MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Boy 87

Boy 87 - Ele Fontanning dunyo boʻylab Efiopiyadagi qochqinlar inqirozi haqidagi tarixiy fantastik romani. Kitob Little Brown nashriyoti tomonidan nashr etilgan. Kitob muallif Efiopiyada boʻlgan vaqtida yozilgan boʻlib, uni Efiopiyadagi voqealar kitobni yozishga ilhomlantirgan.

Qahramonlar 
Shif: Hikoyaning asosiy qahramoni, hukumatga qarshi boʻlgan va koʻproq maosh olishni istagan otasi boʻlganligi uchun omadsiz boʻlgan juda aqlli bola. Uning Bini degan juda yaqin doʻsti bor. Hikoyaning asosiy voqealari Shif haqida. Uning kichkina singlisi bor va singlisiga unga gʻamxoʻrlik qiladigan onasi ham, lekin onasiga otasining tirikligi haqidagi yangiliklarni Shif aytmaydi.

Bini: Bosh qahramonning doʻsti, shuningdek, juda aqlli (ehtimol Shifdan ham aqlli) va oxir-oqibat, Shifning yonida iloji boricha uni qoʻllab-quvvatlashga harakat qilar ekan, otib oʻldiriladi.

Yonas: Shif va Binini qamoqdan qochishiga yordam bergan asar qahramoni. U keksaygan va xoin boʻlganligi uchun qamoqxonada bir necha yil boʻlgan, ehtimol u yuk tashish konteynerida oʻladi.

Lemlem: Shifning singlisi va asarda asosiy rol oʻynamaydi. U haqida koʻp narsa maʼlum emas, lekin u yosh va rang-barang narsalarni yoqtiradi.

Mukofotlar 

Boy 87 kitobi ushbu mukofotlarni olgan: Britaniyalik kitob mukofotlari 2019-yilgi Southwark Book Award (gʻolib), keksa oʻquvchilar uchun "Waterstones" bolalar kitobining 2019-yilgi mukofoti (qisqa roʻyxatga kiritilgan), 2018-yilgi Northeast Book Award (qisqa roʻyxatga kiritilgan), 2019-yilgi Portsmut kitob mukofotining uzun romani (gʻolib), 2019-yil Sheffild bolalar kitobi mukofotining uzun romani (gʻolib),.

Manbalar 

Kitoblar
Alla Kudlay

Alla Kudlay — qoʻshiqchi. Ukraina xalq artisti (1997).

Diskografiya 
 Роксолана (1990)
 Красива жінка незаміжня (1995)
 Казковий полон (1996)
 Коханка (1998)
 Гуцулка Ксеня (1998)
 Колискова для коханого (2004)
 Спасибо за любовь (2005)
 Друзям (2007)

Musiqachilar
Aktrisalar
So‘fiyonxon

Sufiyonxon (? -1535, Urganch) - Xorazm davlatida (Xiva xonligi) 1525-1535 yillarda hukmronlik qilgan shiboniylar oʻzbek sulolasining toʻrtinchi vakili.

1525 yilda Xasanqulixon vafotidan keyin Sufiyon xon hokimiyatga keldi. Soʻfiyonxon va uning atrofidagi sultonlar oʻzlarining qurolli kuchlari boshida Xorazmning janubi-sharqiy qismini, shuningdek Kopetdogʻning shimoliy yonbagʻri boʻylab bir qator viloyatlarni boʻysundirdilar. Shunday qilib, Vazir, Yangi Shahar, Tirsak, shuningdek Darun va Mangishloq turkman qabilalari bilan Berke Sultonning nabiralari oldiga borishdi, ulardan Sulton Gʻoziy eng kuchli boʻlib chiqdi. 

Soʻfiyxon xonining hukmronligi bilan Xorazmda hokimiyat Aminekxon xonadoni vakillari qoʻlida nihoyat oʻrnatildi. Berke-Sultonning avlodlari asta-sekin oʻz mavqelarini yoʻqotdilar va oxir-oqibat Buxoroga qochishga majbur boʻldilar.

1535 yilda Sufiyxon Xon vafotidan keyin Xorazmda uning ukasi Bujaqaxon hokimiyatga keldi.

Adabiyotlar 
 Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959; 
 Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941; 
 Xudoyberganov K., Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
 Gulyamov Y.G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957 
 Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993. 
 Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976

Xorazm hukmdorlari
Bujaqaxon

Bujuqaxon (1526 yilda vafot etgan) - Xorazm davlatidagi shiboniylar sulolasidan chiqqan beshinchi oʻzbek hukmdori, u 1522-1526 yillarda hukmronlik qilgan.

Bujuqaxon Aminek Xonning oʻgʻli va oʻzbek xoni Yodgorxonning avlodi edi. U Xorazmda hokimiyatga 1522 yilda akasi So‘fiyonxon vafotidan keyin kelgan. U 1526 yilgacha hukmronlik qildi. Uning hukmronligi davrida u Safaviy Eronga qarshi kurashda muvaffaqiyatga erishdi, uning shohi Tahmasp I oʻzbeklardan tinchlik soʻradi.

Adabiyotlar 
 Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959; 
 Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941; 
 Xudoyberganov K., Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
 Gulyamov Y.G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957 
 Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993. 
 Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976

Xorazm hukmdorlari
Avaneshxon

Avaneshxon (vafoti 1539/1540) - Xorazm davlatidagi Shayboniylar sulolasidan chiqqan oltinchi oʻzbek hukmdori, u 1526-1538-yillarda hukmronlik qilgan.

Avaneshxon Aminek Xonning oʻgʻli va oʻzbek xoni Yodgorxonning avlodi edi. U Xorazmda hokimiyatga 1526-yilda akasi Bujuaqaxon vafotidan keyin kelgan. U 1538-yilgacha hukmronlik qildi.

Avaneshxon davrida Buxoro shayboniysi Ubaydullaxon (1533-1539) tomonidan Xorazmni bosib olishga urinish qilingan. Buxoro hukmdori nutqining rasmiy sababi taʼsirchan Xorazm sultonlaridan biri Avaneshxonning toʻngʻich oʻgʻli Din-Muhammadning Safaviylar hukmdori Shoh Taxmasp I (1524-1576) bilan, xususan, Eron bilan chegaradosh hududlarda taʼsir doiralarini taqsimlash masalasi bo'yicha alohida muzokaralari boʻlgan.

Ubaydullaxonning yuborilgan qoʻshini Biyat-qiri mavzesida dushmanni quvib oʻtdi, u yerda jang boʻlib oʻtdi, bu jangda Avaneshxon oʻldirildi. Ushbu voqea 1539-1540-yillarda sodir boʻlgan.

Adabiyotlar 
 Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959; 
 Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941; 
 Xudoyberganov K., Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
 Gulyamov Y.G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957 
 Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993. 
 Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Xorazm hukmdorlari
Xiva xonligi kishilari
Urganchda toj kiyganlar
Jimjitlik

"Jimjitlik" — Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Said Ahmad ijodiga mansub boʻlgan roman. Roman yovuzlik bilan ezgulikning abadiy kurashiga bagʻishlangan. Ilk bora 1986-1987-yillarda „Sharq yulduzi“ jurnalida davomli eʼlon qilingan. Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti asarni1989-yillarda 150 000 nusxada bosib chiqardi.

Ammo, oʻsha davrdagi yakkahokimlik mafkurasiga xizmat qiluvchi senzura muallifni ogohlantirmasdan asarning uchdan bir qismini olib tashladi. Oqibatda, „mayib“ asar oʻquvchilar qoʻliga tegdi.

Muallif oʻn toʻrt yil davomida romanni qayta tiklash, yoʻqotilgan joylarini toʻldirish uchun koʻp marotaba urindi. U romanni bugungi kun talablariga mos tarzda qayta ishladi va oʻquvchilar eʼtiboriga havola etdi.

Romanning yangilangan versiyasi 2008-yilda Oʻzbekiston nashriyot-matbaa ijodiy uyi tomonidan 280 betli 5000 nusxada va 2016-yilda Sano-standart nashriyoti tomonidan 336 betli yumshoq muqovada qayta nashr etildi.

Sujet 
Jimjitlik romanida sovet davridagi rahbarlarning chirkin hayoti, ezilgan oddiy xalqning turmush tarzi, uzoq yillar rahbarlar taziyqi ostida Afrikada yashagan, ayoli va farzandidan ayrilib uyiga qaytgan Tolibjon, boylik va mansab uchun har qanday jirkanchlikka tayyor xotinboz rais Mirvali, otasi oʻldirilib, onasi Mirlvali tomonidan tortib olingan Azizbek kabi insonlar taqdiri hikoya qilinadi. Asarda turgʻunlik davri illatlari mukammal tarzda ochib berilgan.

