MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Cristina Ali Farah

Cristina Ali Farah (29-may 1973-yil, Verona, Italiya) — asli somalilik italyan yozuvchisi.

Biografiya 

Otasi somalilik, onasi italiyalik. Farah Somalining poytaxti Mogadishuda oʻsgan. 1991-yilda Somalida fuqarolar urushi boshlanmaguncha u yerda italyan maktabida oʻqidi.

Farah va uning oilasi keyinchalik Vengriyaning Pecs shahriga koʻchib oʻtishdi, ammo keyinroq oʻzining tugʻilgan joyi Verona, Italiyaga koʻchib oʻtdi. U erda Rimdagi La Sapienza universitetida Italiya Lettere universiteti diplomini oldi, 2013 yildan beri u Bryusselda (Belgiya) istiqomat qiladi.

Ijodi 

Kristina Ali Farah — somalilik italyan shoiri, yozuvchi, dramaturg, librettist va ogʻzaki ijrochi. Farah uchta romanini nashr etdi, Madre piccola (Kichik ona); Il komandante del fiume (daryo qoʻmondoni); va Le stazioni della luna (Oy stantsiyalari). 2011-yilda Indiana universiteti nashriyoti Jovanna Bellesiya tomonidan tarjima qilingan Madre piccolani nashr etdi. Fan nomzodi ilmiy darajasiga ega. Afrika tadqiqotlari boʻyicha va dunyoning koʻplab mamlakatlarida oʻz ishini taqdim etish uchun taklif qilingan. Lingua Madre va Vittorini mukofotlari laureati. Ayova universitetining Xalqaro yozma dasturida (2017), MEET (Maison des Écrivains Étrangers et des Traducteurs) va Art Omi rezidentliklarida (2018) ishtirok etdi. 2019-yilda Civitella Ranieri jamg‘armasi aʼzosi va La Marelle yozuvchisi bo‘lgan. Yaqinda „Antigona“ni qayta yozish va Materada topilgan hikoyalardan olingan libretto ustida ishlagan.

Farah o‘zining fantastik asarlaridan tashqari 1940-yildan 1990-yilgacha Somali xalq teatrining tarixi, yuksalishi va umumiy mavzulariga bag‘ishlangan kitob ham nashr etgan.

Bibliografiya 

 Ai confini del verso: Poesia della migrazione in italiano, (Misra chegaralarida. Migratsiya sheʼriyati) Le Lettere, Florensiya, 2006.
 Yangi xarita: Italiyadagi muhojir yozuvchilar sheʼriyati, Mia Lecomte va Luiji Bonaffini tomonidan toʻplangan matnlar, Green Integer, Los-Anjeles, 2007.
 Madre piccola (Kichik ona), Frassinelli, 2007.
 Il komandante del fiume (Daryo qoʻmondoni), 66 va 2, 2014.
 LATITUDE Quvvat munosabatlarini qayta koʻrib chiqish — mustamlakadan chiqarilgan va irqiy boʻlmagan dunyo uchun, 2021.

Havolalar 

An Interview with Cristina (Ubax) Ali Farah, the Author of the Novels 

ALI FARAH, Ubah Cristina | The International Writing Program. 

Ubah Cristina Ali Farah, Khadija Abdalla Bajaber for Nairobi events.  

Cristina Ali Farah

Manbalar
Yevrovalyuta

Yevrovalyuta-Yevropa bankining boshqa mamlakat bankiga mahalliy valyutada qoʻyilgan pul mablagʻi.

Yevrodollar 
Yevrodollar-Oʻz egalari tomonidan AQSh hududidan tashqarida, asosan Yevropa banklarida joylashtirilgan hamda ushbu banklar tomonidan kredit operatsiyalari uchun ishlatiladigan Amerika dollari.

Yevrokreditlar 
Yevrokreditlar-Mamlakatning yirik tijorat bankalri tomonidan yevrovalyuta bozori resurs hisobiga taqdim etiladigan xalqaro zayomlar .
„Yevropa Kengashining jinoiy faoliyatidan keladigan daromadlarni olib chiqib ketilishini aniqlash, tortib olish vva musodara qilish haqida Konvensiya“
Yevropa Kengashining jinoiy faoliyatidan keladigan daromadlarni olib chiqib ketilishini aniqlash, tortib olish va musodara qilish haqida Konvensiya 1990-yilda qabul qilingan. Unga muvofiq, daromadlarini noqonuniy olib chiqib ketish bilan bogʻliq jinoyatlarga quyidagi atayin sodir etilgan holatlar koʻzda tutilgan:
1)Jinoyatdan tushgan daromad ekani maʼlum boʻlgan moddiy boyliklarning, ularning noqonuiy kelib chiqishini yashirish yoki oʻzga bir shaxsga sodir etgan ishningn yuridik oqibatlaridan(mas.,mol-mulk musodarasi)qochishga yordam berish maqsadida konversiya qilinishi yoki kimgadir oʻtkazib berilishi;
2)Daromadning kelib chiqish manbai noqonuniy ekanini bila turib yashirish yoki notoʻgʻri maʼlumot berish;
3)Jinoiy yoʻl bilan topilganligi maʼlum boʻlgan boyliklarni sotib olish, ularga egalik qilish yoki ulardan foydalanish;
4)Davlatlar jinoyat qurollari va noqonuniy daromadlarni musodara qilish chora tadbirlarni koʻrish majburiyatini oladi. Ishtirokchi davlatlarning sudlari va boshqa vakolatli organi daromadlarning noqonuniy olib chiqib ketilishi bilan bogʻliq boʻlgan moliyaviy yoki boshqa hujjatlatlarni(bu holatda bank sirini bahona qiish mumkin emas)xatlash huquqiga ega boʻlishi lozim.

Yevropa konserti 
„Yevropa konserti“-Napoleon urushi tugashi bilan Buyuk Britaniya,Prussiya va boshqa Yevropa dalatlari tomonidan 1815-yil Vena kongressi asosida vujudga kelgan xalqaro munosabatlar tizmi boʻlib, xalqaro muammolar oldini olishga va ularni hal etishga qaratilgan.

Yerdagi razvedka 
Yerdagi razvedka-yerdagi boʻlinma va qismlardan radio, radiotexnika, radiolokatsiya-radiatsion kimyoviy hamda bakteriologik(biologik)razvedka vositalarini qoʻllash orqali maʼlumotlar toʻplash.

Yer resurslari 
Yer resurslari-Yer resurslari ishlab chiarish vositalari va jamiyatning turli xoʻjalik ehtiyojlarini qondirish manbai sifatida hamma foydalanadigan yer zaxiralari
.

Adabiyotlar
Cheddar pishloq

Cheddar pishlogʻi (yoki oddiygina cheddar) nisbatan qattiq, oppoq ranglar qoʻshilsa toʻq sariqqa aylanadi. Baʼzan oʻtkir taʼmga ega boʻlgan tabiiy pishloqdir . Cheddar Angliyaning Somersetdagi Cheddar qishlogʻidan kelib chiqqan.

Cheddar pishlogʻi butun dunyoda ishlab chiqariladi. Himoyalangan geografik koʻrsatkich (PGI) 2013-yilda Yevropa Ittifoqida Orkney Shotlandiya oroli Cheddar uchun roʻyxatga olingan, bu Buyuk Britaniya qonunchiligida ham amal qiladi. Dunyo miqyosida cheddar sifatida belgilangan pishloqlarning uslubi va sifati juda farq qilishi mumkin, baʼzi qayta ishlangan pishloqlar "cheddar" sifatida qadoqlanadi. Bundan tashqari, taʼmi va koʻrinishi Red Lesterga oʻxshash baʼzi pishloqlar baʼzan "qizil cheddar" sifatida sotiladi.

Cheddar Buyuk Britaniyadagi eng mashhur pishloq turi boʻlib, mamlakatdagi yillik 1,9 milliard funt sterling boʻlib. pishloq bozorining 51 foizini tashkil qiladi. Bu AQShda mozzarelladan keyin ikkinchi eng mashhur pishloq boʻlib, oʻrtacha yillik isteʼmoli jon boshiga 4.5 kg ni tashkil etadi 2014-yilgi maʼlumotga koʻra, AQSH 1.400.000 tonna ishlab chiqargan. va Buyuk Britaniya 2008-yilda 262.000 tonna ishlab chiqargan.

Tarixi 

Cheddar pishlogʻi Angliyaning janubi-gʻarbiy qismidagi Somersetdagi Cheddar qishlogʻidan kelib chiqqan.

Cheddar taxminan XII asrdan beri ishlab chiqariladi. Fransiyaga bu pishloqning kirib kelishi haqida fransuz yozuvchilari, rimliklar bu retseptni Fransiyaning Kantal hududidan Britaniyaga olib kelgan boʻlishi mumkin deya taxmin qilishadi.

XX asrda Somerset sut ishlab chiqaruvchisi Jozef Xarding cheddarni modernizatsiya qilish va standartlashtirishda tarixda oʻz oʻrniga ega. Jozef Xarding texnik yangiliklar, sut mahsulotlari gigienasini targʻib qilish va pishloq tayyorlashning zamonaviy usullarini koʻngilli ravishda tarqatgani uchun "cheddarning otasi" nomi bilan tarixda qoldi. Xarding pishloq tayyorlash jarayoniga yangi jihozlarni, shu jumladan tvorogni kesish uchun oʻzining "aylanuvchi toʻsar"ini yangilik sifatida ishlab chiqarish bozoriga  kiritdi. Aylanuvchi toʻsar texnikasi pishloq tayyorlash jarayonida qoʻl mehnatini tejaydi.

Tayyorlash jarayoni 

Cheddar ishlab chiqarishda tvorog va zardob odatda yangi tugʻilgan buzoqlarning oshqozonida hosil boʻlgan shira yordamida ajratiladi.

"Cheddarlanish" yaʼni cheddar pishlogʻini ishlab chiqarishning qoʻshimcha bosqichini anglatadi. Pishloq doimiy haroratda saqlanadi, koʻpincha  bu maxsus jihozlarni talab qiladi. Dunyo boʻylab ishlab chiqarilgan boshqa qattiq pishloq navlarida boʻlgani kabi, gʻorlar pishloqni pishish uchun ideal muhitni taʼminlaydi; hali ham, bugungi kunda, baʼzi cheddar Wookey Hole va Cheddar darasidagi gʻorlarda yaxshi saqlanadi va yaxshi yetiladi.

Manbalar 

Pishloq
Pishloqli taomlar
Taylor Russell

Taylor Russell McKenzie (1994-yil 18-iyulda tug'ilgan) - kanadalik aktrisa. U Netflix ilmiy-fantastik serialida Lost in Space (2018–2021)da suratga tushgan. Filmda u tanqidiy e'tirofga sazovor bo'lgan "To'lqinlar " (2019) dramasida rol o'ynagan, bu film uchun u "Eng yaxshi yordamchi ayol" nominatsiyasida Independent Spirit mukofotiga nomzod bo'lgan va qo'rqinchli "Qochish xonasi" (2019) va uning 2021-yilgi davomi uchun ham . "Suyaklar va hamma " (2022) filmida kannibalist o'smir sifatida rol o'ynagani uchun Rassell Marcello Mastroianni mukofotiga sazovor bo'ldi.

Yoshligi 
Teylor Rassell Makkenzi 1994-yil 18-iyulda Britaniya Kolumbiyasining Vankuver shahrida tug‘ilgan va Vankuver, Toronto va Monrealda o‘sgan. Qora tanli ota va oq tanli onadan tug'ilgan. Rassell ikki irqli bo'lib, asosan onasining oilasida o'sgan. U o'sib ulg'ayganida terining rangi tufayli o'zini tengdoshlari tomonidan qabul qilinmasligini his qilganini esladi. Uning ota-onasi moliyaviy jihatdan qiynalar va doimo harakatda bo'lishga majbur edilar. Bunday qiyinchiliklarga qaramay, Rassell yoshligida "qayta ixtiro qilish, yangi narsalarni yaratish uchun har doim imkoniyat borligini" aytdi.

Shaxsiy hayoti 
Rassell hozirda Nyu-York shahrida yashaydi. U Patti Smitning muxlisidir va uning ichki bilagiga Smitning tizzasiga taqlid qilgan kichik chaqmoq tatuirovkasi tushirilgan.

Filmografiya

Film

TV

Manbalar

Havolalar 

 

Yashayotgan insonlar
1994-yilda tugʻilganlar
Muhammadjon Hakimov

Muhammadjon Hakimov — (1935—2001) adabiyotshunos, navoiyshunos, Filologiya fanlari doktori (1987), professor.

Olim 1935-yilda Toshkent shahrida tavallud topgan. Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universitetini tamomlagan (1958).

Faoliyati 
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutida ilmiy xodim (1958—1967), Navoiy nomidagi Davlat adabiyot muzeyida ilmiy xodim (1967—1978), H.Sulaymon nomli Qoʻlyozmalar institutida boʻlim mudiri (1978—1998), Beruniy nomli Sharqshunoslik institutida yetakchi ilmiy xodim (1998—2001).

Asarlari 
Muhammadjon Hakimovning „Alisher Navoiy asarlari qoʻlyozmalarining tavsifi“ (1983), "Navoiy „Xamsa“si qoʻlyozmalar katalogi" (1987), „Navoiy asarlarini koʻchirgan xattotlar“ (1991), „Sharq manbashunosligi lugʻati“ (2011) kitoblari chop etilgan.

Vafoti 
Muhammadjon Hakimov 2001-yilda Toshkentda vafot etgan.

Manbalar
Tavakkul

Tavakkul- XX asrning boshlarida yashagan afgʻon xalqining mashhur hofizlaridan biri. Uning ijodiy diapozoni, asarlarining mundarijasi keng va mazmunli edi. U turli xil dostonlar aytishi bilan birga xalq uslubida yaratilgan gʻazal, chorbayta va boshqa ogʻzaki ijodiyot namunalarini ham ijro qilar edi.

Adabiyotlar 
Afgʻoniston xalqi folklori va mumtoz adabiyoti tarixi

xofizlar
afg'on mumtoz adabiyoti
Menemen tumani



Geografiyasi 
Izmirning shimolida joylashgan Menemen shahar markazidan 33 kilometr uzoqlikda joylashgan.Tumanning shimolida Aliaga va Focha, janubda Chig'li, Karshıyaka va Bornova tumanlari, sharqda Manisa viloyatining Yunusemre tumani va g'arbda Izmir ko'rfazi joylashgan. Hudud 573 km2. Gediz deltasi qirg'oq mintaqasida joylashgan.

Boshqaruv 

 Belediya hokimlari

Ta'lim 
Bakirchay universiteti tumanda joylashgan.

Infratuzilma 
Tuman hududidan Menemen-Chandarli avtomobil yoʻli oʻtadi. Tumanda transport IZBAN poezdlari va IZTASHIT avtobuslari bilan ta'minlanadi. Tumanda Bisim bekati bor.

Manba
Bia

Bianca Miquela Landrau 1990-yil 16-avgustda tugʻilgan.Professional sifatida Bia nomi bilan tanilgan, Amerikalik reper boʻlib, u Kislorod realiti-shousida "Sisterhood of Hip Hop" debyut qilgan. U 2014-yilda RCA Records bilan hamkorlikda Pharrell 's I Am Other rekordi yorligʻiga imzo chekdi. Uning birinchi EP, Nice Girls Finish Last: Cuidado 2018-yilda chiqarilgan. U 2016-yilda J Balvinning " Safari " va 2019-yilda Russning " Est on Earth " singllarida ishtirok etgani uchun eng yaxshi deb tan olingan. 2020-yil boshida Bia Epic Records bilan yangi rekord shartnomasini imzoladi. EP " Wle Lotta Money " singlini yaratib, keyinchalik u Nikki Minaj ishtirokidagi remiks sifatida chiqarila boshladi va Billboard Hot 100ning eng yaxshi 20 taligiga kiritildi.

Yoshligi 
Bia aslida Massachusets shtatining Medford shahridan. U Puerto-Rikolik va Italyan. Oxygen veb-saytiga bergan intervyusida u reperlar bilan studiya mashgʻulotlarida qatnashgan va ularga ovoz yozishda yordam berganidan keyin yoshligida reper boʻlishni xohlayotgani haqida gapirgan. Bia qisqa vaqt kollejda oʻqidi, lekin bu uning uchun emasligini  anglab yetgach, u oʻqishni tashladi va studiya vaqti uchun pul toʻlashni boshlagan. U 2017-yilda Los-Anjelesga toʻliq vaqtli koʻchib o’tgan.

Karyerasi 
2022-yilning 5-fevralida Bia oʻzining Beauty for Certain boʻyanish liniyasini ishga tushirdi. 2022-yil 8-aprelda Bia reper J. Koul bilan “ London ” nomli qoʻshigʻini ommaga havola etdi. 

Bia Niki Minajning “Super Freaky Girl” “Queen Mix” nomli qoʻshigʻini ushbu insonlar bilan birga ijro etishdi:City Girls, Katie Got Bandz, Akbar V va Maliibu Miitchdan.

Badiiylik

Manbalar

Havolalar 

 Media related to Bia (rapper) at Wikimedia Commons
 

Yashayotgan insonlar
1990-yilda tugʻilganlar
Sariq suv kasalligi

Sariq suv kasalligi  — istisqo, organizm bo'shliqlari (plevra, qorin, bo'g'im va boshqalar) to'qimalari, moyak pardalari va boshqa a'zolarda suyuqlik to'planishi. Bu kasallik ko'pincha yurak qon-tomir xastaliklarida, o'smalar, buyrak kasalligida, ochlikda, ayrim zaharlanishlarda kuzatiladi.

Alomatlari 
Yurak kasalliklarida oyoqlarda shish paydo bo'ladi, asta-sekinlik bilan tananing yuqorisiga chiqadi. Buyrak kasalligida shishlar yuzda paydo bo'ladi, so'ng butun tanani qoplab oladi. Kasallik boshlanganida siydik pufagida kuyishish seziladi. Jigar kasalligida esa qorin istisqosi paydo bo'ladi.
"Istisqo turlarining hammasida oldin ikki oyoq, keyin qo'l, ko'z va oyoq barmoqlari ham shishadi. Istisqoning hamma turlari ham qattiq tashnalik va nafas qisishisiz bo'lmaydi, suvga tashnalik kuchliligidan ovqatga ishtaha oz bo'ladi" — deydi Ibn Sino.

Turlari 
Sharq tabobatida "sariq suv kasalligi" nomi bilan atalgan va qadimdan tabiblarni tashvishga solgan istisqoning bir necha turlari bo'lib, inson tanasining qaysi a'zosi sohasida joylashganiga qarab nomlangan va har birining davolash tartibi va usullari qo'llangan. Masalan, XVI asrda yashagan Shahobiddin Abdulkarim o'g'li "Kasalliklar davosi" risolasida ushbu xastalikning tabiiy, zaqqiy, lahmiy turlari borligini ta'kidlab, ayrim mamlakatlarda boshqa nomlar bilan ham atalashini aytadi.

