MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
O'pka transplantatsiyasi

Oʻpka transplantatsiyasi – jarrohlik amaliyoti boʻlib, unda bir yoki ikkala oʻpka donor oʻpkasi bilan almashtiriladi. Donor oʻpkasini tirik yoki vafot etgan donordan olish mumkin..Tirik donor faqat bitta oʻpka segmentini berishi mumkin.'Baʼzi oʻpka kasalliklarida qabul qiluvchiga ikkita oʻpka kerak boʻlishi mumkin. Kistozli fibroz kabi boshqa oʻpka kasalliklarida qabul qiluvchi ikkita oʻpka olishi kerak. Oʻpka transplantatsiyasi bilan bogʻliq maʼlum xavflar mavjud boʻlsa-da, ular umr koʻrish davomiyligini uzaytirishi va oʻpka kasalligining soʻnggi bosqichi boʻlganligi uchun hayot faoliyatini oshirishi mumkin.

Saralash shartlari 
Oʻpka transplantatsiyasi – bu oʻpka kasalligining soʻnggi bosqichi boʻlgan va boshqa barcha davolash usularida bemor ahvoli yaxshilanmagan bemorlar uchun oxirgi chora hisoblanadi. Turli xil sharoitlar bunday operatsiyani talab qilishi mumkin.

Yurak-oʻpka 
Baʼzi nafas olish kasalligi bilan ogʻrigan bemorlarda yurak transplantatsiyasini talab qiladigan ogʻir yurak xastaliklari ham boʻlishi mumkin. Bunday bemorlarni jarrohlik yoʻli bilan davolash mumkin, bunda oʻpka ham, yurak ham donorning organlari bilan almashtiriladi.

Jarayon

Yana qarang 

 Sara Murnagan oʻpka transplantatsiyasi boʻyicha bahs-munozaralar
 Transplantatsiyadan keyingi omon qolish chorasi

Manbalar

Havolalar 

 MedlinePlus Encyclopedia: Lung transplantation
 United Network for Organ Sharing
 International Society for Heart and Lung Transplantation
 Lung Transplant Foundation
Anatomiya
Pulmonologiya
Kampirdevol

Kampirdevol – Jizzax viloyati Yangiobod tumani Qoʻshqand qishlogʻidan 1.2 km shimol tomonda joylashgan sharqdan gʻarbga qarab qurilgan devor qoldiqlari.

VIII—X-asrlarda Markaziy Osiyoda barpo etilgan bir necha qal’a devorlari nomi Kampir nomi bilan yuritiladi. Oʻzbekistonning turli hududlarida ushbu nomdagi qal’a va devorlar qad rostlagan. Eng mashhurlari Buxoro vohasida; Samarqandda; Jizzax va Oʻratepa oraligʻida – Ustrushonada; Fargʻona vodiysida; Sirdaryodan Xoʻjakentgacha – Toshkent vohasi hududlarida joylashgan. Kampirdevol soʻzi „eski, qishloq“ maʼnosida tushuntiriladi.

Jizzax qishlogʻidagi devor qoldiqlari ilk oʻrta asrlar davriga tegishli. Devorning boshlanish qismi Tojikiston Respublikasi Oʻratepa tumaniga toʻgʻri keladi. Gʻarbiy tomonda esa Hovatogʻ, Uchqoʻrgʻon va Eski Xovos qishloqlarini suv bilan taʼminlaydigan Shoʻrbuloqsoy boʻyigacha yetgan. Shu yerda qurilish ishlari toʻxtab qolgan. Kampirdevolning Qoʻshqand qishlogʻidagi qismining boʻyi 0.7-1-1.2 metrga yetadi. Qadimiy devorning baʼzi qismlarida yarim yoysimon shakldagi harbiy burj va borular izi saqlanib qolgan. Devor milodiy V-VIII asrlarda barpo etilgan. Kampirdevolni oʻrganish ishlari XX asrning 80-yillarida boshlangan. 1984—1985-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Arxeologiya institutining Zomin arxeologiya guruhi tadqiqotchilari tadqiq etilgan.

