Fan, texnologiya, muhandislik va matematika

Fan, texnologiya, muhandislik va matematika ( STEM ) - bu fan, texnologiya, muhandislik va matematikaning alohida, ammo o'zaro bog'liq texnik fanlarini birlashtirish uchun ishlatiladigan umumiy atamadir. Bu atama odatda maktablarda taʼlim  jarayoni va oʻquv dasturlarini tanlashda qoʻllaniladi. U ishchi kuchini rivojlantirish, milliy xavfsizlik muammolari (chunki STEM-ma'lumotli fuqarolarning yetishmasligi bu sohada samaradorlikni kamaytirishi mumkin) va immigratsiya siyosatiga ta'sir qiladi.

STEMga qaysi fanlar kiritilganligi haqida universal kelishuv mavjud emas; xususan, STEMdagi fan psixologiya, sotsiologiya, iqtisod va siyosatshunoslik kabi ijtimoiy fanlarni o'z ichiga oladimi yoki yo'qmi. Qo'shma Shtatlarda bular odatda Milliy Fan Jamg'armasi (NSF),  Mehnat Departamentining ish izlovchilar uchun O*Net onlayn ma'lumotlar bazasi  hamda Ichki xavfsizlik departamenti kabi tashkilotlar tomonidan kiritilgan.  Birlashgan Qirollikda ijtimoiy fanlar alohida toifalarga bo'lingan va ularning o'rniga gumanitar fanlar va san'at bilan birga guruhlangan, 2020-yilda SHAPE (Ijtimoiy fanlar, gumanitar fanlar va san'at uchun) nomini olgan yana bir HASS qisqartmasi (Gumanitar fanlar, san'at va ijtimoiy fanlar) hosil qiladi.

Terminologiya

Tarix 
1990-yillarning boshlarida STEM qisqartmasi turli oʻqituvchilar tomonidan SMETdan koʻra foydalanilgan, jumladan Charlz E. Vela, fan va muhandislik taʼlimida ispan tilini rivojlantirish markazi (CAHSEE) asoschisi va direktori. Bundan tashqari, CAHSEE Vashington, Kolumbiya okrugidagi STEM instituti deb nomlangan iqtidorli talabalar uchun yozgi dasturni boshladi. Dasturning tan olingan muvaffaqiyati va STEM taʼlimi sohasidagi tajribasiga asoslanib,  Charlz Veladan fan, matematika va muhandislik taʼlimi boʻyicha koʻplab NSF va Kongress panellarida xizmat qilish soʻralgan;  NSF birinchi marta STEM qisqartmasi bilan shu tarzda tanishtirildi. Qisqartmani ishlatgan birinchi NSF loyihalaridan biri 1998-yilda tashkil etilgan Massachusets Amherst universitetining Fan, Texnologiya, Muhandislik va Matematika oʻqituvchilari taʼlimi boʻyicha hamkorlik tashkiloti STEMTEC edi  2001-yilda Fan idorasining o'qituvchilar va olimlar uchun ishchi kuchini rivojlantirish bo'yicha direktori doktor Piter Faletraning taklifi bilan qisqartma Rita Kolvell va Milliy Fan Jamg'armasining(NSF) boshqa fan ma'murlari tomonidan qabul qilindi. Ilm-fan idorasi ham STEM qisqartmasini erta qabul qilgan. 

 A-STEM (arts, science, technology, engineering, and mathematics(san'at, fan, texnologiya, muhandislik va matematika));ko'proq e'tibor va insonparvarlik va san'atga asoslangan.
 eSTEM (environmental STEM(ekologikSTEM))
 GEMS (girls in engineering, math, and science); ayollarni ushbu sohalarga kirishga undash dasturlari uchun foydalaniladi.
 MINT (mathematics, informatics, natural sciences, and technology)
 SHTEAM (science, humanities, technology, engineering, arts, and mathematics(fan, gumanitar fanlar, texnologiya, muhandislik, san'at va matematika))
 SMET (science, mathematics, engineering, and technology); oldingi nomi
 STEAM (science, technology, engineering, agriculture, and mathematics); qishloq xo'jaligini qo'shilgan
 STEAM (science, technology, engineering, and applied mathematics);amaliy matematikaga ko'proq e'tibor berilgan
 STEAM (science, technology, engineering, arts, and mathematics)
 STEEM (science, technology, engineering, economics, and mathematics); soha sifatida iqtisodiyotni qo‘shadi
 STEMIE (science, technology, engineering, mathematics, invention and entrepreneurship); ixtiro va tadbirkorlikni haqiqiy dunyo muammolarini hal qilish va bozorlarga STEMni qo'llash vositasi sifatida qo'shadi.
 STEMM (science, technology, engineering, mathematics, and medicine)
 STM (scientific, technical, and mathematics or science, technology, and medicine(ilmiy, texnik va matematika yoki fan, texnologiya va tibbiyot))
 STREAM (science, technology, robotics, engineering, arts, and mathematics);sohalar sifatida robototexnika va san'atni qo'shadi

Yana qarang
 
American Indian Science and Engineering Society (AISES)
Craft Academy for Excellence in Science and Mathematics
Hard and soft science
List of African American women in STEM fields
Maker culture
NASA RealWorld-InWorld Engineering Design Challenge
National Society of Black Engineers (NSBE)
Pre-STEM
Science, Technology, Engineering and Mathematics Network
Society of Hispanic Professional Engineers (SHPE)
STEAM fields
STEM Academy
STEM.org
STEM pipeline
Underrepresented group

Manbalar

Iqtiboslar 
Fan tarixi

Texnika va aniq fanlar
Texnik fanlar