MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Alopa

Alopa (Boshqaλλόπη) — yunon mifologiyasining attik tsikldan, Poseydonning sevgilisi va otasi Kerkion tomonidan oʻldirilgan Gippofontning onasi. U bir qancha qadimiy fojialarning, shu jumladan Yevripid fojiasining bosh qahramoniga aylandi.

Mifologiyada 
Qadimgi mualliflar Alopeni Attikadagi Eleusis shohi Kerkionning qizi deb atashadi. U oʻzining gʻayrioddiy goʻzalligi bilan ajralib turardi va shuning uchun dengiz xudosi Poseydon uni oʻzining sevgilisi qildi. Alopa Xudodan homilador boʻlib, uni otasidan yashirishga harakat qildi; u yangi tugʻilgan bolani tashlab yuborish uchun hamshiraga berdi. Shunga qaramay, Kerkion nima boʻlganini bilib oldi. Psevdo-Giginning soʻzlariga koʻra, u qizini „qamashni va oʻldirish“ ni buyurgan. Bola omon qoldi va hippofoont (yoki Gippofoy) nomini oldi, chunki u otlar bilan oziqlangan. Poseidon Alopaning jasadini uning ismini olgan manbaga aylantirdi.

Afina qahramoni Tesey Troezendan Afinaga piyoda sayohati chogʻida Kerkionni oʻldirdi. Tarixchi Istres Tesey oʻldirilgan odamning qizini oʻgʻirlab ketganligi haqida xabar beradi, Plutarx esa zoʻrlash haqida yozadi. Ularning hech biri nom bermaydi, lekin, ehtimol, biz Alope haqida gapiramiz. Gippofont Tesey Eleusisga shoh qildi.

Xotira 
Tarixiy davrlarda gippofoontit attik fillardan (Gippofonidlar) birining eponimi deb hisoblandi, shuning uchun Alopa afsonasi Afinada mashhur boʻldi. Alopa Heril, Kichik Karkin, Yevrepid fojealarining bosh qahramoni boʻldi. Birinchi ikkita pyesaning matnlari butunlay yoʻqoldi, Evripid fojiasidan bir nechta kichik qismlar qolgan. Bu asarda, huddi „Avga“, „Aleksandr“, „Dono Melanipp“, „Gipsipile“ dramaturg, onalardan tortib olingan bolalarni hayvonlar emizganligi haqida klassik hikoya ishlab chiqdi. Ehtimol, Yeripida „Alopa“ ning mazmuni oʻzining „fabulasida“ Psevdo-Giginni qayta ifodalaydi. Biroq, u buni aniq xatolar bilan qiladi; chaqaloqni yuqoriga otish va uning moʻjizaviy saqlanib qolishi  sababini ikki marta takrorlashni tadqiqotchilarni oʻylantirad. Alopa haqida „Attid“  ikkinchi kitobida logograf Gellanik yozgan, Ferekid bu qahramonni Fessalidagi Alope shahrining eponimi deb hisoblagan — (Filonidda bayon etilgan muqobil variantga koʻra, eponim yana bir Alopa edi-Aktorning qizi).

Alopening yodgorligi miloddan avvalgi II asrga qadar, Elevsin shahridan Megara, Kerkionning palasterning yonida turgan. Kerkion oʻz qizini aynan shu joyda oʻldirgan deb hisoblanar edi. Alopaning afsonasi Villa Pamfili (ehtimol, bu Yevripida fojeasidan olingan sahna) da topilgan bir Rim sarkofasida tasvir uchun mavzu boʻldi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar  
 
 
 Stoll H. Alope // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. — 1886. — Bd. I, 1. — Kol. 255—256.
 Toepffer J. Alope 6 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1894. — Bd. I, 2. — Kol. 1596.
Attika Afsonalari
Qadimgi yunon afsonalarining qahramonlari
Alfey

Alfey (Boshqaλλφειός) — qadimgi yunon mifologiyasida, Peloponnesdagi bir ismli daryoning xudosi, Okean titanlarining oʻgʻli va Tefida, Orsilohning otasi. U inson qiyofasida ifodalangan. Uning qurbongohi Olympiada joylashgan.

Artemisni sevib qolib, uni Yunoniston boʻylab taʼqib qilgan ovchi edi. U Letrina shahrida Artemida va nimfalar tomonidan nishonlanadigan tungi bayram uchun paydo boʻldi, lekin Artemida hammaning yuzini loy va balchiq bilan boʻyadi va Alfey uni tanimadi. Shuning uchun Artemida Alfeya marosimlari oʻrnatilgan.

Artemidaning sevgisiga erisha olmagan holda, u nimf Aretuzni sevib qoldi, ammo u javob bermadi; Artemida Aretusni Alfeyning quvgʻinlaridan qutqarib, uni oqimga aylantirdi. Alfey, Ortigiya orolida (yoki Delosda yoki Sitsiliyadagi Syracuse yaqinida) sevganini topdi-Alfey va Aretus suvlari birlashtirildi. Uning oqimi dengizda davom etmoqda, bu Delfin Orakli tomonidan tasdiqlangan.

Manbalar 

Alfavit tartibida xudolar
Elidaning Afsonalari
Dengiz va daryo xudolari
Shoyfele

Shoyfele ( - „yelka“) — janubiy Germaniya, Shvetsariya va alzas oshxonalariga mansub taom boʻlib, qovurilgan taom hisoblanadi, turli mintaqaviy retseptlarda va turli dialektal nomlar ostida maʼlum va mashhur. Bu suyak va terisi bilan pechda pishirilgan choʻchqa yelkasidan tayyorlangan taomdir. Frankoniyada shoyfele odatda yakshanba tushligi uchun tayyorlanadi, Baden va Shveysariyada bu taom koʻpincha Rojdestvoda tanovul qilinadi. Frankoniyada Shoyfele milliy taom hisoblanadi. Shoyfele Yuqori va Oʻrta Frankoniyada koʻproq mashhur, ehtimol, pivo quyuq va toʻyimli taom uchun koʻproq mos kelganligi uchundir, Quyi Frankoniyada esa sharob afzal koʻriladi.

Frankoniyada shoyfele kartoshka, sabzavot yoki karam salatasi, tuzlangan karam va qovurilgan qizil karam bilan dasturxonga tortiladi. Shoyfele, shuningdek, Shvabiya oshxonasiga tanish boʻlib, u yerda bugʻu yelkasidan ham tayyorlanadi. Pishirishdan oldin choʻchqa goʻshtining yelkasidagi teri romb shaklida kesiladi, goʻsht tuzlanadi, murch qoʻshiladi va zira bilan boyitiladi, har tomondan yogʻda qovuriladi, soʻngra oʻrdaklarning terisi maydalangan sabzavot, ildizli sabzavotlari ustiga qoʻshiladi, soʻngra piyoz va oz miqdorda goʻshtli bulyon va baʼzan quyuq pivo ham qoʻshiladi. Goʻshtni qovurish ikki-uch soat davom etadi. Tayyor shoyfeleda goʻsht suyakdan osongina ajratiladi va yaxshi qovurilgan teri oltin rangga aylanadi va uning ustida pufakchalar paydo boʻladi. Pishirilgan sabzavotlar eziladi va sousni tayyorlash uchun elakdan oʻtkaziladi. Shvetsariyada "yogʻli loviya " va tuzlangan karam shoyfele bilan birga taqdim etiladi.

Baden va Shvetsariyada shoyfele kassellerga oʻxshaydi: u sirka, piyoz, dafna barglari va chinnigullar bilan oq sharobda past olovda qaynatiladi va shoʻrlangan yoki dudlangan choʻchqa goʻshtidan tayyorlanadi. Baden uslubidagi shoyfele, shoʻrva va ziravorlangan kartoshka salatasi bilan isteʼmol qilinadi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Lothar Bendel. Schäufele // Deutsche Regionalküche von A—Z. Mit Grundrezepten zum Nachkochen. — Random House, 2013. — 384 S. — ISBN 9783730690420.

