MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Sotqin

Sotqin — Andijonda 2005-yilning 13-may roʻy bergan terorchilar hujumining 10 yillik sanasi arafasida oʻzbek kinochilari tomonidan ishlangan badiiy film. Film rejissori Rustam Saʼdiyev

Mazmuni 
Bosh qahramon Sarvar Bahromov ismli talaba yigit Andijonda asosan jinoiy ta‘sirga ega boʻlgan otasi va akasining mavjud tuzumni agʻdarishga qaratilgan fitna rejalaridan xabar topgach, ularga qarshilik koʻrsatishga harakat qiladi. Ammo Sarvar jihod yoʻlini tanlagan ota va akaning mutaassibona harakatlarini toʻxtatishga ojizlik qiladi va film soʻnggida oʻzi ham jihodchi akasi tomonidan oʻldiriladi. Qarashlari mustaqillik mafkurasi bilan yoʻgʻrilgan va dunyoviylik tarafdori boʻlgan Sarvar diniy ekstremizm ta‘siriga tushgan yaqinlarining xatti-harakatlari Andijonda qanday insoniy fojialarni keltirib chiqarganiga guvoh boʻladi. Diniy ekstremizm gʻoyalarini yoygan va Andijonda mavjud hokimiyatga qarshi harakatlarni moliyalagan xorijlik ekstremistik targʻibotchi — Hafizulloh Omon obrazi filmning markaziy rollaridan biri hisoblanadi.

Fikrlar

Film ijodkorlari 
 Bosh rol ijrochisi Sarvar Bahromov — Farruh Soipov
 Sarvar Bahromovning Akasi — Javohir Zokirov
 Sarvar Bahromovning Otasi — Matyoqub Matchonov
 Sarvar Bahromovning Onasi — Sayyora Yunusova
 Sarvar Bahromovning Opasi — Rayhon Ulasenova
 MXX xodimi — Ulugʻbek Qodirov
 Teror targʻibotchisi — Ubaydullo Omon

Ishlab chiqarish 
Sotqin filmi Andijon shahrida suratga olingan boʻlib, Unda 2005-yilning 13-may kuni vodiyda boʻlib oʻtgan terror harakatlarini yoritib berilgan. Ushbu film uchun tanlaangan obrazlar aynan Andijon voqealarida hukumatni egallashga urungan prototiplar bilan oʻxshaydi va qahramonlar uchun tanlangan nomlar ham namoyish tashkilotchilarining ismlariga oʻxshash boʻlishiga qaramay lekin film rejissori Rustam Saʼdiyev ushbu film andijon voqealariga bagʻishlanganligni rad etgan. Rejissor film haqida gapirganida „Sotqin“ filmi oʻzbek kinochilarining Suriya, Iroq va Ukraina kabi davlatlaridagi urushlar, notinchliklarga munosabati ekanligni aytgan edi.

Manbalar 

2015-yil filmlari
Oʻzbekiston filmlari
Oʻzbek tilidagi filmlar
Abu Nasr Xorazmiy

Abu Nasr Xorazmiy (; toʻliq ismi: Abu Nasr ibn Iroq Mansur ibn Ali Xorazmiy) — matematik va astronom.

Abu Nasr Xorazmiy matematik va astronom olim boʻlib, Xorazmshoh saroyidagi Abu Ali ibn Sino, Abu Sahl Masixiy, Abulxayr Hammor va Abu Rayhon Beruniy kabi olimlar bilan muloqotda boʻlgan.

Asarlari
Xorazmshoh Abulabbos Maʼmunga bagʻishlab “Kitob fi kuriyyatis samo” (“Samoning shar shaklida ekani haqida kitob”), “Risola fil halli shubhatan arazat fil maqolatis solis ashara min kitobil usul” ("Evklid “Negizlar” kitobining oʻn uchinchi maqolasida yuz bergan shubhani hal qilish haqidagi risola”), “Risola fi sanʼatil usturlob bit tariqis sinaʼiy ila Abi Abdallah Muhammad ibn Ali Maʼmun” (“Abu Abdulloh Muhammad ibn Ali Maʼmunga usturlobni sunʼiy usulda yasash haqida yuborilgan risola”) kabi asarlar yozgan. Oʻz davrida “Batlimusi soniy” (“Ikkinchi Ptolemey”) degan faxriy nom olgan.

