Keng quloqli burama lab

Keng quloqli burama lab  () — burama lab oilasiga mansub koʻrshapalaklar turkumi vakili.

Tavsif 
Keng quloqli burama labining uzunligi 81 mm.dan 92 mm gacha, dumi 48 mm.dan 56 mm.gacha, qanotlari uzunligi 57-65 mm, vazni 25 dan 50 g.gacha. Hayvonlarning moʻynasi juda kalta va yumshoq, jigarrang kulrangdan tutunga oʻxshagan tusdan qora ranggacha boʻladi. Uning qorni biroz yorqinroq rangda. Quloqlari, ogʻzi va teri qoplamasi qoradan to qora-kulranggacha. Voyaga yetmaganlarining tusi  kattalarga qaraganda yorqinroq tusda ifodalangan. Hayvonlarning hidi lavanda va mushk anbar aralashmasiga oʻxshaydi.

Tarqalishi 
Turlarning tarqalishi janubiy Yevropani Pireney yarim orolidan Fransiya janubi, Italiya va Bolqon yarim oroli orqali Turkiyaga va u yerdan Arabiston yarim oroligacha qamrab oladi. Bundan tashqari, u Shimoliy Afrikaning Oʻrtayer dengizi sohillarida Marokashdan Misrgacha va Oʻrtayer dengizi qirgʻoqlarida yashaydi. 

Rossiya hududida u Shimoliy Kavkazda Kislovodsk yaqinida topildi, buning asosida u mamlakat faunasiga kiritilgan. Togʻli Qorabogʻdan ma’lum boʻlib, u yerdan T Tadarida teniotis cinerea alohida kenja turi Shushidan gavdalantirilgan. Oʻzbekistonda (Buxoro yaqinida), Tojikistonda (Dushanbe, Bobotog tizmasi) va Qirgʻizistonda (Oʻsh shahri yaqinida) bu tur aniqlandi. 1980-yillarning oʻrtalariga kelib Janubiy Qozogʻistonda bor-yoʻgʻi 4 ta topilma bor edi: Pskem daryosining yuqori oqimida bu tur  M.N.Korelov tomonidan kulrang boyoʻgʻlining qornida topilgan, bu tur ikki marta Talas Olatau va Qoratov tutashgan joydagi Choʻqpak dovonida tutilgan, shuningdek, Oq-Chimkentdan 100 km shimolda Oq Masjid gʻoridan ham bitta turi topilgan

Koʻrshapalakni birinchi navbatda togʻli landshaftlarda va qirgʻoq qoyalarida uchratish mumkin. Yashash joyining eng baland nuqtasi Fransiya Alp togʻlaridagi Kol-de-Bretoleda 1923 m balandlikda joylashgan. Yozda burama lab koʻrshapalaklari tosh yoriqlarida, gʻorlarda yoki binolardagi tosh yoriqlarida yashaydi. Qishda - gʻorlarda va qoyalarning yoriqlarida uchraydi.

Yashash joyi 
Togʻ etaklari va togʻlarning dengiz sathidan 3000 metr balandlikkacha boʻlgan qismlarida qoʻnim topadi.

Soni 
Doimo kam boʻlgan. Bobotogʻ tizmasidagi koloniyalari (20-30 tadan, asosan urgʻochilari) bir-biridan 2-3 km uzoqlikdagi masofada joylashadi. Ayrim yillarda umuman uchramaydi. Boshqa hududlarda sanoqli topilmalari qayd etilgan.

Hayot tarzi 
Oʻzbekistonda yetarlicha oʻrganilmagan. Tunlari faol, ozuqa topish uchun 15-20 km gacha masofani bosib oʻtadi, kunduzi qoyalarning chuqur, tik tushgan yoriqlariga, piramon qoyalar ostiga berkinadi. Aprel-mayda juftlashadi, iyunda bolalaydi. Bolalari iyul-avgustda uchirma boʻladi va keyingi yilda jinsiy voyaga yetadi. Koʻchish va qishlash xususiyatlari noma’lum. Mayda hasharotlar bilan oziqlanadi.

Himoya choralari 
Ovlashga umuman ruxsat berilmaydi. Ugom-Chotqol milliy tabiat bogʻida muhofaza ostiga olingan. Saqlanib qolgan barcha populyasiyalarini aniqlash, ularning muhofazasini tashkil qilish, areali, soni va yashash tarzini atroflicha oʻrganish lozim.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Vilfrid Shober, Ekxard Grimmberger. Fledermause Europasni o'ldiring. kennen-bestimmen-schützen. 2. aktualisierte Auflage, Franckh-Kosmos Verlags-GmbH, Shtutgart 1998; Seiten 200-202. ISBN 3-440-07597-4
Oʻzbekiston Qizil kitobi