MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Abu-l-Vafo al-Axsikatiy

Abu-l-Vafo al-Axsikatiy ( — Abu-l-Vafo Muhammad ibn Muhammad ibn al-Qosim al-Axsikatiy) — tilshunos va tarixchi.

Marvda yashagan. Ibn Abu-l-Manoqib nomi bilan tanilgan bo‘lib, o‘z davrida tilshunoslik va tarix ilmi sohalarida peshvolardan bo‘lgan. Manbalarda Abu-l-Vafo al-Axsikatiy atoqli shoir va arab tilini mukammal bilgan olim sifatida ham taʼriflanadi.

Abu-l-Vafo al-Axsikatiy Axsikatda Abu-l-Qosim Mahmud ibn Muhammad as-So‘fiydan dars olgan. As-Sam’oniy olim bilan bir necha marotaba uchrashgan, lekin uning maʼruzalaridan bahramand bo‘la olmagan. Tarixchilardan Hoji Xalifa olim qalamiga „Kitāb at-tarӣx“ nomli asar mansubligini zikr qilgan.

Adabiyotlar 

 O. A. Qoriyev. X-XII asrlarda Movarounnahrda fiqh ilmi // Farg‘ona fiqh maktabi va Burhoniddin al-Marg‘inoniy. — T.: „Fan“, 2009. 52; 
 O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi. — Samarqand: „Imom Buxoriy xalqaro markazi“, 2016. 29.

Manbalar
Abu-l-­Vafo al-Xorazmiy

Abu-l-­Vafo al-Xorazmiy () — tasavvuf olimi, mutasavvif shoir.

Ijodi 
Manbalarda uning „Lavoyihi asror“ („Ravshanlik sirlari“) va „Nasr ul-javohir“ („Nasr durdonalari“) nomli ilmiy-tasavvufiy ruhda risolalar yozgani to‘g‘risida maʼlumot berilgan. Lekin u asosan ruboiylari bilan mashhur bo‘lgan. Taniqli afg‘on adabiyotshunos olimi Najib Moyil al-Hiraviy Tehronda nashr etilgan „Dar shabistoni irfon“ („Irfon xilvatxonasida“) asarida Abu-l-­Vafo al-Xorazmiy haqida ham muxtasar gapirib, uning 146 ta ruboiysini ilova tariqasida keltiradi. Bu ruboiylar Tehron Milliy kutubxonasida 306-raqam ostida saqlanayotgan „Jungi asrori irfon“ („Irfon sirlari daftari“) to‘plamidan olingan. Tehronda 1993-yil chop etilgan „Ruboiynoma“ to‘p­lamiga esa shayx-shoirning 98 ta ruboiysi kiritilgan.

Ruboiylari 
Abu-l-­Vafo al-Xorazmiy ruboiylari vahdat al-vujud taʼlimotining sheʼriy ifodasi hisoblanadi. U tasavvuf nazariyasi talab-qoidalarini sheʼriy usulda bayon qilib bergan. Bu dunyoning o‘tkinchiligi, nafs va jismning Haq yo‘lida to‘siqligi, haqiqiy hayot Alloh huzurida ekanligi, buning uchun kamolot kasb etib, xulqni poklash, komillik martabasiga erishish zarurligi, Alloh haqiqatlar haqiqati ekani, uni aql bilan anglab bo‘lmaslik, faqat yuksak maqomga ko‘tarilgan ko‘ngil holi bilan uni tanish mumkinligi, Alloh ehtiyojsiz Zot ekani, bu dunyoni oshkor qilib, o‘zini pinhon tutgani, banda ko‘ng­liga ilohiy ishq Allohning o‘zi tomonidan solinishi, o‘zini bilgan hoyu havasga qul bo‘lmasligi, darveshlik, zavqu talab, dardmandlik, faqru fano, Haq yo‘lida o‘zni unutish, nomu nishonsizlik va boshqalar Abu-l-­Vafo al-Xorazmiy ruboiylarining asosiy mavzusi hisoblanadi.

Abu-l-­Vafo al-Xorazmiyning nomi „Majolis un-nafois“ning birinchi majlisi va „Naso­yim ul-muhabbat“da tilga olinadi. Na­voiy uning avliyo zot ekanini, Xorazm xalqi orasida „yer farishtasi“ nomi bilan shuhrat qozonganini, zohiriy va botiniy ilmlarni yaxshi o‘zlashtirganini aytib, tasavvuf va musiqa ilmiga doir risola bitgani haqida maʼlumot beradi va quyidagi ruboiysini keltiradi:

Bad kardamu eʼtizor badtar zi gunoh,

Zero, ki dar in hast se daʼviyi taboh:

Daʼviyi vujudu daʼviyi quvvatu feʼl,

La havla va la quvvata illa billah.

Mazmuni: Uch nohaq daʼvo sabab yomon ish qildimki, uzri gunohdan battar: ular vujud, quvvat va feʼl daʼvosi bo‘lib, barcha kuch va qudrat sohibi Allohdir.

Havolalar 

 https://ziyouz.uz/jahon-sheriyati/fors-tojik-sheriyati/abulvafo-xorazmiy.

Manbalar
Askar an-Naxshabiy

Askar ibn Muhammad ibn Hasin an-Naxshabiy — shayx, Hotim al-Asamning asʼhoblaridan. Ilm, futuvvat, tavakkul, zuhd va varaʼda qayd etilgan mashoyixlar peshqadamlaridan bo‘lgan. Hijriy 245-yilda (milodiy 859-yilda) cho‘lda sherlar uni burdalab tashlagan.

Manbalar
Abu Voqid al-Laysiy

Abu Voqid al-Laysiy ( — Abu Voqid al-Horis ibn Avf al-Laysiy) — sahoba.

Hayoti va faoliyati 
Manbalarda Abu Voqid al-Laysiyning ismi Avf ibn Molik, Horis ibn Molik yoki Avf ibn Horis shakllarida ham zikr qilinadi. Madinalik sahobalardan hisoblanadi. [Islom]]ning ilk yillarida yoki Makka fath qilingan yili (8/629-630-yillar) musulmon bo‘lganiga doir farqli ikki rivoyat mavjud. Hunayn g‘azoti (8/630-yil) haqida so‘z ketganda, Abu Voqid al-Laysiy u vaqtda hidoyatga yangi kelganining ma’lum qilinishi ikkinchi qarashni quvvatlaydi. Bunga ko‘ra, Badr jangida ishtirok etganiga doir rivoyatning zaif ekani tushuniladi. Abu Voqid al-Laysiy Hunaynda bo‘lgani kabi Makkaning fathida ham Kinona qabilasining bayroqdori bo‘lgan. Umar davrida Shom fathlarida ishtirok etgan. Yarmuk jangida (15/636-yil) bo‘lgan. Umrining oxirgi yilini Makkada kechirgan Abu Voqid al-Laysiy o‘sha yerda vafot etgan va «Muhojirun qabristoni»ga dafn qilingan. 684-685-yil(hijriy 65-yil)da vafot etgani va o‘sha vaqtda olt­mish besh, yetmish, yetmish besh yoki sakson besh yoshda bo‘lgani haqida ham rivoyatlar bor.

Hadislari 
Payg‘ambardan boshqa Abu Bakr as-Siddiq, Umar va Asmo bint Abu Bakrlardan hadis rivoyat qilgan. Undan o‘g‘illari Abdulmalik va Voqid, shuning­dek, Ato ibn Yasor, Sa’id ibn Musayyab, Urva ibn Zubayr, Sulaymon ibn Yasor, Ubaydulloh ibn Abdulloh ibn Utba kabi tobe’inlar hadis ri­voyat qilganlar. Yigirma to‘rtta hadisni tashkil etgan rivoyatlari «Kutubi sitta»dan o‘rin olgan. Ulardan o‘n yettitasi Ahmad ibn Hanbalning «Musnad»ida zikr qilingan.

Adabiyotlar 

 Wensinck. Al-Mu’jam. VIII, 289;
 Al-Voqidiy. Al-Mag‘āzӣ. III, 820, 890-891, 896, 990;
 Musnad. V, 217-219;
 Ibn Abu Hotim. Al-Jarh va-t-taʼdӣl. III, 82-83;
 Ibn Abdulbar. Al-Istӣ’āb. IV, 215-216;
 Ibn al-Javziy. Talqӣh fuhӯm ahl al-asar. — Qohira: 1975. 367;
 Ibn al-Asir. Usd al-g‘āba. I, 409; VI, 325-26;
 Az-Zahabiy. Siyar. II, 574-576;
 Ibn Hajar. Tahzӣb at-tahzӣb. XII, 270-271;
 Ibn Hajar. Al-Isāba. IV, 216;
 Al-Xazrajiy. Xulāsa tazhӣb. 462;
 Asri Çubukcu. „Ebû Vâkid el-Leysî“. TDV İA. — İstanbul: 1994. X, 251-252.

Manbalar
Asram al-Azjohiy

Asram ibn Muhammad ibn Asram al-Azjohiy al-Muqriy – qori, parhezkor odam bo‘lgan. U ulamolardan, ulamolar esa undan hadis rivoyat qilgan Milodiy 1077-yilda vafot etgan.

Manbalar
Asʼad al-Mayhanay

Asʼad ibn Abu Said Fazlulloh ibn Abulxayr al-Mayhanay — sufiy va ahli baytdan bo‘lgan. Hadislarni eshitish, ularni izlash va jamlash bilan umrini oʻtkazgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilgan.

Manbalar
Abu Dabi Islom banki

Abu Dabi Islom banki ()

Abu Dabi Islom banki (Abu Dhabi Islamic Bank/ADIB) 1997-yil 20 mayda Amirning farmoni bilan ochiq aksiyadorlik jamiyat shaklida tuzilgan. Bank tijorat faoliyatini 1998-yil 11-noyabrda boshlagan va 1999-yil 18-aprelda rasman ochilgan. Bankning barcha faoliyati shariat tamoyillariga muvofiq amalga oshiriladi.

ADIBning to‘langan ustav kapitali 100 million dona aksiyalardan iborat 1 milliard dirhamni tashkil etadi. Ularning har biri 10 dirham. Bank aksiyalari Abu Dabi fond birjasida ro‘yxatga olingan. Jahon bankidagi islomiy bank tizimining tobora kengayib borayotgani tufayli, ADIB o‘zining geografiya­sini muntazam ravishda kengaytirish orqali o‘z modelini tarqatishga ko‘proq eʼti­bor qaratmoqda. ADIBning xalqaro miqyosga chiqishi Misrda qo‘shma tuzilmaning paydo bo‘lishi bilan boshlandi, keyinchalik Iroq, Buyuk Britaniya, Sau­diya Arabistoni, Qatar va Sudandagi qo‘shma loyihalar orqali takomillashdi. Shuningdek, ayrim mamlakatlarda ADIB bank faoliyatini amalga oshirishga litsenziya olishni kutmoqda.

Taʼsischilari 
ADIBning taʼsischilari 29 foiz aksiyaga egalik qiladi, qolgan 71 foizni esa 100 ming­ga yaqin aksiyadorlar egallaydi.

ADIB taʼsischilari:

— Qirol oilasi aʼzolari;

— ADIA (Abu Dhabi Investment Authority) jamg‘armasi (Abu Dabi investisiya jam­g‘armasi);

— BAAning taniqli vakillari;

— Doktor Vosim Ahmad Xon.

Faoliyat yoʻnalishlari 
Mijozlar bilan ishlashning asosiy shakl­lari yirik mijozlar, chakana segment (jismoniy va yuridik shaxslarga xizmat ko‘rsatish), individual xizmat ko‘rsatish tizimidan iborat. Bank o‘z fao­liyatini quyidagi yo‘nalishlarda amalga oshiradi: bank kartalari bilan ishlash, tranzaksion bank xizmatlari, g‘azna, koor­porativ moliya va investisiya­lar, xususiy kapitalni bosh­qarish.

Xizmat koʻrsatish sohalari 
Bank avtomobillar, ko‘chmas mulk va asbob-uskunalar sotib olish, akkreditivlar taklif qilish, homiylik inves­tisiya fondlarini moliyalashtirish hamda mulkni boshqarish va baholash bo‘­yicha xizmatlar ko‘rsatadi. ADIB Islom dini qonunlariga muvofiq kreditlar beradi. Bank alkogol mahsulotlarini, shuningdek, transport kompaniyalarini, tovarlarni saqlash va tarqatishni taklif qiluvchi kompaniyalar faoliyatini moliyalashtirmaydi.

Mukofotlari 
Shariat tamoyillariga asoslangan noyob bank yechimlari bilan ADIB innovatsiyalar va yangi texnik vositalardan foydalanish bo‘yicha yetakchiga aylandi. Tez rivojlanib borayotgan tarmoq va takliflar hamda bank yechimlarining kengayishi tufayli ADIB bir necha mukofotlarga sazovor bo‘lgan. Ayni paytda „Dana Womenʼs Banking“ sug‘urta loyihasi hamda BAAda birinchi mobil bank xizmatiga aylangan *161# xizmati singari ko‘plab noyob xizmatlar va mahsulotlar bilan mijozlarga deyarli barcha onlayn operatsiyalarni yuklab olishsiz amalga oshirish imkonini beradi.

Havolalar 

 http://www.uae-consulting.com/banki-v-oae/abu-dhabi-islamic-bank

Manbalar
Ahmad al-Moymurgʻiy

Ahmad ibn Ali ibn al-Husayn ibn Ali al-Muqriʼ az-Zarir (koʻr) al-Moymurgʻiy — roviy va shayx bo‘lgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilgan. Hijriy 342-yilda (milodiy 953-yil) tugʻilgan va 403-yilda (milodiy 1012-yil) vafot etgan.

Manbalar
Ahmad al-Moxuvoniy

Ahmad ibn Shibovayh ibn Ahmad ibn ... ibn Omir Xuzoʼa al-Moxuvoniy al-Marvaziy — u ulamolardan hadis rivoyat qilgan, ulamolar ham undan rivoyat qilgan. Tarsusda yashagan, Damashqda bo‘lgan. Damashqliklar undan hadis rivoyat qilgan.  U milodiy 844- yoki 845-yilda (hijriy 230- yoki 229-yilda) oltmishdan oshganida vafot etgan.

Manbalar
Ahmad al-Mostiniy

Ahmad ibn Muhammad ibn Ahyad ibn Sulaymon ibn Muqotil al-Mostiniy — u ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilgan. Milodiy 975-yilda (hijriy 364-yilda) vafot etgan.

Manbalar
Ahmad al-Mirziboniy

Ahmad ibn Abdulaziz ibn Muhammad ibn al-Mirzibon ibn Turkash Taqi al-Mirziboniy — Samarqandning olim amirlaridan. Hijriy 352-yilda Samarqandda Amir Bektoshning xalifasi bo‘lgan. Sahih hadislar eshitgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilgan. Milodiy 996-yilda (hijriy 386-yil jumaduloxirda) vafot etgan.

Manbalar
Abu-d-Dahdoh

Abu-d-Dahdoh ( — Abu-d-Dahdoh al-Ansoriy) — sahoba.

Manbalarda ismi Abu-d-Dahdoha ibn Dahdoha bo‘lgani ham aytiladi. Hayoti haqida maʼlumotlar ko‘p emas. Abdulloh ibn Mas’udning maʼlum qilishicha, „Allohga yaxshi qarz beradigan kim bor?! Bas, toki unga berganini ko‘p marta ko‘paytirib bersa“ oyati nozil bo‘lganida Abu-d-Dahdoh Payg‘ambarning oldiga kelib: „Ey Rasululloh (s.a.v.)! Alloh bizdan qarz so‘raydimi?“, deb so‘raydi. „Ha“, degan javobni olganida Payg‘ambarning qo‘lini tutib, savobini faqatgina Allohdan kutgan holda, 600 tup xurmo daraxti bo‘lgan bog‘ini Allohga qarz sifatida berganini aytadi. So‘ng bog‘iga borib, u yerda bo‘lgan oilasiga bog‘ni Allohga qarz sifatida berganini aytib, bog‘dan chiqish kerakligini so‘raydi. Ushbu voqeadan so‘ng Payg‘ambar: „Abu-d-Dahdoh uchun jannatda ko‘plab xurmo daraxtlari o‘smoqda“, — deydi.

Abu-d-Dahdohning mazkur xurmo bog‘ini Payg‘ambar undan qarz sifatida so‘ragani yoki boshqa sabablar bilan Alloh yo‘liga atagani ham rivoyat qilinadi.

Abu-d-Dahdohning qachon vafot etgani maʼlum emas. O‘limi vaqtida Payg‘amba uning nasli va vorislari haqida bilishga ansorlardan Osim ibn Adiyni tayinlaydi. Abu-d-Dahdohning nasli haqida maʼlumot topilmaganidan so‘ng, meros singlisining o‘g‘li Abu Luboba al-Ansoriyga berilgan. Uhud g‘azotida Payg‘ambarning shahid etilgani haqidagi xabar tarqaganida Abu-d-Dahdohning: „Muhammad (s.a.v.) vafot etgan bo‘lsalar, Alloh tirikdir, u hargiz o‘lmas“, deya musulmonlarga dalda bergani, o‘zi jangda Xolid ibn Valid tomonidan shahid etilgani ham naql qilinadi.

Quzoa qabilasining Baliy urug‘idan bo‘lgan Abu-d-Dahdoh yoki Abu-d-Dahdoha Sobit ibn Dahdoh va Abu-d-Dahdoh al-Ansoriy orasida xurmo bog‘larini Alloh yo‘lida hiba qilib Payg‘ambar duosini olgani, ansorlarning himoyasida bo‘lgani, Rasululloh hayot bo‘lganida vafot etgani va merosxo‘rlari topilmagani kabi xususlarda o‘xshashlik bo‘lgani kuzatiladi. Hadislarda Abu-d-Dahdoh, Abu-d-Dahdoha yoki Ibn ad-Dahdoh kunyalari bilan zikr qilingan bu ikki sahoba, tabaqot kitoblarida ikki boshqa-boshqa shaxs sifatida ko‘rsatilsa-da, bitta shaxs bo‘lganlari yoki kunyalarining o‘xshashligi sababli bir-birlari bilan adashtirilganlari ehtimolga yaqin.

Adabiyotlar 

 Musnad. III, 146; V, 90, 95, 99; 
 Ad-Dorimiy. „Farāiz“. 27, 38; 
 Muslim. „Janāiz“. 89; 
 Abu Dovud. „Janāiz“. 44; 
 An-Nasoiy. „Janāiz“. 95; 
 Al-Voqidiy. Al-Mag‘āzӣ. II, 281; III, 505; 
 Ibn Abdulbar. Al-Istӣ’āb. IV, 61; 
 Ibn al-Asir. Usd al-g‘āba. I, 267; VI, 96-97; 
 Al-Qurtubiy. Al-Jāmi’. — Bayrut: 1408/1988. III, 155-156; 
 Ibn Hajar. Al-Isāba. I, 191; IV, 59; 
 Ash-Shavkoniy. Darr as-sahāba. 422-423; 
 Köksal. İslâm Tarihi (Medine). III, 173-174; 
 Raşit Küçük. „Ebü’d-Dahdâh“. TDV İA. — İstanbul: 1994. X, 309-310.

Manbalar
Ahmad al-Majduvoniy

Ahmad ibn Amr al-Majduvoniy an-Nasafiy — ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilgan. Samarqandda istiqomat qilgan va o‘sha yerda hijriy 419-yilda vafot etgan.

Manbalar
Ahmad al-Mattay

Ahmad ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Jibril ibn Mat al-Mattay — Abu Isʼhoq al-Mattayning boshqa bir o‘g‘li. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilgan. Milodiy 1030-yilda (hijriy 422-yilda) vafot etgan.

Manbalar
Ahmad al-Mattaviyiy

Ahmad ibn Muhammad ibn Matuviya al-Marvarruziy al-Mattaviyiy — sufiy. Hijoz, Shom, Misr va Iroqqa borib ulamolardan hadislar eshitgan. So‘ngra o‘z yurtiga qaytib, bu yerda hadislar rivoyat qilgan. U milodiy 1071-yilda (hijriy 464-yilda) vafot etgan.

Manbalar
Abu Dovud Sulaymon ibn Najoh

Abu Dovud Sulaymon ibn Najoh ( — Abu Dovud Sulaymon ibn Najoh al-Qurtubiy al-Umaviy) — qiroat olimi. Hijriy 413-yil (milodiy 1022-yil)da Kardovada tugʻilib, 496-yil (milodiy 1103-yil)da Valensiyada vafot etgan.

Umar Rizo Kahhola va Ahmad Atiyyatullohlar Abu Dovud Sulaymon ibn Najohning otasi Andalus amiri Hishom ibn Hakam al-Muayyad-billahning ozod qilgan quli bo‘lgan, deb aytgan bo‘lsalar-da, qadimiy manbalarga ko‘ra, mazkur amir tomonidan ozod qilingan qul uning otasi emas, balki o‘zidir. Daniya va Valensiyada yashagani zikr qilingan Abu Dovud Sulaymon ibn Najohning hayoti haqida manbalarda yetarlicha maʼlumotlar yo‘q.

Qiroat ilmini Abu Amr ad-Doniydan o‘rgangan. Uning eng peshqadam shogirdlaridan bo‘lgan. Shuningdek, Ibn Abdulbar an-Namariy, Abu Abdulloh ibn Saʼdun, Abu-l-Valid al-Bojiy va Abu Shokir al-Xatib kabi ustozlardan tafsir, hadis va fiqh ilmlarini taʼlim olgan.
Undan qiroat ilmini o‘rgangan ko‘plab shogirdlari orasida Abu Abdulloh ibn Saʼid ad-Doniy, Abu Ali as-Sadafiy, Ahmad ibn Sahnun al-Mursiy, Abu Dovud Sulaymon ibn Yahyo al-Qurtubiy va boshqalarni ko‘rsatish mumkin. Xattotlikda ham mohir bo‘lgan Abu Dovud Sulaymon ibn Najoh „Sahӣh al-Buxārӣ“ni o‘n, „Sahӣh Muslim“ni esa, olti jild holida ko‘chirgani zikr qilinadi.

Asarlari 
Abu Dovud Sulaymon ibn Najoh yigirma oltita asar yozgan bo‘lib, ularning baʼzilari quyidagilar:

 „At-Tanzӣl fӣ hijā al-masāhif“;
 „Taʼlӣf fӣ usӯl az-zabt va kayfiy­yatih ’alā jihati-l-ixtisār“;
 „Bayān al-jāmi’ li-’ulӯm al-Qur’ān“ (300 jilddan iborat);
 „Al-I’timād fӣ usӯl al-qirāa va-d-diyāna“;
 „As-Salāt al-vus­tā“ va boshqalar.

Adabiyotlar 

 Az-Zahabiy. Siyar. XIX, 168-170; 
 Az-Zahabiy. Maʼrifa al-qurrā. I, 450-451; 
 Kahhola. Mu’jam al-muallifӣn. IV, 278; 
 Brockelmann. GAL. Suppl., II, 349; 
 Al-Qāmӯs al-islām. II, 340; 
 Abdurrahman Çetin. „Ebû Dâvûd, Süleyman b. Necâh“. TDV İA. — İstanbul: 1994. X, 119.

Manbalar
Ahmad al-Mahmudiy

Ahmad ibn Muhammad ibn Muhammad ibn Mahmud ibn Mag‘lis al-Mahmudiy al-Muaddil al-Buxoriy — ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. Buxorolik bo‘lgan. Milodiy 984-yilda (hijriy 374-yilda) vafot etgan.

Manbalar
Ahmad at-Tabariy

Ahmad ibn al-Husayn ibn Ali al-Marvaziy — hanafiy, „Ibn Tabariy“ nomi bilan ham mashhur, usul al-fiqh faqihi va tarixchi bo‘lgan. Ko‘plab hadislar yod olgan va tafsir ilmi bilan tanish bo‘lgan. Otasining kelib chiqishi Hamadondan. O‘zi Xurosonda qozi darajasiga ko‘tarilgan. Umri oxirlarida Bag‘dodga borgan. U milodiy 987-yilda (milodiy 377-yil, safar oyi) Marvda olamdan o‘tgan.

Asarlari 
 „Kitobu-t-tarix“ („Tarix kitobi“).

Manbalar
Abu Jandal

Abu Jandal ( — Al-Os ibn Suhayl ibn Amr al-Omiriy al-Qurashiy) — sahoba.

Biografiyasi 
Islomni qabul qilganidan keyin Abu Jandal kunyasi bilan mashhur bo‘lgan. Baʼzi manbalarda ukasi Abdulloh ibn Suhayl bilan chalkashtirilib, u bilan bog‘liq baʼzi voqealar Abu Jandalga nisbat berilgan. Abu Jandal Badr g‘azotidan avval Makkada musulmon bo‘lgan. Shu bois otasi uni qamab zanjirband qiladi va hijrat qilishiga izn bermaydi. Hudaybiya sulhida (6/628-yil) makkaliklar vakili bo‘lgan otasi Suhayl ibn Amr bilan Payg‘ambar kelishuvning yozma matnini imzolash taraddudida turganida Abu Jandal oyoqlari zanjirband qilingan holda Makkadan qochib keladi. Buni ko‘rgan Suhayl Payg‘ambardan kelishuvga muvofiq o‘g‘li ortga qaytishini talab qiladi. Rasululloh kelishuv hali imzolanmaganini aytsa-da, Suhayl buni qabul qilmaydi va o‘g‘li qaytarilmagunicha kelishuv qog‘oziga imzo chekmasligini taʼkidlaydi. U o‘g‘liga zarar bermaslikka vaʼda berib, uni olib ketishga kirishadi. Musulmonlarni taassufga solgan va „Yavmu Abi Jandal“ deb tilga olinadigan bu voqeadan qattiq xafa bo‘lgan Payg‘ambar Abu Jandalga taskin berishga harakat qiladilar va kelishuvga sodiq qolishga Alloh nomi bilan so‘z berganlarini aytib, unga sabr tilaydilar. 

Hudaybiya sulhidan keyin musulmon bo‘lib Madinaga kelgan, ammo quraysh­liklarning xohishiga ko‘ra, ortga qaytarilgan va muhofizlardan birini o‘ldirib, Qizil dengiz sohilidagi „Siyf al-bahr“ga qochgan Abu Basiyr haqida eshitgach, Abu Jandal ham o‘zi kabi hibs qilingan 70 ta musulmon bilan o‘sha yerga qochadi. „Siyf al-bahr“da yig‘ilgan musulmonlarning tijorat karvonlari uchun xavfli bir kuchga aylanganini eshitgan qurayshliklar shartnomada Madinaga ketganlarni ortga qaytarish haqidagi qayd qilingan shartdan voz kechganlari, xossatan Abu Basiyr, Abu Jandal va ularning safdoshlarini Madinaga kiritilishiga rozi ekanlarini maʼlum qiladilar. Buning evaziga tijorat karvonlarining xavfsizligi taʼminlanishini so‘raydilar. Payg‘ambar Abu Basiyr va boshqalarga maktub yuborib, Madinaga kelishlarini buyuradi. Maktub „Siyf al-bahr“ga yetib borganidan bir oz keyin Abu Basiyr vafot etadi. Uning vafotidan so‘ng, u yerdagi musulmonlarga bosh bo‘lgan Abu Jandal, safdoshlari bilan birga Madinaga qaytadi.

Payg‘ambar vafotiga qadar Madinada qolgan Abu Jandal barcha g‘azotlarda ishtirok etgan. Makka fath etilgan kun musulmon bo‘lgan otasi bilan birga Damashq fathida qatnashadilar.

Vafoti 
Baʼzi manbalarga ko‘ra, Abu Jandal Yamoma jangida (12/633-yil) ishtirok etib, o‘ttiz sakkiz yoshida vafot etgan. Boshqa rivoyatga ko‘ra esa, 18-yil (639-yil)da Urdunda tarqalgan vabo sababli otasi bilan bir vaqtda vafot etgan.

Adabiyotlar 

 Al-Voqidiy. Al-Mag‘āzӣ. II, 607-609, 630; 
 Ibn Abdulbar. Al-Istӣ’āb. IV, 33-35; 
 Ibn al-Asir. Usd al-g‘āba. IV, 54-56; 
 Az-Zahabiy. Siyar. I, 192-193; 
 Ibn Hajar. Al-Isāba. IV, 34; 
 Asri Çubukçu. „Ebu Cendel“. TDV İA. — İstanbul: 1994. X, 118-119.

Manbalar
Voleybol boʻyicha Oʻzbekiston erkaklar terma jamoasi

Voleybol boʻyicha Oʻzbekiston erkaklar terma jamoasi xalqaro voleybol musobaqalari va oʻrtoqlik uchrashuvlarida O‘zbekiston sharafini himoya qiladi. Jamoa hozirda dunyo reytingida 131-oʻrinni egallab turibdi.

Rekordalar

Asian Championship

Asian Games

Manbalar 

Oʻzbekistonda voleybol
Oʻzbekiston milliy sport terma jamoalari
Yu Kimura (futbolchi)

J3 Ligasidagi AC Nagano Parceiro klubida hozirda futbolda hujumchi sifatida oʻynaydigan yaponiyalik futbolchi.

Klubi 
2018-yil 23-fevralgacha yangilangan.

1Yaponiya Superkubogini oʻz ichiga oladi.

Faxrlari 

 Kashiva Reysol

 Imperator kubogi (1): 2012-yil
 J. Liga kubogi (1): 2013-yil

Manbalar

Havolalar 

 V-Varen Nagasakidagi profil
 Kashiwa Reysoldagi profil
 Yu Kimura
 Yu Kimura
Futbol yarim himoyachilari
Yaponiyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1994-yilda tugʻilganlar
Ahmad ibn Sufyon an-Nasoiy

Ahmad ibn Sufyon an-Nasoiy, “al-Marvaziy” deb ham yuritiladi – muhaddis bo‘lgan, Avn ibn Imora va boshqalardan hadis rivoyat qilgan. Undan esa Imom an-Nasoiy, Imom al-Buxoriy, Muhammad ibn al-Musayyab al-Irg‘iyoniylar rivoyat qilganlar. Ahmad ibn Sufyon an-Nasoiy milodiy 870-yil (hijriy 256-yil)dan keyin vafot etgan. To vafot topguniga qadar hadislarni jamlash va ularni tasnif qilish bilan mashg‘ul bo‘lgan.

Manbalar
Voleybol boʻyicha Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi (18 yoshgacha)

18 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi voleybol musobaqalarida Oʻzbekiston sharafini 18 yoshgacha boʻlgan ayollar terma jamoasi himoya qiladi.  U Osiyo voleybol konfederatsiyasiga (AVK) aʼzo boʻlgan Oʻzbekiston Voleybol Federatsiyasi (UVF) va xalqaro voleybol tashkiloti hukumati Xalqaro voleybol federatsiyasi (FIVB) tomonidan nazorat qilinadi va boshqariladi.