Adabiyotlar 
 As-Sam’oniy. Al-Ansāb. — Bayrut: Dor al-fikr, 1998.

Manbalar 

Olimlar
Islom:Shaxslar
Abu Hafs Saraxsiy

Abu Hafs Saraxsiy (arabcha: أبو حفص سرخسي — Abu Hafs Umar ibn Muhammad Sheroziy Saraxsiy) — mufassir, muhaddis va faqih

Abu Hafs Saraxsiy mufassir, muhaddis va faqih boʻlib, "Sharaful-umma" ("ummatning sharafi") nomiga sozovar boʻlgan. U 1058 yili Saraxs viloyatidagi "Sheroz" qishlogʻida tugʻilgan. Qurʼon tilovati bilan mashgʻul boʻlib, umrining oxirida kambagʻal kishilarga dars bergan.

Ustozi 
Abu Hafs Saraxsiy Marvda yashagan. Asosiy taʼlimni ustozi Abulmuzaffar Samʼoniydan olgan.

Asarlari 
Abu Hafs Saraxsiy fiqhiy ixtiloflarga doir 3ta asar yozgan. Shulardan "Al-iʼtisomu fil-xilof" (Ixtiloflardan saqlanish) asari keng tarqalgan.

Vafoti 
Abu Hafs Saraxsiy 1135 yili Marvda vafot etgan va Sijdon qabristoniga dafn qilingan.

Manbalar

Adabiyotlar 
Islom ensiklopediyasi. — T.: Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi" davlat nashriyoti, 2004.

Muhaddis
Roviylar
Samarqandlik allomalar
Islom:Shaxslar
Elva (Estoniya)

Elva Estoniyaning Tartu okrugidagi Elva cherkovida joylashgan shaharchadir.

Elvada 2ta katta koʻl bor: Verevi koʻli qumli va yaxshi rivojlangan plyaj maydoniga ega va u yozda juda mashhur boʻlib, koʻplab ochiq havoda oʻtkaziladigan tadbirlarga mezbonlik qiladi. Arbi koʻli xoʻl, qamishli qirgʻoqlarga ega. Elvaning eng yirik ish beruvchisi (shuningdek butun Estoniya janubida) Enics Eesti AS, Enics Group korxonasi hisoblanib, bu korxona sanoatda elektronika jihozlari ishlab chiqarish xizmatlarini taqdim etadi. Elvada 1-sinfdan to oʻrta maktabni tugatishgacha taʼlim beradigan Elva Gimnaziyasi nomli bitta maktab mavjud.

Elvadagi asosiy ustun soha bugungi kunda tashrif buyuruvchilar uchun maʼlumot markazi vazifasini bajaradigan va oʻtgan asrlarda muhim savdo yoʻli boʻlgan poyezd stantsiyasidir.

Piyoda yoki velosipedda yurish haqida batafsil maʼlumotni tashrif buyuruvchilarning maʼlumot markazidan olish mumkin. Eski suv tegirmonlari va tez qirgʻoqlari boʻlgan Elva daryosi kanoeda eshkak eshish uchun mashhur. Bu yerda qishda changʻichilar Worldloppet seriyasiga tegishli Tartu marafonida ishtirok etishlari mumkin. Otepadan Elvagacha boʻlgan 60 km masofani yozda togʻ velosipedlarida bosib oʻtish mumkin.

Elva tarixi 
Elva 1886-yildan 1889-yilgacha qurilgan Tartu - Valga poezd yoʻnalishi tugagandan soʻng tez orada tashkil etilgan. Elva birinchi marta 1889-yilda Estoniya gazetasida tilga olingan.

Elva nomi XVIIasrda kitoblarda tilga olingan Elva daryosi sharafiga nomlangan.

1913-yilda bu yerda ikki sinfli maktab ochildi.

