MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Javier Milei

Javier Milei (; 1970-yil 22-oktyabr, Buenos Ayres, Argentina) — argentinalik siyosat va davlat arbobi, iqtisodchi, tadbirkor. 2023-yilning 20-noyabridan Argentinaning saylangan prezidenti. Libertarianlardan chiqqan tarixdagi birinchi prezident. 2019-yildan „La Libertad Avanza“ siyosiy koalitsiyasi yetakchisi. 2021-yildan Buenos Ayres Deputatlar palatasi aʼzosi. 

Siyosatga kirib kelguniga qadar iqtisodchi hamda iqtisod va siyosatga oid koʻplab kitoblar muallifi sifatida tanilgan. U iqtisodda Avstriya maktabi tarafdori. Fiksal siyosat olib borgani tufayli avvalgi davrlardagi Argentina hukumatlarini tanqid qilgan va davlat xarajatlari kamayishi tarafdori boʻlgan. Makroiqtisodiyot, iqtisodiy oʻsish, mikroiqtisodiyot va iqtisodchilar uchun matematika kurslari boʻyicha unversitetda dars bergan.

Tarjimayi holi 
Javier Milei 1970-yil 22-oktyabrda Buenos Ayresning Palermo tumanida kelib chiqishi italiyalik boʻlgan oilada tugʻilgan.  Otasi — Norberto Horacio Milei — avtobus haydovchisi boʻlib ishlagan, onasi — Alicia Luján Lucich — uy bekasi.

Javier Milei „Cardinal Copello“ oʻrta maktabida oʻqigan. 1989-yilgacha „Chacarita Juniors“ futbol klubida darvozabon ampluasida oʻynagan. Shuningdek, asosan The Rolling Stones guruhining qoʻshiqlarini kover tarzida kuylagan „Everest“ guruhi tarkibida qoʻshiq ham kuylagan.

Manbalar 

22-oktyabrda tugʻilganlar
1970-yilda tugʻilganlar
Buenos Ayresda tugʻilganlar
Argentina prezidentlari
Argentinalik akademiklar
Pak Bon Chun

Pak Bon Chun (1926-yil 8-fevral, Primorsk viloyati, Nikolsk-Ussuriysk tumani, Synxinchon qishlogʻi – 2013-yil 20-noyabr, Sankt-Peterburg) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozining agronomi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1966).

Hayoti 
Pak Bon Chun 1926-yilda Primorsk viloyati, Nikolsk-Ussuriysk tumani, Synxinchon qishlogʻida tugʻilgan. 1937-yilda qishlogʻidagi boshqa koreyslar bilan birga O‘zbekiston SSRning Oʻrta Chirchiq tumaniga surgun qilinadi. U Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozida oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan, uning raisi ikki marotaba Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvonini olgan Kim Pen Xva boʻlgan.

Pak Bon Chun jamoasi 1949-yilda 5 gektar yerning har gektaridan oʻrtacha 81,1 sentnerdan sholi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1950-yil 13-iyundagi Farmoni bilan „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, sholidan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1948-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va 1949-yil bahorgi ekinlarni ekish uchun tayyorlash, ularni toʻliq miqdorida urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali berilgan. 1953-yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzoligiga qabul qilingan.

Xuddi shu farmon bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni "Polyarnaya zvezda" kolxozining to'rtta kolxozchisiga berildi: Kim Pendyu, Li Gvanok, Li Sinbon va Xe Rim.

Keyinchalik 1991-yilda u Leningrad viloyatiga ko'chib o'tgan. Pak Bon Chun 2013-yil 20-noyabrda vafot etgan.

Mukofotlari 
 Sotsialistik Mehnat Qahramoni
 Lenin ordeni

Manbalar 

Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Sirlibek Bayjanov

Sirlibek Bayjanov (1912-yil 15-may, Rossiya imperiyasi, Turkiston viloyati, Chingeldi qishlogʻi – 1986-yil 27-yanvar) – temiryoʻlchi, Qozogʻiston temir yoʻli boshligʻining birinchi oʻrinbosari, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1959). Qozogʻiston SSR Oliy Kengashi deputati.

Hayoti 
Sirlibek Bayjanov 1912-yil 15-mayda Turkiston viloyatining Chingeldi qishlogʻida tugʻilgan.

U 1931-yildan mashinist yordamchisi boʻlib ishlagan. 1937-yilda Toshkent temir yoʻl transporti muhandislari institutini tamomlagan. Bir muddat shu institutda dars bergan.

Sirlibek Bayjanov Ulugʻ Vatan urushida qatnashgan. 1946-yilda demobilizatsiyadan soʻng Turkiston stansiyasi temir yoʻl deposi boshligʻining oʻrinbosari boʻlgan. Keyinchalik, Qozogʻiston temir yoʻlining Aris boʻlimi bosh muhandisi hamda boshligʻi lavozimlarida ishlagan.

Aris filiali bosh muhandisi sifatida u temir yoʻl poyezdlari ekspluatatsiyasiga ratsionalizatorlik usullarini joriy etgan. Buning natijasida mehnat unumdorligi 42 foizga oshgan. Ushbu yutuqlari uchun u Qozogʻiston SSR Oliy Kengashining Faxriy yorligʻi bilan taqdirlangan. 1959-yilda Sirlibek Bayjanovga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1959-yil 1-avgustdagi farmoni bilan Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali berilgan.

Sirlibek Bayjanov 1960-yilda Qozogʻiston temir yoʻli boshligʻining birinchi oʻrinbosari etib tayinlandi. Keyinchalik esa Qozogʻiston SSR Oliy Kengashiga deputat etib saylangan.

Sirlibek Bayjanov 1986-yil 27-yanvarda vafot etgan.

Mukofotlari 
Sirlibek Bayjanov 1959-yil 1-avgustda SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining farmoni bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. 1959-yilda Lenin ordeni topshirilgan. Shuningdek, u Qizil Yulduz ordeni, Mehnat Qizil Bayroq ordeni, „Harbiy xizmatlari uchun“ ordeni hamda „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali bilan mukofotlangan.

Adabiyotlar 
 Музалевский М. В. Герои Социалистического Труда. Биобиблиографический словарь. — М.: РИЦ «Кавалер», 2009. — Т. 3. — 181 с.
 ҚазССР. Қысқаша энциклопедия, 2-том. - Алматы, 1987.

Manbalar
Magomet Botashev

Magomet Abdurzakovich Botashev (1921-yil 5-may, RSFSR, SSSR, Karachay milliy okrugi, Xurzuk qishlogʻi – 2006-yil 6-may) – sovet partiya yetakchisi, davlat arbobi, Qorachoy-Cherkasiya viloyat ijroiya qoʻmitasi raisi (1964–1979). Millati qorachoy.

Hayoti 
Magomet Abdurzakovich Botashev 1921-yil 5-mayda tugʻilgan. Uning kelib chiqishi qadimgi qorachoy qishlogʻi Xurzuk urugʻidan. Toʻrt aka-singilning eng kenjasi hisoblanadi. Otasi u hali bir yoshga toʻlmaganida vafot etgan. Bolaligi va yoshligi Kislovodskda oʻtgan, u yerda maktabni oltin medal bilan tamomlagan. Keyin Tbilisidagi sanoat institutiga oʻqishga kirgan va oʻqish payti armiyaga chaqirilgan. Magomet Abdurzakovich Botashev Sovet-fin urushi hamda Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi. U artilleriya ofitseri boʻlgan, koʻplab harbiy mukofotlar bilan taqdirlangan hamda Stalingrad mudofaasi va Kursk janglarida qatnashgan. Urushdan keyingi davrda qorachoylar bilan birga Oʻrta Osiyoga surgun qilingan. Bir muddat Toshkentda yashagan va Toshkent temir yoʻl transporti muhandislari institutini tamomlagan. Qatagʻonga uchragan xalqlarni oʻz vataniga qaytarish harakatining faol ishtirokchisi boʻlgan.

Magomet Abdurzakovich Botashev 1939–1945-yillar Qizil Armiya safidada xizmat qilgan. 1957–1965-yillarda KPSS Qorachoy shahar qoʻmitasi kotibi, Qorachoy-Cherkasiya viloyati rejalashtirish komissiyasining raisi boʻlgan. 1965–1979-yillarda Qorachoy-Cherkasiya viloyati ijroiya qoʻmitasi raisi, 1979–1989-yillarda SSSRning Polshadagi savdo vakolatxonasi raisining oʻrinbosari boʻlgan.

Magomet Abdurzakovich Botashev 1989-yildan nafaqaga chiqqan hamda 2006-yil 6-mayda 85 yoshida vafot etgan.

Mukofotlari 
Magomet Abdurzakovich Botashev „Birinchi darajali Vatan urushi“ va „Qizil Yulduz“ ordenlari, uchta „Mehnat Qizil Bayroq“ ordeni, „Shon-sharaf belgisi“ ordeni hamda „Jasorat uchun“, „Stalingrad mudofaasi uchun“ va „Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ kabi koʻplab medallar bilan taqdirlangan. U 1997-yilda II darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni, 2001-yilda esa „Doʻstlik“ ordeni bilan mukofotlangan.

Manbalar

Havolalar 
 🎓 Botashev Magomet Abdurzakovich – Istoricheskiy Cherkessk : Ensiklopediya
 
 Botashev Magomed Abdurzakovich (1921—2006)
 V Karachaevo-Cherkesii uvekovechili pamyat zaslujennix zemlyakov

Davlat arboblari
SSSRda tugʻilganlar
Yesen Duysenov

Yesen Duysenovich Duysenov (; 1911-yil – 1983-yil) – temir yoʻl transporti sohasidagi qozoq va sovet davlat arbobi, Olmaota shahar kengashi raisi (1960—1975).

Hayoti 
Yesen Duysenov 1911-yilda Turkiston viloyati, Suzoq tumani, Jenis qishlog‘ida tugʻilgan. Besh yoshida yetim qolib, amakisining qoʻlida katta boʻlgan. 1924—1928-yillarda Turkiston shahridagi bolalar uyida yashagan. U 1928–1937-yillarda Toshkentda yashagan. 1928-yildan Toshkentdagi oʻrmon xoʻjaligi texnikumida, soʻngra suv xoʻjaligi tayyorlov boʻlimida oʻqigan. 1932–1937-yillarda Toshkent temir yoʻl muhandislari institutining ekspluatatsiya boʻlimida tahsil olgan.

Yesen Duysenov institutni tugatgach, Jambul yoʻl boshqarmasi texnik boʻlimi boshligʻi, yoʻl boshqarmasida yoʻl harakati xizmati katta muhandisi, stansiya muhandisi boʻlib ishlagan. 1940-yilda Turksib uchun anchagina katta boʻlgan Chu uchastkasi stansiyasining boshligʻi qilib tayinlangan va uch yildan soʻng Olmaota transport boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari lavozimiga koʻtarilgan.

1946-yil sentyabr oyida SSSR Vazirlar Kengashining „Yoʻl boʻlimlarini temir yoʻl transportining mustaqil tuzilmalari sifatida toʻliq iqtisodiy asosda tashkil etish toʻgʻrisida“gi qarori qabul qilingan. Unga koʻra yoʻl boʻlimlari yuridik shaxs huquqiga ega boʻlgan. Shu bilan birga, Yesen Duysenov harakatning Olmaota boʻlimi rahbari lavozimiga tayinlangan. U yangi boʻlim tuzilmasini tuzgan va transport vazifalarini qatʼiy bajargan. 1948-yilda Qaragʻanda temir yoʻli boshligʻining oʻrinbosari lavozimiga tayinlangan.

Yesen Duysenov istiqbolli rahbar sifatida 1951-yilda Mudofaa vazirligining temir yoʻl transporti akademiyasiga yuborilgan. Biroq, lavozimda koʻtarilish oʻrniga Turkiston-Sibir yoʻlining Matay boʻlimi boshligʻi etib tayinlangan va 1955-yilda Olmaota yoʻli boʻlimi boshligʻi lavozimiga oʻtkazilgan. Yesen Duysenov Temir yoʻllar vazirligi va Sanoat kasaba uyushmasi Markaziy qoʻmitasining maxsus nishoni bilan taqdirlangan.

Ushbu muvaffaqiyatlardan soʻng Yesen Duysenov Qozogʻiston SSR Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasining transport va aloqa boʻlimi mudiri etib tayinlangan. Bu lavozimda u Qozogʻiston SSR rahbariyatiga Olmaotada boshqaruv markazi bilan yagona Qozogʻiston temir yoʻlini yaratishni taklif qilgan. Temir yoʻl 1958-yil 13-iyunda ishga tushgan hamda I.A.Zadorojniy uning boshligʻi, Yesen Duysenov esa uning oʻrinbosari etib tayinlangan.

Yesen Duysenov 1983-yilda Qozogʻiston SSRning Olmaota shahrida vafot etgan.

Mukofotlari 
 Ikkita Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1959; 1971).

Manbalar 

1911-yilda tugʻilganlar
1983-yilda vafot etganlar
Olmaotada vafot etganlar
Filipp Prass

Filipp Mixaylovich Prass (1909-yil 22-fevral, Yekaterinoslav gubernatorligi, Rossiya imperiyasi – 1965-yil, Toshkent viloyati Oʻzbekiston SSR) – sovet partiya yetakchisi. 1928-yildan Butunittifoq Kommunistik partiyasi (bolsheviklar) aʼzosi.

Hayoti 
Filipp Mixaylovich Prass 1909-yil 22-fevralda Yekaterinoslav gubernatorligi Shtormovo qishlogʻida tugʻilgan.

1925–1927-yillarda Lisichansk kon boshqarmasining konchilik va sanoat maktabida oʻqigan. 1927–1929-yillarda Lisichanskiy kon boshqarmasining 1-sonli konida tamirchi hamda komsomol qoʻmitasi kotibi boʻlib ishlagan. 1929–1930-yillarda Lisichanskiy respublika komsomol qoʻmitasi, 1930–1931-yillarda Gorlovka respublika komsomol qoʻmitasi kotibi boʻlgan.

Filipp Mixaylovich Prass 1931-yilda Lisichansk konchilik institutiga oʻqishga kirgan va uni 1934-yilda bitirgan.

U 1934–1935-yillarda K.E.Voroshilova nomidagi kon uchastkasi boshligʻi, 1936–1937-yillarda V.V.Molotova nomidagi kon boshligʻi, 1937—1939-yillarda esa K.E.Voroshilova nomidagi kon boshligʻi boʻlgan. 1939-yil martdan 1939-yil oktyabrgacha Kuzbassdagi yer osti yongʻinlarini bartaraf etish boʻlimini boshqargan.

Filipp Mixaylovich Prass 1940—1941-yillarda Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Prokopyevsk davlat qoʻmitasining ikkinchi kotibi, 1941—1943-yillarda Butunittifoq Kommunistik partiyasi Novosibirsk viloyat qoʻmitasining kadrlar boʻyicha kotibi, 1943–1944-yillarda Butunittifoq Kommunistik partiyasi Kemerovo viloyat qoʻmitasining kadrlar boʻyicha kotibi, 1944–1945-yillarda Butunittifoq Kommunistik partiyasi Kemerovo davlat qoʻmitasining ikkinchi kotibi, 1945–1946 KPSS Kemerovo viloyat qoʻmitasining uchinchi kotibi, 1946–1947-yillarda KPSS Kemerovo viloyat qoʻmitasining ikkinchi kotibi boʻlgan.

1947–1948-yillarda Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti Kadrlar boshqarmasining kadrlar va partiya tashkilotlari boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

1948–1949-yillarda Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasining inspektori boʻlgan.

1950-yil yanvardan 1954-yil yanvargacha KPSS Molotov viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi boʻlgan. U Moskvaga KPSS viloyat qoʻmitalari kotiblarini qayta tayyorlash kurslariga yuborilgan, soʻngra Oʻzbekistonda partiya organlarida ishlagan. Samarqand viloyati partiya qoʻmitasining ikkinchi kotibligidan chetlashtirilgan va KPSS aʼzoligidan chiqarib yuborilgan. Soʻngra Toshkent viloyatining Angren shahriga ishga oʻtgan va u yerda oʻzining asosiy mutaxassisligi boʻyicha ishlagan. U 1965-yil iyun oyida partiyaga qayta qabul qilingan.

Filipp Mixaylovich Prass 1965-yil 1-fevralda Toshkentda vafot etgan.

Mukofotlari 
 „Hurmat Belgisi“ ordeni (1942).
 Lenin ordeni (1945).
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1945).

Manbalar 

Toshkentda vafot etganlar
Pak In Bok

Pak In Bok (1922-yil 15-sentyabr, Nam-Proxori qishlogʻi, Iman tumani, Primorskiy viloyati, Uzoq Sharq Respublikasi – 1972-yil 7-avgust) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanidagi Mikoyan nomidagi kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Hayoti 
Pak In Bok 1922-yilda Primorsk viloyati, Imon tumani, Nam-Proxori qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. Pak In Bok 1938-yilda Budyonniy kolxozidagi kichik maktabning 6-sinfini tamomlagan. 1939-yildan Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Shimoliy mayoq“ kolxozida oddiy kolxozchi, keyin Yuqori Chirchiq tumanidagi „Politotdel“ kolxozida oddiy kolxozchi (1945—1947), 1950-yildan Quyi Chirchiq tumani Mikoyan kolxozining dala mudiri boʻlgan. Pak In Bok 1950-yilda oʻz kolxozida yuqori hosil olishdagi mehnati uchun Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.

1950-yilda Park In Bok jamoasi 4,3 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 100,4 sentnerdan yashil kanop poyasi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan unga Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Keyingi yillarda Quyi Chirchiq tumani Stalin nomidagi kolxozning rais yordamchisi (1951—1953), Quyi Chirchiq tumani Dimitrov nomidagi kolxozning oddiy kolxozchisi (1953—1961) sifatida mehnat faoliyatini olib bordi. Oʻrta Chirchiq tumani „Kommunizm“ kolxozi (1964—1965), Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozida agronom boʻlgan (1960-yillarning oxirlarida).

1972-yil avgust oyida vafot etdi. Toshkent viloyati, Oʻrta Chirchiq tumani, Toʻytepa qishlogʻi qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari 
 Sotsialistik Mehnat Qahramoni
 Lenin ordeni
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1950)

Adabiyotlar 
 Шин Д. В., Советские корейцы Герои Социалистического труда, Алматы: Service Press, 2019
 З. В., Пан Н. Г. Герои Социалистического Труда — казахстанцы, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
 Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, Советские корейцы Казахстана, Алматы, 1992
 Ким П. Г., Корейцы Республики Узбекистан, Ташкент: Узбекистон. 1993
 Кан Г. В., История корейцев Казахстана, Алматы: Гылым, 1995
 Ким Г. Н., Мен Д. В., История и культура корейцев Казахстана, Алматы: Гылым, 1995
 Ким Б. И., Корейцы Узбекистана. Кто есть кто, Ташкент, 1999

Manbalar 

Quyi Chirchiq tumani Dmitrov nomidagi kolxozning Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Quyi Chirchiq tumani Mikoyan nomidagi kolxozning Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
1972-yilda vafot etganlar
7-avgustda vafot etganlar
1922-yilda tugʻilganlar
15-sentyabrda tugʻilganlar
Mariya yurineyasi

Mariya yurineyasi () – ikki urugʻpallalilar sinfi, murakkabguldoshlar oilasi, yurineya turkumiga kiruvchi koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Piskom tizmasi, Nanay qishlogʻi atrofida tarqalgan.

