MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Joniqul Yusupov

Joniqul Yusupov (1918-yil, Past Dargʻom tumani, Samarqand viloyati, Turkiston ASSR — 1988-yil, Past Dargʻom tumani, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — sovet davlat va jamoat, siyosat arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni, Ikkinchi jahon urushi ishtirokchisi.

Tarjimayi holi 
Joniqul Yusupov 1918-yilda Samarqand uyezdi (hozirgi Past Dargʻom tumanida) Zormon qishlogʻida tavallud topgan. Otasi Yusuf Chaqqonov ovchi boʻlgan boʻlib, davlatga tulki moʻynasi tayyorlab sotish bilan shugʻullangan. Yusuf Chaqqonovning 2 qiz, 9 oʻgʻli boʻlgan boʻlib, toʻngʻichi Joniqul Yuspov edi. Maktabni tugatgach, Past Dargʻom tumanidagi „Mehnat“ kolxozida xoʻjalik ishlari mudiri boʻlib ishlaydi. 1938-yilda harbiy xizmatga chaqirildi. 1941-yildan Ikkinchi jahon urushida ishtirok eta boshlagan. Dastlab 450-aerodromga (1-Ukraina fronti, 2-avia armiyasi) texnik xizmat ko'rsatish batalyoni tarkibida xizmat qilgan, harbiy xizmatining oxirida oʻsha batalyonda boʻlinma komandiri sifatida faoliyat olib borgan. Qo‘mondonlik topshiriqlarini namunali bajargani uchun serjant Yusupov „Jangovar xizmatlari uchun“ medali bilan taqdirlangan. 1946-yildan KPSS aʼzosi. Urushdan soʻng, oʻz qishlogʻidagi kolxozda ishlay boshlagan. 1973-yilda Samarqand qishloq xoʻjalik institutini tamomlagan. 1950−1988-yillarda „Qizil mehnat“, Chkalov, Karl Marks nomidagi kolxozlarning raisi vazifasida ishlagan. Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti 5, 8, 9-chaqiriq va SSSR Oliy Soveti 10−11-chaqiriqlar deputati boʻlgan. 1988-yilda Past Dargʻom tumanidagi Zormon qishlogʻida vafot etgan.

Mukofotlari 
1957-yil 11-yanvarda SSSR Oliy Soveti Prezidiumi farmoniga asosan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, 1957-yil 11-aprel, 1975-yil 14-fevral Lenin ordeni, 1944-yil 5-sentyabrda „Jangovar xizmatlari uchun“ medali, 1985-yil 11-martda 2-darajali Vatan urushi ordeni, 1951-yil 7-mayda „Shavkatli mehnat uchun“ medali, 1965-yil 1-martda „Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun“ medali, Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan paxtakor unvoni bilan taqdirlangan.

Manbalar 

1918-yilda tugʻilganlar
1988-yilda vafot etganlar
Samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar universiteti bitiruvchilari
Ayrat Rafailovich Ishmuratov

Ayrat Rafailovich Iсhmuratov ( , kirill tatarlari : Айрат Рафаил улы Ишморатов,) 1973 yil 28 iyunda tugʻilgan) — Volga tatarida tugʻilgan rus /kanadalik bastakor, dirijyor va klezmer klarnetchisi. U Longueuil simfonik orkestrining dirijyori va bastakori (2018-2021), Monrealda joylashgan Klezmer guruhi Kleztory klarnetchisi va Kanadaning Kvebek shahridagi Laval universitetining tashrif buyurgan professori edi.

