MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Youhikko

Youhikko (karel. va fin. jouhikko, shuningdek, ), kamonli kantele — karel-fin kamonli cholgʻu asbobidir.

Umumiy maʼlumotlar 
Youhikko qoraqaragʻay, qaragʻay yoki qayindan yasaladi. Shakli qoʻl uchun maxsus kesigi bor, keng figurali boʻyinli, qorni sayoz koʻrinishga ega. Torlari (ikki yoki uchta), qoidaga koʻra, qildan ("jouhi" — oʻzbekcha „ot qili“, shundan cholgʻu youhikko nomini olgan) yoki toʻrt yo olti ipdan iborat boʻlib, iplar quloqlar yordamida tortiladi. Bugungi kunda youhikko uchun sintetik va metall torlar (alt yoki gitara) ishlatiladi. Kamonchasi yoy shaklida.

Ushbu asbob fin va karel xalq musiqasi ijrochilari orasida juda mashhur. Anʼanaviy ijrochilarning repertuarini runik, qoʻshiq va raqs kuylari tashkil etadi.

1970-1980 — yillarda Youhikko chalish anʼanasiga yangi hayot berildi. Sibelius Akademiyasida (Xelsinki) va Xalq musiqasi institutida (Kaustinen, Finlandiya) youhikko yasash va chalishni oʻrganish boʻyicha oʻquv kurslari ish boshladi.

Chalish usuli 
Youhikkoning pastki qirrasi oʻtirgan sozandaning oʻng sonining ichki yonida, tizzasidan sal yuqorida joylashadi, korpusining yon tomoni esa chap songa tegib turadi. Bosh barmoq tutqichni ushlaydi, chap qoʻl barmoqlari (bosh barmogʻidan tashqari) yuqoridagi teshikchadan oʻtkazib olinadi. Kamoncha qamishga tortiladi, oʻrta va nomsiz barmoqlar tor va qamish orasida turadi. Chap qoʻl barmoqlarini bosib tor qisqartiriladi. Barmoqlarni oʻziga xos tuta bilish chalish mahoratini belgilaydi. Ijrochi navbatma-navbat barmoqlarining orqa tomoni bilan torni bosib, ohang chiqaradi, qolgan torlar qoʻshimcha ton beradi.

Manbalar

Adabiyot 

 
 
 Marayev V. Youhi kantele — youhikko — kamon lirasi

Torli asboblar
Musiqa asboblari
Dispach

Dispach () — dengiz savdosifaoliyatidagi mukofot boʻlib, tomonlarning kelishuvi bilan belgilanuvchi va tashuvchi tomonidan yukni yuklash toʻlanmaydigan muddati tugashidan oldin yukni yuklab boʻlganligi uchun yollangan yuk tashuvchiga toʻlanadigan haq. Bunday kelishuv mavjud boʻlmagan taqdirda, dispach hajmi oddiy toʻlovining birdan ikki miqdori boʻyicha hisoblanadi.

Dispachni hisoblash usullari 
Dispachni hisoblashning ikkita asosiy usuli mavjud:

 Dispach vaqti yuk tashish operatsiyalari tugashidan boshlab yuk tashish toʻlanmaydigan muddat tugaguniga qadar kalendar kunlari boʻyicha hisoblanadi;
 Ishlanmagan kunlar barcha tejalgan vaqtdan ayirib tashlanadi. Dispachning hajmi barcha tejalgan ish vaqtiga nisbatan barcha tejalgan ish vaqtiga koʻra kamroq.

Dispach stavkasi qoida boʻyicha demeredj stavkasining yarmini tashkil etadi.

Shu tarzda, tejalgan ish vaqti uchun dipacha toʻlovi kema egasi hisobiga foydaliroq hisoblanadi, chunki yollangan yuk tashuvchilar umumiy tejalgan vaqt formulasi boʻyicha hisoblashni afzal koʻrishadi.

Dispachlar tanker tashish ishlari uchun qoʻllanilmaydi.

Adabiyotlar 
 Кодекс торгового мореплавания Российской Федерации, утверждён Федеральным законом № 81-ФЗ от 30 апреля 1999 (в редакции от 20 декабря 2005).
 savdo navigatsiya
Gʻafur Gʻulom uy-muzeyi

Gʻafur Gʻulom uy-muzeyi — Atoqli oʻzbek yozuvchi-shoiri, Oʻzbekiston xalq artisti Gʻafur Gʻulom tavalludining 70 yilligi munosabati bilan tashkil etilgan. Bu muzey ikki qavatli hovli-uyi Toshkentning Chilonzor tumanida joylashgan boʻlib, 1944-1966-yillarda adib u yerda yashab ijod qilgan.