1938-yil 1-mayda Elva shaharga aylandi.

Shahar markazi Ikkinchi jahon urushida katta zarar koʻrgan. 1941-yil iyul oyida Elva Oʻrmon birodarlari tomonidan ozod qilindi. 1944-yil avgust oyida Elva atrofi Gyazint fon Straxvitsning Panzer brigadasi va Qizil Armiya oʻrtasidagi qonli jang maydoniga aylandi.

1950-yildan 1962-yilgacha Elva Elva tumanining markazi boʻlgan. Elvaning shahar huquqlari 1965-yilda tiklangan.

Elva mahallalari 
Elvaning yettita mahallasi bor:

 Arbimae
 Järve
 Kesklinn
 Kulbilohu
 Mahlamae
 Moonuse
 Peedu.

Galereya

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Aholi punktlari
Estoniya
Shaharlar
Denny Vrandečić

Zdenko „Denny“ Vrandečić (1978-yil 27-fevralda Olmoniyaning Shtutgart shahrida tugʻilgan) – kelib chiqishi xorvatiyalik kompyuter olimi. U Semantic MediaWiki va Wikidataning hammuallifi, Wikifunctions loyihasining yetakchi ishlab chiqaruvchisi va Wikimedia jamgʻarmasining maxsus loyihalar boʻyicha yetakchi mutaxassisi. U Olmoniyaning „The Dark Eye“ oʻyini uchun modullarni ishlab chiqqan.

Hozirgi kunda AQShning Kaliforniya shtatiga qarashli San-Fransisko koʻrfazi hududida istiqomat qiladi.

Taʼlim 
Vrandečić 1997-yildan Shtutgart universitetida aniq va tabiiy fanlardan tahsil oldi. Doktorlik dissertatsiyasini 2010-yilda Karlsrue texnologiya institutida (KIT) olgan. 2004-yildan 2012-yilgacha Rudi Studer bilan amaliy kompyuter fanlari va rasmiy tavsif tillari institutida (AFIB) bilimlarni boshqarish boʻyicha tadqiqot guruhida ilmiy xodim boʻlgan. 2010-yilda Janubiy Kaliforniya universitetiga kelgan.

Karyera va tadqiqot 
Vrandečić maʼlumotlar bazalari, maʼlumotlarni izlash, webga asoslangan ommaviy hamkorlik va semantik veb-saytlar bilan shugʻullanadi. 2012—2013-yillarda Vikipediyaga qardosh loyiha – Wikidata platformasining loyiha menejeri boʻlgan. Markus Krötzsch bilan birga KIT guruhida Semantic MediaWiki saytini yaratgan.

2013-yildan Google kompaniyasida ontolog boʻlib ishlay boshlagan. Google tomonidan qidiruv tizimining natijalarini turli manbalardan olingan semantik maʼlumotlar bilan kompilyatsiya qilish uchun foydalanadigan maʼlumotlar bazasini yaratgan. 2019-yil sentyabr oyida Vrandečić Googlening loyihalarni rivojlantirish boʻlimida Vikimedia Jamgʻarmasi loyihalari va Google qidiruv tizimini integratsiya qiluvchi Wiki-rezident sifatida ishlayotganini eʼlon qilgan.

2020-yil iyul oyida Googledan ketdi va „Abstract Wikipedia“ loyihasini davom ettirish uchun Vikimedia Jamgʻarmasida ishlay boshladi. Loyiha koʻp tilli boʻlib, mashinaga asoslangan bilim platformasini yaratish uchun Vikidata maʼlumotlaridan foydalanishga qaratilgan Vikipediyaning 20 yillik yubileyiga yozgan murojaatida Vikipediya qardosh loyihalari boʻyicha texnik va shaxsiy mulohazalarni ishlab chiqqan.

Xorvatcha Vikipediya asoschilari va administratorlaridan biri. 2008-yilda Vikimaniya ilmiy dasturi rahbari boʻlib ishlagan. 2015 va 2016-yilgi Vikimaniya vasiylik kengashi aʼzosi boʻlgan.

Shaxsiy hayoti 
Vrandecic Xorvatiya va AQSh fuqaroligiga ega. 2012-yilda oʻzbekistonlik Vikipediya administratori Qamarniso Ismoilova (Kamara Vrandečić) bilan turmush qurgan. Hozirda rafiqasi va qizi bilan California Bay hududida istiqomat qiladi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Umar ibn Ali Marg'inoniy

Umar ibn Ali Margʻinoniy (arabcha: عمر بن علي المرغيناني — Nizomiddin Umar ibn Ali ibn Abu Bakr ibn Abduljalil Shayxulislom Nizomuddin Fargʻoniy Margʻinoniy) — Faqih va muftiy

Umar ibn Ali Margʻinoniy „Al-hidoya“ asari muallifi Burhoniddin Margʻinoniyning oʻgʻlidir. U boshlangʻich taʼlimni otasidan olgan.

Asarlari 
Umar ibn Ali Margʻinoniy „Javohirul-fiqh“ („Fiqh ilmi javohirlari“), „Al-favoid“ („Foydali narsalar“) kabi asrlar tasnif qilgan. U oʻz davrining muftiysi boʻlgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti. 2016.

Faqih
Islom:Shaxslar
Ali ibn Abdulaziz Marg'inoniy

Ali ibn Abdulaziz Margʻinoniy (arabcha: على بن عبد العزيز المرغيناني — Ali ibn Abdulaziz ibn Abdurrazzoq Zahiriddin Kabir Margʻinoniy) — faqih.

Ali ibn Abdulaziz Margʻinoniy XI asr oʻrtalarida Margʻinonda muhaddis Abdulaziz ibn Abdurrazzoq al-Marg‘inoniy xonadonida tugʻilgan. Boshlangʻich taʼlimni Margʻinonda otasi Abdulaziz Margʻinoniydan olgan.

Ustozlari 
Keyinchalik Sayyid ibn Shujoʼ, Muhammad ibn Ahmad ibn Hamza va Burhoniddin Kabir Abdulazizlar huzuriga borib, fiqh boʻyicha taʼlimini davom ettirgan.

Shogirdlari 
Ali ibn Abdulaziz Margʻinoniydan fiqh borasida oʻgʻli Abulmahosin Zahiriddin Hasan ibn Ali, Qivomuddin Ahmad ibn Abdurrashid va Tohir ibn Ahmadlar taʼlim olgan.

Vafoti 
Ali ibn Abdulaziz Margʻinoniy 506/1112-13 yili vafot etgan.

Adabiyotlar 
Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti. 2016.

Manbalar 

Faqih
Tarixiy shaxslar
Olimlar
Faqih

Faqih (arab. fqyh — فقيه bilguvchi) islom ilohiyotchisi, huquqshunosi, fiqh boʻyicha mutaxassis shuningdek, ijtimoiy normalar majmui keng maʼnoda islom huquqi. Fiqhni puxta egallagan ilohiyotchi-huquqshunoslar faqih deyiladi.

Fiqh va shariat 
Islom huquqshunosligida   “fiqh” va “shariat” atamalaridan sinonim sifatida foydalanadilar. Boshqa bir fikrga koʻra, shariat keng ma'noda musulmon huquqi, fiqhning manbai, Fiqh esa shariatning me'yoriy-huquqiy qismi boʻlib, u asosan musulmonlarning jamiyatdagi xulq-atvor normalari, shuningdek, mo'minning Alloh oldidagi majburiyatlari masalalarini koʻrib chiqadi.

Manbalar 

Atamalar
Abduljalil Margʻinoniy

Abduljalil Margʻinoniy (arabcha: عبد الجليل المرغيناني — Abduljalil ibn Abdulloh ibn Ali ibn Soin Margʻinoniy) — faqih.

Abduljalil Margʻinoniy 580/1185 yili Margʻinonda tavallud topgan. Boshlangʻich taʼlimni Margʻinonda otasi Abdulloh ibn Ali al-Marg‘inoniydan olgan. U faqih va adab ilmidan xabardor boʻlgan. Ibn Najjorning xabar berishicha, Abdulloh ibn Ali al-Margʻinoniy Bagʻdodga kelgan paytda oʻgʻli Abduljalil Margʻinoniy yosh bola boʻlgan. Ibn Najjorning xabar berishicha, Abduljalil Margʻinoniy umrining oxirgi yillarida Samarqandda fatvo chiqarish va dars berish bilan shugʻullangan.

Ustozlari 
Abduljalil Margʻinoniy keyinchalik Ibn Hasin va Abu Gʻolib Bannalardan hadis eshitgan. Oʻz navbatida Abduljalil Margʻinoniydan va otasidan birqancha ulamolar hadis rivoyat qilgan.

Vafoti 
Abduljalil Margʻinoniy 631/1234 yili Samarqandda vafot etgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
•	Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti. 2016.

Faqih
Tarixiy shaxslar
Olimlar
Quduq (film)

Quduq — 2013-yilda Oʻzbekiston Kinematografiya agentligi buyurtmasiga asosan „Oʻzbek“ film kinostudiyasida Mansur Vasati tomonidan suratga olingan sobiq Ittifoq davrida, dasht bagʻridagi qishloqda yashagn aholi haqidagi badiiy film. filmi ham AQSh, Germaniya, Xitoy, Rossiya, Avstraliya kabi 10 dan ortiq mamlakatlardagi xalqaro kinofestivallarning tashkiliy qoʻmitalariga saralash bosqichi uchun yuborilgan.

Mazmuni 
Elmurod timsolida hamqishloqlariga quduq qazib, eng ogʻir yumushlarni bajarib umrini oʻtkazayotgan odamning hayotiy qarashlari turli ziddiyatli voqealar yordamida tomoshabinga yetkazib beriladi. Soddadil, ishonuvchan, oqkoʻngil bu inson barchani oʻziga qadrdon deb biladi. Ozor yetkazgan odamlarni osongina kechirib yuboradi. Shu bois oʻziga Lallay degan nomni orttirib olgan. Elning qudugʻini qazib yurgan bu insonning yuragida dardi bor — toʻngʻich oʻgʻli ogʻir xastalikka chalinib, yurolmay qolgan. Lallay Toshkentdagi shifoxonada davolanayotgan oʻgʻlining holidan xabar olishni istaydi. Biroq qurgʻoqchilikdan aziyat chekayotgan odamlarning ham yuzidan oʻta olmaydi. U quduq qazish jarayonida har xil voqealarga guvoh boʻladi, turfa tabiatli odamlar bilan muloqot qiladi. Hayotda koʻrgan-kechirganlarini umumlashtirib, oʻzicha xulosa chiqaradi: „Umr boʻyi tuproq kavlash bilan andarmon boʻlib, odamlar koʻksidagi ezgulik qudugʻi qurib borayotganini sezmay qolibman. Ulardan yaxshilik umidvor boʻlib behuda urinayotganga oʻxshayman…“. Lallay bir umr oʻzi axtargan shirin suvli quduqni xonadoni yaqinidan topadi. Hayotda koʻrgan qiyinchiliklari, boshidan kechgan sinovlar uni ana shu shirin suvli quduqqa yetaklab keladi. Toʻgʻrilik, halollik, lafz, oriyat, hamiyat, mehnatsevarlik kabi chin insoniy fazilatlar haqida hikoya

Film ijodkorlari 
 Postanovkachi rejissyor: Mansur Abduxoliqov
 Ssenariy muallifi: Gʻafur Shermuhammad
 Postanovkachi operator: Umid Malikov
 Postanovkachi rassom: Bektosh Rajabov
Rollarda
 Muhammadiso Abulhayirov
 Lola Eltoyeva
 Abduxalil Mignorov
 Yulduz Hamidova
 Farhod Xudoyberdiev
 Sayfiddin Meliev

Ishlab chiqarish 
Film primerasi 2014-yil 7-fevralda boʻlib oʻtdi.Quduq filmi XI Qozon xalqaro musulmon kinosi festivalining saralash komissiyasi 700 dan ortiq filmni koʻrib chiqib, festivalning tanlov dasturida qatnashishi uchun 25 davlatning 50 ta kinolentasini tanlab olingan boʻlsa bu filmlar qatoridan „Quduq“ filmi ham oʻrin oldi. Shu bilan birgalikda ushbu film AQSh, Germaniya, Xitoy, Rossiya, Avstraliya kabi 10 dan ortiq mamlakatlardagi xalqaro kinofestivallarning tashkiliy qoʻmitalariga saralash bosqichi uchun yuborilgan. „Quduq“ filmi bungacha 2014-yili Rossiyaning Anapa shahrida tashkil etilgan XXIII „Kinoshok“ kinofestivalining asosiy tanlov dasturida qatnashgan edi..

Manbalar 

2014-yil filmlari
Oʻzbekiston filmlari
Oʻzbek tilidagi filmlar
Andrey Argunov

Andrey Aleksandrovich Argunov (Voronovich, Kubov, 1866-yil 19-oktyabr, Yeniseysk  — 1939-yil 7-noyabr, Praga) - rus siyosatchisi, inqilobchi, Sotsialistik inqilobchilar partiyasi rahbarlaridan biri.

Hayoti 
Andrey Argunov Zodagonlar oilasidan . Tomsk nomli  gimnaziyani tamomlagan, Moskva universitetining huquq fakultetida oʻqigan. 1890-yilda talabalar tartibsizliklarida qatnashgani uchun haydalgan.

1896-yilda u Saratovda Sotsialistik inqilobchilar ittifoqini tuzdi, Sotsialistik-inqilobiy partiyaning asoschilaridan biriga aylandi. U "Inqilobiy Rossiya" sotsialistik-inqilobiy noqonuniy gazetasini nashr etdi. 1901-yilda Sharqiy Sibirga 8 yilga surgun qilingan.

1905-yilda u surgundan qochib ketdi. Sotsialistik-inqilobiy partiyaning 1-syezdida (1905-yil 29-noyabr - 1906-yil 4-yanvar) Sotsialistik-inqilobiy partiya MK aʼzoligiga saylangan. U bir necha bor hibsga olingan, surgunda yashagan.

1917-yilda u Rossiyaga qaytib keldi. "Xalq irodasi" sotsialistik-inqilobiy gazetasi muharrirlaridan biridir. U AKP roʻyxati boʻyicha Butunrossiya Taʼsis Majlisiga saylangan.

Oktyabr inqilobidan keyin u 1918-yil 2-yanvarda hibsga olinib, soʻl sotsialistik-inqilobchilar iltimosiga binoan ozod qilindi. 1918-yilda u Rossiyani qayta tiklash ittifoqining aʼzosi boʻlgan. Ufa davlat konferensiyasi ishida qatnashgan. U  N. D. Avksentieva Katalog ichida deputat etib saylangan

1918-yil 18-noyabrdagi Omsk voqealaridan keyin u hibsga olinib, chet elga surgun qilingan.  Yevropaga Xitoy orqali borgan. 1919-yilda Parijda Rossiyadagi 1918-yil voqealariga bagʻishlangan "Ikki bolshevizm oʻrtasida" kitobini nashr etdi.

1920-yilda u Rossiyaning  janubida edi, shu vaqtda Yekaterinodarning "Janubiy tong" gazetasida hamkorlik qildi. 1921-yilda Tiflisda yashagan va Moskva xalq banki filialida ishlagan.

Keyin u Chexoslovakiyada surgunda yashadi. 1922-yilda u AKPni tark etdi u "Dehqon Rossiyasi - Mehnat Dehqon partiyasi" muhojir tashkiloti rahbarlaridan biri  hisoblanadi. 1931-yilda u Berlindagi mashhur "Rul" muhojir gazetasiga aʼzo boʻldi, boshqa muhojirlik matbuotida hamkorlik qildi.

