MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Demidovo-Shelkovskaya sadaqa uyi

Demidovo-Shelkovskaya sadaqa uyi — Pushkindagi tarixiy bino. 1902-1904-yillarda qurilgan. Aniqlangan madaniy meros obʻekti. Oktabrskiy bulvarida, 16-binoda joylashgan.

Tarix 
Sadaqaxona 1896-yilda vafot etgan savdogarning bevasi P. E. Demidovaning vasiyatiga koʻra tashkil etilgan va vasiyatnomasida keksa ayollar uchun ikki qavatli tosh uy qurish talabi aks etgan. Biroq, pul yetishmadi va ijrochilar, marhum savdogarning qizi A.D.Shelkovaning kapitalini ham qoʻshgandan keyingina qurilish boshlandi. Shuning uchun yangi xayriya uyi Demidovo-Shelkovskaya deb nomlandi. Joy 1901-yilda ajratilgan, loyiha 1902-yilda meʼmor S. A. Danini tomonidan tuzilgan. 55 kishiga moʻljallangan yangi xayriya uyi (ulardan 40 tasi Demidova xotirasiga, 15 tasi Shelkova xotirasiga) 1904-yil 22-oktabrda ochilgan. 1906-yilda Saroy kasalxonasida joylashgan boshqa sadaqaxonadan 25 nafar keksa ayol sadaqaxonaga yotqizilgan.

Ulugʻ Vatan urushidan keyin bino qayta taʼmirlandi. Birinchi qavatda jamgʻarma kassasining filiali, ikkinchisida — kommunal xizmatlar. Keyinchalik Pushkin shahrining savdo-sanoat palatasi, hozirgi vaqtda — „Sankt-Peterburg“ bankining filiali joylashgan edi.

Arxitektura 
Bino gʻishtli, ikki qavatli. Uni bezash uchun qizil qoplamali gʻisht va yengil gips detallari ishlatilgan.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 
 
Pushkin shahrining binolari va inshootlari
 1904-yilda Sankt-Peterburgda qurilgan bino va inshootlar
Karolina shirinlik

Karolina ( bask. Karolina) — koʻpirtirilgan qaymoq bilan toʻldirilgan qatlama xamirli savatchali shirinlik. Ispaniyada, birinchi navbatda, Bilbaoda keng tarqagan.

Tayyorlash usuli 
Shirinlikni yasashda qatlamali xamirdan yasalgan asosga ehrom koʻrinishidagi koʻpirtirilgan qaymoq joylashtiriladi. U tuxum sarigʻi va shokolad bilan bezatiladi.

Tarixi 
Eng keng tarqalgan fikrga koʻra, Karolina shirinligini birinchi boʻlib bilbaolik qandolatchi oshpaz tayyorlagan. Uning Karolina ismli qizi qaymoqni juda yaxshi koʻrar edi. Qandolatchi qaymoqni iflos qilmasdan yeyishiga qulay boʻlishi uchun xamirli savatchaga solib qoʻygan.

1930-yilda Karolina shirinligi retsepti Markiz de Paraberning (Mariya Mestayer de Echague) „Confitería y Repostería“ (ispancha:  "Shirinliklar va shirinliklar pishirish") kitobiga kiritilgan.

Antropomorfik Caroline torti 2009-yilda Bilbao karnavalining rasmiy logotipida aks etgan. Tort logotipi tanlovga taqdim etilgan 12 ta ariza orasidan, hakamlar hay’ati baholashi va ommaviy ovoz berish orqali tanlab olingan. Qahramon ispan tilida Señor Carolino, bask tilida esa Don Karolino nomini olgan. Shirinlikni bezash uchun shunga oʻxshash variantlar kam uchramaydi: masalan, Atletik Bilbao oʻynaganda, koʻplab qandolatchilik doʻkonlarida shirinlik Bask bereti hamda qizil-oq sharf bilan bezatiladi.

Manbalar 

 Kek
 ispan shirinliklari
 Bask Mamlakatining Oshxonasi
 Bilbao Madaniyati
Holmedagi jang

Holme jangi () — 902 yil 13-dekabrda Sharqiy Angliyada boʻlib oʻtgan. Bu jangda Wessex va Kentdagi anglo-sakslar bilan Denlo va Sharqiy Angliyadagi vikinglar qarshi kurashgan. Jang joyi nomaʼlum, ammo u Cambridgeshire zamonaviy  qishlogʻi oʻrnida boʻlgan boʻlishi mumkin.

Voqealar rivoji 
899 yilda Wessexqiroli Buyuk Alfred vafotidan soʻng, uning oʻgʻli Edvard Katta qirol boʻldi, ammo uning amakivachchasi Atelvold Ateling, Alfredning katta akasi qirol Atelredning oʻgʻli taxtga daʼvo qildi. Ammo u taxtni egallay olmadi va Nortumbriyani egallab olgan daniyaliklarga qochib ketdi, ular Anglo-Sakson yilnomalarining bir versiyasiga koʻra, uni qirol deb tan olishgan.

902 yilda Atelvold flot bilan Essexga keldi va keyingi yili u Sharqiy Angliyadan daniyaliklarni Mersiya va shimoliy Wessexga hujum qilishga koʻndiradi. Edvard bunga javoban Sharqiy Angliyaga hujum qildi va Daniya armiyasi oʻz hududini himoya qilish uchun qaytishga majbur boʻldi. Keyin Edvard chekindi, ammo Kentning odamlari chekinish buyrugʻiga boʻysunmadilar va Holme jangida Daniyaliklar bilan uchrashdilar.

Jang 
Jangning voqealar rivoji nomaʼlum, ammo daniyaliklar gʻalaba qozongan koʻrinadi, chunki Anglo-Sakson xronikasiga koʻra, ular „qirgʻin joyini saqlab qolishgan“. Biroq, ular katta yoʻqotishlarga duch kelishdi, Atlvold, Eoxrik, Brichzig,  va ikkita  Isop va Osketel jangda halok boʻldi. Jang shu tariqa Atelvold qoʻzgʻoloniga barham berdi. Kentning yoʻqotishlari orasida  va Kentlik Edgiva bor edi. Jang haqida eng toʻliq maʼlumot bergan Gʻarbiy Sakson yilnomachisi Edvard va qolgan inglizlar nima uchun jangda qatnashmaganliklarini, goʻyo bu tanqidga uchragandek, tushuntirish uchun astoydil harakat qilgan.

Manbalar
Gorsko-Pushkin yotoqxonasi

Gorsko-Pushkinskiy yotoqxonasi (toʻliq nomi — Terek viloyatining togʻli aholisi oʻrtasida taʼlim va texnik maʼlumotlarni tarqatish jamiyati yotoqxonasi) — Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahridagi arxitektura va shaharsozlik yodgorligi. Rossiya madaniy merosi obʻekti va Shimoliy Osetiya madaniy merosi. U shaharning tarixiy qismida, Tsereteli koʻchasi, 16-uyda joylashgan.

Tarix 
1900-yil 25-mayda Terek viloyatining togʻli aholisi oʻrtasida taʼlim va texnik maʼlumotlarni tarqatish jamiyatining yigʻilishida Vladikavkazda togʻlilarning bolalari uchun yotoqxona qurish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi, unda "taʼlim muassasalari" toʻplangan boʻlib, togʻlilarning oliy maʼlumot olish imkoniyatini beradi", chunki "togʻli oʻquvchilarning arzimas qismi taʼlim muassasalarining maktab-internatlarida yashaydi, koʻpchilik esa mos boʻlmagan talabalar muhitida yashaydi, ularda ularning muvaffaqiyatlariga halokatli taʼsir qiladi ". Mahalliy davriy matbuotda osetinlar, kabardiyaliklar, ingushlar, chechenlar va qumiqlar talabalari uchun yotoqxona loyihasi eʼlon qilindi. Loyihaga koʻra, tayyorgarlik maktabi bilan yotoqxona xayriya mablagʻlari, talabalar badallari va Jamiyat nafaqalari hisobidan qoʻllab-quvvatlanishi kerak edi.

Modern arxitektura uslubidagi ikki qavatli qizil gʻishtli uy, 1903-yilda Krepostnaya koʻchasida pudratchi V. P. Dzaxov „Terek viloyatining togʻli aholisi oʻrtasida taʼlim va texnik maʼlumotlarni tarqatish jamiyati“ buyrugʻi bilan qurildi. Arxitektor nomaʼlum. Bino shahar ziyolilari mablagʻlari hisobidan qurilgan va Vladikavkaz oʻquv yurtlari talabalari, Terek viloyatining togʻli qishloqlari aholisi uchun yotoqxona sifatida moʻljallangan edi.

Yotoqxona, 1903-yilda rus shoiri Aleksandr Pushkin tavalludining 100-yilligi munosabati bilan ochilgan boʻlib, unga uning nomi berilgan.

1909-yilda u 2-maktab ga koʻchirildi, buning uchun toʻrtta qoʻshimcha sinf xonasi qurildi. Bu maktabni Soziriko Britaev va Issa Pliev tugatgan.

Binoda hozirda Shimoliy Osetiya universiteti kutubxonasi joylashgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Torchinov V. A., Vladikavkaz., Qisqacha tarixiy maʼlumotnoma, Vladikavkaz, Shimoliy Osetiya ilmiy markazi, 1999-yil, 137-bet, ISBN 978-5-93000-005-0
 Kireev F. S., Tsereteli — Qalʻa / Vladikavkaz, Vladikavkaz koʻchalari boʻylab, Hurmat, 2014-yil, 176-178-bet, ISBN 978-5-906066-18-4.
Vladikavkazning Diqqatga Sazovor Joylari
 1903-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
Shimoliy Osetiyada 1903-yil
Sergey Brener

Sergey Brener (1971-yil 6-mart, Qozogʻiston SSR, SSSR) — sovet va oʻzbek fristaylchisi. U 1994-yilda qishki Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan.

Tarjimai hol 
Sergey Brener 1971-yil 6-martda Qozog'iston SSRda tug'ilgan.

U 1989-yilda Tindagi jahon kubogida  fristayl boʻyicha xalqaro musobaqalarda ilk marta ishtirok etdi.

Sergey Brener 1990-yil aprel oyida Pyuxyatunturi shahrida boʻlib oʻtgan yoshlar chempionatida ski-kross va kombinasiya boʻyicha bronza medali sovrindori boʻldi.

1993-yilda Altenmarktda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etgan. U akrobatika boʻyicha 26-oʻrinni, ski-kross boʻyicha 30-oʻrinni, mogulda 58-oʻrinni, kombinasiyada 4-oʻrinni egalladi.

Sportchimiz 1994-yili Lillxammerdagi qishki Olimpiya oʻyinlarida Oʻzbekiston terma jamoasi safiga qoʻshildi. Akrobatika boʻyicha ishtirok etgan. Ikkita sakrash yigʻindisi boʻyicha saralash bahslarida u 159,93 ball bilan 24 nafar ishtirokchi orasida 19-oʻrinni egalladi va 12 nafar finalchilar safidan joy olmadi. U Olimpiadaning ochilish va yopilish marosimlarida Oʻzbekiston terma jamoasining birinchi bayroqdori boʻldi.

U 1996-yili Xarbindagi qishki Osiyo oʻyinlarida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Brener akrobatika boʻyicha xitoylik Ou Xiaotao va Fey Dongpengga imkoniyatni boy berib, 3-oʻrinni egalladi.

Shunday qilib, Sergey Brener 1997-yil sportdagi faoliyatini tugatadi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1971-yilda tugʻilganlar
6-martda tugʻilganlar
Karam va kartoshkali qovurma

Karam va kartoshkali qovurma () — sabzavotlar qovurib tayyorlanadigan anʼanaviy ingliz taomi. Odatda, yakshanba kuni tushlik dasturxoniga tortiladi.

Masalliqlar 
Taomning asosiy masalligʻi karam va kartoshkadir. Unga sabzi, noʻxat, Bryussel gulkarami yoki boshqa har qanday sabzavotni qoʻshish mumkin.

Pishirish texnologiyasi 
Tugʻralgan sabzavotlar (sovutilgan qiyma goʻshtini ham qoʻshsa boʻladi) tovada kartoshka pyuresi yoki tugʻralgan kartoshka bilan birga aralashtirib, tilla rangga kirgunicha qovuriladi.

Ingliz tilidan soʻzma-soʻz tarjima qilinganda taom nomi „pufak va chiyillash“ degan maʼnoni anglatadi. Bu nom qovurish paytida karamning turli tovushlarni chiqarishidan paydo boʻlgan. Taom koʻpincha sovuq goʻsht (Yakshanba kuni qovurilgan), marinad yoki sous bilan yoki toʻliq Irlandiya nonushtasining bir qismi sifatida dasturxonga tortilgan.

Ilgari qovurmaga anʼanaviy ravishda goʻsht qoʻshilgan boʻlsa, bugungi kunda koʻpincha goʻshtsiz tayyorlanadi. Ushbu taomning eng qadimgi maʼlum retsepti 1806-yilda Mariya Eliza Kettleby Rundell tomonidan yozilgan "Uyda pishirishning yangi tizimi" oshxona kitobida qayd etilgan.

Qovurilgan karam va kartoshka asosan Angliyada (Shotlandiya va Irlandiyada shunga oʻxshash taomlar mavjud), baʼzi boshqa Hamdoʻstlik mamlakatlarida va AQShda tayyorlanadi.

Karam va kartoshka qovurmasi Ikkinchi jahon urushi davrida mashhur boʻlgan, chunki uni tayyorlash oson edi. Taom uchun har qanday mavjud sabzavotlar olinadi. Bu ayniqsa oziq-ovqat tanqisligi yillarida, meʼyor belgilanganida qoʻl kelgan edi.

Shunga oʻxshash taomlar 
Turli mamlakatlarda ingliz qovurmasiga oʻxshash taomlar mavjud:

 Shimoliy-Sharqiy Angliyadagi Panackelty;
 Shotlandiyada Rumbledethumps, stovies i clapshot;
 Irlandiyada Colcannon ;
 Belgiyadagi Stump;
 Kolumbiyadagi Calentao;
 Daniyadagi Biksemad;
 Germaniya va Avstriyada Bauernfrühstück;
 Niderlandiyadagi Stumppot;
 Cerdanyaʼda, Kataloniyada, shimoli-sharqiy Ispaniya va Andorrada Trinxat;
 Shvetsiya, Norvegiya va Finlandiyada Pittipanna;
 Gʻarbiy Hindistondagi Pav bhaji.

Manbalar 

 ingliz oshxonasi
Kartoshkali taomlar
Kojevnikov uyi

Kojevnikov uyi — 1834-1835-yillarda meʼmor P. F. Votskiy tomonidan ishlab chiqilgan rus klassitsizmi uslubida qurilgan turar-joy binosi. Uy Sankt-Peterburgda Nevskiy prospekti, 51 -uyda joylashgan. Uy bizning davrimizga deyarli oʻzgarmagan.

Tarix 
Uy 1834-1835-yillarda qoʻriqchi leytenanti Kozhevnikov uchun meʼmor P. F. Votskiy tomonidan qurilgan.

1855-1856-yillarda Ivan Aleksandrovich Goncharov hovliga qaragan uyning kvartiralaridan birida yashagan. Aynan shu yerda yozuvchi „Oblomov“ romani ustida ishlagan.

