MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Yelizaveta Mukasey

Yelizaveta Ivanovna Mukasey (qizlik familiyasi: Yemelyanova; ; 29-mart 1912-yil, Ufa — 19-sentyabr 2009-yil, Moskva) — Sovet razvedkasi xodimi, noqonuniy muhojir. Shuningdek, faxriy davlat xavfsizligi xodimi, podpolkovnik. Sovet noqonuniy razvedkachisi Mixail Isaakovich Mukaseyning rafiqasi.

Hayoti 
Yelizaveta Ivanovna Mukasey 1912-yil 29-martda Ufa shahrida tugʻilgan. Uning qizlik ismi — Yemelyanova boʻlgan.

1917-yil oxirida u oilasi bilan Toshkentga, ochlikdan qutulish uchun koʻchib oʻtishadi. Yelizaveta 1929-yilda oʻrta maktabni tugatgach, Leningrad universitetining biologiya fakultetiga oʻqishga hujjat topshiradi. Universitetni tugatgandan soʻng, Yelizaveta Ivanovna avval zavodda, keyin esa ishchi yoshlar maktabida direktor boʻlib ishlaydi (1938—1939-yillar oraligʻida).

1939-yildan 1943-yilgacha Yelizaveta Ivanovna eri, noqonuniy razvedkachi Mixail Isaakovich Mukasey bilan Los-Anjeles shahrida AQShga xizmat safarini amalga oshirgan.

1943-yildan 1949-yilgacha u Moskva teatri badiiy kengashining kotibi boʻlib ishlagan.

„Elsa“ taxallusi ostida maxsus tayyorgarlikdan oʻtgandan soʻng, 1955—1977-yillarda eri bilan xorijda faoliyat olib borgan. Keyinchalik, erini markaz bilan ikki tomonlama aloqa qilishini taʼminlagan.

Xorijdagi faoliyati davomida u turmush oʻrtogʻi bilan Yevropa davlatlariga razvedka maʼlumotlarini olish maqsadida sayohat qilgan va bu faoliyat Markaz aʼzolari tomonidan yuqori baholangan.

1977-yilda SSSRga qaytgach, Yelizaveta Ivanovna yosh razvedka xodimlarini tayyorlagan. U razvedka maktablari uchun yozilgan koʻplab darsliklar va oʻquv qoʻllanmalar muallifidir.

U turmush oʻrtogʻi bilan birgalikda chet elda oʻtgan 30 yillik ish faoliyati va hayoti haqidagi xotiralarni „Zefir va Elza“ () kitobida yozgan.

Yelizaveta Ivanovnaning oʻgʻli — Anatoliy Mixaylovich Mukasey, sovet va rus kinematografi boʻlib, uning ayoli aktrisa va rejissyor Svetlana Sergeevna Drujininadir. Yelizavetaning nabirasi Mixail Anatolyevich Mukasey operator boʻlib ishlaydi.

U 2009-yil 19-sentyabrda Moskvada vafot etgan.

Yelizaveta Mukasey Xovanskoye qabristonida (shimoliy hudud, 200-sonli uchastka) dafn etilgan.

Mukofotlari 
Yelizaveta Ivanovna Mukasey faxriy davlat xavfsizligi xodimi boʻlgan. Xizmatlari va erishgan yutuqlari uchun u koʻplab medallar, shu jumladan „Jangovor xizmatlari uchun“ medali bilan ham taqdirlangan. U Rossiya Federatsiyasi xavfsizligini taʼminlashga qoʻshgan ulkan hissasi uchun Yuriy Andropov mukofotiga laureat boʻlgan.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 
 Legendarnaya razvedchitsa-nelegal Yelizaveta Mukasey skonchalas v Moskve
 Lyudi iz legendi
Jangovar xizmatlari uchun medali sohiblari
SSSR oʻqituvchilari
Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
Moskvada vafot etganlar
2009-yilda vafot etganlar
19-sentyabrda vafot etganlar
1912-yilda tugʻilganlar
29-martda tugʻilganlar
Ufada tugʻilganlar
SSSR razvedkachilari
Atsimo-Andrefana

Atsimo-Andrefana (Janubiy Gʻarbiy) — Madagaskar tarkibidagi viloyat. Shimolda Menabe, shimoli-sharqda Amoron'i Mania va Yuqori Matsiatra, sharqda Ihorombe va Anosy va janubi-sharqda Androy bilan chegaradosh. Poytaxti Toliara boʻlib, 2018 yilgi hisoblashga koʻra aholi soni 1 799 088 kishini tashkil qiladi. Atsimo Andrefana geografik jihatdan barcha Madagaskar mintaqalari ichida eng kattasi hisoblanadi, uning maydoni .

Maʼmuriy boʻlinmalar 
Atsimo-Andrefana 105 ta kommunadan iborat, toʻqqista viloyatga boʻlingan:

 Ampanigi tumani — 16 ta kommuna
 Ankazoabo tumani — 5 ta kommuna
 Benenitra tumani — 5 ta kommuna
 Betioki Sud tumani — 5 ta kommuna
 Beroxa tumani — 19 ta kommuna
 Morombe tumani — 8 ta kommuna
 Sakaraxa tumani — 11 ta kommuna
 Toliari I tumani — 1 ta kommuna
 Toliara II okrugi — 19 ta kommuna

Transport

Aeroportlar 
 Ampanixi aeroporti
 Andavadoaka aeroporti
 Ankazoabo aeroporti
 Beroha aeroporti
 Betioki aeroporti
 Morombe aeroporti
 Tanandava aeroporti
 Toliara aeroporti

Himoya qilinadigan hududlar 
Atsimo-Andrefanada quyidagi qoʻriqlanadigan hududlar mavjud:
 Mangoki Ihotri suv-botqoq kompleksi qismi
 Velondriake Yangi muhofaza qilinadigan hudud
 Tsinjoriake Yangi muhofaza qilinadigan hudud
 Analandraza Analavelo Yangi muhofaza qilinadigan hudud
 Ranobe ko'rfazi Yangi qoʻriqlanadigan hudud
 Ranobe PK32 Yangi muhofaza qilinadigan hudud
 Atsimo Andrefan'Ifotaky Yangi qoʻriqlanadigan hudud
 Vohidefo Yangi muhofaza qilinadigan hudud
 Beza Mahafaly qo'riqxonasi
 Mikea milliy bog'i
 Nosy Ve-Androka milliy bog'i
 Zombitse-Vohibasia milliy bog'i
 Tsimanampetsotsa milliy bog'i
 Reniala qo'riqxonasi
 Soariake Yangi muhofaza qilinadigan hudud
 Amoron'i Onilahy Yangi qoʻriqlanadigan hudud

Daryolar 
Atsimo-Andrefanadagi Mayor daryosi Onilahi daryosi va shimolda Mangoki daryosi bor.
Shuningdek, Fiherenana daryosi va Linta daryosi oʻsha hududdan oqib oʻtadi, Menarandra daryosi janubda Androy viloyati bilan chegarani tashkil qiladi.

Iqtisodiyot

Konchilik 
 Basibasy koni
 Ankililoaka koni

Maʼlumotnomalar 

 EDBM

 
Madagaskar hududlari
Zaynulla Rasulev

Zaynulla Rasulev (Zaynulla bin Xabibulla bin Rasūl; , , 1833-yil 25-mart — 1917-yil 2-fevral) 19-asr va 20-asr boshlarida yashab ijod qilgan boshqird diniy yetakchisi. U jadidchilikning eng muhim namoyandalaridan biri, ilk jadidchilik madrasalaridan birining tashkilotchisi sifatida eʼtiborga sazovordir.

