MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kuzatuv maydonchasi

Kuzatuv maydonchasi, kuzatuv platformasi yoki koʻrish platformasi odatda osmonoʻpar bino yoki kuzatuv minorasi kabi juda ham baland meʼmoriy inshootda diqqatga sazovor  koʻtarilgan joylar ham bor. Kuzatuv maydonchalari baʼzan ob-havo sharoitidan oʻraladi va baʼzilari uzoq ob'ektlarni koʻrish uchun tanga bilan boshqariladigan teleskoplarni oʻz ichiga olishini korishimiz mumkin.

Jamoat kuzatuv maydonchalari roʻyxati

Turlari boʻyicha eng baland kuzatuv maydonchalari roʻyxati

Dunyodagi eng baland kuzatuv maydonchalarining xronologiyasi 
Bu 1885-yilda Vashington yodgorligi ochilganidan beri dunyodagi eng baland kuzatuv maydonchalarining rivojlanishining xronologiyasi hisoblanadi.

 Nomaʼlum Jidda minorasi, Jidda, Saudiya Arabistoni 637 m, 157-daraja
 Nomaʼlum Goldin Finance 117, Tyanjin, Xitoy . 578,7 m, 116-daraja
 2022 (taxminan.) Merdeka 118, Kuala-Lumpur, Malayziya 516,7 m, 117-daraja (566 m balandlikdagi shpilni kuzatish darajasi)

Tasdiqlangan

 2025 (taxminan.) Imzo minorasi Jakarta, Jakarta, Indoneziya. 515,8 m, 111-daraja
 2030 (taxminan.) Millennium Tower, Frankfurt, Germaniya 280 m, 67-daraja

Yana qarang: Dunyodagi eng baland binolar va inshootlar roʻyxati. Dunyodagi eng baland kuzatuv maydonchasi

Kuzatuv maydonchasi galereyasi 

 Observation car
 Observation wheel

Manbalar 

Diqqatga sazovor joylar
Andrew R. Morgan

Andrew Morgan (talaffuzi: Endryu Morgan 1976-yil 5-fevralda tugʻilgan) — NASA astronavti.

Shaxsiy hayoti 
Andrew Stacey Morgana uylangan. Ularning toʻrt nafar farzandi bor.

Erta hayot va taʼlim 
Morgan 1976-yil 5-fevralda Gʻarbiy Virginia shtatining Morgantown shahrida Richard va Jenis Morgan oilasida tugʻilgan. U Delaverdagi Dover oʻrta maktabida oʻqigan. Morgan 1998-yilda West Point AQSh harbiy akademiyasida atrof-muhit muhandisligi boʻyicha bakalavr darajasini olgan. Shundan soʻng Morgan AQSh armiyasiga qoʻshildi. U West-Pointdagi faoliyati davomida „Qora ritsarlar“ nomi bilan tanilgan West Point parashyut jamoasining bir qismiga aylandi. Keyinchalik u Sogʻliqni saqlash fanlari Uniformed Services universiteti qoshidagi tibbiyot fakultetida oʻqidi va u yerda doktorlik ilmiy darajasini oldi. 2005-yilda MorganVashington shtatidagi Tacoma yaqinidagi Madigan armiyasi tibbiyot markazida shoshilinch tibbiy yordami boʻyicha rezidenturani tamomladi. 2013-yilda Virjiniya Hamdoʻstlik universitetida birlamchi tibbiy yordam sport tibbiyoti boʻyicha stipendiyali oʻqishni tamomlagan.

Astronavt faoliyati 
Morgan 2013-yil iyun oyida NASA tomonidan NASA astronavtlar guruhi 21 („Sakkiz toʻp“ laqabli) sakkiz aʼzosidan biri sifatida tanlandi va ikki yillik kosmonavtlarni tayyorlash dasturida oʻqishni boshladi. Tayorlanish mobaynida u rus tili, robototexnika, ilmiy va texnik sohalar, ISS operatsiyalari, T-38 parvoz operatsiyalari, omon qolish va koinotda yurish operatsiyalarini oʻtagan. Morgan yetti nafar azolar bilan birga astronavtlarni tayyorlashni tugatdi va 2015-yil 7-iyulda kelajakdagi parvoz topshiriqlarini olish huquqiga ega boʻldi.

Mashgʻulotni yakunlash va birinchi parvoziga tayinlanish oraligʻida Morgan NASA EVA/Robotexnika va ekipaj operatsiyalari boʻlimlarida xizmat qildi.

Morgan birinchi missiyasidan qaytganidan soʻng NASA Astronavtlar idorasining Missiyani qoʻllab-quvvatlash boʻlimi boshligʻi va 67-ekspeditsiya uchun qoʻshimcha rahbari boʻlib ishladi.

Manbalar 

1976-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
NASA
Fazogirlar
Astronavt
Alexander Misurkin

Alexander Misurkin () (1977-yil 23-sentyabrda tugʻilgan), Rossiya Harbiy- havo kuchlari mayori, 2006-yilda tanlangan rus kosmonavti. Alexander oʻzining birinchi kosmik missiyasini 2013-yil 28-mart kuni “Soyuz TMA-08M” bortida amalga oshirgan. 2017-yilda ikkinchi parvozini “Soyuz MS-06” kemasida amalga oshirgan. U 54-ekspeditsiya uchun Xalqaro kosmik stantsiya qoʻmondoni boʻlgan.

Shaxsiy 
Misurkin Olga Anatolievna Misurkina bilan turmush qurgan. Er-xotinning ikki farzandi bor. Uning ota-onasi Lyudmila Georgievna va Aleksandr Mixaylovich Misurkin Rossiyaning Oryol shahrida istiqomat qilishadi.

Taʼlim 
1994-yilda Misurkin Oryol shahridagi 1-sonli kasb-hunar maktabini tamomlagan. Keyin u Kacha Oliy havo kuchlari uchuvchilar maktabiga oʻqishga kirdi va u yerda 1998-yil sentyabrgacha oʻqidi. Shundan soʻng Misurkin oʻqishni Armavir harbiy aviatsiya institutida davom ettirdi. U 1999-yil oktyabr oyida uchuvchi-muhandis mutaxassisligini oltin medal bilan tamomladi.

Kosmonavt faoliyati 
2006-yil oktyabr oyida Misurkin kosmonavt nomzodi sifatida tasdiqlandi va Yuriy Gagarin Kosmonavtlarni tayyorlash markazi (GCTC) kosmonavtlar korpusiga qabul qilindi. U 2007-yil fevralidan 2009-yil iyunigacha GCTC da asosiy tayyorgarlikdan oʻtdi va 2009-yil 2-iyunda tugatdi. Misurkin 2009-yil 9-iyunda sinov-kosmonavt sifatida malakaga ega boʻldi.

U 2009-yil avgustidan 2011-yil fevraligacha Xalqaro kosmik stansiya (XKS) dasturiga ixtisoslashgan holda malaka oshirdi. 2011-yil yanvar oyidan boshlab Misurkin 33/34 ekspeditsiyasi va Soyuz TMA-M zaxira ekipaji bort muhandisi sifatida malaka oshirdi.

2014-yilda u Scott Tingle, Luca Parmitano, Sergey Kud-Sverchkov va Matthias Maurer bilan birga Yevropa kosmik agentligining ESA CAVES missiyasida ishtirok etdi.

 Statistika

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1977-yilda tugʻilganlar
NASA
Fazogirlar
Kosmonavt
Weir Greenhouse

Weir Greenhouse — New York shahri, Brooklyn mavzesi, „Sunset Park“ bogʻida joylashgan Green-Wood qabristonining asosiy kirish eshigi qarshisida qad rostlagan tarixiy issiqxona. Ushbu majmuaning dizayni George Curtis Gillespie tomonidan ishlab chiqilgan. Qurilish ishlari 1895-yilda 50 yil davomida issiqxona biznesi bilan shugʻullangan Brooklynlik gulchi James Weir tomonidan boshqarilgan. Bino toʻrtburchak, yogʻoch ramka va galvanizli temir qismlardan iborat boʻlib, Viktoriya meʼmorchilik sanʼati uslubidagi gumbazlarga ega. Asosiy kirish eshigi sakkizburchak shaklga ega boʻlib, koʻchaning burchak qismida joylashgan. Peshtoqda tepasi sharsimon sakkiz burchakli gumbazi mavjud. Issiqxonaning yon tarafida bir qavatli gʻishtin ofis binosi boʻy choʻzgan.

Weirs oʻzining issiqxona biznesinim toki 1971-yilda McGovern oilasiga sotishiga qadar davom ettirgan. Ushbu Bino 1982-yilda New York shahrining diqqatga sazovor joyi sifatida tasdiqlangan. 2012-yilning 2-fevralida Weir issiqxonasi uning qoʻshnisi Green-Wood qabristoni tomonidan sotib olinadi. Biroq, Weirning rejasiga koʻra issiqxonani saqlab qolish va soʻnggi yillarda chirigan elementlarni tiklash kerak edi. 2015-yil boshiga kelib, boʻsh, chirigan binoni tuzilish jihatidan barqarorlashtirish tugallandi hamda ushbu loyihaga koʻra binoning 1895-yilgi koʻrinishini qayta tiklanishi rejalashtirilgandi.

2020-yil holatiga koʻra, qayta taʼmilash ishlari hali ham davom etmoqda. Binoning yangi egasi boʻlmish „Green-Wood“ issiqxonani qabristonning tashrif buyuruvchilar markaziga aylantirishni rejalashtirgan.

Issiqxona 1982-yilda New York shahrining diqqatga sazovor joyiga aylandi. U 1984-yilda Milliy tarixiy joylar reyestriga kiritilgan.

Yana qarang 
 Brooklyndagi Nyu-York shahrining diqqatga sazovor joylari roʻyxati
 New Yorkdagi tarixiy joylar roʻyxatlarining milliy reyestri

Manbalar

Havolalar 

 Lost City blogi: McGovern-Weir issiqxonasi ichida
New Yorkdagi binolar
Brooklyndagi tarixiy majmualar
Modlist

Moda, MoDA yoki MODA quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:

Jonivorlar 

 Moda, Potorous platyopsning umumiy nomi, keng yuzli potoroo

Geografik joylashuv 

 Moda, Kadikoy, Istanbul, Turkiyaning Kadikoʻy tumanidagi chorak

Insonlar 

 Moda Fincher, teleradiokompaniyasi va Texas radiosining Shon-sharaf zali aʼzosi
 Moʻda tili
 Moda oilaning familiyasi boʻlib, Hindistonning Xaryana shtati Bhivanidan kelib chiqqan. Ular asosan savdogarlar, savdogarlar va Hindistonning Agarval hamjamiyatining yagona gotrasiga tegishli. Hozirgi kunda koʻplab oila aʼzolari korporativ va davlat boshqaruvida yuqori lavozimlarni egallaydi. Aksariyat oilalar boʻlinib, butun Hindistonga, baʼzilari esa xorijiy mamlakatlarga koʻchib ketishgan.

Vaqti chogʻlik 

 Moda Records, rekord yorligʻi
 Moda, italyan rok guruhi

Yutuqlari 

 Andrea Moda, Italiya moda kompaniyasi
 Andrea Moda Formula, tugatilgan poyga jamoasi, Andrea Moda nomi bilan atalgan
 Moda FC, Turkiyadagi tugatilgan futbol klubi
 Moda Center, Portlenddagi yopiq sport arenasi, Oregon, AQSh
 Modafinil preparati uchun jargon
 Moda Health, tibbiy sugʻurta kompaniyasi
 Moda Tower, Portlenddagi ofis binosi, Oregon, AQSh

Qisqartma soʻzlar 

 Atlanta dizayn muzeyi
 Mahalliy dizayn va arxitektura muzeyi, London

Yana qarang 

 La Moda (aniqlash)
 Mo Da
Xakerlar roʻyxati

Bu roʻyxatda oʻzining kiber harakatlari bilan mashhur boʻlgan taniqli xakerlar roʻyxati keltirib oʻtilgan. 

 (Kishilar ism boʻyicha alifbo tartibida koʻrsatilgan)

0-9 
 0x80

A 
 Mark Abene (Phiber Optik)
 Ryan Ackroyd (Kayla)
 Mustafa Al-Bassam (Tflow)
 Mitch Altman
 Jacob Appelbaum (ioerror)
 Julian Assange (Mendax)
 Trishneet Arora
 Andrew Auernheimer (weev)

B 
 Loyd Blankenship (The Mentor)
 Erik Bloodaxe
 Barrett Brown
 Max Butler

C 
 Brad Carter (RBCP, Red box Chili Pepper)
 Jean-Bernard Condat
 Sam Curry
 Cyber Anakin

D 
 Kim Dotcom
 John Draper (Captain Crunch)
 Sir Dystic

E 
 Alexandra Elbakyan
 Mohamed Elnouby
 Farid Essebar
 Nahshon Even-Chaim (Phoenix)

F 
 Ankit Fadia
 Bruce Fancher (Dead Lord)

G 
 Joe Grand (Kingpin)
 Richard Greenblatt
 Virgil Griffith (Romanpoet)
 Rop Gonggrijp
 Guccifer
 Guccifer 2.0

H 

 Jeremy Hammond
 Susan Headley (Susan Thunder)
 Markus Hess
 George Hotz (geohot)
 Andrew Huang
 Marcus Hutchins

I

J 

 The Jester (hacktivist)
 Jonathan James
 Joybubbles (Joe Engressia, Highrise Joe)

K 

 Kyle Milliken
 Samy Kamkar
 Karl Koch (hagbard)
 Alan Kotok
 Jan Krissler
 Patrick K. Kroupa (Lord Digital)
 Kris Kaspersky
 Tillie Kottmann

L 

 Adrian Lamo
 Chris Lamprecht (Minor Threat)
 Gordon Lyon (Fyodor)

M 

 MafiaBoy
 Moxie Marlinspike
 Morgan Marquis-Boire
 Gary Mckinnon (Solo)
 Jude Milhon (St. Jude)
 Kevin Mitnick (Condor)
 Mixter
 Hector Monsegur (Sabu)
 HD Moore
 Robert Tappan Morris (rtm)
 Dennis Moran (Coolio)
 Jeff Moss (Dark Tangent)
 Katie Moussouris
 Andy Müller-Maguhn
 MLT (Matthew Telfer)

N 

 Craig Neidorf (Knight Lightning)

O 
 Beto O'Rourke (Psychedelic Warlord)
 Higinio Ochoa

P 

 Justin Tanner Petersen (Agent Steal)
 Kevin Poulsen (Dark Dante)

Q

R 

 Eric S. Raymond (ESR)
 Christien Rioux (DilDog)
 Leonard Rose (Terminus)
 Oxblood Ruffin
 Joanna Rutkowska

S 

 Peter Samson
 David Schrooten (Fortezza)
 Roman Seleznev (Track2)
 Alisa Shevchenko
 Rich Skrenta
 Dmitry Sklyarov
 Edward Snowden
 Richard Stallman (rms)
 StankDawg
 Matt Suiche
 Peter Sunde
 Gottfrid Svartholm (Anakata)
 Kristina Svechinskaya
 Aaron Swartz

T 

 Ehud Tenenbaum
 Cris Thomas (Space Rogue)
 John Threat
 Topiary
 Tron (Boris Floricic)
 Justine Tunney
 Bloodwork

U

V 
 Kimberley Vanvaeck (Gigabyte)

W 

 Steve Wozniak
 Chris Wysopal (Weld Pond)
 Robert Willis

X

Y 
 YTCracker

Z 
 Peiter Zatko (Mudge)

Yana qarang 
 Tech Model Railroad Club
 Kiberjinoyatchilar roʻyxati
 Xayoliy xakerlar roʻyxati
 Xaker guruhlar roʻyxati
 List of hacker conferences
 Hackerspace
 Freaking

Manbalar 

Xakerlar madaniyati
Diana Eng

Diana Eng ( Florida shtatining Jeksonvil shahrida tugʻilgan) New-Yorkda joylashgan xitoylik-amerikalik moda dizayneri, koʻrgazmasining muallif va moda texnologidir. U Project Runway realiti koʻrsatuvining ikkinchi mavsumida ishtirokchi sifatida mashhur boʻlgan. Eng NYC Resistor nomli sanʼat elektron guruhining asoschilaridan biri boʻlib, „Fashion Geek“ nomli kitob yaratgan.

Bolaligi 
U Stenton kolleji tayyorgarlik maktabida, keyinroq Rhode Island dizayn maktabida (RISD) tahsil olgan. U 2005-yilda RISDning kiyim-kechak dizayni boʻyicha BFA diplomini olgan. 2005-yilda oʻqishni tamomlashdan oldin u Massachusets Texnologiya Instituti (MIT) tomonidan oʻtkazilgan „Semless: Computational Couture“ moda koʻrgazmasida qatnashdi va RISD kursi bitiruvchisi Emili Albinski bilan birgalikda tugmachani bosish orqali toʻpga aylanadigan libosni loyihalashtirdi. Uzluksiz: Computational Couture shousidan koʻp oʻtmay, u Project Runwayda paydo boʻldi.

Loyihaning rejalashtirish davri 
"Project Runway" realiti koʻrsatuvining ikkinchi mavsumida dizaynerlar Nikki Xilton uchun ziyofat libosini yaratishi kerak boʻlgan beshinchi epizodda ishtirokchi Daniel Vosovich uni raqsga tushgani uchun „Dirty Diana“nomlagan.

Diana oltinchi epizodda, Banana Republic tanlovi paytida va boshqa ishtirokchi Marla Duran bilan birga magʻlub boʻdi.

Finalda Chloe Dao Dianani qoʻshimcha kiyimni loyihalashda yordam berish uchun tanladi. Chloe Project Runway 2-mavsumining gʻolibi boʻldi.

Engning ishi i-D jurnalining muqovasida va The Boston Globe jurnalida namoyish etilgan. Eng Project Runway muvaffaqiyatidan soʻng katta moda namoyishini oʻtkazdi va model Diana Jorji ochilish podiumi sifatida ishtirok etdi.

„Fashion Nerd“ atamasini ommalashtirishga yordam bergan Diana 2006-yilda Yahoo!’ning „Hack Day“ koʻrgazmasida yuqori mukofotlarga sazovor boʻlgan edi.

Diana 2009-yilda „Fashion Geek: Clothes Accessories Tech“ kitobining muallifi boʻlib, North Light Books tomonidan chop etilgan elektron modalarni qanday yaratishni oʻrgatadi.

Diana Eng KC2UHB qoʻngʻiroq belgisi bilan havaskor radio litsenziyasiga ega va oʻquv ham radio videolarini yaratgan. 2010-yil mart oyida u ARRL Jamoatchilik bilan aloqalar qoʻmitasiga qoʻshildi.

2010-yil fevral oyida u Eyebeamda EL simlari, LEDlar va turli datchiklar bilan jihozlangan kiyimlardan iborat „The Fairytale Fashion Collection“ nomli bir ayol moda koʻrgazmasini oʻtkazdi.

2013-yilda u CNN telekanalining navbatdagi roʻyxatida namoyish etildi, unda u oʻzining anʼanaviy simlarsiz koʻylakni yoritishga imkon beruvchi oʻrnatilgan oʻtkazuvchan ipdan foydalanishini namoyish etdi. Ushbu epizodda Diana Eng New-Yorkdagi kiyim-kechak markazidagi CJS Salesda ilhom olish uchun xarid qilish paytida suratga olingan.

Diana Make (jurnal) va Craft (jurnal) muallifi.

Yana qarang 

 New-York shahridagi xitoylik amerikaliklar

Manbalar

Havolalar 

 Diana Eng tarjimai holi Project Runway rasmiy saytida
 Diana Eng blogi
 Diana Eng va Emili Albinskining moda yorligʻi, Black Box Nation
 Diana Eng veb-sayti
 Diana Eng kitob 

Yashayotgan insonlar
1983-yilda tugʻilganlar
Dilshod Rajab

Dilshod Rajab (1964-yil 7-dekabr) — oʻzbek bolalar shoiri, Jurnalistika sohasida VI “Oltin qalam” Milliy mukofoti uchun xalqaro tanlov sovrindori (2011-yil), Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi bolalar va oʻsmirlar adabiyoti kengashi aʼzosi. 2-darajali Sogʻlom avlod uchun ordeni sohibi.

Yoshligi 

Dilshod Rajab 1964-yilning 7-dekabrida Buxoro viloyatining Shofirkon tumanida ziyoli oilasida tugʻildi. 1982-yil Navoiy nomidagi 4-oʻrta maktabni oltin medal bilan bitirib, Nizomiy nomidagi Toshkent Davlat pedagogika instituti (hozirgi universitet)ning oʻzbek tili va adabiyoti fakultetiga oʻqishga kirdi.

Faoliyati 
1983—1985-yillar harbiy xizmatda boʻlib qaytgach, tahsilni davom ettirdi. 1989-yil oliy dargoh tahsilini tugatib, oʻzi oʻqigan 4-oʻrta maktabda oʻqituvchi boʻlib ishladi. 1990—1993-yillar Nizomiy nomidagi TDPI aspiranturasida oʻqib, „80-yillar oʻzbek bolalar sheʼriyatida poetik mahoratning ayrim masalalari“ mavzusida nomzodlik ishini himoya qildi.
Dilshod Rajab Oʻzbekiston Davlat matbuot qoʻmitasida, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi „Adabiyot jamgʻarmasi“ nashriyotida, Respublika „Shahidlar xotirasi“ xayriya jamgʻarmasida turli lavozimlarda ishladi (1994—2004). 2005-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining „Muhofaza+“ jurnali, „Vaziyat“ gazetasi birlashgan tahririyatida bosh muharrir sifatida faoliyat yuritadi.
Ilk sheʼri „Gulxan“ jurnalida 1978-yilda bosildi, „Qorqiz sovgʻa keltirdi“ nomli ilk kitobi esa hammualliflikda 1989-yilda nashr etildi. Shundan soʻng, shoirning „Otamning bogʻi“ (1996), „Daryo koʻngil“ (1997), „Jilvon oʻgʻloni“, „Alifbo“ (2001), „Tanish tovushlar“ (2006), „Sukut sarhadi“ (2006), „Oʻn oʻrtoq“, „Poyezdning bolasi“ (2013), „Baxshi bola — yaxshi bola“ (2016), „Shamolning supurgisi“ (2018), „Yoʻlim quyosh tomondir“ (2019), „Tilimdagi novvotim“ (2022) kabi bolalarga bagʻishlangan kitoblari dunyoga keldi.
Dilshod Rajab, shuningdek, davriy matbuotda oʻzining ilmiy, ilmiy-ommabop va publitsistik maqolalari bilan ham muntazam qatnashib keladi. U ayni paytda Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi bolalar va oʻsmirlar adabiyoti kengashi aʼzosi sifatida ham faoliyat koʻrsatadi.

Mukofotlari 
Dilshod Rajab Jurnalistika sohasida „Oltin qalam“ mukofoti sovrindori (2011). Oʻzbekiston yoshlar ishlari agentligining „Bolalarga bagʻishlangan eng yaxshi kitob“ hamda Oʻzbekiston yozuvchilar uyushmasining „Vatan uchun yashaylik“ respublika koʻrik tanlovlarida (2022) faxrli oʻrinlarni egallagan. 2023-yil 27-iyun sanasida 2-darajali Sogʻlom avlod uchun ordeni bilan mukofotlangan.

Manbalar
Nizom Komil

Nizom Komil (Nizom Komilov) — taniqli tarjimon, muharrir. 1937-yil 12-dekabrda Namangan viloyati Chust tumanida tugʻilgan.

Biografiyasi 
Tarjimon Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika instituti  (hozirgi universitet)da tahsil olib, u yerni 1960-yilda tugatgan. Dastlab „Yosh gvardiya“ (hozirgi „Yangi asr avlodi“) nashriyotida muharrir va boʻlim mudiri vazifalarida, keyinchalik esa Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida muharrir, tahririyat mudiri, bosh muharrir hamda „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasida muharrir sifatida mehnat faoliyatini olib borgan. Nodar Dumbadze, Erix Mariya Remark, Fozil Iskandar, Irvin Shou, Aleksandr Belyayev kabi adiblarning asarlarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Tarjimonlik faoliyati 
Nizom Komil tarjimasida chop etilgan asarlar roʻyxati:

 „Gʻarbiy frontda oʻzgarish yoʻq“ [roman] (Erix Mariya Remark), „Yangi asr avlodi“ nashriyoti
 „Uch ogʻayni“ [roman] (Erix Mariya Remark), „Yangi asr avlodi“ nashriyoti
 „Hellados“ [hikoya] (Nodar Dumbadze)
 „Koʻrnamak“ [hikoya] (Nodar Dumbadze)
 „Oq bayroqlar“ [roman] (Nodar Dumbadze)
 „Abadiyat qonuni“ [roman] (Nodar Dumbadze)
 „Kukaracha“ [qissa] (Nodar Dumbadze)
 „Tungi darbon“ [roman] (Irvin Shou)
 „Qoʻshyurak“ [hikoya] (Fozil Iskandar)
 „Akam“ [hikoya] (Sergey Dovlatov)
 „Atirgulning tikoni“ [hikoya] (Gabriel Garsia Markes)
 „Bir umrning zavoli“ [hikoya] (Stefan Sveyg)

Unvonlari 
Nizom Komil adabiyot va tarjima sohasiga qoʻshgan hissalari uchun 1997-yilda „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

Vafoti 
Nizom Komil 2021-yilning 24-iyul kuni 84 yoshida vafot etdi.

Manbalar 

Oʻzbek tarjimonlari
Bruce McCandless II

Bruce McCandless II (1937-yil 8-iyun – 2017-yil 21-dekabr) Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti zobiti va aviatori, elektrotexnika muhandisi va NASA astronavti boʻlgan.

Erta hayot va taʼlim 
Bruce 1937-yil 8-iyunda Massachusets shtatining Boston shahrida tugʻilgan. AQSh Harbiy-dengiz kuchlarining uchinchi avlod ofitseri Bruce McCandlessning oʻgʻli va Willis W. Bradleyning nabirasi hisoblanadi, Uning otasi hamda bobosi „Shon-sharaf“ medali sohibi boʻlishgan.  U 1954-yilda Kaliforniyaning Long-Beach shahridagi Vudro Vilson nomidagi katta oʻrta maktabni tamomlagan.

1958-yilda u Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-dengiz akademiyasining bakalavr darajasini oldi. Kasbiy faoliyati davomida u 1965-yilda Stanford universitetida elektrotexnika boʻyicha magistr darajasini va 1987-yilda Xyuston-Clear Lake universitetida MBA darajasini ham olgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti 
McCandless Florida shtatidagi Pensakola va Texasdagi Kingsvill dengiz havo stansiyalarida dengiz havo kuchlarini oʻqitish qoʻmondonligida parvoz mashgʻulotlarini oʻtadi.

1960-yil mart oyida u Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz aviatori etib tayinlandi. McCandless Duglas F4D-1  qoʻnish mashgʻulotlari oʻtash uchun Ki-Uest dengiz havo stantsiyasiga yoʻl oldi.

1960-yil dekabridan 1964-yil fevraligacha u Skyray va McDonnell Duglas F-4B Phantom II samolyotlarida uchuvchi sifatida 102-qiruvchi otryadga (VF-102) tayinlandi.

1964-yil boshida uch oy davomida McCandless Virginia shtatidagi Okeana dengiz havo stantsiyasida 43-hujum otryadida (VA-43) asboblar boʻyicha uchish oʻqituvchisi sifatida faoliyat olib borgn. Soʻngra u Stenford universitetidagi harbiy- dengiz zahiralari ofitserlarini tayyorlash korpusida elektrotexnika boʻyicha magistratura boʻlimida faoliyat olib borgan.

Dengiz xizmati davomida u Lockheed T-33B Shooting Star, Northrop T-38A Talon, McDonnell Duglas F-4B Phantom II, Duglas F4D Skyray, Grumman F11F Tiger, Grumman F9F Cougar, Lockheed T-1 va Seacraft samolyotlarida uchish mahoratiga ega boʻldi.

U 5200 soatdan ortiq parvoz vaqtiga ega boʻlib, shu jumladan reaktiv samolyotlarda 5000 soatni qayd etgan.

Manbalar 

2017-yilda vafot etganlar
1937-yilda tugʻilganlar
NASA
Fazogirlar
Kosmonavt
Stanford universiteti bitiruvchilari
Bruno (futbolchi)

Bruno Saltor Grau () (1980-yil 1-oktyabrda tugʻilgan), oddiygina Bruno nomi bilan tanilgan, ispaniyalik futbol murabbiyi va oʻng qanot himoyachisi sifatida oʻynagan sobiq futbolchi.

U oʻzining professional faoliyatini „Espanyol“da boshlagan va La Liganing 128ta oʻyinida maydonga tushgan, asosiy faoliyati „Almeriya“ va " Valensiya " klublarida oʻtgan. 2012-yilda u „Brighton &Hove Albion“ bilan shartnoma imzoladi va yetti yilni ingliz klubida oʻtkazgan.

Klubdagi faoliyati

Ispaniya 
Kataloniya, Barselona, El Masnou shahrida tugʻilgan Bruno RCD Espanyolning akademiyasida tahsil olgan. U asosiy jamoa safida faqat bir marta maydonga tushgan. 2001-yil 29-sentyabrda „Rayo Valyekano“ga qarshi oʻyinda 8 daqiqa oʻynagan.

Gimnassic de Tarragona (ijara) va UE Lleida bilan yana ikki marta oʻz viloyatida oʻynaganidan soʻng, Bruno 2006-yilning yozida UD Almeria safiga qoʻshilgan. Andalusiya jamoasining La Ligaga koʻtarilishida muhim rol oʻynagan. 2007\08-yilgi mavsumida u atigi toʻrtta liga oʻyinini oʻtkazib yuborgan.

2009-yil iyun oyi oʻrtalarida Bruno „Valensiya“ bilan uch yillik shartnoma imzolagan va „Almeriya“ning sobiq bosh murabbiyi Unai Emeri bilan yana bir jamoda birlashgan.

Brighton & Hove Albion 

2012-yilning 25-iyunida „Valensiya“ safida ikki mavsumda yana 33 ta oʻyin oʻtkazgandan soʻng erkin agent sifatida EFL chempionatining „Brighton & Hove Albion“ klubi bilan ikki yillik shartnoma imzolagan. U oʻzining yangi jamoasidagi ilk golini 24-noyabr kuni Bolton Wanderersga qarshi oʻyinda (1:1) kiritgan.

36 yoshida Bruno oʻz pozitsiyasida asosiy oʻyinchi boʻlib jamoasiga 34 yildan keyin 2016/17-yilgi mavsum oxirida Premer-ligaga koʻtarilishiga yordam bergan. Avvalroq, 2017-yilning mart oyida Bruno shartnomani bir yilga uzaytirishga rozi boʻlgan va 20-aprelda u Yilning eng yaxshi jamoasiga kiritilgan.

Bruno 2017-yilning 12-avgust kuni Angliya chempionatida debyut qilgan va oʻz maydonida „Manchester City“ga 2:0 hisobida magʻlub boʻlgan. 2018-yil 3-aprelda u yangi bir yillik shartnoma imzolagan. Ikki hafta oʻtgach, u yanvar oyida ilk oʻyinda "Tottenxem"ga qarshi maydonga tushgan va jamoasi bilan 1:1 hisobida durang oʻynagan.

2018/2019-yilgi mavsumning ochilish oʻyinida jarohat olgan Bruno oʻz oʻrnini ispaniyalik Martin Montoyaga boy bergan. Oktyabr oyi boshida safga qaytganiga qaramay, ketma-ket uchta gʻalaba qozongan boʻlsa ham, maydonga kam tusha boshlagan.

2019-yilning 10-mayida Bruno mavsum oxirida faoliyatini yakunlashini eʼlon qilgan. Uning oxirgi oʻyini „Manchester City“ga qarshi oʻtkazilgan. Uning jamoasi 4:1 hisobida magʻlub boʻlgan.

Murabbiylik faoliyati 
2019-yil iyun oyida Bruno oʻzining sobiq klubi „Brighton & Hove Albion“da oʻyinchilarni rivojlantirish boʻyicha katta murabbiy etib tayinlangan.

2022-yil 8-sentabrda Bruno Grem Potterni oʻrniga, "Chelsi"ga murabbiy boʻlgan.

Klub statistikasi

Yutuqlari 
Lleida

 Segunda B divizioni : 2003—2004.

Brighton & Hove Albion

 EFL chempionatining ikkinchi oʻrin sovrindori: 2016—2017.

Manbalar 

Angliyadagi muhojir futbolchilar
Segunda División B oʻyinchilari
La Liga oʻyinchilari
Ispaniya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1980-yilda tugʻilganlar