MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Electric Bond and Share Company

Ebasco xizmati (avvalgi ) oldin 1905-yilda General Electric tomonidan asos solingan xolding kompaniyasi hisoblanib kelgan edi. Avvaliga energetika kompaniyalarining qimmatli qog'ozlari savdosi bilan shug'ullanib kelgan. Keyinchalik u elektroenergetika sohasida konsalting va bosh pudratchi xizmatlarini ko'rsata boshladi.

Tarixi 
Ushbu loyiha respublikaning chekka hududlarida uzundan uzun elektr tarmoqlari va elektr stansiyalari qurilishini moliyalashtirish uchun yaratilgan.

Ebasco 1924-yilda 13% ulush bilan mamlakatning elektr energiyasi ishlab chiqarish sohasida eng yirik xoldingi bo'lgan va ko'plab kompaniyalar uning nazorati ostida turgan.

Kompaniya  kuchga kirganidan keyin qayta tuzilgan  ).

1938-yil va 1947-yillar oralig'ida EBASCO (EBS) aksiyalari  uchun hisoblash bazasining bir qismi edi  (DJUA). 

Biroz vaqt o'tgacha ushbu kompaniya qurilish va muhandislik sanoati uchun konsalting xizmatini ko'rsatuvchi EBASCO Services nomi bilan mashhur bo'ldi. EBASCO 1993-yilda Raytheonga sotilgan  va uning sho'ba korxonasi Raytheon Engineers & Constructors tarkibiga kirdi.

Atom energiyasi 
Boshqa loyihalar qatorida, 1965-yildan beri EBASCO koʻpgina AESlarga, shu jumladan Fukusima I AES (1, 2 va 6 bloklari, meʼmor-muhandis) "me'mor-muhandis" (bunday kompaniyalarning vazifasi AES loyihasining turli qismlarini muvofiqlashtirish va integratsiya qilish, asbob-uskunalar va logistika uchun texnik shartlarni ishlab chiqishda yordam berishdir) va bosh pudratchi sifatida jalb qilingan.

Bu firma Amerika Qo'shma Shtatlaridagi 5 ta eng yirik arxitektor-muhandis firmalaridan biri edi.

Eslatmalar

Adabiyotlar 

 Jahon iqtisodiyotida mustaqil kompaniya, 1830-1996 Mira Wilkins tomonidan, Harm G. Schröter p 371-373
 Ebasco Services Incorporated: elektr energiyasi haqidagi doston : o'zgarishlar muammosiga javob berish - Amerika Qo'shma Shtatlarining Newcomen Jamiyati, 1986 
AES
Raytheon
Energtika
Walking Away

„Walking Away“ () — ingliz qoʻshiqchisi Craig David ijro etgan qoʻshiq. Uni David Mark Hill bilan hamkorlikda yozgan. Qoʻshiq 2000-yilning 20-noyabrida Davidning „Born to Do It“ nomli ilk studiyaviy albomidagi uchinchi singl oʻlaroq chiqarilgan. Qoʻshiq Buyuk Britaniya xit paradida uchinchi, Yangi Zelandiya xit-paradida esa birinchi pogʻonaga koʻtarildi. Yangi Zelandiya ovoz yozish sanoati assotsiatsiyasi () maʼlumotlariga koʻra, „Walking Away“ 2001-yil mamlakatdagi eng muvaffaqiyatli qoʻshiq boʻlgan.

2008-yil Davidning eng yaxshi xitlari toʻplangan „Greatest Hits“ terma albomi uchun „Walking Away“ qoʻshigʻining yangi versiyasi yozilgan. Mazkur versiya bir necha tilda kuylangan: David Lynnsha bilan fransuz tilida, Nek bilan italyan tilida, Álex Ubago bilan esa ispan tilida kuylagan. Monrose nemis guruhi esa yangi versiyada qoʻshiqni nemis tilida emas, balki David bilan bir qatorda ingliz tilida kuylagan.

Klipi 
Qoʻshiq uchun uch xil klip suratga olingan. Yevropa uchun hozirlangan video David qiz doʻsti bilan mashinasida janjallashayotganidan boshlanadi. David radioni yoqadi va qoʻshiq boshlanadi. Oradan koʻp oʻtmay David mashinadan tushadi. Video davomida manzara tinmay oʻzgarib turadi. Mazkur versiyaga Max & Dania rejissorlik qilgan.

