MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Toʻxta Qobilov

Toʻxta Qobilov (1896-yil, Samarqand – 1938-yil, Toshkent) – Samarqand va Karmana shahar militsiyasi boshligʻi. Stalin davri qatagʻoni qurboni boʻlgan.

Biografiyasi 
Toʻxta Qobilov 1896-yilda Samarqand tumanidagi Arabxona qishlogʻida tugʻilgan. Oilasi kambagʻal dehqonlardan boʻlgan. Oʻrta taʼlim olgan. 1919-yilning 18-martidan kommunistik partiya aʼzosi hisoblanadi. Otasi 1927-yilning 8-mayida vafot etgan.

Toʻxta Qobilov 1917-yildan 1920-yilga qadar mavsumiy ishlarda ishlab roʻzgʻor tebratadi. 1920-yildan boshlab turli xil vazifalarda faoliyat yuritadi. Dastlab shu yili Arabxona qishloq sovetida kotib vazifasida ishlaydi. Bu ishda 1922-yilga qadar qoladi. 1922-yildan 1923-yilgacha Dargʻom tumanidagi Juma temiryoʻl stansiyasida artel raisi boʻlgan. 1923—1924-yillarda Ikromov tumani tuman matbuot kooperatsiya raisi, 1924—1926-yillarda Daul volosti ijroqoʻmi kotibi, 1926—1929-yillarda Samarqand va Karmanada shahar militsiyasi boshligʻi boʻlgan. Keyinchalik katta tergovchi lavozimiga tayinlangan. 1929-yildan 1930-yilga qadar kolxoz raisi boʻlgan. 1932-yilning sentyabr oyidan Ikromov tumani partiya qoʻmitasida instruktor vazifasida ishlaydi. 1933—1935-yillarda betobligi tufayli ishlamaydi. 1936-yilning 1-iyulidan Ikromov tumani ijroiya qoʻmitasi raisi oʻrinbosari boʻlib ishlagani toʻgʻrisida maʼlumotlar bor. Shaxsiy varaqasida 1927-yilda okrug maʼmuriy boʻlimi tomonidan bosmachilikka qarshi kurashgani uchun soat bilan, 1935-yilda Oʻzbekbirlashuv tomonidan bir oylik maosh bilan taqdirlangan.

1930-yildan 1932-yilgacha Stalin nomidagi Kommunistik universitetda tahsil olgan. III toifali partiya boʻlimini tamomlagan.

1938-yilning 15-oktyabrda SSSR Oliy Sudi Harbiy kollegiyasining sud majlisida oʻlimga hukm qilinadi. Hukm ijrosi oʻsha kuni taʼminlanib, otib tashlanadi.

Kommunistik partiyaning XX syezdidan soʻng realibitatsiya qilingan.

Manbalar 

1896-yilda tugʻilganlar
Samarqandda tugʻilganlar
1938-yilda vafot etganlar
Sovet davri qatagʻon qurbonlari
Riza Shevkiyev

Riza Shevkiyev ( 1954-yil 15-iyul, Samarqand, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – Ukrain millatiga mansub qrim-tatar siyosatchisi, Qrim-tatar xalqi majlisi deputati aʼzosi.

2014-yildan boshlab u „QRIM“ nomidagi (") notijorat, milliy-madaniy, xayriya va inson huquqlari jamgʻarmasining bosh direktori lavozimini egallagan.

Riza Shevkiyev „QRIM FOUNDATION“ jamgʻarmasiga rahbarlik qilayotgan vaqtida deportatsiya qilingan Qrim-tatar xalqi va boshqa repatriantlarni Qrimga qaytarish va ularni joylashtirish bilan bogʻliq muammolarni hal qilish boʻyicha vazifalarni bajargan.

Qrim inqirozi boʻyicha pozitsiyasi 
2014-yil aprel oyida boʻlib oʻtgan Qurultoy sessiyasida Riza Sheviyev "Qurultoy va Majlis qarorlarida izchil boʻlishi kerak. „23 yil davomida biz Ukrainaning hududiy yaxlitligi va suverenitetini qoʻllab-quvvatladik. Bu borada Qurultoy ham, Majlis ham koʻplab qarorlar qabul qilgan. Bundan bir qancha vaqtlar oldin biz noqonuniy referendumlarga qarshi chiqdik va uning natijalarini tan olmadik, biz Ukrainaning hududiy yaxlitligi tarafdori ekanligimizni koʻrsatdik, shuning sababdan bugun biz Qurultoy va Majlisning 23 yillik siyosiy yoʻnalishiga zid keladigan qarorlar qabul qila olmaymiz. Biz milliy-hududiy muxtoriyatimizning Rossiya tarkibiga kirishi haqida emas, balki faqat Ukraina hududiy yaxlitligini saqlab qolish haqida gapirishimiz kerak. Rossiyaning bir qismi boʻlish haqida gapirayotgan delegatlar yodda tutishlari kerakki: Agar bizning yaxlitligimizni qaysidur davlat buzsa biz qaram davlatga aylanamiz. Rossiya biz doʻst boʻlgan davlatlarning yaxlitligini buzgan xalqaro huquqni mensimaydigan tajovuzkor davlat hisoblanadi. Qrimdan Turkiyaga samolyotlar uchmaydi, hamma joyda senzura oʻrnatilgan. Biz allaqachon Rossiya maxsus xizmatlari matbuotining nishonida turibmiz. Bugun ular bizni muloyimlik bilan oʻrab olishmoqda, ertaga esa siz nima boʻlishini tasavvur ham qila olmaysiz“  ohangidagi keskin soʻzlarni aytgan.

Manbalar 

Qrimlik tatar siyosatchilar
Samarqandda tugʻilganlar
1954-yilda tugʻilganlar
10-iyulda tugʻilganlar
Babanzade Ahmad Naim

Babanzoda Ahmet Naim (1872-1934), Dorulfununun professori va faylasuf .

1872-yilda Bogʻdodda tugʻilgan. Bog'dodlik Shahroniy Zihni Poshoning o'g'li bo'lib. U shaharning mashhur otalaridan biri bo'lgan. Galatasaray litseyyini va u maktabini Mülkiye nomidagi o'rta maktabinimaktabini tugatgan.  Keyinchalik Maarif ( o'rta maktab ) nazoratiga o'tdi va u yerda Oliy ta'lim bosh boshqarmasi, Mualliflik va tarjimonlar idorasi, Maarif Kengashi a'zosi bo'ldi. Daroulfunning Istanbuldagi adabiyot fakultetida falsafa, mantiqa, ruhiyyat va axloqiy ta'lim o'tkazgan. 1919 yil 15 sentabrda Meclis Ayan a'zosi etib tayinlangan. 1934 yilda vafot etgan. U halvati diniga kiradi. Filosofiya darslari, Buhari G'alabasi va "Filosofiya ilmmi?" deb nomlangan asarlari bor edi.

Manba manbai 

1934-yilda vafot etganlar
1872-yilda tugʻilganlar
Emmanuel Mulloqandov

Emmanuel Mulloqandov (1912-yil 2-iyun, Samarqand, Oʻzbekiston SSSR – 1977-yil 18-avgust, Tojikiston SSR) – tarjimon, yozuvchi, Tojikiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi (1957).