Hayoti 

Zaynulla Rasulev 1833-yilda Orenburg gubernatorligining Verxeuralsk viloyatidagi Sharip qishlogʻida (bu vaqtda Rossiyaning Boshqirdiston Respublikasi, Uchalinskiy tumani tasarrufida) mahalliy islom jamoasi mullasining oilasida tugʻilgan. Avval oʻz qishlogʻidagi madrasada, keyin Troitskdagi madrasada taʼlim olgan. Taʼlimni yakunlaganidan soʻng, u imomlik faoliyatini boshlagan. 1858-yildan Yoʻldosh qishlogʻida (hozirgi Boshqirdistonning Uchalin tumanida) imom xatiblik qilgan.

Zaynulla talabalik yillaridayoq tasavvufga qiziqib qolgan. 1859-yilda Naqshbandiya tasavvufiy tariqati tarkibiga kirgan. 1869—1870-yillarda Istanbulda shayx Ahmad Ziyouddin Gumushhaneviydan individual tarzda taʼlim olgan. Undan ijoz yoki soʻfiy Naqshbandiy taʼlimotini oʻrgatishlikka ruxsat olgan. Keyinchalik haj ziyoratini amalga oshirgan. Boshqirdistonga qaytgach, mahalliy soʻfiylik urf-odatlariga bir qancha yangiliklar kiritgan, jumladan, baland ovozda zikr aytish, mavludni nishonlash (Islom paygʻambari Muhammadning tavallud kuni), munchoq taqish va hokazolarni targʻib qilgan.

Zaynulla Rasulev soʻfiylikni targʻib qilgani uchun taʼqiblarga uchragan, mahalliy konservativ mullalar va asosiy islom amaldorlari uni bid’atlarni tarqatishda va hokimiyat faoliyatiga putur yetkazishda ayblaganlar. Ularning yozma qoralashi bilan Zaynulla Rasulev hibsga olinib, surgunga joʻnatilgan. Zlatoust (sakkiz oy), Nikolsk (Vologda viloyati) (1873—1876) va Kostromada (1876—1881) ketma-ket surgunda umr kechirishiga toʻgʻri kelgan.

1881-yilda u surgundan qaytib, Boshqirdistonning Oqqoʻja qishlogʻida diniy rahnamolik faoliyatini davom ettiradi. U ikkinchi marta haj ziyoratiga boradi. 1884-yildan Rasulev Troitskdagi shahar masjidining imomi lavozimini egallaydi. Keyinchalik Uraldagi birinchi jadid oʻquv yurtlaridan biri boʻlgan Rasuliya madrasasini tashkil etadi. Uning koʻplab shogirdlari va izdoshlari boʻlgan. Keyinchalik, ularning katta qismi Rossiyadagi eng nufuzli musulmon rahbarlari sifatida faoliyat yuritgan

Zaynulla Rasulev 1917-yil 2-fevral sanasida vafot etgan. U Troitskdagi eski musulmon qabristoniga dafn etilgan.

Boshqird xalqining xotirasida Zaynulla Rasulev tomonidan amalga oshirilgan moʻjizalar va shifobaxsh harakatlar haqida koʻplab afsonalar saqlanib qolgan.

Uning oʻgʻli Gabduraxman Rasulev ham boshqird diniy rahbari boʻlgan.

Xotirasi 

 2009-yilda Boshqirdistonning Uchali shahrida Zaynulla-Ishon nomidagi masjid ochilgan.
 2008-yilda Rossiyaning Ufa shahridagi koʻchaga Zanulla Rasulev nomi berilgan.

Manbalar

Havolalar 

 Yunusova Aysilu. Boshqirdistonda Islom Moskva, 2007. 
 Boshqirdiston ensiklopediyasida entsiklopediya yozuvi 

20-asr musulmonlari
19-asr musulmonlari
1917-yilda vafot etganlar
1833-yilda tugʻilganlar
Jadidlar
Boshqirdlar
Killer Queen

"Qotil malika" bu vokalist - Freddi Merkuri tomonidan yozilgan qo'shiq. Qoʻshiq guruhning birinchi xitiga aylandi va 1975-yilda Buyuk Britaniya chartlarida ikkinchi oʻrinni egallagan. Freddi Merkuri tomonidan qoʻshigʻi yozilgan. Shuningdek, „Qotil malika“ „Kim abadiy yashashni xohlaydi“ qoʻshigʻi uchun single sifatida yozilgan.

