MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kolumbiana qurbaqasi

Kolumbiana qurbaqasi  (Dendropsophus columbianus) — qurbaqalar oilasiga mansub amfibiya turi . Janubiy Amerikaning Endemik: Kolumbiya (Kavka, Quindio, Risaralda, Valle del Kauka departamentlari). Ular Kordilyeraning gʻarbiy va sharqiy yon bagʻirlarida 950 dan 2300 m gacha balandlikdagi subtropik va tropik oʻrmonlardagi sayoz suv havzalarida uchraydi. Bu tur birinchi marta 1892-yilda nemis zoologi Oskar Bötger tomonidan Hyla columbiana Boettger, nomi bilan tasvirlangan.

Yana qarang 

 Dendropsophus acreanus

Manbalar

Adabiyot 

 Faivovich, J., CFB Haddad, PC de A. Garcia, DR Frost, JA Campbell va WC Wheeler. 2005 yil. Hylidae qurbaqalar oilasini tizimli koʻrib chiqish, Hylinae-ga maxsus havola: filogenetik tahlil va taksonomik qayta koʻrib chiqish. Amerika tabiiy tarix muzeyining Arxivnaya kopiya byulletenida arxivlangan 294: 1-240.
 Frost, DR, T. Grant, J. Faivovich, RH Bain, A. Haas, CFB Haddad, RO de Sá, A. Channing, M. Wilkinson, SC Donnellan, CJ Raxworthy, JA Campbell, BL Blotto, PE Moler, RC Drewes, R. A. Nussbaum, J. D. Linch va D. M. Green. 2006 yil. Amfibiya hayot daraxti. Amerika tabiiy tarix muzeyi byulleteni 297: 1-370.
Ayol byusti

"Ayol byusti" yoki "Lauraning mukammal portreti" (?) (), italyan haykaltaroshi Franchesko Laurana (1430-1502) ijodiga mansub haykaltaroshlik portreti. Taxminan 1490 yilda yasalgan. Venadagi Sanʼat tarixi muzeyidagi Kunstkamerada saqlanadi.

Sayohatchi rassom Franchesko Laurana, asli Dalmatiyadan boʻlib, Janubiy Italiya va Janubiy Fransiyaga sayohatlari davomida Uygʻonish davri gʻoyalarini tarqatdi. Uning ijodi markazidan ayol byustlari guruhi oʻrin olgan boʻlib, ular haqida deyarli hech narsa maʼlum emas. Asarlari jumboqli yuz ifodalarida juda oʻxshash va goʻzallik idealining uslubiyatini oʻzida mujassam etganligi sababli ularni haqiqiy tarixiy shaxslar bilan bogʻlash qiyin. Bugungi kunda uning byustlari dunyoning turli muzeylarida saqlanmoqda.

Vena shahrida saqlanadigan namuna boshqalarga qaraganda yaxshiroq holatda saqlanib qolgan. Chunki u asosan oltin soch toʻrida mumdan yasalgan nozik qizil kurtaklari bilan asl rangini saqlagan. Oldin ayolning peshonasida haqiqiy qimmatbaho tosh bor edi.

Ushbu ayol byusti Eleanor yoki Aragonlik Izabella yoki ehtimol Ippolita Mariya Sforsa boʻlganligi haqida takliflar mavjud.

Adabiyotlar 

 
  

 marmar büstleri
 XV asr marmar haykallari
san'at tarixi muzeyi yig'ilishlaridan haykallar
 Italiya Uyg'onish haykallari
Jadeit karami

"Jadeit karami" ("Hasharotli jadeit karam") — chigirtkalar va barglarida yashiringan yashil chigirtka bilan Pekin karamining boshiga oʻxshash jadeitning bitta boʻlagidan yasalgan haykalcha. Taypey imperator saroyi muzeyi kolleksiyasining bir qismi.

Tavsifi 
"Jadeit karam" kichik haykal, bor-yoʻgʻi 18,7 × 9,1 × 5,07 sm, „inson qoʻlidan deyarli kattaroq boʻlishi mumkin“.

Xuddi haqiqiy karam singari chizilgan barglarning effektiga jadeitning tabiiy ranglarini birlashtirish orqali erishiladi. Haykal yarmi oq, yarmi yashil toshdan oʻyilgan boʻlib, unda koʻplab kamchiliklar — yoriqlar va rangi oʻzgargan dogʻlar mavjud. Haykaltaroshlikda bu nuqsonlar karam poyasi va barglaridagi tomirlar sifatida hoshiyalangan.

Haykal ayollik fazilatining inʼikosi hisoblanib, oq poya pokizalikni, barglar unumdorlik va moʻl-koʻllikni, hasharotlar esa bolalarni ifodalaydi.

Tarix 
Asarning muallifi nomaʼlum. Haykal birinchi marta Taqiqlangan shaharda, imperator Guanxuning rafiqasi qarorgohida namoyish etilgan, ehtimol u 1889-yilda uni sep sifatida olgan. Sinxay inqilobidan keyin karam saroy muzeyi kolleksiyasiga kirdi. Ushbu toʻplamda u 1937-1945-yillardagi Xitoy-Yaponiya urushi va Xitoy fuqarolar urushidan omon qoldi, shundan soʻng u Taypeyga Imperator saroyi muzeyiga koʻchirildi.

Jadeit karam muzeyning eng mashhur eksponati hisoblanadi va „Goʻsht shaklidagi tosh“ va „Mao Gong Ding“ bilan birgalikda u muzeyning uchta xazinasiga kiritilgan. U jamoatchilik tomonidan toʻplamning eng muhim obyekti sifatida tan olingan. 2009-yilda asarning suvenir nusxalari Tayvanda emas, balki Xitoyda qilinganligi janjalga sabab boʻlgan edi.

Manbalar

Havolalar 

 Milliy saroy muzeyi veb-saytida hasharotlar bilan jadeit karam 
 Lesli Huk. „Jade karam“ The Wall Street Journal. 2007-yil 27-iyul.
 Xitoy Haykali
 XIX asr haykallari
 tosh haykallar
 tarixiy toshlar
Pavel Melnikov yodgorligi

Pavel Melnikov yodgorligi — rus olimi mexanik va muhandisi, Sankt-Peterburg — Moskva temir yoʻli loyihasi mualliflaridan biri Pavel Melnikovga oʻrnatilgan haykal. Komsomolskaya maydoni istirohat bogʻida oʻrnatilgan. Loyiha mualliflari — haykaltaroshlar Salavat va Sergey Sherbakov, meʼmorlar — Viktor Vasilyevich Pasenko va Sergey Gerasimovlardir . Moskva yaqinidagi Jukovskiydagi zavodda Rossiya yoʻllari va aloqa vazirligi mablagʻlari hisobidan tayyorlangan.2002-yilda boʻlajak yodgorlikning birinchi toshini qoʻyish marosimi boʻlib oʻtdi. Yodgorlik 2003-yil 1-avgustd, temiryoʻlchilar kuni arafasida ochilgan. Xiyobon maydoni ham obodonlashtirildi: gulzorlar, oʻrindiqlar, favvora oʻrnatildi. Shu munosabat bilan tashkil etilgan bayramda temir yoʻllar vaziri Gennadiy Fadeyev, Moskva meri Yuriy Lujkov, Bosh vazir oʻrinbosari Boris Aleshin, Davlat Dumasi vitse-spikeri Vladimir Lukin, Liberal-demokratik partiyasi rahbari Vladimir Jirinovskiy, Rossiyaning barcha magistrallaridan ishchilar va faxriylar ishtirok etdilar. .

Toʻrt metrli bronza haykal qizil granitdan yasalgan toʻrtburchak tagkursiga oʻrnatilgan unda esa "Melnikov Pavel Petrovich, Rossiyaning birinchi temir yoʻllari vaziri " degan esdalik yozuvi yozilgan. Yodgorlikning umumiy balandligi oʻn metrga yaqin. Olim oʻzining barcha ordenlari va mukofotlari bilan vazir kiyimida bor boʻyi bilan tasvirlangan. Boshi biroz chapga burilgan. Chap qoʻli bilan u Leningrad temir yoʻl stantsiyasiga ishora qilib turibdi. Oʻng qoʻli tirsagidan bukilgan boʻlib, oʻramni ushlab turibdi. Yodgorlik poydevorida mualliflar nomi keltirilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
Moskva haykaltaroshlik yodgorliklari mashhur va taniqli odamlar / Melnikov
 alfavit haykallari
temir yo'l yodgorliklari
Melnikov yodgorliklari
 Komsomolskaya maydonidagi binolar va inshootlar (Moskva)
Marko Polo haykali

Marko Polo haykali () — venesiyalik savdogar va yuan mulozimi Marko Polo xotirasiga qoʻyilgan haykal. Moʻgʻuliston poytaxti Ulan-Batorning markazida oʻrnatilgan.

Tarixi 
Yodgorlik haykaltarosh B. Denzenning eskizi boʻyicha qisman shahar byudjeti mablagʻi, qisman esa shaxsiy xayriya mablagʻlari hisobidan oʻrnatilgan. U Chingizxon maydonining sharqiy tomonida joylashgan Markaziy minora oldidagi kichik xiyobonga oʻrnatilgan. Haykal mamlakat diplomatik xizmatining 100 yilligi munosabati bilan 2011-yil 5-dekabrda ochildi. Poytaxtning qoq markazida, yaʼni Hukumat saroyidan uncha uzoq boʻlmagan joyda xorijlik elchiga yodgorlik oʻrnatish zarurati ayrim fuqarolarning tushunmovchiligiga ham sabab boʻldi.

Tavsifi 
Haykal tagkursi ustida joylashgan. Marko Polo Yevropa uslubidagi zirhlarni kiygan holda tasvirlangan; uning oʻng yelkasida ovchi lochin oʻrnashgan.

Manbalar 

Polo, Marko
Sukhe Bator (tuman)
Polo, Marko, Ulan Bator
Vrotslav gnomlari

Vrotslav gnomlari (Wrocławskie krasnale, krasnoludki) — mitti bronza haykalchalarining nomi. Bu haykallar 2001-yildan beri Vrotslav shahri koʻchalarida oʻrnatilgan. Ularning soni doimiy ravishda oʻsib bormoqda: 2016-yilda shaharda 385 ta gnom mavjud edi.

Gnomlarning tarixi 1980-yillarga borib taqaladi. Oʻsha vaqtlarda Polshaning bir qancha shaharlari, asosan, Vrotslavda yashirincha faoliyat koʻrsatgan, keyinchalik heppening harakatiga aylangan „Orange Alternative“ning ramziy timsollaridir. Ilk boʻyalgan gnomlar harakat rahbari, „mayor“ laqabli Valdemar Fidrichning gʻoyasi bilan paydo boʻlgan. Eng mashhur tomosha 1987-yil 1-iyunda tashkil etilgan gnomlarning namoyishi boʻldi.

2001-yilda Vrotslav markazida „Orange Alternative“ga yodgorlik oʻrnatildi. Bu haykal 40 sm balandlikdagi bronzadan quyilgan gnom boʻlib, bosh barmoq shaklidagi tagkursiga turadi. U muallifi vrotslavlik yosh haykaltarosh Olaf Bjeski tomonidan yasalgandi. Keyinchalik, yodgorlik „ota gnom“ laqabini oldi (). Chunki, aynan shu haykaldan soʻng, Vrotslav shaharlarida gnomlar „avlodlari“ paydo boʻlgan.

2005-yilda shahar hokimiyati vrotslavlik boshqa bir haykaltarosh Tomaş Mochek bilan hamkorlik oʻrnatdi va shahar landshaftiga mos keladigan gnomlarning yangi haykalchalarini yasash buyurtmasini berdi. U balandligi 30 sm.dan 40 sm.gacha boʻlgan dastlabki beshta bronza haykalchani yaratdi va ularning har biriga oʻziga xos xususiyatni berishga harakat qildi. Mittilar shaharning markaziy koʻchalariga joylashdilar; Mochekning oʻziga koʻra, u ular „har doim shu erda boʻlgan“ degan taassurot yaratishga harakat qilgan. Ular orasida „Sizif“ () — tosh sharni bir-biriga aylantirayotgan ikkita gnom, keyinchalik eng mashhur va taniqli haykallardan biriga aylandi.

Yangi haykallarning ommaviy paydo boʻlishi 2006-yilga toʻgʻri keladi. Haykallarni joylashtirish boʻyicha ishlarga turli muassasalar hamda shirkatlar homiylik qilingan. Natijada, Vrotslavda buyurtma bergan kompaniyalarning ixtisosligiga mos keladigan turli kasblarni namoyon etuvchi koʻplab gnomlar paydo boʻldi.

Vaqt oʻtishi bilan gnomlar Vrotslavning haqiqiy ramzi va shaharning asosiy diqqatga sazovor joylaridan biriga aylandi. Shaharda turli gnomlarni topishga yordam beradigan, shuningdek, ularning har birining shaxsiy tarixini tavsiflovchi maxsus xaritalar, ekskursiyalar va broshyuralar mavjud.

Vrotslavda muntazam ravishda yangi gnomlar oʻrnatib kelinishi barobarida, eskilari buziladi, baʼzida oʻgʻirlab ketiladi.

Manbalar

Galereya

Havolalar 

 
 
 
 alfavit haykallari
 bronza haykallar
Wroclaw
Gnomes
 XXI asr haykallari
Ippolit Davidovskiy haykali

Ippolit Davidovskiy haykali — sovet patologoanatomiga qoʻyilgan yodgorlik. Mamlakatdagi patologik-anatomik xizmat tashkilotchilaridan biri, SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasining akademigi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni Ippolit Davydovskiy haykali. Akademik 55-yil ishlagan 23-sonli shahar klinik shifoxonasi yonida oʻrnatilgan. Ochilish 1974-yil oktabr oyida boʻlib oʻtdi. Loyiha mualliflari haykaltarosh Ashot Sergeevich Allahverdyants va meʼmor Grigoriy Zaxarov edi. 2007-yilda yodgorlikka aniqlangan madaniy meros obyekti maqomi berildi.

Haykal tibbiyot xodimining bronza byusti boʻlib, uning koʻkragida Qahramon yulduzi tasvirlangan shifokor xalatida tasvirlangan. Haykal granit silindrsimon poydevorga oʻrnatilgan. Unda esdalik bronza lavha bor: "Ajoyib sovet patologi Sotsialistik Mehnat Qahramoni Lenin mukofoti sovrindori, SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasining akademigi Davydovskiy Ippolit Vasilyevich 1887-1968".

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 
 
Davydovskiy
 bronza haykallar
 alfavit haykallari
 Moskvada 1974-yilda qurilgan binolar va inshootlar
 1974 haykallari
Kishin Heidan

„Zirhli otryad 1941“ (yaponcha: 機神兵団 kisin xeydan) — Yamada Masakining, keyinchalik animega moslashtirilgan, layt-novel asarlari seriyasi.

Syujet 
Ikkinchi Jahon urushining muqobil variantida, Yer oʻzga sayyoraliklar tomonidan bosib olinadi. Ular urushga qoʻshilib, „Berlin-Rim oʻqi“ mamlakatlari tomonida boʻlishadi. Oʻzga sayyoraliklardan himoyalanish uchun „Kisin“ korpusi tashkil etilgan. Ushbu korpus uchun olimlar, oʻzga sayyoraliklarning texnologiyalardan foydalangan holda, yangi qurollarni ishlab chiqishadi. Bir kuni bosh qahramon Taysi otasidan, nemislar izlayotgan yashirin, oʻzga sayyoraliklarning qurilmasini oladi. Ular ushbu qurilmadan o‘z robotlarini yaratishda foydalanishni rejalashtirishgan.

Media

Ranobe 
Seriya 1993-yil 24-martdan 1994-yil 25-avgustgacha Chuokoron-Shinsha kompaniyasi tomonidan nashr etilgan va 10 jildni oʻz ichiga oladi. 1995-yilda serial „Yilning eng yaxshi yapon romani“ sifatida Seiun Award mukofotini olgan.

Anime 
OVA Alien Defender Geo-Armor: Kishin Corps seriali, kitoblar asosida, Geneon studiyasi tomonidan suratga olingan. Takaaki Isiyama va Kadzunori Midzuno rejissyorlaridir. Uning barcha 7 qismining premyerasi, 1993-yil 24-martdan 1994-yil 25-avgustgacha, Yaponiyada namoyish etilgan. Anime MC Entertainment kompaniyasi tomonidan litsenziyalangan va rus tiliga tarjima qilingan. Shuningdek, " 2x2 " telekanalida efirga uzatilgan.

Manbalar

Havolalar 

1990-yil romanlari
natsistlar haqida filmlar
Budzma belarusamі!

Budzma belarusamі! (tarjimasi Keling, belaruslar boʻlaylik!) — belarus tilida professional tarzda yaratilgan vatanparvarlik haqidagi ilk qisqa hajmli animatsion filmdir, Belorussiyaning dunyo yaratilganidan to 1991-yilgacha boʻlgan tarixiga bagʻishlangan. Multfilm „BudzmaTUT“, „Budzma belarusamі!“ madaniy kompaniyasi va „TUT.BY“ internet portali hamkorligidagi loyiha. Asar gʻoyasi muallifi — Yuliya Lyashkevich, rejissor va animator-rassom — Yuliya Rudnitskaya, matn va musiqa muallifi, shuningdek, bek-vokal — Lyavon Volskiy, vokal — Aleksandr Pomidorov.

Loyihaning rasman eʼlon qilingan maqsadi belarus xalqining tarixi va madaniyatiga tomoshabinlarni jalb qilishdir. Asarning taqdimotini modernizatsiya qilish uchun multfilmning saundtreki va oʻqilishi rep uslubida yaratilgan, bu voqealar Belarus davlatchiligi va belaruslar tarixidagi asosiy voqealarni tasvirlaydi.

Tarixi 
Rasmiy nashrdan soʻng, (2011-yil 28-may) multfilm bir necha kun davomida Internetning Belarus segmentida eng koʻp yuklab olingan videofaylga aylangan va YouTube reytingida birinchi oʻntalikka kirgan. Video YouTubeʼga yuklanganidan keyin 10 kun ichida 110 000 dan ortiq kishi tomosha qilgan. „Ochiq ijtimoiy tarmoqlar“ eksperti Yuliya Sokolovaning soʻzlariga koʻra, video chiqqandan soʻng bor-yoʻgʻi bir hafta ichida 350 000 dan ortiq odam koʻrgan, ularning 66 foizi Belarusiya hududida boʻlgan.

Manbalar

Havolalar 
 BUDZMA.  ORG. „Belarus Budzma“ multfilmi: bu yerda qarang va qarang!  Arxivnaya kopiya  (belor. )
 Multfilm "Belaruslar bilan birga boʻl! " BUDZMA veb-saytida ruscha subtitrlar bilan. ORG
 "Belarus Budzmasi! " YouTube-da (belor. )
 naviny.by. Belarus animatorlari tarixiy mini-blokbaster yaratadilar
 TUT.  BY. TUT 5 daqiqa ichida Belarus tarixi  Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
 TUT.  BY. Belarus Tashqi ishlar vazirligi: „Belaruslar!“ Multfilmi chet elliklarga koʻrsatma  Arxivnaya kopiya
 K.P. BY. Aleksandr Pomidorov va Lyavon Volskiy butun Belarus tarixini 5 daqiqaga sigʻdirishdi!
 Ukraina haqiqati, tarixiy haqiqat. 1991-yil: Belarusiya tarixi — rap va „aqldan ozgan“ multfilmda

2011-yil filmlari
Qisqa hajmli filmlar
Wild Waves

Wild Waves Mickey Mouse haqidagi oʻn uchinchi qisqa metrajli animatsion filmdir. Premyerasi 1929-yil 15-avgustda AQShda boʻlib oʻtgan.

Mazmuni 
Sohildagi qutqaruvchi Mickey tyulenlar bilan qoʻshiq kuylaydi. Bu vaqtda suzishga kelgan Minnieni toʻlqinlar olib ketadi. Minnie yordamga chaqiradi va choʻkib keta boshlaydi. Mickey katta kuch sarflab, uni qutqarishga muvaffaq boʻladi, lekin u qoʻrquvdan qutulolmay yigʻlay boshlaydi. Mikcey uni tinchlantirishga urinib, plyaj aholisi bilan birgalikda „Rocked in the Cradle of the Deep“ dengiz balladasini kuylaydi. Minnie tinchlanadi va qutqargani uchun minnatdorchilik sifatida Mickeyni oʻpadi.

Ovoz berganlar 
 Marjorie Ralston — Minnie Mouse
 Carl Stalling — Mickey Mouse

Mukofotlar 
Mickey Mouse Hollywood shon-shuhrat xiyobonida yulduz olgan.

Manbalar

Havolalar 
 
 

1929-yil filmlari
1929-yil animatsion filmlari
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
AQSh qisqa hajmli filmlari
AQSh animatsion qisqa hajmli filmlari
AQSh komediya filmlari
Batman: Soul of the Dragon

Batman: Soul of the Dragon () 2021-yilda chiqarilgan superqahramonlar haqidagi animatsion filmdir. Warner Bros. Animation va DC Entertainment Film studiyalari tomonidan ishlangan. Raqamli platformalarda 2021-yil 12-yanvarda, 26-yanvarda esa Blu-ray va DVDda chiqarilgan.

Mazmuni 
Bruce Wayne jang sanʼati mahoratini egallash uchun dunyo boʻylab sayohat qiladi. Nanda Parbat ibodatxonasida ustozi yordamida u Richard Drakon, Lady Shiva va Rip Jagger bilan mashq qiladi.

Ovoz berganlar 
 David Giuntoli — Bruce Wayne / Batman
 Mark Dacascos — Richard Dragon
 Kelly Hu — Lady Shiva
 Michael Jai White — Ben Turner / Bronze Tiger
 James Hong — O-Sensei]]
 Jamie Chung — Jade Nguyen
 Josh Keaton — Jeffrey Burr
 Chris Cox — Rip Jagger
 Robin Atkin Downes — Schlangenfaust
 Grey Griffin — Lady Eve
 Patrick Seitz — Sir Edmund Dorrance / King Snake
 Eric Bauza — Axe Gang Leader
 Erica Luttrell — Silver St. Cloud

Manbalar

Havolalar 
 

2021-yil filmlari
2021-yil animatsion filmlari
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
Superqahramonlar haqidagi AQSh filmlari
V Afrike jarko

V Afrike jarko („Afrikada havo issiq“) — 1936-yilgi sovet oq-qora animatsion filmi; „Soyuzmultfilm“ studiyasida yaratilgan birinchi film. Film 70 yil oldin chiqarilganligi tufayli jamoat mulki hisoblanadi.

Sujet 
Afrikadagi jonivorlar jaziramada qiynalib, muzqaymoq yeyishni xoxlashadi. Maymun va morj ularga Shimoliy qutbdan salqin sovgʻa bilan tashrif buyurishadi. Yoʻlda ular koʻplab sarguzashtlarni boshdan kechirishadi. Keyin hayvonlar morjni orqaga kuzatib qoʻyishadi va unga janubiy sovgʻalar: banan, ananas, kokoslarni berishadi.

Ijodkorlar 

 ssenariy — Sergey Mixalkov
 rejissyor va rassom — Dmitriy Babichenko
 yordamchi rejissyor va rassom — Aleksandr Belyakov
 bastakor — Aleksey Aksyonov
 animatorlar — Boris Dyojkin, Faina Epifanova, Grigoriy Kozlov, Boris Titov, Lamis Bredis, V. Kuper, E. Valdman

Manbalar

Havolalar 
 „Rossiya kinosi entsiklopediyasi“ saytida „Afrikada issiq“ 
 

Hayvonlar haqidagi animatsion filmlar
1936-yil filmlari
1936-yil animatsion filmlari
Sovet Ittifoqi filmlari
Sovet Ittifoqi animatsion filmlari
Barselona boshi

Barselona boshi (, ) — amerikalik rassom Roy Lixtenshteyn tomonidan yaratilgan, Barselonadagi surrealistik haykal. Via Layetana koʻchasi va qirgʻoq boʻyi chorrahasida joylashgan. 1992-yilgi Olimpiya oʻyinlari uchun yaratilgan, sayyohlar eʼtiborini tortadigan, Barselona sohil boʻyining yorqin belgisidir.

Sement va tarkibi zanglamaydigan poʻlatdan boʻlgan skobalardan yasalgan 15 metrli haykaldir. Rangli keramik plitalar bilan qoplangan. Muallif, sopol plitkalar Antonio Gaudi va kataloniya modernining boshqa mualliflariga, hurmat belgisiligini aytgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Braff, Fillis. Lixtenshteyn haykali: toʻliq koʻrinish. New York Times (1992-yil 16-avgust): 1-2.
 Kerroll, Kollin. „Rassom Roy Lixtenshteyn haqida“. Sanʼat va faoliyat 151, №. 1 (2012-yil fevral): 24.
 Lixtenshteyn Barselonada yangi haykalni ochdi. New York Times (1992-yil 8-iyul).

Havolalar 

 
 Barselona Yodgorliklari
 haykaltaroshlar 1992-yil
 alfavit haykallari
 tsement haykallari
Baxus

"Baxus" (; shuningdek — „Mast Baxus“) — sharob xudosi Vakxani (Baxus) tasvirlovchi, marmardan yasalgan haykal. Ushbu asar kardinal Rafael Riario tomonidan buyurtma qilingan va 1497-yilda Mikelanjelo tomonidan yaratilgan.

Zamonaviy haykaltarosh olim, Uilyam Uolles, bu asarni Mikelanjeloning birinchi durdona asari deb hisoblaydi.

Yaratilish tarixi 
Mikelanjelo 1496-yil 4-iyulda haykal yasashga buyurtma oladi, chunki kardinal antiqa haykallar kollektsiyasini kengaytirmoqchi boʻlgan. Biroq, maʼlum boʻlishicha, Riario sanʼat asarini, tugallandan soʻng, rad etgan va haykalni, bogʻlari Kanchelleriya saroyi yaqinida joylashgan, bankir Yakopo Galli sotib olgan. Haykaltaroshning doʻsti Kondivi haykal kardinal tomonidan buyurtma qilinganligini bilmasdan rad etadi, lekin 1981-yilda tadqiqotchilar tomonidan tasdiqlangan.

1572-yilda Medichi haykalni sotib olib, uni Florensiyaga koʻchirgan.

Hozir haykal Florensiyadagi Bardjello muzeyida saqlanadi.

Tavsif 
Ushbu ikki metrli haykaltaroshlik asari atrofida aylanib tomosha qilish uchun moʻljallangan. Mikelanjelo satir bilan birga mast holdagi sharob xudosini tasvirlagan. Aftidan, Vakx oldinga yiqilay deb, u gandiraklab turibdi, lekin orqaga suyanib muvozanatni saqlagan. Xudoning nigohi kosadagi sharobga qadalgan va u insoniyatga qilgan sovgʻasiga oshiq boʻlib turganday tuyuladi. Orqa mushaklari tarang koʻrinadi, ammo qorin va son sohasining boʻshashgan mushaklari jismoniy va shuning bilan birga ruhiy bemadorlikni koʻrsatadi. Mikelanjelo estetik effektni buzishi mumkin boʻlgan, kompozitsion muvozanatsiz beqarorlik taassurotiga erishgan.

Gollandiyalik rassom Marten van Xemskerk tomonidan chizilgan rasmda (taxminan 1532-1535 yillar) haykalning qadah koʻtargan qoʻli va jinsiy aʼzosi yetishmagan. Qoʻli va qadah 1550-yillarning boshlarida tiklangan.

Bu haykal K.Shultsning „Tosh va ogʻriq“ biografik romanida tilga olingan:

Viktor Lazarevning soʻzlariga koʻra, „Vakx“-"Mikelanjelo asarlari ichidan kamroq mustaqil ishlangani", chunki unda qadimgi plastik sanʼatning taʼsirini osongina koʻrish mumkin.

Adabiyotlar 

 Edgar shamoli . Uygʻonish davridagi butparastlik sirlari. London, 1958, p.147-157 (12-bob: Mikelanjeloning Bacchik siri)

Manbalar

Havolalar  
  
 
 
 
 
  
   
  
 marmar haykallar
Barbello muzeyining uchrashuvlaridan haykallar
 Yunon-Rim mifologiyasi haqidagi haykallar
Tsvetaevskaja yig'ish
yalang'och erkaklarni tasvirlaydigan haykallar
Berlin yashil boshi

Berlin yashil boshi () — 21,5 sm balandlikdagi kulrang-yashil gravuakidan yasalgan erkak shaklidagi haykaltaroshlik portreti, qadimgi Misr sanʼatining eng mashhur namunalaridan biri. Taxminan miloddan avvalgi 350 yilga toʻgʻri keladi va Kech davrga tegishli. Tasvirlangan insonning shaxsi, shuningdek, muallifning ismi ham nomaʼlum. Haykal Jeyms Simon tomonidan Misr muzeyi va papiruslar kollektsiyasiga sovgʻa qilingan va Yangi muzey ekspozitsiyasida namoyish etilgan. Bu Nefertiti byusti va Tutanxamonning dafn niqobi bilan birga qadimgi Misr sanʼatining eng mashhur asarlaridan biri hisoblanadi.

Boshsuyagining shakli, koʻz atrofidagi chuqur ajinlar, goʻshtli, bir oz osilgan yonoqlari va qoʻsh iyagi boʻlgan yetuk odam portreti soʻnggi davr haykaltaroshlik asarlariga xos boʻlib, realistik koʻrinishi va ehtiyotkorlik bilan sayqallanganligi bilan ajralib turadi. Taqir bosh suyagi, ruhoniy ekanligini koʻrsatadi. Yuz xususiyatlari Qadimgi Misrda qabul qilingan goʻzallik ideallaridan farq qiladi, bu unga individuallik beradi va qadimgi yunon sanʼatining taʼsiridan dalolat beradi. Biroq, haykaltarosh qadimgi Misr anʼanalariga sodiq qolgan va yuzni „konstruksiyalagan“, yaʼni tirik modeldan portret foydalanmagan, chunki yuzning ikkala yarmi deyarli simmetrik va burun koʻprigi va koʻz atrofidagi ajinlar esa tasvirlangan insonning qovogʻi soliq va jiddiy qiyofani beruvchi koʻzlar muntazam oʻylangan va mukammal tarzda uzatib berilgan.

Yana qarang 
 Boston yashil boshi

Adabiyotlar

Havolalar 

 http://www.aegyptisches-museum-berlin-verein.de/c42.php
 https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/CZI3ECLY63X7ZKBG3CRWST24U72GQQN4
 Qadimgi Misr Haykali
 miloddan avvalgi IV asr haykallari
yangi muzey
 alfavit haykallari
 tosh haykallar