MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Karotin

Karotin lotincha carota, „sabzi“  ) atamasi C 40 H x formulasiga ega boʻlgan, oʻsimliklar tomonidan sintez qilinadigan, lekin umuman ishlab chiqarilishi mumkin boʻlmagan koʻplab toʻyinmagan uglevodorodlar uchun ishlatiladi. Hayvonlar (qoʻziqorinlardan sintez qiluvchi genlarni olgan baʼzi shira va oʻrgimchak oqadilar bundan mustasno).  Karotinlar fotosintez uchun muhim boʻlgan fotosintez pigmentlaridir. Karotinlar tarkibida kislorod atomlari mavjud emas. Ular ultrabinafsha, binafsha va koʻk nurlarni oʻzlashtirib oladi va toʻq sariq yoki qizil yorugʻlikni va (past konsentratsiyalarda) sariq nurni tarqatadi.

Karotinlar sabzi toʻq sariq rangi uchun javobgardir, boshqa koʻplab mevalar, sabzavotlar va qoʻziqorinlarning ranglari uchun ham(masalan, shirin kartoshka, chanterelle va apelsin qovun qovunlari). Karotinlar, shuningdek, quruq barglardagi toʻq sariq (lekin barcha sariq ranglar uchun emas) uchun ham javobgardir. Shuningdek, ular (pastroq konsentratsiyalarda) sut-yogʻ va sariyogʻga sariq rang beradi. Odamlar va tovuqlar kabi rangli karotinoidlarni rangsiz retinoidlarga nisbatan yomon oʻzgartiruvchi, oʻtxoʻr hayvonlar turlari oʻz dietasining oʻsimlik qismidan karotenoidni ushlab turishi natijasida sariq rangga ega tana yogʻiga ega.

Karotinlar yorugʻlik energiyasini xlorofillga oʻtkazib, fotosintezga hissa qoʻshadilar. Ular, shuningdek, fotosintez jarayonida hosil boʻlgan kislorod molekulasi O 2 ning qoʻzgʻatilgan shakli boʻlgan yagona kisloroddan energiyani soʻrishga yordam berish orqali oʻsimlik toʻqimalarini himoya qiladi.

Manbalar
Eduard Xananov

Eduard Axatovich Xananov (; 1942-yil 9-yanvar, Samarqand, Oʻzbekiston SSR – 2004-yil 16-iyun, Lugansk, Ukraina) – asli oʻzbek boʻlgan ukrainalik siyosatchi, 1992-yildan boshlab birinchi chaqiriq Ukraina xalq deputati, iqtisodiyot fanlari doktori..

Hayoti 
Eduard Axatovich Xananov 1942-yil 9-yanvar kuni Oʻzbekiston SSRning Samarqand shahrida tugʻilgan.

1958—1963-yillarda Lugansk viloyati Voroshilov (Komunar) kon-metallurgiya institutida muhandis-qurilish mutaxassisligi boʻyicha tahsil olgan. KPSS Markaziy Komiteti huzuridagi Ijtimoiy fanlar akademiyasini tamomlagan. Keyinchalik Donbass davlat texnika universitetida tahsil olgan.

1959-yilda Kommunarskiy kon-metallurgiya institutini tamomlagan.

1963-yilda „Lisichanskiyneftestroy“ trestining Verxnyanskiy qurilish boshqarmasi ustasi, qurilish nazoratchisi, boʻlim boshligʻi boʻlgan.

1965-yilda Lugansk viloyati Lisichansk shahri Ukraina Leninchi Kommunistik Yoshlar Ittifoqi (LKSMU) birinchi kotibi. Shuningdek, Eduard Xananov 1965-yildan boshlab Lugansk viloyati davlat tibbiyot universiteti Lisichan shahar qoʻmitasining 1-kotibi lavozimida faoliyat yuritgan.

1971—1973-yillarda – „Lisichanskiyneftestroy“ trestining Donetsk qurilish boshqarmasi boshligʻi.

1973-yilda Ukraina Kommunistik partiyasi Lisichansk davlat qoʻmitasining kotib oʻrinbosari, keyinchalik birinchi kotibi boʻlgan.

