MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Syzygium malaccense

Syzygium malaccense — tropik Osiyo va Avstraliyada oʻsuvchi gulli daraxt turi. Bu tur avstroneziya xalqlari tomonidan ancha oldingi davrlardan beri yetishtiriladi. Ular kanoe oʻsimliklari sifatida uzoq Okeaniyaga ataylab olib borilgan. Zamonaviy davrda u butun tropik mamlakatlarda, shu jumladan Karib dengizining koʻplab mamlakatlari va hududlarida oʻstiriladi.

Nomlari 
Syzygium malaccense bir qator inglizcha umumiy nomlarga ega. U malay atirgul olmasi yoki oddiygina malay olmasi, tog ' olmasi, atirgul olma, otaheit olma, pushti atlas, olxoʻri va pommerak (fransuz tilida „Malay olma“ degan maʼnoni anglatadigan pomme Malacdan olingan) sifatida tanilgan. Uni baʼzan Otaheite kaju deb atalishiga qaramay, bu tur kaju bilan bogʻliq emas.  Kaju yongʻogʻi (lekin kaju mevalari emas) allergik reaktsiyalarni qoʻzgʻatishi mumkin, atirgul olma mevalari bilan bunday holat kuzatilmagan. Kosta-Rikada Manzana de Agua nomi bilan tanilgan. Asosan mamlakatning Atlantika sohilidagi yomgʻirli zonalarida oʻsadi.

Tavsif 
Daraxt, gullar va mevalarning kombinatsiyasi Syzygium turkumining eng goʻzal namunalari sifatida maqtovga sazovor. Mevasi choʻzinchoq shaklda va toʻq qizil rangda, ammo baʼzi navlari oq yoki pushti gullarga ega. Meva eti oq va katta urugʻni oʻrab oladi. Uning taʼmi yumshoq, ammo tetiklantiruvchi. Meva etidan murabbo tayyorlash mumkin.

Kultivatsiya 
Malay olmasi tropik daraxt boʻlib, sovuqqa chidamsiz. Yiliga  yomgʻir yogʻadigan nam iqlimli sharoitda yaxshiboʻsadi. U dengiz sathidan  gacha boʻlgan balandlikda oʻsishi mumkin . Daraxtning boʻyi  gacha yetishi mumkin. Yozning boshida gullaydi, uch oydan keyin meva beradi. Kosta-Rikada u ertaroq gullaydi, mevasi aprelda pishadi. Qahva yetishtiruvchilar bu turlardan qushlarni jalb qilish va soya berish uchun foydalanadilar.

Gavayida Syzygium malaccense tog 'olmasi yoki „Ōhi’a 'ai“ deb ataladi. Polineziyaliklar Gavayi orollariga borganlarida, ular uchun muhim boʻlgan oʻsimliklar va hayvonlarni olib kelishdi. Togʻ olmasi 1000-1700 yil oldin xonakilashtirilgan " kanoe oʻsimliklari " dan biri edi.

Isteʼmol qilish 
Togʻ olmasi xom va pishgan holda isteʼmol qilinadigan mevadir. Puerto-Rikoda malay olmasi sharob tayyorlash uchun ishlatiladi. Indoneziyaliklar daraxtning gullarini salatlarga qoʻshib isteʼmol qiladilar va Gayanada tog. olmasining qobigʻi sirop tayyorlash uchun pishiriladi. Tog olmasi oq etli mevaga ega boʻlib, u nokga oʻxshash tuzilishga ega. Quyida Gavayi, Salvador va Ganada topilgan malay olmalaridan olingan koʻproq ovqatlanish maʼlumotlari bilan jadval keltirilgan. Suv miqdori yuqori boʻlganligi sababli, Togʻ olmasi Gala olma yoki Fuji olmasiga qaraganda kaloriyalarda pastroq va oʻrtacha miqdorda vitamin va minerallarni oʻz ichiga oladi.

Galereya

Manbalar 

Mevali daraxtlar
Mediana daromad

Mediana daromad — bu aholini ikkita teng guruhga boʻlgan daromad miqdori. Bunda aholining yarmi undan yuqori daromadga ega va yarmi undan past daromadga ega boʻladi. Mediana daromad oʻrtacha daromaddan farq qilishi mumkin. Eng tez-tez uchraydigan daromad turi daromad rejimidir. Bularning har biri daromad taqsimotini tushunish usullaridir.

Mediana daromad uy xoʻjaliklarining daromadlari, shaxsiy daromadlar yoki muayyan demografik guruhlar uchun hisoblanishi mumkin.

Voyaga yetganlarning oʻrtacha ekvivalent daromadi 
Quyidagi jadvalda OECDning „odam boshiga oʻrtacha mediana daromad“ koʻrsatkichi maʼlumotlari keltirilgan boʻlib, u daromadning barcha shakllarini, shuningdek, sogʻliqni saqlash hamda taʼlim kabi imtiyozlar uchun hukumatlardan soliqlar hamda natura shaklida oʻtkazmalarni oʻz ichiga oladi va uy xoʻjaliklari daromadi hajmining kvadrat ildiziga boʻlish yoʻli bilan ekvivalentlashtiriladi. Ushbu koʻrsatkich oʻrtacha emas, balki medianani ishlatishdan tashqari, „OECDning yangi texnik topshiriqlariga muvofiq hisoblangan maʼlumotlardan“ foydalanadi; oldingi texnik topshiriqlar bilan solishtirganda, bu „uy xoʻjaliklari tomonidan olingan va toʻlangan joriy transfertlarning batafsil taqsimlanishini, shuningdek, uy xoʻjaliklari daromadining qayta koʻrib chiqilgan taʼrifini, shu jumladan oʻz isteʼmoli uchun ishlab chiqarilgan mahsulotlar qiymatini oʻz ichiga oladi“. Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti har bir mamlakatning tegishli valyutasida oʻrtacha ixtiyoriy daromadni koʻrsatganligi sababli, qiymatlar bu yerda Jahon bankining PPP konvertatsiya koeffitsientlaridan foydalangan holda konvertatsiya qilindi, bunda har bir mamlakatning ixtiyoriy oʻrtacha daromad qayd etilgan yildagi yashash qiymati hisobga olinadi. Agar boshqacha koʻrsatilmagan boʻlsa, barcha maʼlumotlar 2019-yilga tegishli. Maʼlumotlar joriy narxlarda va 2019-yilda (agar yangi maʼlumot qoʻshilmagan boʻlsa) shaxsiy isteʼmol uchun joriy xarid qobiliyati pariteti boʻyicha AQSh dollarida keltirilgan.

 Aholini roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga oid ilmiy tadqiqot shuni koʻrsatadiki, AQShda uy xoʻjaliklarining yalpi oʻrtacha daromadi 2010-yilda 15 % ga oshgan.

Yana qarang 

 Bir martalik uy xo'jaliklari va aholi jon boshiga to'g'ri keladigan daromad
 Oʻrtacha ish haqi boʻyicha mamlakatlar roʻyxati
 Bir kattalarga to'g'ri keladigan boylik bo'yicha mamlakatlar ro'yxati
 Daromad bo'yicha AQSh shtatlari va hududlari ro'yxati
 Daromad taqsimoti
 Qoʻshma Shtatlardagi uy xoʻjaliklarining daromadi
 Avstraliya va Yangi Zelandiyadagi uy xo'jaliklarining o'rtacha daromadi
 Bir oila a'zosiga to'g'ri keladigan o'rtacha daromad
 Amerika Qo'shma Shtatlaridagi sezilarli demografik xususiyatlarga ega joylar
 Qo'shma Shtatlardagi qashshoqlik

Manbalar 

Iqtisodiy atamalar
Iqtisodiyot
Osvaldo Martínez

Osvaldo David Martínez Arce () 1986-yil 8-aprelda Paragvayning Luke shahrida tugʻilgan. Paragvaylik futbolchi Meksikaning „Santos Laguna“ klubi va Paragvay terma jamoasi yarim himoyachisi .

Jamoalardagi faoliyati 
Osvaldo David Martínez Arce „Sportivo Luqueño“ klubi futbol akademiyasi bitiruvchisi hisoblanadi. 2002-yilda u „Libertad“ yoshlar jamoasiga oʻtdi. 2003-yilda 17 yoshida Osvaldo David Martínez Arce klubda debyut qilgan. 16-iyun kuni „San-Lorenso“ga qarshi bahsda u jamoadagi ilk golini urdi. Birinchi mavsumida Osvaldo David Martínez Arce Paragvay chempionligini qoʻlga kiritdi. U keyingi mavsumni zahirada oʻtkazdi.

2005-yilda jamoaga Xerardo Martinoning murabbiy sifatida kelishi bilan Osvaldo David Martínez Arce oddiy futbolchiga aylandi. 2006-yilda Osvaldo David Martínez Arce ikkinchi marta Paragvay chempioni boʻldi va klub bilan Libertadores kubogi yarim finaliga chiqdi. Klubga yangi murabbiy kelishi bilan yana uch marta chempion boʻldi.

2017-yil boshida Osvaldo David Martínez Arce „Santos Laguna“ga koʻchib oʻtdi. 8-yanvar kuni „UANL Tigres“ga qarshi oʻyinda u yangi jamoada debyut qildi. 27-fevral kuni „Necaxa“ga qarshi bahsda Osvaldo David Martínez Arce oʻzining „Santos Laguna“ uchun birinchi golini urdi. 2018-yilda u klubga ligada gʻolib chiqishga yordam berdi.

Xalqaro karyerasi 
2008-yil 15 oktabrda Osvaldo David Martínez Arce Paragvay terma jamoasi safida Peruga qarshi 2010-yilgi Jahon chempionati saralash bahsida debyut qildi. 2010-yil 12-oktabrda Yangi Zelandiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida u milliy terma jamoadagi ilk golini urdi.

2011-yilda Osvaldo David Martínez Arce David Martínez Arce Amerika kubogi uchun terma jamoa tarkibiga kiritilgan. Turnirda u Venesuela va Braziliya terma jamoalariga qarshi oʻyinlarda qatnashib, terma jamoaning kumush medallarni qoʻlga kiritishiga yordam berdi.

Statistika

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1986-yilda tugʻilganlar
8-aprelda tugʻilganlar
Nikolay Obolskiy

Nikolay Nikolaevich Obolskiy 1997-yil 14-yanvarda Rossiyada tugʻilgan. Rossiyalik futbolchi Ispaniyaning „Cultural Leones“ klubi hujumchisi.

Biografiyasi 
U Tulaning „Arsenal“ klubida futbol oʻynagan, keyinchalik Moskvaning „Dinamo“ klubiga oʻtgan. 2013/14-yilgi mavsumda u juftlik turniridagi ilk uchrashuvini oʻtkazdi. 2014/15-yilgi mavsumda u „Dinamo“ning dublida oʻynashni davom ettirdi va oʻn toʻqqizta oʻyinda sakkizta gol urdi. Uning Premer-ligadagi debyuti 2015-yilning 19-iyulida "Zenit" ga qarshi o‘yinda bo‘lib o‘tdi, u o‘yinda 88-daqiqada Matye Valbuena o‘rniga zaxiradan maydonga tushdi.

2018-yil 1-avgustda Obolskiy „Sochi“ga ijaraga oʻtdi. U FNLda 30 ta oʻyin oʻtkazdi va 6 ta gol urdi.

2020-yil 17-fevralda ijara asosida u FNLda o‘ynaydigan „Nijniy Novgorod“ klubiga ko‘chib o‘tdi. „Nijniy Novgorod“ klubida ikki marta maydonga tushdi.

2020-yil 30-iyun kuni „Dinamo“ hujumchining shartnoma muddati tugashi munosabati bilan jamoani tark etishini eʼlon qildi. Umuman olganda, Obolskiy poytaxtning „Dinamo“ jamoasi safida 17 ta o‘yin o‘tkazib, gol urmagan.

2020-yil avgust oyida professional shartnomalar oraligʻida „Roma“ (Moskva) havaskor jamoasi bilan birgalikda u Moskva mashhurlar kubogi media-futbol turniri chempioni boʻldi.

2020-yil 29 avgustda u erkin agent sifatida toʻrtinchi eng muhim divizionda oʻynagan Ispaniyaning „Barakaldo“ klubiga oʻtdi.

2021-yilning 2-iyulida u Ispaniya uchinchi divizionidagi „Cultural Leonesa“ klubiga oʻtdi. 2021-yilning 25-sentabr kuni „Valladolid“ning zaxira jamoasiga qarshi o‘yinda u o‘zining debyut golini urdi va raqib darvozasiga qaqshatqich zarba berdi. 2021/22-yilgi mavsum yakunida u jamoa muxlislari tomonidan eng yaxshi futbolchi sifatida etirof etildi.

U Rossiyaning yoshlar terma jamoalarida oʻynagan.

Oilasi 
Egizak akasi Maksim Moskvaning „Dinamo“ jamoasida yoshlar chempionatida o‘ynagan, PFLda ham 29 ta o‘yinda maydonga tushgan .

Statistika

Manbalar 

Rossiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1997-yilda tugʻilganlar
14-yanvarda tugʻilganlar
Martha Stewart

Martha Helen Stewart (, [kɔˈstɨra], 1941-yil 3-avgustda tugʻilgan) — amerikalik savdogar ayol, yozuvchi va televizion shaxs. Martha Stewart Living Omnimedia asoschisi sifatida nashriyot, radioeshittirish, merchandaysing va elektron tijoratni oʻz ichiga olgan turli biznes tashabbuslari orqali muvaffaqiyatga erishdi. U koʻplab bestseller kitoblarni yozgan, Martha Stewart Living jurnalining noshiri va ikkita sindikatlangan teledasturlarni boshqargan: 1993-yildan 2004-yilgacha boʻlgan Martha Stewart Living va 2005-yildan 2012-yilgacha boʻlgan Martha.

Yoshligi 
Martha Stewart 1941-yil 3-avgustda Nyu-Jersi shtatining Jersi-Siti shahrida tugʻilgan. Uning otasi Edward Costira (1912—1979) va onasi Martha (née Ruszkowski; 1914-2007) boʻlib, ularni olti farzand boʻlgan. Martha Polsha merosiga ega. Uning ota-onasi ham oʻqituvchi boʻlgan, otasi keyinchalik farmatsevtika sotuvchisi boʻlgan. Stewart uch yoshga toʻlganda oila Nyu-Jersi shtatining Nutli shahriga koʻchib oʻtdi. U oʻzining katolik tasdigʻi uchun „Grace“ nomini oldi.

Stewart 10 yoshga toʻlganda Nyu-York Yankees jamoasining barcha oʻyinchilari Mickey Mantle, Yogi Berra va Gil McDugaldning bolalari uchun vaqti-vaqti bilan enaga boʻlib ishlagan. Mickey va Merlin Mantlening toʻrtta oʻgʻli bor edi, ularni Stewart nazorat qilgan va ular uchun tugʻilgan kunlarni uyushtirgan. Stewart modellikni ham boshladi. 15 yoshida Stewart Unilever televizion reklama roligida suratga tushdi. U televizion reklama roliklarida va jurnallarda, jumladan, Tareytonning „Chekuvchilar oʻtishdan koʻra jang qilishni afzal koʻradi!“ sigaret reklamalarida. Kollej yillarida u oʻzining stipendiya pulini „soatiga $ 50 ga modellashtirish ishlari“ orqali toʻldirdi — bu oʻsha paytda juda koʻp pul edi. Uning mijozlari orasida Chanel ham bor edi.

Faoliyati 
1967-yilda Martha Stewart qaynotasining kasbi boʻlgan birja brokeri sifatida ikkinchi karerasini boshladi.

Ayni paytda Endrew Stewart nashriyot uyiga asos solgan va yana bir qancha nashriyotlarning bosh direktori lavozimida ishlamoqda. Endrew va Martha Stewart Konnektikut shtatining Vestport shahriga koʻchib oʻtishdi va u yerda Turkiya Hill yoʻlidagi 1805-yilgi fermani sotib oldilar va qayta tikladilar, bu keyinchalik Martha Stewart Living telestudiyasi uchun namuna boʻldi. Loyiha davomida Stewartning restavratsiya va bezatish boʻyicha ishtiyoqi ayon boʻldi.

Endrew va Martha Stewart 1987-yilda ajralishdi va 1990-yilda ajrashishdi.

Shaxsiy hayoti 

1961-yilda u oʻsha paytda Yel yuridik maktabining talabasi Endrew Stewartga turmushga chiqdi. Ularning yagona farzandi, qizi Alexis 1965-yilda tugʻilgan. Er-xotin 1987-yilda ajralishdi va 1990-yilda nikohlarini tamomlashdi. Keyinchalik, Martha Stewart Anthony Hopkins bilan uchrashdi, lekin "The Silence of the Lambs" filmini koʻrganidan keyin munosabatlarni tugatdi. U Hopkinsni Gannibal Lekter xarakteri bilan bogʻlashdan qocha olmasligini aytdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Amerikalik ayol modellar
1941-yilda tugʻilganlar
Martin Petrov

Martin Petev Petrov (; 1979-yil 15-yanvartugʻilgan) — bolgariyalik futbolchi, yarim himoyachi.

Biografiyasi 
Bolgariyalik futbolchi maydonda yarim himoyachi vazifasini bajaradi.

Jamoalardagi faoliyati 
Oʻn yoshidan Martin Petrov „Botev“ (Vratsa) futbol maktabida murabbiy Anxel Senov qoʻl ostida tahsil olgan. „Botev“ futbol klubida 16 yoshida u professional futbolchi sifatida faoliyatini boshlagan va oʻzining tugʻilgan yeridagi klubida muvaffaqiyatli mavsum oʻtkazgan. Shundan soʻng Sofiyaning „CSKA“ futbol jamoasiga oʻtdi. Armiya klubi tarkibida u UEFA kubogi doirasida Shveysariyaning „Servette“ futbol klubiga qarshi oʻyinda yaxshi ishtirok etdi.

Shundan soʻng, 1,2 million nemis markasi evaziga futbolchi „Wolfsburg“ futbol klubi safiga kelib qoʻshildi.

Koʻp oʻtmay Martin Germaniyaning „Wolfsburg“ jamoasiga oʻtdi. 2004—2005-yilgi mavsumda uning jamoasi turnirda toʻrtinchi oʻrinni egalladi. Keyin futbolchi 10 million yevroga „Atletico Madrid“ futbol klubiga sotildi. 2007-yilning iyulida u 7 million yevro evaziga „Manchester City“ jamoasiga oʻtib, „shaharliklar“ bilan 3 yillik shartnoma imzoladi, shundan soʻng u klubni erkin agent sifatida tark etdi.

Milliy terma jamoadagi faoliyati 
2004-yilgi Yevropa chempionatida u terma jamoaning asosiy oʻyinchilaridan biri boʻlib, har uchala oʻyinda maydonga tushdi va Bolgariya jamoasining ushbu turnirdagi yagona goliga mualliflik qildi.

2006-yil 2-sentabr kuni Ruminlar bilan oʻyinning soʻnggi daqiqalarida Petrovning ikkita goli Bolgariyaga magʻlubiyatdan qutulib qolish imkonini berdi. Xuddi shu saralash bosqichida u yana 2 ta gol urdi (Sloveniya va Gollandiya) va 2006-yil natijalariga koʻra Bolgariyaning eng yaxshi futbolchisi deb topildi.

Statistika

Manbalar 

Bolgariya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1979-yilda tugʻilganlar
15-yanvarda tugʻilganlar
Son Jin-hyun

Son Jin-hyun(1987-yil 13-avgustda tugʻilgan) — yarim himoyachi sifatida oʻynaydigan janubiy koreyalik futbolchi.

Klubdagi faoliyati 
Son oʻz professional faoliyatini Braziliyaning „Internacional“ klubida boshlagan, soʻngra oʻz vatani Janubiy Koreyaga qaytib, Koreya va Osiyo futbolining eng kuchli jaomoalaridan biri „Seoul“ klubiga oʻtgan.

„Seoul“ klubida ishlagandan soʻng, Song A-liga shartnomasini qoʻlga kiritish umidida Avstraliyaga yoʻl olgan. „Newcastle United Jets“ jamoasida sinovdan oʻtganidan soʻng, u murabbiy Gari van Egmondni klub bilan shartnoma tuzish uchun yetarlicha hayratda qoldirgan. „Newcastle“ rahbariyati darhol u bilan shartnoma tuzgan.

Son klub uchun debyutini yarim finalda raqibi Central Cost Marinersga qarshi oʻyinda oʻtkazgan va unda „Newcastle“ 3:0 hisobida magʻlubiyatga uchragan. Son faoliyatidagi birinchi goli 2008-yilning 19-dekabrida „Melburn Victory“ga qarshi o‘yinda kiritgan.

Son Yevropada oʻynashni afzal koʻrishini aniq aytgan, lekin u Jets bilan qayta shartnoma tuzish imkoniyatini istisno qilmagan. 2010-yil 29-mart kuni u koreys vatandoshlari Park Ji-Sung va Li Yon-Pyoning sobiq klubi bo‘lgan PSV Eyndxovenda sud o‘tkazishi eʼlon qilindi.

2010-yilning 28-iyunida 22 yoshli koreyalik hujumkor yarim himoyachi Fransiya 2 -ligasining „Tours“ klubi bilan ikki yillik shartnoma imzolagan.

2012-yil yanvar oyida u K-Ligada Jeju United safida oʻynash uchun Fransiyadan Janubiy Koreyaga qaytgan. 2012-yil 31-yanvarda Son Jeju bilan erkin agent sifatida uch yillik shartnoma imzolagan.

Son 2016-yil sentyabr oyida u Al-Sharja SCC jamoasiga oʻtgan.

Xalqaro faoliyati 
Son Janubiy Koreya U-20 terma jamoasi bilan 2006-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida va 2007-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatida ishtirok etgan. U Avstraliyaga qarshi oʻyinda ikkita gol urgan.

Faoliyat statistikasi

Klub

Yutuqlari 
Seoul FC

 Koreya Liga kubogi : 2006-yil

Newcastle Jets

 A-Liga chempionati : 2007-2008

Manbalar 

Fransiyadagi muhojir futbolchilar
Janubiy Koreya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1987-yilda tugʻilganlar
Lanset

Lanset (,  — nayza, pike) — xoʻppozlarni (tana toʻqimalaridagi yiringlash) ochish uchun teshuvchi jarrohlik asbobi. Zamonaviy tibbiy amaliyotida u oʻz oʻrnini skalpelga boʻshatib bergan.

Bugungi kunda tibbiyotda „lanset“ atamasi kapillyar qon namunalarini olish uchun lanset yoki skarifikatorni anglatadi. Bu barmoq terisini teshish uchun steril, bir martalik foydalaniladigan kichik ignadir. Koʻpincha lanset olingan qon namunasini saqlash uchun kichik idish bilan konstruktiv jihatdan birlashtiriladi, uning bunday turi „avtolanset“ deb ataladi.

Etimologiya 
Asbobning nomi nemischa tilidan u  soʻzidan olingan boʻlib, u oʻz navbatida borib fransuzcha „lancette“, bu soʻz esa, lotincha „lancea“ soʻzidan olingan (lance — „nayza“).

Madaniyatda 

 Tibbiy asbobga oʻxshash shakl uchun, eng oddiy xordali organizmlar oilasi „lansetlar“ deb nomlangan.
 Eng qadimgi tibbiy jurnallardan biri ushbu asbob sharafiga „The Lancet“ deb nomlangan.

Manbalar

Havolalar 

 Lanset // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.

Jarrohlik asboblari
Oddiy Grinda

Oddiy Grinda, yoki shimoliy Grinda, yoki qora delfin, yoki dumaloq boshli delfin () — delfinlar oilasining (Delphinidae) Grind (Globicephala) jinsiga mansub dengiz sutemizuvchisi.

Tashqi koʻrinish 

Umumiy Oddiy Grindalarning eng xarakterli xususiyati ularning katta, qovun shaklidagi boshidir. Bu shakl tugʻilgandan keyin darhol paydo boʻlmaydi, faqat balogʻat yoshidan keyin paydo boʻladi. Rangi asosan qora, dorsal fin orqasida egar shaklidagi kulrang nuqta bor. Erkak delfinlarning tana uzunligi 8,5 m ga yetishi mumkin, oʻrtacha 6 m; vazni 3800 kg gacha. Urgʻochilarning oʻlchami kichikroq: maksimal tana uzunligi 6 m, oʻrtacha 4,8 m, vazni esa 1800 kg gacha boʻladi.

Xulq-atvor 
Oddiy Grindalar guruhlarda yashaydigan ijtimoiy hayvonlardir. Bunday suruvlarga 10 dan 50 tagacha, baʼzan 1000 dan ortiq hayvonlar kiradi. Urgʻochilar koʻproq boʻladi, chunki erkak delfinlarda oʻlim darajasi yuqori va ular jinsiy yetuklikka erishgandan soʻng guruhni tark etadilar.

Bir-biri bilan muloqot qilish uchun oddiy grindlar tovushlar tilidan foydalanadilar.

Ovqatlanish 
Oddiy Grindalar yirtqich hayvonlardir. Ular asosan qisqichbaqasimonlar va baliqlar bilan oziqlanadilar va kuniga taxminan 34 kg ovqat isteʼmol qiladilar. Sevimli taom — kalmarlar, shuningdek, har xil turdagi baliqlar — treska va skumbriya.

Tarqatish 
Oddiy Grindalar moʻtadil va subpolyar zonalarda keng tarqalgan. Ular Shimoliy Atlantika okeanining chuqur suvlarida yoki qirgʻoq suvlarida, shu jumladan Oʻrta dengizi va Shimoliy dengizlarda joylashgan. Ilgari Tinch okeanining shimoli-gʻarbiy qismida topilgan, hozir ular yoʻqolgan.

Manbalar
Maru (mushuk)

Maru (2007-yil 24-mayda tugʻilgan) — Yaponiyadagi Shotlandiya erkak mushugi, YouTubeʼda mashhurlikka erishgan. Maru ishtirokidagi videolar 479 million marta koʻrilgan va bir vaqtning oʻzida alohida hayvonlarning YouTube videolarini eng koʻp koʻrish boʻyicha Ginnesning rekordlar kitobiga kiritilgan. Maru „internetdagi eng mashhur mushuk“ sifatida etirof etiladi.

Tarixi 
Maru videolari mugumogu akkaunti nomi ostida omma eʼyiboriga havola etiladi. Videolarda uning egasi kamdan-kam koʻrinish beradi. Videolar turli voqealar asosida ingliz va yapon tillarini o‘rganish va tasvirlab beruvchi sarlavha kartalarini o‘z ichiga oladi va ko‘pincha Maruning karton qutilar ichida o‘ynayotganligi tasvirlnadi, ulardan eng mashhuri „Men qutini yaxshi ko‘raman!“ nomli birinchi videosi hisoblanadi.

Maruning videolari — odatda 3-7 daqiqa davom etadigan kliplar toʻplamidan iborat boʻlib, Maru turli harakatlarni amalga oshiradi, aksariyat videolar sarlavhasini qo;lidagi kartasida koʻrsatadi va ayni mavzuga asoslanganharakatlarni ijro etadi. Maru ushbu videolar davomida oʻzining qutilarga boʻlgan hayratini, xotirjam holatini, kulgili tryuklarni, ixtirochi aqliy faoliyatini va oʻz sezgilarini namoyish etadi.

2013-yil avgust oyida Maruning egasi veterinardan Hana ismli mushukchani asrab oladi. Ikki haftalik sinov davrida Maru va Hana juda yaxshi munosabatda boʻlishdi va Mugumogu Hanani oʻz oilasining yangi aʼzosi sifatida qabul qilishga qaror qiladi.

2020-yil noyabr oyida Maruning egasi qo‘shnisidan, bo‘rondan qutqarib qolingan Miri ismli boshqa mushukchani ham asrab oladi.

Shon-shuhrati 
Entertainment Weekly oʻzining „Mashhur Kitty videolari“ maqolasida Keyboard Cat va Nora bilan birga Maruni ham eslab oʻtadi. The New York Times nashri ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilgan mushuk va itlar haqidagi maqolasida Maru haqida soʻz yuritadi va mushukning suratlarini ham maqolaga ilova qiladi. Shuningdek, Maruning videolari Fresh Step YouTube kanalidagi Fresh Step reklama roligida namoyish etilgan. Maru Yaponiyadagi turli mahsulotlarning reklamalarida ham ishtirok etgan. 2011-yil dekabr holatiga koʻra, Maruning YouTube kanali Yaponiyadagi eng koʻp obunachisi boʻlgan vloglar orasida 7-oʻrinda turadi.

2017-yil mart oyida Maru YouTubeʼda eng ko‘p ko‘rilgan jonivor sifatida sertifikatlangan edi. Uning videolari 2019-yil 3-yanvar holatiga ko‘ra jami 405 235 246 marta tomosha qilingan.

Nashr etilgan ommaviy axborot vositalari 
2009-yil sentabr oyida Yaponiyada „ I am Maru — Men Maruman“ nomli kitob va DVD disklari sotuvga chiqarildi. Keyingi yil fevral oyida Maru Desu deb nomlangan yana bir DVD diski ham sotuvga chiqariladi. „More Maru“ nomli ikkinchi kitob esa 2011-yil 31-avgustda keng omma eʼtiboriga tushdi, lekin mazkur kitob faqat yapon tilida nashr etilgan.

Yana qarang 

 Mushuklar roʻyxati
 Gʻazablangan mushuk
 Lil Bub
 Nora (mushuk)
 Klaviatura mushugi

Manbalar

Havolalar 

 Maru blogi
Yaponiyadagi mushuklar
Internetdagi hayvonlar
Katta tishli delfin

Katta tishli delfin () — delfinlar oilasiga mansub dengiz sutemizuvchilari turi. Katta tishli delfinlar jinsining yagona vakili (Steno). Bu tur birinchi marta 1823- yilda Georges Cuvier tomonidan tasvirlangan. Steno umumiy nomi yunoncha „tor“ soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, tumshugʻiga ishora qiladi.

Tavsif 

Tana uzunligi 209 dan 283 sm gacha, koʻkrak qafasining uzunligi taxminan 36-49 sm, dorsal suzgichning balandligi 18-28 sm ni tashkil etadi, vazni 90–155 kg, erkak delfinlar urgʻochilarga qaraganda kattaroqdir. Eng aniq farqlovchi xususiyatlar — boshning konus shakli va ingichka tumshugʻi. Boshqa delfin turlarining tumshugʻi qisqaroq yoki peshonasi ancha koʻzga tashlanadi. Tishlarning shakli ham xarakterlidir — ularning yuzasi qoʻpol va koʻp sonli tor tartibsiz tizmalardan hosil boʻlgan. Har bir jagʻda tishlar soni 19 dan 28 gacha.

Tarqatish 
Bu odatda okeanning chuqur suvlarida, kamida bir kilometr chuqurlikda, koʻpincha bir yarimdan ortiq yashaydigan tropik va subtropik tur boʻlib, u baʼzan chuqur dengiz delfinlari deb ataladi. Diapazon uchta yirik okeanga tarqaladi, turlarning vakillari kamdan-kam hollarda 40 °C dan shimolga boradilar. Biroq, baʼzi hududlarda (masalan, Braziliya va G'arbiy Afrika qirgʻoqlarida) katta tishli delfinni sayoz qirgʻoq suvlarida topish mumkin. Shuningdek, u Tailand koʻrfazi, Qizil dengiz, Meksika koʻrfazi, Karib dengizi va Kaliforniya koʻrfazi kabi koʻplab yarim yopiq suv havzalarida joylashgan.

Manbalar