STEMda pokistonlik ayollar

Butun dunyoda STEM ( fan, texnologiya, muhandislik va matematika ) sohalari erkaklar tomonidan ustunlik qilinsa-da, bu sohalardagi eng katta gender tafovutlaridan biri tufayli "STEM" dagi pokistonlik ayollar soni kam. Shunga qaramasdan, vaqt o'tgan sayin, ba'zi pokistonlik ayollar fizika, biologiya va kompyuter fanlari kabi sohalarda olima sifatida paydo bo'lishdi.

Pokistonda gender tafovuti 
Pokistonda dunyodagi eng  katta gender tafovutlaridan biri mavjud va u 2020-yildagi Jahon Iqtisodiy Forumi tomonidan chop etilgan hisobotga ko'ra, gender tengligi bo'yicha uchinchi eng kam ko'rsatkichdir. Ayollar aholining deyarli yarmini tashkil qilishiga qaramasdan, ayollarning savodxonlik darajasining pastligi STEM sohalarida gender tafovutining yuqori omillaridan biri hisoblanadi. Bu savodxonlik darajasi ilm-fan va texnika sohasida ham pastroq.

Faktlar 
YUNESKO ma'lumotlariga ko'ra, bakalavr bosqichiga qabul qilingan talabalar orasida 47%i ayollar va 53%i erkaklardir.

Doktoranturada o'qishini davom ettirayotgan ayollar soni atigi 36% ni , erkaklar foizi esa 64% tashkil qiladi. Shuningdek, tadqiqot sohasida ham katta gender tafovuti bo'lib, ayollar tadqiqotchilarning atigi 34 foizini tashkil qiladi.

Universitet talabalari orasida tabiiy fanlar yo'nalishida atigi 40%, tibbiyot fanlarida 45%, muhandislik fanlarida 21% va qishloq xo'jaligi fanlarida atigi 12% talaba ayollar borligi ma'lum qilingan.

Muhandislik gender tafovuti 
Jahon Iqtisodiy Forumi ma'lumotlariga ko'ra, Pokistonda muhandislik ishlarining atigi 4,9 foizi ayollar tomonidan egallangan. Ayniqsa, raqamlar energetika sohasida past bo'lib, elektr uzatish tarmog'i atigi 3% ayol muhandislardan iborat. Sun'iy intellekt sohasida ham kam sonli muhandis ayollar bor, ular ishchi kuchining atigi 22 foizini tashkil qiladi.

Tafovutni yo'qotish 
STEMdagi keng gender tafovutini kamaytirish uchun Pokiston hukumati, shuningdek, STEM sohalarining bir qismi bo'lgan ayollar tomonidan  sa'y-harakatlar amalga oshirildi. 2018-yildan beri,Pokiston hukumati ish haqi tengligi va ta'limda erishilgan yutuqlar indeksi bo'yicha o'z o'rnini yaxshilash ustida ishlamoqda. Shuningdek, ayollarni STEM sohalarida ham, STEM bo'lmagan sohalarda ham ishchi kuchining bir qismi bo'lishga undash uchun ish joyidagi jinsiy zo'ravonlik qonunlari ishlab chiqildi. STEM ta'limini ayolarda qo'llab-quvvatlash uchun "Texnikadagi ayollar", "Pokiston ayol muhandislari " kabi ko'plab xususiy tashkilotlar tashkil etilgan.

Mashhur ayollar 
Ba'zi diqqatga sazovor STEMga hissa qo'shayotgan ayollar:

 Nergis Mavalvala : 2015-yilda gravitatsion toʻlqinlarni aniqlash boʻyicha oʻzining ulkan izlanishlari bilan tanilgan pokiston-amerikalik fizik.   Shuningdek, u 2010-yilda nufuzli MakArtur Foundation mukofotiga sazovor bo‘lgan  Nergis 2020-yilda MIT fanlar maktabining birinchi ayol dekani bo‘ldi  
 Tasnim Zehra Husain : nazariy fizik va fizika fanlari doktori darajasini olgan kam sonli pokistonlik ayollar orasida.   U, shuningdek, simlar nazariyasi ustida ishlaydigan birinchi pokistonlik ayol. Husain Germaniyaning Lindau shahrida bo'lib o'tgan Nobel mukofoti laureatlari yig'ilishida Pokiston nomidan vakillik qildi va Pokiston jamoasini Parijdagi Butunjahon fizika yili (WYP) ochilish konferentsiyasiga olib bordi.  
 Asma Zohir : kompyuter olimi va " IBMning eng yaxshi mukofoti, 2019"ni olgan birinchi pokistonlik. 
 Azra Qurayshi : U Pokistonda kartoshka hosildorligini 5% ga oshirgan botanik edi.  Bu Pokistonning savdodagi mavqeini yaxshiladi va Azraning milliy tan olinishiga olib keldi. U 1997 yilda Norman Borlaug mukofoti bilan taqdirlangan  
 Arfa Karim : 2004 yilda Microsoft sertifikatiga ega bo'lgan eng yosh mutaxassis bo'lgan kompyuter vunderkindisi edi   Uni Bill Geyts shaxsan AQShdagi Microsoft bosh qarorgohiga taklif qilgan. Arfa Ginnesning rekordlar kitobiga ham kiritilgan.  
 Mariam Sultana : astrofizik. U 2012-yilda doktorlik dissertatsiyasini qo‘lga kiritgandan so‘ng Pokistondagi birinchi ayol astrofizik bo‘ldi  
 Talat Shahnoz Rahmon - kondensatsiyalangan modda fizikasi . Uning tadqiqot mavzulariga sirt hodisalari va qo'zg'atilgan muhitlar, jumladan kataliz, tebranish dinamikasi va magnit qo'zg'alishlar kiradi.  
 Aban Markar Kabraji - biolog va forsiy olim.   U IUCN, Xalqaro tabiatni muhofaza qilish ittifoqining Osiyo mintaqaviy idorasining mintaqaviy direktori.   U atrof-muhitni muhofaza qilish, barqaror rivojlanish va tabiatni asrashga qo‘shgan ulkan hissasi va fidoyiligi uchun Tamgha-e-Imtiaz bilan taqdirlangan.  
 Asifa Axtar : xromosomalar sohasida ishlagan biolog.  U Germaniyaning nufuzli Maks Plank jamiyatining biologiya va tibbiyot bo'limining birinchi xalqaro ayol vitse-prezidenti bo'ldi.   Asifa, shuningdek, Yevropa hayot fanlari tashkiloti (ELSO) mukofoti bilan taqdirlangan.  
 Farzana Aslam: fizik va astronom. U yarimo'tkazgich nanozarrachalar, foton va lazer fanlari bilan sensibilizatsiyalangan polimer kompozitsiyasi sohasida ishlagan.  Farzona Glazgodagi Fizika instituti tomonidan o‘tkazilgan Photon 04 konferensiyasida qo‘shgan hissasi uchun faxriy yorliq bilan taqdirlandi.

Manbalar

Tashqi havolalar 

 Texnikadagi ayollar
Pokiston ayollari
Pokiston
Ilm-fan va texnologiyada ayollar
Ta'lim tizimi
Olima ayollar