Havolalar 

 Pivo sousi bilan Scheufele retsepti )
Kamuflet

Kamuflet () ― poroxning yer ostida chaqnashi, kichik mina, dushman yer osti ishlarini silkitish va koʻmib yuborish yoki qazuvchilarni tutun va hid bilan boʻgʻish uchun kichik portlash, yer ostidagi portlash, odatda bunaqa portlashda oʻyiq hosil boʻlmaydi.

Koʻchma maʼnoda, kamuflet soʻzi — kutilmagan muammo, falokat, muvaffaqiyatsizlik degan maʼnolarni anglatadi.

Tarixi 
Ilgari kamuflet (minalashtirilgan yer osti yoʻli) harbiy ishlarda, mina urushida dushman mina galereyalarini yoʻq qilish, yaʼni dushmanning yer osti faoliyatini koʻmib yuborish yoki ushbu ishlarni bajaruvchi harbiy muhandislik qoʻshinlarini yoʻq qilish uchun ishlatilgan.

Qamal paytida qalʼa kontrminachilari dushmanning yer osti yoʻllarini vayron qilish uchun yer osti portlashlaridan foydalanganlar, ularni dushman bastion, kurtina va boshqa yer usti mudofaa inshootlari ostiga olib kirishga harakat qilgan. Bunday qarshi portlashlar koʻpincha yer ostida amalga oshirilgan — yaʼni kamuflet.

Keyinchalik, oʻyiq hosil qilmasdan, yerga chuqur kirib boradigan artilleriya snaryadlari, minalar va havo bombalarining portlashlari kamuflet deb atala boshlangan.

Togʻ- kon sanoatida kamufletlar qoʻllaniladi, xususan, togʻ- kon zarbalarining oldini olishda.

Manbalar

Adabiyotlar 

Harbiy ish
Pechkachi-yerqazarlar

Pechkachi-yerqazarlar, qazuvchilar, gʻorsevarlar () — pechkachilar oilasiga mansub qushlar turi.

Ular Janubiy Amerikaning ochiq joylarida, xususan, And va Patagoniya mintaqalarida yashaydi. Bu quruqlikda yashovchi qushlar boʻlib, ular xira jigarrang tusli va koʻpincha juda uzun, ingichka tumshugʻi boʻladi.

Tana uzunligi 11-18 sm, vazni 16-54 g.

Turlari 

 Geositta antarctica Landbeck, 1880 — Kaltatumshuq pechkachi-yerqazar
 Geositta crassirostris P. L. Sclater, 1866 — Qalintumshuq pechkachi-yerqazar
 Geositta cunicularia (Vieillot, 1816) — Quyonsimon pechkachi-yerqazar
 Geositta isabellina (Philippi et Landbeck, 1864) — Oqish belli pechkachi-yerqazar
 Geositta maritima (Orbigny et Lafresnaye, 1837) — Kulrang pechkachi-yerqazar
 Geositta peruviana Lafresnaye, 1847 — Qirgʻoq pechkachi-yerqazari
 Geositta poeciloptera (Wied-Neuwied, 1830) — Braziliya pechkachi-yerqazari
 Geositta punensis Dabbene, 1917 — Puna pechkachi-yerqazari
 Geositta rufipennis (Bumeister, 1860) — Qizildum pechkachi-yerqazar
 Geositta saxicolina Taczanowski, 1875 — Qoraqanot pechkachi-yerqazar
 Geositta tenuirostris (Lafrenaye, 1836) — Yupqatumshuq pechkachi-yerqazar

Manbalar 

Qushlar
Bonayre, Sint-Estatius va Saba

Bonayre Sint Estatius va Saba (), shuningdek, Karib dengizi Gollandiyasi () nomi qoʻllaniladi - Gollandiyaning Karib dengizi, Vest-Indiyada Kichik Antil orollari arxipelagidagi uchta xos jamoasi.

Geografiyasi 
Mulk orollarni oʻz ichiga oladi: Bonayre (  ), Sint-Estatius (  ), Saba (  ) va kichik qirgʻoqboʻyi orollari. Bonayre oroli Shamolsiz orollar guruhida joylashgan, Saba va Sint-Estatius orollari Shamolli orollarning shimoliy qismida joylashgan.

Bonayre, Sankt-Estatius va Saba 2010 yilda Niderlandiya Antil orollari federatsiyasi qulaganidan keyin referendum natijalariga koʻra, qolgan Niderlandiya Antil orollarining sobiq mulkining bir qismidir.

Maʼmuriy-hududiy tuzilishi 
Maʼmuriy jihatdan mulk Gollandiyaning bir qismi boʻlgan, ammo Gollandiya provinsiyalarining hech biriga kirmaydigan uchta maxsus jamoadan iborat ():

Orollar aholisi 25 mingga yaqin boʻlib, ular - golland, ingliz va afrikaliklarning avlodlaridan iborat.

Yana qarang 

 Niderlandiya Antil orollari

Manbalar 

 Izohlar

Havolalar 

 Rasmiy sayt
 Bonaire rasmiy sayti
 Saba rasmiy veb-sayti
 Sint-Estatiusning rasmiy sayti
 Niderlandiya Antil orollarining kelajagi aniqlandi
Niderlandiya
Orollar
Alfemen

Alfemen (Althemen, boshq.λλθημένες Yokiλλθαιμένες) — qadimgi yunon mifologiyasida, Krit qiroli Katriyning oʻgʻli.

Orakul Katreyga oʻgʻlining qoʻlidan vafot etishini bashorat qildi. Dahshatga tushgan Alfemen  singlisi Apemosina bilan Kritni tark etdi va Rodosga kelib, shu joyni Kritiniya deb nomladi. U Zevs Atabiriusga qurbongoh qurdi.  Kamirda joylashdi. Germes singlisini sevib qilganiga ishonmasdan, singlisini oʻldirdi.

Koʻp yillar oʻtgach, Katrey oʻgʻli, taxtga merosxoʻrni qidirishda, uning hamrohlari bilan birga tunda Rodosga kelib tushdi.Mahalliy aholi oʻzga shaharliklarniqaroqchilar deb yanglishib, ularga hujum qilishdi. Alfemen, Katreyni tanimasdan, unga oq otib oʻldirdi. Ajablangan Alfemen oʻlim uchun xudolarga ibodat qila boshladi va yer ajralib, uni yutib yubordi. Boshqalarning fikricha, Alfemen qaygʻudan vafot etgan.

Boshqa bir variantga koʻra, Rodosda joylashgan Alfemen Spartalik edi va ancha kechroq yashagan, Geraklidlarning avlodi boʻlgan.

Uchinchi variantga koʻra, Alfeman Argotslik edi. Kissning Oʻgʻli. Troyan urushidan keyin doriytslar bilan Kritdagi 10 shaharlarga asos solgan. Pollid va Delfuga yoki afinaliklarga qoʻshilishni rad etdi va Rodosga joylashdi.

Variyantlardagi kelishmovchilik Rodosning Dorian kolonizatsiyasi vaqti haqidagi turli gʻoyalar bilan bogʻliq.

Manbalar 

Xayoliy qotillar
Egey orollari haqidagi afsonalar
Qadimgi yunon miflarining qahramonlari
Kralendeyk

Kralendeyk ― Niderlandiya Antil orollaridagi Bonayre orolining poytaxti. Aholisi 3061 nafar (2006-yil). Bu Bonayrening savdo markazi va uning asosiy porti. Dengizdan yumshoq pastel ranglarda boʻyalgan bir guruh past binolar koʻrinib tursa-da, u orolning aksariyat davlat idoralari, shuningdek, doʻkonlar, mehmonxonalar, restoranlar va barlarni oʻz ichiga oladi.

Asosiy diqqatga sazovor joylar orasida hozirda port ofisi joylashgan Fort Oranye, shuningdek, unga yondosh tosh mayoq va shahar chegaralaridan tashqarida joylashgan Museo Boneriano (Bonayre muzeyi) mavjud.

Shaharda Flamingo xalqaro aeroporti joylashgan.

Niderlandiya
Orollar
Alsinopolis

Alsinopolis ( Braziliyaning Matu-Grosu-du-Sul shtatida joylashgan munitsipalitetdir. Mezoregionning ajralmas qismi Matu-Grosu-du-SulMatu-Grosu-du-Sul shtatining shimoliy-markaziy qismi. Altu-Takari iqtisodiy-statistik mikrohududiga kiritilgan. 2006-yilda aholi soni 1873 nafar. 4399,676 km² maydonni egallaydi. Aholi zichligi — 0,4 kishi/km².

Tarixi 
Shaharga 1975-yil 8-oktabrda asos solingan.

Statistika 

 2003-yil uchun yalpi ichki mahsuloti 80 908 400,00 real (maʼlumotlar: Braziliya Geografiya va statistika instituti).
 2003-yilda aholi jon boshiga yalpi ichki mahsulot 29 954,98 realni tashkil etadi (maʼlumotlar: Braziliya Geografiya va statistika instituti).
 2000-yil uchun inson taraqqiyoti indeksi 0,745 (maʼlumotlar: Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot Dasturi).
Braziliya
Kundalar

Kundalar — odamning boshi va qoʻllari, bir oyogʻi yoki ikkala oyogʻi sigʻadigan teshiklari bor yogʻoch konstruktsiya.

Qadimda u asirlar yo mahbuslarni saqlash uchun yoki jinoyatchini qiynoqqa solish yo jazolash vositasi sifatida, shuningdek, mahbuslarni qamoqxonadan qamoqxonaga kuzatib borishda ishlatilgan. Kundaga urilgan, Kundalangan — tutqun, bandi, asir, ariston, mahbus.

Jazo 

Asosan, zanjirband qilingan jinoyatchi omma oldida sharmanda qilingan. Jinoyatchini, baʼzan, issiq kunda ovqatsiz va suvsiz qoldirilgan. Jazo sharmandali hisoblangan, chunki mahkum kundalanganligi sababli, hojatini shu holida ishtoniga chiqarishga majbur boʻlgan. Oʻrta asrlarda bu kichik jinoyatlar uchun jazo boʻlib, mahalliy hokimiyat mahalliy yoki shahar sudining hukmi bilan mahkumlarga belgilashi mumkin edi.

Ular baʼzi davlatlarning armiya va dengiz flotlarida aybdor askarlarni jazolash uchun qoʻllanilgan. Bunday jazoga, xususan, taniqli yozuvchi Daniel Defo va britaniyalik admiral Tomas Kokrayn hukm qilingan.

Kundalash Fransiyada 1832-yilda, Angliyada 1837-yilda, musulmon va Afrika davlatlarida XX-asrning birinchi choragida bekor qilingan.

Etap qilish 
Qoʻl kishanlari paydo boʻlishidan oldin Rus va Rossiya imperiyasida mahbuslarni etap qilish paytida kunda ishlatilgan (kishan ishlab chiqarish uchun metall kerak edi, kunda tayyorlash uchun esa material hamisha topilardi, bundan tashqari, kunda mahkum qoʻllarining harakatini batamom cheklardi, kishan bilan esa soqchini boʻgʻish mumkin). Etap qilinayotgan odamlarni „kundalangan bandi“ deb atashgan. Shuningdek, oʻsha yillardagi hujjatlardagi bu atama xavfli va oʻta xavfli qaroqchilarni anglatadi.

Badiiy adabiyotda 

 Barbados plantatorlari oq tanli qullarni kundalashi britaniyalik yozuvchi Rafael Sabatinining „Kapitan Blad sayohati“ (1922) sarguzasht romanida maromiga yetkazib tasvirlangan, unda issiq tropik iqlim bandilarning azob-uqubatini yanada kuchaytiradi.
 Sadriddin Ayniyning Buxoro xonligi hayoti tasvirlangan asarlarida („Doxunda“, „Qullar“, „Odina“, „Qisqacha tarjimai holim“ v.b.) kundalangan mahbuslarning ayanchli ahvoli yaqqol yoritilgan.

Yana qarang 

 Kishanlar
 Taʼzir berish ustuni

Manbalar

Adabiyotlar 

 Vsemirnaya istoriya: lyudi, sobitiya, dati. Per. s angl. — : „Riderz Daydjest“, 2001. — 752 s. —ISBN 5-89355-035-8.

Jazolar
Tormoz normativlari

Tormoz normativlari — harakatlanuvchi tarkibni 100 tonnalik poyezd (yoki sostav) massasi uchun eng kichik tormoz bosimi bilan taʼminlash uchun talablar toʻplami, bunda poyezdlar belgilangan tezlikda harakatlanishi mumkin.

Tormoz normativlari poyezdlarning belgilangan tezlikda harakatlanishi mumkin boʻlgan maksimal tushish qiyaligini, belgilangan bosimni taʼminlab boʻlmaydigan hollarda tikroq qiyaliklarda tezlikni pasaytirish tartibini belgilaydi (masalan, nosozlikda alohida tormozni oʻchirish).

Tormoz normativlari quyidagilardan iborat:

 harakatlanuvchi tarkibning gʻildirak oʻqidagi tormoz kolodkalarining hisoblangan bosimlarining qiymati;
 tormoz oʻqlarining soni haqida maʼlumot;
 lokomotivlarning hisob massasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
 avtomatik tormozlar ishlamay qolganda harakatlanuvchi tarkibni joyida ushlab turish uchun qoʻl tormozlaridan foydalanish zarurati.

Tormoz normativlari poyezdlar harakatlanish grafigiga ilova sifatida chiqariladi.

Adabiyotlar 

 Tormoznie normativi // Jeleznodorojniy transport: Ensiklopediya / Gl. red. N. S. Konarev. — M.: Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya, 1994. — S. 450. — ISBN 5-85270-115-7.
Temir yoʻllar
Poyezd
Tormoz bosimi

Tormoz bosimi — tormoz kolodkalari lokomotiv yoki vagon gʻildiragiga bosadigan kuch. Har bir oʻq uchun tonnada oʻlchanadi.

Gʻildirak va tormoz kolodkasi oʻrtasidagi ishqalanish kuchi ishqalanish koeffitsiyentiga va qoʻllaniladigan bosim miqdoriga bogʻliq:

  ,

bu yerda B — ishqalanish kuchi; K — bosim kuchi;φK — ishqalanish koeffitsiyenti.

Muayyan turdagi tormoz kolodkasining ishqalanish koeffitsiyenti doimiy qiymat emas, u poyezdning tezligiga va gʻildirakdagi kolodkaning solishtirma bosimiga bogʻliq. Ishqalanish koeffitsiyentining bosish kuchiga bogʻliqligini istisno qilish uchun tormoz hisoblarini oʻtkazishda shartli qabul qilingan hisoblangan tormoz bosimi KP qoʻllaniladi. Hisoblangan bosim uchun ishqalanish koeffitsiyenti hisoblangan ishqalanish koeffitsiyenti φKP deyiladi. Poyezd tezligining pasayishi bilan ishqalanish koeffitsiyenti ortadi. Har xil turdagi lokomotivlar, vagonlar va ularning yuklari, kolodka materiallari uchun hisoblangan bosim qiymatlari jadvallarda keltirilgan, hisoblangan ishqalanish koeffitsiyentlarining qiymatlari tezlik oraliqlari uchun hisoblanadi.

Umumiy hisoblangan bosimning poyezd ogʻirligiga nisbati hisoblangan tormoz koeffitsiyenti deyiladi:

  ,

bu erda ϑP — hisoblangan tormoz koeffitsiyenti; P — lokomotivning ogʻirligi; Q — poyezd vagonlarining ogʻirligi.

Hisoblangan tormoz koeffitsiyenti poyezdning tormoz bosimini tavsiflaydi. 100 t ogʻirlikdagi poyezdga tormoz bosimining miqdori foizda ifodalangan hisoblangan tormozlash koeffitsiyentiga teng. Poyezd oʻz toifasi uchun normaga muvofiq tormoz bosimi bilan taʼminlanishi kerak.

Favqulodda tormozlashdan foydalanish hisobga olinadigan hisob-kitoblarda hisoblangan tormozlash koeffitsiyenti uning toʻliq qiymatiga teng ravishda olinadi. Agar toʻliq ishchi tormozlanishini qoʻllash hisobga olinsa, hisoblangan tormozlash koeffitsiyenti uning hisoblangan qiymatining 0,8 ga teng boʻladi.

Adabiyotlar 

 Jeleznodorojniy transport: Ensiklopediya / Gl. red. N. S. Konarev. — M.: Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya, 1994. — S. 450. — ISBN 5-85270-115-7.

Temir yoʻllar
Alfrik

Alfrik (qad.-skand. Álfríkr) — german-skandinaviya mifologiyasida pakana odamlardan (dverglar) biri. Berling, Dvalin va Grer bilan birgalikda u Freya uchun sehrli Brisingamen marjonlarini quydi. Baʼzi afsonalarga koʻra, gnom-yaratuvchilarning har biri uchun marjonning narxi Freya bilan oʻtkazilgan kecha edi.

Marjonning hikoyasi — Skandinaviya (Norvegiya-Islandiya) dostonida Alfrik haqida maʼlum boʻlgan yagona eslatma. Bu ism „alv-hukmdor“ deb tarjima qilinadi va faqat bir marta Shvetsiya runa toshida U 37 (alfrikr) uchraydi, boshqa na shved runa va na oʻrta asr akt yozuvlarida uchramaydi. Daniyada bu nom kamyob hisoblangan, uchta DR 8, DR 9 (alfrik) runa toshi va DR 7 (alfr-k) va uchta oʻrta asr yozuvlari (tangada (Daniyada qirol Xardeknudga ishlagan +ALFRIC Linkoln), bitta yepiskop va bitta ruhoniyning ismi) maʼlum.

XIX asrda german mifologiyasini oʻrgangan Yakob Grimm Vilkinasageda Alfrikning eslatilishiga ishora qilgan. Grimmning taʼkidlashicha, germanlar orasida pakana odamlar va alflar (alblar) aniq farq qilganligi sababli, pakana odamlar orasida „Alfrik“, „Gendalfrik“ (Gandâlfr) va „Vindalfrik“ (Vindâlfr) nomlarining paydo boʻlishi alblar va pakana odamlar oʻrtasida qarindoshlik aloqalari mavjudligini koʻrsatadi. Vilkinasagda Alfrik misolida taʼkidlangan pakana odamlarning (va alvlarning) yana bir xususiyati shundaki, ular oʻgʻrilar, „tovuvchilar“. Sagada Alfrik haqida uning buyuk oʻgʻri boʻlganligi aytiladi. Pastki nemis ertaklaridagi pakana odamlar va alvlar, ayniqsa, noʻxat dalalariga qiziqish bildirishgan.

Manbalar 

Germaniya-Skandinaviya mifologiyasi
Adrasteya

Adrasteya (qadimgi Ἀδράστεια, „Muqarrar“) — qadimgi yunon mifologiyasida — maʼbuda, Zevs va Femida (yoki Zevs va Ananke) qizi. Undan oddiy odam qochib qutula olmaydigan abadiy adolatning xizmatkori va qasoskor sifatida Nemesida bilan bogʻliq maʼnoga ega; shuning uchun keyingi shoirlar ularni farqlamaydilar. Uning ismining kelib chiqishi qahramon Adrast (Meropning oʻgʻli) Esep qirgʻogʻida birinchi boʻlib unga qurbongoh qurganligi bilan izohlanadi. Adrasteya haykali Kirrada (Fokid) turgan.

Kichik Osiyoda u Kibela bilan bir xil. Adrasteya — Kibelaning taxallusi.

Aftidan, maʼbuda bilan bir xil boʻlgan yana bir Adrasteya, nimfa, Melissey va Amalfeyaning qizi. Yoki Okeanning qizi. U Zevsni Kritda tarbiyalagan, uning emizgan onasi. Zevsga oʻyinchoq: koptok sovgʻa qilgan.

Shuningdek, Akteyskiy Apollon va Artemidaning maʼbadi va orakuli boʻlgan shahar bilan, Granik daryosi sugʻoradigan hudud ham Adrasteya deb ataladi.

1884-yilda kashf etilgan Adrasteya asteroidi(239), shuningdek, 1979-yilda kashf etilgan Adrasteya Yupiter yoʻldoshi Adrasteya sharafiga atalgan.

Manbalar 

 qadimgi Yunon xudolari
 Crete Afsonalari
 Adolat va adolat xudolari
Aretusa

Aretusa, Aretuza (qadimgi Ἀρέθουσα). Qadimgi yunon mifologiyasidagi nimfa — daryo xudosi Alfey sevib qolgan ovchi.

Alfey uni uzoq vaqt taʼqib qilgan, u Artemidaga oʻtingan va oqimga aylangan. Sirakuza yaqinidagi Ortigiya oroliga koʻchib oʻtgan va buloqqa aylangan, bu Delfi orakuli tomonidan tasdiqlangan. Egiondan (Axaya) Sirakuza Aretusega dengiz orqali kulchalar yuborilgan. U Demetrega Aid Persefonani oʻgʻirlab ketganini aytgan.

Vergiliy tomonidan tilga olingan. Gigin uni xatolik bilan Nereidlar roʻyxatiga kiritgan.

Sirakuzning tarixiy markazida joylashgan buloq Aretusa nomida.

Aretusa — Andre Kampraning shu nomdagi operasi qahramoni (1701). Asteroid va Britaniya dengiz flotidagi bir qator kemalar ham uning nomi bilan atalgan.

Benjamin Brittenning goboy yakkaxonligi uchun „Ovidiyga koʻra oltita metamorfozaning“ oxirgisi (1951) Aretuzaga bagʻishlangan.

Manbalar 

Elida Afsonalari
Goar

Goar ( [ɡɔˈhɑɾ]) — armancha ayollar ismi.

Maʼnosi: qimmatbaho tosh, gavhar, qimmatbaho tosh, olmos, porloq, yorqin, chaqnoq, yaltirash.

Undan kelib chiqqan ismlar: Goarine.

Dunyodagi gilamdoʻzlik durdonalaridan biri, bizgacha yetib kelgan eng qadimgi arman gilamlaridan biri Qorabogʻ, 1700-yillarga toʻgʻri kelgan tuksiz mashhur „Goar“ gilami toʻquvchi Goar nomi bilan atalgan. U haqida qarang: "Goar" gilami.

Kelib chiqishi 
Goar ismining kelib chiqishi haqida T.A.Shumovskiy quyidagicha yozadi: "Forscha gohar (gavxar) — „qimmatbaho tosh, marvarid“ soʻzi armancha Goar ayol ismining paydo boʻlishiga olib kelgan, ammo arabchaga kirib, unda javhar — „gavhar“ soʻzini paydo qilgan. Kundalik darajada, forscha gavxar — „qimmatbaho tosh“ soʻzi eʼtiborga loyiq, u xuddi shu maʼnoda arabcha javxar soʻziga oʻtib, rus va ingliz tuprogʻidagi turdosh otlarga qoʻshimcha ravishda atoqli nomlarini ham yaratgan: hindcha Javoharlal, chechencha Djoxar, armancha Goar.

Mamlakatga qarab yozish variantlari: Govhar (Ozarbayjon).

Boshqa taniqli ism sohiblari 

 Goar Mikaelovna Gasparyan (1924—2007) — arman qoʻshiqchisi, Stalin mukofoti laureati, SSSR xalq artisti, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1984);
 Gohar Agabekovna Yenokyan (1942-yilda tugʻilgan) — Armaniston parlamenti deputati;
 Goar Arutyunyan (1979-yilda tugʻilgan) — 1998-yildagi „Armaniston goʻzali“ (Armancha Vikipediya sahifasidagi fotosuratga qarang);
 Goar Levonovna Vartanyan 1926-yil 25-yanvarda Armanistondagi Leninakan (Gyumri) shahrida tugʻilgan — taniqli noqonuniy razvedkachi (Rossiya Tashqi razvedka xizmati saytidagi eslatma).

Yana qarang 
 Arman ismlari roʻyxati

Manbalar 

 Arman ayol nomlari
 ayol nomlari