MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Rick and Morty

Rick and Morty — Amerika ilmiy-fantastik animatsion televizion seriali. Yaratuvchisi Justin Roiland va Dan Harmon boʻlib, Cartoon Network telekanalining Adult Swim turkumida namoyish etilgan.

Serial premyerasi 2013-yilning dekabr oyida roʻy bergan; ikkinchi mavsum esa 2015-yilda ekran yuzini koʻrgan. 2017-yilning 1-oktabrida esa uchinchi mavsum yakunlanib, 2018-yil may oyida yana nomaʼlum mavsumlarga mos 70 epizod chiqishi haqida xabar qilingan. 2019-yil may oyida toʻrtinchi mavsum namoyish etilishi haqida eʼlon qilindi.

Ilk besh epizod noyabr-dekabr oylarida chiqqan boʻlsa, qolgan qismlari biroz tanaffusdan soʻng, 2020-yilning 3—31-mayda namoyish etildi. Shuningdek, serialning beshinchi mavsumi (aniq muddatsiz) chiqishi toʻgʻrisida eʼlon qilindi. 2021-yilning 30-martida beshinchi mavsumning rasmiy treyleri muxlislar eʼtiboriga havola etildi va 2021-yilning 20-iyunida mavsum ekranlarga chiqishi sanasi eʼlon qilindi.

Serial surbet va telbanamo olim Rick Sanchez va uning sodda, injiq va oʻziga ishonmaydigan nevarasi Mortining sarguzashtlariga bagʻishlangan; serial muallifi Royland har ikki qahramonga oʻzi ovoz bergan. Kelajakka qaytib franshizasiga taqlidan shakllanib chiqqan animatsion serial kutilmaganda tanqidchilarning yuksak baholariga sazovor boʻldi – ular serialning oʻziga xosligi, kreativligi va hajviy jihatlarini alohida eʼtirof etadi.

Asosiy personajlar 

 Rick Sanchez (Justin Roiland tomonidan ovoz berilgan) — asosiy ikki qahramondan biri, daho va keksa olim, doim kekirib yuradigan piyanista. Skeptik, oʻta surbet, gapdon, egoist, lekin hazil qilishni juda yaxshi koʻradi. Ateist (baʼzi qismlarda xudoga iltijo qiladi, lekin har gal voqealarning moʻjizaviy kechishi ortidan yana barini omaddan deb hisoblaydi va uning mavjudligini inkor etadi). Qaroqchilardan juda qoʻrqadi. Daholigi ortidan butun Koinotda koʻplab dushmanlar orttirishga ham ulgurgan. Oʻz qizining oilasi – Smitlar xonadoniga koʻchib oʻtgan; shundan buyon barcha sarguzashtlarga nevarasi Morty bilan yoʻl oladi.
 Morty Smith (Justin Roiland tomonidan ovoz berilgan) – ikkinchi asosiy qahramon, Rickning nevarasi, 14 yoshdagi bolakay (3-mavsumda 15 yoshda), oddiy oʻsmir. Bobosi bilan sarguzasht qilarkan, atrofda nimalar sodir boʻlayotganini toʻliq tushunib yetmaydi, lekin uddaburonligini koʻrsatib qoʻygan vaziyatlar ham boʻlgan. Jessicaga koʻngil qoʻyadi. Ona sayyorasi Yer aholisi "kronenberglashtirish" natijasida qirilib bitgach, Rick bilan oʻzlarining omadsiz tajribada halok boʻlgan boshqa talqinlari oʻlchamiga oʻtib olgan.

Ovoz berganlar 
 Justin Roiland ovozi Rick Sanchez va Morty Smith
 Chris Parnell ovozi Jerry Smith
 Spencer Grammer ovozi Summer Smith
 Sarah Chalke ovozi Beth Smith

Manbalar

Havolalar 
 
 
 

AQSh teleseriallari
Animatsion teleseriallar
Adult Swim dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2010-yillar teleseriallari
2010-yillar animatsion teleseriallari
2020-yillar teleseriallari
2020-yillar animatsion teleseriallari
BoJack Horseman

BoJack Horseman — Amerika animatsion televizion seriali. Yaratuvchisi Raphael Bob-Waksberg  boʻlib, Netflix telekanalida namoyish etilgan.

