MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Qishki Olimpiada oʻyinlari 1994 ochilish marosimi

1994-yil 12-fevralda Norvegiyaning Lillehammeshahridagi Lysgårdsbakken shahrida Qishki Olimpiya o'yinlarining ochilish marosimi bo'lib o'tdi.

Badiiy kontent Norvegiya madaniyatining bir qatorini taqdim etish uchun yaratilgan, jumladan Sami joik, Telemark skiing, skripkachilar va xalq raqslari, an'anaviy to'ylar va ularning yurishlari simulyatsiyasi, shuningdek, Norvegiya mifologiyasidan vetter . Marosimni aktrisa Liv Ullmann va o'sha paytda 79 yoshli tadqiqotchi va dengizchi Tor Xeyerdal olib borishdi. LOOC prezidenti Gerhard Heiberg va XOQ prezidenti Juan Antonio Samaranchning chiqishlaridan so'ng o'yinlar qirol Xarald V tomonidan rasman ochilgan deb e'lon qilindi. Olimpiada olovini chang'ichi qozonni yoqishdan oldin sakrash yo'lidan pastga tushirishi kerak edi. Dastlab bu vazifa Ole-Gunnar Fidjestol zimmasiga yuklangan edi, biroq u mashqdan sakrashda jarohat olganidan so'ng, faxriy sharafga sazovor bo'ldi. Qozonni valiahd shahzoda Xokon Magnus yoqdi. Olimpiya qasamyodlarini sportchilar uchun Vegard Ulvang, rasmiylar uchun esa Kari Karing berdi. Ochilish marosimida Finlandiya sami shoiri Nils-Aslak Valkeapää oʻz chiqishlarini namoyish etdi.

Ochilish marosimi kuni san’at oʻgʻrilari Oslodagi Milliy muzeydan Edvard Munchning “ Qichqiriq ” asarini oʻgʻirlab ketishdi.
Pages with unreviewed translations
Qishki Olimpiada oʻyinlari 1992 ochilish marosimi

1992-yil 8-fevralda Fransiyaning Albertvil shahridagi Théâtre des Cérémonies teatrida 1992-yilgi Qishki Olimpiya o'yinlarining tantanali ochilish marosimi bo'lib o'tdi.

64 ta Milliy olimpiya qoʻmitasining bayroqdorlari stadionga fransuz alifbosi boʻyicha bir qatorda norasmiy tarzda kirib kelishdi va ularning ortidan millatiga koʻra har qanday farq yoki guruhga ega boʻlgan sportchilar yurishdi.

AOOC prezidenti Jean-Claude Killyfransuz tilida nutq soʻzlab, barchani qutladi. XOQ prezidenti Juan Antonio Samaranch fransuz tilida nutq soʻzladi va Fransiya prezidenti François Mitterrand Albertvildagi XVI qishki Olimpiada oʻyinlari ochiq deb e’lon qildi.
Pages with unreviewed translations
Tano-Janubiy

Tano-Janubiy () Ganadagi neft va gaz koni boʻlib, Gvineya koʻrfazi suvlarida joylashgan. 1978-yilda ochilgan. Tano Janubi Shallow Water Tano litsenziya blokiga tegishli (Shallow Water Tano).

Neft yotqizish boʻr konlari bilan bogʻliq. Dastlabki neft zaxiralari 20 million tonnani tashkil qiladi.

Sayoz-Water-Tano Amerikaning Tullow Oil neft kompaniyasi (31,5 %) tomonidan boshqariladi. Loyihaning boshqa ishtirokchilari InterOil Exploration and Production (31,75 %), Al Thani Gana (22 %), Saber Oil &amp; Gas (4,5 %) va davlatga tegishli Ghana National Petroleum Corp. (10 %).

Havolalar
Jim Bett

James Bett (1959-yil 25-noyabrda tugʻilgan) — Shotlandiyaning sobiq professional futbolchisi, markaziy yoki chap yarim himoyada oʻynagan . U "Aberdeen " bilan toʻqqiz mavsum oʻynagan va Belgiya, Islandiya va Shotlandiyaning boshqa klublarida qisqaroq mavsumlar oʻtkazgan. U 8 yil davomida Shotlandiya terma jamoasida 26 o‘yin o‘tkazgan.

