MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Timsoh ko‘z yoshlari

Timsoh koʻz yoshlari koʻp tillarda mavjud boʻlgan frazeologik birlik boʻlib, his-tuygʻularning soxta, samimiy boʻlmagan ifodasini, soxta yigʻlashni anglatadi.

Kelib chiqishi 
Bu ibora timsohlar oʻljasini tanovul qilayotganda yigʻlaydi, degan qadimgi ishonchdan kelib chiqqan. Plutarx asarlaridan birida timsohning xatti-harakati kimnidir oʻldirishga qasd qilib, keyin qurboniga motam tutadigan odamlarning qilmishiga qiyoslanadi. K. A. Bogdanovga koʻra. Bogdanov timsohning „koʻz yoshlari“ haqidagi ilk xabar Patriarx Fotiyning „Miriyobiblione“ asarida (IX asr oʻrtalarida yozilgan) aniqlangan. Oʻrta asrlarda bu iboraning turli xil maʼnolari boʻlgan: oʻsha davrning baʼzi bestiariylari, yaʼni zoologik asarlarida timsoh oʻz qilmishidan afsuslanib, qurboniga yigʻlaydi. Rotterdamlik Erasmus „Hikmatlar“ kitobida ushbu iboraning zamonaviy ahamiyatga ega ekanligini tasdiqlashga hissa qoʻshgan, bundan tashqari, A. E. Maxova fikricha, „Timsoh koʻz yoshlari“ „zoologiyasi“dan „narsa“dan „soʻz“ga uslubida maqol yasagan Erasmusdir. XVII asrdagi alifbo kitobida (lugʻatda) shunday deyiladi: „Timsoh suvda yashovchi hayvondir. Qachonki insonni yesa, yigʻlaydi va qattiq boʻzlaydi, lekin yeyishdan toʻxtamaydi. Tanasini boshidan uzar ekan, boʻzlab yigʻlaydi“.

Biologiya nuqtai nazaridan, bu ifoda timsoh koʻzlarining tevaragida ter bezlari mavjudligi bilan izohlanadi. Timsoh oʻljasini yesa, uning teri ushbu bezlar orqali chiqariladi. Ehtimol, ayni shu narsa ibora paydo boʻlishiga sabab boʻlgan.

Timsoh koʻz yoshlari sindromi 
Timsoh koʻz yoshlari sindromi yoki Bogorad sindromi Bell falajini notoʻgʻri davolash natijasida paydo boʻlgan[ <span style="" title="Информация перед этим предупреждением нуждается в подтверждении авторитетными источниками">ko'rsating</span> ], oqibatda ovqatlanish paytida yosh bezlari taʼsirlanadi. Sovet neyrofiziologi F. A. Bogorad birinchi marta 1928-yilda sindromni tasvirlab berdi va ushbu nomni taklif qilgan.

Manbalar

Havolalar 
 Timsoh koʻz yoshlari haqidagi Straight Dope maqolasi (10/6/1978)
 Timsoh koʻz yoshlari haqidagi yangilangan Straight Dope maqolasi (3.05.2002)

Pages with unreviewed translations
Хedjxotep

T3-R4:t*p-A40
Xedjxotep (misr. ḥḏ-ḥtp) — u mato va kiyim-kechakning ikkinchi darajali, kam hollarda toʻquvchilik va marhumlar  qadim Misr xudosi boʻlgan. Xejxotep baʼzida maʼbuda  uadj-skipetr va anx belgisi  deb atalgan. Ehtimol, uning kelib chiqish tarixi Oʻrta Misr shimolidan olingan boʻlishi mumkin.

Xedjxotepning eng dastlabki dalillari Oʻrta Qirollik sulolasi XII davriga toʻgʻri keladi, u haqida „Sarkofag matnlari“da (779 va 908-afsunlar) eslab oʻtiladi  .

Xejxotepning diniy markazi oʻsha paytda Fayyum dan toritib, El-Laxun sharqida mavjud boʻlgan boʻlishi mumkin. Aynan yaqin orada joylashgan Xaragexda arxeologik qazishmalar natijasida „ozod qiluvchi“ va „kiyimlarning qoʻriqchisi“  unvonlariga ega boʻlgan Nebipu qabridan Xedjxotep sharafiga maʼlum boʻlgan yagona AEIN 1540 stelasi topilgan edi. Oʻrta qirollik davrida Gerakleopolis hududida yashagan odamlarning onomastikasiga koʻra, Xejxotepning oʻziga xos madaniyati va ruhoniylari boʻlgan . Keyingi davrda kelib, ruhoniylar soni kamaydi va Xedjxotep tasvirlari vaqti-vaqti bilan lahitlarda va fir’avn sharafiga oʻtkaziladigan marosimlar haqidagi liturgik matnlarda uchraydi  .

Yangi qirollik davrida Xedjxotepga tibbiyot homiysi roli beriladi. U Shezmu bilan birga bosh va oshqozon ogʻrigʻini davolash uchun malhamlar xudosi  va tumorlarni ishlab chiqarishda esga olinadi, u yerda u ularning arqonlarini boshqaradi . Xuddi shu davrdagi yana bir papirusda Xedjxotep ikki tomonlama, kiyim-kechak xudosi va Montuning hiyla-nayranglari  sifatida tasvirlangan va oʻz xotinlaridan biri bilan qochib ketgan  yoki Gora va Seta oʻrtasida toʻqnashuvi hikoyasidagi kabi jinsiy aloqa qilishga majburlangan. degan ehtimol mavjud. Shu vaqtdan boshlab, Xejxotep koʻpincha toʻquv maʼbudasi Tait bilan, shuningdek, Renenutet bilan taʼriflanadi.

Xedjxotep kiyim-kechaklarni taklif qilish sahnalarida Isidi Goraning oʻgʻlining oʻrniga ishlaganida Kech Ptolemeylar va Rim hukmronligi davrida koʻp hurmatga sazovor boʻlgan. Keyinchalik Shu xudosi bilan sinkretizm rivojlanadi, oqibatda esa Xedjxotep Raning oʻgʻli deb atala boshladi va birinchi boʻlib kiyim-kechak ixtiro qilish orqali yalangʻochlikka chek qoʻyadi. Kirpi firavnning kiyimlarini, xudolarni va oʻliklarni yaratgan xudo boʻlib qolib, ularning keyingi dunyoda qayta tugʻilishiga yordam beruvchi xudo boʻlib qoldi  .

Yana qarang 

 Tait — qadimgi Misrning mato maʼbudasi.
 Qadimgi Misr kiyimi

Eslatmalar 

Misr xudolari
Mifologik qahramonlar
Naunet

W24*W24*W24:N1-N35A-X1:O49
Naunet (misr. Nwn.t)  — Misr maʼbudasi, Nun xudosining xotini. U kalxat bosh , ilon, baʼzida esa boshiga diskli toj kiygan ureey yoki mushuk boshli  ayol sifatida tasvirlangan.

Nun shuningdek, ibtidoiy suv elementi, „ilk yaralgan okean“ning ham timsolidir. Osmonni ifoda etuvchi Nun va Naunetdan boshqa barcha xudolar paydo boʻlishgan  . Nun va Nunet ittifoqidan esa Atum yaralib, u „Ptax fikri“ unvoniga ega boʻlgan . Xushboʻy xudo Nefertum esa Nunning abadiy suvlari orqali oʻsib chiquvchi nilufarguldan paydo boʻlgan  .

Baʼzida Xatxor, Mut va Neyth bilan tenglashtirilgan. Ogdoadaga kiradi.

Manbalar 

Misr xudolari
Mifologik qahramonlar
Amat

Amat (yana Ammit, Amit, Amt, Ammat, Amemit, Amamat ;  — „yamlamay yutuvchi“, Ammut — „Oʻlimni yamlamay yutuvchi“) — qadimigi Misr mifologiyasida Duat ()da istiqomat qiluvchi, tanasi begemotniki, yoli  va panjasi arsloniki, yuzi timsohnikidan boʻlgan maxluq. Amentidagi Osiris sudida agar insonga buyuk Ennead aybdor deb hukm chiqarsa, Amat aybdor insonning yuragini yamlamay yutgan.

Amat haqidagi tasavvurlar qadimgi Misrning Yangi podsholik davrining boshida paydo boʻlgan boʻlib, XIX sulola davrida toʻliq shakllangan.

