MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Yevdor

Yevdor () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj.

Gomerning Iliadasida eslatib oʻtilgan. Hermes va Polimela oʻgʻli. Polimela tuqqandan soʻng, u  turmushga chiqdi. Bolani bobosi  Polimelaning otasi oʻgʻil sifatida tarbiyalagan.

Troya urushi ishtirokchisi. U oʻzini tez yuguruvchi va jasur jangchi sifatida koʻrsatdi. Troya devorlari ostiga Mirmidonlarning ellikta kemasini olib kelgan Axill ularga beshta qoʻmondon qoʻydi. Ulardan biri Yevdor edi.

Saloniklik Yevstafiya Solunskiy sharhlarida Axill Yevdorni Patroklga qoʻriqchi sifatida tayinlaganligi koʻrsatilgan. Jang paytida u peonlarning yetakchisi Pirexm tomonidan oʻldirilgan.

Fotiy Ptolemey Gefestionning „Bilimdonlar uchun yangi tarix“ asarini qayta hikoya qilishda Yevdorni Patroklning ustozi deb ataydi.

2004-yilgi Troya filmida Vinsent Regan tomonidan gavdalantirilgan qahramonlardan biri.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Stoll. Eudoros // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie : [nem.] / Roscher Wilhelm Heinrich. — Leipzig : Druck und Verlag von B. G. Teubner, 1884—1890. — Bd. I. — Kol. 1398.
 Eudoros 1 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1907. — Bd. VI, 1. — Kol. 914—915.
Troya urushi qatnashchilari
Yunon mifologiyasi
Yelkana

Yelkana (Elkana) () — levilik, paygʻambar va qozi Samuilning otasi.

Yelkana Efrayim qabilasining togʻli hududida, Ram (yoki Armafema yoki Ramafayim) shahrida yashagan; taqvodor inson sifatida har yili Siloga sajda qilish va Xudoga qurbonliklar keltirish uchun borar edi.

Yelkananing ikkita xotini bor edi: Anna (Xanna) va Fennana. Ikkinchisining farzandlari bor edi va Anna uzoq vaqt davomida bepusht boʻlib, Xudoga oʻgʻil berishini soʻradi. Uning oʻgʻli Samuil tugʻilganda, u oliy ruhoniy Iliya qoʻl ostida Xudoga xizmat qilish uchun ibodatxonaga topshirildi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Yelkana // Bibleyskaya ensiklopediya arximandrita Nikifora. — M., 1891—1892.
Bibliya
Yelisa

Yelisa, Yelisha, Elisa, Lissa, Yelis („Olijanob Xudo“) — Injilda tilga olingan ism.

Otalik variantlari 
Bibliyaga koʻra — (koʻrinishidan, eng kattasi) Yofasning oʻgʻli Yavonning bolasi (yaʼni Yofasning nabirasi), keyinchalik uning avlodlari ellin nomi bilan atala boshlagan.

„Yaratilish kitobi“ning cherkov slavyancha tarjimasida, shuningdek, yetmishta tafsirchining yunoncha tarjimasidan olingan oʻzlashtirishlar bilan sinodal tarjimada u Yofasning oʻgʻli sifatida ham tilga olinadi.

Oilasi 
Abu Sulaymon Dovud Sharif-al-Idrisga ishora qilib, Lissa (Elisa) oʻgʻli — Saklabni eslatib oʻtadi.

Nasl-nasabi 
Iosif Flaviy Yelisaning avlodlarini eoliyaliklar deb ataydi; u shunday deb yozadi: „Yavondan va uning uch oʻgʻlidan E. kelib chiqqan, avlodlari boʻlgan elisiylar uning nomini olgan; endi ular eoliyaliklar nomi bilan anglanadi“.

Ovanes Drasxanakertsi sitsiliyaliklar va afinaliklarni ham tilga oladi.

Etimologiyasi 
Ibroniycha „Elis“ shakli, Fürstning fikriga koʻra, yunoncha „Αίλεις“ dan hosil boʻlgan.

