MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Abdulgʻani Mirzoyev

Abdulgʻani Muhammadovich Mirzoyev (1908.12.12, Kitob tumani — 1976.16.8, Dushanba) — tojik adabiyotshunosi. Tojikiston Fanlar akademiyasi akademik (1957), filol. fanlari doktori (1957), professor (1960). Tojikistonda (1959) va Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1966). Leningrad universiteti sharqshunoslik fakultetini tugatgan (1939). Dushanba universitetida tojik adabiyotidan dare bergan. SSSRning Erondagi elchixonasida ishlagan (1942—44). Tojikiston Fanlar akademiyasi Sharq qoʻlyozmalarini kataloglashtirish bilan shugʻullangan (1945-yildan). M.ning asosiy tadqiqotlari 15-asrdan keyingi forstojik adabiyotiga taallukli. Sayido Nasafiy (1947), Mulham Buxoroiy (1948), Sayfi Aruziy (1955) haqida ilmiy tadqiqotlari bor. Tojik adabiyoti tarixi, xususan, Rudakiy, Kamol Xoʻjandiy, Abdurahmon Jomiy, Binoiy, Maleho Samarqandiy, Ahmad Donish va boshqa hayoti va ijodi haqida ilmiy asarlar yozgan. M. Sharq xalqlarining adabiy aloqalarini oʻrganish masalasida izlanishlar olib borgan.

Manbalar 

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Mirzoy

Mirzoy — oʻrtapishar sabzi navlari. Oʻzbekiston sabzavot, poliz ekinlari va kartoshkachilik ilmiy tadqiqot institutida Toshkent viloyatida ekiladigan xalq seleksiyasi namunalar negizida yakka tanlash usuli bilan chiqarilgan (1946). Sariq M. va Qizil M. navlari bor. Sariq M. sabzisining bargi toʻq yashil. Ildizmeva shakli silindrsimon, uch tomoni bir oz ingichkalashgan, baʼzan toʻmtoq, uz. 15—16 sm, diametri 3—3,5 sm. Vazni 50—80 g. Tuyey, eti va oʻzagining rangi sariq. Sersuv, shirin. Tarkibida 9,9—10,6% quruq modda, 4,98— 5,08% kand, 40 mg % karotin va vitaminlar mavjud. Hosiddorligi 140—170 s/ga. Unumdor yerlarda va yuqori agrotexnika parvarishida hosildorligi 250—270 s/ga gacha boradi. Oʻsuv davri 100—110 kun. Qizil M. nisbatan ertaroq pishadi. Sabzisi shakli silindrsimon, uch tomoniga qarab ingichkalashgan, boʻyi 13—17 sm, diametri 3,5—4,0 sm, vazni 60—80 g. Tuyey, eti va oʻzagining rangi qizgʻish, sersuv, karsillaydi. Tarkibida 10,9— 11,8% quruq modda, 8—6,1% qand bor, hosilining 8—9% i yorilib ketishga moyil. Oʻsuv davri 82—92 kun. Sabzilari uzoq vaqt yaxshi saqlanadi, Andijon, Fargʻona va Namangan viloyatlarida koʻp ekiladi. Oziq-ovqat va kon-serva sanoatida ishlatiladi.

Rafsha Gʻanixoʻjayeva.

Manbalar
Mirzoqush

Mirzoqush (Sagittarius serpentarius) — kunduzgi yirtqichlar turkumiga mansub kush. Gavdasining uzunligi 125 sm ga yaqin, koʻrinishi turnaga oʻxshash. Boshida orqa tomonga qarab oʻsgan bir necha uzun patlari mirzolarning patqalamni quloq orqasiga qoʻyib yurishini eslatadi (nomi shundan olingan). Afrika savannalarida tarqalgan. Yiliga 2 ta tuxum quyib, 6 hafta bosib yotadi. Ilonlar, kaltakesaklar, ayrim mayda qushlar va hasharotlar bilan oziqlanadi.

Manbalar
Miriy (Kattaqoʻrgʻon)

Miriy (taxallusi; asl ism-sharifi Ochildimurod Neʼmatilla oʻgʻli) (1830 — Kattaqoʻrgʻon—1899) — oʻzbek shoiri va xattot.

Kattaqoʻrgʻondagi Naqibxoʻja va Buxoro madrasalarida oʻqigan. Kalliqoʻrgʻon mavzeida qozilik qilgan (1888). Miriyning mukammal devoni, ikkita bayozi, qator epik asarlari saqlangan. Miriy ijodining asosiy qismini uning dostonlari egallaydi. "Raʼno va Zebo" (1884) dostonini forsiyda yozgan. Miriy tarixiy voqealar asosida romantik uslubda "Qissai Salim Javhariy" (1887), "Rustam va Suhrob" (1898), "Majdiddin va Faxruniso" (1899) dostonlarida adolatli tuzum, farovon turmush, komil inson haqidagi ilgʻor fikrlari aks etgan. "Gulnoma", "Choynoma" kabi masnaviylarida hayot haqidagi falsafiy-estetik qarashlari oʻz ifodasini topgan.

Miriy Firdavsiy "Shohnomasi"ning bir qismini va Husayn Voiz Koshifiyning "Anvori Suxayliy" asarini sheʼriy yoʻlda turkiyga tarjima qilgan. Navoiy, Jomiy, Saʼdiy va boshqa shoirlarning ayrim asarlarini nasx va nastaʼliq xatlarida koʻchirgan.

Miriy gʻazallarida hayot ziddiyatlari, turmushdagi tartibsizliklar, nohaqliklarni tasvirlagan. Hajviy sheʼrlarida esa riyokor qozilar va mirshablarni fosh etgan. Shoir lirikasi, hajviyoti va epik asarlari yuksak badiiy xususiyatlari bilan ajralib turadi. Miriy asarlari Oʻzbekiston FA Sharqshunoslik instituti, SamDUning asosiy kutubxonasi fondlarida saqlanadi.

Manbalar 
 Tanlangan asarlar, T., 1965.

Adabiyot 
 Abdullayev V., Valixoʻjayev B., Miriy va uning zamondoshlari, T., 1977; 
 Orzibekov R., Miriy. XIX asr oʻzbek adabiyoti tarixiga doyr materiallar, Samarqand, 1985.
 Begali Qosimov.

Kishilar
Shoirlar
Xattotlar
1830-yilda tugʻilganlar
1899-yilda vafot etganlar
Oʻzbekistonlik shoirlar
Samarqand madrasalarida tahsil olganlar
Naqibxoʻja madrasasida tahsil olganlar
Buxoro madrasalarida tahsil olganlar
Miriy (maʼnolari)

Miriy:

 Miriy (1778—1829) — Buxorolik oʻzbek shoiri va tarixchisi. Mangʻitlar oʻzbek sulolasining vakili. Asl ism-sharifi Dinnosirbek ibn Amir Shohmurod;
 Miriy (1830—1899) — Kattaqoʻrgʻonlik oʻzbek shoiri va hattoti. Asl ism-sharifi Ochildimurod Neʼmatilla oʻgʻli;
 Miriy (1830—1899) — Toshkentlik oʻzbek shoiri, hattoti va tarjimoni. Asl ism-sharifi Mirahmadxon Mirabdurahmon oʻgʻli.
Miriy (Toshkent)

Miriy, Shoiq (taxallusi; asl ismsharifi Mirahmadxon Mirabdurahmon oʻgʻli) (1833 - Toshkent -1916) - oʻzbek shoiri, xattot, tarjimon.

Margʻilon va Buxoroda oʻqigan. Toshkent madrasalarida mudarrislik qilib arab va fors tillaridan dars bergan, shogirdlariga nastaʼliq va nasx xatlarini oʻrgatgan. Oʻzbek, arab va fors tillarida ijod qilgan. Bedil gʻazallariga muhammaslar bogʻlagan. Sheʼrlarining koʻpchiligi anʼanaviy ishqiy mavzuda ("Ey jamoling shavqidin...", "Yotdim adam saxrosida..."). Ayniqsa, 20-asr boshlarida kam yozilgan taʼrix ustasi boʻlgan. "Fiqhi Akbar" nomli arabcha asarni "Ikdi durar sharhi fikh al-Akbar" nomi bilan sheʼriy tarjima qilib (1898), Toshkentda 1908-yilda chop ettirgan.

