Nyu-York jamoat kutubxonasi

Nyu-York jamoat kutubxonasi ( NYPL ) — Nyu-Yorkdagi ommaviy kutubxona tizimi. 53 millionga yaqin obyekt va 92 ta joy bilan Nyu-York jamoat kutubxonasi Qo'shma Shtatlardagi ikkinchi yirik jamoat kutubxonasi ( Kongress kutubxonasi ortida) va dunyoda to'rtinchi o'rinda turadi . Bu xususiy, nodavlat, mustaqil boshqariladigan, notijorat korporatsiya bo'lib, xususiy va davlat moliyalashtirish bilan ishlaydi.

Kutubxonaning Bronks, Manxetten va Staten orollarining tumanlarida filiallari va Nyu-York metropoliteni hududidagi akademik va professional kutubxonalar bilan aloqalari mavjud. Shaharning boshqa ikkita tumanlari, Bruklin va Kvinslar Nyu-York jamoat kutubxonasi tizimi tomonidan emas, balki ularning tegishli tuman kutubxona tizimlari tomonidan xizmat qiladi. Bular: Bruklin jamoat kutubxonasi va Kvins jamoat kutubxonasi . Filial kutubxonalari keng jamoatchilik uchun ochiq bo'lib, aylanma kutubxonalardan iborat. Nyu-York jamoat kutubxonasida to'rtta tadqiqot kutubxonasi mavjud bo'lib, ular ham keng jamoatchilik uchun ochiq.

Rasmiy ravishda Nyu-York jamoat kutubxonasi, Astor, Lenox va Tilden fondlari nomini olgan kutubxona XIX asrda asosiy kutubxonalar , bibliofillar va boylarning ijtimoiy kutubxonalari birlashmasidan tashkil topgan bo'lib, o'z yoshidagi eng boy amerikaliklarning xayriya yordami bilan yaratilgan.  

"Nyu-York jamoat kutubxonasi" nomi uning asosiy filialiga ham tegishli bo'lishi mumkin, uni kirish eshigining ikkala tomonida joylashgan Sabr va Mashaqqatli sher haykallari orqali osongina tanib olish mumkin. Filial 1965- yilda Milliy tarixiy yodgorlik deb e'lon qilingan. 1966-yilda Milliy tarixiy joylar reyestriga kiritilgan va 1967-yilda Nyu-York shahrining diqqatga sazovor joyi sifatida belgilangan

Tarixi

Tashkil etilishi 

Jozef Kogsvellning buyrug'i bilan Jon Jeykob Astor jamoat kutubxonasini yaratish uchun 400 000 dollar ( 2021-yilda 12.5 million dollar ekvivalenti) vasiyat qilish to'g'risida o'z vasiyatnomasiga kodisil qo'ydi. 1848-yilda Astor vafotidan so'ng, vasiylar kengashi vasiyatnoma shartlarini bajardi va 1854-yilda Sharqiy qishloqda Astor kutubxonasini qurdi. Yaratilgan kutubxona bepul ma'lumot kutubxonasi edi; uning kitoblarini muomalaga chiqarishga ruxsat berilmagan. 1872-yilga kelib, Astor kutubxonasi haqida The New York Times tahririyatida so`z boradi:  "asosiy ma'lumotnoma va tadqiqot resursi ammo mashhur emas va shuning uchun ham u jamoat uchun zaruriy narsalarga ega emas. Kutubxona, uning do'konlari deyarli qulf va kalit ostida bo'lishi mumkin, chunki u yerga har qanday shaxslar  kirishi mumkin".

Nyu-York shtati qonun chiqaruvchi organi 1870-yilda Lenox kutubxonasini birlashtirgan Kutubxona 1877-yilda Beshinchi avenyuda, 70 va 71-ko'chalar oralig'ida qurilgan. Kutubxonaga  bibliofil va xayriyachi Jeyms Lenoks o'zining Americana to'plamini, san'at asarlarini, qo'lyozmalarini va nodir kitoblarini, jumladan Yangi Dunyodagi birinchi Gutenberg Injilini hadya qildi. O'z boshidanoq kutubxona kirish uchun haq oldi va hech qanday adabiy asarga tegishga ruxsat bermadi.

Nyu-Yorkning sobiq gubernatori va prezidentlikka nomzod Samuel J. Tilden butun shahar bo'ylab yetib boruvchi kutubxona zarur deb hisoblagan va 1886-yilda vafotidan so'ng u boyligining asosiy qismini - taxminan  ( 2021-yilda 72 million dollar ekvivalenti) vasiyat qilgan. "Nyu-York shahrida bepul kutubxona va o'qish zalini tashkil etishni qo'llab-quvvatlash". Nyu-York advokati Jon Bigelow va Tilden boyligining ishonchli vakili Endryu Xasvell Grin shaharning ikkita eng yirik kutubxonasini birlashtirish g'oyasini o'ylab topguniga qadar, bu pul bir necha yil davomida ishonchda saqlanib qoladi.

Astor va Lenox kutubxonalari moliyaviy jihatdan qiynalgan. Nyu-York shahrida XIX asrda allaqachon ko'plab kutubxonalar bo'lgan bo'lsa-da, ularning deyarli barchasi xususiy mablag' bilan ta'minlangan va ko'pchiligi kirish yoki foydalanish uchun to'lovlar olgan (e'tiborga loyiq istisno 1859-yilda o'zining bepul o'qish zalini jamoatchilikka ochgan Cooper Union edi).  Bigelow, ikki kutubxonani birlashtirish rejasining eng ko'zga ko'ringan tarafdori, Tilden kengashi a'zosi Lyuis Kass Ledyard, shuningdek, Astor kengashida Jon Kadvalader tomonidan qo'llab-quvvatlandi. Oxir-oqibat, Lenox boshqaruv kengashi prezidenti Jon Styuart Kennedi ham rejani qo'llab-quvvatlash uchun keldi. 1895-yil 23-mayda Bigelow, Cadwalader va Jorj L. Rives "Nyu-York jamoat kutubxonasi, Astor, Lenox va Tilden fondlari" ni yaratishga kelishib oldilar. Reja jamoat manfaati uchun xususiy xayriya ishlarining namunasi sifatida e'tirof etildi. 11-dekabr kuni Jon Shou Billings kutubxonaning birinchi direktori etib tayinlandi. Yangi tashkil etilgan kutubxona 1901-yilning fevralida Nyu-Yorkdagi bepul aylanma kutubxona bilan birlashtirildi.

Mart oyida Endryu Karnegi shaharda oltmish beshta filial kutubxonasini qurish uchun  ( 2021-yilda 169 million dollar ekvivalenti) xayriya qilishga oldindan rozi bo'ldi, ular Nyu-York shahri tomonidan boshqarilishi va qo`llab-quvvatlanishi shart. Nyu-York shahri konsolidatsiyasidan oldin bo'lgan Bruklin va Kvins jamoat kutubxonalari tizimlari ularga taklif qilingan grantlardan voz kechgan va NYPL tizimiga qo'shilmagan; ular Manxetten va Bronksdagi hamkasblar kabi davolanolmaydilar, deb ishonishgan.  Keyinchalik 1901-yilda Karnegi Nyu-York shahri bilan rasman shartnoma tuzib, filial kutubxonalarini qurish uchun yer sotib olishni asoslashi uchun xayriya pulini shaharga o'tkazishga shartnoma imzoladi. NYPL Vasiylar kengashi rejalashtirish uchun maslahatchilarni yolladi va ularning Karnegi kutubxonalarini qurish uchun cheklangan miqdordagi arxitektura firmalarini yollash haqidagi tavsiyalarini qabul qildi: bu tashqi ko'rinishning bir xilligini ta'minlaydi va xarajatlarni minimallashtiradi. Vasiylar barcha filial kutubxonalarini loyihalash uchun McKim, Mead &amp; White, Carrère va Hastings va Walter Kukni yolladilar.

To'plamni rivojlantirish 

Nyu-Yorklik taniqli yozuvchi Vashington Irving o'nlab yillar davomida Astorning yaqin do'sti bo'lgan va xayriyachiga Astor kutubxonasini loyihalashda yordam bergan. Irving 1848-yildan 1859-yil, vafotigacha kutubxonaning Vasiylik kengashining prezidenti bo'lib xizmat qildi va Yevropa intellektual hayotiga nisbatan kuchli sezgirligi bilan kutubxonaning yig'ish siyosatini shakllantirdi.  Keyinchalik, kutubxona o'zining to'plam siyosatini boshqarish uchun milliy taniqli mutaxassislarni yolladi; ular to'g'ridan-to'g'ri direktorlar Jon Shou Billings (u ham Milliy tibbiyot kutubxonasini ishlab chiqdi), Edvin X. Anderson, Garri M. Lidenberg, Franklin F. Xopper, Ralf A. Beals va Edvard Frixaferga (1954-1970) hisobot berishdi.  Ular 12 millionga yaqin kitob va 26,5 dona kitoblarni egallash, saqlash, tartibga solish va keng ommaga taqdim etish bo‘yicha tajriba, xolislik va dunyo miqyosidagi juda keng bilimlarni ta’kidladilar. Million qo'shimcha mahsulot.  Direktorlar, o'z navbatida, elita vasiylik kengashiga hisobot berishdi, asosan keksalar, yaxshi o'qimishli, xayriyaparvar, ayniqsa protestantlar, Amerika jamiyatida qo'mondonlik lavozimlariga ega bo'lgan yuqori sinf oq tanli erkaklar. Ular o'zlarining rolini kutubxonaning muxtoriyatini siyosatchilardan himoya qilish, shuningdek, unga maqom, resurslar va ehtiyotkorlik bilan g'amxo'rlik qilish deb bilishgan. 

