MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Abdumo‘min O‘tbosarov

Abdumoʻmin Abdumajidovich Oʻtbosarov (1960-yil 24-aprel — 2016-yil 1-yanvar, Toshkent, Oʻzbekiston) — Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi suhandoni, Oʻzbekiston xalq artisti (2014).

Tarjimai hol 
Abdumoʻmin Oʻtbosarov 1960-yil 24-aprel kuni Toshkent shahrida xizmatchi oilada dunyoga keladi. otasi oʻqituvchi, onasi esa tibbiyot xodimi boʻlgan. Oilada toʻrt farzand boʻlib, Abdumoʻmin ikkinchisi edi. Otasi suratga olishni yaxshi koʻrgani uchun oʻgʻlini ham shunga undadi.

U maktabni bitirib, 1977-1979-yillarda Xabarovsk oʻlkasida Sovet Armiyasi saflarida xizmat qilgan. U yerda boʻlajak suxandonning fotografiyadan xabari borligini bilishgach, uni fotomuxbir boʻlib faoliyat yuritishga taklif etishadi.

Harbiy xizmatdan qaytgach esa hujjatlarini Toshkent davlat universiteti  jurnalistiga fakultetining kechki boʻlimiga (hozirgi Oʻzbekiston Milliy universiteti) topshiradi va hujjatlar bilan birga, u maqola va ocherklari chop etilgan harbiy gazetalardan olingan parchalarni qoʻshib topshiradi. Bu maqolalar uni kirish imtihonlarisiz universitetga qabul qilishda xizmat qildi.

1981-yilda Oʻtbosarov Televideniyega rejissor yordamchisi sifatida ishga qabul qilindi.

Oʻtbosarov 1986-yilda Suhandonlar guruhiga diktor sifatida oʻtkazildi.

1988-1989-yillarda Moskvaga Televideniye va radioeshittirish xodimlari malakasini oshirish Butunittifoq institutiga yuborildi. Uning ustozi Markaziy televideniyening bosh diktori Igor Kirillov edi. Abdumoʻmin Oʻtbasarov Ostankinoda teledasturlar boʻyicha diktor boʻlgan. Moskvadan qaytgach, Oʻzbekiston televideniyesida suhandonlik faoliyatini davom ettirdi.

Adumoʻmin Abdumajidovich oʻzining barcha mehnat faoliyati davomida suhandon boʻlib ishlagan. „Axborot“ axborot dasturini olib borgan, „Umid nihollari“, „Barkamol avlod“ kabi koʻplab sport tadbirlarining ochilishida ishtirok etgan. U quyidagi davlat tadbirlarida mezbonlik qilgan: SHHT xalqaro sammiti; „Sharq taronalari“ xalqaro musiqa festivali; xorijiy davlatlar rahbarlarining tashriflariga bagʻishlangan konsertlar va bayram tadbirlarini oʻtkazgan.

U bir qancha „Topgan gul…“ satirik sheʼrlar toʻplamlarining muallifi boʻlgan.

Suhandonning soʻnggi chiqishi 2015-yil 31-dekabr kuni Oʻzbekiston Prezidenti Islom Karimovning Yangi yil tabrigi boʻldi. Dasturdan soʻng uning yurak xuruji tutib, Toshkent tibbiyot akademiyasining jonlantirish boʻlimida bu yorugʻ olamni tark etadi.

Abdumoʻmin Oʻtbosarov ismi-sharifi yodga olinganda „oʻta yuqori madaniyatli, ilmli, ogʻir-vazmin, oʻz ishining ustasi, ajoyib qalam sohibi“ degan eʼtirof unga loyiq. Oʻz kasbining tajribali suxandoni  ustozlariga munosib izdosh boʻla olgan, oilaparvar, mehribon ota, har bir kishi qalbidan munosib oʻrin egallagan inson edi.

