MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Ibn Said al-Mag'ribiy



Abu al-Hasan Ali ibn Muso ibn Said al-Mag‘ribiy (1213-1286) 
Ibn Said al-Andalusiy nomi bilan ham tanilgan, arab geografi, tarixchisi, shoiri va 12-asr 13-asrlarda Andalusdan kelgan eng muhim sheʼr to‘plovchisi bo‘lgan.

Hayoti 
Ibn Said Granada yaqinidagi Alkala-la Realda paygʻambarning sahobai Ammar ibn Yosir avlodlaridan boʻlgan taniqli oilada tugʻilgan. Uning oila aʼzolarining koʻpchiligi adabiyot arboblari boʻlib, Marrakeshda oʻsgan. Keyinchalik u Sevilyada tahsil oldi va Tunis, Iskandariya, Qohira, Quddus va Halabda qoldi. 30 yoshida u Makkaga ziyorat qildi. Shuningdek, u muvallad shoir Ibn Mokond Al-Lishboniyning (Lissabon) yaqin do‘sti edi. Uning soʻnggi yillari Tunisda oʻtdi va 1286 yilda u erda vafot etdi.

Faoliyati 
Ibn Said al-Magʻribiy „ilmning turli sohalari boʻyicha kamida qirqta asar“ yozgan yoki tuzgan.

Ibn Saidning eng mashhur yutug‘i Abu Muhammad al-Hijoriy tomonidan bir asr avval boshlangan o‘n besh jildlik „al-Mug‘rib fi xula l-mag‘rib“ („G‘arb ziynati haqida g‘ayrioddiy kitob“)ning tugallanishi bo‘ldi. 1106-55) Ibn Saidning katta bobosi Abdulmalikning buyrugʻi bilan. Abu Muhammad al-Hijyoriy 6 jildni tugatdi, Abdulmalik ularga qoʻshdi; Abdulmalikning ikkita oʻgʻli (Ibn Saidning bobosi va amakisi) yana qoʻshdilar; Ibn Saidning otasi bu borada koʻproq ishlagan; Bu asar „Kitob al-mugʻrib“ („Magʻrib kitobi“) nomi bilan ham tanilgan va sheʼriyat antologiyasi va geografiya oʻrtasida joylashgan boʻlib, geografik kelib chiqishi boʻyicha Magʻrib shoirlari haqida maʼlumot toʻplaydi.

Mug‘ribning bir qismi „Royat al-mubarrizin va-g‘oyat al-mumayyazin“ („Chempionlar bayrog‘i va taniqlilarning mezonlari“) nomi bilan alohida-alohida tarqatildi, uni Ibn Said Qohirada tuzib, 1243-yil 21-iyunda (641-yilda islomiy sana bo‘yicha) tugatdi. Bu, Lui Kromptonning soʻzlariga koʻra, oʻrta asrlardagi turli xil Andalusiya sheʼriyat antologiyalarining „eng muhimi“. „Uning toʻplamni tuzishdan maqsadi Gʻarbda yaratilgan sheʼr Sharq taklif qiladigan har qanday narsa kabi yaxshi ekanligini koʻrsatish boʻlganga oʻxshaydi (va Ibn Said va uning oilasi asarlari ayniqsa yaxshi edi)“.

Ibn Said tinimsiz sayohatchi sifatida geografiyaga juda qiziqardi. 1250 yilda u oʻzining „Kitob bast al-ard fi’t -t ul va-'l-'ard“ (Yerning uzunlik va kengliklarda kengayishi toʻgʻrisida kitob) asarini yozdi. Uning „Kitob al-Jug‘rafiya“ (Geografiya) asari uning musulmon dunyosi va Hind okeani sohillarida qilgan keng ko‘lamli sayohatlari tajribasini o‘zida mujassam etgan. U, shuningdek, Shimoliy Yevropaning ayrim qismlari, shu jumladan Irlandiya va Islandiya haqida maʼlumot beradi. U Armanistonda boʻlib, 1256—1265 yillarda Hulaguxon saroyida boʻlgan.

Ibn Saidning parcha-parcha saqlanib qolgan, ehtimol boshqalar tomonidan iqtibos keltirgan asarlari orasida Banu Saʼid tarixi bo‘lgan „Al-Toli’ as-Saʼid fı̄ Tārīkh Banī Saʼid“ ham bor.