AQSh uchun olingan klip esa akapella bilan boshlanadi. Videoda David hayotidagi muammolarni, jumladan, suv bosgan kvartirasi, mashinasida chiqqan yongʻin, poyezd stansiyasidagi elektr toki muammolari hamda tornadoni „tashlab ketayotgani“ aks etgan.

Qoʻshiqning 2008-yil yozilgan turli tillardagi yangi versiyasi uchun oq-qora kliplar olingan.

Manbalar

Havolalar 
 
 
 
 
 
 

Craig David qoʻshiqlari
2000-yil qoʻshiqlari
Ingliz tilidagi qoʻshiqlar
Abay (Keles tumani)

Abay – Turkiston viloyati, Keles tumanidagi qishloq, tumanning maʼmuriy markazi. Aholisi 2019-yilgi statistikaga koʻra 21 221 kishini tashkil qiladi.

Geografik joylashuvi 
Viloyat markazi Turkiston shahridan jububga tomon 224 km uzodlikda, Keles daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 15 454 kishini (jumladan 7557 erkaklar va 7897 nafari ayollar) tashkil qildi, 2009-yilda 17 700 kishini (jumladan 8608 erkaklar va 9092 nafari ayollar) tashkil qildi.

Manbalar
Sergey Tatur

Sergey Petrovich Tatur (1937-yil 1-avgustda tugʻilgan, Toshkent) — oʻzbek yozuvchisi, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi.

Tarjimai hol 
Sergey Tatur yer tuzuvchilar Tatur Petr Kuzmich va Rissling Elena Yakovlevna oilasida tugʻilgan.

Ma’lumoti boʻyicha gidrotexnik. Mutaxassisligi boʻyicha olti yil, keyin 13 yil “Pravda Vostoka”(Sharq haqiqati) gazetasida jurnalist boʻlib ishlagan. Sergey besh yil davomida “Sharq yulduzi” jurnalida bosh muharrir boʻlib ishladi va uning soni 212 ming nusxaga yetkazdi. “Sharq Yulduzi” adadi boʻyicha Ukraina, Belorussiya va Qozogʻistondagi tegishli adabiy-badiiy jurnallardan 3-4 baravar oshib ketdi. 150 ta hikoya, 40 ta roman va qissalar muallifi (uning ijodi oz qismi nashr etilgan). Uning barcha asarlari muallifning shaxsiy hayoti bilan qandaydir tarzda chambarchas bogʻliq.

Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi.

Asarlari 
• “Periferiya” romani – oʻz mansab mavqeini jamiyat manfaati yoʻlida suiiste’mol qilayotgan amaldorlar haqida.

• “Devor” – hikoya.

• “Bolalikdan qolgan Tol-Ariq” – hikoya.

Havolalar 

 Shaxsiy sayt
 Tatur Sergey Petrovich

Oʻzbekistonlik yozuvchilar
Toshkentda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1937-yilda tugʻilganlar
1-avgustda tugʻilganlar
Oʻzbekiston yozuvchilari uyushmasi aʼzolari
Milliy faxriylar kuni

Milliy faxriylar kuni (kansallinen veteraanipäivä, kansallinen vetraanipäivä ; shved. nationalella veterandagen, shunella veterandagen) Finlandiya umumdavlat milliy bayrami boʻlib, 27-aprelda nishonlanadi. U Laplandiya urushi tugagani xotirasiga bagʻishlanib tashkil etilgan.

Tarixi 
Bayram sanasi 1987-yilda belgilangan. U Laplandiya urushining 1945-yil 27-aprelda tugashi munosabati bilan tashkil etilgan. Finlandiya Bosh vaziri Kalevi Sorsa bayramni tashkil etish tashabbusini ilgari surgan. Uni Finlandiya mudofaa vaziri Veykko Pixlayamyaki qoʻllab quvvatlagan.

Bayram munosabati bilan butun mamlakat boʻylab davlat bayrogʻi koʻtariladi.

2013-yilda Finlandiya Prezidenti Sauli Niinistyo Jyväskyla shahrida boʻlib oʻtgan bayram tantanalarida ishtirok etdi. 2016-yilda bayram markazi sifatida Oulu shahri tanlandi. 2017-yilda esa bayram Lahti shahrida keng nishonlandi.

Yana qarang 

 Finlandiyada dam olish kunlari

Manbalar
Tarazed

Tarazed (g Aql/Gamma Eagle) — Burgut yulduz turkumidagi qoʻsh yulduz. Yulduz „Tarozi shayini“ asterizmining tarkibiy qismidir.

Bu K3 spektrli toʻq sariq rangli yorqin gigant. Yulduz Quyoshdan 460 yorugʻlik yili masofasida joylashgan boʻlib, diametri undan 100 marta kattaroq va Quyoshdan 2538 marta yorqinroq. Agar u Quyosh oʻrnida joylashgan boʻlsa, Venera orbitasiga yetib borardi. Sirt harorati 4100 K. Tarazedning koʻrinma yulduz kattaligi 2,72.

Nomi asterizmning forscha nomidan kelib chiqqan boʻlib, شاهين ترازو, šāhin tarāzu yulduzni oʻz ichiga oladi. Forscha „shāhīn“ (shoh lochini) va „tarāzu“ (adolat) vaqt oʻtishi bilan ikki qismga boʻlinib, ikkita yulduzga nom bergan — aslida „Tarazed“ va „Alshain“ (Alshain β Aquilae).

Al Achsasi Al Mouakket taqvimidagi yulduzlar katalogida bu yulduz Menkib al Nesr (منكب ألنسر — mankib al-nasr) sifatida aniqlangan, u lotin tiliga Humerus Vulturis (burgut yelkasi) deb tarjima qilingan.

Xitoy anʼanalarida bu yulduz γ Aquilae, β Aquilae va Altair dan iborat boʻlgan asterizmga (Hé Gŭ — Oʻrmon nogʻorasi). ishora qiladi. g Aquilae toʻgʻridan-toʻgʻri 河鼓三 (Hé Gŭ san, Daryo nogʻorasining uchinchi yulduzi) nomi bilan tanilgan. Xitoyning „Toʻquvchi va choʻpon“ afsonasida bu yulduzlar (γ Aql va β Aql) Nyulang (牛郎 Niulang — Choʻpon, Altair) va Jinyuning (織女- Toʻquvchi, Vega) farzandlari hisoblanadi.

Burgut gamma B 
Tarazedning chaqnogʻi 10,7 koʻrinadigan hamrohi bor.

Manbalar

Havolalar 

 Tarazed, fon Simbad )
 
 Tasvir g Aquilae )
 Tasvir g Aquilae 2 )
Yulduz turkumlari
Yulduzlar
Bayer Xususiyatlari
Flemstid Obyektlari
UKball

UKball (uzb. Yukeybol/ Britaniyabol/ Britaniyashar/ Buyukbritaniyashar) ― Countryballs ning asosiy qahramonlaridan biridir.

Obrazi 
UKball, koʻpincha, qalpoq va monoklda tasvirlangan. Ushbu atributlar bu mamlakatning oʻziga xos, oʻzgarmas qiyofasini koʻrsatadi. Ular, ehtimol, kantribolning maʼlum bir nafosati va yuksak madaniyatini koʻrsatish uchun moʻljallangan. Shuni qoʻshimcha qilish kerakki, bular qaysidir maʼnoda eng yuqori ijtimoiy qatlamlarga aniqlangan atributlardir va koʻpincha, „ingliz jentlmeni“ stereotipi bilan birga keladi.

Personaj, koʻpincha, bir piyola choyni ushlab turishi mumkin (darvoqe, u choyna qattiq sevadi va koʻp ichadi) va u buyuk saltanat boʻlgan vaqtlari haqida gapiradi, qoʻldan ketgan imperiyasini qoʻmsaydi.

UKballning feʼlining yana bir oʻziga xos belgisi — bu imperializmga moyillik, garchi komikslarga qaraganda, koʻpincha, kantrbolning mustamlakachilik istagi orzular sohasida boʻlib tuyuladi. Bu, oʻz navbatida, ushbu mamlakat haqiqiy hayotdan yiroq yoki xayolparast ekanidan darak berishi mumkin.