Diskografiya 

 Klezmer music, Kleztory (2002)
 Barber, Copland, Britten, Bruch, Kazan Chamber Orchestra La Primavera, Ak Bars (2002)
 Klezmer, Kleztory, Yuli Turovsky & I Musici de Montreal Chamber Orchestra, Chandos Records (2004)
 Nomade, Kleztory, Opus Award winner 2007, Amerix (2007)
 Shostakovich,Weinberg,Ichmouratov, I Musici de Montreal Chamber Orchestra, Analekta (2008)
 Symphonique, Le Vent du Nord et Quebec Symphony Orchestra, CBC (2010)
 Carte Postale, Alcan Quartet, ATMA Classique (2011)
 Beethoven, Violin Concerto (cadenzas by Ichmouratov), Symphony No. 7, Alexandre Da Costa, Taipei Symphony Orchestra, Warner Classics (2013)
 Arrival, Kleztory, Amerix (2014)
 Tales from the Dinarides, Michael Bridge, Guillaume Tardif, Kornel Wolak, Wirth Institute (2017)
 Klezmer Dreams, Andre Moisan, Jean Saulnier agus Molinari Quartet, ATMA Classique (2017)
 Nigun, Kleztory, Amerix (2017)
 Melodies of Nations, Romic – Moynihan Duo, Hedone Records (2017)
 Letter From an Unknown Woman, Three Romances for Viola, Concerto Grosso No. 1 – Belarusian State Chamber Orchestra, Evgeny Bushkov – Chandos (2019)
 'Youth' Overture, Maslenitsa Overture, Symphony, Op.55 'On the Ruins of an Ancient Fort' – Orchestre de la Francophonie, Jean-Philippe Tremblay – Chandos (2020)
 Momentum, Kleztory - Chandos (2020)
 Julia MacLaine, Preludes - Analekta (2022)
 Ichmouratov: Viola Concerto No.1 / Piano Concerto – London Symphony Orchestra, Airat Ichmouratov conductor – Chandos (2023)

Manbalar

Tashqi havolalar 

 
 Rasmiy veb-sayt
 Kleztory guruhi klezmer
 Kanada musiqa markazi

1973-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Klassik musiqa
Shaxsiyatlar haqidagi chala maqolalar
Bastakorlar
https://uz.wikipedia.org/wiki/Turkum:Opera_bastakorlari
Batirjan Smakov

Batirjan Amangeldiovich Smakov – (; 1986-yil 13-sentabr, Qaragʻanda, Mayqudiq tumani) – Qozogʻistondagi yagona kontratenor. Qozoq milliy sanʼat universiteti „Xor dirijyorligi“ kafedrasi mudiri.

Biografiyasi 
"Qozoqkonsert" bilan „Ostona Opera“ teatrining maxsus taklif etilgan solisti, QazMUU aralash xorning badiiy rahbari va dirijyori. Shuningdek, Italiyadagi „Coro Lirico Perla Verde“ xor va Nyu-Yorkdagi „Global Music Partnership“ dirijyori.

U „Jas Darin“ (Qozogʻiston), „Tanisu“ (San-Marino), „Jumeirah Sounds“ (BAA), „Young Talents World Festival“ (Nyu-York) kabi xalqaro tanlovlar hakamlar hay’atining hurmatli aʼzosi.

2011—2017-yillarda oraligʻida Italiyaning Osimo shahridagi Xalqaro opera akademiyasida xor dirijyorligi boʻyicha, soʻngra Pesaro shahridagi Joakkino Rossini nomidagi konservatoriyasida tahsil olgan va keyin qizil diplom bilan magistraturani tamomlagan.. 2016-yilda suriyalik bolalarga yordam berish uchun bir qator xayriya kontsertlaridan soʻng YuNESKOning Butunjahon rassomi unvoniga sazovor boʻldi.

2016—2017-yillarda Ostana Opera teatrida „Orfeyning qaytishi“ deb nomlangan ikkita yakkaxon konsert berdi.

2018-yilda Qozogʻistonning „100 ta yangi ism“ loyihasi gʻolibi boʻldi.

2020-yil 26-fevralda Nyu-Yorkdagi Karnegi Xoll kontsert zalida chiqish qildi.

2020-yil may oyidan Shabyt talabalar kinostudiyasi negizida „Shabit Music Hotel“ onlayn konsertlari muallifi.

2021-yil yanvar oyidan „Qozogʻiston Bastakorlar uyushmasi aʼzosi“.

2022-yildan „Qozogʻiston musiqachilar uyushmasi aʼzosi“.

2022-yil 21-iyulida Italiyaning Genuya shahridagi „Karlo Felice“ teatri sahnasida birinchi konsert boʻlib oʻtdi. U dunyoning koʻplab mamlakatlarida, jumladan Italiya, Fransiya, AQSh, Misr, Iordaniya, Rossiya, Polsha, BAAda yakkaxon konsertlar berdi. Qozoq musiqasini xorijda targʻib qilishda faol ishtirok etadi. Uning portfelida toʻrtta diskografiya albomi bor.

Ilmiy ishlari 

 Suygen saulem — nota toʻplami
 Keng dalam — nota toʻplami
 Bala baqiti — nota toʻplami
 A'cappella xor ishlarining toʻplami

Mukofotlar 

 A.Baytursinov nomidagi oltin medal
 „Sankt-Peterburg bosh mukofoti“ laureati.
 Turindagi „Erta musiqa tanlovi“ laureati
 „YUNESKOning tinchlik rassomi“
 „Qozogʻistonning yuzta yangi yuzi“ milliy loyihasi gʻolibi.

Manbalar 

Musiqachilar
1986-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
13-sentyabrda tugʻilganlar
Ivan Fedotov

Ivan Ivanovich Fedotov (1855 – ?) – rus harbiy boshligʻi, piyoda qoʻshinlari generali (1916). Birinchi jahon urushi qahramoni.

Hayoti 
Ivan Fedotov 1855-yilda tugʻilgan. 1871-yilda 2-Xarkov gimnaziyasida tahsil olib, xizmatga kirdi. 1875-yilda Chuguev harbiy maktabini tugatgandan soʻng, u podpolkovnik lavozimiga koʻtarildi va Vologda 18-piyoda polkiga tayinlandi. 1876-yilda ikkinchi leytenant, 1877-yilda leytenant unvoniga koʻtarildi. 1877-yilda rus-turk urushida qatnashchgan va yaralangan. 1879-yildan boshlab Sankt-Peterburg Grenadier polkining komandiri. Ivan Fedotov 1880-yilda shtab kapitanligiga, 1880-yilda kapitan darajasiga koʻtarildi .

1888-yilda Nikolaev Bosh shtab akademiyasini tugatgandan soʻng, Bosh shtab kapitani, 19-piyoda diviziyasining katta ad’yutanti lavozimiga koʻtarilgan. 1888-yildan boshlab 13- mahalliy brigada nazorati ostida maxsus topshiriqlar boʻyicha shtab ofitseri boʻlgan. 1889-yilda podpolkovnik unvoniga koʻtarildi. 1892-yilda Sibir 9-Grenadier polkida batalyonning malakali qoʻmondoni boʻlib xizmat qildi. 1893-yilda unga polkovnik unvoni berilgan .

1897-yildan u 11-piyoda diviziyasining shtab boshligʻi etib tayinlandi. 1900-yildan 69-Ryazan piyoda polkining komandiri. 1903-yilda general-mayor unvoni berilgan va navbatchi okrug generali, 1904-yildan Turkiston harbiy okrugi shtab -kvartirasi okrug general-mayori etib tayinlangan. 1905-yildan Sirdaryo viloyati harbiy gubernatori boʻlgan.

1906-yildan 2-Turkiston armiyasi korpusi shtab boshligʻi. 1910-yilda u 11-piyoda diviziyasi boshligʻi etib tayinlanishi bilan general-leytenant unvoniga sazovor boʻldi. 1914-yildan boshlab uning boʻlinmasi Birinchi jahon urushida qatnashdi. 1915-yil 23-aprelda koʻrsatgan jasoratlari uchun Sent-Jorj ordeni bilan taqdirlandi. 1915-yildan 32-chi armiya korpusi qoʻmondoni. 1916-yilda unga piyoda qoʻshinlari generali unvoni berildi. 1916-yil 24-noyabrda „Jasorat uchun“ 4-darajali Sent-Jorj ordeni bilan taqdirlangan .

