MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Marupov Zubaydullo

Marupov Zubaydullo(1914-yil, Samarqand viloyati, Rossiya imperiyasi – 1964-yil 6-noyabr, Samarqand, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, 3 karra Shuhrat ordeni sohibi.

Biografiyasi 
Marupov Zubaydullo 1914-yil Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatida dehqon oilasida tugʻilgan. U 1943-yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasiga aʼzo boʻldi. Samarqandda oʻrta taʼlimni olgach, kolxozda ishladi. 1939-yil Ishchi-dehqonlar Qizil Armiyasi safiga qabul qilingan. 1941-yildan esa Ikkinchi jahon urushida qatnashgan. Ikkinchi jahon urushidagi Stalingrad jangida, Ukrainaning sharqiy qismidagi janglarida jasorat koʻrsatgan. Marupov Zubaydullo 1943-yil 26-oktyabrda Markaziy frontning 65-armiyasida ekipaj komandiri etib tayinlandi. U birinchilardan boʻlib, Dneprning shimoliy qismidan kesib oʻtib, dushman tomonga zarba berdi. Shu zahoti, dushman tomondan Zubaydullo Marupovning koʻkragiga qarab oʻq uzildi va xushini yoʻqotdi. Zubaydulloning 2 nafar safdoshi birinchi yordamni koʻrsatib uning hayotini saqlab qolishdi.

SSSR Oliy Kengashining 1943-yil 5-dekabrdagi qarori bilan oddiy askar Marupov Zubaydulloning Dnepr daryosidan oʻtib, dushman qoʻshiniga bergan zarbasi va koʻrsatgan jasorati uchun „3-darajali Jasorat“ ordeni bilan taqdirlangan.

Marupov Zubaydullo davolanib chiqqanidan soʻng, yana frontga qaytdi. U 1944-yil 7-avgust kuni Annopol shaharchasi yaqinidagi jangda qatnashadi. Jang mobaynida 20 nafar dushman askarlarini yoʻq qildi.

SSSR Oliy Kengashining 1944-yil 21-noyabrdagi qarori bilan Zubaydullo Marupov „2-darajali Shon-sharaf“ ordeni bilan mukofotlangan.

1946-yil serjant Marupov Zubaydullo oʻzi tugʻilgan Samarqandga demobilizatsiya qilindi. 1964-yil 6-noyabrda vafot etadi.

Manbalar 

Samarqandda tugʻilganlar
Turkiy davlatlar tashkiloti sammiti (2022)

Turkiy Davlatlar Tashkilotining 2022-yilgi sammiti (rasman Turkiy Davlatlar Tashkiloti Davlat rahbarlari kengashining yigʻilishi) – 2022-yil 11-noyabrda Oʻzbekistonning Samarqand shahrida Turkiy davlatlar tashkiloti rahbarlarining uchrashuvi.

Tashkil etilishi 
Ushbu sammit Turkiy davlatlar tashkiloti tashkil etilganidan keyingi birinchi sammit edi. Sammit tashkil etilishi haqida 2021- yil 12-noyabr kuni Turkiy tilli davlatlar hamkorlik kengashining sakkizinchi sammitida qaror qabul qilindi.

Sammit oldidan Oʻzbekistonda iqtisodiyot va tashqi ishlar vazirlari tomonidan ikkita alohida uchrashuv boʻlib oʻtdi.

Sammit 
Sammitda tashkilotning kelgusi besh yilga moʻljallangan strategik harakatlar rejasi qabul qilindi. Naxchivon kelishuviga, Turkiy davlatlar tashkilotining Savdoni rivojlantirish strategiyasiga, Soddalashtirilgan bojxona koridorini tashkil etish toʻgʻrisidagi bitimga, xalqaro qoʻshma yuk tashish, umumiy tashish toʻgʻrisidagi bitimga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisidagi qarorlar qabul qilish va bayonnomani imzolash kun tartibining asosiy masalalari boʻldi. Turkiy davlatlar tashkilotiga aʼzo davlatlarning tegishli institutlari oʻrtasida raqamli inson resurslari tizimlari toʻgʻrisidagi oʻzaro anglashuv memorandumi va Turkiy davlatlar tashkilotining savdoni rivojlantirish strategiyasi boʻyicha kelishuvlar tuzildi. Uchrashuvda yetakchilar mintaqaviy va xalqaro miqyosdagi soʻnggi voqealarni ham muhokama qildilar.

