MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Snickers

Snickers () — Amerika kompaniyasi sanalmish Mars, Incorporated tomonidan yaratilgan haqiqiy sutli shokolad bilan qoplangan yeryongʻoq, yongʻoqholva va karamelli shokoladli batonchik. Snickersning umumjahon boʻylab yillik sotuvi 2004-yilga kelib $2 milliardni tashkil etdi.

1990-yilgacha Birlashgan Qirollik va Irlandiyada Snickers konfetining nomi Marathon deb atalgan. Shundan keyin, Snickers brendi ostida Marathon energetik batonchiklari ayrim bozorlarda sotuvga chiqarilgan.

Tarix 
1930-yilda Mars oilasi oʻzlarining ikkinchi brendini taqdim etishdi, Snickers, ularning yoqimtoy otining ismi sharafiga qoʻyilgan.

Variatsiyalari 
 1970 Snickers Munch
 1989 Snickers Ice Cream bar
 1996 Snickers Ice Cream Cone
 2001 Snickers Cruncher bar (Snickers Munch savdo belgisini ayrim bozorlarda yangilashgan ammo hozirgacha Birlashgan Qirollikda va Latviyada „Cruncher“ deb sotiladi)
 2002 Snickers Almond bar (koʻp davlatlarda Mars Almond nomi bilan tanish)
 2004 Snickers Marathon energy bars
 2006 Snickers Duo

Tarkibi 
 Snickers tarkibi (Oʻzbekiston versiyasi): shokolad (shakar, yogʻi olinmagan quruq sut, kakao moyi), qirgʻichlangan kakao, laktoza, emulgator (letsitin), tabiiyga mos aromatizatorlar (vanilin), masalliq (yer yongʻoq, glyukoza sharbati, shakar, oʻsimlik yogʻi, yogʻi olingan quruq sut, tuz, tuxumning oqi, tabiiyga mos aromatizatorlar (vanilin).

100 g mahsulot tarkibi 
 Oqsillar: 9.2 g
 Yogʻ: 28.3 g
 Uglevodlar: 52.7 g
 Energetik qiymati: 502.4 kkal / 100 g

Manbalar

Havolalar 

 Snickersning rasmiy sayti 
 Snickers Lotin Amerikasida 

Konfetlar
Mars brandlari
Shokoladli dessertlar
Shokolad barlari
IBM

International Business Machines Corporation (IBM) — har xil kompyuter, kompyuter uskunalari va dasturiy taʼminotlarini ishlab chiqaruvchi jahondagi yirik Amerika shirkatidir. Ushbu shirkatning bosh idorasi New Yorkning Armonk shahrida joylashgan.

Manbalar

Havolalar 

 IBMning rasmiy sayti
 IBMning dasturiy taʼminoti
 Deep Blue
 Blue Gene

Informatika
AQSh shirkatlari
Internet Explorer

Windows Internet Explorer (sobiq Microsoft Internet Explorer, qisqartmasi IE yoki MSIE)  Microsoft tomonidan yaratilgan grafik veb brauzeri boʻlib, 1995-yildan boshlab Microsoft Windows operatsion sistemasi tarkibiga kiritilgandir. Internet Explorer 1999-yildan boshlab eng keng tarqalgan veb-brauzeridir; 2002 va 2003-yillarda 95% ishlatilish choʻqqisiga yetdi. Internet Explorer 7.0 brauzerning joriy versiyasi boʻlib, uni 2006 yil 18-oktabridan boshlab Microsoft saytidan olish mumkin. Internet Explorer 7.0 Windows Vista tarkibiga kiritilgan. Internet Explorer bepul, ammo uni oʻrnatish uchun mijoz Microsoft Windows yoki Windows NT oilasiga kiruvchi operatsion sistemani sotib olishi yoki uning qoniniy litsenziya egasi boʻlishi shart.

Brauzerning Windows-versiyalari Trident motori asosida yaratilgan.