XX asrning boshlarida uyni birinchi gildiyaning savdogari Solovyov sotib oldi, u oʻsha paytda Nevskiy prospektining ushbu hududida bir nechta binolarga ega boʻlgan, u "Bolshaya Severnaya" mehmonxonasining va kinematograf (kinoteatr) saroydagi Mulen Ruj filialini ochgan. Shuningdek, Kozhevnikning sobiq uyida, turli vaqtlarda P.Efimovning bank uyi va „Skoroxod“ shirkatining poyabzal doʻkoni boʻlgan.

1928-yildan boshlab Sankt-Peterburglik rassom Yuriy Mixaylovich Xidekelning „Qizil nurli rasm“ foto-sanʼat studiyasi uyda joylashgan edi.

Hozirda uyda „Delta“ sanʼat galereyasi joylashgan.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 
 
Kozhevnikova qavatli uylar
Nevskiy prospektining binolari va inshootlari
Qovurilgan non so‘zma

Bannok (shuningdek, qovurilgan non sifatida ham tanilgan) — tubjoy amerikaliklar oshxonasining milliy taomi boʻlib, hozirda Amerika hindularining koʻplab qabilalari orasida keng tarqalgan. Yogʻ yoki moyda qovurilgan y chuqur qovurilgan xamirturushli xamirining (tortilla) boʻlagi.

Qovurilgan non odatda loviya, qovurilgan goʻshtli qiyma yoki mayda tugʻralgan pishloq bilan birga dasturxonga tortiladi. Qovurilgan non, bunday garnir bilan birga „Hind tacos“ yoki „Navajo tacos“ deb ham ataladi. Asal quyilgan yoki shakar kukuni sepilgan shirin garnir bilan ham beriladigan qovurilgan non, masalan, „Fil qulogʻi“ deb nomlanuvchi odatiy Amerika taomidir.

Qovurilgan non Amerika hindu madaniyatida ramziy stereotipga aylangan. Bu nafaqat uy taomi, balki anʼanaviy ravishda pow-wows bayramlari va shtatlarda oʻtkaziladigan koʻrgazmalarda ham tayyorlanadi. 2005-yilda qovurilgan non Janubiy Dakota shtatining „rasmiy noni“ deb eʼlon qilingan.

Xuddi shu 2005-yilda qovurilgan nonning sogʻliq uchun xavfliligi masalasi keng jamoatchilik diqqat markaziga tushib, bahs-muhokama mavzusiga aylandi: bu taom AQSh hindulari orasida keng tarqalgan semizlik va diabetga uchrashi sabablaridan biri haqida edi. USDA maʼlumotlariga koʻra, qovurilgan nonning odatdagi porsiyasida 700 kaloriya va taxminan 27 gramm yogʻ mavjud.

Qovurilgan non Janubiy Amerika oshxonasida „kachanga“ nomi bilan ham tanilgan.

Yana qarang 

 Xichin
 Pita
 Crostini
 Brusketta
 Boursak
 Shelpek

 Fried dough foods — blyuda iz jarenogo testa
 Fried dough — jarenoe testo
 Sopaipilla — sopaypilya

Manbalar

Havolalar 

 Qovurilgan non haqida Tacoma News Tribune maqolasining qayta nashri
 Qovurilgan nonning sogʻliq uchun tahdidlari haqidagi AP maqolasi Arxivnaya kopiya
Hind oshxonasi
 Amerika oshxonasi
alifbo tartibida taomlar
non idishlari
Marinadli qovurilgan seld

Marinadli qovurilgan seld baligʻi (bräthering, ) — nemis oshxonasining baliqli taomi. Yangi seld baligʻini qovurib, soʻngra marinadlanadigan taom.

