MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kurkihar xazinasi

Kurkihar xazinasi — Hindistonning Bihar shtatidagi Gaya yaqinidagi Kurkixar shahridan topilgan miloddan avvalgi IS — XII asrlarga oid 226 ta bronza toʻplami boʻlib, asosan buddistlarga tegishli. Kurkihar qishlogʻi taxminan 5 kmda joylashgan Vazirganjning shimoli-sharqida joylashgan yaʼni Gayadan 27 kmsharqda. Topilgan yozuvlar Kurkihar bir vaqtlar taniqli xalqaro ziyorat markazi boʻlganligini koʻrsatadi.

Bularga XII asrga oid zarhal qilingan Avalokiteshvara tasviri kiradi, ular yorqin deb ataladi.

Bronzalar topilgan monastir hozirda LACMda joylashgan Ashtasahasrika Prajnaparamita qoʻlyozmasida Apanakain deb nomlangan.

Kashfiyoti 

Mayor Markxam Kitto 1847-yilda Kurkixarga ikki marta tashrif buyurgan va qishloqqa ikkinchi marta tashrif buyurganida, toʻrt kun davomida „oʻnta aravacha rasmlarni toʻplagan, barcha Buddist va Tamrika davri“. Ushbu toʻplamning katta qismi Hindiston muzeyida, Kolkatada saqlanadi. Kittoning baʼzi kolleksiyalarini Londondagi Britaniya muzeyida ham topish mumkin. Kanningem 1861-1862 va 1879—1880-yillarda Kurkixarga tashrif buyurdi. Uning taʼkidlashicha, sayt taxminan 600 fut kvadrat va taxminan 25 fut balandlikda edi. U bu yerda nafaqat katta-kichik koʻplab buddist tasvirlarini, balki koʻp sonli nazr stupalarini ham koʻrganini aytdi. Uning soʻzlariga koʻra, oʻz vaqtida „shimoldan janubga bir necha yuz futga choʻzilgan Chaityas qatori“ bor edi.

Asosiy tasvirlari 
2005-yilda Avstraliyadagi koʻrgazma uchun Hindistonni ifodalovchi uchta haykaldan ikkitasi Kurkixardan edi, ular 30 million dollarga baholandi.

Yozuvlari 
Kanningem shunday deb yozgan edi: „Men Kurkiharda bir nechta qisqa, ammo qiziqarli yozuvlarni sotib oldim. Sakala nomi ularning bir nechtasida, shuningdek, Dakshinadesda Kerala nomi tilga olingan. Bu yozuvlarning yoshi, harflarning shakllaridan kelib chiqqan holda, taxminan eramizning 800-1000-yillari boʻlishi kerak“.

Bronzalarda 93 ta yozuv topilgan. Kurkixar yozuvlari Devapala (810-c. 850), Rajyapala (908-940-yil), Mahipala (988-1036-yil) va Vigraxapala III (1054—1072-yil) ga tegishli boʻlib, IX asrdan eramizning 1074-yilgacha boʻlgan. Monastirning nomi Apanaka deb nomlangan boʻlib, u bir nechta yozuvlarda qayd etilgan. Monastir Janubiy Hindistonning Kanchi shahridan tashrif buyuruvchilar orasida juda mashhur edi.

IX -XII asrlarga oid donorlarning nomlari, kelib chiqish joylari va martabalari tahlil qilingan.

Nalanda bronzalari bilan taqqoslash 

Kurkixar bronzalari yaqin atrofdagi Nalanda bronzalari bilan taqqoslanadi. Nalanda haykaltaroshlari Kurkixarda joylashgan boʻlishi mumkin, deb taxmin qilingan. Kurkixar bronzalari X -XII asrlarga oid maʼlumotlar, Nalanda bronzalari esa VII — IX asrlarni qamrab oladi. Nalanda bronzalari qizgʻish, Kurkihar bronzalari esa koʻproq sariq rangga ega.

