MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Xorazm (atama)

Xorazm atamasining etimologiyasi. Xorazm – tarixiy oʻlka va qadimiy davlat Amudaryo adoqlaridan janubga tomon Murgob va Tajan daryolarining yuqori oqimlarigach choʻzilgan. 

Qadimgi Xorazm hududlari shu nomdagi hozirgi viloyat maydonidan ancha keng boʻlgan va Qadimgi Xorazm va Katta Xorazm kabi nomlar bilan taʼriflangan. Xorazm haqidagi ilk maʼlumotlar Avesto, Doro I ning Bixistun bitiklari, qadigi yunon mualliflari (Getakey, gerodot, Strabon va hokazo) hamda X-XIII asrlar arab geograflari (Al-Istahriy, Ibn-Havqal, Al-Muqaddasiy, Yoqut Hamaviy) asarlarida uchraydi.

“Xorazm” atamasi Avestoda “Xvarezm”, qadimiy foriychada “Uvarazmis”, lotinchada “Xorasmiya” va yunonchada “Xorazmiya” deb yuritilgan. Arabcha yozma manbalarda esa bu oʻlka “Xvorazm” talaffuzida tilga olinadi. Uning asl mohiyati esa “xvo” – “goʻsht”, “razm ” – “oʻtin”kabi ikki soʻzdan tarkib topib “Xorazm goʻsht va oʻtinga serob oʻlka” degan maʼnoda qoʻllangan. Maʼlum vaqtdan keyin Xorazmning tarixini har tomonlama chuqur oʻrganish S.P.Tolstov tomonidan boshlangan va “Xorazm” atamasi eroncha “Hurr-xurshed” va “zm-zem” soʻzlari asosida yuzaga kelgan nomning “Quyoshli oʻlka”, “Quyoshli Yer”, “Quyosh(Xalq) yeri” maʼnolarini aytib oʻtadi. Bundan tashqari uning “Ming irmoqli daryo” va “Koʻllar va oʻtloqlarga boy oʻlka” kabi atamalari ham Avestoning “Yasht” qismida aytib oʻtilgan.

Amudaryoning qurib qolgan qadimgi Oqchadaryo adogʻI, Murgob va Tajan daryolari havzalarida qazib olingan miloddan avvalgi VI-V, IV-III, II-I mingyillikning birinchi yarmiga mansub moddiy madaniyat obidalarining tadqiqoti natijalari bilan qadimgi yunon mualliflarining Xorazm haqidagi yozma maʼlumotlari majmuasining qiyosiy tahlilidan maʼlum boʻlishicha, Qadimgi Xorazm hududi tabiiy jihatdan ikki mintaqadan iborat boʻlgan. Uning shimoliy Amudaryo etaklarida son-sanoqsiz sersuv oʻzanlaru shimol va shimoli-sharqqa tomon yastangan keng yaylovlardan iborat pasttekisliklar, janubiy qismida togʻ va adirliklar hamda ulardan boshlangan daryo-jilgʻalar etaklarida yuzaga kelgan hosildor yerlar joylashgan.

“Xorazm” atamasining toponimistik va lingvistik talqinidan aniqlanishicha, mazkur nomning shakllanib tarixda mashxur boʻlishi oʻlka tabiatining quyoshli va yer sathining tekisligi yoki unumdor va unumsizligi, shuningdek, mustahkam mudofaa inshootlari – qalʼalarining sifati hamda ularning xorazmliklarning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va maʼnaviy hayotida tutgan oʻrni bilan uzviy bogʻliqdir.

Manbalar 

Oʻzbekiston tarixi
Eronning maʼmuriy-hududiy boʻlinishi

Eron Islom Respublikasinig maʼmuriy-hududiy boʻlinishi boshqa davlatlarning hududiy boʻlinishiga oʻxshash. Maʼmuriy-hududiy jihatdan Eron hududi 31 ustonga (provinsiya yoki mintaqa deb tarjima qilish mumkin) boʻlinadi. Har bir uston rahbari ustondor (ustonboshi, hokim yoki gubernator deb tarjima qilish mumkin) maqomiga ega. Eronda monarxiya mavjud paytda ustondorlar shoh tomonidan, hozirgi paytda esa ustondorlar Eron Islom Respublikasi Ichki Ishlar Vazirligi tomonidan tayinlanadi va Eron Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.

Ustonlar Eron maʼmuriy-hududiy boʻlinishida eng yuqori darajali boʻlinma hisoblanadi va oʻz oʻrnida har bir uston shahristonlarga (shaharlar jamlanmasi yoki viloyat deb tarjima qilish mumkin) boʻlingan. Shahristonlarning umumiy soni — 402 ta. Har bir shahriston baxshlarga (tuman deb tarjima qilish mumkin) boʻlinadi. Baxshlarning umumiy soni — 999 ta.

Eron ustonlari

Manbalar 

 Maʼlumot

Eronning hududiy boʻlinishi
Razaviy Xuroson ustoni

Razaviy Xuroson () — Eron ustonlaridan biri. Eronning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Maʼmuriy markazi — Mashhad shahri. Boshqa yirik shaharlari: Nishopur, Sabzavor. Aholisi soni — 5 million 990 mingdan ziyod.

Shahristonlari 
Razaviy Xuroson ustoni 28 ta shahristonga (viloyat) boʻlingan: Quyida ushbu shahristonlar roʻyxati keltirilgan:
 Bardoskon
 Bojiston
 Boharz
 Dargʻoz
 Farg Qaleh
 Forimon
 Firuza
 Goʻndobod
 Kalot
 Koshmar
 Kuchon
 Jovin
 Joʻgʻatay
 Mahvalot
 Mashhad
 Nishopur
 Rashthovar
 Sabzavor
 Saraxs
 Toʻybod
 Toʻrbati Jom
 Toʻrbati Haydariya
 Turkobi va Shondiz
 Xalilobod
 Xvaf
 Xushob
 Chinoron
 Zovi

Aholisi 
2011-yilgi maʼlumotlarga koʻra, Razaviy Xuroson ustonida 5 994 402 kishi istiqomat qiladi. Aholining asosiy qismini forslar tashkil etadi. Ustonda shuningdek juda koʻp turkmanlar va kurdlar istiqomat qiladi. Aholi dindorlarining asosiy qismi musulmonlardir (asosiy qismi shia mazhabiga, bir qismi esa sunniy mazhabiga aloqador). Uston rasmiy tili — forscha.

Manbalar 

 Iran Provinces

Eron ustonlari
Eron ustonlari

Uston yoki oston (; koʻplikda - استان‌ها / ostānhā) — Eron Islom Respublikasining maʼmuriy-hududiy boʻlinishi sistemasidagi eng yuqori darajali subyekt. Ustonning maʼmuriy markazi mavjud. Har bir uston shahristonlarga ( — shaharlar toʻplami yoki viloyat deb tarjima qilsa boʻladi) boʻligan. Shahristonlar oʻz navbatida baxshxlarga ( — tuman deb tarjima qilsa boʻladi) boʻlingan.

Hozirgi paytda Eronda 31 ta uston mavjud. Ushbu ustonlar umumiy 402 ta shahristonga boʻlingan. Barcha shahristonlar umumiy 999 ta baxshga boʻlingan. Uston boshqaruvchisi — ustondor ( — ustonboshi, hokim yoki gubernator deb tarjima qilsa boʻladi) deb ataladi.

Eron ustonlari

Manbalar 

 Iran Provinces
 Atlas of Iran

Eronning hududiy boʻlinishi
Eron ustonlari
Shimoliy Xuroson ustoni

Shimoliy Xuroson () — Eron ustonlaridan biri. Eronning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Maʼmuriy markazi — Bujnurd shahri. Boshqa yirik shaharlari: Shirvon, Isfarayon. Aholisi soni — 867 mingdan ziyod.

Shahristonlari 

Shimoliy Xuroson ustoni 7 ta shahristonga (viloyat) boʻlingan: Quyida ushbu shahristonlar roʻyxati keltirilgan:
 Bujnurd
 Faruj
 Germe
 Isfarayon
 Jojrum
 Moneh va Samalqan
 Shirvon

Aholisi 
2011-yilgi maʼlumotlarga koʻra, Shimoliy Xuroson ustonida 867 727 kishi istiqomat qiladi. Aholining 46 foizini kurdlar tashkil etadi. Aholining 27 foizini forslar, 20 foizini turkmanlar tashkil etadi. Aholi dindorlarining asosiy qismi musulmonlardir (shia va sunniy mazhablari ushbu ustonda bir xil tarqalgan). Uston rasmiy tili — forscha.

