MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi

Oʻzbekiston Professional futbol ligasining 2012-yilgi mavsumi — futbol boʻyicha Oʻzbekiston 21-milliy chempionati. Oʻzbekiston 1991-yil mustaqillikka erishganidan buyon yuqori darajadagi futbolning 21-mavsumi boʻldi. „Bunyodkor“ 2011-yilgi mavsumda amaldagi chempion boʻlgan. 2012-yil 6-yanvarda O‘zbekiston Ligasining 2012-yilgi mavsumiga qur’a tashlash marosimi bo‘lib o‘tdi. Xorijlik futbolchilarning 4+1 formati 3+1ga qisqartirildi.

Jamoalar 
O‘tgan mavsum yakunlariga ko‘ra, „So‘g‘diyona“ — 18 ochko (14-o‘rin) bilan quyi liga, Oʻzbekiston birinchi ligasiga tushib ketdi. „Guliston“ futbol klubi Oʻzbekiston birinchi ligasida 2-oʻrinni olganiga qaramay moliyaviy muammolari sababli, Oliy ligada qatnashishdan chetlashtirildi, uning o‘rniga Oliy ligada 13-oʻrinni olgan „Qizilqum Zarafshon“ klubi bilan toʻldirildi. 2011-yilgi mavsum yakuniga ko‘ra Oʻzbekiston birinchi ligasi gʻolibiga aylangan „Lokomotiv“ klubi soʻnggi 14 jamoa boʻlib Oliy ligaga qoʻshildi. 2011-yilgi mavsumda boʻlgani kabi PFL 2012-yilgi chempionatda ham Oliy liga ishtirokchilari sonini oʻzgarishsiz qoldirishga qaror qildi — 14 ta jamoa.

Boshqaruvdagi oʻzgarishlar

Xorijlik futbolchilar

Yangi qoidalar 
— Xorijlik futbolchilarning 4+1 formati 3+1 ga qisqartirildi.

 Mavsumning birinchi yarmidan keyin klublarini tark etgan xorijlik futbolchilar.

Turnir jadvali

Natijalar

Eng koʻp gol urganlar 

Last updated: 21 November 2012Source: Soccerway

Yana qarang 

 Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston Kubogi
 Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston Birinchi Ligasi
 Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston Ikkinchi Ligasi
 Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston PFL kubogi

Eslatmalar 

 Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbolchisi
 Oʻzbekiston Ligasining eng yaxshi toʻpurari

Manbalar

Havolalar 

 Uzbek League
 Championat.uz: Standings and Results
 Chempionat Uzbekistana 2012. soccerway.com.

2012-yilda Oʻzbekiston futboli
Oʻzbekiston Superligasi mavsumlari
Oʻzbekiston futbol ligalari 2012-yilda
Absenteizm

Absenteizm — (lot. absens (absentis) saylovchilarning vakillik organlari yoki mansabdor shaxslarni saylashda, yigʻilishlarda va hokazoda qatnashishdan bosh tortishi; aholining oʻz fuqarolik huquqlarini amalga oshirishga befarq qarashi. Absentizm saylov tizimining nodemokratik koʻrinishiga qarshi aholi noroziligining bir shakli, u erkin saylovlar oʻtkazilayotganda uchraydi. Bunga qarshi salbiy (jarima sanktsiyalarini belgilash — ayrim davlatlarda qoʻllaniladi) va ijobiy (ovoz berishda ishtirok etganligi uchun davlat byudjetidan pul toʻlanadi yoki saylov oʻtkazilgan kun mehnat taʼtiliga qoʻshib beriladi) tusdagi usullar qoʻllaniladi.

Absenteizm (lot. absentia — qatnashmaslik, bosh tortish) — 1) say-lovchilarning vakillik organlari yoki mansabdor shaxslarni saylashda, yigʻilishlarda va hokazoda qatnashishdan bosh tortishi; aholining oʻz fuqarolik huquqlarini amalga oshirishga befarq qarashi. A. saylov tizimi nodemokratik koʻrinishiga qarshi aholi noroziligining bir shakli; 2) qishloq xoʻjaligini yuritishning sharti sifatida yerning oʻz egasidan aj-ratib qoʻyilishi. Bunda yer egasi — ab-senteist ishlab chiqarish jarayonida qatnashmay pul daromadi (renta yoki foyda shaklida) oladi. Bu bilan yer daromadlari qishloq xoʻjaligi ish-lab chiqarishi sohasidan ajratiladi va absenteistlarning yashash manbaiga ay-lanib qoladi. Dehqonchilik A.i Lotin Amerikasida eng koʻp tarqalgan.