1917-yil 22-mayda 11-armiya qoʻmondoni etib tayinlandi.

Mukofotlari 

 4-darajali Sankt-Anne ordeni (1878)
 Qilich va kamon bilan 3-darajali Avliyo Stanislav ordeni (1878)
 3-darajali Sankt-Anne ordeni (1882)
 4-darajali Muqaddas Vladimir ordeni (1885)
 2-darajali Muqaddas Stanislav ordeni (1892)
 2-darajali Sankt-Anne ordeni (1896)
 3-darajali Muqaddas Vladimir ordeni (1901)
 1-darajali Muqaddas Stanislav ordeni (1904)
 4-darajali Sent-Jorj ordeni (11.24.1916)

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 по военному ведомству//Разведчик №1281, 26.05.1915
 по военному ведомству//Разведчик №1285, 23.06.1915

Havolalar 

 Федотов, Иван Иванович. // Проект «Русская армия в Великой войне».
Sirdaryo viloyati (Rossiya imperiyasi) gubernatorlari
1855-yilda tugʻilganlar
20-fevralda tugʻilganlar
Mixail Romanov (general)

Mixail Yakovlevich Romanov (1848—1915) – rus piyoda qoʻshinlari generali, Oqmoʻla va Sirdaryo viloyatlari harbiy gubernatori. ZSOIRGO aʼzosi (1902).

Hayoti 

1848-yil 15-oktyabrda tugʻilgan. Mixail Romanov 1867-yilda Pavlovsk harbiy maktabini tugatgandan soʻng ikkinchi leytenant darjasini oldi va Yeles 33-piyoda polkiga tayinlandi. 1871-yilda u leytenant unvonini oldi.

Bosh shtab akademiyasini 2-daraja bilan tamomlagach, 33-Yeles piyodalar polkida rota komandiri lavozimida xizmat qilgan.

1875-yildan boshlab u 34-piyoda diviziyasi shtab-kvartirasining katta ad’yutanti etib tayinlandi. Mixail 1877-yilda shtab kapitanligiga koʻtarildi. Rossiya-Turkiya urushining ishtirokchisi hisoblanadi.

1878-yil 5-yanvardan 4-iyulgacha u 7-chi armiya korpusi shtab-kvartirasining katta adyutanti, 1878-yil iyuldan 7 va 8-chi armiya korpuslari shtab-kvartiralarida maxsus topshiriqlar boʻyicha ofitser boʻlgan. 1879-yilda kapitan lavozimiga koʻtarildi.

1882-yilda u podpolkovnik unvonini oldi va Omsk harbiy okrugi qoʻmondonligida maxsus topshiriqlar boʻyicha lavozimga tayinlandi.

1882-yil oktyabrdan u 8-Gʻarbiy Sibir miltiq batalyoniga qoʻmondon etib tayinlandi. 1887-yildan 18-Turkiston miltiq bataloni qoʻmondoni, 1888-yilda polkovnik unvoni berilgan. 1897-yil 9-mayda 41-piyoda diviziyasining shtab boshligʻi etib tayinlandi. 1898-yil 21-yanvardan 14-avgustgacha 162-Axal piyoda polkining komandiri boʻlgan.

Romanov 1898-yil 14-avgustda xizmatdagi faoliyati uchun 1762-yil 18-fevraldagi Manifestga asosan (keyinchalik 1899-yil 2-aprelda yangilangan) general-mayor unvoniga sazovor boʻldi va Amur harbiy okrugi boshligʻining yordamchisi etib tayinlandi. 1901-yil 7-maydan 1902-yil 17-fevralgacha 3-piyoda Sibir brigadasining boshligʻi, keyin esa Sibir harbiy okrugi shtab boshligʻi etib tayinlandi.

1903-yil 1-yanvarda Oqmoʻla viloyati harbiy gubernatori, 1905-yil 6-dekabrda esa general-leytenant unvonini oldi. 1906-yil 3-avgustdan Sirdaryo viloyati harbiy gubernatori. 1911-yil 20-yanvarda piyodalar generali unvoniga koʻtarildi.