2016-yil 23-iyunda Buyuk Britaniya fuqarolarining aksariyati Yevropa Ittifoqidan chiqish uchun ovoz berdi. Brexit miqyosidagi voqea bir qator Countryballs satirik veb-komikslarini keltirib chiqardi.

Yana qarang 

 Countryballs

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 Stranitsa o personaje UKball na russkoyazichnoy viki Countryballs
 Stranitsa o personaje UKball na angloyazichnoy viki Countryballs

Komiks
Komiks qahramonlari
Polandball
 Buyuk Britaniyada Internet
Enn Yuing

Enn Yuing (, asli Smit, Raylandning birinchi turmushida) ― 1978-1991-yillardagi „Dallas“ teleserialning davomi boʻlgan Amerikaning „Dallas“ teleserialidagi qahramon. Enn Yuing rolini Brenda Strong 2012-yil 13-iyundagi pilot epizoddan 2014-yil 22-sentabrdagi seriya finaligacha oʻynaydi. Personaj1978-1991-yillardagi asl serialda suratga olinmagan kam sonli qahramonlardan biridir.

Paydo boʻlish tarixi

Kasting va paydo boʻlish tarixi 
2011-yil 5-aprelda Brenda Strong Dallas filmining yangilangan versiyasida Enn Yuing rolini oʻynashi eʼlon qilindi. Shunisi eʼtiborga loyiqki, bundan oldin „Shaddod bekalar“ serialida sakkiz mavsum davomida oʻynagan Strong shoudan „Dallas“ tajribaviy postanovkasiga qoʻshilgan uchinchi aktyorga aylandi. U Bobbining (Patrik Daffi) yangi rafiqasi, sokin ayol sifatida filmga kiritildi, u zohiran bosiq ayol, ammo voqealar rivojlangan sayin sirlari yuzaga chiqaveradi.

Xarakteristika va syujet liniyalari 
Enn Yuing Yuinglar oilasining kayvonisidir va yangi Miss Elli (Barbara Bel Geddes) sifatida tasvirlangan. Qahramon yilqichi va chavandoz boʻlib, u tomosha boshlanishidan yetti yil oldin, Syu Ellen Yuing uni Bobbi bilan tanishtirganda voqealarga qoʻshiladi.

Birinchi mavsumning koʻp qismida Enn Bobbining bosiq xotini, soyadagi qahramon boʻlib, uning shaxsi tomoshabin koʻzidan yashirin edi. Birinchi mavsumning oxiriga yaqin uning sobiq eri Xarris Raylend (Mitch Pilejji) Bobbi bilan nikohini buzishga harakat qilgan personaj sifatida syujetga kiritiladi. Ikkinchi mavsumning premyera qismida Ennning Emma Braun (Emma Bell) ismli qizi borligi maʼlum boʻladi, uni Xarris soʻnggi yigirma yil davomida undan yashirib yurgan. Natijada, keyingi koʻplab epizodlarda asosiy ekran vaqti Ennga bagʻishlanadi. Baʼzi tanqidchilar syujet ayolga qaratilganligidan, hatto, epizodlarni „Enn Yuing shousi“ deb atashgan. Xarris oʻzining yovuz onasi Judit Braun Rayland (Judit Layt) bilan birga Emmani shu yillar davomida undan yashirib kelganini bilgach, Enn uni oʻldirishga qaror qiladi. U Xarrisni otadi, lekin u tirik qoladi va Enn tezda sudga tortiladi. U Xarrisni oʻldirishga uringani uchun shartli muddat oladi va sud jarayonida Emma unga yaqinlashishga harakat qiladi.

Qabul qilinishi 
Entertainment Weekly jurnalidan Ken Taker personajni ijobiy baholadi va Enn Yuingning Bobbi bilan yaxshi kelishganligini taʼkidladi, ayniqsa, u saraton kasaliga chalinganidan xabar topgan sahnalari yaxshi chiqqan. Tanqidchi Ed Bark Ennni „Juma Tungi Chiroqlari“ filmidagi Konni Britton xarakteriga qiyosladi, biroq Strongning xarakteri, garchi uning tarixi qiziqarli boʻlsa-da, juda gʻamginligini taʼkidladi.

Manbalar

Havolalar 

"Dallas" seriali
Kinoqahramonlar

badiiy ayollar
Argos podshohi Triop

Triop ( „uch koʻzli“) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Argosning yettinchi qiroli. Forbantning oʻgʻli, Ias va Agenor, shuningdek, Messenning otasi.

Diodorning soʻzlariga koʻra, ellinlar bilan birga kelib, u Rodosga joylashadi. U bilan birga kelgan muhojirlar ham Simaga joylashdilar. Boshqa versiyada Rodosning mustamlaka qilinishi uning adashining nomi bilan bogʻliq, deyiladi.

Boshqa bir nasl-nasabda Triop axeylar shohi Pirant va Kalliroyning oʻgʻli, xotini Oreasida, bolalari Ksanf va Inax.

Manbalar 

Yunon mifologiyasi
 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Argolide Afsonalari
 Argos Shohlari
Katta It tausi

07s 18d 42,40s −24° 57′ 15″

Katta It tausi (t CMa) — Katta It yulduz turkumidagi spektroskopik qoʻshaloq yulduz. Bu NGC 2362 tarqoq yulduzlar klasteridagi eng yorqin yulduz boʻlib, Yerdan 3200 yorugʻlik yili masofada joylashgan.

Katta It tausi — koʻrinarli kattaligi +4,37m boʻlgan O spektral turidagi havorang supergigant. Katta It tausi yulduz tizimi kamida beshta komponentdan iborat. Birinchi yaqinlashuvda Katta It tausi uch tomonlama yulduz boʻlib, unda ikkita yulduzning koʻrinarli yulduz kattaligi +4,4m va +5,3m boʻlib, ular bir-biridan 0,15 yoy soniyaga uzoqlikdadir, uchinchi yulduz esa +10m koʻrinarli koʻrinarli yulduz kattaligiga ega va bir-biridan ajralib turadi va ulardan 8 yoy soniyaga farqlanadi, ichki juftlik atrofida 155 kunlik davr bilan aylanadi. Ichki juftlik 1,28 kunlik davr bilan tutilgan β Lira oʻzgaruvchisidir. Yulduzlar 0,1 a.b. masofada joylashgan. Aylanish va oʻzaro tutilishlar tufayli kattalik +4,32m dan +4,32m gacha oʻzgaradi. Yana ikkita yulduz ham ushbu tizimga tegishli boʻlishi mumkin: biri 223 a.b. masofasida va ikkinchisi 13000 a.b. masofada. Butun tizimning yorqinligi 500000 quyosh massasiga teng, bu tizim massasi 20 quyosh massasiga taxminan tengligini koʻrsatadi. Katta It tausi tizimidagi barcha yulduzlar juda yosh: ularning yoshi 5 million yildan oshmaydi.

Manbalar

Havolalar 

 Tau Canis Majoris (Stars, Jim Kaler))
Yulduz turkumlari
Yulduzlar
moviy supergigants
 spektral-juft yulduzlar
 ko'p Yulduzlar
Bayer Xususiyatlari
Flemstid Obyektlari
Hadar

14s 03d 49,40s −60° 22′ 23″

Hadar yo Agena yoki Beta Sentavr — Sentavr yulduz turkumidagi ikkinchi eng yorqin yulduz va tungi osmondagi oʻn birinchi yorqin yulduz. Hadar quyosh tizimidan 392 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan koʻk-oq gigantdir.

1935-yilda J. Vut (J. G. Voute) Hadarning qoʻsh yulduz ekanligini aniqladi va unga VOU 31 identifikatsiya raqamini berdi. Hamroh yulduz asosiy yulduzdan taxminan 1,3" masofada joylashgan. Kashf qilinganidan beri tarkibiy qismlarning oʻzaro pozitsiyasi unchalik oʻzgarmadi, bu esa juft yulduzlar bir-biriga tortishish kuchi bilan bogʻlangan boʻlsa, aylanish davri juda katta ekanligini koʻrsatadi. Bundan tashqari, asosiy yulduz spektroskopik qoʻshaloq boʻlib, orbital davri 352 kun boʻlgan kamida bitta hamrohga ega.

Hadar soʻzi arabcha boʻlib, „pastki“ maʼnosini bildirsa, agena soʻzi lotin tilidan olingan boʻlib, „tizza“ degan maʼnoni bildiradi.

