Maksim Berezovskiy

Maksim Sozontovich Berezovskiy ( ; ; ) dunyoviy va liturgik musiqa bastakori, dirijyor va opera qoʻshiqchisi boʻlib, Rossiya imperiyasidagi Sankt-Peterburg saroyi kapellasida ishlagan, lekin oʻz faoliyatining koʻp qismini Italiyada oʻtkazgan. Ukraina musiqasiga muhim hissa qoʻshgan. Artemiy Vedel va Dmitriy Bortnyanskiy bilan birgalikda Berezovskiy musiqashunoslar tomonidan XVIII asr Ukraina klassik musiqasining „Oltin uchlik“ kompozitorlaridan biri va Rossiyaning eng yirik xor bastakorlaridan biri deb hisoblanadi.

Berezovskiyning tugʻilgan joyi va otasining ismi faqat ogʻzaki maʼlumotlardan keltirib oʻtilgan. Avval  da soʻngra Kiyev diniy akademiyasida tahsil olgan boʻlishi mumkin. 1758-yilda Sankt-Peterburgdagi Yekaterina II imperator saroyida ishlagunga qadar Oraniyenbaumdagi kapellaga qoʻshiqchi sifatida qabul qilingan va bu yerda italiyalik bastakor Baldassare Galuppidan saboq olgan. 1769-yilda Berezovskiy Boloniyaga oʻqishga yuborilgan. U uerda uning dunyoviy asarlari, shu jumladan Demofonte, uch pardali opera seriyasi, bu asar Ukraina yoki rus bastakori tomonidan yozilgan italyancha uslubdagi eng qadimgi opera boʻlgan. 1773-yil oktyabrda Sankt-Peterburgga qaytib kelgan. 1777-yilda vafot etgani hujjatlashtirilmagan.

Berezovskiy oʻzining xor asarlari bilan tanilgan va ukrainaning muqaddas xor uslubini yaratuvchilardan biri boʻlgan. U muqaddas kontsertlar janrini eng yuqori musiqiy va badiiy darajaga olib chiqqan va Bortnyanskiyga ham, Vedelga ham taʼsir qilgan. Bir nechta kompozitsiyalari saqlanib qolgan, ammo soʻnggi oʻn yilliklardagi tadqiqotlarda ilgari yoʻqolgan asarlarni, shu jumladan uchta simfoniyani qayta topishga erishilgan.

Biografiya 
XVIII asrga qadar hujjatli dalillarning yetishmasligi Maksim Sozontovich Berezovskiy haqida juda kam narsa maʼlum ekanligini anglatgan. 1830-1840-yillarda Sankt-Peterburg Davlat Akademik Kapellasining kutubxonachilari uning hayoti va faoliyati haqida batafsil maʼlumot tuzganlar. Ular bastakorning partituralari va notalariga kirish imkoniga ega boʻlganlar va uni eslab qolganlarning anekdot maʼlumotlariga tayanganlar. Berezovskiyning qisqacha tarjimai holini yaratgan birinchi yozuvchilar nemis tarixshunosi , antikvar va kitob kolleksiyachisi Yevgeniy Bolxovitinov va rus shoiri va tarjimoni Nikolay Dmitrievich Gorchakov boʻlgan. Bolxovitinovning Berezovskiy vafotidan 40 yil oʻtib yozilgan asossiz tarjimai holidan keyingi yozuvchilar bastakor haqidagi asosiy maʼlumot manbai sifatida foydalanganlar.

Adabiyotlar 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Yurchenko, Mstyslav (2001). Text of booklet to the CD Sacred Music by Maksym Berezovsky

Manbalar

Havolalar 

 Free scores by Maxim Berezovsky in the Choral Public Domain Library (ChoralWiki)
 Free scores by Maxim Berezovsky at the International Music Score Library Project (IMSLP)
 Sacred works by Berezovsky at the Orthodox Sacred Music Reference Library website (free registration needed)
 Maxim Berezovsky – Symphony in C major: Allegro molto – Andante – Presto from Pratum Integrum, which includes a performance of the work
 Score of „Do not reject me in my old age“ (1842) from the National Electronic Library of the Ministry of Culture of the Russian Federation
1777-yilda vafot etganlar
1745-yilda tugʻilganlar