MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Pistamozor ziyoratgohi

Xoja Abdulloh Tug'dor  (Pistamozor) ziyoratgohi - Andijon viloyati Asaka shahridagi ,,Cho'ntak" markaziy bog'ining janubiy chekkasida qadimiy tepalik yonbag'rida joylashgan. VII asrda bu yerda Qoraxoniylar davlati Yezgenning poytaxti joylashgan. Tepalikdagi qabristonning o'rni avvallari pistazor bo'lgani uchun qabriston shunday atalgan. Mahalliy aholi orasida Xoja Abdulloh Tagdoriy nomi bilan ham yuritiladi. “Boburnoma” tarixiy asarida, payg‘ambarimiz Muhammad (S.A.V) dan kelib chiquvchi hurmatli saidlar oilasining vakili, Burxoniddin Qilich to‘g‘risida eslatib o‘tiladi. Uning oilasi ham Boburning o‘zi bilan bog‘liq edi. Qo‘qon xonligi tashkil etilgach, bu urug‘ avlodlari boshqa qo‘shni viloyat va qishloqlarga tarqatib yuborilgan. Ularning orasida, Xo‘ja Abdulloh Tug‘dor ham bor edi. Asakada yashay boshlagach mahalliy aholi orasida islom falsafasini targ'ib qila boshladi. Xo‘ja Abdulloh Tug‘dor, taxminan 1840 - yilda Asaka shahridagi Pistamozor qabristonida dafn etilgan.

Manbalar 
https://uzbekistan.travel/uz/o/andijon-viloyatining-tarixiy-diqqatga-sazovor-joylariga-ziyorat-safari/

https://legacy.uz/uz/siz-bilgan-va-bilmagan-sirli-andijon/
Faat Zakirov

Faat Zakirov (rus. Faat Zakirov) — 1974-yil 3-yanvarda Andijonda tugʻilgan. Sobiq rossiyalik velosportchi.

Faoliyati davomida 2002-yilda „Giro d’Italia“ musobaqasidan chetlatilgan. 2003-yilda Xalqaro velosipedchilar ittifoqi va Sport boʻyicha hakamlik sudi tomonidan bir yilga diskvalifikatsiya bilan jazolangan.

Natijalar 
 2000-yil „Tour of Bulgaria“ (Bolgariya boʻylab sayohat) turnirida 2-oʻrin;
 2000-yil „Vuelta Ciclista a Navarra“ turnirida 2-oʻrin;
 2001-yil „Tour of Slovenia“ (Sloveniya boʻylab sayohat) turnirida 1-oʻrin;
 2002-yil „Giro dell’Appennino“ turnirida 3-oʻrin.

Manbalar
Atomlar elektr maydonda

Atomlar markazida yadro joylashgan va yadro atrofida maʼlum energetik sathlar boʻylab harakatlanadigan elektronlardan tashkil topgan. Agar atomga elektron yetishmasa musbat ion, aksincha ortiqcha boʻlsa esa manfiy ion deyiladi. Yetishmayotgan yoki ortiqcha elektronlar soniga qarab ionning zaryad miqdori belgilanadi. Musbat yoki manfiy ion elektr maydonga kiritilganda elektr maydon tomonidan unga kuch taʼsir qiladi. Elektrostatik va elektr maydonlarning farqiga borishimiz kerak. Elektrostatik maydon — qoʻzgʻalmas zaryad hosil qilgan maydon. Elektr maydon — harakatdagi zaryadli zarralar hosil qiladigan maydon. Zaryadli zarraga elektr maydon tomonidan kuch taʼsir qiladi.

Neytral atom kuchli elektr maydonga kiritilganda atom spektrida oʻzgarish kuzatiladi. Bunda ikki xil holat boʻlishi mumkin:

Birinchidan holda, yaʼni atom xususiy elektr dipol momentiga ega boʻlganda elektr maydoni qoʻyilsa, maydon boʻylab chiziqli kattaliklargina hisobga olinganda, atom elektr maydon kuchlanganligi E ning birinchi darajasiga proporsional boʻlgan qoʻshimcha (-Pɛ) energiya oladi. Bunda atom spektrida spektral chiziqlarning siljishi va ajralishi (atom energetik sathlarining siljishi va ajralishi) ham elektr maydon kuchlanganligining birinchi darajasi ɛ ga proporsional boʻladi. Bunday effekt Shtark tomonidan aniqlangan boʻlib, chiziqli Shtark effekti deyiladi.