Mixail isteʼfoga chiqqanidan soʻng Odessaga ketdi.

1915-yil 15-sentyabrda Odessada vafot etdi. Odessadagi Ikkinchi nasroniy qabristoniga dafn etilgan (31-uchastka).

Mukofotlari 

 3-darajali Muqaddas Stanislav ordeni (1875);
 3-darajali Sankt-Anne ordeni (1879);
 2-darajali Muqaddas Stanislav ordeni (1882);
 2-darajali Sankt-Anne ordeni (1886);
 4-darajali Muqaddas Vladimir ordeni (1893);
 3-darajali Muqaddas Vladimir ordeni (1896);
 1-darajali Muqaddas Stanislav ordeni (1901);
 1-darajali Sankt-Anne ordeni (1905).

Manbalar

Adabiyotlar 
 Волков С. В. Генералитет Российской империи. Энциклопедический словарь генералов и адмиралов от Петра I до Николая II. Том II. Л—Я. М., 2009. — С. 690
 Список генералов по старшинству по 6 января 1907 года, СПб. — 1039 с.
 Список генералов по старшинству по 1 сентября 1904 года, СПб. — 1384 с

Sirdaryo viloyati (Rossiya imperiyasi) gubernatorlari
1915-yilda vafot etganlar
15-sentyabrda vafot etganlar
1848-yilda tugʻilganlar
15-oktyabrda tugʻilganlar
Aleksandr Madritov

Aleksandr Semyonovich Madritov (1868-yil 26-avgust, Goryachevodskaya, Pyatigorsk departamenti, Terek viloyati — 1950-yillar, Boku) — rus harbiy qoʻmondoni, general-leytenant. 1900—1901-yillardagi Ixetuan qoʻzgʻoloni, 1904—1905-yillardagi rus-yapon urushi, Birinchi jahon urushi va Rossiya fuqarolar urushi ishtirokchisi.

Hayoti 
Aleksandr Madritov oilasi Stavropol oblasti zodagonlaridan boʻlgan. 1868-yil 26-avgustda tugʻilgan. 1-Moskva kadet korpusida taʼlim olgan. 1887-yilda 3-harbiy Aleksandr maktabini tamomlagan. Maktabni tamomlagach 10-artilleriya brigadasiga berilgan. Keyinchalik u 7-chi yengil artilleriya polkida, 39-artilleriya brigadasida va 1-Verxneudinskiy polkida xizmat qilgan.

1898-yilda Nikolayev nomidagi Bosh shtab akademiyasini tamomlagan. Akademiyani tamomlagach Turkiston harbiy okrugiga biriktirilgan. 1900—1901 yillarda Xitoydagi Ixetuan qoʻzgʻolonida qatnashgan. U 1-Verxneudinskiy polkini boshqargan (08.14.1900—02.15.1901; yillik qoʻmondonlik uchun yuz kishi). U 16-17-iyul kunlari oʻzining uchuvchi otryadi bilan ajralib turdi, oʻshanda bir kunda 104 verst masofani bosib oʻtib, 4500 kishilik xitoylik otryadni magʻlubiyatga uchratgan.

1901-yil 6-dekabrdan Kvantung viloyati shtab-kvartirasining katta ad’yutanti. 1902-yil 29-sentyabrdan ofitserlar otliq maktabida xizmat qilgan. U bir vaqtning oʻzida Rossiya, Xitoy va Moʻgʻuliston oʻrtasida savdo aloqalarini oʻrnatish jamiyatiga raislik qilgan. Aleksandr Madritov Koreya va Manchuriyaning iqtisodiy rivojlanishini tashkil etishda faol ishtirok etdi. Manchuriyaning Kanyoyan va Xaylongchen tumanlarining iqtisodiy tavsifini tuzdi.

