MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kloto

Kloto, shuningdek Klofo ( — „yigirayotgan“;  yoki Klotho) — qadimgi yunon mifologiyasida taqdir maʼbudasi boʻlgan uchta Moira opa-singillarining eng kichigi. Kloto hayot ipini yigiradi va taqdirning barqaror, sokin yoʻlining timsolini ifodalaydi (uning singlisi Laxesis bu ipning uzunligini oʻlchaydi va boshqa opasi Atropos bu ipni kesadi). Platon Klotoni oq libosda baland stulda oʻtirgan, boshiga gulchambar qoʻygan, zaruriyat urchugʻida ip yigirayotgan va hozirgi kun haqida kuylayotgan deb tasvirlangan.

Kloto, opa-singillari singari, afsonaning bir versiyasiga koʻra (arxaik) — maʼbuda Nyuktaning qizi, tungi zulmatning timsoli (u moiradan tashqari oʻlim, uyqu, qasos maʼbudasi Nemezida va nizo maʼbudasi Erida ham edi), boshqalarga koʻra — Zevs va Femidaning qizlari. Aflotunga koʻra, Kloto va uning opa-singillari zaruriyat (muqarrarlik, taqdir) maʼbudasi Anankening qizlari boʻlib, u dunyo urchugʻini aylantiradi.

Rim mifologiyasida Moiralarga Parklar va maʼbuda Klotoga — inson hayotining ipini aylantirgan maʼbuda Nona () oʻxshatilgan.

Kloto, opa-singillari kabi, turli sanʼat asarlarida tez-tez uchraydigan qahramondir. Rassomlar odatda Klotoni qoʻlida urchuq ushlagan qattiqqoʻl qiz sifatida tasvirlashgan, baʼzan esa uni va opa-singillarini kampir sifatida tasvirlashgan.

Kloto maʼbudasi sharafiga 1868-yilda kashf etilgan asosiy kamar asteroidiga (97) Kloto (97 Klotho) nomi berilgan. Shuningdek, 1997-yilda kashf etilgan, tananing insulinga sezgirligini tartibga soluvchi transmembran oqsil „kloto“ (Klotho) maʼbuda sharafiga nomlandi; haddan tashqari ifodalanganda umr koʻrishning ortishi, kam ifodalanganda esa qisqarishi sababli shunday nom berilgan.

Yana qarang 

 Qadimgi yunon mifologiyasi
 Rim va yunon xudolarining yozishmalari

Manbalar

Adabiyotlar 
 Мойры / Лосев А. Ф. // Мифы народов мира : Энцикл. в 2 т. / гл. ред. С. А. Токарев. — 2-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1988. — Т. 2 : К—Я. — С. 169.
 Мойра // Реальный словарь классических древностей / авт.-сост. Ф. Любкер ; Под редакцией членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — СПб., 1885.
 Обнорский Н. П. Мойры // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1896. — Т. XIXa. — С. 612.
 Hederich B[d]. Clotho : [арх. 12 февраля 2020] // Gründliches mythologisches Lexikon : [нем.]. — Leipzig : Gleditsch Handlung, 1770. — Kol. 749. — 2502 Kol. — OCLC 18554679.
Alifbo boʻyicha ma’budlar
Moiralar
Viktor Ponedelnik haykali

Viktor Ponedelnik haykali, shuningdek, „Futbolchi“ haykali — 2015-yilda Rostov-Don shahridagi „Olimp-2“ stadioni yaqinida oʻrnatilgan bronza haykaltaroshlik kompozitsiyasi, 2015-yilda gol urgan futbolchi Viktor Ponedelnik sharafiga oʻrnatilgan. 1960-yilgi Yevropa kubogida oltin gol.

Tarix 
2013-yilda Rostov-na-Donuda, Rostov viloyati sport vazirligi tashabbusi bilan taniqli futbolchi Viktor Ponedelnik haykalini yaratish boʻyicha tanlov tashkil etildi. Oʻsha yilning avgust oyida rostovlik haykaltarosh Dmitriy Lindin tanlovda ishtirok etishga taklif qilindi. Sentabr oyida haykaltarosh loydan yasalgan ishining namunasini taqdim etdi. U bilan yana 3 nafar ishtirokchi bellashdi. Komissiya tashkil etildi, uning tarkibiga, viloyat vitse-gubernatori Sergey Gorban, futbolchi Viktor Ponedelnik va Rostov viloyati sport vaziri Yuriy Balanxin kirdi. Tanlov natijalariga koʻra Dmitriy Lindin gʻolib deb topildi. Haykaltarosh oʻz ishida qilishi kerak boʻlgan yagona oʻzgartirish, bu futbol paypoqlarining balandligi edi — uni balandroq qilish kerak edi.

Bronza haykalning yaratilishi 2 oy, yaʼni 2013-yilning sentabridan noyabrigacha davom etdi. Materiallarning narxi 750 ming rublga baholangan, haykaltaroshning oʻzi va gʻildiraklar ish uchun pul talab qilmagan. Haykalning balandligi 2 metr. Dastlab, yodgorlik oʻrnatish sanasi 2014-yilning bahorida eʼlon qilingan. Ammo moliyaviy muammolar tufayli — materiallar uchun xarajatlarni qoplash — sana nomaʼlum muddatga qoldirildi. 2014-yil iyul oyida futbol faxriylari va Don futbol federatsiyasi tomonidan 96,5 ming rubl yigʻilib, yodgorlikka ajratilgani maʼlum boʻldi.

Don sport vazirining aytishicha, yodgorlikning oʻrnatilishi va ochilishi „Rostov“ klubining UEFA Evropa ligasidagi birinchi oʻyini boʻladigan kunga toʻgʻri kelishiga qaror qilingan. Yodgorlikni „Olimp-2“ stadioni yoniga oʻrnatishga qaror qilindi. Futbolchi Viktor Ponedelnik haykali ochilishi, uni koʻpincha „Futbolchi“ haykali deb ham atashadi, 2015-yil 28-avgustda. Tantanali marosimda Rostov viloyati gubernatorining oʻrinbosari Igor Guskov ishtirok etdi.

Manbalar 

Rostov-na-don yodgorliklari / Dushanba
Rostov-na-donning diqqatga sazovor joylari
 2015-yilda paydo bo'lgan
Getman Mazepa haykali (Mazepintsi)

Getman Mazepa haykali () — Ukrainadagi Xetman Ivan Stepanovich Mazepaning birinchi yodgorligi, 1994-yil 6-noyabrda Kiev viloyati, Belotserkovskiy tumani, Mazepintsi qishlogʻida oʻrnatilgan. Haykaltarosh E. Gorban.

Yodgorlik tarixi 
Yodgorlikni oʻrnatish tashabbuskori va uning homiysi AQShda yashovchi taniqli ukrainalik xayriyachi Moryan Kots edi. Yodgorlikni oʻrnatish Xalqaro taʼlim jamgʻarmasi homiyligida Valentina Strilko boshchiligidagi, Yaroslav Donishmand fondi tomonidan oʻrnatildi. Ushbu yodgorlik loyihasining muallifi haykaltarosh E. Gorban.

1994-yil 6-noyabrda davlat rahbarlari, chet-el elchilari, siyosiy partiyalar va jamoat tashkilotlari vakillari ishtirokida yodgorlikni ochilish marosimi boʻldi.

Ukraina Milliy Fanlar akademiyasining Tarix instituti katta ilmiy xodimi Olga Kovalevskayaning soʻzlariga koʻra, bu voqea butun Ukraina jamiyati uchun katta ahamiyatga ega edi, chunki bu bayramlar ortida Xetman I. Mazepaning Ukrainaning taniqli davlat arbobi va ruhiy rahbari rasman tan olinishi boʻlgan.

Manbalar

Yana qarang 

 Hetman Mazepa haykali (Chernigov)
 Hetman Mazepa haykali (Galati)
 Hetman Mazepa va Charlz XII haykali (Degtyarevka)

Adabiyotlar 

 Kovalevska O. Ivan Mazepa. — Kiev: „Tempora“. — 2008-yil.