Hadar yulduzini Alfa Sentavrni Janubiy Xoch yulduz turkumidagi Gakruks dan bir necha daraja narida oʻtadigan xayoliy chiziq bilan bogʻlash orqali orientatsiya uchun ishlatilishi mumkin. Gakruks danGakruks va Akruks orqali tortilgan chiziq janubga yoʻnalishni koʻrsatadi.

29°37’38' S dan janubiy kenglikda Hadar botmaydigan yulduz hisoblanadi. Ufqdan tashqariga botmaydigan shaharlar orasida Santyago, Montevideo, Buenos-Ayres, Portu Alegri, Keyptaun, Kanberra, Sidney, Melburn bor. Alfa Sentavr va Janubiy Xoch singari, bu yulduz ham shimoliy kenglikdagi kuzatuvchiga koʻrinmaydigan darajada janubda joylashgan. Sobiq SSSR hududida u umuman koʻrinmaydi: u hatto Kushkada ham chiqmaydi. Shimoliy kenglikdan taxminan +29°38' janubda va shimoliy yozda ekvatorgacha, janubda ufqqa yaqin joyda Hadar koʻrinadi.

Ushbu yulduz Avstraliya bayrogʻida tasvirlanganligi rasman tasdiqlanmagan, ammo Hamdoʻstlik yulduzining (Britaniya bayrogʻi ostida) Janubiy Xoch yulduzlariga nisbatan pozitsiyasi Hadarning osmondagi pozitsiyasiga mos keladi. Shu bilan birga, chap tomonda joylashgan Alfa Sentavr yulduzi Avstraliya bayrogʻiga tushmagan. Boshqa mamlakatlar bayroqlarida esa, masalan, Janubiy Xoch ham uchraydigan Yangi Zelandiya bayrogʻida, na Alfa Sentavr, na Hadar uchraydi.

Manbalar 

Yulduzlar
Yulduz turkumlari
oq va ko'k gigantlar
 beta-cefeids
 spektral-juft yulduzlar
Bayer Xususiyatlari
OB-Chayonlar uyushmasi-Centauri
 B-sinf yulduzlari
 HD va hde obyektlari
Hip obyektlari
BD+20°307

01s 54d 50,34s +21° 18′ 22,48″

BD + 20 ° 307 — Quyoshdan taxminan, 300, yorugʻlik yili masofasida joylashgan Qoʻy yulduz turkumidagi yaqin ikkilik tizim. Ikkala yulduz ham Quyoshga oʻxshaydi, faqat bir oz kattaroq. Ular 3,42 kunlik davr bilan umumiy massa markazi atrofida aylanadilar. Agar aylanish oʻqi kuzatuvchining nigohiga perpendikulyar boʻlsa, u Yerdan W UMa tipidagi tutilish oʻzgaruvchisi sifatida koʻrinardi. Biroq yulduzda hech qanday oʻzgaruvchanlik kuzatilmaydi, shuning uchun tizim qutbdan koʻrinadi deb taxmin qilish mumkin.

Yulduz tizimi kuchli chang buluti bilan oʻralgan boʻlib, u Quyosh tizimidagidan million marta zichroqdir. Chang buluti harorati nisbatan yuqori — 100 K boʻlgan oʻta mayda zarrachalardan iborat. Tizim yosh boʻlmagani uchun (bir necha milliard yil), bu chang yulduz ustiga toʻplangan yoki yulduz shamoli tomonidan olib ketilgan boʻlishi kerak. Chang bulutining mavjudligini va uning xususiyatlarini tushuntirish uchun bir necha ming yil oldin tizimda kamida Venera va Yerdan kattaroq ikkita sayyora toʻqnashganliga haqidagi gipoteza olgʻa surilgan.

Manbalar

Havolalar 

 BD+20307 )
 Toʻqnashuvdagi olamlar Astronomlar ikki yerdagi sayyoralarning chang bosgan qoldiqlarini topdilar. UCLA press-relizi )
 Sayyoralarning toʻqnashuvi etuk tizimda sodir boʻlgan.  Arxivnaya kopiya Membrana.ru saytida arxivlangan.
Yulduzlar
 spektral-juft yulduzlar
Bonn sharhining yulduzlari
Rossiya fanlari kuni

Rossiya fanlari kuni — 8-fevralda nishonlanadi. U Rossiya Prezidenti B.N.Yeltsinning 1999-yil 7-iyundagi farmoni bilan tashkil etilgan. Bayram birinchi marta 1999-yilda Rossiya Fanlar akademiyasi tashkil etilganligining 275-yilligi munosabati bilan nishonlangan.