Ikkinchi holat, yaʼni atomda xususiy elektr dipol momenti yoʻq. Bunda elektr maydon qoʻyilganda, atomda induksiyalangan dipol momenti paydo boʻladi, yaʼni:

bunda a- atomning elektr qutblanuvchanligi boʻlib, uni kvant mexanikasi metodlaridan foydalanib hisoblab topish mumkin. Qoʻyilgan elektr maydoni 0 dan ε gacha oshirilganda, atomning elektr dipol momenti ham 0 dan P gacha ortib boradi.

Manbalar
Puls generatori

Impuls generatori-bu to'g'ri burchakli impulslarini yaratishda ishlatilinadigan   elektron sxema yoki elektron sinov uskunasining bir qismi. Impuls generatorlari asosan raqamli sxemalar bilan ishlash uchun ishlatiladi; tegishli funktsiya generatorlari asosan analog sxemalar uchun ishlatiladi.

Dastgohli impuls generatorlari 

Oddiy dastgohli impuls generatorlari odatda impulslarning takrorlanish tezligini ( chastotasi ), impuls kengligini,  ichki yoki tashqi tetikga nisbatan kechikishini va impulslarning yuqori va past kuchlanish darajalarini boshqarishga imkon beradi. Murakkab impuls generatorlari impulslarning ko'tarilish va tushish vaqtini boshqarishga imkon beradi. Impuls generatorlari chiqish impulslari ma`lum bir minutdan to 1 pikosekundgacha bo'lgan  kengligida (davomiyligida) ishlab chiqarish uchun mavjud.

Impuls generatorlari odatda kuchlanish manbalari bo'lib, haqiqiy oqim impuls generatorlari faqat bir nechta etkazib beruvchilarda mavjud.

Impuls generatorlari chiqish pulslarini hosil qilish uchun raqamli usuldan, analog usuldandan yoki ikkala usulning kombinatsiyasidan foydalanishi mumkin. Misol uchun, impulsning takrorlanish chastotasi va davomiyligi raqamli nazorat qilinishi mumkin, ammo impuls amplitudasi va ko'tarilish va pasayish vaqtlari impuls generatorining chiqish bosqichidagi analog sxemalar bilan aniqlanishi mumkin. To'g'ri sozlash bilan impuls generatorlari ish aylanishi 50% bo`lganda ham to'g'ri burchakli to'lqin ishlab chiqishi mumkin. Impuls generatorlari odatda bitta kanalli bo'lib, bitta chastota, kechikish, kenglik va chiqishni ta'minlaydi.

Ilovalar 
Impulslar sinovdan o'tayotgan qurilmaga kiritilishi va soat signali sifatida ishlatilishi yoki qurilmaning to'g'ri ishlashini tasdiqlovchi yoki qurilmadagi nosozlikni aniqlaydigan qurilma orqali o'tayotganda tahlil qilinishi mumkin. Impuls generatorlari kalitlar, lazerlar va optik komponentlar, modulyatorlar, kuchaytirgichlar va qarshilik bosimi kabi qurilmalarni boshqarish uchun ham ishlatiladi. Impuls generatorning chiqish signali, signal generatorining modulyatsiya signali sifatida ham foydalanish mumkin.

Ushbu maqola Mirzo Ulug'bek nomidagi O'zbekiston Milliy universiteti Fizika fakulteti talabasi Muxamedova Risolat tomonidan Wikita'lim loyihasi doirasida ingliz tilidan tarjima qilindi.

Foydalanilgan Adabiyotlar
Dmitriy Fyodorovich Mamleev

Dmitriy Fedorovich Mamleev (1929-yil 12-sentyabr, Qoʻqon — 2012-yil 2-fevral, Moskva) — sovet va rus yozuvchisi, jurnalist.

