Markos Senna

Markos Antonio Senna da Silva (1976-yil 17-iyulda tugʻilgan), Senna nomi bilan tanilgan, faoliyatini yakunlagan professional futbolchi, markaziy yarim himoyachi.

U asosan o'zining to'p uzatishi va uzoqdan yo'llaydigon zarbalari va penaltilar ustasi ham edi. U o'zining professional faoliyatining asosiy qismini Ispaniyada "Vilyarreal" klubi tarkibida o'tkazdi, 11 mavsum davomida 363 ta rasmiy o'yinda maydonga tushdi, shulardan 10 tasi La Ligada (33 ta gol urdi). U futbolchilik faoliyatini Nyu York Kosmos jamoasida yakunladi va klub bilan ikki marta Soccer Bowl sovrinini qo'lga kiritdi.

Braziliyada tug'ilgan Senna to'rt yil davomida Ispaniya terma jamoasi sharafini himoya qilgan, 2006-yilgi Jahon chempionati va 2008-yilgi Evro-2008 musobaqalarida ishtirok etgan va so'nggi turnirda boshlovchi sifatida g'olib chiqqan.

Klub karerasi

Vilyarreal 
San-Pauluda tug'ilgan Senna o'z faoliyatini Rio Branco Esporte Clube bilan boshlagan. Faoliyatining boshida Braziliyaning bir qator klublarida o'ynagach, u 2002-yilda Associação Desportiva São Caetanodan Ispaniyaning "Vilyarreal" klubiga o'tdi. U o'zining dastlabki ikki mavsumida La Ligada bor-yo'g'i 25 ta o'yinda maydonga tushdi, bunga asosan 2003-yil avgust oyida tizzasidan olgan jiddiy jarohat sabab bo'lgan. Biroq jarohatidan tuzalgach, u so'zsiz boshlang'ich tarkib futbolchiga aylandi va klubga 2005-06 -yilgi mavsumda UEFA Chempionlar Ligasi yarim finaliga qadar yetib borishiga yordam berdi. Oxir-oqibat, u klub sardoriga aylandi.

2006-yilning yoz oylarida Senna "Manchester Yunayted" ga deyarli qo'shilish arafasida edi, uning shartnomasi tugashiga bir yil qolgan edi va "Vilyarreal" uni taxminan 4 million funt sterlingga sotishga tayyor edi. Biroq, "Yunayted" Ouen Xargrivsni ta'qib qilgan paytda kelishuv to'xtatildi, biroq "Bavariya" o'z o'yinchisini sotishdan bosh tortdi va "Yunayted" transfer muddati tugagan kuni Senna uchun taklif bilan qaytganida, "Vilyarreal" ularning avanslarini rad etdi. U o'zining taklif qilgan harakatining kechikishidan hafsalasi pir bo'ldi va transfer oynasi yopilganidan ko'p o'tmay, "Vilyarreal"da qolishga qaror qildi va uch yillik shartnoma imzoladi.

2008-yil 27-aprelda Senna “Real Betis” darvozasiga maydon markazidan urgan golni u “hayotimdagi eng yaxshi gol” deb hisobladi. O'sha mavsumda, futbolchi jami 33 ta o'yinda yana 3 marta gol urdi, "Vilyarreal" chempion bo'lgan "Real Madrid" dan keyin eng yaxshi ikkinchi o'rinni egalladi.

Jismoniy muammolar bilan kechgan deyarli ikki mavsumdan so'ng 35 yoshli Senna 2011-12-yillarda Valensiya jamoasining pleymeykeri sifatida to'liq formaga qaytdi. 2012-yilning 21-martida u 83-daqiqada “Real”ga qarshi o‘yinda (1-1) jarima zarbasidan gol urdi, ammo uning jamoasi yuqori saviyada o‘n ikki yil qolib, yakunda quyi ligaga tushib ketadi.

Nyu-York Kosmos 
2013-yilning 13-iyunida “Vilyarreal”ning yuqori ligaga qaytishiga yordam bergandan so‘ng, Senna noma’lum to‘lov evaziga Shimoliy Amerika futbol ligasining yangi tashkil etilgan “Nyu-York Kosmos” klubi bilan shartnoma imzoladi. U 3-avgust kuni bo'lib o'tgan jamoaning ilk o'yinida debyut qildi, Fort-Loderdeyl Strikers ustidan 2:1 hisobida g'alaba qozondi va o'zining birinchi golini 1-sentyabr kuni "Edmonton" da 1:1 hisobida urdi. Jamoadagi birinchi yilida u ikki marta ligada haftaning eng yaxshi o'yinchisi deb topildi, shuningdek , NASL kuzgi chempionati va Soccer Bowl musobaqalarida g'alaba qozonishga yordam berdi va Atlanta Silverbacksga qarshi final chempionat o'yinida g'olib chiqdi.

2013-yilning 13-noyabrida Senna “Vilyarreal” tomonidan “Kosmos” ustidan 3:0 hisobida g‘alaba qozongan o‘yinda maydonda harakat qildi. U o‘yinni asosiy tarkibda boshladi va Jeremi Perbetni birinchi golini kiritdi. Uning sharafiga olomon 19-daqiqada boshlangan qarsaklar ostida ko'tarildi  va u ikkinchi bo'limni shimoliy amerikalik bilan o'ynadi va 20 daqiqadan so'ng maydonni tark etib, navbatdagi olqishlarga sazovor bo'ldi.

Senna mavsumdagi ilk golini 2014-yilning 12-mayida kiritdi va musobaqada yagona mag‘lubiyatga uchragan bahorgi mavsum chempioni “Minnesota Yunayted” ustidan 1:0 hisobida g‘alaba qozonib, o‘yinda g'alaba qozondi. Uning ikkinchi zarbasi 9 avgust kuni sodir bo'ldi, chunki u ikkinchi bo'limda ajoyib jarima zarbasini amalga oshirib, Kosmosga ortdan kelib, Kumushlar o'yinida 2:1 hisobida g'alaba qozonishga yordam berdi. U klubga umumiy turnir jadvalida uchinchi o'rinni egallashga yordam berdi, shuningdek, chempionat yo'llanmasini qo'lga kiritdi. To'rt marta NASL hafta jamoasiga nomzod bo'ldi, jamoada ikkinchi eng yaxshi o'yinchi bo'ldi.

2015-yil 10-iyun kuni, 39 yoshga to‘lganiga bir oy qolganda, Senna kuz mavsumi oxirida futbolchi sifatida faoliyatini yakunlashini e’lon qildi. Uning so'nggi o'yini 15-noyabr kuni bo'lib o'tgan Soccer Bowl bo'lib o'tdi, uning jamoasi Ottava Fyuri FC ustidan 3:2 hisobida g'alaba qozondi, shuningdek, terma jamoadoshi Raulning oqqush qo'shig'i.

Xalqaro faoliyati 

Senna 2006-yilning boshida Ispaniya fuqaroligini oldi va 2006-yilgi FIFA Jahon chempionati va UEFA Evro 2008 uchun Ispaniya terma jamoasining bir qismi edi. Uning debyuti 1-mart kuni Valyadolidda o'ynagan Kot-d'Ivuar bilan o'rtoqlik uchrashuvida bo'ldi.

Oxirgi musobaqaning chorak finalida Senna Ispaniyaning to'rtta golli penaltidan uchinchisini golga aylantirdi, natijada terma jamoa Italiya hisobiga yarim finalga yo'l oldi va otishmada 4:2 hisobida g'alaba qozondi. U finalning to'liq vaqtini o'ynadi - Germaniya ustidan 1:0 hisobida g'alaba qozondi va UEFAning musobaqa uchun qaydnomasiga kiritildi.

Sennaning xalqaro maydondagi debyut goli 2008-yil 10-sentyabrda Armanistonga qarshi o‘yinda, 2010-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichida 4:0 hisobida g‘alaba qozongandi. 2010-yil 20-may kuni “Vilyarreal”dagi tartibsiz mavsumdan so‘ng, bir qator jismoniy muammolar tufayli 33 yoshli futbolchi Ispaniyaning 23 nafarlik yakuniy tarkibidan tashqarida qoldi, uning o‘rniga “ Barselona” futbolchisi Serxio Buskets terma jamoaga kirdi.

Shaxsiy hayot 
Sennaning ukasi Marsio ham futbolchi edi. "Roma" va "Betis"ni boshqa klublar qatorida himoya qilgan Markos Assunsan uning amakivachchasi va ikkalasi ham yarim himoyachi edi.

Senna nasroniy bo'lib, u Kaka bilan birga "Mukofot: Orzuni ta'qib qilish" hujjatli filmidagi e'tiqodi haqida gapirdi. U, shuningdek , Athletes in Action Xalqaro xristian vazirligining a'zosi.

Raul Albiol va Gilermo Franko bilan birga 2008-yilda Senna Ispaniyadagi yosh sportchilar o'rtasida nasroniy qadriyatlarini targ'ib qilishga intilgan 140 sportchi va 16 murabbiydan iborat bo'lgan Evangelico FC tashkilotiga asos soldi.

Karyera statistikasi

utuqlari 
Korintians

 Campeonato Brasileiro A Seriya : 1999 yil
 Kampeonato Paulista : 1999, 2001
 FIFA klublar o'rtasidagi jahon chempionati : 2000 yil

Vilyarreal

 UEFA Intertoto kubogi : 2003, 2004

Nyu-York Kosmos

 Shimoliy Amerika futbol ligasi : 2013 yilgi kuzgi chempionat, 2015 yil bahorgi chempionati
 Futbol kubogi : 2013, 2015
 Shimoliy Amerika tarafdorlari kubogi : 2015 yil

Ispaniya

 UEFA Evropa chempionati : 2008 yil

Individual

 UEFA Evropa chempionati : 2008 yilgi turnirning jamoasi
 Don Balon mukofoti - Ispaniyada yilning eng yaxshi futbolchisi: 2008 yil

Yana qarang 

 Ispaniyadan tashqarida tug'ilgan Ispaniya terma jamoasi futbolchilari ro'yxati

Ma'lumotnomalar

Havolalar 

 Marcos Senna at BDFutbol
 
 Marcos Senna – FIFA competition record (archived)
 Marcos Senna at EU-Football.info

Ispaniyadagi muhojir futbolchilar
UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar
UEFA Yevro 2008 oʻyinchilari
FIFA Jahon chempionati 2006 oʻyinchilari
La Liga oʻyinchilari
Futbol yarim himoyachilari
Ispaniya futbolchilari
Braziliyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1976-yilda tugʻilganlar