Tarixi 
Ushbu sana Rossiya Fanlar akademiyasining tashkil etilgani munosabati bilan bayram kuni sifatida belgilangan. Imperator Pyotr I buyrugʻi bilan Senat 1724-yil 28-yanvar farmon qabul qiladi (yangi taqvim boʻyicha 8-fevral). Ushbu hujjat bilan Rossiya Fanlar akademiyasiga asos solinadi.

Sobiq Ittifoq davrida aprel oyining uchinchi yakshanbasida Ilm-fan kuni tantana qilingan. 1918-yil 18-25-aprel kunlari V.I. Lenin „Ilmiy-texnikaviy ishlar rejasi“ni tuzgani bayramga asos qilib olingan. Bugungi kunga qadar koʻplab ilmiy jamoalar Fan kunini „eski uslubga koʻra“, yaʼni aprel oyining uchinchi yakshanbasida nishonlaydi (2022-yilda bayram 17-aprelga toʻgʻri keldi).

Biroq, 1999-yildan beri Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1999-yil 7-iyundagi farmoniga binoan „davlat va jamiyat taraqqiyotida vatan ilm-fanining muhim rolini hisobga olib hamda tarixiy anʼanalarga rioya qilgan holda va Rossiya Fanlar Akademiyasi tashkil etilganining 275-yilligini nishonlash maqsadida“ 8-fevralda nishonlanadi.

Yana qarang 

 
 Darvin kuni
 Rossiya bayramlari
 Imiy fanlar

Manbalar

Havolalar
Kataoniya milliy kuni

Kataloniya milliy kuni () har yili 11- sentabrda nishonlanadi. U 1714-yilda Barselona qamali yakunlangani munosabati bilan nishonlanadi. Ispaniya qirollik taxti uchun urushning soʻnggi jangi oqibatida kataloniyaliklar oʻz muxtoriyatini boy bergan. Urush a jang gʻolibi, Ispaniya qiroli Filipp V (oʻsha vaqtda Anjuy gersogi) Kataloniya zodagonligi archgertsog Charlz VI’ga, uning tomonidan Ispan qirollik taxtini egallashida qoʻllab-quvvatlangani, shu jumladan, harbiy koʻmak koʻrsatganiuchun jazo sifatida Aragon Qirolligi va Kataloniyaning barcha huquq va imtiyozlarini bekor qilgan. Shu bilan qirollik tugatilgan.

1980-yilda oʻz faoliyatini qayta boshlagan Kataloniya generalitati (muxtoriyat hukumati) oʻzining ilk qarori bilan 11-sentabrni Diade () — Kataloniya milliy kuni deb eʼlon qildi.

Kataloniyaning millatchilik kayfiyatidagi tashkilotlari va siyosiy partiyalari shakllangan anʼanaga koʻra, Rafael Kazanova yodgorligi poyiga gul qoʻyadi. U fransuz-ispan armiyasining Barselona shahar oʻzini-oʻzi mudofaa kuchlarini boshqargan va 1714-yilda Barselona himoyasida katta rol oʻynagan. Shu bilan Kataloniya millatchiligining „ustunlaridan“ biriga aylangan.

11-sentabr kun davomida turli siyosiy aksiyalar, namoyishlar, konsertlar, bayram tadbirlari boʻlib oʻtadi. Barselonaning koʻplab fuqarolari oʻz kiyimlariga milliy ramzlar tushirilgan timsollarni taqadi, balkonlarda Kataloniya milliy bayroqlari osiladi.

Yana qarang 

 Kataloniyadagi noroziliklar (2012)
 katalon usuli

Manbalar

Havolalar 

 Kataloniya Generalitati veb-saytida Kataloniya milliy kunini eʼlon qilish toʻgʻrisidagi akt haqida maʼlumot (Katal. ) , ) , )
 „Dyad“ — Kataloniya milliy kuni haqida maʼlumot )
 Lorenzo Peña tomonidan Dyad haqidagi maqola )
Kylian Mbappé

Kylian Mbappé Lottin ( ; 1998-yil 20-dekabrda tugʻilgan) — fransuz professional futbolchisi, Liga 1 klubi Parij Sen-Jermen va Fransiya terma jamoasi forvardi sifatida toʻp suradi. U dunyoning eng yaxshi va eng koʻp maosh oluvchi futbolchilaridan biri sanaladi. U oʻzining dribling qobiliyati, ajoyib tezligi va vaziyatlarni hal qilish qobiliyati bilan nom qozongan.

