MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Novogireyevodagi qizil uy

Novogireyevodagi „Qizil uy“ (shuningdek , V. A. Favorskiyning uyi, Rassomlar uyi, Krasnaya dacha) — turar-joy binosi, Perovo tumani va Moskva shahri ning diqqatga sazovor joyi. Novogireevskaya koʻchasi, 7-uyda.

1930-yillarda Moskva shahar kengashi qarori bilan ushbu manzilda bir guruh rassomlar uchun turar-joy binolari va ijodiy ustaxonalar qurish uchun hudud ajratildi. Uyning boʻlajak ijarachilari oʻzlari 1939-yilda qurilishi tugagan jami 12 xonadondan iborat bitta kirish joyidan iborat uch qavatli uyning loyihasini tuzdilar. Uyning yonida Meraklılar Yoʻliga olib boradigan kichik yoʻl bor edi. Ayni paytda ularning asarlari uyda Efimov va Favorskiy ustaxonalarida saqlanadi, orqa hovlida esa haykaltaroshlik ustaxonasi va shisha va keramika uchun mufelli pechkali ustaxona mavjud. Bu yerda ijodkorlarning avlodlari yashaydi.

Mashhur rezidentlar 

 Vladimir Favorskiy
 Ivan Efimov va Nina Efimova
 Dmitriy Jilinskiy shunday dedi: „Men Novogireyevoda, Favorskiy va Yefimov oʻzlari uchun qurgan uyda joylashdim. Favorskiy eshikdan yaqin atrofda yashar edi! Ular oilaviy bayramlarga taklif qilishdi, charades oʻynashdi. Ular bilan suhbatlar menga gʻayrioddiy taʼsir qildi. Bu uy Yevropaga ochilgan derazadek edi. Hech qachon pul haqida, martabalar haqida gap boʻlmagan. Ular oddiy hayot kechirishdi. Bobom otib tashlandi, dadam hibsga olindi va men taqdirdan quvonishim mumkin edi. Men u yerda yigirma yil, taxminan oltmish yilgacha yashadim.
 Illarion Golitsin
 Elena Korovay
 Dmitriy Shaxovskoy

Manbalar

Havolalar 

 " „Rassomlar uyi“ (Moskva). "Dom-xudojnikov" Wikimapia.
 Novogireyevlarga rassom Vladimir Favorskiy haqida gapirib berishdi .
1939-yilda Moskvada qurilgan bino va inshootlar
 Moskva Uylari
 Perovo
Kronat

Kronat (, kruaassandan — donat) — kruassan xamiridan tayyorlangan, xushboʻy krem bilan toʻldirilgan va uzum urugʻlari yogʻida qovurilgan ponchikka oʻxshash pishiriq. Kronat 2013-yilda fransuz-amerikalik qandolatchi Dominik Ansel tomonidan ixtiro qilingan.

Kelib chiqishi 
2013-yilda novvoyxona egasi Dominik Ansel ichida xushboʻy kremi boʻlgan, kruassanga oʻxshash ponchik (donat) (u juda yaxshi tanish boʻlgan pishiriq) yaratdi.

Kronat 2013-yil 10-mayda Nyu-Yorkning Soho hududidagi Dominik Ansel nonvoyxonasida taqdim etildi. Oʻsha kuni kechqurun New-York Magazine jurnalining restoranlari haqidagi onlayn-blog Grub Streetdan bir bloger yangi pishiriqlar haqida xabar berdi. Xabar katta qiziqish uygʻotdi va Internetda repostlar paydo boʻldi va uchinchi kuni uni sotib olmoqchi boʻlgan 100 dan ortiq odam doʻkon tashqarisida navbatga turishdi.

Novvoyxona menyusida pishiriq paydo boʻlganidan keyin toʻqqiz kun ichida, Ansel AQSh Patent va tovar belgilari idorasiga „Cronut“ savdo belgisi uchun ariza beradi va u tasdiqlangan.

Oʻxshash mahsulotlar 
Kronatlar paydo boʻlgandan beri dunyo boʻylab shunga oʻxshash mahsulotlar paydo boʻldi, jumladan, Kanadaning Keloundagi Kelownut kabi boshqa nomlar bilan ham.

