Xitoy pul-kredit siyosati

Xitoy pul-kredit siyosati- Xitoy Xalq Respublikasining rasmiy pul birligi bo‘lgan renminbi qiymatini barqaror ushlab turish va iqtisodiy o‘sishga hissa qo‘shishni maqsad qilgan. Pul-kredit siyosati vazifasi ma'lum makroiqtisodiy maqsadlarga erishish uchun markaziy bank yoki boshqa tartibga soluvchi organlarning valyuta va kreditni boshqarish va tartibga solishga qaratilgan harakatlarni o'z ichiga oladi.

Barqaror pul-kredit siyosatini shakllantirish 
Xitoy Xalq Respublikasida barqaror pul-kredit siyosati 1998-yildan keyin bosqichma-bosqich amalga oshirildi. Ehtiyotkorlik bilan o'tkazilgan pul-kredit siyosatining maqsadi valyuta barqarorligiga erishish, moliyaviy risklarning oldini olish va iqtisodiy o‘sishni qo‘llab-quvvatlash o‘rtasidagi munosabatlarni to‘g‘ri yo‘lga qo‘yish va mo‘tadil pul-kredit siyosatini saqlab qolish bilan birga, kreditlar sifatini yaxshilash hamda milliy iqtisodiyotning barqaror va tez sog'lom bo'lishini qo'llab-quvvatlash uchun pul massasining o'sishini ta'minlashdan iborat bo'lgan.

Markaziy bankning barqaror pul-kredit siyosati asosi asosan quyidagi jihatlarni o'z ichiga oladi:

 Birinchidan, 1990-yillar boshidagi ko'chmas mulk va iqtisodiy rivojlanish cho'qqisiga chiqqan davr, so'ngra, 1997- va 1998-yillarga kelib, ayrim kichik va o'rta moliya institutlarining xavfi sezilarli darajada oshgan davri. O'sha paytda Xitoy hukumati va Xitoy Xalq banki (XXB) oldida moliyaviy risklarni hal qilish va yangi va jiddiyroq moliyaviy risklarning paydo bo'lishining oldini olish bo'yicha muhim vazifa turgandi;
 Ikkinchidan, o'sha paytda umumiy ijtimoiy talabning yetarli emasligi yuzaga kelgan bo'lsa-da, eng ko'zga ko'ringan muammolar tuzilmaviy va samarali kredit talabi yetishmovchilligi hisoblanardi.

 Banklarni bilvosita moliyalashtirish, yuqori korporativ qarzlarni boshqarish va o'z mablag'larining past ulushiga asoslangan moliya tizimini uzoq muddatli amalga oshirish kreditlar sonini sezilarli darajada oshirishiga olib keladi va muammoli kreditlar masalasi yanada kuchayadi.
 To‘rtinchidan, proaktiv fiskal siyosatni amalga oshirish o‘zi siyosatlardan foydalanishni, g‘aznachilik obligatsiyalarini qo‘shimcha chiqarishni, banklarning o‘zlari esa xaridlarda iqtisodiy o‘sishni qo‘llab-quvvatlash uchun pul-kredit siyosatidan foydalanishni o‘z ichiga oladi.

Pul-kredit siyosati vositalari 
Ochiq bozor operatsiyalari- Bu moliya bozorida pul massasi va foiz stavkasini nazorat qilish uchun markaziy bankning davlat obligatsiyalarini sotib olish va sotish siyosati

Depozit zaxira siyosati  markaziy bank tijorat banklari depozitlari bo‘yicha depozitlar zahirasi normasini o‘rnatadi.

Markaziy bank kreditlari Bu markaziy bankning pul bazasidan ixtisoslashgan banklarga, boshqa moliya institutlariga moliyaviy vositachilikning turli usullarida foydalanishni bildiradi.

Foiz stavkasi siyosati -Ijtimoiy mablag'larning talab va taklifiga ta'sir qilish uchun Markaziy bankning bozor foiz stavkalarini nazorat qilish va tartibga solish bo'yicha siyosati va choralari.

Valyuta kursi siyosati Xalqaro to'lov balansi maqsadlariga erishish uchun oziq-ovqat eksporti va kapital oqimlarini nazorat qilish uchun milliy valyuta kursidan foydalangan holda davlat aralashuvini siqib chiqarish

Doimiy kredit olish imkoniyati- Bu qisqa muddatli likvidlik operatsiyasi bo'lib, u bank tizimi likvidligida vaqtinchalik o'zgarishlar yuz berganda qo'llaniladi.

2010-yillardagi siyosat vositalari:

Bu davrda bozorga asoslangan pul-kredit siyosatini e'lon qilish bilan bir qatorda, bir qator tizim va uning vositalarini,mustaqil siyosiy qarorlar belgilashni markaziy bankka topshirildi. Xitoyda pul-kredit siyosatini ishlab chiqishda sezilarli o'zgarishlar yuz berdi.

2016 yildan boshlab, XXB maqsadli foiz stavkalarini ta'minlash uchun kapitalni taqsimlash va bozorni boshqarish uchun bank tizimidagi likvidlikni yanada ko'roq ta'minlash va repo (yoki teskari qayta sotib olish shartnomalari) va kreditlash vositalari kabi kengaytirilgan vositalarni o'z ichiga olgan bozorga asoslangan yondashuvdan foydalandi. Yangi vositalar markaziy bankka pul-kredit siyosatini boshqarishda faolroq va maqsadli bo'lishga imkon beradi.

Past va nol foiz stavkalari davrida XXB boshqa yirik markaziy banklardan farqli o'laroq, o'rtacha foiz stavkalarini saqlab qoldi. CNBC tomonidan keltirilgan tahlilchiga ko'ra, bu iqtisodiyotni barqarorlashtirdi va mulk qiymatining o'sishini sekinlashtirdi.  XXB iqtisodiyotning muayyan sohalarini rag'batlantirish uchun maqsadli vositalardan foydalanadi, bu yondashuv boshqa joylarda markaziy banklar tomonidan qo'llanila boshlandi

Renmenbi valyuta qiymatiga kapital nazorati va savdo siyosati kabi hukumat siyosatining boshqa vositalari ham katta ta'sir ko'rsatadi, masalan, dollarda to'lanadigan oltin importiga cheklovlar.

Manbalar: