MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Hikaru Sulu

Hikaru Sulu ()  ― „Yulduzlar yoʻli: Asl serial“ ilmiy-fantastik teleserialidagi bosh qahramonlardan biridir. Shuningdek, „Yulduzlar yoʻli: Animatsion seriyalar“ multserialining birinchi oltita seriyasida, „Yulduzlar yoʻli: Sayyoh“ seriyasining epizodida va turli kitoblar, komikslar va videooʻyinlarda paydo boʻladi.

Xarondagi Sulu krateri uning nomi bilan atalgan.

Tarjimai holi 
Hikaru Sulu 2237-yilda San-Fransiskoda tugʻilgan. 2248-yilda Sulu oilasi Klingon imperiyasi bilan chegaradosh Ganjutsu sayyorasidagi Ishkavaga koʻchib oʻtdi. Klingonlarning kutilmagan hujumi Suluning qiz doʻstining oʻlimiga olib keldi va uning qalbida chuqur iz qoldirdi. Sulu 2255-yilda Yulduz floti akademiyasiga oʻqishga kirdi va u yerda qilichbozlik bilan shugʻullanib, uch marta chempion boʻldi. Akademiyada u botaniklikka oʻqib, uni 2259-yilda tugatgan. Xuddi shu yili u qoʻmondonlik maktabiga oʻqishga kirdi.

2265-yilda leytenant Sulu Enterprayz yulduzuchariga astronomik boʻlim boshligʻi etib tayinlandi. 2266-yilda Sulu rul boshqaruvchi sifatida koʻprik ofitseri etib tayinlandi va taktik ofitser vazifasini ham bajardi.

2266-yilda Sulu Enterprayz jamoasining qolgan aʼzolari bilan birga Psi 2000 virusi bilan kasallangan va qilichbozlik paytida oʻzini DʻArtanyan deb koʻrsatgan va qilichbozlik asnosida ekipajni xavf ostiga qoʻygan. Oʻsha yili Sulu Enterprise va qora tuynuk oʻrtasidagi tasodifiy toʻqnashuv tufayli Yerning oʻtmishiga sayohat qildi. AQSh harbiy-havo kuchlari kemani payqab qoldi va hujum qilishga urindi (bu, albatta, muvaffaqiyatsiz tugadi). Kapitan Kirk va Sulu Enterprayz fotosuratlarini olish uchun yer yuzasiga tushishdi.

2267-yilda Sulu boshqa ekipaj aʼzolari bilan birgalikda Omikron Seti III sayyorasida sporalarga duchor boʻldi. Ekipajning qolgan aʼzolari singari, Sulu Yulduz flotidan chiqib, sayyorada yashashni xohladi, ammo tuzalib, oʻz vazifasiga qaytdi. Oʻsha yili texnik nosozlik tufayli konsol portlashi oqibatida Sulu jarohat oldi.

2267-yilda yosh praporshik Chexov Enterprayzga tayinlanganida, Sulu taktik ofitser lavozimini egalladi. Chexov va Sulu oʻrtasida mustahkam doʻstlik paydo boʻldi.

Manbalar 

Xayoliy qahramonlar
Kinoqahramonlar
Badiiy kapitanlar
Vaqt ichida o'ylab sayohatchilar
Timur Aliyev

Tamerlan Magomedovich Aliyev, taniqli Timur Aliyev (Aliyev), ()) (1973-yil 18-sentabr, Chechenistonning Grozniy shahrida tugʻilgan) — taniqli chechen jurnalisti, Grozniyda joylashgan “Chechen jamiyati” nashrining sobiq bosh muharriri.

Aliyev 1995-yilda Grozniy davlat neft institutini tamomlagan.

U Birinchi va Ikkinchi Chechen urushlari va Shimoliy Kavkazdagi siyosiy vaziyat haqida ko'p yozgan va Financial Times, The Moscow Times, The Daily Telegraph va People jurnallarida nashr etilgan.

2008-yilda Aliyev jurnalistlik faoliyatini tashlab , Checheniston prezidenti Ramzan Qodirovning yordamchisi bo'lib ishga kirdi.

Havolalar 

 Timur Alievning LiveJournal sahifasi
 Timur Alievning CV
 Chechen jamiyati bosh sahifasi
 To'rtta  burchak Timur Aliev bilan suhbat
 Xalqaro PEN Caselist 2004

Intervyular 

 Four Corners intervyusi, 2004-yil 15-noyabr
 Faks jurnalining intervyusi, 2009-yil yanvar

Yashayotgan insonlar
1973-yilda tugʻilganlar
Sohil qurbaqasi

Sohil qurbaqasi  () - amfibiyalar turiga mansub haqiqiy qurbaqalar oilasiga mansub. Janubiy-Sharqiy Osiyo: Indoneziya, Malayziya va Tailand endemik jonzoti. 

Sohil qurbaqasining boshi va bel qisimlari och-yashil rangga ega, yon qisimlarida jigarrang chiziq burun boshligʻidan boshlab orqa oyoqlarigacha choʻzilgan, qorin qismi esa oq, orqa oyoqlarida jiraggang yol-yol naqshlari mavjud.

Erkaklarning uzunligi 45-68 milimetr, urgʻochilari 86-100 milimertni tashkil etadi.

Urgʻochilari 500 dan 2000 gacha tuxum qoʻyadi. Tuxumlar suv ostiga qoʻyiladi. 

Sohil qurbaqalari sharsharalar yaqinida, sayoz suv havzalarida, 0 dan 1700 metrgacha boʻlgan tropik balandliklaridagi oʻrmonlar soylarida uchraydi.

O. hosii turi birinchi marta 1891-yilda belgiyalik-ingliz zoologi Jorj Albert Boulenger (Jorj Albert Boulenger ; 1858-1937) tomonidan Rana hosii Boulenger nomi bilan tasvirlangan. Etnolog va zoolog Charlz Xous sharafiga nomlangan.  ,  (Birma) va  (Vyetnam),  (Vyetnam) Turlariga yaqin.

Adabiyotlar 

 Inger, Robert F. 1966-yil. Borneo amfibiyalarining sistematikasi va zoogeografiyasi. fieldiana. Zoologiya 52:1-402.
 Fei, L., C.-y. Ye, Y.-z. Huang, J.-p. Jiang va F. Xie. 2005-yil. Xitoy amfibiyalarining tasvirlangan kaliti. Chongqing: Sichuan fan va texnologiya nashriyoti.
 Frost, DR, T. Grant, J. Faivovich, RH Bain, A. Haas, CFB Haddad, RO de Sá, A. Channing, M. Wilkinson, SC Donnellan, CJ Raxworthy, JA Campbell, BL Blotto, PE Moler, RC Drewes, R. A. Nussbaum, J. D. Linch va D. M. Green. 2006-yil. Amfibiya hayot daraxti. Amerika tabiiy tarix muzeyi byulleteni 297: 1-370.

Manbalar
Qurbaqalar
Kerak emas shahlo koʻzlaring

„Kerak emas shahlo koʻzlaring“ yoki shunchaki „Kerak emas“ — oʻzbek xonandasi Davron Gʻoipov ijro etgan rock'n'roll janridagi qoʻshiq. Ashulaning matnini ham, musiqasini ham 1983-yilda Gʻoipovning oʻzi yozgan. 1999-yil „Bolalar“ oʻzbek pop-rok guruhi „Kerak emas shahlo koʻzlaring“ qoʻshigʻining pop janridagi remiksini kuylagan. Qoʻshiq Gʻoipov hamda „Bolalar“ guruhi repertuaridagi eng taniqli qoʻshiqlardan biriga aylangan.

Dastlab „Bolalar“ ijro etgan remiksni Gʻoipovning oʻzi ijro etmoqchi boʻlgan. Gʻoipov 1999-yilning dekabrida oʻzbek qoʻshiqchisi Ruslan Sharipovdan „Kerak emas shahlo koʻzlaring“ qoʻshigʻining yangicha aranjirovkasini hozirlashni soʻragan. Ammo Gʻoipov Sharipovni kutmay, qoʻshiq remiksining yakuniy aranjirovkasini oʻzi hozirlagan. Remiksni yozishda Gʻoipov 1988—1991-yillarda ishlab chiqarilgan Ensoniq EPS sempleridan foydalangan. Remiks davomida oʻziga xos ohang chalingan. Gʻoipovning soʻzlariga koʻra, bu ohangga qoʻshiqchi diskotekada eshitib qolgan kuy turtki boʻlgan.

Gʻoipov „Kerak emas shahlo koʻzlaring“ qoʻshigʻining yangi talqinini eʼlon qilishni rejalashtirayotganida „Bolalar“ guruhi solisti Tohir Sodiqov undan qoʻshiqni ijro etishiga ruxsat berishni soʻragan. Gʻoipov bunga rozilik bergan. Oʻsha kuniyoq „Bolalar“ ijrosidagi remiks studiyada yozib olingan va keyingi kun radioda eshittirilgan va guruhga katta shuhrat olib kelgan. Gʻoipov bergan intervyularida konsertlar davomida „Kerak emas shahlo koʻzlaring“ qoʻshigʻini ijro etsa, baʼzan muxlislar „Bolalar“ qoʻshigʻini yaxshi kaver qilganini aytishlarini soʻzlab bergan.

Manbalar

Havolalar 

  (Jonli ijro)
  („Bolalar“ ijrosida)

Davron Gʻoipov qoʻshiqlari
Original guruhi qoʻshiqlari
1983-yil qoʻshiqlari
Oʻzbek tilidagi qoʻshiqlar
Korfu protokoli

Korfu protokoli (yunoncha: ,) — Korfu orolida 1914-yil 17-mayda Albaniya va Shimoliy Epir rasmiy vakillari tomonidan imzolangan shartnoma.

Tomonlar oʻrtasidagi muzokaralar Korfu orolida boʻlib oʻtgan. Buning natijasida 1914-yil 17-mayda Albaniya va Shimoliy Epir vakillari „Korfu protokoli“ deb nomlanuvchi shartnomani imzolagan. Uning shartlariga koʻra, ikki viloyat, Korchi va Gjirokastra, Alban knyazi Vidning nominal suvereniteti ostida toʻliq muxtoriyat (korpus separatum)ni qoʻlga kiritdi. Albaniya hukumati mahalliy aholi fikridan kelib chiqib, gubernatorlar va yuqori mansabdor shaxslarni tayinlash hamda lavozimidan ozod etish huquqiga ega boʻldi. Kelishuvning boshqa muhim bandlari quyidagilar edi: mahalliy aholi vakillarini hududiy jandarmeriyaga mutanosib ravishda jalb qilish va mahalliy boʻlmaganlardan tarkib topgan harbiy otryadlarning mintaqada boʻlishini taqiqlash. Pravoslav maktabida birinchi uch sinfdan tashqari sinflarda yunon tili yagona taʼlim tili boʻlishi kerak. Rasmiy sohada ham yunon tili ham alban tiliga tenglashtirildi. Himareda Usmoniylar davridagi imtiyozlar tiklandi. Bu yerda „kapitan“ (hukmdor) sifatida chet el fuqarosi 10-yilga tayinlanar edi.

Protokol bandlarini amalga oshirish va unga rioya qilish Xalqaro nazorat komissiyasiga, shuningdek, mintaqadagi davlat boshqaruvi tashkilotlari hamda adliya va moliya boshqarmalariga yuklatildi. Mahalliy jandarmeriyani tashkil etish va ularni tayyorlash Niderlandiya zobitlari tomonidan amalga oshirilishi kerak edi.

Shartnoma buyuk Davlatlar vakillarining 18-iyunda Afinada boʻlib oʻtgan yigʻilishida ratifikatsiya qilingan. Albaniya hukumati 23-iyunda imzolagan. Delvinda boʻlib oʻtgan Epirus Taʼsis Assambleyasi ham, garchi Himara delegatlari norozilik bildirib, faqat Gretsiya bilan ittifoq hayotiy yechimni taʼminlay oladi, degan fikrni ilgari surgan boʻlsa-da protokol shartlarini maʼqulladi. Iyul oyi boshida Tepelena va Korche (8-iyul) shaharlari Shimoliy Epir muvaqqat hukumati nazoratiga oʻtdi.

Manbalar 

Albaniya xalqaro shartnomalar
 Yunonistonning xalqaro shartnomalari
Kerkira Tarixi
 XX asrning xalqaro shartnomalari
siyosatda 1914-yil
 may 1914-yil
Yurakning yopiq jarohatlanishi

Yurakning yopiq jarohatl anishini 4 tur farqlanadi: 
 chayqalishi, 
 mexanik jarohatlanishi, 
 yurak yorilishi 
 jarohatlanishli infarkt.

Chayqalish

Yurakni yopiq jarohatlanishini yengil formasi. Tez rivojlanuvchi qisqa muddatli va og'ir bo'lmagan klinik elektrokardiografik o'zgarishlardan iborat. Kardialgiyadan tashqari taxikardiya, aritmiya, qorinchalarda o'tkazuvchanlikni buzilishlari va repolyarizatsiya buzilishlari kuzatiladi. O’zgarishlar davomiyligi bir necha minut yoki soat davom etadi. Yurakning mexanik jarohati 
- klinik belgilari sekin asta paydo bo'ladi. Unga kardialgiyalar, stenokardiya, aritmiya, yurak chegaralari kattalashuvi, xansirash xos. Ba’zida o'tkir yurak yoki koronar yetishmovchihk kuzatiladi. Auskultalsiyada yurak tonlari keskin pasayadi.

Jarohatlanishli yurak yorilishi 
- yurakni yopiq jarohatlanishini og'ir formasi bo'lib, ko'p hollarda o'lim bilan yakunlanadi.

Infark 
Birlamchi jarohatlanishdan keyingi miokard infarkti klinik turlari ko'p turlidir. Ammo ular ichida anginoz forma (70%) yetakchilikni egallaydi. Ko'p hollarda shikastlanishning transmural bo'lmagan turlari kuzatiladi, chap qorinchaning oldingi devorida nekroz oʻchog'i paydo bo'ladi. Yaralanganlarda ovqat hazm qilish tizimi tomonidan yuzaga kelgan asoratlar ko'p hollarda, gastrit, уarа kasalligi va kolitlar shaklida kechadi. Yara kasalligini qaytarilishi yaralanishdan so'ng erta davrda (10 kungacha davrda) kuzatiladi. Kolit, gepatit yaralanishli sepsisning muhim belgilaridan biridir. Ular rivojlanishi asolida infeksion - toksik va modda almashinuvining buzilishlari yotadi.
Kassetali o‘q-dorilar bo‘yicha Konventsiya

Kassetali oʻq-dorilar toʻgʻrisidagi konventsiya (, ) kassetali oʻq-dorilardan foydalanishni taqiqlovchi xalqaro shartnoma. U har birining ogʻirligi 20 kg.dan oshmaydigan bir nechta portlovchi oʻq-dorilarni („bomblets“) sochadigan kassetali oʻq-dorilardan foydalanish, ulatni sotish va toʻplashni taqiqlaydi. Konventsiya 2008-yil 30-mayda Dublinda tayyorlangan boʻlib, hujjanning imzolanishi 2008-yil 3-dekabrda Osloda boshlangan. 2010-yil 1-avgustda 30 ta davlat tomonidan ratifikatsiya qilinganidan 6 oy oʻtib kuchga kirgan. 2013-yil sentabr holatiga, 113 ta davlat shartnomani imzolagan va 84 tasi uni ratifikatsiya qilgan.

Konventsiyani ratifikatsiya qilgan tomonlar „hech qachon va hech qanday sharoitda“ quyidagilar boʻyicha majburiyat oldi:

a) kassetali oʻq-dorilarni qoʻllamaslik;
b) kassetali oʻq-dorilarni yaratmaslik, ishlab chiqmaslik, boshqa yoʻllar bilan olmaslik, toʻplamaslik, saqlamaslik va hech kimga bevosita yoki bilvosita bermaslik;
c) ushbu Konventsiyaga koʻra, ishtirokchi davlatga taqiqlangan faoliyatni amalga oshirishga hech kimga yordam bermaslik, ragʻbatlantirmaslik va unga turtki bermaslik.

Xalqaro hujjatda foydalanishga ruxsat etilgan suboʻq-dorilar bilan jihozlangan oʻq-dorilarning roʻyxati keltirilgan. Bunda, tanlab taʼsir qilish va portlamagan suboʻq-dorilarning xavfsizligi masalasini inobatga olish shart qilingan. Ular orasida: har birining ogʻirligi 4 kg.dan ortiq boʻlgan 10 tadan kam oʻq-dori bilan jihozlangan oʻq-dorilar bor. Ular bir nishonga zarba berish uchun moʻljallangan hamda oʻz-oʻzini yoʻq qilish va oʻz-oʻzini oʻchirish elektron mexanizmlari bilan jihozlangan boʻlishi kerak. Ogʻirligi 20 kg.dan ortiq boʻlgan oʻq-dorilari boʻlgan qurollar ham konventsiya bilan tartibga solinmaydi.

Kassetali oʻq-dorilarning eng yirik ishlab chiqaruvchilari va egalari boʻlgan davlatlar — AQSh, Rossiya, Xitoy konventsiyaga qoʻshilmagan, yaʼni uni imzolamagan. Shuningdek, Hindiston, Pokiston, Isroil, Janubiy Koreya kassetali oʻq-dorilarni samarali va zarur qurol deb bilgani sababli shartnomani qabul qilishdan bosh tortgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Kassetali oʻqlar toʻgʻrisidagi konventsiya (Dublin, 200-yil 19-30-may) Diplomatik konferensiyada kassetali oʻq-dorilar toʻgʻrisidagi konventsiyani qabul qilish boʻyicha qabul qilingan // BMT; pdf

Havolalar 

 clusterconvention.org — konventsiyaning rasmiy sayti
 Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xalqaro huquq audiovizual kutubxonasi tarixiy arxividagi kassetali oʻqlar toʻgʻrisidagi konventsiya boʻyicha protsessual tarix va tegishli hujjatlar

qurollarni cheklash shartnomalari
kasetlarda o'q-dorilar
 XXI asrning xalqaro shartnomalari
Kolomak moddalari

Kolomak moddalari — 1687-yilda, Kolomak shahrida (hozirgi Xarkov viloyati) bir tomondan getman Mazepa, kazak oqsoqollari va boshqa tomondan rus podsholari vakillari Ivan va Pyotr, shuningdek ularning regenti malika Sofiya tomonidan imzolangan shartnoma. Shartnoma 22 moddadan iborat boʻlgan.

Shartnoma tavsifi 
Asosan, „Kolomak moddalari“ 1669 va 1672-yillardagi shartnomalardan iborat boʻlib, ular Demyan Mnogogreshniy va Ivan Samoylovichni saylash paytida imzolangan. Biroq, getman Mazepa saylangach, ruslar matnga yangi moddalar kiritgan, bu esa Getmanshina davlat huquqlarini sezilarli darajada cheklab qoʻygan va shu bilan birga uning hududida qirol hokimiyatining mustahkamlanishini taʼminlagan.

„Kolomak“ moddalari deklarativ ravishda kazaklarning huquq va erkinliklarini tasdiqlagan, 30 000 ta roʻyxatga olingan kazak armiyasi va kompaniya polklari saqlab qolingan. Shu bilan birga, Moskva vakillari getman va kazaklarning huquqlarini sezilarli darajada cheklaydigan bir qator moddalarni kiritganlar. Shunday qilib, rus podshosining roziligisiz getmanga kazak starshinasini oʻz lavozimidan ozod qilish, starshina va kazaklarga esa podshohning roziligisiz getmanni qayta saylash taqiqlangan.

Starshina getmanning harakatlarini kuzatib borishi va bu haqda podshohga xabar berish majburiyatini yuklagan, getmanning Zaporojye qoʻshinlari yerlarini tasarruf etish huquqlarini cheklaydigan, getmanga boshqa davlatlar bilan mustaqil diplomatik faoliyat olib borishi taqiqlangan moddalar kiritilgan boʻlib, uni rus-ukrain aralash nikohlarini har tomonlama targʻib qilishga majbur qilgan, har kimga Getmanchilikning „Getman polkining kichik rus hududi“ ekanligi haqida gapirish taqiqlangan va „Ularning qirol janoblari mustabit davlati“ deyish talab qilingan. "

Manbalar

Adabiyotlar 

 Tairova-Yakovleva T. Mazepa. M: Yosh gvardiya, Ajoyib odamlarning hayoti, 2006-yil.
 Kovalevska O. Ivan Mazepa. — Kiev: „Tempora“. — 2008-yil, yon. 39-40.

Havolalar 

 KOLOMATSKI STATTIYALARI 1687
1687
 Ivan Mazepa
Ukraina tarixi XIV asrdan 1795-yilgacha
Rossiya-Ukraina shartnomalari
Hetmanschina
 alifbo tartibida shartnomalar
1983 yildagi Fransiya va Buyuk Britaniya chegaralari toʻgʻrisidagi konvensiya

1983-yildagi Fransiya va Buyuk Britaniya chegaralari toʻgʻrisidagi konvensiya (, ) ― 1983-yildagi hukumatlararo bitim boʻlib, Fransuz Polineziyasi va Britaniyaning Pitkern orollaridagi dengiz chegarasini belgilash uchun Fransiya va Buyuk Britaniya hukumatlari tomonidan imzolangan.

Shartnoma shartlari 
Shartnoma chegarani, ikki hududning eng yaqin orollari orasidagi teng masofadagi chiziqni, belgilaydi. Chegara taxminan shimoliy-janubiy chiziq boʻylab oʻtadi va oltita alohida koordinata nuqtasi bilan belgilangan beshta tekis dengiz segmentidan iborat.

Shartnomaning imzolanishi 
Shartnoma 1983-yil 25-oktyabrda Parijda imzolangan. Konvensiya 1984-yil 12-aprelda har ikki davlat uni ratifikatsiya qilganidan keyin kuchga kirgan. 1993-yilda Buyuk Britaniya Pitkern orollari atrofida eksklyuziv iqtisodiy zonani eʼlon qilgandan soʻng, ikki davlat 1983-yilgi kelishuvda belgilangan chegara, shuningdek, Tinch okeanining janubidagi Fransiya va Britaniya eksklyuziv iqtisodiy zonalari oʻrtasidagi chegara boʻlishi kerakligiga kelishib olganlar.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Anderson, Evan V. (2003). Xalqaro chegaralar: geosiyosiy atlas. Yoʻnalish: Nyu-York. ; OCLC 54061586
 Charni, Jonatan I., Devid A. Kolson, Robert V. Smit. (2005). Xalqaro dengiz chegaralari, 5 jild. Hotei nashriyoti: Leyden. ; ; ; ; ; OCLC 23254092

Havolalar 

 Konventsiyaning toʻliq matni
Parijda tadbirlar
 tadbirlar 25 oktyabr
ingliz-fransuz munosabatlari
 1983 yil Fransiyada
 XX asrning xalqaro shartnomalari
 Fransiya xalqaro shartnomalari
 xalqaro konventsiyalar
 Buyuk Britaniyaning xalqaro shartnomalari
 1983 yil siyosatda
 oktyabr 1983
 Parij Tarixi
Plastik portlovchi moddalarni markalash toʻgʻrisidagi konvensiya

Plastik portlovchi moddalarni aniqlash maqsadida markalash toʻgʻrisidagi konvensiya () ― imzolagan davlatlar hududiga olib kirish yoki ularning hududidan belgilanmagan portlovchi moddalarni olib chiqib ketishning oldini olish yoʻli bilan xalqaro terrorizmga qarshi kurashishga qaratilgan koʻp qirrali xalqaro shartnomadir. Konvensiya qoidalariga koʻra, imzolagan davlatlar ularni aniqlashni osonlashtirish uchun sanoatda ishlab chiqarilgan portlovchi moddalarga maxsus markalangan uchuvchi komponent qoʻshishlari shart.

Konvensiya terrorizmga qarshi kurash boʻyicha 18 ta asosiy konvensiyalardan biri hisoblanadi.

Konvensiya 1991-yil 12-fevraldan 1-martgacha Monrealda Xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkiloti tomonidan oʻtkazilgan havo huquqi boʻyicha xalqaro konferensiyada qabul qilingan va 1998-yil 21-iyunda 35 ta davlat tomonidan ratifikatsiya qilingandan soʻng kuchga kirgan.

Konvensiya SSSR nomidan 1991-yil 1-martda imzolangan va Rossiya Federatsiyasi Prezidenti tomonidan 2007-yil 24-iyuldagi Federal qonunni imzolaganidan keyin Rossiya Federatsiyasi hududida kuchga kirgan. N 201-FZ, Rossiya Federatsiyasi tomonidan ratifikatsiya qilingan oʻn uchta xalqaro terrorizmga qarshi shartnomalarning oxirgisi hisoblanadi.

2014-yil oxiriga kelib, Konvensiya 150 ta davlat tomonidan ratifikatsiya qilingan (shundan 149 tasi BMT aʼzolari, shuningdek, Niue).

Manbalar

Havolalar 

 
 SSSRning xalqaro shartnomalari
 Rossiya Federatsiyasi xalqaro shartnomalari
xalqaro terrorizmga qarshi konventsiyalar / plastik portlovchi moddalarni markalash
 XX asrning xalqaro shartnomalari
Psixotrop moddalar toʻgʻrisidagi konvensiya

Psixotrop moddalar toʻgʻrisidagi konvensiya (1971-yildagi Vena konvensiyasi) — psixotrop moddalarni suisteʼmol qilishga va ularning noqonuniy savdosini oldini olishga qaratilgan BMT shartnomasi. 1976-yil avgustda kuchga kirgan. 2008-yil noyabr holatiga koʻra konvensiyaga 183 ta davlat qoʻshilgan.

Nazorat qilinadigan psixotrop moddalar terapevtik qiymatiga va ulardan foydalanish bilan bogʻliq potentsial xavfga qarab toʻrtta guruhga boʻlingan.

 I guruh — gallyutsinatsiya chaqirish xususiyatlariga ega boʻlgan moddalar, ilmiy foydalanish uchun tasdiqlangan va tibbiy maqsadlarda cheklangan.
 II guruh — yuqori qaramlik potentsialiga ega boʻlgan va suisteʼmol qilish keng tarqalgan, ammo terapevtik xususiyatlarga ega boʻlgan moddalar.
 III guruh.
 IV guruh.

2008-yil noyabr holatiga koʻra 116 ta psixotrop moddalar xalqaro nazorat ostida turadi.

II, III va IV guruhlarga kiritilgan barcha moddalar faqat retsept boʻyicha berilishi kerak, yorliqlar va qoʻshimcha varaqalarda ulardan foydalanish boʻyicha koʻrsatmalar, shu jumladan zarur ogohlantirishlar va oldini olish choralari boʻlishi kerak. Ushbu moddalarni jamoatchilik oldida reklama qilinishini taqiqlash kerak. I guruhdagi moddalardan foydalanish faqat davlat nazorati ostidagi tibbiy yoki tadqiqot muassasalarida yoki maxsus ruxsatnoma bilan ruxsat etiladi.