2015-yilda Dominik Ansel oʻzining „Dominik Ansel: maxfiy retseptlar“ kitobida uyda tayyorlab koʻrish mumkin boʻlgan kronatning qoʻlbola retseptini nashr etdi. Ansel novvoyxonalaridagi original pishiriqlar singari, jarayon ham uch kun davom etadi.

Manbalar

Havolalar  
 Сладкая жизнь: создатель кроната наконец раскрыл его рецепт. Александра Савина, 7 октября 2014
 Гранд Кулинар. Кронаты — пончики из слоёного теста
Desertlar
Lekax

Lekax (לייקח) — kvadrat yoki yumaloq shakldagi tuxum surtilgan va yongʻoq sepilgan asalli pryanik.

Tayyorlash texnologiyasi 
Sirop shakar, asal va kuygan shakardan tayyorlanadi. Uni 50-55°C gacha sovutib, tuxum, oʻsimlik moyi, qalampirmunchoq va bugʻdoy unining (ikkinchi nav) yarim porsiyasi qoʻshiladi. Soda bilan aralashtirilgan unning ikkinchi yarmi qoʻshiladi. Xamir 7-10 soatga qoldiriladi. Ular sharik va kubik shaklidagi boʻlaklarga boʻlinadi, moylangan pishirish listiga qoʻyiladi, tuxum sarigʻi surtiladi va maydalangan yongʻoq yoki bodom sepiladi. 170-190 °C da 45-50 daqiqa davomida pishiring.

Lekaxni pirog shaklida pishirish mumkin. Xohishga koʻra, xamirga mayiz, limon qobigʻi, yongʻoq, murabbo mevalari qoʻshiladi yoki tayyor pirogga quyuq murabbo surtiladi va yongʻoq sepiladi.

Lekax uchun teyglax tayyorlagandan keyin qolgan siropdan foydalanish mumkin.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 
 sharqona shirinliklar
 yahudiy shirinliklari
 Pies
Fransuzcha go‘sht

Fransuzcha goʻsht ("Kapitancha goʻsht", „Diplomat“, „Qoʻlbola“ yoki "Syurpriz") — goʻsht qatlamlaridan (dastlab buzoq goʻshti, keyinchalik choʻchqa yoki mol goʻshti), kartoshka va pishloqdan tayyorlangan taom.

Butun dunyoda, postsovet hududidan tashqari, u "Orlovcha goʻsht" deb ataladi (soʻzma-soʻz „Orlovcha buzoq goʻshti“, ), chunki taomni yaratgan fransuz Urben Dyubua (1818-1901) imperator Nikolay I ning eng yaqin sherigi graf Aleksey Orlovning (1787-1862) oshpazi boʻlgan.

„Orlovcha buzoq goʻshti“ — pishloqli beshamel sousi bilan pishirilgan buzoq goʻshti, kartoshka va qoʻziqorinlardan tayyorlangan zapekanka. „Fransuzcha goʻsht“ deb nomlangan soddalashtirilgan versiyada qoʻziqorinlar yoʻqoldi va goʻshtli qismi koʻproq qiyma koʻrinishidagi choʻchqa goʻshti yoki mol goʻshtini oʻz ichiga ola boshladi; beshamel sousi qaymoq, smetana yoki juda boʻlmasa, doʻkonda sotib olingan mayonez bilan almashtiriladi.

Taomni tayyorlashning turli xil variantlari mavjud, ularda qatlamlarning joylashishi, mahsulotlarning holati (oldindan qovurish) va kesish shakli (goʻsht boʻlaklari) oʻzgarishi mumkin.

Qatlamlarning yaxlitligini buzmaslik uchun fransuzcha goʻshtni, porsiyalarga kesib, pastdan bir goʻsht boʻlagini ushlab ehtiyotkorlik bilan tarelkaga oʻtkaziladi.

Vladivostokda kartoshka shubasi ostida pishirilgan goʻsht „Kapitancha goʻsht“ (ammo, koʻpincha bu taom kartoshkasiz pishiriladi), Rossiyaning markaziy qismida esa — „Diplomat“, „Syurpriz“ yoki „Qoʻlbola“ deb nomlanadi.

Fransiyaning sharqida Elzas oshxonasida „bekeoffe“ deb nomlanadigan taom bor. Uning tarkibiga, goʻsht, kartoshka va sabzi boʻlaklari qatlamlari ham kiradi, lekin pishloq yoʻq.

Gratin (yoki graten) — bu pechda yoki grilda pishirilganda taom yuzasida hosil boʻladigan oltin qobiq. Bu koʻp ziravor sepilgan qirgʻichdan chiqarilgan pishloq yoki talqon non boʻlaklaridan iborat yuqori qatlam. Gratin dastlab taomdan ajratilgan va tansiq taom sifatida isteʼmol qilingan.

Adabiyotlar 
 Emilia Valli, 1000 ricette di carne rossa, Nyuton Compton, 2013, „Sella alla Orloff“.
 Marko Guarnaschelli Gotti, Le ricette dei ristoranti d’Italia, Franco Muzzio, 1989, p. 215.

Havolalar

Manbalar 

 rus oshxonasi
Go‘shtli taomlar
Kuvshinovo stansiya

Kuvshinovo — Kuvshinovo shahridagi Torjok — Kuvshinovo — Soblago liniyasining 57-kilometrida (Lixoslavldan 90 kilometr) joylashgan va Oktabr temir yoʻlining Moskva viloyatiga tegishli temir yoʻl stantsiyasi.

Kamenskoye qishlogʻi yaqinidagi stansiya tadbirkor Y. M. Kuvshinova tomonidan Torjok shahridan Kamenskaya qogʻoz fabrikasiga 1912-yilda foydalanishga topshirilgan xususiy kirish yoʻllarini qurish paytida paydo boʻlgan. 1916-yilda stansiya binosi qurildi, 1938-yilda esa yaqin atrofdagi qishloqni oʻziga singdirgan vokzal aholi punktiga shahar maqomi berildi va Kuvshinovo nomi berildi.

Vokzal orqali yoʻlovchi tashish Kuvshinovo-Ostashkov yoʻlovchi poyezdi orqali amalga oshiriladi.

Vokzalda bu temir yoʻl uchun xos boʻlmagan baland platforma, shuningdek, meʼmoriy yodgorlik hisoblangan inqilobdan oldingi qurilish vokzalining yogʻochdan yasalgan binosi saqlanib qolgan.

Manbalar 

oktabr temir yo'lining Moskva viloyati stantsiyalari
Tver viloyati temir yo'l stantsiyalari va platformalari
Mimoza torti

Mimoza torti () — 1950-yillarda Rietida yaratilgan italyan shirinligi. Tortga uning yuzasiga sepilgan mayda biskvit bo‘laklari mimoza gullariga o‘xshaganligi uchun shunday nom berilgan. Gulning Xalqaro xotin-qizlar kuni bilan bog‘liqligi sababli, tortdan ko‘pincha bu bayramni nishonlash uchun foydalaniladi.

Kelib chiqishi 
Retseptni Latsiodagi Rieti shahri markazidagi restoran egasi San-Filippo-di-Kontilyanolik bosh oshpaz Adelmo Rensi o‘ylab topgan. 1962-yil may oyida bosh oshpaz San-Remodagi qandolatchilar tanlovida qatnashib, gullar shahriga hurmat sifatida mimoza tortini sovg‘a qilgan va g‘olib bo‘lganida tort mashhurlikka erishdi. Biroq, Rensi foydalangan asl retsept hech qachon oshkor etilmagan.

Tarkibi va tayyorlanishi 
Totrning mimozaga qiyoslanishi uning tashqi ko‘rinishi bilan bog‘liq bo‘lib, u biskvit bo‘lakchalari tortning yuzasiga mimoza gulining shakliga o‘xshatib sepilishi bilan hosil bo‘ladi. Tort biskvitni bo‘ylamasiga ikki qatlamga kesib, ichki qismini olib tashlash yo‘li bilan tayyorlanadi, keyin bu ichki qism butunlay maydalanadi va „mimoza effekti“ yaratish uchun foydalaniladi.