Merkuriyning soʻzlariga koʻra, unga Beatles, Beach Boys va Noel Kovardning yozuvlari taʼsir qilgan. Soʻzlarni yozib olgandan keyingina musiqani yozgan. Yozuv oʻzining 4 ovozli toʻldiruvchisi va Brayan Meyning gitara yakkaxon ijrosi bilan ajralib turgan.

Qoʻshiq tarixi 
Merkuriyning taʼkidlashicha, u qoʻshiq soʻzlarini kuy va musiqadan oldin yozgan. Qoʻshiqning birinchi misrasida anʼanaviy ravishda Mari Antuanettaga tegishli ibora keltirilgan. „Qotil malika“ qirolichaning oʻziga xos ovozining mohiyatini, va aniq vokal garmoniyalarini saqlab qolgan.

Merkuriy qoʻshiqqa vodevil uslubini berish uchun qoʻshiqni yozish uchun oddiy pianinodan foydalangan. Pianino, elektr gitara, baraban toʻplami va bas gitara bilan bir qancha boshqa zarbli asboblar ham ishlatilgan.

Muqova versiyalari 

 Travis guruhi oʻzlari uchun qoʻshiq kuylagan.
 Sum 41-guruhi 2001-yilda albomi uchun qoʻshiq ijro etgan.

Video klip 
Klip BBC studiyalarida suratga olingan. Bu guruhning odatiy kliplari oʻsha vaqtda juda mashhur edi. Klipning manzarasi juda yorqin fonda ishlangan, rang-barang yorugʻlik chiroqlari aks ettirilgan va yon tomonlarida koʻp sonli koʻk chiroqli metall tayoqchalardan foydalanilgan. Klipning boshi baraban bilan boshlanadi va keyin Merkuriyning oʻzi qoʻshiq aytishni boshlagan.

U moʻynali palto va oq va kulrang shoyi shim kiygan, oʻng qoʻlida bir nechta uzuk va rezina bilaguzuk, chap qoʻlida bir nechta bilaguzuk boʻlgan. U qoʻshiq aytishni boshlaganda mikrofonni teskari ushlab turgan. Guruhning barchasi boshqa videolar yoki konsertlardagidan koʻra koʻproq rasmiy kiyingan. Hamma kurtka, koʻylak va shim kiygan. Teylor koʻk koʻylak kiygan. Uning oʻng qoʻlida oq bilaguzuk ham bor. Merkuriy oq koʻylak va qora shim bilan oq koʻylak kiygan. Deakon kulrang kostyum va yengil naqshli qora galstuk kiyga 
Ingliz tilidagi qoʻshiqlar
Qoshiq 1974-yilda chiqarilgan
Ufa temir yoʻl stansiyasi

Ufa temir yoʻl stansiyasi — Markaziy Ufa temir yoʻl terminali boʻlib, Ufaning Sovetskiy tumanida Trans-Sibir temir yoʻlining tarixiy yoʻnalishida joylashgan.

Boshqaruv nuqtai nazaridan, stansiya Kuybishev temir yoʻlining Boshqird viloyati tasarrufiga kiradi.

Tarixi 
Ufa vokzalining tarixi Samara-Ufa temir yoʻli qurilishi bilan bogʻliq. Samara-Ufa temir yoʻlining qurilish ishlari 1885-yilda boshlanib, 1888-yilda Ufa shahrida yakunlangan. 1888-yilda stansiya temir yoʻlning soʻnggi manzili sifatida faoliyat boshlagan[ iqtibos kerak ].

1890-yilda Ufa-Zlatoust boʻlimi qurilgan. 1892-yilda esa Zlatoust-Chelyabinsk boʻlimi faoliyat boshlagan. Sibir temir yoʻlida va Yekaterinburg — Chelyabinsk shoxobchasida (1896) Peterburg-Vologda-Vyatka temir yoʻlining ochilishigacha (1906) stansiya Rossiya va Yevropani Ural, Sibir va Uzoq Sharq bilan bogʻlaydigan yagona temir yoʻlida joylashgan edi.