Sheʼrlari turli bayozlarda va Moʻminjon Muhammadjonov — Toshqinning "Toshkentlik va Toshkentda boʻlgan oʻzbek shoirlarining tarjimai xrllari" kitobida uchraydi.

Adabiyot 
 Murodov A., Oʻrta Osiyo xattotlik sanʼati tarixidan, T., 1971.

Manbalar 

Shoirlar
Oʻzbekistonlik shoirlar
Fargʻona madrasalarida tahsil olganlar
Buxoro madrasalarida tahsil olganlar
Toshkent madrasalarida mudarrislik qilganlar
Mirkarim Osim

Mirkarim Osim (1907 — Toshkent — 1984) — yozuvchi va tarjimon. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi (1944), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1977). Dastlab eski maktabda, soʻngra „Shams ul-urfon“ boshlangʻich maktabi (1917—1920), Narimonov nomidagi taʼlim va tarbiya texnikumi (1921—1924)tahsil olgan. Moskvadagi Bubnov nomidagi pedagogika institutini tugatgan (1926—1930). Samarqandda oʻqituvchilar tayyorlash kursida dars bergan (1930). Davlat nashriyotida muharrir (1931), Toshkent Ped. fanlari ilmiy tadqiqot institutida ilmiy xodim (1932— 49), Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida muharrir (1959—1972).

„Yangi ariq“ ilk qissasi (1925) Qoʻqon xonligini ideallashtirgan asar sifatida bosilmay qolgan. Mirkarim Osim 1935—1936-yillarga kelib sheʼr yoza boshlagan. Dastlabki yirik asari — „Astrobod“ tarixiy qissasi Alisher Navoiy hayotiga bagʻishlangan. Shundan keyin u Navoiy haqida turkum qissa va hikoyalar yozgan (1937—1940). Mirkarim Osim Oʻrta Osiyo xalqlari tarixining eng qad. davridan 1917-yilga qadar kechgan vaqt ichida oʻtgan muhim tarixiy voqealarni va shu davrda yashagan oʻzbek xalqi ulugʻ siymolari hayotini aks ettiruvchi oʻnlab qissa va hikoyalar muallifi. „Toʻmaris“, „Shiroq“, „Iskandar va Spitamen“, „Temur Malik“, „Mahmud Torobiy“, „Oʻtror“ kabi qissalarida ajdodl arimizning xorijiy istilochilarga qarshi mustaqillik uchun olib borgan kurashi tasvirlangan. Mirkarim Osim oʻz asarlarida Amir Temur, Ulugʻbek, Al-Xorazmiy, Beruniy, Ibn Sino, Mashrab singari oʻzbek xalqi ulugʻ farzandlarining yorqin obrazlarini yaratib bergan. Uning „Zulmat ichra nur“, „Ajdodlar qissasi“, „Jayxun ustida bulutlar“, „Aljabrning tugilishi“, „Ibn Sino qissasi“, „Singan setor“ singari asarlari oʻzbek tarixiy qissachiligining yuksak namunalaridandir.

Mirkarim Osimning tarixiy qissa va hikoyalariga xos asosiy fazilatlar ularda tarixiy haqiqat bilan badiiy toʻqimaning oʻzaro oʻygʻunligi, tarixiy shaxs obrazining tarixiy davr fonida yaratilganligi, xalqparvarlik va vatanparvarlik gʻoyalarining bu asarlar osha „kizil ip“ oʻlaroq oʻtganligi hamda badiiy til va uslubning soddaligi, shiraliligi, oʻzbekonaligidir.

M.Sholohovning „Tinch oqar Don“ (2-kitob), S. Borodinning „Yeldirim Boyazid“ romanlari va L.G.Batning „hayot boʻstoni“ qissasi va boshqa asarlarni oʻzbek tiliga tarjima qilgan. „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni bilan mukofotlangan (2002).

Manbalar

Adabiyotlar 
 Norqulov N., Sattorov M., Mirkarim Osim, Toshkent, 1977.
 Karvon yoʻllarida, Toshkent, 1987.
 Naim Karimov. OʻzME, Toshkent.