Sammitning asosiy qarorlaridan biri aʼzo davlatlar va kuzatuvchi davlatlar iqtisodiyotini zarur resurslar bilan taʼminlash hamda yanada integratsiyalashgan turkiy moliya tizimini yaratishga koʻmaklashuvchi Turkiy investitsiya fondini tashkil etish boʻldi. Sammit yakunida yetakchilar Samarqand deklaratsiyasini qabul qilishdi.

Sammit chogʻida Turkiya prezidenti Rajab Tayyip Erdoʻgʻan va Turkmanistonning sobiq prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov Turk dunyosining oliy ordeni bilan taqdirlandi.

Sammit yakunida Shimoliy Kiprga kuzatuvchi maqomi berildi.

Ishtirokchilar

Manbalar 

Turkiy davlatlar tashkiloti sammitlari
Vadim Makarov

Makarov Vadim Vilyevich(1966-yil 27-avgust, Samarqand, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – rus harbiy generali, general-mayor. Rossiya Federatsiyasi Qahramoni.

Biografiyasi 
Makarov Vadim Vilyevich 1966-yil 27-avgust kuni Oʻzbekiston SSR tarkibidagi Samarqand viloyatida tugʻilgan. 1983-yil Samarqand shahridagi oʻrta taʼlim maktablarining biridagi 8-sinfgacha tahsil oldi. Shundan soʻng, Qozon harbiy maktabiga qabul qilinib, tahsilini davom ettirgan. Harbiy maktabni tamomlagandan soʻng, Sovet armiyasida xizmat qilgan. Vadim Makarov 1987-yil Ulyanovsk oliy tank qoʻmondonligi bilim yurtiga qabul qilingan. Sovet Ittifoqining Germaniya, Shimoliy Kavkaz hamda Leningrad harbiy okruglarida xizmat qilgan. U tank guruhlariga rahbarlik qilgan. Vadim Makarov shu bilan birgalikda Qorabogʻ mojarosida ham qatnashgan. 1994-yil 11-dekabr kuni boshlanib, 1996-yil 31-avgustgacha davom etgan Birinchi Chechen urushi davrida kapitan Vadim Makarov 83-tank batalyoniga qoʻmondonlik qildi. Birinchi Chechen urushi yakunida batalyon bironta ham tankka zarar yetmadi. Chechen urushi janglari mobaynida Vadim Makarov unga qarata oʻq uzilganligi sababli katta karohat oldi. Shifoxonalarning davolanish taklifini rad etib, jangda qatnashishni davom ettirdi.
Vadim Makarov 1997-yilda Moskva shahri havo kuchlarida batalyon komandirining tarbiyaviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari sifatida xizmat qilgan.

2001-yilda Qurolli Kuchlar akademiyasini tamomlagan.

Mukofotlari 
Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1997-yil 14-iyundagi farmoni bilan, Vadim Makarov maxsus topshiriqni bajarishdagi jasorati va qahramonligi uchun „Rossiya Federatsiyasi Qahramoni“ oliy ordeni bilan taqdirlandi.

Manbalar 

Samarqandda tugʻilganlar
Vladimir Lisitsin

Vladimir Nikolayevich Lisitsin(1936-yil 8-dekabr, Samarqand, Oʻzbekiston SSR, SSSR - 1993-yil 28-may, Novosibirsk, Rossiya) - sovet va rus olimi, fizika va matematika fanlari doktori, professor.

