Zarema Nagayeva

Zarema Sodiqovna Nagayeva (; 1949-yil 30-avgustda Toshkentda tugʻilgan) — sovet, oʻzbek, ukrain va rus arxitektori. Arxitektura fanlari doktori, professor. Rossiya arxitektorlar uyushmasi aʼzosi (1977-yildan).

Tarjimai holi 

1949-yil 30-avgustda Toshkent shahrida tugʻilgan. Bolaligi Oʻzbekiston SSRda oʻtgan. Otasi — meʼmor Sodiq Nagayev. 1972-yilda ToshPI arxitektura fakultetini tamomlagan. 1988-yilda „Oʻrta shaharlar — tumanlararo markazlarda aholiga xizmat koʻrsatishni funktsional va rejalashtirishni tashkil etish (Oʻzbekiston shaharlari misolida)“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan, 1998-yil „Oʻzbekiston aholisiga jamoaviy xizmatlarini koʻrsatishda shaharsozlik tashkiloti“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1970—1990-yillarda Oʻzbekiston shaharsozlik ilmiy-tadqiqot loyiha institutida ishlagan. Shu bilan birga, 1972—1983 va 1988—1991-yillarda Toshkent politexnika institutida. 1999-yilgacha — Toshkent arxitektura-qurilish institutida dars bergan.

2000—2001-yillarda — Qrim muhandislik-pedagogika universitetining Maktabgacha pedagogika va boshlangʻich taʼlim metodikasi kafedrasi dotsenti, 2001—2006-yillarda — Tasviriy va dekorativ-amaliy sanʼat kafedrasi asoschisi va mudiri. 2004-yildan 2006-yilgacha — Ukraina milliy tasviriy sanʼat va arxitektura akademiyasining Qrim boʻlimi direktori. 2006—2008-yillarda Ukraina Sotsialistik partiyasining Qrim Respublika tashkilotining ijtimoiy va siyosiy masalalar boʻyicha maslahatchisi boʻlgan.

2008—2014-yillarda — Milliy ekologiya va kurort qurilishi akademiyasi „Arxitektura loyihasi (shaharsozlik)“ kafedrasi mudiri, 2011-yildan — kafedra professori. 2015-yildan V. I. Vernadskiy nomidagi Qrim federal universiteti Qurilish va arxitektura akademiyasining shaharsozlik kafedrasi mudiri sifatida faoliyat yuritgan.

Ilmiy va ijodiy faoliyat 
Ilmiy tadqiqotlar Qrimning tabiiy-iqlim sharoitida shahar muhitini optimallashtirish, etnoturizmni rivojlantirish sharoitida madaniy-etnografik markazlarni yaratish, Qrim Respublikasida xalq hunarmandchiligi markazlarini shakllantirish va rivojlantirish, Ukrainada arxitektura va badiiy taʼlimni rivojlantirish muammolari, qadimgi meʼmorlarning ijodiy merosini oʻrganish va Qrim Respublikasidagi meʼmoriy yodgorliklarni aniqlashga qaratilgan.

Zamonaviy Ukraina ensiklopediyasida „Qrim-tatar meʼmorchiligi“ maqolasi muallifi.

Oʻzbekistonda ishlagan yillarida Xivadagi maʼmuriy-jamoat markazi, Urganch va Qoʻqon shaharlaridagi musiqali drama teatrlari, diplomatik xizmat dam olish uylari (Toshkent viloyati) va Oʻzbekiston Tashqi ishlar vazirligi (Toshkent) sogʻlomlashtirish majmuasi loyihalarini yaratgan.

1991-yildan buyon Qrimda loyihalashtirish ishlarini amalga oshirmoqda. Simferopol shahridagi Kamenka va Beloye mikrorayonlarining bosh rejasi loyihasi, madaniy-etnografik markaz loyihasi va Yevpatoriya shahridagi Ismoil-Bey mikrorayonining bosh rejasi, Qrim-tatar akademik musiqa va drama teatrining jabhalari va ichki qismlari, Qrim muhandislik-pedagogika universiteti qoshidagi „Vozrojdeniye“ majmuasi (hammualliflikda), Simferopol sobori masjidi majmuasi loyihasi (2011; hammuallif) va Simferopoldagi deportatsiya qurbonlari yodgorligi (2013) unga tegishli. 2009-yilda akasi I. G. Nagaev va A.Bekirov bilan birgalikda Simferopolda uchuvchi Sulton Amet-Xon memorial majmuasi loyihasini ishlab chiqish boʻyicha tanlovda gʻolib chiqqan (amalga oshirilmagan).

Mukofot va sovrinlari 

 Taras Shevchenko nomidagi Ukraina Milliy mukofoti (2005; I. G. S. Nagayev, A. E. Aliyev , A. R. Abdullayev, F. Y. Yakubov bilan birgalikda) — Simferopoldagi „Uygʻonish“ haykaltaroshlik majmuasi uchun
 Qrim Respublikasi Davlat kengashi Prezidiumining diplomi (2016)
 Qrim Respublikasida xizmat koʻrsatgan meʼmor (2018)

Manbalar

Adabiyot 
 Professora Krimskogo federalnogo universiteta im. V. I. Vernadskogo: v 3-x t. / Krimskiy federalniy universitet im. V. I. Vernadskogo; avt.-sost. : A. A. Nepomnyaщiy, D. A. Lomakin, V. A. Grusheskaya i dr. — Belgorod: KONSTANTA, 2018. — T. 2. — 428 s. — ISBN 978-5-906952-75-2.

Havolalar 
 

Toshkentda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1949-yilda tugʻilganlar
30-avgustda tugʻilganlar
Toshkent davlat texnika universiteti bitiruvchilari
Toshkent davlat texnika universiteti oʻqituvchilari