Boshsiz, ichi tozalangan va maydalangan yangi seld baligʻi ziravorlanadi. Soʻngra unga oʻralib, oʻsimlik yogʻida jigarrang tusga kirguncha qovuriladi yoki pishiriladi. Piyoz boʻlaklari, dafna yaprogʻi va boshqa ziravorlar (masalan, xantal, chinnigul urugʻi va qoramurch) qoʻshilgan suv va sirkali marinad qaynatiladi. Sovutilgach, shivit, koriander va arpabodiyon qoʻshiladi. Qovurilgan seld bir necha kun davomida marinadlanadi. Ovqatlanishdan oldin katta qiltiqlari chiqariladi va ingichka suyaklar kislotali marinadda erib ketadi yoki ovqatlanayotganda deyarli sezilmaydi. Brethering qora non va sariyogʻ bilan birga isteʼmol qilinadi, qovurilgan kartoshka, kartoshka pyuresi yoki mundirli kartoshka bilan tortiladi. Tuzlangan qovurilgan seld ikki haftagacha muzlatgichda saqlanishi mumkin. Germaniyada konservalangan brathering yarim tayyor mahsulot sifatida sotiladi.

Martin Lyuter qanday davolanganiga doir mashhur tarixiy anekdot bor. Uning doʻsti va shifokori doktor Matthaus Ratzenberger aytib berganidek, islohotchi ogʻir kasal boʻlib qolgan, lekin ishtahani yoʻqotmagan. Uning xotini Katharinadan tezda unga sovuq noʻxat pyuresi va xantal bilan qovurilgan seld baligʻini berishni soʻragan. Bu esa shifokorlarning eʼtiroziga sabab boʻlgan, biroq ertasi kuni u allaqachon ish stolida ishlar edi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Erhard Gorys. Brathering // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 77. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
 Charles Sinclair. Bratheringe // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 86. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.

Havolalar 

 Retsept Arxivnaya kopiya  )
 Retsept Arxivnaya kopiya  )
 Spreewald koʻylagi kartoshkasi bilan birlashish Arxivnaya kopiya  )

 ringa idishlar
 nemis oshxonasi
alifbo tartibida taomlar
Karamelli puding

Karamelli puding ( yoki flan au karamel) yoki flan () — tuxum, shakar, sut va boshqa masalliqlardan tayyorlanadigan va ustiga karamel suriladigan shirin taom. Odatda Ispaniya bilan bogʻlanadi. Ispaniya va Portugaliyada standart desert sanaladi. Angliya va Fransiyada ikki xil taom „flan“ deyiladi: 1. karamelli puding va 2. ustiga meva, krem yoki pishloq qoʻyilgan pishiriq yoki pechenye (odatda yumaloq) (pastga qarang Flan). Ispan va portugal tilida soʻzlashadigan mamlakatlarda (Ispaniya va Portugaliya, bu yerda odatiy shirinlik, Meksika va boshqalar) „Flan“ bitta maʼnoga ega — faqat karamelli pudingni bildiradi.

Paydo boʻlishi 
Britaniyalik pazandachilik tarixchisi Alan Davidson (1924-2003) shunday yozgan:

XXI asrda Britaniyada karamelli pudingning mashhurligi yoʻqolib bordi. Shu munosabat bilan Felisiti Klok 2015-yilda Britaniyaning The Guardian gazetasining veb-saytida chop etgan maqolasida shunday shunday yozgan edi: "Karamelli puding haqida gapirganda, odamlarning koʻzlarida biroz tuman paydo boʻladi. 1989-yildan beri hech kim uni isteʼmol qilmaganga oʻxshaydi, ammo vaqt ularning bu yumshoq tebranuvchi fransuz shirinligiga boʻlgan ishtiyoqini soʻndirgani yoʻq. (Britaniya) milliy ratsionidan karamelli pudingning yoʻqolib ketishi uning avvallari har joyda uchrashi bilan izohlanishi mumkin.

Tavsifi 
Karamelli pudingda kremning zichligi tuxum oqi miqdoriga bogʻliq. Karamelli puding oʻrtacha haroratda pechda pishiriladi. The Guardian nashrining yuqoridagi maqolasida, puding markazida „aniq chayqalish“dan koʻra koʻproq „kichik titroq“ mavjud boʻlganda olib tashlash tavsiya etiladi.