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimlari
Buyuk xizmatlari uchun ordeni sohiblari
1907-yilda tugʻilganlar
1984-yilda vafot etganlar
Mirkomilboy

Mirkomilboy, Mirkomil Mirmo‘minboyev (1882 — Andijon — 1918) — o‘zbek sanoatchisi. "RusOsiyo" ("Russko-Aziatskiy") banki muassislaridan biri. Mikromilboyning Andijonda 5 ta paxta zavodi, bir necha shaharda savdo rastalari, bog‘lari, katta yerlari bo‘lib, oltin pul hisobida 14 mln.soʻm mablagʻga ega edi (1911). Mirkomilboy Turkiston va Yevropa mamlakatlari oʻrtasida savdo munosabatiga asos solganlardan biri hisoblanadi. U Germaniyaning Shlossberg, Kraft firmalari bilan savdo aloqasi o‘rnatgan, Berlin, London, Parij va Istanbulga borib, mahalliy sanoatchilar bilan savdo ishini yoʻlga qoʻyishga intilgan. Mirkomilboy Andijon shahrida 30 oʻquvchiga moʻljallangan internat maktab, 100 talabaga mo‘ljallangan madrasa, kasalxona qurmoqchi boʻlib, loyiha tayyorlatgan, biroq mahalliy maʼmurlar bu loyihalarni amalga oshirishga ruxsat bermagan. Mirkomilboy "Sho‘roi islom" tashkilotining Andijon bo‘limiga rahbarlik qilgan (1918) va jadidlarni moddiy jihatdan qoʻllab-quvvatlab turgan. Bolsheviklar tomonidan otib tashlangan.

Manbalar 

  

Jadidlar
Chala maqola
Toʻlqin Mirkomilov

Toʻlqin Miromilovich Mirkomilov (1939.30.6, Toshkent) — kimyogar olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1995). Texnika fanlari doktori (1983), professor (1985). Toshkent politexnika institutini tugatgan (1962), shu institut kimyo kafedrasi mudiri (1973—1992), Toshkent kimyotex-nologiya instituti rektori (1992—1994). Toshkent texnika universiteti rektori (1994—2001), prorektori (2001-yildan). M.ning ilmiy ishlari ekologik toza texnologi-yalarni ishlab chiqish, paxta sanoati chiqindilarini qayta ishlash hamda mahalliy xom ashyolardan foydalangan holda plastmassalarning yangi turlarini olishga bagʻishlagan. Uning rahbarligida tarkibida sellyuloza boʻlgan xom ashyolarning tuzilishi bilan ularning xossalari orasida oʻzaro bogʻliqlik borligi toʻgʻrisidagi nazariya; sorbitlar, ionitlar va fiziologik faol poli-merlar olish maqsadida sellyulozani koʻp funksional kislotalar bilan modifikatsiyalash usullari; tarkibida sellyuloza boʻlgan sanoat chiqindilaridan yuqori sifatli sellyuloza olish texnologiyasi ishlab chiqildi. Yangi oligomerlar va polimerlar olindi hamda ularning qoʻllanishi soqalari ani^landi. Ikkinchi chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi de-putati.

Manbalar 
 Texnologiya xlopkovoy sellyulozi., T., 1996; YAMR— Spektroskopiya visokogo razresheniya polisaxaridov i ix proizvodnix (T. I.Usmonov bilan hamkorlikda),T., 1994; Ximiya i texnologiya polucheniya piridinovix osnovaniy (S. M. Turobjonov bilan hamkorlikda), T., 1998.

Kimyogarlar
Toshkent davlat texnika universiteti bitiruvchilari
Qodir Mirmuhamedov