Manbalar

Havolalar 

1939-yilda vafot etganlar
7-noyabrda vafot etganlar
1866-yilda tugʻilganlar
19-oktabrda tugʻilganlar
Sharbaqti (Jambul viloyati)

Sharbaqti () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Noʻgʻayboy qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 25 km shimoli-sharqda joylashgan. KATO kodi — 314849400.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 361 kishini (175 erkak va 186 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 331 kishi (169 erkak va 162 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Sulutor (Qorday tumani)

Sulutor yoki Sulotory (, 1990-yillarga qadar — Maloarxangelskoye) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Sulutor qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 314856100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1346 kishini (682 erkak va 664 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 966 kishi (486 erkak va 480 ayol) yashagan.

Mahalliy aholi orasidan chiqqan taniqli shaxslar 
Iskakbay, Maral Iskakbaevich — qozoq yozuvchisi, jamoat arbobi.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Sogʻandi

Sogʻandi () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Betkaynor qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314835500.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 288 kishini (142 erkak va 146 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 388 kishi (198 erkak va 190 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Qarasay batir nomidagi qishloq

Qarasay batir nomidagi qishloq (, 1993-yilgacha — Mixaylovka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Qorasoy qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 314841100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 2808 kishini (1383 erkak va 1425 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 3474 kishi (1711 erkak va 1763 ayol) yashagan.

Infratuzilmasi 
1957—1997-yillarda qishloqda Olma va uzumchilik xoʻjaligi tashkil etilgan boʻlib, keyinchalik uning negizida 80 dan ortiq shaxsiy fermer xoʻjaliklari faoliyat yuritgan.

Adabiyotlar 
 Карасай Батыр // Казахстан. Национальная энциклопедия (рус.). — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2005. — Т. III. — ISBN 9965-9746-4-0. (CC BY-SA 3.0)

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Qorday tumani aholi punktlari
Morid Bazar

Morid Bozor (, romanizatsiya qilinganda: Morid Bāzār) — Eronning Siston va Balujiston ustoni, Chabahar tuman okrugi Markaziy tumaniga qarashli Pir Sohrab qishloq okrugi qarashli. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloq aholisi 244 nafarni tashkil qilib, ular 45 ta oiladan iborat boʻlgan.

Manbalar 

Erondagi qishloqlar

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abu Nasr G‘annojiy

Abu Nasr Gʻannojiy (arabcha: أبو نصر محمد بن أحمد الجرجاني ثم الغناجي Abu Nasr Muhammad ibn Ahmad Jurjoniy Gʻannojiy) — roviy.

Abu Nasr Gʻannojiy asli Jurjondan boʻlgan. Keyinchalik Shoshning G‘annoj shahrida yashagani uchun unga „Gʻannojiy“ nisbasi berilgan va xalq orasida su nisbasi bilan tanilgan. Gʻannoj shahari Movarounnahrda boʻlib, Shosh chetida, Samarqandning sharqi-shimolida joylashgan.
Abu Nasr Gʻannojiy haqlarida Hamza ibn Yusuf as-Sahmiy al-Hofizning „Tarixi Jurjon“ kitobida zikr qilingan.

Ustozi 
Abu Nasr Gʻannojiy hadis ilmining sir-asrorlarini ustozi Abdulloh ibn Ahmad ibn Hanbaldan oʻrgan va hadis rivoyat qilgan.

Manbalar 

Muhaddis
Roviylar
Islom:Shaxslar
Shokoladli tort

Shokoladli tort yoki shokoladli gâteau () — eritilgan shokolad va kakao kukuni qoʻshib tayyorlangan tort.

Tarixi 

Shokoladli tort shokolad yoki kakao qoʻshib tayyorlanadi. Unga boshqa ham qoʻshilishi mumkin. Qoʻshimcha tarkibiy qismlarga fudge, vanil kremi va boshqa moddalar kiradi. Shokoladli tortning tarixi XVII asrga borib taqaladi, oʻsha paytda Amerikada kakao kukuni anʼanaviy tort retseptlarining doimiy tarkibiy qismi boʻlgan. 1890-1900 yillarga qadar shokoladdan asosan shokoladli ichimliklar tayyorlangan. 1886-yilda amerikalik oshpazlar AQShda birinchi shokoladli tortlarni tayyorlash uchun tort xamiriga shokolad qoʻshishni boshladilar.