Mukofot va unvonlar 

 2002-yil — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi
 2014-yil — Oʻzbekiston xalq artisti
 2021-yil — "Mehnat shuhrati" ordeni (vafotidan keyin)

Manbalar

Havolar 
 http://www.ca-portal.ru/article:24378
 http://mover.uz/watch/h6z020Cm/
 http://www.facebook.com/utbasarov

Kishilar
Nassef Sawiris

Nassef Onsi Sawiris (1961-yil 19-yanvarda tugʻilgan) misrlik milliarder tadbirkor va Onsi Savirisning uchta oʻgʻlining eng kichigi (uning akalari Nagib va Samih). 2021-yil oktabr holatiga koʻra, uning boyligi 8,7 milliard AQSh dollariga baholandi, bu uni eng boy arab va toʻrtinchi eng boy Afrikalikka aylandi.

Yoshligi 
Nassef Sawiris oʻrta maʼlumotni Deutsche Evangelische Oberschule Kairoda olgan. Keyinchalik u oʻqishini Chikago universitetida davom etirdi va u erda 1982-yilda iqtisod boʻyicha bakalavr diplomini oldi Sawiris kopt nasroniy.

Karyera 
Sawiris 1982-yilda Orascom guruhiga qoʻshildi va 1995-yilda otasi Onsi Sawirisdan boshqaruv nazoratini oʻtkazgandan soʻng Orascom Construction kompaniyasining qurilish faoliyatini nazorat qildi. 1998-yilda kompaniya roʻyxatga olinganidan keyin u Orascom Construction Industries bosh direktori boʻldi. U 2004-yilda OCI SAE kompaniyaning 50 % ulushini sotib olganidan keyin Besix boshqaruv kengashida va 2017-yilgacha ish haqi va nomzodlar qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.

U 2004-yildan 2007-yilgacha Qohira va Iskandariya fond birjalari direktorlar kengashi aʼzosi boʻlgan, shuningdek, 2008-yil iyulidan 2010-yil iyunigacha DIFX xalqaro moliyaviy birjasida boshqaruvchi direktor boʻlgan.

2013-yil yanvar oyida u OCI NV sobiq bosh kompaniyasi OCI SAEni sotib olgandan keyin bosh direktori boʻldi. 2015-yilda u LafargeHolcim boshqaruv kengashi aʼzosi etib saylandi, 2008-yildan beri Lafarge SA boshqaruv kengashida ishlaydi.

2015-yil oktabr oyida Sawiris oʻzining NNS Holding Sàrl Luxembourg investitsiya kompaniyasi orqali Adidas AG ulushini sotib olgani xabar qilingan edi. 2016-yilda Germaniyaning Gerzogenaurach shahridagi Adidas AG kompaniyasining nazoratchi direktori etib tayinlangan.

2018-yilning iyul oyida Sawiris NNS guruhi va amerikalik milliarder Ues Edens tomonidan birgalikda egalik qiluvchi va nazorat qilinadigan NSWE kompaniyasi tomonidan 55 % nazorat paketini sotib olgandan soʻng, Saviris Toni Xia oʻrniga Aston Villa FC raisi lavozimiga kelishi eʼlon qilingan edi. 2019-yil avgust oyida, Aston Villa Premyer-ligaga koʻtarilgandan soʻng, Toni Syaning qolgan aktsiyalari NSWE tomonidan sotib olindi va bu klub ustidan toʻliq nazorat oʻrnatildi.

2020-yil oktabr oyida Sawiris Avanti Acquisition Corpga asos soldi, asosiy maqsadli sotib olish kompaniyasi.

Boshqa tadbirlar 

 Chikago universiteti, Vasiylar kengashi aʼzosi (2013-yildan).
 Xalqaro aloqalar kengashi (CFR), Global maslahatchilar kengashi aʼzosi.
 Klivlend klinikasi, Xalqaro yetakchilar kengashi aʼzosi.

Shaxsiy hayoti 
Sawiris Sheringa turmushga chiqqan, ularning toʻrt farzandi bor, Qohirada yashaydilar va Nyu-Yorkda qarorgohlari bor. Sawiris nasroniy.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1961-yilda tugʻilganlar
Google Play

Google Play Store (shunchaki - Play Store yoki - Play Market nomi foydalaniladi; sobiq nomi - Android Market) - ilovalar do'koni, shuningdek Google shirkatidan o'yinlar, kitoblar, musiqa va filmlar doʻkoni, uchinchi tomon kompaniyalariga, Android operatsion tizimli qurilmalar egalariga turli ilovalarni o'rnatish va sotib olish taklif qilish imkonini beradi.

Ilovalarni nashr qilish imkonini beruvchi ishlab chiquvchi hisobi $26. Pulli ilovalar barcha mamlakatlardagi ishlab chiquvchilar tomonidan nashr etilmaydi.

Manbalar
Kojalik Nikolay cherkovi deisusi

Kojalik Nikolay cherkovi deisusi ― XIII asrga xos qadimgi rus ikonasidir.

Ikona Pskovdagi Kojalik avliyo Nikolay cherkoviga qadimgi boshqa bir ibodatxonadan kelib qolgan. 1926-yilda Markaziy davlat restavratsiya ustaxonalari ekspeditsiyasi tomonidan kashf etilgan. 1930-yillarning boshlarida belgi Rossiya muzeyi kollektsiyasiga Antikvariat Butunittifoq davlat savdo idorasi orqali keltirilgan.

Tavsifi 
Ikonaning umumiy holati, garchi yuzlar asl shaklini toʻliq yoʻqotganiga qaramay, yaxshi deb baholanadi. Ikona qadimgiligi maʼlum, u deyarli tom maʼnoda Mirojskiy monastirining Spaso-Preobrajensk sobori freskasini takrorlaydi va monumental Vizantiya rangtasvirining XII-XIII asrlarga xos xususiyatlarini takrorlaydi. Akademik V. N. Lazarev fikricha:

Shuningdek, ikonadagi mahalliy Pskov rassomchiligining oʻziga xos xususiyatlaridan yana biri shuki, ikona Snetogorskiy monastiri Bokira mavlidi soboridagi 1313-yilda chizilgan rasmlarga oʻxshab, unda yirik oltin assist mavjud. U yuzani maydalab, kiyimning burmalarini dekorativ naqshga aylantiradi. Bu, ayniqsa, Iso Masihning koʻylagi va plashida yaqqol seziladi, unda „tor kabi keskin burchak ostida uzilib, silliq egilgan va goʻyo baliq skeletining chiziqlariga taqlid qiluvchi toʻgʻri chiziqlarning irratsional birikmasi“ kabidir.

Tangri kursisi quyi qismida „…qoʻlda bu ikona Aziz Nikolayga…“ yozuvi qisman saqlanib qolgan.

Ikona XVI asrga oid bosma bezaklari va XIV asrga oid kumush chambarlar bilan bezatilgan.

Manbalar 

belgilar alifbo tartibida
 XIII asr belgilar
 Davlat rus muzeyi kollektsiyalaridan piktogrammalar
Iso Masihning Belgilar
Limnadalar

Limnadalar (; boshqa ismlar: Limnatidalar (), Leymenidlar ()) — yunon mifologiyasidagi nimfalar, nayadalarning prototiplari, ular asosan chuchuk suv havzalarida, daryolar va soylardan tashqari yashagan.

Mifologiya 
Limnadalar unchalik maʼlum boʻlmagan mavjudotlardir. Ular koʻllar, hovuzlar va botqoqla, gohida oʻtloqlarning nimfalari, ular asosan turgʻun suvlarda yashaydilar. Ularning ota-onalari daryo va koʻllarning maʼbudlaridir.

Limnadalar gʻayrioddiy koʻrinishga ega. Yuzi shaffof och yashil rangga ega, terisi baxmal, ichkaridan porlaydi. Ularning katta toʻq yashil koʻzlari, yirik lablari va zumrad tusli porlab turgan tishlari bor. Ushbu nimfalarning oyoqlari toʻrli, qurbaqaga oʻxshash panjalari bor. Bel va bilaklarni nilufar va suv zambaklarining yupqa gulchambarlari oʻrab oladi. Limnadaning boshida ham xuddi shu gulchambari bor. Ular asosan ambroziya bilan oziqlangan va har doim chiroyli va yosh boʻlib qolish qobiliyatiga ega edilar.

Garchi ular ilohiy ierarxiyada pastroq oʻrin egallagan boʻlsalar ham, ular Olympga qabul qilingan va odamlar tomonidan hurmat qilingan. Limnadalar, koʻpgina nimfalar kabi, uzoq umr koʻradilar, lekin ular abadiy emas va ularni oʻldirish mumkin.

Kechasi limnadalar sayrga chiqib, suv omborini chiroqlar bilan yoritadi. Zulmatdagi yorqin chiroqlar yolgʻiz sayohatchilarni chaqiradi, lekin ularga yaqinlashish xavflidir, chunki limnadalar koʻpincha sayr qilish uchun chuqur joylar va botqoqlarni tanlashadi. Bu nimfalar odamga hujum qilishi va uni yeyish uchun odamlarning yaqinlari qiyofasiga kirishlari va ruhlarini oʻqiy olishlari mumkinligiga ishonishgan.

Tasniflanishi 
Quyidagi roʻyxat faqat limnadalarning ayrim turlari va nomlarini oʻz ichiga oladi. Aslida, ularning xilma-xilligi bu roʻyxat bilan cheklanmagan.

 Astakidlar (Αστακίδες) — Bitiniyadagi Astakos koʻlining nimfalari.
 Bolba (Βόλβη) — Fessaliyadagi xuddi shu nomdagi koʻlning nimfasi (Bolba); Okean va Tefidaning qizi; kelib chiqishiga koʻra Okeanidlar qatoriga kiradi.
 Limneya (Λιμναία) hind daryosi xudosi Gangning qizi.
 Salmakida (Σαλμακίς) — nimfa, Germafroditning suyuklisi, u bilan birga bir mavjudotga aylangan.
 Tritonida (Τριτονίς) — Shimoliy Afrikadagi Liviyadaning xuddi shu nomdagi tuzli koʻli nimfasi, kanonik boʻlmagan versiyaga koʻra, maʼbuda Afinaning onasi.

Manbalar

Havolalar 
 Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. — Vol. 2. — p. 1216 // Ancient Library. Wayback Machine.
Nimfalar
Linkey

Linkey () — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Messeniyadan. Afarey va Arenaning kenja oʻgʻli. Argonavt, kemada kuzatuvchi boʻlgan. Kalidon ovining a’zosi. U koʻrish qobiliyatining kuchliligi bilan ajralib turgan, boshqa versiyaga koʻra esa, u tunda hech narsani koʻrmagan. Farzandlari boʻlmagan.

Afaretidlar Dioskuriylarni ta’qib qilishganda,  Tayget togʻlaridan Linkey eman chuqurligida Kastor va Polidevkni koʻrib qolgan. Polidevk uni jangda oʻldirgan. Ba’zi manbalarga koʻra, u Kastor tomonidan oʻldirilgan. Boshqa bir hikoyaga koʻra, u Kastorni oʻldirgan, ammo keyin uni Polydevk oʻldirgan. U akasi bilan birgalikda Levkippning qizlariga turmush qurishni taklif qiladi, ammo Dioskuriylar qizlarni ulardan avval oʻgʻirlab ketishadi.

Ta'birga koʻra, u birinchi boʻlib mis va kumush, shuningdek, mis va temirni qazib olgan va yer ostia lampalar olib kirgan, shuning uchun uni yer ostida ham koʻra oladi, deb ayta boshlaganlar.

Manbalar 

Egizaklar afsonalari
Messenia Shohlari
Kalidon ovining a’zolari
Argonavtlar
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Konfetti

Konfetti () — koʻp rang-barang, odatda kichik qogʻozli doiralar asosan ballar, karnavallar, zafarli yurishlar, shuningdek, tugʻilgan kunlar va toʻylar kabi bayramlarning muhim atributi hisoblanadi. Bayram ishtirokchilari bir-birlariga konfeti yogʻdiradilar yoki uni yuqoridan sochadilar.

