MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Killevi qalʼasi

Killevi qalʼasi () ― Irlandiyadagi qalʼalardan biri boʻlib, Shimoliy Irlandiyaning Arma okrugida joylashgan. 19-asrda qurilgan. Qurilishda granit ishlatilgan. Qalʼani dublinlik arxitektor Jorj Parvort qayta tiklagan. Qalʼa estetik ahamiyatga ega — goʻzal, Slieve Gullion togʻining etagida joylashgan. Devorlar, darvozalar va bogʻ bitta meʼmoriy majmuani tashkil qiladi.

Bir vaqtlar qalʼa Killevi Lodge qalʼasi sifatida tanilgan. Qalʼa Foxall oilasining qarorgohi boʻlib, qabri yaqin joyda — Avliyo Luqo cherkovida joylashgan. 1836-yilda Nyurilik bankir Pauell Foksal (1800-1875) qalʼani qurish uchun meʼmor Jorj Parvortga topshiriq berdi. Keyinchalik qalʼa katta ulugʻvor psevdo-gotik qasrga aylantirildi.

1837-yilga oid maʼlumotlarga koʻra, Jon Foksalning qarorgohi boʻlgan Killevi qalʼasi Klonlun yerida joylashgan. U Slov Gullion togʻining sharqiy yon bagʻrida joylashgan va yaxshi did bilan qurilgan.

1852-yilda qasr kimoshdi savdosiga qoʻyildi. Lekin xaridor topilmadi, keyin esa mol-mulk parcha-parchalab sotildi. 1881-yilgacha Killevi qalʼasi Bell oilasining tasarrufida edi, shundan soʻng u mahalliy miqyosda Bell qalʼasi sifatida tanildi. Uilyam G. Bell (1872-1941) va uning rafiqasi Meri (vaf. 1949) Maydagi Avliyo Luqo dafn etilgan.

Endi qalʼa vayronaga aylangan. Yangi egalar qasrni qayta tiklash va u yerda sayyohlar uchun mehmonxona qurishni rejalashtirmoqda. Killevi qalʼasi kim oshdi savdosida 1 190 000 funt sterlingga sotildi.Uni avstraliyalik er-xotin sotib oldi. Ular meʼmorlardan qalʼa yaqinida joylashgan 36 xonali mehmonxona loyihasini va qalʼani „avvalgi shon-shuhratiga“ qayta tiklashni buyurdilar. Ularning taʼkidlashicha, loyiha 85 ta ish oʻrni yaratish imkonini beradi. Anonim qolishni istagan er-xotin 2017-yil boshida loyihani rejalashtirish uchun ruxsat olish uchun ariza topshirishga umid qilmoqda. Qalʼa 10 yildan ortiq vaqt davomida boʻsh edi va qattiq vayron boʻldi. Killevi qalʼasi atrofidagi yer egalari 330 akr yer va oʻrmonli maydonlarni oʻz ichiga oladi. Qayta tiklash loyihasini irlandiyalik arxitektor P. OʻXaggan ishlamoqda.

Yana qarang 

 Shimoliy Irlandiyadagi qalʼalar roʻyxati

Adabiyotlar 

 https://www.ringofgullion.org/gallery/killeavy-castle/
 http://www.bbc.com/news/uk-northern-ireland-25424442
Qalʼalar
Aziz Sancar

Aziz Sanjar (, 1946-yil 8-sentyabr, Savur, Mardin, Turkiya) — turk olimi hamda amerikalik biokimyogar. 2015-yilda kimyo boʻyicha Nobel mukofotini Tomas Lindal va Pol Modrich bilan birgalikda „DNKni taʼmirlash mexanizmlari boʻyicha tadqiqotlari“ uchun qoʻlga kiritgan.

AQSH Milliy Fanlar Akademiyasi aʼzosi (2005).