AQShda shokoladli tortlar 1980-yillarda mashhur boʻlgan. 1990-yillarda suyuq shokoladli, choy, kori, qizil qalampir, ehtiros mevasi va shampan kabi ekzotik taʼmga ega shokoladli tortlar juda mashhur boʻlgan.

Tort turlari 

Shokoladli tortning mashhur variantlari quyidagilar:

 „Anʼanaviy“ shokoladli tort
 Shokoladli layer torti — orasiga shokolad surtish orqali birlashtirilgan qatlamlaridan tayyorlangan tort
 Black Forest gateau — Gilos bilan toʻldirilgan shokoladli tort
 Shokoladli soufflé torti — Tuxumga asoslanib tayyorlangan taom
 Devil’s food cake — Nam, gʻovakli shokoladli tort
 Ding Dong — Xokkey shaybasi oʻlchamidagi kichik shokoladli tort
 Flourless chocolate cake — shokoladli qaymoqli tort
 Fudge cake — Konsistensiyasi fudgeni eslatuvchi shokoladli tort
 Garash cake 
 German chocolate cake — Qatlamli shokoladli tort
 Joffre cake — Shokoladli sariyogʻ qatlamli tort
 Molten chocolate cake 
 Red velvet cake — Qizil rangli shokoladli tort, qaymoqli pishloq va muz bilan bezatilgan
 Sachertorte — Frants Sacher tomonidan ixtiro qilingan shokoladli tort
 Shokoladli Shveysariya ruleti — murabbo, qaymoq yoki muz bilan toʻldirilgan rulet

Manbalar 

Shokoladli dessertlar
Shokoladli tart

Shokoladli tart, shuningdek, shokoladli qaymoqli pirog sifatida ham tanilgan. Shokoladli tart tayyorlash uchun qora shokolad, qaymoq va tuxum birgalikda koʻpirtiriladi keyin tayyor massa oldindan tayyorlangan pirojnoe qobigʻiga quyiladi va pishiriladi. Pishiriq shokoladli mousga oʻxshaydi, ammo pishirilganda yanada qattiqroq tuzilishga ega boʻladi.

Ingredientlarning qimmatligi va qandolatchilikni tayyorlash qiyinligi tufayli, bu taom yaqin vaqtgacha (2016-yil) qimmat kafelardagina tayyorlangan. XIX asr boshida yozilgan „badavlat oilalar“ kitobida kitobida dolchin va limon qobigʻidan tayyorlangan shokoladli tart retsepti mavjud edi.

Avstraliyada shokoladli tart 2009-yilda MasterChef Australianing birinchi mavsumida namoyish etilganidan keyin mashhurlikka erishdi. Keyinchalik, „Avstraliyaning eng mashhur deserti“ sifatida eʼlon qilingan. Shirinlik Britaniyada suratga olingan "The Naked Chef" serialida ham namoyish etilgan boʻlib, unda Jeymi Oliver boʻlajak rafiqasi uchun shokoladli tart pishirgan.

Manbalar 

Shokoladli dessertlar
Tartlar
Obyektga yoʻnaltirilgan dasturlash

Obyektga yoʻnaltirilgan dasturlash (; qisqartmasi: OOP) „obyekt“ konsepsiyasiga asoslangan dasturlash paradigmasidir. Obyektga yoʻnaltirilgan dasturlash tillariga quyidagilarni misol qilish mumkin: Ada, ActionScript, C++, Common Lisp, C#, Dart, Eiffel, Fortran 2003, Haxe, Java, JavaScript, Kotlin, logo, MATLAB, Objective-C, Object Pascal, Perl, PHP, Python, R, Raku, Ruby, Scala, SIMSCRIPT, Simula, Smalltalk, Swift, Vala va Visual Basic.NET.

Yana qarang 
 Obyektga yoʻnaltirilgan dasturlash tili

Manbalar 

Dasturlash paradigmalari