Jamoa

Murabbiylar shtabi

Hozirgi tarkib

Musobaqa tarixi

Yoshlar Olimpiya oʻyinlari 

  2010 — Did not enter

Jahon chempionati 

  1989 — Did not qualify
  1991 — Did not qualify
  1993 — Did not qualify
  1995 — Did not qualify
  1997 — Did not enter
  1999 — Did not enter
  2001 — Did not enter
  2003 — Did not enter
  2005 — Did not enter
  2007 — Did not enter
  2009 — Did not enter
  2011 — Did not enter
  2013 — Did not enter
  2015 — Did not enter
  2017 — Did not qualify
  2019 — Did not enter

Osiyo chempionati 

  1997 — Did not enter
  1999 — Did not enter
  2001 — Did not enter
  2003 — Did not enter
  2005 — Did not enter
  2007 — Did not enter
  2008 — Did not enter
  2010 — Did not enter
  2012 — Did not enter
  2014 — Did not enter
  2017 — 10th
  2018 — Withdrew
  2020 — cancelled

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy veb-sayt 

Oʻzbekiston ayollar terma jamoalari
Oʻzbekistonda ayollar voleyboli
Ahmad an-Nasoiy

Ahmad ibn Sufyon an-Nasoiy, “al-Marvaziy” deb ham yuritiladi – muhaddis bo‘lgan. U Avn ibn Ammora va boshqalardan hadis rivoyat qilgan. Undan Imom an-Nasoiy, Imom al-Buxoriy, Muhammad ibn al-Musayyib al-Irg‘iyoniy hadis rivoyat qilganlar. Ahmad an-Nasoiy  milodiy 870-yil (hijriy 256-yil)dan keyin vafot etgan. To vafot etguniga qadar o‘z umrini hadislarni to‘plash va tasnif qilishga bag‘ishlagan.

Manbalar
Ahmad al-Murayniy

Ahmad ibn Tamim ibn Ubbod ibn Silm al-Murayniy al-Marvaziy – ulamolardan hadis rivoyat qilgan, ulamolar ham undan rivoyat qilganlar. 

Ahmad al-Murayniy hijriy 300-yil 92 yoshida vafot etgan.

Manbalar
Ahmad al-Mazinoniy

Ahmad ibn Maʼqal al-Kotib as-Saraxsiy al-Mazinoniy (Abu Amr) – Saraxsdan. Saraxs, Bag‘dod va boshqa yurtlarda hadis eshitgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. 
Ahmad al-Mazinoniy hijriy 352-yilda vafot etgan.

Manbalar
Ahmad ibn Ramih

Ahmad ibn Muhammad ibn Ramih ibn Isma an-Naxaʼiy an-Nasaviy al-Marvaziy (Abu Said) – muhaddis va hofiz bo‘lgan. Ahmad ibn Ramih milodiy 968-yil (hijriy 375-yil) vafot etgan. Uning asarlari mavjud.

Manbalar
Ahmad al-Marvaziy (Abu Bakr)

Ahmad ibn Ali ibn Said ibn Ibrohim al-Umaviy al-Marvaziy (Abu Bakr) – Damashqning qozisi bo‘lgan. U milodiy 815-yil (hijriy 202-yil) tavallud topgan.

Asarlari
 „Kitobu-l-ilm“ („Ilm kitobi“) 
 „Kitobu-l-jumʼa“ („Juma kitobi“) 
Ahmad al-Marvaziy milodiy 905-yil (hijriy 292-yil) zulhijja oyining o‘rtalarida vafot etgan(.

Manbalar
Ahmad ibn Sayyor

Ahmad ibn Sayyor ibn Ayyub ibn Abdurrahmon al-Marvarruziy ash-Shofiʼiy (Abul Hasan) – muhaddis va faqih bo‘lgan. U milodiy 814-yil (hijriy 198-yil) tavallud topgan. Shom va Misrga borgan. Hadislarni jamlagan, tasnif qilgan, o‘zi ham hadislar rivoyat qilgan. Ahmad ibn Sayyor milodiy 881-yil (hijriy 268-yil) bahor faslida olamdan o‘tgan.

Asarlari
 „Kitobu futuhi Xuroson“ („Xurosonning fath etilishi kitobi“)
 „Kitob fi axbori Marv“ („Marv haqidagi maʼlumotlar kitobi“)

Manbalar