Qodir Mirqosimovich Mirmuhamedov (1920.10.12, Toshkent) — tarjimon va kinossenariychi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan san'at arbobi (1999), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1981). 2-jaxon urushi qatnashchisi. Toshkentdagi kechki pedagogika institutini tugatgan (1950). Oʻzbekiston radioqoʻmitasida katta muharrir (1956—58). Oʻzbekiston televideniyasi adabiyot taxririyatida bosh muharrir (1958—59). Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyotda tarjima boʻlimi boshligʻi (1959—61), "Oʻzbekfilm" kinostudiyasida ssenariy boʻlimida muharrir, dublyaj guruhida bosh muharrir va badiiy rahbar (1961—89). M. tarjimonlik faoliyatini 1951-yilda bolalar uchun ertak va hikoyalar tarjima qilishdan boshlagan. Birinchi yirik tarjimasi indonez yozuvchisi Abdul Muisning "Surapati" (1958) romanidir. Shundan keyin u jahonga taniqli yozuvchilar, Jek Londonning "Martin Iden" (1968), Rabindranat Tagorning "Xonadon va jahon", "Soʻnggi doston" (1973), Maksim Gorkiyning "Klim Samginning hayoti" (2, 3qism, 1974— 75), Krishan Chandarning "Bir qizga ming oshiq" (1976), J. Bokkachchoning "Dekameron" (1978—79), Viktor Hyu-goning "Byug Jargal" (1982), Mixail Bulgakovning "Usta va Margarita" (1987), Homerning "Iliada" (1988) asarlarini rus tilidan oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Qodir Mirmuhamedov bulardan tashqari, chet el yozuvchilarining qator dramalarini, koʻplab badiiy filmlarni ham oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Manbalar 

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arboblari

Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari
Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimlari
Mirob

Mirob — suv taqsimoti va sugʻorish tarmoqlarini nazorat qiluvchi shaxs. Qadimdan Oʻrta Osiyoda daryo vodiylari va dehqonchilik vohalarida sugʻorish tarmoqlarining bosh toʻgʻonlarini tiklash, sohillar boʻylab dambalar oʻrnatish, sugʻorish tarmoqlarini loyqadan tozalash, suvni navbat bilan taqsimlash, ortiqcha suv va zaxoblarni zaxkashlar orqali partovlarga chikarib yuborish kabi barcha suv xoʻjaligi ishlari irrigatsiya va melioratsiyani yaxshi bilgan tajribali sohibkorlar boshchiligida amalga oshirilgan. Oʻrta Osiyo xonliklarida maxsus M.lik lavozimlari boʻlgan. Mas, Buxoro va Xiva xonliklarida 16— 18-asrlarda bosh vazir (otaliq), davlat nazoratchisi (miroxur) kabi oliy mansabdor shaxslar xonlikning bosh M. i unvoniga ega bulishgan. Bosh sugʻorish tarmogʻi — kanaldan asosiy sugorish tarmoqlari (katta ariqlar) ga mirobboshi, katta ariqlardan qishloq ariqlariga ariq oqsoqoli ("arbob"), qishloq ariqlaridan shoh-ariq va dahanalarga qishloq M.i ("joʻybonlar") suv taqsimotiga masʼ-ul boʻlgan. M.lik avloddan-avlodga oʻtgan. Mirobboshi xizmat haqi uchun davlat xazinasidan maosh olgan. Har yili kuzda shohariqlar M.lari dehqonlardan hosildan mahsulot hisobida 1— 2 gʻalvir gʻalla ("mirobona") undirar edi. Hozirgi magistral kanallar boshqarmalarida xoʻjaliklarga suv taqsimotini nazorat qiluvchi gidrotexnik.

Ad., Muham madjonov A., Oʻzbekistonning qadimgi gidrotexnika inshootlari, T., 1997.

Masharif Boqiyev.

Manbalar
Miron

Miron (Muron, miloddan avvalgi 5-asr) — yunon haykaltaroshi, ilk klassikaning yirik namoyandasi. Afinada ishlagan. M. asarlarida inson tanasi goʻzalligini harakat bilan uygʻunlikda tasvirlagan. M. asarlari (asosan, bronzadan ishlangan) saqlanmagan, ular haqida qad. mualliflarning yozmalari va Rimda marmardan ishlangan nusxalari orqaligina tasavvurga ega boʻlamiz. "Disk irgʻituvchi", "Afina va Marsiy" guruhi va boshqa M. torevtika ustasi boʻlgan, boʻrtma tasvirli kuboklar ishlagan.

