Belarussiya — Kanada munosabatlari

Belarussiya — Kanada munosabatlari turli sohalarda savdo-iqtisodiy sheriklikka asoslangan.

Tarixi 
Ikki davlat oʻrtasida diplomatik munosabatlar 1992-yil 15-aprelda oʻrnatilgan.

Belarussiya 1997-yilda Kanadadagi elchixonasini Ottavada ochgan, 2021-yil 1-sentyabrdan yopilgan. 2016-yildan beri Kanadaning Belarusdagi manfaatlari Kanadaning Polshadagi elchixonasi tomonidan taqdim etiladi.

2006-yillarga kelib ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlar yaxshilanganidan so‘ng, ikki tomonlama munosabatlarni normallashtirish ishlari olib borilgan.

2016-yil dekabr oyida Gamburgda YeXHT Vazirlar kengashi yig‘ilishi doirasida Belarus va Kanada tashqi ishlar vazirliklari rahbarlari Makey va Dionning uchrashuvi bo‘lib o‘tdi. Xuddi shu oyda Kanadaning Belarusdagi birinchi elchisi S. de Bor Belarus Respublikasi Prezidenti Aleksandr Lukashenkoga ishonch yorliqlarini topshirdi.

2017-yil dekabr oyida Belarus va Kanada tashqi ishlar vazirlari Makey va Friland Vena shahrida boʻlib oʻtgan YXHT Vazirlar kengashi yigʻilishi doirasida muzokaralar oʻtkazdilar.

2017-yilning fevral va sentabr oylarida Belarus tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari Oleg Kravchenko Kanadaga tashrif buyurdi. Ushbu tashriflar davomida Belarus uchun muhim uchrashuvlar boʻlib oʻtdi. 27-sentyabr kuni Minskda Belarus-Kanada siyosiy maslahatlashuvlari boʻlib oʻtdi. Uchrashuvga Belarussiya delegatsiyasiga tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari Oleg Kravchenko, Kanada delegatsiyasiga tashqi ishlar vazirining yordamchisi Stefani Bek boshchilik qildi. Tashrif doirasida birinchi Belarus-Kanada biznes-forumi boʻlib oʻtdi. Forum Belarus Savdo-sanoat palatasi va Rossiya va Yevroosiyodagi Kanada biznes uyushmasi tomonidan tayyorlangan. Belarus Tashqi ishlar vazirligi fikriga koʻra, bu tashrif Minskda Kanada elchixonasi ochilishiga ham turtki boʻlishi kerak. Biroq, elchixona hech qachon ochilmagan.

2019-yil yanvar oyida Kanadaning Belarussiya Respublikasidagi yangi elchisi Skanlon Belarus Respublikasi Prezidentiga ishonch yorliqlarini topshirdi.

2019-yil aprel oyida Ottavada TIVlararo ikki tomonlama maslahatlashuvlarning navbatdagi raundi boʻlib oʻtdi.

2019-yil sentabr oyida Nyu-Yorkda BMT Bosh Assambleyasining 74-sessiyasi doirasida Belarus tashqi ishlar vaziri Makey Kanada delegatsiyasi rahbari, Kanadaning sobiq bosh vaziri Jo Klark bilan muzokaralar o‘tkazdi.

2020-yilgi prezidentlik saylovlaridan so‘ng Kanada boshqa davlatlar bilan birgalikda Belarus rasmiylariga qarshi sanksiyalar joriy qila boshladi. Kanada tomoni ham Lukashenkoning qonuniyligini tan olmadi. Ularning fikricha, saylovlar soxtalashtirilgan.

Iqtisodiy aloqalar 
2019 yilda Belarusning Kanadaga eksportining umumiy hajmi 16,1 million AQSh dollarini tashkil etdi. Savdo balansi salbiy boʻlib, 11,5 million dollarga yetgan. Belarusiya Kanadaga asosan mebel, mineral va azotli oʻgʻitlar, fanera, shisha tolalar eksport qiladi.

Kanadaning Belarusga importi 2019-yilda 27,6 million dollarni tashkil etdi. Belorussiyaga muzlatilgan baliq, qattiq suyuqlik, tibbiy diagnostika asboblari, mashinalarning uzatish mexanizmlari va hisoblash uskunalari yetkazib berilgan. Belarussiya va Kanada tomonlari o‘zaro savdoni rivojlantirishga faol ko‘maklashishga intilmoqda. 2019-yilda Kanadaga xizmatlar eksporti 19,8 million dollarni, import esa 9,9 million dollarni tashkil etdi. Eksportda kompyuter, telekommunikatsiya, axborot xizmatlari va transport xizmatlari ustunlik qildi.

2019-yilning yanvar-sentyabr oylari yakunlariga ko‘ra, Kanadadan kiritilgan investitsiyalar 5,4 million AQSH dollarini, jumladan, to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalar 4,1 million AQSh dollarini tashkil etdi, shundan 3,3 million AQSh dollari sof asosda to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalardir.

Belarussiya Respublikasining Kanadadagi Favqulodda va Muxtor elchilari 

 Mixail Xvostov (1997-2000);
 Nina Mazai (2001-2008).

Manbalar

Havolalar 

 
Kanadaning ikki tomonlama aloqalari
Belarussiyaning ikki tomonlama aloqalari
Kanadaning tashqi siyosati
Belorussiyaning tashqi siyosati
Xalqaro munosabatlar