Biografiyasi
Vladimir Nikolayevich Lisitsin 1936-yil 8-dekabr kuni Oʻzbekiston SSRga qarashli boʻlgan Samarqand shahrida harbiy oilada tugʻilgan. 1937-yil Vladimiy Lisitsin va uning oilasi Novosibirskka koʻchib oʻtishdi. Koʻp oʻtmay, Vladimir Lisitsinning onasi vafot etdi. Vladimir Lisitsinni tarbiyalash uning otasining singlisi Galina Mixaylovnada qolgan edi. U Novosibirskdagi 42-sonli oʻrta maktabni tugatgach, Novosibirsk elektrotexnika institutining elektromexanika fakultetiga oʻqishga qabul qilindi. 1960-yilda institutni muvaffaqiyatli yakunladi. U oʻz ish faoliyatini Tyumen shahrida davom ettirdi. Tyumen avtomobil elektrotexnika zavodida mexanik lavozimida ish boshladi. 1962-yil elektrotexnika zavodi boshligʻi lavozimiga tayinlandi. Oʻsha paytda ishlab chiqarish va boshqaruv tajribasiga ega boʻlgach unda ilmiy sohaga boʻlgan qiziqishi orta bordi. Shundan soʻng, oʻzi tahsil olgan shahar Novosibirskka qaytdi. SSSR Fanlar akademiyasining Sibir filiali radiofizika va elektronika instituti rahbari lavozimida ish boshladi. 

Vladimir Lisitsin 1963-yil Lyudmila Perestrono bilan turmush qurdi. Ularning 3 nafar farzandlari bor edi. Lekin 1973-yilga kelib, ular ajrashishadi. 

1969-yil Vladimir Lisitsin „Rezonatorda gaz oʻtkazishni tadqiq qilish“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. U faoliyati davomida 130 dan ortiq matematika va fizikaga oid ilmiy maqolalar yozdi. 1983-yil Vladimir Lisitsin professor unvonini oldi. U 1993-yil 28-mayda Rossiya Federatsiyasidagi Novosibirsk shahrida vafot etadi.

Manbalar 

Samarqandda tugʻilganlar
Aleksandr Trofimov

Aleksandr Vladimirovich Trofimov (1883-yil 13-oktyabr – 1943-yil 1-mart) – Sovet dengiz floti qoʻmondoni, muhandis, Harbiy-dengiz akademiyasining mina va torpedo boʻlimining boshligʻi, texnika fanlari doktori, professor, muhandis-kontr-admiral (1940). Urushdan oldingi davrda torpedo qurollari boʻyicha yuqori malakali dengiz mutaxassislarini tayyorlash tashkilotchisi.

Hayoti 
Aleksandr Trofimov 1883-yil 13-oktyabrda Novocherkasskda tugʻilgan. U rus tili bilan birga italyan tilini ham bilgan. 1918-yildan RKKFga, 1939-yildan Butunittifoq kommunistik partiyasiga (bolsheviklar) aʼzo. 1905-yilda Kronshtadtdagi dengiz texnikumini tamomlagan. 1902—1912-yillarda u Boltiq floti kemalarida xizmat qilgan. Ushbu davrda „Rossiya“ kreyserining mexanigi (1905—1906), „Nikolayev“ oʻquv kemasining mexanigi (1906—1907), „Admiral Makarov“ kreyserining kichik mexanigi boʻlib ishlagan. Keyinchalik Tulonda qurilishda (1907—1908) ishlagan. Shundan soʻng, "Retivy " kemasining mexanigi (1908—1909), keyin „Nikolayev“ oʻquv kemasida (1909—1912) oʻt oʻchiruvchi mexanik lavozimlarida ishladi. 1912-yildan boshlab Avstriya-Vengriyaning Riyeka shahridagi Robert Whitehead fabrikasida Rossiya dengiz departamenti tomonidan buyurtma qilingan torpedalar ishlab chiqarishni nazorat qildi. 1914—1917-yillarda Petrograddagi Obuxov zavodida minalarni qabul qiluvchi boʻlib ishladi. 1918—1920-yillarda u dengizchilik boshqarmasi texnik boshqarmasi kon boʻlimi boshligʻining yordamchisi boʻlgan. Keyinchalik Kon boshqarmasi boshligʻi (1920—1922), ad’yunkt (1922—1923), oʻqituvchi (1922—1930), mina va torpedo boʻlimi boshligʻi (1930—1931), dengiz qurollari boʻlimi boshligʻining yordamchisi (1931—1935), Dengiz akademiyasining mina va torpedo boʻlimining torpedo qurollari boʻlimi boshligʻi (1935—1943) boʻlgan. Shu bilan birga, Aleksandr Trofimov 1920—1928-yillarda dengiz floti qoʻmondonlari uchun maxsus kurslarda dars bergan, Ilmiy-texnik qoʻmitasining kon boʻlimida va Torpedo ilmiy tadqiqot institutida (NIMTI) ishlagan.

