Farida

Farida, Safinaz Zulfijar (1921-yil 5-sentabr — 1988-yil 16-oktabr) (arabcha : ṣạfynạz dẖwạlfqạr) oʻn bir yilga yaqin Misr malikasi boʻlib, shoh Foruqning birinchi xotini .

Bolalik va taʼlim 
Qirolicha Farida 1921-yil 5-sentabrda Iskandariyaning Janaklis shahrida misrlik zodagonlar oilasida „Safinaz Zulficar“ ismi bilan tugʻilgan. Uning otasi Yusuf Zulfijar Posho asli turkiy qozi edi; u shuningdek, Iskandariya aralash apellyatsiya sudi vitse-prezidenti edi. Uning onasi Zaynab Said qirolicha Nozli Sabriyning kutuvchisi edi. Onasi tomonida Faridaning amakisi rassom va huquqshunos Mahmud Said, bobosi esa Misrning sobiq bosh vaziri Muhammad Said Posho boʻlgan, u ham asli turk edi. Farida fransuz rohibalari tomonidan boshqariladigan Iskandariyadagi Notr-Dam de Sion maktabida boshlangʻich taʼlimni olgan.

Nikoh va masala 
Farida qirol Foruq bilan birinchi marta 1937-yilda Londonga qirollik safari chogʻida uchrashishgan. Ular 1937-yilning yozida unashtirilgan.

U 1938-yil 20-yanvarda Misrning Qohira shahridagi Qubba saroyida qirol Foruqga turmushga chiqdi. Qirol Fuod I tomonidan qirol oilasi aʼzolarining bosh harflari bir xil boʻlishi kerakligi toʻgʻrisidagi qirollik nomlarini belgilash konventsiyasiga muvofiq, uning ismi Farida deb oʻzgartirildi. U Parijdagi The House of Worth tomonidan ishlab chiqilgan toʻy libosini kiygan.

Uning uchta qizi bor edi:

 Malika Faryol,
 Malika Favziya
 Malika Fodiya .

Uchinchi qizi tugʻilgandan soʻng, Foruq 1948-yil 19-noyabrda u bilan ajrashdi. Ajrimdan keyin Podshoh Foruq birinchi ikki qiziga, Farida kichik qiziga vasiy boʻlishdi.

Qirolichalik va jamoat roli 
Qirolicha Farida onalik ayolning yagona ustuvorligi deb hisoblanadigan madaniyatda tugʻilgan. Ayniqsa, taxt uchun oʻgʻil merosxoʻrining tugʻilishi muhim edi. Biroq, Gʻarbning taʼsiri kuchayganligi sababli, qirolichaning roli yuqoriga koʻtarildi.

Misr jamiyaytida hech boʻlmaganda koʻrinish nuqtai nazaridan maʼlum bir ayol emansipatsiyasi qirol oilasi atrofida sodir boʻldi, chunki u zamonaviylik belgisi sifatida qaralib, qirollik uyini Gʻarb dunyosiga taqdim etishda foydalanishga yaroqli edi.

Nikohning oʻzi rasmiy reklamada monarxiya bermoqchi boʻlgan zamonaviy qiyofani koʻrsatish uchun ishlatilgan va qirollik er-xotin rasman monogam hamrohlik nikohidagi zamonaviy uy juftligi sifatida tasvirlanishi m8sr jamiyatida mukamallik hisoblangan.

Shuningdek, Foruqd taxtga oʻtirgandan soʻng qirollik oilasining qolgan ayollari ham haramdan ozod qilindi. Qirol Foruq va qirolicha Faridaning toʻyi chogʻida rasmiy davlat qirollik toʻy ziyofati boʻlib oʻtdi, unda yangi qirolicha, shuningdek, qirolning onasi va opa-singillari aralash kompaniya va matbuotda chop etilgan fotosuratlar bilan qatnashdilar va toʻydan ikki kun oʻtgach, Qirol yangi qirolichani qirollik balkonida oʻzi bilan birga ommaga tanishtirdi, bunga ilgari hech bir malikaga ruxsat berilmagan.

Birinchi xonim va qirolicha lavozimi xayriya, mablagʻ yigʻish, xotirlash marosimlarida qatnashish va chet ellik taniqli mehmonlarni qabul qilish kabi jamoat vakillik majburiyatlarini oʻz ichiga olgan sharafli lavozimga aylandi.

Qirolicha Farida Qizil Yarim Oy Jamiyati raisini qabul qildi, shuningdek, Misr Feministlar Ittifoqi va Yangi Ayol Alyansining faxriy prezidenti edi. U, shuningdek, jamoat ishlarida muhim rol oʻynagan Egyptian Girl Guide kompaniyasining homiysi edi.

Qirolichalikning soʻnggi yillarida, turmushi yomonlashgan bir paytda, Farida asta-sekin jamoat ishlarini tark etdi. Maʼlumotlarga koʻra, qirol Foruqning koʻplab maʼshuqalari boʻlgan, oʻz qirolichasiga eʼtibor bermagan, uni ziyofatlardan chetlab oʻtgan va bir paytlar malika Chevikarning ziyofatida maʼshuqasi bilan birga qatnashgan va uni bosh vazir Nuqrashi poshoning yoniga qoʻygan va bundan Farida xafa boʻlgan. Erkak merosxoʻrning yoʻqligi ham ajralishga turtki berdi.

Misrda ajralish unchalik keng tarqalmagan edi, chunki Farida juda mashhur boʻlgan va qirol Foruq Qohira kinoteatrida buning uchun omma oldida aytgan. Doria Shafik qirollik ajrashishini va Faridaning baxtsiz nikohni tark etishni Misrlik ayolni oʻz erkinligini topishga va oʻzini ozod qilishga chaqirish sifatida baholadi: „Farida oʻz ozodligi evaziga taxtdan voz kechdi. Misr ayolining tarixi“.

Keyinchalik hayot 
Farida 1964-yilgacha MisrdaNildagi orolda joylashgan Zamalek shahrida yashagan. Keyinchalik u Livanga yashadu va u erda oʻn yildan keyin bolalarini koʻrdi. 1965-yil mart oyida qirol Foruq Rimda vafot etganida, u va uning uch qizi oʻlikxonada uning jasadini ziyorat qilishdi. Keyin u 1968-yildan 1974-yilgacha Parijda yashab, 1974-yilda Anvar As-Sadat prezidentligi davrida Misrga qaytdi. Ajralishdan keyin u turmushga chiqmagan. 1960-yillarning oxirlarida u rasm chizishni boshladi. Rassom sifatida, u Yevropa va Qoʻshma Shtatlarda shaxsiy koʻrgazmalarini oʻtkazdi. Uning koʻrgazmalaridan biri 1980-yil may oyida Qohirada boʻlib oʻtdi.

Oʻlim 
Farida 1988-yilning sentabrida bir qancha sogʻliq muammolari, jumladan leykemiya, pnevmoniya va gepatit tufayli kasalxonaga yotqizilgan. 2-oktabr kuni u reanimatsiyaga yotqizilgan va keyin u komaga tushib qolgan. U 1988-yil 16-oktabrda Qohirada 67 yoshida leykemiyadan vafot etdi.

Manbalar 

1988-yilda vafot etganlar
1921-yilda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations