Katta flamingo

Katta flamingo (Phoenicopterus roseus) flamingolar oilasining eng keng tarqalgan va eng katta turi. U Afrika, Hindiston yarim oroli, Yaqin Sharq va Yevropaning janubida uchraydi.

Taksonomiya 
Katta flamingo 1811-yilda Piter Simon Pallas tomonidan tasvirlangan. Ilgari u Amerika flamingosi (Phoenicopterus ruber) bilan bir xil deb hisoblangan, ammo uning boshi, boʻyni, tanasi va bilagidagi rang farqlari tufayli ikkita flamingo endi alohida turlar hisoblanadi.

Tavsif 
Katta flamingo - flamingolarning eng katta tirik turi, oʻrtacha balandligi  ogʻirligi . Eng katta erkak flamingolarning balandligi  tagacha qayd etilgand.

Koʻpchilik patlar pushti- oq rangga ega, ammo qanot qoplamalari qizil, asosiy va ikkilamchi parvoz patlari qora. Oyoqlari esa butunlay pushti rangda.

Joʻjalar kulrang paxmoq pat bilan qoplangan. Rang ularning oziqlanish joylarida yashovchi organizmlardagi karotenoid pigmentlaridan kelib chiqadi. Uropigial bezning sekretsiyasi ham karotenoidlarni oʻz ichiga oladi. Koʻpayish davrida katta flamingolar uropigial sekretsiyalarini patlari ustida tarqalish chastotasini oshiradi va shu bilan ularning rangini yaxshilaydi. Uropigial sekretsiyalardan bunday kosmetik foydalanish „makiyaj“ ni qoʻllash sifatida tasvirlangan.

Tarqatish 
U Afrikaning ayrim qismlarida, Janubiy Osiyo (Bangladesh va Pokiston, Hindiston va Shri-Lankaning qirgʻoqboʻyi hududlari), Yaqin Sharq (Bahrayn, Kipr, Iroq, Eron, Ummon, Isroil, Quvayt, Livan, Qatar va Birlashgan Qirollikda), Arab Amirliklari va janubiy Yevropada (jumladan, Albaniya, Bolgariya, Gretsiya, Italiya, Chernogoriya, Shimoliy Makedoniya, Portugaliya, Ispaniya, Turkiya va Fransiya janubi) uchraydi. Eng shimoliy naslchilik joyi Gollandiya bilan chegaraga yaqin Germaniyaning gʻarbiy qismida joylashgan Zwillbrocker Venn hisoblanadi. Ular Birlashgan Arab Amirliklarida Abu-Dabi Amirligining uch xil joyida naslchilik qayd etilgan. Hindistonning Gujarat shtatida flamingolarni Nal Sarovar qushlar qoʻriqxonasi, Xijadiya qushlar qoʻriqxonasi, Flamingo shahri va Thol qushlar qoʻriqxonasida kuzatish mumkin. Ular butun qish mavsumi davomida u yerda qolishadi.

Ekologiya 
Katta flamingo shoʻr suvli loy va sayoz qirgʻoq lagunlarida yashaydi. Oyoqlari yordamida qush loyni qoʻzgʻatadi, soʻngra suvni soʻrib oladi va mayda qisqichbaqalar, urugʻlar, koʻk-yashil suv oʻtlari, mikroskopik organizmlar va mollyuskalarni filtrlaydi. Katta flamingo boshini pastga tushirgan holda oziqlanadi.

Barcha flamingolar singari, bu tur ham boʻr-oq rangdagi bitta tuxum qoʻyadi.

Hayot davomiyligi 
Bazel hayvonot bogʻi maʼlumotlariga koʻra, asirlikdagi odatdagi umr koʻrish 60 yildan ortiq. Yovvoyi tabiatda oʻrtacha umr koʻrish 30-40 yil.

Tahdidlar va yirtqichlar

Tabiiy 
Katta yoshli flamingolar uchun tabiiy yirtqichlar kam. Tuxum va joʻjalarni yirtqich hayvonlar, qargʻalar, qagʻoqlar va marabu laylaklari (Leptoptilos crumenifer) isteʼmol qilishi mumkin.

Odam 
Flamingo populyatsiyalari uchun asosiy tahdidlar bakteriyalar, toksinlar va suv taʼminotidagi ifloslanishdir, bu odatda ishlab chiqarish kompaniyalaridan kelib chiqadi.

Inson qoʻlida 
Birinchi qayd etilgan hayvonot bogʻidagi katta flamingo 1959-yilda Bazel hayvonot bogʻida boʻlgan. Bazel hayvonot bogʻining naslchilik dasturida 2000-yildan buyon 400 dan ortiq qushlar tuxumdan yorib chiqadi. Maʼlum boʻlgan eng qadimgi katta flamingo Avstraliyaning Adelaida hayvonot bogʻidagi qush boʻlib, 83 yoshida vafot etgan. Qushning aniq yoshi maʼlum emas.1933-yilda Adelaidaga olob kelinganida u allaqachon yetuk yoshda edi. Keksalik asoratlari tufayli 2014-yilning yanvarida evtanaziya qilingan.

Manbalar