Pudingni bezash uchun odatda odatiy karamel ishlatiladi, yaʼni ozgina suv bilan quyuq oltin tusgacha eritiladigan shakar quyiladi.

Manbalar

Havolalar 

 Retseptlar:
 Flan // 
 Flan — „Krem karamel“ // 
 Flan // 
 Pishiriqlar
 ispan shirinliklari
Tuxumli taomlar
Dunyo oshxonasi
Antioxiyadagi jang (613)

Antioxiya jangi 613 yilda Antioxiya (hozirgi Turkiya) tashqarisida, Eron-Vizantiya urushi (602-628) doirasida imperator Irakliy I boshchiligidagi Vizantiya qoʻshini bilan shohanshoh Xusrav II Parviz qomondonlari Shohin va Shahrbaroz qoʻmondonligi ostidagi Sosoniylarning Fors qoʻshini – oʻrtasida boʻlib oʻtgan. Fors qo'shini yangi bosib olingan Vizantiya hududini ushlab turishga muvaffaq bo'ldi. Bu g'alaba Sosoniylarning Shom va Onadoʻliga keyingi yurishiga yo'l ochdi. Sosoniylarning ushbu jangdagi g'alabasi ularga Eron-Vizantiya urushi (572-591) davrida Vizantiya tomonidan bosib olingan hududlarni saqlab qolish imkonini beradi.

Tarixi 
610 yildan boshlab fors qomondonlari Shahrbaraz va Shohin qoʻmondonligida fors qoʻshini Mesopotamiya (hozirgi Iroq va Kurdiston) va Kavkazdagi Vizantiya nazoratidagi hududlarni bosib olishdi. Vizantiya imperiyasi bosqinchi forslarga koʻp qarshilik koʻrsata olmadi va Irakliy I oʻzi Sosoniylar imperiyasining Shahanshohi Xusrav II ga qarshi urushni davom ettirish uchun zarur mablagʻ va qoʻshinlarni toʻplashi uchun bir qator ichki tashabbuslarni amalga oshirishi uchun vaqt kerak edi. Keyingi yili oʻz muvaffaqiyatlarini davom ettirgan Fors qoʻshinlari Suriya va Sharqiy Onadoʻlini bosib olib, Antioxiya va Damashq kabi xristian shaharlarini egallab oldilar. Umumiy fikrlarga koʻra, Fors qoʻshini Vizantiya hududidan tashqariga, Markaziy Onadoʻliga, markaziy ravishda toʻplangan sharqiy Rim qoʻshiniga duch kelmasdan oldinga siljishi mumkin emas edi.

Sharqiy chegarada toʻsatdan hududni yoʻqotishiga javoban, Irakliy samarali qoʻshin tuzib, Antioxiyaga yurish qildi. Biroq, uning qarshi hujumi 613 yilda Antioxiya yaqinida keskin magʻlubiyatga uchradi. Muayyan jangda Rim pozitsiyalari butunlay qulab tushdi va Vizantiya armiyasining umumiy magʻlubiyati Sharbaraz va Shohinning oson gʻalabasiga olib keldi.

Vizantiya imperiyasi janglari

Manbalar
Anna kartoshkasi

Anna kartoshkasi () ― klassik fransuz taomi. Qat-qat kesilgan kartoshka juda katta miqdorda eritilgan sariyogʻda pishiriladi.

Masalligʻi 
Kartoshka, sariyogʻ, tuz, maydalangan murch.

Retsepti 
Taom tarkibi kartoshka va sariyogʻni oʻz ichiga oladi. Kartoshka tozalanib, juda nozik boʻlaklarga boʻlinadi, soʻngra tuz va qalampir sepiladi. Tayyorlangan boʻlaklar tovaga joylashtiriladi, yogʻ qalin quyiladi va qobiq paydo boʻlguncha pishiriladi/qovuriladi. Taomga qaymoqli taʼm beradigan yogʻ, pishirish paytida karamellashadi va qobiqni hosil qiladi. Kartoshkani har oʻn daqiqada tashqi tomondan qobiqlar oltin va tiniq boʻlguncha aylantirib turish kerak.

Kartoshka qovurilgandan soʻng, diametri 6-8 dyuym (15-20 sm) va balandligi taxminan 2 dyuym (5,1 sm) boʻlgan idishga pirog shaklida joylanadi. Taom xanjar shaklidagi boʻlaklarga boʻlinadi va oʻsha zahotiyoq, odatda qovurilgan goʻsht bilan dasturxonga tortiladi.

Fransiyada ushbu taomni tayyorlash uchun la cocotte à pommes Anna deb nomlanuvchi misdan tayyorlangan maxsus dumaloq shakl — idish ishlab chiqariladi. Shakl yuqori va pastki qismlardan iborat boʻlib, ular bir-biriga oʻrnatiladi. Bu taomni pishirish choʻgʻida pastki tomonni yuqoriga qilib aylantirish imkonini beradi. Taomni tayyorlash taxminan 60 daqiqa davom etadi.

Anna kartoshkasi taomi Napoleon III davrida Karemning shogirdi oshpaz Adolf Dugleret tomonidan birinchi marta tayyorlangan, deb ishoniladi. Dugleret XIX asrda Parijning mashhur restorani Café Angletda oshpaz boʻlgan chogʻida shu taomni pishirgan. Taom ikkinchi imperiyaning mashhur kurtizankasi Anna Deslionssharafiga shunday nomlangan. Boshqa manbalarga koʻra, taom aktrisa Dame Judich (haqiqiy ismi Anna Damiana) sharafiga nomlangan boʻlishi mumkin.

„Anna“ nomi kartoshkaning bir nechta navlari tomonidan ham qoʻllaniladi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Erhard Gorys. Annakartoffeln // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 22. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
 Charles Sinclair. pommes Anna // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 452. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.

Havolalar 

 Kartoshka Anna
 Anna kartoshka
 fransuz oshxonasi
Kartoshkali taomlar
Kosmo-Damiyan ibodatxonasi

Kosmo-Damiyan ibodatxonasi — Boshqirdiston Respublikasi, Meleuzovskiy tumani, Nordovka qishlogʻidagi ibodatxona.

Rektor: Ruhoniy Grechushkin Nikolay Aleksandrovich.

Manzil: 453882, Meleuzovskiy tumani, s. Nordovka, st. Ashkadarskaya, 78.

Tarix 
Cherkov binosi 19-asrning oxirgi yillarida qurilgan. 1899-yilda Matbuotda F.Gellertovning yangi ochilgan cherkovning ruhoniysi sifatida tayinlanishi haqida xabar paydo boʻldi.

Dastlab, mahalliy maʼbad 20 kilometr uzoqlikda joylashgan Zirgan cherkoviga biriktirilgan. Mustaqil Nord cherkovi maqomi 1904-yilda olingan. 1912-yilda ichki qismlar boʻyalgan va bino taʼmirlangan. Pul xayriyalari cherkov oqsoqollari va vasiylari Zot Konstantinovich Shityagin va Mixail Efremevich Konovalov tomonidan amalga oshirildi. Ikkinchi jahon urushi davrida don cherkovda saqlangan; Bu yerda xizmatlar 1946-yilda qayta tiklandi.

Maʼbad qurilishi 
Kosmodamianovskaya cherkovi 19-20-asrlar boshidagi yogʻoch cherkovning namunasidir. Bu vaqtga xos boʻlgan rejaning qurilishi Boshqirdistonda aniq oʻxshash boʻlmagan tugatishning biroz gʻayrioddiy shakllari bilan birlashtirilgan.

Havolalar 
http://www.likirussia.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=285

Manbalar 

Nordovka
Meleuzovskiy tumanidagi bino va inshootlar
 Rossiyada 1898-yilda qurilgan ibodatxonalar