Judith N. Shklar

Judit Nisse Shklar (1928-yil 24 sentyabr - 1992 yil 17-sentyabr) - siyosiy fikr tarixini, xususan, ma'rifat davrini o'rganuvchi faylasuf va siyosat nazariyotchisi . U 1980-yilda Garvard universitetida Jon Koulz hukumat professori etib tayinlangan.

Biografiyasi 
Judit Shklar Latviyaning Riga shahrida Judita Nisse sifatida yahudiy ota-onasida tug'ilgan.  Ikkinchi Jahon urushi davridagi ta'qiblar tufayli uning oilasi 1941-yilda, o'n uch yoshga to'lganida, Evropadan Yaponiya orqali AQShga va nihoyat Kanadaga qochib ketdi. U 16 yoshida MakGill universitetida o'qishni boshlagan, mos ravishda 1949-yildan  1950 yillargacha san'at bakalavri va san'at magistri darajalarini olgan. Keyinchalik u MakGillga kirish qoidalari yahudiylar uchun 750 ball, qolganlari uchun 600 ball talab qilishini esladi.  1955-yilda Garvard universitetida doktorlik darajasini oldi. Uning ustozi mashhur siyosiy nazariyotchi Karl Yoaxim Fridrix bo'lib, u keyinchalik eslashicha, unga faqat bitta iltifot taklif qilgan: "Xo'sh, bu odatiy tezis emas, lekin keyin men bunday bo'lishini kutmagandim".  Oxir-oqibat u uning vorisi bo'ldi.

Shklar 1956-yilda Garvard fakultetiga qo'shildi va 1971-yilda Garvard hukumat departamentida ishlagan birinchi ayol bo'ldi  Ishning birinchi yilida departament unga birinchi kitobini yozish paytida birinchi farzandi bilan uyda qolishga ruxsat berdi.  Uning lavozimida ishlash to'g'risidagi qarori vaqti kelganida, departament ikkilanib qoldi, shuning uchun Shklar samarali xizmat muddati va o'qituvchi unvoni bilan yarim kunlik tayinlashni taklif qildi, qisman uning uch farzandi borligi sababli.  1980 yilda u Jon Koulz hukumat professori etib tayinlandi. Uning do'sti va hamkasbi Stenli Xoffman bir marta "u bo'limning eng katta yulduzi edi" deb ta'kidladi.  Xoffman, shuningdek, uni "bu erda men bilgan eng dahshatli aqlli odam" deb atagan. 

Shklar o‘z faoliyati davomida turli akademik va professional lavozimlarda xizmat qilgan. Misol uchun, u Amerika repertuar teatrini Garvard jamoasiga birlashtirgan qo'mitada faol bo'lgan.

Taniqli oʻqituvchi va maslahatchi, Shklarning koʻplab sobiq talabalari va hamkasblari Bernard Yak tomonidan tahrirlangan “Liberalizm illuziyasiz : Liberal nazariya va Judit N. Shklarning siyosiy qarashlari haqida insholar” toʻplamiga hissa qoʻshgan. . Ishtirokchilar orasida uning taniqli sobiq shogirdlari Emi Gutmann, Patrik T. Rayli, Nensi L. Rozenblum, Bernard Yak, Rojers Smit, Melissa Uilyams va Treysi Strong bor .

Butun umri davomida Judit Shklar "Dita" nomi bilan tanilgan. U va uning turmush o'rtog'i Jerald Shklar Devid, Maykl va Rut ismli uchta farzandi bor edi.

Koʻrishlari 
Shklar fikri ikkita asosiy g'oyaga asoslangan edi: shafqatsizlik eng yomon yovuzlik va "qo'rquv liberalizmi". U Daedalus (1982) va " Ordinary Vices " (1984) da chop etilgan " Shafqatsizlikni birinchi o'ringa qo'yish " inshosida birinchi g'oyani muhokama qiladi.  Uning " Qo'rquv liberalizmi " inshosida bayon etilgan ikkinchi asosiy g'oyasi birinchi g'oyaga asoslanadi va hukumatlar siyosiy tashkilot natijasida yuzaga keladigan "hokimiyatdagi muqarrar tengsizliklarni" qanday suiiste'mol qilishga moyil ekanligiga qaratilgan.

Ushbu asosiy g'oyalarga asoslanib, Shklar konstitutsiyaviy demokratiyani  qo'llab-quvvatladi, uni u nuqsonli, ammo baribir mumkin bo'lgan eng yaxshi boshqaruv shakli deb bildi. Konstitutsiyaviy demokratiya, Shklar fikricha, hukumatni cheklash va hokimiyatni "siyosiy faol guruhlarning ko'pligi" o'rtasida tarqatish orqali odamlarni kuchliroqlarning suiiste'molidan himoya qiladi.  Uning hukumatning mumkin bo'lgan suiiste'molidan xavotirlanishi uning institutlar va elita o'rniga oddiy fuqarolarga e'tibor qaratganidan kelib chiqqan.  Uning fikricha, bu institutsional yovuzlik va adolatsizlikka duch kelgan oddiy odam edi. 

Shklar " liberalizmning asl va yagona himoya qilinadigan ma'nosi" shundan iboratki, "har bir katta yoshli odam o'z hayotining ko'plab jihatlari bo'yicha qo'rqmasdan yoki yoqmasdan, har bir kattalar erkinligiga mos keladigan darajada samarali qarorlar qabul qila olishi kerak". ."  Shklar huquqlarni mutlaq ma'naviy erkinliklar sifatida emas, balki fuqarolar o'zlarini suiiste'mol qilishdan himoya qilish uchun ega bo'lishi kerak bo'lgan litsenziyalar deb ta'rifladi.

Shklar adolatsizlik va siyosiy yovuzliklarga chuqur qiziqib, “falsafa adolatsizlikka o‘z haqqini bera olmaydi” deb da’vo qilgan; ya'ni o'tmish faylasuflarining ko'pchiligi adolatsizlikka e'tibor bermay, faqat adolat haqida gapirganlar, xuddi shunday illatlarga e'tibor bermay, faqat ezgulik haqida gapirganlar. Aksincha, Shklar yozuvi adolat va ezgulikdan qochgan va yovuzlik, qo‘rquv yoki adolatsizlikka qaratilgan edi.  “ Oddiy illatlar” va “Adolatsizlikning yuzlari” asarida Shklar falsafiy fikrdagi bu bo‘shliqni to‘ldirishga urinishlari, adolatsizlik va “adolatsizlik tuyg‘usi” tarixiy va madaniy jihatdan umumbashariy va zamonaviy siyosiy va jamiyat uchun muhim tushunchalar ekanligini ta’kidlab, adabiyot va falsafaga ko‘p tayangan holda ifodalaydi. falsafiy nazariya.

Mukofoti va unvonlari 
U 1970-yilda Amerika sanʼat va fanlar akademiyasining aʼzosi  va 1990-yilda Amerika falsafiy jamiyatining aʼzosi boʻldi  U Amerika Siyosiy va Huquqiy Falsafa Jamiyatining prezidenti (1982) va keyin Amerika Siyosatshunoslik Assotsiatsiyasi vitse-prezidenti (1983) bo'lib ishlagan. APSA vitse-prezidenti bo'lib ishlaganda, u Kembrij universitetida Amerika tarixi va institutlari bo'yicha Pitt professori bo'lgan (1983–1984). 1984-yilda u o'z ishi uchun MacArthur stipendiyasini oldi. U 1983-yildan 1986 yillargacha Oksford universitetining All Souls kollejida tashrif buyurgan tadqiqotchi sifatida ishlagan. Shundan so'ng u 1986-yilda Oksfordda Karlayl o'qituvchisi bo'ldi; Storrs o'qituvchisi, Yel huquq maktabi, 1988; Tanner o'qituvchisi, Yuta universiteti, 1989; va Charlz Gomer Xaskins Amerika o'qimishli jamiyatlar kengashining o'qituvchisi, 1989-yil. Shuningdek, 1989-yilda u APSAning birinchi ayol prezidenti etib saylandi. 

1985-yilda Garvard universitetining Phi Beta Kappa bo'limi uni "talabkor, foydali, ochiqchasiga, adolatli va oqilona, intellektual va insoniy fazilatlarning kamdan-kam uchraydigan namunasi" deb atagan holda o'qituvchilik mukofotini berdi.

