MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Jarrohlik asboblari

Jarrohlik asboblari — jarrohlik aralashuvi oʻtkazish uchun kerak boʻladigan asbob, moslama va qurilmalardir.

Jarrohlik asboblari tasnifi 
Jarrohlik asboblari umumiy jarrohlik asboblari va maxsus asboblarga ajratiladi.

Umumiy jarrohlik asboblari 
Jarrohlik asboblari barcha turdagi operatsiyalarda qoʻllaniladi. Ular 4 guruhga boʻlinadi:
 toʻqimalarni ajratishga (kesishga) moʻljallangan asboblar (skalpel, pichoq, qaychi, arra va boshqalar);
 qon ketishini tόxtatadigan asboblar (turli xil qisqichlar);
 yordamchi asboblar (pintset, ilmoqcha, oyna, zond, jarohat kengaytirgich va boshqalar);
 toʻqimalarni birlashtirish (tikish) uchun ishlatiladigan asboblar (ignatutgich va ignalar, maxsus tikuv apparatlari)

Maxsus asboblar  
Faqatgina, bir maqsadda ishlatiladigan asboblar (urologik, ginekologik, travmatologik, neyroxirurgik va boshqa asboblar)

Manbalar 

Jarrohlik asboblari
Damba (qishloq)

Damba — Atirau viloyati Atirau shahar hokimligining Damba qishloq okrugi markazi.

Geografik joylashuvi 
Ural daryosi boʻyida, Atiraudan 18 km janubi-gʻarbda joylashgan.

Etimologiya 
1948-50-yillarda Ural daryosining Kaspiy dengiziga qoʻshilish joyini chuqurlashtirish maqsadida suv osti qazishmalari olib borildi.Qazilgan tuproqlar

Daryoning ikki qirg‘og‘ida sunʼiy „to‘g‘on“ qurilgan.1950-yillardan buyon odamlar bu toʻgʻonlarga koʻchib kelgan.Oʻsha yillardan boshlab viloyat „Toʻgʻon“ deb atala boshlandi.

Tarix 
Guryev viloyat ijroiya qoʻmitasining 1955-yilda Novobogʻat tumanidagi baliqchilik kolxozlarini „Dambi“ qishlogʻiga koʻchirish toʻgʻrisidagi qarori asosida Novobogʻat tumanidan baliqchilik kolxozlari koʻchib,Ural daryosi boʻylab joylasha boshladi.1955—56-yillarda „Sotsialistik yoʻl“ kolxozining yarmi Damba qishlogʻiga (yarmisi hozirgi Qurmangazi qishlogʻida) koʻchib kelib, bu yerni Kichik Damba qishlogʻi deb atagan.Amangeldi kolxozi Bolshoy Damba qishlog‘ida joylashgan.

Odamlar 
1999-yilda aholi soni 1967 kishi (954 erkak va 1013 ayol), 2009-yilda 1152 kishi (570 erkak va 582 ayol).

Ijtimoiy va madaniy shakllar 

 Amangeldi o‘rta maktabi
 "Yntimak" bolalar bogʻchasi

Fermer xoʻjaliklari va baliq ovlash 
Qishloqda mas’uliyati cheklangan jamiyatlar mavjud. Dengizda, chuchuk suvda baliq ovlash, oziq-ovqat mahsulotlarini ulgurji sotish, turar-joy binolari qurish va boshqalar. boshqa marshrutlar.Qishloqda baliqlarni himoya qilish inspektsiyasi, bir nechta doʻkonlar, sauna mavjud. b. u yerda. Qishloq yaqinida „Oqjayik“ davlat qoʻriqxonasi, Shimoliy Kaspiy ekologik bazasi  Aholisi aholi bilan avtomobil yoʻllari orqali muloqot qiladi.

Qishloq rasmlari

Manbalar 

 Toponimika Kazaxstana. Izdatelstvo „Aruana“ Almati,2010
 ↑ 2009 jilgʻi Qazaqstan Respublikasi xalqiniң Ұlttiq sanagʻiniң qoritindilari. Astana 2011. 1 tom
 ↑ https://yandex.kz/maps/org/severo_kaspiyskaya_ekologicheskaya_baza_reagirovaniya_na_razlivy_nefti/55308565181/?ll=51.703432 %2C46.921180&z=17
Atirau shahar ma'muriyatining aholi punktlari
Álvaro Fernández

Alvaro Fernández Llorente (1998-yil 13-aprelda tugʻilgan) — ispaniyalik professional futbolchi, Premyer-liganing „Brentford“ klubida, Ispaniyaning „Ueska“ klubi va Ispaniya terma jamoasida ijara asosida oʻynaydigan darvozabon.

Jamoalardagi faoliyati 
Arnedo, La Rioxa shahrida tugʻilgan Fernandez 15 yoshida CA Osasuna bilan shartnoma imzolashdan oldin bir nechta yoshlar turnirlarida Real Sosedadda oʻynashga taklif qilingan. U zaxiradagi debyutini 2015-yil 12-aprelda Tercera Divizionida CD Izarraga qarshi safarda1–1 hisobida boshlagan.

2016-yil 25-sentabrda Fernandez La Ligadagi debyutini oʻtkazdi va u Villarrealda 3–1 hisobida magʻlub boʻlgan Mario Fernandesning ikkinchi boʻlimida oʻrniga maydonga tushdi. Bu uning birinchi marta ligaga tushib ketgan Osasuna asosiy jamoasidagi oxirgi oʻyini.

2017-yilning 11-iyulida Fernandez Liga 1 vakili AS Monako FC bilan uch yillik shartnoma imzoladi. Faqat zaxira jamoasi bilan maydonga tushganidan soʻng, u 2018-yilning 7-avgustida Extremadura UD bilan bir yillik ijara shartnomasiga rozi boʻlgach, Ispaniyaga qaytdi.

2019-yil 29-iyun kuni Fernandez Monakoni tark etdi va ikkinchi divizionga yangi tushib ketgan SD Huesca bilan uch yillik shartnomaga rozi boʻldi.

2021-yil 17-avgust kuni Premyer-liganing Brentford klubi Fernandezni 2021-22-yilgi mavsum oxirida doimiy ravishda oʻtkazish imkoniyati bilan bir yillik ijara shartnomasini imzolaganini eʼlon qildi.

Terma jamoadagi karyerasi 
Fernández Ispaniyani 21 yoshgacha boʻlgan bir necha yoshlar darajasidagi musobaqalarda  himoya qilgan, 2021-yilgi UEFA U-21 Yevropa chempionatida asosiy darvozabon boʻlgan (xuddi shu lavozimdagi nomdosh, biroz yoshroq Álvaro Fernández Calvo ham tanlov davomida tanlangan edi. xuddi shu davrda).

Serxio Busketsning COVID-19 testi ijobiy natija berganidan keyin baʼzi terma jamoa oʻyinchilari izolyatsiya qilingani sababli, Ispaniyaning 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi 2021-yil 8-iyun kuni Litva bilan boʻlib oʻtadigan xalqaro oʻrtoqlik oʻyiniga Ispaniya terma jamoasiga chaqirildi Fernández 4–0 hisobidagi gʻalaba bilan yakunlangan oʻyinda kattalar safida debyut qildi; shu orqali u klub tarixida Ispaniya terma jamoasida maydonga tushgan birinchi Hueska futbolchisiga aylandi.

Karyera statistikasi

Klub 
24-avgust, 2021-yilda oʻynalgan

Xalqaro

Manbalar

Havolalar 

 Álvaro Fernández at BDFutbol
 Álvaro Fernández at Soccerway
 Álvaro Fernández at Soccerbase
 Álvaro Fernández at lapreferente.com
 Álvaro Fernández  at brentfordfc.com

Ispaniya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1998-yilda tugʻilganlar
Brentford
Pages with unreviewed translations
Terminator (qahramon)

Terminator (boshqa nomlari Cyberdyne Systems Model 101 yoki T-800) — Terminator franshizasidagi qahramon. Filmlarda Arnold Schwarzenegger tomonidan gavdalantirilgan.

Manbalar 

Xayoliy qahramonlar
Beechcraft T-34 Mentor

T-34 (T-34 boshlangʻich Trainer) — Amerika Beechcraft korporatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan bir motorli oʻquv samolyoti.

Yaratilish tarixi 
Ikkinchi jahon urushi tugaganidan koʻp oʻtmay, Walter Beach (talaffuzi: Walter Beech), bozorning yangi, arzon va iqtisodiy, oʻquv-mashgʻulot samolyotiga boʻlgan ehtiyojini oldindan bilgan holda, oʻz-oʻzini rivojlantirishga kirishdi.

Samolyotning birinchi prototip modeli 45 deb nomlangan. Birinchi ikkita samolyot Continental e-185-8 dvigateliga ega boʻlib, uning yoqilgʻi baki 205 l edi.

Birinchi parvoz uchuvchi Vern Carstens tomonidan 1948-yil 2-dekabrda amalga oshirildi. Keyinchalik samolyot YT-34 belgisini olgan uchta samolyotni sinovdan oʻtkazish uchun buyurtma bergan AQSh havo kuchlari vakillariga namoyish etildi.

Texnik xususiyatlari 
Axborot manbai: vitse Adm Testimoni. J. S. Thach, U.S. Navy, Deputy Chief of Naval Operations (Air). / Department of Defense Appropriations for 1965: Hearings before a Subcommittee of the Committee on Appropriations, House of Representatives, 88th Congress, 2nd Session. — Washington, D.C. : U.S. Government Printing Office, 1964. — Pt. 3 — P. 65 — 589 p.

 Ekipaj: 2 (kursant va oʻqituvchi)
 Uzunlik: 8,75 m
 Qanot doirasi: 10,16 m
 Balandligi: 2.92 m
 Qanot maydoni: 16,68 m2
 Boʻsh vazn: 1349 kg
 Tishli vazn: 1950 kg
 1 turbovint dvigatel

 Parvoz soatiga yonilgʻi isteʼmoli narxi: $2,18 (1964 narxlarida)

Yana qarang 

 FAdeA IA 73

Havolalar 

 Hawker Beechcraft T-34 page
 T-34 history page on Navy.mil 
 US Navy Fact File: T-34C Turbo-Mentor on Navy.mil 
 T-34 Association
 Manual: (1958) T.O. 1T-34A-1 Flight Handbook T-34A USAF Series
 T-34 Turkey-T-34’s Protect and Preserve the Association -Hur Kus Aviation Club
Samolyotlar
Aydarli qishloq okrugi

Aydarli qishloq okrugi — Qiziloʻrda viloyati Sirdaryo tumanidagi maʼmuriy birlik.

Ma'muriy tarkibi 

Tarkibiga Aydarli qishlogʻi kiradi. Markazi — Aydarli qishlogʻi.

Aholisi 

2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, tuman aholisi 1892 nafarni tashkil qildi.

Manbalar
Surunkali yurak etishmovchiligi

Surunkali yurak etishmovchiligi - bu ba'zi kasalliklarda klinik sindrom bo'lib, xarakterli alomatlar (nafas qisilishi, jismoniy faollikning pasayishi, charchoq, shish va boshqalar bilan birga keladi.) tanadagi suyuqlikni ushlab turish va uning yumshoq to'qimalarda to'planishi bilan birga dam olish yoki jismoniy mashqlar paytida organlar va to'qimalarning yetarli darajada perfuziyasi bilan bog'liq.

Miokardning shikastlanishi va vazokonstriktor va vazodilatator tizimlarining muvozanati tufayli yurakning to'ldirish va bo'shatish qobiliyati buziladi. Bu CHF ning asosiy sababidir.

Rossiyada CHF epidemiologiyasi 
EPOKHA tadqiqotiga ko'ra, Rossiya Federatsiyasining Yevropa qismida har qanday funktsional toifadagi CHF tarqalishi 7 %ni tashkil qiladi  va CHF III-IV funktsional sinfi- 2.1 %. 1998-yildan 2014-yilgacha CHF bilan og'rigan bemorlar soni 4,9 dan sezilarli darajada oshdi. 10,2 % gacha % va CHF III-IV funktsional sinfi bilan - 1,2 dan % dan 4,1 gacha %.

Har qanday CHF bilan og'rigan bemorlarning umumiy o'limi 6 % ni tashkil qiladi1 yilda. Darhaqiqat, Rossiya Federatsiyasida yurak etishmovchiligi bo'lgan bir bemor bir daqiqada vafot etadi. Ushbu o'lim darajasi ambulatoriya bosqichida RAAS blokerlari va beta-blokerlarni buyurishning past chastotasi bilan bog'liq, bu qon bosimi va yurak urish tezligini nazorat qilishga imkon bermaydigan dorilarning past dozalarini qo'llaydi. I va II FK bilan og'rigan bemorlarda III va IV FK bilan kasallangan bemorlar kabi o'lim xavfi mavjud, bu HF beqaror holat ekanligi bilan bog'liq.

Deyarli yarmi (45  %CHF bilan og'rigan bemorlarning) to'satdan yurak o'limidan vafot etadi , yurak xuruji yoki insultdan o'lim kamroq uchraydi (2 %)dan kam)..

O'tkir dekompensatsiyalangan yurak etishmovchiligida kasalxonada o'lim darajasi 6,8 ni tashkil qiladi %. Dekompensatsiya uchun qayta kasalxonaga yotqizish, terapiyada RAAS blokerlari yoki beta-blokerlarning yo'qligi o'lim xavfini oshiradi, bu esa buyurilgan dori-darmonlarni muntazam ravishda qabul qilish muhimligini yana bir bor tasdiqlaydi.

Yurak etishmovchiligi bilan og'rigan bemorning o'ziga xos xususiyati komorbidlik, shuning uchun 60 %yilda  kuzatilgan ishemik yurak kasalligi, 36 % - atriyal fibrilatsiya, 34 % - 2- toifa qandli diabet, 36 % - surunkali buyrak kasalligi, 43 % - miokard infarkti tarixi.
Kardiologiya
Mickey Mouse (teleserial)

Mickey Mouse Disney Television Animation studiyasi tomonidan ishlangan komedik janrdagi animatsion teleserialdir. Multserialda bosh qahramonlar — Mickey Mouse, Minnie Mouse, Donald Duck, Daisy Duck, Goofy va Plutoning zamonaviy dunyodagi sarguzashtlari hikoya qilinadi.

Uchinchi epizod — Croissant de Triomphe ilk bor 2013-yil 12-martda Disney.com saytida maxsus prevyu sifatida chiqdi. Serialning rasman premyerasi 2013-yil 28-iyun kuni Disney Channel telekanalida boʻlib oʻtdi. Birinchi mavsumda jami 18 qism, 2014-yil 11-aprelda premyerasi boʻlgan ikkinchi mavsumda esa 19 qism chiqarilgan. Uchinchi fasl premyerasi 2015-yil 17-iyulda boʻlib oʻtdi, 20 ta qism efirga uzatildi. Toʻrtinchi mavsum premyerasi 2017-yil 9-iyun kuni boʻlib oʻtdi, 19 ta qism namoyish etildi. Beshinchi mavsum premyerasi 2018-yil 6-oktabrda boʻlib oʻtdi, 18 ta qism efirga uzatildi.

Ovoz berganlar 
 Chris Diamantopoulos — Mickey Mouse.
 Russi Taylor — Minnie Mouse hamda Huey, Dewey va Louie
 Tony Anselmo — Donald Duck
 Bill Farmer — Goofy va Pluto
 Tress MacNeille — Daisy Duck va Chip
 Jim Cummings — Pete
 Corey Burton — Ludwig Von Drake va Dale
 April Winchell — Clarabelle Cow
 Alan Young (2015-16) va John Kassir (2016-18) — Scrooge McDuck

Qismlar

OAV 
Serialning ayrim epizodlari DVD da mavjud. Serial HD formatida raqamli koʻrinishda mavjud. bilan 10 ta soni chiqarildi.

Attraksion va tematik park 
2017-yilning 15-iyulida Mickey & Minnieʼs Runaway Railway („Mikcey va Minniening qochqin temir yoʻli“) deb nomlangan Mickey Mouse mavzusidagi sayohat Disneyning Walt Disney Worlddagi Hollywood studiyalarida „The Great Movie Ride“ oʻrnini egallashi eʼlon qilindi. Keyinchalik, 2019-yilning 19-aprelida attraksion Disneylendning Mickey’s Toontown qismida Disney Resortʼda ochilishi, ochilish sanasi 2022-yilga rejalashtirilgan. Bu butun Disney olamida Mickey Mousega bagʻishlangan birinchi attraksion. Toʻgʻridan-toʻgʻri seriyaga asoslangan va yangi Mickey Mouse multfilmining premyerasini tomosha qilish uchun kelgan mehmonlarni oʻz ichiga oladi va keyin multfilmning oʻziga kiradi. Shouning ijodiy jamoasi, jumladan Paul Rudish, Joseph Holt va bastakor Christopher Willis 2020-yil 4-martda Disneyning Hollywood studiyalarida ochilgan attraksionni yaratishda Walt Disney Imagineering bilan hamkorlik qildi.

Translyatsiya 
2014-yil mart oyi holatiga koʻra, serial AQShda jami 100 million tomoshabinga ega boʻlgan va 160 ta davlatda namoyish etilgan.2014-yil iyun holatiga koʻra, 34ta tilga tarjima qilingan shouni butun dunyo boʻylab 135 milliondan ortiq tomoshabin tomosha qilgan.

Mukofotlar va nominatsiyalar 
 2013 — Emmy mukofoti
 2013 — Milliy karikaturachilar jamiyati mukofoti
 2014 — Annie mukofoti
 2014 — Emmy mukofoti
 2015 — Annie mukofoti
 2015 — Mejdunarodniy festival animatsionnix filmov v Ansi
 2015 — Primetime Creative Arts Emmy Awards
 2016 — Annie mukofoti
 2017 — Annie mukofoti
 2017 — 69-Primetime Emmy Awards
 2018 — Annie mukofoti
 2018 — Emmy mukofoti
 2019 — Annie mukofoti
 2019 — Emmy mukofoti
 2020 — Annie mukofoti
 2020 — Emmy mukofoti

Manbalar
Ko'rishning buzilishi

Ko'rishning buzilishi - bu ko'rish qobiliyatining pasayishi, bu an'anaviy vositalar, masalan, ko'zoynak yoki dori-darmonlar bilan tuzatib bo'lmaydigan muammolarni keltirib chiqaradi. 

Buning sababi kasallik, travma, tug'ma yoki degenerativ kasalliklar bilan bog'liq bo'lishi mumkin. Ushbu ko'rishning yo'qolishi odatda quyidagicha ta'riflanadi:

 20/60 dan kam tuzatish bilan ko'rish keskinligi yoki markaziy sohada sezilarli nuqson.
 Periferik maydonning sezilarli bir tomonlama yoki heterojen ikki tomonlama vizual nuqsoni, shu jumladan maydon nuqsoni yoki maydonning umumiy siqilishi yoki torayishi.
 Yuqoridagi holatlarning har qandayida eng yuqori kontrast sezgirligining pasayishi.

Ko'rish buzilishiga olib kelishi mumkin bo'lgan ko'z kasalliklari orasida retinal degeneratsiya, albinizm, katarakt, glaukoma, ko'rishning buzilishiga olib keladigan mushak muammolari, shox pardaning buzilishi, diabetik retinopatiya, tug'ma nuqsonlar va infeksiyalar bo'lishi mumkin. Vizual buzilishlar miya va asab tizimining buzilishlaridan ham kelib chiqishi mumkin, bu holda ular odatda kortikal vizual buzilishlar (CVI) deb ataladi. Amerika Tibbiyot Assotsiatsiyasining Doimiy buzilishlarni baholash bo'yicha qo'llanmasi "tibbiy buzilishlarni baholash uchun standartlashtirilgan, obyektiv yondashuv" ni taqdim etishga harakat qildi. Vizual tizim bobi "ko'rish tizimining doimiy ravishda yomonlashishini baholash mezonlarini belgilaydi, chunki u insonning kundalik hayot faoliyatini amalga oshirish qobiliyatiga ta'sir qiladi".  Qo'llanma bir ko'zning yo'qolishi ko'rish qobiliyatining 25% ni va insonning umumiy zaiflashuvining 24% ni tashkil qiladi;. Ikkala ko'zning to'liq ko'rish qobiliyatining yo'qolishi 100% ko'rish buzilishi va odamning to'liq buzilishining 85% deb hisoblanadi

Vizual buzilishlar hatto rivojlangan mamlakatlarga ham sezilarli iqtisodiy ta'sir ko'rsatadi. Global ko'rish buzilishining muhim qismini oldini olish mumkin. 2010-yilgi Qoʻshma Shtatlar aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga asoslangan yangilangan prognozga koʻra, 2050-yilga kelib 40 va undan katta yoshdagi 13 million amerikalik koʻrish qobiliyati past yoki koʻr boʻladi.
Koʻz kasalliklari
Prediabet



Qandli diabet rivojlanishiga moyil bo'lgan xavf omillari 

 ota-onalardan biri qandli diabet bilan kasallangan yoki boshqa ota-onaning shajarasida qandli diabet bilan kasallangan bemorlar bo'lgan bir xil egizaklar;
 4,5 kg va undan ortiq og'irlikdagi tirik bolani tug'gan ayollar;
 nuqsonlari bo'lgan bolalarning onalari, homiladorlik davrida glyukozuriya bilan og'rigan ayollar, shuningdek, abortdan yoki o'lik bola tug'ilgandan keyin;
 semizlik, giperlipoproteinemiya, ateroskleroz, gipertoniya, giperurikemiya, podagra bilan og'rigan shaxslar;
 jigar, o't yo'llari, oshqozon osti bezi kasalliklari, siydik yo'llari va nafas olish organlarining surunkali infektsiyalari, surunkali buyrak shikastlanishi;
 buyrak va ovqat hazm qilish glyukozuriyasi bo'lgan shaxslar;
 stressli vaziyatlarda epizodik glyukozuriya va giperglikemiya aniqlangan shaxslar;
 paradontoz va furunkuloz bilan og'rigan bemorlar;
 noma'lum kelib chiqishi neyropatiyasi bo'lgan shaxslar;
 spontan gipoglikemiyasi bo'lgan shaxslar;
 keksa va keksa yoshdagi shaxslar.

Qandli diabet xavfi bir necha omillarning kombinatsiyasi bilan sezilarli darajada oshadi: semizlik + diastolik qon bosimining oshishi + qon plazmasidagi triglitseridlar darajasining oshishi, aylanma qonda sut kislotasi, bilirubin, laktat, glutamat piruvat transaminaza faolligi. To'g'ri turmush tarzi, tana vaznini normallashtirish, yuqoridagi holatlar va kasalliklarni adekvat davolash bilan, ko'p hollarda diabetes mellitus rivojlanishiga moyillik yashirin bo'lib qoladi va aniq shaklda amalga oshirilmaydi.
Tibbiyot
OIV infeksiyasi

Ushbu maqola kasallik haqida. Kasallikning qo'zg'atuvchisi haqida - maqola inson immunitet tanqisligi virusi.

Hozirgi vaqtda antiretrovirus terapiyaning mavjudligi tufayli OIV-musbat odamlarning sifati va umr ko'rish davomiyligi OIV-salbiy odamlardan farq qilmaydi. Terapiyani qabul qilganda, odam virulentligini nolga tenglashtiradi, buning natijasida u boshqa odamlarga, shu jumladan himoyalanmagan aloqa paytida ham yuqtirilmaydi.

Antiretrovirus terapiya bo'lmaganda, inson immuniteti asta-sekin zaiflashadi, OIV infektsiyasi rivojlanishining ushbu bosqichi yashirin davr deb ataladi va o'rtacha olti yildan etti yilgacha davom etadi. Agar biror kishi ARV terapiyasini qabul qilishdan bosh tortsa, OIVning takrorlanishi va immunitetning pasayishi hayotga tahdid soladigan ikkilamchi kasalliklar bosqichiga olib keladi. OIV infektsiyasining rivojlanish sur'ati ko'plab omillarga bog'liq, jumladan immunitet tizimining holati  , yosh (keksa odamlarda kasallikni yoshlarga qaraganda rivojlanish xavfi yuqori), virus shtammlari, koinfektsiyalar, ovqatlanish. holati va boshqalar. Tibbiy yordamning yetarli emasligi va ikkilamchi yuqumli kasalliklar, masalan, sil kasalligi, kasallikning tez rivojlanishiga olib keladi.

Etiologiyasi va patogenezi 

OIV infektsiyasini retroviruslar oilasiga mansub lentiviruslar oilasiga mansub inson immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradi. OIV genomi ribonuklein kislotasi bilan ifodalanadi va infektsiyalangan hujayrada teskari transkripsiyadan o'tadi. OIV yuzasida CD4 retseptorlari bo'lgan inson qon hujayralarini yuqtiradi: T-limfotsitlar, makrofaglar va dendritik hujayralar . Virus bilan kasallangan T-limfotsitlar virus, apoptoz yoki sitotoksik T-limfotsitlar tomonidan yo'q qilinishi natijasida nobud bo'ladi. Bir mikrolitr qonda CD4+ T-limfotsitlar soni 200 dan pastga tushib ketsa, hujayra immun tizimi tanani himoya qilishni to'xtatadi.

Virusning konverti ikki qavatli lipidli membranadan iborat bo'lib, unda bir qator oqsillar, masalan, transmembran glikoprotein gp41 va sirt glikoprotein gp120 . Virusning p17 matritsa oqsili va p24 kapsid oqsilidan tashkil topgan "yadrosida" ikkita bitta zanjirli genomik RNK molekulalari va bir qator fermentlar mavjud : teskari transkriptaza, integraza va proteaza.
Sakroileit

Sakroiliit ( sakrum +  ilium + греч. - yallig'lanish ; lingvistik jihatdan to'g'ri, ammo shunga qaramay tibbiyotda imlo qabul qilinmaydi - sakroiliit) - sakroilial bo'g'imning yallig'lanishi. Yallig'lanish jarayoni sinovial membranaga tarqalishi mumkin (sinovit), artikulyar yuzalarga (osteoartrit) yoki butun qo'shimchaga (panartrit) ta'sir qilishi mumkin. Aseptik (yuqumli-allergik), o'ziga xos (masalan, sil bilan) va nonspesifik (yiringli) sakroiliitlar mavjud.

Alomatlar 
O'tkir yiringli sakroiliit isitma, titroq bilan boshlanadi. Jiddiy intoksikatsiya tez rivojlanadi, qonda leykotsitoz aniqlanadi, ECHT ortishi. Mahalliy ravishda sakroilial bo'g'imda o'tkir og'riqlar bor, palpatsiya bilan kuchayadi, yonbosh suyaklarining qanotlariga bosim va pastki oyoq-qo'llarning  giperekstantsiyasi kuzatiladi.Bemor egilgan oyoqlari bilan majburiy pozitsiyani oladi. Radiologik jihatdan, sakroilial bo'g'imning yiringli yallig'lanishi bilan, faqat sinovial membranani ta'sir qiladi, qo'shma bo'shliqning kengayishi va sakrum va iliumning artikulyar qismlarining o'rtacha osteoporozi mavjud.. Subfebril tana harorati, ECHTning engil ko'tarilishi, sakroiliak bo'g'im hududida o'rtacha mahalliy og'riq qayd etilgan.

