MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Hüsamettin Özkan

Hasan Husamettin Oʻzkan (1950-yil 20-iyunda tugʻilgan, Develi, Kayseri), turk siyosatchisi. 1999-2002-yillarda Bulent Ejevit tomonidan tuzilgan Koalitsiya hukumatida Bosh vazir oʻrinbosari lavozimida ishlagan. 1991, 1995 va 1999-yilgi Turkiya umumiy saylovlarida Istanbul deputati sifatida parlamentga kirdi.

Hayotiy 
Cherkeslarning Adige- Kabardiya bo'limidan bo'lgan bir oilaning 7 farzandining eng kichigi O'zkan Pertevniyal o'rta maktabini va Galatasaroy Iqtisodiyot va boshqaruv litseyini tamomlagan. 1968-yilda Tulin Aktan bilan birga qatnashgan "Oltin chiroq" raqs tanlovida birinchi o'rinni egalladi. Katta akasi Nejdet O'zkan Bayrampasha hokimi bo'lgach, oilasining tijorat ishlarining og'irligi uning zimmasiga tushdi. U yana katta akasi orqali Bulent Ejevit bilan uchrashdi va 1991-yilda DSPdan parlament deputati etib saylandi. Qisqa vaqt ichida Ejevitning oʻng qoʻliga aylandi. 55. ANAP - DSP - DTP o'rtasida tashkil etilgan Respublika hukumatida Davlat vazirligiga olib kelingan.

1999-yilgi erta umumiy saylovlardan so'ng DSP, MHP va ANAP o'rtasida 57-Kongress tashkil etildi. U hukumatdagi Davlat vazirligiga qaytarildi. Prezidentlik saylovlari, Abdullah O'jalanning qatl etilishi va 21-fevral inqirozi kabi hayotiy masalalarda hukumatda faol rol o'ynadi. 2002-yilda sog'lig'i tufayli Bulent Ejevit bilan kelishmagan va DSP va vazirlikdan iste'foga chiqqan va Ismoil Jem, Kamol Dervish va Zeki Eker bilan birga Yangi Turkiya partiyasini tuzgan. YTP 2002-yilgi umumiy saylovlarda ishtirok eta olmaganidan keyin bu partiyadan iste'foga chiqdi va faol siyosatdan nafaqaga chiqdi.U 19, 20 va 21-davlet Istanbul deputati sifatida xizmat qildi. Oilali, 2 nafar farzandi bor.

Rejep O'nal bilan birgalikda 2004-yil 15-iyunda Turkiya Buyuk Millat Majlisi tomonidan "Turkiya Halk Bankasi AŞ rahbarlarini himoya qilish va mas'ul shaxslarning javobgarlikka tortilishining oldini olish maqsadida ular qonunga xilof amaliyotlar bilan bankka zarar yetkazishdi" aybi bilan uni Oliy sudga yuborish to'g'risida qaror qabul qilindi. Konstitutsiyaviy sud Oliy sud vazifasini bajarib, ayblov hukmini ikkala shaxs uchun alohida qabul qilish zarurati tufayli qarorni qaytardi. Qaror 2004-yil 26-oktabrda takroran tasdiqlandi. 2007-yil 31 mart kuni Oliy sud Husamettin O'zkanni "jinoyat yo'qligi sababli" 6 qarshi 5 ovoz bilan oqladi. Qizi Didem Özkan 2006-yilda tadbirkor Turgay Cinerga turmushga chiqdi.

Manba 

Yashayotgan insonlar
1950-yilda tugʻilganlar
Yusuf Ziya Başara

Vakil Yusuf Ziya Başara (Familiya qonunidan oldin, Vakil Yusuf Ziyaettin Bey) - etti muddat davomida Turkiya Buyuk Millat Majlisida Sivas deputati sifatida xizmat qilgan turk siyosatchisi.

Sivas litseyini tamomlagan. Sivasda maktublar kotibi, Koyulhisar va Divriği tumanlari asar mudiri, Divriği tuman hokimi oʻrinbosari, Maorif va vaqf kengashi aʼzosi, viloyat gazetasi yozuvchisi, direksiyada ishlagan. Sivas sanoat maktabi va viloyat bo'lim boshlig'i. Parlament I., II., III., IV., V., VI. va VII. davr Sivas deputati sifatida xizmat qildi. Oilali, sakkiz farzandi bor.

Hayotiy 
U 1869-yili Sivasda Sivasning yetakchi oilalaridan biri boʻlgan Rahatogʻlular oilasining farzandi boʻlib tugʻilgan. Qoradag'o'g'ullarining Sivasga joylashishi 1328-yilga borib taqaladi va ular 14-asrda bir muddat Sivasni boshqargan. Oila a'zolari keyinchalik Usmonli imperiyasida muhim lavozimlarni egallagan. Ziyo Bey boshlang'ich va o'rta maktablarni tamomlagandan so'ng, Sivas Mekteb-i Kalemga o'qishga kirdi. Keyinchalik tuman hokimi, maktub muxbiri, Sivas Mekteb-i Sanayi oʻqituvchisi va direktori, viloyat nafaqa direktori boʻlib ishlagan.

Sivas viloyat gazetasida muxbir sifatida ishlagan va Sivas viloyat majlisida Hamidiye - Hijoz temir yo'li komissiyasida qatnashgan. Respublikadan keyin yetti muddat parlament deputati boʻlib ishlagan.

Sivas vasiysi Ziyo Bey kutubxonasi 
Vasiy Ziyo Bey kutubxonasi Sivas shahrining markazida yonma tosh va gʻishtdan qurilgan ikki qavatli bino. 1908-yilda Yusuf Ziyo Bey tomonidan asos solingan va 1943-yilda vafotigacha u tomonidan boshqarilgan. Bino ostida dumaloq arkli oltita doʻkon bor. Uning ustidagi birinchi qavat butunlay kutubxonaga bag'ishlangan. Bugungi kunda Ziyo bek oʻgʻliga topshirgan kutubxonani vasiylik kengashi boshqaradi va uning xarajatlari bino ostidagi doʻkonlar ijarasi hisobidan qoplanadi. Sivas Respublika universiteti tashkil etilgandan so'ng, ushbu kutubxona merosxo'rlari tomonidan universitet kutubxonasiga bepul sovg'a qilingan.

Manba 

1943-yilda vafot etganlar
1869-yilda tugʻilganlar
Fatma Şakir Memik

Fatma Shakir Memik (1903—1991) turk shifokori va siyosatchisi.

U 5-davrda (1935) Turkiya Buyuk Millat Majlisiga ayollarning saylash va saylanish huquqini tan olgan holda kirgan 14 nafar ayol deputatdan biridir. Parlament V., VI. va VII. Bu davrda Edirne noibi sifatida xizmat qildi.

Hayot 
1903-yili Safranboʻluning Akviran qishlogʻida tugʻilgan. Uning otasi novvoy va un savdosi bilan shugʻullangan Shokir Bey, onasi esa Jemile Hanim. 

Safranboluda boshlangʻich taʼlimni boshlagandan soʻng, sakkiz yoshida otasi bilan Istanbulga borib, Beyazit Inas Namuna maktabi va Bezmialem Valide Sulton maktabida tahsil oldi. 1923-yilda oʻrta maktabni tugatib, tibbiyot bilim yurtiga oʻqishga kirdi. Tibbiyot bilim yurtini 1929-yilda birinchi daraja bilan tugatgan.

1929—1931-yillarda Vaqif Gureba kasalxonasida ichki kasalliklar boʻyicha ixtisoslashgan. 1934-yilda internist boʻlganidan keyin u 1935-yilda Gureba kasalxonasida ambulatoriya boshligʻi boʻldi. Shu bilan birga, u Respublika Xalq partiyasi Eminönü tuman markazi delegatsiyasining asosiy aʼzosi va viloyat markazining zaxira aʼzosi edi.

1935-yil 8-fevralda boʻlib oʻtgan saylovlarda Respublika Xalq partiyasidan Edirne deputatligiga nomzod sifatida koʻrsatilgan. Turkiya Buyuk Millat Majlisiga 5-davrda Edirne deputati sifatida kirdi. Bu davrda u Sogʻliqni saqlash va ijtimoiy yordam qoʻmitasida kotib boʻlib ishlagan. Shuningdek, u Mehnat toʻgʻrisidagi qonunga qoʻshimcha qonun va „Sport tashkiloti toʻgʻrisidagi qonun“ petitsiyasini muhokama qilish uchun tuzilgan vaqtinchalik qoʻmitalar ishida ishtirok etdi. 

U deputatlikdan tashqari xayriya va madaniy ishlar bilan ham shugʻullangan; Bolalarni himoya qilish agentligi direktorlar kengashi va Qizil yarim oy shtab-kvartirasida ishlagan, haftada bir marta Jamoatchilik markazi ijtimoiy boʻlimining ambulatoriya poliklinikasida ishlagan. 1935—1947-yillar orasida 3 muddat Edirne deputati boʻlgan. 1947—1949-yillarda Anqara Numune kasalxonasida ichki kasalliklar mutaxassisi, 1950—1951-yillarda Istanbul Ishchilar sugʻurtasi Beshiktosh dispanserida ichki kasalliklar mutaxassisi, 1951-yildan Shishli bolalar kasalxonasida ichki kasalliklar poliklinikasi boshligʻi boʻlib ishlagan. 1968-yil.  1968-yilda nafaqaga chiqdi.

1991-yil 9-fevralda vafot etdi.

Manbalar 

1991-yilda vafot etganlar
1903-yilda tugʻilganlar
Carvana

Carvana — Arizona shtatining  Tempe shahrida joylashgan onlayn ishlatilgan avtomobil sotuvchi kompaniya. Kompaniya  Qoʻshma Shtatlardagi eng tez rivojlanayotgan onlayn eski avtomobil sotuvchisidir va oʻzining koʻp qavatli avtomashinalari bilan mashhur. Carvana 2021- yilgi Fortune 500 roʻyxatiga kiritildi, bu roʻyxatga qoʻshilgan eng yosh kompaniyalardan biri boʻldi.

Tarixi 

Carvana kompaniyasiga 2012-yilda Ernest Garcia III, Ryan Keeton va Ben Huston tomonidan asos solingan. Kompaniyaning dastlabki moliyalash bosqichi foydalanilgan avtomobillar sotuvchisi va moliya kompaniyasi DriveTimedan kelgan.

2013-yil noyabr oyida Carvana avtomobil savdo avtomatining birinchi iteratsiyasini ochdi. 2015-yilda Tennessi shtatining  Nashville shahrida imzolangan avtomobil savdo avtomatining toʻliq avtomatlashtirilgan, tanga bilan boshqariladigan esdalik nusxasi ochildi. 2022-yil may holatiga koʻra, Carvana AQShda 32 ta savdo avtomatlarini boshqaradi.

2017-yilning aprel oyida kompaniya birjaga chiqdi va New York fond birjasida CVNA belgisi ostida savdoni boshladi.

COVID-19 ga javoban Carvana 2020-yilning mart oyida kontaktsiz yetkazib berish va olib ketishni joriy qildi. 2020-yilning 2-choragida kompaniya COVID-19 pandemiyasi oqibatida jismoniy dilerlik sotuvchilari yopilishi natijasida avtomobillar savdosi 25 foizga oshgani haqida xabar berdi. Carvana yalpi daromadi 1,12 milliard dollarni tashkil etdi, bu 2020-yilning aprel-iyun oylari uchun 13 % ga oshgan.

2020-yilda Carvana 244 111 ta avtomobil sotdi va yillik daromadi 5,587 milliard dollarni tashkil etdi, bu esa u AQShdagi ikkinchi yirik onlayn avtomobil sotuvchisiga aylandi[12]

2021-yil avgust oyi holatiga koʻra, Carvanani ertasi kuni yetkazib berish butun mamlakat boʻylab 300 dan ortiq bozorlarda mavjud edi.[13]

Florida shtati Karvanaga 2022-yilning 31-yanvarigacha avtomobil nomlari bilan bogʻliq muammolarni shtat Carvanaʼning dilerlik litsenziyasini bekor qilguniga qadar hal qilish uchun muddat berdi.

2017-yilda Carvana avtomobil maʼlumotlari va analitik vositalarni yaxshilash uchun raqobatchi Carlypso avtomobil startapini sotib oldi. 2018-yil aprel oyida Carvana 3D kompyuter koʻrish, mashinani oʻrganish va kengaytirilgan reallik bilan avtomobil suratlarini olish uchun smartfon texnologiyasi uchun Mark Cuban tomonidan qoʻllab-quvvatlangan Car360ni sotib olish uchun 22 million dollar sarfladi.

COVID-19 pandemiyasi davrida isteʼmolchilar avtomobillar onlayn-bozorlariga murojaat qilganlarida, Carvananing bozor qiymati oshdi.

2022-yil 10-mayda The Wall Street Journal jurnalida chop etilgan maqolada aytilishicha, Carvana oʻsish boʻyicha kutilgan natijalarga erishmaganidan soʻng oʻz xodimlarining 12 foizini (2500 nafar xodim) ishdan boʻshatishga majbur boʻlgan. Carvana aktsiyalari kompaniyaga boʻlgan qiziqish pasayganligi sababli 52 haftalik aktsiya narxidan 90 foizga arzonlashdi.

Hamkorlik 
Carvana 2018-yildan beri USL chempionatining Phoenix Rising futbol klubining homiysi va 2021-yildan beri IndyCar seriyasi haydovchisi Jimmie Johnsonning homiysi hisoblanadi.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayt
Shirkatlar
Iqtisodiyot
Sanoat
Biznes
Kayla Barron

Kayla Jane Barron (1987-yil 19-sentyabrda tugʻilgan) — amerikalik suvosti kemalari urushi zobiti, muhandis va NASA astronavtidir. Barron 2017-yil iyun oyida NASA Astronaut Group 22 aʼzosi sifatida tanlangan va keyinchalik astronavt sifatida malakaga ega boʻlgan.  Barron 2021-yil 10-noyabrda Xalqaro kosmik stansiyaga uchirilgan 66/67-ekspeditsiya ekipaji tarkibida SpaceX Crew-3 deb nomlangan birinchi kosmik parvozda ishtirok etdi. NASAga qoʻshilishdan oldin Barron dengiz osti urushi zobiti va Dengiz akademiyasida bayroq yordamchisi boʻlgan.

Erta hayot va taʼlim 
Kayla Barron 1987-yil 19-sentyabrda Aydaxo shtatining Pokatello shahrida Lauri va Skott Saks oilasida tugʻilgan. Uning oilasi Richlendga (Vashington) koʻchib oʻtdi va u yerda 2006-yilda Richland oʻrta maktabini tamomladi. Oʻrta maktabni tugatgach, Barron Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz akademiyasiga oʻqishga kirdi va u yerda 2010-yilda tizim muhandisligi boʻyicha bakalavr darajasini oldi.

Harbiy-dengiz akademiyasida boʻlganida, Barron Midshipman kross va trek jamoalarining aʼzosi edi. Oʻqishni tamomlagandan soʻng Barron Geyts Kembrij stipendiyasi boʻyicha Kembrij universitetining Piterxaus kollejiga oʻqishga kirdi. U bu yerda 2011-yilda yadro muhandisligi boʻyicha falsafa magistri darajasini oldi. Antropogen iqlim oʻzgarishini hal qilish istagidan kelib chiqqan holda, uning bitiruv ilmiy izlanishlari tezlatgich bilan boshqariladigan subkritik reaktor deb nomlanuvchi, toriy bilan ishlaydigan yangi avlod yadroviy reaktor kontseptsiyasi uchun yoqilgʻi aylanishini modellashtirishga qaratilgan edi.

Harbiy martaba 
Magistrlik darajasini olganidan soʻng, Barron suv osti urushi zobitlari boʻlgan birinchi ayollar guruhining bir qismi edi. U dengiz flotining yadroviy energetika va suv osti kemasi ofitserlarini tayyorlash dasturida qatnashgan va Ogayo toifasidagi USS Meyn suv osti kemasiga tayinlangan. USS Meyn kemasida xizmat qilayotganda Barron boʻlinma zobiti sifatida uchta patrulni yakunladi. Suv osti kemasi missiyasidan soʻng, Barron kosmonavt etib saylanmaguncha dengiz akademiyasida qoʻmondonning bayroq yordamchisi boʻlib xizmat qildi.