Tarjimai holi 
U kambagʻal oilada sakkiz farzandning yettinchisi boʻlib tugʻilgan (ota-onasi maʼlumotsiz edi, lekin barcha bolalar oʻqigan). Uning katta akasi Kenan Sanjar Turkiya qurolli kuchlarining nafaqadagi brigada generali, amakivachchasi Mithat Sanjar esa turkiyalik huquq professori va kurdparast Xalq demokratik partiyasi deputati.

Istanbul universitetining tibbiyot fakultetini tamomlagan (1969). 1971-yilda AQShga koʻchib oʻtdi. Dallasdagi Texas universitetida molekulyar biologiya boʻyicha magistratura va aspiranturani tamomlagan (MS, 1975; Ph. D., 1977). 1977—1982-yillarda Yel universitetida postdoktor ilmiy xodim bo‘lgan. 1982-yildan — Shimoliy Karolinadagi Chapel Hill universitetida (1988-yildan professor) faoliyat olib borgan.

Xotini: biokimyogar Gven Sancar (Boulz, ) ham Dallasdagi Texas universiteti bitiruvchisi va Chapel Xilldagi Shimoliy Karolina universiteti professori.

2018-yilda Aziz Sanjar Oʻzbekistonga tashrif buyurgan.

Mukofotlari 

 Ozarbayjon Respublikasi Prezidentining Faxriy diplomi (2021-yil 10-sentabr) — Ozarbayjon Respublikasining xalqaro gumanitar aloqalarini rivojlantirishdagi xizmatlari uchun.
 Kimyo boʻyicha Nobel mukofoti (2015).

Manbalar

Havolalar 

 Nobel qoʻmitasi veb-saytida maʼlumot )

Yashayotgan insonlar
1946-yilda tugʻilganlar
8-sentabrda tugʻilganlar
Muhammad Rashid Rido

Muhammad Rashid Rido (1865-yil 23-sentabr, Usmonli Suriya — 1935-yil 22-avgust, Qohira, Misr) — Misr diniy va jamoat arbobi, musulmon islohotchisi. „Musulmon birodarlar“ning mafkuraviy salaflaridan biri. 1898-yildan beri „Al-Manar“ („Mayoq“) jurnali muharriri. Muhammad Rashid Rido shariat pozitsiyalarini jonlantirishni asosiy vazifa deb bilgan va arab davlatlarining yevropalashuvini tanqid qilgan.

Tarjimai holi 
Muhammad Rashid Rido 1865-yil 23-sentabrda Tripoli yaqinidagi Qalamun qishlogʻida tugʻilgan. U Muhammad Abduh va Jamoliddin al-Afgʻoniy tarafdoridir. 1898-yilda u „Al-Manar“ ijtimoiy-siyosiy va diniy jurnaliga asos solgan va umrining oxirigacha uning noshiri boʻlgan. 33-yoshida u Misrga koʻchib oʻtdi. 1912-yilda u musulmon targʻibotchilarini tayyorlaydigan targʻibot va ustozlik maktabiga asos soldi. 1919-yilda u imperialistik kuchlarga talablarni ishlab chiqqan Suriya Kongressining raisi edi. 1920-yilda u Misrga qaytib keldi. Muhammad Rashid Rido musulmon mamlakatlariga (Suriya va Falastin) mustaqillik berishga harakat qildi.

Qarashlari 
1922-yilda Rashid Rido oʻz asarini nashr etdi, unda u xalifa saylanishi kerak boʻlgan Arab xalifaligini qayta tiklash tarafdori edi. Xalifa davlatni himoya qilish va shariat qonunlarining amal qilishini taʼminlashga majburdir. Xalifalikning monarxiyaga aylanishiga yoʻl qoʻymaslik uchun u xalifani bu lavozimdan chetlatish huquqiga ega boʻlgan maxsus kengash (shoʻro) tuzishni taklif qildi. 1924-yilda Usmonli imperiyasi tugatilgandan soʻng R. Rido tarixda qolgan xalifalikka muqobil boʻlgan „islom davlati“ atamasini kiritdi. Pokistonda islom davlati va musulmon parlamentarizmi gʻoyalari hayotga tatbiq etildi.

Muhammad Rashid Rido Qur’on tafsiri muallifi. Unda u islom dinining asosiy qoidalari ijtimoiy va ilmiy-texnika taraqqiyotiga zid emasligini taʼkidlagan.

Kitoblari 

 „Islom birligi“ (1921)
 „Halifalik yoki Buyuk Imomat“ (1922)
 „Vahhobiylar va Hijoz“ (1925)
 „Imom Shayx Muhammad Abduh“ (1931).

Manbalar

Adabiyotlar 

 Ali-zade A. A. Rida Muxammad Rashid // Islamskiy ensiklopedicheskiy slovar. — M. : Ansar, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8. (CC BY-SA 3.0)
 
 
 
 
 
1935-yilda vafot etganlar
22-avgustda vafot etganlar
1865-yilda tugʻilganlar
18-oktabrda tugʻilganlar
23-sentabrda tugʻilganlar
Islom olimlari
Ulamolar
Gennadiy Mixaylutsa

Gennadiy Petrovich Mixaylutsa (1946-yil 16-iyulda Toshkent viloyati, Chirchiq tumanida tugʻilgan) — sovet futbolchisi; Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy.

Faoliyatining asosiy qismini Oʻzbekiston SSRning „Kimyogar“ (Chirchiq) (1965-1966), Navoiyning "Zarafshon" (1968-1972), Termizning „Avtomobilist“ (1973), „Yangiariq“/"Xonqaliklar" (Yangiariq) klublarida oʻtkazgan. 1974-1978-yillarda „Xorazm“ (Xonqaliklar) safida birinchi va ikkinchi ligada toʻp surgan. 1967-1968-yillarda Toshkentning "Paxtakor" jamoasi tarkibida oʻynagan, 1968-yilda oliy ligada toʻrtta oʻyin oʻtkazgan.

Futbolchi sifatidagi faoliyatini yakunlagach, murabbiylik bilan shugʻullana boshlagan. 1979-yilda „Narimanovets“ jamoasining katta murabbiyi va rahbari lavozimlarida ishlagan. 1985-1986-yillarda Xorazmning „Xonqaliklar“ jamoasida murabbiylik qilgan. 1987-1993, 1995-yillarda „Selmashevets“(Chirchiq) klubi bosh murabbiyi hamda O ʻzbekiston SSKAda murabbiy boʻlib ishlagan.

Keyinchalik  Rossiyaning yoshlar jamolarida murabbiylik faoliyatini davom ettirgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1946-yilda tugʻilganlar
16-iyulda tugʻilganlar
Murabbiylar
Oʻzbekiston murabbiylari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Kimyogar Chirchiq klubi futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Zarafshon Navoiy futbolchilari
Surxon klubi futbolchilari
Xonqa klubi futbolchilari
Narimanovets klubi murabbiylari
Chirchiq klubi murabbiylari
Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari
Almin Bobo

Almin bobo — (XIV acp) yassaviya tariqatining moʻtabar shayxlaridan. Hazrati Sadr ota (1300-yillarda yashagan)ning xalifasi. Piri vafotidan keyin tariqat rahnamoligini davom ettirgan. Taqvo bobida namuna maktabi boʻlgan. Shayx Almin bobo (Bu zot Elmin bobo yoki Elamon bobo deb ataladigan oʻrinlar ham bor) irshod xatini Mavlono Axmad Shayxdan olganlar. Shayx Alishayx (U tasavvuf tariqatining jaxriya (zoxiriy zikr) suluqiga mansub boʻlib, maʼnaviy-ruhiy silsilasi Xoʻja Ahmad Yassaviyga bogʻlanadi. Shayx Alishayx Xoʻja Ahmad Yassaviydan boshlanadigan jaxriya silsilasida toʻqqizinchi halqada turadi)ga ruxsati kulliy berganlar.

Shayx Almin bobo „Rashahot“ kitobida Alamin bobo sifatida talqin etilgan. „Lamaxot“da hayotlari va hollariga doir nisbatan mukammalroq maʼlumotlar berilgan. Bu zotda jazbaning kuchli boʻlganligi bir naql orqali bayon etilgan: "Sadr ota Mavlono Axmad Shoshiyga debdilar: „Almin boboning ahvolidan xabardor boʻlib turing!“. (83-bet) Hazrati Axmad Shoshiy bu gapni vasiyat va hukm bilib, pirlari — hazrati Sadr ota dunyodan oʻtgach, Almin boboni chorlaydi. Ammo u kishi xizmatlariga bormagach, Mavlono Ahmadning oʻzlari Almin bobo huzuriga keladi va iltifot etsa-da, rad javobini oladi, toʻgʻridan-toʻgʻri „Mening sizga hojatim yoʻq“ deb bayonot beradi.
Shunda Hazrati Mavlono Ahmad shijoat bilan koʻngillariga tavajjux qilibdilar. Almin bobo yuz tuban yiqilib, hushidan ketadi va oʻziga kelgach, Mavlono Ahmadga inobat qiladilar. Shundan keyin u kishiga tariqat suluki irshodi beriladi.

Hazrati Shayx Almin bobo Oqdaryo tumanidagi Kumushkent qishlogʻida vafot etganlar. Qabri shu qishloqdagi qadimiy qabristonda, Shayx Alishayx, Shayx Mavdud bilan birga Hazrat Imom Ali Sugʻdiy mozoridagi alohida supada boʻlgan.
Vatanimiz mustaqilligi sharofati bilan ushbu maskandagi qabristonni obodonlashtirish ishlariga jiddiy kirishilib, 2000-yildan eʼtiboran sezilarli oʻzgarishlar amalga oshirila boshlandi.

Manbalar 

Avliyo va ulamolar
Keribyus

Keribyus (fr. Château de Quéribus) ― Aude departamentidagi qal’a (Langedok-Russillon viloyati).

Qal’aning qurilishi X asrga toʻgʻri keladi. Keribyus besh Karkasson aka-ukalaridan biri deb nomlangan, Agilar, Peyrepertyuz, Term va Pyuiloran qal’alari bilan birga u okrugning asosiy himoya binosi edi. Qal’a Besalga ham tegishli edi. Keyinchalik bino katarlarning soʻnggi panohi boʻlib xizmat qildi, shundan soʻng qal’a chegaradagi muhim strategik qal’aga aylandi. 1473-yilda Aragon qoʻshinlari Keribyusni qoʻlga olishdi. Qal’a Iberiya tinchlik shartnomasi imzolangandan keyingina oʻz ahamiyatini yoʻqotdi.

1907-yilda qal’a Fransiyaning tarixiy yodgorliklari roʻyxatiga kiritilgan. Bugungi kunda Keribyus dengiz sathidan 728 m balandlikda xarobalarni anglatadi. 1950 va 1998-2002-yillarda qal’ada tiklash ishlari olib borildi.

Manbalar

Yana qarang 
 Fransiya qal'alari
Fransiyadagi qal'a xarobalari
 od departamentining qulflari
Od departamentining tarixiy yodgorliklari
 X asrda qurilgan qulflar
 Qatarlar
Iobat

Iobat (boshqa Dr.βοβάτης) — yunon mifologiyasining qahramoni, likiya shohi, Korinf qahramoni Bellerofon haqidagi afsonalar bilan bogʻliq.

Mifologiyada 
Iobat paydo boʻlgan eng qadimgi qadimiy matnlar Gomerning „Iliad“ sheʼri. Biroq, Iobat, Antiyaning otasi — qirol Tirinf Pretning rafiqasi Likiyaning nomaʼlum qiroli sifatida namoyon boʻladi. Antiya turmush oʻrtogʻi korinf surgunchisi Bellerofon uni yoʻldan ozdirmoqchi boʻlganini aytdi va Pret bu qahramonni qaynotasiga yubordi va maktubida Bellerofonni yoʻq qilishni soʻradi. Likiya qiroli kiyovining iltimosini bajarishga harakat qildi: u Bellerofonni Ximerga oʻldirishni buyurdi, keyin solim qabilasi va Amazonlar bilan jang qildi, lekin u barcha sinovlarni sharaf bilan oʻtdi. Qahramonning jasoratiga ishonch hosil qilib, qirol unga ikkinchi qizini berdi va unga yerlarining bir qismini berdi.

Keyinchalik bu qahramon Sofokl „Iobat“ fojiasida paydo boʻldi; faqat parcha-parcha saqlanib qolgan ushbu asarda Likiya qiroli birinchi marta nomini oldi. Iobat, shuningdek, Yevrepid „Sfenebeya“ fojiasida ham ishlaydi va keyinchalik uning tarixi qadimgi mifografik asarlarga aylandi. Odatda, bu manbalar gomer syujetini qayta koʻrib chiqadi, ammo tafsilotlar farq qiladi. Shunday qilib, Iobatning eng kichik qizi, Bellerofontning rafiqasi, Psevdo-Apollodor Filoneya, Gomer — Kassandra sxoliasti muallifi, Pindara sxoliasti — Antikley, Statsiya sxoliasti — Alkimenoy. Iobatning eng katta qizi Gomer kabi Antiya emas, balki Sfenebeya deb ataladi. Psevdo-Apollodorning soʻzlariga koʻra, oʻlimidan oldin Iobat Bellerofontni butun shohligini meros qilib oldi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 Bethe. Iobates // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1916. — Bd. IX, 2. — Kol. 1837—1838.
 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
qadimgi yunon mifologiyasida kichik Osiyo
Likiya Shohlari
Iavin

Iavin (boshqa Yavin, Yabin) — Asor (Xator) shahrining ikki Kan'on (Kan'on) shohlarining nomi.

 Iavin Asorskiy - yahudiylar tomonidan Xanaana bosib olish paytida u Isogaga qarshi mudofaa ittifoqini tuzdi (Yosh. 11).

 Iavin Asorskiy-Ыudeyalar davrida yahudiylarni shafqatsiz harbiy lideri Sisara orqali zulm qilgan, u Varak bilan Devora tomonidan kaltaklangan va Iailya tomonidan o'ldirilgan (sud. 4:5). Ehtimol, keyingi avlodlar nazarida xanaanliklarning eski harbiy kuchini ramziy qilgan birinchi Iavin nomi bilan atalgan bo'lishi mumkin.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Лопухин А. П. Иавин // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
 Injil shohlari
 Yoshua kitobining belgilar
Yavan

Yavan, Yavan, Yunan, Yon (ibroniycha yón‎) — Ibtido kitobiga koʻra, Yafetning toʻrtinchi oʻgʻli, Nuh paygʻambarning nabirasi.

Ibtido kitobiga koʻra, uning toʻrt oʻgʻli bor edi: Elisa, Farsis, Kittim va Dodanim.

Solih kitobida Yonaning (Iavan)  ikki oʻgʻlining  ismlari eslatib oʻtilgan — Elisha va Tarshish.

Qadimgi tarixchilarning aksariyati uning avlodlari yunonlar, ioniyaliklar, dardanlar va kiprliklar ekanligiga qoʻshiladilar.

Hizqiyo kitobida Iavan Fuval va Mesheh bilan birga lokalizatsiya qilingan.

Abu Sulaymon Daud sharif Al-Idrisga asoslanib, Yunaning oʻgʻli (Iavan) Lisni (Elis) eslatib oʻtadi.

Grifidning nasl-nasabida, Kinanning oʻgʻli Iavan Kipriyning oʻgʻli haqida gapiradi.

Manbalar 

 Yafetidlar
 Ibtido Kitobining Belgilar
Kosonsoy (futbol klubi)

Kosonsoy — Kosonsoyning sovet va oʻzbek futbol klubi. 1984-yilda tashkil etilgan.

Tarixi

Nomlar tarixi 
 1984-1991 — „Kosonsoy“.
 1992 — „Kosonsoychi“.
 1993-1995 — „Kushon“.
 1996-2002 — „Kosonsoy“.
 2003 — „Navbahor-2“
 2004-2006 — „Kosonsoy“.
 2005-2007 — „Kosonsoy-Zakovat“.
 2007 — „Kosonsoy“.
„Kasansayets“ futbol klubi 1984-yilda Kosonsoy shahrida tashkil etilgan. 1984-yilda jamoa SSSR chempionati Ikkinchi ligasining 7-zonasida debyut qildi. 1989-yilda u SSSR kubogining qura tashlash marosimida ishtirok etdi. 1990-yilda Sovet Ittifoqida futbol ligalari qayta tashkil etilgandan soʻng, klub Ikkinchi quyi liganing 9-chi zonasiga oʻtkazildi va unda 2-oʻrinni egalladi va 1991-yilda „Sharq“ zonasi ikkinchi ligasiga qaytdi.

1992-yilda klub nomini „Kosonsoychi“ (Kosonsoy) ga oʻzgartirdi  va Oʻzbekiston Oliy ligasi klublari oʻrtasidagi birinchi mustaqil chempionatning qur’a tashlash marosimida debyut qildi. 1993-yilda klub oʻz nomini „Kushon“ (Kosonsoy) ga oʻzgartirdi, ammo chempionatda soʻnggi 15-oʻrinni egalladi va Birinchi ligaga tushib ketdi. 1994-yilda 3-oʻrinni, 1995-yilda esa 2-oʻrinni egallab, Oliy ligaga qaytdi. 1996-yilda, Oliy ligada mavsum boshlanishidan oldin, u oʻz nomini FC Kosonsoyga oʻzgartirdi. 1998-yilda u ligada 16-oʻrinni egalladi va yana Birinchi ligaga qaytdi.

2003-yilda klub „Navbahor“ning ikkinchi jamoasi bilan birlashib, Birinchi ligada „Navbahor-2“ (Kosonsoy) nomi bilan oʻynagan. 2004-yilda klub „Kosonsoy“ nomini qaytardi. 2005-2007-yillarda „Kosonsoy Zakovat“ (Kosonsoy) nomi ostida klubning oʻsha paytdagi bosh homiysi nomi bilan oʻynagan, keyinchalik klubning tarixiy nomi „Kosonsoy“ nomiga qaytgan. 2005 yilda klub Ikkinchi ligada bir mavsum oʻynadi. 2008-2009-yillarda u moliyaviy sabablarga koʻra Birinchi ligada oʻynamadi.

Jamoa faxriylari 
Futbol klubi tarixida Abduhakim Murodov, Tojiddin Akbarov, Ergash Ibrohimov, Dadaxon Yusupov, Rahmon Haydarov, Bahriddin Mahmudov, Aleksandr Soy, Anatoliy Kozak, Baxtiyor Boboevlarning xizmatlari katta ekanligi barchaga ma’lum.

Yutuqlari 
 SSSR Ikkinchi ligasi — zonal turnirda 2-oʻrin (1988).
 Oʻzbekiston Oliy ligasi — 8-oʻrin (1992).
 Oʻzbekiston kubogi 1/4 finali (1992).

Boshqaruv tarixi

Mashhur futbolchilar 
 Vadim Abramov
 Anvar Jabborov
 Sergey Kazankov
 Viktor Makarov
 Yuriy Mykolaenko
 Oraz Nazarov
 Yuriy Ovcharov
 Oleg Kashshorov
 Farid Xabibulin
 Rynat Nurmuhammedov
 Husan Baymetov
 Baxtiyor Boboev
 Tolib Boboev
 Furqat Esonbyoev
 Anatoliy Kozak
 Hamid Dadajonov
 Eldor Sakayev
 Shomil Talipov

Manbalar

Havolalar 
 Footballfacts Klub profili
 Wildstat Klub profili
 Klub profili
Oʻzbekiston futbol klublari
Namangan viloyati futbol klublari
Iegoiariv

Iegoiariv yoki Iegoiarib ― Quddusdan; shuningdek, Yoʻiariv (boshqa. Jehoiarib;" Yahova himoya qiladi";" Rabbiy himoya qiladi") — miloddan avvalgi X—XI asrda yahudiy ruhoniysi, Shoh Dovud davrida (miloddan avvalgi 1000-962-yillar hukmronlik qilgan); Dovud tomonidan ruhoniylar boʻlingan 24 ruhoniylar qur’asining birinchi boshligʻi

Biografiya 
Shoh Dovud davrida Isroil ierarxiyasida juda muhim mavqega ega boʻlgan olijanob ruhoniylardan biri (1par.9:10; 1par24:7).

U Makkavey oilasining ajdodiga aylangan deb hisoblanadi — bu ruhoniy Mafnay (Matnay) Neemiya (Naximiyo; miloddan avvalgi V asr) davrida boshqargan va keyinchalik Makkaveylar oilasi paydo boʻlgan (neh. Millatlar ligasi. 2:1; 14:29).

Uning ikki avlodi Bobilga Neyemey bilan qaytib kelishdi.

Tanaxda 
Tanaxada Iegoiariv oliy ruhoniy boʻlganligi haqida hech qanday maʼlumot yoʻq, uning ismi Sadoka sulolasi roʻyxatida koʻrinmaydi.

Manbalar 

 miloddan avvalgi X asr shaxsiyati
 Xi asr odamlari B. C.
 Yahudiylarning oliy ruhoniylari
 Dovud
Euadni

Euadni () — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Ifiyaning qizi (yoki Filakning qizi (yoki Ifitning qizi). Kapaneyaning rafiqasi, Sfenelning onasi. Kapaneya uchun aza tuutadi. U oʻzini uning dafn marosimiga oloviga tashladi. U oʻzini oʻzi yoqib yuborganini qadimgi shoirlar qayta-qayta eslatib oʻtishgan.

Esxilning „Argivyanka“ fojiasining qahramoni (FR.17 Radt), Yevrepid „Yolvorganlar“.

Manbalar
Dushara

Dushara yoki Zu-Shara (Arab. ذو شرى‎, grech. Δουσάρης, Dousárēs) — qadimgi arab panteonining xudosi. U Shimoliy va Markaziy Arabistonning ayrim qabilalari tomonidan hurmatga sazovor boʻlgan Nabatea davlatining panteonidagi oliy Xudo edi.

Koʻrinishidan, Xudoning ismi Arabcha „Zu-Shara“ („toʻp egasi“) ning arameizatsiyasi. Shara, ehtimol Petra nomi va, ehtimol, Aarra xudosining taqiqlangan ismini almashtirishdir. Shuningdek, Gerodot tomonidan arablar tomonidan hurmatga sazovor boʻlgan xudolar orasida tilga olingan Orotalt bilan ham tanilgan.

Dushara Nabateya poytaxti Petra va Madain Solihning homiysi va momaqaldiroq xudosi boʻlgan va qadimgi yunon panteonidan Zevs bilan aniqlangan. Shu bilan birga, u dehqonchilik va oʻsimlik, uzumchilik va vinochilik xudosi boʻlib, Dionisga mos edi. Qadimgi arab afsonasiga koʻra, Dushara tosh qiz boʻlib tugʻilgan. Dionis bilan oʻxshatish va bokira qizning tugʻilishi, u oʻlgan va tiriltirilgan Xudo ekanligidan dalolat beradi. Ehtimol, Nabatedagi islom davrida Dushara Alloh oʻshatilgan boʻlishi mumkin, ammo Dushara bilan birga Nabateda Alloh hurmatga sazovor boʻlishi mumkin.

Petradagi Dushara ziyoratgohi katta maʼbadni oʻz ichiga oladi, uning markazida katta qora kubik tosh boʻlib, unga qurbonliklar keltiriladi. Bundan tashqari, miloddan avvalgi I asrning oʻrtalariga kelib, Dushara ziyoratgohi Italiyaning gʻarbiy sohilidagi Pozzuoli portida topilgan.

Dusharaning hurmati Arab qabilalari orasida va Nabatean davlati qulaganidan keyin-Rim davrida va ehtimol Islom davrida keng tarqalgan edi. Dushara nomi IX asr Islom tarixchisi Hisham ibn Muhammad Al-kalbi tomonidan „butlar kitobi“da tilga olingan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 Ryckmans, G. D̲h̲u ’l-S̲h̲arā // Encyclopaedia of Islam. 2 ed : [angl.] : in 12 vol. / ed. by P. J. Bearman, Th. Bianquis, C. E. Bosworth, E. van Donzel, B. Lewis, W. P. Heinrichs et al. — Leiden : E.J. Brill, 1960—2005. (platn.)

Havolalar 

 Qadimgi arab mifologiyasi
 qadimgi arab xudolari
arab
Yoel

Yoel ( — Yō'ēl;  — Iōḗl;  — Yu’il) — Vafuilning oʻgʻli, afsonaga koʻra, oʻzining vaʼzlarini yozib qoldirgan birinchi eski ahd paygʻambar (sollallohu alayhi vasallam). Yoel kitobining hajmiga koʻra, u „kichik paygʻambarlar“ deb ataladi.

Biografiyasi 
Miloddan avvalgi V asrda tugʻilgan va yashagan (miloddan avvalgi IX va II asrlar oʻrtasidagi boshqa hisob-kitoblarga koʻra) Yahudiyada.

„Paygʻambar Yoele kitobining“ uchta bobga umumiy qabul qilingan boʻlinishi 1205-yilda ingliz ilohiyotchisi Stephen Langton tomonidan nashr etilgan Vulgata nashriga qaytadi. „Paygʻambar Yoelning kitobi“ tematik ravishda ikkita asosiy qismdan iborat (Yoʻil 1. 1 — 2. 27 va 2. 28 — 3. 21). Birinchi qismda Yahudoning hozirgi paygʻambardagi vaziyat bilan bogʻliq bashoratlar mavjud, ikkinchi qismda esa oxirgi hukm haqidagi bashoratlar mavjud.

Xristian anʼanalariga koʻra, Yoel havoriylar ustiga Muqaddas Ruh tushishini bashorat qilgan: „…Soʻngra Oʻz Ruhimni yogʻdiraman har bir inson ustiga, Vahiylar keladi yigitlaringizga. Bashoratlar qilar sizning oʻgʻil-qizlaringiz. Karomatli tushlar koʻrar qariyalaringiz. Oʻz Ruhimni yogʻdiraman oʻsha kunlarda, Hattoki qulu choʻrilaringiz ustiga“. (Yoel. 2:28-29). Bu soʻzlar hosil bayrami kuni havoriy Petr tomonidan keltirilgan: „…Soʻngra Oʻz Ruhimni yogʻdiraman har bir inson ustiga, Vahiylar keladi yigitlaringizga. Bashoratlar qilar sizning oʻgʻil-qizlaringiz. Karomatli tushlar koʻrar qariyalaringiz. Oʻz Ruhimni yogʻdiraman oʻsha kunlarda, Hattoki qulu choʻrilaringiz ustiga“.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Pamyat svyatogo proroka Yoelya // Jitiya svyatix na russkom yazike, izlojennie po rukovodstvu Chetix-Miney svt. Dimitriya Rostovskogo : 12 kn., 2 kn. dop. — M.: Mosk. Sinod. tip., 1903—1916. — T. II: oktabr, Den 19.
 Yoel // Pravoslavnaya ensiklopediya. — M., 2000-. — 752 s.
 Yoel, v Biblii // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
Yellowjacket

Yellowjacket Marvel Comics komikslaridagi bir nechta xayoliy personajlarning nomidir. Roy Thomas va John Buscema tomonidan yaratilgan.

Havolalar 
 Marvel.com saytidagi profili — Rita DeMara

Marvel Comics qahramonlari
Komiks qahramonlari