Kampirdevolning baʼzi qoldiq qismlari Jizzax viloyati Zomin tumanidagi Arja, Shoʻrcha, Pishagʻor qishloq hududlarida uchraydi. Rovot qishlogʻidagi Kampirdevol qishloqni ikki qismga boʻlgan. Bu qismlarda oʻtroq dehqonchilik va koʻchmanchi chorvadorlik bilan shugʻullanuvchi aholi yashagan.

Manbalar 

Arxeologiya
Jizzax viloyati
Zivert

Zivert (haqiqiy ismi – Yuliya Dmitriyevna Zivert, qizlik familiyasi Sitnik; 1990-yil 28-noyabr, Moskva, SSSR) – rus estrada xonandasi. 2017-yilda „Chak“ va „Anesteziya“ qoʻshiqlari bilan mashhur boʻlgan. 2018-yil oxirida „Life“ treki chiqqandan keyin keng mashhurlikka erishadi.

Biografiyasi 
1990-yil 28-noyabrda Moskvada tugʻilgan. Zivertning oʻzi aytganidek, bolaligidan „oʻz oilasi uchun doimo kontsertlar uyushtirgan“. 2017-yil 1-aprelda YouTube kanalida „Chak“ deb nomlangan debyut qoʻshigʻini taqdim etdi. 17-iyun kuni unda videoning premyerasi boʻlib oʻtdi. Ikkinchi qoʻshigʻi „Anesteziya“ 15-sentyabrda chiiqan. 2018-yil 17-yanvarda ushbu qoʻshiq uchun klip oilngan. 2018-yil 5-iyun kuni YouTubeda „Yeshcho xochu“ qoʻshigʻi klipi namoyish etildi. 2018-yil 24-oktyabrda YouTubeda 80-yillar uslubida yaratilgan „Zelyoniye volni“ qoʻshigʻiga ishlangan videoklipeʼlon qilindi. 2019-yil 12-mart kuni YouTubeda „Life“ qoʻshigʻi uchun videoklip taqdim etilgan, oʻsha paytga qadar qoʻshiq turli raqamli platformalarda uch yarim oydan beri mashhur boʻladi. Videoklip Gonkongda suratga olingan. 2019-yil 27-sentabrda u oʻzining debyut albomi Vinyl #1 ni chiqardi. „Life“ treki 2019-yilda Shazamda eng koʻp qidirilgan singl boʻldi, shuningdek, Yandex maʼlumotlariga koʻra, 2019-yilning eng mashhur treklari orasida birinchi oʻrinni egalladi. Apple Music boʻyicha Rossiyada eng koʻp tinglangan treklar reytingida ikkinchi oʻrinni olgan. 2020-yil avgust oyi oxirida Zivert Rossiyadagi yangi brend MAC Cosmetics kompaniyasining yuzi vaelchisiga aylandi. 2020-yil sentyabr oyidan MUZ-TV kanalida Yandex chartining boshlovchisi .

Manbalar 

Moskvada tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1990-yilda tugʻilganlar
28-noyabrda tugʻilganlar
Rossiyalik qoʻshiqchilar
Troya Aleksandr

Troy Aleksandr (1971-yil 16-avgustda tugʻilgan) – Kanada futbol ligasining Saskachevan Roughriders, BC Lions va Monreal Alouettes jamoalarida oʻynagan sobiq Kanada futboli himoyachisi. 1995-yildan 1998-yilgacha muntazam mavsumda 48 ta oʻyinda oʻynadi va 68 ta zarba va 12 ta toʻpni qayd etgan. Shuningdek, ikkita zarbani tikladi va bitta pasni qaytargan.

Professional faoliyati 
1995-yilgi CFL loyihasidan oldin, Aleksandr CFL baholash lageridagi ishtiroki asosida mavjud boʻlgan eng qobiliyatli himoyachi hisoblangan. U loyihaning dastlabki ikki bosqichida qabul qilinishini istagan edi. Aleksandr bonusli turda Saskachevan Roughriders tomonidan loyihaning toʻrtinchi umumiy tanlovi bilan tanlandi. Yangi oʻyinchi sifatida u mavsumning 16 ta oʻyinida oʻynadi va 24 ta zarba va bitta qopni amalga oshirdi. Aleksandr „Roughriders“ tomonidan „Yilning eng yaxshi yangi futbolchisi“ nominatsiyasiga nomzod edi .Beldagi jarohati tufayli bir oydan koʻproq vaqtni oʻtkazib yuboradi soʻngra, 1996-yilda qaytadi 10 oʻyinda 13 ta zarbani qayd etdi.

Aleksandr oʻzining eng muvaffaqiyatli mavsumini 1997-yilda oʻtkazdi. 4-iyul kuni Edmonton Eskimoslariga qarshi uchta toʻp qayd etdi va iyul oyining oxirigacha CFLni qoplarda boshqardi. Aleksandr 1997-yilda 28 ta zarba va 10 ta toʻpni amalga oshirdi, bu ikkalasi ham karyerasidagi eng yuqori koʻrsatkichga erishdi. Mavsumdan keyingi mavsumda oʻzining yagona Kulrang kubogida oʻynadi, u yerda „Roughriders“ 85-kulrang kubokni Toronto Argonautsga 47-23 hisobida boy berdi. 1998-yilgi mavsum oldidan Aleksandr erkin agentga aylandi va BC Lions bilan shartnoma imzoladi. 1998-yilda atigi 10 ta oʻyinda maydonga tushgan jarohatlar bilan kurashdi. Monreal Alouettes Aleksandrni 1999-yilda yigʻin uchun sotib olgan, tizzasidan olgan jarohatidan keyin faoliyatini yakunlagan.

Eslatmalar

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1971-yilda tugʻilganlar
Edmontonlik Kanada futboli odamlari
Qoraarcha (Oqbuloq irmog'i)

Qoraarcha, Qoraarchasoy – Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanidagi daryo. Oqbuloq daryosining chap irmogʻi.

Tavsif 

Qoraarcha Qorangur togʻining sharqiy yon bagʻrida ikki buloqning qoʻshilishidan hosil boʻlgan, manba sathi tizma sathidan atigi 30 metr pastda joylashgan. Oʻrta oqimlarda irmoqlardan suv yigʻib, oqim yoʻnalishini gʻarbga oʻzgartiradi. Qoraarcha oʻzining oʻrta yoʻnalishida bir tomoni Chimyon tizmalari, ikkinchi tomoni Poʻlatxon devorlaridan hosil boʻlgan qoyali kanyon (daralar) orqali oqib oʻtadi. Uning quyi oqimida chegara hududidan Qoraarcha oqadi.

Qoraarcha vodiysi va uning irmoqlarida koʻplab haykaltarosh sharsharalar mavjud. Hududning tektonik koʻtarilishi paytida eroziya natijasida Qoraarcha kanalida burmalar paydo boʻlishiga olib keladi.

Qoraarcha yil davomida qurib ketmaydi, Erta bahorda suv maksimal darajaga yetadi. Bu davrda daryo notinch boʻlib, oʻtish xavfli (oʻlim maʼlum).

Irmoqlar 

Qoraarchaga (Oqbuloq irmogʻi) mavsumiy va yil davomida koʻp sonli irmoqlar kiradi. Chapdagi irmoqlar Minjilki va Djar tizmalaridan oqib oʻtadi; Katta Chimyon va Oxotnichiy togʻlarining etaklaridan. Oʻngdagi irmoqlar Qorangur tizmasidan, shuningdek, Poʻlatxon platosidan oqib oʻtadi.

Eng yirik irmoqlari – Choʻlmirob (boshi Katta Chimyon yaqinida va Taxta dovonida joylashgan) va Ainovchuqurso – ikkalasi ham chap tomonda.

Flora va fauna 
Qoraarcha Ugom-Chotqol milliy bogʻi hududidan oqib oʻtadi

Qoraarchada turli baliqlar yaxshi ovlanadi: olabalıq, qora balqi, osmon. Oʻrta va quyi oqimidagi Qoraarcha vodiysi mevali daraxtlar (olma, olcha, olxoʻri), yovvoyi uzum va qoraqaragʻaylar bilan toʻla. Oziq-ovqat zaxirasining mavjudligi va odamlarning kamdan-kam tashriflari bu yerda ayiqlarni oʻziga jalb qiladi. Qoraarchaning oʻrta va quyi oqimida tollar, qayinlar oʻsadi.

Qoraarchaning yuqori oqimi 2500 metrdan yuqori balandlikda, tegishli ekotizimga ega. Bahorda Qoraarcha yon bagʻirlarida yam-yashil alp oʻsimliklari, koʻplab lolalar va qoʻziqorinlar mavjud. Bahor va yozda odamlarning yaqinligi yirik hayvonlarni qoʻrqitadi. Atrofdagi hududning asosiy aholisi kemiruvchilar.

Inson rivojlanishi 
Yuqori oqimdagi Qoraarchani oʻrab turgan yon bagʻirlarida yaylovlar hosil boʻladi. Oʻrta va quyi oqimlar nisbiy yetib borish imkoni yoʻqligi sababli oʻzining begʻubor tabiatini saqlab qoladi va faqat sayyohlar tashrif buyurishadi. Asosiy sayyohlik yoʻli Taxta dovonidan Qoraarcha va Choʻlmirob daryolari oraligʻidagi suv havzasi boʻylab tushadi.

Sovet davrida Qoraarchaning quyilishi yaqinida Oqbuloq boʻylab beshikli kabel osilgan boʻlib, uning yordamida boʻronli Oqbuloqdan oʻtish mumkin edi.

Izohlar

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 List karti K-42-93. Masshtab: 1 : 100 000. Izdanie 1962 g..
Boʻstonliq tumani daryolari
Chorvoq suv ombori havzasi
Ryan Corr

Articles with hCards
Ryan Corr – avstraliyalik aktyor. U avstraliyalik dramatik serialdagi rollari bilan mashhur boʻlib, "Wolf Creek 2" (2013), "The Water Diviner" (2014), "Holding the Man" (2015) va „Underbelly“ filmlaridagi rollari bilan birga "Packed to the Rafters" va "Love Child".

Yoshligi 
Corr Melburnda tugʻilgan. Uning otasi Peter Corr, golbol boʻyicha Avstraliya ayollar jamoasi bosh murabbiyi.

2009-yilda Milliy Dramatik Sanʼat Institutini (NIDA) tamomlagan.

Karyerasi 
U besh yoshidan kino va televidenieda chiqish qilishni boshladi, lekin oʻn uch yoshida Opraholic filmi bilan jiddiy aktyorlik faoliyatini boshladi. Uning birinchi televizion spektakli "The Sleepover Club" da Matthew McDougal rolida qoʻllab-quvvatlandi. Shundan soʻng u "Silversun" (2004) filmida Sheng Zamett rolida bosh rolga tushdi.

Koʻp oʻtmay, Corr Scooter: Secret Agent, Blue Heelers va Neighbors kabi shoularda mehmon sifatida ishtirok etdi. Ovozli aktyor sifatida u Charlotteʼs Web-da qoʻy ovozini berdi. 2006-yilda Avstraliya televideniesida Blue Water High-ning ikkinchi seriyasi namoyish etildi, unda Corr Solar Blue-ga tashrif buyurish uchun tanlangan oltita oʻsmirdan biri boʻlgan yosh surfer Eric rolini oʻynadi. 2010-yilda Corr "Underbelly: The Golden Mile" filmining soʻnggi epizodlarida Michael Kanaan rolida paydo boʻlgan va Avstraliyaning "Packed to the Rafters" telekoʻrsatuvida Dave Rafterning jiyani Coby Jennings rolini oʻynagan.

2013-yilda u oʻsmirlar uchun triller filmi 6-syujetida paydo boʻldi va John Jarratt bilan birga "Wolf Creek 2" qoʻrqinchli filmining 2013-yilda davom etgan "Wolf Creek" filmida rol oʻynadi.

2015-yilda Corr Neil Armfieldning Timothy Conigravening 1995-yildagi xuddi shu nomdagi memuaridan moslashtirilgan "Holding the Man" romantik-dramaviy filmida rol oʻynadi. U Conigravening sherigi John Caleoni tasvirlagan Craig Stottga qarama-qarshi boʻlgan.

2016-yilda u Wanted teleserialida rol oʻynadi.

Corr Helen Edmundsonning 2018-yilda suratga olingan Mary Magdalenelik filmida Joseph rolida paydo boʻlgan.

2022-yilda u HBO telekanalining "House of the Dragon" serialida ser Harwin Strong rolini takrorlagan.

Huquqiy masalalar 
2014-yil may oyida Corr Sidneyning Bondi chekkasida 0,26 g (1/100 untsiyadan kam) giyohvandlik moddasi boʻlgan muzlatgich sumkasi bilan topilganidan keyin geroin saqlaganlikda ayblangan. Mulkni tan olgandan soʻng, aktyorga hech qanday sudlanganlik qayd etilmagan holda 12 oylik yaxshi xulq-atvori berildi.

Hibsga olish Corrning bobosi yurak xurujidan keyin komaga tushganidan bir necha kun oʻtib sodir boʻldi. U bolaligida aktyorlik ishlariga birga uchib kelgan bobosi bilan yaqin edi. Corrning advokatiga koʻra, Corr hibsga olingani uchun minnatdor boʻlgan, chunki bu uni birinchi marta geroin ishlatishdan toʻxtatgan. Keyinchalik Corr shunday dedi: „Men oʻzimni juda xafa boʻlgan holatda koʻrdim, kimdir menga nimadir taklif qildi va 200 metrdan keyin meni olib ketishdi. Bu hukm xatosi edi“.

Manbalar

Havolalar 

 
 
 Official Silversun website
 Official Blue Water High website
Yashayotgan insonlar
1989-yilda tugʻilganlar
IMDb identifikatori Vikimaʼlumotlardagisidan farqli boʻlgan sahifalar
Hisoblash kimyosi

Hisoblash kimyosi – kimyoviy muammolarni hal qilishda kompyuter simulyatsiyasidan foydalanadigan kimyo boʻlimi. U molekulalar, molekulalar guruhlari va qattiq jismlarning tuzilishi va xossalarini hisoblash uchun kompyuter dasturlariga kiritilgan nazariy kimyo usullaridan foydalanadi.

Hisoblash natijalari odatda kimyoviy tajribalar natijasida olingan maʼlumotlarni toʻldirsa-da, u baʼzi hollarda shu paytgacha kuzatilmagan kimyoviy hodisalarni oldindan aytib berishi mumkin. Yangi dori vositalari va materiallarni loyihalashda keng qoʻllaniladi.

Bunday xususiyatlarga misollar: tuzilish (yaʼni, tarkibiy atomlarning kutilgan pozitsiyalari), mutlaq va nisbiy (oʻzaro taʼsir) energiyalar, elektron zaryad zichligi taqsimoti, dipollar va undan yuqori koʻp qutbli momentlar, tebranish chastotalari, reaktivlik yoki boshqa spektroskopik miqdorlar va boshqa zarralar bilan toʻqnashuv uchun kesmalar.

Amaldagi usullar statik va dinamik vaziyatlarni qamrab oladi. Barcha holatlarda kompyuter vaqti va boshqa resurslar (masalan, xotira va disk maydoni) oʻrganilayotgan tizim hajmi bilan tez ortadi. Bu tizim molekula, molekulalar guruhi yoki qattiq boʻlishi mumkin. Hisoblash kimyosi usullari juda taxminiydan yuqori aniqlikgacha oʻzgarib turadi, ikkinchisi odatda faqat kichik tizimlar uchun amal qiladi. Ab initio usullari butunlay kvant mexanikasi va asosiy fizik konstantalarga asoslangan. Boshqa usullar empirik yoki yarim empirik deb ataladi, chunki ular qoʻshimcha empirik parametrlardan foydalanadi.

Ham ab initio, ham yarim empirik yondashuvlar taxminiy maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi. Masalan, koʻpgina ab initio hisob-kitoblari Born-Oppengeymer yaqinlashuvini amalga oshiradi, bu esa Shredinger tenglamasini hisoblash jarayonida yadrolar oʻz oʻrnida qoladi deb taxmin qilish orqali sezilarli darajada soddalashtiradi. Printsipial jihatdan ab initio usullari oxir-oqibatda asosiy tenglamalarning aniq yechimiga yaqinlashadi, chunki yaqinlashishlar soni kamayadi. Biroq, amalda, barcha taxminlarni yoʻq qilish mumkin emas va qoldiq xato muqarrar ravishda saqlanib qoladi. Hisoblash kimyosining maqsadi bu qoldiq xatoni minimallashtirish, shu bilan birga hisob-kitoblarni barqarorlashtirishdir.

Baʼzi hollarda elektron strukturaning tafsilotlari molekulalarning uzoq vaqt fazali fazoviy xatti-harakatlariga qaraganda kamroq ahamiyatga ega. Bu oqsillar va oqsil-ligand bogʻlovchi termodinamikaning konformatsion tadqiqotlarida sodir boʻladi. Potensial energiya yuzasiga klassik yaqinlashishlar, odatda molekulyar mexanika kuch maydonlari bilan qoʻllaniladi, chunki ular elektron hisob-kitoblarga qaraganda kamroq intensiv boʻlib, molekulyar dinamikani uzoqroq simulyatsiya qilish imkonini beradi. Bundan tashqari, kimyoformatika fizik-kimyoviy xususiyatlarga asoslangan mashinani oʻrganish kabi yanada empirik (va hisoblash jihatidan arzonroq) usullardan foydalanadi. Kimyoformatikaning odatiy muammolaridan biri dori molekulalarining maʼlum bir maqsadga bogʻlanish yaqinligini taxmin qilishdir. Boshqa muammolarga bogʻlanishning oʻziga xosligini, maqsaddan tashqari taʼsirini, toksikligini va farmakokinetik xususiyatlarini prognoz qilish kiradi.

Manbalar
Hikaru Nakamura

Christopher Hikaru Nakamura (1987-yil 9-dekabrda tugʻilgan) – amerikalik shaxmat grossmeysteri, YouTuber, shaxmat boʻyicha besh karra AQSh chempioni. Nakamura 15 yoshida grossmeyster unvoniga sazovor boʻlgan. Oʻsha paytdagi eng yosh amerikalik grossmeyster edi. Reytingning eng yuqori koʻrsatkichi 2816 ga teng boʻlgan tarixdagi oʻninchi oʻyinchi hisoblanadi.

Nakamura Amerika Qoʻshma Shtatlarini sharafini beshta shaxmat Olimpiadasida himoya qiladi. Jamoaviy hisobda bir oltin va ikkita bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2014-yil may oyida FIDE shaxmat boʻyicha tezkor va blits shaxmat boʻyicha rasmiy reytinglarni eʼlon qila boshlaydi. Nakamura ikkala roʻyxatda ham dunyoda 1-oʻrinni egalladi. Shundan buyon reytingning eng yuqori qismini egallab kelmoqda.

Bolaligi va ilk faoliyati 
Nakamura Yaponiyaning Osaka prefekturasining Xirakata shahrida dunyoga kelgan. Onasi Kerolin Merrou Nakamura amerikalik klassik musiqachi va davlat maktabi sobiq oʻqituvchisi. Otasi Shuichi Nakamura Yaponiyada tugʻilgan. Nakamuraning Asuka ismli akasi bor. U ikki yoshga toʻlganda uning oilasi AQShga koʻchdi. Bir yildan soʻng, 1990-yilda ota-onasi ajrashishdi. Nakamura yetti yoshida shaxmat oʻynashni boshlagan. Unga shri-Lankalik FIDE ustasi va shaxmatchi Sunil Weeramantri murabbiylik qilgan.

Nakamura 10 yoshida Marshall shaxmat klubida Jey Boninni magʻlub etadi. Shu tariqa xalqaro shaxmat ustasini magʻlub etgan eng yosh amerikalik shaxmatchi boʻldi. Shuningdek, 10 yoshida Nakamura Qoʻshma Shtatlar shaxmat federatsiyasining shaxmat ustasi unvoniga sazovor boʻlgan eng yosh oʻyinchi boʻlib, ilgari Vinay Bxat oʻrnatgan rekordni yangiladi. (Nakamuraning rekordi 2008 yilda Nikolas Nip 9 yoshu 11 oyligida usta unvoniga erishgunga qadar davom etdi.) 1999 yilda Nakamura har yili 13 yoshgacha boʻlgan USCF reytingidagi eng yaxshi oʻyinchiga beriladigan Laura Aspis mukofotini qoʻlga kiritdi. 2003-yilda 15 yoshu 79 kunligida Nakamura shaxmat vunderkindisifatida jahonda tanildi. Shu paytdagi grossmeyster unvonini qoʻlga kiritgan eng yosh amerikalik boʻldi. Bobby Fischerning rekordini uch oyga yangiladi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1987-yilda tugʻilganlar
Viktoriya Aleshko

Viktoriya Robertovna Aleshko (; 1990-yil 4-may, Minsk, BSSR, SSSR) – belarus qoʻshiqchisi, teleboshlovchi, Belarus Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist, Fransisk Skarina medali sovrindori. Eng past ovozga ega – kontralto. Pop va shanson janrlarida ijod qilib keladi.

Biografiyasi 
6 yoshidan boshlab Viktoriya musiqa studiyasiga qatnagan va skripka, pianino chalishni oʻrganadi. U yerda xorda qoʻshiq aytishni boshladi, bu yerda uning vokal qobiliyatlari kashf qilinadi. 13 yoshida Sergey Aleksandrovich Sobol boshchiligidagi maktab vokal klubi aʼzosi boʻlib, maktab va mintaqaviy konsertlarda qatnashadi. 1996-yilda „Belaya Rus“ yosh estrada xonandalarining shahar festivalida oʻzini sinab koʻradi va Gran-prini oladi. Bir yil oʻtgach, taniqli konsert rejissyori Aleksandr Dmitriyevich Vavilov intiluvchan qoʻshiqchini payqaydi va Viktoriyani Minskdagi Moskva tumanining 20 yilligiga bagʻishlangan konsertga taklif qiladi, unda Belarus sahnasining eng yorqin yulduzlari ishtirok etadi. Koʻp oʻtmay, Aleksandr Dmitriyevich Belarus xalq artisti Vasiliy Petrovich Rainchikni yosh isteʼdodni tinglash uchun taklif qildi va 1997-yil aprel oyida Viktoriya afsonaviy Verasi studiyasining solisti va bir necha oy oʻtgach – Yoshlar estrada teatrining artisti boʻladi. 1998-yilda qoʻshiqchi „Molodechno-98“ V Respublika Belarus sheʼriyati va qoʻshiqlari festivalining Gran-prisini qoʻlga kiritdi . Kelgusi yilda „Belorusskiye pesnyari“ ansambli va boshqa sanʼatkorlar bilan birgalikda Krasnodar oʻlkasi boʻylab gastrol safariga chiqadi. 2000-yilda „Slavyanskiy bazar“ festivali doirasidagi „Vitebsk“ yosh ijrochilar xalqaro tanlovida FIDOFning maxsus mukofotiga sazovor boʻldi.

Manbalar 

Minskda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1990-yilda tugʻilganlar
4-mayda tugʻilganlar
Sindaktiliya

Sindaktiliya (;   – birga, +  – barmoq bilan) – rivojlanish nuqsoni, genetik irsiy kasallik, embrion rivojlanish jarayonida sodir boʻlmagan barmoqlar yoki oyoq barmoqlarining ajralishi natijasida toʻliq yoki toʻliq boʻlmagan qoʻshilishida namoyon boʻladigan kasallik. U autosomal dominant holatda nasldan-naslga oʻtadi. Bu erkaklar va ayollarda teng darajada tez-tez uchraydi. Bir tomonlama sindaktiliya ikki tomonlama sindaktiliyaga qaraganda taxminan ikki marta koʻproq kuzatiladi. Koʻpincha boshqa rivojlanish nuqsonlari bilan birga namoyon boʻladi. Sindaktiliyaning sodda va murakkab, toʻliq va toʻliqsiz shakllari .

Sindaktiliya bilan embrionogenez jarayonida turli xil noqulay omillar taʼsirida homila oyoq-qoʻllarining shakllanishi va differentsiatsiyasining buzilishi haqida oʻylash kerak.

Yana qaralsin 

 Polidaktiliya

Manbalar

Havolalar 

 Sindaktiliya tashxisi qoʻyilgan bolalarning ota-onalari uchun forum. Davolash, sharhlar va operatsiyalar natijalarini muhokama qilish
 Sindaktiliya tashxisi qoʻyilgan bolalarning ota-onalari uchun forum. 2-qism (mavjud havola)
Musallam Sharafutdinova

Musallam Sharafutdinova Xoʻjayevna (1920-yil – 2005-yil 8-yanvar) – sovet tibbiyoti va sogʻliqni saqlash xodimi, Oʻzbekiston SSR Samarqand shahri 1-bolalar poliklinikasi shifokori. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1978).

Hayoti 
Musallam Sharafutdinova 1920-yilda Turkiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Samarqand viloyati Samarqand shahrida oʻzbek oilasida tugʻilgan. Otasi Xo‘ja xalq qozisi, onasi Hidoyat uy bekasi boʻlgan.

1942-yilda tibbiyot kollejini tamomlab, feldsher boʻlib ishlay boshladi. 1946-yilda Samarqand tibbiyot institutida oʻqishni boshladi. 1952-yilda u shifokorlik uchun diplom himoyasini qildi va Samarqand tibbiyot institutini bitirdi.

Mehnat faoliyatini 1952-yilda Oʻzbekiston SSR Samarqand shahridagi 1-sonli bolalar poliklinikasida pediatr sifatida boshlagan. 30 yil davomida u bolalar va voyaga yetmagan bolali oilalarga yordam berdi. Ushbu davr mobaynida yangi klinika binosi qurilishi tashabbuskori boʻldi. Sakkizinchi besh yillik reja natijalariga koʻra u „Oktyabr inqilobi“ ordeni bilan taqdirlangan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1978-yil 23-oktabrdagi farmoni bilan „Sogʻliqni saqlashni rivojlantirishdagi ulkan xizmatlari uchun“ Musallam Xoʻjayevna Sharafutdinovaga „Sogʻliqni saqlashni rivojlantirishdagi ulkan xizmatlari uchun“ ordeni bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi. Shuningdek, Lenin ordeni va "Oʻroq va bolgʻa" oltin medali ham berildi.

Musallam Sharafutdinova nafaqaga chiqishdan oldin klinikada shifokor boʻlib ishlagan. U bir necha bor xalqaro tibbiyot anjumanlarida qatnashgan, nomi 1985-yilda Moskvada nashr etilgan “O‘zbek diyori iftixori” nomli shon-sharaf kitobiga kiritilgan.

Umrining oxirida Samarqand shahrida yashagan. Musallam Sharafutdinova 2005-yil 8-yanvarda vafot etdi.

Mukofotlari 
Kasbiy faoliyati uchun u mukofotlangan:

 "Oʻroq va bolgʻa" medali (23.10.1978);
 Lenin ordeni (23.10.1978);
 Oktyabr inqilobi ordeni (20.07.1971)

Manbalar

Adabiyotlar 
 Кузьмин М.К. Учёные-медики - Герои Социалистического Труда. - Москва, 1988.

Oktabr Inqilobi ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Samarqandda vafot etganlar
2005-yilda vafot etganlar
8-yanvarda vafot etganlar
Samarqandda tugʻilganlar
1920-yilda tugʻilganlar