1904—1905-yillardagi rus-yapon urushi qatnashchisi hisoblanadi. Rus-yapon urushining boshida (1904-yil mart-aprel) podpolkovnik unvoni bilan 2 yuz otliq otryadga qoʻmondonlik qilgan. 9-Sharqiy Sibir otishma brigadasi qoʻmondonligida shtab ofitseri boʻlgan. Aleksandr Madritov Koreyada dastlab Yaponiya armiyasining aloqalarida, soʻngra Manchjuriya armiyasining chap qanotida harakat qilgan otryadni boshqargan.

1916-yil 6-iyuldan Petrograd harbiy okrugining zaxira saflarida Kavkazdagi jarohatlardan davolandi. 1916-yil 29-avgustdan Sirdaryo viloyati harbiy gubernatori. 1917-yil 25-yanvardan Semirechensk viloyati harbiy gubernatori. Keyinchalik Semirechensk kazak armiyasining atamani etib tayinlangan.

Mukofotlari 

 4-darajali Sankt-Anne ordeni „Jasorat uchun“ yozuvi bilan (1901);
 4-darajali Muqaddas Vladimir ordeni qilich va kamon bilan (1901);
 2-darajali Sankt-Anne ordeni qilich bilan (1905);
 3-darajali Muqaddas Vladimir ordeni qilich bilan (1906);
 1-darajali Stanislav ordeni qilichlar bilan (31.01.1915);
 1-darajali Sankt-Anne ordeni qilichlar bilan (03.02.1915)
 2-darajali Muqaddas Vladimir ordeni.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 Чиркин С. В. Двадцать лет службы на Востоке: Записки царского дипломата. М., 2006.
1868-yilda tugʻilganlar
26-avgustda tugʻilganlar
Eski Xovos yodgorligi

Eski Xovos yodgorligi – Sirdaryo viloyatidagi ellinistik davrga oid qadamjo. Xovos tumani Xovosobod qishlogʻida joylashgan. Eski Xovos manzilgohida hayot mil.avv. IV-III asrlarda boshlangan va 1953-yilgacha davom etgan. Yodgorlik hududi 10 gektardan iborat. Ark hududi 2 gektar. Arkning saqlanib qolgan qismining balandligi 15 metr. Eski Xovos hududida yashagan aholi uchun Shoʻrbuloqsoydan alohida kanal qazib chiqarilgan. Bu kanal aholiga 1812-yilgacha xizmat qilgan.

Eski Xovos manzilgohini Turkiston havaskor arxeologlar toʻgaragi aʼzolari birinchi marta tadqiq qilgan. N.Likoshin bergan maʼlumotlarga koʻra bir vaqtlar Shahristondan Xovosga qarab katta daryoda kemalar qatnagan. Yodgorlik birinchi marta 1935-yilda Mixail Masson tomonidan oʻrganilgan. U Mirzachoʻl markazida joylashgan
katta tepalik ustida aholi uylari joylashganini aytib oʻtgan. Ustrushonadagi sugʻorish inshootlarini oʻrgangan olim A. I. Bilolov ham bevosita  Xovos yodgorligiga murojaat qiladi. Yodgorlik 1984-, 1988—1989-yillarda A. A. Gritsina, M. X. Pardayevlar boshliq Sirdaryo arxeologlar guruhi tomonidan oʻrganilgan.
Sirdaryo arxeologik otryadi 1984-yildan boshlab Xovos xarobalarini oʻrganishga kirishgan. Yodgorlik yoshini aniqlash maqsadida qazishma ishlarida 10 metr chuqurlikdan soʻng suv chiqib ketganligi sababli buning imkoni boʻlmaydi. 10 metrgacha chuqurlik tadqiq qilinib, mil.avv. I asrga oid madaniy qatlam aniqlangan.

Sirdaryo arxeologik otryadi tomonidan 2003—2004-yillarda yana Eski Xovos hududida qazishma ishlari olib boriladi va mil.avv. III asrga tegishli gʻishtdan koʻtarilgan devor qoldiqlari va Fargʻona vodiysidagi Eylatan madaniyatiga xos, lekin mahalliy kulollar tomonidan yasalgan sopol idishlar topilgan. Eski Xovos tepaligi YUNESKO tomonidan qadimiy joy sifatida roʻyxatga olingan.

Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Arxeologik tadqiqotlar instituti Sirdаryo оtryadining bu yodgоrlikdа 2014-yili оlib bоrgаn аrхеоlоgik qazishma ishlаri nаtijаsidа mil.аv. II-I аsrlargа tegishli Аnахitаning hаykаlchаsi hamda XII аsrgа tegishli yashil rаngga bo'yalgаn qоrа chirоq tоpilgan. Chiroqning bаldоg`idа humо qushi tаsviri tushirilgаn. Yodgоrlik hududidа аrхеоlоgik tаdqiqоtlаr hali ham olib  borilmоqdа. Qazishma ishlari natijasida o'rganilgan 14 mеtr qаlinlikdаgi mаdаniy qаtlаmlаr obyektdа qаdim dаvrlаrdаn bоshlаb ХХ аsrgаcha hаyot uzluksiz dаvоm etgаnligi kuzаtilаdi. Аmаldа eski Хоvоs shаhаr xаrоbаsi butun Ustrushоnа uchun etаlоn yodgоrlik hisоblаnаdi

Yana qarang 
Sabat manzilgohi
Nurtepa yodgorligi
Quldortepa

Manbalar 

Oʻrta Osiyoning qadimiy shaharlari
Arxeologiya
Sirdaryo viloyati
Nurtepa yodgorligi

Nurtepa yodgorligi – mil.avv VII-I asrlarga oid Sirdaryo viloyati Nijonisoy boʻyida joylashgan yodgorlik. Yodgorlik janubdan shimolga choʻzilgan past togʻ tizmasi oʻrtasidagi tepalikda joylashgan boʻlib, maydoni 18 gektarni tashkil etadi. U yarim oval shaklga ega va ikki qismdan iborat. 1979-yilda kashf etilgan. Tadqiqot ishlari 1980—1986-yillar davomida amalga oshirilgan.

Manzilgohda bir necha marta arxeologik tadqiqotlar oʻtkazilgan. Tadqiqotlar natijasi bu hududlarda Aleksandr Makedonskiy bostirib kirishidan oldin, yaʼni mil.avv. 327-yilda ham shahar mavjud boʻlgan. Shaharda mudofaa inshootlari, hukmdor saroyi – ark hamda aholining uy-joylari joylashgan. Nijonisoyda oʻtkazilgan tadqiqotlar natijasiga  koʻra, katta kanal izlari topilgan. Bu aholining sugʻorma dehqonchilik bilan shugʻullanganligidan dalolat beradi. Nurtepa yodgorligidan 5x3.5 metr boʻlgan katta hajmdagi turar joy obyektlari topilgan. Turar joylar tomi yengil toʻsin bilan yopilgan. Bundan tashqari karkas uslubida barpo etilgan yer usti turar joylari ham mavjud. Nurtepa meʼmorchiligida mahalliy hududning mikrorelyefi aks etgan. Nurtepa yodgorligining tashqi devori eni 4.25 metr, balandligi 1.2-1.5 metrni tashkil etadi va miloddan avvalgi VII – VI asrlarga oid. Devorlar boʻlib tekislangan tabiiy lyoss koʻtarmadan qurilgan. Lyoss koʻtarmaning ichki tomonidan unga parallel ravishda eni 2.1 metr boʻlgan paxsa devor qurilgan va buning natijasida ular orasida eni 1.4 metrga teng tor yoʻlak – koridor barpo etilgan.

Nurtepa manzilgohidagi qurilish ishlari asosan paxsadan qurilgan. Miloddan avvalgi IV asrdan boshlab xom gʻishtdan foydalanilgan. Xom gʻishtlar toʻgʻri toʻrtburchak va kvadrat shaklidagi qoliplarga quyib tayyorlangan.

Shahriston ichida, arkning shimoliy tomonida ibodatxona – zikkurat  joylashgan. Nurtepa yodgorligidan sopol buyumlar topilgan. Bu sopol buyumlarning yarmi qoʻlda, yarmi kulolchilik  charxida yasalgan.