Tarjimai hol 
1953-yilda Leningrad davlat universitetining yuridik fakultetini tamomlagan.

1953-yilda Leningrad davlat universitetining yuridik fakultetini tamomlagan. 1955-yildan "Izvestiya" gazetasida oʻz muxbiri boʻlib ishlagan.1978-1988 yillarda „Sovetskaya kultura“ gazetasi bosh muharririning birinchi oʻrinbosari boʻlgan.1988-yilda u SSSR Davlat nashriyot qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari etib tayinlandi va bir vaqtning oʻzida „Izvestiya“ gazetasi bosh muharririning birinchi oʻrinbosari lavozimini egalladi. 1991-2002-yillarda Rossiya Tinchlik jamgʻarmasi boshqaruvi raisi boʻlgan. SSSR xalq artisti Klara Luchko (1925-2005) bilan turmush qurgan. Dafn marosimi 2012-yil 4 fevralda Butrus va Pavlus cherkovida boʻlib oʻtdi. U Moskvadagi Donskoy qabristoniga dafn etilgan.

Kompozitsiyalar 

 Yulduzlar qahramonlari. Insholar. — M., 1963-yil.
 Brandenburg darvozasidagi fikrlar. — yigʻish; M., 1964-yil.
 Olimpiada hisoboti. Insholar. — M., 1965 (hammualliflik.).
 Niger qirgʻogʻidagi Borscht. — M., 1968-yil.
 Olimpiada hisoboti. — M., 1969 (hammualliflik.).
 Monrealning eng yaxshi soati. — M., 1976-yil (hammualliflik.).
 Dunyo tartibi masalasi. — M., 1984-yil.
 Bunday boshqa sayyora. — M., 1984-yil.
 Yelkanlardagi orol (mashhur Leningrad kema quruvchisi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni Vasiliy Aleksandrovich Smirnov haqida). M.: Sovet Rossiyasi, 1986. 175 b.
 Uzoq-yaqin aks sado (xotiralar). — M., 2008. 605 b. ISBN 978-5-9697-0600-2

Mukofotlar 

 IV darajali "Vatanga xizmatlari uchun" ordeni (03.06.2001)
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni (03.13.1967)
 Xalqlar doʻstligi ordeni (09.11.1979)
 "Shon-sharaf belgisi" ordeni

Manbalar 

 Moskva entsiklopediyasi. 1-jild: Moskva yuzlari. 6-kitob: A-Z. Qoʻshimchalar. — M .: „Moskva darsliklari“ OAJ, 2014 yil

Havolalar 
 Asarlar roʻyxati D. F. Mamleev RSL katalogida.

Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Vatan oldidagi xizmatlari uchun 4-darajali ordeni sohiblari
Rossiyalik jurnalistlar
Moskvada vafot etganlar
2012-yilda vafot etganlar
2-fevralda vafot etganlar
Qoʻqonda tugʻilganlar
1929-yilda tugʻilganlar
12-sentyabrda tugʻilganlar
Tishebay Qoraboyev

Tishebay Qoraboyev (1920, SSSR O‘zbekiston SSR Fargʻona viloyati Namangan uyezdi —1953) — Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasi askari, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945), ushbu medal bilan taqdirlash boʻyicha farmon 1952-yilda bekor qilingan.

Biografiyasi 
Tishebay Qoraboyev 1920-yilda Fargʻona viloyati Namangan uyezdida tavallud topgan.

1942-yilning 1-may sanasida O‘zbekiston SSR Uchqo‘rg‘on tuman harbiy komissarligi tomonidan Ishchi-dehqonlar Qizil Armiyasi safiga chaqirtirilgan. 1942-yil 15 iyundan Ikkinchi jahon urushi frontlarida 219-oʻqotar diviziyasi 375-oʻqchi polki oʻq otuvchisi boʻlgan. 1944-yilning yozida boʻlib oʻtgan janglarda oʻziga xos jasorat koʻrsatgan.

1944-yil 10-iyulda katta serjant Axmetgalin qoʻmondonligidagi vzvod tarkibida nemis qoʻshinlarining mudofaasini yorib oʻtayotganda Qoraboyev birinchi boʻlib hujumga oʻtgan, shuningdek, Bruno spirallari, uch qatorli simli panjarani kesib oʻtgan va birinchilardan bo‘lib dushman hududiga bostirib kirgan. Bundan keyingi qoʻl olishuvlarida Qoraboyev ikki nemis askarini oʻldirishga muvaffaq boʻlgan.

Jangda Qoraboyev xizmat qilayotgan vzvod dushmanning 2 ta pulemyotini qoʻlga oladi. Ular chekinayotgan nemis askarlari ortidan taʼqib qilib, Safonovo qishlogʻi yaqinidagi ikkinchi mudofaa chizigʻigacha yetib boradi. 1944-yilning 14-iyulida vzvod dushman chegarasiga bostirib kiradi va jangda 50 nafar nemis askarlari va ofitserlari guruhini yoʻq qilishga muvaffaq boʻladi, shuningdek, ulardan 18 nafar askarlarni asirga olishadi. Shaxsan Qoraboyevning oʻzi 4 nafar dushman askarlarini yoʻq qiladi va 2 nafarini asirga oladi. 19-iyul kuni

Rundana shahri uchun boʻlgan jangda Axmetgalin vzvodi batalyongacha boʻlgan masofada dushman askarlari tomonidan qurshab olinadi. Kun davomida 11 kishi, shu jumladan, Qoraboyev ham nemis boʻlinmalarining ustun kuchlari bilan jang olib boradi. Jangda Qoraboyev bir necha marta yaralanadi va jang oʻz nihoyasiga yetkanidan keyin u oʻlgan deb eʼlon qilinib, vafotidan keyin Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni beriladi, aslida esa Qoraboyev dushmanga taslim boʻlgan edi. 1944-yil dekabr oyida Turkiston ASSR polkiga ko‘ngilli askar boʻlib qoʻshiladi va Italiyada qo‘riqchi bo‘lib xizmat qiladi.

Mukofotlari 
SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 24-martdagi farmoni bilan Qizil Armiya askari Tishebay Qoraboyev vafotidan keyin Lenin ordeni, Sovet Ittifoqi Qahramoni yuksak unvoni hamda „Oltin yulduz“ medali bilan taqdirlanadi.

1951-yilda Qoraboyev SSSRga qaytib keladi, oradan bir yil oʻtgach, uning shaxsi aniqlanib, hibsga olinadi va 1952-yil 28-iyunda Qoraboyevni mukofotlash toʻgʻrisidagi farmon bekor qilinadi.

Manbalar 

Namanganda tugʻilganlar
1953-yilda vafot etganlar
1920-yilda tugʻilganlar
Remzi Ilyasov

Ilyasov Remzi Ilyasovich ( ,  1958-yil 12-aprel, Fargʻona, Oʻzbekiston SSR, SSSR)— rus, qrim-tatar siyosatchisi va iqtisodchisi boʻlgan. 2014-yil 2-maydan „Qrim Respublikasi“ ishgʻol hokimiyati Davlat kengashi raisining oʻrinbosari boʻlgan.

5 va 6- chaqiriq ARC Oliy Radasi deputati (2005—2014-yillar). Qrim-tatar xalqi majlisi raisining oʻrinbosari (2001—2013-yillar) va „Kurultay-Rux“ fraksiyasi kotibi boʻlgan. Ukrainada xizmat koʻrsatgan iqtisodchi va Qrim aloqa sporti federatsiyasi prezidenti hisoblanadi.

Biografiyasi 
U Oʻzbekistonning Fargʻona shahrida tugʻilgan. Fargʻona yogʻ-moy qayta ishlash zavodining quyma konteyner sexining qutilari yigʻuvchisi va Fargʻona shahar avtodormehbaza yuklovchisi boʻlib ishlagan.

1988-yildan 1991-yilgacha Bosh iqtisodiyot boshqarmasi sanoat, xalq isteʼmoli mollari, transport va kommunikatsiyalar bo‘limi boshlig‘i, so‘ngra Farg‘ona viloyat ijroiya qo‘mitasi viloyat plan komissiyasi boʻlgan. 1991-yilda „Hashar“ MChJ (Farg‘ona)ning marketing bo‘yicha bosh mutaxassisi hisoblanadi.