Ufa temir yoʻl stansiyasining joylashuvi 1885-yilda aniqlangan va uning eklektik uslubdagi birinchi binosi 1888-yildan 1967-yilgacha boʻlgan davrda, meʼmor F. F. Essen tomonidan bunyod etilgan.

Ufa vokzalining zamonaviy binosi 1968-yilda qurib bitkazilgan, loyiha muallifi K. Gottlib edi.

Harakat 
2012-yilda 239 kishi ish bilan taʼminlangan. Yoʻlovchi tashish hajmi kuniga 50 juft shaharlararo yoʻlovchi poezdlarini (shu jumladan, 10 tasi Kuybishev temir yoʻlining Boshqird viloyati tarkibidan) va 19 juft shaharlararo poezdlarni tashkil etgan. 1,7 million yoʻlovchi shu yoʻnalish boʻyicha qatnagan, shundan 1,0 millioni shaharlararo poyezdlarda joʻnab ketgan..

Rekonstruksiya ishlari 
Stansiyani rekonstruksiya qilish 2004-yilda boshlangan. 2005-2006-yillardan buyon vokzal ikki bosqichda rekonstruksiya qilingan: vokzalning shimoliy tomoniga, shahar atrofidagi kassalarning buzilgan binosi oʻrniga baland piyodalar oʻtish joylari boʻlgan bino qoʻshilgan, hozirda u kassa sifatida foydalanilmoqda. Qayta qurish davomida koʻplab moliyaviy janjallar oqibatida ish jarayonida qayta-qayta toʻxtalishlar yuz bergan. Temir yoʻl stansiyasini qayta qurish loyihasining keyingi qismi 2006-yil may oyida boshlangan. Yangilangan stansiyaning birinchi qismi 2008-yil 17-dekabrda ochilgan.

Stansiyani rekonstruksiya qilishning birinchi bosqichi 2020-yil 1-iyungacha, ikkinchi bosqichi 2022-yilgacha yakunlanishi kerak edi. 2022-yilda stansiyani rekonstruksiya qilish loyihasi ustuvor vazifalar qatoriga kiritilgan.

Qatnovlar 
Har kuni stansiyadan 40 dan ortiq shaharlararo poyezdlar va 50 ga yaqin shaharlararo elektropoyezdlar qatnovi amalga oshiriladi.

Transport 

 № 101 Ufa temir yoʻl vokzali → Ufa xalqaro aeroporti
 Dzerjinskiy koʻchasi 3-son→ Belorechenskiy mahallasi
 Dzerjinskiy koʻchasi, 74-uy→ Ufimskiy DOK (Inors mahallasi)
 Dzerjinskiy koʻchasi, № 214→ Milovskiy bogʻi (Zaton mahallasi)
 Dzerjinskiy koʻchasi, № 230→ Qashqadan bogʻi (Sipaylovo mahallasi)
 № 239 Ufa bekati→Shimoliy avtovokzal
 № 251 Ufa bekati→ Qashqadan bogʻi (Sipaylovo mahallasi)

Galereya

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Ufada transport tizimi
Portugaliya Gvineyasi

Portugaliya Gvineyasi () — qit’aning g‘arbiy chekkasida, Atlantika okeani sohilida joylashgan mustamlakadir. Quruqlikda Senegal va Gvineya bilan chegaradosh.Tarkibiga Bolama orollari va Bijagosh tizma orollari ham kiradi. Maydoni 36 ming kvadrat kilometr, aholisi 565 ming kishi. Mamlakatning markaziy qismida fulabe va ballante qabilalari, sohil bo‘ylarida sudan qabilalari yashaydi. Ma’muriy markazi Bisau shahri (aholisi 20 ming kishi).

Tabiati
Mamlakatning quruqlik qismi past tekisliklardan, ba’zi yerlari esa botqoqliklardan iborat. Iqlimi issiq. Hayvonot va o‘simlik dunyosiga boy emas.

Tarixi
Portugalnyaliklar mamlakatni XVI asr oxirlarida bosib oldilar. XVII-XVIII asrlarda Portugaliya Gvineyasi qul savdosining markaziga aylanadi. Mustamlakachilar shu yerdan turib Amerikaga qul jo‘natar edilar. Keyingi vaqtlarda qul oldi-sotdisi taqiqlandi, lekin yerli aholi quldan battar hayot kechirishga majbur etildi. Mustamlakachilar gvineyaliklarni ezib, xo‘rlab keldilar. Aholi o‘z vatanida xuddi qamoqda yotgandek kun kechirar edi, qorni ovqatga to‘ymay, hamisha muhtojlik azobini chekdi. Buning natijasida dahshatli kasalliklar avj oldi. Faqat “uyqu kasalligi”dan yiliga 8 ming kishi ishdan boʻshatilar edi. Ochlikdan o‘luvchilar borgan sari ko‘paydi. 1960-yilda “Portugaliya Gvineyasi Mustaqilligi uchun kurash Afrika partiyasi”ning memorandumida ta’kidlanishicha, mustamlakachilar “xalqni ezish vositasi sifatida ocharchilikdan foydalanmoqdalar va ocharchilikni jurttaga kuchaytirmoqdalar”. Aholining deyarli hammasi savodsiz edi.

Osiyo va Afrikada esayotgan mustaqillik va milliy-ozodlik shabadasi Portugaliya Gvineyasi aholisini ham ruhlantirib yubordi. Mazlumlar progressiv partiyalar rahbarligida mustamlakachilikka qarshi mardonavor kurashdilar.

Xoʻjaligi
Mamlakat iqtisodiyoti nihoyat darajada qoloq. Aholi asosan qishloq xo‘jaligi bilan band. Qishloq xo‘jaligida don ekinlari, shuningdek yongʻoq, kokos palmasi yeryong‘og‘i va boshqa ekinlar yetishtiriladi. Mamlakatda yog‘ ishlab chiqarish, sholi oqlaydigan zavodlar singari mayda korxonalar bor. Tabiiy boyliklari Amerika, Angliya, Fransiya va Portugaliya kompaniyalari qo‘lida. Portugaliya Gvineyasining harbiy-strategik ahamiyati katta. Shuning uchun ham mustamlakachilar bu hududdan harbiy baza sifatida foydalanishga urinib keldilar.

Manba

Mamlakatlar
Mustamlakalar
Banu Najjor

Banu Najjor (; duradgorning oʻgʻillari) yoki Banu al-Naggar arab dunyosidagi bir-biriga bogʻliq boʻlmagan bir qancha tarixiy va zamonaviy qabilalar nomi. Ayrim qabilalar diniy tarkibga koʻra bir-biridan farqlanadi.

Islom tarixida 
Muhammadning bobosi Abdulmuttalibning onasi aynan Banu Najjor urugʻidan boʻlgan. Ibn Hojar al-Asqaloniy va Tabariy kabi islom tarixchilari ularni Madinaning yirik Banu Xazraj qabila urugʻlaridan biri deb hisoblashgan. Al-Asqaloniy ushbu urugʻ ajdodlari Taymallah ibn Talaba ibn Amr ibn al-Xazraj ekanligini aytgan. Banu Najjorning kamida uchta kichik qabilasi mavjud boʻlgan.

Islom dini kirib kelishidan oldin Madinadagi Banu Najjorlar, asosan, anʼanaviy arab politeizmiga eʼtiqod qilganlar. Bundan tashqari, qabila vakillari Islom dinini qabul qilganlaridan soʻng yoʻq qilib yuborilgan Samul, Husa va at-Tamm nomli butlariga ham eʼtiqod qilishgan. Shuningdek, Banu Najjorlar Madina yahudiylari bilan ham qabilaviy ittifoq tuzishgan boʻlishlari mumkin.

Muhammad Makkadan Madinaga hijrat qilganida dastlab Banu Najjor qabilasi vakillari bilan birga yashagan. Keyinchalik Al-Masjid an-Nabaviy ham aynan ushbu qabila bogʻida qurilgan. Shuningdek, Banu Najjor qabilasi nomi Qur’on hadislardan birida maqtab oʻtilgan.

Qabilaning taniqli vakillari 
 Abu Ayyub al-Ansoriy
 Ummu Sulaym binti Milhan
 Zayd ibn Sobit

Manbalar 

Banu Najjor
Gulsin Onay

Gülsin Onay (1954-yil 12-sentyabrda tugʻilgan, Istanbul) — turk pianinochisi. Turkiya davlat artisti (1987).

Biografiyasi 
Gulsin Onay uch yoshidan boshlab pianino chalgan. Onasi unga birinchi oʻyin darslarini berdi.

Gulsin olti yoshida TRT Radio Istanbulda birinchi konsertini berdi. Gulsin Onay 10 yoshida „Üstün Yetenekli Çocuklar Kanunu“ davlat stipendiyasini oldi, bu unga Anqarada maxsus taʼlim olish imkonini berdi, uerda Gulsinga Mithat Fenmen va Ahmad Adnan Saygun musiqadan saboq berdilar. Gulsin Onay keyin Parij konservatoriyasida tahsil oldi, uning ustozlari orasida Nadiya Bulanjer va Per Sankan ham bor edi. U 16 yoshida konservatoriyani tugatib, „Premier Prix de Piano“ni olgan. Keyin u Gannover musiqa va teatr universitetida tahsil oldi.

U 68 mamlakatda konsert berdi. Polsha Davlat medali bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Istanbulda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1954-yilda tugʻilganlar
12-sentyabrda tugʻilganlar
Predrag Ristić

Predrag Ristić (; 1931-yil 17-yanvar — 2019 yil 5-avgust) — serb arxitektori, professor. U muqaddas arxitektura sohasidagi faoliyati bilan mashhur.

Biografiya 
Ristich Belgradda tugʻilgan; uning ota-onasi Gertsegovinadan edi. Ota Petar Ristich Birinchi jahon urushi qatnashchisi va muhandis-mexanik edi. Uning Sendjakdagi uyi Yugoslaviya kommunistik organlari tomonidan musodara qilingan va otasi qatʼiy antikommunist boʻlganligi sababli olti yil qamoqda oʻtirgan.

Ristich Belgrad universitetining arxitektura fakultetini tamomlagan. Uning dissertatsiyasi tortishuvlarga sabab boʻldi, chunki unda „musiqa zali“ bor edi, lekin xochsiz pravoslav cherkovining moslashuvi edi. 1980-yilda Grats universitetida Lepenski-Vir arxitekturasi boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

Butun dunyoda Ristich loyihalari boʻyicha 150 dan ortiq cherkov va monastirlar qurilgan. Asl loyihalarni yaratishdan tashqari, u rekonstruksiya qilishda faol ishtirok etdi va oʻnlab tarixiy binolar va cherkovlarni rekonstruksiya qilish uchun mas’ul boʻldi, shu jumladan Bosniya urushi avjida birinchi front chizigʻi yaqinida muvofiqlashtirilgan baʼzi rekonstruktsiyalar. Ristic muqaddas meʼmorchilik sohasida etakchi va uning eski standartlari va texnikasi boʻyicha mutaxassis hisoblangan.

Arxitektor Serb pravoslav cherkovining Sanʼat va konservatsiya akademiyasida tashkil etilganidan beri bir nechta fanlardan dars bergan. U, shuningdek, Prishtina, Vena, Grats va Parij universitetlarida dars bergan,

Politika va boshqa qator jurnal va gazetalarda muallif va sanʼatshunos sifatida ishlagan.

Bir qator Yugoslaviya rassomlari, jumladan uning doʻstlari Leonid Sheyka va Olya Ivanitskaya bilan birgalikda u Mediala badiiy guruhini tashkil qildi.

Arxitektorning 14 ta loyihasi Yugoslaviya urushlarida vayron qilingan, jumladan Xorvatiyaning Slavonski Brod shahridagi cherkov. Gazeta uchun bergan intervyusida Danas Ristich Slavonski Broddagi cherkovni Xorvatiya parlamenti deputati Ante Prkacin tomonidan portlatib yuborganini daʼvo qildi.

2012-yilda u „ Kolach“ kitobini nashr etdi, unda u pravoslav arxitekturasi haqidagi fikrlarini bayon qildi.

Ristic 2019-yil 5-avgustda uzoq davom etgan kasallikdan soʻng vafot etdi. Uni xotirlash marosimini mitropolit Amfilohiy (Radovich) oʻtkazdi.

Muqaddas Sava ordeni va boshqa bir qancha milliy va xalqaro mukofotlar bilan taqdirlangan. Serb oʻrta asr meʼmorchiligi va romantizmining har ikki meʼmorga taʼsiri tufayli bir qator mualliflar uni Momir Korunovich bilan solishtirganlar.

Kitoblar 
 Haqiqat Lepenskog Vira (2011)
 Kolach (2012)

Manbalar 

1931-yilda tugʻilganlar
2019-yilda vafot etganlar
5-avgustda vafot etganlar
Belgradda tugʻilganlar
17-yanvarda tugʻilganlar
Jevrem Brković

Jevrem Brković (; 1933-yil 29-dekabr — 2021-yil 24-yanvar) — Chernogoriyalik shoir, yozuvchi, jurnalist, muholifatchi va tarixchi. Brković was one of the founders and member of Doclean fan va sanʼat akademiyasi () asoschilaridan biri va shu akademiya aʼzosi boʻlgan. 2015- yilda DANU akademiyasi tarqatib yuborilgandan keyin Brković Chernogoriya fan va sanʻat akademiyasiga aʼzo boʻlgan.

Tarjimai holi 
Jevrem Brković Yugoslaviyaning Podgoritsa yaqinidagi Seoca qishlogʻida tugʻilgan. Brković Titograd radiosida jurnalist sifatida faoliyat yuritgan. Shuningdek, „Ovdje“ jurnalida muharrir oʻrinbosari sifatida ham ishlagan. Brković yoshligini oʻsha paytda Yugoslaviyaning poytaxti hisoblangan Belgrad shahrida oʻtkazgan. 1975-yilda Chernagoriyada yilning eng nufuzli mukofoti hisoblangan „13 iyul mukofoti“ni qoʻlga kiritgan. 1990-yillarda, Yugoslaviya urushlari davrida Chernogoriya tarafini olgani uchun uning fikrlari siyosiy tuzumga qarshi rkanligi eʼlon qilingan. Brković Milo Đukanović boshchiligidagi hukumatni ham tanqid qilgan (tuzumga qarshi chiqqan). 1994-yilda Đukanoviçning bosimi va siyosiy taʼqiblari tufayli Brković Chernogoriyadan Xorvatiyaga koʻchib oʻtgan. Xorvatiyadaligida Savić Marković Štedimlija va Ivo Pilar kabi tarixchillarning ilmiy tadqiqotlarini oʻrganib chiqqan.

1999-yilda Chernogoriyaga qaytgan. Oʻsha paytdan boshlab Chernogoriyaning Serbiyadan mustaqil davlat sifatida ajralib chiqishi tarafdori boʻlgan.

Brković 2021-yil 24-yanvar kuni 87 yoshida vafot etgan.

Shaxsiy hayoti 
Uning oʻgʻli Balša Brković ham taniqli yozuvchi. Nabirasi Brajan Brković Serbiyada yashaydi. Brajan Erkinlik va adolat partiyasi Novi Sad filialining vitse-prezidenti hisoblanadi.

Manbalar 

Dissidentlar
2021-yilda vafot etganlar
1933-yilda tugʻilganlar