MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Mennonitlar

Mennonitlar - XVI asrning 30-yillarida anabaptizmdan ajralib chiqqan va o‘z nomlanishini rahbari gollandiyalik ruhoniy Menno Simonsdan oldilar. Mennonitlar har qanday zo‘rlashni gunoh deb hisoblaydilar, mo‘min bo‘lishni, yomonlikka zo‘rlikni qarshi qo‘ymaslikni targ‘ib qiladilar. Baptist va anabaptistlar singari cho‘qintirishni katta bo‘lganda o‘tkazishni to‘g‘ri deb biladilar, chunki ijodkor e’tiqod faqat katta kishilarda bo‘lishi mumkin deb hisoblaydilar. Xristianlikda qabul qilingan vino va non bilan tamaddi qilish marosimidan tashqari o‘ziga xos g‘ururni tiyish timsoli bo‘lgan bir-birining oyog‘ini yuvish marosimi ham mavjud. Diniy jamoaning barcha cho‘qintirilgan a’zolarining tengligiga qaramasdan mennonitlar o‘rtasida ruhoniylar ham bor. Menonnitlar Isonining yerga ikkinchi marta qaytib kelishi va kelajakdagi Xudoning Yerdagi saltanati haqidagi tasavvurlarga ega. Inson taqdirining oldindan belgilanganligi haqidagi g‘oyani tan olmaydilar. Ularning fikriga ko‘ra, inson erkin irodaga ega.

Manbalar

Adabiyotlar
Metodistlar

Metodistlar - Angliyada XVIII asrda paydo bo‘lib, anglikan cherkovining yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Uning tarafdorlari xristian axloqi me’yorlariga metodik ravishda rioya qilishni talab qilganlaridan nomlanishi kelib chiqadi. Ta’limotining asoslari anglikanlar ta’limotiga yaqin turadi. Angliyadan tashqari bu yo‘nalish AQSH, Kanada, Avstraliya, Janubiy Koreya va boshqa mamlakatlarda tarqalgan. Metodizm tarafdorlari 31 mln. kishini tashkil qiladi. U.Buts asos solgan “Xaloskorlar Armiyasi” metodizmga yaqin turadi. Uning ta’limoti metodistlarnikidan farq qilmaydi. “Xaloskorlar Armiyasi” xarbiy tashkilot singari tashkil etilgan. Bu tashkilot a’zolari ko‘cha-ko‘ylarda va’zxonlik qilish bilan mashhurlar.Bu davrda dunyoning 48 ta davlatida paydo bo‘ldi.

Manbalar

Adabiyotlar
Milliy dinlar

Milliy dinlar o‘z mazmun-mohiyati bilan asosan bir millatga mansub xalqlar e’tiqod qiladigan dinlardir. Milliy dinlar shakllanishining dastlabki va eng so‘nggi davrlarini bir-biridan farqlash lozim. Dastlabki Milliy dinlar quldorlik jamiyatida vujudga kelgan bo‘lib, odatda, politeistik, ya’ni ko‘p xudolik dinlari bo‘lgan. Masalan, qadimgi grek dini ko‘p xudolikning o‘zginasidir. Zevs-pantion (qadimgi grek tilida - bosh xudo) hisoblanib, bir ukasi dengiz xudosi, ikkinchi ukasi - yer osti podsholigining xudosi hisoblanar edi. Shuningdek, muhabbat va go‘zallik ma’budasi, urush xudosi xudosi, quyosh xudosi va san’at homiysi va boshqa yana bir qancha xudolar bo‘lgan. Quldorlik jamiyatidagi dastlabki Milliy dinlarning o‘ziga xos yana bir xususiyati oxirat to‘g‘risidagi tasavvurning paydo bo‘lishi va unga ishonishidir. Ammo bu davrda bunday tasavvurlar hali to‘la shakillanmagan edi. Ular keyingi davrlarda rivojlangan. Bu davrda qurbonlik qilish keng rasm bo‘lib hatto majburiy marosimlardan biri hisoblanar edi. Xudolar yo‘lida meva-cheva, noz-ne’matlardan tortib, uy hayvonlarining barcha turlarigacha, qadim zamonlarda esa hatto odamlar ham qurbon qilinar edi. Milliy dinlar rivojlanishining so‘nggi davrlariga kelib odamlar o‘rniga hayvonlar qurbon qilina boshlagan. Shu bilan birga oxirat haqidagi tasavvurlar keng targ‘ib qilinardi. Milliy dinlar elat millat dinlari deb ham yuritiladi. Chunki ular urug‘-qabila dinlaridan farqli ravishda sinfiy jamiyat qaror topishi va shakillanishi davrida vujudga kelgan va rivojlangan. Binobarin, ular avvalo elatning so‘ngra, millatning shakllanishini o‘zlarida aks ettirgan. Milliy dinlar tasavvur qilingan xudolar milliy xudolar hisoblanib, ibodat marosimlar asosan muayyan elat yoki millatnikigagina mos tushar edi. Binobarin, bu xildagi qadimgi dinlar milliy davlat xarakterida bo‘lishi bilan boshqa din shakillaridan ajralib turgan. Eng soʻnggi davrning milliy dinlariga quyidagilar kiradi: hinduizm, jaynizm, sikxizm, daosizm, konfusiylik, sintoizm va iudaizm (yahudiylik).

Manbalar

Adabiyotlar
Monofizitlik

Monofizitlik (yunon tilida monos-bir, physis- tabiat, tabiiy) - Vizantiyada xristian dinidagi nestorian yo‘nalishiga qarshi 5-asrda vujudga kelgan diniy ta’limot bo‘lib, 428-431-yillarda Konstantinopol patriarxi Nestoriyning Iso Masix odam sifatida tug‘ilib, keyinchalik u xudoning o‘g‘li, ya’ni messiyaga aylangan degan fikriga monofisitlar qarshi chiqib, ular Iso Masixda ikki tabiat, insoniylik va ilohiylik o‘zaro singib ketgan deb hisoblaydilar. Monofisitlik ta’limoti Vizantiyaning sharqiy viloyatlari Misr, Suriya, Armaniston hududlarida tarqalib, siyosiy separatizm bayrog‘iga aylandi. Monofisitlar 451-yilda Xalkidon sobori tomonidan ayblanib, keyingi davrlarda armon, xabash, kopt ya’ni Misr va «yakovit» yaьni Suriya cherkovlarida xukmron mavqega ega bo‘ldilar. Xristianlikdagi ortodoksal aqida va monofisitlar o‘rtasidagi o‘zaro kelishuv natijasida 7-asrda Vizantiyada Monofelitlar taʼlimoti vujudga kelib, ularning fikriga ko‘ra Iso Masix ikki tabiatga ega bo‘lgani bilan yagona erkka hamda xudoinsonlik quvvatiga ega edi deb hisoblanadi. Monofisitlik ta’siri ostida Sharqqa ketishga majbur bo‘lgan nestorianlar Eron, Markaziy Osiyodan Xitoygacha bo‘lgan xududlarga tarqalib, 13-asrgacha bu yerlarda katta taʼsirga ega bo‘ldilar. Hozirgi davrda Eron, Iroq va Suriyada nestorian ta’limotiga e’tiqod qiluvchilar bor.

Manbalar

Adabiyotlar
Nastika

Nastika - qadimgi hind falsafiy maktabi bo‘lib bu maktabga quyidagi guruhlar kiradi: chorvaka - lokayaka, buddizim va jaynizim. Chorvaka - lokayata tarafdorlari materialistik talimotni ilgari surganlari uchun “Veda”ning muqaddasligini tan olishmaydi hamda olam ilohiy kuch tomonidan yaratilmagan, “Veda” haqiqiy bilim deb ta’kidlashadi. Buddizm va jaynizm diniy-falsafiy maktablar bo‘lishiga qaramay ular ham “Veda”ning muqaddasligini tan olmagan.

Manbalar

Adabiyotlar
Neobuddizm

Neobuddizm (neo... - yangi va buddizm) - XX asrning 40-50-yillaridan boshlab keng tarqala boshlagan diniy-ideologik oqim bo‘lib, Birma, Tailand, Laos, Vyetnam mahalliy ziyolilarining ozodlik va milliy uyg‘onish harakati bilan bog‘liqdir. Uning asosida yangi zamon talabiga javob bera oladigan bunyodkor g‘oyalarni targ‘ib qilish, payg‘ambar va avliyolarni yaratish, taqvodorlik va tarkidunyochilikni rad etish, “karma” kabi masalalar yotadi. Aql-idrokning ahamiyatsizligi, dinning najotkorligi e’tirof etilib, buddaviylik g‘oyalarini tushuntirishda bilish nazariyasi, psixoanaliz usullaridan foydalaniladi. Milliy ozodlik kurashida faol qatnashgan neobuddizm oqimi diniy-islohotchilik harakati kuchayishiga katta ta’sir ko‘rsatgan.

Manbalar

Adabiyotlar
Jamoluddin at-Tabriziy

Jamoluddin ibn Abul Qosim ibn Muhammad Rizo ibn Abul Qosim ibn Ali ibn Asg‘ar at-Tabotaboʻiy, at-Tabriziy, an-Najafiy (Najafda 1908-yil (hijriy 1326-yil)da tigʻilib, shu yerda 1950-yil (hijriy 1369-yil)da vafot etgan) — olim, faqih va usul al-fiqh bo‘yicha yetuk mutaxassis bo‘lgan.

Asarlari 
 „al-Kashkul“ („To‘plam“).

Manbalar
Novoapostol cherkovi

Novoapostol cherkovi - XIX asrning o‘rtalarida Angliyada vujudga kelgan protestantlik yo’nalishlaridan biri. Hozirgi vaqtda dunyoning 180 ta davlatida 50 ga yaqin jamoa, 9 millionga yaqin a’zolariga ega. Cherkov diniy ta’limotida 7 sirli marosimning uchtasi e’tirof etiladi:
- suv bilan cho‘qintirish (yoshning farqi yo‘q);
- non va vino bilan totinish;
- Muqaddas Ruh bilan insonning ichki 
olamini butunlay yangilash.
Cherkov ta’limotiga ko‘ra, Xudo ruhoniylarning duo va fotihalari sababli bandalariga o‘zining mehru muruvvatini ato qiladi. Marhumlar ruhiga bag‘ishlab biri yilda uch marotaba (mart, iyul va noyabr oylarining birinchi yakshanba kunlarida) o‘tkaziladigan diniy marosimlar ham “Novoapostol cherkovi”ning o‘ziga xos xususiyatlaridan hisoblanadi. Bu marosimlarda marhumlarning qarindoshlari va ruhoniylar ishtirok etib, xudodan ularning bu dunyoda qilgan gunohlarini avf etishini so‘rab, ibodat qiladilar. Cherkovni birinchi apostol va apostollar boshqaradilar. Oʻz navbatida ular xristianlikdagi mashhur 12 apostolning o‘rinbosarlari hisoblanadilar (“Novoapostol cherkovi” nomi shundan kelib chiqqan). Birinchi apostol, diniy qoidalarga asosan, Xudoning yerdagi vakili hisoblanadi. Cherkov xodimlari o‘z vazifalarini bepul va o‘zlarining asosiy kasblaridan tashqari bajaradilar. Har bir jamoa 150-170 kishilik katta oila kabi tashkil etiladi. Pastorlar kamida ikki oyda bir marotaba har bir uyni ziyorat qiladilar. Asosiy e’tibor bolalar va o‘smirlar tarbiyasiga, nogiron va kambag‘allarga yordam qilishga qaratiladi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 

Cherkovlar
Nosix va mansux

Nosix va mansux (arab. o‘chiruvchi va o‘chirilgan; nosix mansuxni yo‘qotgani yoki hukmini o‘zgartirgani) - istilohda - avvalgi hukmini keyingisi bilan bekor qiluvchi hadis nosix va bekor bo‘lgani mansux deyiladi. Hadislarning nosix va mansuxini aniqlash nihoyatda mashaqqatli muhim fandir. Bu quyidagi qoidalarga asosan bilinadi:

1. Rasululloh (s.a.v.)ning avval aytgan hadislarini keyingisi bilan almashtirganlarini ochiq bayon qilishlari orqali. Masalan, Burayda (r.a.) hadisida Rasululloh (s.a.v.) «Men sizlarni qabrlarni ziyorat qilishdan qaytargan edim, endi ularni ziyorat qilaveringlar, chunki, qabrlar oxiratni eslatadi», deganlar.

2. Sahobiyning so‘zi orqali. Sahobiy, Rasululloh (s.a.v.)ning falon ishlari, falon ishlaridan keyin sodir bo‘lgan, deydi. Masalan, Jobir (r.a.)ning Rasululloh (s.a.v.)ning so‘nggi ikki buyruqlaridan biri - o‘t tekkan narsadan tahorat qilinmaslikka buyurishlari bo‘ldi, degan hadisi. Ya’ni olovda pishgan narsadan yeb, tahorat qilib bo‘lmasligini aytganlar.

3. Tarixni aniqlash, ya’ni hadislarning aytilgan vaqtini: qaysi biri avval, qaysi biri keyin ekanligini bilish orqali. Masalan, Imom Abu Dovud rivoyat qilgan hadisda Rasululloh (s.a.v.): Qon oldirish va qon quyish ro‘zani ketkazadi, deganlar. Boshqa Imom Buxoriy rivoyat qilgan hadisda Rasululloh (s.a.v.)ning ehromda va ro‘zadorlik holatda qon oldirganliklarini Abdulloh ibn Abbos aytgan. Birinchi hadis Makka fathida aytilgan. Ikkinchisi esa vidolashuv haji vaqtida aytilgan. 

4.Ijmoning ko‘rsatishi bilan. Masalan, Imom Dorimiy rivoyat qilgan hadisda: «Kim mast qilguvchi ichimlik ichsa uni darralanglar, agar to‘rtinchi marta ichsa o‘ldiringlar» degan. Imom Navaviy bu hadisni ijmo nasx qilganini aytgan. Ammo ijmo nasx ham, mansux ham qilmaydi, balki nosixni ko’rsatadi. Nosix va mansux bo‘yicha Ahmad ibn Hanbalning «an-Nosix va-l-mansux» asari mavjud.

Manbalar

Adabiyotlar 
 

Shaxsiyatlar
Nyuiva

Nyuiva - qadimgi Xitoy (daosizm) diniy e’tiqod tizimiga kirgan panteondagi eng ulugʻ ma’budlardan biri hisoblanib, u insoniyatni yaratuvchi, yer yuzini suv toshqinidan saqlovchi hamda nikoh va oila homiysi sifatida e’zozlangan. Rivoyatlarda Nyuiva inson kabi bosh va qoʻl hamda ilon singari tanaga ega ma’bud shaklida tasvirlangan. Uning ismi xitoy tilida “Nyu Gua” tarzida talaffuz qilinib, bunda “Gua” shilliqqurtsimon jonzotni bildiradi. Qadimgi Xitoy diniy e’tiqodiga koʻra, ba’zi mollyuska, hasharot va sudralib yuruvchi jonzotlar oʻzining tashqi qobigʻi (teri)ni oʻzgartirish, tanasini yoshartirish va hatto, abadiylik baxsh etish qobiliyatiga ega boʻlgan. Shu jihatdan, Nyuiva ham yetmish marotaba qayta tugʻilgan va u har bir tugʻilishida borliq yangi oʻzgarishga yuz tutgan, deb ishonilgan. Shu bilan birga, rivoyatlarda kelishicha, Nyuiva oʻta qudratli boʻlgan va undan yana oʻnta ma’bud dunyoga kelgan. Boshqa bir afsonaga binoan, Nyuiva va uning ukasi Fusi ilk ilohiy juftlik sanaladi. Arxeologik topilmalarda ular inson boshi va ilonsimon tana bilan bir-biriga yoki qarama-qarshi qarab turgan tarzida ifodalanganini koʻrish mumkin. Oʻz davrida, bahorning ikkinchi oyida muhabbat va nikoh timsoli sifatida ikkisiga atab qurbonlik va maxsus marosimlar oʻtkazilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 

 Atamalar
Jammol

Muhammad ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Hamza ibn Jamil al-Bag‘dodiy (Abu Jaʼfar) (957-yil (hijriy 346-yil) zulhijja oyida Samarqandda vafot etgan) tuyalari ko‘p bo‘lganidan „Jammol“ (tuyali) laqabi bilan mashhur bo‘lgan samarqandlik muhaddis va usul ilmining bilimdoni. Abu Ali Naysoburiy u kishidan 40 juzga teng keladigan kitob ilmini rivoyat qilgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

Manbalar
Oltin vodiy koʻchasi (Toshkent)

Oltin vodiy koʻchasi — Sergeli tumanining „Oltin vodiy“ mahallasi hududida. Bezakchilik koʻchasi bilan Oltin vodiy 3-berk koʻchasi oraligʻida joylashgan. Uzunligi 1 km atrofida.

XX asrning 50-yillarida tashkil topgan. Dastlab Vengriya koʻchasi deb yuritilgan. 1997-yil 18-dekabrda „Oltin vodiy“ nomi berilgan. Tarkibida 2 ta tor va 2 ta berk koʻcha mavjud.

Yoʻnalishida „Fayz Xundeyshn“ Oʻzbekiston-Buyuk Britaniya qoʻshma korxonasi, Mexanika-taʼmirlash zavodi, „Qurilish lizing“ korxonasi, 359-bogʻcha, militsiya tayanch punkti, savdo shoxobchasi, dorixona, pochta, firma ofislari, koʻp qavatli va shaxsiy turar joy binolari joylashgan. Yaqinida „Toshshaharnur“, „Shamol“, „Vagon restoran“ va „Gyottegrup“ korxonalari, turli servis xizmat koʻrsatish maskanlari bor.

Yana qarang 

 Toshkent koʻchalari roʻyxati

Manbalar 

Toshkent koʻchalari
Ajuga turkestanica

Ajuga turkestanica — Oʻrta Osiyoda o‘suvchi gulli oʻsimlik turi. Alohida tur sifatida birinchi marta 1894-yilda tasvirlangan.

Tavsif 
A. turkestanica — balandligi 40 dan 60 sm gacha boʻlgan koʻp yillik o‘t oʻsimlik. Barglari elliptik choʻzinchoq shaklga ega, tekis qirrali, uchi oʻtkir. May va iyun oylarida gullaydi. Gullari kichik, pushti rangga ega va ikkitadan barg qoʻltigʻida joylashgan. May oyining oxirida mevasi pishib yetiladi.

Tarqalish 
A. turkestanica Oʻrta Osiyoning Pomir-Oloy togʻ tizmalarida, Oʻzbekistonning Surxondaryo viloyatida o‘sadi. Bu tur Tojikiston janubidagi past togʻli hududlarda ham topilgan. U dengiz sathidan 2500 metr balandlikdagi toshloq yerlarda oʻsadi.

Foydalanish 
A. turkestanica, boshqa koʻplab Ajuga turlari bilan bir qatorda, dorivor taʼsirga ega ekanligi taxmin qilingan. Bugungi kunda A. turkestanica ekstrakti boʻlgan koʻplab bodibilding qoʻshimchalari bor. A. turkestanica turkesteron kabi ekdisteroid hosilalarini oʻz ichiga oladi, ammo ular sutemizuvchilarda anabolik taʼsir koʻrsatadimi yoki yoʻqmi aniq emas.

Manbalar 

Osiyo bog‘ o‘simliklari
Osiyo o'simliklari
O'rta Osiyo o‘simliklari
Jamoliddin al-Ubodiy

Jamoliddin Ubaydulloh ibn Ibrohim ibn Ahmad ibn Abdulmalik ibn Umar ibn Abdulaziz ibn Muhammad ibn Jaʼfar ibn Horun ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Mahbub ibn Valid ibn Uboda ibn Somit al-Ansoriy al-Ubodiy al-Mahbubiy al-Buxoriy al-Hanafiy (Abul Fazl) (1232-yil (hijriy 630-yil) jumodulavval oyida 84 yoshda vafot etgan) — faqih. Mazhab ilmida yuqori cho‘qqiga erishgan, haybatli vaseribodat bo‘lgan.

Manbalar
Shokoladli truffle

Shokoladli truffle - an'anaviy ravishda shokolad, kakao kukuni, hindiston yong'og'i yoki maydalangan va qovurilgan yong'oqlar (odatda funduk yoki bodom ) bilan qoplangan shokoladli qandolat mahsulotlarining bir turi bo'lib, odatda sharsimon, konussimon shaklda bo'ladi.

Ularning nomi truffle qo‘ziqoriniga o'xshash ko'rinishidan kelib chiqqan.

Turlari 

 Shveysariya trufflesi, eritilgan shokoladni sutli qaymoq va sariyog'ning qaynab turgan aralashmasiga qo'shib, qolipga quyiladi keyin ustidan  kakao kukuni sepiladi. Fransuz trufflesi kabi, ularni ham uzoq muddat saqlab bo‘lmaydi, tayyorlanganidan keyin bir necha kun ichida iste'mol qilinishi kerak.
 Yangi qaymoq va shokoladdan tayyorlangan fransuz trufflesi, so'ngra ustidan kakao yoki yong'oq kukuniga sepiladi.
 Ispan trufflesi, quyuq shokolad, quyultirilgan sut, rom (yoki har qanday turdagi likyor) va shokolad sepish bilan tayyorlanadi.
 Emulsiyaning suvdagi moy turini yaratish uchun sirop va kakao kukuni, sut kukuni, yog'lar va boshqa shunga o'xshash ingredientlardan tayyorlangan odatiy Yevropa trufflesi.
 Amerika trufflesi, yarim oval shakldagi, shokolad bilan qoplangan truffle, sariyog‘ quyuq yoki sutli shokoladlar aralashmasi va ba'zi hollarda qotib qolgan kokos moyi qo‘shiladi.

Boshqa uslubdagi trufflelarga quyidagilar kiradi:

 Belgiya trufflesi yoki pralin, ganache, yog‘ kremi yoki yong'oq pastalari bilan to'ldirilgan quyuq yoki sutli shokoladdan tayyorlangan.
 Kaliforniya trufflesi, fransuz trufflesining kattaroq versiyasi, birinchi marta Elis Medrich tomonidan 1973-yilda tayyorlangan. U bu kattaroq trufflelarni Berkli shahridagi Gourmet Ghetto mahallasidagi charkuteriyada sotgan.

Manbalar 

Shokoladli dessertlar
Qandolatchilik
Jaʼfar az-Zanjoniy

Jaʼfar ibn Abdulloh al-Xu’iyniy, az-Zanjoniy (1838-yil (hijriy 1254-yil)da tug‘ilib, 1916-yil (hijriy 1334-yil)da vafot etgan) — faqih va usulchi bo‘lgan.

Asarlari 
 „Taqrirot fi usul“ („Usul ilmi tadqiqoti“).

Manbalar
Mór Adler

Mór Adler (1826, Obuda — 1902, Budapesht) — venger rassomi.

Faoliyati 
Kelib chiqishi Yahudiy boʻlgan Adler venger rassomchiligining kashshoflaridan biri edi. U oʻzining portret va natyurmort janrlarida chizgan rasmlari bilan mashhur boʻlib, ularga ajoyib realistik tus bergan.

U Vena akademiyasiga tahsil olish uchun borgan Veyzenberger grafik sanʼat maktabining bir qancha talabalari orasida ajralib turgan. Bu yerda u 1842-1845-yillar orasida oʻsha paytdagi taniqli tarixiy va diniy rassomlar Ender va Kupelwieser qo‘l ostida  saboq oladi. U umumiy kasalxonada shifokor uchun tibbiy mavzulardagi rasmlar bilan oʻzinining qobiliyatini shakllantirdi.

Keyin u Zimmermann va Schnorr von Carolsfeld asarlarini oʻrganish va Parij va Drollingda keyingi tadqiqotlar uchun Myunxenga yoʻl oldi.

U 1848-yilda Pestga joylashdi va u yerda oʻz karyerasining oxirigacha sanʼat olamining hurmatli shaxsiga aylanadi. U 1851-yilda „Pest Artists Group“ koʻrgazmasida natyurmort uslubidagi suratlari bilan qatnashgan va keyingi 58 yil davomida har yili ishtirok etadi. U uzoq vaqt Pestda qolishini faqat bir necha chet el mamlakatlariga, xususan Germaniya, Italiya va Fransiyaga safarlari hisobiga toʻxtatdi. Uning asarlari 1896-yilgi Vengriya ming yillik koʻrgazmasida va 1900-1901-yillardagi qishki koʻrgazmada (onasining mehrli tasviri) namoyish etildi.

Toʻplamlar 

 Vengriya tarixiy portret galereyasi — Baron Jozsef Eotvos portreti, 1872 yil
 Tasviriy sanʼat muzeyi — natyurmort
 Ernst muzeyi — avtoportret

Manbalar 

 Vengriya Vikipediyasi
 Adler, Mór  , Peter Ujvári (ed.) (1929), Magyar Zsidó Lexikon ("Vengriya yahudiy entsiklopediyasi"), jild. 1, p. 9

Havolalar 

 Tasvirlangan nekroloq  , Károly Lyka (ed.) (1902), Művészet ("Sanʼat"), jild. 1 (6), bet. 422-424; Vengriya Tasviriy sanʼat akademiyasi kutubxonasi orqali.

1902-yilda vafot etganlar
1826-yilda tugʻilganlar
Venger rassomlari
Rassomlar
San'at
Tasviriy sanʼat
Brigadeiro

Brigadeiro (port. Brigadeiro — 1946-yilda Rio-de-Janeyrodagi qandolatchi Haloisa Nabuko de Oliveyra tomonidan yaratilgan anʼanaviy braziliya shirinligi . Brigadeiro quyultirilgan sut, kakao kukuni, sariyog‘ va tashqi qatlamni qoplaydigan shokolad parchalari bilan tayyorlanadi.

Yaratilish tarixi 
"Brigadeiro" nomining kelib chiqishi 1946-yilda Braziliya prezidentligiga Milliy demokratik ittifoq nomzodi brigadir Eduardo Gomesning prezidentlik kampaniyasidan kelib chiqqan. Brigadeiro nomzodini qo‘llab-quvvatlagan Haloisa Nabuko de Oliveyra yangi shirinlikni yaratadi va uni nomzod nomi bilan ataydi. Doce de brigadeiro (Brigadirning shirinligi) tezda butun mamlakat boʻylab mashhur boʻldi. Keyinchalik uning nomi shunchaki „brigadeiro“ ga qisqartirildi. Shunga qaramay, nomzod Eduardo Gomes saylovda mag‘lub bo‘ldi va general Euriku Gaspar Dutra Braziliya prezidenti bo‘ldi.

Zamonaviylik 
Bugungi kunda brigadeiro butun Braziliyada keng tarqalgan mashhur shirinlikdi. Brigadeira odatda uyda tayyorlanadi, lekin uni koʻplab novvoyxonalar va kafelarda ham topish mumkin.

Gallery

Manbalar 

Shokoladli dessertlar
Jaʼfar ad-Diyvoniy

Jaʼfar Vajih ibn Haris ibn Abdon ibn Ibrohim an-Najjor ad-Diyvoniy (Abul Abbos) (milodiy 910-yil (hijriy 297-yil)da vafot etgan) Marv ahlidan boʻlgan va Diyvon mahallasida yashagan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar.

Manbalar
Jaʼfar at-Tubaniy

Jaʼfar ibn Muhammad ibn al-Abbos at-Tubaniy (Abul Fazl) (milodiy 891-yil (hijriy 278-yil)dan keyin vafot etgan- Tuban dehqoni, amiru-l-moʻminiyn mavlosi. Uni „Jaʼfar al-Kabiyr“, yaʼni"Katta Jaʼfar" deb ataydilar. U Tubanga kelgan va shu yerda istiqomat qilgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar.

Manbalar
Jaʼfar at-Tabriziy

Jaʼfar ibn Ahmad ibn Lutf Alixon ibn Muhammad al-Magʻoniy, at-Tabriziy (milodiy 1846-yil (hijriy 1262-yil)da vafot etgan) — faqih boʻlgan. U Najafda „al-Javohir“ kitobining muallifi Ali Muhammad Hasan huzurida ilm
oʻrgangan.

Asarlari 
 „Sharhu-sh-sharoyiʼ“ („Sharʼiy hukmlar sharhi“);
 „Risola fi-l-asiri-l-inabiy“ („Uzum sharbatining xususiyatlari haqidagi risola“).

Manbalar
Jaʼfar al-Barzanjiy

Jaʼfar ibn Ismoil ibn Zaynulobidin ibn Muhammad al-Barzanjiy, al-Husayniy (milodiy 1899-yil (hijriy 1317-yil)da vafot etgan) — faqih va Rasulullohning siyratini yaxshi biladigan olim boʻlgan. „Al-Azhar“ universitetida oʻqigan. Madinada shofiʼiy mazhabiga oid fatvolar chiqarishni boshqargan va shu yerda vafot etgan.

Asarlari 
 „Toju-l-ibtihoji ala-n-nuri-l-vahhoj fil-isroʻ“ („Muhammad paygʻambarning Makkai mukarramadan Quddusga tungi sayohati asnosida koʻzni koʻr qiladigan darajada taralgan yorqin nurlardan hayratlanishning
avji“);
 „al-Meʼroj“ („Meʼrojnoma“);
 „al-Kavokib al-anvar ala iqdi-l-javhar fi mavlidi-n-nabiyi-l-azhar“ („Nurli paygʻambarning tavalludi haqidagi marvaridlar shodasini nurafshon etayotgan eng yorugʻ yulduz“);
 „Nuzhatu-n-nozir fi masjidi sayyidi-l-avvaliyn va-l-oxiriyn“ („Sayyidi-l-avvalin va-l-oxirin masjidiga masʼul nozirning xatti-harakati“).

Manbalar
Jaʼfar al-Barzanjiy (adib)

Jaʼfar ibn Hasan ibn Abdulkarim ibn Muhammad ibn Abdurrasul al-Barzanjiy, al-Madaniy (shaʼbon oyida Madinada tugʻilib, 1764-yil (hijriy 1187-yil)da vafot etgan) — faqih va adib. Madinada shofiʼiy mazhabiga oid fatvolar chiqarishni
boshqargan.

Asarlari 
 „Nazmu mavlidi-n-nabiy (s.a.v.)“ (Nazmda bitilgan „Mavlidi-n-nabiy (s.a.v.)“);
 „Qissatu-l-meʼroj“ („Meʼrojnoma“);
 „Manoqibu sayyidi-sh-shuhado sayyidina Hamza“ („Shahidlarning sayyidi — janobimiz Hamzaning manoqibi“);
 „al-Arin li asmoi-s-sahoba al-badriyyin al-fayz al-latif biijobati noibi-sh-sharʼi-sh-sharif“ („Shariatning sharafli izdoshi javobidagi latif va fayzli ikki toʻlin oydek sahobalar ismlarining mavqei“);
 „Joliyatu-l-kurub bi asmoʻi sayyidi-l-ajam va-l-arab“ („Arab va ajamliklar janobining ismi sharifini eshitganda qaygʻuga tushuvchilar“);
 „Iqdul-javhar fi mavlidi sohibi-l-havzi va-l-kavsar“ („Jannatiy ariq va
kavsar sohibining tavalludi haqidagi gavharlar shodasi“);
 „Talʼatu-l-badr“ („Toʻlin oyning chiqishi“);
 „Manzuma roʻiya fi asmoʻi ahli badr ala hurufi-l-muʼjam“ („Toʻlin
oy ahlining alifbo tartibidagi ismi shariflari haqida koʻrinib turadigan manzuma“).

Manbalar
Jaʼfar ar-Rudakiy

Jaʼfar ibn Muhammad ibn Hakim ibn Abdurrahmon ibn Odam ar-Rudakiy (Abu Abdulloh) (milodiy 941-yil (hijriy 329-yil)da vafot etgan) — samarqandlik shoir. Panj qishlogʻidan, soʻzlari taʼsirchan, mazmundor va yaxshi sheʼrlar bitadigan isteʼdodli ijodkor boʻlgan. U fors tilida yaxshi sheʼr bitgan ilk inson boʻlgan. Arabu Аjamda unga oʻxshash boshqa shoir boʻlmagan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar.

Manbalar