1991-yil iyun oyida u doimiy yashash uchun Qrimga koʻchib oʻtdi.

1995-yilda Qrim Avtonom Respublikasi Respublika qoʻmitasining Qrim tatarlarini joylashtirish boʻlimi boshligʻi lavozimida ishlagan. Bu davrda Qrim Avtonom Respublikasi Vazirlar Kengashining Faxriy yorlig‘i bilan taqdirlangan.

2001-yildan 2006-yilgacha Ukraina xalq deputatining jamoat joylari boʻyicha yordamchi-maslahatchisi va

2006-yildan 2013-yil 20-fevralgacha Qrim Avtonom Respublikasi Oliy Radasining xalqaro munosabatlar va deportatsiya qilingan fuqarolar muammolari bo‘yicha doimiy komissiyasi raisi lavozimida ishlagan.

2007-yildan 2010-yilgacha kotib boʻlib ishlagan. 2010-yildan beri Ukraina Prezidenti huzuridagi Qrim-tatar xalqi vakillari kengashi aʼzosi hisoblanadi.

2009-yilda u „Ukrainada xizmat koʻrsatgan iqtisodchi“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan. Qrim-tatar xalqi majlisiga uch marta saylangan. 2001-yildan 2013-yilgacha Qrim-tatar xalqi majlisi raisi etib saylangan. 2013-yil oktabr oyida boʻlib oʻtgan parlamentning yangi raisi saylovida Remzi Ilyosov Refat Chubarovga yutqazib, 126 kishiga qarshi 114 ovoz toʻplagan . Kutishlarga qaramay, u Chubarovning birinchi oʻrinbosari etib tayinlanmadi. 2014-yil yanvar oyida Ilyasov parlamentning Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va milliy iqtisodiyot departamentida hokimiyat organlari bilan o‘zaro hamkorlik bo‘limi mudiri lavozimini egalladi .

2014-yil 2-maydan Qrimning ishgʻolchi hokimiyati rahbarining oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

2014-yil dekabr oyida u Qrim-tatar xalqining mintaqalararo „Qirim“ jamoat harakatini tuzdi va unga rahbarlik qilgan. Uning maqsadi hokimiyat bilan oʻzaro hamkorlik qilish boʻlgan.

Mukofot va mukofotlari 

 Ukrainada xizmat koʻrsatgan iqtisodchi (2009)
 Qrim Avtonom Respublikasi Oliy Radasi Prezidiumining Faxriy yorligʻi (2008)
 Qrim Avtonom Respublikasi Vazirlar Kengashining Faxriy yorligʻi (1999)

Manbalar

Havolalar 

 
 
 
 
Qrimlik tatar siyosatchilar
Fargʻonada tugʻilganlar
Webarxiv andozasi wayback havolalari
1958-yilda tugʻilganlar
12-aprelda tugʻilganlar
Lazerli proyektor

Lazer proyektori-bu o'yin-kulgi yoki professional foydalanish uchun harakatlanuvchi tasvirni yaratish uchun ekranda o'zgaruvchan lazer nurlarini loyihalashtiradigan qurilma. U lazerlar, shishali oyna, galvanometr skanerlar va boshqa optik komponentlarni o'z ichiga olgan korpusdan iborat. Lazer proektorida bitta rangli proektsiya uchun bitta lazer yorug'lik manbai yoki RGB (qizil, yashil va ko'k) to'liq rangli proektsiya uchun uchta lazer yorug'lik manbai bo'lishi mumkin.

Lazerlar  potentsial yorqinroq proyeksiyalangan tasvirlarni ko'proq va yaxshiroq ranglar bilan taminlaydi.

Lazerli proyektorlarning turlari 

 Sanoat lazer proyektorlari turli ishlab chiqarish jarayonlarida qolip qo'llanma sifatida ishlatiladi.
 Uydagi o'yin-kulgular uchun lazer proyektorlari kengroq rang diapazonlariga ega va uzoq muddat hizmat qiladi.