Galereya

Yana qarang 

 Akota Bronzes
 Buddist sanʼati
 Jain haykali
 Hind sanʼati
 Chausa xazina
 Mirpur-Xas shahridan Brahma
 Kanchipuramdagi buddizm

Manbalar
Mae Whitman

Mae Margaret Whitman (talaffuzi: „May Margaret Uitman“, 1988-yil 9-iyunda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa va qoʻshiqchi. U bolaligida reklama roliklarida rol oʻynay boshlagan, olti yoshida „When a Man Loves a Woman“ (1994) romantik dramasida filmdagi debyutini qilgan. U „One fine day“ (1996), „Independence day“ (1996), „Hopr Floats" (1998) va „JAG " (1998—2001) filmidagi ikkinchi darajali rollari uchun bola aktrisa sifatida tan olindi.

Yoshligi 
Whitman Los-Anjelesda tugʻilgan, dublyaj aktrisasi Pat Musick va uning shaxsiy menejeri va qurilish koordinatori Jeffrey Whitmanning yagona farzandi. Whitman Ribet akademiyasida tahsil olgan.

Dastlabki rollar 
U oʻz karerasini ikki yoshida Tyson Chicken reklama roligida ovoz berishdan boshlagan. Murabbiy vazifasini bajaruvchi Andrew Magarian unga satrlarni yodlashga yordam berdi, chunki u oʻqiy olmagan. 1994-yilda, olti yoshida Whitman Meg Rayan bilan birga filmdagi debyutini, Rayanning kenja qizi Casey Green rolini oʻynagan „When a Man Loves a Woman“ (1994) filmda qildi. U bu qismga qiziqqan 700 nafar boshqa qizlardan oʻtib ketishiga sabab boʻldi. 1996-yilda Whitman ikkita filmda paydo boʻldi: Independence Day, Bill Pullmanning qizi Patrisiya Whitmor va "One Fine Day" George Clooneyning qizi Meggie Taylor rolini oʻynadi. Oʻsha yili Whitman mehmoni „Friends“ ning „The One Where Rachel Quits“ filmining uchinchi epizodida rol oʻynadi. 1998-yilda u „Hope Floats“ filmida Sandra Bullockning qizi Bernis Pruitt rolini oʻynadi. 1998-yildan 2001-yilgacha bir nechta mehmon chiqishlarida Whitman Fox Family serialida bosh rolni ijro etishdan oldin JAG telekanalida Chloe Medison rolini oʻynadi, unda u katolik millatiga mansub Greys ismli yahudiy Xanna (Aliya Shavkat) bilan doʻstlashgan qizni tasvirlagan.

Filmografiyasi

Audio kitoblar

Manbalar 

Amerikalik ovoz aktrisalari
Amerikalik televideniye aktrisalari
Yashayotgan insonlar
1988-yilda tugʻilganlar
Amerikalik aktrisalar
Amerikalik bola aktrisalar
Charlotte Riley

Charlotte Frances Riley (talaffuzi: "Sharlotta Frensis Rayli", 1981-yil 29-dekabrda tugʻilgan) — ingliz aktrisasi. U „Easy Virtue“ (2008) filmidagi Sarah Hurst roli va ITVning „Wuthering Heights“ (2009) filmidagi Catherine Earnshaw rollari bilan tanilgan.

Erta hayot va taʼlim 
Riley Durham okrugining Grindon shahrida tugʻilgan. U Durham okrugida tarbiyalangan va 9 yoshidan 18 yoshgacha Tessayd oʻrta maktabida oʻqigan. Riley 2000-yildan 2003-yilgacha Durhamdagi Sent-Kutbert jamiyatida qatnashgan, Durham Revue eskiz komediya guruhi bilan, shuningdek, spektakl va musiqiy filmlarda ishtirok etgan va ingliz tili va tilshunoslik boʻyicha diplom olgan. 2005-yildan 2007-yilgacha u London musiqa va dramatik sanʼat akademiyasida ham qatnashgan.

Faoliyati 
2004-yilda Riley Tiffaniy Wood bilan hamkorlikda yozgan Sesiliyani silkitgani uchun Sunday Timesning dramaturgiya mukofotini qoʻlga kiritdi. 2011-yilda Riley Helen Edmundsonning BBC Radio 4da Anna of the Five Towns filmiga moslashuvida Anna rolini oʻynadi. U Tom Cruise va Emily Blunt rollarini oʻynagan "Edge of Tomorrow" filmida paydo boʻldi. U, shuningdek, Michael Wynening "The Priory" spektaklining Royal Court teatrida sahnaga chiqdi. Riley 2013-yilda suratga olingan „Olympus has fallen“ filmining davomi boʻlgan „London Has Fallen“ filmida MI6 agenti Jackleen Marshall rolini oʻynagan. Bundan tashqari, Riley Jonathan Strange va janob Norrellning mini-serial moslashuvida Arabella Strange rolini ijro etgan. 2018-yilda birinchi seriyasidan keyin bekor qilingan BBCning Press dramasida bosh rolga ega boʻldi. 2019-yil Rojdestvo bayramida Riley Charles Dickensning shu nomdagi romaniga asoslangan BBCning "Christmas Carol" mini-seriyasida Lotti/Christmas sovgʻasi sharpasi rolini oʻynadi. U Amazon Prime Video seriyali The Peripheralda paydo boʻldi.

Shaxsiy hayoti 
2010-yilda u ingliz aktyori Tom Hardy bilan unashtirilgan. Riley va Hardy Wuthering Heights va The Take filmlarida birga ishlagan va ular 2014-yil iyul oyida turmush qurishgan. 2015-yil oktyabr oyida ularning birinchi farzandi dunyoga keldi. Riley 2018-yil dekabr oyida Hardi bilan ikkinchi farzandini dunyoga keltirdi. Hardyning oldingi turmushidan oʻgʻli bor.

Filmografiyasi

Manbalar 

Angliyalik televideniye aktrisalari
Yashayotgan insonlar
1981-yilda tugʻilganlar
Angliyalik aktrisalar
Christina Chong

Christina Chong (talaffuzi: „Kristina Chong“, 1983-yil 18-sentyabrda tugʻilgan) — ingliz aktrisasi. U kino va televidenieda bir nechta taniqli rollarda, jumladan Monro, Line of Duty, Halo: Nightfall, Black Mirror, Doctor Who va 24: Live another Day kabi filmlarda suratga tushgan. Chang Paramount+ original seriali Star Trek: Strange New Worlds (2022  hozir)da Laʼan Noonien-Singx rolini oʻynaydi.

Erta hayot va taʼlim 
Chong Enfieldda xitoylik ota va ingliz onasining qizi sifatida tugʻilgan. U birinchi marta Broksburnda besh aka-uka bilan birga katta boʻlgan. Keyinchalik, ota-onasi ajrashgandan soʻng, u onasi va aka-ukalari bilan onasining ona shahri Longridgega koʻchib oʻtdi. Uning xotirasiga koʻra, Chong va uning ukalari mahalliy maktabda oʻqiydigan yagona aralash irqli bolalar edi. Chong toʻrt yoshida raqsga tusha boshladi va Longridgedagi Sutcliffe raqs maktabida oʻqidi. 14 yoshida u Londondagi Italia Conti teatr sanʼati akademiyasida joy oldi va besh-yildan soʻng uni tamomladi. Oʻqishni tugatgandan soʻng, u Berlinda Elton Johnning „Aida“ musiqiy filmida rol oldi. Jarohat uning musiqiy teatrdagi karerasini qisqartirdi, shuning uchun u Nyu-York shahridagi Li Strasberg teatr va kino institutida 18 oy davomida aktyorlik mahoratini oshirdi. Londonga qaytganidan soʻng, dastlab aktyor sifatida ish topishda qiyinchiliklarga duch keldi, faqat bir nechta kichik yordamchi rollarda va reklama roliklarida harakat qildi. Oʻz karyerasini qoʻllab-quvvatlash uchun u maktablarda aktyorlik saboqlarini berdi. Shuningdek, ChongXarpendendagi oshpaz otasining xitoy restoranining bir qismiga egalik qildi.

Faoliyati 
2011-yilda Chong „WE“ va „Johnny English Reborn“ filmlarida ikkinchi darajali rollar va „Doctor Who“ epizodidagi teledasturlarda ishtirok etishi va „Monroe“ tibbiy serialidagi oddiy aktyorlar roli bilan oʻzining muvaffaqiyatiga erishdi. Keyingi 3 yil ichida u bir qator ingliz va amerika teleseriallarida doimiy yoki mehmon sifatida ishtirok etdi.

2015-yilda u SyFy Dominion seriyasining ikkinchi mavsumida Vega Archangel Corps aʼzosi Zoe Xollouey rolini oʻynadi, u shaharning quyi tabaqalari isyonining yetakchisiga aylanadi.

Filmografiyasi

Film

Televideniye

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1983-yilda tugʻilganlar
Marie Trintignant

Marie Trintignant (talaffuzi: „Mari Trintignant“, 1962-yil 21-yanvar — 2003-yil 1-avgust) fransuz kino va sahna aktrisasi. U 36-yillik faoliyati davomida 30 dan ortiq filmlarda suratga tushgan. Uning oilasi Fransiya kino sanoati bilan chuqur shugʻullangan, chunki otasi aktyor va onasi rejissyor, prodyuser va ssenariy muallifi boʻlgan.

Yoshligi 
Trintignant Bulon-Bilankurda aktyor Jan-Lui Trintignan va uning ikkinchi xotini, fransuz kinorejissori, prodyuseri va ssenariy muallifi Nadin Markuandning qizi sifatida tugʻilgan. Marie toʻqqiz yoshida singlisi Paulin vafot etadi. Bu holatda Marie deyarli gapirishni toʻxtatdi. Uning ota-onasi 1976-yilda ajrashishdi. Erta hayoti davomida u qattiq uyatchanlikdan aziyat chekdi, lekin oʻrta yoshlarida u aktyorlik qilishga qaror qildi. Marie hayvonlarni juda yaxshi koʻrardi va veterinar boʻlishni oʻylardi, lekin oxirida aktyorlik karerasini davom ettirdi.

Faoliyati 
U birinchi marta onasi rejissyorlik qilgan va otasi rol oʻynagan "My Love, My Love" filmida toʻrt yoshida ekranda paydo boʻldi. Trintignantning tanqidiy eʼtirofga sazovor boʻlgan birinchi filmi esa Patrick Dewaere bilan birga rol oʻynagan Série Noire edi.

1988-yilda Trintignant fransuz rejissyori Claude Chabrol qoʻl ostida „Une Affaire de Femme“ filmida ishlagan. Filmda urush davridagi Vichy Franceda yosh fohisha rolini oʻynagan. Rol va Chabrolning uning karerasiga taʼsiri haqida keyinroq Trintignant shunday dedi: „Oʻsha vaqtgacha qahramonlarimning dardini koʻrsatishda tirishgunimga qadar oʻzimni firibgar ekanligimni his qilardimBu harakatim menga yolgʻon fojiasiz oʻsishni koʻrsatdi“. U yana Chabrol bilan 1991-yilda George Simenonning kitobidan ishlangan „Betty“ filmida ham rol ijro etdi.