1931-yilda oxirgi podshohning amakisi Buyuk Gertsog Vladimir Aleksandrovichning (1847-1909) shaxsiy kutubxonasini sotib olish kengashning ko'plab muhim qarorlarining vakili bo'ldi. Bu rus kitoblari va fotomateriallarining eng yirik xaridlaridan biri edi; o‘sha paytda Sovet hukumati o‘zining madaniy to‘plamlarini oltinga xorijga sotish siyosatini olib bordi.  Tegishli to'plamlar orasida rossiyalik fotosuratchilarning ko'plab muhim asarlari, shuningdek, Romanovlar uyi va Rossiyaning ilk mutaxassisi Jorj Kennan (tadqiqotchi) bilan bog'liq fotosuratlar mavjud.

Harbiylar kutubxonaning xaritasi va jahon urushlaridagi kitoblar to'plamidan, jumladan, xodimlarini yollashdan ko'p narsalarni olishdi. Masalan, Xarita bo'limi boshlig'i Valter Ristov 1942-yildan 1945- yilgacha Urush departamentining Nyu-York Harbiy razvedka boshqarmasi geografiya bo'limi boshlig'i etib tayinlangan. Ristov va uning xodimlari minglab strategik, nodir yoki noyob xaritalarni topdilar, nusxalashdi va boshqa manbalarda mavjud bo'lmagan ma'lumotlarga muhtoj bo'lgan urush agentliklariga qarz berishdi.

Tadqiqot kutubxonalari

Asosiy filial binosi 

Nyu-York jamoat kutubxonasi tashkilotchilari katta filialga ega bo'lishni istab, Beshinchi avenyu bo'ylab, 40 va 42-ko'chalar orasida, Croton suv ombori tepasida joylashgan markaziy joyni tanladilar. Kutubxonaning birinchi direktori doktor Jon Shou Billings yangi binoning asosi bo'lgan dastlabki dizaynni yaratdi, unda yetti qavatli kitoblar to'plamining tepasida ulkan o'qish zali mavjud bo'lib, u kitoblarni kirish uchun mo'ljallangan tizim bilan birlashtirilgan. Kutubxona foydalanuvchilarining iloji boricha tezroq foydalanishlari uchun. Carrère and Hastings arxitektura firmasi inshootni Beaux-Arts uslubida qurgan va inshoot 1911-yil 23-mayda ochilgan. Bu Qo'shma Shtatlardagi o'sha vaqtga qadar eng katta marmar inshoot edi.

Kirish eshigini qo'riqlayotgan ikkita tosh sherni EC Potter haykaltaroshligi va aka- uka Piccirilli tomonidan o'yilgan. Uning asosiy o'quv zali bir vaqtning o'zida dunyodagi eng katta  zal edi kengligi  uzun, balandligi  shiftlar. 1970 va 1980-yillardagi kengayish kutubxonaning to'g'ridan-to'g'ri g'arbida joylashgan Bryant Park ostida saqlash joyini qo'shdi. Struktura 2007-yildan 2011-yilgacha katta restavratsiya qilindi , uning kafolati 100 dollar. filantrop Stiven A. Shvartsmandan million sovg'a, keyinchalik filial nomi o'zgartirildi. Bugungi kunda filialning asosiy o‘quv zali kutubxona fondlari va internet tarmog‘iga kirish imkoniyatiga ega kompyuterlar hamda noutbuklar uchun o‘rnatish moslamalari bilan jihozlangan. Fellows dasturi yozuvchilar va olimlar uchun ajratilgan xonalarni har yili tanlab beradi va ko'pchilik kutubxonada muhim tadqiqot va yozish ishlarini bajargan.

Asosiy filialda bir qancha tarixiy belgilar ham mavjud. U 1965-yilda Milliy tarixiy yodgorlik deb e'lon qilingan, 1966-yilda Milliy tarixiy joylar reestriga kiritilgan  va 1967-yilda Nyu-York shahrining diqqatga sazovor joyi sifatida belgilangan Astor Xoll, birinchidan uchinchi qavatgacha boʻlgan zinapoyalar va MakGrou Rotunda 1974-yilda interyerning diqqatga sazovor joylari sifatida belgilangan va Rose asosiy oʻqish zali va jamoat katalogi xonasi 2017-yilda alohida Nyu-York shahrining diqqatga sazovor joylariga aylantirilgan

Boshqa tadqiqot sohalari 

1990-yillarda Nyu-York jamoat kutubxonasi fan, texnologiya va biznesga bag'ishlangan tadqiqot to'plamining o'sha qismini yangi joyga ko'chirishga qaror qildi. Kutubxona 34-ko'chada joylashgan sobiq B. Altman &amp; Company binosini sotib oldi va moslashtirdi. 1995-yilda kutubxona tashkil etilganining 100 yilligi munosabati bilan Gwathmey Siegel &amp; Associates of Manhattan tomonidan ishlab chiqilgan  Fan, sanoat va biznes kutubxonasi (SIBL) jamoatchilikka ochildi. SIBL tashkil etilgandan so'ng, 42-ko'chada joylashgan markaziy ilmiy kutubxona Gumanitar va ijtimoiy fanlar kutubxonasi deb o'zgartirildi.

