Need-blind qabuli

Need-blind qabuli Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi universitetlarining nomzodlarni qabul qilish jarayonida ularning moliyaviy holati hisobga olmaslik siyosati tushuniladi. Yaʼni bu tizimda moliyaviy jihatdan yaxshi boʻlmagan nomzod bilan universitetning xarajatlarini bemalol qoplay oladigan nomzodning kirishi ularning faqatgina qobiliyatlariga bogʻliq boʻladi. Bunday yondashuv odatda moliyaviy yordamga muhtoj boʻlgan talabalarning qabul qilinish foizini oshishiga olib keladi va koʻpincha, universitetlarning bunday siyosatni qoʻllab-quvvatlash uchun katta mablagʻ yoki boshqa moliyalashtirish manbalariga ega boʻlishini talab qilinadi. Universitetlar har qanday paytda qonun boʻyicha (de jure) yoki baʼzi vaziyatlar sababli (de facto) need-blind qabul siyosatiga oʻtishlari mumkin.

Koʻpgina kollej va universitetlar barcha qabul qilingan talabalarning toʻliq koʻrsatilgan moliyaviy ehtiyojlarini qoplash uchun yetarlicha moliyaviy yordam bera olmaydi. Baʼzi universitetlarda need-blind qabul tizimi mavjud emas, baʼzilarida esa bu tizim mavjud, ammo yetarli moliyaviy yordam bera olmaydi. Bundan tashqari, mahalliy (Amerikaliklar) birinchi kurs talabalarning moliyaviy ehtiyojini hisobga olmaydigan baʼzi universitetlar xalqaro yoki koʻchirilgan talabalar uchun bunday siyosatni qoʻllamasligi mumkin, yoki teskarisi. Yaʼni amerikaliklar uchun need-blind qabul siyosatini amalga oshirib, bu siyosatni mahalliy boʻlmagan nomzodlarga qoʻllamaydigan universitetlar ham bor. Need-blind qabul siyosati mavjud boʻlgan va barcha abituriyentlarning toʻliq moliyaviy ehtiyojini qondiradigan universitetlar qabuli koʻp sonli arizalar kelib tushishi sababli juda raqobatli boʻladi.

Har bir universitetning toʻliq koʻrsatilgan moliyaviy ehtiyojni qondirishning oʻziga xos siyosati mavjud va barcha uchun universal standart yoʻq. Baʼzi universitet bu ehtiyojni faqat grantlar va/yoki imtiyozlar yoki isteʼdodlilar uchun stipendiyalari orqali qondiradi, boshqalari esa kreditlar va oʻqish bilan birga ishlash dasturlarini ham oʻz ichiga olishi mumkin.

Need-blind tizimiga ega va AQSh hamda xalqaro talabalar uchun toʻliq koʻrsatilgan moliyaviy ehtiyojni qondiradigan AQSh universitetlari/kollejlari 
Hozirda AQShda barcha abituriyentlarga need-blind siyosatini taqdim etadigan 7 ta oliy taʼlim muassasasi mavjud. Ushbu muassasalar barcha talabalar, shu jumladan xalqaro talabalarning toʻliq koʻrsatilgan moliyaviy ehtiyojni qondiradi. Bular:

 Amherst College
 Bowdoin College
 Dartmouth College
 Harvard University
 Massachusetts Institute of Technology
 Princeton University
 Yale University.

Faqat mahalliy nomzodlar(amerikaliklar)ga need-blind tizimini taklif etadigan va maʼlum miqdordagi yoki barcha talabalarning toʻliq koʻrsatilgan moliyaviy ehtiyojini qondiradigan AQSh universitetlari/kollejlari 
AQShning bir qator oliy oʻquv yurtlari need-blind qabul qilish tizimini taklif qiladi va barcha talabalar uchun toʻliq koʻrsatilgan ehtiyojni qondiradi, lekin xalqaro talabalarni qabul qilishga kelganda need-aware tizimi qoʻllanadi. Biroq barcha qabul qilingan talabalarning koʻrsatilgan ehtiyojlar qoplanadi, garchi baʼzi kollejlarda, birinchi navbatda, davlat kollejlarida bunday yordam faqat moliyaviy yordamga muhtoj boʻlgan talabalar uchun taqdim etilisa ham. Misol uchun, College of William & Mary and University of Michigan davlat tadqiqot universitetlari boʻlib, ular shtatdagi talabalarning (mos ravishda Virjiniya va Michigan aholisiga) toʻliq ehtiyojni qondiradi, ammo shtatdan tashqarida boʻlganlarning yoki xalqaro talabalarning toʻliq ehtiyojlarini qondirmaydi. Quyidagi universitet/kollejlar ushbu toifaga kiradi:

 Antioch College (faqat Pell Grantiga munosib boʻlgan talabalar toʻliq ehtiyoji qoplanadi)
 Babson College (Kanadiyalik talabalar uchun ham need-blind)
 Barnard College (universitetini oʻzgartiradigan(transfer) talabalar uchun need-aware)
 Berea College (barcha talabalar uchun oʻqish bepul; ehtiyojiga qarab berilgan moliyaviy yordam, oilaviy qoplay oladigan pul miqdori va oʻqish jarayonida ishlash boshqa xarajatlarni qoplaydi)
 Boston College
 Bowdoin College (universitetini oʻzgartiradigan(transfer) talabalar uchun need-aware)
 Brown University (universitetini oʻzgartiradigan(transfer) talabalar uchun need-aware)
 California Institute of Technology
 Carnegie Mellon University
 Claremont McKenna College
 College of William & Mary (faqat shtat talabalarning toʻliq moliyaviy ehtiyoji qondiriladi; shtatdan tashqaridagi talabalar xarajatlarining atiga 25% gacha qoplanadi)
 Columbia University
 Cornell University
 Davidson College
 Denison University
 Duke University
 Elon University (Faqat Odyssey granti gʻoliblari)
 Emory University (xalqaro talabalar uchun toʻliq ehtiyojlar qondirilmasligi mumkin)
 Georgetown University (barcha talabalar uchun need-blind, lekin xalqaro talabalarning toʻliq ehtiyojlari qondirilishi kafolatlanmaydi)
 Georgia Institute of Technology (odatda, faqat kam daromadli shtatdagi talabalar toʻliq ehtiyojlari qondiriladi; Janubiy Karolina, Florida, Shimoliy Karolina yoki Tennessi shtatlarining maʼlum okruglaridan moliyaviy ehtiyojni koʻrsatgan va shuning uchun Godbold Family Foundation stipendiyasi munosib topilgan birinchi kurs talabalari moliyaviy ehtiyojlarining 100% qoplanadi)
 Grinnell College
 Hamilton College (universitetini oʻzgartiradigan(transfer) talabalar uchun need-aware)
 Harvey Mudd College
 Johns Hopkins University
 Lehigh University (kutish roʻyxatidagi talabalar uchun need-aware)
 List College
 Middlebury College (universitetini oʻzgartiradigan(transfer) talabalar uchun need-aware)
 Northwestern University (AQSh fuqarosi boʻlmagan yoki fuqarolik huquqiga ega boʻlmagan xalqaro nomzodlarga moliyaviy yordam taklif qilmaydi)
 Olin College
 Pomona College
 Purdue University (21st Century granti gʻoliblari, faqat daromadi standartdan past boʻlganlar)
 Rice University
 Soka University of America
 Stanford University
 Swarthmore College
 Tulane University (faqat daromadi standartdan past boʻlgan shtatdagi birinchi kurs talabalarining toʻliq ehtiyoji qondiriladi)
 University of California, Los Angeles (faqat shtat talabalari toʻliq ehtiyojlari qondiriladi; shtatdan tashqaridagi talabalar moliyaviy yordam olmaydilar)
 University of Chicago
 University of Delaware (faqat shtat talabalari toʻliq ehtiyojlari qondiriladi)
 University of Florida (faqat shtat talabalari toʻliq ehtiyojlari qondiriladi)
 University of Georgia (HOPE va boshqa stipendiyalar orqali)
 University of Notre Dame
 University of Pennsylvania (meksikalik va kanadalik talabalar uchun ham need-blind)
 University of Richmond (universitetini oʻzgartiradigan(transfer) talabalar uchun need-aware)
 University of Virginia
 University of Wisconsin–Madison (faqat Pell Grantiga munosib boʻlgan shtat talabalarining toʻliq ehtiyojlari qondiriladi)
 Vanderbilt University (kutish roʻyxatidagi talabalar uchun need-aware)
 Vassar College (universitetini oʻzgartiradigan(transfer) talabalar uchun need-aware)
 Washington University in St. Louis (universitetini oʻzgartiradigan(transfer) talabalar uchun need-aware)
 Wellesley College
 Williams College

AQSh abituriyentlari uchun need-blind boʻlmagan va maʼlum yoki barcha talabalarning toʻliq koʻrsatilgan ehtiyojini qoplaydigan AQSh universitetlari 
Bir vaqtlar need-blind siyosatini qoʻllab-quvvatlagan koʻplab nufuzli institutlar oʻz siyosatlarini oʻsib borayotgan xarajatlar tufayli oʻzgartirdilar. Bunday universitetlar akademik qobiliyatga qarab beriladigan yordamni taklif qilmaydigan, lekin nomzod qabul qilinganda moliyaviy ehtiyojning 100 foizini (asosan grantlar orqali) qoplashga vaʼda beradigan nufuzli kollejlarni oʻz ichiga oladi. Ushbu taʼkidlangan muassasalar oʻzlarini „need-aware“ yoki „need-sensitive“ deb atashadi. Yaʼni bu siyosatda universitetlarning kontraktini koʻp toʻlay oladigan nomzodlarning qabul qilinish imkoniyatlari oshadi. Shuningdek, bu universitetlar moliyaviy yordamga muhtoj boʻlgan barcha qabul qilingan talabalarning toʻliq ehtiyojlarini qoplab beradi.

Masalan, Macalester College, Mount Holyoke College and Smith Collegeda qabul qilingan talabalarning kamida 95 foizida moliyaviy ehtiyojlar yoʻq, lekin juda kam foiz, odatda, talabalar kutish roʻyxatiga kiritilganlar kollejning rejalashtirilgan moliyaviy resurslarini hisobga olgan holda koʻrib chiqiladi. Har uchala kollej ham barcha qabul qilingan talabalarga 100% ehtiyojni qoplaydigan moliyaviy yordam taqdim etadi.

Baʼzi universitetlar faqat AQShda yashovchi va/yoki FAFSA va CSS profili orqali tasdiqlangan, AQSh federal moliyaviy yordamini olish huquqiga ega boʻlgan talabalarning toʻliq ehtiyojini qoplaydi. Baʼzilari muayyan demografik koʻrsatkichlar boʻyicha „iqtisodiy yomon ahvol“da deb hisoblangan talabalarning toʻliq ehtiyojini qoplaydi va boshqa talabalarning toʻliq xarajatlarini qoplashni kafolatlamaydi. Eʼtibor bering, baʼzi kollejlar oʻzlarining moliyaviy yordam berish siyosatini keltirmaydilar, bu esa ular „need-aware“ toifaga kirishini anglatadi. Quyidagi universitetlar ushbu toifaga kiradi:

 Alma College (faqat Detroit maktabi oʻquvchilari uchun)
 American University (universitetini koʻchirayotgan(transfer) talabalarning toʻliq xarajatini qoplamasligi mumkin)
 Aquinas College (Michigan) (3.4 GPA va 1100 SAT yoki muqobil ACT yoki balandroq natija soʻraladi)
 Augustana College (Illinois)
 Bard College (faqat iqtisodiy sharoiti yomon boʻlgan shtatdagi birinchi kurs talabalari uchun)
 Bates College
 Boston University (xalqaro talabalarni toʻliq xarajatlarini qoplamasligi mukin)
 Bryn Mawr College
 California State University, Long Beach
 Carleton College
 Case Western Reserve University
 Colby College
 Colgate University
 College of the Holy Cross
 Colorado College
 Connecticut College
 DePauw University (shtatdagi moliyaviy yordam qidirayotgan oʻquvchilar uchun)
 Dickinson College
 Franklin and Marshall College
 George Washington University (faqat Kolumbia hududidagi past daromadli va D. C. Tuition Assistance Grant stipendiyasi gʻoliblari boʻlgan 1-kurs talabalari uchun)
 Gettysburg College (faqat Gettysburg kolleji STEM Scholars dasturining bir qismi sifatida akademik jihatdan aʼlo darajadagi, kam uchraydigan, birinchi avlod, birinchi kurs talabalari tanlanadi)
 Haverford College
 Hendrix College (3.6 GPA va 26 ACT yoki balandroq yoki 1230 SAT yoki balandroq talab qilinadi)
 Hobart and William Smith Colleges (faqat early decision nomzodlari)
 Kenyon College
 Lafayette College
 Lawrence University (Hozirgi vaqtda 2023 yil kuzida Viskonsin va Illinoys shtatlari talabalarining koʻrsatilgan ehtiyojlarini qoplaydi; Tez orada barcha talabalar uchun toʻliq ehtiyojlarni qoplash siyosatini oʻtishga maqsad qilishi mumkin.)
 Macalester College
 Mount Holyoke College
 National University of Natural Medicine]]
 Northeastern University (xalqaro talabalarni toʻliq xarajatlarini qoplamasligi mukin)
 Oberlin College
 Occidental College
 Ohio State University (faqat Pell Grant stipendiyantlarining barcha ehtiyojlari qoplanadi)
 Ohio Wesleyan University (faqat Charles Thomas Stipendiyantlari)
 Pitzer College
 Reed College
 Saint Joseph’s University (faqat STEM² Scholarship Programning bir qismi sifatida kam uchraydigan nomzodlarni oladi)
 Sewanee: The University of the South
 Scripps College
 Skidmore College
 Smith College
 St. Olaf College
 Thomas Aquinas College
 Stonehill College (faqat Cathedral High School (Boston) bitiruvchilari) 
 Trinity College (Connecticut)
 Trinity University (Texas) (faqat San Antonio Independent School hududi oʻquvchilari uchun)
 Tufts University
 Union College
 University of Miami
 University of Pittsburgh (Pittsburgh Public Scholars dasturi bir qismi sifatida faqat Pittsburgh public high schoolnig eng zoʻr va undan keyingi ikkinchi eng zoʻr bitiruvchilari uchun)
 University of Puget Sound (faqat Tacoma public high school oʻquvchilari uchun)
 University of Rochester
 Washington & Jefferson College (faqat shtatdagi va Pennsylvania State Grant uchun mos keladigan, hamda 3.7+ GPA ega va 1200 SAT yoki 27 ACT ega oʻquvchilar uchun)
 Washington & Lee University
 Wesleyan University
 Worcester Polytechnic Institute (Great Minds/Compass Scholars dasturining bir qismi sifatida Worcester public high school oʻquvchilarining Pell Grant stipendiyasiga mos keladiganlari uchun)

AQSh abituriyentlari uchun need-blind boʻlgan va toʻliq koʻrsatilgan ehtiyojlarni qoplashga kafolat bermaydigan AQSh institut/universitetlari 
Baʼzi maktablarda need-blind qabul qilish siyosati mavjud, ammo ular qabul qilgan talabalarning toʻliq koʻrsatilgan moliyaviy ehtiyojlarini qoplashga kafolat bermaydi. Quyidagi universitetlar ushbu toifaga kiradi:

 Baylor University (oʻrtacha 65% xarajatni qoplaydi)
 Bucknell University (oʻrtacha 91% xarajatni qoplaydi)
 Cooper Union (barcha qabul qilinganlar 50% stipendiya oladi)
 Fordham University
 Hampshire College
 Hillsdale College
 Ithaca College
 New York University (oʻrtacha 60% xarajatni qoplaydi)
 Providence College
 Saint Louis University
 Salem College
 Santa Clara University
 Southern Methodist University (oʻrtacha 85% xarajatni qoplaydi)
 St. Johnʼs College (Annapolis/Santa Fe)
 St. Johnʼs University (New York City)
 St. Lawrence University
 Syracuse University (oʻrtacha 93% xarajatni qoplaydi)
 Texas Christian University (oʻrtacha 66% xarajatni qoplaydi)
 Juilliard School
 University of San Diego (oʻrtacha 71% xarajatni qoplaydi)

Need-aware siyosatini qoʻllaydigan va toʻliq koʻrsatilgan xarajatni qoplashga kafolat bermaydigan AQSh institutlari 
Quyidagi universitetlar/kollejlar need-aware tizimi taklif etadi va ular qabul qilgan talabalarning toʻliq ehtiyojlarini qondirishni kafolatlamaydi:

 Abilene Christian University
 Agnes Scott College
 Allegheny College
 Auburn University
 Beloit College
 Bennington College
 Bentley University
 Berklee College of Music
 Berry College
 Bradley University
 The Catholic University of America
 Centre College
 Clark University
 Clemson University
 College of Wooster
 Creighton University
 DePaul University
 Drexel University
 Earlham College
 Emerson College
 Fairfield University
 Furman University
 Hampton University
 Hofstra University
 Howard University
 Johnson & Wales University
 Knox College (Illinois)
 Lewis & Clark College
 Loma Linda University
 Loyola Marymount University
 Loyola University New Orleans
 Loyola University Chicago
 Marquette University
 The New School
 Pepperdine University
 Providence College
 Quinnipiac University
 Rensselaer Polytechnic Institute
 Rhode Island School of Design
 Rhodes College (oʻrtacha 93% xarajatni qoplaydi)
 Rochester Institute of Technology
 Rollins College
 Sarah Lawrence College
 Seton Hall University
 Southwestern University
 Spelman College
 University of Dayton
 University of Denver
 University of San Francisco
 University of California, San Diego
 University of St. Thomas (Minnesota)
 University of Tulsa
 Villanova University (2030 yildan barcha koʻrsatilgan xarajatni qoplash reja qilingan)
 Wabash College
 Wheaton College (Massachusetts)
 Whitman College (oʻrtacha 93% xarajatni qoplaydi)
 Willamette University
 Wofford College

Baʼzi yoki barcha nomzodlarga need-blind tizimini taklif etadigan universitetlar 

 Georgetown University in Qatar (faqat Amerika Qoʻshma Shtatlari nomzodlari).

Maktablar 
2020 yil holatiga koʻra, faqat Phillips Academy, St. Albans School, St. Andrew’s School and Wayland Academy need-blind qabul qilish siyosatini amalga oshirishlarini aniq keltirib oʻtgan va qabul qilinganlarning toʻliq koʻrsatilgan ehtiyojlarini qoplaydigan Amerikaning sanoqli maktab-internatlaridir.

Qoʻshimcha havolalar 
 https://en.wikipedia.org/wiki/568_Group
 https://en.wikipedia.org/wiki/College_admissions_in_the_United_States
 https://en.wikipedia.org/wiki/Transfer_admissions_in_the_United_States

Manbalar