Internet Explorer Mac OS va Unix-kabi operatsion sistemalari ochun oxirgi versiyasi Internet Explorer 5.2.3 SP1 va Explorer 5.0 SP1 Beta mos ravishda edi. Hozirgi vaqatda bu sistemalar uchun Internet Explorer ishlab chiqarish toʻxtatilgan. Lekin hozirda Microsoft Windowsdan farqlanuvchi operatsion sistemalarda wine emulyatori yordamida Internet Explorerni ishlatish mumkin, biroq bunda ActiveX tehnologiyasini ishlatish ilojsiz boʻladi.

Tarixi 

Internet Explorer 1.0 1995-yilning avgust oyida Spyglass, Inc Mosaic brauzeri asosida chiqarilgan. Internet Explorer 1.0 va 1995-yilning noyabr oyida chiqarilgan Internet Explorer 2.0 kabi, keng ommaga tarqalmadi.

Internet Explorer 3.0 1996-yilning 13-avgustida chiqdi va Mosaic kodiga asoslanmagan edi. Bu versiyasi CSS bilan ishlay olar, ActiveXga plaginlari va Javaga kengaytirishlarini oʻziga mujassam qilgan edi.

Internet Explorer 4.0 1995-yilning sentabr oyida chiqdi va operatsion sistema bilan yanada chuqur aloqaga ega boʻldi. 4.0 DHTML bilan ishlay olar, JavaScript shaxsiy kengaytishiga ega edi. Internet Explorer 4.0 Windows 98 tarkibiga kirgan edi. Internet Explorer 4.0 chiqishi bilan, brauzerlar urushi boshlangan deb hisoblanadi.

Internet Explorer 5.0 1996-yilning 18-martida chiqdi. Internet Explorer birinchi marotaba W3C DOM ayamiyatli qismlari bilan ishlay olardi va shuningdek CSS bilan yaxshiroq ishlay oldi. 5.5 versiyasi 2000-yilnig iyulida chiqdi. Explorer 5.5 Windows ME tarkibiga kirgan edi.

Internet Explorer 6.0 2001-yilning 27-avgustida, Windows XPning chiqishidan bir necha hafta oldin chiqdi. Bu versiyasida DHTML qoʻllanuvi takomillashtirildi.

Internet Explorer 7.0 2006-yilning 18-oktabrida va 26-oktabrda allaqachon 3 milion nusxasi tarqalgan.

Istiqbollari 
Microsoft Mix07 konferensiyasida Internet Explorer 8 haqida eʼlon qilishdi. IE8 ommaga chiqish sanasi — 2008-yilning oxiri-2009-yilning boshidir.

Ishlaydigan operatsion sistemalari 

.

* Internet Explorer 6 SP2 Windows XP SP2 boʻlagi sifatida mavjud.

** Internet Explorerning bu versiyasi Windows 95 tarkibiga kirgan; 2.0 versiyasi OSR1 tarkibiga kiritilgan, 3.0 versiyasi OSR2 tarkibiga kiritilgan va 4.0 versiyasi OSR2.5 tarkibiga kiritilgan.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti
 Internet Explorer'ni GNU/Linux ostida oʻrnatish (wine bilan) 

Microsoft
Windows XP

Windows XP (ichki versiyasi — Windows NT 5.1) — Windows NT oilasiga kiruvchi Microsoft tomonidan yaratilgan operatsion sistema. 2001 yilning  25 oktyabrida chiqarilgan bo'lib Windows 2000 Professionalning rivojlanishidir. XP soʻzi inglizcha experience (tajriba) deb yoyiladi.

Versiyalari 
 Windows XP Professional Edition 
 Windows XP Home Edition
 Windows XP Tablet PC Edition 
 Windows XP Media Center Edition
 Windows XP Embedded 
 Windows XP Professional x64 Edition
 Windows XP Home Edition N va Windows XP Professional Edition N
 Windows XP Starter Edition

Linklar 

 Windows XP Home Page
 Как загружается Windows XP 
 Windows XP kopiyasing haqiqiyligini tekshirish sayti

Informatika
Microsoft
Kaspersky Lab

Kaspersky Lab, Kasperskiyning Laboratoriyasi — Rossiyada informatsion hafsizligi sohasida eng yirik programma ta'minoti ishlab chiqaruvchisidir. 1997 yilning 21 iyulida mustaqil kompaniya sifatida Evgeniy Kasperskiy tashkil qilgan. Dunyoda viruslarga, spamga va xakerlar hujumiga qarshi himoya vositalari ichida yetakchi o'nlikka kiradi.

Asosiy Mahsulotlari 
 Kaspersky Anti-Virus
 Kaspersky Anti-Hacker
 Kaspersky Anti-Spam
 Kaspersky Internet Security
 Kaspersky Linux Security
 Kaspersky Hosted Security

Tashqi Linklar 
 Kompaniyaning Rasmiy Sayti
 Viruslar Ensiklopediyasi 
 Korporativ Blogi 

Informatika
Yevgeniy Kasperskiy

Yevgeniy Valentinovich Kasperski (4 oktabr 1965, Novorossiysk) — rus va isroil programmisti, kompyuter viruslariga qarshi himoya boʻyicha yetakchi mutaxassislardan biri.

Manbalar 

Milliarderlar
Rossiya milliarderlari
Yashayotgan insonlar
Windows NT

Windows NT — Microsoft korporatsiyasi tomonidan yaratilgan opretsion sistemalar oilasidir.

Windows NT opretsion sistemalar oilasi 
 Windows NT 3.1 (1993)
 Windows NT 3.5 (1994)
 Windows NT 3.51 (1995)
 Windows NT 4.0 (1996)
 Windows 2000 (2000)
 Windows XP (2001)
 Windows Server 2003 (2003)
 Windows Vista (2006)
 Windows Longhorn Server (2006 - 2007)
 Windows Blackcomb (2011)

Microsoft
Informatika
Windows Server 2003

Windows Server 2003  (ichki versiyasi — Windows NT 5.2) — Windows NT oilasiga kiruvchi, Microsoft tomonidan serverlar uchun yaratilgan operatsion sistema. Windows Server 2003 — 2003 yilning 24-aprelida chiqarilgan. Hozirgi kunda Windows Server 2003 serverlar uchun asosiy operatsion sistemasidir.

Nashrlari 
 Web Edition
 Standard Edition 
 Enterprise Edition 
 Datacenter Edition

Tashqi Linklar 

 Windows Server 2003 rus tilidagi rasmiy sayti
 Windows Server 2003 ingliz tilidagi rasmiy sayti
 Windows Server 2003 TechCenter — Windows Server 2003 administratorlarining rasmiy resurslari sayti
 What's New in Windows Server 2003 R2 — Windows Server 2003 R2ning yangi imkoniyatlari 
 Small Business Server 2003 rus tilidagi rasmiy sayti
 Small Business Server 2003 ingliz tilidagi rasmiy sayti
 Windows Storage Server 2003 ingliz tilidagi rasmiy sayti
 GUIdebook: Windows Server 2003 Gallery 

Microsoft
Informatika
Windows NT
Windows Mail

Windows Mail — Microsoft tomonidan yaratilgan elektron pochta va yangiliklar mijozi boʻib boshidan Windows Vista tarkibiga kiritilgan.

Havolalar 

 Channel 9 (Microsoft) - 'Yangi Outlook Express: Windows Mailning namoyishi'

Elektron pochta mijozlari
Informatika
Microsoft
Windows NT 4.0

Windows NT 4.0 — Microsoft tomonidan yaratilgan, Windows NT oilasiga kiruvhi va ohirgi shunaqa nom bilan chiqqan operatsion sistema. Microsoft tomonidan chiqarilgan keyingi operatsion sistema Windows 2000 nomi bilan chiqqan.

Microsoft
Informatika
Windows NT
Moskva fizika-texnika instituti

Moskva Fizika-Texnika Instituti (Davlat Universiteti) (qisqartmalari MFTI(DU), MFTI, Fiztex) ( Московский физико-технический институт (государственный университет))

Tarih

Rekrorlar 
O´sha paytda holi MDUning mahsus savollar prorektori, Sergey Alekseevich Xristianovich aslida MFTIning birinchi rektori desa bo’ladi.

1951-yilda general-leytenant Ivan Fyodorovich Petrov boshqara boshladi

1952-yilning aprelidan va to 1987-yilgacha MFTIni akademik Oleg Mixaylovich Belocerkovskiy boshqardi.

1987-yildan 1997-yilgacha Nikolay Vasilyevich Karpov Fiztexni boshqardi.

Va 1997-yildan hozirgi kungacha MFTIni Nikolay Nikolayevich Kudryavcev boshqarmoqda.

Fakultetlari 
 Radiotexnika va Kibernetika Fakulteti
 Umumiy va Amaliy Fizika Fakulteti 
 Aerofizika va Kosmik Tadqiqotlar Fakulteti 
 Molekulyar va Biologik Fizika Fakulteti 
 Fizik va Kvant Elektronika Fakulteti 
 Aeromexanika va Uchuvchi Texnika Fakulteti 
 Boshqaruv va Amaliy Matematika Fakulteti 
 Fizika va Energetika Muammolari Fakulteti 
 Innovaciya va Yuqori Texnologiyalar Fakulteti

MFTI ustozlari 

Oliy oʻquv yurtlari
Moskva viloyati
Moskva
Institutlar
Gmail

Gmail (Google Mail dan, gmeyl yoki jmeyl deb oʻqiladi) — AQShning Google kompaniyasi tomonidan bepul elektron pochta xizmati. Elektron pochtani veb interfeysi va POP3S protokoli orqali tekshirishga imkon beradi.

Gmail 2004-yilning 1-aprelidan ishga tushdi. Boshida faqat AQShda yashovchilar hisob yaratish huquqi bor edi. Hozirda esa xohlagan foydalanuvchi hisob yaratishi mumkin.

2012-yilning oktabr oyida Gmail servislari Hotmail va Maykrasoftga tenglashdi.. Uning foydalanuvchilari 450 millionga yetdi.

Xususiyatlari 

 6 gigabaytdan ortiq hajmdagi xatlarni saqlash uchun disk fazosi (2008-yilning 25-yanvariga maʼlumot). Bu ko`rsatgich har kuni avtomatik ravishda o`sib bormoqda. Shunga qaramay, bir xatning hajmi 20 megabaytdan ortmasligi kerak.
 Avtosaqlanish. Xat yozilayotganda har daqiqada xatlarning nusxalari saqlanadi. Bu imkoniyat yozilgan xatingiz elektr tarmog`i bilan muammo bo`lgan taqdirda ham, yozayotgan xatingiz to`liq saqlanib qolishini taʼminlaydi.

Tanqid qilish

Yana qarang 
 Google
 Google Talk
 Google xizmatlari va instrumentlarining ro'yxati

Havolalar 
 Gmail hizmati
 Gmail haqida munozara gruppasi

Manbalar 

Google
Dasturiy taʼminot
Kross-platformali dasturlar
Orhan Pamuk

Orhan Ferit Pamuk (1952-yilning 7-iyunida t. Istanbul shahrida) — zamonaviy turk yozuvchisi, bir necha mukofatlar sovrindori, shu jumladan Nobel mukofoti sovrindori (2006).

Ma’sumlik museyi 
2012-yilning 28-aprel kuni Istanbulda, yozuvchi tashabbusi bilan "Ma’sumlik muzeyi" ishga tushdi. Dastlabki rejaga koʻra, muzey oʻz faoliyatini 2008-yilda boshlashi kerak edi. Biroq uning ochilishi har safar ortga surilaverdi. Muzeyni ishga tushirish uchun bir million yevrodan ortiq mablagʻ sarflangan. Pamukning aytishicha, uning muzeyi ulugʻvor emas – koʻrgazma 1950-2000 yillar oraligʻida yashagan odamlarning oddiy turmush tarziga bagʻishlangan.