Ovoz berganlar 
 Will Arnett ovozi BoJack Horseman
 Amy Sedaris ovozi Princess Carolyn
 Alison Brie ovozi Diane Nguyen
 Paul F. Tompkins ovozi Mr. Peanutbutter
 Aaron Paul ovozi Todd Chavez

Manbalar

Havolalar 
 
 

AQSh teleseriallari
Animatsion teleseriallar
Netflix dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2010-yillar teleseriallari
2010-yillar animatsion teleseriallari
2020-yillar teleseriallari
2020-yillar animatsion teleseriallari
Qum Qiyali

Qum Qiyali — Oʻzbekistonning Fargʻona viloyati, Dangʻara tumanida joylashgan qishloq.

Manbalar 

Fargʻona qishloqlari
Getting into Fingerstyle Guitar

„Getting into Fingerstyle Guitar“ () — amerikalik gitarachi Jonathan Adams qalamiga mansub gitara chalishni oʻrgatuvchi qoʻllanma. Ilk bor 2002-yil Mel Bay nashriyotida chop etilgan. 2011-hamda 2015-yillarda qayta nashr qilingan. Kitob ham oddiy kitob, ham elektron kitob oʻlaroq hamda hamroh audioyozuvlar bilan eʼlon qilingan. Asarda musiqa asarlari ham nota yozuvi, ham tabulatura shaklida keltirilgan.

Asar gitarani fingerstayl yoki klassik uslubda, yaʼni barmoqlar bilan chalishni noldan boshlayotganlar yoki ushbu uslubni yanada yaxshiroq oʻzlashtirishni xohlaydiganlar uchun moʻljallangan. Dastlabki boblarda ayrim asosiy metodlar, yaxshi odatlarni rivojlantirish va yomon odatlardan qochish haqida soʻz yuritiladi. Keyingi boblarda klassik va fingerstayl uslubidagi anʼanalardan olingan baʼzi bir muhim repertuarlarga eʼtibor qaratilgan. Ushbu boblar kitobning ilk yarmida berilgan uslublarni oʻzlashtirishga koʻmaklashadi.

Manbalar

Havolalar 
 „Getting into Fingerstyle Guitar“ Mel Bay saytida 
 „Getting into Fingerstyle Guitar“ Google Books saytida 
 

Gitara chalish boʻyicha kitoblar
Jo‘ji sulton

Joʻji sulton yoki Joʻjixon (1697-yilda vafot etgan), 1694-1697-yillarda hukmronlik qilgan Shiboniylar sulolasidan boʻlgan oʻzbek Xorazm xoni (Xiva xonligi).

Hoji Muhammadxonning avlodi, u Erengxon vafotidan keyin xon hokimiyatini kuchaytirish siyosatini davom ettirdi. U faqat uch yil hukmronlik qildi va 1694-yilda vafot etdi, shundan keyin akasi Valixon hokimiyatga keldi.

Adabiyotlar 
 Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959; 
 Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941; 
 Xudoyberganov K., Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
 Gulyamov Y.G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957 
 Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993. 
 Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976

Xorazm hukmdorlari
Valixon

Valixon (1699-yilda vafot etgan) — 1697-1698-yillarda hukmronlik qilgan Shiboniylar sulolasidan boʻlgan oʻzbek Xorazm xoni (Xiva xonligi)

Hoji Muhammadxonning avlodi, u akasi Jo‘ji sulton vafotidan keyin mamlakatda siyosiy barqarorlikni saqlay olmadi. U atigi bir yarim yil hukmronlik qildi, taxtdan chetlashtirildi va taxminan 1699-yilda vafot etdi. 1698-yilda hokimiyat tepasiga Jo‘ji sultonning avlodi Shohniyozxon keldi.

