Clayton Anderson

Clayton Anderson () (1959-yil 23-fevralda tugʻilgan, Omaha, Nebraska, AQSh) — amerikalik aerokosmik muhandis, amerikalik astronavtdir. Ikkita kosmik parvozni amalga oshirgan. Oltita kosmik yurish qilgan.

Taʼlim 

 1977—yil Ashland Grinvud oʻrta maktabini tamomlagan (), Ashland, Nebraska.
 1981-yil — Hastings kollejini tamomlagan () Nebraska shtatining Hastings shahridagi va fizika boʻyicha bakalavr darajasini oldi.
 1983-yil — Ayova shtati universitetini aerokosmik muhandislik fanlari magistri bilan tamomlagan.

Professional faoliyat 

 1983-yil — Jonson kosmik markazida missiyani rejalashtirish va tahlil qilish boʻlimida ishlay boshladi, u erda u shattl parvozlari uchun traektoriyalarni hisoblashda qatnashdi.
 1988-yil — Atlantis STS-34 missiyasi (Galiley zondining ishga tushirilishi) traektoriyasini hisoblash guruhi boshligʻi sifatida Missiyani boshqarish boʻlimiga oʻtdi, Discovery STS-31 parvozlarini qoʻllab-quvvatlashda ishtirok etdi: (Magellan zondining ishga tushirilishi), Atlantis STS-37 " (gamma rasadxonasi chiqishi) va " Atlantis STS-46 " (bogʻlangan sunʼiy yoʻldosh chiqishi).
 1989-yil — uchirish traektoriyalari boʻlimi boshligʻi, qayta tashkil etilgandan soʻng — Parvozlarni rejalashtirish va dinamik operatsiyalar departamentining Parvozlarni dasturiy taʼminot boʻlimi boshligʻi etib tayinlagan.
 1993-yil — Parvozlarni hisoblash boʻlimi boshligʻi etib tayinlandi.
 1996-yil — Xyuston favqulodda yordam markazi rahbari etib tayinlandi.

Kosmik mashgʻulotlar 
1998-yil iyun — NASA astronavtlar korpusiga parvoz mutaxassisi sifatida qabul qilindi. Umumiy kosmik tayyorgarlikning toʻliq kursini tugatdi.

1999-yil avgust — NASA astronavtlar boʻlimiga tayinlangan „parvoz mutaxassisi“.

2002-yil noyabr — ochiq kosmosda ishlashga oʻrgatilgan.

kosmik parvozlar uchun standart tayyorgarlik jarayonida, u shattl parvozlari paytida ekipaj bilan aloqa operatori boʻlib ishlagan. XKSga 4-asosiy ekspeditsiya ishlaganda u ekipajni qoʻllab-quvvatlash guruhida boʻlgan, kosmonavtlarni zarur texnik maʼlumotlar bilan taʼminlagan va oila aʼzolari bilan muzokaralar tashkil etgan.

shattl boshqaruv kabinasining elektron jihozlarini modernizatsiya qilish loyihasi uchun ogohlantirish va xavfsizlik tizimlarini ishlab chiqish boshligʻi boʻlib ishlagan.

 2003-yil iyun oyida ekstremal muhitda NASA operatsiyalarining beshinchi missiyasida ishtirok etdi.
 2003-yil dekabr — ISS Expedition 12 Prime Crew zaxira ekipaji uchun bort muhandisi va bir vaqtning oʻzida Jeffri Uilyams va Aleksandr Lazutkin bilan birgalikda ISS Expedition 14 Prime Crew bosh ekipajining bort muhandisi sifatida tayinlangan. 2005-yil avgust oyida A.Lazutkin tibbiy sabablarga koʻra Mixail Tyuringa almashtirildi. Keyinchalik, shol parvozi kechikishi tufayli u ushbu ekipajdan olib tashlandi.
 2006-yil may — Peggi Uitson va Yuriy Malenchenko bilan birgalikda XKSga 14-ekspeditsiyaning zaxira ekipajiga tayinlangan.
 2006-yil iyun — XKSga 15-ekspeditsiyaning asosiy ekipajiga tayinlangan. U Endeavour STS-118 kemasida 2007-yil iyun oyida uchirilishi kerak edi, 2007-yil dekabr oyida Discovery STS-120 kemasiga qoʻnishi kerak edi.
 2007-yil aprel — shuttle STS-117 Atlantis missiyasining bir qismi sifatida parvozlar jadvalidagi oʻzgarishlar tufayli K.Andersonni ishga tushirish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi.

Kosmik parvoz

Birinchi parvoz 

 2007-yil 8-iyun — Atlantis STS-117 ekspeditsiyasi ekipaji va ISS Expedition 15 ekipajida bort muhandisi-2 tarkibida 5-chi parvoz mutaxassisi sifatida koinotga uchirildi. U koinotdagi 460-odam va 292-amerikalik boʻldi.
 2007-yil 10-iyun — kema ISS bilan tutashdi.
 2007-yil iyundan noyabrgacha u Fedor Yurchixin va Oleg Kotov bilan birga 15-bosh ekspeditsiya tarkibida ishlagan.
 uchta kosmik yurish qildi:
 24-iyul kuni ammiak tankini demontaj qilish uchun 7 soat 41 daqiqa davom etdi.
 15-avgust 5 soat 27 daqiqa davom etgan stansiya aloqa tizimlarini yaxshilash.
 18-avgust 5 soat 02 daqiqa davom etgan S1 fermer xoʻjaligida qoʻshimcha uskunalar oʻrnatish.
 5-noyabr — Discovery STS-120 ekspeditsiyasi ekipaji tarkibida 5-chi parvoz mutaxassisi sifatida XKSni tark etdi.
 2007-yil 7-noyabr — Yerga qaytdi.

Parvoz davomiyligi 151 kun 18 soat 24 daqiqa 09 soniya, uchta EVA, ochiq kosmosda boʻlgan vaqt 18 soat 10 minut.

Ikkinchi parvoz 
2010-yil 8-aprel — 2010-yil 20-aprel — XKSga missiya paytida Discovery STS-131 ekspeditsion ekipaji tarkibida 5-chi parvoz mutaxassisi sifatida koinotga uchdi.

Parvozlardan keyin 
2013-yil yanvar oyida NASAdan isteʼfoga chiqdi..

Shahsiy hayot 
Xobbi: kollej va litsey basketbolida hakamlik qilish, turli sport turlari bilan shugʻullanish, uchish, oʻqish, musiqa yozish, pianino/organ chalish va qoʻshiq aytish.. KD5PLA chaqiruv belgisi bilan radio havaskor..

Mukofotlar va faxriy unvonlar 

 "Kosmosni tadqiq qilishdagi xizmatlari uchun" medali (2011-yil 12-aprel) — koinotning boshqariladigan tadqiqi sohasidagi xalqaro hamkorlikni rivojlantirishga qoʻshgan katta hissasi uchun..
 2004-yil Hastings kollejining faxriy doktori.

Manbalar

Havolalar 

 Kosmik entsiklopediya
 Biografiya NASA veb-saytida )

Amerikalik fazogirlar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
1959-yilda tugʻilganlar
23-fevralda tugʻilganlar