Mbappe oʻzining katta futboldagi faoliyatini 2015-yilda 16 yoshida professional debyut bilan Liga 1ning „Monako“ klubida boshlagan. U jamoa bilan Liga 1 chempioni, Liga 1da yilning eng yaxshi yosh oʻyinchisi va Golden Boy mukofotini qoʻlga kiritdi. 2017-yilda u ligadagi raqibi Parij Sen-Jermen (PSJ) bilan dastlabki ijara shartnomasini imzoladi, u 2018-yilda 180 million yevro va bonuslar evaziga PSJga transfer qilindi, ushbu transfer uni ikkinchi eng qimmat futbolchi va eng qimmat o‘smirga aylantirdi. PSJ Mbappening katta mehnati evaziga toʻrt marotaba Ligue 1 va uch karra Coupe de France chempionligini qoʻlga kiritdi; u, shuningdek, klubning 2020-yilda UEFA Chempionlar Ligasi finaliga chiqishida muhim ahamiyat kasb etgan oʻyinchisi edi. Hozirda u PSJ tarixidagi eng koʻp gol urgan ikkinchi futbolchi boʻlib turibdi.

Xalqaro miqyosda Mbappe 2017-yili 18 yoshida Fransiya terma jamoasi safida debyut qilgan. 2018 yilgi FIFA Jahon chempionatida Mbappe jahon chempionatida gol urgan eng yosh franssuz futbolchisiga aylandi va Peledan keyin Jahon chempionati finalida gol urgan ikkinchi oʻsmirga aylandi. Fransiya zafar quchgan turnirda u toʻpurarlar roʻyxatida ikkinchi oʻrinni egalladi va ushbu harakatlari uchun eng yaxshi yosh oʻyinchi va Fransiyada yilning eng yaxshi futbolchisi mukofotlarini oldi.

Mbappening nomi 2018- va 2019-yillarda FIFA FIFPro World11, 2018-yilda UEFA yilning eng yaxshi jamoasi va 2016-17, 2019-20, 2020-21 va 2021-22-yillarda UEFA Chempionlar Ligasining eng yaxshi tarkibiga kiritilgan. U 2021-yilda Globe Soccer tomonidan yilning eng yaxshi futbolchisi unvoniga sazovor boʻldi. PSJda uch marta Liga 1ning eng yaxshi oʻyinchisi deb topildi va ketma-ket toʻrt mavsum davomida Liga 1ning eng yaxshi toʻpurari boʻldi.

Yoshlik 
Mbappe Parijda tugʻilgan va Parij markazidan 10.9 km uzoqlikdagi Bondi, Sen-Sent-Denis kommunasida voyaga yetgan. Uning otasi Uilfrid asli kamerunlik boʻlib, Mbappening agenti va futbol boʻyicha ilk ustozi, onasi Fayza Lamari esa asli jazoirlik Kabiledan boʻlib, sobiq gandbolchi hisoblanadi. Uning Itan ismli ukasi bor, u 2018-yilda Parijning U-12 jamoasida oʻynagan. Mbappening asrab olingan akasi Jirès Kembo Ekoko ham professional futbolchi. Kilian Mbappe bolaligida Bondidagi xususiy katolik maktabiga boradi, u qobiliyatli, ammo quloqsiz edi. Uning bolalikdagi kumirlari Zinedin Zidan, Ronaldu Nazario va Krishtianu Ronaldu edi. Bolaligida bir muddat uning butun oilasi bilan "Milan"ga muxlislik qilgan enagasi boʻlgan, enaga Mbappega Robinyoning 70-raqamli futbolkasini sovgʻa qiladi. Biroq, uning sevimli jamoasi har doim "Real Madrid" boʻlgan.

Manbalar 

Fransiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1998-yilda tugʻilganlar