Manbalar 

 Iran Provinces

Eron ustonlari
Janubiy Xuroson ustoni

Janubiy Xuroson () — Eron ustonlaridan biri. Eronning sharqiy qismida joylashgan. Maʼmuriy markazi — Birjand shahri. Boshqa yirik shaharlari: Qoyin, Firdavs. Aholisi soni — 662 mingdan ziyod.

Shahristonlari 

Janubiy Xuroson ustoni 11 ta shahristonga (viloyat) boʻlingan: Quyida ushbu shahristonlar roʻyxati keltirilgan:
 Birjand
 Bushroʻyi
 Qoyin
 Darmiyon
 Nahbandon
 Saroyon
 Sarbisha
 Firdavs
 Tabas
 Zirkoʻh
 Xusf

Aholisi 
2011-yilgi maʼlumotlarga koʻra, Janubiy Xuroson ustonida 662 534 kishi istiqomat qiladi. Aholining asosiy qismini forslar tashkil etadi. Ustonda shuningdek juda koʻp balujlar, pushtunlar va tojiklar istiqomat qiladi. Aholi dindorlarining asosiy qismi musulmonlardir (asosiy qismi shia mazhabiga, bir qismi esa sunniy mazhabiga aloqador). Uston rasmiy tili — forscha.

Manbalar 

 Iran Provinces

Eron ustonlari
Ed O'Neill

Edward Leonard "Ed" OʻNeill (1946-yilda tugʻilgan) amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.

Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Yashayotgan insonlar
Siston va Balujiston ustoni

Siston va Balujiston () — Eron ustonlaridan biri. Eronning janubi-sharqiy qismida joylashgan. Maʼmuriy markazi — Zohidon shahri. Boshqa yirik shaharlari: Zobul, Eronshahr. Aholisi soni — 2 530 000 ziyod. Siston va Balujiston ustoni, Eronning maydoni boʻyicha eng yirik ustoni hisoblanadi.

Shahristonlari 
Siston va Balujiston ustoni 14 ta shahristonga (viloyat) boʻlingan: Quyida ushbu shahristonlar roʻyxati keltirilgan:
 Zobul
 Zihok
 Zahadon
 Eronshahr
 Kunorak
 Nikshahr
 Siravon
 Sarboz
 Xosh
 Chobahor
 Dalgʻon
 Hirmand
 Mehriston
 Sib va Suron

Aholisi 
2011-yilgi maʼlumotlarga koʻra, Siston va Balujiston ustonida 2 534 327kishi istiqomat qiladi. Aholining asosiy qismini balujlar tashkil etadi. Shuningdek forslar va pushtunlar ham yetarli darajada. Aholi dindorlarining asosiy qismi musulmonlardir (sunniylik mazhabi ushbu ustonda shia mazhabidan koʻra kengroq tarqalgan). Uston rasmiy tillari — forscha va balujcha.

Manbalar 

 Iran Provinces

Eron ustonlari
Balujiston
Guliston ustoni

Guliston () — Eron ustonlaridan biri. Eronning shimoliy qismida, Kaspiy dengizi janubining eng chekka oʻng qirgʻoqida joylashgan. Shimoldan Turkmaniston bilan chegaradosh. Maʼmuriy markazi — Goʻrgon shahri. Boshqa yirik shaharlari: Gumbadi-Kovus, Bandar-Turkman, Gyumyushan. Aholisi soni — 1 777 000dan ziyod. Guluston ustoni, 1997-yilda Mozandaron ustonidan ajratilib, mustaqil ustonga aylantirilgan.

Shahristonlari 
Guliston ustoni 12 ta shahristonga (viloyat) boʻlingan: Quyida ushbu shahristonlar roʻyxati keltirilgan:
 Aliobod
 Ozodshahr
 Bandar-Turkman
 Kalole
 Goʻrgon
 Gumbadi-Kovus
 Koʻrdkuy
 Galikash
 Minudasht
 Romiyon
 Bandari-Gʻoz
 Oq Qalʼa

Aholisi 
2011-yilgi maʼlumotlarga koʻra, Guliston ustonida 1 777 000 kishi istiqomat qiladi. Aholining asosiy qismini turkmanlar tashkil etadi. Shuningdek forslar, mozandaronlar va kurdlar ham yetarli darajada. Aholi dindorlarining asosiy qismi musulmonlardir (sunniylik mazhabi ushbu ustonda shia mazhabidan koʻra kengroq tarqalgan). Uston rasmiy tili — forscha.

Manbalar 

 Iran Provinces

Eron ustonlari
Muzaffarbek Madrahimov

Madrahimov Muzaffarbek Anvarbekovich – oʻzbek diplomati. 2023-yildan Oʻzbekiston Respublikasi tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari. 2014-yildan 2017-yilgacha Oʻzbekistonning Birlashgan millatlar tashkilotidagi doimiy vakili boʻlgan.

Biografiyasi 
1996-2014-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Yevropa mamlakatlari bilan hamkorlik boshqarmasi attashesi, tashqi ishlar vaziri oʻrinbosarining yordamchisi, AQShdagi elchixonasi attashesi, birinchi kotibi, Yaponiyadagi elchixonasida maslahatchi, Tashqi ishlar vazirligi kotibiyati boshligʻi, tashqi ishlar vazirining maslahatchisi, Oʻzbekistonning AQShdagi elchixonas maslahatchisi lavozimlarida ishlagan.

2014-yildan 2017-yilgacha Oʻzbekistonning BMTdagi doimiy vakili.

2017-yildan 2023-yilgacha – Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi AQSh va Amerika mamlakatlari bilan hamkorlik boshqarmasi boshligʻi.

2023-yildan Oʻzbekiston Respublikasi tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari.

Manbalar

Yana qarang 
 BMT: Davlatlarning amaldagi doimiy vakillari

Oʻzbekistonning BMTdagi doimiy vakillari
Ismatilla Ergashev

Ismatilla Raimovich Ergashev — Oʻzbekiston tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari.

Biografiya 
1960-yil 24-sentabrda Toshkent shahrida tugʻilgan.

1982-yilda Toshkent universitetini „Sharqshunos-filolog, dari va ingliz tillari oʻqituvchisi“ mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 
Favqulodda va Muxtor elchi diplomatik martabasiga ega.

Fors, ingliz va turk tillarini biladi.

1982—1984 — Afgʻonistonda harbiy xizmat.

1984—1992 — harbiy bilim yurtida chet tili oʻqituvchisi.

1992—1994 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Shartnoma-huquq boshqarmasi 2-kotibi.

1994—1994 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Osiyo va Afrika boʻlimi boshligʻi oʻrinbosari — sektor mudiri.

1994—1996 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Davlat protokoli boshqarmasi boshligʻi.

1996—1999 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari.

1999—2003 — Oʻzbekiston Respublikasining Xitoy, Moʻgʻuliston va KXDRdagi dagi favqulodda va muxtor elchisi.

2003—2004 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari, Oʻzbekiston Respublikasi prezidentining Afgʻoniston boʻyicha Maxsus vakili.

2004—2012 — Oʻzbekiston Respublikasining Ozarbayjondagi favqulodda va muxtor elchisi.

2012—2017 — Xalqaro kurash assotsiatsiyasi prezidentining maslahatchisi.

2017-yil 24-maydan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Afgʻoniston boʻyicha maxsus vakili.

Oilali, besh nafar farzandi bor.

Manbalar 

Oʻzbekistonning Ozarbayjondagi elchilari
Oʻzbekistonning Xitoydagi elchilari
Oʻzbekistonning Moʻgʻulistondagi elchilari
Oʻzbekistonning KXDRdagi elchilari
Sharqiy Ozarbayjon ustoni

Sharqiy Ozarbayjon () — Eron ustonlaridan biri. Eronning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan. Maʼmuriy markazi — Tabriz shahri. Boshqa yirik shaharlari: Ozarshahr, Julfa. Aholisi soni — 3 725 000dan ziyod. Eron Ozarbayjoni tarkibiga kiradi. Shimoldan Ozarbayjon va Armaniston hududlari bilan chegaradosh. Viloyatda 19 ta tuman, 42 ta baxsh, 58 ta shahar va 141 ta shahar mavjud.

