Sōma (Fukushima)

Yaponiyaning Fukushima prefekturasida joylashgan shahardir. 29-fevral, 2020-yil holatiga koʻra, shaharning taxminiy aholisi 34.631 kishini, aholi zichligi esa 14358 ta xonadonda har kvadrat kilometrga 180 kishidan toʻgʻri kelgan. Shaharning umumiy maydoni 197,79 kvadrat kilometrni (76,37 mi²) tashkil etadi.

Geografiyasi 
Sōma Fukushima prefekturasining shimoli-sharqida joylashgan boʻlib, sharqda Tinch okeani va gʻarbda Abukuma platosi bilan chegaradosh. Sōma Miyagi prefekturasidagi Senday shahriga Fukushima prefekturasi poytaxtiga qaraganda yaqinroq.

 Togʻlar
 Ryozen tog'i (825 m)
 Daryolar
 Uda daryosi
 Sohil xususiyatlari
 Matsukawaura lagunasi

Qoʻshni munitsipalitetlar 

 Fukushima prefekturasi
 Minamisoma
 Date
 Shinchi
 Miyagi prefekturasi
 Marumori

Iqlimi 
Sōma nam iqlimga ega. Sōmada oʻrtacha yillik harorat 12,6 °C, yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1260 mm ni tashkil qiladi, sentyabr oyi esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 24,8 °C atrofida, eng pasti esa yanvarda, 1,8 °C atrofida boʻladi.

Demografiyasi 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Sōma aholisi soʻnggi 40 yil ichida bir xil boʻlib qolgan.

Tarixi 
Hozirgi Sōma hududi qadimgi Mutsu provinsiyasining bir qismi boʻlib, hech boʻlmaganda Jomon davridan beri oʻrnashib qolgan. Edo davrida bu hudud Kamakura davridan Boshin urushigacha boʻlgan Sōma urugʻining uyi boʻlgan Sōma domenining qal’a shahri sifatida rivojlangan. Meydzi restavratsiyasidan soʻng, Iwaki viloyatining bir qismi sifatida tashkil etilgan. 1896-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining oʻrnatilishi bilan hudud Namekata va Uda tumanlari tarkibidagi bir qator shahar va qishloqlarga aylantirildi. 1896-yilda Namekata va Uda birlashtirilib, Sōma tumani tashkil etildi. Nakamura shahri 1889-yil 1-aprelda tashkil etilgan. Nakamura yettita qoʻshni qishloq bilan birlashtirildi va 1954-yil 31-martda shahar maqomiga koʻtarilib, Sōma shahriga aylandi.

2011-yil zilzila va sunami 
2011-yil 11-mart kuni Tōhokuda sodir boʻlgan 9,0 magnitudali zilzila va sunamidan soʻng Sōmaning sharqiy, qirgʻoq qismi sunami toshqinlari bilan suv ostida qolgan edi. Sunami taxminan 4 kilometrga yetdi. Suv bosgan hududlarga Sōma porti va Matsukawaura koʻrfazi hududi, 6-sonli Sōma aylanma yoʻligacha boʻlgan balandlik kiradi. Sōmada sunami balandligi 9,3 metrgacha ko'tarilgan.

Sōma sunamidan keyin sodir boʻlgan yadroviy avariya joyi Fukushima Daiichi atom elektr stantsiyasidan  shimolda joylashgan va shuning uchun majburiy evakuatsiya qilinmagan.

Hukumat 
Sōma toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 20 aʼzodan iborat bir palatali shahar qonun chiqaruvchi organi boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Sōma, Shinchi shahri bilan birgalikda Fukushima prefekturasi assambleyasiga bir aʼzo qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Fukushima 1-okrugiga kiradi.

Iqtisodiyoti 
Sōma qishloq xoʻjaligi, tijorat baliq ovlash va yengil ishlab chiqarish sanoatiga asoslangan aralash iqtisodiyotga ega. Bu hudud qulupnay yetishtirish bilan mashhur hisoblanadi. Shinchi issiqlik elektr stantsiyasi, koʻmir bilan ishlaydigan issiqlik elektr stantsiyasi Sōma shahrida joylashgan.

Taʼlim tizimi 
Sōma shahrida toʻqqizta davlat boshlangʻich maktabi va shahar tomonidan boshqariladigan toʻrtta davlat oʻrta maktabi va Fukushima prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan ikkita davlat oʻrta maktabi mavjud. Prefekturada bitta maxsus taʼlim maktabi ham mavjud.

Kasalxonalar 
Sōma umumiy kasalxonasi, 240 oʻrinli davlat shifoxonasi Sōma shahrida joylashgan.

Transport

Temir yoʻllar 
 Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi (JR Sharq) — Jōban liniyasi

 Nittaki — Sōma

Highway 

 Jōban magistrali — Sōma kesishuvi
 Tōhoku-Chūō magistrali — Sōma kesishuvi — Sōma Yamakami kesishuvi - Sōma Tamano kesishuvi
 6-milliy yoʻnalish
 115-milliy yoʻnalish
 116-milliy yoʻnalish

Dengiz portlari 

 Sōma porti

Mahalliy diqqatga sazovor joylar 

 Har yili 23-iyuldan 25-​​iyulgacha boʻlib oʻtadigan Sōma ot quvish festivali muhim nomoddiy xalq madaniy merosi sifatida belgilangan.
 Sōma Nakamura qal’asi xarobalari
 Sōma Nakamura ibodatxonasi
 Matsukawaura prefekturasi tabiat bogʻi
 Ryōzen togʻi, milliy goʻzallik joyi va milliy tarixiy joy

Sōmalik taniqli odamlar 

 Tochiazuma Tomoyori, sumo kurashchisi
 Takahiro Suzuki, professional beysbolchi

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 
 
Yaponiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari
Yaponiya shaharlari
Fukushima prefekturasi