Bugungi kunda NYPL tadqiqot kutubxonasi tizimini o'z ichiga olgan to'rtta tadqiqot kutubxonasi mavjud; birgalikda ular taxminan 44 million narsalarni o'z ichiga oladi. Filial kutubxonalari fondlarini hisobga olgan holda jami  . 42-ko'chadagi Gumanitar va ijtimoiy fanlar kutubxonasi hanuzgacha NYPL tadqiqot kutubxonasi tizimining yuragi hisoblanadi. Taxminan  jild va 60 000 davriy nashrga ega SIBL faqat fan va biznesga bag'ishlangan mamlakatdagi eng yirik ommaviy kutubxona hisoblanadi. NYPLning yana ikkita tadqiqot kutubxonasi Garlemdagi 135-ko'chada va Lenoks avenyusida joylashgan Shomburg tadqiqot va qora madaniyat markazi va Linkoln markazida joylashgan Nyu-York sahna san'ati jamoat kutubxonasi . Ma'lumot to'plamlaridan tashqari, Ijro san'ati kutubxonasi va SIBL oddiy filial kutubxonalari sifatida boshqariladigan aylanma komponentlarga ham ega.

Yaqin tarixi 

Nyu-York jamoat kutubxonasi hukumat qonuni bilan yaratilmagan. Kutubxona o'zining ilk kunlaridanoq shahar hukumati va xususiy xayriya hamkorligidan tashkil topgan. 2010-yil holatiga ko‘ra, tizimdagi ilmiy kutubxonalar asosan shaxsiy mablag‘lar hisobidan moliyalashtiriladi, filial yoki aylanma kutubxonalar esa asosan shahar hokimiyati mablag‘lari hisobidan moliyalashtiriladi. 2009-yilgacha ilmiy-tadqiqot va filial kutubxonalari deyarli butunlay alohida tizim sifatida ishlagan, biroq o‘sha yili turli operatsiyalar birlashtirildi. 2010-yil boshiga kelib, NYPL xodimlari qisman konsolidatsiyalar orqali taxminan 16 foizga qisqartirildi.

2010-yilda konsolidatsiya dasturining bir qismi sifatida NYPL turli xil orqa ofis operatsiyalarini Long-Aylend Sitidagi Kutubxona Xizmatlari Markazining yangi binosiga ko'chirdi. Buning uchun  sobiq ombor rekonstruksiya qilindi. Yerto‘lada  bo‘lgan yangi kitob saralovchi 132 ta filial kutubxonalariga yetkazib berish uchun ularni saralash uchun kutubxona buyumlaridagi shtrix kodlardan foydalanadi. Kutubxona xodimlarining so‘zlariga ko‘ra, futbol maydonining uchdan ikki qismi uzunlikdagi mashina dunyodagi eng katta turdagi mashina hisoblanadi. Bir filialda joylashgan va boshqasidan so'ralgan kitoblar saralovchidan o'tadi, ulardan foydalanish avvalgi kutish vaqtini kamida bir kunga qisqartiradi. 14 kutubxona xodimi bilan birga mashina soatiga 7500 ta (yoki daqiqada 125 ta) narsalarni saralashi mumkin. Kutubxonaga xizmat ko‘rsatish markazining birinchi qavatida buyurtma berish va kataloglash bo‘limi joylashgan; ikkinchidan, raqamli tasvirlash bo'limi (avvalgi Bosh filial binosida),qo'lyozmalar va arxivlar bo'limi, bu yerda havo sovuqroq saqlanadi; uchinchidan, Barbara Goldsmithni saqlash bo'limi, 10 kishidan iborat (2010-yil holatiga ko'ra), lekin 30 ga yaqin xodimlarga mo'ljallangan.

NYPL turli kutubxonalar xavfsizligini va himoyasini ta'minlaydigan Nyu-York shtatining maxsus patrul xodimlari va kutubxona ob'ektlarida xavfsizlik operatsiyalarini nazorat qiluvchi NYPL maxsus tergovchilaridan iborat kuchga ega. Bu amaldorlar Nyu-York jinoyat qonuni tomonidan berilgan navbatchi hibsga olish huquqiga ega. Ba'zi kutubxona filiallari qo'riqchilar uchun shartnoma tuzadi.