Iqlimi 
Oʻrta Yer dengiziga yaqin joylashgani uchun shimoliy qismi sovuq va Kaspiy Dengiziga yaqin joylarida baʼzi joylari sovuq, baʼzi joylari moʻtadil va baʼzi joylari issiq. Yilda oʻrtacha ellik kun qattiq sovuq boʻladi.Eron ning ushbu viloyati iqlimi jihatidan quruqlik hisoblanadi. Yillik yogʻin miqdori oʻrtacha 250 mm dan 600 mm gacha boʻladi.
Urumiya koʻli Eron dagi eng katta koʻl boʻlib, Eronning shimoli-gʻarbida, Sharqiy va Gʻarbiy Ozarbayjonning orasida joylashgan.
Viloyatning 14475 gektar joyini oʻrmonlar egallagan. Eron oʻrmonlarining ikkidan bir qismi Sharqiy Ozarbayjonda joylashgan.

Shahristonlari 

Sharqiy Ozarbayjon ustoni 19 ta shahristonga (viloyat) boʻlingan: Quyida ushbu shahristonlar roʻyxati keltirilgan:
 Ajabshir
 Ozarshahr
 Oxar
 Boʻnob
 Boʻstonobod
 Vorzikon
 Julfa
 Qalaybor
 Marand
 Malakon
 Marogʻa
 Miyone
 Oʻsku
 Sarob
 Tabriz
 Xoris
 Xushtroʻd
 Choraymoq
 Shobistor

Aholisi 
2011-yilgi maʼlumotlarga koʻra, Sharqiy Ozarbayjon ustonida 3 724 620 kishi istiqomat qiladi. Aholining 95 foizini ozarbayjonlar tashkil etadi. Ustonda shunigdek forslar, kurdlar, tolishlar va armanlar istiqomat qiladi. Aholi dindorlarining asosiy qismi musulmonlardir (ushbu ustonda asosan shialik mazhabi tarqalgan). Uston rasmiy tili — forscha. Ozarbayjon tili — norasmiy til maqomiga ega.

Diqqatga sazovor joylari 
Diqqatga sazovor joylari Elkoʻli, Soatli minora va Tabriz shahar hokimiyati, Tabriz bozori, Alishoh masjidi, Maqbarat ush-shuaro, Sent Estepanus cherkovi, Masjidi qabul, Marogʻa rasadxonasi, Avxadiy Marogʻiy maqbarasi, Qizlar qalʼasi gʻori, Bobak qalʼasi, Kanduvondir.

Bayramlar va urf-odatlar 
Erondagi turli millat vakillarining bayramlari va urf-odatlari bir-biriga oʻxshashdir, lekin har bir millat oʻz tarixi, anʼanalari va geografik joylashuviga qarab ularni turlicha nishonlaydi. Navroʻz bayrami kirib kelishiga tayyorgarlik, Navroʻzdan oldin uy tozalash, bugʻdoy undirish va Chahorshanba suri marosimi shular jumlasidan. Sharqiy Ozarbayjonda bu kuni odamlar suv boʻyiga borib, uning ustidan „yoʻq boʻlsin chahorshanba“ deb sakraydilar. Ayollar oʻchoq tepasida turib, undan goʻzal ayol shaklini yasaydilar.

Manbalar 

Eron ustonlari
Eron
Eron Ozarbayjoni

Eron Ozarbayjoni yoki Janubiy Ozarbayjon (; ) — Eron Islom Respublikasining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan tarixiy, geografik, etnografik va siyosiy oʻlka yoki viloyat. Eronning 4 ta ustoni: Ardabil, Gʻarbiy Ozarbayjon, Sharqiy Ozarbayjon va Zanjon hududlarini oʻz ichiga oladi. Shimoldan Ozarbayjon Respublikasi va Armaniston Respublikasi bilan, gʻarbdan Turkiya Respublikasi, sharqdan Kaspiy dengizi, janubdan Eronning Qurdiston, Hamadon, Qazvin va Gilon ustonlari bilan chegaradosh. Ushbu hududlarda Erondagi ozarbayjonlarning asosiy qismi istiqomat qiladi.

Manbalar 

 "Azerbaijan" (Columbia Encyclopedia, 6th edition; 2001–05) 

Tarixiy viloyatlar
Eron
Eronshunoslik

Eronshunoslik yoki Iranistika () — oʻlkashunoslik fanlaridan biri. Eron, forslar, fors tili, Eron tarixi va madaniyati, Eroniy xalqlar tillari, tarixi va madaniyatini tatqiq qilishni oʻz ichiga oladi. Eronshunoslik shuningdek bir necha guruhlarga boʻlinadi. Bular: afgʻonshunoslik, kurdshunoslik, osetinshunoslik, tojikshunoslik va eronshunoslik. Arabshunoslik va turkiyshunoslik bilan chambarchas bogʻliq

Manbalar 

 Расторгуева В. С. Иранистика // Лингвистический энциклопедический словарь, М., 1990.
 Иранистика и таджиковедение в немецкоязычной историографии (XV – начало XXI вв) 

Fanlar
Tojikshunoslik

Tojikshunoslik (; ) — oʻlkashunoslik fani boʻlib, afgʻonshunoslik, kurdshunoslik va osetinshunoslik bilan eronshunoslik tarkibiga kiradi. Tojikiston, tojiklar, tojik tili, Tojikiston va Oʻrta Osiyo tarixi va madaniyatini tadqiq qilishni oʻz ichiga oladi. Afgʻonshunoslik, arabshunoslik va turkiyshunoslik bilan chambarchas bogʻliq. Pomirshunoslik — tojikshunoslikning bir qismi sifatida tan olingan.

Taniqli olim-eronshunos — Ivan Ivanovich Zarubin (1887—1964), tojikshunoslik asoschisi hisoblanadi. Boshqa taniqli tojikshunoslar: Aleksandr Aleksandrovich Semyonov (1873—1958), Joy Iosifovna Edelman (1930), Vera Sergeyevna Rastorguyeva (1912—2005), Rozaliya Lvovna Nemenova (1908—1988).

Manbalar 

 Институт Ахмади Дониша
 Центр таджиковедения Национальной библиотеки им. Абдулкосыма Фирдавси
 Иронистика и таджиковедение в немецкоязычной историографии (XV — начало XXI вв) 
 Зарубин И. И. 
 Зарубин И. И.
 Расторгуева В. С. Иранистика // Лингвистический энциклопедический словарь, М., 1990.
 Иранистика и таджиковедение в немецкоязычной историографии (XV – начало XXI вв) 

Fanlar
Noam Chomsky

Avram Noam Chomsky (7-dekabr 1928, Filadelfiya — ) amerikalik tilshunos va faylasuf.

1928-yilda tugʻilganlar
7-dekabrda tugʻilganlar
Faylasuflar
Tilshunoslar
Yashayotgan insonlar
Simone de Beauvoir

Simone Lucie Ernestine Marie Bertrand de Beauvoir (9-yanvar 1908, Parij — 14-aprel 1986, Parij) fransuz faylasufi.
Elektr energiyasi ishlab chiqarish boʻyicha davlatlar roʻyxati

Yillik elektr energiyasi ishlab chiqarish boʻyicha davlatlar roʻyxati.

Asosiy reyting

Ishlab chiqarish manbalari boʻyicha

Manbalar 

Reytinglar
Gʻarbiy Ozarbayjon ustoni

Gʻarbiy Ozarbayjon () — Eron ustonlaridan biri. Eronning eng chekka shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan. Maʼmuriy markazi — Urmiya shahri. Boshqa yirik shaharlari: Mahobod, Pironshahr. Aholisi soni — 3 725 000dan ziyod. Eron Ozarbayjoni tarkibiga kiradi. Shimoldan Ozarbayjon va Armaniston hududlari bilan chegaradosh.

Shahristonlari 

Gʻarbiy Ozarbayjon ustoni 14 ta shahristonga (viloyat) boʻlingan: Quyida ushbu shahristonlar roʻyxati keltirilgan:
 Boʻkon
 Mahobod
 Moku
 Miyondoʻab
 Naqodi
 Oshnoviyo
 Pironshahr
 Salmas
 Sardusht
 Taqob
 Urmiya
 Hoʻy
 Choldoron
 Shahinaj

Aholisi 
2011-yilgi maʼlumotlarga koʻra, Gʻarbiy Ozarbayjon ustonida 3 080 576 kishi istiqomat qiladi. Aholining asosiy qismini ozarbayjonlar va kurdlar tashkil etadi. Ustonda shunigdek forslar, armanlar va tolishlar istiqomat qiladi. Aholi dindorlarining asosiy qismi musulmonlardir (ushbu ustonda asosan shialik mazhabi tarqalgan). Uston rasmiy tili — forscha. Ozarbayjoncha va kurdcha — norasmiy til maqomiga ega.

Manbalar 

 Iran Provinces

Eron ustonlari
Ardabil ustoni

Ardabil () — Eron ustonlaridan biri. Eronning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan. Maʼmuriy markazi — Ardabil shahri. Boshqa yirik shaharlari: Forsobod. Aholisi soni — 1 248 000dan ziyod. Eron Ozarbayjoni tarkibiga kiradi. Shimoldan Ozarbayjon Respublikasi hududi bilan chegaradosh.

Shahristonlari 
Ardabil ustoni 9 ta shahristonga (viloyat) boʻlingan: Quyida ushbu shahristonlar roʻyxati keltirilgan:
 Ardabil
 Bilosavor
 Girmi
 Kovsar
 Mishkinshahr
 Nomin
 Nir
 Forsobod
 Xolhol

Aholisi 
2011-yilgi maʼlumotlarga koʻra, Ardabil ustonida 1 248 488 kishi istiqomat qiladi. Aholining asosiy qismini ozarbayjonlar tashkil etadi. Ustonda shunigdek forslar, tolishlar, kurdlar va armanlar istiqomat qiladi. Aholi dindorlarining asosiy qismi musulmonlardir (ushbu ustonda asosan shialik mazhabi tarqalgan). Uston rasmiy tili — forscha. Ozarbayjon tili — norasmiy til maqomiga ega.

Manbalar 

 Iran Provinces

Eron ustonlari
Quvurlarning umumiy uzunligi boʻyicha davlatlar roʻyxati

Quvurlarning umumiy uzunligi boʻyicha davlatlar reytingi - AQSH MRBsining CIA World Factbook maʼlumotlariga asoslangan, dunyo mamlakatlarida turli maqsadlarda ishlatiladigan quvurlarning umumiy uzunligi boʻyicha reyting.

References 

Reytinglar
Gilon ustoni

Gilon () — Eron ustonlaridan biri. Eronning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan. Maʼmuriy markazi — Resht shahri. Aholisi soni — 2 480 000dan ziyod. Shimoldan Ozarbayjon Respublikasi, sharqdan Kaspiy dengizi, gʻarbdan Ardabil ustoni, janubdan Qazvin ustoni, janubi-sharqdan Mozandaronustoni hududi bilan chegaradosh.

Shahristonlari 
Gilon ustoni 13 ta shahristonga (viloyat) boʻlingan: Quyida ushbu shahristonlar roʻyxati keltirilgan:
 Astara
 Ostonayi Ashrafiyo
 Bandari-Anzali
 Foʻmon
 Hoshtpar
 Langarud
 Resht
 Rudsar
 Rudbar
 Suvmi Saro
 Shaft
 Masal

Aholisi 
2011-yilgi maʼlumotlarga koʻra, Gilon ustonida 2 480 874 kishi istiqomat qiladi. Aholining asosiy qismini gilaklar va tolishlar tashkil etadi. Ustonda shunigdek ozarbayjonlar, forslar, kurdlar va boshqa millat vakillari istiqomat qiladi. Aholi dindorlarining asosiy qismi musulmonlardir (ushbu ustonda asosan shialik mazhabi tarqalgan). Uston rasmiy tili — forscha.

Manbalar 

 Iran Provinces

Eron ustonlari
Panama hujjatlari

«Panama hujjatlari» — Panamadagi Mossack Fonseca yuridik shirkatga tegishli boʻlgan, korrupsiya, pul yuvish kabi jinoyatlarning tegov qilinishiga doir maʼlumotlar toʻplami. Umumiy hajmi 2.6 terabaytdan iborat boʻlgan ofshorlar haqidagi hujjatlar 1977-2015 yillar davomida toʻplangan boʻlib, unda 12 nafar davlat va hukumat rahbari, vazirlar, hukumat mansabdorlari, shuningdek, tadbirkor, artist, sportchi va boshqa shaxslar bor. 2016-yilning 3-aprel kuni ushbu maʼlumotlar keng ommaga chiqib ketdi.

Roʻyxat

Manbalar

Havola 
 Rasmiy sayt 
 Rasmiy sayt

2016-yil voqealari
Panama hujjatlarida keltirilgan shaxslar

Panama hujjatlari () – offshore kompaniyalarning aksiyadorlari, direktorlari va mijozlari boʻlgan shaxslarning roʻyxati. Xalqaro tergov jurnalistlari konsorsiumi (ICIJ) 2016-yil 10-may kuni Panama hujjatlarida kompaniyalar va shaxslar toʻliq roʻyxatini eʼlon qildi. 50 dan ortiq mamlakatlardan kamida 140 nafar siyosatchilar soliqlarni chetlab oʻtish sxemasiga aloqador boʻlgan.

Davlat va hukumat rahbarlari 
Rozirgi yoki sobiq davlat yoki hukumat rahbarlari, ular eʼlon qilingan vaqtda siyosiy mavqei bilan belgilanganidek, ular bilan bogʻliq hujjatlarning oʻz vakolatlari davri bilan bir xil boʻlganligi yoki boʻlmaganligini koʻrsatadi.

Amaldagi 
 Mauricio Macri, Argentina Prezidenti.
 Sigmundur David Gunnleighsson, .
 Salmon ibn Abdulaziz as-Saud, Saudiya Arabistoni podshohi.
 Xalifa ibn Zayd al Nahayon, BAA Prezidenti.
 Petro Poroshenko, Ukraina prezidenti.

Avvalgi 
 Bidzina Ivanishvili, Gurjiston bosh vaziri.
 Ayyad Alaviy, .
 Ali Abu al Ragʻib, bosh vazir.
 Hamad ibn Xalifa al Tani, Qatar amiri.
 Hamad ibn Jassim ibn Jobir al Tani, Qatar bosh vaziri.
 Ahmad al Mirgʻoniy, Sudan prezidenti.
 Pavel Lazarenko, Ukraina bosh vaziri.
 Ion Sturza, Moldova bosh vaziri.

Boshqa mansabdorlar 
 Jazoir
 , sanoat vaziri.
 Angola
 , neft vaziri.
 Argentina
 Nestor Grindetti.
 Botsvana
 , sobiq Bosh prokuror.
 Braziliya
 Juan Lira, parlament deputati.
 Buyuk Britaniya
 , Lordlar palatasi aʼzosi.
 , Lordlar palatasi aʼzosi.
 Venesuela
 , Mudofaa vaziri.
 , PDVSA direktori.
 Mojariston
 , parlament deputati.
 Yunoniston
 , bosh vazir maslahatchisi.
 Kongo DR
 , parlament deputati.
 Zambiya
 , Zambiyaning AQShdagi sobiq elchisi.
 Hindiston
 Anuat Exsevrial, Lok Satta partiyasining Dehlidagi direktori.
 Islandiya
 Bjarni Benediktsson, moliya vaziri.
 , ichki ishlar vaziri.
 Kambodja
 , adliya vaziri.
 Keniya
 , sudya.
 Malta
 , energetika vaziri.
 Nigeriya
 , gubernator.
 Falastin
 , moliya vaziri.
 Panama
 , Markaziy bank sobiq raisi.
 Peru
 Sesar Almeida, xavfsizlik kengashi kotibi.
 Polsha
 , Varshavaning sobiq meri.
 Kongo
 ,  sobiq raisi
 Ruanda
 , razvedka xizmati sobiq direktori
 Saudiya Arabistoni
 Muhammad ibn Noif as-Saud, 
 Filippin
 
 Fransiya
 Gerome Cauzac, sobiq gʻazna vaziri
 Chili
 Alfredo Rodriguez, maxsus xizmat raisi
 Ekvador
 , markaziy bank sobiq raisi

Mansabdorlar yaqinlari 
 Ozarbayjon
 Mehribon Aliyeva, Laylo Aliyeva va boshqalar, Ilhom Aliyevning oilasi
 Argentina
 Daniel Munhos, sobiq prezident Christina Fernandez de Kirchnerning yordamchisi
 Braziliya
 .
 Buyuk Britaniya
 David Cameron oilasi.
 Gana
 John Kufuor.
 Gvineya
 
 Gonduras
 Sesar Rousenthal
 Misr
 
 Qozogʻiston
 Nurali Aliyev
 BMT
 
 Rossiya
 Sergey Roldugin, Arkadiy Rotenberg, Boris Rotenberg (prezident Vladimir Putinga yaqin ekanligi aytiladigan shaxslar)

FIFA 
 Michel Platini, UEFA sobiq prezidenti
 Lionel Messi

Artistlar 
 Amitabx Bachchan
 Aishwaria Rai
 Jackie Chan
 Franco Dragone
 Pedro Almodóvar
 Agustín Almodóvar
 Vinod Adani
 Solomon Humes

Manbalar