MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Korolkov marmaragi

Korolkov marmargi () – ikki urugʻpallalilar sinfi, yalpizdoshlar oilasi, marmarak turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Piskom, Ugom, Qorjontov hamda Chotqol togʻ tizmalarida oʻsadi.

Tavsifi 
Boʻyi 50 sm gacha yetadigan tik oʻsuvchi oʻt oʻsimlik. Hayotiy shakli yarimbuta. Oʻq ildiz tizimiga ega. Poyasining sirti oq tuk bilan qoplangan. Ildiz boʻgʻzidan chiqqan barglari nashtarsimon keng qirqilgan, poya yuqorisidan chiqqan barglari butun oq momiq tuk bilan qoplangan. Gullari bir jinsli, poya uchida 2-3 tadan halqa hosil qilib oʻrnashadi. Gultojibarglari oq yoki och sariq tusda rangda, uzunligi 23-25 mm gulkosachabarglari keng qoʻngʻiroqsimon, ikki labli, yogʻon tomirli. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyunda gullab mevasi iyulda yetilib pishadi. Mevasi quruq yongʻoq meva, toʻrt boʻlakka ajraladi. Urugʻi orqali koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda juda kam tarqalgan, endemik tur. Toshkent viloyati Piskom, Ugom, Qorjontov hamda Chatqol togʻ tizmalarida oʻsadi. Dengiz sathidan 1200-1500 m balandlikdagi soʻz tuproqlarda, tik qoyalarda, quyosh nuri toʻgʻridan toʻgʻri tushmaydigan joylarda topish mumkin. Chorva mollarining koʻplab boqilishi va yangi yerlarni oʻzlashtirilishi sababli oʻsish hududi qisqarib ketgan. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi bogʻida ekib oʻstirilmoqda. Ugom Chatqol davlat tabiay milliy bogʻi hududida uchratish mumkin.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Yalpizdoshlar
Maxmut Telegusov

Maxmut Utegenovich Telegusov () – Qozogʻiston Respublikasining davlat va harbiy arbobi. Qozogʻiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Aeromobil kuchlari qoʻmondoni oʻrinbosari va general-mayor (2000).

Hayoti 
Maxmut Telegusov 1955-yil 16-fevralda Orenburg viloyati Dmitrievka qishlogʻida tugʻilgan. 1977-yilda V. I. Lenin nomidagi Toshkent oliy qoʻshma qurolli qoʻshinlar qoʻmondonlik bilim yurtini tamomlagan. Kollejni tugatgach, Uzoq Sharq, Shimoliy Kavkaz va Turkiston harbiy okruglarida vzvod komandiri, rota komandiri, alohida razvedka bataloni shtab boshligʻi va batalyon komandiri lavozimlarida xizmat qilgan.

1987-yilda „Vystrel“ oliy ofitserlik kurslarini tamomlagan. 1994-yilda Frunze nomidagi harbiy akademiyani tamomlagan. 1992-yilda Qozogʻiston Respublikasi Qurolli Kuchlari safida xizmat qilish uchun joʻnatilgan. Xizmatini Jambil viloyatidagi gvardiya garnizonida 55-gvardiya motooʻqotar polkining shtab boshligʻi sifatida boshlagan.

1993—1996-yillarda 55-gvardiya motorli miltiq polkining komandiri, 1996—1997-yillarda Sharqiy Qozogʻiston viloyati Ayaguz aholi punktidagi 78-tank diviziyasining shtab boshligʻi boʻlib ishlagan. 1997—2000-yillarda 78-tank diviziyasi qoʻmondoni (1999-yil may oyidan — 3-mexanizatsiyalashgan divizion) boʻlgan. 2000-yilning 7-mayida Telegusovga general-mayor harbiy unvoni beriladi.

2001—2002-yillarda — Sharqiy harbiy okrug qoʻmondonining qurollanish boʻyicha oʻrinbosari. 2002—2004-yillarda — Sharqiy harbiy okrug qoʻmondoni oʻrinbosari. 2004—2005-yillarda — AQSh Qurolli kuchlari Markaziy qoʻmondonligida Qozogʻiston Respublikasi vakili. 2005—2006-yillarda — Qozogʻiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Aeromobil kuchlari qoʻmondoni oʻrinbosari.

Telegusov 2006-yildan boshlab sogʻligʻi sababli zaxiraga oʻtkaziladi.

„Generallar kengashi“ Respublika jamoat birlashmasi prezidiumi raisining oʻrinbosari lavozimini egallaydi.

Shuningdek, u ijtimoiy ishlarda ham faol ishtirok etadi. OAVda Qozogʻiston Respublikasi Qurolli Kuchlaridagi korrupsiya holatiga bergan bahosi bilan keng tanilgan.

Maxmut Telegusov tomonidan oʻz tashabbusi bilan aviatsiya qoʻshinlaridagi korruptsiya boʻyicha oʻtkazilgan tergov harakatlari natijasida jinoiy ish qoʻzgʻatilgan. U qurolli kuchlar mansabdor shaxslari tomonidan bir necha bor obroʻsizlantirilib, unga nisbatan turli ayblovlar qoʻyilgan.

Oilasi 
Rafiqasi — Mariya Leonidovna. Oʻgʻillari — Marat va Igor.

Mukofotlari 
Maxmut Telegusov „Kurmet“ ordeni, SSSR va Qozogʻiston Respublikasining 14 ta medali bilan taqdirlangan.

Manbalar

Havolalar 

 „Generallar kengashi“ Respublika jamoat birlashmasi rasmiy sayti 

Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti bitiruvchilari
M. V. Frunze nomidagi nomidagi Harbiy akademiya bitiruvchilari
Yashayotgan insonlar
1955-yilda tugʻilganlar
16-fevralda tugʻilganlar
Mixail Rostovtsev

Mixail Yakovlevich Rostovtsev (1832-yil 4-noyabr, Sankt-Peterburg, Rossiya imperiyasi – 1870-yil 11-may, Toshkent, Turkiston general-gubernatorligi) – graf (1861), imperator gvardiyasi kuirassier polkining polkovnigi, mudofaa vazirining yordamchisi, zemstvo rahbari.

Hayoti 
Mixail Yakovlevich Rostovtsev 1832-yil 4-noyabrda Sankt-Peterburgda tugʻilgan. U General-ad’yutantning oʻgʻli, dehqonlar islohotining mashhur arbobi Yakov Ivanovich Rostovtsevning oʻgʻli hisoblanadi. Mixail Rostovtsev dastlab Pajes Korpusida tahsil olgan. Keyin u Mixaylovskiy artilleriya maktabida maxsus kursni tamomlagan.

Mixail Yakovlevich Rostovtsev 1855-yil 8-avgustdan boshlab imperator gvardiyasi Kuirassier polkida kornet boʻlib xizmat qilishni boshlaydi. Oʻsha yilning 19-may sanasida u mudofaa vazirining ad’yutanti etib tayinlangan. 1861-yil 23-aprelda esa Rossiya imperiyasining grafligi darajasiga koʻtarilgan.

Mixail Yakovlevich Rostovtsev 1861-yil 23-aprelda graf unvonini olgan.

Mixail Yakovlevich Rostovtsev keyinchalik polkovnik darajasiga koʻtarilgan. Biroq, 1862-yil 5-iyunda u Gersen bilan munosabatlari uchun xizmatdan chetlatilgan. Bundan tashqari, baʼzi manbalarga koʻra, u liberal jamoat arbobi sifatida ham qayd etilgan, shuningdek, u sanʼatshunos sifatida faoliyat olib borgan. Biroz muddat oʻtgandan soʻng Mixail Rostovtsev yana harbiy xizmatga qaytadi va otliq qoʻshinlar safiga qoʻshiladi. Zemlyanskda u jamoat ishlarida faol qatnashgan, zemstvo hukumati rahbari va tuman maktablarining ishonchli vakili lavozimlarida faoliyat yuritgan.

Mixail Yakovlevich Rostovtsev 1870-yil 11-mayda Turkiston general-gubernatorligining Toshkent shahrida vafot etgan.

Oilasi 
Otasi – Rostovtsev Yakov Ivanovich (1804-yil 9-yanvar – 1860-yil 18-fevral).

Onasi – Vera Nikolaevna Emina (1807-yil – 1888-yil).

Adabiyotlar 
 Столетие военного министерства. Указатель биографических сведений, архивных и литературных материалов, касающихся чинов общего состава по канцелярии военного министерства с 1802 до 1902 г. включительно. Книга 2 стр 554.

Manbalar

Havolalar 
 Государственный Русский музей. Живопись. Первая половина XIX века. Каталог (А-И). Санкт-Петербург. Palace Editions. 2002.
Toshkentda vafot etganlar
Ioannes Nalbandan

Ioannes Arakelovich (Ioannes Romanovich) Nalbandan (1871-yil, Simferopol – 1942-yil, Toshkent) – rus va sovet skripkachisi, musiqa oʻqituvchisi. Sankt-Peterburg konservatoriyasida Jascha Haifetzning birinchi ustozi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1926). RSFSRda xizmat koʻrsatgan sanʼatkor (1937).

Biografiyasi 
Ioannes Arakelovich kambagʻal arman oilasida tavallud topgan. Uning otasi boʻyoq doʻkonining egasi boʻlgan.

U toʻqqiz yoshida skripka chalishni oʻrgana boshlagan va oʻn bir yoshidan boshlab Rossiya janubidagi koʻplab shaharlarda konsertlar bergan. Xususan, Qrimdagi Ivan Ayvazovskiyning uyida chiqish qilgan.

Nalbandan 1886-yilda Sankt-Peterburg konservatoriyasiga Leopold Auer sinfiga oʻqishga kirgan. 1894-yilda uni laureat unvoni bilan tamomlagan. Keyin Berlinda Joseph Joachim rahbarligida mahoratini oshirib, yuqori baholarga sazovor boʻlgan. Pablo Sarasate ham Ioannesning darajasini yuqori baholagan. U bir muncha vaqt Rigadagi Giżycki musiqa maktabida dars bergan va uning yordamchisi Jeykob Magaziner boʻlgan.

Rossiyaga qaytib, Nalbandan kontsert bilan shugʻullangan. Inqilobdan oldingi davrda tez-tez xayriya tadbirlarida qatnashgan va har yili Sankt-Peterburg filarmoniyasining Kichik zalida bir yoki ikkita yakkaxon konsert bergan. U Sankt-Peterburgda onasi va bank xodimi lavozimida ishlayotgan akasi bilan yashagan.

Ioannes 1895-yildan Sankt-Peterburg konservatoriyasida Auerning assistenti (ad’yunkt), 1908-yildan professor boʻlgan va umrining oxirigacha dars bergan. Nalbandanning shogirdlari orasida Misha Elman, Efrem Zimbalist, Ilya Lukashevskiy, Yuriy Yankelevich, Tsetsiliya Ganzen, Roman Matsov va boshqalar bor.

Eng koʻzga koʻringan shogirdlaridan biri Jascha Haifetz boʻlib, birinchi konservatoriya oʻqituvchisi boʻlgan. Heifetz toʻqqiz yoshida Nalbandanga shogird tushgan. Nalbandan Haifetz oilasiga tashkiliy yordam koʻrsatgan va u bilan bepul ishlashga ham rozi boʻlgan.

1917-yil inqilobidan soʻng, Ioannes Leningrad konservatoriyasida ishlashda davom etgan. 1926-yilda RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist va 1937-yilda RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist unvoniga sazovor boʻlgan. U Ulugʻ Vatan urushi paytida evakuatsiya jarayonida vafot etgan.

Manbalar 

RSFSRda xizmat koʻrsatgan artistlar
SSSR oʻqituvchilari
Toshkentda vafot etganlar
1942-yilda vafot etganlar
Simferopolda tugʻilganlar
1871-yilda tugʻilganlar
Sarpa Daraq

Sarpa Daraq (forscha: سرپادرق , Sarpā Daraq deb ham romanizatsiya qilinadi, shuningdek, Sarpa-Dara, Sarpā Dareh, Sarpa Darreh, Sarpeh Daraq va Sūbeh Daraq nomlari bilan ham keng tarqalgan) – Eronning Sharqiy Ozarbayjon ustonining Vorzikon shahristoniga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqning aholisi 41 nafarni tashkil etadi.

Manbalar 

Eron
Eron aholi punklari
Aholi yashash punktlari
Aholi punktlari
Kighal

Kighal (forscha: كيغال , Kīghāl deb ham romanizatsiya qilinadi, shuningdek, Keqāl, Kīfāl, Kīqāl va Kīqā nomlari bilan ham keng tarqalgan) – Eronning Sharqiy Ozarbayjon ustonining Vorzikon shahristoniga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqning aholisi 537 nafarni tashkil etadi.

Manbalar 

Eron
Eron aholi punklari
Aholi yashash punktlari
Aholi punktlari
Aleksandr Nefedyev

Aleksandr Nikolayevich Nefedyev (1887-yil 12-oktyabr, Qozon – 1929-yil 15-may, Toshkent) – rus, sovet astronomi, astrometr, Perm universiteti astronomiya professori, Kitobdagi Xalqaro kenglik stansiyasining asoschisi va birinchi direktori.

Botanik A. G. Genkelning kuyovi.

Biografiyasi 
Aleksandr Nikolayevich ziyolilar oilasida tavallud topgan.

Nefedyev 1906-yilda 3-Qozon gimnaziyasini kumush medal bilan, 1910-yilda Qozon universitetining fizika-matematika fakultetini tugatgan. Universitetda oʻqib yurganida professor A. P. Kotelnikov va D. I. Dubyago amaliy astronomiyadan ilm olgan. 1908–1910-yillarda Engelxardt rasadxonasida kompyuter olimi boʻlib faoliyat olib borgan.

Keyinchalik 1910–1912-yillarda 3-Qozon gimnaziyasida matematika oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. Aleksandr Taʼlim okrugi boshqarmasi huzuridagi matematika fakultetining pedagogika kurslari talabasi boʻlgan. 1912-yilda Qozon universiteti qoshidagi fizika-matematika jamiyatining haqiqiy aʼzosi etib saylangan. Qozon shahridagi 2-real maktabda oliy matematika va astronomiya oʻqituvchisi boʻlib ishlagan.

Nefedyev 1918-yildan Tomsk yer boʻlimi kartografiya boʻlimida geodezik, 1919–1920-yillarda Sibirni oʻrganish institutida katta kompyuter olimi boʻlgan.

1920-yilda Bosh gidrografiya boshqarmasining Ob gidrografik partiyasiga, ushbu partiyaning qutb ekspeditsiyalarida qatnashish uchun, astronom lavozimiga taklif qilingan.

Aleksandr 1921–1923-yillarda Qozon astronomik rasadxonasida astronom boʻlgan.

Aleksandr Nikolayevich 1922-yilda Kara dengizi va Sibir daryolarining ogʻizlarida navigatsiya xavfsizligini taʼminlash boshqarmasining astronomik boʻlimi boshligʻi etib tayinlangan.

1923-yil kuzida Perm universitetida tavsifiy, sferik va nazariy astronomiya, shuningdek, oliy geodeziya boʻyicha maʼruza qila boshlagan. Perm universitetining birinchi rektori K. D. Pokrovskiy Nefedyevni universitetning astronomiya kafedrasi professori lavozimiga tavsiya qilgan.

Aleksandr GUS tomonidan 1925-yilda Perm universitetining astronomiya professori sifatida tasdiqlangan. 1927-yilda Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston astronomik stansiyasi direktori lavozimiga tayinlangani munosabati bilan universitetdagi ishidan ozod qilingan.

Nefedyev 1921–1923-yillarda Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston astronomik stansiyasi direktori lavozimida faoliyat olib borgan.

Professor 1929-yil 15-mayda Toshkentda vafot etgan.

Manbalar 

Toshkentda vafot etganlar
1929-yilda vafot etganlar
15-mayda vafot etganlar
1887-yilda tugʻilganlar
12-oktyabrda tugʻilganlar
Leonid Nikolayev

Leonid Vladimirovich Nikolayev (1 [13]-avgust 1878-yil, Kiyev – 1942-yil 11-oktyabr, Toshkent) – rus sovet pianinochisi, bastakor va pedagog, RSFSR xalq artisti (1938), fan doktori (1941).

Biografiyasi 
Leonid Vladimirovich 1-avgust 1878-yilda Kiyevda tavallud topgan. Kiyev musiqa kollejida Vladimir Puxalskiydan pianino boʻyicha, Yevgeniy Ribdan musiqa nazariyasi boʻyicha tahsil olgan. 1897-yilda Moskva konservatoriyasiga oʻqishga kirgan, 1900-yilda Vasiliy Safonovning fortepiano sinfini va ikki yildan soʻng Sergey Taneyev va Mixail Ippolitov-Ivanovning kompozitsiya sinfini tamomlagan.

Leonid Pianinochi sifatida dastlab Moskvada rus musiqa ixlosmandlari toʻgaragida chiqish qilgan (1900). „Muzikalnix vistavkax“ da faol ishrirok etgan hamda Kiyev (1904) va Sankt-Peterburg (1907) zamonaviy musiqa kechalarida ham qatnashgan. Bir muncha vaqt Katta teatrida oʻqituvchi boʻlib ishlagandan soʻng, Nikolayev musiqa bastalashni boshlagan. U 1909-yildan Peterburg konservatoriyasida fortepiano va kompozitsiyadan dars bergan (1912-yildan professor). 1930-yillarning oʻrtalarida qisqa muddat Leningrad konservatoriyasida direktor lavozimida faoliyat olib borgan.

Nikolayev 1942-yilda boshqa konservatoriya oʻqituvchilari bilan birga Toshkentga evakuatsiya qilingan va u yerda tifdan vafot etgan. U shahar qabristoniga dafn etilgan. 1952-yilda kuli Literatorskie Mostkida qayta dafn qilingan.

Nikolayev oʻqituvchi sifatida katta shuhrat qozongan. Konservatoriyada oʻqituvchilik qilgan yillar davomida Vladimir Sofronitskiy, Dmitriy Shostakovich, Mariya Yudina, Pavel Serebryakov, Natan Perelman, Aleksandr Sokovnin, Aleksandr Kreyn, Valerian Bogdanov-Berezovskiy, Boris Golts, Natan Fishman, Isaak Shvarts kabi bir qator taniqli musiqachilarni tayyorlagan.

Mukofotlari 
Leonid Vladimirovich 1937-yilda Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohibi boʻlgan. 1938-yilda RSFSR xalq artisti va RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist unvonlariga sazovor boʻlgan.

Manbalar 

Toshkentda dafn etilganlar
Moskva konservatoriyasi bitiruvchilari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Toshkentda vafot etganlar
1942-yilda vafot etganlar
11-oktabrda vafot etganlar
1878-yilda tugʻilganlar
13-avgustda tugʻilganlar
Isaak Zvavich

Isaak Semyonovich Zvavich (1904-yil 21-aprel (4 may), Odessa – 1950-yil 16-may, Toshkent) – sovet diplomati va ingliz tarixchisi, Buyuk Britaniya va Britaniya Hamdoʻstligi tarixi, shuningdek, iqtisodiy geografiya boʻyicha mutaxassis.

Biografiyasi 
Isaak Semyonovich 1922-yilda diplomatik xizmatga kirdi, 1924-yildan 1927-yilgacha Buyuk Britaniyadagi Sovet savdo missiyasida maslahatchi boʻlib ishladi va bir vaqtning oʻzida London universitetining Iqtisodiyot fakultetida oʻqidi. Universitetni 1926-yilda tugatdi.

Zvavich 1928-yildan Moskvaning turli universitetlarida ishladi. 1930–1934-yillarda Moskva davlat lingvistik institutida, 1934–1941-yillarda V. I. Lenin nomidagi Moskva davlat pedagogika institutida dars berdi. Zvavich 1940–1949-yillarda Moskva davlat universiteti tarix fakultetining zamonaviy tarix kafedrasi professori boʻldi, 1944–1949-yillarda Rossiya Tashqi ishlar vazirligining Diplomatik akademiyasida va 1946–1949-yillarda Ijtimoiy fanlar akademiyasida dars berdi.

Zvavich 1932-yildan 1937-yilgacha Kimyoviy tibbiyot institutida katta ilmiy xodim, deputat lavozimlarida faoliyat olib bordi. 1938-yilda iqtisodiy geografiya kafedrasi professori ilmiy unvonini oldi va „Angliya i dominioni“ kursidan dars berdi.

1940-yillarning oʻrtalariga kelib, Isaak asosan „1812 yilgi Vatan urushining diplomatik tarixi“ doktorlik dissertatsiyasini tayyorladi, ammo bu ishni yakunlashga ulgurmadi.

Isaak Semyonovich 1949-yildan kosmopolit sifatida Britaniya leyboristlar partiyasi yetakchisi G. Laski bilan doʻstona aloqalari hamda asarlarida ingliz imperializmini yetarlicha tanqid qilmagani uchun taʼqibga uchradi. U oʻqituvchilik faoliyatini toʻxtatib, Toshkentga ketishga majbur boʻldi va u yerda vafot etdi.

Ilmiy faoliyati 
Zvavichning tadqiqotlari birinchi navbatda ingliz tarixiga, shuningdek, zamonaviy va yaqin tarixshunoslik, iqtisodiy geografiya, mustamlaka siyosati va xalqaro munosabatlarga qaratilgan. Issak Ikkinchi jahon urushi yillarida fashistlarga qarshi bir qancha publitsistik asarlar yozgan. 1942-yilda SSSR Yozuvchilar uyushmasiga tarjimon va publitsist sifatida qabul qilingan.

Manbalar 

Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Toshkentda vafot etganlar
1950-yilda vafot etganlar
16-mayda vafot etganlar
1904-yilda tugʻilganlar
4-mayda tugʻilganlar
Karl Braunshtayner

Karl Braunshtayner (, 27-oktyabr 1891-yil, Vena – 19-aprel 1916-yil, Toshkent, Turkiston oʻlkasi) – avstriyalik futbolchi, himoyachi sifatida oʻynagan. 1912-yil yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

Biografiyasi 
Karl Braunshtayner 27-oktyabr 1891-yilda Vena shahrida tavallud topgan. 1911-yilda kattalar futbolida debyut qilgan. Sentyabr oyida oʻynagan Wiener Sport klubi soʻnggi Chaqiruv kubogi gʻolibiga aylangan. Yosh futbolchi dastlabki tur oʻyinlarida maydonga tushgan va finalda oʻzidan tajribaliroq Ferensvaros ustidan gʻalaba qozongan. 1911-yilgi mavsumdan boshlab Vena ligasi chempionatlari oʻtkazila boshlangan. Klubning birinchi turnirida ikkinchi oʻrinni, keyingi yili uchinchi oʻrinni egallagan. Klubdagi atigi uch mavsumda 43 oʻyin oʻtkazgan va 16 gol urgan.

Karl 1912-yil 5-mayda Avstriya milliy futbol terma jamoasida debyut qilgan. Venada mezbonlarning asosiy raqibi Vengriya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda durang natija qayd etilgan (1:1). Karlga Stokgolmdagi Olimpiya oʻyinlariga borish uchun bitta oʻyin kifoya qilgan.

Olimpiya turnirining birinchi bosqichida Avstriya terma jamoasi nemislar ustidan gʻalabaga erishgan, ammo keyingi turda Gollandiyaga magʻlub boʻlgan. Avstriya terma jamoasi Olimpiyadani oltinchi oʻrin bilan yakunlagan va Karl Braunshtayner barcha oʻyinlarda qatnashgan.

Karl keyingi ikki yil ichida terma jamoa safida Italiya va Vengriya terma jamoalariga qarshi yana ikkita oʻyin oʻtkazgan.

Futbolchi Birinchi jahon urushi boshida 1-qal’a artilleriya polkiga () va Sharqiy frontga yuborilgan. U rus qoʻshinlari 1914-yil sentyabrdan 1915-yil martgacha bosib olishga uringan Twierdza Przemyśl qal’asini himoya qilishda qatnashgan. 22-mart kuni ochlik va kasallikdan charchagan 100 000 dan ortiq avstriyalik askar va Twierdza garnizoni qoʻmondonligi taslim boʻlgan. Karl Breynshtayner 1916-yil 19-aprelda Toshkentdagi harbiy asirlar lagerida tifdan vafot etgan.

Manbalar 

Venada tugʻilganlar
Avstriya futbolchilari
Toshkentda vafot etganlar
1916-yilda vafot etganlar
19-aprelda vafot etganlar
1891-yilda tugʻilganlar
27-oktyabrda tugʻilganlar
Boris Shipulin

Arxiyepiskop Boris (dunyoda Vladimir Pavlovich Shipulin, 27-dekabr 1874-yil, Velsk, Vologod viloyati – 1938-yil 23-fevral, Toshkent) – pravoslav rus cherkovi yepiskopi, Toshkent arxiyepiskopi.

Biografiyasi 
Boris 27-dekabr 1874-yilda Vologod viloyatining Velsk shahrida (hozirgi Arxangelsk viloyatining markazi) hisobchi oilasida tavallud topgan. 1886-yilda Vologod viloyati Velikiy Ustyug shahridagi boshlangʻich maktabni, 1890-yilda Vologod ilohiyot bilim yurtini, 1896-yilda Vologod diniy seminariyasini hamda 1900-yilda Moskva diniy akademiyasini ilohiyot fanlari nomzodi ilmiy darajasi bilan tugatgan.