Shaxsiy hayoti 
Trintignant toʻrt oʻgʻilning onasi edi:

 Roman, barabanchi Richard Kolinka farzandi
 Paul, aktyor va sobiq eri Fransua Cluzet farzandi
 Léon, Matias Othnin-Jirard farzandi
 Jules, eri rejissyor Samuel Benchetrit farzandi

Oʻlim 

2003-yilda Trintignant onasi va sevgilisi Bertran Cantat bilan Vilnyusga (Litvaga) sayohat qildi. 26-iyul kuni Trintignant Vilnyusdagi mehmonxona xonasida boʻlganida, Kantatning soʻzlariga koʻra, Trintignant eridan xat olgan. Xat Cantatni rashkchi gʻazabini kuchaytirgan va u Trintignantni qattiq kaltaklagan. Yetti soatdan keyin Trintignantning akasi mehmonxona xonasini tekshirish uchun favqulodda xizmatlarni chaqirdi. Ular kelganlarida Trintignant chuqur komaga tushib qolgan edi. Ertasi kuni u Vilnyusdagi kasalxonaga yotqizildi va keyinchalik onasi „Agar u oʻladigan boʻlsa, men uning Fransiyada oʻlishini xohlayman“ deganidean soʻng Neuilly-sur-Seine shahridagi Hartmann klinikasiga koʻchirildi. U 2003-yil 1-avgustda 41 yoshida Neuilly shahrida miya shishishidan vafot etdi.

Manbalar 

2003-yilda vafot etganlar
1962-yilda tugʻilganlar
Fransiyalik aktrisalar
2010-yilgi Formula Nippon chempionati

2010-yilgi Formula Nippon chempionati Yaponiyada oʻtkazilgan ochiq gʻildirakli avtopoygalar seriyasining oʻttiz sakkizinchi mavsumi edi. Formula Nippon poyga avtomobillari seriyasi 18-aprelda Suzukada boshlanib, 7-noyabrda xuddi shu joyda yakunlandi. Poygachilar chempionat davomida yetti raunddan iborat sakkizta poyga boʻyicha bahslashdi. Oxirgi avtopoyga Fuji Speedwayda boʻlib oʻtgan.

Super GT baʼzi sabablarga koʻra jamoani tark etgan va 2009-yilgi mavsumni oʻtkazib yuborgan João Paulo de Oliveirani seriyaga qaytardi. João Paulo de Oliveira 2005-yilgi Formula-3 boʻyicha Butun Yaponiya chempionatida gʻalaba qozonganidan keyin birinchi chempionlik unvonini qoʻlga kiritdi. Impul jamoasidan de Oliveira Suzukadagi soʻnggi ikki poygadan soʻng chempionat jadvalida TOM poygachisi Andre Lottererdan bir ochko oldinda oʻtkan holda chempionlikni qoʻlga kiritdi. Ikkinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan Andre Lotterer 43 ball bilan mavsumni yakunladi. Birinchi oʻrin egasi João Paulo de Oliveirada 47.5 ball mavjud edi.

Uchinchi oʻrin uchun Nakajima Racingdan Docomo Team Dandelion Racingga mavsum oraligʻida koʻchib oʻtgan amaldagi chempion Loïc Duval va uning sobiq Nakajima jamoadoshi Takashi Kogure bahslashdi, bu Duval foydasiga 1,5 ball bilan hal boʻldi. Avtopolisda har ikki haydovchining chempionlik imkoniyatlari teng baholangan edi, chunki Duval startga chiqa olmadi va Kogure musobaqani tark etdi. Duval mavsum davomida ikkita — Motegi va Suzuka bilan eng koʻp gʻalabalar uchun de Oliveira bilan tenglashdi, Kogure esa Suzukadagi mavsumning ochilish poygasida gʻolib chiqdi. De Oliveiraning jamoadoshi Kohei Xirate mavsumni boshqa poyga gʻolibi Kazuya Oshimani ortda qoldirib, Fujidagi gʻalaba bilan beshinchi oʻrinda yakunladi.