Ushbu maqola Mirzo Ulug'bek nomidagi O'zbekiston Milliy universiteti Fizika fakulteti talabasi Muxamedova Risolat tomonidan Wikita'lim loyihasi doirasida ingliz tilidan tarjima qilindi.

Adabiyotlar

Havolalar 

 Laser Illuminated Projector Association - The Differences: Lamp vs. Laser Illuminated Projectors
 CNET - Why lasers are the future of projectors
Do'stlikdagi Armstrong Akademiyasi

Do'stlik Armstrong Akademiyasi Vashington Truxton Circle mahallasida joylashgan davlatidagicharter maktab, D. C. tarixan bir qora maktab, bu sobiq Armstrong qo'llanma ta'lim maktabida joylashgan, shuningdek, Samuel Chapman Armstrong texnik High School sifatida tanilgan.
Konus nurli (Panoramik) kompyuter tomografiya

Konus nurli kompyuter tomografiyasi (yoki (KNKT), shuningdek, C-arm CT, konusning nurli hajmli KT, tekis panelli KT yoki Digital Volume Tomography (DVT) deb ham ataladi) rentgen nurlari konus hosil qilib tarqaladigan rentgen kompyuter tomografiyasidan iborat tibbiy tasvirlash usulidir. 

KNKT implant stomatologiya, otolaringologiya, ortopediya va interventsion radiologiyada (IR) va boshqa yo'nalishlarda davolashni rejalashtirish va tashxislashda tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Bunday texnologiyalarning qo'llansh imkoniyati ortib borayotganligi sababli, KNKT skanerlari stomatologiyada, masalan, og'iz jarrohligi, endodontiya va ortodontiya sohalarida keng foydalanilmoqda. shuningdek integratsiyalashgan KNKT vizual nazorat ostidagi radiatsion davolashda bemorning joylashishini aniqlash va  tekshirish uchun muhim vositadir.

Tish/ortodontik tasvirlash vaqtida KNKT skaner bemorning boshi atrofida aylanadi va 600 ga yaqin aniq tasvirlarni oladi. Interventsion radiologiya tekshirilayotgan soha konusning ko'rish maydoniga to'g'ri kelishi uchun bemor stolga siljigan holda joylashtiriladi. Tekshirilayotgan soha bo'ylab 200 daraja burchak ostida bir aylanishida hajmli ma'lumotlar to'plamini oladi. Skanerlash dasturi maxsus dasturiy ta'minot yordamida manipulyatsiya va vizualizatsiya qilish mumkin bo'lgan anatomik ma'lumotlarning uch o'lchovli voksellaridan tashkil topgan raqamli hajmni ishlab chiqargan hoolda ma'lumotlarni to'playdi va uni qayta tiklaydi.   KNKT an'anaviy (yelpig'ich nuri) KT bilan juda ko'p o'xshashliklarga ega, ammo muhim farqlar mavjud, ayniqsa rekonstruksiyada. KNKT og'iz va jag'-yuz sohasini tasvirlash uchun oltin standart sifatida tavsiflangan.

Tarix

Og'iz bo'shlig'i va jag'-yuz radiologiya 

1990-yillarning oxirida yaponiyalik doktor Yoshinoro Arai va italiyalik doktor Piero Mozzo bir-biridan mustaqil ravishda og'iz bo'shlig'i va jag'-yuz radiologiyasi uchun konus nurli kompyuter texnologiyasini ishlab chiqdilar.  Birinchi tijoriy tizim (NewTom 9000) Italiyaning Quantitative Radiology kompaniyasi tomonidan Yevropa bozorida 1996 yilda va AQSh bozoriga 2001 yilda  kiritilgan.

Radioterapiya 
Chiziqli tezlatgichni davolash apparatiga biriktirilgan kilovotli rentgen nurlari (davolash maqsadlaridan ko'ra diagnostikada ko'proq foydalaniladi) yordamida konus nurli KTni birinchi marta 1990-yillarning oxiri va 2000-yillarning boshlarida ishlab chiqilgan.  Shundan keyin bunday tizimlar so'nggi avlod cihiziqli tezlatkichlari keng tarqaldi.  2010-yillarning oxirida KNKT ham zarrachalar bilan davolashni yetkazib berish tizimlariga aylana boshladi.