Tarix 
Uy-muzeyi ochish toʻgʻrisidagi qaror Oʻzbekiston rahbari tomonidan 1981-yil imzolandi.

Gʻafur Gʻulom muzeyiga 1983-yil asos solingan boʻlib, 1988-yildan 1998-yilgacha muzey kolleksiyalari doimiy ravishda yangilangan va boyitilib borilgan. Ushbu uy direktori yozuvchining qizi Olmos Gafurovna boʻlgan. 1993-yil yozuvchi Gʻafur Gʻulomning 90 yilligi, 1998-yilda esa 95 yilligi nishonlangan.

Muzeyning birinchi qavati uchta zaldan tashkil topgan boʻlib, undagi eksponatlar yozuvchini kundalik hayoti va asosiy ijodiy tetapoya davri haqida hikoya qiladi. Birinchi va ikkinchi zallar Gʻafur Gʻulomning bolalik va oʻsmirlik chogʻlarini, ilk ilhom parisida yozgan sheʼr va hikoyalarini oʻz ichiga oladi. Uchinchi zalda shoirning ijodiy ishlari, koʻpgina stend va yubiley materiallarni guvohi boʻlasiz. Ikkinchi qavati — uy-muzeyining memorial qismi boʻlib, mehmonxona, dam olish xonasi, kutubxona, ijod xonasi mavjud. Shoir foydalangan uy-roʻzgʻor buyumlari, kutubxonada esa yozuvchining kitoblari va unga hadya etilgan asarlar saqlanadi.

Muzey ikki qismga boʻlingan. Birinchisi u foydalagan memorial buyumlar. Ikkinchisi — asosiy ekspozitsiya joylashgan ikki qavatli bino. U 2003-yil Gʻafur Gʻulom tavalludining 100 yilligi munosabati bilan qurib bitkazildi.

Xotira 
Toshkent metro bekati, koʻchasi, adabiyot nashriyoti, Qoʻqondagi oʻlkashunoslik muzeylariga adib Gʻafur Gʻulom nomi berilgan.

Havolar 
 Dom-muzey Gafura Gulyama. Afisha. Uz.
 Dom-muzey Gafura Gulyama: Informatsiya ob interesneyshix muzeyax Tashkenta. OrexCA.
 Dom-muzey Gafura Gulyama. rutraveller.
 Dom-muzey Gafura Gulyama. MYDAY.
 Dom-muzey Gafura Gulyama. Muzei Tashkenta.

Muzeylar
Oʻzbekistondagi muzeylar
G‘afur G‘ulom nomidagi madaniyat istirohat bog‘i

Gʻafur Gʻulom nomidagi madaniyat istirohat bogʻi (рус. Парк культуры и отдыха имени Гафура Гуляма) — Toshkentda Alisher Navoiy nomidagi milliy bogʻdan keyin ikkinchi oʻrinda turadi. Bogʻ bir qancha attraksionlar, jumladan, aylanma gʻildirak va moʻjazgina hayvonot bogʻiga ham ega.

2019 — yilda Gʻafur Gʻulom istirohat bogʻi Vazirlar Mahkamasining 2019 — yil 9-avgustdagi №670-f son qarori va Toshkent shahar hokimining 2019-yil 15-avgustdagi № 1126-son qarori asosida BMP Smart Desision kompaniyasiga ijaraga berildi. Kompaniya investitsiyasi doirasida «jahon talabiga javob beradigan» zamonaviy bogʻni modernizatsiya qilish va barpo etishi kerak.

Park qayta taʼmir yuzini koʻrgandan soʻng, 2022-yil yoz oyida ochilishi rejalashtirilmoqda.

Havolar 

Muzeylar
Toshkent istirohat bogʻi va parklari
Toshkentning diqqatga sazovor joylari
Nimik-6

"Nimik-6" ( — Kanadaning Telesat sunʼiy yoʻldosh operatoriga tegishli tijorat geostatsionar telekommunikatsiya sunʼiy yoʻldoshidir.

Sunʼiy yoʻldosh mijozi Bell TV ning toʻgʻridan -toʻgʻri video operatori -Telesatning eksklyuziv foydalanishi uchun moʻljallangan. Kosmik kema 91,1 ° Vt orbital pozitsiyasidan Kanadaga yuqori aniqlikdagi televideniye va boshqa zamonaviy televidenie xizmatlarini uzatish uchun 32 Ku-diapazonli transponderni olib yuradi.

Nomining kelib chiqishi 
"Nimiq" inuitcha soʻz boʻlib, predmetlarni bir joyga jamlab, ushlab turuvchi obyekt yoki kuchni bildiradi. Ushbu nom 1998-yilda mazkur sunʼiy yoʻldoshlar turkumi uchun eng yaxshi nom tanlovida 36 000 taklif ichidan tanlangan.

Tuzilishi 
Nimik-6 ning foydali yuki 32 ta yuqori quvvatli Ku diapazonli transponderlarni oʻz ichiga oladi. Litsenziyaga koʻra, sunʼiy yoʻldosh 12,2-12,7 va 17,3-17,8 gigagertsli chastota diapazonlarida ishlaydi. Ku-bandining qamrov maydoni Kanadaning butun hududini (Geostatsionar sunʼiy yoʻldoshlar kirish imkoniga ega boʻlmagan Shimoliy Kanada hududlari bundan mustasno) va Amerika Qoʻshma Shtatlarining shimoliy shtatlarini qamrab oladi.

Nimik-6 kosmik kemasi Space Systems / Loral 1300 platformasida ishlab chiqilgan boʻlib, uning faollik muddati 15 yildan ortiq qilib belgilangan. Sunʼiy yoʻldoshning dastlabki massasi 4745 kg.

Sunʼiy yoʻldoshning uchirilishi 
Sunʼiy yoʻldoshning muvaffaqiyatli uchirilishi International Launch Services (ILS) tomonidan Briz-M yuqori pogʻonasiga ega Proton-M raketasi yordamida amalga oshirildi. Bu jarayon 2012 -yil 17-may kuni, Moskva vaqti bilan soat 23:12 da, Baykonur kosmodromining 81L (PU № 24) maydonchasida boʻlib oʻtdi.

Manbalar

Havolalar 

 Telesat veb-saytida Nimik-6 Arxivga qoʻshildi  2012-yilning 5-oktabri.
Daf

Daf (,  ‎ , , shuningdek daff, duff, deff). Ozarbayjoncha gaval bilan bir xil (), oʻzbek-tojik doirasi () — Ozarbayjon, Armaniston, Iroq, Eron, Tojikiston, Makedoniya, Suriya, Turkiya, Oʻzbekiston va Yaqin Sharq mamlakatlarida mashhur va klassik musiqada qoʻllaniladigan zarbli cholgʻu asbobi doira turi. Hozirgacha oʻzining asl shaklini saqlab qolgan noyob cholgʻu asboblaridan biri.

Tuzilishi 
Daf — yogʻochdan yasalgan halqa boʻlib, uning ustiga bakrabaliq terisi tortilgan boʻladi. Zamonaviy sharoitda namlikning oldini olish uchun sozning membranasi ham plastikdan tayyorlanadi. Baʼzan daf chetiga 60-70 ta mis yoki metall halqalar biriktiriladi, chalganda ular jaranglaydi.

Chalish usuli 
Daf ijrochisi uni ikki qoʻli bilan ushlab, barmoqda chaladi, baʼzan shapaloqlab uradi. Gaval tesnif va maqom kabi anʼanaviy ozarbayjon musiqa janri ijrochilari uchun zaruriy cholgʻu asbobi hisoblanadi. Ozarbayjonda maqomni, odatda, sozandalar uchligi ijro etadi, ular torchi, kamonchi va dafchilardir. Xonanda (qoʻshiqchi), koʻpincha, bir vaqtning oʻzida dafchi ham boʻladi.

Tavsif 
Ozarbayjon va Armanistonda bu cholgʻuni bayramlarda chalishadi. Ozarbayjon musiqasida anʼanaviy ansambl shu nogʻora chalayotgan xonanda va ikkita cholgʻuchidan iborat: biri tor, ikkinchisi kamancha chaladi (qarang. Maqom).