Mukofotlari 

 Qizil Yulduz ordeni (1943);
 "Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasining XX yilligi" yubiley medali (1938).

Manbalar

Adabiyotlar 
 Коршунов Ю. Л., Успенский Г. В. Торпеды российского флота. СПб., 1993. С. 30.
 Гусев Рудольф. «Такова торпедная жизнь»; изд. «ИВА», 2004.
 Лурье В. М. Адмиралы и генералы Военно-Морского флота СССР в период Великой Отечественной и советско-японской войн (1941—1945), 2001. ISBN 5-86789-102-X.
 Военно-морская академия. Краткая история. Изд. 2-е, испр. и доп. Л., 1991. См. им. указ.

Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasining XX yilligi yubiley medali sohiblari
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Samarqandda vafot etganlar
1943-yilda vafot etganlar
1-martda vafot etganlar
1883-yilda tugʻilganlar
13-oktyabrda tugʻilganlar
Juris Hartmanis

Juris Varlejs Hartmanis yoki Juris Hartmanis  (1928-yil 5-iyulda tugʻilgan, Riga, Latviya), asli latviyalik amerikalik matematik va kompyuter olimi va amerikalik kompyuter olimi Richard E. Stearns bilan 1993-yilda A. M. Turing mukofoti, informatika sohasidagi eng yuqori mukofot bilan taqdirlangan. Hartmanis va Stearns mukofotda „hisoblash murakkabligi nazariyasi sohasiga asos solgan muhim maqolasi“ uchun keltirildi.

Hayoti va ish faoliyati 
Juris Hartmanis Latviya armiyasi generali Martins Xartmanis oilasida tugʻilgan . 1940-yilda otasi hibsga olinib, qamoqda vafot etdi. Ikkinchi jahon urushi oxirida Martinsh Xartmanisning bevasi Sovet hukumati taʼqibidan qoʻrqib, bolalari bilan chet elga qochib ketdi. Oila Germaniyaga joylashdi va u yerdan AQShga koʻchib oʻtishdan oldin Marburgdagi Filipps universitetida fizika boʻyicha tahsil oldi. Hartmanis, Kanzas-Siti universitetida (hozirgi Kanzas-Sitidagi Missuri universiteti) matematika boʻyicha magistr (1951) va Kaliforniya texnologiya institutida matematika boʻyicha doktorlik (1955) darajasini oldi. 1958-yilda General Electric tadqiqot laboratoriyasiga kirishdan oldin u Kornel universiteti va Ogayo shtati universitetida dars bergan. Hartmanis, 1965-yilda Kornelga qaytib, maktabning yangi informatika kafedrasini boshqargan va 1982-yilda Uolter R. Read muhandislik professori sifatida nafaqaga chiqqan. Nafaqaga chiqqandan soʻng Hartmanis 1984-yilda tashkil etilgan Santa Fe institutining ilmiy kengashiga, murakkablik tamoyillarini oʻrganishda koʻp tarmoqli hamkorlikni qoʻllab-quvvatlash uchun tashkil etilgan mustaqil tadqiqot guruhiga qoʻshildi.
Hartmanis Amerika fan taraqqiyoti assotsiatsiyasiga (1981), AQSH Milliy muhandislik akademiyasiga (1989), Latviya Fanlar akademiyasiga (1990) va Amerika sanʼat va fanlar akademiyasiga (1992) saylangan. Turing mukofotidan tashqari Hartmanis Chexiya Fanlar akademiyasining Bolzano oltin medali (1995) va Latviya Fanlar akademiyasining Katta medali (2001) bilan taqdirlangan.