Yana qarang 

 Kompyuter tomografiyasi
 Konusning nurlar rekonstruksiyasi

Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati 

Stomatologiya
Zeeman energiyasi

Zeeman energiyasi yoki tashqi maydon energiyasi — bu magnitlangan jismning tashqi magnit maydondagi potentsial energiyasi. U golland fizigi Pieter Zeeman sharafiga nomlangan, birinchi navbatda Zeeman effekti bilan mashhur. SI birliklarida u quyidagicha

 

Bu erda H Ext — tashqi maydon, M — mahalliy magnitlanish va integral tananing hajmi boʻyicha amalga oshiriladi. Bu har bir alohida magnit momenti uchun mos keladigan mikroskopik Gamiltonial (energiya) ning statistik oʻrtacha (birlik hajmdagi makroskopik namunadan) m, ammo mahalliy induksiyani boshdan kechirayotgan B :

 

Agar qoʻllaniladigan magnit maydon kuchi past boʻlsa, demak u orbital va spin burchak momentumini bogʻlangan holatda qoldiradi (yaʼni  magnit maydonning magnit dipol bilan oʻzaro taʼsiridan ustunlik qiladi), biz maydon kuchi zaif ekanligini taʼkidlaymiz va bunday hollarda spektral chiziqlarning boʻlinishi Zeeman effekti yordamida tushuntiriladi.

Maʼlumotnomalar 

 F. Barozzi, F. Gasparini, Fondamenti di Elettrotecnica: Elettromagnetismo, UTET Torino, 1989 yil
 Hubert, A. va Schäfer, R. Magnit domenlar: magnit mikro tuzilmalarni tahlil qilish, Springer-Verlag, 1998 yil
Magnetizm
1880-yil Greenback milliy konventsiyasi

1880 yilgi Greenback partiyasining Milliy konversiyasining Chikagoda 9-11-iyun kunlari prezidentlikka va oʻrinbosari-prezidentlikka nomzodlarni tanlash va 1880-yilgi AQShprezidentlik saylovlarida Greenback partiyasi uchun partiya platformasini yozish uchun chaqirildi. Vakillar prezidentlikka Ayova shtatidan Jeyms B. Uiverni, prezidentlik oʻrinbosariga esa Texas shtatidan Barzillay J. Chambersni tanladilar.

Amerika dollari partiyasi 1880-yilda siyosiyat bilan sahnaga yangi kelgan bo'lib, asosan mamlakatning g'arbiy va janubida 1873-yildagi vaxima tomonidan paydo boʻlib kelgan iqtisodiy og'ir javoblar sifatida paydo bo'ldi. Fuqarolar urushi davrida Kongress an'anaviy tarzda oltin emas, balki davlat obligatsiyalarida sotiladigan pul shakli bo'lgan " yashil pullar " ga ruxsat bergan edi. Urushdan keyin Sharqdagi ko'plab demokratlar va respublikachilar oltin standartiga qaytishga intilishdi va hukumat yashil pullarni muomaladan chiqarishni boshladi. Pul massasining qisqarishi iqtisodiy tushkunlik bilan birgalikda qarzdorlar, fermerlar va sanoat ishchilarining hayotini qiyinlashtirdi; Greenback partiyasi bu guruhlardan yordam olishga umid qildi.

Prezidentlik uchun olti kishi nomzod bo'lgan. Ayova shtatidagi senator 

va fuqarolar urushi generali Uiver ansevimlirit edi, ammo boshqa iksenatormen, Massachusets shtatidan Benjamin F. Butler va Pensilvaniyadan Xendrik B. Rayt ham ko'plab izdoshlarga ega edi. Uiver birinchi ovoz berishda 8vakilgatning ko'pchilik ovozini qo'lga kiritib, tezda g'alaba qozondi. Texaslik biznesmen va Konfederatsiya faxriysi Chambers ham dastlabki ovoz berishda nomzod bo'ldi. Platforma uchun kurash yanada shiddatli bo'ldi, chunki chap qanot harakatining turli fraktsiyalari delegatlari ayollarning saylov huquqi, xitoylik immigratsiya va hukumat mehnat sharoitlarini qanchalik tartibga solishi kerakligi haqida to'qnash kelishdi. Ayollar uchun ovoz berish eng munozarali bo'lib, ovozli ozchilikning qarshiligiga qaramay, partiya oxir-oqibat sufragistlarning ishini ma'qulladi.
Ferma prinsipi(tamoyili)