Firʼavnlar daxmasidagi suratlardagi yurakni tarozida tortish sahnasida Amat tasvirlanmagan, sababi firʼavn tirikligi davrida Maatning haqiqati tashuvchisi va tarafdori hisoblanib, uni buzishga firʼavn haqli boʻlmagan. Firʼavnlar daxmasida Amat maxluq shaklida emas, balki firʼavnlar himoyachisi (qoʻriqchi) sifatida tasvirlangan. Tutanxamon (KV62) maqbarasidan topilgan zarhal begemot boshlari bilan bezatilgan krovatda „Amat Firavnni yaxshi koʻradi“ degan yozuv tushirilgan. Amat tunning ikkinchi soatidan firʼavn jasadini qoʻriqlagan, ammo Ptolemeylar davridagi „Vaqtlar kitobi“da bu jarayon kechki soat 10 deb qayd etilgan.

Galereya

Manbalar 

Mifologik qahramonlar
Qadimgi Misr
Qadimgi Misr madaniyati
Kadesh (afsonalar)

Kadesh (Kudshu, Kedshet ; misr. Qdšt — „Muqaddas“ ; xaanaaney-amorey qdʒ) — Gʻarbiy Semit afsonasida unumdorlik, jismoniy zavq va diniy fohishalik maʼbudasi hisoblangan. Shuningdek, Qadimgi Misrda Yangi Shohlik davrida ham hurmatga sazovor boʻlgan. Astart shakllaridan biri.

U sher ustida, tomoshabinga qaragan holda, bir qoʻlida gullar, bir qoʻlida ilon bilan turgan holatda tasvirlangan.

Kadesh madaniyati Kadesh markazidan kelib chiqib, Misrga keladi va Xathor madaniyati bilan tenglashadi. Maʼbuda Min va Reshef bilan triadani hosil qiladi.

R.Shtadelmanning fikriga koʻra, „Kudshu“ nomi Kadesh shahrining nomi bilan bogʻliq emas, chunki u holda uni Baʼlat-Kadesh deb nomlashar edi (Baʼlat-Gublaga koʻra — „Bibla bekasi“). Menfe moʻjizalari haqidagi maktubda Ramses II hukmronligi davrida Menfedagi Ptax ibodatxonasida boshqa Osiyo xudolari qatorida Kadeshga sigʻinish haqidagi xabar ham saqlanib qolgan.

Misrliklar orasida Kadesh „Barcha xudolarning bekasi“, „Samoviy yulduzlarning xonimi“, „ Ptaxning sevgilisi“, „Buyuk sehrgar, yulduzlarning bekasi“, „Tengi yoʻq Raning koʻzi“

Eslatmalar

Adabiyotlar 

 Turaev B. A. Kadesh, v mifologii // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.

Pages with unreviewed translations
Mifologik qahramonlar
Mafdet

Mafdet (misr. mafdet — "tirnovchi") — qasos oluvchi ma'buda, dastlabki Misr afsonasiga ko'ra ilon va chayonlar himoyachisi; mangust, sivetoy yoki gepard ko'rinishida tasvirlangan. Ushbu xususiyati tufayli, u "ilonlar qotili" unvoniga sazovor bo'lgan va "Piramida matnlari'da Raning ilon zaharidan himoyachisi sifatida tilga olinadi.

Surat 
San'atda Mafdet gepard, gepard boshli ayol yoki ayol boshli gepard, ba'zan esa chayon dumlari bilan tugaydigan sochlari o'ralgan holda tasvirlangan. Ba’zida unga ilondek soch turmagi kiyib koʻrsatishardi. Ma'budaning sifatlari tayoq va pichoq edi.

Afsona 
U I sulola davrida Misr panteonida paydo bo'ladi. Mafdet afsonaga ko'ra ilon bilan jang qiladi, ba'zi hollarda Ra bilan birgalikda kurashadi. U oxirat hukmida ishtirok etib, adolatni timsoliga aylangan, shuningdek, o'liklarni keyingi hayotdagi parvarishi haqida qayg'urgan.

Ma'budaning tug'ilgan kunini, boshqa ma'buda — Seshatning tug'ilgan kunini nishonlash bilan bir vaqtga to'g'ri keldi, shu sababli, ular egizak opa-singillar bo'lgan degan taxmin mavjud. Bundan tashqari, Seshat ko'pincha Mafdetning ipostasi sifatida chiqqan.

U, shuningdek, jallodning tayog'ini ushlab yugurib, gunohkorlarning yuraklarini yorib tashlashga va ularni fir'avnning oyoqlariga olib kelishga intilgan holda tasvirlangan, xuddi mushuklar o'lik kemiruvchilar va qushlarni egalariga olib kelishgan kabi. .

Yana qarang 

 Abi
 Sexmet
 Selket

Manbalar

Adabiyotlar 

 Мафдет // Мифологический словарь / гл. ред. Е. М. Мелетинский. — М. : Советская энциклопедия, 1990. — 672 с., 16 л. ил. — ISBN 5-85270-032-0.

Havolalar 

 Mafdet

Pages with unreviewed translations
Mifologik qahramonlar
Meritseger

Meritseger (misr. Mr.t sgr — „suyukli sukunat“  yoki „xotirjamlikni yaratuvchisining suyuklisi (Osiris)“ ) — qadimgi Misr afsonasiga koʻra Nilning gʻarbiy qirgʻogʻidagi Firavn nekropolining maʼbudasi, qabristonlar (ayniqsa , Shohlar vodiysi)  va qabr quruvchilarning  himoyachisi. Meritseger qabristonni va u yerdagi oʻliklarni qoʻriqlaydi, deb hisoblangan.

Surat 
Arslon yoki ilon boshli ayol sifatida tasvirlangan . Ilon boshli ayol timsolida u Uasning tayoqchasi .

Madaniyat 

Meritseger madaniyati Yangi qirollikka (mil.av. 1550-1070) tarqalgan. Ushbu madaniyat XVIII sulola  davrida Luksor yaqinidagi Esnada avj olgan. Meritseger madaniyatining markazi — qishloqda boʻlib, (zamonaviy Deyr al-Madina hududida), u yerda hunarmandlar („haqiqat makonining xizmatkorlari“) — qabr quruvchilar va rassomlar yashagan. Bu yerda Meritseger uchun kichik tosh ibodatxonalar, jumladan, Qirolichalar vodiysiga boradigan yoʻli qurilgan  va tepalik etagida turli ibodatxonalar ham bbarpo etilgan (zamonaviy al-Kurn)  .

Dahshatli va adolatli maʼbuda  qiyofasi keyinchalik keyingi hayotga eshiklarni ochuvchi  „Gʻarb xonimi“ va „Nekropol xonimi“ deb atalgan Xathorga qiyoslangan. Firavn nekropoli bilan yaqin aloqasi maʼbudaga sigʻinishning keng tarqalishiga yoʻl qoʻymadi, Shohlar vodiysi qoʻllanilmay boshlaganda esa Fiva poytaxt maqomini yoʻqotdi va unga sigʻinish mutlaqo toʻxtatildi .

Manbalar 

Mifologik qahramonlar
Nexbet

Nexbet (misr. Nḫbt — Nexebdan chiqqan) — Yuqori Misrning qadimgi Misr maʼbudasi, fir’avn hokimiyatining himoyachisi. Kobra-maʼbudasi bilan Uadjit Ikki yerning xonimi (yaʼni, Yuqori va Quyi Misr) juft boʻlib, koʻpincha qirollik diademasi — ureyda tasvirlangan.

Surat 
Nexbet tulpor yoki kalxat shaklida ifodalangan. Koʻpincha fir’avnning tepasida turib, uni qanotlari bilan himoya qilgan holda tasvirlangan. U, shuningdek, yuqori Misrning oq tojini (xedjet) kiygan, boshida xoxol tutami boʻlgan ayol sifatida paydo boʻladi. Nexbetning qirollik toji doimo oq, Quyi Misr maʼbudasi Uadjitniki esa qizil rangda boʻlgan.

Madaniyat 

Maʼbudaning madaniy markazi Yuqori Misrdagi Nexebda (zamonaviy El-Kab) yunon Gierankopol (Misr Nexen) qarshisida joylashgan. Uning va Uajitning madaniyati Misr sivilizatsiyasi ikki alohida davlat sifatida mavjud boʻlgan asrlarga borib taqalgan degan ehtimol mavjud. Ilk bora ularning nomlari Menesning fil suyagi taxtasida, keyinchalik esa Semerxet hukmronligi davrida tez-tez uchraydi. Matnlarda „Nexbet, oq Ierankopolya“, „Koinot xonimi“, „Sahro yerlari xonimi“ deb ataladi. Uning ismi birlashgan Misr fir’avnlari unvoniga kiritilgan — Nebti nomi boʻyicha.

U, shuningdek, sharqiy choʻlning bekasi, togʻ-kon (oltin va kumush qazib olish) bekasi edi, ona maʼbuda vazifasini bajargan (bu borada Mut bilan tanilgan), tugʻishda yordam bergan (shuning uchun uni unumdorlik maʼbudasi Xeket bilan yaqinlashtirishgan). „xeb-sed“ fir’avnining 30 yilligi bayramida qirollik qayigʻining kamoniga Nexbet surati oʻrnatildi.

Yana qarang 

 Nebti nomi boʻyicha
 Uadjit
 Xedjet
 Ierakosfinks

Manbalar

Adabiyotlar 

 

Pages with unreviewed translations
Mifologik qahramonlar
Ofiyon

Ofiyon, shuningdek, Ofioney, baʼzan Opiyon (  „ilon“, ) — qadimgi yunon mifologiyasida  buyuk ilon, devlar podshosi; baʼzi afsonalarga koʻra — Olimpning birinchi xoʻjayini, okeanida Yevrinomaning oʻgʻli va eri (Eurynome). Boshqa bir fikrga koʻra, Uran Ofiyon va katta Fetidaning oʻgʻlidir.

Ofiyon ulkan ilon shaklida boʻlgan. Yunon afsonalaridan biriga koʻra (Siroslik Ferekid talqinida ), Zevs kelishidan va Olympda xudolar hukmronligidan ancha oldin, u yerda Ofiyon  va Yevrinoma hukmronlik qilgan. Ferekidga koʻra, Ofiyon ofionidlar otasi Kronos raqibidir.

Baʼzi afsonalarga koʻra, Ofiyon oʻzining yaratuvchisi Yevrinoma bilan birga barcha narsalarning yaratuvchi-xudosi hisoblanadi (Pelasgik afsona).

Yaratilishning boshida hamma narsaning maʼbudasi Yevrinoma Xaosdan koʻtarilib, oʻzi tayanadigan hech narsa yoʻqligini bilgach, dastlab osmonni dengizdan ajratadi, soʻngra toʻlqinlar ustida raqsga tushar ekan, kaftlari bilan shimol shamolini ushlab olib siqadi. Shunda uning qarshisida Ofiyon paydo boʻladi. Yevrinoma „Ofiyonda ishtiyoq paydo boʻlib, uning (Evrinoma) ilohiy bellarini oʻrab, maʼbudani homilador qilguncha“ isinish uchun jazava bilan raqsga tushadi. Keyin Yevrinoma kaptarga aylanib, dunyo tuxumini qoʻyadi. Buyuk Ilon Ofiyon tuxum atrofini yetti qavat oʻrab olgan. Keyin tuxum yorilib, dunyoda mavjud boʻlgan barcha narsalar: quyosh, oy, sayyoralar, yulduzlar, yer va uning togʻlari, daryolar, daraxtlar, oʻtlar va tirik mavjudotlar paydo boʻlgan.

Ofiyon va Evrinoma Olympga joylashib olishgan. Keyinchalik, Olympni Kronos va Reya titanlariga boy berib, Tartarga (boshqa manbalarga koʻra — okean tubiga) tashlangan. Ofiyon Kronos bilan yakkama-yakka jang qilgan, lekin Kronos uni agʻdarib, Olimpda hukmronlik qila boshlagan.

Boshqa afsonalarda aytilishicha, Ofiyon oʻzini koinotning yaratuvchisi deb eʼlon qilish bilan Evrinomani xafa qilib qoʻygan. „Buning uchun u (Evrinoma) uning (Ofiyon) boshiga tovoni bilan urib, barcha tishlarini sindirgan hamda tishsiz xirillagan holda, arvohlarni jalb qilishi uchun qorongʻu yerosti gʻoriga haydab yuborgan“ (bu erda Ofiyon ijodiy afsonaning antiqahramoni rolini oʻynaydi, maʼbudaga qarshi kuch sifatida maydonga chiqadi; ehtimol bu afsonaning kechroq namunasidir).

Adabiyotlar 

 Lucian. Tragogut, 100.
 Non. Dionisning harakatlari, II 573; VIII 161; XII 44; XLI 352.

Manbalar 

Mifologik qahramonlar
Arman apostol cherkovi

Arman apostol cherkovi — antixalkidon cherkovlarindan biri. Echmiadzin yonida arman apostol cherkovi markazi hamda butun armanlar katolikosining rezidensiyasi joylashgan.

Manbalar 

Armaniston madaniyati
Antilyos

Antilyos ( Anṭilyās) — Livandagi shahar.

Manbalar 

Livan shaharlari
Stoyka Krasteva

Stoyka Krasteva (Petrova) (tugʻ. 1985-yil 18-sentyabr, Dobrich, Bolgariya) — bolgar bokschisi, 51 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Bolgariya terma jamoasi aʼzosi. Olimpiya chempioni (2020), Yevropa chempioni (2014, 2018), Jahon chempionatlari gʻolibi.

Faoliyati 
1989-yilda u boks bilan shugʻullana boshlagan. Uning soʻzlariga koʻra, u bolaligida oʻgʻil bolalar bilan katta boʻlgan, qoʻgʻirchoqlar bilan oʻynamagan, doimo erkaklar bilan birga boʻlgan. Shunday qilib, u boksni tanladi.

1999-yilda murabbiy Stefan Petkov qoʻl ostida boks bilan shugʻullana boshladi. U Dobrichdagi Georgiy Rakovski nomidagi sport maktabida tahsil olgan (2000-2004), uni imtiyozli diplom bilan tugatgan. „Dobrich“ boks klubi aʼzosi, keyinchalik „Lokomotiv“ (Plovdiv) sport klubida oʻynay boshladi.

Stoyka Krasteva 48 kg gacha (2009), 51 kg gacha (2011, 2012, 2013, 2014), 54 kg gacha (2017, 2018) vazn toifalarida mamlakat chempionatining koʻp karra gʻolibi.

2011-yilda Rotterdamda (Niderlandiya) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Keyingi yili u Londonda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida qatnashdi, biroq bitta jangda gʻalaba qozonib, chorak finalda yutqazib, bor-yoʻgʻi 5-oʻrinni egalladi. 2014-yilda Buxarestda (Ruminiya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida u hammadan oldinga oʻtishga muvaffaq boʻldi va birinchi marta Yevropa chempioni boʻldi. 2016-yilda Ostonada (Qozog'iston) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida u finalga chiqdi, ammo qozogʻistonlik sportchi Dina Jolamanga yutqazib qoʻydi. 2018-yilda Sofiyada (Bolgariya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida u yana qitʼa chempionati chempioni boʻlishga muvaffaq boʻldi.

2018-yilda Hindistonda ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida bolgariyalik sportchi finalda tayvanlik sportchi Lin Yu-ting bilan uchrashib, unga yutqazib qoʻydi va Jahon chempionatidagi chiqishlarini kumush medal bilan ikkinchi oʻrinda yakunladi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida u finalda turkiyalik sportchi Buse Naz Çakıroğluni magʻlub etgandi.

Manbalar 

2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi bokschilar
Yashayotgan insonlar
1985-yilda tugʻilganlar
18-sentabrda tugʻilganlar
Ayol bokschilar
Tammara Thibeault

Tammara Thibeault (tugʻ. 1996-yil 27-dekabr, Saint-Georges, Kvebek, Kanada) — kanadalik bokschisi, 75 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Kanada terma jamoasi aʼzosi. 2019-yilgi Jahon chempionati gʻolibi, 2019-yilgi Panamerika oʻyinlarining bronza medali sovrindori, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi.

Faoliyati 
2018-yilda Hindistonda ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida u 75 kg vazn toifasida chorak finalda Niderlandiya sportchisi Nouchka Fontijnga yutqazib qoʻydi .

2019-yilda Limada (Peru) boʻlib oʻtgan Panamerika oʻyinlarida 75 kg gacha boʻlgan vazn toifasida u kolumbiyalik sportchi Jessica Caicedoga yutqazib, yarim finalgacha yetib bordi va turnirning bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2019-yilda oktyabr oyida Ulan-udeda (Rossiya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oldidan Jahon chempionatida kanadalik sportchi hakamlarning alohida qarori bilan niderlandiyalik Nouchka Fontijnga yutqazib, yarim final uchrashuvini yakunladi. Natijada boks boʻyicha ayollar oʻrtasidagi oʻn birinchi Jahon chempionatida u bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. Chorak finalda u niderlandiya sportchisi Nouchka Fontijnga yutqazdi.

Manbalar 

Ayol bokschilar
Yashayotgan insonlar
1996-yilda tugʻilganlar
27-dekabrda tugʻilganlar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi bokschilar
Naomi Graham

Naomi Melissa Graham (tugʻ. 1989-yil 15-may, Fayetteville, Shimoliy Karolina, AQSH) — amerikalik bokschisi, 75 kg gacha toifasida ishtirok etadi, AQSH terma jamoasi aʼzosi. 2018-yilgi Jahon chempionati gʻolibi, 2019-yilgi Panamerika oʻyinlarida chempioni, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi.

Faoliyati 
2014-yildan buyon boks boʻyicha xalqaro musobaqalarda qatnashib keladi. Naomi 75 kg gacha vazn toifasida AQSH milliy chempionatining ikki karra gʻolibi (2015, 2017).

2018-yilda Hindistonda ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 1/2 final bahsida amerikalik sportchi xitoylik sportchi Li Syanni bilan uchrashib, unga 0:5 hisobida imkoniyatni boy berib, Jahon chempionatidagi chiqishlarini yakunladi, bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2019-yilda Limada (Peru) boʻlib oʻtgan Panamerika oʻyinlarida 75 kg gacha boʻlgan vazn toifasida amerikalik sportchi finalga chiqishga muvaffaq boʻldi. Finalda u Kolumbiyalik sportchi Jessica Caicedoga yutqazib, oʻyinlarning kumush medalini qoʻlga kiritdi. Biroq kolumbiyalik sportchi Jessica Caicedoni diskvalifikatsiya qilindi va u oltin medal oldi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 1/8 finalda u Rossiya sportchisi Zenfira Magomedaliyevaga yutqazdi.

Manbalar 

Ayol bokschilar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
1989-yilda tugʻilganlar
15-mayda tugʻilganlar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi bokschilar
Chen Nien-chin

Chen Nien-chin (tugʻ. 1997-yil 10-may) — tayvanlik bokschisi, 69 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Xitoy Taypeyi terma jamoasi aʼzosi. Jahon chempioni (2018), Osiyo chempionatlari sovrindori (2017, 2019), 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari va 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi.

Faoliyati 
2010-yilda u boksdagi sportchi sifatida faoliyatini boshlagan. 2014-yilda Nankinda oʻsmirlar Yozgi Olimpiada 75 kg vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2016-yilda Ostonada (Qozog'iston) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida u bronza medalini qoʻlga kiritdi. Yarim finalda u amerikalik Claressa Shieldsga yutqazdi. 2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida u birinchi bosqichda rossiyalik Yaroslava Yakushinaga yutqazib qoʻydi.

2017-yilda Xoshiminda (Vyetnam) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida u yarim finalda koreyalik bokschiga magʻlub boʻlgandi.

2018-yilda Hindistonda ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida tayvanlik sportchi xitoylik sportchi Gu Xun bilan toʻqnash keldi va uni 3:2 hisobida magʻlub etdi va chempionatdagi oʻyinini yakunlab. Natijada, boks boʻyicha ayollar oʻrtasidagi oʻninchi Jahon chempionatida u jahon chempionligini qoʻlga kiritdi

2019-yilda Bangkokda (Tailand) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida finalda Gu Xunga yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. Chorak finalda u Hindiston sportchisi Lovlina Borgohainga yutqazdi.

Manbalar 

Ayol bokschilar
Yashayotgan insonlar
1997-yilda tugʻilganlar
10-mayda tugʻilganlar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi bokschilar