Mukofotlari 
 1995-yilda – Chexiya Fanlar akademiyasining Bolzano oltin medali.
 2001-yilda – Latviya Fanlar akademiyasining Katta medali bilan taqdirlangan.
 1993 yil – Richard Stearns bilan " hisoblash murakkabligi nazariyasiga asos boʻlgan muhim ishlari uchun " Tyuring mukofoti.
 1999 yil – Kanzas universitetining insonparvarlik maktublari boʻyicha faxriy doktori.

Manba 

Amerikalik dasturchilar
AQSh olimlari
AQSh milliarderlari
Professorlar
BelAZ 75710

BelAZ 75710 – BelAZ tomonidan Belorussiyada ishlab chiqarilgan ultra klass yuk mashinasi 2013-yil holatiga koʻra, u dunyodagi eng katta yuk koʻtaruvchi yuk mashinasi.

Dizayni 
BelAZ 75710 – anʼanaviy ikki oʻqli oʻrnatishga ega, ammo gʻildiraklar 1950-yillardagi International Payhauler 350 ga taqlid qilib, o'qga ikki barobar koʻtarilgan. Shu sababli, unga ikkita 59/80R63 shina quyilgan. Shuningdek, u to'rt g'ildirakli va to'rt g'ildirakli gidravlik boshqaruvga ega, bu gʻayrioddiy texnika. Uning burilish radiusi taxminan 31 m (102 ft) ga teng.

75710 oʻrtacha 450 tonna (440 – 500 tonna) yuk koʻtarish qobiliyatiga ega. Yuksiz ogʻirligi 360 tonna (350 – 400 tonna) u BelAZning oldingi eng yirik modeli boʻlgan 7560 dan ancha ogʻirroq boʻlib, uning ogʻirligi yuksiz boʻlganda 240 tonna (240 – 260 tonna) boʻlgan. Mashinaning uzuznligi 20,6 m (67 ft 7 dyuym), balandligi 8,16 m (26 ft 9 1⁄4 dyuym) va kengligi 9,87 m (32 ft 4 5⁄8 dyuym).

Bitta dvigatel oʻrniga, Siemens MMT 600 haydovchi tizimi ikkita MTU 65 litr (4000 kub dyuym) quvvatga ega. 16 silindrli to'rt taktli dizel dvigatellari, har biri 2300 ot kuchi (1700 kVt). Ular ikkita AC alternatoriga va toʻrtta AC tortish motoriga (har bir oʻqda ikkitadan) ulangan. Yoqilgʻi sarfi (kompaniya maʼlumotlariga koʻra) 198 g/kVt/soat (55 g/MJ), sigʻimdan kamroq yuk koʻtarsa, faqat bittasida ishlash imkoniyati bilan. Talab qilingan maksimal tezligi – 64 km/soat (40 m/soat) va tejamkorlik uchun maksimal tezligi (toʻliq yuklanganda va 10% gradientda) 40 km/soat (25 m/soat) ni tashkil qiladi.

Loyiha tarixi 
BelAZ 75710 ni 3-sonli Soligorsk qurilish tresti tomonidan qurilgan yangi ob’ektda ishlab chiqariladi. Umuman olganda, BelAZ umumiy ishlab chiqarish quvvatini oshirish uchun 954 mln dollar sarmoya kiritdi.

Ilgari dunyodagi eng katta yuk mashinalari Bucyrus MT6300AC, Liebherr T 282B va Caterpillar 797F ultra-sinf yuk mashinalari boʻlib, yuk koʻtarish quvvati 400 tonna (oʻrtacha 360 t) boʻlgan.

