Bibissara Assaubayeva

Bibissara Assaubayeva (qozoqcha: Bibissara Assaubayeva, 2004-yil 26-fevralda tugʻilgan) — qozoq shaxmatchisi. Assaubayeva xalqaro usta va ayol grossmeyster unvonlariga ega.U ayollar oʻrtasidagi blits boʻyicha jahon chempioni boʻlib, tarixda bu unvonni qoʻlga kiritgan eng yoshi hisoblanadi. U FIDE tomonidan 2021-yilning eng yaxshi osiyolik ayol shaxmatchisi unvoni bilan taqdirlangan.

Faoliyati 
Qozogʻistonning Taraz shahrida tugʻilgan Assaubayeva birinchi shaxmat oʻyinini toʻrt yoshida bobosidan oʻrgatgan. U olti yoshida birinchi shahar chempionligini qoʻlga kiritdi. U 2011-yilda, 7 yoshida, Braziliyaning Kaldas Novas shahrida o‘tkazilgan yoshlar o‘rtasidagi jahon chempionatining 8 yoshgacha bo‘lgan qizlar bo‘limida g‘olib bo‘lgach, ayol FIDE ustasi unvoniga sazovor bo‘ldi. Assaubayeva, shuningdek, bir necha bor Ostona chempioni sifatida sport gimnastikasi boʻyicha ham qatnashgan. 2016-yilda u oilasi bilan Moskvaga koʻchib oʻtdi va federatsiya tarkibini Rossiyaga oʻzgartirdi. Assaubayeva Gruziyaning Batumi shahrida o‘tkazilgan kadetlar o‘rtasidagi jahon chempionatida 12 yoshgacha bo‘lgan qizlar toifasida oltin medalni qo‘lga kiritdi.  va keyingi yili u Urugvayning Montevideo shahridagi Qizlar U14 divizionida kumush medalni qoʻlga kiritdi. Shuningdek, 2017-yilda, 13 yoshida, Assaubayeva Minskdagi Yevropa individual chempionatida ishtirok etdi. U uchta oʻyinda gʻalaba qozondi, uchta magʻlubiyatga uchradi va toʻrtta durang oʻynadi va xalqaro usta unvoni uchun normani qoʻlga kiritdi.

2019-yilda Assaubayeva Qozog‘istonga qaytishga qaror qildi va milliy federatsiyani o‘z vataniga almashtirdi, u Rossiyada yashab, hech qachon Rossiya fuqaroligini olish uchun ariza bermagan. 2019-yilning mart oyida u Qozog‘iston terma jamoasi safida ayollar o‘rtasidagi jahon chempionatida 3 va 2-bo‘limlarda debyut qildi va 9 balldan 5 ochko to‘pladi; natija jamoadagi eng yaxshi natija edi.

2021-yil dekabr oyida u Polshaning Varshava shahrida bo‘lib o‘tgan ayollar o‘rtasidagi tezkor jahon chempionatida Aleksandra Kostenyukdan keyin ikkinchi o‘rinni egalladi. 2 kundan soʻng u 13 ta oʻyinda gʻalaba qozonib, 14/17 hisobida gʻalaba qozonib, ayollar oʻrtasidagi blits boʻyicha jahon chempioni boʻldi.

Bahsli holatlar 
Rossiyalik grossmeyster va murabbiy Evgeniy Solozhenkin internetdagi bir nechta maqolalarida Assaubayevani 2017-yil sentyabr oyida Urugvayda bo‘lib o‘tgan 14 yoshgacha bo‘lgan o‘smirlar o‘rtasidagi jahon chempionatida firibgarlikda ayblagan edi. FIDE axloqiy komissiyasi Solozhenkinni aldash bo‘yicha asossiz ayblovlar qo‘ygani uchun lavozimidan chetlatdi. Bir guruh grossmeysterlar Solozhenkinni qoʻllab-quvvatlab, ochiq xat yozishdi. Assaubayevaning oilasi Solozhenkinni jamoatchilik va ommaviy axborot vositalarida Assaubayevaning shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi tuhmatli ayblovlar uchun sudga berdi. Moskva apellyatsiya sudi Solozhenkindan uzr soʻrashni, ommaviy axborot vositalariga oʻz ayblovlarini rad etishni, tuhmatli maqolalarni oʻchirishni va 100 ming rubl miqdorida tovon puli toʻlashni buyurdi.

2022-yilda Meduza surishtiruv jurnalistika nashri u boshqa ko‘plab shaxmatchi ayollar qatori Latviyaning Riga shahrida yashovchi fuqarodan foydalanilgan prezervativlar va pornografik rasmlarni o‘z ichiga olgan so‘ralmagan xatlar ko‘rinishida taʼqiblarga uchraganini aniqladi. Sud-tibbiyot ekspertlari ko‘magida va maʼlumotlar buzilishi mazmunini qidirish orqali Meduza xalqaro usta Andreys Strebkovsga jo‘natuvchining shaxsini aniqlashga muvaffaq bo‘ldi.

Shaxsiy yutuqlari 

 2021-yil dekabr — Blits shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati gʻolibi (bir raund qolganda)
 2021-yil dekabr — Ayollar oʻrtasidagi tezkor shaxmat boʻyicha jahon chempionati — 2-oʻrin
 2021-yil avgust — Ayollar o‘rtasidagi onlayn shaxmat bo‘yicha Osiyo qitʼa chempionati — g‘olib
 2019-yil avgust — 26-Abu-Dabi xalqaro shaxmat festivali, Open, ayollar oʻrtasida 3-oʻrin
 2019-yil may — Toshkent zona 3.4 turniri Ayollar — tay-breyk boʻyicha 3-oʻrin
 2019-yil fevral — Moskva ochiq ayollar — uchinchi oʻrin
 2017-yil iyun — FIDE ustasi, 2017-yilgi shaxmat bo‘yicha Yevropa individual chempionati, Minsk
 2016-yil oktyabr — Gruziya, Batumi shahrida klassik shaxmat boʻyicha kadetlar oʻrtasidagi jahon chempionati gʻolibi, U12. 
 2014-yil sentyabr — 10 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida vitse-jahon chempioni, Durban, Janubiy Afrika
 2014-yil avgust — 21-Abu-Dabi xalqaro shaxmat festivalining U20 toifasi g‘olibi
 2014-yil avgust — 10 yoshda, 14 yoshgacha boʻlgan erkaklarda, Dubay oʻsmirlar shaxmat boʻyicha 13-chempionatida gʻolib
 2014-yil iyun — 12 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida Osiyo chempioni, Toshkent, Oʻzbekiston
 2013-yil may — 9 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida jahon chempioni, Porto Karas, Gretsiya
 2012-yil may — jahon chempioni, qizlar U9, Iasi, Ruminiya
 2012-yil mart — blits shaxmat boʻyicha Qozogʻiston chempioni, 12 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida (u 8 yoshda boʻlgan)
 yetti yoshida u Butunjahon shaxmat federatsiyasining ayol FIDE ustasi unvoni bilan taqdirlangan
 2011-yil noyabr — oltin medal, oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempioni, U8, Kaldas Novas, Braziliya
 2011-yil may — 7 yoshgacha boʻlgan oʻquvchilar, qizlar oʻrtasida jahon chempioni, Krakov, Polsha

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
2004-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchi ayollar