Hayoti 
Emmanuel Mulloqandov 1912-yil 2-iyunda Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasining Samarqand shahrida tugʻilgan (kelib chiqishi yahudiy). Oʻrta maktabni tugatgach Abu Ali ibn Sino nomidagi Tojikiston Davlat Tibbiyot Institutining sirtqi boʻlimida, Dushanbe Davlat Pedagogika Institutining sirtqi boʻlimida tahsil olgan. 1930-yildan „Qizil Tojikiston“ gazetasida korrektor, soʻngra tarjimon boʻlgan. Keyinchalik Tojikiston Davlat nashriyot boshqarmasi boshligʻi lavozimida faoliyat yuritgan. Moskvada oʻqigan paytlarida asosan tarjima ishlari bilan pul topgan. Keyinchalik Emmanuel Mulloqandov Qizil Armiya safiga qabul qilingan. Qizil Armiya safida Ulugʻ Vatan urushida qatnashgan. Shuningdek, u Shimoliy Kavkaz, Kuban va Novorossiysk yaqinida boʻlgan janglarda qatnashgan. „Jasoratli mehnati uchun“ medali bilan taqdirlangan. Emmanuel urushdan keyin 1945-yildan „Qizil Tojikiston“ gazetasida adabiy tarjimon, Davlat nashriyotida tarjima boʻlimi mudiri, Oʻzbekiston Respublikasi Tarix institutida ilmiy xodim boʻlgan. Tojikiston Kommunistik partiyasi aʼzosi boʻlgan. U jahon yozuvchilarining oʻttizdan ortiq asarlarini tojik tiliga tarjima qilgan.

Tarjima tili va tarjima mahoratiga oid bir qancha qimmatli maqolalar muallifi boʻlib, ularni 1985-yilda oʻzining „Zamon oʻtgan til“ maqolalar toʻplamida chop ettirgan. Emmanuel Mulloqandov 1957-yildan Tojikiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

Emmanuel Mulloqandov 1977-yil 18-avgustda Tojikistonda vafot etdi.

Tarjimalari 
 „Kashtanka“, A.P.Chexov (1935)
 „Hayotga muhabbar“ J.London (1936)
 „Ular Vatan uchun kurashdilar“, M.A.Sholoxov (1949)
 „Sevastopol hikoyalari“ L.N.Tolstoy (1952)
 „Otalar va bolalar“ I.Turgenev (1962)

Manbalar
Jack Monroe

Jack Monroe (1988-yil 17-martda tugʻilgan) – britaniyalik mashhur pishiriq retseptlar yozuvchisi, jurnalist hamda faol jamoatchi. U oʻz davlatidagi qashshoqlik muammolaridan, xususan, ocharchilikdan xalos boʻlish kompaniyasi bilan mashhur. Bloger  oʻzining Jack deb (hozirda Bootstrapda Cooking deb oʻzgartirilgan) blogidagi posti tez suratlarda aylanganidan keyin mashhurlikka erishdi. U „ austerity recipes“ va kam masalliqlar bilan tayyorlanishi mumkin boʻlgan taomlarni oʻrgatuvchi yettita kitobi nashr etdi. Kitoblarni The Echo, The Huffington Post va The Guardian kabi nashrlar uchun yozgan.

Hayoti
Monroe 1988-yilda Sauthend-on-Sea shahrida David Hadjicostas va hamshira boʻlib faoliyat olib borgan Evelyn Hadjicostas oilasida tugʻilgan. Uning otasi yetti yil mobaynida Britaniya armiyasida, keyin esa 30 yil davomida oʻt oʻchirish boʻlimida xizmat qilgan. U 2007-yilda jamiyatga munosib xizmatlari uchun maxsus mukofot bilan taqdirlangan. Monroening uch nafar ukasi bor. Monroega bolaligida autizm va DEHB tashxisi qoʻyilgan boʻlsa-da, u voyaga yetguniga qadar bu haqida xabardor boʻlmagan.

Monroe orzusidagi dargohda oʻqish uchun jami 11 ta imtihondan oʻtdi va Westcliff-on-Sea shahridagi qizlarning oʻrta maktabida tahsil olish imkoniyatiga ega boʻldi. U 16 yoshiga yetganda esa oʻsha maktabni tark etdi, chunki maktab taʼlimidan uning hafsalasi pir boʻlgandi.

Karyerasi 
Jack Monroe turli ishlarda, jumladan savdo doʻkonida, keyin esa Starbucksda faoliyat olib borgan. 2007-yilda u Essex okrugi yongʻin va qutqaruv xizmatida qoʻngʻiroqlarni boshqarish boʻlimidan ish oldi. Farzandli boʻlganidan keyin esa u bolalarga gʻamxoʻrlik qilish mas’uliyati sababli atrofidagi ishni tartibga sola olmadi. Monroe 2011-yil noyabrida lavozimidan isteʼfoga chiqdi. 2012-yil dekabr oyida Daily Mirror nashrida uning ishsizligi, ish qidirayotgani va qashshoqlikda yashayotgani haqida xabar berilgan edi.

Blogi haqida 
Monroening 2012-yilning iyul oyida A Girl Called Jack nomi ostidagi blogida „Hunger hurts“ posti ijtimoiy tarmoqlarda tarqalib ketish orqali mashhur boʻldi. Xabarda uning kambagʻallik tajribasi, imtiyozlarga tayanganligi hamda oʻzini va farzandini haftalik £ 10 oziq-ovqat byudjetidan boqish uchun kurashayotgani haqida batafsil maʼlumot berilgan va mana shu maʼlumotlar koʻpchilikni qiziqtirib qoʻya olgan. Blog dastlab mahalliy siyosat haqidagi postlar uchun moʻljallangan edi, ammo kam byudjetli odamlar uchun mos arzon retseptlar taklif qilish orqali rivojlandi. 2015-yil dekabr oyida blog nomi „Cooking on a Bootstrap“ deb oʻzgartirildi.

Yana qarang 

 Buyuk Britaniyadagi qashshoqlik
 Buyuk Britaniya hukumati tejamkorlik dasturi

Manbalar

Havolalar 

 

Jurnalist
Blogerlar
Stepan Zorian

Stepan Zorian ( arman : Ստեփան Զօրեան, 1867–1919), nomi de guerre Rostom (  bilan mashhur. ), Arman revalutsiya federatsiyasining uchta asoschilarining eng muhum bo'g'inlaridan biri va arman milliy ozodlik harakatining yetakchisi  va qomondoni bo'lgan.

ARFning tashkil topishi 
Zorian Rossiya imperiyasining Erivan gubernatorligidagi Tsgna qishlog'ida (hozirgi Ozarbayjonning Naxchivan Avtonom Respublikasida joylashgan) tug'ilgan. U birinchi saboqni maktabida so'ngra esa Moskvadagi kollejiga kiradi va u yerda o‘qiy boshlagan biroq o‘qishni oxirigacha tugatolmay qoldi. Oxir-oqibat u Tiflisga jo'nab ketishga majbur bo'ladi  va u yerda Kristapor Mikaelyan va Simon Zavaryan bilan uchrashdi ulurni barchasi barchasi arman inqilobchi bo'ladi. Ular 1890-yilda Arman inqilobiy federatsiyasiga (ARF) asos solgan. Ularning yangi siyosiy partiyasi armanlarga katta ta'sir ko'rsatdi. Usmonli imperiyasining arman fuqarolarini himoya qilish uchun islohot talab qilish va qurol olish orqali qo'llab-quvvatlandi.

Ishlar va sayohatlar 
Zorian Shveytsariyaning Jeneva shahriga ko'chib o'tadi   va u erda Droshak Journal (Troshag) gazetasini muharrir sifatida boshqargan. Karin shahrida ARF partiyasi a'zolari yashirin ravishda Turkiyada ta'qiqlangani uchun o'zini choynak savdogarlari qilib ko'rsatib, talabalar uyushmasini tuzushdi. Keyinchalik u AbdulHamid II ga qarshi kurashda ARF inqilobchi partiyasi va Ichki Makedoniya Inqilobiy Tashkiloti o'rtasida hamkorlik o'rnatish uchun Bolgariyaga joylashish rejasi amalga oshiriladi. U yerda rafiqasi Liza Melik Shahnazaryan bilan arman maktabini ham ochgan.

Konstitutsiyadan keyingi kunlar 
1908-yil Turkiyadagi konstitutsiyaviy inqilob paytida u Garinga ko'chib o'tdi. 1914-yilda Birinchi jahon urushi boshlandi va u shu yillar davomida Evropaga, keyin esa Kavkazga ko'chib o'tdi. U yerlarda  esa arman-tatar urushlarida  muntazam qatnashgan. Eron konstitutsiyaviy inqilobi davrida u fors inqilobchilari bilan birga inqilobni amalga oshirishda qatnashgan.  Shuningdek, u Bokudagi o'zini-o'zi mudofaa kurashiga rahbarlik qiladi. Falokatli jangdan so'ng natijasidan keyin u minglab armanlar bilan birga Eronga qochib ketdi.

O'lim 
Zorian 1919-yilda Tiflisda 52 yoshida vafot etdi. U mustaqil Armanistonni ko'rish uchun yashagan va harakat qilgan ARFning yagona asoschisi edi.

Ma'lumotnomalar

Manbalar 

 Rosdom biografiyasi arman va ingliz tillarida 
 Mihran Kurdoglyan, Badmoutioun Hayots, C. Hador (Arman tilidan tarjima qilingan), Arman tarixi, III jild, p. 34, Afina, Gretsiya: 1996 yil

Shuningdek qarang 

 Arman inqilobiy federatsiyasi
 Armaniston Demokratik Respublikasi
 Kristapor Mikaelian
 Simon Zavarian
1919-yilda vafot etganlar
1867-yilda tugʻilganlar
Rafael Tolmasov

Rafael Tolmasov ( ; 24-fevral 1923-yil, Samarqand) – Sadriddin Ayniy nomidagi Tojikiston akademik opera va balet teatrining yahudiy millatiga mansub qoʻshiqchisi. Tojikiston SSR xalq artisti.

Biografiyasi 
Rafael Mixaylovich Tolmasov 1923-yil 24-fevralda Samarqand shahrida tugʻilgan. Uning ovozi lirik va dramatik janrlarga birdek mos tushgan. Rafael Tojikiston SSR xalq artisti unvonini qoʻlga kiritgan(1968). Ikkinchi jahon urushida qatnashgan. Tojik yahudiy qoʻshiqchisi, musiqachi va bastakor Mixaylo Tolmasovning oʻgʻli. 1934—1936-yillarda Dushanbe musiqa-badiiy majmuasida tahsil olgan, Toshkentdagi A.Loxuti nomidagi teatr texnikumini (1939), S.Ayniy nomidagi Davlat opera va balet teatri qoshidagi opera va balet studiyasini (homiyligi va rahbarligida) tamomlagan. Bolaligidan musiqaga mehr qoʻygan, dastlab nogʻora chalgan, soʻngra qoʻshiq aytishga qiziqib qolgan, 10 yoshida „Najot“ musiqali-dramatik asarida (bastakor M. Tolibov) birinchi marta chiqish qilgan. 1940-yildan Isroilga koʻchib oʻtgunga qadar (1990-yil) Rafael Tolmasov Sadriddin Ayniy nomidagi Davlat akademik opera va balet teatri sahnasida chiqish qilishda davom etgan.

Rafael Tolmasov – sobiq SSSR va Uzoq Sharq xalqlarining 16 tilida kuylaydigan, tojik kompozitorlarining qoʻshiq va romanlarining mashhur qoʻshiqchisi boʻlgan. Tojik sanʼati dekadasi (1941) va Moskvadagi tojik adabiyoti va sanʼati dekadasi (1957)da qatnashgan. Sovet Ittifoqining eng yirik teatrlari – Moskva, Leningrad, Riga, Minsk, Kiyev, Toshkent, Olmaota, Frunze, Sverdlovsk va boshqa sahnalarda chiqishlar qilgan. Daniya, Angliya, Fransiya, Italiya, Gretsiya, Turkiya, Tunis (1961), Afgʻoniston, Bolgariya, Chexoslovakiya, Vengriya, Ruminiya (1980) sahnalarida koʻrinish bergan.

Mukofotlari 
Rafael Tolmasov „Shon-sharaf“, „Sharaf“ ordeni (3-darajali), medallar va Tojikiston SSR Oliy Radasi Prezidiumining Faxriy yorligʻi bilan taqdirlangan.

Manbalar 

24-fevralda tugʻilganlar
1923-yilda tugʻilganlar
Samarqandda tugʻilganlar
Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
J. Grant Albrecht

John Grant Albrecht (1966-yil 22-mayda tugʻilgan) – amerikalik aktyor. U Broadway TV teatri, kinolar va televideniyelarda chiqish qilgan. Ovozli aktyor sifatida uni animatsiya, reklama va video oʻyinlarda tinglash mumkin. Albrecht, shuningdek, motivatsion notiq, nutq muallifi sifatida faoliyat yuritgan.

Taʼlimi 
Albrecht Karnegidagi Mellon universitetida tahsil olgan.

Faoliyati 
Albrecht, asosan, Voodoo Dawn, S. W. A.T filmlarida kichik rollarni va W. biografik filmida Jacques Chirac rolini ijro etgan. Televideniyeda u Law & Order, Walker, Texas Ranger, Touched by an Angel, Just Shoot Me!, Malcolm in the Middle, The Guardian, ER, Brothers & Sisters, Criminal Minds, In Plain Sight, Rizzoli & Isles,va Notorious kabi turli xildagi filmlarda mehmon sifatida ishtirok etgan. Broadwayda u Stephen Theatre rejissyorligi ostidagi The Devil’s Discipleva Jack Hofsiss rejissyorligi ostida olingan The Shadow Box spektaklini Circle in the Square teatrida ijro etgan.

Ovozlashtirishda 
Filmda u The Jungle Book 2, Cowboy Bebop: The Movie, om and Jerry: The Fast and the Furry, Danteʼs Inferno: An Animated Epic, Happy Feet va Hellboy: Blood and Iron filmlari uchun qoʻshimcha ovoz ijro etgan. Jonli efirlarda, jumladan, Oswald, Justice League, All Grown Up!, All Grown Up! va Yukikaze larga ovoz bergan. Video oʻyinlarda, ayniqsa, Destroy All Humans! (Butun odamzodni yoʻq qiling!) filmida Crypto ovozi bilan ajralib turgan.

Filmografiyasi

Filmlarda

Seriallarda

Video oʻyinlarda

Soundtrack 

 Destroy All Humans! Path of the Furon (2008) – (ijrochi: „You Got Me, Hun“)

Minnatdorchilik 

 CinemAbility: The Art of Inclusion (2018) – (alohida rahmat)

Arxiv kadrlari 

 Destroy All Humans (2020) – Crypto (ovozli)
 Destroy All Humans! 2: Reprobed (2022) – Crypto (ovozli)

Manbalar

Havolalar 

 
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Yashayotgan insonlar
1966-yilda tugʻilganlar
Favzullo Omonulloyev

Omonulloyev Favzullo Fathulloyevich (1923-yil, Ashur Muhammad, Samarqand – 1974-yil 25-fevral, Ravonak, Samarqand) – iqtisodchi, oʻqituvchi. Iqtisodiyot fanlari nomzodi (1960), Tojikiston fanlar akademiyasi aʼzosi.

Hayoti 
Omonulloyev Favzullo 1923-yilda Samarqand shahrida Ashur Muhammad qishlogʻida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tamomlgach 1945—1949-yillar oraligʻida Samarqand qishloq xoʻjaligi institutida (keyinchalik Oʻrta Osiyo kooperativ instituti, hozirgi Samarqand iqtisodiyot va servis universiteti) iqtisod fakultetida tahsil olgan. Ish faoliyatini Samarqand qishloq xoʻjaligi institutida kichik xodim sifatida boshlagan. Keyinchalik 1949—1950-yillarda institutda ilmiy nazoratchi boʻlgan. 1950yilda ushbu institut tavsiyasida asosida Moskvaga aspiranturaga yuborilgan. 1951-yilda Sadriddin Ayniy Moskvada tojik tilida soʻzlashuvchi aspirantlar (jumladan, samarqandliklar) bilan uchrashib, ularni Tojikistonad yangi tashkil etilgan Tojikiston Fanlar akademiyasiga ishlashga taklif qiladi. Ana shu taklif asosida akademik I.K.Narziqulov Tojikiston Fanlar akademiyasining iqtisodiyot boʻlimiga ishga olish boʻyicha ariza bilan murojaat qilgan. Omonulloyev Favzullo 1955-yil Moskvada nomzodlik dissertatsiyasini deyarli tugatgan boʻlsa-da, oʻsha davridagi siyosiy va iqtisodiy vaziyat tufayli nomzodlik dissertatsiyasini oxiriga yetkazmaydi. Nikita Xrushchyov davrida 1956-yildan „Razvitie selskoho hozyazyta Sovetskogo Pamira“ („Sovet Pomiri qishloq xoʻjaligining rivojlanishi“) mavzusida yangi nomzodlik dissertatsiyasi ustida ishlaydi va uni 1960-yilda Toshkentda himoya qilgan. Keyinchalik u Badaxshonda yashab ijod qildi. 1965—1967-yillar davomida oʻqituvchilik bilan shugʻullangan (hozirgi Sh.Shohtemur nomidagi maktabda). Omonulloyev Favzullo 1967-yilda Samarqandga qaytib, umrining oxirigacha Samarqand kooperativ institutida oʻqituvchi boʻlib ishladi. Institutdagi faoliyati davomida bir qancha ilmiy maqolalar, monografiyalar, kitoblar chop ettirgan. V.I.Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

Omonulloyev Favzullo 1974-yil 25-fevralda Samarqand shahrida vafot etgan.

Manbalar
Xoja Ibodullo Sayid

Xoja — to’liq ismi Ibodulla Sayid Poshshoxo’ja binni Abdulvahobxoja bo’lgan Xoja Zangi ota avlodlaridan bo’lib 1480-yilda Ashxobod yaqinidagi Niso shahrida Shayx ul-islom Abdulvahobxoja oilasida tavalud topgan.

Hayoti 
Xojaning hayoti haqidagi asosiy ma’lumotlar bizga uning o’g’li Hasanxoja Nisoriyning “Muzakkiri ahbob” ya’ni “Do’stlar yodnomasi” asari orqali yetib kelgan.

Xoja Niso, Marv madrasalarida ta’lim oladi, Samarqand va Buxoroda yashaydi, bir qancha vaqt vaqf yerlarining hisobi ustidan nazorat olib boruvchi sadrlik lavozimini egallagan. Balx hokimligi Kistan Qaro Sulton qo’liga o’tgach, Xoja din ahllari va ulamolar boshlig’i - shayxulislomlik vazifasida ishlagan.

Xoja Shayboniylar saltanatida viloyat hokimi, jumlat ul-mulk vazifalarida ishlaydi. Adib nihoyatda chiroyli xat yozganligi uchun xonlar o’rtasida yozishmalar ham olib borgan.

1547-yilda vafot etgan Xoja Bahouddin Naqshbandiy qabri yoniga dafn qilingan.

Ijodi 
Xojaning “Muftoh ul-adl”, “Gulzor”, “Maqsad ul-atvor” asarlari mashxur bo’lib, bu asarlar hikoyat, qitʼa, ruboiy, masnaviy, fard kabi janrlarda yozilgan.

“Muftoh ul-adl” (Adolat yoki odillik kaliti) asari 1508-1510-yillarda yozilgan bo’lib,Shayboniyxonning o’g’li Temur Sultonga bag’ishlangan. U 15 bobdan iborat.

“Gulzor” asari laqabi “Odil” bo’lgan Kiston Qora sultonga bag’ishlab, 1538-yilda yozilgan. Asar mobaynida Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” dostonidan ijodiy foydalanilgan.

“Maqsad ul-atvor” dostoni Kistan Qaro Sultonning tog’asi Jonibek Sultonga bag’ishlangan bo’lib, 1514-1520-yillarda yozilgan. Asar Nizomiy Ganjaviyning “Mahzan-ul-asror” asariga nazira shaklida yozilgan.
Safiya Nosir

Safiya Nosir (1942-yil 11-fevral Samarqand) – yozuvchi, „Suxan“ yorligʻi sohibi. 1997-yildan Tojikiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. Tojikiston taʼlim aʼlochisi. .

Hayoti 
Safiya Nosir 1942-yil 11-fevralda Samarqand shahrida tugʻilgan. Shahardagi 15-umumtaʼlim maktabida tahsil olgan. Oʻrta maktabdan soʻng Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universitetini tamomlagan. 1962-yili Dushanbega kelib, „Mash’al“ jurnalida ishlay boshlaydi. 1965-yildan Samarqand Davlat universitetining tojik filologiyasi fakultetini tamomlab, uzoq muddat „Pioneri tojiksi“ (hozirgi „Anboz“), „Komsomol tojiki“, „Chashma“ gazetalari, oylik „Zanoni tojiki“ va „Tojikiston“ gazetalarida ishladi. U nafaqaga chiqqunga qadar „Pioneri Tojikiston“ va „Komsomol Tojikiston“ gazetalari, „Mash’al“, „Tojikiston ayollari“ (hozirgi „Firuza“), „Chashma“ jurnallarida hamda respublika davlat radio va televideniye qoʻmitasida ishlagan. Ayni damda Safiya Nosir nafaqada. Ijod faoliyatini toʻxtatmagan. Gazetalarda chiqishlar qilib turadi.

Ijodi 
Uning „Sof ishq mukofoti“ nomli ilk hikoyasi 1962-yilda „Sharqi surh“ jurnali va „Mujda“ toʻplamida nashr etilgan. Keyinchalik uning hikoyalari davriy nashrlar va toʻplamlar sahifalarida chop etildi. Safiya Nosirning „Kichik mo''jizalar“, „Sof ishq mukofoti“, „Osmon oʻchogʻi“, „Shamol minbari“, „Gahhorabandon“ va „Muhabbat yaratuvchisi“ toʻplamlari nashr etilgan. Safiya Nosir koʻp yillar davomida faoliyatining aksariyat qismi bolalar va oʻsmirlar bilan bogʻliq boʻlganligi sababli bolalarning xarakteri haqida hikoyalar yaratgan. 1990-yilda „Kichik moʻjizalar“ qissasi nashr etilgan. 2005-yilda uning „Minbari Nasim“ nomli navbatdagi kitobi nashr etilgan boʻlib, kitob turmush oʻrtogʻi, yozuvchi Nasim Rajab haqida yozilgan. Keyinchalik uning „Sevib qolish“ (2012), „Gahvorabandon“ (2013), „Zarofayaki nodon“ (2013) hikoyalar toʻplami nashr etilgan. „Iskandar toʻsigʻi“, „Buzilgan zarkoʻsa“ romanlari, „Zindaasho va Mordaasho“, „Xiyonatchi xabarchi“ qissalari muallifi. Ayrim asarlari rus va oʻzbek tillariga tarjima qilingan. Safiya Nosir rus yozuvchilari va boshqa sovet respublikalarining ayrim asarlarini tojik tiliga tarjima qilgan.

Asarlari 
 Муъҷизакорони кӯчак. Қисса. - Душанбе, Адиб, 1990. – 80 с.
 Мукофоти ишқи пок. Хикояҳо. Душанбе: Афсона, 1997.- 128 с.
 Танӯри осмон. Ҳикояҳо. Душанбе, 2001. -78 с.
 Минбари Насим. - Душанбе: Деваштич, 2004.-64 с.
 Духтаре аз гӯшаи фаромӯшӣ. Маҷмӯаи ҳикояҳо.- Душанбе: Адиб, 2004.-  148 с.
 Минбари Насим. - Душанбе: Шарқи озод, 2005, - 62 с.
 Гаҳворабандон. - Душанбе: ТҶБ Истиқбол, 2013.- 9 с.
 Сози Муҳаббат. Қиссаву ҳикояҳо.- Душанбе: ТҶБ Истиқбол, 2012. – 274 с.

Manbalar 

Tojikistonlik yozuvchilar
Samarqandda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1942-yilda tugʻilganlar
11-fevralda tugʻilganlar