Tavsifi 
Boʻyi 45 sm gacha yetadigan koʻp yillik gulli oʻt oʻsimlik. Poyasi shoxlanmagan, tik qirrali, sirti gʻuj-gʻuj paxmoq tuklar bilan qoplangan. Barglari burishgan, kichik, bezchali, ustki tomonining sirti siyrak paxmoq tuklar bilan qoplangan, ostki qismi kulrang ingichka tukli, poyada navbatma-navbat joylashgan. Yopirma barglari va poyaning pastki qismidagi barglari qisqa bandli, barg plastinkalari yarmigacha tishli, boʻlaklarga boʻlingan. Poyaning oʻrta qismidagi barglari bandsiz butun, tishchalari yoʻq. Toʻpguli savatcha shaklida. Gullari bir jinsli urugʻchibarg va changdon alohida gullarda joylashgan. Hasharotlar yordamida changlanadi. Nashtarsimon oʻrama bargchalari ost tomondan toʻpgulni oʻrab turadi. Gultojibarglari qirmizi yoki pushti tusda. Iyul avgust oylarida gullab mevasi sentabrda pishib yetiladi. Urug‘i quruq pista meva, teskari piramidasimon shaklda yuzasi silliq, tuksiz. Urug‘i orqali koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda juda kam tarqalgan. Toshkent viloyati Piskom tizmasi, Nanay qishlogʻi atrofida uchraydi. Togʻlarning yuqori qismidagi toshli surilmalarda oʻsadi. Ugom Chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan. Maʼlum bir oʻsish sharoitiga moslashganligi sababli areali qisqarib ketgan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Angren ugamiyasi

Angren ugamiyasi () – ikki urugʻpallalilar sinfi, murakkabguldoshlar oilasi, ugamiya turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Piskom, Ugom va Qurama togʻ tizmlarida oʻsadi.

Tavsifi 
Boʻyi 2-8 sm gacha yetadi. Hayotiy shakli yarimbuta. Poyalari koʻp va zich joylashgani sababli chim hosil qiladi. Serbarg, bargchalarining uzunligi 1,2 sm, kengligi 0,6 sm boʻlib sirti zich joylashgan tuklar sababli kulrang yashil tusda koʻrinadi. Barglari poyada navbatma-navbat joylashgan. Toʻpguli savatcha shaklida. Savatchalari yakka-yakka boʻlib poya uchida joylashadi. Gulbandlari kalta va egri. Gultojibarglari sariq tusda cheti toʻq qoʻngʻir hoshiyali. Savatchadagi gullari nay shaklida, tojibargi 4,5-5,5 mm. Gullari bir jinsli, urugʻchibargining uzunligi 4-5 mm tuklar bilan qoplangan. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyun oyida gullab mevasi iyul-avgustda yetilib pishadi. Mevasi quruq pista meva. Urug‘i orqali koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda kam tarqalgan. Kichik toʻplamlar hosil qilib oʻsadi. Toshkent viloyati Piskom, Ugom va Qurama togʻ tizmlarida uchraydi. Togʻning yuqori qismidagi toshli, shagʻalli yonbagʻirlarda, granit boʻlaklar orasida, quyosh nuri tik tushmaydigan joylarda topish mumkin. Maʼlum oʻsish sharoitiga moslashganligi sababli tabiatda kam uchraydi. Chotqol biosfera qoʻriqxonasi va Ugom Chatqol davlat milliy tabiat bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Son Chun Xva

Son Chun Xva, shuningdek, Song Chun Xva (1912-yil 26-dekabr, Amur viloyati, Primorsk oʻlkasi, Nikolsk-Ussuriysk tumani — 1989-yil 12-oktyabr, Toshkent viloyati) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati, Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozining aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Hayoti 
Son Chun Xva 1912-yilda Amur viloyati, Primorsk oʻlkasi, Nikolsk-Ussuriysk tumanidagi qishloq aholi punktlaridan birida dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. Son Chun Xva 1938-yildan Oʻrta Chirchiq tumanidagi Karl Marks nomidagi kolxozda oddiy ishchi boʻlgan. Keyingi yillarda: Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozi aʼzosi (1947—1957), Yuqori Chirchiq tumanida „Politotdel“ kolxozida oddiy ishchi (1957—1967) boʻlgan.

