To'rtinchi qorincha

To'rtinchi qorincha inson miyasi ichidagi suyuqlik bilan to'ldirilgan to'rtta bog'langan bo'shliqdan biridir. Birgalikda qorincha tizimi deb ataluvchi bu bo'shliqlar chap va o'ng lateral qorinchalar, uchinchi qorincha va to'rtinchi qorinchalardan iboratdir. To'rtinchi qorincha miya suv yo`li ( Sylvius suv yo`li ) umurtqa kanaligacha cho'ziladi va likvor bilan to'ldiriladi.

To'rtinchi qorincha odam miyasining kesmalarida o'ziga xos olmos shakliga egadir. Ko'prik ichida va uzunchoq miyaning yuqori qismida joylashgan. Miya suv yo'li orqali to'rtinchi qorinchaga kiradigan likvor orqa miyaning subaraxnoidial bo'shlig'iga ikkita lateral teshik va bitta o'rta chiziqli teshik orqali chiqishi mumkin.

Chegaralari 

To'rtinchi qorincha yuqori (orqa) yuzasida tom va pastki (oldingi) yuzasida tubga ega va yon devorlari miya oyoqchalardan (qorinchaning orqa tomonidagi tuzilmani qorinchadagi tuzilmalar bilan birlashtiradigan nerv to'plamlari) hosil qiladi. To'rtinchi qorinchaning kaudal uchi -markaziy kanalga aylanadi - umurtqa kanali deb nomlanadi; umurtqa kanali shuningdek, bosh suyagining  katta teshigi darajasining belgisidir va shuning uchun uzunchoq miya va orqa miya o'rtasidagi xayoliy bo'linish chizig'i uchun belgidir.

Tomning yuqori qismi (ya'ni, orqa qirrasi) yupqa qatlam - yuqori miya chodi - chap va o'ng yuqori miya oyoqchalarini bir-biriga bog'lab turadi. Tomning pastki qismi - pastki miya chodi - kaudal va yon tomonga yo'naltirilgan uch shoxli nervni kesmasiga ega va bevosita miyacha tomonidan hosil bo'ladi. Pastki tomning 3 burchagining har birining yaqinida katta sisternaning ochilishi bor, kaudal teshik Magendie teshigi, lateral teshiklar esa Luschka teshiklaridir . Uyingizda (ya'ni orqa tomondan) fastigium (lotincha "cho'qqi") deb nomlanuvchi cho'qqigacha ko'tariladi;cho`qqi yadrosi to'rtinchi qorincha tomining tepasida, miyachada yotadi.

To'rtinchi qorinchaning pastki qismi (oldingi qirrasi) rombsimon chuqurchani tashkil qiladi va bir qator umumiy xususiyatlarni o'z ichiga oladi. Natijada sulcus - medial sulcus - qorincha uzunligini ( o'rta miyaning miya suv yo`lidan orqa miya markaziy kanaligacha) davom etadi, tubini o'ng va chap yarmiga ajratadi. Har bir yarmi o'rta egatgaga parallel bo'lgan chiziq bo'ylab keyingi egat - sulcus limitans bilan bo'linadi; tub ichida harakatlantiruvchi neyronlar sulcus limitansning medial qismida, sezuvchi neyronlar esa lateral tomonda joylashgan bo`ladi. Medial sulcus va sulcus limitans o'rtasidagi tepalik (ya'ni, vosita neyronlari uchun soha) medial ustunlik, lateral mintaqa (ya'ni, sezgi neyronlari uchun) esa vestibulyar maydon deb nomlanadi. Sulcus limitans ikkala uchida ikkiga bo'linadi - yuqori chuqurchalar miya qismda va pastki chuqurchalar kaudal qismda.

Ko'prik tubning o'rta va yuqori qismi orqasida joylashgan. Ko'prikning yuqori qismida locus coeruleus joylashgan bo'lib, u noradrenalin kontsentratsiyasi tufayli  ko'k osmon ko'rinishga ega bo'ladi, qorin bo'shlig'i pastki qismning yuqorisida yuqori chuqurchaga ko'rinadigan (ko'k rangga yaqinroq rangda). Yuz nervining ichki qismi ko'prikning pastki qismida uzoqlashtiruvchi nerv yadrosining atrofida aylanish jarayonida yuz bo'shlig'ini hosil bo`lib, qorincha ichiga bo'rtib chiqadi.

Uzumchoq miya tubining pastki qismining orqasida joylashgan (va qorinchaning kaudal qismida davom etadi). Medulyar chiziqlar median sulcus orqali chiqadi va pastki miya oyoqchalarning bir qismi bo'lish uchun tub bo'ylab ko'ndalang harakat qiladi. Tilosti nerv yadrosi tubga bo'rtib, pastki chuqurchadan bir oz yuqorida, o'rta balandlikda joylashgan tilosti nerv uchburchagi hosil qiladi. Adashgan nervining orqa yadrosi, uzunchoq miya ichida, shpindel shaklida bo'lgan hujayralarni o'z ichiga oladi, shuningdek, ularni qoplaydigan tub hududida bo'rtiq - adashgan nerv uchburchagi hosil qiladi; bu pastki foveaning pastki qismidir.

Rivojlanishi 
To'rtinchi qorinchani o'z ichiga olgan qorincha tizimi nerv naychasining markaziy kanalidan rivojlanadi. Xususan, to'rtinchi qorincha rivojlanayotgan rombensefalonda mavjud bo'lgan trubaning qismidan kelib chiqadi. Homiladorlikning birinchi trimestrida markaziy kanal ingichka kanallar bilan bog'langan lateral, uchinchi va to'rtinchi qorinchalarga kengayadi.  Orqa miya suyuqligi ishlab chiqaradigan qorinchalarda xoroid burmalar paydo bo'ladi. Agar suyuqlik oqimi to`silgan bo'lsa, qorinchalar kengayishi va gidrosefaliyaga olib kelishi mumkin.

Manbalar

Havolalar 

 Atlas image: n2a8p1 at the University of Michigan Health System - "Fourth Ventricle, Sagittal Section, Medial View"
 Stained brain slice images which include the "fourth%20ventricle" at the BrainMaps project