Shipulin 1901-yil 14 (27)-yanvarda iyerodiakon, 31-martda iyeromonax, akademiya inspektori yordamchisi etib tayinlangan. 1902-yildan Kursk diniy seminariyasi inspektori, 1904-yildan arximandrit va Pskov diniy seminariyasi rektori lavozimlarida faoliyat olib borgan.

Shipulin 1905-yildan Moskva Kreml qal’asidagi oʻn ikki havoriylar cherkovining bosh ruhoniysi va 1906-yildan Novospasskiy monastiri abbati boʻlgan. U 1907-yildan Rossiya xalqlari ittifoqining faxriy aʼzosi hamda 1909-yildan Moskva diniy seminariyasi rektori boʻlgan.

Arxiyepiskop 
Boris 1912-yil 24-iyunda (7-iyul) Vinnitsa yepiskopi, Podolsk yeparxiyasining ikkinchi vikarisi etib tayinlangan. 1914-yil 14 (27)-fevralda Balta yepiskopi, xuddi shu yeparxiyaning birinchi vikarisi etib tayinlangan. Shipulin 1915-yil 12 (25)-fevralda Cheboksari yepiskopi, Qozon yeparxiyasining ikkinchi vikarisi etib tayinlangan va ayni paytda Qozon Kizicheskiy monastirining rektori boʻlgan.

IV (1911) va III (1915) darajali Muqaddas Vladimir ordeni bilan mukofotlangan.

Boris Shipulin 1921-yil dekabrda Ufa va Menzelinskiy yepiskopi etib tayinlangan. U 1922-yil fevral oyining oxiri mart oyining boshida Ufaga kelgan va „Jivoy Serkvi“ ga qoʻshilgan. 1922-yil oktyabr oyida hibsga olindi va „oq toʻdalarni tashkil qilganligi, admiral Kolchak hukumatini maʼnaviy va moddiy qoʻllab-quvvatlaganligi“ uchun 7 yilga majburiy mehnatga hukm qilingan. Ammo Boris amnistiya bilan ozod qilingan va Xarkovga surgun qilingan.

Yepiskop 1938-yil 23-fevralda Toshkentdagi OʻzSSR NKVD UGBning ichki qamoqxonasida otib oʻldirilgan.

Manbalar 

Toshkent yepiskoplari
Toshkentda vafot etganlar
1938-yilda vafot etganlar
23-fevralda vafot etganlar
1877-yilda tugʻilganlar
8-yanvarda tugʻilganlar
Oqgulli shirach

Oqgulli shirach () – bir urugʻpallalilar sinfi, piyozdoshlar oilasi, lshirach turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Piskom, Ugom, Chotqol, Qorjontov tog‘ tizmalarida tarqalgan.

Tavsifi 
Boʻyi 45-100 sm gacha yetadigan koʻp yillik gulli oʻsimlik. Ildizpoyasi urchuqsimon yogʻonlashgan. Barglari keng qalami nashtarsimon, eni 13-25 mm yuzasi silliq, tuksiz. Guloldi bargchalari ingichka uchburchak nashtarsimon. To‘guli shingil. Gulqoʻrgʻoni oddiy tuzilgan, bir tomirli, bo‘laklari o‘zaro qo‘shilmagan,  erkin. Changchilari notekis taqsimlangan, gultojibarglaridan qisqaroq. Gultojibarglari oq yoki och sariq tusda. Gulkosachabarglari olti dona, yashil rangda. Gullari ikki jinsli. Hasharotlar yordamida changlanadi. May-iyun oylarida gullab, mevasi iyulda pishib yetiladi. Mevasi quruq koʻsakcha, yumaloq, uch boʻlakli, silliq, eni 20-30 mm.
Urug‘i va vegetativ yoʻl bilan koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Kichik toʻplar hosil qilib oʻsadi, Toshkent viloyati hududida oʻsuvchi 50.000 tupi borligi aniqlangan. Piskom, Chotqol, Qorjontov togʻ tizmalarida tarqalgan. Togʻlarning oʻrta qismidagi toshli va shagʻalli tuproqlarda oʻsadi. Aholi tomonidan chora mollarining boqilishi, yangi yerlarning oʻzlashtirilishi va manzarali oʻsimlik sifatida yigʻilishi sababli areali qisqarib ketgan. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Botanika bogʻida ekib oʻstirilmoqda. Chotqol biosfera qoʻriqxonasi va Ugom Chatqol davlat milliy tabiat bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi