SSSR xalq artisti

SSSR xalq artisti — Sovet teatri, musiqasi, kinosi, sirk, televideniye va radioeshittirishni rivojlantirishda umumiy eʼtirofga sazovor boʻlgan SSSR xalqlarining taniqli sanʼatkorlariga beriladigan faxriy unvon. SSSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining 1936-yil 6-sentabrdagi 47-sonli farmoni bilan tasdiqlangan.

Tarixi 
1919-yilda Sovet hukumati „Respublika xalq artisti“ faxriy unvonini taʼsis etdi, bu unvon 1936-yilgacha SSSRda koʻzga koʻringan sanʼatkorlarga beriladigan eng oliy faxriy unvon boʻlgan. Birinchi xalq artistlari orasida bastakor D.E.Modin, qoʻshiqchilar Fyodor Chaliapin va Leonid Sobinov bor edi. 1936-yildan beri eng yuqori faxriy unvon „SSSR xalq artisti“ edi. "RSFSR xalq artisti " unvoni va boshqa ittifoq respublikalarining xalq artistlari unvonlaridan farqli oʻlaroq, „SSSR xalq artisti“ unvoni musiqa va boshqa sahna sanʼati sohasida yuqori darajadagi mukofot edi.

Faxriy unvon toʻgʻrisidagi nizom 

 „SSSR xalq artisti“ faxriy unvoni sovet teatri, musiqasi, kinosi, sirk, televideniye yoki radioeshittirish rivojiga ijodiy siljishda alohida hissa qoʻshgan eng koʻzga koʻringan sanʼatkorlarga berildi.
 „SSSR xalq artisti“ unvonini berish SSSR Madaniyat vazirligi, SSSR Davlat kinematografiya qoʻmitasi, SSSR Televideniye va radioeshittirish davlat qoʻmitasi, SSSR Kinematograflar uyushmasi boshqaruvi va SSSR Bastakorlar uyushmasi taklifiga binoan amalga oshirildi.
 Mukofot SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining faxriy yorligʻi, koʻkrak nishoni va unga berilgan guvohnomadan iborat edi.
 Koʻkrak nishoni koʻkrak qafasining oʻng tomoniga taqib yurishga buyurilgan va agar koʻrsatilgan unvonga sazovor boʻlgan shaxslar SSSR ordenlariga ega boʻlsa, ularning ustiga oʻrnatilgan.

Belgining tavsifi 
"SSSR xalq artisti" koʻkrak nishoni zarhal tompakdan yasalgan boʻlib, toʻrtburchak shaklga ega boʻlib, taglik oʻlchami 22,5 dan 23,5 mm gacha boʻlgan koʻzoynakli kartush shaklida boʻladi. Koʻkrak nishonining markaziy qismida „SSSR xalq artisti“ yozuvi, uning ostida — bolgʻa va oʻroqning relyef tasviri mavjud. Belgi chegaralanmagan. Barcha tasvirlar va yozuvlar konveksdir. Koʻz va rishta yordamida koʻkrak nishoni 18 dan 21 mm gacha boʻlgan zarhal qilingan toʻrtburchaklar blokga ulanadi. Blokning tagida dafna shoxlari tasviri mavjud. Uning ustki qismi qizil muar lentasi bilan qoplangan. Orqa tomonda blokda nishonni kiyimga yopishtirish uchun pin bor.

SSSR xalq artistlari 
1936-yil 6-sentyabrda „SSSR xalq artisti“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan birinchi artistlar:

 Konstantin Sergeyevich Stanislavskiy
 Vladimir Ivanovich Nemirovich-Danchenko
 Vasiliy Ivanovich Kachalov
 Ivan Mixaylovich Moskvin
 Yekaterina Pavlovna Korchagina-Aleksandrovskaya
 Mariya Mixaylovna Blumental-Tamarina
 Antonina Vasilevna Nejdanova
 Boris Vasilevich Shukin
 Mariya Ivanovna Litvinenko-Volgemut
 Panas Karpovich Saksaganskiy
 Akakiy Alekseevich Vasadze
 Akakiy Alekseevich Xorava
 Kulash Jasimovna Bayseitova

1991-yil dekabr oyida „SSSR xalq artisti“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan oxirgi artistlar 11 kishi edi.

Hammasi boʻlib 1006 kishi „SSSR xalq artisti“ unvoni bilan taqdirlangan.

Manbalar

Havolalar 

 SSSR xalq artistlari haqidagi sayt. 
 SSSR xalq artistlari qabrlariga bagʻishlangan sayt.
 „SSSR xalq artisti“ unvoni haqida qiziqarli maʼlumotlar.