Manbalar
Ibn Shihab al-Zuhriy

Muhammad ibn Muslim ibn Ubaydulloh ibn Abdulloh ibn Shihob az-Zuhriy (vafoti 124 hijriy/741-2 milodiy), shuningdek, Ibn Shihob yoki az-Zuhriy nomi bilan ham atalgan, tabiiy arab huquqshunosi va anʼanachisi boʻlib, sira rivojiga kashshof boʻlgan. -magʻoziy va hadis adabiyoti.

Hayoti va Faoliyati 
Madinada ulg‘ayib, Umaviylar saroyida mashhurlikka erishgunga qadar madinalik urf-odatchilar qo‘lida hadis va mag‘oziy ilmlarini o‘rgangan, u yerda bir qator diniy va maʼmuriy lavozimlarda xizmat qilgan. U oltita kanonik sunniy hadislar toʻplamiga kiritilgan bir necha ming hadisni rivoyat qilgan va uning magʻoziy ishi Muhammadning hozirgi tarjimai hollarining asosini tashkil qiladi. Uning Umaviylar bilan aloqasi erta va zamonaviy sunniylar, shialar va islomshunoslik boʻyicha Gʻarb mutaxassislari tomonidan muhokama qilingan.

Muhammad ibn Muslim az-Zuhriy tugʻilgan c. Hijriy 58 (677/678) Madina shahrida. Otasi Muslim Ikkinchi Fitna davrida Zubayriylar tarafdori bo‘lgan bo‘lsa, bobosi Abdulloh islomni qabul qilishdan oldin Uhud jangida Muhammadga qarshi jang qilgan.

Quraysh qabilasidan boʻlgan Banu Zuhradan boʻlishiga qaramay, Zuhriyning erta hayoti qashshoqlikda kechgan va u oilasiga boquvchi boʻlgan. Zuhriy yoshligida sheʼriyat va nasl-nasabni o‘rganishni yaxshi ko‘rardi va ajoyib xotiraga ega bo‘lib, bu ishda unga yordam berdi. U asal siropini yanada oʻtkirlash uchun isteʼmol qildi va xotirani eslab qolishga yordam berish uchun shifer va pergamentga katta hajmli yozuvlar yozdi.

Yigirma yoshida o‘zini hadis va maʼg‘oziy rivoyatlar o‘rganishga bag‘ishlab, Madinalik ulamolar Said ibn al-Musayyib, Urva ibn Zubayr, Ubayd-Alloh ibn Abdulloh va Abdurahmon ibn Avfning o‘g‘li Abu Salamadan tahsil oldi. . U ularni to‘rtta „ilm ummoni“ deb atagan. Zuhriy o‘ziga yetib kelgan anʼanalardan foydalanib, bir mag‘oziy asar tuzgan bo‘lib, uning qismlari shogirdlari Ibn Ishoq va Maʼmar ibn Roshidlarning asarlarida uchraydi. Birinchi boʻlib bir nechta maʼruzalarni birlashtirib, umumiy rivoyat zanjirlari bilan yagona, izchil hikoyani yaratishga muvaffaq boʻldi — bu usul keyinchalik Ishoq va Al-Voqidiy tomonidan qoʻllanilgan.

Pensiya va o'lim 
Umrining oxirlarida Zuhriy Hijoz va Falastin chegarasida joylashgan Shag'b va-Badada Umaviylar tomonidan berilgan mulkka nafaqaga chiqdi. 124-hijriy/741-2-yillarda kasallikdan vafot etdi. U vasiyatnomasida bu mulkni sadaqa qilib belgilagan va o'tkinchilar unga duo qilishlari uchun yaqin yo'lning o'rtasiga dafn etilishini iltimos qilgan. Uning qabrini al-Husayn ibn al-Mutavakkil al-Asqaloniy ziyorat qilib, uni ko‘tarilgan va oq gips bilan suvoqlangan deb ta’riflagan.

Adabiyotlar=
Ibn as-Saffar

== Ibn as-Saffar ==

Hayoti va Ijodi 
Abu al-Qosim Ahmad ibn Abdulloh ibn Umar al-G‘ofiqiy ibn as-Saffor al-Andalusiy (Kordovada tug‘ilgan, 1035 yilda Deniyada vafot etgan), Ibn as-Saffor nomi bilan ham tanilgan, Alda ispan-arab astronomi bo‘lgan. — Andalus. U Kordovadagi hamkasbi Al-Majritiy tomonidan asos solingan maktabda ishlagan. Uning eng mashhur asari 15-asrgacha faol qoʻllanilgan va Kepler ijodiga taʼsir koʻrsatgan astrolabiya haqidagi risola edi. „Zij as-sindhind“ga ham sharh yozgan, Makka koordinatalarini o‘lchagan.

Ibn as-Saffor keyinchalik Abu as-Salt asarlariga taʼsir ko‘rsatgan.

Pol Kunitshning taʼkidlashicha, astrolabiya haqidagi lotin risolasi uzoq vaqtdan beri Mashallahga tegishli boʻlib, Choser tomonidan „Astrolabe haqida risola“ yozishda foydalanilgan, aslida Ibn as-Saffor tomonidan yozilgan.

Upsilon Andromedae b nomi bilan ham tanilgan Saffar ekzosayyorasi uning sharafiga nomlangan.

Antarktidadagi Saffar oroli Ibn as-Saffar nomi bilan atalgan.

Adabiyotlar=
As-Suvaydiy



Hayoti va Ijodi 
As-Suvaydiy (1204—1292, hijriy 604—690) — Avs qabilasidan boʻlgan oʻrta asr arab tabibi, Ibn al-Baytarning shogirdi. Qohira va Damashqda faol boʻlib, u uchta asar tuzdi: oʻsimliklar nomlari haqidagi risola, toshlardan tibbiyotda foydalanish boʻyicha risola va tibbiy retseptlar va muolajalar kitobi (Tadkira). As-Suvaydiy tazkirasi 16-asrda Sharoniy tomonidan tasvirlangan.

Manbalar
Sulaymon Al Mahriy

== Sulaymon al-Mahriy ==

Hayoti 
Sulaymon ibn Ahmad ibn Sulaymon al-Mahriy (taxminan 1480—1550) — 16-asrda yashagan arab dengizchisi. U Yamanning sharqiy qismidagi Hadramautning Shihr shahridan kelgan va arablarning Mahra qabilasining avlodi boʻlgani uchun uni „Al-Mahriy“ deb atashgan. Uning faoliyati Ibn Majid ijodini davom ettiradi va kengaytiradi, lekin ularning hech bir asarida ular oʻrtasida aniq munosabat yoʻq.

Asarlari 
U Hind okeani bo‘ylab suzib o‘tdi va Hind okeani geografiyasi va Janubi-Sharqiy Osiyo dengiz orollari haqida kitob yozdi. U Ibn Majidsning navigatsiya uchun yulduzlar ro‘yxatini 70 tadan 15 tagacha qisqartirgani bilan mashhur. Bu yulduzlar ro‘yxatining kombinatsiyasi 16-asr boshlarigacha arab dengizchilari va dengizchilar tomonidan ishlatilgan.

15-asr arabcha kitobi „Kitob al-favoid fi val al-ilmi al bahri vaʼl qavoid“ („Sharqlanish tamoyillari va qoidalari haqida foydali maʼlumotlar kitobi“) Ibn Majid va uning shogirdi Sulaymon Al Mahriy tomonidan tuzilgan. Al Mahri oʻz jurnallarida Siam (Malaya) gʻarbiy sohilidagi orollarni qayd etdi. Ushbu navigatsiya matnlari qamrab olgan eng muhim manzil 15-asrda arab dengizchilari uchun mintaqaning asosiy savdo markaziga aylangan Malakkadir.[iqtibos keltirish kerak] Singapur, Samarraning bir qismi, Java, Xitoy, Birma va Andaman qirgʻoqlari va Nikobar. Orollar uning matnlarining moliyaviy nuqtalari edi.