Sabablari 
Sakroiliitning rivojlanishining sababi shikastlanish, bo'g'imning uzoq muddatli ortiqcha yuklanishi (masalan, homiladorlik paytida, og'irlikni ko'tarish, harakatsiz ish), tug'ma nuqsonlar (son bo'g'imining anamoliyalari), o'sma jarayonlari, metabolik kasalliklar, shuningdek turli xil kasalliklar bo'lishi mumkin. nospetsifik va o'ziga xos infektsiyalar (sifilis, sil, brutsellyoz). Bundan tashqari, sakroiliit bir qator kuzatilishi mumkin otoimmun kasalliklar.

Davolash 
Yiringli sakroiliit bilan og'rigan bemorlar kasalxonaga yotqizishilishi talab qilinadi. Davolash yiringli yallig'lanishni bartaraf etishga va tananing qarshiligini oshirishga qaratilgan. Surunkali shakllarda jarrohlik davolash ko'rsatiladi.

Eslatmalar 

Tibbiyot
Tris(2-piridilmetil)amin

Chemical compound
Tris(2-piridilmetil)amin (qisqartirilgan TPMA yoki TPA) (C 5 H 4 NCH 2) 3 N formulasiga ega organik birikma. Bu uchta pikolil o'rnini bosuvchi uchinchi darajali amin. Bu qutbli organik erituvchilarda eriydigan oq rangli qattiq moddadir. Bu koordinatsion kimyoda liganddir.

 2 C 5 H 4 NCH 2 Cl + C 5 H 4 NCH 2 NH 2 → (C 5 H 4 NCH 2) 3 N + 2 HCl

TPMA tripodal ligand bo'lib, ko'pincha ba'zi oqsillar ichidagi muvofiqlashtirish muhitini simulyatsiya qilish uchun ishlatiladi. Bundan tashqari , ATRP'da mis ligand sifatida ishlatiladi.

Tegishli ligandlar 

 dipikolilamin, TPMA sintezidagi oraliq mahsulot.
 2-pikolilamin, bidentat ligand, shuningdek, aminometilpiridin sifatida ham tanilgan.

Manbalar 

Articles containing unverified chemical infoboxes
Aminlar
Piridin
Streptomitsin

Streptomitsin - tarixan ikkinchi antibiotik (penitsillindan keyin), shuningdek, aminoglikozidlar guruhining birinchisi, shuningdek, sil va o'latga qarshi samarali bo'lgan birinchi antibiotikdir. U amerikalik mikrobiolog Zelman Vaksman tomonidan kashf etilgan. Streptomyces globisporus streptomycini nurli qo'ziqorinlari yoki boshqa tegishli mikroorganizmlarning hayotiy faoliyati davomida hosil bo'ladi.

Farmakologik ta'siri 
Aminoglikozidlar guruhiga kiruvchi keng spektrli antibiotik. Bakterial ribosomaning 30S subbirligi bilan bog'lanishi tufayli bakteritsid ta'sirga ega, bu esa keyinchalik oqsil sintezini ingibitsiya qilishga olib keladi.

Mycobacterium tuberculosis, shuningdek, ko'pchilik gram-manfiy bakteriyalarga nisbatan faol: Escherichia coli, Salmonella spp., Shigella spp., Yersinia spp., Haemophilus influenzae, Klebsiella spp. (shu jumladan Klebsiella pneumoniae), Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, Yersinia pestis, Francisella tularensis, Brucella spp. Staphylococcus spp.lar streptomitsinga sezgir., Corynebacterium diphtheriae. Streptococcus spp ga nisbatan kamroq faol. (shu jumladan Streptococcus pneumoniae), Enterobacter spp.

Ototoksiklik 
Boshqa aminoglikozidlar singari, streptomitsin ham ototoksik xususiyatlarga ega va ichki quloq va eshitish nervidagi neyronlarga zarar yetkazish orqali neyrosensor karlikka olib kelishi mumkin. Simptomatik tarzda bu shovqin yoki quloqlarda jiringlash, quloqlarning "tiqilishi" hissi, eshitish qobiliyatining yo'qolishi (to'liq karlikgacha) bilan namoyon bo'ladi.

Eslatmalar 

Tuberkulyozga qarshi vositalar
Aminoglikozidlar
Hayotiy zarur va eng muhim dori preparatlari ro'yhati