1950-yilda Son Chun Xva boshchiligidagi jamoa 21,2 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 129,8 sentnerdan koʻp yillik oʻt pichanini yigʻdi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 1-noyabrdagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Xuddi shu farmon bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni „Polyarnaya zvezda“ kolxozining toʻrtta kolxozchisiga berildi: Kim Pendyu, Park Bong Chun, Li Gvanok va Xe Rim. Unga 1945-yil 6-iyunda „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali ham berilgan. 

1965-yilda Xalq xoʻjaligi yutuqlari Butunittifoq koʻrgazmasida bir necha bor qatnashgan va sovrindor boʻlgan. 

Son Chun Xva kasaba uyushma ahamiyatiga ega shaxsiy nafaqaxoʻr boʻlgan. 1989-yil 12-oktyabr oyida vafot etdi. U Yuqori Chirchiq tumanidagi sobiq „Politotdel“ kolxozi qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari 
 Sotsialistik Mehnat Qahramoni
 Lenin ordeni
 "Shavkatli mehnati uchun" medali (1949)
 „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali

Adabiyotlar 
 Шин Д. В., Советские корейцы Герои Социалистического труда, Алматы: Service Press, 2019
 З. В., Пан Н. Г. Герои Социалистического Труда — казахстанцы, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
 Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, Советские корейцы Казахстана, Алматы, 1992
 Ким П. Г., Корейцы Республики Узбекистан, Ташкент: Узбекистон. 1993
 Кан Г. В., История корейцев Казахстана, Алматы: Гылым, 1995
 Ким Г. Н., Мен Д. В., История и культура корейцев Казахстана, Алматы: Гылым, 1995
 Ким Б. И., Корейцы Узбекистана. Кто есть кто, Ташкент, 1999

Manbalar 

Oʻzbekistonda dafn etilganlar
Shavkatli mehnat uchun medali sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
1989-yilda vafot etganlar
12-oktabrda vafot etganlar
1912-yilda tugʻilganlar
26-dekabrda tugʻilganlar
Uzunbarg karrak

Uzunbarg karrak () – ikki urugʻpallalilar sinfi, murakkabguldoshlar oilasi, karrak turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Qorjontov, Ugom, Piskom togʻ tizmalarida tarqalgan

Tavsifi 
Balandligi 90 sm gacha yetadigan koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Poyasi tik oʻsadi, sirti yoʻl-yoʻl chiziqlar va dagʻal tuklar bilan qoplangan. Ildiz boʻgʻzidan chiqqan barglari uzun bandli, choʻziq nashtarsimon, uzunligi 25-30 sm, kengligi 5-8 sm charmsimon, ustki tomoni siyrak, dagʻal tuklar, pastki qismi qalin oq tuklar bilan qoplangan. Poyaning oʻrta qismidagi barglari qisqa bandli, yuqorida joylashgan barglar bandsiz, chetlari tikansimon boʻlingan. To‘pguli savatcha shaklida yakka-yakka holatda poya uchida oʻrnashadi. Savatchasi koʻp gulli qisqa bandli. Gultojibarglari och sariq tusda, gulkosachabarglardan biroz uzunroq. To‘pguli ostki tomondan oʻrama bargchalar bilan oʻralgan. Gullari naysimon bir jinsli. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyul avgust oylarida gullab mevasi sentabrda pishib yetiladi. Urug‘i teskari piramidasimon, yirik, uzunligi 7 mm. Urug‘i yordamida koʻpaytiriladi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda yakka-yakka holatda uchraydi. Toshkent viloyati Qorjontov, Ugom, Piskom togʻ tizmalarida tarqalgan. Togʻlarning oʻrta qismidagi mayda jinsli, shagʻalli tuproqlarda oʻsadi. Yem xashak sifatida yigʻib olinishi natijasida populyatsiyasi qisqarib ketgan. Ugom-Chatqol davlat milliy tabiat bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi