MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Zeynel Beksaç

Zeynel Beksaç — turk yozuvchisi, shoiri va hikoyachisi.1952-yilda tugʻilgan. U Bolqon turklari, xususan Kosovo va Makedoniya adabiyotining yetakchi namoyandalaridan biridir. U nafaqat Turk adabiyotida  hatto Turkiyada ham taniqli shaxs.

Hayoti 
1952 - yilda Prizren shahrida tug'ilgan. O‘z ona shahridagi o‘rta maktabni tugatgach, bir muddat huquqshunoslik fakultetida tahsil oldi. O‘shanda u jurnalistikaga qiziqib qolgan. O‘qishni to‘xtatib, 1970-yillarning boshlarida “Tan” gazetasida ishlay boshlaydi. Gazeta bosh muharriri bilan tortishib, bir yildan so‘ng ishdan bo‘shatilgan. Ammo u jurnalistikadan voz kechmadi. Faoliyatini "Pristina Radio " eshittirishida davom ettirdi.

1951-yildan beri Prizrenda faoliyat olib borayotgan  turk madaniyati, urf-odatlari va urf-odatlarining saqlanib qolishiga qimmatli hissa qoʻshayotgan “Toʻgʻri yoʻl” turk madaniyati va sanʼati uyushmasining faol aʼzolaridan biri bo'lib kelgan va virtual musiqa orkestri bo'lgan. U 1969-yilda “Yashil turnalar” Baglama guruhini tashkil etish tashabbusi bilan chiqdi, Prizren xalq qoʻshiqlarini tuzdi, kompozitsiyalar yaratdi. 1970-yilda yuqoridagi uyushma qoshida faoliyat yuritgan “Nozim Hikmet” adabiyot boʻlimiga rahbarlik qiladi.

Havolalar  
https://uz.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?from=tr&to=uz&page=Zeynel+Beksa%C3%A7&targettitle=Zeynel+Beksa%C3%A7
Abdul G'afur Breshna

Abdul Ghafur Breshna (1907 yil 10 aprel – 1974 yil 4 yanvar) afg'on rassomi, musiqa bastakori, shoir va kinorejissyor edi.  U mamlakatning eng iste'dodli rassomlaridan biri sifatida tanilgan. U, shuningdek, 1970-yillarda qoʻllanilgan Afgʻonistonning sobiq madhiyasini ham yaratgan.

Dastlabki hayot va ta'lim 
Breshana 1907-yil 10-aprelda Afg‘onistonning Kobul shahrida Abdul G‘ofur nomi bilan tug‘ilgan. Breshna so'zi chaqmoq degan ma'noni anglatadi, uni familiya sifatida qo'shgan. 1921-yilda Omonullaxon tomonidan Germaniyaga oliy oʻquv yurtiga yuborilgan talabalar qatorida edi. Myunxendagi Tasviriy san'at akademiyasida rassomlik va litografiya bo'yicha tahsil olgan.

Shaxsiy hayot 
Germaniyada Breshna Margerxiga turmushga chiqdi va 1931 yilda Afg‘onistonga qaytdi

O'lim va meros 
U 1974-yil 4-yanvarda oʻzi tugʻilgan Kobul shahrida vafot etdi. Uning asarlarining aksariyati Afg'onistondagi ko'p yillik urush paytida yo'qolgan yoki yo'q qilingan . Faqat ba'zilari qolgan va u hozir Afg'onistonning eng iste'dodli rassomlaridan biri sifatida eslanmoqda.

Martaba 
Breshna 1973 yildan 1978 yilgacha foydalanilgan Afg'oniston madhiyasini bastalagan.

Ko'rgazmalar 
Breshnaning asarlari butun dunyo bo'ylab Tehron (1953, 1966), Dehli (1954, 1974), Qohira (1956), Nyu-York (1957), Moskva (1965, 1973), Pekin (1967), Sofiya (1967) kabi shaharlarda namoyish etilgan., Kann (1971) va Dushambe (1972).

Galereya

Izohlar 

1974-yilda vafot etganlar
1907-yilda tugʻilganlar
Son Tung M-TP

Nguyen Than Tung 1994-yil 5-iyulda tugʻilgan. professional ravishda Son Tung M-TP nomi bilan tanilgan. Vetnamlik qoʻshiqchi, qoʻshiq muallifi va aktyor. Tay Bin shahrida oʻsgan. Oilasi uning qoʻshiq aytish qobiliyatini 2 yoshida kashf etgan. Son Tung bolaligida Tai Bin provinsiyasidagi Bolalar madaniyat saroyida tez-tez qoʻshiq kuylardi. Shundan soʻng, Tung va uning sinfdoshlari "Over Band" nomli musiqa guruhini tuzdilar va uning qoʻshiqlarini LadyKillah deb nomlangan musiqaga ixtisoslashgan veb-saytga joylashtira boshladilar. Tung " Troughout Rain " va " Esterday's Em " ikkita qoʻshigʻini chiqargandan soʻng mashhurlikka erishdi, bu esa oʻz karerasining boshlanishini belgilab berdi.  2017-yilda Tùng m-tp M-TP kompilyatsiya albomini chiqardi va oʻzining Cham toi gias mo nomli avtobiografiyasini nashr etdi.

Tung 4 yil davomida Van Production va WePro Entertainmentning bir qismi sifatida oʻzining M-TP Entertainment rekord yorligʻi 2016-yil oxirida tashkil etilgunga qadar ishladi. Uning boshqa asarlari orasida M-TP Ambition - Chuyen bay dau tien turnesi, Sky Tour, 2014-yilda " Dandelion" filmidagi bosh rol (bu unga yosh taniqli aktyor uchun "Oltin uçurtma" mukofotini taqdim etgan) va "Remix" teleserialida ishtirokchi sifatida ishtirok etish. Mashhurligi uchun " V-pop qiroli" deb atalgan Tùng koʻplab mukofotlarga sazovor bo'lgan, jumladan MTV Europe Music Award, Dedication Music Award, Mnet Asian Music Award, yettita Green Wave mukofoti va Forbes Vyetnam ' - ga kiritilgan.

Hayoti va Karyerasi 
Nguyen Than Tung 1994-yil 5-iyulda Thai Bình provinsiyasida Nguyen DucThein  va Pham Thi Thanh Binh oilasida tug'ilgan. Tung boshida "The Rain Passes by" qo'shig'ini "Over Band" va "Young Pilots" yozgan. U qoʻshiqni 2011-yil avgust oyida Zing MP3 onlayn musiqa saytiga joyladi. Chiqarilganidan soʻng bor-yoʻgʻi 2 oy ichida qoʻshiq onlaynda 1,7 million kuzatuvchiga ega boʻldi. "Oʻtayotgan yomgʻir" filmining muvaffaqiyati Tung kutganidan ancha oshib ketdi. Tungning nomi shu yerda keng tarqalgan. Qoʻshiq 2012-yil oktabr oyida telekoʻrsatuvning Sevimli qoʻshigʻi uchun “Oyning qoʻshigʻi” mukofotini va “ Yilning R&B qoʻshigʻi” uchun Zing musiqa mukofotini qoʻlga kiritdi. 2012-yil fevral oyida qoʻshiqning qayta tahrirlangan ikkita versiyasi chiqdi.

Oʻsha yili erkak qoʻshiqchi konservatoriyaning eng yuqori shkalasi boʻyicha 25,5 ball bilan Xo Chi Min shahar musiqa konservatoriyasining valediktori boʻldi. U 2014-yil iyun oyida Konservatoriyani tark etdi va shu vaqt ichida ish jadvali bilan bogʻliq mojarolar va kelajakdagi karerasiga eʼtibor qaratish istagi tufayli “ Oʻsha yilgi bola” filmida rol oʻynadi.

Diskografiya

Kengaytirilgan o'yinlar

Kompilyatsiya albomlari

Jonli albomlar

Havolalar

Adabiyotlar
Abdulqodirxon Xatak

Abdulqodirxon Xatak (1651-1720) yirik davlat arbobi Xatak qabilasining yetakchisi boʻlib, Abdulqodirxon Xushholxonning oʻgʻli. U 16 yil davomida afgʻon qabilasini birlashtirish uchun kurash olib borgan. 1720- yil vafot etgan. U Sadiy Sheroziyning „ Guliston“ asarini qisqartirib, pashtuchaga tarjima qilgan. Unga „ Guldasta“ deb nomaladi.

Abdulqodirxon Xatakning adabiy merosi 
Abdulqodirxonning bizgacha uning devoni yetib kelgan. Uning 60ga yaqin asari bor. Bizgacha yetib kelgan asarlaridan biri „ Odamxon va Durxonoy“ dostonni hisoblanadi. U fors tilida tarjimalari bilan shugʻullangan. Abdurahmon Jomiyning „ Yusuf va Zulayho“ asaridan 4000 baytni pashtuchaga tarjima qiladi. Devonini 12ta nusxasi mavjud. Devoni 1977-yil Kobulda chop etilgan. Uning sheʼriyatida ishqiy-lirika birinchi oʻrinda turadi. U gʻazallarida, mashuqaning beqiyos goʻzalligini, uning oshiqqa koʻrsatayotgan bitmas-tuganmas azob- uqubatlarini turli xil ibrozlar, tashbexlar orqali ifodalagan. Uning aksariyat sheʼr va gʻazallarida ichki dard bor. Devonini asosiy qismini gʻazallar, ruboiy, muxammaslar tashkil qilgan. Ruboiylari asosan axloqiy, ishqiy, xayotiy- realistik elementlarga boy. Baʼzi ruboiylarida toʻgʻridan-toʻgʻri afgʻon qizlariga murojaat qilgan. Uning sheʼriy devoni Pokistonda bosib chiqildi.

Adabiyotlar 
•Muhammad Haydar, Joʻbal Nigohi be adabiyoti muosrri Afgʻoniston, Kobul- 1337 hijriy.
•Mavlono Xasta, yodi az raftagon Kobul-1344.
Tina Rupprecht

Kristina Rupprecht (1992-yil 23-avgustda tugʻilgan) — nemis professional bokschisi, 2018-yildan beri WBC yoʻnalishi boʻyicha ayollar chempioni unvoniga ega. Havaskor sifatida u bir necha bor Germaniya milliy chempionligini qoʻlga kiritgan edi. 2020-yil may oyi holatiga ko‘ra, BoxRec tomonidan u dunyodagi eng yaxshi faol ayollar mini-og‘irligi reytingida uchinchi oʻrinda turadi.

Havaskor faoliyati 
14 yoshida boksga oʻtishdan ikki yil oldin, Tina Rupprecht bolalikdagi yigiti bilan kikboksing mashgʻulotlariga qoʻshildi. Boxclub Haan Augsburg 2009 va 2010-yillarda 19 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasida qogʻoz vaznida (46 yoshgacha) havaskorlar oʻrtasidagi Germaniya chempionatida gʻolib chiqadi.

Birinchi turnirdagi janggi 
Rupprecht 2010-yilgi Yevropa yoshlar va o‘smirlar o‘rtasidagi ayollar chempionatida ishtirok etgan va u yerda o‘zining birinchi turnirdagi jangida keyingi chempion Maja Strömbergga 1:9 ochko bilan mag‘lub bo‘lgan. 2011 va 2012-yillarda u ayollar oʻrtasida yengil vazn toifasida Germaniya chempionligini qoʻlga kiritdi.

Bavariya chempionligi 
Bundan tashqari, Rupprecht 2012-yilda Bavariya chempionligini qoʻlga kiritdi, u 2013-yilda ham buni takrorlay oldi. Germaniya boks federatsiyasi (Deutscher Boxsport-Verband) bilanbahsdan soʻng 30 gʻalaba, 5 magʻlubiyat va 1 durang qayd etgan holda u professional boksga oʻtib ketadi.

Professional boksdagi faoliyati 

Rupprecht boks vazn toifasida oz sonli bokschilarni jalb qilgan holda, raqobatchilar bilan teng kurashlar tashkil etish juda ham qiyin kechgan. 2013-yilning 7-dekabrida u birinchi raundga 50 soniya qolganida texnik nokaut evaziga birinchi professional jangida g‘alaba qozonadi. U o‘zining ikkinchi va uchinchi boks uchrashuvlaridagi raqiblarini birinchi raundlarda ham mag‘lubiyatga uchratdi. 2016-yil oktabr oyida ispaniyalik Joana Pastrana ustidan g‘alaba qozonib, Rupprecht bo‘sh bo‘lgan WBC silver chempionlik kamarini qo‘lga kiritadi. 2017-yil may oyida u boʻsh boʻlgan IBO minimal vazn toifasida qitʼalararo chempionatda venesuelalik Luisana Bolivarni magʻlub etdi.