Romanida sirtdan tinch, sokin koʻringan shoʻro davrining ichki dramalari, tuzum inqirozi butun keskinligi, shiddati bilan koʻrsatilgan. Asardagi deyarli barcha yetakchi personajlar fojiyaviy qismat egalaridir. Roman oʻzining asov, „bebosh“ ifoda tarzi bilan jozibalidir.

Qahramonlar 
 Tolibjon- bosh qahramon. Olim. Amaldorlar taziyqi bilan uzoq yillar davomida vatanidan olisda yashagan, ayoli va farzandi vafotidan keyin tugʻilib oʻsgan uyiga qaytgan, onasining taʼbiri bilan aytganda „baxtini tuproqqa koʻmib kelgan“ inson.
 Mirvali- Tolibjonning doʻsti. Kolxoz rayisi.
 Zaynab- Tolibjonning singlisi.
 Kampir-90 yoshdan oshgan koʻzi koʻr boʻlib qolgan ayol, Tolibjonning oʻgay onasi.
 Azizbek- otasi Mirvali tomonidan oʻldirtirilgan, onasini Mirvali mashuqa qilib olgan yigit.

Manbalar

Havolalar 

Kitoblar
Aqatoyxon

Aqatayxon (1557-yilda oʻldirilgan) - Xorazm (Xiva xonligi) davlatidagi Shiboniylar sulolasidan boʻlgan sakkizinchi oʻzbek hukmdori, u 1547-1557-yillarda hukmronlik qilgan.

Aqatayxon Aminekxonning oʻgʻli va oʻzbek xoni Yodgorxonning avlodi edi.
Aqatayxon hukmronligi davri tinchlik yillari va hokimiyat uchun kurash bilan ajralib turdi, natijada u 1557-yilda fitnachilar tomonidan oʻldirildi. Uning jiyani Doʻstxon Xorazmda hokimiyat tepasiga keldi.

Adabiyotlar 
 Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959; 
 Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941; 
 Xudoyberganov K., Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
 Gulyamov Y.G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957 
 Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993. 
 Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Xorazm hukmdorlari
Doʻstxon

Doʻstxon (1558-yilda oʻldirilgan) - Xorazm davlatidagi (Xiva xonligi) Shiboniylar sulolasidan boʻlgan toʻqqizinchi oʻzbek hukmdori, u 1557-yildan 1558-yilgacha hukmronlik qilgan.

Doʻstxon yoki Doʻst Muhammadxon Bujaqaxonning oʻgʻli va oʻzbek xoni Yodgorxonning avlodi edi. U 1557-yilda Aqatoyxon vafotidan keyin hokimiyat tepasiga keldi. Xonning qarorgohi Urganch shahri boʻlgan. 
Doʻstxon hukmronligi davri hokimiyat uchun kurash bilan ajralib turdi, natijada u 1558-yilda oʻldirildi. Hoji Muhammadxon Xorazmda hokimiyat tepasiga keldi.

Adabiyotlar 
 Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959; 
 Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941; 
 Xudoyberganov K., Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
 Gulyamov Y.G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957 
 Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993. 
 Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976

Xorazm hukmdorlari
What Kind of Creatures are We?

„What Kind of Creatures are We?“ („Biz qanaqa mavjudotlarmiz?“) — amerikalik tilshunos va faylasuf Naom Chomsky qalamiga mansub falsafa boʻyicha kitob. Ilk bor 2015-yil New York shahrida Columbia University Press nashriyoti tomonidan qattiq jildda va elektron kitob oʻlaroq chop etilgan. 2018-yil yumshoq jildda nashr qilingan.

Kitob muallif oʻzi asos solgan zamonaviy lingvistika, kognivistika hamda siyosat boʻyicha qarashlari va ishlari muxtasaridir. Xususan, unda Chomsky quyidagi savollarga javob beradi: Inson tili nima? Inson tushunchasining chegaralari (agar ular mavjud boʻlsa) qanday? Biz intilishimiz kerak boʻlgan umumiy manfaat nima? Asar tanqidchilar tomonidan yaxshi kutib olindi.

Asarda muallif tilshunoslikda 50 yil davomida erishilgan yutuqlar, ularning til kelib chiqishi haqidagi qarashlarga taʼsiri, til va fikr oʻrtasidagi bogʻliqlik hamda fikr va tilning biologik asoslari haqida soʻz yuritadi. Shuningdek, asarda muallif „libertar sotsializm“ deb ataydigan siyosiy qarash himoyasida falsafiy argumentlar keltirilgan. Asarga faylasuf Akeel Bilgrami kirish soʻz yozgan.

Manbalar

Havolalar 
 „What Kind of Creatures are We?“ Columbia University Press saytida 

Falsafa boʻyicha kitoblar
Kalxon

Kalxon (1547-yilda vafot etgan) - Xorazm davlatidagi (Xiva xonligi) Shiboniylar sulolasidan bo’lgan yettinchi o’zbek hukmdori, u 1541-1547-yillarda hukmronlik qilgan.

Kalxon Aminekxonning o’g’li va o’zbek xoni Yodgorxonning avlodi edi. U Xorazmda 1538-1540-yillarda hokimiyatga keldi. Bu yillarda Xorazmdagi hokimiyat qisqa vaqt ichida Buxoro shayboniylariga o’tdi. Kalxon 1547-yilgacha hukmronlik qildi.

Adabiyotlar 
 Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959; 
 Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941; 
 Xudoyberganov K., Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
 Gulyamov Y.G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957 
 Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993. 
 Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Xorazm hukmdorlari
Jannat qidirganlar

„Jannat qidirganlar“ — oʻzbek yozuvchisi Shuhrat qalamiga mansub roman. Ilk bor 1968-yil Toshkent shahrida chop etilgan. Bir necha marta turli nashriyotlarda, jumladan, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyida hamda „Qaldirgʻoch“ nashriyotida qayta nashr etilgan. „Jannat qidirganlar“ romani „Oltin zanglamas“ romanining mantiqiy davomi hisoblanadi. Roman oʻzbek oʻquvchilari orasida yaxshi tanilgan. „Qaldirgʻoch“ nashriyoti romanni „Oʻzbek adabiyoti oltin fondi“ turkumiga kiritgan.

„Jannat qidirganlar“ romanida vatangadolik fojealari badiiy ifodasini topgan. Xususan, romanda haqiqat (jannat) axtarib yashovchi kishilarning ikki xil koʻrinishi tasvirlangan. Romanda muallif Sovet Ittifoqi davrida inson haq-huquqlarining toptalishini oʻzi guvoh boʻlgan voqealarni umumlashtirgan holda tasvirlagan. Eʼtiqod vatanparvarlik, vijdon amrini har bir kishining jamiyatdagi mavqei va insoniy qadr-qimmatini belgilovchi muhim maʼnaviy qadriyatlar sifatida talqin etgan. Roman nashr etilgandan keyin, ayrimlar muallifni millatchilikda ayblagan.

Manbalar

Havolalar 
 Oʻzbekiston xalq yozuvchisi, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi Shuhrat tavalludining 100 yilligiga bagʻishlangan „Oltin zanglamas“ deb nomlangan bibliografik sharh boʻlib oʻtdi, Oʻzbekiston milliy kutubxonasi

Romanlar
Shuhrat asarlari
Nassim Nicholas Taleb

Nassim Nicholas Taleb (; }}; ; Nessim yoki Nissim; 1960-yil 12-sentabrda tugʻilgan) — kelib chiqishi livanlik boʻlgan amerikalik esseist, olim, statistik-matematik, sobiq opsion treyder va tavakkalchilik boʻyicha tahlilchi. Uning ishlari tasodif, ehtimollik va noaniqlik muammolariga bagʻishlangan sanaladi.

Manbalar

Havolalar 

 Nassim Talebning bosh sahifasi
 

1960-yilda tugʻilganlar
Yozuvchilar
Olimlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik yozuvchilar
Qora oqqush: Sodir boʻlish ehtimoli kam boʻlgan voqeliklar taʼsiri

Qora oqqush: Sodir boʻlish ehtimoli kam boʻlgan voqeliklar taʼsiri („“) — 2007-yilda yozilgan, olim va sobiq opsion treyderi Nassim Nicholas Taleb qalamiga mansub kitob. Kitobda kamdan-kam uchraydigan va oldindan aytib boʻlmaydigan hodisalarning haddan tashqari oqibatlari, shuningdek, insonning ushbu hodisalar uchun soddalashtirilgan izohlarni retrospektiv ravishda topishga moyilligi haqida gap boradi. Taleb buni Qora oqqush nazariyasi deb taʼkidlaydi.

Qora oqqush hodisalari bilan qanday kurashish mumkin 

Taleb qalamiga mansub ushbu kitobning asosiy gʻoyasi — Qora oqqush hodisalarini bashorat qilishga urinish emas, balki salbiy hodisalarga chidamlilik va ijobiy hodisalardan foydalanish qobiliyatini shakllantirishdir. Talebning taʼkidlashicha, banklar va savdo firmalari „Qora oqqush“ hodisalariga qarshi himoyasiz boʻlib, ular oʻzlarining moliyaviy modellari tomonidan taxmin qilinganlaridan koʻra, ortiqcha yoʻqotishlarga duch kelmoqdalar.

Manbalar

Havolalar 
 Muallif sayti
 Black Swan Glossary

2007-yil kitoblari
Harry Potter va maxfiy hujra

Harry Potter va maxfiy hujra (boshqa nomi Harry Potter va maxfiy xona; ) ingliz yozuvchisi J. K. Rowling qalamiga mansub fentaziya janrdagi roman boʻlib, Harry Potter romanlar turkumining ikkinchi qismidir. Roman voqealari Harryning „Hogwarts jodugarlik va afsungarlik maktabi“dagi ikkinchi yiliga toʻgʻri keladi hamda shu vaqt mobaynida maktab yoʻlaklari devorlarida „maxfiy hujra“ ochiqligi va „Slytherinning merosxoʻri“ barcha magl yaʼni ota-onasi sehrgar boʻlmagan chalazot oʻquvchilarni oʻldirishi toʻgʻrisida ogohlantiruvchi xabarlar ketma-ketligini oʻz ichiga oladi. Ushbu tahdidlar maktab oʻquvchilarini dahshatga solgan hujumlardan soʻng yuzaga keladi. Bir yildan buyon Harry va uning doʻstlari Ron va Hermione, bu kabi tahdidlarni oldini olishga intilishadi. Hamda asarda Harry hujrada yashiringan xavfli ilonni oʻldirishi va eng yaqin doʻsti Roning singlisi Jennyni qutqarganligi yozuvchi tomonidan mahorat bilan tasvirlanadi.

Kitob ilk bor 1998-yil 2-iyulda Birlashgan Qirollikning Bloomsbury nashriyotida chop etildi. AQShda esa 1999-yil 2-iyunda Scholastic Inc. Nashriyotida chop etildi.

Ushbu roman asosida 2002-yilda suratga olingan film (oʻsha paytda) hamma vaqtlarning eng koʻp daromad keltirgan beshinchi filmi boʻlib, kinotanqidchilar tomonidan xush qarshilandi. Harry Potter va maxfiy hujra romani asosida yaratilgan videooʻyinlar ham bir nechta platformalar uchun moʻljallanib chiqarilgan boʻlib, ularning aksariyati ijobiy baholandi.

Sujet

Boblari 
 Juda koʻngilsiz tugʻilgan kun
 Xavf haqida Dobbyning xabar berishi
 „Boshpana“
 „Naqshli yozuv va siyoh dogʻi“ doʻkonida
 Urishqoq tol
 Sverkarol Charuald
 Maglvachcha va shivir-shivir gaplar
 0ʻlgan kun yubileyi
 Devordagi qoʻrqinchili yozuv
 Telba tajovuzkor
 Duelchilar klubi
 Barcha qiyofalar damlamasi
 Sirli kuch yashiringan kundalik
 Cornelius Fudge (Kornelius Fuj)
 Aragog
 Maxfiy xona
 Slytherinning vorisi
 Dobbyning qullikdan ozod boʻlishi

Adaptatsiyalar

Film 

2002-yili Harry Potter va maxfiy hujra asosida film suratga olindi. Filmga Chris Columbus rejissorlik qildi, Steve Kloves esa ssenariynavis oʻlaroq qatnashdi. Film budjeti $125 million boʻlib, kartina umumjahon boʻylab $600 million daromad keltirdi. „Eng yaxshi fentezi film“ nominatsiyasida Saturn mukofotiga nomzod boʻldi. Metacritic saytida 63 %, boshqa bir kinotanqid sayt – Rotten Tomatoesda esa 82 % ijobiy baholandi.

Videooʻyinlar

Oʻzbekcha tarjima 
Harry Potter va maxfiy hujrani oʻzbek tiliga Shokir Dolimov tarjima qilgan. Roman oʻzbek tilida ilk bor 2018-yil Toshkent shahrida „Adabiyot uchqunlar“ nashriyotida chop etilgan. Nashrga tayyorlovchi va iqtiboslar va izohlarni tayyorlovchi – Ergashboy Matyoqubov, bosh muharrir – Alisher Ravshanov, musahhih – Lolaxon Qoʻziboyeva va dizayner – Feruzbek Vohidov. Kitob adadi – 1 500 nuxsa.

Manbalar 

1998-yil kitoblari
1998-yil romanlari
Ingliz tilidagi kitoblar
Xudoydodxon

Xudoydodxon (1689-yilda oʻldirilgan), 1686-1689-yillarda Xorazmda (Xiva xonligida) hukmronlik qilgan Shiboniylar sulolasining vakili. 

Anushaxonning hokimiyatini kuchaytirish siyosatini davom ettirdi. U juda yosh edi, 15 yoshida taxtga oʻtirdi. U Rossiya bilan savdo va diplomatik aloqalarni davom ettirdi. U ikki yildan sal koʻproq hukmronlik qildi va 1689-yilda oʻldirildi.

Adabiyotlar 
 Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959; 
 Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941; 
 Xudoyberganov K., Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
 Gulyamov Y.G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957 
 Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993. 
 Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Xorazm hukmdorlari
Erengxon

Erengxon (1694-yilda vafot etgan), 1689—1694-yillarda Xorazmni (Xiva xonligini) boshqargan Shayboniylar sulolasidan vakili.

U ukasi Xudoydodxon vafotidan keyin xon hokimiyatini kuchaytirish siyosatini davom ettirdi. Xudoyquli-inoq va Buxoro xoni Subxonquli qoʻshinlari yordami bilan hokimiyatga keldi. Erengxon xon hokimiyatini mustahkamlash siyosatini davom ettirdi. Koʻp oʻtmay Buxoro xonligiga elchi yuboradi va davlat hokimiyatini toʻliq oʻz qoʻliga oladi.

Tez orada Erengxon ashtarxoniylarning Xurosonga yurishidan foydalanib, Buxoro xonligiga qarshi qoʻshin yuboradi. Biroq Xiva qoʻshini Buxoro yaqinida magʻlubiyatga uchraydi.

Shu bilan birga, Erengxon Eron bilan yaxshi aloqalar oʻrnatadi. Rossiya podshosi bilan Qalmiq xoni Ayukaga qarshi birgalikda harakat qilish, Tyuk-Karan qal’asi orqali savdoni kengaytirish toʻgʻrisida kelishib olinadi.

Uning yaqin doʻsti shoir va meʼmor Mavlono Vafo edi. Erengxonning buyrugʻi bilan Xiva qalʼasida Koʻrinishxona qurildi. Uning hukmronligi davrida xonning yaqin hamkori Muhammad Rizabek Xivada madrasa qurdirgan. U atigi ikki yil hukmronlik qildi va 1694-yilda tasodifan otdan yiqilib vafot etdi. Hoji Muhammadxonning avlodi boʻlgan Joʻji sulton hokimiyatga keldi.

Adabiyotlar 
 Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959;
 Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941;
 Xudoyberganov K., Xiva – 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
 Gulyamov Y. G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957
 Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993.
 Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976

Xorazm hukmdorlari
Sons of Anarchy

Sons of Anarchy — Amerika televizion seriali. Yaratuvchisi Kurt Sutter boʻlib, FX telekanalida namoyish etilgan.

Manbalar

Havolalar 
 

AQSh teleseriallari
FX dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2000-yillar teleseriallari
2010-yillar teleseriallari
The Sopranos

The Sopranos — Amerika televizion seriali. Yaratuvchisi David Chase boʻlib, HBO telekanalida namoyish etilgan.

Manbalar

Havolalar 
 
 
 

AQSh teleseriallari
HBO dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
1990-yillar teleseriallari
2000-yillar teleseriallari
HBO

Home Box Office (HBO) — WarnerMedia tomonidan efirga uzatiladigan televizion kanal.

Manbalar

Havolalar 
 

AQSh telekanallari
Better Call Saul

Better Call Saul — Amerika televizion seriali. Yaratuvchisi Vince Gilligan va Peter Gould boʻlib.  AMC telekanalida namoyish etilgan.

Manbalar

Havolalar 
 
 

AQSh teleseriallari
AMC dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2010-yillar teleseriallari
2020-yillar teleseriallari
Peaky Blinders

Peaky Blinders — Steven Knight tomonidan yaratilgan Britaniya teleseriali. Serial BBC Two va BBC One telekanalida namoyish etilgan.

Rollarda

Manbalar

Havolalar 
 
 

Buyuk Britaniya teleseriallari
BBC dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2010-yillar teleseriallari
2020-yillar teleseriallari