Ferma tamoyili ( Fermaning eng kam vaqt tamoyili ) geometrik optikada postulat bo'lib, unga ko'ra yorug'lik ikki nuqta orasidagi yo'llar to'plamidan eng kam vaqt talab qiladigan yo'lni tanlaydi. Ya'ni, yorug'lik nuri boshlang'ich nuqtadan oxirigacha o'tish vaqtini minimallashtiradigan (yoki shunga mos ravishda, optik yo'l uzunligini kamaytiradigan) yo'l bo'ylab harakatlanadi. Aniqroq formulada  : yorug'lik ko'plab yaqin yo'llardan bitta yo'lni tanlaydi, o'tishi uchun deyarli bir xil vaqt talab etiladi; boshqacha qilib aytganda, bu yo'lda har qanday kichik o'zgarish birinchi tartibda o'tish vaqtini o'zgartirishga olib kelmaydi.

Bu tamoyil, 1-asrda ishlab chiqilgan . Iskandariya Heron yorug'likni qaytish uchun umumiy ma'noda 1662 yilda Per de Ferma tomonidan geometrik optikaning eng umumiy qonuni sifatida ishlab chiqilgan. Turli aniq holatlarda undan allaqachon ma'lum bo'lgan qonunlar kelib chiqdi: bir hil muhitda yorug'lik nurining to'g'riligi, ikkita shaffof muhit chegarasida yorug'likning qaytishi va sinishi qonunlari.

Ferma tamoyili to'lqin optikasidagi Gyuygens-Frennel tamoyilining cheklovchi holati bo'lib, yorug'likning yo'qolib boruvchi kichik to'lqin uzunligi holati uchundir.

Ferma tamoyili fizikadagi ekstremal tamoyillaridan biridir.

Eslatmalar

Adabiyot

Havolalar 

 Ферма принцип — статья из Большой советской энциклопедии. Гагарин А. П.. 
Geometrik optika
Ekspremental tamoyillar
Optika
Pages with unreviewed translations
Zeemen energiyasi

Zeeman energiyasi yoki tashqi maydon energiyasi — bu magnitlangan jismning tashqi magnit maydondagi potentsial energiyasi. U golland fizigi Pieter Zeeman sharafiga nomlangan, birinchi navbatda Zeeman effekti bilan mashhur. SI birliklarida u quyidagicha

 

Bu erda H Ext — tashqi maydon, M — mahalliy magnitlanish va integral tananing hajmi boʻyicha amalga oshiriladi. Bu har bir alohida magnit momenti uchun mos keladigan mikroskopik Gamiltonial (energiya) ning statistik oʻrtacha (birlik hajmdagi makroskopik namunadan) m, ammo mahalliy induksiyani boshdan kechirayotgan B :

 

Agar qoʻllaniladigan magnit maydon kuchi past boʻlsa, demak u orbital va spin burchak momentumini bogʻlangan holatda qoldiradi (yaʼni  magnit maydonning magnit dipol bilan oʻzaro taʼsiridan ustunlik qiladi), biz maydon kuchi zaif ekanligini taʼkidlaymiz va bunday hollarda spektral chiziqlarning boʻlinishi Zeeman effekti yordamida tushuntiriladi.

Maʼlumotnomalar 

 F. Barozzi, F. Gasparini, Fondamenti di Elettrotecnica: Elettromagnetismo, UTET Torino, 1989 yil
 Hubert, A. va Schäfer, R. Magnit domenlar: magnit mikro tuzilmalarni tahlil qilish, Springer-Verlag, 1998 yil