Buyuk Britaniyadagi ukrainlar

Buyuk Britaniyadagi ukrainlar asosan  asli ukrainalik Britaniya fuqarolaridir.

Tarixi 
Manchesterda ukrainaliklarning birinchi hujjatlashtirilgan dalili 1897-yilda Brodi shahridan (oʻsha paytda Avstriyaning Galisiya va Lodomeriya qirolligida joylashgan) J. Koyetskiyning Salford shahridagi chet elliklar reestriga kiritilgan yozuv edi. Birinchi jahon urushigacha Manchesterda 100 ga yaqin oila istiqomat qilgan va urushdan keyingi yillarda jamoat markazi tashkil etilgan. Londonda Axborot markazi tashkil etildi va Manchester bilan diniy va madaniy aloqalar oʻrnatildi. 1931-yilda yepiskop Andrey Sheptitskiy va fr. Iosif Slipiy, keyingi yillarda Ukraina yunon-katolik cherkovining boshligʻi boʻldi, Manchesterga mashhur elchilik tashrifi bilan kelishdi. Boshqa joylarda, ukrainalik muhojirlarning birinchi avlodi janubi-sharqga, xususan, Xertfordshirga 1947-yilda koʻchirilganlar sifatida kela boshladi.

Ikkinchi jahon urushidan soʻng, Attlee hukumati (1945—1951) tomonidan berilgan ishlashga ruxsatnoma sxemalari ukrainaliklarni Lankashir tegirmonlarida va Lea vodiysi issiqxonalarida ishlash uchun yollagan. Sharqiy Angliyadagi tranzit lagerida qisqa vaqt qolgandan soʻng, koʻp odamlar Xertfordshirdagi Nyugate-street qishlogʻidagi koʻchirilganlar lageriga kirishdi. Lagerda koʻplab yoshlar shtab-kvartirasi Londonda joylashgan Buyuk Britaniyadagi ukrainlar uyushmasiga aʼzo boʻlishdi. Uyushma oʻz oilasi va doʻstlaridan ajralganlar uchun muhim qoʻllab-quvvatlash tarmogʻi boʻlib xizmat qildi.

Ikkinchi Jahon urushi tugagandan soʻng, Buyuk Britaniyaga koʻproq ukrainaliklar (asosan Germaniyadagi lagerlardan koʻchirilganlar) kelishdi. Ukrainaliklar Buyuk Britaniyaga Yevropaning ixtiyoriy ishchilari sifatida qoʻshilishdi, Polsha va Germaniya armiyalaridan boʻlgan ukrainalik harbiy asirlar ham demobilizatsiya qilindi va Buyuk Britaniyaning yirik shaharlariga joylashtirildi.

Geograflar Grexem Smit va Piter Jeksonlarning fikricha, Ikkinchi jahon urushidan keyin 35 ming ukrainalik kelgan va 1950-yillarning oxirlarida Britaniyada „Bredford, Nottingem, Manchester va Koventridagi eng yirik“ 70 ta ukrainalik jamoalar tashkil etilgan.

Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi 
2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi paytida Buyuk Britaniyada yashovchi ukrainaliklar Britaniya hukumatidan Rossiyaga qarshi sanksiyalar joriy etish va Buyuk Britaniya bilan moliyaviy va siyosiy aloqalari boʻlgan rus oligarxlariga qarshi chora koʻrishni talab qilish uchun namoyishlar uyushtirdi. Namoyish tashkilotchilarining baʼzilari hukumatning " Politsiya, jinoyatchilik, hukm va sudlar toʻgʻrisida "gi qonun loyihasini tanqid qilib, norozilik namoyishlari va jamoat yigʻilishlariga yangi cheklovlar qoʻyishni taklif qilishdi va uni „namoyishlarga qarshi yangi choralar koʻrishda ikkiyuzlamachilikda, Rossiyani esa noroziliklarga qarshi ovozni oʻchirgani uchun tanqid qilishda ayblashdi“.

Aholi 
2001-yilgi aholini roʻyxatga olishda Ukrainada tugʻilgan Buyuk Britaniyada yashovchi 11 913 kishi qayd etilgan. 2011-yilgi Buyuk Britaniya aholini roʻyxatga olishda Angliyada 20 320 nafar ukrainalik, 380 nafari Uelsda, 838 nafari Shotlandiyada va Shimoliy Irlandiyada 245 nafar ukrainaliklar qayd etilgan. Milliy statistika boshqarmasining hisob-kitoblariga koʻra, 2020-yilda Ukrainada tugʻilgan 32 ming kishi Buyuk Britaniyada istiqomat qilgan. Ukraina fuqarolari soni 17 mingga yetgan.

Din 
Buyuk Britaniyadagi hozirgi ukrain diasporasining aksariyati ukrain pravoslav dinidir. Buyuk Britaniyada yashovchi ukrainaliklarning katta qismi Ukraina katoliklari boʻlib, Buyuk Britaniyadagi ukrainaliklar uchun Apostol Eksarxati yurisdiktsiyasi ostida,  kamroq sonlar esa yahudiylar va musulmonlardir.

Ukrainalik taniqli britaniyaliklar

Manbalar

Qoʻshimcha adabiyotlar

Havolalar 

 Londondagi Ukraina elchixonasi
 Londondagi Ukraina voqealari
 Londondagi Ukraina instituti
 Buyuk Britaniyadagi Ukrainalar Uyushmasi (AUGB)
 BBC xorijda tugʻilgan — sobiq SSSR
 Buyuk Britaniyadagi Ukraina madaniy kalendar 
 Ukraina yoshlar uyushmasi, Bredford 
 Manchesterdagi Ukraina hamjamiyatining tarixi 
 Edinburgh ukrainaliklar veb-sayti