Klubdagi faoliyati 
Shotlandiya futbolchisi , Janubiy Lanarkshirning Hamilton shahrida tugʻilgan. Bett oʻz klubidagi faoliyatini Gartkosh United, Dundee va Airdrieonians bilan boshlagan, 1978-yilda Islandiyaning Valur jamoasiga oʻtgan. Bir yildan soʻng u Belgiyaning KSC Lokeren (282) jamoasiga qoʻshilgan.

„Rangers“ murabbiyi Jon Greig 1980-yilda Bettni Glazgo klubiga oʻtkazish uchun 150 ming funt toʻlagan. Ibroxda uch mavsumda u Shotlandiya kubogini (1980-81) va Liga kubogini (1981-82) yutib olgan. U 1983-yilda Lokeren bilan ikkinchi marta „Rangers“ni tark etgan.

Bett oʻz vataniga qaytib, 1985-yilda 300 ming funt sterling evaziga Aleks Fergyusonning Aberdeen jamoasiga qoʻshilgam Aberdeen safida u 1985-86-yillarda Shotlandiya kubogi hamda 1989-90-yillarda Liga kubogi va Shotlandiya kubogi medallarini qoʻlga kiritgan. U yana uchta Liga kubogi finalida oʻynagan — barchasi „Rangers“dan magʻlubiyat bilan yakunlangan va besh marta Shotlandiya Premer-divizionida sobiq klubidan keyin ikkinchi oʻrinni egallagan.

U 1994-yilda asosiy jamoada 300 dan ortiq oʻyin oʻtkazganidan soʻng Pittodreni tark etgan. 2003-yilda Bett Aberdin FC shon-shuhrat zaliga asoschilardan biri sifatida kiritilgan.

Keyinchalik u KR Reykjavikka koʻchib oʻtgan va klub bilan Islandiya kubogini qoʻlga kiritgan, ammo 1994-yil Islandiya mavsumi oxirida KRni tark etgan. Bett 1994-95-yilgi Shotlandiya mavsumida birga oʻynagan Hearts jamoasiga qoʻshilish uchun yana Shotlandiyaga qaytgan. " Dundee United "dagi soʻnggi mavsumdan soʻng u faoliyatini yakunlagan.

Xalqaro faoliyati 
"Rangers" tarkibida oʻynaganida, Bett 1982-yilda 26 ta oʻyindan birinchisini oʻtkazib, Shotlandiya milliy jamoasi uchun birinchi tarkibda kiritilgan. „Aberdeen“ klubida klub darajasida oʻynaganida, u 1986-yilda Shotlandiyaning Jahon kubogi sarallash tarkibi aʼzosi boʻlgan va 1990-yilda uning yagona oʻyin Kosta-Rikaga qarshi oʻyinda (1:0) boʻlgan.

Shaxsiy hayot 
Bett oʻzining islandiyalik rafiqasi bilan Valurda oʻynagan vaqtida tanishgan va oʻshandan beri Islandiyalik bilan yaqin aloqada boʻlgan. Uning oʻgʻillari Baldur va Calum, ikkalasi ham professional futbolchi, u yerda tugʻilgan va 19 yoshgacha boʻlgan yoshlar darajasida mamlakatni himoya qilgan.

Faoliyat statistikasi

Xalqaro

Xalqaro maydondagi gollar

Yutuqlar 
Rangers

 Shotlandiya kubogi : 1980-81
 Ikkinchi oʻrin 1981-82, 1982-83
 Shotlandiya liga kubogi : 1981-82
 Ikkinchi oʻrin 1982-83

Aberdeen

 Shotlandiya kubogi : 1985-86, 1989-90
 Ikkinchi oʻrin 1992-93
 Shotlandiya liga kubogi : 1989-90
 Ikkinchi o‘rin 1987-88, 1988-89, 1992-93

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1959-yilda tugʻilganlar
Didsbury (Alberta)

Didsbury — Kanadaning Alberta shtatining markazida, Rokki togʻlari etagida joylashgan shaharcha. U Alberta avtomagistrali 2A yonida, Qirolicha Yelizaveta II avtomagistrali yaqinida joylashgan. Didsbury taxminan Kalgary va Red Deer shaharlari orasidagi yarim yoʻl nuqtasidir.

Didsbury Mountain View okrugi bilan oʻralgan boʻlib, uning munitsipal idorasi shaharning shimolida joylashgan. Eng yaqin qoʻshni shaharlar shimoldagi Olds va janubdagi Carstairs shaharlaridir.

Tarix 
 
Shahar Didsbury posyolkasi nomi bilan atalgan, hozirda Angliyaning Manchester shahri chekkasida joylashgan. Birinchi koʻchmanchilar nemis mennonitlari boʻlib, ular Amerika inqilobidan keyin Pensilvaniyadagi uylarini tashlab, Ontariodagi Vaterlo okrugiga koʻchib ketishgan. Ularga 1894-yilda Ser Jon A. Macdonald hukumati tomonidan Didsbury atrofidagi hudud berildi.

Mintaqadagi dastlabki aholi punkti siyrak edi va bu qisman shahar saytining xizmat koʻrsatish markazi sifatida dastlabki sekin rivojlanishini tushuntiradi. Mennonite koʻchmanchilarining birinchi tashvishi cherkov qurish hamda xoʻjaliklar yaratish edi. 1900-yildan keyingi quruqlikdan oldin aholi punktlari 1894-yilda gʻarbga kelgan kichik guruh bilan cheklangan.

1897-yilda Kanada Tinch okeani temir yoʻli paydo boʻldi, bu shaharning rivojlanishiga turtki berdi. CPR 1904-yilda shaharda stantsiya qurildi. Didsbury 1905-yilda qishloq va 1906-yil 6-sentyabrda shahar sifatida birlashtirilgan.

1914 — 1924-yillardagi yongʻinlar „boomtown“ savdo koʻchasini vayron qildi va shahar kengashi tomonidan shahar markazidagi barcha yangi tijorat binolari uchun tosh qurilishni talab qiladigan qonun qabul qilinishiga olib keldi. Ushbu gʻishtli binolarning aksariyati bugungi kungacha saqlanib turibdi.

Demografiya 
Kanada Statistikasi tomonidan oʻtkazilgan 2021-yilgi aholini roʻyxatga olishda Didsbury shahrida 2,157 xususiy uyning 2,047 tasida 5,070 aholi istiqomat qilgan, bu 2016-yilga nisbatan  ga kamdir. Yer maydoni  boʻlib, 314,5/km² aholi zichligiga ega edi.

Infratuzilma 
Shaharning dam olish maskanlariga oltita istirohat bogʻi, golf maydoni, suv markazi va xokkey maydonchasi kiradi. Bundan tashqari, shifoxona va shahar va uning atrofida xizmat qiluvchi Kanada qirollik politsiyasi otryadi mavjud.

Didsburyda Chinook’s Edge maktab boʻlimining yurisdiktsiyasi ostidagi uchta maktab mavjud.

Olds-Didsbury aeroporti asosan kichik samolyotlar va umumiy aviatsiya uchun ishlatiladi, Didsbburydan shimolda 2A shosse boʻylab joylashgan.

Tashkilotlar 
Didsburyda mavjud boʻlgan tashkilotlarga Kanada Qirollik Armiyasi kursantlari va 1-Disbury skautlari, Didsbury Jazzercise, shuningdek, Elks va Lions klublari kiradi.

Manbalar 

Alberta shaharlari
Kanada shaharlari
Ian Black

Ian Henderson Black (27-mart 1924-yil - 2012-yil 13-dekabr) — shotlandiyalik professional futbolchi boʻlib, „Fulham“ uchun Futbol Ligasida darvozabon sifatida 260 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan. U shuningdek, „ Sauthampton“ da oʻynagan va xalqaro miqyosda Shotlandiya terma jamoasi safida maydonga tushgan.

Klubdagi faoliyati 
Darvozabon, Blackning Aberdeendagi dastlabki karyerasi Ikkinchi Jahon urushi tufayli toʻxtatilgan, bu vaqt davomida u Sauthampton va Chelsiea tarkiblarida maydonga tushgan va u bilan Futbol Ligasi urush kubogining janubiy finalida gʻalaba qozongan, 1947-yilning dekabrida u 1000 funt sterling evaziga Ikkinchi divizion klubi Sauthamptonga oʻtgan, Dellda shartnoma boʻyicha oʻynagan uch mavsumda Black 104 ta oʻyinda maydonga tushgan,

1950-yil iyul oyida Black Hugh Kelly evaziga Birinchi divizion klubi Fulxamga oʻtgan va klub uchun 282 oʻyin oʻtkazgan, 1959-yil iyul oyida u Bath City uchun Janubiy ligaga oʻtgan va u bilan 1959—1960-yillarda Premer-divizion chempionligi va Somerset Premer-kubogida gʻolib chiqgan, 143 ta oʻyinda maydonga tushganidan soʻng Black Kenterberi Cityga koʻchib oʻtgan va 1964-yilda nafaqaga chiqgan, Futboldan ketganidan soʻng, Black Brentfordda yoshlar jamoasi murabbiyi (va 1966-yilda birinchi jamoaning vaqtinchalik murabbiyi), Redhill maslahatchisi va Tolvortda kotib boʻlib ishlagan,

Xalqaro faoliyati 
Black 1948-yil 10-aprelda Angliyaga 2:0 hisobida magʻlub boʻlgan uchrashuvda Shotlandiya terma jamoasi tarkibida bir marta maydonga tushgan,

Shaxsiy hayoti 
Black Ikkinchi jahon urushi davrida Qirollik elektr va mexanik muhandislarida safida xizmat qilgan, Futbolni tark etgach, Black sobiq jamoadoshi Eddie Lowe bilan Tolvortda sport doʻkonini boshqargan.

Statistika

Oʻyinchi

Yutuqlar 
Bath City

 Janubiy liga Premer-divizioni: 1959-60

Manbalar 

2012-yilda vafot etganlar
1924-yilda tugʻilganlar
Devon (Alberta)

Devon Kanadaning Alberta shtatidagi Edmonton Metropolitan mintaqasida joylashgan shaharchadir. Bu taxminan 26 km provinsiya poytaxti Edmontondan janubi-gʻarbda, Shimoliy Saskatchewan daryosining janubiy qirgʻogʻida joylashgan.

Tarixi 
Devon shahri oʻzining juda koʻp neft zaxiralriga ega. 1947-yil 13-fevralda Imperial Leduc № 1 qudugʻi neft qazib olishni boshladi va koʻp oʻtmay, Imperial Oil tomonidan ishchilarini joylashtirish uchun yangi Devon shahri qurildi. Kompaniya shaharning yaxshi rejalashtirilgan boʻlishini aniqladi va Devon mintaqaviy rejalashtirish komissiyasi tomonidan tasdiqlangan birinchi Kanada hamjamiyati boʻlish sharafiga ega boʻldi. Iqtisodiyot turizm, ishlab chiqarish va tadqiqotni oʻz ichiga olgan holda diversifikatsiya qilingan boʻlsa-da, neft sanoati shaharning biznes sektorida asosiy oʻyinchi boʻlib qolmoqda.

Devon nomi devon qatlami (Leduk № 1 neft qudugʻida qazilgan qatlamlar) sharafiga qoʻyilgan, bu esa oʻz navbatida Angliyadagi Devon grafligi uchun nomlangan.

Iqlimi 
Devon yozi issiq, nam kontinental iqlimga ega. Edmontonga qaraganda bir oz sovuqroq. Yiliga oʻrtacha 3,6 kun harorat  dan yuqori kunlar  dan yuqori har doim ham sodir boʻlmaydi. Harorat  dan past boʻlgan kunlar har yili oʻrtacha 8,8 kechada sodir boʻladi. Yilning taxminan 58,4 % kunlarida harorat muzlash haroratidan kamroq yoki unga teng qiymatga yetishi mumkin. Sovuq, odatda, iyun oyining boshidan sentyabrning birinchi haftasigacha davom etadi. Bu oʻrtacha 96 kunga toʻgʻri keladi.

Demografiyasi 
Kanada Statistikasi tomonidan oʻtkazilgan 2021-yilgi aholini roʻyxatga olishda Devon shahrida 6,545 aholi istiqomat qilgan, uning 2,588 umumiy xususiy uylaridan 2,496 tasida istiqomat qilgan.  yer maydoni bilan, 459,0/km² aholi zichligiga ega.

Iqtisodiyoti 
Devon shahri Edmonton xalqaro aeroportiga yaqin joylashgan Alberta xalqaro hududini sotadigan iqtisodiy rivojlanish boʻyicha hamkorlik boʻlgan Leduc-Nisku iqtisodiy rivojlanish uyushmasining aʼzosi edi.

Diqqatga sazovor joylari 
 Devonga maktablar, Devon umumiy kasalxonasi kabi jamoat xizmatlari va dam olish maskanlari koʻp xizmat qiladi. Bu 20 km Edmonton xalqaro aeroportidan va asosiy temir yoʻllar va avtomobil yoʻllariga yaqin. U avtosport parki, qushlar qoʻriqxonasi, Alberta universiteti botanika bogʻi va aholi va mehmonlar uchun bir qator boshqa diqqatga sazovor joylar yaqinida joylashgan. Devon shahri velosipedchilar orasida mashhur, chunki u asfaltlangan qishloq yoʻllarining yaxshi tarmogʻiga, shuningdek, asfaltlanmagan tog 'velosiped yoʻllariga ega va Kanadaning 2010-yilgi Milliy yoʻl chempionati kabi yuqori darajadagi velosport tadbirlariga mezbonlik qilgan.

Manbalar 

Alberta shaharlari

Kanada shaharlari
Oybek Bozorov

Oybek Olimovich Bozorov (1997-yil 7-avgustda tugʻilgan) – oʻzbek futbolchisi, „Nasaf“ klubi va Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi yarim himoyachisi.

Faoliyati 
Faoliyatini „Nasaf“ klubida boshlagan. Oʻzbekiston chempionatidagi debyut 2018-yilning 4-noyabr kuni Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasiga qarshi oʻyinda (2:0) boʻlgandi. Jamoa tarkibida chempionatning kumush medali sohibi (2020), Oʻzbekiston Kubogi sohibi (2021, 2022, 2023), Oʻzbekiston Superkubogi sohibi (2021) boʻldi va AFC Kubogi finaliga chiqdi (2021). Oʻzbekistonning 2021-yildagi eng yaxshi yosh futbolchisi unvoniga loyiq koʻrildi.

2019-yildan 2020-yilgacha Oʻzbekiston U-23 terma jamoasida oʻynagan. 2020-yilgi yoshlar terma jamoalari oʻrtasidagi Osiyo chempionati ishtirokchisi. U Oʻzbekiston milliy terma jamoasi tarkibida 2020-yilning 23-fevral kuni Belarusga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida (0:1) maydonga tushgan.

Terma jamoadagi faoliyati 
U 2020-yilning 23-fevralida Belarusga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida Oʻzbekistonning asosiy jamoasi safida debyut qilgan.

2020-yil 23-fevralda oʻtkazilgan oʻyindagi aniq statistika.

Yutuqlar 

 Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 2021, 2022, 2023
 Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: 2023
 AFC Kubogi finalchisi: 2021

Manbalar

Havolalar 

 Oybek Bozorov OʻzPFL saytida futbolchi profili
 Oybek Bozorov Transfermarkt saytida futbolchi profili
 Oybek Bozorov Soccerway saytida futbolchi profili
 Oybek Bozorov National-football-teams saytida futbolchi profili
 Oybek Bozorov Footballfacts saytida futbolchi profili
 Oybek Bozorov Footballdatabase saytida futbolchi profili
 Oybek Bozorov Global.espn saytida futbolchi profili
 Oybek Bozorov Worldfootball saytida futbolchi profili

1997-yilda tugʻilganlar
Qashqadaryoda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Kishilar
Alifbo boʻyicha futbolchilar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
O‘zbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchilari
O‘zbekiston milliy terma jamoasi futbolchilari
Nasaf klubi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Machairasaurus

Machairasaurus (lat.) — oviraptoridlar oilasidan (Oviraptoridae) boʻlgan dinozavrlar jinsi, yuqori boʻr davrida (Kampaniya davri) yashagan. Machairasaurus leptonychus bir turini oʻz ichiga oladi. Dinozavr qoldiqlari Bayan Mandaxu formatsiyasida (Xitoy) topilgan.

 ism dan olingan  — „qilich“ va  — „kaltakesak“, oʻziga xos —   — „nozik“ va  — „panja“.

Tur namunalari (IVPP V15979, IVPP V15980) old oyoq falanjlari, metakarpallar (metakarpallar), bilaklar, oyoq falanjlari, umurtqalar va qovurgʻalarning tarqoq qoldiqlarini oʻz ichiga oladi.

Machairasaurusning qoʻllari oʻlja olish uchun moslashtirilmagan va bu dinozavr butunlay oʻtxoʻr boʻlgan boʻlishi mumkin.

Bu jins Ingeniinae sinfiga tegishli boʻlib, Khaan, Conchoraptor ibtidoiy avlodlari va „ilgʻor“ Ajancingenia va Heyuannia avlodlari oʻrtasida oraliq hisoblanadi.

Manbalar
Obid Nazirov

Obid Nazirovich Nazirov (; 1938-yil 18-fevralda Toshkent viloyati Parkent tumanida tugʻilgan.) — 1990—1992 yillarda Davlat sport qoʻmitasi raisi, 1992—1994-yillarda Milliy olimpiya qoʻmitasi prezidenti, erkin kurash boʻyicha sport ustasi, xizmat koʻrsatgan jismoniy tarbiya va sport xodimi, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi.

Biografiyasi 
1938-yil 18-fevralda Toshkent viloyatining Parkent tumanida tugʻilgan.

Erkin kurash boʻyicha sport ustasi, xizmat koʻrsatgan jismoniy tarbiya va sport xodimi, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi.

Obid Nazirovich 1990—1992-yillarda Davlat sport qoʻmitasi raisi boʻlgan, keyin 1992—1994-yillarda Milliy olimpiya qoʻmitasi prezidenti lavozimiga tayinlangan. Obid Nazirovich qoʻmitaga rahbarlik qilgan davrda Toshkent shahrida,,Mehnat zaxiralari" sport majmuasi (hozirgi Respublika Mudofaa vazirligi MHSK sport majmuasi) qurilgan. 1992-yilda Oʻzbekiston sportchilari MDH terma jamoalari tarkibida Barselonada (Ispaniya) boʻlib oʻtgan XXV Olimpiya oʻyinlarida mamlakatimizni munosib himoya qilgan. Ushbu musobaqada badiiy gimnastika boʻyicha Oksana Chusovitina va Roziya Galiyeva, yengil atletika boʻyicha Marina Shmonina, ogʻir atletika va oʻq otish boʻyicha Sergey Sirtsov oltin medalni qoʻlga kiritgan. Anatoliy Asrolboyev kumush, qilichboz Valeriy Zaxaryevich bronza medali sohibiga aylangan.

Havolalar 

 veteransporta.uz

Yashayotgan insonlar
1938-yilda tugʻilganlar
18-fevralda tugʻilganlar
Paralimpiya o‘yinlari

Paralimpiya oʻyinlari imkoniyati cheklangan (eshitish qobiliyatini yoʻqotganlardan tashqari) insonlar uchun xalqaro sport musobagasidir. Para — avvaliga „paralich“ soʻzidan olingan va umurtqa pogʻonasidagi muammolar tufayli tana aʼzolarining muayyan qismi harakatlana olmasligiga ishora boʻlgan, ammo keyinchalik musobaqa ishtirokchilari safining kengayishi bois „parallel“ soʻzining dastlabki qismiga ishora tarzida talqin qilina boshlagan, yaʼni asosiy olimpiada oʻyinlariga parallel ravishda oʻtkaziluvchi musobaqani anglatishi taʼkidlangan.

Yozgi va qishki Paralimpiya oʻyinlari 
Yozgi Paralimpiya oʻyinlari 1960-yildan, qishki Paralimpiya oʻyinlari esa 1976-yildan muntazam ravishda oʻtkazib kelinmoqda. 1988-yildan ushbu musobaqalarning Olimpiada oʻyinlari boʻlib oʻtgan sport arenalarida oʻtkazilayotgani eʼtiborga molik. Dastlabki paralimpiadada 23 davlatdan kelgan 400 nafar aravachali sportchi bahslashgani tarixda qolgan. Oʻzbekiston Milliy paralimpiya assotsiatsiyasi 2007-yildan buyon faoliyat olib boradi. Oʻzbekiston vakillari ilk bora Pekinda 2008-yili oʻtkazilgan paralimpiya oʻyinlarida ishtirok etishgan.

2012-yili Londondagi musobaqalarda oʻzbekistonlik 10 sportchi qatnashgan. Sharif Xalilov dzyudo boʻyicha 76 kilogrammgacha vazn toifasida finalgacha yetib borgan va kumush medalni qoʻlga kiritgan.

Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahrida 2016-yili oʻtkazilgan XV Paralimpiya oʻyinlari Oʻzbekiston delegatsiyasining muvaffaqiyati yodda qolgan. Oʻzbekiston sharafini himoya qilgan 32 sportchi jami 31 medal sohibiga aylangan.

Yozgi Paralimpiya oʻyinlari

Qishki Paralimpiya oʻyinlari

Manbalar 

Paralimpiya o‘yinlari
Sport
Olimpiya Birdamligi

Olimpiya Birdamligi dasturining Nizomi 1978-yili Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasining maxsus komissiyasida maʼqullangan. Uning vaqtinchalik qarorgohi Rim shahridagi Italiya Milliy olimpiya qoʻmitasi binosida joylashgan edi, 1980-yili Shveysariyaning Lozanna shahriga koʻchirildi. 1981-yili Baden-Baden shahrida oʻtkazilgan Olimpiya Kongressidan soʻng Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi ushbu komissiyaga maʼmuriy muxtorlik berdi.

Milliy olimpiya qoʻmitalarining amaliy faoliyatiga koʻmaklashish uchun 1973-yilda Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi Olimpiya Birdamligi dasturi maxsus jamgʻarmasini taʼsis etdi (telekompaniyalarning olimpiya musobaqalari translyatsiyasidan olingan mablagʻlarning 1/3 qismi). Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasining ushbu dasturi vazifasi asosan Milliy olimpiya qoʻmitalari faoliyatini muvofiqlashtirish va olimpiya harakatini rivojlantirishga koʻmaklashishdan iborat.

Dastur maqsadlari 
Olimpiya Birdamligi qabul qilgan dasturning asosiy maqsadlari quyidagilardir:

— Olimpizmga asoslangan tamoyillarni tarqatish;

— murabbiylar, Milliy Olimpiya Qoʻmitasi boshqaruvchi kadrlarini tayyorlaydigan turli kurslar va seminarlar tashkil etish;

— sport maʼmurlarini tayyorlash;

— Milliy Olimpiya Qoʻmitasi rahbarligi yoki shafeligida milliy, hududiy va min taqaviy miqyosdagi musobaqalarni tashkil etishga, shuningdek, hududiy yoki mintaqaviy oʻyinlarda ishtirok etish uchun delegatsiyalarni tayyorlashga koʻmaklashish;

— Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etish uchun sportchilar va ja moalarni tayyorlashda MOQga koʻmaklashish va murabbiy hamda sportchilarga stipendiyalar toʻlash;

— sport anjomlari va jihozlar bilan taʼminlash;

— Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etish uchun kompensatsiya toʻlash;

— Osiyo, Afrika va Lotin Amerikasidagi rivojlanayotgan mamlakatlarning Milliy Olimpiya Qoʻmitasi faoliyatiga amaliy yordam koʻrsatish maqsadida murabbiylar, jismoniy tarbiya va sport sohasidagi boshqa mutaxassislarni yoʻnaltirish;

-sport-uslubiy, informatsion va boshqa koʻplab maxsus adabiyotlar va hujjatlarni chop ettirish va boshqalar.

1984-yildan buyon Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi Milliy olimpiya qoʻmitalarining muayyan sportchilari va rasmiy shaxslarining yozgi va qishki Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etishi uchun yoʻl harajatlarini qoplab kelmoqda.

Ushbu dasturlar Olimpiya Birdamligi Komissiyasi nazoratidadir. Mazkur komissiya Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi Prezidenti tayinlagan aʼzolardan tarkib topgan boʻlib, Olimpiya Birdamligi faoliyatini boshqarish va asosiy yoʻnalishlarini aniqlash uchun mas’uldir. Misol tariqasida dasturlarning tasdiqlanishi, ularning byudjeti, monitoringi, qoʻllanish vositalarini keltirish mumkin.

Manbalar 

Olimpiya Qoʻmitasi
Milliy olimpiya qoʻmitalari assotsiatsiyasi

Milliy olimpiya qoʻmitalari assotsiatsiyasi (MOQA) 1979-yil iyun oyida tashkil etilgan. Bosh qarorgohi Shveysariyaning Lozanna shahrida joylashgan.

Assotsiatsiyaga jami 206 ta Milliy olimpiya qoʻmitasi aʼzo boʻlgan.

Prezidentlarga oid faktlar 
Mario Vaskes Rana tashkilotga 33 yil prezidentlik qilgan. Shayx Ahmad Al-Fahad Al-Sabah, shuningdek, Osiyo olimpiya kengashi prezidenti hamdir.

Milliy olimpiya qoʻmitalari assotsiatsiyasi tuzilmasi 
Assotsiatsiyaning oliy boshqaruv organi Bosh Assambleya hisoblanadi. Yilda bir marta Bosh Assambleya yigʻilishi oʻtkazilib, unda barcha aʼzolar, yaʼni 206 ta Milliy olimpiya qoʻmitalari ishtirok etadilar. Har toʻrt yilda bir marotaba Bosh Assambleyaning navbatdagi yigʻilishida saylovlar oʻtkazilib, prezident, birinchi vitse-prezident, shuningdek, ijroqoʻm aʼzolari saylanadi. Bosh Assambleya yigʻilishlari orasida yiliga kamida ikki marotaba Ijroqoʻm aʼzolarining uchrashuvlari boʻlib oʻtadi. Ijroqoʻm aʼzolari 5 ta mintaqaviy uyushmalardan 4 yil muddatga saylangan vakillardan iboratdir. 5 ta mintaqaviy uyushmaga Afrika, Amerika, Osiyo, yevropa va Okeaniya kiradi.

Milliy olimpiya qoʻmitalari assotsiatsiyasining roli va maqsadlari:

 Milliy olimpiya qoʻmitalarining umumiy va jamoaviy manfaatlarini ilgari surish va himoya qilish;
 Olimpiya xartiyasiga asoslangan holda olimpiya harakatini va asosiy tamoyillarini targʻib etish maqsadida Xalqaro olimpiya qoʻmitasi bilan hamkorlik qilish;
 Milliy olimpiya qoʻmitalari ravnaqini taʼminlab, qoʻllab-quv vatlovchi hamda resurslarni samarali taqsimlashga qaratilgan dasturlarni ilgari surish maqsadida Olimpiya birdamligi bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish;
 Xalqaro olimpiya qoʻmitasining Milliy olimpiya qoʻmitala rini universal tamoyillar asosida boshqarishiga koʻmaklashish;
 Olimpiya harakatining uzviy qismi hisoblangan mintaqaviy uyushmalar va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlik qilish va ularni tan olish;
 Irqiy, diniy, siyosiy, jinsiy va boshqa turdagi noqonuniy kamsitishlarga qarshilik koʻrsatish;
 Assotsiatsiyaning maqsadlari bilan mutanosib mukofotlar tashkil qilish va taqdim etish;
 Har xil turdagi marosimlar, festivallar va tadbirlar tashkil etish;
 Shuningdek, ushbu obyektlarning muvaffaqiyati bilan bogʻliq boshqa harakatlarni amalga oshirish.

Manbalar 

Assotsiatsiyalar
Olimpiya Qoʻmitasi