Ommaviy madaniyati 
Shklarning " Oddiy yomonliklari" haqida Amerikaning "Yaxshi joy" teleserialida keltirilgan bo'lib, u tartibli jamiyat uchun ilhom manbai bo'lib xizmat qiladi.

Ishlari 
Professor Shklar siyosatshunoslik bo'yicha ko'plab nufuzli kitoblar va maqolalar yozgan, jumladan:

 Utopiyadan keyin: Siyosiy e'tiqodning pasayishi ( Prinston universiteti nashriyoti, 1957) - XIX va XX asrlarda siyosiy falsafaning tanazzulini tahlil qilish
 Legalizm: qonun, axloq va siyosiy sudlar ( Garvard universiteti nashriyoti, 1964) - Siyosiy nazariya va huquqshunoslikka nazar tashlash, shu bilan qonuniylikni tahlil qilish
 Erkaklar va fuqarolar: Russoning ijtimoiy nazariyasini o'rganish ( Kembrij universiteti nashriyoti, 1969) - Russo va uning ijtimoiy nazariyasiga yaqindan qarash
 Erkinlik va mustaqillik: Gegelning ong fenomenologiyasining siyosiy g'oyalarini o'rganish (Kembrij universiteti nashriyoti, 1976) - Gegelning ong fenomenologiyasiga yaqindan qarash.
 Oddiy illatlar ( Garvard universiteti nashriyotining Belknap nashriyoti, 1984) - Shafqatsizlik, ikkiyuzlamachilik, snobbirlik, xiyonat va misantropiya kabi oddiy illatlar haqida oltita insholar to'plami.
 Montesquieu ( Oxford University Press, 1987) - Monteskyu fikriga kirish
 Adolatsizlik yuzlari ( Yel universiteti nashriyoti, 1990) - Adolatsizlik haqida uchta insho: " Adolatsizlikka o'z haqqini berish", "Baxtsizlik va adolatsizlik" va "Adolatsizlik hissi".
 Amerika fuqaroligi: Inklyuzivlikka intilish (Garvard universiteti nashriyoti, 1991) - Amerika fuqaroligi nimadan iboratligiga qarash.
 Siyosiy majburiyat to'g'risida ( Yel universiteti nashriyoti, 2019) - Samanta Ashenden va Andreas Xess tomonidan vafotidan keyin nashr etilgan bir qator ma'ruzalar.

Uning bir qancha insholari, jumladan, "klassik"  "Qo'rquv liberalizmi" o'limidan so'ng Stenli Xoffman tomonidan tahrirlangan va Chikago universiteti nashriyoti tomonidan nashr etilgan ikkita jildda to'plangan: Amerika siyosiy fikrini qutqarish (1998) va siyosiy fikr . va Siyosiy mutafakkirlar (1998) .

Manbalar

Qo'shimcha o'qish uchun 
Andreas Xess, Judit N. Shklarning siyosiy nazariyasi: surgundan surgun, Basingstoke: Palgrave, 2014-yil. Giunia Gatta, XX1-asr uchun liberalizmni qayta ko'rib chiqish: Judit Shklar skeptik radikalizmi, London: Routledge, 2018-yil. Jeykob T. Levi, "Kim Judit Sklardan qo'rqadi?" Tashqi siyosat (2018) https://foreignpolicy.com/2018/07/16/whos-afraid-of-judith-shklar-liberalism/ .

Tashqi havolalari 

 Shklar tomonidan o'rganish hayoti 
 Judit N. Shklar hujjatlari, Garvard universiteti arxivi
 Shafqatsizlik ikkiyuzlamachilikdan ham yomonmi? Liberal demokratik davlatlardagi illatlarimizni tartiblashning ahamiyati , Kanada radioeshittirish korporatsiyasining 2021-yil yanvar oyidagi Shklardagi 53-daqiqalik Ideas radio dasturining "Judit Shklarning koʻtarilayotgan yulduzi, skeptik liberal" nomli epizodiga ilova qilingan veb-sahifa. Dasturning audio yozuviga havolani o'z ichiga oladi.

Harvard universiteti bitiruvchilari
1992-yilda vafot etganlar
1928-yilda tugʻilganlar