Tabla istisqosi 
"Tabla" so'zi nog'orni anglatadi. Demak, istisqoning bu turi "nog'orasimon istisqo" deb atalgan. Ibn Sinoning yozishicha, kasallikning bu turiga yel sababchi bo'ladi. Odam qorni yeldan meshkobday qappayib, qo'l bilan chertilsa, nog'oraga o'xshab daranglaydi.
Shahobiddin tabib bu kasallikka pishirilgan sarimsoqni asalga qo'shib, qirq kun yedirilsa, bod – qorindagi yel ketib, bemor tuzalishini aytadi. Echkining sutini kanakunjut moyiga aralashtirib, to'rt oy berilsa ham bemor tuzalishi aytib o'tilgan.

Zaqqiy istisqosi 
Zaqqiy istisqosi — qorinda zardob suvi yig'ilishi. Shahobiddin tabib bunday kasallik bilan og'rigan bemorlarni birdan-bir tuzalish yo'li — kindik ostidan teshib, naycha orqali zardobni tortib olishni taklif qiladi.

Lahmiy istisqosi 
Lahmiy istisqo — qorinda shish, jigarda tugun paydo bo'lishi. Birinchi bosqichdan davosiz kasallikka aylanishi mumkin.

Manbalar
Gollandiya (tarixiy mintaqa)

Gollandiya ( HOLLAND  Gollandiyaning g'arbiy qismidagi tarixiy mintaqadir. Mamlakatning ikkita viloyati hududini o'z ichiga oladi - Shimoliy Gollandiya (   Noord-Gollandiya ) va Janubiy Gollandiya (  Zuid Gollandiya ).

Gollandiya so'zining manosi 
Gollandiya nomi  (so'zma-so'z "daraxt mamlakati") yoki nemis. hoi, hal "depressiya, pasttekislik" va quruqlik "yer"  . Bir qator mamlakatlarda bu nom siyosat va geografiya nuqtai nazaridan qarama-qarshi bo'lgan Niderlandiyaning butun qirolligiga nisbatan keng qo'llaniladi (masalan, Angliya nomining ishlatilishi kabi) butun Buyuk Britaniyaga munosabat). Ushbu foydalanish boshqa ba'zi viloyatlar, xususan, Frizland, Shimoliy Brabant, Limburg va boshqa davlatlar aholisi orasida norozilik uyg'otadi.

Hikoya 

 Sm. Shuningdek , Gollandiya soni ro'yxatiga qarang

Dastlab, bu erlar Muqaddas Rim imperiyasining bir qismi bo'lgan Gollandiya okrugi tomonidan ishg'ol qilingan. Keyinchalik, u Niderlandiyaning Yetti Birlashgan Viloyatlari Respublikasini tashkil etgan viloyatlardan biriga aylandi (1581-yildan 1795-yilgacha mavjud bo'lgan)  .

1806-1810-yillarda Napoleon I Fransiya imperiyasining vassali Gollandiya Qirolligi mavjud edi; uning qiroli Napoleonning ukalaridan biri Lui I Bonapart edi. Gollandiya Qirolligi teng darajada vassal Bataviya Respublikasining o'rnini egalladi va 1810-yilda inglizlar bosqinidan keyin butun Niderlandiya Fransiya tomonidan qo'shib olingandan keyin barham topdi.

Eslatmalar

Adabiyot 

 Соединённые провинции / Шатохина-Мордвинцева Г. А. // Сен-Жерменский мир 1679 — Социальное обеспечение. — М. : Большая российская энциклопедия, 2015. — С. 575. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 30). — ISBN 978-5-85270-367-5.
Barbekyu

Barbekyu — Buyuk Britaniya, AQSh va Kanadada norasmiy ravishda barbekyu, Avstraliyada barbi va Janubiy Afrikada braai deb ataladi. Ovqatni pishirish uchun jonli olov va tutundan foydalanadigan turli xil pishirish usullarini tavsiflash uchun muhim mintaqaviy va milliy oʻzgarishlar bilan qoʻllaniladi.  Barbekyu bilan bogʻliq pishirish usullari sezilarli darajada farq qiladi, lekin koʻpchilik ochiq havoda pishirishni oʻz ichiga oladi.

Ispaniyalik tadqiqotchi Gonsalo Fernandes De Oviedo y Valdes Ispaniyada 1526-yilda kitobining II nashrida „barbekoa“ soʻzini birinchi boʻlib ishlatgan. Kolumb 1492-yilda Amerikaga yetib borganidan soʻng, ispanlarni Taino goʻshtini olov ustidagi tayoqlarda oʻrnatilgan yogʻoch ramkadan iborat panjara ustida qovurayotganini koʻrgan. „Olov va tutun koʻtarilib, goʻshtni oʻrab oldi va unga maʼlum bir lazzat berdi.“ deb yozadi Kolumb

Tayyorlanish jarayoni 

Barbekyu pishirishning turli xil turlari mavjud. Asl texnologiya past haroratlarda tutun yordamida pishirishdir — odatda 116-138°C atrofida bir necha soat pishirishdan iborat.

Manbalar 

Oshxona
Taomlar
Dariy tilida dostonchilik

Dariy tilida dostonlar ikki xil: qahramonlik va ijtimoiy-maishiy turlarga boʻlinadi.

Birinchi turiga „Rustame doston“, „Goʻroʻgʻli“, „Abomuslim“ kabi dostonlar;

Ikkinchi turiga „Samake ayyor“, „Doʻxtare oypari“ kabilar kiradi.
Ammo bu ikki turga boʻlish koʻp hollarda shartli deb tushunilishi kerak. Chunki biron-bir doston bir vaqtning oʻzida ham qahramonlik, ham afsonaviy, ertakbop voqealarni mujassamlashtirishi mumkin. Shuni ham aytish kerakki, dariy tilidagi dostonlar hoh qahramonlik boʻlsin, hoh ijtimoiy-maishiy mazmunda boʻlsin, asosan nazmda bitilgandir.

Adabiyotlar 
Afgʻoniston xalqi folklori va mumtoz adabiyoti tarixi

dostonchilik
afg'on mumtoz adabiyoti
afg'on xalqi og'zaki ijodi
Turk pop musiqasi



Tarixi

Respublikadan oldin 
Pop musiqasining asoslari Usmonlilar imperiyasida Ikkinchi jahon urushida kuzatilgan. Bu davrda Dada Afandi, Hoji Orif Bey kabi bastakorlar klassik uslubdagi asarlarga qaraganda sifat jihatidan yengilroq bo‘lgan qo‘shiqlarni qo‘shiq shaklida berganlar.

Vaqt o'tishi bilan u mahalliy naqshlar bilan uyg'unlashib, mamlakatdagi birinchi mashhur musiqa janriga aylandi. 1900-yillarning boshlarida tango davrning eng mashhur musiqasiga aylandi va oʻziga xos boʻlib turk musiqasining shakllanishida muhim rol oʻynadi.

1960-yillar 
1960-yillar Turkiyada mashhur xorijiy qoʻshiqlarga turkcha soʻzlarni yozish orqali yaratilgan aranjirovkalar mashhur boʻlgan davrdir. Aranjirovkalar TRT tomonidan Turk yengil musiqasi deb nomlandi. Fejri Ebjio'g'li tomonidan fransuz qo'shiqlariga turkcha so'zlar yozib, bastalagan " Bir bor ekan bir yo'q ekan " va " Hamma joyda qor bor" qo'shiqlari bu janrning eng muhim namunalari hisoblanadi. Sezen Jumhur O'nal bu davrda qilgan tartiblari bilan tanilgan edi; Erol Buyukburch tosh plastinada tomoshabinlarda " Kichik Lyusi " qo'shig'i bilan katta qiziqish uyg'otdi .

1980 yildan keyin 
1980 yildan keyin Turkiyada musiqa bozorida G'arb texnologiyasining bir vaqtda qo'llanilishi; 1990-yillarda xususiy radio va televideniyening ochilishi pop musiqasiga taʼsir koʻrsatdi. Kasseta ishlab chiqarish ortishiga qaramay, turk pop musiqasi 1980-yillarning boshida 1980-yilgi harbiy harakatning taʼsiri tufayli inqirozga yuz tutdi. Siyosiy xarakterga ega musiqiy uslubni qo'llab-quvvatlagan Anadolu-Pop qo'shiqchilari bozordan chekindi, ba'zilari esa xorijga joylashdi.

1980-yillarning o'rtalaridan boshlab bozor qayta tiklandi. Sezen Aksuning Sen yig'lama va boshqalar pop musiqa bozorining qayta tiklanishida ta'sir ko'rsatdi.

Manba
Chingizxonning G'arbga yurishi

Chingizxon G‘arbga yurishi

Chingizxon G‘arbga yurish qilish uchun jiddiy tayyorganlik ko‘radi. Dushman ichkarisida Chingizxon xizmatida bo‘lgan O‘rta Osiyo musulmon savdogarlaridan tashkil topgan razvedkachilar to‘plagan ma’lumotlari yurishga salmoqli xissa qo‘shib, ularning o‘zi mo‘g‘ul armiyasi yo‘lboshchilari bo‘lishgan. 1219-yilning kuzida Chingizxon Irtish daryosi qirg‘oqlaridan , jangchilarini Xorazmshoh Muhammad davlatiga qarshi yurishga chorlaydi.

Xorazmshohlar davlatiga yurishi 

Xorazmshohlar davlatining muhim davlat markazlariga birdaniga zarba berish uchun Chingizxon armiyasini qismlarga bo‘ladi, bir qismini O‘trorni qamal qilish uchun qoldiradi. Jangchilarini Sirdaryoning quyi va yuqori oqim qismlariga jo‘natadi, o‘zi esa asosiy kuch bilan Buxorga yo‘l oladi.qilish uchun jiddiy tayyorganlik ko‘radi. Dushman ichkarisida Chingizxon xizmatida bo‘lgan O‘rta Osiyo musulmon savdogarlaridan tashkil topgan razvedkachilar to‘plagan ma’lumotlari yurishga salmoqli xissa qo‘shib, ularning o‘zi mo‘g‘ul armiyasi yo‘lboshchilari bo‘lishgan. 1219 yilning kuzida Irtish daryosi qirg‘oqlaridan Chingizxon, jangchilarini Xorazmshoh Muhammad davlatiga qarshi yurishga chorlaydi.

Xorazmshohlar davlatining muhim davlat markazlariga birdaniga zarba berish uchun Chingizxon armiyasini qismlarga bo‘ladi, bir qismini O‘trorni qamal qilish uchun qoldiradi. Jangchilarini Sirdaryoning quyi va yuqori oqim qismlariga jo‘natadi, o‘zi esa asosiy kuch bilan Buxorga yo‘l oladi

Adabiyotlar ro’yxati: 
 
1. Ergashev Sh. Qadimgi sivilizatsiyalar. – Т.: “O‘zbekiston” NMIU, 2016. – 360 b.

2. Ergashev Sh. Jahon tarixi: yangi davr. I-q. XVI-XVIII asrlar (o‘quv qo‘llanma). – Т.: “O‘zbekiston”, 2016. – 528 b.

3. Ergashev Sh. Jahon tarixi: yangi davr. II-q. 1800-1918 yillar (o‘quv qo‘llanma). – Т.: “O‘zbekiston”, 2016. – 568 b.