Jahon chempionatidagi raqibi 
2017-yilning 2-dekabrida fransiyalik Ann Sofi Da Kosta ustidan g‘alaba qozongan Rupprecht WBC muvaqqat jahon chempioni unvonini qo‘lga kiritadi va jahon chempionatining majburiy daʼvogariga aylanadi. Amaldagi chempion Momo Koseki 2018-yilning yanvarida boksdagi faoliyatini yakunlaganidan so‘ng, kosta-rikalik Yokasta Valle Rupprechtning jahon chempionatidagi raqibi deb topildi. Tina Rupprecht 2018-yilning 16-iyun kuni Myunxenda bo‘lib o‘tgan jangda bir ovozdan qaror bilan g‘alaba qozonib, WBC yo‘nalishi bo‘yicha jahon chempioniga aylanadi.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayt
 Boxing record for Tina Rupprecht (roʻyxatdan oʻtish kerak)
Yashayotgan insonlar
1992-yilda tugʻilganlar
Janubiy Koreya Milliy musiqasi "Samulnori"

Samulnori (koreyscha : 사물놀이) — koreys musiqasining bir turi boʻlib, ular markazlashtirilgan ob’ektlar (kvenggvari, jing, janggu, puk) asosida ijro etilgan pungmullardan olingan ohanglar asosida ishlab chiqilgan va Kim Yong Be tomonidan Insadong, Jongnogu shahridagi Space Love-da taklif qilingan va bastalangan. 1978-yil 28-fevralda Seul va Shim U Song tomonidan bastalangan. Bu Samulnorining boshlanishi boʻlib, nomi bilan taklif qilingan <Samulnori> pungmul truppasida ijro etilgan. Mavjud pungmul nori bilan solishtirganda, ular oʻtirgan sinfda yopiq ijro uchun mos pungmul ohanglarini qayta qurishdi. Ular asosan Honam Pungmul, Jjakdeurum, Utdari Pungmul, Soljanggu Nori va Yongnam Pungmul va boshqalarni ijro etishadi. Odatda, kvenggvari tovushi momaqaldiroqqa, jing tovushi shamolga, janggu tovushi yomgʻirga, puk ovozi bulutga qiyoslanadi.

Anʼanaviy, ammo yangi ixtiro qilingan musiqaga sodiq qolgan Samulnori truppasi orkestr bilan chiqish yoki jazz guruhi bilan chiqish kabi turli xil noyob tadbirlarni amalga oshiradi.

Cholgʻu asboblarining roli 
Kvenggvari — momaqaldiroq, jing — shamol, buk — bulut, janggu — yomgʻir. In va yangni bo‘lishda teridan yasalgan nog‘ora va janggu yer tovushini, temirdan yasalgan puk va janggu esa osmon tovushini ifodalaydi. Kvenggvari eng kichik oʻlchamli va eng koʻzga koʻringan ovozga ega, shuning uchun u samulnorida dirijyor rolini oladi. Jing toʻgʻridan-toʻgʻri oʻralgan mato bilan urilganligi sababli, ovoz uzoq va samimiydir. Bundan tashqari, narsalar orasida ona rolini oʻynashi aytiladi. Butun ohangni iliq oʻrash uchun ritmning bosh zarbasini bir marta uring. Janggu ikki qoʻlda tayoq bilan oʻynaladi, balandroq boʻlgan tomon Yolpyon yoki Chepyon, pastroq tomon esa Gungpyon yoki Gungilpyon deb ataladi. Va ularning har biri Yolche yoki Gungche deb ataladi. Samulnorida kvenggvari dirijyorlik uchun mas’uldir, lekin bundan tashqari, u urish tezligini, boshlanishini va oxirini koʻrsatishda rol oʻynaydi. Puk kvenggvari va janggu uchun uy va mustahkam ustun qurish uchun poydevor boʻlib rol oʻynaydi.

Iboralar sharhi 

 Oʻtirgan yarim — oʻtirgan holatda ijro etilayotgan shakli.
 Torna — tik turgan holatda ijro etilayotgan shakli.
 Pungmul oʻynash Namsadangpae — Ilk samulnori sanʼatkorlarining aksariyati Namsadangpaedan edi. Milliy konservatoriyaUtdari Pungmul — Pungmul asosan Gyonggi va Chungchong mintaqalarida oʻynaladi.
 Jvado/Udo — Honam sharq va gʻarbga boʻlinganda, chapdagi (sharqdagi) togʻli hudud Jvado deb ataladi va oʻngdagi (gʻarbiy) tekislik "Udo" deb ataladi.

Koʻproq oʻqish 

 Pungmul oʻynash
 Namsadangpe — Ilk samulnori sanʼatkorlarining aksariyati Namsadangpedan edi.
 Milliy konservatoriya

Galereya

Izoh 
1. Chomang, Cho Xye Ran, Kim Dong Von, Samulnori, Gilbeop Children Co., Ltd. 1998 yil
Marina Gulbahoriy

Marina Gulbahoriy (1989-yilda tugʻilgan) afgʻon aktrisasi boʻlib, u 2003-yilda suratga olingan “Usama” filmidagi bosh qahramon roli bilan xalqaro miqyosda shuhrat qozongan, u Tolibon yillarida oilasini boqish uchun oʻgʻildek kiyinishi va harakat qilishi kerak boʻlgan qiz rolini oʻynagan. .

Martaba 
Golbaharini afg'on kinorejissyori Siddiq Barmak Usama rolini ijro etgan, u uni Kobul ko'chalarida tilanchi sifatida aylanib yurgan. Film "Eng yaxshi xorijiy film" nominatsiyasida "Oltin globus" mukofotiga sazovor bo'ldi va Golbaxarining ijrosi ko'plab tanqidchilar tomonidan yaxshi qabul qilindi, jumladan , Arizona respublikasi vakili Richard Nilsen, "Marina Golbaxarining aktyorligida hech qanday kamchilik yo'q" deb yozgan. ".

Golbahari 2012 yilda Qays Akbar Umar va Stiven Landriganning "Kobulda Shekspir" kitobida muhim o'rin tutadi. Kitob 2005-yilda Shekspirning “Muhabbat mehnati yo‘qolgan” dari tilida Kobulda, keyin esa keyingi yili Afg‘onistonning boshqa hududlarida namoyish etilgan spektakl haqida hikoya qiladi.

Shaxsiy hayot 
Golbahari Afg'onistondagi kino sanoati bilan ham shug'ullanadigan va badavlat bo'lmagan Nurulloh Aziziyga uylangan .

Golbahari va uning eri hozirda Fransiyadagi boshpana panasida surgunda yashamoqda, chunki Golbahari Janubiy Koreya kinofestivalida boshini berkitmasdan suratga tushganidan keyin ko'plab o'lim tahdidlariga duchor bo'lgan.

Mukofotlar va nominatsiyalar 

 Molodist xalqaro kinofestivali (2003) Usama uchun "Eng yaxshi yosh aktyor" mukofoti

Manbalar 

1989-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Såningskvinnan

Såningskvinnan (fransuzcha: La Semeuse), „ekin ekuvchi ayol“ degan maʼnoni anglatadi, xalq orasida Johanna i Brunnsparken nomi bilan tanilgan, Shvetsiyaning Gothenburg shahrida 1883-yilda Per Hasselberg tomonidan haykal holatiga keltirilgan. Haykalning gipsli asl nusxasi Gothenburg tibbiyot tarixi muzeyida saqlanadi. Såningskvinnan Gyoteburgdagi ikkinchi eng qadimgi haykal va uning birinchi ayol haykali deb hisoblanadi.

Tarix 
Xelsingborgdagi Rittmeister Karl Krook 1878-yilda Jonas Reynxold Kjellberg va Karl Kjellberg vasiyatiga muvofiq Gothenburg shahriga 10 ming shved kronasini xayriya qilgan. Ular Brunnsparkenda favvora qurdirishni vasiyat qilishgan. Ammo ular qurmoqchi boʻlgan artefakt uchun pul etarli boʻlmagani uchun Jon Vest Uilson va Pontus Fyurstenberg haykaltarosh Per Hasselberg tomonidan yaratilgan modelga muvofiq favvora oʻrnatish uchun yetishmayotgan miqdorni qoʻshishni taklif qilishgan. Model tanlovda Gnistan nomidagi jamiyat tomonidan rahbatlantirilgan.

Såningskvinnan va favvora havzasi Gruet Jeunes tomonidan Fransiyaning Parij shahrida bronzadan yasalgan va Brunnsparken, Gothenburgda joylashtirilgan. Haykal 1883-yil 21-iyulda Iohanna nomi bilan ochilgan, tadbirda Oskar Ekman va Gyota artilleriya polki ishtirok etgan.

Haykal keyinchalik mashhur Johanna i Brunnsparken deb atalagan, qayta ochilish kuni haqida manbalar keltirilmagan. muqobil Yoxanna Eksteindan va raqqosa Stora Teaterndan, haykaltarosh Hasselberg uchun andoza boʻlib xizmat qilgan.

Haykal 2015-yilning kuzida taʼmirlash ishlari sabab oʻrnidan olingan. 2016-yil 10-martda favvora havzasi va ustuni to‘liq taʼmirlanganidan so‘ng qayta tiklangan. Haykal tozalangan, mumlangan va qisman rekonstruksiya qilingan.

Manbalar
Yapon adabiypti tarixi



Yapon adabiyoti tarixi
Yaponiyada oʻrta asrlarda badiiy adabiyot ikki tilda yapon va xitoy tillarida rivojlangan. Til belgilari asarning qaysi janr va badiiy usulga tegishli ekanligini aniqlagan. Agar xitoy tilida ijod qilgan yozuvchilar Xitoy namunalari izidan borgan va unga taqlid qilgan boʻlsalar, yapon tilida asar yaratuvchilar oʻzlarining an’analarini rivojlantirganlar.
Kato Syuiti oʻzining “Yapon adabiyoti tarixiga kirish” kitobida ta’kidlashicha:. “Yapon adabiyoti G‘arb va Xitoy adabiyoti bilan solishtirganda bir qancha xususiyatlarga ega. Bular madaniyatni shakllanishida adabiyotning o’rni turli xil davrlardagi tarixiy rivojlanishi, adabiyotning ijtimoiyligi va dunyoqarashi bilan bog‘liqligidadir.
Professor Kato har bir aytgan jabhalarini batafsil koʻrib chiqib, shuni ta’kidlaydiki, yapon adabiyotining madaniyatdagi oʻrni shundaki, “har bir davrda yaponlar oʻzlarini fikrlarini adabiy asarlarda bildirganlar”.
Yaponiya oʻrta asri bir necha davrlarni oʻz ichiga olib, Heyan davrining ohirgi yil (XII asr) lari, Kamakura davri va Muromoti davrining ohirgi yil (XVI asr) larigacha boʻlgan 500 yillik vaqt oralig‘iga aytiladi. Yaponiya adabiyotshunosligida oʻrta asrni ikki katta davr oralig‘iga: erta oʻrta asrlar –Heyan davri (IX-XII) va kechki oʻrta asrlar–Kamakura va Muromachi davrlari (XII -XIV) oralig‘iga boʻlib oʻrganiladi.
Yaponiyada har bir tarixiy davr oʻsha davr muhitida paydo boʻlgan jamiyat va oʻsha jamiyat yaratgan oʻziga xos madaniyati, qonunlari, qarashlari bilan ajralib turgan.
Yaponiya adabiy an’analari boy va uzoq tarixga ega boʻlib, Yaponiyada davlatchilikning tashkil topishiga qadar yapon qabilasi mavjud boʻlgan paytdanoq adabiyot shakllangan. Dastlabki adabiyot xalq og‘zaki ijodi boʻlgan boʻlsa, keyinchalik adabiyot yozma adabiyotga koʻchgan. Bizgacha yetib kelgani bu yozma adabiyot hisoblanadi. Yaponiyada adabiyot VII-VIII asrlarda shakllana boshlagan. Ilk adabiyot namunalari sifatida adabiy yodgorliklarni keltirishimiz mumkin. Yapon adabiyoti tarixidagi qadimiy davr haqida ma’lumot beruvchi bu ilk yozma yodgorliklar VIII asrga borib taqaladi. Bularga tarixiy afsonaviy antologiya “Kojiki” (古事記, “Qadimiy ishlar haqidagi qaydnoma”) (712); tarixiy xronika “Nixongi” (日本紀) (720); tarixiy-geografik va etno-tipografik qaydlar “Fudoki” (風土記)(713-733) va ilk yozma she’riy yodgorlik – “Manyoshu” (
万葉集) (VIII asr ikkinchi yarmi) kiradi.
Bu yozma yodgorliklar manbalari yaratilgan davrdan oldingi davrlarni ham oʻz ichiga oladi. Bu davrda yaponlarda oʻzining yozuvi boʻlmagan. Yapon adabiyoti uzoq vaqt Xitoy adabiyoti ta’siri ostida bo‘lgan va ko‘p asarlar aynan eski xitoy yozuvida yozilgan.
VIII asrga kelib ilk yozma yodgorliklar yaratilgan paytda Yaponiya poytaxti Nara deb ataluvchi markazlashgan davlatga ega boʻlgan. Hukumat tepasida imperator turgan. Ilk davlat boshqaruvi yuzaga kelgan va yozma yodgorliklar yaratilgan bu davr Yaponiya tarixida Nara davri (III-VIII asrlar) deb atalgan.

Manbalar 
 Като Сюити. Нихон бунгаку си дзёсэцу, дзё. (Введение в историю яп. Лит. Т1) Токио, 1975.
Sokin Husayni Shahid

Serene Husayniy Shahid (    , fransuzcha: Sirine Husayni Shahid ; 1920–2008) Quddusda shahrida nufuzli va yuqori mavqeyga ega Husayniylar oilasining aʼzosi sifatida tugʻilgan. Uning otasi Jamol al-Husayniy (o'sha paytdagi Quddus bosh muftiysi Amin al-Husayniyning ikkinchi amakivachchasi), onasi tomonidan bobosi Quddus meri Faydi al-Alamiy va amakisi Muso al-Alamiy edi. U dastlab bolalik chog'larini Ramallahdagi Ramallah do'stlar maktabida, keyinroq esa ma'lum sabablarga ko'ra Bayrutdagi Amerika universitetida tahsil olgan. 

Bir qancha vaqat o'tar-o'tmas,1967 yildan keyin u falastinlik qochqinlar o'rtasida "dacha sanoati" ni ochishga kirishdi. U falastinlik ayollarni ish bilan taminlash maqsadida uncha katta bo'lmagan kashta tikish loyihalarida ishlagan, u ish kunlarida turli xildagi zamonaviy, bejirim, munchoqlar qo'shib tikiladigan, noodatiy naqshlarga ega kashta tikish bo'yicha seminarlar o'tkazgan. Uning shuncha sayi harakatlari behuda ketmadi va ko'p o'tmay  Huguette Kaland bilan birgalikda va hamjihatlikda ( yani do'stona va hamkorlik yo'li bilan) Falastin lagerlarini zamonaviylashtirib rivojlantirish assotsiatsiyasini yaratishga yordam berdi. "Inaash" (1969 yilda asos solingan)  Livanda, an'anaviy va katta ahamiyatga ega Falastin kashtalarini saqlash va Livandagi Falastin qochqinlar lagerlarida yordamga muhtoj qiynalgan ayollar va bolalarga yordam berishga bag'ishlangan uyushma. Shu bilan birga, u Falastin liboslari, (milliy va zamonaviy, erkaklar va ayollar, bolalar liboslari) va kashtalari haqida yozgan va ko'rgazmalar tashkil etishga yordam bergan, jumladan, 1991 yilda Britaniya muzeyidagi Insoniyat muzeyida.   U shu bilan cheklanibgina qolmaya, Falastinning  liboslari arxiviga turli tuman matolar, taqinchoqlar va tikuv mashinalarini hadya qilgan.

U 1944 yilga kelib esa Bahoiy dinining zodagon oilasining o'g'li Munib Shahidga turmushga chiqadi, dabdabali to'y-marosimidan so'ng ular Bayrutga joylashdilar.  Uning qizi Leyla Shahid Falastinning Yevropa komissiyasidagi vakili.  Uning qolgan ikki qizi Maya va Zeyna Inaash uchun Falastin kashtalarini loyihalashtirib, targ‘ib qilishmoqda. 

Va nijoyat Sokin Husayni Shahidning “Quddus xotiralari” nomli avtobiografiyasi 2000-yilda nashr etilgan va tanqidchilar tomonidan “yangi zamin yaratgan”  deb e’tirof etilgan. U bir necha tillarga tarjima qilingan.

Bibliografiya 

 Weir, Shelagh va Shahid, Serene: Falastin kashtasi : Falastin qishloq ayollarining an'anaviy liboslaridan o'zaro tikish naqshlari . London: Britaniya muzeyi nashrlari, 1988 yil.
 Shahid, Serene Husayn (Muharrir: Jan Said Makdisi ), (Kirish - Edvard V. Said ): Quddus xotiralari, Naufal, Bayrut, 2000. Birinchi nashr.
 Quddus dovonlari, (Quddus xotiralaridan parchalar), 2000 yil bahori, 8-son, Quddus choraklik

Yana qarang 

 Falastin liboslari

Ma'lumotnomalar 

2008-yilda vafot etganlar
1920-yilda tugʻilganlar