Havolalar 
 Kievщina — kray kazatskiy
 Eto pravo prinadlejit nam. Kto reshit sudbu pamyatnika getmanu Ivanu Mazepe?
Mazepe
Mazepintsy
 Belotserkov tumani
 Ukraina Büstleri / Mazepe
Vasiliy Vasilkovskiy haykali

Vasiliy Vasilkovskiy haykali — 2014-yilda Maloyaroslavets shahrida oʻrnatilgan yodgorlik birinchi ruhoniy — Sankt-Jorj ordeni sohibi, 1812-yilgi Vatan urushi Qahramoni Vasiliy Vasilkovskiy xotirasiga bagʻishlangan.

Yodgorlik haqida 
Yodgorlikni oʻrnatish tashabbusi Rossiya harbiy tarix jamiyatiga tegishli. Yodgorlik 1812-yilgi Vatan urushi Qahramoni, Rossiya tarixidagi birinchi ruhoniy — 1812-yilda Napoleon I armiyasi bilan Maloyaroslavets jangida alohida ajralib turgan avliyo Jorj ritsar Vasiliy Vasilkovskiy xotirasini abadiylashtirish uchun moʻljallangan. Rossiya Harbiy-Tarix Jamiyati xalqdan xayr-ehson yigʻdi. Yodgorlikni yaratish olti oy davom etdi, uning muallifi Rossiya Federatsiyasi xalq rassomi Salavat Shcherbakov edi. Yodgorlikning tasviri kollektivdir, chunki Vasilkovskiyning portreti saqlanib qolmagan.

Yodgorlikni oʻrnatish uchun Kaluga viloyatining Maloyaroslavets shahrining markazi tanlangan. Uning tantanali ochilishi, 2014-yil 5-oktabrda Rossiya Federatsiyasi Madaniyat vaziri, Rossiya Harbiy-tarixiy jamiyati raisi Vladimir Medinskiy ishtirokida boʻlib oʻtdi, u ochilishda shunday dedi:

Manbalar

Havolalar 

 Wikimapia-da Vasiliy Vasilkovskiy haykali Arxivirovano 25 2011-yil avgust yilning.
 Rossiyada 2014-yilda qurilgan bino va inshootlar
Vasilkovskiy
 Maloyaroslavets
 Vatan urushi 1812-yil yodgorliklarda / Vasilkovskiy
 Rossiya harbiy-tarixiy jamiyati
Kloniya

Kloniya — qadimgi yunon mifologiyasida nimfa yoki okeanida. Qadimgi yunonlarning gʻoyalariga koʻra, okeanidalar bu — nimfalar, titan Okean va Tefidaning uch ming qizi. Biroq, baʼzi manbalarda Kloniya Okean va Tefidaning oʻgʻli Asopning qizi ekanligi aytiladi.

Kloniya Boeotiyadagi Giriey shahrining asoschisi Girieyning rafiqasi. U shuningdek, Girieydan tugʻilgan Fiva qahramonlari va qirollari Niktey va Likaning onasi hisoblanadi. Baʼzan Klonia Poseydondan oʻgʻillari Niktey va Likusni dunyoga keltirgan Pleyada Kelayno bilan birlashadi yoki bogʻlanadi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Мифологический словарь / Гл. ред. Мелетинский Е. М. — : Советская энциклопедия, 1990 г. — 672 с.
 Мифы Древней Греции. Словарь-справочник. — EdwART, 2009.
 Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — , 1890—1907.
Pleyadalar
Okeanidalar
Beotiya Afsonalari
Claire Underwood

Claire Hale Underwood () — Amerika Netflix kompaniyasining "Kartalar uyi" veb-teleseriyalidagi qahramoni, Robin Wright tomonidan ijro etilgan. U bosh qahramon Frank Underwoodning rafiqasi. Amerika versiyasi suratga olingan Britaniyaning „Kartalar uyi“ romani va teleserialidagi qahramon — Elizabeth Urquhart uning prototipi hisoblanadi. Claire lobbichi va ekologik notijorat tashkilotining rahbari. Bu qahramon ilk bor „1-bob“ning uchuvchi epizodida paydo boʻldi.

Qahramonni tanqidchilar yaxshi kutib olishdi. Wrught 71-taqdirlash marosimida drama serialidagi eng yaxshi bosh rol aktrisasi uchun Oltin globus mukofotini qoʻlga kiritdi va veb-serialdagi roli uchun „Oltin globus“ga sazovor boʻlgan ilk aktrisa boʻldi. U shuningdek, 66-taqdirlash marosimida „Emmy“ Primetime mukofotiga nomzod boʻlgan.

Tanqid

Mukofotlar va nomzodliklar 
2013-yil 18-iyulda Netflix oʻzining veb-teleseriali uchun 65- Primetime Emmy mukofotlarida birinchi nomzodliklarni oldi. Ulardan uchtasi bor edi: "Sekinlashgan taraqqiyot", "Hemlock Grove" va "Kartalar uyi". „Emmi“ mukofotining „Eng yaxshi bosh rol ijrochisi“ mukofoti uchun dastlabki uchta nomzodlik veb-teleseriallardan edi: „Drama teleserialdagi eng yaxshi erkak roli“ nomzodligida Kevin Spacey — Frank Underwood roli uchun, drama teleserialdagi eng yaxshi ayol roli nomzodligida Robin Wright — Claire Underwood roli uchun va Komediya teleserialidagi eng yaxshi erkak roli nomzodligida Jason Bateman — "Sekinlashgan taraqqiyot" filmidagi Michael Bluth roli uchun taqdirlandilar. 2014-yil 12-yanvarda Rayt teleserial dramasida eng yaxshi aktrisa uchun Oltin globus mukofotini oldi. Shunday qilib, u veb-teleserialdagi roli uchun Oltin globusni qoʻlga kiritgan birinchi aktrisa boʻldi.

Manbalar 

 Teleserial belgilar
 kartalar uyi
 AQShning xayoliy vitse-prezidentlari
 xayoliy ayol qotillar
AQShning birinchi xonimlari
 xayoliy elchilar
 AQShning xayoliy prezidentlari
Ugradagi buyuk turish yodgorligi

Ugradagi buyuk turish yodgorligi — Sovet davridagi yodgorlik, 1480-yilda Oʻrda boʻyinturugʻining tugashi sharafiga oʻrnatilgan. Yodgorlikning birinchi versiyasi 1980-yilda, voqeaning 500-yilligi munosabati bilan oʻrnatilgan. Zamonaviy haykaltaroshlik kompozitsiyasi 1988-yilda paydo boʻlgan. U Varshavskoye shossesidan 176 km uzoqlikda, Ugra daryosi ustidagi koʻprik yaqinida, Kaluga viloyati, Yuxnov shahridan unchalik uzoq boʻlmagan joyda joylashgan. Yaqin atrofdagi aholi punktlari — Strekalovo va Kolykhmanovo.

Haykal mualliflari V.A.Frolov va M.A.Neimak, Kaluga viloyati bosh arxitektori E.I.Kireev. 2017-yilda yodgorlik yonida ibodatxona qurilgan.

Tavsif 
Katta tepalikda qalqonlari yopiq holda turgan, nayza va qilich bilan qurollangan toʻrtta rus askarlarining figurasidan iborat haykaltarosh guruh. Yodgorlikning balandligi 6 metrni tashkil qiladi. Kaluga, haykaltaroshlik fabrikasida marmar chiplari bilan dekorativ betondan yasalgan.

Manbalar 

Kaluga viloyati yodgorliklari
Juhnovskiy tumanidagi bino va inshootlar
 1980-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
ugra ustida turish
Algoritmik axborot nazariyasi

Algoritmik axborot nazariyasi ― bu nazariy informatika vositalaridan foydalangan holda murakkablikning mohiyatini tushunishga harakat qiladigan informatika sohasidir. Asosiy gʻoya qatorning murakkabligini (yoki tavsiflovchi murakkabligi, Kolmogorov murakkabligi, Kolmogorov-Xaytin murakkabligi) berilgan qatorni chiqaradigan eng qisqa dastur uzunligi sifatida aniqlashdan iborat. Qisqa dasturlar orqali chiqarilishi mumkin boʻlgan qatorlar uncha murakkab sanalmaydi. Ushbu xulosa hayratlanarli darajada chuqurdir va Gyodelning toʻliqsizlik teoremasi va Tyuringning osilgan muammosi kabi ayrim natijalarning mumkin emasligini isbotlash va tashkil qilish uchun ishlatilishi mumkin.

Bu soha 1960-yillarning oxirida Andrey Kolmogorov, Rey Solomonov va Gregori Xaytin tomonidan ishlab chiqilgan. Kolmogorov murakkabligi yoki algoritmik maʼlumotlarning bir nechta variantlari mavjuddir. Eng koʻp ishlatiladigani oʻz-oʻzini chegaralovchi dasturlarga asoslangan va asosan Leonid Levinga (1974) amal qiladi.

Statistik va induktiv xulosalar hamda mashinalarni oʻrganish uchun minimal xabar uzunligi (MXU) tamoyili 1968-yilda Kristofer Uolles va D. M. Boulton tomonidan ishlab chiqilgan. MXU — Bayes ehtimolligi (u oldingi fikrlarni oʻz ichiga oladi) va axborot-nazariy. U statistik oʻzgarmaslikning zaruriy xususiyatlariga ega (xulosa qayta parametrlash bilan oʻzgartiriladi, masalan, qutb koordinatalaridan dekart koordinatalariga oʻtkazish kabi), statistik muvofiqlik (hatto juda murakkab muammolar uchun ham MXU har qanday asosiy modelga yaqinlashadi) va samaradorlik (MXU modeli iloji boricha tezroq har qanday yaqinroq haqiqiy model bilan toʻqnashadi). Kristofer Uolles va D. L. Dou 1999-yilda MXU va algoritmik axborot nazariyasi (yoki Kolmogorov murakkabligi) oʻrtasidagi formal aloqani koʻrsatdi.

Yana qarang 
 Kolmogorov murakkabligi
 Algoritmik axborot nazariyasidagi muhim nashrlar

Havolalar 
 The Legacy of Andrei Nikolaevich Kolmogorov
 Chaitin’s online publications
 Solomonoff’s IDSIA page
 Schmidhuber’s generalizations of algorithmic information
 Li & Vitanyi’s textbook
 Tromp’s lambda calculus computer model offers a concrete definition of K()
 Minimum Message Length and Kolmogorov Complexity (by C.S. Wallace and D.L. Dowe, Computer Journal, Vol. 42, No. 4, 1999).
 David Dowe's Minimum Message Length (MML) and Occam’s razor pages.
 P. Grunwald, M. A. Pitt and I. J. Myung (ed.), °FF-A2ED-02 °FC49FEBE7C&ttype=2&tid=10478 Advances in Minimum Description Length: Theory and Applications, M.I.T. Press, April 2005, ISBN 0-262-07262-9.
 Algorithmic Information Theory (pdf).
 Вяткин В.Б. Задача оценки негэнтропии отражения системных объектов и традиционные подходы к количественному определению информации (материалы из диссертации)
 algoritmik axborot nazariyasi
Dana Ulery

Dana Ulery (1938-yil 2-yanvarda tugʻilgan) — amerikalik dasturchi olim va ilmiy hisoblash dasturlarida kashshfiyotchi.

Karyera 
Uleri 1959-yilda Grinnell kollejida ingliz adabiyoti va matematika boʻyicha ikki tomonlama mutaxassislik boʻyicha bakalavr darajasini oldi. U 1972- va 1975-yillarda Delaver universitetida kompyuter fanlari boʻyicha magistr va doktorlik darajasini oldi.

Ulery oʻz faoliyatini 1961-yilda NASA reaktiv harakat laboratoriyasida (Pasadena, Kaliforniya) birinchi ayol muhandis sifatida NASA ning Deep Space Network imkoniyatlarini modellashtirish algoritmlarini loyihalash va ishlab chiqish hamda Ranger va Mariner fazolarini real vaqtda kuzatish tizimlarini avtomatlashtirish bilan boshlagan. Faoliyati davomida u amaliy fan va texnologiya tadqiqotchisi va sanoat, akademiya va hukumatda menejer lavozimlarida ishlagan. 2007-yilda u Amerika Qoʻshma Shtatlari Armiyasi Tadqiqot Laboratoriyasining (ARL) Hisoblash va axborot fanlari direksiyasining bosh olimi lavozimidan nafaqaga chiqdi.

1976-yilda u Misrdagi Qohira universiteti va Qohiradagi Amerika universitetiga tashrif buyurgan professor-oʻqituvchilarni qabul qildi. AQSh ga qaytib kelgach, u DuPont kompaniyasining muhandislik xizmatlari boʻlimiga qoʻshildi va u erda kompyuter olimi va texnik menejer boʻlib ishladi. 1980-yillarning boshida Ulery DuPont saytlarida mahsulot sifatini baholash va nazorat qilish uchun korporativ dastur tizimlarini ishlab chiqish va joriy etish tashabbuslarini ilgari surdi. Ushbu yutuqlari sababli u korporativ sifatli kompyuter tizimlarining yetakchiligi uchun DuPont muhandislik mukofotiga sazovor boʻldi.

1990-yillarda Ulery koʻp yillar davomida Birlashgan Millatlar Tashkilotining Maʼmuriyat, tijorat va savdo boʻyicha elektron maʼlumotlar almashinuvida (UN/EDIFACT) Panamerika delegati sifatida ishlagan. U UN/EDIFACT Multimedia Obyektlari ishchi guruhining raisi va UN/EDIFACT mahsulot maʼlumotlari ishchi guruhining raisi boʻlib, elektron tijorat standartlarini dastlabki xalqaro ishlab chiqishga rahbarlik qilgan.

Mukofotlar 
Ulery AQSh armiyasi tadqiqot laboratoriyasining birinchi ayol menejerlaridan biri edi. Bu lavozimlarda ishlash davomida u, shuningdek, AQSh Qurolli Kuchlarining Materiallar Qoʻmondonligi bilimlarini boshqarish kengashining raisi etib tayinlandi va 2002-yilda eng yaxshi transformatsiya tashabbusi uchun Armiya bilimlari mukofoti bilan taqdirlandi. U „American Men and Women of Science“, „Whoʻs Who of American Women“ roʻyxatiga kiritilgan. Ulery 2017-yilda Marquis Whoʻs Who tomonidan „Umr boʻyi muvaffaqiyat qozongan“ deb tan olingan.

Manbalar

Havolalar 
 Works by Dana Ulery in Worldcat libraries 
 US Army Research Laboratory
 NASA Jet Propulsion Laboratory 
 Electronic Commerce standards

Olimlar
Astronomiya
1938-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik olimlar
Amerikalik informatiklar
Knop

Knop () — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni. Kodrning benikoh oʻgʻli Knop Ioniya shaharlaridan odamlarni toʻplab, Eritra shahriga koloniya olib kelgan. Orakulga koʻra, u Fessaliyaliklardan ruhoniy Enodiya Xrisamenaning yetakchi sifatida oldi, u unga Erifreyliklar shahrini olishga yordam berdi. Uni sayohat paytida dengizga tashlagan Ortig, Ir va Exar fitnachilari agʻdarib tashladilar. Ammo fitnachilarning oʻzlari Knopaning ukasi tomonidan haydab yuborilgan va qochish paytida halok boʻlishgan.

Manbalar 

Qadimgi yunon mifologiyasida kichik Osiyo
Toʻqima benikoh bolalar
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Stanley Kowalski

Stanley Kowalski () — Tennessee Williamsning "„Istak“ Tramvayi" pyesasi qahramoni.

Pyesada 
Stanley polshalik muhojirlarning avlodi, oʻzi AQShda tugʻilgan. U Nyu-Orleanning fransuz kvartalida homilador rafiqasi Stella (qizlik familiyasi Dubois) bilan yashaydi va avtomobil qismlarini sotadi. Stanley proletariat vakili sifatida u uchun Stella oʻzining boy oilasini tashlab kelganidan faxrlanadi.

Stellaning singlisi Blanche Dubois uning uyida paydo boʻlishi bilan u va Stanley oʻrtasida antagonistik munosabatlar paydo boʻladi va bu ham Stanley va Stella oʻrtasidagi janjal uchun bahona boʻlib xizmat qiladi. Avvaliga Stanley Blancheʼdan ehtiyot boʻladi, keyin esa dushmanga aylanadi. Blanche oʻzini goʻzallik va hashamatga taqlid qilish bilan oʻrab olishga intiladi va Stanley oʻzining madaniyatsizligi va qoʻpolligi bilan uning madaniyatli xulq-atvorini, ichki xotirjamligi va maʼnaviyatini qabul qilmaydi. Uning Blancheʼga boʻlgan nafrati, u Stanley’ning doʻsti Mitch bilan ishqiy munosabatda boʻlganida va u Stanley va Stellaning oilaviy munosabatlariga aralashganida yanada kuchayadi.

Tez orada Blanche haqidagi haqiqat oshkor boʻladi: Stanley Kowalski Dubois oilasi saroyi qarz evaziga sotilganini va aslida Blanche 17-yoshli talaba bilan ishqiy munosabatlari tufayli ishdan boʻshatilganini bilib oladi. Stanley bu haqda xotiniga ham, Mitchga ham aytadi va Mitch u bilan munosabatlarini uzadi.

Stella Stanley ikkisining birinchi farzandini dunyoga keltirgan kechada u uyiga mast holda qaytadi va u yerda Blanche bilan uchrashib qoladi. Blanche oʻzining baxtli oʻtmishi va kelajagi haqida gapirib beradi. U yana bir uydirma toʻqib, uzoq vaqtdan beri badavlat muxlisidan telegramma olgani va dengiz sayohatiga chiqmoqchi ekanini aytadi. Stanley uni fosh qiladi, avvaliga karavotga otib uni qoʻrqitadi, keyin butunlay zoʻrlash bilan tahdid qila boshlaydi. Blanche oʻzini himoya qilish uchun shishani sindiradi, lekin bu unga oʻzidan bahaybatroq erkakdan zaifroq boʻlgani uchun yordam bermaydi. Opasi erini sevgani uchun uning zoʻrlanganiga ishonmaydi. Hamma Blancheʼdan yuz oʻgiradi. U taqdirning navbatdagi zarbasiga dosh berolmay, aqldan ozadi. Bir necha hafta oʻtgach, Stanley’ning talabiga binoan, u ruhiy kasalxonaga yotqiziladi.

Ijrochilar 
Stanley Kowalski rolining eng mashhur ijrochisi Marlon Brando boʻlib, u birinchi Broadway spektaklida ham, 1951-yilda sahnalashtirilgan Elia Kazanning filmida ham rol ijro etgan. 1984 va 1995-yillardagi telefilmlarda Stanley’ni mos ravishda Treat Williams va Alec Baldwin ijro etgan.

Mayakovskiy nomidagi teatrda 25-yil davomida Kowalskiy rolini Armen Jigarxanyan ijro etgan. Premyera 1970-yil 30-dekabrda boʻlgan, 700 dan ortiq spektakl qoʻyilgan.

Manbalar 

Toʻqima Ikkinchi jahon urushi faxriylari
Tennessee Williams
Toʻqima zoʻravonlar
Adabiy qahramonlar
Koventina

Koventina () — Romano-Britaniyaliklar maʼbudasi, buloqlar va quduqlarning homiysi. Buning dalili Angliyaning Nortumberlend grafligida, qadimgi Rim shaharchasi  yaqinida joylashgan Adrian devorining bir qismidagi koʻplab yozuvlardir. Topilgan boshqa yozma maʼlumotnomalar, ikkitasi Rim Ispaniyasidan va bittasi Narbonna Galliyadan, ehtimol Koventinaga ham tegishli, ammo hali ham muhokama mavzusi boʻlib qolmoqda.

Quduq 
Koventinaga sigʻinishni tasdiqlovchi dalillar hozirda „Koventina qudugʻi“ deb nomlangan buloqdan suv oqib chiqishi uchun qurilgan devor bilan oʻralgan hududda topilgan. Quduq bir vaqtlar Rim qal’asi va Adrian devori ichidagi aholi punkti boʻlgan, hozirda Kerrouburg nomi bilan tanilgan Prokolita, Brokolitiya yoki Brokolita deb ataluvchi joy yaqinida joylashgan. „Prokolita“ nomi V asrga oid Notitia Dignitatum hujjatida va „Brocolita“ esa VII asr Ravenna kosmografiyasida uchraydi. Shuningdek, yaqin atrofida rimliklarning Mitraga eʼtiqod qilish ibodatxonasi va nimflarga nimfalarga bagʻishlangan ziyoratgohning xarobalari topilgan.

Quduqning oʻzi 2,6 × 2,4 m oʻlchamdagi toʻrtburchak chuqurlik boʻlib, uning atrofi 11,6 × 12,2 m devor bilan oʻralgan, ichki devorining qalinligi 0,9 m. Quduq tubidan: Mark Antoniydan Gratiangacha boʻlgan turli xil imperatorlar davridan 13487 tanga; uchta suv nimfasi tasvirlangan barelyef; qandaydir erkak haykalining boshi; maʼbuda Koventinaning oʻziga bagʻishlangan ikkita tosh plita; Koventina va Minerva uchun oʻnta qurbongoh; ikkita loy tutatqi, shuningdek, koʻplab nazrlar topilgan.

„Koventina qudugʻi“ yaqinidagi qazish ishlarini ingliz arxeologi Jon Kleyton (ing. John Clayton) 1876-yilda amalga oshirgan. Quduqdagi devorning qurilgan sanasi aniqlanmagan, taxminlarga koʻra, u Rim qal’asining qurilishi tugagandan soʻng qurilgan (davr: miloddan avvalgi 128-133-yillar). Adrian devori quduqni chetlab oʻtish uchun burilmaganligi sababli, bu quduq atrofidagi devor botqoqli hududdagi suv oqimini nazorat qilish uchun biroz vaqt oʻtgach qurilganligini anglatishi mumkin.

Tangalarni qoplagan toshloq tuproq qatlamining tabiati, shuningdek, ostidan quduq topilgan massaning oʻzi 388-yil atrofida undan foydalanish keskin tugaganligini koʻrsatadi. Ehtimol, bu qandaydir tarzda oʻsha paytdagi imperator Feodosiy I ning butparastlikka qarshi farmonlari bilan bogʻliqdir.

Qurbongohlar va ulardagi yozuvlar 

Qazishmalar paytida bir nechta yozuvli qurbongohlar topildi, ularning baʼzilarida Koventinaning oʻzi nimfaning odatiy rimcha shaklida — oʻtirgan va qisman kiyingan tasvirlari bor. Ulardan birida Koventina uch xil tomondan yoki ikkita nomaʼlum qahramonlar bilan tasvirlangan.

Kerrouburg yaqinida Koventin haqidagi kamida oʻnta yozuv topilgan. Koventinaga bir nechta tosh qurbongohlar va ikkita sopol tutatqi oʻchoqlari bagʻishlangan. Bir tomonidagi yozuv misolida shunday deyilgan:

Manbalar

Havolalar 
 Tehomet.net — сборник исторических, археологических, фольклорных, теологических и литературных источников о Ковентине, а также фотографии археологических раскопок и найденных там артефактов.
 Brocolita — ресурс Roman-Britain.co.uk.
 qadimgi Britaniya ma'budalari
 suv ma'budasi