Oʻzbekcha tarjimalar 
Orhan Pamukning romanlari hali oʻzbek tilida toʻliq chop etilmagan. Tarjimon Miraziz A’zam Pamukning "Istanbul. Xotiralar va shahar" romanidan bir parcha tarjima qilib ("Maktab alamlari va zavqlari"), 2007-yili "Ma’rifat" gazetasida eʼlon qilgan.

Manbalar 

Nobel mukofoti sovrindorlari
Yashayotgan insonlar
Yozuvchilar
Diyarbakır (viloyat)

Diyorboqir. Turkiyada bir viloyat. Hazir soni oz bo'lsa ham o'tmishda Diyorboqirda joylashgan Turkmanlar ko'p edi. Turkmanlar o'tgan kun sayin Kurdlaship ketishdi. Turkmanlar shaharda ko'pchilikni tashkil qilganda shaharni Qaroqala ataydilar. 

Yuqori Mesopotamiya
Amasya (viloyat)

Omosyo Turkiyada bir viloyat.

Turkiya viloyatlari
Aksaray (viloyat)

Oqsaroy ()- Turkiya tarkibidagi viloyat.

Aholisi 
Aholisi — 396 084 kishi (2009).

Manbalar 

Turkiya viloyatlari
Ağrı (viloyat)

Og'ri (, )- Turkiya tarkibidagi viloyat.

Turkiya viloyatlari
Ardahan (viloyat)

Ordoxon. Turkiya'da bir viloyatdur.Turkiya'ning shimoliy g'arbida joylashgan ekan

Turkiya viloyatlari
Artvin (viloyat)

Ortvin Turkiyada bir viloyat.

Turkiya viloyatlari
Adana (viloyat)

Adana - Turkiya'da bir viloyat (14.030 km²). Aholi soni 2300000 kishidan iborat. Odono viloyati 13 shaharcha, 10 viloyat va 547 qishloqdan tashkil topgan.

Manbalar  

Turkiya viloyatlari
Hatay (viloyat)

Xatoy Turkiyada viloyat.

Levant
Alexsandro de Souza

Alex, toʻliq ismi Alexsandro de Souza (14-sentyabr, 1977 Kuritibada tugʻilgan) — Braziliyalik futbol yarim himoyachisi, hozirda Turkiyaning Fenerbahçe S.K. klubida toʻp suradi (Cruzeiro 2004-yilda uni 5 million AQSh dollariga pullagan).

Manbalar 

Braziliyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
Adıyaman (viloyat)

Otiyomon, Turkiyada joylashgan viloyat. Turkiyaning Oq dengiz sohili boʻyicha joylashgan viloyat oʻlkaning janubiy sharqidadir. 

Turkiya viloyatlari
Afyonkarahisar (viloyat)

Afyunqarohisor.Turkiya'da bir viloyat.

Turkiya viloyatlari
Burdur (viloyat)

Burdur.Turkiyada bir viloyat.
Bursa (viloyat)

Bursa viloyati Turkiyaning shimoli-gʻarbiy Anadoluda Marmar dengizi sohilida joylashgan viloyat. Gʻarbda Balıkesir, janubda Kütahya, sharqda Bilecik va Sakarya, shimoli-sharqda Kojaeli va shimolda Yalova bilan chegaradosh. Viloyatning maydoni 11 043 km 2.. Aholisi 3 139 744 2021 kishi. Transport raqami 16.

Bursa viloyati tumanlarining katta qismi (va Bursa shahri) Marmara mintaqasida joylashgan, ammo Buyukorhan, Harmanjik, Keles va Orhaneli tumanlari Egey mintaqasida joylashgan.

Bursa shahri 1326-1365-yillar oraligʻida Usmonlilar davlatining poytaxti boʻlgan. Undan soʻng Edirne (Adrianapol) va Istanbul shaharlari poytaxt sifatida tanlangan.

Tumanlar 
 Buyukorxan
 Gemlik
 Gursu
 Harmanjik
 Inegöl
 Iznik
 Karacabey
 Keles
 Kestel
 Mudanya
 Mustafokemalpasha
 Nilufer
 Orhaneli
 Orhangazi
 Osmangazi
 Yenishehir
 Yildirim

Demografiyasi

Yana qarang 
 Bursa
 Iznik
 Bursa viloyatidagi aholi punktlari roʻyxati

Manbalar
Bayburt (viloyat)

Boyburt.Turkiyada bir viloyat.
Bilecik (viloyat)

Bilajik.Turkiyada bir viloyat.

Dış Bağlantılar 
Bilecik Forum 'Bilecik Tartışma Platformu'
Çankırı (viloyat)

Changqiri.Turkiyada bir viloyat.
Erzurum (viloyat)

Arzirum.Turkiyada bir viloyat.

Geografiya 
Erzurum viloyatlar bilan chegaradosh: sharqda - Ağrı va Kars, shimolda - Ardahon, Artvin va Rize, gʻarbda — Bayburt va Erzinjon, janubda — Bingyol va Mush.
Giresun (viloyat)

Giresun - Turkiyada joylashgan viloyat. G‘arbida Bulanjak, janub va janubiy sharqida Dereli va Sharqda Keshap  bilan o‘ralgan. Hududda Qoradengizning yerli qabilalari yashaganligi aniqlanib, Hitit manbalarida Qashqa nomi bilan keluvchi va kendir dehqonchilik bilan shug'ullangan bir xalq haqida ma'lumot keltirilgan.
Salvador Dalí

Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech (; 11-may 1904 — 23-yanvar 1989), Salvador Dalí ismi ostida tanilgan — ispan rassomi, XX asrning buyuk musavvirlaridan biri.

Dalí surrealizm janrida ijod qilgan. Uning rassomchilik mahorati Uygʻonish davri musavvirlaridan ruhlangan, deyiladi. Dalí shuningdek kinematografiya, haykaltaroshlik va fotografiya bilan ham shugʻullangan, bu sohalarni birlashtirib ishlagan.

Dalí gʻalati, ajib va ekssentrik tasavvuri bilan tanilgan, bu uning rasmlarida aksini topgan.

Manbalar

Havolalar 
 Espace Dalí, Fransiyadagi Dalí muzeyi

Rassomlar
Salvador Dalí
Amerikalik erkak aktyorlar
Isparta (viloyat)

Isparta.Turkiya'da bir viloyat.
Siirt (viloyat)

Se'ert.Turkiyaning sharqida bir viloyat.
Şanlıurfa (viloyat)

Shonliurfo.Turkiya'da bir viloyat. Janubdan Suriya bilan chegoradosh. Viloyatda Kurdlar, Arablar va Turkmanlar ( Turklar) birga yashaydi. 

Yuqori Mesopotamiya
Yalova (viloyat)

Yoloʻvo.Turkiya'da bir viloyat. Marmar dengizi yonida joylashgan. Unga qoʻshni viloyatlar: janubda Bursa va sharqda Kojaeli. Yalova viloyatining aholisi 2010-yilda 203 741 kishi edi. 1930-yilgacha Yalova atrofidagi hudud Kojaeli viloyatining bir tumanini tashkil qilgan. 1930-yildan 1995-yilgacha Istanbul viloyati tarkibiga kiritilgan. 1995-yilda hudud ajratilib, hozirgi Yalova viloyatiga aylantirildi.

Viloyat markazi — Yalova shahri.

Tumanlar 

Yalova viloyati 6 tumanga boʻlingan:

 Altinova
 Armutlu
 Çiftlikköy
 Çınarcık
 Termal
 Yalova

Aholisi 
2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, viloyatda oʻrtacha yosh 34,1 yoshni (milliy oʻrtacha: 29,6) tashkil etdi.
Quyidagi jadvalda 2007-yilda joriy etilgan manzilli aholi reestri (ADNKS) tomonidan yangilangan yil oxiridagi aholining yillik oʻsishi koʻrsatilgan. Aholining oʻsish sur’ati va jins nisbati (yaʼni 1000 erkakka ayollar soni) ham keltirilgan. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish 205,664 aholini aniqladi, bu 2000-yildagi aholini roʻyxatga olishdan 37,000 kishiga koʻpdir. 2018-yilda aholi soni 262,234 tashkil etgan.

Galereya

Manbalar
Yozgat (viloyat)

Yo'zg'ot.Turkiyada bir viloyat. Eski ismi Bozok (Bo'z o'q) ekan.

Links 

 Yozgat
Sakarya

Sakarya – Turkiyaning Artvin viloyati Ardanuç tumanidagi qishloq. Aholisi 170 nafar (2021).

Manbalar 

Ardanuç tumanidagi qishloqlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Rize (viloyat)

Riza.Turkiya'da bir viloyat.Qora dengizga sohili bor.

Rize 
Rize
Rize
Çay
Rize
Ordu (viloyat)

O'rdu.Turkiyada bir viloyat.
Osmaniye (viloyat)

Usmoniya.Turkiya'da bir viloyat.Turkiya'nın 80inchi viloyatidir.

Chukurova
Tirana

Tirana (Tiranë) — Albaniya poytaxti. Mamlakatning siyosiy, iqtisodiy va madaniy markazi. Adriatika dengizidan 40 km masofada, togʻ oraligʻidagi vodiyda joylashgan. Tirana retining maʼmuriy markazi; alohida maʼmuriy birlik. Aholisi 245 ming kishidan koʻproq (1990-yillar oʻrtalari). Iklimi subtropik, iyulning oʻrtacha temperaturasi 24°, yanvarniki 4–5°. Yillik yogʻin 1350 mm dan koʻproq.

Tirana – transport yoʻllari tuguni. Transport yoʻli orqali Durres porti bilan bogʻlangan. Shahar yaqinida Rines aeroporti bor. Tirana va uning atrofidagi korxonalarda mamlakat sanoat mahsulotining 1/5 qismi ishlab chiqariladi. Asosiy sanoat tarmoqlari: toʻqimachilik, metallsozlik, mashinasozlik, oziq-ovqat. Shuningdek, oynakeramika va koʻnpoyabzal sanoatlari ham rivojlangan. Tirana – yogʻoch, kumush, keramikaga badiiy ishlov berish markazi.

Tirana qoʻlyozmalarda kichik manzilgoh sifatida 15-asrdan tilga olingan. 17-asr boshida shahar barpo qilingan. 1920-yildan Albaniya poytaxti. Tirana binolari qad. Sharqqa xos uslublarda qurilgan eski va zamonaviy yangi qismdan iborat. Iskandarbek maydoni atrofida hukumat idoralari, maʼmuriy binolar joylashgan. Meʼmoriy yodgorliklardan masjid (17-asr) va minora saqlangan. Universitet (1957), Albaniya Fanlar Akademiyasi, intlar, milliy tarix muzeyi, tasviriy sanʼat galereyasi va boshqa bor. Tirana yaqinidan kumir kazib olinadi.

Havolalar 
 Tirana sharining rasmiy vebsayti 
 Tirana shahri ommaviy transportining jadvali 

Albaniya shaharlari‎
Bamberg

Bamberg Germaniyaning Bavariya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Maydoni — 54,58 km2. Aholisi — 70004 kishi (2010). Shaharda bitta Universitet, Pivozavodlar hamda davlat idoralari joylashgan. Bamberg 1993-yili UNESCO tomonidan jahon madaniyati xazinalari roʻyxatiga kiritilgan.

Geografiyasi

Hududi 
Bambergning hududi  kmdir. Dengiz sathidan oʻrtacha  m balandlikda joylashgan.