Texnik xususiyatlari

Manbalar

Havolalar 

 Spetsifikatsiya varaqasi
 75710 seriyali bosh sahifa
 Beloruskiy monstr udivil mir! Kak ustroen Belaz 75710 (ruscha)
BelAZ
Yuk tashish mashinalari
Stepan Ryaboshapka

Stepan Kirillovich Ryaboshapka (1886-yil, Poltava viloyati – 1942-yil may, Samarqand) – sovet faoli, staxanov harakati aʼzosi, konchi, birinchi besh yillik rejalari qahramoni. 1-chaqiriq Ukraina SSR Oliy Kengashi deputati.

Hayoti 
Stepan Ryaboshapka 1886-yilda Poltava viloyati, Novo-Georgievsk shahri yaqinidagi qishloqda tugʻilgan. Oilada katta oʻgʻil boʻlgan. 1901-yildan Donbassdagi Shcherbinovskiy konining markaziy qismida (1934-yildan Dzerjinskiy nomida) ishlagan. Fuqarolar urushi paytida u boshqa faollar bilan birgalikda Markaziy konni saqlab qolishga harakat qildi. Kondagi faoliyati davomida chiroqlar boʻyicha xodim, eshik ishchisi, rigger, tunnelchi, koʻmirchi, 1930-yildan esa usta boʻlib ishlagan. Ryaboshapka Nikita Izotovdan oʻrgangan bilimlari asosida 1932-yilda oʻz jamoasida pnevmatik bolgʻalardan foydalanishni yoʻlga qoʻydi va unumdorlikni ikki baravar oshirdi. Oʻsha yili u „Dvoynik-Zapad“ uchastkasida ortda qolayotgan konchilar brigadasini boshqarib, tez orada birinchi oʻringa olib chiqdi. Stepan Ryaboshapka Dzerjinsk koʻmir trestida Staxanov mehnat usullari boʻyicha ishlashni joriy qildi.

Ulugʻ Vatan urushi boshlanganidan keyin u konchilar oilalarini evakuatsiya qilishga rahbarlik qildi. Oʻzi ham O‘rta Osiyoga borgan. Umrining oxiri Samarqandda kechdi.

Ryaboshapka 1942-yilda Samarqandda 56 yoshida oʻtkir yurak yetishmovchiligidan vafot etgan.

Lenin va Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan mukofotlangan.

1938-yil 26-iyunda Stalin viloyatining Dzerjin saylov okrugidan 1-chaqiriq Ukraina SSR Oliy Radasi deputati etib saylangan. Ukraina SSR Oliy Radasi Mandat komissiyasining aʼzosi hisoblanadi.

Dzerjinskda Stepan Ryaboshapka haykali oʻrnatilgan.

Manbalar

Tashqi havolalar 
 http://www.shukach.com/ru/node/27530
 http://www.dzerghinsk.org/publ/dzerzhinsk/znamenitie/6-1-0-329#.VkDJXLHtmko

Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Samarqandda vafot etganlar
1942-yilda vafot etganlar
1886-yilda tugʻilganlar
Lutfiya Kabirova

Kabirova Lutfiya Rashidjonovna (1932-yil 7-oktyabr, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 2013-yil 19-may, Dushanbe, Tojikiston) – sovet va tojik opera xonandasi. SSSR xalq artisti.

Biografiyasi 
Kabirova Lutfiya Rashidjonovna 1932-yil 7-oktyabrda Oʻzbekiston SSRga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatida tugʻilgan. Samarqandda oʻrta taʼlimni olgach, 1945-yil Stalinobod musiqa texnikumiga qabul qilinadi. U yerni 1949-yil muvaffaqiyatli tamomlaydi. Lutfiya Kabirova 1950-yil Moskva shahriga koʻchib boradi. U yerda ustozi Dora Belyavskayadan operani mukammal oʻrganishni boshlaydi. Shu orada Moskva konservatoriyasiga qabul qilinadi. U yerni 1954-yilda tamomlaydi. Xuddi shu yili Sadriddin Ayniy nomidagi Tojikiston opera va balet teatrida oʻz faoliyatini boshlaydi. U rus va tojik operalarini ijro etgan.
Lutfiya Kabirova haqida sovet va tojik etnografi Nizom Nurjonov shunday deydi:

Lutfiya Kabirova Polsha, Eron, Misr, Germaniya, Belgiya, Daniya, Avstriya, Turkiya kabi mamlakatlarda xizmat safarida boʻlgan. Lutfiya Kabirova 2013-yil 19-mayda Tojikiston Respublikasi Dushanbe shahrida vafot etadi. U „Luchob“ qabristoniga dafn etilgan.

Ijodi 
Lutfiya Kabirova 1954-yil Balasanyanning „Baxtiyor va Niso“, 1957-yil Sayfiddinovning „Poʻlat va Gulrux“, 1961-yil Urbaxning „Olijanob kuyov“, 1967-yil Sabzanovaning „Malohat“, Chaykovskiyning „Kelinlar malikasi“, „Mazeppa“, „Yevgeniy onegin“ hamda Verdining „Otello“ asarlariga bagʻishlab operalar ijro etdi.

Mukofot va unvonlar 
Lutfiya Kabirova 1957-yil „Tojikistonda xizmat koʻrsatgan artist“ unvonini oldi. 1967-yilda esa „Tojikiston SSR xalq artisti“ unvoni, 1977-yili „SSSR xalq artisti“ unvoni bilan taqdirlangan. SSSR Oliy Kengashining 1957-yildagi qaroriga asosan, Lutfiya Kabirova Sotsialistik Mehnat Qahramoni ordeni bilan mukofotlangan.

Manbalar 

Samarqandda tugʻilganlar
Trigonometrik ayniyatlar

Trigonometrik ayniyatlar – trigonometrik tenglik α burchagiga mos keluvchi barcha qiymatlar uchun ahamiyatga ega, yaʼni chap va oʻng qismi oʻzaro teng maʼnoga ega boʻlgan trigonometriyaning asosiy boʻlimi.

Asosiy Trigonometrik ayniyatlar

Qoʻshish va ayrish formulasi 

Eslatma (2.3) formulasi ,  da , ,  maʼnoga ega emas.

Ikkilangan burchak formulasi 
Agar = boʻlsa ikkilangan burchak formulasi (2.1)—(2.4)dan kelib chiqadi.

  formula uchun:
 
 
  formula uchun: 
.

Uchlangan burchak formulasi 
Agar =2 boʻlsa ikkilangan burchak formulasi (2.1)—(2.4)dan kelib chiqadi.

Daraja pasaytirish formulasi 
Daraja pasaytirish formulasi (3.2) orqali kelib chiqadi.

sin va cos ning koʻpaytmasi formulasi

sin va cos ning yigʻindisi formulasi

Trigonometiyaning yechimlari formulasi 
 
 Agarda  – haqiqiy yechimlari yoʻq.
 Agarda  – ,  da yechimga ega.
 
 Agarda  – haqiqiy yechimlari yoʻq.
 Agarda  –  da yechimga ega.
  da yechimga ega.
  da yechimga ega.

 
  da yechimga ega.

Qoʻshimcha formula 
tg yechimga ega boʻlsa ()

ctg yechimga ega boʻlsa ():

Trigonometrik hosila va integral formulasi

Teskari trigonometrik funksiya

Trigonometrik Eyler formulasi 

Eyler formulasi har qanday haqiqiy x son uchun quyidagi tenglik bajarildi:
 
Eyler formulasi yordamida  va  quyidagi koʻrinishga keltirsa boʻladi:
 
Shu formula orqali

Shuningdek qarang 
 Trigonometriya
 Trigonometrik funksiyalar
 Uchburchak
 Aylana
 Geometriya
 Burchak
 Giperbola funksiyasi
 sin integral
 cos integral
 Sinus
 Trigonometrik funksiya
 Hosila
 Integral
 Eyler formulasi

Matematika
Yil vikimediachisi

Yilning eng yaxshi vikimediachisi — Vikipediya muharrirlari va Vikimedianing boshqa loyihalariga hissa qoʻshuvchilarni taqdirlaydigan yillik mukofot boʻlib, 2011-yil avgust oyida Vikimedia harakati doirasidagi muhim yutuqlarni taqdim etish uchun Vikipediya asoschisi Jimmy Wales tomonidan taʼsis etilgan. Wales sovrindorlarni tanlab oladi va ularni Vikimedia Jamgʻarmasining har yili boʻlib oʻtadigan Vikimaniya konferensiyasida taqdirlaydi (taqdirlash marosimlari 2020, 2021 va 2022-yillarda COVID-19 pandemiyasi sababli onlayn yigʻilishlarda boʻlib oʻtdi). 2011-yildan 2017-yilgacha mukofot Yilning eng yaxshi vikipediyachisi deb nomlangan.

2011-yilda mukofot ilk bor qozoqcha Vikipediyadagi faoliyati uchun ga berildi. Keyingi yili mukofot 15 000 ta inglizcha qisqa maqolalarni Nigeriyada soʻzlashuvchi til boʻlmish yoruba tiliga tarjima qilish uchun bot yaratgan „Demmy“ nomli foydalanuvchiga topshirildi. 2013-yilda Fransuz Vikimediasi va fransuzcha Vikipediyadan Remi Mathis maqola bahsidagi roli uchun mukofotga loyiq koʻrildi. 2014-yilgi mukofot oʻlimidan soʻng ukrainalik jurnalist Igor Kostenkoga berildi, u ukraincha Vikipediyani ijtimoiy tarmoq saytlarida faol targʻib qilgan va norozilik namoyishi chogʻida oʻldirilgan. Wales 2015-yilgi mukofotni shaxsi nomaʼlum  boʻlgan foydalanuvchiga topshirdi. Va bir kun kelib foydalanuvchi shaxsiyatini ochiqlashiga umid bildirayotganini taʼkidladi. 2016-yilda mukofot ilk bora ikki foydalanuvchiga,  Emily Temple-Wood and Rosie Stephenson-Goodknightga Vikipediyada ta’qiblarga qarshi kurash va ayollarni qamrab olishni koʻpaytirish borasidagi sa’y-harakatlari uchun topshirildi. Keyingi yillardagi mukofotlar 2017-yilda Felix Nartey, 2018-yilda Farhad Fatkullin va 2019-yilda Emna Mizouni kabi foydalanuvchilarga topshirildi.

Asosiy mukofotdan tashqari, 2015-yilda birinchi boʻlib  Susanna Mkrtchyan and Satdeep Gill faxriy yorliqlarga sazovor boʻldi. Oʻshandan beri boshqa faxriy yorliqlar ham berilib kelinmoqda. Mukofot 2021-yilda quyidagi qoʻshimcha toifalar bilan kengaytirildi: „Yilning yangi foydalanuvchisi“, „Vikimedia laureati“, „Yilning texnik foydalanuvchisi“ va „Yilning media foydalanuvchisi“.

Sovrindorlar roʻyxati

Faxriy yorliqlar

Yil yangi foydalanuvchisi
Yilning yangi foydalanuvchisi mukofoti birinchi bor 2021-yilda taqdim etilgan.

Vikimedia laureati (avvalgi nomi 20 yillik faxriy)
20 yillik faxriy mukofoti birinchi marta 2021-yilda topshirilgan. 2022-yilda mukofot Vikimedia laureati deb oʻzgartirildi.

Yilning texnik foydalanuvchisi (avvalgi nomi Texnik innovator) 
„Texnik innovator“ mukofoti ilk bor 2021-yilda taqdim etilgan. Mazkur mukofot 2022-yilda „Yilning texnik foydalanuvchisi“ deb oʻzgartirildi.

Yilning media foydalanuvchisi 
„The Rich Media“ mukofoti ilk bor 2021-yilda taqdim etilgan. Bu mukofot 2022-yilda “Yilning media foydalanuvchisi” deb oʻzgartirilgan.

Vikimedia hamkorlik markazi 
Vikimedia hamkorlik markazi birinchi marta 2022-yilda taqdim etilgan. Art+Feminism va Vikimedia UK mos ravishda „Wikimedia Affiliation Committee“ (AffCom) tomonidan hamkorlik va boshqaruv toifalarida tan olingan.

Manbalar

Vikipediya