Butunjahon pochta kuni

Butunjahon pochta kuni (BMTning boshqa rasmiy tillarida: ing. World Post Day, arab. اليوم العالمي للبريد, ‎ ispan. Día mundial del correo, hitoy. 世界郵政日, frans. Journée mondiale de la poste) — har yili oʻtkaziladigan xalqaro bayramlardan biri boʻlib, 1969-yilda Butunjahon pochta ittifoqi (UPI) tomonidan tashkil etilgan.

9-oktabr kuni Yozuv haftaligi doirasida nishonlanadi. Butunjahon pochta kuni Birlashgan Millatlar Tashkilotining (BMT) Xalqaro kunlari ro‘yxatiga kiritilgan.

Tashkil etilish va nishonlash tarixi 
1939-yilda Buenos-Ayresda boʻlib oʻtgan XI-Butunjahon pochta kongressida har yili 9-oktabrni „Butunjahon pochta ittifoqi kuni“ sifatida nishonlash taklif etildi, chunki 1874-yilda shu kuni UPI tashkil topgan, ammo bu qaror kuchga kirmagan. Shunga o‘xshash qaror 1969-yilda Tokioda (Yaponiya) bo‘lib o‘tgan UPI 16-kongressida qabul qilindi. Xalqaro bayram sifatida UPI kuni birinchi marta 1970-yilda nishonlangan. 1984-yilda Gamburgda boʻlib oʻtgan UPI 19-kongressida „UPI kuni“ nomi „Butunjahon pochta kuni“ga o‘zgartirildi.

Avvalroq, 1957-yilda Ottavada (Kanada) bo‘lib o‘tgan UPIning XIV-Kongressi har yili 9-oktabrga to‘g‘ri keladigan haftada, yaʼni Butunjahon pochta kunini tashkil etishga qaror qilgan edi.

Bayram, shuningdek, BMTning jahon va xalqaro kunlari tizimiga kiritilgan bo‘lib, dunyoda pochta xizmatlarini ommalashtirish va rivojlantirishga ko‘maklashishga qaratilgan.

Rossiyada 1994-yilda Rossiya Federatsiyasi Prezidentining farmoni bilan yana bir bayram — iyul oyining ikkinchi yakshanbasida nishonlanadigan Rossiya pochta kuni tashkil etildi.

Butunjahon pochta kuni munosabati bilan turli tadbirlar o‘tkazilmoqda. Misol uchun, 2005-yilda Kamerunda pochta xodimlari va CAMTEL telekommunikatsiya kompaniyasi xodimlari o‘rtasida futbol oʻyini bo‘lib o‘tdi. Filateliya tadbirlari muntazam ravishda, qoida tariqasida, xatlar haftaligiga bag‘ishlangan bir vaqtning o‘zida o‘tkaziladi — Butunjahon pochta kuni sharafiga ko‘rgazmalar, pochta markalari tashkil etiladi. Masalan., 2006-yilda Arxangelsk pochta boʻlimida Butunjahon pochta kuni sharafiga „Xat koʻylagi“ pochta konvertlari koʻrgazmasi ochildi, Pridnestrovyeda maxsus yozishmalar bekor qilindi va Donetskda Ukraina mintaqasida filatelistlar koʻrgazmasi va havo sharlari va parashyut pochtalarining parvozlari tashkil etildi, uning davomida har bir yuborilgan konvert maxsus shtamplar va stikerlar bilan bezatilgan.

2007-yilda, shu kuni Rossiya pochtasining mintaqaviy boʻlimlarida „Men alifboni chizaman“ Butunrossiya pochta markalari rasmlari tanlovi gʻoliblari va laureatlarini taqdirlash marosimi boʻlib oʻtdi. Tanlov Rossiyada birinchi pochta markasi joriy etilganining 150 yilligiga, shuningdek, Rus tili yiliga va rus pochtasining rivojlanish tarixiga bagʻishlandi. Tanlov „Rossiya pochtasi“ Federal davlat unitar korxonasi, „Marka“ nashriyot-savdo markazi va Rossiya filatelistlari ittifoqi tomonidan tashkil etildi.

Jahon pochta kuni uchun yillik mavzular 
Butunjahon pochta kuni har yili bir mavzu bilan nishonlanadi. Shunday qilib, 2004-yilda bayram mavzusi „Pochta xizmatlarini hamma joyda taqsimlash“ va 2006-yilda — „Jahon pochta tarmogʻi: hamma uchun va har bir shaharda“.

Yana qarang 

 Den pochtovoy marki
 Den rossiyskoy pochti
 Den filatelii
 Vsemirniy pochtoviy soyuz
 Nedelya pisma
 Pochta
 Pochtovaya administratsiya OON

Manbalar

Havolalar 

 
 Veb-stranitsa,  posvyaщyonnaya Vsemirnomu dnyu pochti. (Data obraщeniya: 6 noyabrya 2008)
 Poslanie generalnogo direktora Vsemirnogo pochtovogo soyuza ot 5 sentyabrya 2008 goda po povodu Dnya pochti. (Data obraщeniya: 6 noyabrya 2008)
 Vsemirniy den pochti v kalendare mejdunarodnix sobitiy na OON (Data obraщeniya: 22 sentyabrya 2007)
 Vsemirniy den pochti na „Pochta Rossii“ (Data obraщeniya: 6 noyabrya 2008)
 „24-y Vsemirniy pochtoviy kongress“  na sayte „Negus Ekspo“ (Data obraщeniya: 6 noyabrya 2008)
 Vsemirniy den pochti — spravka na sayte „RIA Novosti“. (Data obraщeniya: 6 noyabrya 2008)
 [www.calend.ru/holidays/0/0/85/ „Vsemirniy den pochti“] — statya na sayte proekta [www.calend.ru/ „Kalendar prazdnikov“.] (Data obraщeniya: 6 noyabrya 2008)
 Ukaz  Prezidenta RF ob uchrejdenii „Dnya rossiyskoy pochti“. (Data obraщeniya: 6 noyabrya 2008)
 @Mail. Ru: Vsemirniy den pochti2009-10-12 na Wayback Machine (ot 12 oktabrya 2009)