Baʼzan Yelisa va Hellen oʻrtasida oʻxshashliklar keltiriladi.

Yelisa va Yelion /Ilion/ nomi oʻrtasida ham oʻxshashliklar mavjud. Ilion (gr. Ἴlion) — qadimiy davlat, poytaxti Troya (yunoncha. Praia, Poiē) Kichik Osiyodagi Troad yarim orolida, Egey dengizi sohilida, Dardanelga kiraverishdagi lagunaning qirgʻogʻida.

Yangi nuqtai nazarga koʻra, Elisha nomi Qibris bilan bogʻliq (koʻrsatilgan davrda u Alaziya yoki Alashiya deb nomlangan), bu Eski Ahddagi Elishayni eslashlar kontekstida ham koʻrsatilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Yelisa // Bibleyskaya ensiklopediya arximandrita Nikifora. — M., 1891—1892.
Bibliya
 Yafetidlar
Taras Shevchenko yodgorligi Praga

Taras Shevchenko haykali — ukrainalik shoir, nosir, rassom va etnograf Taras Grigoryevich Shevchenko sharafiga Chexiya Respublikasining poytaxti Praga shahrida oʻrnatilgan yodgorlik.

Tarixi 
Pragadagi Shevchenko yodgorligi Ukraina fuqarolari: haykaltaroshlar Valentin Znoba, uning oʻgʻli Nikolay Znoba va meʼmor Nina Dirova tomonidan yaratilgan. Bronzadan yasalgan yodgorlikning balandligi 2,2 m.

2009-yil 25-mart kuni Pragada, Kinskiy maydonida Ukrainaning sobiq prezidenti Viktor Yushchenko „Dnepr boʻkiradi va keng ohlar“ qoʻshigʻini xor ijrosi paytida Taras Shevchenko haykali ochildi. Tantanali ochilish marosimida „Kobzar“ sheʼrlar toʻplamining senzurasiz ilk nashri aynan Pragada chop etilgani taʼkidlandi va bu voqeaning Ukraina-Chexiya doʻstlik munosabatlari tarixidagi ahamiyati taʼkidlandi.

Adabiyotlar va maʼlumotnomalar 

 Kucheruk Oleksandr (yozuvchi, O.Oljich nomidagi kutubxona direktori) Shevchenko yodgorliklari yer fonida… Mangʻishloqning Vashingtongacha boʻlgan koʻrinishi. // Cherkas viloyati — Bogdan va Taras erlari. Madaniyatshunoslik toʻplami., K.: „Ukraina propile“, 2010, 67-80-betlar.

Manbalar 

Praga
Shevchenko
Taras Shevchenko yodgorligi Riga

Taras Shevchenko haykali () — Latviya poytaxti Riga shahrida ukrainalik shoir, nosir, rassom va etnograf Taras Grigoryevich Shevchenko sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik.

Tarixi 
Yodgorlik Latviyadagi ukrain hamjamiyatiga rahmat ochildi. Yodgorlik muallifi haykaltarosh Igor Grechanik boʻlib, uni Ukrainada Latviyadagi ukrainlar kongressi, ukrain jamiyati va Latviyada yashovchi boshqa millat vakillari xayriya qilgan mablagʻlar hisobidan yaratgan. Umuman olganda, yodgorlikning narxi taxminan 85 000 yevroni tashkil etdi, bu mablagʻlarning katta qismi homiylar Mikola Pavlyuk va Vladimir Stanko tomonidan toʻlangan.

2015-yil 6-noyabr kuni Ukraina Bosh vaziri Arseniy Yatsenyuk va Latviya hukumati rahbari Laimdota Strauyumaning Latviyaga amaliy tashrifi doirasida Rigadagi Kronvalda bogʻida Taras Shevchenko haykali ochildi, unda yosh „Kobzar“ 23 yoshida tasvirlangan.

Adabiyotlar va maʼlumotnomalar 

 Kucheruk Oleksandr (yozuvchi, O.Oljich nomidagi kutubxona direktori) Shevchenko yodgorliklari yer fonida… Mangʻishloqning Vashingtongacha boʻlgan koʻrinishi. // Cherkas viloyati — Bogdan va Taras erlari. Madaniy kolleksiya. K.: „Ukraina propili“, 2002, yon. 67-80.
 
 
 Презентація про пам'ятник Т. Г. Шевченку в Ризі, Латвія (див. секцію "Додаткові матеріали")

Manbalar 

Riga
Riga Yodgorliklari
Taras Shevchenko yodgorligi Rim

Shevchenko haykali (, ) — Italiya poytaxti Rimda ukrainalik shoir, nosir, rassom va etnograf Taras Grigoryevich Shevchenko sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik. Ukraina shoirining monumental sanʼatdagi eng noodatiy va qiziqarli haykaltaroshlik tasvirlaridan biri.

Tarixi 
Yodgorlik muallifining fikriga koʻra ukrain shoiri Rim togʻida kiyingan va qoʻlini koʻtarib, tinglovchilarga olovli soʻz bilan murojaat qilgan notiq sifatida tasvirlangan. Haykaltaroshlik kompozitsiyasi Shevchenko va uning asarlari nafaqat Ukrainaga, balki butun insoniyatga tegishli ekanligining majoziy ifodasidir.

T. G. Shevchenko Rim patrisiysi sifatida tasvirlangan asl yodgorlik 1973-yilda yunon katolik Ayasofyasi oldida tantanali ravishda ochilgan; muallif — Italiyalik haykaltarosh V. Maciej.

Adabiyotlar va maʼlumotnomalar 

 Kucheruk Oleksandr (yozuvchi, O.Oljich nomidagi kutubxona direktori) Shevchenko yodgorliklari yer fonida… Mangʻishloqning Vashingtongacha boʻlgan koʻrinishi. // Cherkaskiy viloyati — Bogdan va Taras erlari. Madaniy toʻplam., K.: „Ukraina propile“, 2002, bet. 67-80

Manbalar 

Italiya meʼmoriy yodgorliklari
Rim
 Italiya Yodgorliklari
Rim Yodgorliklari
 1973-yilda qurilgan bino va inshootlar
Italiyada 1973-yilda paydo bo'lgan
 1973-yilgi haykallar
M-Xlorperoksibenzoy kislotasi

Meta-Xlorperoksibenzoy kislotasi (mCPBA) – peroksikislotalar sinfiga mansub organik birikma. Organik sintezda alkenlarga, sulfidlarga, selenidlarga va aminlarga kislorod atomini o'tkazish uchun reagent sifatida ishlatiladi.

Tayyorlash va tozalash 
mCPBA m-xlorobenzoil xloridni vodorod peroksidning ishqoriy muhitdagi eritmasi bilan reaksiyasi va keyin kislotalash orqali tayyorlanishi mumkin.

U 72% dan kam mCPBA, taxminan 10% miqdorda m-xlorobenzoy kislotasi va suvdan iborat barqaror aralashma sifatida sotiladi. Peroksikislota ushbu aralashmani natriy gidroksid va kaliy fosfatning pH = 7.5 da bufferlangan eritmasi orqali ajratib olinishi mumkin. Peroksikislotalar odatda karbon kislotalarga qaraganda kuchsiz kislota hisoblanganligi tufayli, pH ni diqqat bilan nazorat qilish orqali kislota eritmalari ajratib olinishi mumkin. Odatdagi haroratda ham parchalanishga moyil bo'lganligi sababli, ajratib olingan material past haroratlarda plastik idishlarda saqlanishi kerak.

mCPBA ning aniq miqdori talab etiladigan reaksiyalarda ushbu faol oksidantni aniq miqdorini aniqlash uchun titrlash mumkin.

Fizik xossalari 
mCPBA metilen dixlorid, xloroform, 1,2-dixloretan, etilatsetat, benzol, dietil efir erituvchilarda yaxshi, geksanda kam eriydi va suvda erimaydi.

Kimyoviy xossalari 
mCPBA tarkibidagi kuchsiz peroksi, –O–O– bog'i nukleofil reagentlar tomonidan osongina hujumga uchrab, so'ngra kislorod atomini o'ziga o'tkazadi. Bu kislorod atomi nukleofilga yoki halqadan tashqaridagi atom sifatida yoki halqa hosil qilib birikadi.

mCPBA asosan ketonlarni murakkab efirlarga aylantirish (Bayer-Villiger oksidlanishi), alkenlarni epoksidlash (Prilejaev reaksiyasi), silil enol efirlarni silil α-gidroksi ketonlarga aylantirish (Rubottom reaksiyasi), sulfidlarni sulfoksidlar va sulfonlargacha oksidlash,  aminlarning oksidlanishi natijasida N-oksi birikmalarni hosil qilish kabi reaksiyalarda qo'llaniladi. Quyida siklogeksenning mCPBA bilan epoksidlanish reaksiyasi ko'rsatilgan:

Epoksidlanish reaksiyasida sin-birikish reaksiyasi hisoblanadi. Peroksikislotaning sis- yoki trans-alkenga birikuvchi kislorod atomi qo'shbog' bilan bog'langan ikki uglerod atomi bilan birikib uch a'zoli oksa halqa hosil qiladi va bunda, uglerodlarga birikkan o'rinbosarlarning halqa tekisligiga nisbatan geometriyasi o'zgarmaydi. Quyidagi sxema Prilejaev reaksiyasining o'tish holatini ko'rsatadi:

Ehtiyot choralari 
mCPBA zarbaga sergir va potensial portlovchi modda hisoblanadi. Issiqlik ta'sirida osongina parchalanib, portlashi mumkinligi sababli, sovuq haroratda, oksidlovchilarga chidamli materialdan tayyorlangan idishlar, masalan, plastik idishlarda saqlanadi.

Havolalar 

 Li, Jie Jack (2003). Name Reactions: A Collection of Detailed Reaction Mechanisms (2nd ed.). Berlin, Heidelberg, New York: Springer. p. 323. ISBN 978-3-662-05338-6.
 Armarego, W. L. F.; Perrin, D. D. (1996). Purification of Laboratory Chemicals (4th ed.). Oxford: Butterworth-Heinemann. p. 145. ISBN 0-7506-3761-7.
 McDonald, Richard N.; Steppel, Richard N. & Dorsey, James E. (1970). "m-Chloroperbenzoic Acid". Organic Syntheses. 50: 15. doi:10.15227/orgsyn.050.0015.
Mard oʻgʻlon davlat mukofoti

“Mard oʻgʻlon” davlat mukofoti — oʻqishdagi muvaffaqiyatlari, ijtimoiy faolligi va iste’dodi bilan tengdoshlariga oʻrnak boʻlib kelayotgan 14 yoshga toʻlgan va 30 yoshdan oshmagan iqtidorli yigitlarga fan, ta’lim, tibbiyot, madaniyat, adabiyot, san’at, sport, ishlab chiqarish, harbiy xizmat sohalarida hamda huquqni muhofaza qilish organlaridagi faoliyatida erishgan alohida yutuqlari uchun beriladi.

Tavsifi
 “Mard oʻgʻlon” davlat mukofotining koʻkrak nishoni 0,25 mikron qalinlikdagi oltin bilan qoplangan mis qotishmasidan tayyorlanadi va sakkiz qirrali boʻrtma yulduz shaklida boʻladi. Yulduzning har bir qirrasi oltita boʻrtma nurlardan tashkil topgan boʻlib, nurlarning qarama-qarshi uchlari oraligʻi — 38 millimetr.
 Koʻkrak nishonining oʻrta qismi diametri 25 millimetr boʻlgan doira shaklidagi boʻrtma gardish bilan oʻralgan. Doiraning markazida, koʻtarilayotgan quyosh nurlari fonida vatanparvarlik va jasorat timsoli sifatida tulpor ustidagi mard oʻgʻlon tasviri hamda yurtimizning goʻzal va betakror tabiatini ifodalovchi ulugʻvor togʻlar, ikki daryo va koʻrkam vodiylar aks ettirilgan. Suvoriy tasvirining yuqori qismida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bayrogʻining hilpirab turgan, rangli emaldan ishlangan tasviri mavjud.
 Koʻkrak nishonining pastki qismida aylana boʻylab ikkita sakkiz qirrali yulduz oraligʻida “MARD OʻGʻLON” yozuvi joylashgan. Harflarning balandligi 1,8 millimetr.
 Koʻkrak nishonining orqa tomonida Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasvirlangan. Tasvirlar va yozuvlar qabariqdir.
 Koʻkrak nishoni ilgakchalar va halqacha yordamida toʻgʻri toʻrtburchak shaklidagi qadagʻichga ulangan. Qadagʻichning boʻyi — 16 millimetr, eni — 25 millimetrdan iborat.
 Qadagʻich eni 22 millimetrli koʻk rangli shoyi lenta bilan qoplangan boʻlib, lentaning chetlaridan 1 millimetr masofada eni 2 millimetr boʻlgan ikkita oq rangli vertikal yoʻl oʻtgan. Oq rangli yoʻllar oʻrtasidagi oraliq 1 millimetrni tashkil etadi.
 Qadagʻichning orqa tomoniga koʻkrak nishonini kiyimga taqib qoʻyish uchun toʻgʻnogʻich koʻrinishidagi moslama oʻrnatilgan.

Yana qarang 
 Oʻzbekiston Respublikasining orden va medallari
 Oʻzbekiston hukumatining mukofotlari
 Oʻzbekiston davlat imtiyozli mukofotlari
 Oʻzbekiston maqtov yorligʻi

Manbalar

Havolalar 
 Oʻzbekiston tarixida jahon chempioni boʻlgan ilk qilichboz – Zuhriddin Qodirov “Mard oʻgʻlon” davlat mukofoti bilan taqdirlandi
 https://zarnews.uz/uz/post/samarqandlik-ikki-nafar-yigitga-mard-oglon-davlat-mukofoti-topshirildi-video 
 Nodirbek Abdusattorov “Mard oʻgʻlon” davlat mukofoti bilan taqdirlandi
 Prezident iqtidorli yigitlarni «Mard oʻgʻlon» davlat mukofoti bilan taqdirladi
Pshada

Pshada - Krasnodar oʻlkasining gʻarbiy qismidagi daryo, Bosh Kavkaz tizmasining janubiy yonbagʻridan oqib oʻtadi. Daryoning uzunligi 34 km. Suv havzasining maydoni 358 km²ni tashkil qiladi.

Joylashuvi 
Pshada perevali (741 metr) va Papay (818,68 metr) choʻqqilari orasidagi dovonda boshlanadi. U Qora dengizga quyiladi, Pshada koʻrfazi hududida, Krinitsa qishlogʻi sohilida joylashgan.

Pshada daryosining yuqori oqimida - zich oʻrmon bilan qoplangan tik qoyali yon bagʻirlari boʻlgan darada oqib oʻtadigan togʻ daryosi. Daryo tubida koʻplab toshlar bor. Oʻrta oqimda daryo oqimi kengayib, sokinroq boʻladi. Suv rejimi toshqin paytida, qor erishi va kuchli yogʻingarchilik davrida suv sathining keskin koʻtarilishi bilan tavsiflanadi.

Daryoning yuqori oqimida, xususan, oʻng irmogʻidagi - Qizil daryo oqimida joylashgan yuzga yaqin turli sharsharalar Pshada sharsharali nimi bilan mashhur.

Irmoqlari 
Ob'ektlar ogʻizdan manbagacha tartibda roʻyxatga olinadi.

 8 km: Doguab
 22 km: Qoʻchkareva Shchel
 26 km: Papay
 Sovuq bahor

Galereya

Мanbalar

Havolalar 
 Pshada
 
Alfavit boʻyicha daryolar
Rossiyadagi daryolar
Kaberne Alushta

Kaberne Alushta — rusumli qizil quruq stol vinosidir. Yagona ishlab chiqaruvchi — Qrimdagi NPAO „Massandra“.

Tarixi 
Vino 2004-yildan beri ishlab chiqariladi. U Cabernet Sauvignon uzumidan tayyorlanadi — 70%, Tsimlyanskiy qora va Krasnostop Zolotovskiy — 30%. Shakar miqdori 19% ga etgan uzumdan foydalaning. Ishlab chiqarish texnologiyasi uzum shoʻrining toʻliq fermentatsiyasidan iborat.

Vino tarkibi: spirtli miqdori — 10-13%, shakar — 0,3 g/100 kub. sm, titrlanadigan kislotalar — 6 g/kub. dm. Rangi toʻq yoqut (qizil). Marokash, pista va binafsha ranglari qoʻshilgan toʻplam taʼmi. Vino 2-yil davomida tindiriladi.

Vino NPAO „Massandra“ tarkibiga kiruvchi SE "Alushta" tomonidan ishlab chiqariladi.

Mukofotlar 
Kumush („Yalta. Oltin Griffin-2003“ xalqaro tanlovida) va bronza (2006-yilda Kievda „Ikkinchi xalqaro professional vino va konyak taʼmi tanlovi“) medallar sovrindori.

Yana qarang 
 Alushta (vino korxonasi)

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 Yejenedelnaya gazeta „Yujniy bereg“, № 38 ot 12-oktabrya 2003 goda (nedostupnaya ssilka)
 
 
 
 Gazeta „Bolshaya Alushta“, № 19 (33) ot 26-maya 2006 goda

Havolalar 
«Каберне Алушта» на официальном сайте ГК НПАО «Массандра»
«Каберне Алушта» на официальном сайте ГП «Алушта»
«Каберне Алушта» в книге Макагонова Ю.Ф — «Прекрасные вина Алушты»
Виноделы ГП «Алушта» впервые произвели кошерное вино
Ассортимент продукции ГП «Алушта»
«Каберне Алушта» на бизнес портале «all.biz»
Ассортимент вин ГК НПАО «Массандра» 
Qrimning qizil sharoblari
Livandiya qizil Portveyni

Livandiya qizil Portveyni — bu kuchli qizil vinodir. Yagona ishlab chiqaruvchi — Qrimdagi NPAO „Massandra“.

Tarixi 
Vino 1891-yildan beri ishlab chiqariladi. Ushbu vino rusumi imperator Nikolay II ning sharob qabrlarida saqlangan. Qrimning janubiy qirgʻogʻida oʻsadigan Cabernet Sauvignon uzum navidan tayyorlanadi. Faqat shakarning massa ulushi 22% boʻlgan uzum ishlatiladi. Uzum asosan shifer tuproqlarda oʻsadi.

Vino tarkibi: alkogol miqdori 18,5%, shakar 8 g/100 kub. sm, titrlanadigan kislotalar 4-6 g/kub. dm. Toʻq anor rangga ega. Marokash ohanglari taʼmiga ega. Gilos donaklari taʼmi ham bilinib turadi. Vino 3-yil davomida tindiriladi.

Vino NPAO „Massandra“ ning bir qismi boʻlgan SE „Livadia“ tomonidan ishlab chiqariladi. Ilgari, vino „Livadia No. 80“ rusumi ostida ishlab chiqarilgan.

Mukofotlar 
Xalqaro musobaqalarda vino quyidagi mukofotlar taqdirlandi: 3 oltin va 5 kumush medal. Ular orasida musobaqalardagi mukofotlar bor: „Lyublyana“ (1955), „Bryussel“ (1958), „Vengriya“ (1958).

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
 „Portveyn krasniy Livadiya“ na ofitsialnom sayte GK NPAO „Massandra“
 „Portveyn krasniy Livadiya“ na sayte „Vina Krima“
 Makagonov Yu.F Prekrasnie vina Alushti. — Alushta: Alushtinskaya gorodskaya tipografiya, 2003
 Lyubimoe vino Nikolaya II ko dnyu rojdeniya Yalti.
 Port
Qrimning qizil sharoblari
Dirka

Dirka ( Dįrkē) — qadimgi yunon mifologiyasi personajlaridan biri.

Fiva qiroli Likaning rafiqasi, Antiopaning yangasi. Axelusning qizi (yoki Ismenaning qizi yoki Geliosning qizi).

Zevsdan homilador boʻlgan Antiope uyatdan Sikiyonga qochib ketadi. Antiopaning eri Niktey qochib ketgan xotinini topa olmay, akasi Likdan uni topib berishni soʻraydi. Likus Antiopani topib, uni majburan orqaga olib boradi va u Cithaeron togʻiga ketayotib, egizaklar Amfion va Zefni tugʻadi. Chaqaloqlarni, keyinchalik choʻpon olib ketadi.

Likus Antiopani rafiqasi Dirkaga choʻri sifatida olib keladi, Dirka unga juda shafqatsiz munosabatda boʻladi.

Keyinchalik Amfion ajoyib qoʻshiqchi va sozandaga aylanadi, chunki Germesning oʻzi unga qanday raqs tushishni oʻrgatgan va unga oltin lira sovgʻa qilgan. Zef esa ovchi va choʻponga aylangan. Ular katta boʻlgandan keyin Antiope Dirkadan oʻgʻillari oldiga qochib ketadi. Dirka uni oʻsha yerda ushlab, Amfion va Zefga Antiopani yovvoyi buqaning shoxlariga bogʻlashni buyuradi. Biroq, bir vaqtlar Cithaeronda bolalarni olib ketgan choʻpon Amfion va Zefga ularning kelib chiqish sirini aytib beradi va ular onasining oʻrniga Dirkani buqaning shoxiga bogʻlab qoʻyishadii. Oqibatda u shafqatsiz oʻlim topadi.

Zef va Amfion uni buqaga bogʻlab qoʻyishadi va u vafot etgach, uning jasadini Dirka bulogʻiga tashlab yuborishadi. Shu sababli Dirka daryosi shunday nomlangan. Yoki ular uni toshboʻron qilishdi.

Dirka barcha xudolardan koʻra, Dionisni hurmat qiladi va u Antiopadan gʻazablanadi. Evripidning yozishicha, Dirka bakchante boʻlgan va Dionis bayramini nishonlagan, uning tanasidan Xudoning irodasi bilan buloq paydo boʻlgan. Evripidning „Antiopa“ tragediyasining bosh qahramonidir.

Yana qarang 

 Farnes buqasi

Manbalar

Havolalar 
 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
 Beotiya Afsonalari
Palava

Palava () — oq vino ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan texnik (vinobob) uzum navi.

Kelib chiqishi 
Uzum Savagnin Rose × Myuller Thurgauni kesib oʻtish orqali olinadi. Bu nav 1953-yilda Velka Pavlovitseda ish boshlagan selektsioner Iosif Veverka tomonidan ishlab chiqarilgan va keyin Perná davom etgan. 1977-yilda nav Chexoslovakiya davlat nav kitobida roʻyxatga olingan. Uzum Palava hududi nomi bilan atalgan.

Geografiya 
Xilma-xillik Moraviyada, asosan, quyi hududlarida yetishtiriladi () Mikulovská vinařská podoblast va Znojemská vinařská podoblast. Shuningdek, nav Slovakiyada bir oz oʻsadi.

Asosiy xususiyatlar 
Uzumning oʻsishi oʻrtacha, tokning pishishi yaxshi. Bargi oʻrtacha kattalikda yoki mayda, bir oz boʻlingan, besh boʻlakli. Barglar yuzasi tekis. Old tomoni qoʻpol ajinlangan, pastda esa kigiz koʻrinishidagi tuklar mavjud. Petiolate chuqurlik oʻqsimon yorugʻlik bilan ochiq yoki tomchi shaklidagi yoruglik bilan yopiladi. Gul ikki jinsli. Oʻrtacha kattalikdagi, konusning, oʻrtacha zichlikdagi bir guruh. Mevalar kichik, yumaloq yoki oval, kulrang-pushti rangga ega. Hosildorlik oʻrtacha, lekin ota-ona Savagnin koʻtarildinavidan ancha koʻproq.

Ilova 
Turli xil oq yarim quruq, yarim shirin va shirin vinolarni ishlab chiqarish uchun ishlatiladi, Savagnin atirguliga yoki Gewurztraminerga oʻxshash — toʻliq tana, achchiq aromatlar, atirgul barglari yozuvlari. Soʻnggi yillarda uzum asta-sekin mashhurlikka erishmoqda va undan ajoyib vinolar ishlab chiqarilmoqda.

Sinonimlar 
Nema, Veverka, TČ x MT 0104.

Havolalar 
 Víno Pálava (чешск.).
 Jancis Robinson, Julia Harding, José Vouillamoz. Pálava // Wine Grapes - A complete guide to 1,368 vine varieties, including their origins and flavours (англ.). — Penguin Books, 2012. — ISBN 978-1-846-14446-2.

Manbalar 

Chexiya Sharoblari
Slovakiya Sharoblari
Tugʻma yurak nuqsonlari

Tugʻma yurak nuqsonlari (TYN), shuningdek, tugʻma yurak anomaliyasi va tugʻma yurak kasalligi sifatida ham nomlanib, tugʻilish paytida mavjud boʻlgan yurakdagi yoki yirik tomirlar tuzilishidagi nuqson hisoblanadi. Tugʻma yurak nuqsoni yurak-qon tomir kasalliklari sifatida tasniflanadi. Belgilari va alomatlari nuqsonning oʻziga xos turiga bogʻliq. Simptomlar zararsiz yoki hayot uchun xatarli boʻlishi mumkin. Agar mavjud boʻlsa, tez nafas olish, koʻkargan teri (siyanoz), kam vaznlilik va tez charchash kabilarni oʻz ichiga olishi mumkin.. Tugʻma yurak nuqsonlari koʻkrak ogʻrigʻiga olib kelmaydi.. Koʻpincha tugʻma yurak nuqsonlari boshqa kasalliklar bilan bogʻliq emas. Tugʻma yurak nuqsonlarining asorati yurak etishmovchiligidir.

Belgilari 

 Vertebral anomaliyalar
 Anal atreziya
 Yurak-qon tomir anomaliyalari
 Traxeozofagial oqma
 Qiziloʻngach atreziyasi
 Buyrak (buyrak) va/yoki radial anomaliyalar
 Oyoq-qoʻllardagi nuqsonlari

Sabablari 
Koʻpincha tasodifiy boʻlgan genetik mutatsiyalar tugʻma yurak nuqsonlarining asosiy sababidir. Ular quyidagi jadvalda tasvirlangan.

Davolash 
Tugʻma yurak nuqsonlari jarrohlik va dori-darmonlarni talab qilishi mumkin. Dori-darmonlarga diuretiklar kiradi, ular yurakning qisqarishini kuchaytirish uchun tanadan suv, tuzlar va digoksinni yoʻq qilishga yordam beradi. Bu yurak urishini sekinlashtiradi va toʻqimalardan bir oz suyuqlikni olib tashlaydi. Baʼzi nuqsonlar qon aylanishini normal holatga qaytarish uchun jarrohlik muolajalarini talab qiladi va baʼzi hollarda bir nechta operatsiyalarni talab qiladi.

Koʻp odamlar, birinchi navbatda, bolalar kardiologi, keyin esa kattalar tugʻma kardiologi bilan umrbod ixtisoslashgan yurak parvarishiga muhtoj. 1,8 milliondan ortiq insonlar tugʻma yurak nuqsonlari bilan yashaydi.

Epidemiologiyasi

Manbalar