Adabiyotlar 
 Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959; 
 Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941; 
 Xudoyberganov K., Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
 Gulyamov Y.G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957 
 Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993. 
 Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Xorazm hukmdorlari
Shohniyozxon

Shohniyozxon (1702-yilda vafot etgan) — 1698-1702-yillarda Shiboniylar sulolasidan boʻlgan oʻzbek Xorazm xoni.

U Joʻji sultonning oʻgʻli edi. 1698-yilda fors qoʻshinlarini magʻlub etdi. Keyin u baʼzi turkman qabilalarini boʻysundirdi va ularni hiroj - yer soligʻini toʻlashga majbur qildi. Shohniyozxonning buyrugʻi bilan Xivadagi shoir Paxlavon Mahmudning maqbarasi qurildi. U uzoq vaqt hukmronlik qilmadi va 1702-yil atrofida vafot etdi. 1702-yilda uning oʻgʻli Shohbaxtxon hokimiyatga keldi.

Adabiyotlar 
 Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959; 
 Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941; 
 Xudoyberganov K., Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
 Gulyamov Y.G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957 
 Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993. 
 Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976

Xorazm hukmdorlari
Jannatga yoʻl

„Jannatga yoʻl“ — oʻzbek shoiri Abdulla Oripov qalamiga mansub dramatik doston. 1980-yil Toshkent shahrida Oʻzbekiston Kommunistik partiyasi markaziy komitetining nashriyotida chop etilgan. Asar nazm va dramaturgiya janrlari xususiyatlarini oʻzida jamlagan.

Doston fantastik va afsonaviy-mifologik mavzu asosida yaratilgan. Asardagi voqealar „narigi dunyo“da sodir boʻladi. Aslida esa mifologiya yordamida realistik hodisalar yoritilgan, yaʼni adib afsonaviy naql vositalari orqali real dunyo muammolarini talqin qiladi. Oripov ushbu asarida ezgulikni imkon borida yoki imkon boricha roʻyobga chiqariladigan istak emas, balki amalga oshirilishi zarur ehtiyoj oʻlaroq tasvirlagan.

Kitob kirish soʻzini Matyoqub Qoʻshjonov yozgan. Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Neʼmat Aminov — muharrir, Javlon Umarbekov — rassom, Galina Lomivorotova — texnik muharrir, Adxam Joʻraboyev — musahhih. Kitob adadi — 35 000 nusxa.

Manbalar

Havolalar 
 „Jannatga yoʻl“ Ziyouz saytida
 „Jannatga yoʻl“ dostonining sahnalashtirilgani  (audio) 
 „Jannatga yoʻl“ dostonining sahnalashtirilgani (video) 

Dostonlar
Pyesalar
Shohbaxtxon

Shohbaxtxon (1703-yilda vafot etgan), 1702—1703-yillarda Shiboniylar sulolasidan boʻlgan oʻzbek Xorazm (Xiva) xoni. 

Shohniyozxonning vafotidan keyin uning oʻgʻli Shohbaxtxon taxtga oʻtirdi, ammo uning hukmronligi qisqa muddatli boʻlib, 1703-yilga kelib taxtdan agʻdarildi. 1703-yilda hokimiyat tepasiga Sayid Alixon keldi.

Adabiyotlar 
 Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959; 
 Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941; 
 Xudoyberganov K., Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
 Gulyamov Y.G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957 
 Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993. 
 Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976

Xorazm hukmdorlari
Sayid Alixon

Sayid Alixon (1703-yilda vafot etgan), 1703-yilda Shayboniylar sulolasidan boʻlgan oʻzbek Xorazm (Xiva) xoni.

Shohbaxtxon hokimiyatdan chetlatilgandan soʻng, Sayyid Alixon taxtga oʻtirdi, ammo uning hukmronligi bir necha kun davom etdi va u 1703-yilda, ehtimol 1704-yilda taxtdan agʻdarildi. 

1703-yilda Shohniyozxonning ukasi Musoxon hokimiyatga keldi.

Adabiyotlar 
 Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959; 
 Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941; 
 Xudoyberganov K., Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
 Gulyamov Y.G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957 
 Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993. 
 Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976

Xorazm hukmdorlari
Musoxon

Musoxon (1704-yilda vafot etgan), 1703—1704-yillarda Shiboniylar sulolasidan boʻlgan oʻzbek Xorazm (Xiva) xoni. 

Sayid Alixon hokimiyatdan chetlatilgach, taxtga Joʻji sultonning oʻgʻli Musoxon oʻtirdi. U oʻz nomi bilan tanga chiqargan. Uning taʼsiri Marv va Astrabodgacha tarqaldi, ularning aholisi unga jizya va haraj toʻlashdi. Biroq, keyinchalik u Xorazm amirlari bilan toʻqnashdi, u Marvga qochib ketdi, ammo taxminan 1704-yilda oʻldirildi. 1704-yilda Hoji Muhammadxonning oʻgʻli Yodigorxon hokimiyatga keldi.

Adabiyotlar 
 Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959; 
 Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941; 
 Xudoyberganov K., Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
 Gulyamov Y.G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957 
 Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993. 
 Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976

Xorazm hukmdorlari
Xiva xonligi
Abadiyat qonuni

Abadiyat qonuni () — 1978-yilda gruzin yozuvchisi Nodar Dumbadze tomonidan yozilgan roman. Abadiyat qonuni romani nafaqat Gruziyaning oʻzida, balki koʻplab boshqa yurtlarda ham izlab topib oʻqiladigan asarlar qatoridan joy olgan.1983-yilda oʻzbek tiliga tarjima qilinib 30 000 nusxada nashr etilgan. Keyinchalik 2011 — 2014-yillarda Sharq NMAK tomindan hikoyalar bilan birga 463 betli qattiq muqovada qayta nashr etilgan.

Roman qahramoni yozuvchi Bachana Ramishvili yurak xurujidan soʻng kasalxonaga tushadi. Kasalxonada u butun hayotini birma bir eslaydi va abadiyat qonunini kashf etadi.

Sujet 
Romanda insonning hayotdagi oʻrni, undan talab etiladigan fidoyilik, halollik, vijdonlilik, adolatparvarlik xususiyatlari toʻgʻrisida keng mushohada yuritilgan. Adibning aksariyat asarlaridagi voqea, hodisalar insonlar taqdiri oʻzining oʻtkir dramatizmi bilan birga samimiy yumori bilan ham oʻquvchi yodida uzoq saqlanib qoladi. Ushbu asarda ham voqealar keskin rivojlanadi. Bosh qahramon Bachana Ramishvili haqiqiy maʼnodagi sodda va samimiy yozuvchi obrazida tasvirlangan. U taʼmagirlarni va poraxoʻrlarni yomon koʻradi. Asarda mehr-oqibat, muhabbat, nafrat, shodlik, hayo va or-nomus tushunchalari uygʻunlashtirilgan.

Manbalar

Havolalar
Raqamli qalʼa

Raqamli qalʼa () — amerikalik yozuvchi Dan Brownning romani.  Asar milliy xavfsizlik agentligi va Amerika Qoʻshma Shtatlarining eng yaxshi kriptografi Syuzan Fletcherning nomaʼlum xavfli shaxsga qarshi turishi haqida. Bunda AQSHning barcha maxfiy maʼlumotlari xavf ostida qolgan boʻladi.

Sujet 
Elektron maʼlumotlarni himoyalash uchun dekodlanmaydigan shifr yaratgan sobiq milliy xavfsizlik agentligi (MXA) xodimi oʻldirib ketiladi.  MXAning super kompyuteri Transxabar "raqamli qalʼa" dasturi bilan yaratilgan  shifrlangan bu kodni ocha olmaydi. Aslida esa "raqamli qalʼa" dasturi mavjud boʻlmaydi, shifr esa yashirin xabar emas, transxabarni buzadigan virus boʻlib chiqadi. Bu virusni oʻzining ishdan boʻshatilishi, ona yurti (Yaponiya)ning Amerika tomonidan atom bombalari bilan 1945-yilda bombardimon qilinishi va  odamlarni yoppasiga kuzatish rejimini barbod qilish maqsadida MXA sobiq xodimi Enzay Tankado yaratgan edi. Roman oxirida xodimlar virusni xavfsizlantirishadi. Transxabarning borligi sir saqlanib qolinsada, oʻzi yoʻq qilinadi.

Qahramonlar 
Syuzan Fletcher — bosh qahramon, MXA bosh kriptografi

Devid Bekker — Zamonaviy tillar boʻyicha professor, Syuzanning qayligʻi

Enzay Tankado — Raqamli qalʼa dasturi yaratuvchisi, MXA sobiq xodimi

Komandor Trever Stratmor — MXA operatsiyalar boʻlimi direktori

Liland Fonteyn — MXA direktori

Jabba — MXA xavfsizlik tizimi direktor oʻrinbosari

Soshi Kuta — Jabbaning bosh texnigi va assistenti

Fil Chartrukian — MXA texnigi

Greg Heyl — MXA kriptografi

Halohot — Stratmor tomonidan kodni olish uchun yollangan qotil

Manbalar

Havolalar 
 Official website

Romanlar
Abby Takes a Stand

Abby takes a stand — Patricia McKissack tomonidan 2005-yilda nashr etilgan kitob. Bu „Vaqt parchalari“ turkumidagi birinchi kitob va asosan 1960-yillar haqida hikoya qiladi.

Kitobning qabul qilinishi
Central Asians under Russian Rule

„Central Asians under Russian Rule: A Study in Culture Change“ („Markaziy osiyoliklar Rossiya hukmronligi ostida: Madaniy oʻzgarishlar boʻyicha tadqiqot“) — amerikalik antropolog Elizabeth Bacon qalamiga mansub kitob. Kitobda Markaziy Osiyo xalqlari madaniyati va ularning madaniyatida Rossiya imperiyasi va Sovet Ittifoqi hukmronligi davrida sodir boʻlgan oʻzgarishlar haqida hikoya qilinadi.

Kitob ilk marotaba 1966-yil Cornell universiteti nashriyotida chop etilgan. 1968-yil ayni nashriyotda qayta nashr qilingan. 1980-yil Michael Fischer koʻp sahifali kirish soʻz yozgan yangi nashri chop etilgan. Yangi nashr 1982-yil qayta chop etilgan. Asardan 12 fotosurat va 2 xarita, shuningdek, izohlar, bibliografiya va indeks oʻrin olgan. Bacon kitobni turkshunos olim Aleksandr Samoylovichga bagʻishlagan.

Muallif 1934–1935-oʻquv yilida Yale universiteti hamda SSSR Fanlar akademiyasi oʻrtasidagi hamkorlik doirasida Sovet Ittifoqida yashagan. Bacon Markaziy Osiyo mamlakatlaridan faqat Qozogʻiston SSRga borishga muvaffaq boʻlgan. Bacon kitobni Sovet Ittifoqida boshdan kechirganlari va AQSHga qaytganidan keyin oʻtkazgan chuqur tadqiqotlari asosida yozgan.

„Central Asians under Russian Rule“ kitobi Rossiya imperiyasi va SSSR hukmronligi ostida Markaziy Osiyoda sodir boʻlgan madaniy oʻzgarishlar mukammal yoritilgan va tahlil qilingan asar oʻlaroq yaxshi kutib olindi. Ammo 1960-yillarda kitobga taqriz yozganlar ham, 1980-yilgi yangi nashrga kirish soʻzini yozgan Fischer ham Baconni Markaziy Osiyo xalqlari tarixi va mintaqadagi tarixiy oʻzgarishlarni yetarlicha chuqur tahlil qilmaslikda hamda murakkab masalalarni oshiqcha soddalashtirgani uchun tanqid qilishdi.

Manbalar

Havolalar 
 „Central Asians under Russian Rule“ Cornell universiteti saytida 

Markaziy Osiyo boʻyicha kitoblar
Tarix boʻyicha kitoblar
Shoh Edip: Tragediya

„Shoh Edip: Tragediya“ — yunon dramaturgi Sofokl qalamiga mansub „Shoh Edip“ tragediyasining Asqad Muxtor oʻgirgan oʻzbekcha tarjimasi. Bu tarjima asarning oʻzbek tilidagi ilk va yagona tarjimasidir. Muxtor asarni 1958-yilda Moskva shahrida „Xudojestvennaya literatura“ nashriyotida chop etilgan ruscha tarjimasidan oʻzbekchaga oʻgirgan. Oʻzbekcha tarjima 1979-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan.

„Shoh Edip“ tragediyasida qadimgi yunon mifologiyasidan keng foydalanilgan. Sofoklning ijodiy choʻqqisi hisoblangan bu asar oʻtgan 2500 yil mobaynida jahon teatri sahnasidan tushmay keladi. Muxtor tragediyani oʻzbekchaga erkin tarjima qilgan: oʻzbek kitobxoni uchun tushunish qiyin boʻlgan joy, elat nomlari hamda atamalar oʻzgartirilgan yoki tushib qoldirilgan.

Oʻzbekcha tarjimani nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: M. Aʼzam – muharrir, K. Vorobyov - rassom, A. Bobrov – rasmlar muharriri, E. Potapova – texnik muharrir, R. Sodiqbekova – musahhih. Kitob adadi – 10 000 nusxa.

Manbalar

Havolalar 
 „Shoh Edip: Tragediya“ Ziyouz saytida

Pyesalar
Sofokl asarlari
A Beautiful Mind

A Beautiful Mind (Goʻzal idrok) — 1998-yilda Sylvia Nazar tomonidan yozilgan, Nobel mukofoti laureati John Forbes Nash hayotiga bagʻishlangan biografik roman. Nazarning ushbu asari 1998-yilda National Book Critics Circle Award mukofoti qoʻlga kiritdi va Pulitzer mukofotiga nomzod boʻldi. 2001-yilda roman asosida Ron Howard tomonidan Tafakkur oʻyinlari filmini suratga olingan.

Sujet 
Kitobda Nashning bolaligi, Prinston va MITdagi ishlari, RAND korporatsiyasidagi faoliyati, oilasi va shizofreniya bilan kurashlari yoritilgan.

Kitob 1994-yilda Nashga Iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofotini topshirishi bilan tugaydi. Kitobda Nash hayotining koʻp qirralari, shu jumladan uning matematik dahosi tabiati batafsil tavsiflangan, uning shaxsiyati va motivatsiyasi batafsil oʻrganilgan.

Qabul qilinishi 
Roman 1998-yilda National Book Critics Circle Award mukfotifa loyiq koʻrildi. Tarjimai holi uchun Pulitzer mukofoti va Rhône-Poulenc mukofotiga nomzod boʻldi. 1999-yilda New-York Timesning Biografiya uchun eng yaxshi bestsellerlar roʻyxatiga qoʻshildi.

Tanqid 
Kitobda qoʻyilgan axloqiy masalalar, ruxsatsiz biografiya va mavzu yuzasidan hamkorlik qilmasdan yozilgani keskin tanqid qilingan.

Moslashtirish 
Kitob asosida Ron Howard tomonidan suratga olingan va bosh rollarni Russel Krou va Jenifer Konneli ijro etgan „Ajoyib aql“ filmi yuqori baholandi va koʻplab mukofotlarga sazovor boʻldi. Jumladan Eng yaxshi film uchun va eng yaxshi moslashtirilgan Ssenariy uchun Oscar mukfotiga loyiq koʻrilgan.

Manbalar

Havolalar
Tohirxon (Xorazm xoni)

Toxirxon (tugʻilgan yili nomaʼlum - 1741) – Xorazm (Xiva) xoni (1740-1741) Ashtarxoniylar sulolasidan, Ilbarsxonxon II ning vorisi. 

Nodirshohning buyrugʻi bilan 1740-yilda, o’zbek xoni Ilbarsxon II qatl etilgandan so’ng taxtga Tohirxon chiqqan. Tohirxon atigi olti oy hukmronlik qildi, aholi Nodirshohga boʻysunishidan norozi boʻldi va 1741-yilda u oʻldirildi.

Adabiyotlar 
 Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959; 
 Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941; 
 Xudoyberganov K., Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
 Gulyamov Y.G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957 
 Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993. 
 Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976

Xorazm hukmdorlari
Tasniflash

Tasniflash yoki klassifikatsiya — maʼlum bir narsaning muayyan belgilar asosida hamda tadqiqotning umumiy maqsadidan kelib chiqadigan qarashlarga moye keluvchi maʼlum tasnifiy boʻlimlar boʻyicha guruhlarga ajratilishi.
ABC Bunny

ABC Bunny — Wanda Gág tomonidan yaratilgan bolalar uchun alifbo kitobi. Kitob muallif tomonidan oq va qora ranglarda bezatilgan va kitobning muallifining akasi Howard tomonidan qoʻlda yozilgan. Kitobga qoʻshilgan „ABC Songs“ musiqasini kitobning muallifi Wanda Gágning singlisi Flaviya bastalagan.

Kitob dastlab muallif Wandaning jiyanlaridan biri uchun yaratilgan edi. Muallifning oʻz jiyani uchun yaratgan kitobi 1934-yilda 1972-yilgacha Newbery Faxriy mukofotiga sazovor boʻlgan soʻnggi rasmli kitob sifatida tarixda qoldi. Kitob 1933-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlarining Coward-McCann, Inc  nashriyotida nashr etilgan.

Syujeti 
Ritmik va qofiyali matn olma bilan sodir boʻlgan baxtsiz hodisadan keyin Bunnylanddan boshqa joyga haydalgan Bunni haqida hikoya qiladi. Bunni sayohatida alfavitdagi har bir harf aks etadi: Gale G harfi uchun, Insect I harfi uchun va boshqalar.

Havolalar  
Koʻrib chiqish

Manbalar 

1933-yilgi bolalar uchun kitoblar
Amerika rasmli kitoblari
Alifbo kitoblari
Across America on an Emigrant Train

Across America on an Emigrant Train — 1993-yilda Jim Murphy tomonidan yaratilgan bolalar uchun tarixiy kitob. Ushbu kitob Robert Lui Stivensonning Nyu-York shahridan Kaliforniyaga shahriga 1879-yil qilgan sayohatiga asoslangan.

Kitobning qabul qilinishi 
Booklist, Across America kitobi sharhida „Murphy uslubi oddiy“ deb yozgan va „Oddiy odamlar tajribasi Gʻarb afsonalarini jonlantiradi“ degan xulosaga kelgan. School Library Journal „Murphy yozuvchining (Robert Lui Stivenson) jurnalidan oʻsha paytdagi transkontinental poezd sayohatining yangi, birlamchi manbasini taqdim etish uchun olgan“ deb yozgan va „temir yoʻl qurilishi va uning kesib oʻtgan hududga taʼsiri toʻgʻrisidagi hisobotlarni sinchkovlik bilan oʻrganib chiqqan.

Bolalar kooperativ markazi ushbu kitobni „gʻarb tomon kengayishning ajoyib hujjatli filmi“ deb topdi.

Mukofotlar va nominatsiyalar 
1994 Jefferson Cup Award - gʻolib
1994 Orbis Pictus Award - gʻolib

Manbalar 

1993-yilgi Bolalar kitobi