NASA faoliyati 
2017-yil iyun oyida Barron NASA Astronaut Group 22 aʼzosi sifatida tanlandi va ikki yillik mashgʻulotlarni boshladi. U dengiz akademiyasining kosmonavt sifatida tanlangan beshinchi ayol bitiruvchisi edi.

U SpaceX Crew-3 missiyasi uchun tayyorgarlik koʻrgan va shu vaqt ichida Xalqaro kosmik stansiyada missiya mutaxassisi boʻlib ishlagan. U 2021-yil 10-noyabrda SpaceX Crew Dragon Endurance kapsulasida uchirilgan va 67-ekspeditsiyaning uzoq muddatli missiyasining bir qismi sifatida xizmat qilgan. Ekipaj 3 176 kunlik koinotda 2022-yil 6-may kuni Meksika koʻrfaziga qoʻndi.

Shaxsiy hayot 
Barron AQSh armiyasi maxsus kuchlari zobiti Tom Barronga uylangan. U piyoda sayr qilishni, ryukzakda sayr qilishni, yugurishni va kitob oʻqishni yaxshi koʻradi.

Havaskor radio 
Barron 21.09.2020 da FCCdan Technician Class havaskor radio litsenziyasini oldi: KI5LAL

Faxrlar 
Barron Trident olimi va dengiz akademiyasining taniqli bitiruvchisi va Kembrijdagi Geyts Kembrij olimi edi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1987-yilda tugʻilganlar
Salih Bozok

Solih Bozok (1881, Saloniki - 25-aprel 1941, Istanbul), turk askari va siyosatchisi. U Mustafo Kamol Otaturkning bolalikdagi doʻsti boʻlgan va keyinchalik uning yordamchisi boʻlgan. Otaturkning eng yaqin odami sifatida tanilgan.

Hayotiy 
Mahalladan va maktabdan Saloniklik Mustafo Kamol Otaturkning doʻsti, tengdoshi edi. Ular oʻsha yili Harbiy akademiyani tamomlagan. U jandarm sinfiga saylandi, Mustafo Kamol esa Harbiy Akademiyaga oʻqishga kirdi va shtat aʼzosi boʻldi. Mustafo Kamol Posho Milliy kurashni tashkil qilish uchun Anadoluga borishdan oldin va Suriya frontida boʻlganida Solih beyni “bosh yordamchi” vazifasiga tayinlaydi va uni oʻziga taklif qiladi. Doimiy hamjihatlik shunday boshlandi. Mustafo Kamol posho parlament raisi boʻlganida “Majlis oʻrinbosari yordamchisi”, Mustafo Kamol Otaturk prezidentlikka saylanganidan keyin esa “Prezidentlik adyutanti” lavozimlarida ishlagan.

Podpolkovnik lavozimida nafaqaga chiqqanidan keyin va Turkiya Oliy Millat Majlisining 2-parlamenti. Mustafo Kamolga oʻsha davrda deputat etib saylanganidan keyin ham (oʻsha paytda nomi Bozok boʻlgan Yozgatdan) yaqin boʻlgan. 4. Muddatga qadar Yozgat deputati, keyingi muddatlarda Bilecik deputati etib saylandi.

Mustafo Kamol Otaturk vafot etgach, uzoq vaqtdan beri rejalashtirganidek, “Oliy qoʻmondon yordamchisiz oʻtolmaydi! ” deb yuragiga oʻq tiqib, oʻz joniga qasd qilishga urindi. Zülfü Livaneli tomonidan yozilgan va rejissorlik qilgan " Veda " filmida bu oʻz joniga qasd qilish oxirgi sahna sifatida ishlatilgan; Gazi Mustafo Kamol Otaturk va Solih Bozokning yaqin munosabatlari, doʻstliklari va kurashlari kumush ekranga oʻtkazildi. Oʻq yuragini oʻtlab olgani uchun u tirik qoldi. Otaturksiz qisqa umrida deputatlikni davom ettirdi va 1941-yil 25-aprelda vafot etdi.

Mustafo Kamol Otaturk bilan doʻstligi 
Ularning Otaturk bilan doʻstligi qadim zamonlardan boshlangan. Otaturk singari u Salonikida tugʻilgan. Ularning yoshi yaqin. Ularning qoʻshnilari va hatto Salonikidan uzoq qarindoshlari bor. Ular birinchi ofitserlik yillarida birga. 1908-yilda ozodlik eʼlon qilingandan soʻng, ularning yoʻllari Salonikida yana kesishadi. Otaturk uni oʻsha yillardan “bir umrlik oʻrtoq” qilib tanlaganini koʻrsatuvchi qiziq bir manzara bor:

Bir kuni kechqurun ular Salonikidagi mashhur Olympos kazinosida oʻtirganlarida, Mustafo Kamol stol atrofidagi doʻstlariga kelajakda hokimiyatga qanday kelishini aytdi. Keyin u hozir boʻlganlarga kelajakdagi vazifalarini tushuntiradi. Jadval; Fuat Bulja, Nuri Conker, Fethi Okyar va Solih Bozok uni hayrat bilan kuzatadilar. Hamma vazifaga boʻlingandan keyin, Boʻzoqqa kelganda, Solih biz sizdan hech qachon ajralmaymiz, deydi. — Men seni oʻzimga hamroh qilib qoʻyaman. Jadval soʻraydi:

- Xoʻsh, siz nima boʻlasiz?

Javob qisqa:

— Men senga bu topshiriqlarni beradigan odam boʻlaman.

Mustafa Kemal Atatürk
Istanbulda vafot etganlar
1941-yilda vafot etganlar
1881-yilda tugʻilganlar
Risolat martabasi

«Rasul»ning vahiy qomusidagi ma’nosi vahiyni qabul qilib olib, Alloh taolo tarafidan odamlarga bevosita xabar berishdan tashqari Allohning risolatini [elchiligini] oʻz zimmasiga olgan va ushbu ilohiy elchilik vazifasini odamlarga yetkazishga ma’mur boʻlgan paygʻambarlar demakdir. Qur’oni Karimda bu haqda bunday deyiladi:

﴿وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَاحْذَرُوا فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّمَا عَلَى رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبِينُ﴾

«Allohga itoat qilingiz va Rasuliga itoat qilingiz hamda [man etilgan narsalardan] saqlaningiz! Agar bosh tortsangiz, bilib qoʻyingizki, Rasulimiz zimmasida faqatgina oshkora yetkazib qoʻyish bordir, xolos» (Moida surasi, 92-oyat).

Binobarin, «risolat» maqomi «nabiy»ga ato etiladigan boshqa bir ulugʻ martabadir. Boshqa soʻz bilan aytganda, «nubuvvat» va «risolat» martabalari Alloh taolo tomonidan vahiy qabul qilib olgan paygʻambarlarning ikki xususiyati sanaladi. Demak, Alloh tarafidan vahiyni qabul qilib olgan va ilohiy xabar egasi boʻlgan paygʻambarlar «nabiy» hisoblanadilar. Ammo ushbu vazifa bilan birgalikda Alloh risolatini [elchiligini] oʻz zimmasiga olib, uni odamlarga yetkazish mas’uliyatiga ega boʻlgan paygʻambarlar esa «rasul» deb nomlanadilar.

Aytgan soʻzlarimizdan kelib chiqib quyidagi xulosaga kelamiz: «nubuvvat» va «risolat» martabasiga ega boʻlgan paygʻambarlar odamlarga harom va halolni tushuntirib, saodat va baxt yoʻlini ularga koʻrsatgan hidoyatchilar boʻlib, Alloh taolo tarafidan xabar berish yoki ularning zimmasiga yuklatilgan elchilik vazifasini bajarish mas’uliyatidan boshqa narsaga ega emaslar.

Manbalar

Havolalar  
 Nubuvvat martabasi
 Islom
 Imomat (doktrina)

Islom
Muhammad
Necmettin Sadak

Nejmettin Sadiq Sadak (1890, Isparta - 1953-yil 21 sentyabr, Anqara), turk jurnalisti va siyosatchisi.

Hayotiy 
U Sodiq Shihobiddin bekning oʻgʻlidir. Boshlangʻich taʼlimni Edirnada, oʻrta maʼlumotni Izmir va Konya litseylarida tamomladi va otasining Istanbulga saroy boshligʻi etib tayinlanishi bilan Mekteb-i Sultoniyga (Galatasaroy oʻrta maktabi) oʻqishga kirdi. U bu maktabni 1910-yilda tugatib, oliy taʼlimni Lion universitetida tamomlab, 1914-yilda vataniga qaytdi. Taʼlim vazirligida tarjimon, soʻngra mualliflik huquqi va tarjima boʻlimida assistent lavozimiga tayinlangan. 1916-yilda Istanbul Darülfünunga ichki ishlar boʻlimi yordamchisi, soʻngra Ziyo Goʻkalp tomonidan boʻshatilgan ichki ishlar professori etib tayinlandi. 1918-yilda Kazim Shinasi Dersan, Falih Rifki Atay va Ali Naji Karajan bilan birgalikda har biri 200 liradan sarmoya kiritib, Aksham gazetasini asos solgan. 1928-yildan keyin III., IV., V., VI., VII. va VIII. U davr Sivas deputati sifatida xizmat qildi. 1928-1929 yillari orasida Galatasaroy sport klubi prezidenti boʻlgan.

1932-yilda Jenevada boʻlib oʻtgan qurolsizlanish konferentsiyasida, 1936-yilda boʻg'ozlar va Millatlar Ligasi boʻyicha Montre konventsiyasida Turkiya delegati boʻlgan. II. jahon urushi Bu davrda fashistlar Germaniyasiga yaqinligi bilan mashhur edi. 

1947-yil 16-yanvarda tashqi ishlar vaziri boʻldi va 1950-yil 22-maygacha bu lavozimda ishladi.

1948-yil 16-mart kuni Parijda 16 davlat tashqi ishlar vazirlari bilan boʻlib oʻtgan yigʻilishda Turkiyaning Yevropa paktiga qoʻshilishi uchun bayonotlar berdi.

oʻlim 
U oʻpkasi borligini bilib, operatsiya qilish uchun Shveytsariyaga borganida, unga oʻpka saratoni tashxisi qoʻyilgan. Istanbulga qaytgach, u kasalligini rafiqasi Ilhan Hanimdan yashirib, davolanish uchun AQShga joʻnab ketdi. U 1953-yil 21 sentyabrda Nyu-Yorkda bir yarim oy davomida saraton kasalligidan davolanib, vafot etdi.

Manba 

XX asr turkiyalik jurnalistlari
1953-yilda vafot etganlar
1890-yilda tugʻilganlar
Ali Bozer

Ali Husrev Bozer (28-iyul 1925-yil, Anqara - 2020-yil 30 sentyabr, Anqara), turk huquqshunos va siyosatchisi.

Hayot 
Anqara universiteti huquq fakultetini tamomlagan. Doktorlik darajasini Shveytsariyaning Neuchatel yuridik fakultetida tamomlagan. Anqara universiteti yuridik fakulteti, tijorat huquqi raisi, Ordu yordam muassasasi boshqaruv kengashi aʼzosi, Turk oʻqituvchilar banki boshqaruv kengashi aʼzosi, Oyak - Renault avtomobil zavodlari raisligi, rais oʻrinbosari va boshqaruv kengashi aʼzosi Turkiya radio va televideniye korporatsiyasi, Yevropa Kengashi Inson huquqlari sudi sudyasi, Gaaga sudining aʼzosi, Bank va tijorat huquqi tadqiqot instituti direktori, Jahon sugʻurta huquqi assotsiatsiyasi Turk guruhi prezidenti va Anqara turk taʼlim jamiyati fondi prezidenti.

Millatchi Demokratiya partiyasining asoschisi boʻldi va Turkiya Buyuk Millat Majlisining 17-prezidenti boʻldi. Davr Ankara, 18. U muddat davomida Icel deputati boʻlib ishlagan. 44. Hukumat bojxona va monopoliya, 45. va 46. Hukumat vaziri, 46 va 47-chi. Hukumat vaziri va Bosh vazir oʻrinbosari, 47. Hukumat tashqi ishlar vaziri lavozimini egallagan.

U 2020-yil 30-sentyabrda COVID-19 dan davolangan shifoxonada 95 yoshida vafot etdi. Uning jasadi 2 oktyabr kuni Karşıyaka qabristoniga dafn qilindi.

Shaxsiy hayot 
U uylangan va uch farzandi bor edi. U Legion dʼhonneur ordeni bilan taqdirlangan.

U 1950-1952-yillar orasida Oliy sud raisi lavozimida ishlagan Mustafo Fevzi Bozerning oʻg'lidir.

Uning savdo huquqi sohasida nashr etilgan koʻplab kitoblari boʻlsa-da, 2018-yilda nashr etilgan “Mening hayotim” nomli kitobi ham bor, unda oʻz xotiralarini yozgan.

Manba 

2020-yilda vafot etganlar
Faxriy legion ordeni sohiblari
Turkiya Bosh vazirlari
1925-yilda tugʻilganlar
Turan Güneş

Turan Güneş (1921 - 9-aprel 1982) — turk siyosatchisi va olimi.

Kipr operatsiyasi paytida tashqi ishlar vaziri boʻlgan.

Hayotiy 
Oʻrta taʼlimni Galatasaray Liseyida tamomlagan. 1945-yilda Istanbul universitetining huquq fakultetini (IUHF) tamomlagan. Fransiyada Parijdagi huquq fakultetida doktorlik dissertatsiyasini tamomlagan. U 1951-yilda IUHF Konstitutsiyasi kafedrasida yordamchi va 1954-yilda dotsent boʻldi. 1947-yilda Demokratik Partiya Qandira tashkilotining asoschilaridan biri boʻlib, siyosatga qadam qoʻydi.1954-yilda DPdan Kojaeli deputati etib saylandi. Biroz vaqt oʻtgach, partiya ma’muriyatini tanqid qila boshladi. U 1955-yilda matbuotga isbotlash huquqini berishni istagan boshqa doʻstlari bilan birga DPdan haydalgan. U Ozodlik partiyasining asoschilaridan edi va partiyaning bosh kotibi lavozimini egalladi. 1958-yilda HPni tarqatib yuborish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganda, u koʻplab HP aʼzolari bilan birga CHPga qoʻshildi va partiyaning markaziy boshqaruvida ishtirok etdi.

Güneş 1960-yil 27-maydagi davlat toʻntarishidan soʻng Taʼsis majlisida Respublika Xalq partiyasi vakili (1961-yil 6-yanvar – 25-oktabr 1961-yil) etib saylangan. 1961-yilgi saylovlarda Turkiya Buyuk Millat Majlisiga kira olmagach, yana oʻqituvchilikka qaytdi.1965-yilda Anqara universiteti SBFda maʼmuriy huquq kafedrasi professori boʻldi.1965-yildan soʻng soʻl partiya yetakchilari qatorida boʻldi. -CHP ichida rivojlangan markaz harakati. 1974-yilda Bulent Ejevit raisligida tuzilgan koalitsion hukumatda tashqi ishlar vaziri etib tayinlandi (1974-yil 26-yanvar - 17-noyabr 1974-yil). 1974-yil 20-iyuldagi Kipr operatsiyasidan keyin Jeneva muzokaralarida Turkiyani vakillik qildi. 1977-yil iyun saylovlarida Kojaeli deputati etib saylangan Güneş, ishonch ovozini olmagan CHP ozchilik hukumatida shtat vaziri va bosh vazir oʻrinbosari boʻlgan.

Turan Güneş turli davrlarda Yevropa Kengashi Maslahat Assambleyasi aʼzosi boʻlgan va kengashda Siyosiy ishlar qoʻmitasiga rahbarlik qilgan.

U, shuningdek, mashhur iqtisodchi va 24-davr CHP Kocaeli deputati Hurşit Güneşning otasi.

oʻlim 

Güneş 1982-yilda Istanbuldan Izmirga ketayotganda Chanoqqal'a yaqinidagi kemada kasal boʻlib, hayotdan koʻz yumdi.

Manbalar 

1982-yilda vafot etganlar
1921-yilda tugʻilganlar