MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Qoʻchqor Joʻrayevich Mirazizov

Qoʻchqor Joʻrayevich Mirazizov (1925.12.5, Toshkent) — quloq, burun va tomoq kasalliklari boʻyicha olim (otorinolaringolog). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1976), tibbiyot fanlari doktori (1966), professor (1968). Toshkent tibbiyot akademiyasi ni tugatgach (1949), quloq, burun va tomoq kasalliklari klinikasida ordinator (1949—52), assistent (1952—65), dotsent (1966—68), kafedra mudiri (1968—97). 1998-yildan kafedra professor M. tashabbusi bilan 1985-yilda kafedrada quloq va yuqori nafas yoʻllari kasalliklarini jarrohlik usulida bartaraf etish markazi tashkil etilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining bosh otorinolaringologi (1967—77). Asosiy ilmiy ishlari quloq, burun va tomoq kasalliklari diagnostikasi, konservativ va xirurgik davolashga oid. Oʻzbekiston otorinolaringologiya maktabini yaratgan. "El-yurt hurmati" ordeni bilan mukofotlangan (2001).

Manbalar 

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Mirak naqqosh

Mirak naqqosh (? - 1507) - mu savvir, xattot hamda naqqosh. "Sayd Ruhullo", "Sayd Mirak", "Xoja Mirak" nomlari bilan mashhur boʻlgan. Kamoliddin Behzodnint ustozi. Alisher Navoiy kutubxonasida ishlagan, Sulton Husayn Mirzo saroy kutubxonasining boshligʻi boʻlgan. Kshpobat sanʼa-tining mohir ustasi, xattot ham boʻlgan. Saʼdiyning "Boʻston" (Dublindagi Chester Bitti kutubxonasida), Navoiyning "Hamsa" (Oksforddagi Bodli kutubxonasida), Amir Xusrav Dehlaviyning "Hamsa" (Dublindagi Chester Bitti kutubxonasida), Sharafiddin Ali Yazdiyning "Zafarnoma" (Istanbuldagi Islom muzeyida), Nizomiyning "Hamsa" (Londondagi Britaniya muzeyida) asarlari qoʻlyozmasini bezashda ishtirok etgan. Hirot jome masjidi kitobalarini yaratgan va boshqa binolarni bezagan.

Manbalar
Mirali

Mirali, Mirali Sher — turkman xalq ijodidagi turkum afsona, satirik ertak va latifalarning bosh qahramoni. Mazkur ertak va latifalarda Navoiy tarjimai holi aynan emas, balki uning hayoti va faoliyatidagi ayrim voqealargina badiiy boʻyoklarda ifoda etilgan. M. (Alisher Navoiy), Sulton Suyun (Husayn Boyqaro) va shoh vazirlari ishtirokida ertak va latifalar turkumida voqea mazmuni aqliy tortishuv asosiga qurilgan boʻlib, tuhmat, riyokorlik fosh etiladi, ikki tarixiy shaxs (Alisher Navoiy va Husayn Boyqaro)ning doʻstligi ulugʻlanadi.

Manbalar 

  

Ertak qahramonlari
Turob Miraliyev

Turob Miraliyev (1872- Toshkent — 1951) — laganpaz kulol, Toshkent kulollik maktabining yirik namoyandasi. Kulollikda lagan yasash va uni bezashda ("Turob laganpaz" nomi bilan) mashhur boʻlgan. Otasi usta Mirvalidan hunar oʻrgangan. 1923-yildan "Jo-non" artelida kulol, soʻng Toshkent badiiy oʻquv i.ch. kombinatida bosh usta boʻlib ishlagan. M. yaratgan buyumlar bezagi oʻziga xos, oʻsimliksimon naqshlari nafis va jozibali, laganlar bezagi mujassamoti markaziga turli tasvirlar (kishilar qiyofasi va boshqalar)ni joylashtirgan; chizma gul solishning oʻziga xos uslubini rivojlantirgan. M.ning asarlari respublika va chet mamlakatlar koʻrgazmalarida (jumladan, Parij xalqaro koʻrgazmasida Kumush medal va diplom bilan) baholangan.

Manbalar
Miranda (Uran yoʻldoshi)

Miranda — Uran sayyorasining eng yaqin yoʻldoshi. M.ni 1948-yilda A K11G astronomi J. Koyper topgan. M. diametri taxminan 500 km. Sayyoradan oʻrtacha uzokligi 130400 km. Uran atrofini 33 soat 56 min.da aylanib chiqadi.

Manbalar
Mirbozor

Mirbozor — Samarqand viloyati Narpay tumanidagi shaharcha (1992-yildan). Samarqanddan 106 km. Tuman markazi (Oqtosh shahri)dan 6 km shim.da. Yakin temir yoʻl stansiyasi — Zirabuloq (5 km). Aholisi qariyb 5,3 ming kishi (2002). M.da avtokorxona, yoʻl qurilish idorasi, dehqon bozori, oʻrmon xoʻjaligi boshqarmasi, "Kamalak" maishiy xizmat uyi binolari, madaniy, savdo xizmati koʻrsatish shoxobchalari, biznes maktabi (1200 oʻquvchi), umumiy taʼlim maktabi, 2 kutubxona, Otalar choyxonasi, xalq muzeyi, Xotira xiyoboni, tuman markaziy kasalxonasi, tez tibbiy yordam boʻlimi mavjud. M. yakinidan magistral temir yoʻl va avtomobil yoʻli oʻtgan. M. qad. karvon yoʻlidagi manzil (kishloq) oʻrnida vujudga kelgan. 1890-yilda qurilgan "Salovat" masjidi saqlangan.

Manbalar
Sobir Mirvaliyev

Sobir Mirvaliyev (1933.2.1, Toshkent) — adabiyotshunos olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1983). Filologiya fanlari doktori (1971), professor (1978). Toshkent kechki pedagogika institutini tugatgan (1956). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot instituti Adabiyot muzeyida kichik ilmsy xodim (1957), "Oʻzbek tili va adabiyoti masalalari" jurnal da adabiy xodim (1958—62), institutda katta ilmiy xodim (1962—74), Toshkent madaniyat instituti oʻzbek tili va adabiyoti kafedrasi mudiri (1974—95), shu kafedra professor (1995-yildan). M. ilmiy faoliyatining diqqat markazida A. Qodiriy, Hamza, Oybek, A. Qahhor, H. Gʻulom, M. Ismoiliy, Oʻ. Umarbekov singari yozuvchilar ijodi turadi. U oʻzbek romanchilik maktabining paydo boʻlish va shakllanish yoʻlini tadqiq etgan. Olimning "Oʻzbek adiblari" kitobida 20-asrda yashab ijod etgan yozuvchilar hayoti va ijodi haqida muxtasar maʼlumotlar berilgan. "El-yurt xurmati" ordeni bilan mukofotlangan (2000).

Manbalar 
 Tarixiylik va zamonaviylik, T., 1976; Roman va zamon, T., 1984; Nasr, davr, qahramon, T., 1984; Oʻzbek adiblari, 2na-shri, T., 2000; Isteʼdodning qoʻsh qanoti, T., 1993.

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Adabiyotshunoslar
1933-yilda tugʻilganlar
2-yanvarda tugʻilganlar
Mirjalilov Saidnosir

Mirjalilov Saidnosir (1884, Turkiston — 1937.9.10, Toshkent) — maʼrifatparvar va jamoat arbobi. 3. Saidnosirovaning otasi. Dehqonchilik va savdo ishlari bilan shugʻullanib, Turkistonning yirik sarmoyadorlaridan biriga aylangan. Paxta tozalash zavodi qurib, usuli jadid maktabini ochgan. Davlat dumasi musulmon shoʻʼbasining Peterburgda boʻlib oʻtgan qurultoyida ishtirok etgan (1914). 1917-yilda Tosh-kentga koʻchib kelgan va shahar dumasiga aʼzo boʻlgan. "Shoʻroi islom" tashkilotining aʼzosi sifatida Turkiston Muxtoriyat hukumatining tashkil etilishida faol qatnashgan va bu xukumatning xazinachisi boʻlgan. 1921-yilda "Turkiston" savdosanoat shirkatini tashkil etib, undan tushgan daromad hisobiga "Milliy ittihod" tashkilotini qoʻllab-quvvatlagan hamda Germaniyaga oʻqishga yuborilgan talabalarni nafaqa bilan taʼminlagan va ularga moddiy yordam koʻrsatgan. M. "Nashri maorif" maʼrifiy tashkiloti va "Koʻmak" jamiyatining asoschilaridan biri (1923— 25). M. 1925-yildan boshlab bir necha marta qamoqqa olingan; 1937-yilda otib tashlangan.

Manbalar
Tohirjon Mirjalilov

Tohirjon Jamolovich Mirjalilov (1950.8.2 — Toshkent —2000.16.7) — rangtasvir ustasi, Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademik (1997), Oʻzbekiston xalq rassomi (2000). Respublika rassomlik bilim yurti (1971) va Toshkent teatr va rassomlik sanʼati instituti (1977)ni tugatgan. Respublika rassomlik bilim yurtida ped. (1977—84), Oʻzbekiston Rassomlar uyushmasi Badiiy fondi raisi (1984—91), Oʻzbekiston Rassomlar uyushmasi raisi (1994—97); 1997-yildan Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi raisi oʻrinbosari-ijrochi direktori. M. ijodida zamondoshlari qiyofalari, ona yurt manzaralari haqqoniy aks ettirilgan, maishiy lavqalar, natyurmortlar ham yaratgan. "Kinorejissyor Ravil Botirov" (1977), "Togʻdagi tun" (1980), "Otam" (1982), "Forish manzarasi" (1982), "Uzum gullaganda" (1982), "Balkonda" (1983), "37-yil" (1985), "Gazeta va odam" uchligi (1990), "Eski Toshkent", "Beshyo-goch", "Surxondaryo" turkum asarlari rassomga shuhrat keltirdi. Ayniqsa, "Siren" turkumidagi natyurmortlari tomoshabinda katta taassurot qoldiradi.

1978-yildan respublika va xorijiy mamlakatlardagi badiiy koʻrgazmalarda faol ishtirok etdi, jumladan, Marokashdagi shaxsiy koʻrgazmasi (1990), Parijdagi oʻzbek zamonaviy sanʼati koʻrgazmalari (1996) va boshqa Asarlari Rossiya, Isroil, Turkiya, Angliya, Germaniya, Italiya, Yaponiya muzey, galereya va boshqa xususiy toʻplamlarda saqlanadi.

Manbalar 

  

Oʻzbekiston Respublikasi xalq rassomlari
Mirza

Mirza — 1) yozuvchizuv ishlarini olib borgan mansabdor shaxs, kotib; 2) savodli, oʻqimishli kishi; 3) Urta Osiyo xalqlarida kishi ismi.

Manbalar 

Forscha soʻzlar va iboralar
Mirza Abdulla Buxoriy

Mirza Abdulla Buxoriy (1848-1918) — etnograf, arxeolog, toʻquvchi. Samarqandlik shoyi toʻquvchi oilasida tugʻilgan. Mirza Abdulla Buxoriy havaskor oʻlkashunos, arxeologiya va etnografiya bilan shugʻullangan. Rossiya Arxeologiya jamiyati sharq boʻlimining kengashi (1887) da Turkiston vakili sifatida qatnashgan. U toʻqigan atlas va bekasamlari bilan turli koʻrgazmalar (Toshkent, 1886; Harkov, 1887; Parij, 1889 — kumush medallar va Toshkent, 1890 — katta oltin medal bilan takdirlangan)da ishtirok etgan.

Manbalar
Mirzaboy tizmasi

Mirzaboy tizmasi — Chatqol togʻlari tarkibidagi (Toshkent viloyati) tizma. Katta Chimyon choʻqqisidan 8 km janubi-gʻarbda, Oqsoqotasoy havzasidagi Berkota va Nurakotasoylar oraligʻida joylashgan. Janubi-sharqdan shim.-gʻarbga yoʻnalgan. Uzunligi 8 km. Eng baland joyi 2422 m. Ikkala yon bagʻrining relyefi simmetrik shaklda tuzilgan, deyarli bir xil qiyofaga ega. Urtacha parchalangan. Suvayirgʻich Femida kuchli parchalangan yon bagʻirlar uchraydi. Quyi va oʻrta karbon davrining metamorfik va choʻkindi jinslaridan hosil boʻlgan. Jigarrang va och qoʻngʻir tuproklarda siyrak archazorlar tarqalgan. Yozgi yaylov sifatida foydalaniladi. Yaylovlarning oʻrtacha mahsuldorligi gektariga 5—8 s.

Manbalar 

Togʻlar
Oʻzbekiston geografiyasi
Toshkent viloyati
Mirzaboshi

Mirzaboshi — Qoʻqon xonligidagi saroy mansablaridan biri. M. 1852-yil Toshkentda qipchoqlar hukmronligini agʻdarib tashlash arafasida 2-shaxs (qushbegidan keyin) hisoblangan.

Manbalar
Mirzadavlat

Mirzadavlat — turkumli oʻzbek cholgʻu kuyi. Ayrim maʼlumotlarga kura, fargonalik sozanda va bastakor Mirzadavlat (taxminan 19-asr 2-yarmi — 20-asr boshlari) tomonidan yaratilgan. M. 2 qismdan iborat boʻlib, "Buzruk" maqomi yoʻllariga ohangdosh "ML" kuyi vazmin surʼatda, tantanavor kayfiyatda boʻlib, soqiynoma usuli joʻrligida keladi. "M.P" harakatchan surʼatda, qashqarcha usuli asosida rivoj topadi. "M." avjlarida Muhayyari Chorgoh va Ushshoq namudlariga oʻxshash ohanglar, shuningdek, usulsiz, badiha uslubda bayon etilgan parchalar mavjud. "M." yakka sozlar (tanbur, dutor, gijjak va boshqalar)da, shuningdek milliy cholgʻu ansambllarida ijro etiladi. 1920-yillarda "M.P" ku-yiga soʻz bogʻlash yoʻli bilan qoʻshiqqa aylantirilib, "Koʻk koʻylak" guruhi tomonidan ijro etilgan. "M." kuylaridan V. Zolotaryov, D. Zokirov, B. Giyen-ko va boshqa orkestr asarlarida foydalanishgan.

Manbalar
Alisher Mirzayev

Alisher Toʻlaganovich Mirzayev (1948.21.3, Toshkent) — rangtasvir va grafika ustasi, Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademik (1997). Oʻzbekiston xalqrassomi (1992). P. Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurti (1964—68) va V. Surikov nomidagi Moskva rassomlik sanʼati instituti (1968-74)da taʼlim olgan. Toshkent politexnika instituti (1974-78) va Toshkent teatr va rassomlik sanʼati instituti (19781997)da pedagog. 1997-yildan Kamoliddin Behzod nomidagi milliy rassomlik va dizayn institutida pedagog, professor (2000). M. asarlari oʻzining milliyligi, ranglar uygʻunligi bilan ajralib turadi; dastlabki asarlaridayoq anʼanaviy mavzularga oʻziga xos yechim va talqin baxsh etdi: "Sozandalar" (1968), "Rassom K. Nosirov" (1975), "Yosh oila haqida qoʻshiq" (1976), "Uchrashuv" (1982) va boshqa "Soʻqoq mozaikasi", "Rassom va tabiat", "Parkent ayollari" (1980-yillar) kabi manzaralar, "Avtoportretli natyurmort" (1982), "Surxondaryo natyurmorta" (1982) va boshqa natyurmortlar turkum asarlarida manzara, urf-odatlar mujassamlashgan, tabiat va inson birligi tarannum etilgan.