Manbalar

Adabiyotlar 

 Daff / M. V. Yesipova // Grigorev — Dinamika. — M. : Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya, 2007. — S. 352. — (Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya : [v 35 t.] / gl. red. Yu. S. Osipov ; 2004—2017, t. 8). — ISBN 978-5-85270-338-5.

Havolalar 

 Gaval Ozarbayjon musiqa madaniyati muzeyi saytida 

Musiqa asboblari
Urma asboblar
Forscha soʻzlar va iboralar
Lighttpd

lighttpd (shuningdek, „lighty“, „layti“) — tezlik va himoyalanganlik, shuningdek, standartlarga muvofiqlikni hisobga olgan holda ishlab chiqiladigan veb-server. Bu BSD litsenziyasi ostida tarqatiladigan bepul dasturiy taʼminot. lighttpd Linux va boshqa Unixga oʻxshash operatsion tizimlarda, shuningdek, Microsoft Windowsda ishlaydi.

Imkoniyatlar 
Lighttpd quyidagilarni qoʻllab-quvvatlaydi:

 Avtomatik bosim balansirovkasi (FastCGI, SCGI, HTTP proxy qoʻllab-quvvatlanadi);
 Chroot;
 Berilayotgan tarkibni „uzatilayotganida“ kichraytirish;
 HTTP-autentifikatsiyalari;
 LDAP serveri orqali autentifikatsiyalar;
 URL qayta yozuvlari;
 OpenSSL orqali SSL va TLS;
 RRDtool statistikalari;
 SSI;
 WebDAV (minimal);
 Oʻz xato sahifalarini oʻrnatish.

Veb-server, shuningdek, CGI, SCGI, FastCGI va AJP interfeyslarini (faqat hozirda ishlab chiqilayotgan 1.5 versiyada) ham qoʻllab-quvvatlaydi, bu esa istalgan dasturlash tilida yozilgan ilovalardan foydalanish imkonini beradi.

Unumdorlik 
Lighttpd loyihasi muallifning bir vaqtning oʻzida 10 000 ta ulanishni koʻtara oladigan veb-serverni amalga oshirish istagidan boshlandi. lighttpd tarmoq ulanishlarini asinxron qayta ishlashdan foydalanadi. Bu tufayli diskdagi fayllarga kirishda serverdagi bosim (Apache dan farqli oʻlaroq) joriy ulanishlar soniga bogʻliq emas.

Lighttpdda fayl uzatishda samaradorlikni oshirish uchun maxsus tizim chaqiruvlaridan foydalanish mumkin. Bunda standart tizim interfeyslari emas, balki platformaga xos boʻlgan operatsion tizim yadrosi qoʻngʻiroqlari ishlatiladi va CPU kontekstini oʻzgartirish minimumga tushadi.

Lighttpddan foydalanuvchi loyihalar 
Koʻpincha, lighttpd (masalan, shunday arxitekturaga ega boʻlgan nginx) statik tarkib unumdorligini oshirish uchun ishlatiladi, ayni paytda uni ishlab chiqarish bilan murakkabroq veb-server shugʻullanadi.

 Yandex — oʻzining baʼzi loyihalarida lighttpddan foydalanadi: Xaritalar, Market.
 Google — oʻz loyihalarida, xususan, youtube.com uchun rasmlarni, shu jumladan videolar uchun barcha prevyularni (uchta ruxsatda) beradigan s.ytimg.com — lighttpd-yt (Google modifikatsiyasi) foydalanadi.
 Vikipediya — keshlovchi proksi-server sifatida lighttpddan foydalanadi (statik tarkib unumdorligini oshirish uchun).
 WOT — oʻz serverlarida lighttpddan foydalanadi.
 Ubuntu — baʼzi yangilash serverlarida lighttpddan foydalanadi.

Manbalar

Havolalar 

 lighttpd bosh sahifasi Arxivnaya kopiya
 WLMP loyihasi LightTPD asosidagi veb-server toʻplami / Windows uchun LightTPD
 Windows uchun LightTPD Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
 Lighttpd veb-server hujjatlari (versiya 1.3.16) (rus.)
 Lighttpd veb-serveri (Bill Lubanovich tomonidan „Lighttpd Web Server“ tarjimasi.) 2008 Arxivnaya kopiya -da arxivlangan (rus.)
 Arch Linux-da Lighttpd-ni oʻrnatish va sozlash boʻyicha qoʻllanma Arxivnaya kopiya -da arxivlangan (rus.)

Bepul veb-serverlar
Yevroda toʻlovlar yagona hududi

Yevroda  toʻlovlar yagona hududi (YTYH;) — yevro pul birligida ichki va xalqaro toʻlovlar oʻrtasidagi farqlar butunlay yoʻq qilingan yagona hududdir. SEPA bilan bogʻliq ilk oʻzgarishlar 2008 yilning 28 yanvaridan kuchga kirdi.

Loyihaning maqsadi davlatlararo toʻlovlar samaradorligini oshirish va turli mamlakatlar milliy bozorlarini yagona ichki bozorga birlashtirishdan iborat. Yevroda to‘lovlar yagona hududi foydalanuvchilariga yagona bank hisobvarag‘i va yagona to‘lov vositalari to‘plamidan foydalangan holda mintaqaning istalgan joyida istalgan boshqa foydalanuvchi bilan tranzaksiyalarni amalga oshirish imkonini beradi.

Banklarning SEPA toʻlovlarini mijoz hisobiga toʻliq va hech qanday komissiyasiz toʻlash majburiyati tufayli iqtisodga erishiladi. Toʻlovlar roʻyxatdan oʻtganidan keyin 1 ish kunidan kechiktirilmay amalga oshiriladi.

Loyiha barcha ishtirokchi davlatlar miqyosida iqtisodiyotni qo‘llab-quvvatlash uchun umumiy moliyaviy vositalar, standartlar, tartiblar va infratuzilmani yaratishni o‘z ichiga oladi. Yevroda yagona toʻlov sohasini joriy etish natijasida Yevropa iqtisodiyotida kapitalni koʻchirishning umumiy xarajatlarini (umumiy YaIMning 2-3 %) kamaytirishga erishiladi.

Yana qarang 

 Yevrohudud
 Shvetsiya va yevro

Manbalar 

Yevropa iqtisodiyoti
Adamojets

Adamojets — Rossiyadagi daryoning nomi boʻlib, Kamchatka oʻlkasining Milkov tumani hududidan oqib oʻtadi. Daryoning uzunligi 29 km.

U Valagin tizmasiga kiruvchi Kucha togʻining shimoliy yon bagʻridan boshlanib, tenglik holatigacha shimoliy yoʻnalish boʻlab oqadi . Shundan soʻng u yoy boʻlib, avval shimoli-gʻarbga, soʻngra shimolning qisman botqoqli hududiga oqib oʻtadi . Bir nomdagi Urechek daryosining tabiiy chegarasiga qoʻshilganidan soʻng, u oʻz nomini Kyusinetsga oʻzgartiradi> (geografik nomlarning davlat katalogidagi maʼlumotlarga koʻra, Kyusinets — Urechek va Adamojets qoʻshilishida hosil boʻlgan alohida daryo hisoblanadi) . Uning ogʻzidan 80 km uzoqlikda oʻng tarafdagi Kitilgina daryosiga dengiz sathidan 167,3 metr balandlikda quyiladi  .

Rossiya davlat suv reestri maʼlumotlariga koʻra, u Anadir-Kolim basseyni okrugiga tegishli.

 Suv havzasi obyekti kodi: 19070000112120000013871 .

Manbalar 

Kitilgins Kollari
Milkov tumanining daryolari
Jahon otin Uvaysiy uy-muzeyi

Jahon otin Uvaysiyning uy-muzeyi: Qoʻqon xonligi saroyida Mohlaroyim Nodira boshchiligidagi xotin-qizlarga sheʼriyat ilmidan ustozlik qilgan. Jahon otin Uvaysiy Umarxon Amiriyga asos solgan. Qoʻqon adabiy muhitining isteʼdodli vakillaridan biri hisoblangan. Uning uy-muzeyi 2006-yilda tashkil etilgan boʻlib, u yerdagi eksponatlar 1781—1845-yillar Margʻilon va Qoʻqondayashagan „Jahonbibi“, „Uvasiy“, „ Vaysiy“ yoki „Uvaysa“ nomi bilan dong taratgan.

Jahon otin Uvaysiy hayoti va ijodiga uning uy muzeyida mujassamlangan. Muzeyda shoira hayoti va ijodiga oid koʻplab qimmatbaho koʻrgazmalar mavjud. Ular Markaziy Osiyo madaniyati hamda tarixiga yaqindan qiziquvchilar uchun ham qimmatli manba hisoblanadi. Ekspozitsiyada Jahon Otin Uvaysiyning shaxsiy buyumlari va shu davrni oʻzida aks ettiruvchi adabiy muhit namoyish etilgan. Shoira ijodini oʻrganayotgan izlanuvchilar uchun noyob manbalar, tazkiralarni ham koʻplab uchratish mumkin. Muzeyda 400 dan ortiq eksponat mavjud boʻlib, ular asosan, XIX asrga doir oʻzbek adabiyotini oʻzida gavdalantirgan. Shoira Uvaysiyning shaxsiy buyumlari: sandiqlar, sharflar, ustki liboslar, poyabzallar, bosh kiyimlar, musiqa asboblari, vazalar, koʻzalar, laganlar va boshqa oshxona anjomlarini shu muzey eksponatlaridan topishingiz mumkin. Shuningdek, Uvaysiy va boshqa oʻzbek yozuvchi va shoirlarining XVIII - XIX asrlarda yozgan asarlari va qoʻlyozmalaridan rasmlar, fotosuratlar, oʻz qoʻllari bilan yozgan sheʼrlaridan asl parchalar ham shular jumlasidandir.

MANBA: maktab darsliklardan olingan.

Havolar
Abirabit (Yana irmog'i)

Abirabit (Abiraabit) — Yoqutistondagi daryo boʻlib, Yana ning oʻng irmogʻi hisoblanadi.

Umumiy maʼlumotlar 
U dengiz sathidan 220 m balandlikda joylashgan Semeyka va Badyay  daryolarining qoʻshilishi natijasida hosil boʻlgan. Verxoyansk viloyati  hududi orqali shimoli-gʻarb tomonga oqib oʻtadi. Abirabit daryosining ogʻzi Yana daryosining oʻng qirgʻogʻidan 435 km uzoqlikda joylashgan. Daryoning uzunligi 120 km (Semeyka daryosi manbaidan 153 km)ni tashkil etadi. Basseynning suv jamlanmasi maydoni 2570 km². Qor va yomgʻir natijasida tashkil topadi. Daryoda muzlar oktabr oyida paydo boʻladi va may oyining ikkinchi oʻn kunligida ochiladi. Uning eng katta irmogʻi — Sasil-Yuryax hisoblanadi.

Suv reestri maʼlumotlari 
Suv resurslari federal agentligi tomonidan tayyorlangan, Rossiya davlat suv reestri va RF hududini suv xoʻjaligini rayonlashtirish geoaxborot tizimi maʼlumotlariga koʻra :

 Basseynli okrugi — Lenskiy
 Daryoli basseyni — Yana
 Daryo quyi basseyni — Yananing Adichaga quyi tushishi
 Suv xoʻjaligi uchastkasi — Yananing Adicha daryosiga qoʻshilishidan Bitantay daryosisiz ogʻziga qadar

Manbalar 

Yana Ning Irmoqlari
 Verkhoyan tumani daryolari
Sinatra

Sinatra — bu Ruby tilida ishlangan bepul va ochiq dasturiy platforma boʻlib, veb-ilovalarni ishlab chiqish uchun moʻljallangan . Bu Ruby platformasida ishlangan mashhur dasturlar Ruby on Rails va Merb larning muqobilidir.

Bleyk Mizerani tomonidan loyihlashtirilgan va ishlab chiqilgan. Sinatra — bu kichik hajmdagi qulay ilova boʻlib, Ruby on Rails kabi veb-platformalarda tez-tez ishlatiladigan Model-View-Controller modeliga oʻxshamaydi. Aksincha Sinatrani ishlab chiqishda Ruby veb-ilovalarini minimal kuch bilan tezda yaratish gʻoyasiga eʼtibor qaratilgan.

BBC , Engine Yard, Heroku, GitHub va Songbird kabi bir nechta taniqli kompaniyalar Sinatradan faol foydalanshadi. Heroku, shuningdek, Sinatrani rivojlantirishga homiylik qiladi.

Misol 
# !/usr/bin/env ruby
require 'sinatraʼ

get '/' do
 redirect to('/hello/World')
end

get '/hello/:nameʼ do
 "Hello #{params[:name]}!"
end

Manbalar

Havolalar 

 Sinatra rasmiy sayti. Arxivnaya kopiya -da arxivlangan )
 Sinatra loyihasi GitHub -dagi Arxivnaya kopiya -da arxivlangan. )
 Rus tilida Sinatra hujjatlari.  Arxivnaya kopiya
 Sinatraga bagʻishlangan rus tilidagi sayt.
 Sinatra va DataMapper asosidagi uy fayl hostingi. 1-qism — Boshlanish. Xabrahabr haqidagi Arxivnaya kopiya maqolasida arxivlangan.
 Veb-ilovalar ramkalarini taqqoslash

Ruby
Veb-freymvorklar
Tirik kuch (fizika)

Tirik kuch (, ) — kinetik energiyaning tarixiy nomi. Ushbu atamani fanga birinchi boʻlibLeybnits kiritgan.

Dastlab, „tirik kuch“ atamasini Leybnits jism massasi tezligining kvadratiga koʻpaytmasi nisbatan qoʻllanilgan. Keyinchalik, Gustave Koriolis atamaning taʼrifiga tuzatish kiritib, uni jismning yarmi massasi va tezligi kvadratining natijasi sifatida belgilagan, shunga qaramasdan tirik kuchni baʼzida „½“ koʻpaytmasi bilan aniqlash ilgari ham uchragan (masalan, D.Bernoulli maqolalarida). Natijada, atama zamonaviy „kinetik energiya“ atamasi bilan bir xil mazmunga ega boʻlgan.

XVIII asrning analitik mexanikasida  ga teng deb qabul qilingan tirik kuch birinchi navbatda foydali matematik artefakt sifatida koʻrishgan. Bug 'dvigatellarining keng qoʻllanilishi bilan bogʻliq sanoatlashtirish taʼsiri ostida vaziyat tubdan oʻzgardi. Keyinchalik dvigatellar tomonidan ishlab chiqarilgan mexanik ishlarga katta amaliy qiziqish paydo boʻldi. Mexanik ish va miqdor oʻrtasida  mavjud ekanligidan kelib chiqib, Koriolis bu miqdorni tirik kuch deb atashni taklif qildi. Ushbu yondashuvni sharhlar ekan, Koriolis shunday yozgan : "Agar ilgari „tirik kuch“ taʼrifi tezlik kvadratiga koʻra massa koʻpaytmasiga berilgan boʻlsa, buning sababi ushbu masalaga eʼtibor qaratilmagani edi".

Manbalar

Adabiyotlar 

 

Fizika tarixi
Fizik miqdorlar
Energiya
Android 11

Android 11 (ishlab chiqishdagi kodli nomlari: Red Velvet Cake (tort "Qizil baxmal"), Android R) Android operatsion tizimining oʻn birinchi versiyasidir. Chiqarish 2020-yil 8 sentabrda boʻlib oʻtdi.

2022-yil mart oyi holatiga koʻra, qurilmalarning 35,62 foizi Android 11 operatsion tizimida chiqariladi, bu esa Android ning dunyodagi eng mashhur versiyasiga aylandi.

Tarix 
Android 11-ning ishlab chiquvchilar uchun ilk oldindan koʻrish versiyasi 2020-yil 19-fevralda Google Pixel smartfonlar liniyasi uchun chiqarildi (birinchi avlod Pixel va Pixel XL modellari bundan mustasno). 18 martda ikkinchi oldindan koʻrish versiyasi va 23-aprel va 6 mayda mos ravishda ishlab chiquvchilar uchun uchinchi va toʻrtinchi versiyalari chiqdi.

Birinchi ommaviy beta-versiyasining chiqarilishi dastlab 3-iyun kuni COVID-19 pandemiyasi tufayli bekor qilingan Google I/O konferensiyasi doirasida boʻlib oʻtishi rejalashtirilgan edi. Natijada, beta-versiyaning chiqarilishi 2020-yil 10-iyun kuni boʻlib oʻtdi.

Xususiyatlari 

 5G qoʻllab-quvvatlash.
 Yigʻiladigan telefonlar uchun takomillashtirilgan qoʻllab-quvvatlash.
 Yangi ekran turlarini qoʻllab-quvvatlash.
 Google Play orqali komponentlarni yangilash tizimini takomillashtirish — "Project Mainline".
 Ilova muvofiqligini takomillashtirish.
 Muloqot uchun yangi imkoniyatlar.
 Neyron tarmoqlarni qoʻllab-quvvatlashni takomillashtirish.
 Maxfiylik va xavfsizlik.
 Aloqa, kamera va ishlashdagi oʻzgarishlar:
 Qoʻng'iroqlarni filtrlash sohasidagi yaxshilanishlar — kiruvchi qoʻngʻiroq uchun STIR / SHAKEN tasdiqlash holati orqali.
 Optimal Wi-Fi ulanishini tanlash uchun yaxshilangan API.
 Ma’lumotlarni saqlash va apk hajmini kamaytirish uchun tizim darajasida animatsion HEIF formatidagi fayllarni qoʻllab-quvvatlash.
 Oʻrnatilgan tasvir dekoderi, yangi NDK API lari ilovalarga rasmlarni:  JPEG, PNG, WebP, kichikroq APK hajmini saqlab dekodlash va kodlash imkonini beradi.
 Kamerani suratga olishda ovozni oʻchirish ― yozish paytida ringtonlar, signallar yoki bildirishnomalarni oʻchirish uchun yangi API.
 MediaCodec-da past kechikishli video dekodlash: Google Stadia uchun tegishli video dekodlashda minimal kechikishlar.
 HDMI past kechikish rejimi ― tashqi displeylar va televizorlarda "Oʻyin rejimi" sifatida ham tanilgan, avtomatik past kechikish rejimini soʻrash uchun yangi APIlar.

Yana qarang 

 Android versiyasi tarixi

Manbalar

Havolalar 

 
 "Android 11" — Ko'p yaxshilanishlar bilan ko'rib chiqish chiqdi
 "Android 11" — ishlab chiqaruvchining rasmiy veb-saytida oldindan ko'rish
 "Android 11" — rasmiy sayt

2020-yilda ishlab chiqilgan dasturiy ta’minot
Android operatsion tizimlari
Alfavit boʻyicha dasturiy ta’minot
Aapsta (daryo)

Aapsta — Abxaziyadagi daryo. U Achbihvdara tizmasining janubiy yonbagʻirlarida, dengiz sathidan 1445 metr balandlikdagi qoraqayin oʻrmonlaridagi Gudauta dovoni hududidan boshlanadi на высоте 1445 метров над уровнем моря; впадает в Чёрное море между посёлком Приморское и городом Гудаута.

Tabiiy-geografik xususiyatlari 
Daryoning uzunligi 35 kilometr, suv havzasi maydoni 243 km², daryoning qiyaligi 41,3%, kengligi asosan 15 metr, chuqurligi 0,3 dan 2,1 metrgacha, oqim tezligi 1,3-1,6 m/sB. A. Vaxrushev, V. N. Dublyanskiy, G. N. Amelichev. M.: Izd-vo RUDN, 2001.

Oʻrta va quyi oqimlarda qirgʻoqlar qoraqayin-grabli oʻrmonlar bilan qoplangan . Daryo boʻyida Aatsi va Abgarxuk qishloqlari, etagida esa Primorskoye qishlogʻi joylashgan.

Daryo suvni, asosan, yuqori qismida qordan oladi, etak qismida esa yomgʻirdan oladi. Suvning oʻrtacha minerallashuvi 213 mg/l. Suv rejimining turi — Qora dengiz, suv toshqini yilning barcha faslida sodir boʻladi B. A. Vaxrushev, V. N. Dublyanskiy, G. N. Amelichev. . M.: Izd-vo RUDN, 2001.

Dokhurtu irmogʻi orqali Aapsta Snejnaya gʻor tizimi bilan bogʻlangan.

 Irmoqlari 
Aapstaning 83 irmogʻi bor, uning havzasidagi daryolar tarmogʻining zichligi 0,77 km/km². Asosiy irmoqlari quyidagilardir:

 Dohurta — chap irmoq;
 Mtsara — chap irmoq;
 Dzish — chap irmoq;
 Quruq — chap irmoq;
 Sershovqin — oʻng irmoq;
 Tezoqar — chap irmoq;
 Tizma — chap irmoq;
 Mtsaga — oʻng irmoq.

 Etimologiyasi 
Gidronim abxaz tilidan kelib chiqqan boʻlib, abxazchadan aapsi'' „tis daryosi“ deb tarjima qilinadi.

Manbalar 

Abxaziyadagi daryolar
Abxaziya
Suv havzalari