Etimologiyasi va tarixi 

Italyancha „confetto“ — „konfet“ soʻzining koʻplik miqdoridan tuzilgan. Rim anʼanalariga borib taqaladi: karnaval paytida ishtirokchilar bir-birlariga kichik konfetlar sochishgan. Keyinchalik shirinliklar oʻrniga ularning oʻrnini bosadiganlar — rangli qogʻoz parchalari ishlatila boshlandi.

Italiyada „konfetti“ soʻzi dastlab shakardan (shakarlangan bodom, yongʻoq va boshqalar) tayyorlangan barcha turdagi mahsulotlarni anglatardi, ularni koʻcha yurishlari va karnavallar paytida aholi derazalardan, balkonlardan sochishgan; keyinchalik konfetti — xuddi shu maqsadda ishlatiladigan gipsli sharchalar va shunga oʻxshashlardan iborat boʻlgan. Italiyaning aksariyat shaharlarida gipsli sharchlarni uloqtirish politsiya tomonidan taqiqlangan.

1884-yildagi uchrashuvda Parijdagi „Casino de Paris“ kafesi egasi mehmonlarga rangli boʻr sharlarini yogʻdirdi: bu „boʻr“ konfettining hujjatlashtirilgan birinchi qoʻllanilishi edi. Rangli qogʻoz konfetti aynan shu „Casino de Paris“ egasi tomonidan ixtiro qilingan.

Hozirgi vaqtda konfetti koʻpincha ballar va maskaradlarda bir-biriga yogʻdiriladigan rang-barang qogʻoz doirachalardir. Pnevmatik paqildoqlar, serpantin yoki paqildoq tanasida gaz hosil boʻlishi evaziga portlash bilan sochiladigan konfetti mavjud.

Koʻpgina madaniyatlarda yangi turmush qurganlarga guruch, don, shirinliklar, tangalar, farovonlik va unumdorlik tilaklari bilan gullar sepish anʼanasi mavjud edi va hozirda ham shunday boʻlib qolmoqda. Rus toʻy anʼanalarida yangi turmush qurganlarga qulmoq va don sochilgan. Hozirgi vaqtda bir qator mamlakatlarda koʻplab qushlarni jalb qiladigan guruchni sochishni taqiqlash joriy etilmoqda. 2005-yilda Osiyoda SARS epidemiyasi paydo boʻlgandan soʻng, Gonkong kaptarlarni ehtimoliy tashuvchilar sifatida oziqlantirishni taqiqladi.

Bugungi kunda tantanali marosimlarda don va qogʻoz konfetti oʻrniga folga yoki metalllashtirilgan polipropilendan yurakcha, yulduzcha, doirachalar, tasmalar, shuningdek sovun koʻpiklari, jonli yoki muzlatilgan gul barglari koʻpincha ishlatiladi.

Tayyorlanishi 
Asrning boshida konfetti mashina yordamida turli rangli papiros qogʻozidan kichik doirachalar shaklida kesilgan.

Hozirgi kunda konfetti asosan qogʻoz sanoatida perforatsiyadan keyingi chiqindi sifatida ishlab chiqariladi. Ipak qogʻoz yoki yupqa plyonkadan havoda oddiy qogʻozga qaraganda 10 baravar koʻproq vaqt turadigan konfetti yomgʻiri kabi maxsus turdagi konfetti ishlab chiqariladi.

Yana qarang 
 Serpantin
 Paqildoq (pirotexnika)

Manbalar 

Qogʻozdan ishlangan buyumlar
Karnaval
Bulutli Uzpeniya Desyatina monastiri ikonasi

"Bulutli Uspeniya" — XIIasr oxiri — XIII asr boshlariga oid rus ikonasi. Novgorodning Tithes monastiridan kelib chiqqan. 1933-yilda Novgorod muzeyidan olingan ikona hozirda Davlat Tretyakov galereyasi toʻplamida saqlanadi. U 1935-yilda Tretyakov galereyasida sanʼatshunos I. VA. Suslov tomonidan aniqlangan.

Ikona yaxshi holatda saqlangan, ammo boʻyoq ishlarida kichik yoʻqotishlar mavjud. Joʻka daraxti taxtasiga chiqilgan. Asl mustahkamlovchi shponkalar yoʻqolgan va yangilari bilan almashtirilgan. Ikonaning yon chetlari kesilgan, yuqori va pastki chetlarida esa gessodan mahrum (ehtimol, piktogramma chizilgan paytdan boshlab qoplamani mustahkamlash uchun qoldirilgan). Tadqiqotchilar ikonani XII asr oxiri — XIII asr boshlariga tegishli deb hisoblashadi.

Ikonashunoslik 
„Bokira Boshpanasi“ murakkab ikonografik koʻrinishda taqdim etilgan. U ikonaning yuqori qismidagi Tangri onasining ruhini osmonga koʻtaradigan Mikoil farishta tasviri bilan tavsiflanadi. Undan pastda toʻrtta farishta bor, ular Xudo onasining ruhini Iso Masihdan oladi. Ikona yuqori qismida, Bibi Maryamning oʻlim toʻshagi yon tomonlarida, Xudo onasi bilan vidolashish uchun bulutlar ustida uchib kelgan havoriylar joylashgan. Uchar havoriylar aks etuvchi ikonografik syujetlar apokrifik manbalardan maʼlum boʻlib, ikonashunoslikka XI asrdan boshlab maʼlum.

Havoriylarning Bokira ona bilan vidolashuv sahnasi anʼanaviy ikonografiyada taqdim etilgan. Dafn toʻshagining yon tomonlarida ikki qatorda motam tutgan oʻn ikki havoriy tasvirlangan. Ularning oyoqlari yerga deyarli tegmaydi. Bokira Maryamning qizil poyafzallari toʻshak oldiga qoʻyilgan va yotoq orqasida ikkita sham qoʻyilgan. Akademik V. N. Lazarev ushbu piktogrammani boʻyashda Vizantiya taʼsirini qayd etadi: "Belgining eng „yunoncha“ qismi oʻng guruh hisoblanadi, ular yetuk" Comnenos tipidagi yuzlar bilan tasvirlangan, chap guruhdagi yuzlar yumshoqroq va shaxssiz ishlangan. Ularda yunon turi unchalik aniq ifodalanmagan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 Davlat Tretyakov galereyasi yig'ilishlarining piktogrammalari
XII asr belgilar
belgilar alifbo tartibida
Iso Masihning Belgilar
Yelkali Deisus Moskva Kremli Uspenskiy sobori ikonasi

Yelkali Deisus — moʻgʻullar istilosidan oldingi davrga xos rus ikonasi. U Davlat Tretyakov galereyasi toʻplamida saqlanadi.

Tarixi 
Ikona XII asrning oxiriga (I.E.Grabar, V.I. Antonova) yoki XIII asr ilk oʻttiz yilliga xos (V. N.Lazarev, G.S.Kolpakova). Ikonaning kelib chiqishini Vladimir Rus davri bilan qiyoslashadi. Bunga deisusdagi Bokira Maryamning yuz xususiyatlari Bogolyubskaya ikonasidagi chehra aksiga yaqinligi bilan izohlanadi. U Moskva Kremlining Uspenskiy soborida Avliyo Filippning qabri ustida joylashgan edi. XVI asrda qayta tiklangan.

Ikona 1936-yilda Tretyakov galereyasiga Qurol-yarogʻlar palatasidan (Orujeynaya palata) kelgan. Xuddi shu yili I.A. Baranov tomonidan aniqlangan.

Ikonografiyasi 
"Farishtalar bilan Najotkor Emmanuel" ikonasi singari, yelkali Deisus mehrobining toʻsinini bezash uchun chizilgan, ammo badiiy ijro jihatidan undan quyi sifatda:

Ikonadagi shakllar kichik burilishlarda taqdim etilgan, Bokira Maryam va choʻqintiruvchi Yuhanno yuzlari Najotkor yuzidan kattaroq tasvirlangan, bu uning tasviri birmuncha uzoqroqda turgandek aks ettiradi. Bokira Maryam boshida sariq chizigʻi boʻlgan qizil-jigarrang maforium bor, uning ostida quyuq koʻk qalpoq koʻrinadi. Iso Masih jigarrang chiton va toʻq yashil himation kiygan holda. Choʻqintiruvchi Yuhanno Masihning ruhi bilan bir xil rangdagi jubba kiygan.

Iso Masih va Choʻqintiruvchining yuzlaridagi asl boʻyoq qatlami yoʻqolgan (Isoning yuzida boʻyoq qatlami taxtagacha oʻchib ketgan va keyinchalik unga qizgʻish tus berilganining dogʻlari bor). Tangri onasining yuzi yaxshiroq saqlangan. Biroq, uning ham yuqori qatlamlaridagi boʻyoqlarda yoʻqotishlar bor. Uning yuzi oʻng tomonida qora boʻyoq bilan qilingan qadimiy yozuv parchasi saqlanib qolgan.

Ikona 3 gorizontal qismdan tasalgan joʻka taxtasiga chizilgan. Romi temir mixlar bilan mahkahlangan. Kemali ikona taxtasiga maxsus mato tortilmagan. XVI asrlarda levkas mato ustiga qoʻyilgan.

Manbalar 

 Davlat Tretyakov galereyasi yig'ilishlarining piktogrammalari
 XIII asr belgilar
belgilar alifbo tartibida
Iso Masihning Belgilar
Avliyo Georgiy Moskva Kremli Uspenskiy soboridagi ikona

Saint George — Avliyo Georgiy — Moskva Kremli Uspenskiy sobori toʻplamidagi Novgorod ikonasi. Unda avliyo Georgiy belboʻyida tasvirlangan. Ushbu madaniy yodgorlik XI yoki XII asr oxirlariga toʻgʻri kelib, dastgohli rasm solish yoʻnalishida Rossiyadagi eng qadimgi yodgorliklardan biridir.

Kelib chiqishi 
Akademik V.N.Lazarevning soʻzlariga koʻra, ikona kelib chiqishi Novgorod shariga borib taqaladi. Uni Moskvaga Ivan Grozniy keltirgan. Grozniy Novgoroddan koʻplab mahalliy muqaddos ahyolarni olib kelgan. Ikonada XII asr Vizantiya ikonalariga xos chizgilar bor va u Novgorod ikona rassomchiligining Vizantiya yoʻnalishiga tegishli.

Ikonani knyaz Georgiy Andreyevich (Andrey Bogolyubskiyning kenja oʻgʻli) buyurtma qilgan boʻlishi mumkin. U 1174-yilda Novgoroddan quvilib va Gruziyaga koʻchib oʻtgan va u yerda qirolicha Tamaraning birinchi eri boʻlgan. Ikona yosh knyazning homiy murshidi tasviri boʻlishi mumkin. Uni knyaz Yuiy monastirining Avliyo Georgiy soboriga joylashtirgan.

Ikonada XI asr oxiri — XII asr boshlariga doir sana mavjud. U uslubiy jihatdan Kiyev Avliyo Sofiyasidagi naqshlar va freskalar bilan oʻxshash.

Ikonografiya 

Ikonaning qadimgi tasviri yaxshi saqlanib qolgan (yuz qismida, fonida ozgina yoʻqotishlar mavjud. Ikonaning quyi qismidagi libos tasvirida esa sezilarli darajada yoʻqotish bor). Bunga Georgiy obrazi uzoq vaqt mobaynida toʻq mallarang boʻyoq bilan qoplangani sababdir. Ikona qoplamadan faqatgina 1930-yillarga kelib ochilgan.

Ikonada yarim uzunlikdagi buyuk jafokash Georgiy yosh jangchi qiyofasida tasvirlangan. Uning oʻng qoʻlida nayza, chap qoʻlida esa jafokash xochi oʻrnini bosadigan xoch shaklidagi qilich bor. Avliyo surati ikona hajmini bor boʻyicha qamrab oladi va uning qoʻllari romga yaqin tasvirlangan. Bu esa, uning jismi qudratini his qilishni kuchaytiradi. Avliyoning yuzi muntazam oval shaklga ega, sochlar jigarrang va qalin tasvirlangan. Avliyoning koʻzlari yirik tasvirlangan va tomoshabinga tikilib turadi. Karnasiyasi oqish, yonoqlarida qizgi’sh tusga aylanadi. Rassom zirh va qurollar tasvirining haqiqiyligiga katta ahamiyat bergan (masalan, plastinkali zirhlarida har bir plastinkaning mahkamlash joylari tasvirlangan).

Ikonaning orqa tomonida, keyingi davrlarda kiritilgan yozuvlar ostida, XIV asr oʻrtalarida Moskvada ishlagan yunon ustasi tomonidan qoʻshilgan Tangri onasi Xodegetriya tasviri mavjud. Uning ostida nomaʼlum darajada saqlanib qolgan avvalgi rasm bor. Chizgilardan faqat Ilohiy chaqaloq yuzi tozalangan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Demin N. LEKIN. Qadimgi rus rasmidagi sheʼriy tasvirlarning aksi (11-12-asrlardagi „Jorj jangchi“ ikonasi misolida) // Qadimgi rus sanʼati. Moʻgʻullardan oldingi rus badiiy madaniyati [jild. 6]. — M.: Nauka, 1972. — S. 7-24.
 Avliyo Jorj Ikonografiyasi
Moskva Kreml muzeylari to'plamidagi piktogrammalar
 Xi asr belgilar
belgilar alifbo tartibida
 Assumption sobori (Moskva Kreml)
SpaceX CRS-8

SpaceX CRS-8 (shuningdek, SpX-8 nomi bilan ham tanilgan) SpaceX kompaniyasining Dragon avtomatik yuk fazo kemasining oʻninchi parvozidir. NASA bilan Commercial Resupply Services (CRS) shartnomasi doirasida SpaceX tomonidan amalga oshirilgan Xalqaro Kosmik Stantsiyasini taʼminlash dasturidagi sakkizinchi parvoz.

Ushbu missiyadan boshlab, barcha Dragon yuk fazo kemalari parvoz paytida raketa tashuvchi avariyaga uchraganda, undan uzilib, burun konusi va negermetik konteynerni tashlab, parashyutlarni ochish va okeanga qoʻnisb germetik yukni bortda saqlab qolish imkonini beruvchi dasturiy taʼminot bilan jihozlanadi. Ushbu funksiyadan foydalanish imkoniyati Falcon 9 raketa tashuvchisining butun 10 daqiqalik parvozi davomida saqlanib qoladi, ikkinchi bosqichning oxirgi 20 soniyasi bundan mustasno.

Parvoz 
6-aprel kuni parvozga tayyorgarlik koʻrish jarayoni doirasida barcha raketa tizimlarining uchishga tayyorligini tasdiqlash uchun Falcon 9 birinchi bosqich dvigatellarining anʼanaviy qisqa yondirish sinovi (static fire) oʻtkazildi.

Falcon 9 raketasining muvaffaqiyatli uchirilishi 2016-yil 8-aprel kuni UTC soat 20:43 da Kanaveral burnidagi SLC-40 uchirish kompleksida boʻlib oʻtdi. Dragon kosmik kemasi uchirilgandan keyin 10,5 daqiqadan soʻng 209 × 353 km, 51,6 ° egilish bilan koʻzlangan orbitaga chiqarildi. 3 daqiqadan soʻng quyosh panellarining qanotlari ochildi.

Yaqinlashish va tutashtirish 
Dragon Xalqaro Kosmik Stansiyaga 10-aprel kuni yetib keldi va UTC soat 11:23 da Canadarm2 stansiyasi manipulyatori tomonidan qoʻlga olindi. Soat 13:57 da kema Harmony moduliga muvaffaqiyatli oʻrnatildi.

Birinchi marta NASA tomonidan stantsiyani taʼminlash uchun foydalaniladigan ikkala yuk kemalari (Dragon va Cygnus) bir vaqtning oʻzida Xalqaro Kosmik Stansiyaga oʻrnatiladi.

Fotogalereya

Manbalar