MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Zuniseratops

Zuniseratops (, soʻzma-soʻz: „ Zuni daryosidan shoxli yuz“) – Shimoliy Amerikada boʻri davrida (taxminan 94-89 million yil oldin) yashagan marginalosefaliyaliklar va infraorder ceratopsians ornitischi dinozavrlarining bir turiga kiradi. U boshqa taniqli seratopsidlardan 10 million yil oldin yashagan va ularning oila zanjirida muhim boʻgʻin hisoblanadi. Birinchi marta 1998-yilda paleontologlar Duglas G.Volf va Jeyms Kirkland tomonidan tasvirlangan. Hozirda Zuniseratopsning uchta skeletlari maʼlum. Bir tur Zuniseratops christopheri tomonidan aniqlangan.

Tavsif 

Zuniseratopsning uzunligi 3 dan 3,5 m gacha, sonlari esa 1 m balandlikda boʻlgan. Hayvonning vazni 100 dan 150 kilogrammgacha boʻlib, bu koʻpchilik seratopsidlarga qaraganda ancha yengilroq hisoblanadi. Bosh suyagida xazmozavrlar va ibtidoiy sentrozavrlardagiga oʻxshash yaxshi rivojlangan juft qosh shoxlari bor, ammo Zuniseratopsda burun shoxi yoʻq. Yoshi ortgan sari shohlari ham kattalashadi deb ishonilgan. Koʻkrak qasmozovurga oʻxshab uzun va past, boʻyni esa ingichka va keng boʻlgan. Uning bir nechta katta teshiklar boʻlgan, lekin Protoseratops kabi suyak proektsiyalari yoʻq edi. Umuman olganda, Suniseratops anatomiyasi keyingi seratopsidlarga qaraganda ancha ibtidoiy, lekin Protoseratopsnikiga qaraganda ancha rivojlangan edi.

Suniseratops juda katta shoxlari boʻlgan seratopsialar va keyinchalik massiv seratopsidlar oʻrtasidagi evolyutsion oʻtishni aniqlab bergan. Seratopsiyaliklar dastlab bu turni Shimoliy Amerika qitʼasida paydo boʻlgan degan fikirda boʻlishgan. Birinchi topilgan namunalar bir ildizli tishlarga ega boʻlsa-da (keratopsiyaliklar uchun gʻayrioddiy), keyinchalik fotoalbom ikki ildizli tishlar bilan boyitilgan. Bu shuni koʻrsatadiki, suniseratops tishlari yoshi oʻtkan sari yanada rivojlangan.

Boshqa seratopsiyaliklar singari, Zuniseratopsialar ham oʻtxoʻr va podalar hayvonlari boʻlgan.

Topilma tarixi 
Zuniseratops qoldiqlari 1996-yilda paleontolog Duglas G.Vulfning oʻgʻli 8 yoshli Kristofer Jeyms Vulf tomonidan Nyu-Meksiko shtatining Katron okrugida (Moreno tepalik shakllanishi) topilgan. Topilmada bir nechtasining bosh suyagi va suyaklari aniqlangan. Keyinchalik topilma, Nothronychus ischium suyaklaridan biri va Zuniceratopsning oksipital suyagi boʻlishi mumkin deb tahmin qilingan.

Manbalar
Rajendra Prasad (aktyor)

Articles with hCards

Gadde Rajendra Prasad (1956-yil 19-iyulda tugʻilgan) hind aktyori boʻlib, asosan telugu filmlarida rol ijro etadi. U toʻrtta Andhra Pradesh shtati Nandi mukofoti, uchta SIIMA mukofoti va uchta Santosham Film mukofoti sohibi.

Prasad 1977-yilda Sneham filmida ilk rolini ijro etdi. U Erra Mandaram (1991) va Aa Naluguru (2004) filmari uchun eng yaxshi aktyor – Nandi mukofotini oldi. Shuningdek, u Andhra universitetining faxriy doktori unvoniga sazovor boʻlgan. 2012-yilda u "Dream" tibbiy trillerida rol oʻynadi va buning uchun Kanada xalqaro kinofestivalida Royal Reel mukofotiga sazovor boʻldi.

Mississaugada oʻtkazilgan Kanada Telugu Alyanslari tomonidan „Hasya Kireeti“ unvoniga sazovor boʻldi. U, shuningdek, 2009-yilda boʻlib oʻtgan IIFA kinofestivalida yashil gilamdan oʻtish sharafiga muyassar boʻlgan va ingliz tilidagi "Quick Gun Murugun" filmidagi oʻzining chiqishini nishonlagan.

Hayotining boshlanish davri 
Prasad Andxra-Pradesh shtatining Nimmakuru shahrida Gadde Venkata Narayana va Manikyamba oʻrta xol oilada tugʻilgan. Uning ota-onasi Andhra-Pradesh shtatining Krishna tumanidagi Dondapadu shahridan boʻlgan. Uning otasi o'qituvchi edi. Prasad kino sanoatiga kirishdan oldin keramika muhandisligi boʻyicha o'qigan. U kompaniyaga ishga kiradi, lekin u juda yosh boʻlgani uchun ishdan ketishga majbur boʻladi. NTR va N. Trivikrama Rao taklifi bilan u aktyorlik maktabida taxsil oladi.

Shaxsiy hayoti 
Rajendra Prasad Vijaya Chamundesvari bilan turmush qurgan. U Rama Prabhaning qizi. Ularning bir oʻgʻil va bir qizi bor.

Santosham Film mukofotlari g'oliblari
Janubiy Hindiston xalqaro kino mukofotlari g'oliblari
Telugu tilidagi kino aktyorlari
XXI asr hind kino aktyorlari
Hindistonlik komediya aktyorlari
XX asr Hindistonlik aktyorlar
Nandi mukofoti sovrindorlari
Andhra universiteti bitiruvchilari
Hind kino aktyorlari
1956-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
O'z-o'ziga g'amxo'rlik qilish

O'z-o'ziga g'amxo'rlik qilish - kishi o'zining umumiy salomatligini ta'minlashi, mustahkamlashi va kasalliklarni yengib o'tish uchun imunitet hosil qila olishidir. Biz har kuni bajaradigan oziq-ovqat tanlovlari, sport mashqlari, uyqu, mutolaa va tishlar parvarishi kabi odatiy harakatlar ham o'z-o'ziga parvarish qilishning bir turi  hiisoblanadi. O'z-o'ziga g'amxo'rlik qilish yakka, shaxsiy faoliyat bo'lishiga qaramay, jamiyat ham o'z salomatligi uchun mas'ul bo'lgan shaxslar guruhlaridan manfaatdordir .

Sog'lomlik darajasi ijobiy holda bo'lganda muntazam ravishda o'z-o'zini parvarish qilish muhim, ammo kasallik paydo bo'lganda o'z-o'ziga xizmat ko'rsatish ahamiyati yanada ortadi . Kundalik tarzda o'z-o'zini parvarish qilish imunitetning kasalliklarga qarshi chidamli bo'lishi, ruhiy salomatlik va turmush sifatini yaxshilanishiga olib keladi   . O'z-o'ziga g'amxo'rlik qilish jarayoni hammada har xil kechadi. Ushbu jarayon butun dunyo bo'ylab sog'liqni saqlash xarajatlarining global o'sishiga qisman yechim sifatida qaraladi. 

Shaxsiy salomatlik, gigiena va yashash sharoitlari nuqtai nazaridan shaxsiy sog'lik darajasiga befarqlik o'z-o'ziga beparvolik deb ataladi. Bunday hollardan Shaxsiy parvarish bo'yicha xizmatchilarning yordamidan foydalanish mumkin. Hozirgi kunda bunday turdagi xizmat faoliyatlaridan foydalanish bilan bog'liq holatlar kundan-kunga ortib bormoqda.

Lorig va Xolman tomonidan asos solingan o'z-o'zini parvarish qilish va o'z-o'zini boshqarish atamalari o'rtasida yaqin o'xshashlik mavjud. O'zlarining asosiy maqolalarida ular o'z-o'zini boshqarishning uchta vazifasini ta'kidlaydilar: tibbiy boshqaruv, rollarni boshqarish va hissiy boshqaruv; va oltita o'z-o'zini boshqarish qobiliyati: muammolarni hal qilish, qaror qabul qilish, resurslardan foydalanish, qabu qiluchi va ta'minlovchi hamkorligini shakllantirish, harakatni rejalashtirish va o'z-o'zini moslashtirish.

Tarixi 
So'nggi yillarda o'z-o'ziga g'amxo'rlik tushunchasiga e'tibor kuchaygan bo'lsa-da, kelib chiqishi qadimgi davrlarga borib taqaladi. Sokrat qadimgi Yunonistonda o'z-o'ziga g'amxo'rlik qilish harakatiga asos solgan deb hisoblangan. Ma'lumot o'rnida shaxsiy va ijtimoiy g'amxo'rlik yer yuzida odamlar paydo bo'lganidan buyon mavjud bo'lgan.

Manbalar 

Salomatlik
Shaxsiy salomatlik
Shaxsiy hayot
O'z-o'ziga g'amxo'rlik qilish
Odorologiya

Odoroligiya(lot. Odor- hid+ yunon. logos- soʻz, taʼlim soʻzlaridan)— shaxsni aniqlashga qaratilgan hidlar haqidagi taʼlimot. Kiriminalistikada, 
asosan izquvar(hid sezuvchi) itlarning hid bilish qobiliyati yordamida jinoyat sodir etish joyida boʻlgan va oʻzining hidi haqida axborot qoldirgan shaxslar, shuningdek buyumlar, izlar narslar aniqlanadi. Keyingi yillarda hidlarni instrumental usulda tekshirishga qaratilgan izlanishlar olib borilmoqda.

Odorologiyaning predmetini hidning tabiati, kelib chiqishi, uni saqlash va tekshirish qonuniyatlarini oʻrganish tashkil qiladi. Hid izlarini bilish tarmogʻi va uning jinoyatni ochishda ishlatilishi sud Odorologiyasi deb ataladi. Odorologiya odorologik ekpertizani ilmiy asosi hisoblanadi. Kriminalistikada Odorologiyani qoʻllash bahsli masaladir. Uni tezkor-qiduruv faoliyati uchun ahamiyati inkor qilinmasada, daliliy mohiyati shubha ostiga qoʻyiladi.

Sud- tibbiyot odorologiyasining turlari
hidlarni olish, tahlil qilish va ro'yxatga olish usullariga ko'ra sud odorologiyasi it va instrumental - olfaktronikaga (lotincha olfactus - hiddan) bo'linadi. Itlar odorologiyasida hidli moddalar analizatori sifatida maxsus o'qitilgan xizmatchi itning hid bilish organi ishlatiladi. Instrumental odologiyada fizik-kimyoviy asboblar analizator sifatida ishlatiladi, ular hidli moddalar spektrini aniqlashga, uni olfaktrogramma shaklida qayd etishga va inson sekretsiyasining alohida tarkibiy qismlarini yuqori sezgirlik bilan aniqlashga qodir.

Olfaktronikaning asosiy vazifalaridan biri hidni aniqlaydigan uchuvchi moddalar spektrini qayd etish va uni keyingi matematik qayta ishlashga yaroqli shaklda hujjatlashtirish, shuningdek hidning emissiyasining alohida komponentlarini ro'yxatga olish usullarini ishlab chiqish va uskunalarni yaratishdir.
Kraina asalarisi

Kraina asalarisi - asalari zotlaridan biri. Dastlabki yashash joylari Avstraliya boʻlgan. Hozirgi vaqtda Ruminiya, GFR, Avstriya, Bolgariyada keng tarqalgan. Kavkaz zotiga nisbatan ancha chidamli, lekin Oʻrta Rus zotiga nisbatan chidamsizroq, shu bilan birga tinchliksevar. Ona arilari juda sertuxum. Sutkasiga 2000 tagacha tuxum qoʻyadi. Koʻch ajratishi juda kam. Bu zotli asalarilar oziqa manbalarini tez izlab topishadi. Tanasining rangi kulrang, Kavkaz asalarisiga oʻxshaydi. Xartumchalarining uzunligi- 6,4-6,8 mm. Urugʻlangan ona arisining vazni 205 mg keladi. Asalni berkituvchi mum qopqogʻi oq, quruq. Uyasini yaxshi himoya qilishadi. U bir necha sabablarga ko'ra asalarichilarga ma'qul keladi, eng muhimi, uning hasharotlar zararkunandalaridan muvaffaqiyatli himoya qilish qobiliyati va ayni paytda asalarichilarga nisbatan juda yumshoq munosabatda bo'lishi.  Bu asalarilar, ayniqsa, ishchi populyatsiyasini nektar mavjudligiga moslashtirishga mohir.  U bahorda nektar paydo bo'lgandan keyin ishchi asalari populyatsiyasini tez ko'paytirish va nektar miqdori yo'qolganda nasl ishlab chiqarishni tezda to'xtatish uchun populyatsiya darajasining tez o'zgarishiga tayanadi.  U ishchilar soni ko'p bo'lgan yuqori nektar davrlarini uchratadi va shuning uchun o'sha davrlarda ko'p miqdorda asal va gulchanglarni saqlaydi. Kraina asalarilari ba'zi kasalliklar va parazitlarga chidamli bo'lib, boshqa kichik turlarning uyalari zaiflashishi mumkin.
Kraina asalarilari deyarli G'arbiy Evropa qora asalarilari kabi katta va uzun, ammo ularning qorinlari ancha nozikroq.  Bundan tashqari, Kraina ari juda uzun tilga ega (6,5 dan 6,7 mm gacha, bu yoncha uchun juda moslashgan), juda baland tirsak bo'g'imi va juda kalta sochlari bor.

Manbalar 
1. „Asia’s biodiversity vanishing into the marketplace“   6-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.

Adabiyotlar 
1. "Hayvonot olami" ensiklopediyasi

 Arilar
Anne Enright

Anne Teresa Enright(1962-yilning 11-oktyabrida tugʻilgan)— irland yozuvchisi. Uning badiiy adabiyoti asosan oila, sevgi, oʻzlik va onalik kabi mavzularida boʻladi.

Hayoti 

Anne Enright Irlandiyaning Dublin shahrida tugʻilgan va Rathminesdagi Sent-Luis oʻrta maktabida tahsil olgan. Enright Britaniya Kolumbiyasining Viktoriya shahridagi Lester B.Pearson United World College of Pacific kollejida xalqaro stipendiya yutib oladi va u yerda ikki yil davomida Xalqaro bakalavrda tahsil oladi. Keyin Dublin Trinity kollejida ingliz va falsafa boʻyicha bakalavr darajasini tamomlaydi. Enright 21 yoshga toʻlgan kunida unga elektr yozuv mashinkasi sovgʻa qilinganida, jiddiy yozishni boshlaydi. Shu bilan birgaSharqiy Angliya universitetining Ijodiy yozma kursida Chevening stipendiyasini qoʻlga kiritadi u yerda esa Angela Carter va Malcolm Bradburyning qoʻl ostida tahsil oladi va magistr darajasini tugatadi. Enright olti yil davomida Dublindagi RTÉ telekanali prodyuseri va rejissyori boʻlib ishlaydi va toʻrt yil davomida RTÉ Nighthawks dasturini ishlab chiqadi. Keyin ikki yil davomida bolalar dasturlarida ishlaydi va dam olish kunlari asarlar yozadi.1993-yilda Enright toʻliq vaqtini asarlar yozishga sarflay boshlaydi. U hozir Dublinda yashaydi, bundan oldin esa 2014-yilgacha Wicklow okrugidagi Bray shahrida yashagan. Bundan tashqari Dún Laoghairedagi Pavilion teatri direktori boʻladi. Hozirda Irlandiya Badiiy Kengashida maslahatchi boʻlib ishlaydigan Martin Murphy bilan oila quradi va ularning ikki farzandi, bir oʻgʻli va bir qizi bor.

Ijodi va Yutuqlari 
Enright Irlandiya fantastik asarlari boʻyicha birinchi laureat(2015–2018) va Man Booker mukofoti(2007) gʻolib boʻladi. Yettita roman, koʻplab qissalar va „Making Babies: Stumbling into Motherhood“ nomli badiiy boʻlmagan asarini nashr ettiradi. Uning adabiy mavzudagi insholari London Review of Books va The New York Review of Books jurnallarida chop etiladi va Enright The Irish Times va The Guardian kitob sahifalari uchun ham maqolalar yozadi.
Enright oʻzining toʻrtinchi romani „The Gathering“ uchun 2007-yilda Man Booker mukofotiga sazovor boʻladi hamda 2012-yilda chop etilgan „The Forgotten Waltz“ romani badiiy adabiyot uchun Andre Karnegi medaliga sazovor boʻladi. Uning „The Green Road“ romani „Womanʼs Prize“ mukofotiga nomzodlar roʻyxatiga kiritilgan va „Yilning Irlandiya romani(The Irish Novel of the Year)“(2015) nominatsiyasida gʻolib chiqqan.

Asarlari 
 What Are You Like?(2000)
 The Pleasure of Eliza Lynch(2002)
 The Gathering(2007)
 The Forgotten Waltz(2011)
 The Green Road(2015)
 Actress(2020)
 The Wren, the Wren(2023)
 The Portable Virgin(1991)
 Taking Pictures(2008)
 Yesterday’s Weather(2009)

Manbalar 

Yozuvchilar irilandiyaliklar
Dong Fang Xong 1

Dong Fang Hong 1 – Shuningdek, Xitoy 1 yoki XXR 1 nomi bilan ham tanilgan  Xitoy Xalq Respublikasining (XXR) birinchi kosmik sun'iy yo'ldoshi boʻlib, 1970 yil 24 aprelda muvaffaqiyatli uchirilgan. XXRning Dongfanghong kosmik sunʼiy yoʻldosh dasturi. Ushbu sunʼiy yoʻldosh  boʻlib, boshqa mamlakatlarning birinchi sunʼiy yoʻldoshlaridan ogʻirroq edi. Sunʼiy yoʻldoshda xuddi shu nomdagi oʻsha paytdagi milliy madhiyani eshittiruvchi radio uzatgich bor boʻlgan.

Ushbu sunʼiy yoʻldosh Xitoy Kosmik Texnologiyalar Akademiyasi (XKTA) dekani Qian Xuesen rahbarligida ishlab chiqilgan. Oʻsha paytda jami beshta bir xil sunʼiy yoʻldoshlar yaratilgan va shularning birinchisi muvaffaqiyatli uchirilgan. Sun Jiadong Dongfanghong 1 texnologiyasi uchun mas’ul shaxs etib tayinlangan. 1967-yilda Dang Hongxin mis antenna membranasini tanlashi 100 ga yaqin ultra qisqa toʻlqinli antennada eshittirishning qiyinchiliklarini hal qildi. Muhandislar sunʼiy yoʻldoshga „Sharq qizil“ musiqa pleyerini oʻrnatganlar.

Sunʼiy yoʻldoshning yer orbitasiga chiqishi 
Dongfanghong 1 uchish maydoniga poezdda olib kelingan hamda har ikki elektr ustunlari orasiga qurolli qoʻriqchilar ushbu joyni himoya qilib turishgan. 1970-yil 24-aprelda 13:35:45 GMT da  Long 1 Mart (CZ-1) „Jiuquan sunʼiy yoʻldoshini ishga tushirish markazi“dan koʻtarilib, GMT vaqti bilan 13:48 da orbitaga chiqgan.

Maqsadlari 
Dong Fang Hong 1 sunʼiy yoʻldoshining asosiy maqsadi – sunʼiy yoʻldosh texnologiyasini sinovdan oʻtkazish va ionosfera va atmosferani qatlamlarini oʻrganish boʻlgan.

Sunʼiy yoʻldoshning dizayni 
Sunʼiy yoʻldosh shakli 72 yuzli nosimmetrik poliedrga oʻxshab ketadi, massasi  teng va diametri taxminan ni tashqil qilgan. Stabillashtirish uchun daqiqasiga 120 marta aylanardi. Tashqi yuzasi haroratni nazorat qilish uchun qayta ishlangan alyuminiy qotishmasi bilan qoplangan. Sferaning asosiy korpusida kamida uzunligi lik ultra qisqa toʻlqinli qamchi antennalari mavjud edi.

Orbita 
Sunʼiy yoʻldosh  perigey bilan orbitaga chiqarilgan, apogey esa ga teng va 68,42° orbital moyillikni oʻzida mujassam etgan. Bu Yerga yaqin elliptik orbitaning aylanish davri 114,09 daqiqa.  Uning „Sunʼiy Yoʻldosh Katalog Raqami“ 04382 va „Xalqaro Belgi“si 1970-034A. 

Dong Fang Hong 1 dizayni 20 kun ichida tugallangan. Bu vaqt ichida u telemetriya maʼlumotlarini va kosmik koʻrsatkichlarni Yerga toʻgʻridan-toʻgʻri uzatgan. 1970-yil 14-mayda signal yuborishni toʻxtatgan.

Manbalar 

Yerning sunʼiy yoʻldoshlari
Xalqaro iqtisodiyot

Xalqaro iqtisodiyot – bu ishlab chiqarish omillari bozorida yuzaga keluvchi xalqaro ayirboshlash jarayonida turli davlatlarning oʻzaro xatti-harakatlarini oʻrganuvchi fan.

Xalqaro iqtisodiyotning predmeti 

Savdo, ishlab chiqarish va valyuta-kredit munosabatlarida yuzaga keluvchi iqtisodiy munosabatlar xalqaro iqtisodiyotning predmeti hisoblanadi.

Xalqaro iqtisodiyotning obyekti 

Xalqaro iqtisodiyotning oʻrganish obyekti jahon xoʻjaligi hisoblanadi.

Xalqaro iqtisodiyot kursining strukturasi 

 Xalqaro mikroiqtisodiyot xalqaro bozordagi subyektlar xulq-atvori va imkoniyatlarini oʻrganadi.
 Xalqaro makroiqtisodiyot mamlakatdagi muvozanat va toʻlov balansi holatini oʻrganadi.

Manbalar

Adabiyotlar
Xabarchi kabutarlar

Xabarchi kabutarlar – Qadimda odamlar xabarlarni yuborish uchun kabutarlardan foydalanishgan. Kabutarlarning oʻz uy-joyiga qaytib borish qobiliyati tufayli xabarchilar sifatida samarali foydalanishgan. Kabutarlar qafaslarda manzilga olib boriladi, u yerda xabarlar bilan biriktiriladi, keyin ular tabiiy ravishda oʻz uyiga qaytadi, u yerda qabul qiluvchi xabarni oʻqiydi. Ular dunyoning koʻplab joylarida qoʻllanilgan. Kabutarlar harbiy vaziyatlarda ham katta xizmat qilishgan va bu holda ular urush kabutarlari deb atalgan.

Tarixi 
Muloqot usuli sifatida, qushlarni oʻrgatish sanʼati forslar kabi qadimgi hisoblanadi. Rimliklar 2 ming yil oldin oʻz harbiylariga yordam berish uchun kaptar xabarchilaridan foydalanishgan. Frontinusning aytishicha, Yuliy Tsezar Galliyani zabt etishda kaptarlardan xabarchi sifatida foydalangan. Yunonlar Olimpiya o'yinlarida gʻolib boʻlganlarning nomlarini shu yoʻl bilan oʻzlarining turli shaharlariga yetkazishgan.

Genri Teonge (taxminan 1620–1690) oʻz kundaligida Levantdagi Iskenderun va Halab oʻrtasidagi savdogarlar tomonidan foydalaniladigan oddiy kabutar pochta xizmatini tasvirlaydi. Moʻgʻullar xabarchi kabutarlardan ham foydalanganlar.

Telegrafdan oldin bu aloqa usuli birja brokerlari va moliyachilar tomonidan keng qoʻllanilgan. Gollandiya hukumati XIX asrning boshlarida Yava va Sumatrada fuqarolik va harbiy tizimni oʻrnatdi. 1851-yilda Germaniyada tugʻilgan Pol Julius Reuter London shahrida ofis ochdi va u London va Parij oʻrtasida birja kotirovkalarini yangi Kaledan Doverga kabel orqali uzatdi. Avvalroq kabutarlardan Axen va Bryussel oʻrtasida birja narxlarini aytish uchun foydalanishgan, bu xizmat telegraf aloqasidagi boʻshliq yopilgunga qadar bir yil davomida ishlagan.

Manbalar
Xaltali letyaga

Xaltali letyaga- sutemizuvchilar turiga mansub. 

O'lchami: tanasi 30-48 sm; 
dumi 45-55 sm.
Areali: Sharqiy Avstraliya.
Ilmiy nomlanishi:
Petauroides volans

Letyagalarning oldingi va orqa 
oyoqlari o‘rtasida teri qatlamlari 
bor. Ular istiqomat qiladigan 
evkalipt o'rmonlarida daraxtdan 
daraxtga o‘tib olish uchun 
letyagalar havoga sakrab, 
oyoqlarini yoyib oladilar. Teri 
qatlamlari havoda parvoz qilish 
imkoniyatini beradigan o‘ziga xos 
qanot vazifasini o‘taydi.

Yashash tarzi 
Bu hayvonlar evkalipt o'rmonlarida uchraydi va tropik yomg'ir o'rmonlaridan qochadi.  Ular boshqalardan alohida o'sadigan baland daraxtlarni afzal ko'radilar.  Ular yolg'iz hayot tarzini olib boradilar va bir-ikki gektarga yaqin maydonlarga ega.  Ayollar va erkaklarning joylari ko'pincha bir-biriga mos keladi.  Ular, odatda, bo'shliqlarda uya quradilar.

Koʻpayishi 
Ko'payish mavsumi mart oyida kuzda boshlanadi.  Erkak letyagalar naslni tarbiyalashda umuman ishtirok etmaydi.  Apreldan iyungacha bola tug'iladi, odatda faqat bitta.  Kichkintoy sentyabrgacha onaning xaltasida o'tirib, taxminan, 150 g vaznga ega bo'ladi, ya'ni kattalarning 1/10-1/7 qismiga yetadi.  Keyin chaqaloq ayolning orqa tomoniga ko'tariladi va u yerda yanvargacha o'tirib, taxminan 600 g gacha o'sadi, ya'ni uning vazni kattalar hayvonining vaznining yarmiga teng.  Shundan so'ng, yosh uchuvchi onasini tark etadi va ikki yoshida jinsiy yetuklikka erishib, mustaqil ravishda yashaydi.  Tabiatda bu hayvonlar 15 yilgacha yashaydi. Letyagalar evkalipt barglari bilan oziqlanadi, oshqozonida yashaydigan bakteriyalar - simbiontlar tufayli hazm qilinadi.  Ular juda kamdan-kam ichishadi.  Stenofagiya bu hayvonlarni Avstraliyadan tashqaridagi hayvonot bog'larida saqlashni juda qiyinlashtiradi.

Manbalar 
1. [] „Asia’s biodiversity vanishing into the marketplace“ 6-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.

Adabiyotlar 
1."Hayvonot olami" ensiklopediyasi 

 Hayvonlar
Uchar Golland

Uchayotgan (uchar) Golland (golland. De Vliegende Hollander, inglizcha: The Flying Dutchman) – afsonaviy arvoh yelkanli kema boʻlib, qirgʻoqqa qoʻna olmaydi va dengizlarda abadiy kezib yurishga mahkum. Odatda, odamlar bunday kemani uzoqdan kuzatadilar. Afsonaga koʻra, uchuvchi golland boshqa kemaga duch kelganida, uning ekipaji uzoq vaqtdan beri vafot etgan odamlarga xabar yuborishga harakat qiladi. "Gollandiyalik" bilan uchrashuv har doim dengizchilar orasida yomon belgi hisoblangan.

Kelib chiqishi 

Afsonaga koʻra, 1641 yilda Gollandiyalik kapitan Filip Van der Dekken (yoki baʼzi versiyalarda Van Straaten)Sharqiy Hindistondan qaytayotgan edi.
Afsonaga koʻra,Yaxshi Umid burnini aylanib oʻtishga urinayotganda, kema kuchli boʻronga duch keladi. Xurofotchi dengizchilar orasida norozilik boshlandi va navigator biron bir koʻrfazda yomon ob-havoni kutishni taklif qiladi. Ammo, kapitan uni va bir nechta norozilarni otib tashladi va keyin ekipaj aʼzolarining hech biri, hatto bu abadiy davom etsa ham, burunni aylanmaguncha qirgʻoqqa chiqmasligiga qasam ichadi. Osmondan bir ovoz: „Shunday boʻlsin!“ deydi. Shunday qilib, gollandiyalik oʻziga laʼnat keltiradi va ikkinchi kelguniga qadar dengizlarni kezib yuradi. Endi u oʻlmas, daxlsiz, lekin qirgʻoqqa chiqa olmaydigan. Garchi, baʼzi maʼlumotlarga koʻra, u tinchlik topish imkoniyatiga ega: har oʻn yilda bir marta Van der Dekken yerga qaytib, oʻz ixtiyori bilan uning xotini boʻlishga rozi boʻlgan odamni topishga harakat qilishi mumkin. Boshqa bir maʼlumotga koʻra, laʼnatni daf etib, uchuvchi gollandiyalik va uning ekipajini ozod qilishga qodir boʻlgan maʼlum bir sehrli soʻzlar mavjud.
"Uchar golland" haqidagi birinchi bosma eslatma 1795-yilda "Botanika koʻrfaziga sayohat" kitobida paydo boʻlgan. 1881-yil 11-iyulda Angliyaning boʻlajak qiroli Jorj V Melburn va Sidney oʻrtasida harbiy kemada suzib ketayotib, oʻz kundaligida oʻn uch ekipaj aʼzosi orasida „Uchar gollandiyalik“ni koʻrganini yozgan edi.

Uchrashuvni qayerdan qidirish kerak? 

Angliya qiroli Jorj V Sidney yaqinida "gollandiyalik" ni koʻrdi. Boshqa guvohlar Rod-Aylend (AQSh) sohillari yaqinida, Janubiy Atlantikada va hatto Oʻrta yer dengizidagi Sardiniya qirgʻoqlarida, Yaxshi Umid burnida arvoh bilan uchrashishlarini tasvirlaydilar.

Manbalar

Havolalar 

• https://bolcheknig.ru/uz/literatura/istorii-pro-korabli-prizraki-korabli-prizraki-ih-zloveshchaya-taina/
Tayler Moore (beysbol)

Tayler Michael Moore (1987-yilning 30-yanvar sanasida tugʻilgan) – amerikalik sobiq beysbol oʻyinchisi va birinchi beysbolchi. Moore Washington Nationals va Mayami Marlins (Miami Marlins) guruhi aʼzosi sifatida Major League Baseball (Beysbol Oliy Ligasi oʻyini) turnirida qatnashgan.

Faoliyati

Washington Nationals 
Tayler Moore Missisipi universitetidan 2008-yilgi Beysbol Oliy Ligasining 16-turi uchun Washington Nationals jamoasi tomonidan joʻnatilgan edi. Moore, avvalroq, Nationals jamoasi tarafidan 2 marta yuborilgan edi.

U Shu mavsumda „Low-A Vermont“ ga tayinlangan edi, u yerda klub bilan 71 ta oʻyinda oʻrtacha 200 ta toʻp kiritgan. Eng yuqori K/BBga qaramasdan, 6 ta zarba bera olgan va oʻrtacha .297 natija bilan 111 ta oʻyinda ishtirok etgan.

Moore 2013-yilda katta liga klubida 63 ta oʻyinda maydonga tushib, 4 ta zarba va 21 RBI bilan .222/.260/.347 koʻrsatkichini qayd etgan. Keyingi yili Washington jamoasida 42 ta oʻyinda maydonga tushgan va .231/.300/.385 natija koʻrsatgan.

Atlanta Braves 
2016-yilning 27-mart sanasida Moore Nate Freyman jamoasidan Atlanta Bravesga almashgan edi. U Triple-A Gwinnett Bravesga tayinlangan edi, u yerda 25 ta oʻyin boʻyicha jami .229 / .276 / .375 ni yigʻdi. 2016-yining 11-oktyabrida agentlikka oʻtgan.

Miami Marlins 
2016-yilning 13-dekabrida Moore Miami Marlins jamoasi bilan Kichik Liga uchun shartnoma imzolagan. 9-may kuni Marlin jamoasi roʻyxatiga qayta kiritilgan va klub uchun 97 oʻyinda 6 HR va 30 RBI bilan oʻrtacha 230 ball bilan yilni yakunlagan. 2017-yilning 7-oktabrida 40 kishilik roʻyxatdan oʻchirilgan 2017-yilning 9-oktabrida esa agentlikka oʻtgan.

Uning oʻgay ukasi Reid Humphreys Koloradoning Rokki tashkilotida oʻz faoliyatini olib borgan edi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1987-yilda tugʻilganlar