Jamoalar va poygachilar

Chempionat jadvali 

 S/O — Start ololmadi
 S/Oʻ — Saralashdan oʻtolmadi
 DSK — Diskvalifikatsiya
 I/E — Ishtirok etmadi
 CH/K — Chiqib ketdi

Manbalar

Havolalar 
 2010 Japanese Championship Formula Nippon

Super Formula
2006-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida biatlon – erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslar

2006-yilda Italiyaning Turin shahrida boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiya oʻyinlarida erkaklar oʻrtasida 20 kilometrga yakkalik biatlon boʻyicha musobaqa — 11-fevral kuni Cesana San-Sikario shahrida boʻlib oʻtgan.

Yakkalik poyga toʻrt kilometrlik aylana boʻylab beshta aylanishdan iborat boʻlib, toʻrtta toʻxtash oʻq otish maydonida boʻlgan. Musobaqa shartiga koʻra har bir otish boʻlimida biatlonchi beshta nishonga besh marta oʻq uzishlari lozim boʻlgan. Oʻtkazib yuborilgan har bir oʻq uzish uchun bir daqiqalik jarimalar vaqtiga qoʻshilgan. Birinchi va uchinchi otish boʻlimlari egilgan holatda, ikkinchi va toʻrtinchisi esa tik turgan holda amalga oshirilgan. Hammasi boʻlib 88 ta biatlonchi bellashgan, qiziqarli tomoni har bir ishtirokchi oʻzaro 30 soniya farq bilan bahslarni olib borishgan.

Germaniyalik Maykl Greys 20 ta nishondan 19 tasini aniq nishonga olgan va norvegiyalik Ole Eynar Byorndalendan 16 soniya oldinda boʻlib, oltin medalni qoʻlga kiritish uchun 54:23.0 (bir penalti bilan) aniq vaqtdan foydalangan. Norvegiyalik sportchi ham bronza medalini qoʻlga kiritgan, Halvard Hanevold rossiyalik sportchidan bir penaltidan ikki daqiqa ortdaligiga qaramay, Sergey Chepikovni 0,8 soniyaga magʻlub etgan.

Ushbu musobaqada oʻtgan yilgi Jahon kubogi musobaqasida germaniyalik Maykl Greys 53:18,7 natija bilan gʻalaba qozongan. 2005-yilda Avstriyaning Xoxfilzen shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida chexiyalik Roman Dostal gʻalaba qozongan, Ole Eynar Byorndalen esa erkaklar oʻrtasidagi barcha musobaqalarda (birinchi marta oʻtkaziladigan ommaviy startdan tashqari) amaldagi Olimpiya chempioni boʻlgan. Biroq, erkaklar oʻrtasidagi JChning shaxsiy turnir jadvalida Byorndalen (9-oʻrin) va Dostal (33-oʻrin), germaniyalik Mixael Greys yetakchilik qilgan.

Natijalar 
Bir avstriyalik sportchi XOQ antidoping qoidalarini buzganligini aniqlaganidan keyin diskvalifikatsiya qilingan; Volfgang Perner dastlab 60-oʻrinni egallagan.

Manbalar
Indoneziya ayollar milliy futbol terma jamoasining natijalari (2020–hozirga qadar)

Indoneziya ayollar milliy futbol terma jamoasi xalqaro ayollar futbol assotsiatsiyasida Indoneziya sharafini himoya qiladi. Indoneziya ayollar milliy futbol terma jamoasining faoliyati Indoneziya Futbol Assotsiatsiyasi (PSSI) tomonidan nazorat qilinadi. Futbol Indoneziya xalqining sevimli sport turlaridan biri boʻlishiga qaramay, Indoneziya milliy terma jamoalari (ayniqsa, ayollar terma jamoasi) AFCning eng kuchli terma jamoalari qatoriga kirmaydi. Indoneziyada ayollar futboli uzoq tarix va oʻziga xos anʼanaga ega emas va erkaklar futbolidan farqli ravishda ancha kam rivojlangan.

Ushbu maqolada Indoneziya ayollar milliy futbol terma jamoasining 2020-yildan hozirgi kungacha oʻynagan xalqaro ayollar futbol oʻyinlari haqida barcha maʼlumotlar keltirilgan.

Indoneziya ayollar milliy futbol terma jamoasi umumiy natijalari 
Indoneziya ayollar milliy futbol terma jamoasi beshta ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogida ishtirok etdi (avvallari bu turnir AFC ayollar chempionati deb atalardi). Indoneziya ayollar milliy futbol terma jamoasi 1977 va 1986-yillardagi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogida toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

2021-yilda Indoneziya ayollar milliy futbol terma jamoasi 33-yillik tanaffusdan keyin, 1989-yildan buyon ilk bor 2022-yilgi AFC ayollar oʻrtasidagi Osiyo Kubogiga yoʻllanma oldi. Indoneziya ayollar milliy futbol terma jamoasi hozirda FIFA Jahon reytingida 101-oʻrinni band qilib turibdi. Lekin Indoneziya ayollar milliy futbol terma jamoasi FIFA Jahon reytingidagi eng yaxshi natijasi emas. Milliy terma jamoa 2016-yilda FIFA Jahon reytingida kuchli 100 talikka kirib 94-oʻrinni band qilgan edi.

Indoneziya ayollar milliy futbol terma jamoasining barcha davrlar natijasi 
Quyida Indoneziya ayollar milliy futbol terma jamoasining FIFA tomonidan tan olingan jamoalarga qarshi oʻyinlari haqida batafsil maʼlumot berilgan oʻyinlar roʻyxati keltirilgan.

Indoneziya ayollar milliy futbol terma jamoasining oʻtkazgan barcha `yinlari (2020-yildan hozirgi kungacha)

2021-yil

2022-yil

Manbalar 

 Indoneziya ayollar terma jamoasi natijalari
Latviyadagi belaruslar

Belaruslar latishlar va ruslardan keyin Latviyaning uchinchi eng yirik etnik guruhini tashkil qiladi.

Raqamlar 
2017-yilgi statistik maʼlumotlarga koʻra, Latviyaning 69,3 ming aholisi oʻzlarini etnik belaruslar deb bilishadi, bu 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga qaraganda (68 202) biroz yuqori, ammo bu 1989 va 2000-yillardagi raqamlardan ancha past.

Latviyaning chegara hududlarida asosan belaruslar yashaydi, Rigada Belarus maktabi va bir nechta Belarus tashkilotlari ham mavjud.

Tarixi 
 
20-asr boshlarida etnograflar Jaŭchim Karski va Mitrafan Doŭnar-Zapolski tomonidan olib borilgan tadqiqotlarga koʻra, hozirgi kundagi Latviya hududi janubiy Latgaliyadagi avtoxton belarus aholisining vatani hisoblanadi. Daugavpils ( , Dzvinsk) va janubiy Latgaliya hududi 1918-yilda Belarus Demokratik Respublikasi va 1919-yilda Belarus Sovet Sotsialistik Respublikasining bir qismi deb eʼlon qilindi, ammo keyin bu hudud bolsheviklar tomonidan mustaqil Latviyaga oʻtkazildi.

Latviya mustaqillikka erishgach, mamlakatda belarus ozchiliklarining bir nechta tashkilotlari, shuningdek, 40 ga yaqin Belarus maktablari, ikkita Belarus litseyi, ikkita teatr (Riga va Daugavpilsda), gazeta va bir nechta jurnallari tashkil etildi.

1934-yilgi Latviya davlat toʻntarishidan soʻng, Latviyadagi Belarus taʼlimi rasmiylar tomonidan bosim oʻtkaza boshladi va 1940-yilga kelib, mamlakat SSSR tomonidan, keyinroq bir necha yil fashistlar Germaniyasi tomonidan bosib olinib, butunlay yopildi.

Sovet istilosi davrida Latviya Belorussiyadan muhojirlar oqimini koʻrdi.

Qayta qurish davrida belarus ozchiligining yangi tashkilotlari tashkil etildi. Mamlakat oʻz mustaqilligini tiklaganidan soʻng, baʼzi etnik belaruslar Belorussiyaga ketishdi.

Latviyadagi belaruslar 

 Kastuś Jezavitaŭ, siyosatchi va Belarus Demokratik Respublikasi mudofaa vaziri, Daugavpils shahrida tugʻilgan.
 Janka Maŭr, yozuvchi, Liepada tugʻilgan
 Viktar Valtar, yozuvchi, shoir, Daugavpils shahrida tugʻilgan

Havolalar 

 Svitanak, Latviyadagi belarus ozchilik tashkiloti
Buin Miandasht okrugi

Buin Miandasht okrugi (nohiyasi) () Eronninf Isfahon ostonida joylashgan. Markazi — Buin Miandasht. U Faridan okrugidan ajralib chiqqan. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, okrug aholisi 24163 kishini tashkil etgan. Okrugda ikkita tuman (baxsh) mavjud: Birinchisi — Markaziy tuman, ikkinchisi — Karchambu tumani. Tumanning ikkita shahri bor: Buin Miandasht va Afus.

Manbalar 

Eron ustonlari
2002-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida biatlon – Erkaklar sprinti

2002-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida erkaklar oʻrtasidagi 10 kilometrga sprint biatlon musobaqasi — 13-fevral kuni Soldier Hollowda boʻlib oʻtgan. Musobaqa ishtirokchilari changʻi yoʻnalishi boʻyicha 3 kilometrlik ikkita halqa va bitta 4 kilometrlik halqa boʻylab ikki marta, bir marta yotgan va bir marta tik turgan holda otish shartlarini bajarishgan. Har bir oʻtkazib yuborilgan oʻq uzishga, raqibdan 150 metrlik penaltidan oʻtishni orqali jazolangan.

Natijalar 
Erkaklar oʻrtasidagi 20 kilometrlik yakkalik poygada gʻalaba qozongan Ole Eynar Byorndalen favoritlardan biriga aylangan. Byorndalen, shuningdek, sprint boʻyicha Jahon kubogining amaldagi chempioni, intizom boʻyicha amaldagi Olimpiya chempioni hisoblangan. Bundan tashqari, u 2001-yilda Soldier Hollowda oʻtkazilgan sinov tadbirida vatandoshi Frode Andresenni magʻlub etgan va mavsum boshida toʻrtta Jahon kubogi sprintlaridan birini yutgan. Jahon kubogining amaldagi chempioni Rafael Puar 2001—2002-yilgi Jahon kubogi sprint poygasida ham gʻalaba qozongan, ammo Andresen, Frank Lak va amaldagi Jahon chempioni oʻrtasida keskin kurash olib borilgan Jahon kubogi turnir jadvalida na Pura, na Byorndalen peshqadamlik qilmagan. Pavel Rostovtsev ustunlikni qoʻlga kiritgan.

Germaniyalik Rikko Gros va Sven Fischerlar dastlabki natijalarni yuqori pogʻonalarni band qilib, ikkalasi ham birinchi zarbada aniq zarba berishgan, keyin ikkinchi urinishda imkoniyatni oʻtkazib yuborishgan, Fischer soʻnggi halqadan oʻtib, oʻz vatandoshini 25 soniya oldinga olib chiqgan. Puare birinchi zarbadan keyin ikkalasini ham oldinga olib chiqgan, lekin oxirgi raundda ikkita urinishi noaniq yoʻllagan va uni bahsdan chiqarib yuborgaan.

Bu mavsumdagi gʻalaba Byorndalen uchun uchinchi Olimpiada oltin medali boʻlgan va u bunday muvaffaqiyatga erishgan birinchi biatlonchi boʻlgan.

Sprint soat 11:00 da boʻlib oʻtgan.

Manbalar