U Malayya sohillarini Siam bilan, materikni esa Xitoy bilan sharqda yagona qirollik sifatida birlashtirdi. Al-Mahriy kitobidan olingan ushbu parcha arab dengizchilarining chegaralarini koʻrsatadi:Bilingki, Java orolining janubida Timor deb ataladigan koʻplab orollar va Timorning sharqida Bandam orollari joylashgan, ular ham koʻp. Ikkinchisi — sandal daraxti, aloewood va mace. Orol chinnigullar orollari deb ataladi, chunki Jawa havolari Maluku orollari deb ataladi.Koʻpgina orollar ishonch bilan aniqlanmaganligi sababli, uning sayohati va mintaqa bilan tanishligi maʼlum emas.

Al Mahrining Andaman va Nikobar orollarini ikki qismga boʻlishi arab va portugal dengizchilariga yordam berdi. Hatto 16-asr oʻrtalarida Sidi Ali Cheleb Al Mahri matnlarini turk tiliga tarjima qilgan va uning asarini naqshlagan.

Adabiyotlar=
Sayf ibn Umar



Sayf ibn Umar al-Usayyidi at-Tamimiy 
Sayf ibn Umar al-Usayyidi at-Tamimiy 8-asrda islom tarixchisi va Kufada yashagan hisobotlar tuzuvchisi edi. U „Kitob al-futuh al-kabir va-l-ridda“ („Fathlar va murtad urushlar haqidagi buyuk kitob“) asarini yozgan, bu keyingi tarixchi at-Tabariyning (839-923) Ridda urushlari va dastlabki urushlar uchun asosiy manbasi bo‘lgan. Islom fathlari. Unda ilk musulmon qoʻshinlari va hukumati tuzilishi haqida ham muhim maʼlumotlar mavjud. Az-Zahabiyning yozishicha, Sayf Horun ar-Rashid davrida (786-809) vafot etgan.

Hayoti 
Sayf haqida kam maʼlumot bor, faqat u Kufada yashagan va Banu Tamim qabilasidan boʻlgan.

Ishonchlilik 
Uning hadislarining ishonchliligi uzoq vaqtdan buyon bahslashib kelgan.

U oʻzining koʻpgina tarixiy rivoyatlarini, xususan, Iroqning fathiga oid rivoyatlarini yagona tarqatuvchisi boʻlganligi sababli, baʼzi tarixchilar uni uydirma yoki mubolagʻalikda, xususan, Yuliy Vellxauzenda ayblashadi. .Biroq, u boshqa qabilalarni taʼkidlaydigan hisoblarni ham toʻplagan.

Yaqinda oʻtkazilgan stipendiyalar Sayfning ilgari oʻylanganidan koʻra ishonchliroq ekanligini koʻrsatadi. V. F. Taker va Ella Landau-Tasseronning taʼkidlashicha, Sayf vijdonsiz hadis toʻplovchi boʻlishi mumkin boʻlsa-da, bu uning tarixiy maʼlumotlarni uzatuvchi sifatidagi umumiy ishonchliligini pasaytirmasligi kerak. Takerning qoʻshimcha qilishicha, bir xilda Sayfning zamondoshi boʻlgan boshqa axboriylarga, jumladan, shia tarixchisi Abu Mixnafga nisbatan ham tarafkashlik ayblovlari qoʻyilishi mumkin. Fuat Sezgin, Albrext Not va Martin Xinds ham Vellxauzenning qarashlariga qarshi chiqdilar va Sayfni boshqa anʼanachilar bilan teng darajaga qoʻydilar.

Adabiyotlar=
Ibn Fadlallah al-Umariy



Hayoti 
Shihob al-Din Abu al-Abbos Ahmad ibn Fadlallah al-Umariy, odatda Ibn Fadlallah al-Umariy yoki Ibn Fazl Alloh al-'Umariy (1301 — 1349) Damashqda tugʻilgan arab tarixchisi. Uning asosiy asarlari quyidagilardan iborat: Mamluklar maʼmuriyati mavzusida „Taʼrif bi-al-muṭalalah ash-sharif“ va „Masalik al-abshar fi mamalik al-amsar“ tegishli maʼlumotlarning ensiklopedik toʻplami. Ikkinchisi 1927 yilda Moris Gaudefroy-Demombynes tomonidan fransuz tiliga tarjima qilingan.

Ibn Taymiyyaning shogirdi Ibn Fadlallah Malilik Mansa Kankan Muso I Makkaga ziyorat qilganidan ko‘p o‘tmay Qohiraga tashrif buyurdi va uning yozuvlari bu afsonaviy haj uchun asosiy manbalardan biridir. Uning qayd etishicha, Mansa shunchalik koʻp oltin tarqatganki, uning qiymati Misrda oʻn yil oʻtgach pasaygan, bu Mali imperiyasining boyligini tasvirlashda tez-tez takrorlanadi.

U Kankan Musoning oldingi mansa haqidagi hikoyalarini yozib oldi; Kankan Muso avvalgi hukmdorning taxtdan voz kechib, okeanning narigi tomoniga sayohat qilganini daʼvo qildi, bu esa zamonaviy Mali tarixchisi Gaussou Diavarani Abu Bakr II Amerikaga Kristofer Kolumbdan yillar oldin yetib kelgan degan nazariyaga olib keldi.

Manbalar
Panofobiya

Panfobiya (:pantofobiya, panfobiya;  — hamma narsa va  -phobia, phosbos — „qoʻrquv“) — tashvish va noqulaylik bilan birga keladigan hamma narsadan, har qanday harakat va hodisalardan, ichki va tashqi muhitdagi har qanday oʻzgarishlardan va fikrlardan qoʻrqish hisoblanadi. Bunday fobiyaga ega boʻlgan odam doimo yomon narsa sodir boʻladi deb oʻylaydi va bu qoʻrquv doimo mavjud deb hisoblaydi. Doimiy tashvish insonning hozirgi paytda yashashiga toʻsqinlik qiladi. U koʻproq oʻtmishni oʻylab yashaydi, oʻtmishda yashaydi, unga nima boʻlganini koʻp oʻylaydi. Panofobiya bilan ogʻrigan odam, qoida tariqasida, rivojlangan tasavvurga ega va kundalik hayotda dargumon narsani oʻylab topishi mumkin boʻlib, u qoʻrquv va xavotirni oqlaydigan belgilarni koʻproq qidiradi. Panofobiyani klinik maʼnoda fobiya emas, balki doimiy tashvish shakli deb hisoblash ham mumkin.Chunki bu kasallik emas, shunchaki doimiy tashvishlardan va fikrlardan qoʻrqish hisoblanadi.

Tarixi 
Panfobiya atamasi birinchi marta Ribot tomonidan 1911-yilda „Thislar psixologiyasi“ nomli asarida kiritilgan. U buni „bemor hamma narsadan yoki hech narsadan qoʻrqadigan, tashvish bir narsaga bogʻlanish oʻrniga, tushdagidek suzib yuradigan va bir ob’ektdan ikkinchisiga oʻtganda bir lahzaga barqaror boʻladigan holat“ deb taʼriflagan. Ribot oʻzi bildirgan fikr natijasida vaziyatga qarab xavf manbasini aniqlagan.

Diagnostikasi 
Eng soʻnggi 5-nashrdagi Amerika ruhiy kasalliklar diagnostikasi va statistik qoʻllanmasida (DSM-5) keng tarqalgan qoʻrquvga mos keladigan oʻziga xos fobiya mavjud emas deb taʼkidlangan, ammo umumiy tashvish buzilishi mavjud boʻlib, u „haddan tashqari tashvish va tashvish (oldindan bashorat)“ sifatida tavsiflanadi. voqealar yoki harakatlar turkumi".

Manbalar

Havolalar 

 Panofobiya — hamma narsadan qoʻrqish
Fobiya
Urolagniya

Urolagniya (yunoncha uron — „siydik“ va lagneia — „shahvat“, „shahvoniylik“ yoki urofiliya, yunoncha. philia — „sevgi“. Maishiy sinonimlar „ zolotoy dojd“, „pissing“) — fikrlardan jinsiy zavq olish, hidlash, teginish yoki siyishni kuzatish orqali (parafiliyaning bir turi).

Ekstrementofiliyaning taʼmi ekvivalenti sekretsiyalarni ichishdir — urofagiya.

Umumiy koʻrinishi 
Urofiliya erkaklarda ham, ayollarda ham bir xil darajada keng tarqalgan boʻladi. Urofillar oʻz sherigiga siydik chiqarishi yoki sherigining siyishidan zavqlanishi mumkin boʻladi.

Ushbu parafiliyaning rivojlanishi onanizm bilan bogʻliq boʻlishi mumkin, bu esa zavqlanish uchun uretraga begona narsalarni kiritishni talab qiladi. Hamkorlardan biri ikkinchisining ustida turadi va tanada va ogʻiz boʻshligʻida siyish harakatini amalga oshiradi. Hamkorlar ham joylarni oʻzgartirishi mumkin boʻladi. Baʼzi urofillar siydikni ogʻziga tushirishni yoqtirmaydilar, faqat siydik bilan tanani sugʻoradilar xolos.

Urofiliyaning namoyon boʻlishi 
Urofiliyaning koʻplab subvariantlari mavjud:

 Sherikning siyish, uni tomosha qilish koʻrinishi (voyerizm)
 Sherikga siyish (faol/passiv)
 Urofagiya
 Hammaning koʻz oldida siyish (koʻrgazmalilik)
 Oʻz tanangizga siyish
 Sherikni „jazolash“ yoki „mukofotlash“ uchun uning ogʻziga siyish (BDSM)
 Kiyimingizni yechmasdan siyish
 Uzoq vaqt davomida juda toʻla siydik pufagiga bardosh berish uchun
 Qinga, anusga, yuzga, hayvonlarga, shaxsiy mashinalarga, koʻp qavatli binodan oʻtayotganlarning boshiga siyish

Madaniyatda 

 Badiiy film " Ilsa, SS boʻri " 1975 yil.
 Lindemannning Skills in Pills albomidagi sakkizinchi qoʻshiq " Oltin dush " deb nomlanadi  .
 Piss On Your Grave — Kanye West va Travis Skott oʻrtasidagi hamkorlikdagi qoʻshiq  .
 Georges Bataille, " Koʻz tarixi ".
 Charlz „Chak“ Roads Jr., Milliardlar. Sahna 1-qism, 1-mavsumning dastlabki daqiqalarida namoyish etiladi.

Yana qarang 

 otilib chiqish
 Fisting
 anal jinsiy aloqa

Manbalar

Havolalar 

 Suv sporti haqida tez-tez soʻraladigan savollar )
 Urolagniya jinsiy buzilishlari )
 Suv sporti haqida maqola )
Kanavan kasalligi

Kanavan kasalligi (, shuningdek, Canavan-van Bogert kasalligi, soʻrgʻichli chaqaloq degeneratsiyasi, miya oq moddasining soʻrgʻichli degeneratsiyasi, Kanavan-van Bogart-Bertrand kasalligi, markaziy asab tizimining soʻrgʻichli degeneratsiyasi nerv hujayralarining progressiv shikastlanishi bilan tavsiflangan miyaning irsiy kasalliki hisoblanadi. Bu genetik jihatdan aniqlangan leykodistrofiyalar guruhiga kiradi. Leykodistrofiyada nerv tolalarining miyelin qoplami buzilishi aniqlanagan. Kasallik Ashkenazi yahudiylari orasida eng keng tarqalgan hisoblanadi.

Birinchi marta 1931-yilda amerikalik nevropatolog Mirtel Mey Kanavan tomonidan aniqlangan., 1879-1953-yillar), birinchi marta oʻn olti oylik bolada kasallikning patologik rasmini nashr etgan.

Sabablari 
Kanavan kasalligining rivojlanishi 17-xromosomaning qisqa qoʻlida (lokus 17p13.2) joylashgan va toksik N-asetilaspartatning parchalanishini taʼminlaydigan aspartoatsilaza fermenti sintezi uchun mas’ul boʻlgan ASPA genidagi nuqson bilan bogʻliq boʻladi. Bu miyaning nerv tolalarining miyelin qobigʻining shakllanishining buzilishiga olib keladi.

Alomatlari 
Kanavan kasalligining belgilari odatda 3 oydan 6 oygacha boʻlgan chaqaloqlarda paydo boʻladi va rivojlanishning kechikishi, boshning kengayishi (makrosefali), mushak tonusining yoʻqolishi (gipotenziya), ogʻir ovqatlanish muammolari, ichak tutilishlar, giperkineziya, kranial asab belgilari va adinamiya bilan namoyon boʻladi.

Prognozi 
Kasallik rivojlanishi bilan konvulsiyalar (soqchilik), koʻz nervlarining shikastlanishi paydo boʻladi, bu koʻpincha koʻrlik, yurak urishi, yutish qiyinligi va doimiy boʻgʻilishga olib keladi. Aksariyat bolalar 10 yoshgacha boʻlgan muddatda vafot etadilar.

Diagnostikasi 
Kanavan kasalligi siydikda kislotalilik testi yordamida N-atsetil-aspartik kislotani aniqlash orqali tashxis qilinadi. Agar ikkala ota-ona ham Canavan kasalligi geni tashuvchisi boʻlsa, chorion villus biopsiyasi va/yoki DNK testi bilan amniyosentez orqali prenatal tashxis qoʻyish kerak. Kislota miqdori ortishi ham homilaning kasallikdan taʼsirlanishining belgisidir.

Manbalar

Havolalar 

 Mirtel May Canavanning qisqacha tarjimai holi. )
 Rossiya axborot tarmogʻi veb-saytida tavsif.
Charga-Strauss sindromi

Charga-Strauss sindromi yoki Charga-Strauss sindromi yoki poliangiit bilan eozinofil granulomatoz (eng . Charga-Strauss sindromi — turli organlarning rivojlanishidagi patologiyalar bilan tavsiflangan kam uchraydigan kongenital autoimmun kasallik hisoblanadi. U genetik mutatsiya (CHD7 genining mutatsiyasi) natijasida yoki tashqi omillar taʼsirida rivojlanadi. Kasallik birinchi marta 1951-yilda Jeykobom Churgom va  tomonidan „allergik granulomatoz“ sifatida tasvirlangan. Alohida kasallik sifatida sindrom 1990-yilda ajratilgan. Kasallikning chastotasi 1 million kishiga 2 dan 8 tagacha uchraydi. Erkaklar va ayollarning kasallanishida gender farqlari yoʻq hisoblanadi. Kasallik taxminan 38-49 yoshda namoyon boʻla boshlaydi. Sindromning rivojlanishi uch bosqichdan oʻtadi. Dastlabki bosqichda allergik namoyishlar rivojlanadi: rinit, sinusit, pichan isitmasi, bronxial astma va giyohvand moddalarga nisbatan intolerans. Ikkinchi bosqichda gipereozinofil sindrom rivojlanadi, u klinik jihatdan Loeffler sindromi, eozinofil pnevmoniya va eozinofil gastroenteritda namoyon boʻladi. Uchinchi davrda tizimli vaskulit belgilari paydo boʻladi.

Yana qarang 

 Vaskulyit

Manbalar

Havolalar 

 Klinik limfologiya markazi (mavjud havola)
Alouddin Kirmoniy

Alouddin Kirmoniy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Oʻz davrida zuhd va taqvoda yagona boʻlgan. Qurʼoni karimni toʻliq yod olgan. Qabri Dehli shahrining markaziy jomeʼ masjidi yonida. Ushbu shayx haqidagi faslni tazkiraga Navoiy oʻzi yozib kiritgan.

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Amir Ali Abu

Amir Ali Abu – “Nasoyim ul-muhab­bat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Aynulquzzot Hamadoniy oʻz “Maktubot”ida u haqda maʼlumot berib, turkning majzub solik­laridan deb ataydi. Alisher Navoiy “Naso­yim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni qisqartirilgan holda kiritgan.

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Amir Kamoliddin Husayn

Amir Kamoliddin Husayn (XV asr) – davlat xizmatchisi, shoir. Alisher Navoiyning jiyani, akasi Shayx Bahlulbekning oʻgʻli. Faqirlik yoʻlini tanlab, tarkidunyo qilgan. Yaxshi nazmiy tabʼi boʻlib, “Xatmiy” taxallusi bilan sheʼrlar yozgan. “Majolis un-nafois”da uning ijodidan qu­yidagi matlaʼ keltiriladi:Maro bisyor mushkil menamoyad furqati jonon,

Vidoi joni shirin ast dushvor, ey musulmonon.

(Mazmuni: Jonondan judo boʻlish men uchun juda mushkul, chunki, ey musulmonlar, shirin jon bilan vidolashish benihoya qiyin).

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Alisher Navoiy
Amir Mahmud Barlos

Amir Mahmud Barlos (XV asr) – samarqandlik forsiynavis shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning oltinchi majlisida tilga olinadi. Navoiy uning darveshtabiat, foniymashrab va betakalluf kishi ekanligini aytib, yaxshi tabʼga egaligi va noma bitganligi haqida maʼlumot beradi. Amir Mahmud Barlos Kirvon viloyatida bek boʻlib, bir muddat podshoh devonida muhrdorlik ham qilgan. Boburning yozishicha, u Abusaid Mirzo davrida ham, keyinchalik uning uchinchi oʻgʻli Sulton Mahmud Mirzoning ham beklaridan boʻlib, harbiy salohiyat sohibi, sheʼriyat bilan ham shugʻullangan, devon tartib qilgan. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:

Magoʻki, hast ruxi man zi ob ravshantar, 

Ki hast peshi man az oftob ravshantar.

(Mazmuni: Mening yuzim suvdan ham tiniq dema. Mening nazarimda, u oftobdan ham ravshanroqdir).

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Amirchayi Safolfurush

Amirchayi Safolfurush – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Chayonga ham ozor bermaydigan abdollar toifasidan boʻlgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Qaynaq

Qaynoq — Ozarbayjonning Tartar tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. 1590 nafar aholi istiqomat qiladi.

Manbalar 

 

Ozarbayjon qishloqlari
Qazyan (Tartar)

Qozyon — Ozarbayjonning Tartar tumanidagi qishloq va munisipalitet. 784 nafar aholi istiqomat qiladi.

Manbalar 

 

Ozarbayjon qishloqlari
Qırmızı-Saqqallar

Qirmizi-Saqqallar — Ozarbayjon ning Tartar Rayon tumanidagi Borsunlu munisipalitetiga qarashli qishloq. .

Manbalar 

Ozarbayjon qishloqlari
Qızıloba (Tartar)

Qiziloba () yoki Karmiravon () — Tartar tumanidagi qishloq. [Ozarbayjon]], Togʻli Qorabogʻning  bahsli mintaqasida. Qishloq boʻlginchi Artsax Respublikasi va Ozarbayjon qurolli kuchlari oʻrtasida oʻt ochishni toʻxtatish chizigʻida joylashgan. Qishloq yaqinida o‘t ochishni to‘xtatish rejimi buzilgani haqida iddaolar bo‘lgan. Qishloqda etnik Armanlar-koʻpchilik aholisi 1989-yil.

Tarixi 
Sovetlar davrida qishloq Togʻli Qorabogʻ avtonom viloyati Mardakert tumani tarkibiga kirgan.

Manbalar

Havolalar 
 

Ozarbayjon qishloqlari
Rəcəbli (Tartar)

Rəjabli Ozarbayjonning Tartar tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. 484 nafar aholi istiqomat qiladi. Munitsipalitet — Rajabli va Kovdadiq qishloqlaridan iborat.

Manbalar 

 

Ozarbayjon qishloqlari
Sarıcalı (Tartar)

Sarıcalı Ozarbayjonning Tartar tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir.

Manbalar 

 

Ozarbayjon qishloqlari
Sarov (Tartar)

Sarov — Ozarbayjonning Tartar tumani qishloq va munisipalitetdir. 1495 nafar aholi istiqomat qiladi. Munitsipalitet tarkibiga Sarov , Bildirchinli va Umudlu qishloqlari kiradi.

Manbalar 

 

Ozarbayjon qishloqlari
Sarvanlar (Tartar)

Sarvonlar — Ozarbayjonning Tartar tumanidagi qishloq.

Manablar 
 

Ozarbayjon qishloqlari
Rey Spenser

Raymond Spencer (25-mart 1933-yilda tug'ulgan) Angliyalik professional futbolchi, "Darlington" va "Torquay United"ning qanot yarim himoyachisi yoki markaziy yarim himoyachisi sifatida o'ynagan.

Manbalar 

Angliya futbolchilari
2016-yilda vafot etganlar
1933-yilda tugʻilganlar