O'zining 125 yilligini nishonlash uchun NYPL o'zining eng ko'p tekshirilgan kitoblari ro'yxatini hisoblab chiqdi. Ro‘yxatda birinchi o‘rinni Ezra Jek Kitsning “ Qorli kun ” filmi egalladi, “Shlyapadagi mushuk” va “ O‘n to‘qqiz sakson to‘rt ” filmi kuchli uchlikni yakunladi.

2021-yil 5-oktabrdan boshlab NYPL kechiktirilganlik uchun to‘lovlarni endi to‘lamaydi. O'shandan beri mavjud qarzlar barcha NYPL mijozlarining yozuvlaridan tozalandi.

BookOps 
2013-yil fevral oyida Nyu-York va Bruklin jamoat kutubxonalari texnik xizmat koʻrsatish boʻlimlarini birlashtirishlarini eʼlon qilishdi. Yangi bo'lim BookOps deb nomlanadi. Taklif etilayotgan birlashish 2 dollar tejashni kutmoqda . Bruklin jamoat kutubxonasi uchun million va 1,5 dollar Nyu-York jamoat kutubxonasi uchun million. Garchi hozirda birlashishning bir qismi bo'lmasa-da, Kvins jamoat kutubxonasi oxir-oqibat ba'zi resurslarni boshqa shahar kutubxonalari bilan bo'lishishi kutilmoqda. 2011-yil holatiga ko'ra, Nyu-York jamoat kutubxonasi tizimlari va Bruklin jamoat kutubxonasi tizimlarida tiraj 59% ga oshdi. Long-Aylend Siti shahrida joylashgan BookOps mijozlarga xizmat ko'rsatishni yaxshilash bilan birga pulni tejash usuli sifatida yaratilgan. BookOps xizmatlariga "Bruklin jamoat kutubxonasi (BPL) va Nyu-York jamoat kutubxonasining aylanma to'plamlari va NYPL tadqiqot kutubxonalarining umumiy to'plamlari uchun yangi narsalarni sotib oladigan, tavsiflaydigan, tayyorlaydigan va yetkazib beruvchi" Tanlov guruhi kiradi. Tanlov guruhi tarkibida Sotib olish bo'limi, Kataloglashtirish bo'limi, To'plamlarni qayta ishlash bo'limi va Logistika bo'limi mavjud. Ushbu ob'ekt ochilishidan oldin, yuqorida aytib o'tilgan barcha bo'limlar turli joylarda joylashgan bo'lib, ular o'rtasida hech qanday javobgarlik yo'q edi va narsalar ba'zan ikki haftagacha mo'ljallangan joyga etib borishi kerak edi. BookOps hozirda bitta binoda barcha bo'limlarga ega va 2015-yilda deyarli sakkiz million mahsulotni saralagan. Binoda ko'plab xonalar, jumladan, urinib qolgan kitoblarni to`g`rilashga mo'ljallangan xona mavjud.

Bahslar 
To'plamlardagi konsolidatsiyalar va o'zgarishlar 2004-yilda Devid Ferriero Endryu V. Mellon direktori va Tadqiqot kutubxonalarining bosh ijrochi direktori etib tayinlanganidan beri davom etayotgan munozaralar va bahs-munozaralarga yordam berdi.  NYPL institutni o'rganish uchun maslahatchilar Booz Allen Hamiltonni jalb qildi va Ferriero so'rov hisobotini "kutubxonani qayta ixtiro qilish jarayonida" katta qadam sifatida tasdiqladi. Konsolidatsiya dasturi Osiyo va Yaqin Sharq bo'limi (sobiq Sharq bo'limi deb nomlangan), shuningdek, Slavyan va Boltiq bo'limi kabi sub'ektlarning yo'q qilinishiga olib keldi. 

So'nggi yillarda bir qator yangiliklar tanqid qilindi. 2004-yilda NYPL Google Books Library loyihasida ishtirok etishini e'lon qildi. Google va yirik xalqaro kutubxonalar oʻrtasidagi kelishuvga koʻra, jamoat mulki boʻlgan kitoblarning tanlangan toʻplamlari toʻliq skanerdan oʻtkaziladi va Internetda bepul ommaga taqdim etiladi. Ikki sherik o'rtasidagi muzokaralar har bir kishini kutubxonalar kelajakda kengayishi mumkin bo'lgan yo'llar haqida taxminlarni ishlab chiqishga chaqirdi. Shartnoma shartlariga ko'ra, ma'lumotlar boshqa qidiruv tizimi tomonidan tekshirilishi yoki yig'ib olinishi mumkin emas; yuklab olish yoki qayta tarqatishga ruxsat berilmaydi. Hamkorlar va tadqiqot kutubxonalarining kengroq hamjamiyatlari tarkibni almashishlari mumkin.

Shahar markazida alohida ajratilgan sobiq Donnell kutubxonasining sotilishi bahs-munozaralarga sabab bo'ldi. Donnelning yo'q qilinishi bolalar, yoshlar va chet tillari to'plamlarining tarqatib yuborilishi natijasidir. Donnell Media Markazi ham demontaj qilindi, uning to'plamining asosiy qismi Nyu-Yorkdagi sahna san'ati jamoat kutubxonasiga zaxiradagi filmlar va videolar to'plami sifatida ko'chirildi va uning qismlari qayta taqsimlandi. Sayt hashamatli mehmonxona uchun qayta ishlab chiqilgan.

Bir qancha faxriy kutubxonachilar nafaqaga chiqdi va tumanlardagi yosh toifasidagi mutaxassislar soni qisqartirildi.

Filial kutubxonalari 

Nyu-York jamoat kutubxonasi tizimi Bronks, Manxetten va Staten orolidagi filial kutubxonalari, jumladan Stavros Niarchos fondi kutubxonasi (sobiq: Mid-Manxetten kutubxonasi), Endryu Xayskell Brayl yozuvi va Talking Book kutubxonasi orqali davlat kutubxonasi sifatida foydalanish majburiyatini oladi., Fan, sanoat va biznes kutubxonasining aylanma kollektsiyalari va Nyu-York sahna san'ati jamoat kutubxonasining aylanma to'plamlari. Filial kutubxonalari Qo'shma Shtatlardagi uchinchi yirik kutubxonani tashkil qiladi. Ushbu aylanma kutubxonalar keng ko'lamli to'plamlar, dasturlar va xizmatlarni taklif qiladi, shu jumladan Stavros Niarchos fondi kutubxonasidagi mashhur rasmlar to'plami va Donneldan qayta tarqatilgan Media markazi.

Tizim Manxettenda 40 ta, Bronksda 35 ta va Staten orolida 14 ta kutubxonaga ega. Eng yangisi Charleston kutubxonasi boʻlib, u 2022-yil 16-martda ochilgan 2022-yil holatiga ko'ra, Nyu-York jamoat kutubxonasi xizmat ko'rsatadigan uchta tumandagi 4 ta tadqiqot markazi va 89 ta mahalla filial kutubxonasidan iborat edi. NYPL tizimidagi barcha kutubxonalardan barcha tashrif buyuruvchilar bepul foydalanishlari mumkin.   , tadqiqot fondlarida 46,8 million nusxa (kitoblar, videotasvirlar, xaritalar va boshqalar), filial kutubxonalarida esa 9,9 million nusxa mavjud. To'plamlarning umumiy soni  yaqin bo'lib, bu ko'rsatkich faqat Kongress kutubxonasi va Britaniya kutubxonasidan oshib ketdi.

Xizmatlar

NYPLdan so'rov 

ASK NYPL deb nomlanuvchi telefon ma’lumotnomasi har yili 100 000 savolga telefon va onlayn hamda The New York Times’da javob beradi.

Veb-sayt va raqamli xoldinglar 
Kutubxona veb-sayti kutubxona kataloglari, onlayn to'plamlari va obuna ma'lumotlar bazalariga kirish imkonini beradi. Unda kutubxonaning bepul tadbirlari, ko‘rgazmalari, kompyuter sinflari va ingliz tili ikkinchi til sifatida (ESL) darslari haqida ham ma’lumotlar mavjud. Ikki onlayn katalog, LEO (aylanuvchi to‘plamlarni qidiradi) va CATNYP (tadqiqot to‘plamlarini qidiradi) foydalanuvchilarga kutubxona fondidagi kitoblar, jurnallar va boshqa materiallarni qidirish imkonini beradi. LEO tizimi karta egalariga kitoblarni istalgan filialdan so‘rash va ularni istalgan filialga yetkazish imkonini beradi.

NYPL karta egalariga obuna maʼlumotlar bazalaridagi minglab joriy va tarixiy jurnallar, gazetalar, jurnallar va maʼlumotnomalarga uydan bepul foydalanish imkonini beradi, jumladan, asosiy jurnallarning toʻliq matnini oʻz ichiga olgan EBSCOhost ; Nyu-York Tayms (1995-yildan hozirgi kungacha) to'liq matni, Geyl's Ready Reference Shelf, unda Uyushmalar entsiklopediyasi va davriy indekslar, Bosma kitoblar ; va Ulrichning davriy nashrlari katalogi . Nyu-York jamoat kutubxonasi, shuningdek , Mehnat statistikasi byurosining kasbiy istiqbollar bo'yicha qo'llanmasi va Markaziy razvedka boshqarmasining Jahon faktlar kitobi kabi tashqi manbalarga ham bog'lanadi. Ma'lumotlar bazalari barcha yoshdagi bolalar, o'smirlar va kattalar uchun mavjud.