Qoida tariqasida, Absentizm saylovlar haqiqiy deb topilishi uchun lozim boʻlgan saylovchilar sonining kamayishiga olib keladi. Masalan, „Oʻzbekiston Respublikasining referendumi toʻgʻrisida“gi Qonun talablariga muvofiq, agar roʻyxatga kiritilgan fuqarolarning yarmidan kami referendumda ishtirok etgan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi referendumni oʻtmagan deb hisoblaydi.

Manbalar 

Irlandiya tarixi
Muxtoriyat

Muxtoriyat — konstitutsiyaviy huquqda biron bir hududning unga konstitutsiya yoʻl qoʻygan chegaralarida davlat hokimiyatini mustaqil amalga oshirish huquqi. M. markazlashgan tizimdan markazlashmagan tizimga oʻtishning muayyan darajasini bildiradi, ammo bu — federativ davlatdagiga nisbatan kamroq darajada boʻladi. XX asr boshlarida Turkiston jadidlari M. harakatiga mustaqil davlat tuzish yoʻlidagi alohida bosqich sifatida qaraganlar va bu yoʻlda kurashganlar (qarang Turkiston muxtoriyati). Rossiyada bolsheviklar hokimiyat tepasiga kelgach, dastlab Turkiston Avtonom (Muxtor) Sovet Respublikasini tashkil qilishdi (1918-yil, 30-aprel.). Oʻzbekiston SSR tuzilgach, uning tarkibida Qoraqalpogʻiston ASSR (1936-yil 5-dekabrdan) boʻlgan.

M. keng maʼnoda — biron bir ilmiy muassasa (masalan, universitet), turli tashkilotlarning muayyan masalalarni oʻz holicha, mustaqil hal qilish huquqi.

Muxtoriyat –  umuman olganda, kimningdir ixtiyoriga topshirilgan masalalarni uning o’zi mustaqil ravishda hal etish huquqi.
Konstitutsiyaviy huquqda Muxtoriyat tushunchasi bir nechta ma’noda qo’llaniladi:
a) davlat yoki viloyat muxtoriyati deb nomlanadigan milliy-davlatchilik tuzilishi shaklini belgilash uchun. Bunda muayyan milliy tarkibdagi aholi zich joylashgan, alohida xo’jalik va turmush xususiyatlariga ega bo’lgan hudud – muxtor davlat (respublika) yoki avtonom milliy-davlat tuzilmasi (viloyati, okrugi) deb e’lon qilinadi;
b) muayyan millatga mansub fuqarolar guruhining o’z milliy, ma’naviy, madaniy va boshqa manfaatlarini amalga oshirish uchun birgalikda harakat etish imkoniyatlarini ifodalash uchun;
v) u yoki bu konstitutsiyaviy-huquqiy munosabatlarining ishtirokchisi o’zining vakolatlarini amalga oshirishda erkinlikka egaligiga alohida urg’u berish uchun. Maxsus adabiyotlar va ro’znomalarda «viloyat o’z ishlarida to’liq avtonom», «mansabdor shaxs o’z vakolatlarini amalga oshirishda katta avtonomiya oldi» kabi iboralarni uchratish mumkin. Bu erda «muxtoriyat» atamasi ko’proq konstitutsiyaviy-huquqiy mazmunda emas, balki umumiy tushuncha sifatida ishlatiladi va tegishlicha davlatning, davlat tuzilmasining, ma’muriy-hududiy birlikning, mahalliy o’zini o’zi boshqarish organining, jamoat birlashmasining, mansabdor shaxsning erki o’zidaligini ifodalaydi.

Manbalar
Avtoritarizm

Avtoritarizm ( — „hokimiyat“) — davlatni idora qilish usuli. Avtoritarizmda siyosiy hokimiyat hukmdor shax-sning yoki yetakchining siyosiy irodasi va qarorlari asosida amalga oshiriladi.

Avtoritar davlatda gʻayridemokratik, avtoritar rejim hukmronlik qiladi. Avtoritar rejimdagi davlatlar uchun fuqarolarning huquq va erkinliklari cheklangan yoki butunlay tugatilganligi, muxolifatdagi partiya va boshqa tashkilotlarning taʼqiqlanganligi, saylab qoʻyiladigan davlat organlarining roli cheklanganligi va ijro etuvchi hamda farmoyish beruvchi davlat organlarining roli kuchaytirilishi, davlat boshligʻi va hukumatning qoʻlida hokimiyat vakolatlarining toʻplanishi, parlament va boshqa davlat hokimiyat organlarining rolini yoʻqqa chiqarilganligi xosdir. Avtoritar rejimning eng xavfli shakllaridan biri fashizmdir. Fashistik rejim 20-asrning 30-40-yillarida gʻarb mamlakatlarida (Germaniya, Italiya) paydo boʻlib, u yerda mavjud boʻlgan demokratik huquq va erkinliklarni yoʻqqa chiqardi va muxolif partiya va tashkilotlarni terroristik usulni qoʻllab yanchib tashladi. Fashizmga ijtimoiy asosni hokimiyatga intiluvchi kuchlar va aldangan ishchi, dehqonlar qatlami yaratdilar.

Fashistik rejimlarni paydo boʻlishiga jamiyatning ichida ijtimoiy-sinfiy ziddiyatlarning keskinlashuvi, hukmron sinfning siyosiy hokimiyatini inqirozi sabab boʻladi. Inqirozlar natijasida hukmron tabaqa oʻz hukmronligini laberal-demokratik usullar orqali taʼminlay olmaydi, shu sababli hokimiyatni qoʻldan boy berishdan qoʻrqib terroristik usullarni qoʻllashga oʻtadi. Ularga misol qilib, ikkinchi jahon urushi boshlanishi oldidagi Germaniya va Italiyadagi fashistik rejimlarni koʻrsatish mumkin. Bu mamlakatlarda mavjud boʻlgan fashistik rejimni xususiyatlariga quyidagilarni koʻrsatish mumkin: aholini kam taʼminlangan qatlamini himoya qilishni roʻkach qilib boshqaruvni repressiv usullarini qoʻllash; ommaviy axborot vositalari orqali gʻayrikommunistik va gʻayrisemit gʻoyalarni targʻib qilinishi; xalq farovonligi uchun gʻamxoʻrlik qilish toʻgʻrisidagi yolgʻon shiorlarni tarqatish; fashist rahbarlari siyosatiga qarshi boʻlganlarga davlat miqyosida kurash olib borish; hukmron doiralarning armiya, politsiya va boshqa repressiv kuchlarga tayanishi; Germaniya va Italiya fashistlari yoʻlboshchilarining daxlsizligi, dohiylikka daʼvogarligi va hokazo.

Bu sanab oʻtilganlardan tashqari, fashistik rejimning yana bir qator oʻziga xos xususiyatlari mavjud. Ulardan eng muhimi ijro etuvchi hokimiyatning qonun chiqaruvchi hokimiyatdan mutlaq ustunligidir. Ijro etuvchi hokimiyatning mutlaq ustunligi „tub islohotlar“ni oʻtkazish, „millat birligi“ uchun kurashish, „haqiqiy“ demokratiyani oʻrnatish, qonuniylik va adolatni tantanasi uchun kurashish kabi shiorlarni oʻrtaga tashlash bilan taʼminlandi. Bunda parlament faoliyat yuritishni toʻxtatadi va siyosiy jihatdan betaraflashadi. Parlament oʻzining qonunlarni yaratish vakolatidan mahrum boʻladi.