Demografiyasi

Fotogalereya

Manbalar 

Germaniya shaharlari
Alfavit boʻyicha butun jahon yodgorliklari
Indianapolis

Indianapolis — AQShning shim. dagi shahar, Uayt-River daryosi boʻyida. Indiana shtatining maʼmuriy markazi. Aholisi 791 ming, shahar atrofi bilan birga 1,2 mln. kishidan ziyod (2000). Temir yoʻl va shosse yoʻllar tuguni. Xalqaro aeroport bor. Mamlakatning yirik sanoat, savdo-moliya va madaniy markazi. Yetakchi sanoat tarmogʻi — mashinasozlik; aviatsiya va avtomobil dvigatellari, avtomashinalar uchun qismlar va uskunalar, elektr asboblari, aloka buyumlari, maishiy tele- va radio apparatlari, oʻlchovhisoblash pri-borlari, qurilish uskunalari, qishloq xoʻjaligi qurollari ishlab chiqaruvchi korxonalar bor. Rangli metallurgiya, kimyofarmatsevtika, poligrafiya, qogʻoz sanoatlari xdm rivojlangan. Muzey, 2 ta universitet bor. I.ga 1820 yilda asos solingan.

Buyuk Indianapolis Marion okrugi va yondashgan okruglardan tashkil topgan. Kengroq taʼrifga koʻra Indianpolis yondosh hududlari bilan birgalikda hisoblaganda 2 million aholiga ega boʻlib (2005), unga AQShning 23chi va Midwestʼning 7chi yirik shahri maqomini olib beradi. Yagonalashgan ish kuchi va media bozori boʻyicha Indianapolis Metropolitan Statistik Hududi(MDH) 2005 yilga koʻra 1.64 million aholini tashkil etgan. Metropolitan Statistik Hududiga koʻra Indianapolis MidwestdaChikago, Detroyt, Minneapolis, St.Louis, Clevelend, Cincinnati va Columbusdan keyingi sakkizinchi oʻrinni egallaydi.

Indianapolis kuchli sport mavqei ega boʻlib , 1987 yilda Pan Amerikan oʻyinlari, Basketbol Turniri hamda har yili oʻtkaziladigan Indianapolis 500 uchun mashhur. Shaharni Indy, Amerika chorrahasi va Aylana shahar deb ham nomlashadi.

Tarixi 
Indianapolis poytaxt sifatida 1821 yilda tashkil topgan. Jeremiah Sullivan, Indiana Oliy Sudi sudyasi ushbu nomni Indiana soʻziga grekcha polis soʻzini qoʻshish orqali Indianapolis deb kashf etti; soʻzma-soʻz Indianapolis Indian shahri maʼnosini beradi. Shahar Oq daryo boʻyida tashkil etilib, ushbu daryo asosiy transport vositasi boʻladi degan notoʻgʻri taxmin ila qurilgan; biroq, suv yoʻli buning uchun juda sayoz edi. Shtat yangi poytaxt shaharning dizaynini Aleksandr Ralstonga topshirdi.

Shahar aslida sharq-gʻarb yoʻnalishidagi Milliy Yoʻlining ustida joylashgan. Dastlabki temir yoʻl, Madison va Indianapolis, 1847 yil 1-Oktyabrda oʻz faoliyatini boshladi. Asr soʻngiga kelib, Indianapolis oʻgir sanoat ishlab chiqara boshlab, Chikago, Louisville, Cincinnati, Columbus va St. Louislarni bogʻlovchi transport markazi boʻla boshladi. Yon hududlardagi tabiiy gaz va neftʼ zahiralari, shahrning kech 19 asrda gullab yashnashiga asos boʻldi.

Geografiyasi 
Maydoni — 963,5 km2. Shundan 945,6 km2 quruqlik, 17,9 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 218 m balandlikda joylashgan.

Manbalar
Międzyrzec Podlaski

Międzyrzec Podlaski (Nemis tilida Meseritz) - Polshadagi shahar. Mamlakatning janubida joylashgan bu shahar tarixiy bo'lib, Krzna va Piszczanka daryolari bo'yida joylashagan. 1174 yilida shahar maqomini olgan .

Polshadagi shaharlar