Yana qarang 
Eski Xovos yodgorligi
Sabat manzilgohi
Quldortepa

Manbalar 

Oʻrta Osiyoning qadimiy shaharlari
Arxeologiya
Sirdaryo viloyati
Daler Nazarov

Daler Nazarov () (1959-yil 8-sentyabrda tugʻilgan) — kelib chiqishi pomiriy boʻlgan tojikistonlik qoʻshiqchi, bastakor va aktyor.

Umr bayoni 
Daler Nazarov Tojikiston Respublikasida tugʻilgan. 1970-yillar oxirida u asosan rok janriga eʼtibor qaratgan „Daler Nazarov guruhi“ ni tuzdi va oʻsha guruhni mashhur qildi. Uning koʻp sonli muxlislari nazarida Daler Nazarov guruhi Angliyaning „Beatles“ guruhi sifatida taqqoslangan. Uning „Agar on turki sherozi“, „Zebo ba Zebo“, „Chashmi kabudi dudi“, „Chak-chaki boʻron“, „Dunyoi savdo bigzarad“, „Hargiz az yod“, „Nigori nozanin“, „Telefoni sulh“kabi qoʻshiqlari 1980-yillarda Tojikiston, Oʻzbekiston va Qozogʻistonda mashhur boʻlgan.

2008-yilda Tojikistonning „Avesta“ gazetasi Daler Nazarovni mamlakatdagi ʻʻeng boy va nufuzli yuz kishilarʻʻ roʻyxatiga kiritdi.

1988-yilda Muboraksho Mirzoshoyev uning guruhiga qoʻshildi va ikkalasi bir necha yil mobaynida „Daler Nazarov“ guruhida faoliyat olib borishdi. Uning guruhida oʻz davrining eng mashhur musiqachilari Muboraksho Mirzoshoyev, Iqbolsho Zavqibekov, Yodidyo Ilyaev, Anvarhso G‘ulomhaydarov, Firuz Xalilov, Daler Xalilov, Rustam Rahimov, Zarif Po‘latovlar faoliyat yuritishgan. U umrining koʻp qismini Tojikiston poytaxti Dushanbeda oʻtkazgan, biroq 1990-yillar boshida boshlanib, 1997-yillar oxiridaga qadar davom etgan fuqarolar urushi tufayli mamlakatni tark etishga majbur boʻlgan. Keyingi bir necha yil davomida u Qozogʻistonning Olmaota shahrida yashagan, keyinchalik Dushanbega qaytgan. Uning asarlari orasida badiiy filmlar uchun saundtreklar mavjud. Nazarov pomiriy millatiga mansub boʻlib, uning koʻpgina qoʻshiqlari shugʻnon tilida.

Filmografiya 
Yunosti pervoy utro, bastakor, (1979)
Kumir, bastakor va aktyor, (1988)
Tonnel, bastakor, (1993)
Luna Papa, bastakor, (1999), Moon Father
Rozhdenstvenskaya mysteriya, bastakor, (2000), The Christmas Miracle
England, bastakor, (2000)
Statue of Love, bastakor, (2003)
The Suit,bastakor, (2003), (The Suit, aka Shik – il vestito, Italy, aka Costume, Le, France)
Meistersinger: The sound of Russia, bastakor, (2003), (Big Bones – Big Business, aka Chasse à l'os en Sibérie, France)
Angel na dorogakh, bastakor, (2003), Angel on the Road
Die Sibirische Knochenjagd, bastakor, (2004)
Sex & Philosophy, bastakor va aktyor, (2005)
Shaere zobale-ha, bastakor, (2005), Saviyasizlarning shoiri
Bobo, bastakor, (2008)
Opium War, bastakor, (2008)
The Man Who Came with the Snow, bastakor, (2009)
Mirror Without Reflection, bastakor, (2014)
The Teacher, bastakor, (2014)
Bunker, bastakor, (2019)

Manbalar 

Tojikiston aktyorlari
Aktyorlar
Bastakorlar
1959-yilda tugʻilganlar
8-sentyabrda tugʻilganlar