Manbalar 

Davlat shakllari
Siyosiy tuzumlar
Impichment

Impichment — ayrim mansabdor shaxslarning mansabdan chetlatish va javobgarlikka tortish jarayoni (tartibi). impichment atamasi konstitutsiyaviy huquqqa AQSh qonunchiligi va amaliyotidan kirib kelgan. impichment har qanday mansabdor shaxsni oʻz burchiga jiddiy yondoshishiga, har qanday vaqtda lavozimdan chetlatishga va javobgarlikka tortishga olib kelishi mumkin. impichment hozirgi kunda koʻplab mamlakatlarning konstitutsiyalarida har qanday mansabdorlarga nisbatan qoʻllaniladigan jarayon sifatida oʻrnatilgan. impichmentga asos boʻlib, xoinlik, poraxoʻrlik, konstitutsiyaga amal qilmaslik va boshqa ogʻir jinoiy harakatlarni sodir etish hisoblanishi mumkin. AQSh Konstitutsiyasiga asosan Prezident, vitse-Prezident va boshqa mansabdorlar mansabidan chetlantirilishi va javobgarlikka tortilishi mumkin. impichment amalga oshirish Parlament ixtiyorida impichment masalasini AQShda Kongresning vakillar palatasi qoʻzgʻatadi va Senat qarori bilan hal qiladimpichment AQSh Prezidentiga nisbatan impichment qoʻzgʻatilganda Senat majlisida Oliy Sud raisi raislik kiladimpichment AQSh Kongressining vakillar palatasi 64 marta impichment tashabbusi bilan chiqishgan. Shundan 1impichment ish Senatda koʻrilib 4 federal sudyaga nisbatan impichment qoʻllanilgan. impichment natijasida hozirgacha birorta AQSh Prezidenti mansabidan chetlashtirilmagan. Lekin, 1974-yildagi AQSh Prezidenti R. Nikson impichment xavfi ostida oʻz ixtiyori bilan isteʼfoga chiqqan. 1999-yilda AQSh Prezidenti Bill Clintonga nisbatan impichment ilgari surilib, ish Senatgacha borgan. Ammo Senatda ayblov etarlicha ovoz ololmagan. impichment uchun mutlaq koʻpchilik, yaʼni uchdan ikki qism ovoz boʻlishi talab etiladimpichment

Impichment (ing. impeachment) — ayrim davlatlarda, mas, AQSH, Buyuk Britaniya, Yaponiyada oliy mansabdor shaxslar (mamlakat prezidenta, hukumat boshligʻi va sh.k.)ni javobgarlik-ka tortish va ularning jinoyatlari toʻgʻrisidagi ishlarni sudda koʻrib chiqishning alohida tartibi. I. vaqtida jinoiy ish qoʻzgʻatish va sudga berishni, odatda, parlamentning quyi palatasi amalga oshiradi, ishni koʻrib chiqish esa — oliy palataning vazifasidir, koʻrib chiqish lavozimdan chetlatish (boʻshatish) bilan yakunlanishi mumkin. I. tartibida hukm qilingan shaxs umumiy tartibda jinoiy javobgarlikka tortilishi mumkin. 

Rossiyada Boris Elsin Prezidentligi davrida OAV „Impichment“ degan soʻz koʻp ishlatildi. Impichment Rossiya Konstitutsiyasida ham „Mansabdan chetlatish“ koʻrsatilgan boʻlib u ham impichment oʻzginasidir. Masalani Davlat dumasi qoʻzgʻatadi va Federatsiya Kengashi uzil-kesil qaror qabul qiladimpichment Bu konstitutsion javobgarlik faqat Prezidentga nisbatan qoʻllaniladi. Impichment Davlat dumasi bir necha marta B. Elsinni „mansabdan chetlatish“ (impichment) masalasini koʻtarib chiqqan lekin masala oxirigacha olib berilmagan.
O’zbekiston Konstitutsiyasi impichment masalasini, yaʼni mansabdor shaxslarni mansabidan chetlatish, javobgarlikka tortish masalasini koʻzda tutmagan.
Impichment amaliyoti yuqori mansabdagi shaxslarni o'z ishiga mas'uliyat bilan yondashishga undaydi

Siyosiy atamalar

Manbalar
Sudya

Sudya — sud hokimiyatini amalga oshiruvchi mansabdor shaxs. Sudyaga qonun bilan odil sudlovni amalga oshirish vakolatlari berilgan boʻlib, u oʻz vazifalarini professional asosda amalga oshiradi.
Qonunda belgilangan sudyalik vakolatlarini berish tartibi Sudya lavozimi zarur professional tayyorgarlik, tajriba va maʼnaviy fazilatlarga ega boʻlmagan shaxs tomonidan egallanishini mumkin qadar cheklaydi. Chunonchi, oliy yuridik maʼlumotga ega boʻlgan O’zbekiston fuqarosigina sudyalikka nomzod boʻlishi mumkin (O’zbekiston Konstitutsiyaviy sudining sudyaligiga nomzod esa, bunga qoʻshimcha ravishda, „huquq sohasida yuksak malakaga ega deb eʼtirof etilgan“ boʻlishi lozim).
Nomzodlarning yoshi va yuridik kasb boʻyicha ish tajribasiga qoʻyiladigan talablarga kelsak, ular turli daraja va boʻgʻinlar (kichik tizimlar) sudlari uchun har xil belgilangan. Asosiy boʻgʻin (shu jumladan harbiy va xoʻjalik) sudlariga tayinlash uchun nomzod 25 yoshga, oʻrta boʻgʻin sudlariga (shu jumladan harbiy sudlarga) tayinlash uchun — 30 yoshga, Oʻzbekiston Oliy sudi va Oliy xoʻjalik sudiga tayinlash uchun — 35 yoshga, Oʻzbekiston Konstitutsiyaviy sudiga tayinlash uchun esa — 40 yoshga toʻlgan boʻlishi lozim. Nomzodlar yoshining yuqori chegarasi rasman cheklanmagan.
O’zbekiston Konstitutsiyasi (112-moddasi)ga muvofiq, sudyalar mustaqildirlar, faqat qonunga boʻysunadilar. Sudyalarning odil sudlovni amalga oshirish borasidagi faoliyatiga biron-bir tarzda aralashishga yoʻl qoʻyilmaydi va bunday aralashish qonunga muvofiq javobgarlikka sabab boʻladi. Sudyalarning daxlsizligi qonun bilan kafolatlanadi. Sudyalar senator, davlat hokimiyati vakillik organlarining deputati boʻlishi mumkin emas. Sudyalar siyosiy partiyalarning aʼzosi boʻlishi, siyosiy harakatlarda ishtirok etishi, shuningdek ilmiy va pedagogik faoliyatdan tashqari haq toʻlanadigan boshqa biron-bir faoliyat turlari bilan shugʻullanishi mumkin emas. Sudya vakolat muddati tugagunga qadar sudyalik vazifasidan qonunda koʻrsatilgan asoslar boʻlgandagina ozod etilishi mumkin.

Sud
Qadimgi fazogirlar

Qadimgi fazogirlar deb oʻtmishda Yerga tashrif buyurgan gipotetik oʻzga sayyoralik fazogirlarga aytiladi. Qadimgi fazogirlar haqidagi farazlar akademik fan tomonidan tan olinmay, "soxta fan", deb qaraladi. Bu faraz tarafdorlari esa, aksincha, qadimda haqiqatan ham oʻzga sayyoraliklar Yerga kelib, odamzot bilan aloqaga kirgan va madaniyat, texnologiyalar va dinlarni shakllantirishga hissa qoʻshishgan, deb taʼkidlashadi. Bunday gʻoyaning keng tarqalgan variantida koʻpgina, yoki hatto barcha dinlarning xudolari aslida oʻzga sayyoraliklardir va ularning ilgʻor fan-texnikasi oʻsha paytdagi odamlar uchun moʻjiza tuyulib, ilohiy oʻlaroq qabul qilingan, deyiladi.

Bunday fikrlar XX asr ikkinchi yarmida Erich von Däniken, Giorgio A. Tsoukalos, Zecharia Sitchin, Robert K. G. Temple, David Icke va Peter Kolosimo kabi yozuvchilar tomonidan ommaviylashtirildi, biroq qadimgi fazogirlar darhaqiqat mavjud boʻlgani haqidagi gʻoya aksariyat akademiklar tomonidan jiddiy qaralmay, taqrizli matbuot eʼtiboriga deyarli tushmagan.

Qadimgi fazogirlar toʻgʻrisidagi farazlar ilmiy taxayyulotda keng yoritiladi.

Manbalar
IPad

iPad — internet-planshet, Apple kompaniyasida ixtiro qilingan. Birinchi iPadni Steve Jobs 2010-yil 27-yanvarda San-Fransisko shahrida keng jamoatchilikka taqdim qilgan. iPadlar birinchi bor Nyu-York shahrida sotuvga chiqarilgan. iPad o'zining qiziqarliligi bilan ko`pchilik e'tiborini qozongan, chunki iPad o'zini ishlashi bilan hech bir texnikaga o'xshamagan va kompyuterlarga qaraganda juda qulay ishlangan.

Manbalar
Sibir federal okrugi



Okrug tarkibi

Aholisi va millatlar tarkibi

Manbalar 

Rossiya federal okruglari
Modern Talking

Modern Talking - pop musiqa-guruhidir. Guruh ikki kishidan - Thomas Anders (vokal) va Dieter Bohlen.Modern Talking dunyo boʻylab 120 milliondan ortiq albom sotishgan. Ularning koʻpgina qoʻshiqlari: "You're My Heart, You're My Soul", "Cheri Cheri Lady", "Brother Louie", "Geronimo's Cadillac".

Diskografiyasi 

 1985 The 1st Album
 1985 Let's Talk About Love
 1986 Ready for Romance
 1986 In the Middle of Nowhere
 1987 Romantic Warriors
 1987 In the Garden of Venus
 1998 Back for Good
 1999 Alone
 2000 Year of the Dragon
 2001 America 
 2002 Victory 
 2003 Universe
Zabaykal oʻlkasi

Zabaykal o'lkasi (ruscha:  Забайкальский край) - Rossiyadagi o'lka.

Tarixi

Geografiyasi

Aholisi

Hududiy bo'linishi 

Rossiya o'lkalari
Rossiya
Zabaykal o'lkasi
Perm oʻlkasi

Permskiy oʻlkasi (ruscha:  Пе́рмский край) - Rossiyadagi o'lka.

Tarixi

Geografiyasi

Aholisi

Hududiy bo'linishi 

Rossiya o'lkalari
Rossiya
Permskiy oʻlkasi
Primorsk oʻlkasi

Primorsk oʻlkasi (ruscha:  Приморский край) - Rossiyadagi o'lka.

Tarixi

Geografiyasi

Aholisi

Hududiy bo'linishi 

Rossiya o'lkalari
Rossiya
Primorsk oʻlkasi
Kamchatka oʻlkasi

Kamchatka oʻlkasi (ruscha:  Камча́тский край) - Rossiyadagi o'lka.

Tarixi

Geografiyasi

Aholisi

Hududiy bo'linishi 

Rossiya o'lkalari
Rossiya
Kamchatka oʻlkasi
Krasnodar oʻlkasi

Krasnodar oʻlkasi - (ruscha: Краснода́рский край) Rossiya Federatsiyasi tarkibida. Rossiya Yevropa qismining janubida joylashgan. Shimoliy Kavkaz iqtisodiy rayoniga kiradi. 1937-yil 13-sentabrda tashkil etilgan. Maydoni 760 ming km². Aholisi 5074,8 ming kishi (1998), asosan, ruslar, shuningdek, ukrain, belorus, arman va boshqa yashaydi. Shaharliklar 54%. 38 maʼmuriy tuman, 26 sha\ar, 23 shaharcha mavjud. Markazi — Krasnodar shahri Qora dengiz va Azov dengiziga tutash. Krasnodar oʻlkasi Kavkazning gʻarbida joylashgan. Yer yuzasining shimoliy qismi tekislik, janubiy — togʻlik (Katta Kavkaz togʻlari bilan band). Foydali qazilmalari: neft, tabiiy gaz, temir rudasi, kinovar, qurilish materiallari, mineral va issiq buloqlar, davolash balchiqlari (Matsesta, Goryachiy Klyuch v b.). Iqlimi tekislikda moʻʼtadil, Qora dengiz sohilida subtropik iqlim, togʻlarda balandlik iqlim mintaqalari mavjud. Tekislikda yanvarning oʻrtacha temperaturasi —4° dan Qora dengiz soqilida 5° gacha, iyulniki 22—24°. Yiliga Sochi shahri atrofida 400 mm dan Krasvaya Polyava shaharchasida 3200 mm gacha yogʻin toʻshadi. Tuprogʻi tekislikda, asosan, qoratuproq. Kuban daryosi etaqlarida allyuvial tuproqlar, Qora dengiz sohillari boʻylab sariq tuproqlar tarqalgan. Oʻlka hududining 22% oʻrmon. Asosiy daryosi — Kuban. Mayda koʻl koʻp. Kavkaz qoʻriqxonasi, Sochi milliy parki bor. Oziq-ovqat (meva-sabzavot konserva, yogʻmoy, shakarqand, sut, goʻsht va boshqalar), mashinasozlik va metallsozlik (priborlar, stanoklar, kompressorlar, qishloq xoʻjaligi mashinalari va boshqalar), yoqilgʻi (neft qazib olinadi va qayta ishlanadi), kimyo va neft kimyosi, yengil, yogʻochsozlik, sement sanoati korxonalari bor.

Rossiyaning muhim qishloq xoʻjaligi rayoni. Krasnodar oʻlkasining yetakchi tarmogʻi — dehqonchilik. Bugʻdoy, sholi, makkajoʻxori, kungaboqar, qand lavlagi, tamaki, efir moyli ekinlar ekiladi. Sabzavotchilik va polizchilik, mevachilik va tokchilik bilan shugʻullaniladi. Qora dengiz sohilida choy, sitrus mevalar ekiladi. Chorvachiligi goʻsht va sut yetishtirishga ixtisoslashgan. Qoramol, choʻchqa, qoʻy va echki boqiladi. Parrandachilik, baliqchilik, darrandachilik yoʻlga qoʻyilgan. Oʻlka hududini temir yoʻl kesib oʻtgan. Dengiz portlari: Novorossiysk, Tuapse va boshqa Kuban daryosida kema qatvaydi. Krasnodar oʻlkasida Sochi, Anapa, Gelenjik, Yeysk, Goryachiy Klyuch kurortlari, Tuapse kurort zovasi joylashgan.

Manbalar 

Rossiya o'lkalari
Rossiya
Krasnodar oʻlkasi
Krasnoyarsk oʻlkasi

Krasnoyarsk oʻlkasi - RF tarkibida, asosan, Sharqiy Sibir hududida, Yenisey xavzasida joylashgan. Shim.-Sharqiy iqtisodiy rayonga kiradi. 1934-yil 7 dekabrda tashkil etilgan. Maydoni 2339,7 ming km;. Aholisi 3080 ming kishi (1998), asosan, ruslar, shuningdek, ukrain, haqas, tatar, evenk, dolgan, nenets va boshqa ham yashaydi. Shaharliklar 74,2%. 48 tumanga boʻlingan, 25 shahar, 46 shaharchasi bor (1998). Taymir (Dolgan Nenetslari muxtor okrugi) va Evenklar muxtor okrugini oʻz ichiga olgan. Markazi — Krasnoyarsk shahri Krasnoyarsk oʻlkasi () Shim. Muzoqeani qirgʻoqlaridan Jan. Sibir togʻlari — Sharqiy va Gʻarbiy Sayan togʻlarigacha davom etgan. Yenisey daryosining chap sohili tekislikdan iborat. Yeniseydan sharkda Oʻrta Sibir yassitogʻligi (oʻrtacha balandligi 500– 700 m) joylashgan. Krasnoyarsk oʻlkasi () koʻmir, temir rudasi, rangli metallar va polimetallar, grafit va boshqalarga boy. Iqlimi keskin kontinental. Yanv.ning oʻrtacha temperaturasi —18° dan —36° gacha, iyulniki 13— 20°. Yiliga shim.da 200–300 mm dan Jan. Sibir togʻlarida 800–1200 mm gacha yogʻin toʻshadi. Shim.da abadiy muchloq yerlar bor. Asosiy daryosi — Yenisey, uning yirik irmomari: Angara, Tunguska, Toshloq Tunguska va Quyi Toʻnguska va boshqa Katta qismi taygadan iborat. Krasnoyarsk oʻlkasi ()da „Tosh ustunlar“ qoʻriq-xonasi bor. Rangli metallurgiya (Norilsk kon-metallurgiya kombinati), mashinasozlik (oʻrmon va sellyuloza-qogʻoz sanoati uchun jihozlar) va metallsozlik, konchilik (koʻmir, temir ruda, rangli va nodir metallar, grafit va boshqalar), oʻrmon-yogʻochsozlik, sellyuloza-qogʻoz, qurilish materiallari, yengil, oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Krasnoyarsk, Ust-Xantay, Sayan-Shushensk va Mayn GESlari, Krasnoyarsk-2, Vazarov GRESlari ishlab turibdi. Krasnoyarsk oʻlkasi () Sharqiy Sibirning muhim qishloq xoʻjaligi rayonlaridan biri. Jan.da gʻalla (bugʻdoy, javdar, grechixa, tariq, arpa va boshqalar) va texnika ekinlari (tolali zigir va boshqalar) ekiladi. Kartoshkachilik, sabzavot-chilik, goʻsht-sut chorvachiligi, mayin junli qoʻychilik va yilqichilik bilan shugullaniladi. Shim.da bugʻuchilik va darrandachilik ham bor. Moʻyvali qayvonlar ovlanadi. Ov xoʻjaligi va balikchilik mavjud. Transsibir temir yoʻl magistrali bor. Yenisey daryosida kema qatnaydi. Kurortlari: Shara, Uchum.

Havolalar 

Rossiya o'lkalari
Rossiya
Krasnoyarsk oʻlkasi
Vladivostok vaqti

Vladivostok vaqti - UTC vaqtidan +11 soatga, Moskva vaqtidan +7 sotga farq qiladigan vaqt mintaqasi.

Vaqt mintaqalari
Rossiya federal okruglari



Federal okruglar tizmasi 

Rossiya federal okruglari
Markaziy federal okrugi



Geografiyasi

Aholisi

Okrug tarkibi

Aholisi va millatlar tarkibi

Yirik shaharlari

Manbalar 

Rossiya federal okruglari
Bahrom Vafoev nomli stadion

Bahrom Vafoev nomli stadion — Muborak shahrida joylashgan, 10 000 muxlisga moʻljallangan futbol oʻyingohi. Ushbu oʻyingohda Mashʻal futbol klubi uy oʻyinlarini oʻtkazadi.

2012-yil mart oyidagi koʻrinishi

Tarix 
Bahrom Vafoyev nomidagi stadion. Bu mahalliy „Mash’al“ futbol klubining uy arenasi. 10 ming tomoshabinga moʻljallangan. 1980-yillarning boshlarida qurilgan va ochilgan. Keyingi yillarda u bir necha bor rekonstruksiya qilindi. „Mash’al“ futbol klubi asoschisi, klub tashkil topgan yillarda, yaʼni 1980-yillar boshida Muborakdagi korxonalardan biriga rahbarlik qilgan Baxrom Vafoyev nomi bilan atalgan.

Tavisfi 
10000 tomoshabinga moʻljallangan. Jami 8ta sektordan iborat. Lekin bugungi kunda 7500 nafar tomoshabin uchun oʻrindiq bor. Shuningdek nogironlar uchun ham alohida joy ajratilgan. CIP va VIP lojalar ham mavjud. Stadion hududida 4ta tabiiy, 4ta sunʼiy maydon mavjud boʻlib, ularning hajmi turlicha. Akademiya tarbiyalanuvchilari ham shu yerda mashgʻulot oʻtkazadi. Qish faslida tabiiy maydonlar yopiladi. Shunda hamma sunʼiy maydondan foydalanadi. 1-2-maydonlar rasmiy oʻyinlarni oʻtkazishga toʻla javob beradi. Futbolchilarni kiynish xonasi bilan issiq va sovuq, hammasi mavjud. Ishqibozlar toʻrtta xududdan kira oladi. Avtoulovlar uchun ham maxsus joy qilingan. Buni ichida yuqorida aytib oʻtganimdek 8ta maydon mavjud, 1 ta sport zal bor.

Yana qarang 

 Qarshi markaziy stadioni
 Gʻuzor stadioni
 Geolog stadioni

Manbalar

Havolalar 

 Jahon stadionlarida stadion haqida maʼlumot 

Oʻzbekistondagi futbol stadionlari
Janubiy federal okrugi



Geografiyasi

Okruglar tarkibi

Aholisi va millatlar tarkibi 

Rossiya federal okruglari
Privoljsk federal okrugi



Prezident vakillari

Millatlar tarkibi

Okrug tarkibi

Yirik shaharlar 

Rossiya federal okruglari
Ural federal okrugi



Okrug tarkibi

Yirik shaharlari

Aholisi va millatlar tarkibi 

Rossiya federal okruglari