MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Tuli Xon

Turkxon ( eski turkiy :, lotinchada olingan: Toles qagan ; 603-yil  ), ismi Ashinashi Bobi, Shibi Xonning o'g'li va Sharqiy Turkiylarning kichik Xoni . 624-yilda Sharqiy turklarning buyuk xoni Jieli Xon va Tuli Xon barcha kuchlari bilan Tang sulolasiga hujum qildi. Li Yuan turklarga qarshilik koʻrsatish uchun  21-iyyulda Li Shiminni Binjou yoʻlidan chiqarib yubordi. 12-avgustda ikki tomon Vulongbanda (hozirgi Bin okrugi , Shensi provinsiyasi) oʻzaro toʻqnash kelishdi, bu jang tarixda Vulongban jangi deb ataladi. Li Shimin choralarni qo'lladi, Jielixonni begonalashtirish maqsadida Tuli Xon bilan birlashdi va Tuli Xon bilan aka-uka tutindi, turklar  chekindi. 626-yil avgustida Sharqiy turklar Syuanvumen voqeasi va Tan sulolasining siyosiy beqarorligidan foydalanib  bostirib kirishdi va poytaxtdan (Changʻan) atigi 40 mil uzoqlikda joylashgan Jingyanga (hozirgi Jingyang okrugi, Syanyan, Shaansi) hujum qildi. Bu vaqtda Tang Taizong Li Shimin u bilan ittifoq tuzishga majbur bo'ldi va turkiy askarlar Veyshui bilan ittifoq sababli chekindilar. O‘shandan beri Sharqiy Turkiston ikkiga bo‘lingan. Tuli Xon Tang bilan yashirincha aloqaga chiqdi va Jieli Xon bilan aloqani uzdi. 630-yilda Tan sulolasi Sharqiy turklarni vayron qildi, Tan sulolasi Sharqiy turkiy hududni oʻziga qoshib oldi va uning ustiga Shunchjou, Yuchjou, Xuajjou, Chanchjou, Dingsyan va Yunchjouni oʻrnatdi. Mayda Tuli Shunchjou gubernatori lavozimini egalladi. 631 yilda Tuli Xon saroyga kirdi va Bingjouda hastalikdan vafot etdi.Imperator Taizong unga  motam tutdi hamda imperator xizmatkori Cen Venwenga uning yozuvchisi bo'lishini buyurdi. Tsihe Luoxu taxtni egalladi .

Tuli Xon Suy sulolasi oxirida turklar tomoniga o'tgan imperator Suy Yangning qizi malika Xuaynanga uylandi va malika Xuaynan orqali Tang sulolasidan panoh topdi.

Eslatma

qo'shimcha o'qish 

 "Eski Tang kitobi 194-jild 1-qism", Lyu Yanning "Eski Tang kitobi" dan

Ma'lumotnomalar 

 " Eski Tang kitobi ·Turkiy biografiya"
 " Ziji Tongjian " Tang Jijiu

Tang sulolasining qo'sh ajdaho afsonasidagi qahramonlar
Turk xoni
Ashina sulolasi
Nikitin Dhir

Nikitin Dhir (, ) — hind aktyori, hind va telugu tillarida filmlar va telekoʻrsatuvlarda ishlaydi. Dhir Fear Factor: Khatron Ke Khiladi 5 tanlovida ishtirok etgan.

Aktyorlik faoliyati 
Dhir aktyorlik debyutini 2008-yilda Ashutosh Govarikerning Jodhaa Akbar tarixiy dramasi bilan qilgan, unda u Hritik Roshan va Aishvariya Rai Bachchan bilan birga Akbarning qaynogʻi Sharifuddin Husayn rolini ijro etgan. Film muvaffaqiyatiga erishgan, Dhir oʻzining roli uchun maqtovga sazovor boʻldi, Bollywood Hungamadagi taniqli tanqidchi Taran Adarsh uni „fantastik“ deb taʼkidladi. Oʻsha yili u Vivek Oberoi, Shriya Saran va Zayed Xon bilan birga Apoorva Lakhiyaning ajoyib trilleri Mission Istaanbul filmida rol ijro etgan.

2011-yilda Dhir Salmon Xon va Asin bilan birga Anees Bazmeening Tayyor (Ready) komediyasida suratga tushgan. Keyingi yili u Arbaaz Xonning Dabangg 2 filmida Salmon Xon, Sonakshi Sinxa va Prakash Raj bilan birga ikkinchi darajali rolni ijro etdi. 2013-yilda u Rohit Shettining Shohruh Xon va Dipika Padukone bilan Chennai Ekspress jangovar komediya kinofilmida asosiy antagonist sifatida ishtirok etdi. Tangaballi roli uchun qoʻrqinchli Tamil guni Dhirdan koʻproq mushak toʻplash va urgʻu ustida ishlash soʻralgan. Uning filmdagi fizikasi iliq kutib olindi; Mohar Basu Dhir „baquvvat“ ekanligini taʼkidladi, garchi „oʻynash uchun etarli rolga ega emas“ deb takidlab oʻtgan.

Shaxsiy hayoti 
Dhir panjoblik boʻlib, aktyor Pankaj Dhirning oʻgʻlidir. U 2014-yil 3-sentyabrda Kratika Sengarga shaxsiy marosimdauylangan. Er-xotinning qizi bor.

Filmografiyasi

Televideniya faoliyati

Manbalar

Havolalar 
 
 

Panjob xalqi
XXI asr hind kino aktyorlari
Hind televideniyasi aktyorlari
Hindistonlik kino aktyorlari
Hindistonlik televidenie aktyorlari
Hind kino aktyorlari
Yashayotgan insonlar
Eirik Bakke

Eirik Bakke (; 1977-yil 13-sentyabrda Sogndal shahrida tugʻilgan) — norvegiyalik nafaqadagi futbolchi. Nafaqaga chiqqanidan keyin Sogndal murabbiyi boʻldi. Oʻgʻli Johan Johanessen Bakke ham hozirda Molde FK jamoasida futbolchi.

Klublardagi faoliyati

Sogndal 
Bakke Sogndal safida 99 ta oʻyin oʻtkazgan. Otasi Svein ham oldin ushbu jamoada oʻynagan.

Leeds United (1999—2006) 
Bakkeni 1999-yilda Leeds United „Sogndal“dan 1,75 million funt sterlingga sotib olingan. 1999- va 2000-yillarda „Leeds“dagi faoliyatidagi jarohatlar va yomon sport formasi tufayli hatto 2004-yilgacha ham asosiy jamoada oʻynamagan edi.

SK Brann (2006—2010) 
2006-yil 31-avgustda Bakke SK Brann bilan ikki yillik shartnoma imzoladi va Norvegiyaga qaytdi. Shartnoma Hardball tomonidan moliyalashtirildi. Baʼzi ommaviy axborot vositalari Bakke va Brann bilan jentelmenlik bitimi boʻlganini, agar kattaroq klub uni qoʻlga kiritmoqchi boʻlsa, Bakke Brannni tark etishi mumkinligi haqida daʼvo qilishdi. Ammo, Brann buni rad etdi. 

Bakke Brann safida 2006-yilning 11-sentyabrida Stabækga qarshi debyut qildi. 2007-yil 11-avgustda klubning azaliy raqibi Rosenborg BKga qarshi oʻyinda gʻalaba golini kiritdi.

Bakke Brannga nafaqaga chiqishga yaqin qolganida Norvegiyada faoliyatini yakunlashini va yana bir yoki ikki mavsum oʻynashini vaʼda qildi. 2008-yilgi mavsum oldidan Bakke Brann sardoriga aylandi. 2008-yil 30-mayda Bakke Brann bilan shartnomasini 2010-yilgacha uzaytirdi, ammo agar klub Brann Stadioniga sunʼiy qoplama yotqizishga qaror qilsa, shartnomani qayta oʻzgartirishi ham mumkin edi.

Sogndal (2011—2012) 
Bakke 2011-yilda Sogndal bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. 2012-yilning noyabrida professionl futbolni tark etdi.

Xalqaro faoliyati 
1999-yil yanvar oyida Isroilga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida Egil Østenstadga oʻrinbosar sifatida maydonga tushib Bakke Norvegiya terma jamoasidagi debyutini oʻtkazdi. Umumiy 26 oʻyin oʻtkazdi va birorta ham gol urmadi. Terma jamoadagi oʻyini 2008-yilning mart oyida Chernogoriyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinda boʻlgandi.

Faoliyat statistikasi

Murabbiylik statistikasi

Yutuqlari

Norvegiya 
Brann

 Norvegiya Premyer-ligasi: 2007-yil

Individual 

 Norvegiya futbol assotsiatsiyasining oltin soati: 2003-yil 11-iyun

Manbalar 

Futbol yarim himoyachilari
Angliyadagi muhojir futbolchilar
Norvegiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1977-yilda tugʻilganlar
Yuki



Joy nomlari 

 Yuki, Xirosima (Jinseki) — Yaponiyaning Xirosima, Jinseki tumanidagi shahar.
 Yuki, Xirosima (Saeki) — Yaponiyaning Xirosima, Saeki tumanidagi shaharcha.
 Yuki, Ibaraki- Yaponiyadagi Xonsyu orolidagi shahar.
 Yuki, Tokushima, Yaponiyaning Kayfu okrugida joylashgan shahar.
 Yuki, Shimoliy Koreya, rasman "Sonbong" deb atalgan, Shimoliy Koreyaning Rason shahrining bo'linmasi.

Shaxs ismlari 

 Yuki (ismi)-Yuki yoki Yuki ismli odamlar ro'yxati
 Yuki urugʻi- 14-asr Yaponiyadagi urugʻining nomi.
 Yuki xalqi-Kaliforniyaning shimoli-g'arbiy qismidagi tub aholi.
 Yuqui xalqi -Boliviyaning tub aholisining nomi. U Yuki deb ham yozilgan.

Familiya, ism 

 Yuki (familiya), yaponiyaliklarning  familiyasi ( 結城 , 夕樹 , 結木  va boshqalar. )
 Xiroe Yuki (1948–2011), yaponiyali  badminton o'yinining a'zosi.
 Kaori Yuki, 1987-yildan beri faol manga rassomi.

Havolalar 

 Yuki domeni, Shimosa provinsiyasida joylashgan Edo davridagi yapon domeni
 Yuki Ito (aniqlash)
 Yuki Kato (aniqlash)
 Yuki Saito (aniqlash)
 Yuki Sato (aniqlash)
 Yuki stantsiyasi (aniqlash)
 Yukie (aniqlash)
 Yukio
 Yukigassen, Yaponiyadan kelgan qor to'pi bo'yicha musobaqa
 Yukimura- yapon oilasi va nomi
Yuki joy nomlari
Yuki ismli shaxslar
Yuki xalqi
Buxarest toʻqqizligi

Buxarest toʻqqizligi yoki Buxarest formati (B9 yoki B-9; , ) 2015-yil 4-noyabrda Ruminiyaning Buxarest shahrida Ruminiya Prezidenti Klaus Yoxannis va Polsha Prezidenti Anjey Duda tashabbusi bilan ular oʻrtasidagi ikki tomonlama uchrashuvda tashkil etilgan tashkilotdir. Bolgariya, Chexiya, Estoniya, Vengriya, Latviya, Litva, Polsha, Ruminiya va Slovakiya tashkilotning aʼzolaridir. Tashkilotning paydo boʻlishi, asosan, Qrimning Ukrainadan anneksiya qilinishi va 2014-yilda Ukraina sharqiga intervensiyasi ortidan Rossiya tomonidan qabul qilingan tajovuzkor munosabat natijasi edi. B9ning barcha aʼzolari sobiq Sovet Ittifoqi (SSSR) yoki Sovet boshchiligidagi Varshava shartnomasining bir qismi boʻlgan.

Tarixi 
2015-yil 4-noyabrda tashkil etilganidan buyon Buxarest to‘qqiz davlati turli darajadagi bir necha uchrashuvlar o‘tkazdi.

2018-yil iyun oyida, oʻsha yili B9 uchrashuvi oldidan Polsha prezidenti Anjey Duda Ukraina va Gruziyaning NATOga aʼzo boʻlish ambitsiyalari haqida gapirdi.

2021-yil 10-may kuni AQSh Prezidenti Jo Bayden ishtirok etgan B9 videokonferensiya sammitida Ruminiya Prezidenti Klaus Yoxannis (sammitning ikki mezbonidan biri, ikkinchisi Duda) "Sharqiy Yevropadagi NATO davlatlari Rossiya qoʻshinlarining Ukraina bilan Rossiya chegarasi yaqinida safarbar qilinishidan soʻng, Sharqda harbiy tashkilot tuzish fikrini bildirdi.

2022-yil 25-fevralda Yevropa Komissiyasi prezidenti Ursula fon der Leyen qoʻshilgan B9 guruhi 2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi munosabati bilan yigʻildi.

2022-yil 10-iyun B9 sammitida NATO Bosh kotibi Yens Stoltenberg hamda Chexiya va Slovakiya prezidentlari ishtirok etishdi. Sammitda Duda „Biz NATOning sharqiy qanotini kengaytirishni istaymiz. Biz mavjud batalyon guruhlarini brigada guruhlariga aylantirishni xohlaymiz“. Dudaning qoʻshimcha qilishicha, brigada guruhida 3000 askar bor, bu „sezilarli va koʻzga koʻrinadigan mustahkamlanish“ degani, Yoxannis esa „NATO oʻz hududining har bir qarichini himoya qilishga qodir boʻlishi kerak“ dedi. Iohannis B9 sammiti Shvetsiya va Finlandiyani NATOga qabul qilish tarafdori boʻlganini qoʻshimcha qildi va yigʻilish ishtirokchilariga „Ruminiya va Qora dengiz mintaqasi uchun xavflari ortib borayotganini“ aytdi va press-relizda Uchrashuv NATOning 2022-yilgi Madrid sammitining eng muhim qarorlariga tayyorgarlik koʻrish maqsadida boʻldi. Bundan tashqari, Estoniya prezidenti Alar Karis uchrashuv chogʻida barcha toʻqqiz aʼzo Rossiya NATO uchun tahdid degan fikrga qoʻshilishini aytdi.

2022-yil 11-oktabrda B9 prezidentlari Shimoliy Makedoniya va Chernogoriya prezidentlari bilan birgalikda o‘sha oyda Rossiyaning Ukraina fuqarolik obyektlariga berilgan raketa zarbalari seriyasini qoraladi va tugatishni talab qildi va ularni xalqaro huquqqa muvofiq jazolanishi kerak bo‘lgan harbiy jinoyatlar deb taʼrifladi.

Davlat rahbarlarining sammitlari

Tashqi ishlar vazirlarining sammitlari

Mudofaa vazirlari sammitlari

Manbalar 

Polshaning tashqi siyosati
Chexiyaning tashqi siyosati
Xalqaro xavfsizlik
Sharqiy Yevropa
Markaziy Yevropa
Kuhi-gel koʻli

Kuhi-gel koʻli — Buyir-Ahmad shahrining shimolidagi Kuhi-gel tepaliklari yaqinida joylashgan. U oʻzining betakror tabiati bilan ajralib turadi, ayniqsa, bahor oylarida turli xildagi gullar bilan toʻladi.

Manbalar 

Eron
Eron geografiyasiga oid chala maqolalar
Evaristo Karvalyo

Kategori:Türkçe Vikipedi ile Vikiveride aynı resim olan maddeler
Evaristo do Espírito Santo Karvalyu (22-oktabr 1941 yil, 28-may 22-yil) — San-Tome va Prinsiplik siyosatchi. Karvalyo 2016-yilda Afrikaning San-Tome va Prinsipi orol davlatida bo'lib o'tgan prezidentlik saylovlarida g'alaba qozondi. U 2016-yil 3-sentabrdan 2021-yil 2-oktabrgacha davlat rahbari lavozimida ishlagan.

Karvalyu yurtida 1994-yilda uch oy, 2001-yildan 2002-yilgacha muddatda bosh vazir lavozimini egallagan. 2016-yilda San-Tome va Prinsipida bo‘lib o‘tgan prezidentlik saylovlarida o‘zining nomzodini ko'rsatgan. Karvalyu 2016-yilning 17-iyulida bo‘lib o‘tgan birinchi davra saylovlarida haqiqiy ovozlarning 49,88 foizini olib, birinchi nomzod bo‘ldi. Hozirgi prezident Manuel Pinto da Kosta , saylovni boykot qilib saylovda ishtirok etmasligini ma’lum qilgan mamlakatning yangi prezidenti barcha ovozlarni olib saylandi. 

2021-yil 3-sentabrdagi Everisto Karvalyuning vakolati 2021-yil 5-sentabrda tugadi.  Birinchi davra natijalarining haqiqiyligi bo'yicha kelishmovchilik tufayli misli ko'rilmagan holat vujidga keldi, ikkinchi davra tashkil etish ikki marta qoldirildi. Shuning uchun parlament Everisto Karvalyuning vakolatning muddatini uzaytirish uchun ovoz berdi.

Manba 

2022-yilda vafot etganlar
1942-yilda tugʻilganlar
Amiri (shrift)

Amiriy (    ) — doktor Xolid Xosniy tomonidan ishlab chiqilgan arab yozuvi uchun maxsus raqam.  Bu versiya 2011-yil dekabrida chiqarilgan  2019-yil 22-oktabr holatiga qarasak, u 67 000 ta veb-saytlarga joylashtirilgan va Google Fonts API tomonidan har haftasida taxminan 74,8 million marta xizmat ko‘rsatilmoqda.

Ilhom 
Amiriy - Buloq Press (  tomonidan ishlab chiqilgan maxsus raqamning qayta tiklanishi. ), al-Matoabi' al-Amiriya (  ) deb ham ataladi. ),  Bu 1924-yilda  Al-Azhar tomonidan ko'rib chiqilganQur'onning matbaa usulida tuzilgan birinchi bosma nashrlaridan biri bo'lib hisoblanga  Qohira shahrining nashrini chop etishda mashhur bo'lgan maxus usuldir  .

1905 yilda raqam va arab yozuvini raqamlashtirish muammolari haqida  Doktor Xosni shunday yozgan edi: “Bu raqamning eng yangi xususiyatlaridan biri bu yozuvni terish talablariga (va cheklovlariga) javob berish bilan birga Nasx xattotligining go'zaligini saqlab qolishdir. Osonlik bilan erishib bo'lmaydigan muammodir".

Amiri loyihasi Google Web Fonts,  TeX Users Group,  va foydalanuvchilarning hayrihohlari tomonidan qoʻllab-quvvatlaniladi

Xususiyatlari 
Raqamninig o'zi to'rtta uslubga ega: oddiy, qalin, qiya, qalin qiya va Qur'on terish uchun ikkita yordamchi: Amiri Qur'on va Amiri Qur'onlardir. Bularning barchasi TrueType  va OpenType ko'rinishlari mavjud.

Amiri raqami avtomatik joylashishni aniqlash va almashtirishlarni yaratish uchun OpenType xususiyatlaridan keng foydalanadi, jumladan arab harflari , oyatlarning va oyat raqamiga  va bir nechta xususiyatlarni taahkil etadi, jumladan, muayyan harflar va matnlar uchun belgilar variantlari. arab raqamlari uchun raqamlar . 

Amiri raqamilari o'zi nashr etilgan va FontForge, Inkscape, Python va VIM kabi dasturiy ta'minot bilan ishlab chiqilgan.

Manbalar 

Arab yozuvi
Arab manbalari
Abu Abdulloh Muhammad al-Varoq al-G‘unjoriy

Abu Abdulloh Muhammad al-Varoq al-G‘unjoriy — (?—1022) — buxorolik alloma va muhaddis.
Hazrat Abu Abdulloh Muhammad ibn Abu Bakr al Buxoriy al Varroq al G‘unjoriy	hofiz (yani Qurʼonni to‘la yodlagan), olim, orif, muarrix, valiyulloh, muhaddis boʻlgan. U Xoja G‘unjoriy nomi bilan mashhur bo‘lib, „Tarixi Buxoro“, „Farz amallari kitobi“, „Sahobalar kitobi“ asarlarining muallifi hisoblanadi. Xoja G‘unjoriyning „Buxoro tarixi“ kitobi arab tilida yozilgan. Unda Imom Buxoriy hayotlariga doir boblar, shuningdek, Buxoro obidalari tarixiga doir maʼlumotlar mavjud. Xoja G‘unjoriy quydagi olimlardan hadis o‘rgangan: Abu Solih ibn Muhammad al-Xayyom, Muhammad ibn Muhammad ibn Sobir al-Buxoriy, Salx ibn Usmon, as Sullamiy, Abu Ubayd Ahmad ibn Urva al Karminiy, Muhammad ibn Hafs ibn Aslam, Ibrohim ibn Horun al-Muloximiy, Al Hasan ibn Yusuf Yaʼqub. Xoja G‘unjoriy hadis yig‘moq maqsadida boshqa shaharlarga safar qilgan. Ko‘plab	tarixiy asarlarda, jumladan, Mullozodaning „Tarixi Mullozoda“, Nosiriddin To‘raning „Tuhfat az-zoirin“,	Shamsiddin Zahabiyning (1274—1348) „Mashhur allomalar siyrati“,Tojiddin as Saboqiyning (1327—1370) „At Taboqot ash Shofeʼiya va kubro“, al Xabib al Bag‘dodiyning (1002—1071) „Tarixi Bag‘dod“ kitoblarida Xoja G‘unjoriyning „Buxoro tarixi“ kitoblaridan misollar, tarixiy dalillar keltirilgan. Lekin Xoja G‘unjoriyning mashhur „Buxoro tarixi“ kitobi hozircha topilmagan. Xoja G‘unjoriy 1022 yil vafot etgan. „Tuhfat az-zoirin“ asarida yozilishicha, Ismoil Samoniy mozorining janubiga qarab borilganda Hazrat Xoja G‘unjoriy qabrlari chiqadi. Hozirgi kunda Hazrat Xoja G‘unjoriy qabri Buxoro shahri Mir Do‘stim ko‘chasida joylashgan.

Manbalar 

Muhaddislar
Hadisshunoslar
Buxoro avliyolari
Oligozoospermiya

Oligozoospermiya ( — „kam“, „oz“, „kichik“ +  — „urugʻ“ +  — „hayvon“) — urugʻdagi spermatozoidalarning noodatiy darajada kam miqdorda boʻlishi ; polizoospermiyaning qarama-qarshi holati. Oligospermiya bilan adashtirmaslik kerak.

Odatda spermograma yordamida sperma ichidagi spermatozoidlar soni bilan aniqlanadi.

Yana qarang 

 Polizospermiya
 polispermiya
 Spermatozoid
 Sperma
 Oligospermiya
 Spermogramma
Tibbiyot tashxislari
Ilyos Abu Shabaki

Ilyos Abu Shabakiy () (3 may,1903-27 yanvar 1947)- Livanlik yozuvchi, shoir, muharrir, tarjimon va adabiyotshunos. U adabiy “O‘nlik ligasi”ning asoschilaridan biri bo‘lib, hozirda arab nahda harakatining yetakchi namoyandalaridan biri sanaladi.

Livanlik badavlat oilada tug‘ilgan u yoshligidan she’riyatga qiziqgan. Otasi savdogar bo'lgan, yoshligida yetim qolgan. Bu yoqotish uning dastlabki ijodiga katta ta’sir ko‘rsatdi. U o‘qituvchi, tarjimon va jurnalist bo‘lib ishlagan. U ko'plab arab gazetalari va adabiy jurnallar uchun maqolalar yozgan. Romantik maktab tarafdorlaridan bo'lgan Abu Shabakiy yuqoridan ilhom olish g'oyasiga ishongan va she'riyatda ongli boshqaruvni qoralagan. Uning she'rlari g'amgin, chuqur shaxsiy va ko'pincha Injilga asoslangan, ko'pincha uning ichki holati bilan bog'liq. Bir vaqtlar, uning ba'zi asarlari o'quvchilar tomonidan tushunarsiz qabul qilingan: masalan, "Jannat ilonlari" to'plami ochiq-oydin behayo mazmuni tufayli odobsiz deb tan olingan.1947- yilda leykemiyadan vafot etgan.

Abu Shabakiy arab adabiyotini yangilash va modernizatsiya qilish kerakligi haqida tlif berdi. Shabakiy o'zidan keyingi shoir avlodlarini ilhomlantirdi. Uning adabiy xizmatlarini e'tirof etish maqsadida uning tug'ilgan shahri Zuk Mikaeldagi uyida muzey tashkil etilgan.

Manbalar

Foydalanilgan adabiyotlar 

 Razzuk, Faraj Razzuk (1956). Ilyos Abu Shabaka va shi'ruhu . Bayrut: Dorul kitob al-lubnoniy.
1947-yilda vafot etganlar
1903-yilda tugʻilganlar
27-yanvarda vafot etganlar
3-mayda tugʻilganlar
Adabiyot faylasuflari
Livanlik yozuvchilar
Instrumentalizm



Instrumentalizm 
Instrumentalizm ( lot . instrumentum «vosita»), ( faylasuf. ) — pragmatizmning xilma-xilligi boʻlgan zamonaviy falsafiy yoʻnalish . Unga ko'ra, barcha bilimlar va insonning barcha faoliyati faqat instrumental funktsiyalarni bajaradi , ya'ni ular atrof- muhitga moslashish va uni o'zlashtirish uchun vositalar ( asboblar ) dir.

Instrumentalizm Jon Dyui tomonidan ifodalangan pragmatizmning kech turi hisoblanadi . U ijtimoiy tizimni "umumiy qayta qurish" dasturini e'lon qildi, unda fan aniq o'zgarishlarni kiritish vositasi rolini o'ynashi kerak edi.

Asosiy taxminlar 

Instrumentalistlarning fikriga ko'ra, barcha bilimlar va insonning barcha faoliyati (jumladan, intellektual va amaliy faoliyat) faqat atrof-muhit stimullariga reaktsiya bo'lib, faqat asboblar funktsiyalarini bajaradi. Ular insonning o'z muhitiga moslashishi va o'zlashtirishi uchun vositalardir. Instrumentalizm ilmiy nazariyalar va teoremalarni ularning haqiqat yoki yolg'onligi nuqtai nazaridan baholab bo'lmaydi , chunki ular faqat xulosa chiqarish qoidalaridir; tajribadan ma'lumotlarni tashkil qilish uchun intellektual vositalar . Shu tarzda tushunilgan instrumentalizm bevosita Dyui qarashlaridan kelib chiqadi.

Instrumentalizm haqida kengroq tushuncha 

Falsafadagi yo'nalishdan tashqari, instrumentalizmni ham kengroq tushunish mumkin - "instrumentalizm" atamasining kengroq ma'noda qo'llanilishi Dyui qarashlarining asl belgilanishidan kelib chiqadi. Shunday qilib, instrumentalizmni odatda bilim nazariyasining amaliy ko'rinishi sifatida ko'rib chiqish mumkin , unga ko'ra ilmiylik darajasi, birinchi navbatda, yuqori darajadagi foydalilik bilan etarli darajada belgilanadi - bunday nuqtai nazar, boshqalar qatori, Dekart va Kont . Instrumentalizm fan falsafasidagi pozitsiya sifatida ham tushuniladi, unga ko'ra nazariy tezislar faqat muammolarni hal qilish, faktlarni tartibga solish va ularni bashorat qilish vositalaridir ( masalan, Duhem ) .

Bibliografiya 

Polsha lug'ati;

PWN falsafiy leksikon

Pages with unreviewed translations
Fuyu

Fuyu quyidagilarga oʻrinlarda qoʻllash mumkin:

 Fuyu qirgʻiz tili-eng sharqiy turkiy til.
 Kogury tillari- Buyeo tillari deb ataladi, Koreya va Manchuriyadagi koreys tillari guruhi, qadimgi Xitoy manbalarida ham uchraydi..
 Buyeo, Manchuriyadagi qadimiy qirollik, Xanyu Pinyin romanizatsiyasining asosida Fuyu atamasi koʻrsatilgan.

Xitoy 

 Fuyu, Jilin (hángīn), Jilindagi shahar.
 Fuyu okrugi, Heilongjiang.
 Fuyu shaharchasi — Fuyu okrugining markazi.
 Xueting Fuyu — 13-asr Shaolin ibodatxonasi abboti.
 Fuyu togʻi, Shaansidagi Bozhong togʻining nomi, Xan daryosining asosi.
 Xitoyning shimoli-sharqidagi Fuyu-Nentszyan temir yoʻli

 Shaxs nomlari.

 Li Fuyu — xitoylik velosiped poygachisining ismi.
 Yang Fuyu -xitoylik biokimyogari, biofizik, yozuvchi.
 Vang Fuyu — xitoylik siyosatchi.

Yaponiya 

 Fuyu xurmosi, yapon xurmosi yoki Diospyros kaki turi
 Okinavani oʻrganishga katta taʼsir koʻrsatgan yapon olimi Iha Fuyu.
 Fuyu Yoshida-yaponiyalik suzuvchi

Tayvan 

 Fuyu Oriental Crown (kínìnìnínín), Taichungdagi turar-joy osmonoʻpar binosi
Fuyu so'zining turli ma'nolari
Fuyu ismlik shaxslar
Fuyu nomli joylar
Shamsulaimma Halvoniy (Halvoiy)

Shamsulaimma Halvoniy (Halvoiy) — (?—1058) — buxorolik alloma va muhaddis.
Abdulaziz ibn Ahmad ibn Nasr ibn Solih Shamsulaimma al-Halvoiy al-Buxoriy buyuk muhaddis, ulkan faqih, mashkur mujtahid, valiyulloh boʻlgan. Unga „Shamsulaimma“, yaʼni Imomlar quyoshi degan unvon berilgan edi. Zarnujiyning „Taʼlim ul-mutaalim“ kitobida yozilishicha, Shamsulaimma Halvoniyning otasi faqir kishi bo‘lib, holvapazlik kasbi bilan rizq-ro‘zini topgan va farzandini tarbiya etgan. Shu sababli Abdulaziz ibn Ahmad ibn Nasr ibn Solihga Halvoniy degan nom ham berilgan.
As Samʼoniyning „Nasabnoma“ kitobida keltirilishicha, Shamsul-aimma fiqh ilmini Qozi Abu Ali Husayn ibn Hizr an Nasafiydan, hadis ilmini esa Abu Abdulloh al-G‘unjor al-Hofiz al-Buxoriy va Abu Sahl Ahmad ibn Muhammad al-Buxoriydan o‘rgangan. Shamsulaimma katta hajmli „Al Mabsut“, shuningdek, „Kitobi navodir“ va boshqa asarlar muallifidir. Zahabiyning „Siyaru aʼlomin-nubalo“ asarida yozilishicha, alloma Shamsulaimma al-Halvoiy hanafiylar peshvosi va o‘z diyorida raʼy tarafdorlarining raisi hisoblangan. Shamsulaimma Halvoniy haqida A.Sh. Juzjoniy oʻzining „Islom huquqshunosligi“ kitobida maʼlumot berib oʻtgan.
„Tuhfat uz-zoirin“da asarida yozilishicha, Shamsulaimma 1058-yil Keshda vafot etgan. Lekin uning jasadini Kesh shahridan Buxoroga olib keladilar va Buxoro shahri ichidagi Gulobodda dafn qiladilar. Juzjoniyning yozishicha, Shamsulaimmadan Faxrul islom Bazdaviy, Sadrul islom Abul-yusr, Shamsulaimma Bakr ibn Muhammad Zarajariy kabi ustozlardan taʼlim olgan. Oʻzbekiston mustaqilligi yillarida Hazrat Halvoniyning jasadi Buxoro shahridagi Shoh Axsaviy jomeʼsining janubiy tomoniga qayta ko‘milgan. Mazkur masjid imom-xatibi Hoji Hayit Shirinov tashabbusi bilan bu ziyoratgoh obod qilingan.

Manbalar 

Muhaddislar
Hadisshunoslar
Buxoro avliyolari