Manbalar
Nikolay Mironov

Nikolay Nazarovich Mironov (1870.11.10, Samara gubernyasi — 1952.6.7, Moskva) — kompozitor, dirijyor, folklorshunos, pedagog. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat ar-bobi (1930), Oʻzbekiston xalq artisti (1937). Margʻilon shahridagi harbiy orkestr dirijyori (1887-yildan), ke-yinchalik Margʻilon, Qoʻqon, Toshkent shaharlarida konsert guruxlarining tashkilotchisi va rahbari. 1904-yildan Turkiston, Gʻarbiy Sibir, Qrim, Kavkaz va boshqa joylarga folklor ekspedi-siyalarni tashkil k.ilgan va yuzlab xalq kuy va qoʻshiklarini yozib olgan. Samarqand musiqa va xoreografiya instituti tashkilotchilaridan va direktori (1928—32), Oʻzbek davlat filarmoniyasi xalq cholgʻulari orkestri dirijyori (1936—38). Kompozitorlik ijodidan 4 opera, 3 musiqali drama, simfonik, vokalsimfonik, xor va kamer asarlari oʻrin olgan. Oʻzbek, tojik, rus, qalmoq va boshqa xalqlar kuylarini kayta ishlagan.

Manbalar 
 Muzika oʻzbekov, 1929; Obzor muzikalnix kultur oʻzbekov i drugix narodov Vostoka, 1931; Pesni Fergani, Buhari i Xivi, 1931; Muzika tadjikov, 1932.

Oʻzbekiston xalq artistlari
Miroxoʻr

Miroxoʻr — Oʻrta Osiyo xonliklarida mansabdor shaxs; saroy otxonalari boshligʻi. Buxoro amirligida M. — hukmdorning eng yaqin kishilariga beriladigan toʻrtinchi sharafli rutba. M. saroy otboqarlariga yetakchilik qilishdan tashqari, amir haramini ehtiyotlash, u yerga oziq-ovqat, kiyim-kechak va h.k. zaruriy narsalar keltirish bilan ham mashgʻul boʻlgan. Bobur, Ogahiy asarlarida M.ning harbiy yurishlarda ishtirok etib, muayyan qism va boʻlinmala^ga sarkardalik qilganligi haqida maʼlumot keltiriladi.

Manbalar
Miroqi

Miroqi — Qashqadaryo viloyati Shahrisabz tumanida joylashgan qishloq. 1986-yil 27-mayda shaharcha maqomini olgan.

Joylashuvi 
Miroqi shaharchasidan viloyat markazi (Qarshi shahri) gacha 127 km, tuman markazigacha 16 km masofa mavjud. Shaharchaga eng yaqin temir yoʻl stansiyasi — Kitob (29 km) shahrida joy olgan. Shaharcha Oqsuv daryosi boʻyida joylashgan. Shahar hududida Miraki dam olish maskani joylashgan. Miroqi Hisor tizmasi togʻlarida dengiz sathidan 1000 metr balandlikda joy olgan. Miroqi yaqinida Gissarak suv ombori bor.

Miraki dam olish maskani 
Miraki dam olish maskani Qashqadaryo viloyatidagi eng mashxur dam olish sanatoriyalaridan biri hisoblanadi. U yer 1993-yildan buyon oʻz faoliyatini amalga oshirib kelmoqda. Sanatoriya maydoni 20.5 gektarni tashkil etadi.

Bu yerda iqlimning yaxshiligi va havoning tozaligi sababli ham doimiy gavjum. Dam olish maskani zamonaviy tibbiy asbob uskunalar bilan jihozlangan. U yerda shuningdek, kinoteatr, sauna, bilyard xonalari, fitobar va choyxona ham mavjud.

Dam olish maskanida davolanuvchilarning vaqtini maroqli oʻtkazish uchun Munavvar vodiysi, Qora daryo darasi, Gelon qishlogʻi, Hazrati Sukor ota togʻalari, Mingchinor sharsharasiga sayohatlar amalga oshiriladi. Sihatgoh asosan yoz oylarida gavjum boʻladi.

Aholisi 
Shaharchaning umumiy aholisi 7,9 ming kishini tashkil etadi (2002-yil). Aholining asosiy etnik tarkibini oʻzbeklar, tojik, tatr, rus va boshqa millat vakillari tashkil etadi.

