Depressiya va immunitet funksiyasi

Katta depressiya koʻpincha immunitetning kuchayishi bilan bogʻliq va ikkalasi ham oʻxshash fiziologik yoʻllar va xavf omillariga ega deb hisoblanadi. Bu asosan yalligʻlanishning kuchayishi orqali namoyon boʻladi, bu munosabatlar depressiya bilan ikki tomonlama boʻlib, koʻpincha immunitetning kuchayishi va kasallikka olib kelish holati bilan koʻzatiladi. Bu esa uzoq vaqt qaygʻu va faoliyatning yetishmasligiga olib keladi. Bu assotsiatsiya ham uzoq muddatli, ham qisqa muddatli davrlarda namoyon boʻlishi mumkin. Ulardan biri koʻpincha ikkinchisi bilan birga keladi va yalligʻlanish va depressiya koʻpincha boshqa kasalliklar bilan birga keladi.
Ushbu munosabatlarning tushuntirishlari ham tibbiy, ham evolyutsion yondashuvlardan kelib chiqadi. Kelishmovchiliklar asosan bogʻliqlik funktsionalligini, depressiya sabablarini va yalligʻlanishga oʻxshash fiziologik yoʻllarni taqsimlaydi.

Depressiya va yalligʻlanish 
Katta depressiya koʻpincha yalligʻlanish reaksiyalarini koʻrsatadigan biomarkerlar bilan bogʻliq. Interleykin-6, interleykin-1, interleykin-2 retseptorlari, oʻsimta nekroz omili alfa, C-reaktiv oqsil va monotsit kemotaktik oqsil-1 ularning barchasida koʻtarilgan depressiya bilan bogʻliq. Xuddi shunday, xuddi shu biomarkerlar ham kasallik xulq -atvori bilan kuchli bogʻliq boʻlib, odamlarda ham, noinsoniy hayvonlarda ham motor faolligi pasayadi va normal faoliyatga qiziqish kamayadi. Ushbu alomatlar katta depressiya bilan bir-biriga mos kelishiga qaramay, ular oʻz-oʻzidan tashxis qoʻyish uchun yetarli boʻlmaydi. Ularning yalligʻlanish bilan aloqasi depressiya bilan bogʻliqligidan koʻra yaxshiroq tushuniladi. Yalligʻlanish va depressiya oʻrtasidagi munosabatlar hayot davomida doimiy kuzatiladi. Yaʼni bir vaqtning oʻzida yalligʻlanish hayotning keyingi davrida depressiya xavfining oshishiga sababchi boʻladi. Bu nisbatan qisqa vaqt ichida erkaklarda ham, yalligʻlanish belgilari yuqori boʻlgan ayollarda ham keyingi yillarda ruhiy tushkunlik xavfi ortishi bilan kuzatilgan. Shunga oʻxshash taʼsirlar uzoq vaqt davomida ham kuzatiladi, koʻplab tadqiqotlar hayotning boshida yuqori darajadagi yalligʻlanish kattalardagi depressiya xavfining ortishi bilan bogʻliqligini aniqladi.  Asosiy depressiyaning dastlabki tajribalari keyinchalik hayotda ijtimoiy stress omillariga kuchli yalligʻlanish reaktsiyalari bilan uzviy bogʻliq.
Yalligʻlanish va depressiya belgilari oʻrtasidagi bunday bogʻlanishlarga qaramasdan, bu munosabatlarning sababi nimada ekanligi hali ham aniq emas. Buning sabablaridan biri shundaki, yalligʻlanishni oʻrganuvchi tadqiqotlarning aksariyati yalligʻlanishning periferik belgilari bilan chegaralanadi, ularning miyadagi jarayonlar bilan bevosita bogʻliqligini tekshirish juda kam uchraydi. Yana biri shundaki, depressiya ham, yalligʻlanish ham koʻpincha boshqa sharoitlar bilan aralashib ketadi. Ushbu potentsial oʻzgaruvchilardan biri — semizlik BMI koʻpincha depressiya belgilari va yalligʻlanish oʻrtasidagi bogʻliqlikni moʻtadillashtiradigan yoki vositachilik qiladigan sabablar ichidagi eng koʻp eʼtiborni tortadigan holatlardan birirdir.  AQSh aholisining sogʻlom qismi bilan solishtirganda, kasallikka duchor boʻlganlar depressiya yoki depressiyaga oʻxshash alomatlarni boshdan kechirish ehtimoli 5-10 baravar koʻpligi aniqlangan. Bu assotsiatsiya tez-tez tez rivojlanadi va kasallik bilan bogʻliq emas, keng miqyosli tadqiqotida aniqlanishicha, ogʻir kasallik yoki jarohati boʻlgan odamlarda ularning holatining birinchi oyida jiddiy depressiyani rivojlanish ehtimoli 3,1 ga teng va ijtimoiy tarmogʻida muhim aʼzosi boʻlganlar, xuddi shu vaqt ichida 2,5 koeffitsientga ega boʻlgan ogʻir kasal boʻlib qolishadi. Biroq, yalligʻlanish reaktsiyalari va depressiya oʻrtasidagi kuchaygan bogʻliqlik kasallik atrofidagi vaqtlar bilan cheklanmaydi, ham infektsiyalar, ham otoimmun kasalliklar keyinchalik hayotda depressiya xavfini tubdan oshiradi.
Umumiy kasallik bilan bogʻliqligiga qoʻshimcha ravishda, depressiya, ayniqsa, yalligʻlanish simptomologiyaning muhim qismini tashkil etadigan sharoitlar bilan bogʻliqligi yaqqol namoyon boʻladi. Masalan, astma, diabet, semizlik, yurak kasalligi va revmatoid artrit koʻpincha depressiya bilan birga keladi va haddan tashqari yalligʻlanish reaktsiyalari bilan tavsiflanadi. Garchi bu alomatlarning aksariyati kasallik xulq-atvori va depressiya bilan bir-biriga mos kelsa-da, faqat depressiya bilan bogʻliq alomatlar ham tez-tez uchraydi. Otoimmun kasalliklari boʻlgan odamlarda oʻz joniga qasd qilish gʻoyalari va xavotirning kuchayishi yuzaga keladi.

Yalligʻlanishga qarshi vositalar 
Tadqiqotning dastlabki bosqichlarida boʻlsa-da, yalligʻlanishga qarshi vositalar depressiya va kayfiyat buzilishi bilan ogʻrigan odamlarda simptomlarni kamaytirishi mumkinligi haqida koʻrsatmalar mavjud. Depressiya belgilari platsebo reaktsiyalariga sezgir boʻlsa-da klinik tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, bu imtiyozlar koʻpincha oʻz-oʻzidan yoki antidepressantlar bilan birgalikda qoʻllanilganda platsebodan ustun turadi.
Biroq, yalligʻlanishga qarshi vositalarning depressiya alomatlarini kamaytirish qobiliyatiga oid dastlabki dalillarga qaramay, ushbu tadqiqotlarda qoʻllaniladigan usullarning xilma-xilligi va nojoʻya taʼsirlarning xavfi ularning depressiyani davolash sifatida potentsialini hisobga olgan holda ehtiyot boʻlish uchun taklif qilingan.

Antidepressantlar 
Yalligʻlanishga qarshi vositalar depressiya alomatlarini kamaytirishi mumkin boʻlgan topilmalar singari, antidepressantlar yalligʻlanish darajasini pasaytiradi. Bunga qoʻshimcha ravishda, kamroq miqdordagi tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, antidepressantlarga javob bermagan odamlarda yalligʻlanish belgilari yuqori darajada boʻlganligi aniqlangan.

Xavf omillari 
Koʻpincha bir-biri bilan bogʻliq boʻlishidan tashqari, ruhiy tushkunlik ham, yalligʻlanish ham tashqi stress omillariga xuddi shunday sezgir boʻlib, bu ularning foydasiga bahslashish uchun ishlatilgan. Mumkin boʻlgan stress omillari orasida ijtimoiy noqulaylik bilan bogʻliq boʻlganlar depressiyaga olib kelishi mumkin va eksperimental va kuzatuv tadqiqotlarida yalligʻlanish darajasining muhim prognozchisi hisoblanadi. Bu koʻpincha qisqa muddatli namoyon boʻladi, yalligʻlanish belgilari koʻpincha salbiy ijtimoiy natijalarga javoban koʻtariladi va butun depressiya davomida, marhum kishilar koʻpincha qaygʻu chekmaydiganlarga qaraganda koʻproq yalligʻlanishni boshdan kechirishadi. Shaxslar.
Depressiya xavfi va yalligʻlanish darajasi ham bolalikdagi qiyinchiliklarni boshdan kechirgan kattalarda yuqori ekanligi aniqlangan. Shunga oʻxshab, bu odamlarda otoimmun kasalliklar xavfi yuqori boʻlib bu ikkalasi ham koʻproq yalligʻlanish reaktsiyalari va depressiya uchun xavf omillaridan dalolat beradi. Shu bilan birga, bu bogʻliqlik qisman depressiya va yalligʻlanish bilan bogʻliq boʻlishi mumkin, bu ikkala holatga ham hissa qoʻshishi mumkin boʻlgan koʻplab xavf omillarini birlashtiradi.

Himoya omili sifatida ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash 
Ularning umumiy xavf omillariga oʻxshab, ijtimoiy yordam depressiya va yalligʻlanishga qarshi fenotiplar xavfini kamaytirishi aniqlandi. Bu nisbatan yuqori darajadagi ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash depressiya, astma  va yurak xastaligi xavfining pasayishi bilan bogʻliqligi, shuningdek, umuman yalligʻlanish belgilarining pasayishi bilan bogʻliqligi bilan koʻrinadi.
Depressiya bilan bogʻliq boʻlmagan patogen boʻlmagan stresslarni yalligʻlanish bilan bogʻlaydigan yoʻllardan yalligʻlanish faollashuvi eng istiqbolli yoʻllardan biri sifatida taʼkidlangan. Katta depressiya umuman yalligʻlanish faollashuvining kuchayishi bilan bogʻliq boʻlsa-da, NLRP3 yalligʻlanish kompleksi interleykin-1b va interleykin-18 ning chiqarilishini tetiklashdagi roli va depressiya va depressiya bilan bogʻliqligi tufayli katta depressiyaga nisbatan eng katta eʼtiborni oldi.
Boshqa yalligʻlanishlar bilan solishtirganda, NLPR3 koʻproq miqdordagi va turli xil stress omillariga sezgir va patogenlar mavjud boʻlmaganda yalligʻlanishga olib kelishi koʻrsatilgan. Bu NLPR3 ning xavf bilan bogʻliq boʻlgan molekulyar naqshlarning (DAMP) keng doirasiga nisbatan sezgirligi tufayli mumkin boʻlib, bu butun tanada yuqumli boʻlmagan stressorlarning turli shakllari mavjudligini koʻrsatishi mumkin.  Ushbu sezuvchanlik va NLPR3 ning sitokinlarni chiqarishni qoʻzgʻatishdagi roli tufayli, NLPR3 steril yalligʻlanish reaktsiyalarining asosiy komponenti hisoblanadi. Bu patogen boʻlmagan stressni ortib borayotgan stress bilan bogʻlaydigan ehtimol mexanizm degan fikrga olib keldi.

Makrofaglar 
Depressiyaning yalligʻlanish jarayonining bir qismi sifatida makrofaglar faoliyatining natijasi boʻlishi mumkinligi taʼkidlangan.

Semptomlar oʻrtasidagi bogʻliqlik 
Tashqi stress omillari va yalligʻlanish oʻrtasidagi bogʻliqlik bilan solishtirganda, periferik yalligʻlanish va depressiya belgilari oʻrtasidagi bogʻliqlik yaxshiroq tushuniladi.
Sitokinlar koʻpincha faqat qon-miya toʻsigʻi orqali oʻtish uchun juda katta boʻlishiga qaramay ularning markaziy asab tizimiga (CNS) taʼsiri sitokinlarning markaziy asab tizimiga qon-miya toʻsigʻi oʻtkazuvchanligi bilan taʼminlanishi bilan sodir boʻlishi mumkin. Qon-miya toʻsigʻi orqali yoki miya tomirlari endoteliyasi bilan bogʻlanib, bu bilan miyaga yalligʻlanish mavjudligini bildiradi. Bundan tashqari, kuchli depressiya va stress qon-miya toʻsigʻining oʻtkazuvchanligini oʻzgartirishi, odatda oʻtib keta olmaydigan moddalarning miyaga kirishiga imkon berishi va shu bilan periferik yalligʻlanishning miyaga taʼsir qilish usullarini oshirishi mumkinligi haqida dastlabki dalillar ham mavjud.
Periferik sitokinlar dastlab markaziy asab tizimidan tashqarida yalligʻlanish mavjudligi haqida xabar bergandan soʻng, markaziy asab tizimidagi mikrogliya va astrositlar faollashadi va qoʻshimcha sitokinlar va kimyokinlarni chiqaradi. Bu esa kasallik yoki depressiyaga hissa qoʻshishi mumkin boʻlgan neyrotransmitterlarni ishlab chiqarishga olib keladi. Tartibsizlik tufayli notoʻgʻri oqibatlarga olib kelishi mumkin boʻlsa-da, bu bogʻliqlik asosan markaziy asab tizimini kengroq immunitet jarayonlari bilan muvofiqlashtirishning afzalliklari va miyadagi immun funktsiyasining oʻrganishni osonlashtirishdagi roli tufayli moslashuvchan deb hisoblanadi.
Koʻp jihatdan bogʻliq boʻlishiga qaramay, depressiya va yalligʻlanish oʻrtasidagi bogʻliqlik toʻliq emas. Bu immunitet faolligi depressiyani keltirib chiqarish uchun oʻz-oʻzidan yetarli emasligidan koʻrinadi. Buning dalillari asosan virusli infektsiyalarni davolashda ishlatiladigan yalligʻlanishga qarshi IFN-a ni oʻz ichiga olgan davolash usullaridan kelib chiqadi, ammo bemorlarning taxminan uchdan birida katta depressiyaga uchraganlar hisoblanadi. Buning sabablaridan biri shuni koʻrsatadiki, past kayfiyat va tashvish bilan bogʻliq alomatlar bemorlarda faollikning pasayishi va ishtahani bostirish bilan bogʻliq alomatlarning koʻpayishiga nisbatan kamroq boʻladi, bu deyarli har doim sodir boʻladi. Bu depressiyani umuman kasallik xulq-atvori sifatida koʻrish mumkin emasligini koʻrsatdi. Biroq, boshqalar depressiyaning pastki turi sifatida kasallik belgilarini oʻz ichiga olgan yondashuvlar zarurligini taklif qildilar, baʼzi turlari esa yalligʻlanish bilan koʻproq bogʻliqligi oʻrganib chiqildi.
Yalligʻlanishning asosiy depressiya rivojlanishi uchun yetarli emasligini koʻrsatadigan dalillarga qoʻshimcha ravishda, toʻliq oʻxshashlik yoʻqligi, shuningdek, ruhiy tushkunlik koʻpincha mavjud immunitet muammolarisiz sodir boʻlishi, ijtimoiy noqulayliklar asosiy yalligʻlanishni talab qilmasdan depressiyani keltirib chiqarishi aniqlandi. Shunga oʻxshab, depressiyaga uchragan odamlarning yalligʻlanish darajasidagi oʻzgarishlarning mavjudligi, depressiyaning baʼzi holatlari yalligʻlanishsiz sodir boʻlishi mumkinligini koʻrsatdi. Biroq, depressiyaning barcha holatlari yalligʻlanishning kuchayishi bilan bogʻliq boʻlishi mumkin.

Hayvonlarda 
Katta depressiya asosan odamlarda oʻrganilgan boʻlsa-da, kasallik xulq-atvoridan tashqari depressiyaga oʻxshash alomatlar hayvonlarda ham kuzatiladi va bu alomatlar koʻpincha yalligʻlanishning kuchayishi bilan birga keladi. Asosan eksperimental tadqiqotlarda koʻrilgan bu alomatlar koʻpincha inson ruhiy tushkunligida kuzatiladigan nochorlik, tashvish, anhedoniya va vazn oʻzgarishiga oʻxshash holatlar shaklida boʻladi. Biroq, bu alomatlarning inson alomatlari bilan solishtirish darajasi nomaʼlum boʻlib, depressiya bilan bogʻliq kognitiv alomatlarning toʻliq toʻplami hayvonlarni oʻrganishda hali topilmagan.
Hayvonlarda kuzatilgan xatti-harakatlarning kognitiv tarzda qanday boshdan kechirilishi haqidagi noaniqlik bilan solishtirganda, hayvonlarda yalligʻlanish va kasallik xatti-harakatlari oʻrtasidagi bogʻliqlikni tasdiqlovchi koʻproq dalillar mavjud. Odamlarda boʻlgani kabi, bu asosan eksperimental tarzda kuzatiladi, yalligʻlanishga qarshi sitokinlarning inʼektsiyalari koʻpincha kasallik xulq-atvoriga va baʼzida depressiyaga oʻxshash boshqa alomatlarga olib keladi. Xuddi shunday, yalligʻlanishga qarshi vositalarning ushbu alomatlarni kamaytirish qobiliyati ham odamlarda koʻrinadigan eksperimental tadqiqotlarda koʻrinadi.

Tibbiy tushuntirishlar

Immunitet reaktsiyasidan 
Yalligʻlanish va depressiya belgilari oʻrtasidagi bogʻliqlikni tushuntirishdan biri shundaki, depressiya tanadagi immunitet reaktsiyalaridan kelib chiqadigan kasallikdir. Ularning ikkalasini ham bir xil yalligʻlanishga qarshi sitokinlarni oʻz ichiga olgan tizimlarning katta qismi tufayli, kuchli yoki uzoq muddatli immunitet reaktsiyalari depressiyaga moyil boʻlganlarga uni boshqa xavf omillari bilan tajribadan tashqarida boshdan kechirishlariga imkon beradi. Bu sodir boʻlishi mumkin boʻlgan usullardan biri shundaki, immuniteti etarli darajada yalligʻlanishga qarshi kompensatsiyasiz yalligʻlanishga qarshi boʻlgan odamlarda depressiyani keltirib chiqaradigan darajada kuchli yalligʻlanishni boshdan kechirish xavfi yuqori.
Biroq, depressiya va yalligʻlanishga qarshi reaktsiyalar birining rivojlanishi uchun ikkinchisining mavjudligini talab qilmasligi haqidagi topilmalar boshqalarni bu ikki holat koʻpincha bir-biridan farq qiladi, deb bahslashishga olib keldi.

Evolyutsion tushuntirishlar

Patogen xost himoyasi gipotezasi 
Moslashuv natijasida depressiya va yalligʻlanish oʻrtasidagi bogʻliqlikni koʻradigan tushuntirishlardan biri bu depressiyaning immunitet reaktsiyalari bilan bevosita bogʻliqligini taklif qiladigan Patogen Xost Mudofaa gipotezasi (PATHOS-D). Shu nuqtai nazardan qaraganda, depressiyaga oʻxshash alomatlar energiya sarfini kamaytiradi va resurslarni qayta taqsimlaydi, shunda inson immunitetini mustahkamlaydi va shu bilan organizmning oʻlim xavfini kamaytiradi. Bunga qoʻshimcha ravishda, depressiya bilan birga boʻladigan faollikning pasayishi va ijtimoiy chekinish, shuningdek, ikkinchi darajali ahamiyatga ega boʻlsa-da, yangi patogenlar bilan uchrashish yoki qarindoshlari yoki hamkorlari bilan kasallanish xavfini kamaytirish orqali foyda keltirishi tavsiya etiladi.
Depressiya va yalligʻlanish oʻrtasidagi bogʻliqlikni tushuntirishdan tashqari, PATHOS-D ijtimoiy stress omillari va depressiya oʻrtasidagi bogʻliqlikni hisobga olish uchun ham ishlab chiqilgan. Ijtimoiy baxtsizlikni inson evolyutsiyasi tarixida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan jarohatlar va infektsiya xavfining takroriy belgisi sifatida koʻrib, ijtimoiy stress omillari ularning mavjudligi haqiqiy shikastlanishdan oldin immunitetni tartibga solish zarurligini xabardor qilish uchun ishlatilishi mumkin degan taxminga kiritilgan. Infektsiya xavfi yuzaga keladi. Bunday vaziyatlarda oʻlim xavfi ajdodlardan yuqori boʻlganligi sababli, haqiqiy tahdidga javob bermaslikning katta xarajatlari tufayli ijtimoiy baxtsizliklar natijasida hech qanday patogen tahdidsiz depressiya xarajatlarini boshdan kechirish bilan bogʻliq yolgʻon signallar keng tarqalgan boʻlishi kutilmoqda. Shu sababli, depressiyaning oʻlim darajasini pasaytirish nuqtai nazaridan foydasi bizning evolyutsiya tariximiz davomida depressiya xarajatlaridan ham, yolgʻon signallar nuqtai nazaridan ham, umuman depressiya xarajatlaridan ham ustun boʻlishi kutilmoqda. 
Depressiya va yalligʻlanishning kuchayishi oʻrtasidagi bogʻliqlik uchun tushuntirish boʻlib xizmat qilsa-da, mezbon-mudofaa gipotezasi hozirgi vaqtda faollikning pasayishi yoki ijtimoiy chekinishdan tashqari koʻplab alomatlarni tushuntira olmaydi. Misol uchun, depressiyaning oʻz joniga qasd qilish bilan bogʻliqligi va depressiya belgilari koʻpincha kasallikdan tashqari yoki patogen bilan kurashilgandan keyin ham davom etishi, depressiya uning muvofiqlashtirilgan immunitet himoyasi rolidan koʻra koʻproq ekanligini koʻrsatadi. Biroq, mezbon-mudofaa gipotezasi ushbu hodisalarning boshqa tushuntirishlari bilan bir-birini istisno qilmaydi va kasallik belgilari boshqa maqsadlarda signal zaifligi uchun birgalikda tanlanishi mumkin.

Ijtimoiy signallarni uzatish nazariyasi 
Xost-mudofaa gipotezasi bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan depressiyaning ijtimoiy signallarni uzatish nazariyasi depressiya va yuqori tartibga solinadigan immunitet reaktsiyalari oʻrtasidagi bogʻliqlikni tushuntirishga bevosita ijtimoiy stress omillarini ham kiritadi. Biroq, PATHOS-D bilan solishtirganda, u ruhiy tushkunlikning rolini tananing kelajakdagi infektsiya xavfiga koʻproq tayyorlash usuli sifatida taʼkidlaydi. Bu, shuningdek, PATHOS-D hali ham Gʻarb, sanoatlashgan jamiyatlarda depressiyaning koʻp holatlariga moslashishga imkon berishi bilan farq qiladi, Ijtimoiy signallarni uzatish nazariyasi koʻpchilik holatlarning notoʻgʻri boʻlishini kutadi. Buning sababi, shikastlanish xavfini koʻrsatadigan koʻplab belgilar zoʻravonlik bilan kamroq bogʻliqligi va zamonaviy tibbiyot insonning oʻlim xavfini yoki infektsiyadan uzoq muddatli zararni sezilarli darajada kamaytirgani sababli kamroq ahamiyatli ekanligini kutish bilan bogʻliq.
Biroq, PATHOS-D singari, depressiyaning ijtimoiy signallarni uzatish nazariyasi boshqa tushuntirishlar bilan mos kelishi taklif qilingan, chunki depressiyaning kognitiv va yalligʻlanish belgilari ijtimoiy qiyinchiliklar davrida funktsional boʻlishi mumkin.

Immunitetning buzilishi gipotezasi 
Atrof-muhitning nomuvofiqligi rolini taʼkidlaydigan depressiya va yalligʻlanish oʻrtasidagi bogʻliqlikning yana bir izohi — bu immunitetni tartibga solish gipotezasi. Immunitetni tartibga solishning buzilishi gipotezasi eski doʻstlar gipotezasiga asoslanadi, bu Gʻarbdagi sanitariya muhiti immunitet tizimini xavfsiz yoki yoʻq qilish qiyin boʻlgan mikroorganizmlarga toqat qilishga oʻrgatish uchun yetarli mikroorganizmlar taʼsirini taʼminlay olmaydi, bu esa yalligʻlanishga qarshi fenotiplarning keng tarqalishiga olib keladi. Bu otoimmun kasalliklarni tavsiflaydi. Depressiya yalligʻlanishga qarshi reaktsiyalar bilan ham bogʻliq boʻlganligi sababli, depressiya sabablari asosan u bilan birga keladigan otoimmun kasalliklarning sabablaridan unchalik farq qilmaydi, sanitariya muhiti psixososyal kasalliklarga javoban haddan tashqari yalligʻlanish xavfini oshiradi. Bu Immunitetni tartibga solish gipotezasining bu assotsiatsiya Gʻarb muhitlari bilan cheklanganligini kutish uchun muammo sifatida taqdim etilgan.

Birgalikda tanlangan kasallik xulq-atvori 
Depressiya va kasallik xulq-atvori bilan oʻrtoqlashadigan alomatlarning bir-biriga mos kelishining qoʻshimcha tushuntirishi shundaki, kasallik xulq-atvori bilan bogʻliq boʻlgan neyrobiologiya boshqa moslashuvlar tufayli kasallikdan tashqari melankolik alomatlarga olib kelishi uchun tanlangan. Katta depressiya belgilari, kasallik xulq-atvori va ochlik depressiyasi ulushining bir-biriga mos kelish darajasiga asoslanib, argument shundan iboratki, kasallik xulq-atvori birinchi navbatda hayvonlar turlarida tarqalishi va infektsiyaning asosiy fitnes tahdidi sifatida oʻynagan roli tufayli yuzaga kelgan. Biroq, immunitet funktsiyasi uchun resurslarni yoʻnaltirish uchun xatti-harakatlarni tartibga solish qobiliyati mavjud boʻlganda, asosiy mexanizmlar boshqa tizimlar tomonidan ishlatilishi mumkin edi. Bu odatdagi kasallik xulq-atvoridan kelib chiqadigan melankolik depressiyaga xos kognitiv simptomlarni qoʻshadigan qoʻshimcha moslashuvlarga imkon beradi deb hisoblanadi.
Shu nuqtai nazardan qaraganda, katta ruhiy tushkunlik koʻpincha jismoniy faoliyatdan energiyani qayta taqsimlash tufayli muammolarni hal qilishning yaxshilanishiga olib keladi, deb ishoniladi. Bu energiya qimmat deb hisoblanganligi sababli, u kasallik xulq-atvoriga juda oʻxshash chunki u energiya oqimlarini qayta taqsimlash uchun moslashuvchan boʻlib, birinchi navbatda ortib borayotgan energiya idrok yoki immunitetni himoya qilishga ketadimi, farq qiladi.

Yana qarang 
 Psixonyroimmunologiya
 Depressiyaga evolyutsion yondashuvlar
 Depressiyaning ijtimoiy prognozlari

Manbalar 
Depressiya
Nevrologik buzulishlar
Nevrologiya
Asab tizimi kasalliklari