1973-yildan 1978-yil 5-oktyabrgacha Voroshilovgrad viloyati Kommunistik partiyasi Lisichan shahar qoʻmitasining 2-kotibi, 1978-yil 5-oktyabrdan 1987-yil 27-iyulgacha Voroshilovgrad viloyati Kommunistik partiyasi Lisichan shahar qoʻmitasining 1-kotibi boʻlgan.

1987-yilda Voroshilovgrad viloyat Kengashining birinchi oʻrinbosari, ijroiya qoʻmitasi raisi.

Eduard Xananov 1992-yildan 1994-yilgacha Ukraina Prezidentining Lugansk viloyatidagi vakili boʻlgan.

Eduard Xananov 2004-yil 16-iyunda vafot etgan. U Lisichanskda dafn etilgan.

Mukofotlari 

 Mehnat Qizil Bayroq ordeni

Manbalar 

Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
2004-yilda vafot etganlar
16-iyunda vafot etganlar
Samarqandda tugʻilganlar
1942-yilda tugʻilganlar
9-yanvarda tugʻilganlar
Avgust maqbarasi

Avgust maqbarasi () – Rimdagi Martius kampusida Oktavian Avgust tomonidan qurilgan.

Tavsif 
Miloddan avvalgi 28-yilda Avgust oʻzi va yaqinlari uchun Kampus Martius markazida qabr qurishni boshlagan. Qabristonlarining tuzulishi Travertin etrusk shaklida boʻlgan, pastki qismini silindrsimon tuzilma (diametri 87 m), tepasini kichikroq diametrli (umumiy balandligi 44 m), tepasida imperator haykali, maqbara atrofida ayvon ustunlari boʻlgan. Teras kattaroq barabanning tomiga qaragan, tomida doim yashil daraxtlar oʻsgan.

Ichkarida imperator oilasi aʼzolarining kullari solingan idishlar boʻlgan: imperatorning oʻzi, uning rafiqasi Liviya, uning singlisi Oktaviya, uning jiyani Marselus, shuningdek imperatorlar Tiberiy, Klavdiy va Nerva, Xulio-Klavdiy oilasining boshqa vakillari hamda Rimning mashhur odamlari bu yerda dafn etilgan.

Maqbaraga kirish eshigi oldida ikkita obelisk (Avgustning Antoni va Kleopatra ustidan qozongan gʻalabasi ramzi) va Avgustning tarjimai holi yozilgan bronza lavhalar turgan. Ulardan biri Quirinale (Piazza del Quirinale) oldidagi maydonni bezatgan, ikkinchisi esa Piazza del Esquilinoda (Piazza Esquilino) Santa Mariya Maggiore bazilikasining orqasida joylashgan.

„Avgust davri meʼmorchiligi ham ellinistik taʼsirlar va klassik xarakterga ega boʻlgan. U Vitruviy risolasi bilan tasdiqlangan etrusk anʼanalarini, shu jumladan ularning qadimgi sanʼat idealini eʼtiborsiz qoldirmagan. Avgust oʻz maqbarasini ishga tushirganida, u qirollik qabrining monumentalligi haqidagi sharqona gʻoyani etrusklarning tepalik tushunchasi bilan umumlashtirgan. Sarv daraxtlari ekilgan loy tepalik boʻylab katta silindrsimon poydevor koʻtarilgan“.

Tarixi 
Rim imperiyasining qulashi bilan maqbara yaroqsiz holga kelib, 8-asrda talon-taroj qilingan. 12-asrda inshoot Kolonnalar oilasiga tegishli boʻlgan qal’aga aylantirilgan. 1241-yilda Rim papasi Grigoriy IX buyrugʻi bilan qal’a vayron qilingan. Harobalar ustiga shahar bogʻi qurilgan.16—17-asrlarda Soderinilar oilasi maqbara xarobalari ustiga haykallar bilan bezatilgan osma bogʻlar qurgan, ichki qismi Rim qadimiy buyumlari kolleksiyasini saqlagan. 18-asrdan boshlab maqbara qoldiqlaridan turli xalq tomoshalari va koʻrgazmalar oʻtkaziladigan joy sifatida foydalanilib kelingan.

1907-yilda Rim munitsipaliteti binoni xususiy mulkdorlardan sotib olgan. Bir yil oʻtgach, bu erda Auditorium Augusteo kontsert zali ochilgan va u 1936-yilgacha ishlagan.

1926-yilda arxeologiklar qazishmalar olib borgan va inshoot qoldiqlari qayta tiklangan.

1938-yilda maqbara yonida Avgust nomi bilan bogʻliq yana bir yodgorlik – Tinchlik qurbongohi oʻrnatilgan, uning mahsulotlari Korsoda olib borilgan qazishmalar paytida topilgan.

2016-yil 4-martda shahar komissari-prefekti Franchesko Paolo Tronka yodgorlikni qayta tiklash boʻyicha dastlabki ishlar uchun 6 million evro ajratish loyihasini tasdiqlagan. Qayta tiklash ishlarining yakuniy qiymati 11 million yevroni tashkil etgan. Homiylardan biri TIM telekommunikatsiya guruhi fondi boʻlgan.

Maqbara 2021-yilda ziyoratchilar uchun ochilgan va restavratsiya ishlari boshlangan, jumladan Avgust qabri joylashgan binolar 2022-yilda yakunlanishi rejalashtirilgan.

Manbalar
Karim Valiyev

Karim Tofig oʻgʻli Valiyev (;1961-yili 9-fevralda tavallud topgan) – ozarbayjonlik harbiy ofitser. Ozarbayjon Qurolli Kuchlarida general-polkovnik, Ozarbayjon Qurolli Kuchlari Bosh shtab boshligʻi va Ozarbayjon mudofaa vazirining birinchi oʻrinbosari boʻlib ishlagan. U Ikkinchi Togʻli Qorabogʻ urushining qatnashuvchisi.

Yoshligi 
Karim Tofiq oʻgʻli Valiyev 1961-yili 9-fevralda Ozarbayjon SSRning (oʻsha paytda Sovet Ittifoqi tarkibida boʻlgan) poytaxti boʻlgan Boku shahrida tugʻilgan. 1982-yili Boku shahridagi Oliy qoʻshma qurollari qoʻmondonlik bilim yurtini imtiyozli diplom bilan tamomlagan. Valiyev 1982—1990–yillar davomida Sovet Qurolli Kuchlarining kursant vzvod komandiri, oʻquv boʻlimining boshliq yordamchisi, tayyorgarlik boʻlimi boshligʻining katta yordamchisi boʻlib xizmat qilgan.
1990—1994–yillari Moskva shahridagi Frunze nomli harbiy akademiyada taʼlim olgan.

Harbiy xizmat 
Karim Valiyev 1992-yildan buyon Ozarbayjonning Qurolli Kuchlarida xizmat qilib kelmoqda. Xizmatda yurgan paytlarida oʻquv boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari, brigada komandirining oʻrinbosari, brigada komandiri, front komandirining oʻrinbosari, Ozarbayjon Respublikasi Mudofaa vazirining jangovar harakatlari boʻyicha oʻrinbosari, harbiy qismning komandiri lavozimlarida ishlagan. Harbiy ilmiy markazning boshligʻi va Mudofaani rejalashtirish harbiy strategiyasining boshligʻi boʻlib ham saylanadi.

Karim Valiyev Ikkinchi Togʻli Qorabogʻ urushida ishtirok etgan. Urush tugagandan soʻng, 10-dekabrda Ozarbayjonning urushdagi gʻalabasi sababli Bokuda boʻlib oʻtgan gʻalaba paradiga boshchilik qiladi. U 2021-yilning 23-iyulida Ozarbayjonning Qurolli kuchlari Bosh shtabi boshligʻi etib tayinlanadi.

Shaxsiy hayoti 
Karim Valiyev oilali, ikkita farzandi bor.