Biskvitga Marsala yoki Maraskin, yoki ananas sharbati kabi shirin likyor shimdirilishi mumkin. Ichiga solinadigan masallig‘i qaynatib tayyorlangan kremdan iborat bo‘lib, unga ko‘pirtirilgan qaymoq yoki murabbo qo‘shilishi mumkin. Yangi yoki konservalangan mevalardan ham foydalaniladi.

Bundan tashqari, biskvitni bir nechta qavatga kesish va ularning har biriga krem surtib tortni toʻplash va ustiga oxirgi boʻlakni maydalab sepish mumkin.

Tort sirtiga sepiladigan maydalangan biskvit bo‘laklarining rangini kuchaytirish uchun, garchi bu qatʼiy talab qilinmasa ham, siz ozgina zarchavadan foydalanishingiz mumkin.

Manbalar 

 Italiya pishiriqlar
Tortlar
Мelomakarona

Melomakarona (, odatda koʻplik sonda ) — yunon taomi, asalli shirin pechene turi.

Bu oval shakldagi shirin non. Kurabiedes bilan bir qatorda, Gretsiyada Rojdestvo bayramining majburiy atributi. Bu pechene yogʻsiz (zaytun moyida) va yogʻli (sariyogʻ va sutda) boʻlishi mumkin.

Manbalar

Havolalar 
 Один из рецептов
 Yunon oshxonasi
 Rojdestvo cookies
Мimoza (salati)

Mimoza — SSSRda 1970-yillarning boshlarida paydo boʻlgan bayramona qatlamli salat yoki kokteyl salat. Salatga bu nom mimoza (kumush akatsiya) gullariga tashqi oʻxshashligi sababli berilgan.

Retsept 
Mahsulotlar: baliq konservalari (gorbusha, saura, sardina, tunets va boshqalar), piyoz, pishloq, tuxum, mayonez, sariyogʻ, koʻkatlar.

Barcha mahsulotlar alohida-alohida maydalanadi. Baliq vilka bilan eziladi. Pishloq qirgʻichdan oʻtkaziladi, sariyogʻ (muzlatilgan) ham alohida chiqariladi, qaynatilgan tuxumning oqi va sarigʻi ham qirgʻichdan alohida oʻtkaziladi. Tayyorlangan mahsulotlar quyidagi ketma-ketlikda qatlamlarga joylashtiriladi:

Stolga tortishdan oldin salat muzlatgichda saqlanadi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 baliq salatlari
 rus oshxonasi
 Sovet oshxonasi
Zigmaringen qal’asi

Sigmaringen qal’asi — Baden-Vyurttembergdagi Sigmaringen shahridagi qal’a, Hohenzollern-Sigmaringen sulolasining sobiq qarorgohi.

Qal’ada qurol-yarogʻlar toʻplami (oʻrta asrlardan to hozirgi kungacha), zallar va xonalarda yaxshi saqlanib qolgan mebellar, rasmlar, chinni buyumlar mavjud. Qal’a zallari quyidagilardan iborat: Portugal galereyasi, Hubert zali, Ajdodlar zali, Jozefina xonalari, Yashil salon, fransuz saloni (ovqatxona), Qizil salon va boshqalar.

Galereya

Maʼlumot 
1944-yil avgust oyida Ittifoqchilar va Qarshilik koʻrsatish kuchlarining yaqinlashishi bilan Filipp Pétain va uning Fransiya avtoritar kollaboristlik hukumati, yaʼni Vichi rejimi deb nomlanuvchi hokimiyat vakillari nemislar tomonidan Baden-Vyurtembergga, Sigmaringen qal’asiga majburan evakuatsiya qilingan. 1945-yil aprel oyida qal’a ittifoqchi kuchlar tomonidan egallab olingan va Pétain va Vichi hukumati sud uchun Parijga yuborilgan.

Hujjatli Filmlar 

 2017-yil — Sigmaringen. Oxirgi boshpana/Sigmaringen, le dernier refuge (rej. Serj Moati).

Manbalar

Adabiyotlar 

 Valter Kaufhold: Schloss Sigmaringen. Die Geschichte der Burg- u. der Schlossherren. In: Kunstfuhrer Nr. 580. Verlag Shnell va Shtayner. Myunxen, 1953-yil
Baden-Vyurtemberg Qal'alari
Mesfuf

Mesfuf (mesfouf yoki masfouf, arabcha: مسفوف) — magʻrib taomi; Kuskusning sariyoʻg qoʻshilgan, asal, qovurilgan yongʻoq va mevalar solib aralashtirilgan va ziravorlar bilan tayyorlanadigan desert turi. Kuskus uchun odatiy sous oʻrniga raib yoki jben pishlogʻi ishlatiladi. Odatda Ramazon oyida iftorlik qilish uchun mesfufdan foydalaniladi. Shuningdek, u anʼanaviy bayramlarda yoki oilaviy ovqatlanishlarda tortiladi. Mesfuf tarkibida koʻp miqdorda kletchatka va vitaminlar mavjud.

Jazoirda shirin mesfufga mayiz qoʻshiladi, lekin noʻxat, bogʻda yetishtirilgan loviya va piyozli shirin boʻlmagan turi ham mavjud. Sabzavot va goʻsht qoʻshilgan boʻlishi mumkin. Boshqa variantlar orasida Tunis yaqinidagi kabi noʻxat va mayiz qoʻshiladiganlari ham mavjud.

Sfakslar mesfufni bodom, xurmo va quritilgan mevalar (shuningdek pista, oʻrmon yongʻoqlari) va pishirilgan krem bilan bezashni afzal koʻradilar. Baʼzilar, shuningdek, mesfufga sut quyib, shakar, quritilgan mevalar yoki xurmo qoʻshishni yaxshi koʻradilar. Mesfufning Jerbian versiyasi achchiq boʻlib, unga koʻpincha ziravorlardan qalampir, quritilgan goʻsht va turli oʻtlar (sarimsoq, arpabodiyon, lavanda va boshqalar) qoʻshiladi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 Loucif Chemache et al. Couscous: Ethnic making and consumption patterns in the Northeast of Algeria // Journal of Ethnic Foods. — 2018. — T. 5, № 3. — S. 211—219. — ISSN 23526181. — doi:10.1016/j.jef.2018.08.002.
 
 irmik
 irmik idishlar
 Tunis oshxonasi
 Jazoir oshxonasi
 Marokash oshxonasi
Smetannik (tort)

Smetannik — biskvitli qatlama tort. Boshqa biskvitli tortlardan farqli oʻlaroq, korj xamiriga smetana qoʻshiladi. Bundan tashqari, korjlarga surkaladigan krem smetanaga qilinadi. Tayyorlash qulayligi va mahsulotlarning mavjudligi smetannik SSSR, Rossiya va koʻplab postsovet mamlakatlarida eng mashhur tortlardan biriga aylandi.

Tarixi 
Keng tarqalgan fikrga koʻra, qadim zamonlardan beri qishloqlardagi rus ayollari smetana qoldiqlari yordamida xamir tayyorlashgan. Bu xamirdan ular tovada korjlarni qovurib, smetana surtiladi va bir-birining ustiga qoʻyiladi. Koʻpincha, hosil boʻlgan „pirog“ ustiga asal quyilgan. Bunday „desert“ dehqonlar orasida juda mashhur edi, ular uni „smetana“ deb atashgan. Zamonaviy klassik smetana rus uy bekalari biskvit korjlarini pishirishni boshlaganlarida paydo boʻlgan deb hisoblanadi. Shu bilan birga, Yelena Moloxovetsning XIX-asr oxiri — XX-asr boshlaridagi klassik rus pazandalik kitobida smetannik tortining retsepti yoʻq.

Shuningdek, smetannik retseptini yaratishda Rossiya imperatori Aleksandr II ishtirok etgani haqida afsonalar mavjud. Biroq, uning hech qanday hujjatli asosi mavjud emas. Shunday qilib, bu mashhur tortning tarixi juda noaniq.

Tayyorlash 
Klassik smetannik tortini tayyorlash jarayoni toʻrt bosqichdan iborat: korjlarni tayyorlash, krem tayyorlash, tortni yigʻish va uni bezash. Smetannik korjlari ikki turda boʻladi — oddiy va shokoladli, buning natijasida u yoʻl-yoʻl boʻlib chiqadi. Shokoladli korjlar xamirning yarmiga kakao kukuni qoʻshib tayyorlanadi. Smetanali krem shakar, koʻpincha vanil shakar bilan koʻpirtirilgan smetanadan olinadi. Shuningdek, kremga tabga koʻra rom, limon qobigʻi, quritilgan mevalarning boʻlaklari va boshqa ingredientlar ham qoʻshiladi. Smetannik, korj ushoqlari, maydalangan shokolad, yongʻoq, mevalar bilan bezatiladi. Shunday qilib, smetananing juda koʻp variantlari mavjud. Smetannik yaxshi birlashishi muhim, bunga 10-12 soat vaqt ketadi.

Manbalar 

Desertlar
 rus oshxonasi
 Kek
 Pishiriqlar
 Rossiya pishiriqlar
Tortlar
Ayiq panjasi

Ayiq panjasi () ― 1920-yillarning oʻrtalarida Qoʻshma Shtatlarda paydo boʻlgan Daniya uslubidagi xamirturushli xamirdan tayyorlanadugan shirin pishiriq. Daniyada ayiq panjasi kamme deb ataladi. Qandolat mahsulotlari uchun ishlatiladigan „ayiq panjasi“ nomi birinchi marta 1915-yilda tasdiqlangan. Bu ibora Gʻarbiy Amerika ingliz tilida koʻproq uchraydi va AQShning mintaqaviy dialektlari boʻyicha tadqiqotlarining natijalariga 87-savol bilan kiritilgan: „Siz qandolatchilik uchun ayiq panjasi atamasidan foydalanasizmi?“.

Ingredientlar / Shakli 
Daniya pishiriqlarining koʻpi tuxum, xamirturush, un, sut, shakar va sariyogʻ kabi bir xil asosiy ingredientlarni oʻz ichiga oladi. Ayiq panjasi ham „shirin xamir“dan tayyorlanadi, bu „odatdagidan koʻproq yogʻli boʻlgan non xamiri“. Daniya pishiriqlarining koʻpi oʻrtasidagi farqlardan biri, taʼmidan tashqari, ularning shaklida. Ayiq panjasi odatda bodom pastasi, baʼzan esa mayiz bilan toʻldirilgan boʻlib, odatda yarim doira shaklida boʻlib, bir tomonida kesiklari boʻladi. Duxovkada xamir koʻtarilganda, boʻlaklar bir-biridan ajralib, ayiq barmoqlari shaklini hosil qiladi, nomi ham shundan kelib chiqqan. Ayiq panjasi shuningdek xamirturushli xamirdan asl shakliga oʻxshatib pishirilgan korjik boʻlishi mumkin. Bunday korjiklar ichiga olma pirogi kabi masalliq solish yoki pekan yogʻi, xurmo, qaymoqli pishloq, uzum yoki olcha kabi boshqa nachinkalar solinishi mumkin. Bodom yoki mayizdan ayiq panjasi shakli tayyorlanadi.

Tayyorlanishi 
Ayiq panjasini qoʻlda yoki mashinada tayyorlash mumkin. Ayiq panjasini 1950-yilda Jeyms Fennell ixtiro qilgan ayiq panjasi pichogʻi yordamida qoʻlda yasash mumkin. 1948-yildagi patentda ayiq panjasini yigʻish jarayoni tasvirlangan: xamirni yoyish, uning ustiga masalliqni solish, xamirni rulonga oʻrash, ularga tirnoq koʻrinishini berish uchun kichik kesiklar qilish va nihoyat, xamirni alohida pirojniylarga kesish. Bu vaqtda xamirni yarim doira shaklida egish mumkin, buning natijasida „panjaning barmoqlari“ ajralib chiqadi.

Manbalar 

 Amerika shirinliklari
 Pishirish
Pirojka

Pirojka — xamirturushli, xamirturushsiz yoki qatlamli xamirdan ichiga masalliq toʻldirib sotayyorlangan kichik pazandalik mahsuloti, pechda yoki yogʻda qobyrib pishirikadi. Pechda pishirilgan pirojkalarning shakli „qayiqsimon“ (choʻzilgan-pachoqlangan oʻtkir uchlari bilan) yoki choʻzinchoq, qovurilgan pirojkalar — oval pachoqlangan yoki „yarimoy“ shaklda boʻladi.

Karam, tvorogli pirojka va murabboli pirojkaning ichiga solinadigan masalligʻi massasi pirojka umumiy ogʻirligining 20-25%, boshqa masalliqli pirojkalar uchun 25-35% ni tashkil etishi. Pirojka massasi 100 grammgacha.

Pirojkalarga oʻxshash, lekin oʻzining nomiga ega boʻlgan boshqa shunga oʻxshash mahsulotlarni, masalan, somsa yoki varaqilarni ham pirojka deb atash notoʻgʻri boʻladi.

Yana qarang 
 Pirog

Manbalar

Adabiyotlar 
 Buteykis N. G., Kengis R. P. Pirojki pechyonie. Pirojki jarenie // Prigotovlenie muchnix konditerskix izdeliy. — M.: Ekonomika, 1965. — S. 179—181, 193—194. — 252 s. — 45 000 ekz.
 
 Pirojki // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1959. — T. VI. — Stb. 1049—1053 — 581 s.
 rus pirogi
Rus oshxonasi
Sovet oshxonasi
Ko‘cha taomlari
Serbiya oshxonasi
Yaponiya oshxonasi
Eron oshxonasi
Ozarbayjon oshxonasi
Grosmont qal’asi

Grosmont qal’asi () — Monmouthshire, Uelsdagi Grosmont qishlogʻida joylashgan oʻrta asr qal’asining xarobalari. Qal’a 1066-yilda Angliyani zabt etgandan keyin Normandlar tomonidan Uelsdan Herefordgacha boʻlgan yoʻlni himoya qilish uchun qurilgan. 1135-yilda yirik Uels qoʻzgʻoloni koʻtarildi, bunga javoban qirol Stiven Grosmont qal’asini va unga yaqin joylashgan Skenfrit va Uayt qal’alarini Uch qal’aning hukmdorligiga birlashtirdi, bu esa mintaqani Uelsdan himoya qilishda muhim rol oʻynashda davom etdi.

1201-yilda qirol Jon qal’ani qudratli baron Xubert de Burgga berdi. Keyingi bir necha oʻn yilliklar davomida qal’a bir egadan ikkinchisiga oʻtdi, jumladan Xubert, uning raqiblari Braosi va Crown. Xubert yangi ritsarlar zalidan boshlab qal’ani toshdan tikladi va 1219-yilda mulkni qaytarib berganida, u parda devori, qasr va qal’a minoralarini qurdi. 1233-yilda qal’a tashqarisida joylashgan qirollik qoʻshini Pembrokning 3-grafi Richard Marshall qoʻmondonligi ostida isyonchilar kuchlari tomonidan hujumga uchradi. Edmund, Lankaster grafi, qal’ani 1267-yilda qabul qildi va u 1825-yilgacha Lankaster okrugi (keyinchalik Gersoglik) tasarrufida qoldi.

1282-yilda Edvard I tomonidan Uelsni bosib olishi bilan Grosmont qal’asining strategik ahamiyati ancha kamaydi. Biroq, 1405-yilda Owain Glyndŵr qoʻzgʻolonida qamal ostida qoldi. 16-asrga kelib qal’a ishlatilmay qolgan va yaroqsiz holga kelgan. U 1922-yilda shtatga topshirilgan va hozir Cadw madaniy merosni saqlash agentligi tomonidan boshqariladi.

Yana qarang 

 Uelsdagi qal'alar ro'yxati

Manbalar

Havolalar 

 Cadw veb-saytiga tashrif buyuruvchilar uchun maʼlumot )
 Monmutshire
 Uels Qal'alari
 Xi asrda qurilgan qulflar
Uelsdagi xarobalar
Grosser Gudenberg

Grosser Gudenberg qal’asi ) — 568,7 m balandlikda joylashgan xarobalar. Grosser Gudenberg tepaligida () Shimoliy Hessen (Germaniya) Kassel tumanidagi Zirenberg shahri yaqinida joylashgan.

Xarobalar Xabixtsvald tabiat bogʻining shimoliy qismida, Volfhagen shahridan 8 kilometr shimoli-sharqda va Zierenberg shahridan qariyb 2 kilometr gʻarbda joylashgan. Sobiq qal’aning sharqida yerlar Varme daryosi vodiysiga tushadi. Yarim kilometr shimoli-gʻarbda, pastki tepalikda Kleiner Gudenberg () xuddi shu nomdagi xarobalari joylashgan, janubda bir yarim kilometr uzoqlikda Grosser Barenberg tepaligida balandligi 30 metr boʻlgan kuzatuv minorasi, shimoldan 2 kilometr uzoqlikda joylashgan. Falkenberg qal’asi xarobalari va shimoliy-shimoli-gʻarbdan 4 kilometr uzoqlikda Esheberg qal’asi joylashgan.

Shauenburg qal’asi birinchi marta 1209-yilda tilga olingan, ammo u oʻsha paytda graf Verner IV tomonidan qurilgan boʻlishi mumkin. Qal’a Mayns elektoratining fiefi boʻlib, lordlar Ropa fon Gudenberg va Volf fon Gudenburgga tegishli edi. Bu ikki oila bir-biri bilan va qoʻshni Kleiner tepaligidagi egalik qilgan Herren fon Gudenberg bilan bogʻliqmi yoki ular oddiygina egalari boʻlganmi, nomaʼlumligicha qolmoqda.

1269-1272-yillar oraligʻida qal’a Genrix I tomonidan Mayns arxiyepiskopi Verner fon Epshtayn bilan toʻqnashuvlar paytida bosib olindi va vayron qilindi. Qal’aning Genrix I qoʻshinlari tomonidan emas, balki Genrix uni tark etganidan keyin Raubritters tomonidan vayron qilinganligi haqidagi versiya ham mavjud.

Rope fon Gudenberg nasli 1398-yilda tugadi, Volf Gudenberglar esa bugungi kunda ham mavjud.

Grosser Gudenberg qal’asi xarobalari bepul mavjud, ammo xuddi shu nomdagi tepalikning eng tepasiga yoʻl yoʻqligi sababli ularga kirish qiyin. Sobiq qal’adan faqat handaq va devor qoldiqlari qolgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Rudolf Knappe: Gessendagi Mittelalterliche Burgen. 800 Burgen, Burgruinen va Burgstätten 3. Auflage, Wartberg-Verlag, Gudensberg-Gleichen 2000, ISBN 3-86134-228-6, S. 27f.
 Hans Magerstädt: Die Gudenburgen bei Zierenberg In: Hessischer Gebirgsbote 70 (1969), S. 11-13
 Georg Landau: Die hessischen Ritterburgen and ihre Besitzer, 4. Band, JJ Bohné, Kassel 1839, S. 233ff.
Germaniya xarobalari
XIII asrda qurilgan qulflar
Hubertusburg

Hubertusburg ― Saksoniyadagi ov qal’asi, avliyo Hubert nomi bilan atalgan. Hubert ovchilarning samoviy homiysi.

Saroy 1721-yilda shahzoda Fridrix-Avgust (boʻlajak Polsha-Litva monarxi Avgust III) tomonidan qurilgan, ammo Yetti yillik urush paytida prusslar tomonidan vayron qilingan. 1774-yildan beri qirollik chinni zavodi oʻsha paytda qayta qurilgan Hubertusburgda joylashgan.

1834-yildan 1872-yilgacha qal’a davlat qamoqxonasi boʻlib xizmat qilgan (mahbuslar orasida, xususan, nemis yozuvchisi Klara fon Glyumer), keyin u davlat hisobidan (asosan ayollar) xayriya muassasalarini oʻz ichiga olgan: davolanmagan ruhiy kasallar uchun, ahmoqlar uchun oʻquv uylari, turli kasalxonalar va boshqalar sifatida xizmat qildi.

Hubertusburg 1763-yilda Avstriya, Prussiya va Saksoniya oʻrtasida 7 yillik urushga chek qoʻygan Hubertusburg shartnomasi tufayli tarixiy shuhrat qozondi.

Matn manbasi 

 Gubertusburg // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.

Saksoniya Qal'alari
Germaniya ov qal'alari