NYPL Digital Collections (ilgari Digital Gallery deb nomlangan) kutubxona kolleksiyalaridan raqamlashtirilgan 900 000 dan ortiq rasmlardan iborat maʼlumotlar bazasidir. Raqamli kollektsiyalar xalqaro muzey mutaxassislari guruhi tomonidan Time jurnalining 2005-yildagi 50 ta ajoyib veb-saytlari  va 2006-yilning eng yaxshi tadqiqot sayti deb topildi.

Fotosuratchilarning shaxsiy maʼlumotlari katalogi (PIC) Stiven A. Shvartsman binosidagi Fotosuratlar toʻplamining eksperimental onlayn xizmatidir.

Faqat kutubxona ichida mavjud bo'lgan boshqa ma'lumotlar bazalariga Nature, IEEE va Wiley ilmiy jurnallari, Wall Street Journal arxivlari va Factiva kiradi . Umuman olganda, kutubxonaning raqamli fondlari 2015- yil holatiga ko'ra petabaytdan ortiq ma'lumotdan iborat.

Bitta NYPL 
2006-yilda kutubxona filial va tadqiqot kutubxonalarini "One NYPL" ga birlashtirgan yangi strategiyani qabul qildi. Tashkiliy o'zgarishlar barcha to'plamlar uchun yagona onlayn-katalogni ishlab chiqdi va bitta kartadan filialda ham, ilmiy kutubxonalarda ham foydalanish mumkin edi. 2009-yildagi veb-sayt va onlayn-katalogga o'tishda dastlabki qiyinchiliklar bo'ldi, ammo oxir-oqibat kataloglar birlashtirildi.

Jamiyat uchun targ‘ibot ishlari 
Nyu-York jamoat kutubxonasi o'z mijozlariga ko'plab xizmatlarni taklif qiladi. Ushbu xizmatlardan ba'zilari immigrantlar uchun xizmatlarni o'z ichiga oladi. Nyu-York shahri turli xil kelib chiqishi odamlarga kelganda mehmondo'st muhitga ega ekanligi bilan mashhur. Kutubxona bepul mehnat va hayot ko'nikmalarini taklif qiladi. Ular kutubxonadagi ko'ngillilar va hamkorliklar bilan birgalikda taklif etiladi. Bundan tashqari, kutubxona ingliz tilini bilmaydiganlar uchun AQShga moslashish uchun materiallar va kouchingni taklif qiladi. Bu ingliz tilini bilmaydiganlar uchun kutubxona bepul ESOL darslarini taklif etadi. 2018-yil iyul oyida tashabbus koʻtarildi, Nyu-York kutubxonasi kartalari egalariga Uitni muzeyi, Guggenxaym va boshqa 31 ta taniqli Nyu-York madaniyat muassasalariga bepul tashrif buyurishga ruxsat berildi.

Vaqtinchalik dasturlar 
2017-yil iyun oyida Metro kutubxonasi e'lon qilindi. Bu Nyu-York jamoat kutubxonasi, Bruklin jamoat kutubxonasi, Kvins jamoat kutubxonasi, Metropolitan transport boshqarmasi va Transit Wireless o'rtasidagi tashabbus edi. Metro kutubxonasi Nyu-York metrosi haydovchilariga elektron kitoblar, parchalar va qisqa hikoyalardan foydalanish imkoniyatini berdi. Metro kutubxonasi tugadi, ammo haydovchilar SimplyE ilovasi yoki SimplyE.net saytiga tashrif buyurib, bepul elektron kitoblarni yuklab olishlari mumkin.

Boshqaruv 
NYPL, Nyu-Yorkdagi barcha jamoat kutubxonalari singari, Nyu-York shtati universiteti Regentlar kengashining nizomiga ega va Nyu-York shtati ta'lim departamentida ro'yxatdan o'tgan. Barcha kutubxona vasiylik kengashlarining asosiy vakolatlari va majburiyatlari Ta'lim to'g'risidagi qonunda belgilangan va Nyu-York Kodekslari, Qoidalari va qoidalarining 8-bo'limining 90-qismiga bo'ysunadi.

NYPL nizomi, 1975-yilda qayta ko'rib chiqilgan va tasdiqlanganidek, korporatsiya nomi Nyu-York jamoat kutubxonasi, Astor, Lenox va Tilden fondlari sifatida berilgan. Kutubxonani bir necha sinflarning 25-42 nafar vasiylaridan tashkil topgan vasiylar kengashi boshqaradi, ular birgalikda oʻz vorislarini, shu jumladan ex officio Nyu-York meri, Nyu-York shahar kengashi spikeri va Nyu-York shahar nazoratchisini tanlaydilar .

Nyu-Yorkdagi boshqa kutubxona tizimlari 

Nyu-York jamoat kutubxonasi Nyu-York shahridagi uchta alohida va mustaqil ommaviy kutubxona tizimlaridan biridir. Boshqa ikkita kutubxona tizimi - Bruklin jamoat kutubxonasi va Kvins jamoat kutubxonasi . 2006-yil merining boshqaruv hisobotiga ko'ra, Nyu-York shahrining uchta ommaviy kutubxonasi tizimi umumiy kutubxona tirajlari 35 millionni tashkil etdi: NYPL va BPL (birlashtirilgan 143 filial bilan)  tiraji va Kvins tizimi  tirajga ega edi. 62 ta filial kutubxonalari orqali  . Hammasi bo'lib uchta kutubxona tizimi 2006-yilda  mehmonni qabul qildi. Umuman olganda, shahardagi uchta kutubxona tizimida 209 ta filial mavjud, ularning fondlarida 63 million nusxa mavjud.

Nyu-York shahridagi boshqa kutubxonalar, ulardan ba'zilari jamoat foydalanishi mumkin, maxsus kutubxonalar va axborot markazlari katalogida keltirilgan.

Madaniy ta'sir 
Tarixchi Devid Makkallo Nyu-York jamoat kutubxonasini Qo'shma Shtatlardagi eng muhim beshta kutubxonadan biri deb ta'riflagan; qolganlari - Kongress kutubxonasi, Boston jamoat kutubxonasi, Garvard va Yel universitetlari kutubxonalari.

Nyu-York jamoat kutubxonasi Kolumbiya, Garvard va Yel kutubxonalari bilan bir qatorda Tadqiqot kutubxonalari guruhining asoschisi edi. Garvard, Kolumbiya va Prinston bilan bir qatorda u tadqiqot to'plamlari va saqlash konsorsiumining (ReCAP) a'zosi bo'lib , Nyu-Jersi shtatining Plainsboro shahrida joylashgan joydan tashqarida joylashgan tokchani uchtasi bilan baham ko'radi.

Ommaviy madaniyatda 
Nyu-York jamoat kutubxonasiga mashhur madaniyatda ko'p marta murojaat qilingan . Kutubxona kino, she'riyat, televidenie va musiqada bir necha bor sahna va mavzu sifatida paydo bo'lgan.

Havolalar 

 Nyu-York shahridagi ta'lim
 Google Kitoblar kutubxonasi loyihasi
 Nyu-Yorkdagi muzeylar va madaniy muassasalar ro'yxati
 Benjamin Miller to'plami, e'lon qilingan markalar to'plami
 Ira D. Wallach, Miriam va Ira D. Wallach San'at, bosma nashrlar va fotosuratlar bo'limining nomi.
 Nyu-York jamoat kutubxonasi stoli ma'lumotnomasi
 Nyu-York jamoat kutubxonasi filiallari ro'yxati
 Nyu-York jamoat kutubxonasi prezidentlari ro'yxati
 Nyu-York jamoat kutubxonasi ommaviy madaniyatda

Manbaalar 
Eslatmalar

Bibliografiya

 Chapman, Karleton B. Xaosdan chiqish tartibi: Jon Shou Billings va Amerikaning yoshi (1994)
 Dain, Fillis. Nyu-York jamoat kutubxonasi: uning tashkil topish tarixi va dastlabki yillari (1973)
 Dain, Fillis. "Garri M. Lidenberg va Amerika kutubxonasi manbalari: Zamonaviy kutubxona rahbariyatini o'rganish." Kutubxona har chorakda: axborot, hamjamiyat, siyosat 47, №. 4 (1977): 451–69.
 Devis, kichik Donald G. va Taker, Jon Mark (1989). Amerika kutubxonasi tarixi: adabiyot bo'yicha keng qamrovli qo'llanma . Santa Barbara: ABC-CLIO, Inc.ISBN 0-87436-142-7
 Glynn, Tom, Reading Publics: Nyu-York shahar jamoat kutubxonalari, 1754–1911 (Fordham University Press, 2015). xii, 447 bet.
 Xarris, Maykl X. va Devis, kichik Donald G. (1978). Amerika kutubxonasi tarixi: bibliografiya . Ostin: Texas universiteti
 
 
 
 Myers, Endryu B. Vashington dunyolari Irving: 1783-1859 (1974)
 Rid, Genri Xop. Nyu-York jamoat kutubxonasi: uning arxitekturasi va bezagi (1986)
 978-0-393-07810-7 
 Sherman, Skott (2015). Sabr va chidamlilik : kuch, ko'chmas mulk va jamoat kutubxonasini saqlab qolish uchun kurash, Bruklin; London : Melvil uyi,
 0-226-85031-5 

Qo'shimcha o'qish

Havolalar 

 

 
 New York Public Library collected news and commentary at The New York Times
 Teachinghistory.org review of NYPL website American Shores
 
 Works by New York Public Library at Project Gutenberg
 Works by or about New York Public Library at Internet Archive

Kutubxona
Nyu-York Tashkilotlari
Pages with unreviewed translations