1990-yillarda A. Qodiriy asarlariga, jumladan, "Oʻtgan kunlar" asariga qalamtasvirda "Kumush va Zaynab", "Xayol", "Haydalish kuyi", "Fuzuliyni oʻqib", "Hayotim lolazoridan ayurding" va boshqa asarlar yaratib milliy grafika rivojiga katta hissa qoʻshdi. 1972-yildan respublika va xorijiy koʻrgazmalarda asarlari bilan qatnashadi. M. asarlarvdan bir qismi respublika va chet mamlakatlar muzeylari, shaxsiy toʻplamlarda saqlanadi. M. haqida "Palitra" (1983) va "Alisher Mirzo" (2000) nomli filmlar ishlangan. Ab-dulla Qodiriy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1994). "El-yurt xurmati" ordeni bilan mukofotlangan (1999).

Alisher Mirzayev. "Uchrashuv" (1982).

Adabiyot 
 Umarov A., Alisher Mirzayev, T., 1993; Egamberdiyev A., Alisher Mirzo, T., 1999.

Manbalar 

Oʻzbekiston Respublikasi xalq rassomlari
Boborahim Mirzayev

Boborahim Mirzayev (1907 — Margʻilon — 1957) — xonanda (bariton), Oʻzbekiston xalq artista (1942). Moskva oʻzbek opera studiyasida oʻqigan (1936). Oʻzbek davlat konsert-etnografik ansamblida (1926—29), Oʻzbek davlat musiqali teatrida (1929—39), Navoiy teatrida (1939—49), Oʻzbek davlat filarmoniyasida (1949—55) yakkaxon xonanda. Dardli, hishayajonlarga boy ovozi bilan tanilgan. Soʻz va ohang ravonligi, nola va krchirimlardan mo-xirona foydalanish M. uslubiga xosdir. Musiqali dramalarda Asqar ("Arshin mol olon"), Neʼmat ("Halima"), Farhod ("Farhod va Shirin"), Qodir ("Gulsara") kabi rollarni, operalarda Er Targʻin, (Ye. Brusilovskiy, "Er Targʻin"), Hasanxon (A. Magomayev, "Nargiz"), Eskamilo (J. Bize, "Karmen") kabi partiyalarni ijro etgan. M. repertuaridan oʻzbek mumtoz ashula yoʻllari ("Tanavor", "Dugoh", "Chorgoh II, III, IV", "Bayet II" va boshqalar) hamda xalq qushiqlari oʻrin olgan.

Manbalar
Mahmud Mirzayev

Mahmud Mirzayevich Mirzayev (1921. 15.7 — Toshkent — 2000.2.8) — bogʻdorchilik va uzumchilik sohasidagi olim, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarish tashkilotchisi. VASXNIL (1983), Oʻzbekiston Qishloq xoʻjaligi Fanlar akademiyasi akademik (1991), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1968), Mehnat Qaqramoni (1971), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan agronom (1964), qishloq xoʻjaligi fanlari doktori (1975). Toshkent qishloq xujaligi institutini tugatgan (1943). Oʻzbekiston Yer ishlari xalq komissarligida katta agronom (1943—45), Toshkent viloyatidagi "Qibray" bogʻdorchilik va uzumchilik xoʻjaligida bosh agranom, direktor (1945-49). 1949-yildan akademik R. R. Shreder nomidagi Bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik instituti direktori. Ayni paytda Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vaziri oʻrin-bosari (1951—52), vaziri (1962—64). M.ning ilmiy va amaliy faoliyati meva daraxtlari va toklar biol.si va agrotexnikasi, togʻ va togʻ- oldi zonalarida bogʻdorchilik va uzumchilikni rivojlantirish, ixtisoslashgan maxsus uzumchilik xoʻjaliklari tashkil etish, mevali daraxtlar, toklarning shoʻrxok, shagʻalli va qumloq yerlarda yetishtirish texnologiyasini ishlab chiqish va boshqalarga bagʻishlangan. Seleksiya, navlarni oʻrganish asosida olmaning Nafis, uzumning Shreder chillakisi, qulupnayning Oʻzbekiston va boshqa navlarini yaratishda ishtirok etgan. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi deputata (1990-95). "Doʻstlik" (1994), "El-yurt qurmati" (1998) ordenlari bilan mukofotlangan. Boshorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy tadqiqot instituti markaziy xiyobonida byusti oʻrnatilgan (2001).

Manbalar 

Toshkent davlat agrar universiteti bitiruvchilari
Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan agronomlar
Mustaqim Mirzayev

Mustaqim Mirzayevich Mirzayev (1912 — Buxoro — 1990.21.10) — tilshunos. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1975). Filol. fanlari doktori (1965), professor (1966). Buxoro pedagogika institutini tugatgan (1939). Oʻsha yildan institutning oʻzbek tili kafedrasi oʻqituvchisi, kafedra mudiri (1944). M. hozirgi oʻzbek tili va uni oʻqitish metodikasi, leksikologiya, dialektologiya, oʻzbek va rus tillarining qiyosiy tipologiyasi masalalari bilan shugʻullangan. "Hozirgi oʻzbek adabiy tili. Mashklar toʻplami" (1958,1963, 1968), "Oʻzbek va rus tillarining qiyosiy grammatikasi" (hamkorlikda, 1965), "Oʻzbek tili" (hamkorlikda, 1970) kabi asarlar muallifi.

Manbalar 
 Gapda soʻzlar tartibi, T., 1955; Oʻzbek tilining Buxoro gruppa shevalari, T., 1969.

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Muhammadjon Mirzayev

Mirzayev Muhammadjon (1913.13.8 — Toshkent — 1999.17.5) — bastakor, sozanda (qashqar rubobi). Oʻzbekiston xalq artisti (1967). Dastlab T. Jalilov, J. Sultanov kabi ustozlardan musiqa sirlarini o’rgangan. 1953 yili Toshkent Davlat konservatoriyasini tamomlagan. Oʻzbek davlat filarmoniyasining xalq cholgʻulari orkestrida sozanda (1936—40), oʻzbek ashula va raqs ansamblida (1940-yildan), keyinchalik "Shodlik" va "Lazgi" ansambllarida (1968—73) musiqa rahbari bo’lib faoliyat yuritgan. Qashqar rubobining mohir ijrochisi sifatida, uning ommaviylashuvi va repertuarining boyishiga katta hissa qoʻshgan. Bastakorlik faoliyatida yangicha talqin yo’llarini kashf etib, o’z maktabini yaratgan sanʼatkorlardan. Oʻzbek milliy (ayniqsa, Farg’ona—Toshkent) musiqa uslublariga tayanib, lirik va raqs kuylari ("Dildor I—II", "Bahor valsi", "Yangi tanavor", "Tong malikasi", "Dildor oʻynasin" va boshqalar), ashula, qoʻshiq va yallalar ("Mehnat ahli", "Koʻzlaring", "Surating", "Yor istab", "Qachon boʻlgʻay", "Yakka bu Fargʻonada", "Parvona boʻldim", "Shirmonoy", "Oltin sandiq" va boshqalar) yaratgan. M. bastalagan musiqalar oʻzining nafisligi, ohangdorligi, mazmuni va yorqin milliy ruhi bilan ajralib turadi. Konsert dasturlarida xalq ("Yallama yorim"), oʻzbek bastakor va kompozitorlari asarlari ("Koʻrmadim", D. Zokirov, "Lirik kuy", T. Jalilov va boshqalar)ni mahorat bilan, kuylarga ustalik bilan sayqal berib ijro etgan. Ugʻli - Shavkat M. (Muhammedov) — sozanda (qashqar rubobi) va bastakor. Oʻzbekistonda xizmat kursatgan artist, "Doʻstlik" ordeni bilan mukofotlangan (2000). "Oʻzbeknavo" davlat birlashmasida sozanda.

Manbalar 

  

Oʻzbekiston xalq artistlari
Rahmat Mirzayev

Mirzayev Rahmat (1878 - Buxoro -1963) — zardoʻz, Buxoro zardoʻzlik maktabining yirik namoyandasi. Oʻzbekiston xalq rassomi (1957). Zardoʻzlikni otasi va boshqa ustalardan oʻrgangan. Yoshligidan Qori Hasan ustaxonasida ishlagan. 1928-yildan turli artellar (keyinchalik "Buxoro zardoʻzlik fabrikasi")da zardoʻz. Zardoʻzlik sanʼatini puxta egallagan M. zardoʻzlik rivojiga katta hissa qoʻshgan; anʼanaviy naqshlarni mahorat bilan qoʻllab amaliy sanʼat na-munalarini yaratdi, naqsh mujassamotlarini yangi xususiyatlar bilan boyitdi, zardoʻzi choklarning nafisligi va jozibadorligiga erishdi. "Tinchlik kabutari" peshonabandi (1949—50), "Ismoil Somoniy maqbarasi" namoyoni, rangbarang mujassamotli ("darham", "zamindoʻzi", "toj", "qubbadoʻzi" va boshqalar) doʻppilarni mustaqil yaratgan, Navoiy teatri uchun sahna pardasi (1947, akademik Shchusev chizgisi), "Paxta" (1954, M. Prutskaya) va boshqa zarduzi namoyonlarni tayyorlashda faol ishtirok etdi.

Manbalar
Saidali Mirzayev

Mirzayev Saidali Tursunovich (1939.22.7, Samarqand) — ganchkor, Oʻzbekiston xalq ustasi (2000). Samarqand arxitektura-qurilish institutini tugatgan (1977). 1958-yilda ganchkor usta Ibrohim Shermuhamedovga shogird tushgan; ustozi bilan Shoqizinda maj-muasi, Bibixonim mayejidi, Amir Temur maqbarasi, Tillakori, Ulugʻbek, Sherdor madrasalari va boshqa meʼmoriy obidalarni taʼmirlashda ishtirok etgan. 1967-yildan mustaqil usta, 1976-yildan Samarqand shahri 37kasbhunar texnika bilim yurtida ganch oʻymakorligidan dare bera boshladi. M. islom meʼmorligining gumbaz sanʼatida qoʻllaniladigan muqarnas kabi oʻta murakkab shaklini tiklash va yangi turlarini yaratishda ijodiy yutuklarga erishdi.

Hamid Olimjon nomidagi musiqali drama teatri, SamTI, Samarqand arxitektura-qurilish instituti binolarining ichki va tashqi bezaklari (naqqoshlik, ganchkorlik, koshinkorlik ishlari)ni mustaqil usta sifatida yuksak badiiy saviyada bajardi. Imom Buxoriy yodgorlik majmui, Sherdor Madrasa gumbazidagi bajarilgan ishlar ustaning yuksak mahoratini namo-yish etadi.

Manbalar 

1939-yilda tugʻilganlar
22-iyulda tugʻilganlar
Kishilar:Madrasalar
Oʻzbekiston xalq ustalari
Saydulla Ziyodullayevich Mirzayev

Saydulla Ziyodullayevich Mirzayev (1930.8.8, Paxtachi tumani) —adabiyot-shunos olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1980), filol. fanlari doktori (1973), professor(1977). Samarqand Davlat Universiteti filologiya fakultetini tugatgan (1951). Shu universitet oʻzbek adabiyoti kafedrasida oʻqituvchi, dotsent (1955—77), kafedra mudiri (1988—99), Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi Samarqand viloyati boʻlimi raisi (1973—91). M.ning ilmiy faoliyati adabiyotning xalqchilligi, gʻoyaviyligi, zamonaviyligi, ijobiy qahramon, milliylik, adabiy hamkorlik, til va badiiy mahorat, xalq ogʻzaki ijodi va boshqa masalalarga bagʻishlangan. M. ijodida tanqidiybio-grafik ocherk janri ham salmoqli oʻrin egallaydi. Uning Oybek, Hamid Olimjon, Abdulla Qahhor, Mirte mir, Yashin, Sayd Axmad va boshqa adiblar ijodi haqidagi tanqidiybiografik ocherklari bor.

Manbalar 
 Gʻoya va obraz, T., 1980; Hozirgi zamon oʻzbek adabiyoti tarixi, T., 1993; Oʻzbek romanchiligi, T., 1997; Mustaqillik davridagi oʻzbek adabiyoti, T., 1999; Hayot va adabiyot, T., 2001.

Adabiyotshunoslar
Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Toʻra Mirzayev

Mirzayev Toʻra (1936.6.3, Shofirkon tumani – 29.09.2020) — folklorshunos olim.

Filol. fanlari doktori (1988). professor (1991). Buxoro pedagogika institutini tugatgan (1957). Jarqoʻrgʻon tumani maktablarida oʻqituvchi va oʻquv boʻlim mudiri (1957—60), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutida aspirant (1961—63), kichik (1964—66), katta ilmiy xodim (1966—71), folklor boʻlimi mudiri (1971-2002), direktor (1991-yildan; 1991—98 yillarda — Adabiyot instituti), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti (2001-yildan). M. tadqiqotlari xalq dostonlari va baxshilar epik repertuarini oʻrganishga bagʻishlangan. "Bulbul taronalari" (1971—73), "Pesni Bulbulya" (1974—77), "Oʻzbekskaya narodnaya poeziya" (1990), "Goʻroʻgʻli" dostonlari (1996—97), "Alpomish" (1999) kabi yirik asarlarni nashrga tayyorlagan va muharrirlik qilgan. Oʻzbek tilining izohli lugʻati yaratilishida tahrir hay'ati rahbari sifatida faoliyat olib borgan. Oʻzbek xalq qahramonlik eposi "Alpomish"ni nemis tilida Vaysvadenda nashr ettirgan (hamkorlikda, 2001). Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1973).

Manbalar 
 Hodi Zarif, T., 1967; 
 "Alpomish" dostonining oʻzbek variantlari, T., 1968; 
 Xalq baxshilarining epik repertuari, T., 1979.

Olimlar
Turkologlar
Oʻzbekshunoslar
Toʻxtasin Mirzayev

Toʻxtasin Mirzayev (1913, Andijon viloyati, Marhamat qishlogʻi — bedarak yoʻqolgan) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi. 1942-yildan armiyada. Dasht fronti 37-armiyasining 10-gvardiyachi havodesant diviziyasi, 30-polkining oʻqchisi. 1943-yil 3-oktabrda Dnepropetrovsk viloyati, Verxnedneprovsk rayonnidagi Mishurin Rog qishlogʻi uchun boʻlgan jangda alohida jasorat koʻrsatgan. 1943-yil 20-dekabrda Qahramon unvoniga sazovor boʻlgan. Andijon viloyati Asaka tumanidagi 3maktab va internat maktabiga nomi berilgan. Marhamat shahrida haykal oʻrnatilgan.

Manbalar 

Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari
Sovet Ittifoqi Qahramonlari
1913-yilda tugʻilganlar
1943-yilda vafot etganlar
Fattoh Mirzayev

Fattoh Mirzayev (1921.5.9. Toshkent) — kimyogar olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1981). Texnika fanlari doktori (1971), professor (1973). Urta Osiyo industrial institutini tugatgan (1945). Shuin-tda dotsent (1953), kimyotexnologiya fakulteti dekani (1965—71), kafedra mudiri (1967—2000), professor (2000-yildan). Ilmiy ishlari qishloq xoʻjaligi ekinlari uchun zarur boʻlgan azotli oʻgʻitlarning yangi turlarini olishga oid. Qoratogʻ fosforitlarini sulfat va gumin kislotalar qoʻshib, nitrat kislota bilan qayta ishlash asosida murakkab oʻgʻitlar olish ustida tadqiqotlar olib borgan.

Manbalar 

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Kimyogarlar