MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Andrey Vinogradov

Andrey Dmitriyevich Vinogradov (1942-yil 8-avgust, Samarqand – 2021-yil 16-mart, Moskva) – sovet va rus biokimyogari, mitoxondrial biokimyo, bioenergetika va fermentologiya boʻyicha mutaxassis. Moskva davlat universitetining xizmat koʻrsatgan professori, SSSR Davlat mukofoti laureati.

Biografiyasi 
M. V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetining biologiya fakultetini tamomlagan (1964). „Nafas olish zanjirida teskari elektron almashinuvi“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Olim 70-yillarda membrana bioenergetikasi va fermentologiyasi asoschilari: professor Britton Chance (Pensilvaniya universiteti), professor Efraim Raker (Cornell universiteti) va professor Tomas Singer (Fransisko) rahbarligida AQShning yetakchi laboratoriyalarida amaliyot oʻtagan. 1980-yilda Nyu-York Davlat Universitetida professor sifatida ishlagan. 1982-yilda „Suksinatdegidrogenaza: tuzilishi va funksiyalari“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Professor (1985). 1991-yilda Andrey Dmitriyevich Vinogradov kafedra asoschisi, akademik S. E. Severin bilan 10 yil ishlagan.

Ilmiy faoliyati va yutuqlari 
Andrey Dmitriyevich Vinogradovning ilmiy qiziqishlari sohasiga bioenergetik tizimlar fermentologiyasi, mitoxondriyadagi ferment-energiya konvertorlarining ishlash mexanizmlari, mitoxondriyalar tomonidan reaktiv kislorod turlari generatorlari fermentlarining fiziologiyasi ham kiradi.

Koʻp yillar davomida Andrey Dmitriyevich Vinogradov mitoxondrial nafas olish zanjiri fermentlarini oʻrganadigan kichik, ammo juda samarali ilmiy guruhga rahbarlik qilgan.

Biochemistry (Moskva) (1990-yildan), Acta Biochimica Polonica (2005-yildan beri), Biochimica et biophysica acta. Bioenergiya (2015-yildan beri) jurnallarining tahririyat kengashi aʼzosi.

Mukofotlari 
Andrey Vinogradov 1984-yilda SSSR Davlat mukofoti laureati boʻlgan. „Biologik katalizning kimyoviy asoslari“ (1964–1982) asarlar turkumi uchun mualliflar jamoasi tarkibida Davlat mukofotiga sazovor boʻlgan.

Moskva universitetining xizmat koʻrsatgan professori (2012).

Manbalar 

Samarqandda tugʻilganlar
2021-yilda vafot etganlar
16-martda vafot etganlar
1942-yilda tugʻilganlar
8-avgustda tugʻilganlar
Julamanov Bakitjan

Bakitjan Tolyevjanovich Julamanov (1966-yil 23-dekabrda Samarqand shahrida tugʻilgan, Oʻzbekiston SSR) – 2009-yil 24-apreldan Pavlodar shahri hokimi.

Mehnat biografiyasi 
D. A. Kunayeva nomidagi Olmaota xalq xoʻjaligi instituti va Gumanitar universitetni tamomlagan. Iqtisodchi va huquqshunos mutaxassisligiga ega.

Mehnat faoliyatini Olmaota shahridagi „Geosistem“ ilmiy-ishlab chiqarish korxonasida iqtisodchi sifatida boshlagan. 1991-yildan 2003-yilgacha tijorat tuzilmalarida rahbar lavozimlarda ishlagan. 1993—1998 -yillarda „Asetan“ aksiyadorlik jamiyati direktori oʻrinbosari, direktori, prezidenti lavozimlarida ishlagan. 1998-yildan 2003-yilgacha u Petropavlovsk shahridagi "Golden Grain Group Corporation" YoAJ prezidenti boʻlgan. 2003-yildan 2005-yilgacha Bakitjan Ostona shahar uy-joy boshqarmasi boshligʻi, keyin Qozogʻiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga qarashli tashkilotlarni boshqarish boʻlimi boshligʻi lavozimlarida ishlagan. 2005-yildan – „Almatjer“ davlat korxonasi direktori, soʻngra Olma-Ota shahridagi „Qozogʻiston Eksimbanki“ OAJ boshqaruvchi direktori. 2007-yildan – „Trest Sredazenergomontaj“ OAJ boshqaruvi raisining oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

Hokim sifatidagi faoliyati 
2009-yil 24-aprelda Pavlodar shahar kengashi bilan kelishilgan holda, Pavlodar viloyati hokimining farmoyishi bilan u Pavlodar shahri hokimi etib tayinlangan.

Pavlodar jamoatchiligi ish tajribasiga ega boʻlmagan shaxsning shahar hokimi lavozimiga tayinlanishidan norozi boʻlishgan, Julamanov jamoasi ishining boshlanishi shahar hokimi binosi devorlari ichida janjal bilan oʻtganini aytgan. Bir guruh shahar masʼul deputatlari yangi hokim jamoasi vakillari bilan mushtlashishgan.

2011-yil 26-sentabrda u boshqa ishga oʻtganligi munosabati bilan Pavlodar shahar hokimi lavozimidan ozod etilgan.

Keyingi ish biografiyasi 
2011-yildan 2016-yilgacha Olmaota shahar turizm boshqarmasi boshligʻi lavozimida ishlagan.

2016-yil iyul oyidan – „Oziq-ovqat korporatsiyasi“ NK boshqaruvi raisi boʻlgan.

2018-yil 25-maydan 2018-yil 1-iyungacha – „Samruk-Energy“ AK boshqaruvi raisi vazifasini vaqtincha bajaruvchi boʻlgan.

2018-yil 27-iyundan 2021-yil 1-maygacha – „Samruk-Energy“ AK boshqaruvi raisi lavozimida ishlagan.

Mukofotlari 

 "Kurmet" ordeni (2001)

Manbalar 

Samarqandda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1966-yilda tugʻilganlar
23-dekabrda tugʻilganlar
Arseniy Yefremov

Arseniy Nikolayevich Yefremov (1886 – 1955) – 50-artilleriya brigadasining podpolkovnigi, Birinchi Jahon urushi qahramoni, Rossiya janubidagi oq harakatining faol aʼzolaridan biri.

Biografiyasi 
Arseniy Yefremov 1886-yil 24-mart sanasida Samarqandda tugʻilgan. Isteʼfodagi general-mayor Nikolay Alekseyevich Yefremovning oʻgʻli (1843-?). Katta akasi Aleksey (1882—1964) – ofitser unvonini qoʻlga kiritgan. Arseniy 2-Orenburg kadet korpusini (1903) va Aleksandr harbiy maktabini (1905) tugatgan, oʻquv markazini muvaffaqiyatli yakunlagaindan soʻng 59-artilleriya brigadasining ikkinchi leytenanti sifatida xizmatga joʻnatilgan.

1906-yil 11-yanvarda Arseniy Yefremov 1-zaxira artilleriya brigadasiga xizmat uchun joʻnatilgan. Oradan 4 yil oʻtib 1910-yil 9-avgustda – 50-artilleriya brigadasiga oʻtkazilgan. 1908-yil 29-avgustda leytenant unvoniga ega boʻlgan boʻlsa, 1912-yil 31-avgustda shtab-kapitan unvoniga koʻtarilgan.

Arseniy 50-artilleriya brigadasi bilan Birinchi jahon urushiga kirgan. Urushda koʻrsatgan faolligi uchun 4-darajali Avliyo Georgiy ordeni bilan taqdirlangan

1916-yil 7-fevralda kapitan, 1917-yil 21-iyulda podpolkovnik unvoniga koʻtarilgan.

1918-yilda Hetman armiyasida xizmat qilgan, 1918-yil 7-noyabrda 4-chi armiya artilleriya polkiga tayinlangan. Fuqarolar urushi davrida u Oqlar harakatining faol aʼzolaridab biriga aylangan. Rossiya janubidagi qurolli kuchlarda Arseniy Angliyada maʼlumotlarni qabul qilish komissiyasining aʼzosi boʻlgan. 1920-yil boshida Arseniy Yefremov Novorossiyskdan „Vladimir“ kemasida Lemnos oroliga evakuatsiya qilingan. 1920-yil 16-oktyabrda rus armiyasi tarkibida Qrimga „Xerson“ kemasida joʻnab ketgan.

1922-yilda – Konstantinopolda, keyin AQShda surgunda boʻlgan. Arseniy Yefremov artilleriya ofitserlari jamiyatining aʼzosi boʻlgan. Yefremov 1955-yilda Nyu-Jersida vafot etgan.

Mukofotlari 

 Stanislav ordeni
 Avliyo Anna ordeni
 2-darajali Avliyo Anna ordeni
 Jorj ordeni
 Muqaddas Vladimir ordeni
 4-darajali Avliyo Anna ordeni
 Muqaddas Stanislaus ordeni

Manbalar 

1955-yilda vafot etganlar
19-fevralda vafot etganlar
Samarqandda tugʻilganlar
1886-yilda tugʻilganlar
5-aprelda tugʻilganlar
Sergey Avetisov

Sergey Eduardovich Avetisov (1950-yil 15-aprelda tugʻilgan, Samarqand, Oʻzbekiston SSR) – rossiyalik oftalmolog, tibbiyot fanlari doktori, professor, Rossiya Tibbiyot fanlari akademiyasi akademigi (2011) va 2013-yildan Rossiya Fanlar akademiyasi direktori. Koʻz kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti rahbari (2001—2018). Koʻz kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti ilmiy direktori (2018-yildan), Sechenov Moskva tibbiyot universitetida Oftalmologiya kafedrasi mudiri. Rossiya Federatsiyasining xizmat koʻrsatgan shifokori (2004), Rossiya Federatsiyasining xizmat koʻrsatgan fan arbobi (2011). „Oftalmologiya xabarnomasi“ jurnalining bosh muharriri va „Oftalmologiya“ jurnali tahririyat kengashi aʼzosi, Armaniston Milliy Fanlar akademiyasining xorijiy aʼzosi (2011).

Biografiyasi 
1950-yil 15-aprelda Samarqandda tugʻilgan. Otasi – Eduard Sergeyevich Avetisov (1921-yil 23-dekabr, Samarqand – 2001-yil 7-avgust) – oftalmolog, tibbiyot fanlari doktori, professor. Koʻz kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti direktorining fan boʻyicha oʻrinbosari. Helmholtz, Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi.

1973-yilda I. M. Sechenov nomidagi Birinchi Moskva davlat tibbiyot universitetining davolash fakultetini tamomlagan, oʻqishni tugatgandan boshlab Koʻz kasalliklari ilmiy-tadqiqot institutiga ishga joylashgan(2001—2018-yillarda ilmiy-tadqiqot institutiga rahbarlik qilgan), 2018-yildan boshlab – Koʻz kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti ilmiy direktori lavozimida faoliyat yuritib kelmoqda.

Oʻgʻli, Konstantin Sergeyevich Avetisov – oftalmolog, tibbiyot fanlari nomzodi (2011), tibbiyot fanlari doktori (2020), Koʻz kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti katta ilmiy xodimi.

Ilmiy faoliyati 
Avetisovning ilmiy faoliyatining asosiy yoʻnalishi – oftalmologiya boʻyicha, xususan, koʻz sohasi jarrohlik amaliyotlari, optometriya, oftalmoergonomika shular jumlasidandur. 400 dan ortiq ilmiy ishlar, darsliklar, monografiyalar va maʼlumotnomalar muallifi.

Sergey Avetisov ametropiyani jarrohlik yoʻli bilan davolashning foydali tomonlarini amalda isbotlab bergan, tugʻma kataraktali bolalarni reabilitatsiya qilish tizimini ishlab chiqgan.

Ilmiy nashrlari 

 Bolshunov A., Sobol E., Avetisov S., Baum O., Siplivy V., Omelchenko A., Fedorov A. A new method of the eye refraction correction under non-ablative laser radiation (angl.) // Acta ophthalmologica. – Vol. 89. – doi:10.1111/j.1755-3768.2011.2172.x.

Manbalar 

Tibbiyot fanlari doktorlari
Samarqandda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1950-yilda tugʻilganlar
15-aprelda tugʻilganlar
Murod Avliyo maqbarasi

Murod Avliyo maqbarasi Samarqand shahridagi musulmon maqbaralaridan biridir. Maqbarada 1511-yilda vafot etgan Murod Avliyo (Avliyo) nomi bilan mashhur Xo‘ja Said Muso ibn Said Murtazo dafn etilgan. Murod so'zi va ismi "orzu" yoki "yaxshi niyat" degan ma'noni anglatadi.  Mo'minlar avliyoni shunday atashgan, chunki u go'yo Xudoga ma'qul keladigan istaklarning tez ro'yobga chiqishiga hissa qo'shgan. Bu Samarqanddagi kam sonli shia ziyoratgohlaridan biridir. Biroq, bu maqbarani sunniylar ham hurmat qilishadi.

Murod Avliyo oʻsha davrning Samarqand, Movaraunnahr va Xurosonning mashhur musulmon ilohiyotchilaridan biri, faqih, shariat bilimdoni, faylasuf edi. Xo'ja Ahror Valining shogirdlaridan biri bo'lib, avliyoning aniq tugʻilgan joyi haqida maʼlumot yoʻq, biroq baʼzi tarixchilar tarixiy manbalarda u Samarqandda tugʻilgan, deb daʼvo qilsalar, baʼzilari u hozirgi Quvayt hududidan boʻlib, Samarqandga Islom dinini yoyish uchun kelgan deb taʼkidlaydilar. 

Maqbara XIX asrda Samarqandning mahalliy Eron jamoasi tomonidan qurilgan. Maqbara Sovet davrida yopilgan bo'lib, ayrim rivoyat va maʼlumotlarga koʻra, Murod Avliyo maqbarasini vayron qilishga qaror qilingan, buzib tashlash uchun maqbaraga buldozer, traktor va boshqa ogʻir texnikalar keltirilgan. Uskunalar buzishni boshlashi bilan to'satdan barcha jihozlar o'chadi va tekshiruvlar paytida buzilish aniqlanadi. Shundan so'ng, buzilishni to'xtatish to'g'risida qaror qabul qilinadi. Bu voqeani ba'zilar mo''jiza deb biladi. O‘zbekiston 1991- yilda mustaqillikka erishgach, maqbara qayta ochilib, mukammal restavratsiya qilinib, Samarqandning mahalliy Eron jamoatchiligi nazorati ostida o‘tkazildi.

Maqbara Samarqand shahrining g‘arbiy qismida, Mirzo Ulug‘bek shoh ko‘chasi yonida, Jarariq ko‘chasida, Samarqand O‘zbekiston davlat tarixi va madaniyati muzeyidan 150 metr shimoli-sharqda joylashgan. Maqbara katta hovli-hudud ichida joylashgan boʻlib, uning bir qismida qadimiy qabriston va Temur saroyi xarobalari boʻlgan. Ilgari qabriston deyarli butun hududni egallab, maqbarani o'rab turgan. Hovli burchagida xuddi shu nomdagi kichik masjid bo'lib, haligacha aholi u yerdan foydalanib kelishadi.

Maqbarani ko‘plab ziyoratchilar o‘z xohish-istaklarini ro‘yobga chiqarish maqsadida ziyorat qilishadi. Bu yerga, asosan, kasalliklarga, bepushtlikka davo izlab kelishadi. Qoidaga ko‘ra, ziyoratchilarning ko‘pchiligi haftaning shu kuni orzulari albatta amalga oshishiga ishonib, chorshanba kuni maqbaraga kelishadi.

Samarqandning boshqa meʼmoriy, arxeologik, diniy va madaniy yodgorliklari bilan birgalikda “Samarqand – madaniyatlar chorrahasi” nomi bilan YuNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

Manbalar

Havolalar

 
 
 
Samarqand maqbaralari
Alfavit boʻyicha butun jahon yodgorliklari
Georgiy Grigoryev

Georgiy Vasilyevich Grigoryev (1898-yil, Samarqand – 1941-yil 27-dekabr, Leningrad) – sovet arxeologi, Oʻrta Osiyo boʻyicha mutaxassis.

Biografiyasi 
1898-yilda Samarqandda tugʻilgan.

1917-yilda Samarqand erkaklar gimnaziyasini tamomlagan. Turkiston Sharq instituti (TVI, 1922—1923), Oʻrta Osiyo davlat universiteti (SAGU, 1927—1928), Leningrad davlat universiteti (LGU, 1928—1930)da tahsil olgan. Leningrad davlat universitetining arxeologiya va muzeyshunoslik fakultetini tamomlagan.

1929-yildan – Davlat moddiy madaniyat tarixi akademiyasi (GAIMK) ilmiy xodimi. 1931-yil mart oyidan boshlab u Rossiya muzeyining etnografiya boʻlimida oʻrindoshlik asosida ishlagan.

U S. N. Bikovskiy, F. V. Kiparisov va A. G. Prigojin boshchiligidagi GAIMKda norozilikka qarshi namoyishlarida qatnashgan. G. V. Grigoryevning „Madaniy oʻsimliklarning kelib chiqish markazlari masalasi toʻgʻrisida“ risolasi (1932)mashhur.
Ushbu risola nashr etilgandan soʻng Vavilovning xorijdagi ekspeditsiyalari bilan sayohatlari toʻxtatilgan.

GAIMKda „Pokrovskiy maktabi“ magʻlubiyatidan soʻng (1936-yil 16-avgustda F. V. Kiparisov hibsga olingan).

1934—1937-yillarda Qovunchi-tepa manzilgohida qazishma ishlarini olib borib, Qovunchi madaniyatini kashf etgan.

1936—1940-yillarda Tali-Barzuda qazishma ishlari olib borilgan. G. V. Grigoryev Tali-Barzu manzilgohini (Samarqanddan 6 km janubda) oʻrganish chogʻida, miloddan avvalgi II-I asrlar haqida maʼlumotlar topgan.

1941-yil 8-sentyabr Leningrad blokadasi boshlangan kunda u nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1941-yil kuzida Georgiy boshqa arxeologlar bilan birgalikda xandaq qazishga yuborilgan. 7-noyabr kuni u magʻlubiyatda ayblanib hibsga olingan. 58-10, RSFSR Jinoyat kodeksining 2-qismi („Sovetlarga qarshi tashviqot“). Mudofaa istehkomlarini qurishda ishtirok etayotganida shunday iborani aytgan: „Bularning barchasi behuda, tez orada hammamiz ochlikdan oʻlamiz“. U 27-dekabrda Leningrad viloyatidagi NKVDning ichki qamoqxonasida vafot etgan (Leningrad, Voinova koʻchasi, 25). Qamoqxona shifokori charchoq tufayli yurak falaji tashxisini qoʻygan. Ayblanuvchining vafotidan keyin ish yuritish tugatildi. Denonsatsiya muallifi Yevgeniy Yuriyevich Krichevskiy (1910—1942) G. V. Grigoryevning hamkasbi boʻlib, blokadada vafot etgan. Urushdan keyin rasman G. V. Grigoriyev blokada qurbonlari qatoriga kiritilgan. Uning bir qancha asarlari vafotidan keyin hamkasblari tomonidan nashr etilgan.

Manbalar 

1941-yilda vafot etganlar
27-dekabrda vafot etganlar
Samarqandda tugʻilganlar
1898-yilda tugʻilganlar
German (Kamolov)

Yepiskop German Muzaffarovich Kamolov (1968-yil 22-mart, Samarqand) – Rus pravoslav cherkovi yepiskopi, Sochi va Tuapse yepiskopi.

Biografiya 
1968-yil 22-martda Oʻzbekiston SSR Samarqand shahrida tugʻilgan. 1979-yilda u Krasnodarga koʻchib oʻtgan.

1985-yilda oʻrta maktabni tugatgach Krasnodar politexnika institutiga oʻqishga kirgan. 1986—1988-yillarda Sovet Armiyasi safida xizmat qilgan.

1988-yil avgust oyida German Leningrad diniy seminariyasiga oʻqishga kirgan va uni 1991-yilda tugatgan. Xuddi shu yili u Leningrad diniy akademiyasiga oʻqishga kirgan.

1991-yil 10-iyulda u Krasnodar va Kuban arxiyepiskopi Isidore (Kirichenko) tomonidan Valaamning Sankt-German sharafiga German nomi bilan rohib sifatida poklangan.

1991-yil 12-iyulda u ierodiakon, 1991-yil 19-avgustda esa ieromonax etib tayinlangan.

1991—2008-yillarda u Yelizavetinskaya (Krasnodar) qishlogʻidagi Shafoat cherkovining rohibi boʻlgan. U Igumen darajasiga koʻtarilgan.

1997-yilda Sankt-Peterburg diniy akademiyasini tamomlagan.

Tahririyat aʼzosi va „Kubanning pravoslav ovozi“ yeparxiya gazetasida koʻplab nashrlar muallifi hisoblanadi.

2006—2008-yillarda u Yekaterinodar diniy seminariyasida liturgik nizom va liturgiyadan dars bergan.

2008-yil 15-aprelda Muqaddas Sinod qarori bilan Rim (Italiya) shahrining Svyato Nikolay Stavropegial cherkovi ruhoniysi lavozimiga tayinlangan.

Arxiyepiskop 
2011-yil 22-martda Muqaddas Sinod qarori bilan Yeysk yepiskopi, Yekaterinodar yeparxiyasi arxiyepiskopi etib saylangan.

2011-yil 17-aprelda Masih soborida u Patriarx Kirill tomonidan arximandrit darajasiga koʻtarilgan.

2011-yil 1-mayda Trinity-Sergius Lavraʼning Assotsiatsiya soborida u Yeysk yepiskopi, Yekaterinodar yeparxiyasi vikarisi etib tayinlangan.

2011-yilda Kiyev diniy akademiyasida „Rus pravoslav cherkovining soteriologik dalillari va dunyo bilan muloqotda inson huquqlari“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

2011-yil 27-iyulda Muqaddas Sinod qarori bilan Yekaterinodar diniy seminariyasi rohibi etib tayinlangan.

2020-yilda milliy cherkovlar rahbarlari Sochi Muqaddas Patriarx Kirillga ochiq xat bilan murojaat qilgan, ularning soʻzlariga koʻra, yepiskop German Sochi soboriga kelishi bilan taʼqiblarni kuchaytirgan va bu yillar davomida Sochida pravoslavlikni faol rivojlantirgan ruhoniylarning faoliyatiga xalal bergan.

2020-yil 18-maydan 25-avgustgacha u Armavir yeparxiyasini vaqtincha boshqargan.

Manbalar 

Samarqandda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1968-yilda tugʻilganlar
22-martda tugʻilganlar
Maxsumbobo maqbarasi

Maxsum-bobo maqbarasi, baʼzan Maxsumbobo deb ham ataladi. Samarqand shahridagi XIX asrda qurilgan, xalq orasida mashhur boʻlgan Avliyo Maxzum bobo maqbarasi. Taxallusi Maxsum-bobo. Maxsumbobo XVIII asrda Farg‘onada tug‘ilib, 97 yil umr ko‘rdi. U umrining bir qismini Samarqandda o‘tkazgan, Xazrat Xizr masjidi yaqinida yashagan. O‘limidan so‘ng, uning jasadi, ehtimol, vasiyatiga ko‘ra, Samarqandga keltirilib, o‘sha yerda dafn etilgan.

Maqbara Samarqandning tarixiy markazida, eski shahar deb ataladigan joyda, qadimiy Afrasiyob shahrining janubiy chegarasida, Hazrati Xizr masjididan bir necha metr sharqda, Hazrati Xizrning asosiy kirish eshigida joylashgan. qabriston - shahardagi eng qadimgi qabristonlardan biri hisoblanadi. Maxsumbobo maqbarasidan 170 metr shimoli-sharqda, Hazrati Xizr qabristoni hududida Nuriddin Basir maqbarasi joylashgan.

Maqbara binosi pishiq g‘ishtdan suv o‘tkazmaydigan maxsus ohak asosiga qurilgan va shu sababli u bugungi kungacha saqlanib qolgan. Maqbaraning asosiy kirish eshigi janubi-sharqqa qaragan. Bino bir qavatli va ikki xonali boʻlib, toʻrtburchak gurxona (maqbara) va toʻrtburchak chillaxona (maxsus hujra)dan iborat. Bu ikki xona ajratuvchi devorning markazida joylashgan kichik eshik orqali bog'langan. Bu ikki xonaning har biri alohida gumbaz ostida joylashgan.Eshik yordamida qabrning maqbara qismidan yuqoriga ko‘tarilib, ustiga gumbaz o‘rnatilgan chillaxonaga o'tiladi. 

Samarqandning boshqa meʼmoriy, arxeologik, diniy va madaniy yodgorliklari bilan birgalikda “Samarqand – madaniyatlar chorrahasi” nomi bilan YuNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan monument hisoblanadi.

Manbalar

Havolalar

 OrexCA.com - Mag'zum bobo maqbarasi. Samarqandning tarixiy va meʼmoriy yodgorliklari
 orientmice.com – Mag‘zum bobo maqbarasi 
Samarqand maqbaralari
Alfavit boʻyicha butun jahon yodgorliklari
Fransisk Vencek

Fransisk Ivanovich Vencek (1885-yil 14-sentyabr, Samarqand – 1918-yil 8-iyun, Samara) – Samarada Sovet hokimiyatini oʻrnatish uchun kurash qatnashchilaridan biri.

Hayoti 
Vencek Samarqandda kambagʻal polshalik oilada tugʻilgan. Ota-onalar chor tuzumiga qarshi namoyishlarda qatnashgani uchun Oʻrta Osiyoga surgun qilingan. Koʻplab siyosiy surgunlar taʼsiri ostida uning oʻzi siyosat bilan shugʻullanadi.

1904-yildan Butunittifoq bolsheviklar kommunistik partiyasi aʼzosi, Samarqand, Moskva, Xarkov, Tula shaharlarida partiya ishlari bilan shugʻullangan. Vencek 1915-yil iyun oyida Tuladagi qurol va patron zavodlarida ish tashlash tashkilotchilaridan biri edi. Vencek bir necha bor hibsga olingan. Ish tashlashdan keyin u Kalugaga surgun qilindi, ammo Samaraga qochib ketdi.

1915-yil oxiridan Samarada partiya ishlarini olib borgan. Vencek quvur zavodida va Samopomich isteʼmol jamiyatida bolsheviklar toʻgaraklariga rahbarlik qilgan. 1917-yil fevral inqilobida faol qatnashgan, birinchi Samara kengashining tashkilotchilaridan biri va kotibi boʻlgan.

Vencek Samarada bolshevik S. I. Deryabina bilan tanishdi, keyinchalik ular oila qurishdi.

Oktyabr inqilobidan keyin Deryabina viloyat matbuot ishlari boʻyicha komissari, Vencek esa viloyat ijroiya qoʻmitasi aʼzosi, tez orada viloyat ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari etib saylandi.

1918-yil yanvar oyida u Sovetlarning 3-Umumrossiya qurultoyiga delegat boʻldi. 1918-yil 10-aprelda u Samaradagi Inqilobiy tribunalga rahbarlik qildi.

Vafoti 
SSSR parchalanganidan soʻng, Vencekning oʻlimining boshqa versiyalarini aks ettiruvchi turli xil maqolalar paydo boʻldi. Ularning umumiy bir jihati bor edi: bu versiyalarning barchasida Vencek jallod, sadist deb eʼlon qilindi, uni oʻzi qatl qilgan samariyaliklarning olomon onalari va xotinlari parchalab tashladilar. Biroq, Inqilobiy tribunalda ishlashiga qaramay, Vencekga oʻlim jazosi berilmagan edi, chunki RSFSRda oʻlim jazosi 1918-yil boshida bekor qilingan.

Manbalar 

1918-yilda vafot etganlar
8-iyunda vafot etganlar
Samarqandda tugʻilganlar
1885-yilda tugʻilganlar
26-sentyabrda tugʻilganlar
Joseph Vanzler

Joseph Vanzler () (1901-yil 29-noyabr, Samarqand, Turkiston general gubernatori, Rossiya imperiyasi – 1956-yil 21-iyun, Nyu-York, AQSh) – amerikalik sotsialist va tarjimon. Jon G taxallusi bilan ijod qilib tanilgan. Joseph yana Leon Trotskiy asarlarining tarjimoni sifatida ham mashhur.

Biografiyasi

Yoshlik yillari 
„Usik“ laqabli Joseph Vanzler 1901-yilda Rossiya imperiyasining Turkiston general-gubernatorligining (hozirgi Oʻzbekiston) Samarqand shahrida tugʻilgan. Uning otasi shishachi boʻlib, Djamskaya koʻchasi 12-uyda shisha ustaxonasi boʻlgan.

Samarqandda Joseph rus tilidagi maktabda oʻqigan va u yerda turli tillarni, jumladan, rus, lotin, yunon va fransuz tillarini oʻrgangan. Joseph chet tillarini oʻrganishda yuqori natijaga erishgan va bu uning kelajakdagi tarjimonlik kasbiga sabab boʻlgan.

Birinchi jahon urushidan keyin Joseph Vanzler va uning onasi Bostonga koʻchib oʻtishgan. 1919-yildan 1923-yilgacha va 1925-yildan 1926-yilgacha Vanzler Garvard universitetida kimyo boʻyicha tahsil olgan, lekin adabiyot, klassik falsafa va dialektikaga katta qiziqish unda saqlanib qolgan. Jozef Vanzler jele formulasini ishlab chiqgan va jele ishlab chiqarish hamda sotish uchun kichik biznes boshlagan.

Siyosiy faoliyati 
1933-yilda Vanzler Amerika siyosiy tashkiloti aʼzosi boʻlgan.

1938-yilda Vanzler Qoʻshma Shtatlar Sotsialistik mehnat partiyasining asoschilaridan biriga aylangan. 1938-yildan 1956-yilgacha AQSH Sotsialistik mehnat partiyasi Milliy qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.

Vanzler AQSh Sotsialistik ishchilar partiyasining haftalik The Militant gazetasida va oylik nazariy jurnali New Internationalda bir necha yuz maqola muallifiga aylangan.

Joseph Vanzler 1956-yil 21-iyunda Nyu-York shahrida yurak xurujidan vafot etgan.

Manbalar 

1956-yilda vafot etganlar
21-iyunda vafot etganlar
29-noyabrda tugʻilganlar
1901-yilda tugʻilganlar
Samarqandda tugʻilganlar