Manbalar

Havolalar 

 Konventsiya matni BMT veb-saytida
 BMT shartnomalari va konventsiyalari
 psixoaktiv moddalar
 fevral 1971 yil
 1971 yilda paydo bo'lgan
 tadbirlar fevral 21
Narkologiya
giyohvand moddalar va psixotrop moddalar sohasini tartibga soluvchi xalqaro shartnomalar
Avstriyada 1970 yilda paydo
1192-yildagi Yaffa shartnomasi

Yaffa shartnomasi, ba'zan Ramla shartnomasi, shuningdek, 1192-yilgi shartnoma ham deyiladi - salib yurishlari paytida tuzilgan sulh. 1192-yil 1 yoki 2-sentabrda musulmon hukmdori Saladin va Yaffa jangidan keyin Angliya qiroli bo'lgan, Richard Sheryurak o'rtasida imzolangan.

Shartnoma Balian Ibelin ko'magida imzolangan va har ikki tomon o'rtasida uch yillik sulh kafolati hisoblangan. Bu shartnoma uchinchi salib yurishi davrini nihoyasiga yetqazgan.

Mazmuni 
Shartnoma asosan Quddusning maqomi va nasroniylarning ziyorat qilishiga tegishli bo'lib, shuningdek, Muqaddas Yerdagi salibchilar davlatining suvereniteti masalasiga to'xtalib o'tgan. Avvalo, u nasroniylar va musulmonlarning Falastin orqali xavfsiz o'tishini kafolatlagan lekin Quddus islom nazorati ostida qolishi kerak edi. Buning evaziga xristian ziyorati uchun erkinlik berilgan.

Shartnomaning ikkinchi qismida nasroniylar Tirdan Yaffagacha bo'lgan qirg'oqni saqlab qolgan va shu bilan Xattin jangidan beri deyarli barcha yerlari qo'ldan boy berilgan Quddus Qirolligini bora bora qisqargan. Buning evaziga salibchilar qimmatroq va siyosiy ahamiyatga ega bo'lgan qirg'oq bo'yini nazorat qilishgan.

Askalon istehkomlari vayron qilinib, shaharning o'zi Saladinga qaytarilishi kerak edi.

Saladin va Richard shartnomani imzolashni xohlamaganlar, ammo ularda boshqa tanlov ham yo'q edi. Islom hukmdori qiyinchilik va harbiy xarajatlardan charchagan edi. Shu bilan birga, qirol Richard o'z vatanida Angliya qirolligining qulashi xavfi bilan ham kurashishga majbur bo'lgan.

Sheryurak Richard 1192-yil 9-oktabrda Akrni tark etgan.

Shartnoma tuzishdagi dastlabki urinishlar 
Akra qamalidan so'ng, qirol Richard va Saladin Uchinchi salib yurishini yakunlash imkoniyati haqida bir necha bor muhokama qilishgan. Taklif asosan diniy mulk va Quddusga egalik qilish haqidagi da'volarni o'z ichiga olgan. Bu urinishlarning hech biri sulh tuzishga olib kelmagan.

1229-yilgi shartnomadan farqli tarafi 
1229-yilda shunga o'xshash shartnoma imzolangan, u ikki qismdan iborat bo'lib, biri Tell-Ajulda, ikkinchisi Yaffada imzolangan, bu esa o'z navbatida Oltinchi salib yurishini tugashiga sabab bo'lgan. “Tell Ajul va Yaffa” shartnomalari Ayyubiylar, Misr, Suriya hukmdorlari va Muqaddas zaminning kichik knyazliklari oʻrtasidagi hududiy nizolarni hal qilgan, bu esa Sulton Al-Komilga oltinchi salib yurishi rahbari imperator Fridrix II bilan diplomatik bitim tuzishga imkon bergan..

Yana qarang 

 Xattin jangi
 Yaffa jangi
 Uchinchi salib yurishi

Eslatmalar

Adabiyotlar 

 Richard, Jan. Salib yurishlari, 328-bet.
 Tyerman, Kristofer. Salib yurishlari. 461, 471-betlar
 Rayli-Smit, Jonatan. Salib yurishlari, 146-bet
 Axelrod, Alan va Charlz L. Fillips, muharrirlar. “Tarixiy shartnomalar va ittifoqlar ensiklopediyasi, 1-jild”. Zenda Inc., Nyu-York, 2001-yil. .
Ayyubiylar
Salib yurishlari
1192