Mukofotlari 

 Karim Valiyev 1994-yili Ozarbayjonning oʻsha paytdagi prezidenti Haydar Aliyevning farmoni bilan "Ozarbayjon bayrogʻi" ordeniga sazovor boʻlgan.
 U 2005-yili Ozarbayjonning prezidenti Ilhom Aliyevning farmoni bilan "Vatan uchun" medali bilan mukofotlangan.
 Valiyev 2012-yili Prezident Aliyev farmoni bilan "Harbiy xizmatlari uchun" medali bilan taqdirlangan.
 Karim Valiyev 2020-yili Prezident Aliyev farmoni bilan "Zafar" ordeniga sazovar boʻlgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Ozarbayjon generallari
1964-yilda tugʻilganlar
Ozarbayjon bayrog‘i ordeni bilan taqdirlanganlar
Boku aholisi
2020-yildagi Tog'li Qorabog' urushida qatnashgan Ozarbayjon harbiy xizmatchilari
Shoxrullo Abdullayev

Shoxrullo Abdullayev oʻzbek qoʻshiqchisi va aktyori.

Shaxsiy hayoti 
Shoxrullo Abdullayev 1993-yil 14-yanvarda Toshkent shahrida tugʻilgan. Shoxrullo Amerika Dramatik sanʼat akademiyasining aktyorlik/rejissyorlik, shuningdek, Toshkentdagi Xalqaro Vestminster universitetining huquqshunoslik fakultetini tamomlagan. Hozirda oila qurmagan.

Faoliyati 
Shoxrullo bolaligidan san’atga katta qiziqish bildirgan. Uning oilasida otasi tadbirkor, onasi pulmonolog boʻlgan. Oilasida sanʼatga aloqador odam yoʻq edi. Oila a’zolari Shoxrullo otasining kasbini egallaydi, deb o‘ylashgan. U avval Toshkent xalqaro Vestminster universitetida tahsil oladi. Soʻmgra Amerikaga ketib u yerda yashirincha Amerika Dramatik Sanʼat Akademiyasiga oʻqishga kiradi. Shoxrullo xonandalikdan tashqari aktyor sifatida ham tanilgan. U aktyorlik faoliyatini yoshligida boshlagan va birinchi katta va muhim rolini 2010-yilda „Oʻyin ichidagi oʻyin“ filmida olgan. Oʻqishi sababli aktyorlik faoliyati 7 yilga toʻxtatilgan va keyin 2017-yilda „Hamroh“ va 2019-yilda „Istanbullik Milliarder“ filmlarida suratga tushgan. Shoxrullo aktyor sifatida oʻynagan bosh rol kapitan Zarif Saidazimov tomonidan 2001-yil 11-sentyabrda samolyotning favqulodda qoʻnishi haqidagi filmdir. 2020-yilda suratga olingan „101-reys“ filmida Shoxrullo aktyorlik rolini ijro etgan.

Diskografiyasi

Musiqaviy videolari

Manbalar

Tashqi havolalar
 
 Shokhrullo AbdullaevInstagram
Shokhrullo Abdullaev Facebook
Shokhrullo Abdullaev Telegram
Giuliano Ghelli

Articles with hCards

Giuliano Ghelli (1944-yil 10-may – 2014-yil 15-fevral) italiyalik rassom boʻlib, har biri rasmlarida badiiylik va oʻziga xoslik koʻrinib turgan. Avtodidakt  Ghelining dastlabki taʼsiri norasmiylik va geometrik abstraksiya edi , shundan u pop-art  va syurrealizmdan ilhomlangan multfilmga oʻxshash figura uslubini ishlab chiqdi.  Ghelli oʻz rasmlariga intellekt, shaxsiy manfaatlar va munosabatlarni  va keyinchalik tushlarni  ga taʼsir qiladi ; Rassomning sarlavhalarida italyancha racconto (qissa yoki hikoya) soʻzi tez-tez uchraydi.

Faoliyati 
17 yoshida Ghelli zamonaviy florensiyali rassomlarning  studiyalariga tez-tez tashrif buyura boshladi va tez korada avangard sanʼati vakili Fiamma Vigo (italyan) bilan uchrashdi. Vigoning Numero galereyasi orqali Ghelli uning sanʼatga boʻlgan yondashuviga kuchli taʼsir koʻrsatgan rassomlar va yozuvchilar haqida koʻplab maʼlumotlarni oʻrgangan. Ghelli 1963-yilda Milanda Vigoning Numero galereyasida oʻtkazilgan koʻrgazmasida kanvasdagi ikkita asari bilan debyut qildi.  U 1960-yillarning oxirlarida Florensiya va Venetsiyada joylashgan Vigo galereyalarida oʻz ishini namoyish etishda davom etdi. 

1973-yildan boshlab Ghelli asarlari asosan landshaft elementlari (tepaliklar, osmon boʻlaklari, ufqdagi daraxtlar chizigʻi), yoʻl belgilari, mexanik elementlar mavzusida ijod qilgan.  1974-yilda u zamonaviy sanʼatshunos Lara-Vinca Masinining matni bilan "Il portapaesaggi" choʻntak jildini nashr etdi. 

1975-yilda Ghelli rasmlari Nyu-York va Los-Anjelesda namoyish etildi va 1977-yilda Ghelli oʻz ishlarini namoyish qilish va mamlakat boʻylab sayohat qilish uchun Nyu-Yorkka qaytib keldi. 1978-yildan boshlab Arezzoda joylashgan Novart Il portapaesaggi asosida zargarlik buyumlarini ishlab chiqardi.

Mukofotlari 
1973-yil: Florensiya shahri tomonidan yosh rassomlarga taqdim etilgan stipendiya bilan taqdirlandi. 

1975-yil: 10-nashrda ishtirok etgan Quadriennale nazionale d’arte di Roma 

1975-yil: taniqli tanqidchi Tommaso Paloscia (italyan) tomonidan Bolaffi Artening „eng yaxshi italyan rassomlari“ yillik roʻyxatiga kiritilgan. 

2006-yil: Rassegna di pittura Marina di Ravennaning 51-nashrida yana uchta rassom bilan birga tanqidchining Vela d’oro mukofoti bilan taqdirlandi.

Manbalar

Havolalar 

 Archivio Giuilano Ghelli (ingliz va italyan tillarida)
 La Repubblica -da rassom Giuliano Ghelli (italyan tilida) bilan xayrlashing
 Sanʼatshunos Lara-Vinka Masini haqidagi postlar va yozuvlari bilan badiiy blog (italyan tilida) 
 Museo Giuliano Ghelli (italyan tilida)  Val di Pesadagi San-Kassiano munitsipaliteti veb-saytida
2014-yilda vafot etganlar
1944-yilda tugʻilganlar
Rassomlar
Italiyalik rassomlar
Roksana Rubenovna

Roksana Rubenovna Babajan (1946-yil 30-may Toshkent)  Oʻzbekiston SSR, SSSR) Sovet va Rossiya pop qoʻshiqchisi, aktrisasi. Rossiya Federatsiyasining xalq artisti (1999). Uysiz hayvonlarni himoya qilishning faol ishtirokchisi, Rossiya hayvonlarni himoya qilish ligasi prezidenti.

Biografiyasi 
Roksana Babajan 1946-yil 30-mayda Toshkent shahrida muhandis Ruben Mixaylovich Mukurdumov hamda xonanda va pianinochi Seda Grigoryevna Babajan oilasida tugʻilgan.

1970-yilda Toshkent temir yoʻl muhandislari institutining sanoat va qurilish fakultetini tamomlagan. Institutda oʻqiyotganda u havaskorlarning chiqishlarida qatnashgan, qoʻshiq tanlovlarida sovrinli oʻrinlarni egallagan. Universitetni tamomlagan yili Armaniston davlat estrada orkestri rahbari, SSSR xalq artisti Konstantin Orbelyan Roksanani oʻz orkestriga, Yerevanga taklif qildi va u Yerda u keyinchalik professional qoʻshiqchi boʻldi. 1973-yildan (boshqa manbalarga koʻra, 1975-yildan) Roksana VIA Blue Guitars guruhining solisti boʻladi.

The turning point in the career was the participation in the International Festival of Internationales Schlagerfestival Dresden on 16–19 September 1976 in the GDR. Despite the very strong composition of the contestants and the constant sympathy of the German jury to their performers from the GDR (in 9 of the 17 festivals they were the winnersу

Karyeradagi burilish nuqtasi 1976-yil 16-19-sentyabrda Germaniyada boʻlib oʻtgan „Xalqaro Schlagerfestival Drezden“ xalqaro festivalida ishtirok etish edi. Tanlov ishtirokchilarining juda kuchli tarkibi va nemis hakamlar hayʼatining GDRdan kelgan ijrochilarga doimiy yon bosishiga qaramay (17 ta festivalning 9 tasida ular gʻolib boʻlgan), Babajan gʻalaba qozona oldi.

1983-yilda Rossiya Teatr Sanʼati Institutining maʼmuriy-iqtisodiyot fakultetini tamomlagan.

Mashhurlikning yangi davri 1980-yillarning oxiridan keldi, oʻshanda Rubenova har yili 1988-yildan 1996-yilgacha Pesnya Goda festivalining finalida qatnashgan.

Rossiya xalq artisti Mixail Derjavin (1936–2018) bilan 1980-yilda turmush qurgan.

Rossiyaning „Yagona Rossiya“ siyosiy partiyasi aʼzosi.

Diskografiyasi 
 2014 —  Formula of Happiness (CD)
 1996 —  Enchantment Witchcraft (CD)
 1991 —  Another Woman (Vinyl)
 1984 —  When We Are Together (Vinyl)

Manbalar

Tashqi havolalar
Sylvia Plath

Silviya Plath (1932-yil 27-oktyabr – 1963-yil 11-fevral) amerikalik shoir, roman va qissanavis yozuvchi edi. U konfessiyaviy sheʼriyat janrining rivojlanishiga katta hissa qoʻshgan va ikkita toʻplami: "Kolossus va boshqa sheʼrlar" (1960) va Ariel (1965) asarlari nashr etilgan boʻlib, shuningdek, undan biroz oldin nashr etilgan "Qoʻngʻiroq jar" yarim avtobiografik romani bilan mashhur. 1963-yilda oʻz joniga qasd qilgan. "Toʻplangan sheʼrlar" 1981-yilda nashr etilgan boʻlib, unda ilgari nashr etilmagan asarilar kiritilgan. Ushbu toʻplam uchun Plath 1982-yilda sheʼriyat boʻyicha Pulitser mukofotiga sazovor boʻldi va u vafotidan keyin bu sharafga sazovor boʻlgan toʻrtinchi insonga aylandi.  

O'limidan oldin Plath o'z joniga qasd qilishga bir necha bor urindi. 1953-yilning 24-avgustida u uyqu tabletkalarini haddan tashqari ko'p iste'mol qildi, keyin, 1962-yil iyun oyida Plath mashinasini yo‘l chetidan daryoga haydab yubordi, keyinchalik uning o‘zi buni o'zini o‘ldirishga urinish ekanligini aytdi.[38]  ]

1963-yil yanvar oyida Plath o'zining umumiy amaliyot shifokori va uning yonida yashovchi yaqin do'sti Jon Xorder bilan suhbatlashdi.  U boshdan kechirayotgan hozirgi depressiv epizodni tasvirlab berdi.  Ko'pincha u ishlashni davom ettira olgan bo'lsa-da, uning ruhiy tushkunligi "doimiy hayajon, o'z joniga qasd qilish fikrlari va kundalik hayotga dosh bera olmaslik" bilan kuchayib, og'irlashdi.  Plath uyqusizlik bilan kurashdi.

Massachusets shtatining Boston shahrida tugʻilgan Plath Massachusets shtatidagi Smit kollejini va Angliyaning Kembrij universitetini tugatgan, u yerda Nyunxem kollejida talaba boʻlgan. U 1956-yilda sherigi Ted Xyuzga turmushga chiqdi va ular AQShda, keyin esa Angliyada birga yashadilar. Ularning munosabatlari notinch edi va Plath oʻz maktublarida uning qoʻlida suiisteʼmol qilinganligini daʼvo qiladi.  1962-yilda ajralishdan oldin ularning ikki farzandi bor edi.

Plath hayotining koʻp qismida klinik depressiyaga uchragan va elektrokonvulsiv terapiyaning (EKT) dastlabki versiyalari bilan bir necha bor davolangan.  1963-yilda vafot etadi.

 Silvia Plath effekti

Manbalar

Havolalar 

 
 Peter K. Steinbergʻs A celebration, this is
 Plath profile from American Academy of Poets
 Sylvia Plath drawings at The Mayor Gallery The Daily Telegraph
 Works by Sylvia Plath at Faded Page (Canada)
 Sylvia Plath  at the British Library
 Ted Hughes and Sylvia Plath collection at University of Victoria, Special Collections
 Sylvia Plath collection, 1952–1989, Stuart A. Rose Manuscript, Archives, and Rare Book Library, Emory University Libraries
 Harriet Rosenstein research files on Sylvia Plath, 1910–2018, Stuart A. Rose Manuscript, Archives, and Rare Book Library, Emory University Libraries
 Sylvia Plath Collection at the Mortimer Rare Book Collection, Smith College Special Collections
 
 
 BBC profile and video. BBC archive. Plath reading „Lady Lazarus“ from Ariel (sound file) Archived February 24, 2018, at the Wayback Machine
Amerikalik ayol yozuvchilar
1963-yilda vafot etganlar
1932-yilda tugʻilganlar
Yozuvchilar
Shoiralar
Anna Neagle

Anna Neagle nomi bilan tanilgan sanʼatkorning asl ismi Dame Florens Marjorie Wilcox boʻlgan. U aktrisa, qoʻshiqchi hamda raqqosa sifatida sanʼat olamida mashhur.

Ijodi 
Aktrisa qariyb 20 yil davomida Britaniyaning shov-shuvlarga boy boʻlgan kinolarida bor mahorati bilan rollarni ijro etgan va 1949-yilda Britaniyaning eng mashhur yulduzi sifatida tan olingan. U oʻzining jozibali musiqiy filmlari, komediyalari va tarixiy dramalari bilan urushda vayron boʻlgan London tomoshabinlariga jozibadorlik, nafosat hamda iliqlik taqdim eta olgan va u shu jihati bilan mashhur edi. Ijro etgan deyarli barcha filmlariga u 1943-yilda turmushga chiqqan Herbert Wilcox rejissyorlik qilgan.
Neagle oʻzi ijro etgan tarixiy dramalarida ingliz tarixiy shaxslari, jumladan Nell Gwyn (Nell Gvin, 1934), Qirolicha Viktoriya (Buyuk Viktoriya, 1937 va Sixty Glorious Years 1938), Edith Cavell (hamshira Edith Cavell, 1939) obrazlari bilan mashhur edi.

Biografiyasi 
Neagle Esseks shtatida joylashgan Forest Gate shahrida Florence Neagle va Herbert William Robertsonning qizi boʻlib, dengiz floti kapitani oilasida tugʻilgan. Uning akasi Stuart Robertson (1901–1958) ham sanʼat yoʻlini tutgan boʻlib, bas-bariton va aktyor edi. Robertson dastavval Glazgodagi boshlangʻich maktabda, keyin esa St Albans High School for Girlsda oʻqigan. U 1917-yilda raqqosa sifatida sahnada ilk chiqishini qildi va keyinchalik CB Cochran va Andre Charlotning Bubbly revyulari xorida paydo boʻldi. Kokran bilan birga boʻlganida, u Jessi Metyus bilan kam muloqot qilgan.

1931-yilda aktrisa Stand Up and Sing musiqiy filmida aktyor Jek Byukenan bilan birga rol oʻynadi, bu esa uni tanilishiga, mashhur boʻlishiga yordam berdi. Ushbu ijrodan soʻng u professional Anna Neagle nomidan foydalanishni boshladi (familiyasi onasining qizlik ismidan olingan). Jami 604 pardadan iborat boʻlgan spektakl muvaffaqiyatli boʻldi.

Manbalar

Havolalar 

 
 Anna Neagle at the BFI’s Screenonline
 Photographs of Anna Neagle
1986-yilda vafot etganlar
1904-yilda tugʻilganlar
Aktrisalar
Qoʻshiqchilar
Tanner Doll

Tanner Paton Doll (1993-yilning 12-iyun sanasida dunyoga kelgan) – Kanada Futbol Ligasidagi (CFL) Ottava Redblacks jamoasi professional Kanadalik oʻyinchi sifatida faoliyatini boshlagan. Doll dastlab 2015-yilgi CFL loyihasining toʻrtinchi bosqichdagi oʻyinlarda 28-oʻyinchi sifatida tanlab olingan. Kalgari Dinos jamosi safida MDH futbolini oʻynay boshlagan.

Professional faoliyati

Ottava Redblacks (II) 
Doll 2015-yilgi CFL loyihada Ottava Redblacks jamoasi toʻrtinchi bosqichda 28 chi oʻrinda boʻladi. Doll mavsum boshida 2 ta oʻyinda ishtirok etadi va 2015-yil 12-iyulga qadar jamoa safida mashgʻulotlarga qatnashadi, shuning uchun u universitetga kiradigan yili jamoam safida faoliyatini yakunlashga qaror qiladi, lekin 2016-yilda yangi shartnoma imzoladi va yangi mavsumni sobiq jamoasi safida mashgʻulotlarni boshladi. 2016-yilning 17-sentyabrida „Qizil qora tanlilar“ning uzoq oʻyinchisi sifatida faol oʻyinchilar qatoriga qoʻshiladi, jamoasi safida Doll professional debyutini ham oʻtkazdi. 2016-yilgi oxirgi sakkizta muntazam mavsum oʻyinilarda jamoasi safida faoliyatini davom ettirdi. 104-kulrang kubok chempionatida jamoasi bilan Sharqiy finalda Kulrang kubok sohibi boʻladi.

2017-yilda 14 ta oʻyinda maydonga tushadi.. keyinchalik esa 2018-yil 14-fevralda yana qayta jamoasi bilan shartnoma tuzadi, biroq ikkinchi kurs oʻyinchisi Lui-Filipp Bourassaga oʻzining hujimchi pozitsiyasini boʻshatib beradi va 2018-yil 10-iyundan boshlab mashgʻulotlarga kam qatnasha boshlaydi.

Hamilton yoʻlbars-mushuklari 
Doll Hamilton Tiger-Cats jamoasi bilan 2018-yil 19-iyun kuni shartnoma imzolaydi. 2018-yil 21-iyulda jamoasini tark etkunga qadar „Tiger-Cats“ jamoasi safida 4 ta oʻyin oʻtkazadi

Edmonton eskimoslari 
2018-yilning 14-avgustida Doll Edmonton Eskimoslari jamoasi bilan shartnoma imzolaydi, lekin birorta ham oʻyinida ishtirok etmaydi, shu sabab 2018-yil 21-sentabrda jamoani tark etadi.

Miloddan avvalgi sherlar 
Doll BC Lions jamosi bilan 2019-yil 25-fevral sanasida erkin agent sifatida shartnoma tuzadi. Amaldagi prezident Mayk Benson istifoga chiqqanidan soʻng jamoasi safida hujimchi sifatida oʻynay boshlaydi. 2021-yilning 8-fevralida „Sherlar“ jamoasi bilan shartnomani uzaytirdi. Doll uch mavsum davomida 50 ta oʻyinda maydonga tushdi va 2023-yil 14-fevralda shartnomasi tugaganidan soʻng erkin agentga aylandi.

Ottava Redblacks 
2023-yil 22-mayda Doll Ottava Redblacks jamoasi bilan shartnoma imzolaydi.

Shaxsiy hayot 
Doll bolaligi davrida sakkiz yil Xitoyda yashagan. Uning otasi Garret himoyachi boʻlib oʻynagan va 1985-yilgi CFL loyihasining ikkinchi bosqichida Kalgari Stampeders jamoasi safiga qoʻshiladi va jamoa safida uch mavsum oʻtkazgan. Uning onasi Anna-Liza sinxron suzish boʻyicha oʻsmirlar milliy terma jamoasi aʼzosi boʻlgan.

Manbalar

Havolalar 

 Ottava Redblacks bio
Yashayotgan insonlar
1993-yilda tugʻilganlar
BC Lions o'yinchilari
Sent-Albert, Alberta shahridan sportchilari
Hamilton Tiger-Cats o'yinchilari