Sanoati 
Shaharchada mahalliy sanoat korxonalari, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, umumiy taʼlim maktabi, kasb-hunar, musiqa maktablari, kutubxona, klub, kasalxona, sanatoriy bor. Aholisi Miroqi kanalidan suv oladi.

Iqlimi 
Shaharcha iqlimi kontinental. Yillik oʻrtacha harorat 14.7° darajani tashkil etadi. Yanvarning oʻrtacha harorati 0.8°, eng past harorati esa 26° ga teng. Iyulning oʻrtacha harorati 28°, eng yuqori harorati esa 43° ga teng.

Yogʻin miqdori 
Miroqi shaharchasiga yillik 545 mm yogʻin tushadi. Vegetatsiya davri 219 kunni tashkil etadi.

Tuprogʻi 
Shahar hududida boʻz, jigarrang va qoʻngʻir togʻ-oʻrmon tuproqlari keng tarqalgan.

Galereya

Manbalar 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Shahrisabz tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Shahrisabz tumani shaharchalari
Miroqi adirlari

Miroqi adirlari - Hisor tizma togʻlarining jan.-gʻarbiy tarmoqlari etaklarida joylashgan adirlar. Oqsuv daryosi bilan Quruqsoy (Qashqadaryo irmoqlari) oraligʻida joylashgan. Shim.-sharqdan jan.-gʻarbga yoʻnalgan. Eng baland joyi 2108 m. Jan.-sharqiy yon bagʻri nisbatan tik va kuchli oʻyilgan. Shim.-gʻarbiy yon bagʻri asta-sekin pasayib boradi. Adirlarning suvayirgʻichi Oqsuv daryosi yaqinidan oʻtgan. Shu sababli yon bagʻirlar keskin koʻrinishga ega (daryo vodiysiga qaragan tomoni juda baland, qisqa va kalta, qarama-qarshisi esa qiya va past). Yuqori neogenning qumtosh, gil va konglomeratlaridan tashkil topgan. Mavjud toʻq boʻz tuproqlar yuvilgan, dagʻal mexanik tarkibga ega. Turli oʻtli bugʻdoyiqzorlar butalar bilan majmua xrlda oʻsadi. Miroqi adirlaridan yaylov sifatida foydalaniladi.

Manbalar
Mirshohid Miroqilov

Miroqilov Mirshohid (1899, Qoʻqon — 1959.21.10, Toshkent) — oʻzbek teatrining atoqli aktyori, rejissor Oʻzbekiston xalq artisti (1937). Ijodiy faoliyatini 1915-yilda boshlagan. Dastlab akalari Mirhamid va Mirzohid bilan Abdulla Avloniy rahbarligidagi „Turon“ truppasining (Toshkentdan Qoʻqonga borib koʻrsatgan) spektakllarida qatnashgan. Keyinchalik Hamza bilan birga Qoʻqonda teatr tashkilotchisi va rahbari (1918—25). Bu yerda „Yoriltosh“ (P. Moʻmin), „Uylanish“ (N. Gogol), „Boy ila xizmatchi“ (Hamza) kabi asarlarni sahnalashtirgan.1925— 27 yillarda Samarqanddagi Markaziy namuna truppasida direktor va aktyor. 1927-yilda Qoʻqonda yangi teatr tashkil etgan. 1929—59 yillar Toshkentdagi Hamza teatri aktyori. M. Respublika komediya teatri (hozirgi Muqimiy meampu) tashkilotchilaridan. Teatr M. sahnalashtirgan „Maysaraning ishi“ (Hamza) spektakli bilan ochilgan. M. ilk bor „Turkiston tabibi“ (M. Uygʻur) komediyasidagi Eshimqul roli bilan tanilgan (1920). U xalq qiziqchilari anʼanalarini yangi teatr uslubi bilan bogʻlagan. M. oʻz ijrosida taklid, mimikaga katta oʻrin bergan, xatti-harakatlarini bir oz boʻrttirgan, soʻzlarni donadona talaffuz qilgan, kichkina rolda boʻlsada, har tomonlama hayotiy, toʻlaqonli obraz yaratgan. „Kichik rollar“ ustasi, komik aktyor sifatida mashhur boʻlgan. Ayniqsa, Akbarali, Hasan ellikboshi, Mulladoʻst (Hamza, „Tuhmatchilar jazosi“, „Boy ila xizmatchi“, „Maysaraning ishi“), Goʻrkov (U. Shekspir, „Hamlet“), Mamarasul (Uygʻun, „Kaltis hazil“), Bobchinskiy (N. Gogol, „Revizor“), Rizamat (Abdulla Qahhor, „Ogriq gishlar“) kabi Mirshohid hajviy va kulgili obrazlari mashhur. M. konsertlarda konferansyelik qilgan, voqeaviy hikoyalar, latifalar aytgan. 1937-yilda „Oʻzbek xalqining sanʼati“ nomli 2 qismli ins-senirovkani sahnalashtirishda M. Uygʻurga yordamlashgan. „Nasriddin Buxoroda“, „Nasriddinning sarguzashtlari“ „Qutlugʻ qon“, „Maftuningman“, „Kushik, parvoz etadi“ filmlarida suratga tushgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston xalq artistlari
Koshif Mirpoʻlatov

Koshif Ishoqovich Mirpoʻlatov (1898- Toshkent — 1991) — entomolog, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1970), qishloq xoʻjaligi fanlari doktori (1969). Oʻrta Osiyo paxtachilik institutini tugatgan (1934). SoyuzNI-XI oʻsimliklarni himoya qilish stansiyasida ilmiy xodim, direktor (1937— 57), Oʻrta Osiyo oʻsimliklarni himoya qilish instituti direktori (1957—62), laboratoriya mudiri (1963—70), maslahatchi (1970-yildan). Gʻoʻza va beda kasalliklari hamda zararkunandalariga qarshi kimyoviy yoʻl bilan kurashishda ishlatiladigan purkagichning birinchi konstruksiyasini yaratgan. Ilmiy ishlari qishloq xoʻjaligi ekinlari zararkunadalari va ularga karshi kurashish usullariga bagʻishlangan.

Manbalar 

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
1898-yilda tugʻilganlar
1991-yilda vafot etganlar
James Mirrlees

James Mirrlees (1936.5.7, Minnigeffe, Shotlandiya) — ingliz iqtisodchisi. Edinburg universitetini tugatgan (1957). Kembrij universitetining xalqaro muammolar markazida maslahatchi (1962—63), Oksford universiteti iqtisodiyot professor (1968), Shveysariya hukumati maslahatchisi (1963), 1968—86 yillarda Kembrij universiteti va Berklidagi Kaliforniya universitetlarida professor Mirrleesning ilmiy ishlari monetar va soliqqa tortish nazariyalari, institutsional iqtisodiyot muammolariga bagʻishlangan. Mirrlees asimmetrik axborotlar nazariyasida soliqqa tortish va ijtimoiy sugʻurta muammolariga bagʻishlangan ishlari bilan katta muvaf-faqiyatlarga erishdi. Kichik mamlakatlarning ochiq iqtisodiyotida chet el tovarlariga tariflar koʻllashning maqsadga muvofiq emasligini, mehnat va kapitalga solinadigan soliqning isteʼmolchilarga yuklatilishini asoslab berdi. Nobel mukofoti laureata (1996; William Vickrey bilan birgalikda).

Manbalar 

Olimlar
Iqtisodchilar
5-iyulda tugʻilganlar
1936-yilda tugʻilganlar
Mirsanjali

Mirsanjali — Fargʻona guruhiga mansub mahalliy oʻrik navi. Daraxti balandligi 6 m, 70—150 yil yashaydi. Yosh novdalari ingichka. Iyun oyining oxirida mevalari barobar pishib yetiladi. Pusti yupqa, mevasi oʻrtacha qattiq, yuzasi bir oz tukli, tuyey sariq. Eti sariq, may-in, xushboʻy, shirin, tarkibida 13—21% qand, 0,8—1,2% kislotalar, 18—23% quruq modda bor. Danagi etidan yaxshi ajraladi. Koʻchat ekilgach, 4—5-yili hosilga kiradi. Sovuqqa chidamsiz. Yangiligida isteʼmol qilinadi, quritiladi. Yuqori sifatli bargak va sharbat tayyorlanadi. Asosan, Fargʻona vodiysida ekiladi.

Manbalar