya 1934-yilda hozirgi nomini qabul qilgan.

Montblanc 1977-yilda Alfred Dunhill Ltd. tomonidan sotib olindi, shundan soʻng arzonroq narxdagi ruchkalar ishlab chiqarilishi toʻxtatildi va faqat premimum sinfiga mansub ruchkalar va boshqa hashamatli tovarlar keng miqyosda ishlab chiqarila boshlandi.

1993-yilda Montblanc Shveytsariyaning Richemont holdingiga aʼzo boʻldi. Uning qardosh kompaniyalari qatoriga Cartier, Van Cleef &amp; Arpels, Chloé va Baume et Mercier kabi hashamatli brendlar kiradi. Montblanc kompaniyasiga, Richemont holdingi orqali, janubiy afrikalik Rupert oilasi egalik qiladi.

Mahsulotlari 

Montblanc oʻzining hashamatli ruchkalari bilan mashhur, shuningdek, sumkalar, turli-xil kichik charm buyumlar va soatlar ishlab chiqaradi. Meisterstück – bu kompaniyaning premimum ruchkalar seriyasi.

2019-yil noyabr oyida Montblanc cheklangan nashrdagi kapsula kolleksiyasi uchun The Webster bilan hamkorlikni boshladi.

2022-yilda kompaniya BAPE va Maison Kitsuné bilan hamkorlik qilishni boshladi. 2022-yilda Bosh ijrochi direktor Nikolas Baretzki Vogue Business nashriga charm buyumlari kompaniyaning eng katta toifalaridan biriga aylanishiga, hatto ruchkalarni ham ortda qoldirishiga ishonishini aytdi.

Suratlar

Manbalar

Havolalar 

 
Soat brendlari
Richemont group
Nemis brendlari
Andrew D. Huberman

Andrew D. Huberman (1975-yilda tugʻilgan) —amerikalik podkaster va nevrolog. U Stanford universiteti tibbiyot fakultetining neyrologiya kafedrasi dotsenti va brendli parhez qoʻshimchalarini taklif qiladigan Momentous sport va ovqatlanish kompaniyasining hamkori. U 2021-yilda boshlagan Huberman Lab podkastini oʻtkazishi bilan mashhur. Podkastlari "Apple Podcasts" va Spotifydagi eng yaxshi 10 podkast qatoriga kirdi va YouTubeʼda 3,5 milliondan ortiq obunachiga ega.

Taʼlimi 
U 1998-yilda Santa-Barbaradagi Kaliforniya universitetida bakalavr darajasini, 2000-yilda Berklidagi Kaliforniya universitetida magistr darajasini va 2004-yilda Devisdagi Kaliforniya universitetida nevrologiya fanlari nomzodi darajasini olgan. U 2010-yilda Ben Barres laboratoriyasida ishlagan holda Stanfordda doktorlikdan keyingi taʼlimni tamomlagan.

Akademik karyerasi 
2011-yildan 2015-yilgacha Huberman San-Diegodagi Kaliforniya universitetida neyrobiologiya va neyrologiya kafedrasi dotsenti boʻlgan. 2016-yilda Stanford universitetiga koʻchib oʻtdi.

David Shpigel bilan birga Huberman kortizol va bezovtalik bilan namoyon boʻladigan depressiya boʻyicha tadqiqot olib bordi.

Podkasterlik faoliyati 
2021-yilda Huberman Huberman Lab podkastini ishga tushirdi. Bir necha soat davom etadigan epizodlarda Huberman oʻz mutaxassisligi doirasida ham, undan tashqari ham maʼlum bir mavzudagi tadqiqot holati haqida gapiradi. 2023-yilga kelib podkast AQShda Spotify platformalarida eng mashhur 6-podkastga aylandi, uning YouTube kanalida 3,5 million obunachi va Instagram akkauntida 4,2 million obunachi mavjud.

2022-yil aprel oyida Huberman Yuta shtatidagi Momentous sport va ovqatlanish kompaniyasi bilan hamkorlikka qoʻshildi. Ular bilan u „Huberman Lab“ markali biologik aktiv qoʻshimchalar qatorini taklif qiladi. Oʻsha yili u Athletic Greens qoʻshimchalari sotuvchisi uchun ilmiy maslahatchi boʻldi.

Qabul qilinishi va tanqidlar 
Time jurnalida Huberman ilm-fanga qiziqish uygʻotgani uchun maqtovga sazovor boʻldi. Biroq, u boshqa olimlar tomonidan hayvonlarni oʻrganishning dastlabki natijalarini odamlar uchun potensial choralar sifatida muddatidan oldin qoʻllaganligi uchun tanqid qilindi.

Fan va jamiyat uchun McGill idorasidagi Jonathan Jarry Hubermanning munozarali biologik aktiv qoʻshimchalarni targʻib qilishiga shubha qildi. Jarryning soʻzlariga koʻra, Huberman laboratoriyasiga „ ilmiy asoslangan tibbiyot nuqtai nazaridan shubhali mahsulotlar taklif qiluvchi kompaniyalar“ homiylik qilgan.

Manbalar

Havolalar 

 Huberman laboratoriyasi podkasti
 Andrew D. Huberman Stanford tibbiyot maktabida
Yashayotgan insonlar
Nevrologiya
Tibbiyot
Portlovchi undosh tovushlar

Portlovchi undoshlar (shuningdek ploziv undoshlar yoki eksploziv undoshlar ) - okklyuziv undoshlar, ularning artikulyatsiyasi paytida yumshoq tanglay pardasi ko'tariladi va havo og'iz bo'shlig'iga o'tadi (burun undoshlaridan farqli o'laroq) va to'siqning ochilishi keskin sodir bo'ladi va portlashga o'xshaydi ( affrikatlardan farqli o'laroq).

Portlovchi undoshlar dunyo tillarida eng keng tarqalgan tovushlar. Barcha tillarda portlovchi tovushlar mavjud va kamida [p], [t], [k] tovushlari mavjud bo'ladi. Samoa tilida dental [t], Shimoliy Irokez tilida esa labial [p] tovushi mavjud emas .

Asosiy portlovchi tovushlar 

 p / b - lablab (bilabial)
 t / d - til oldi (koronal)
 c / ɟ - til o'rta (palatal)
 k / g - til orqa (velar)
 q / ɢ - chuqur til orqa (uvular)
 ʡ - faringal portlovchi
 ʔ - to'xtash tovushi (glottal portlovchi)

Transkriptsiyasi