Falastin milliy futbol terma jamoasi

Falastin milliy futbol terma jamoasi (arab. منتخب فلسطين لكرة القدم) — Falastin Futbol Assotsiatsiyasi tomonidan nazorat qilinadi. Xalqaro futbolda Falastin sharafini himoya qiladi. Jamoa qitʼada Osiyo Futbol Konfederatsiyasi (OFK) tomonidan boshqariladi va FIFA aʼzosi hisoblanadi.

Falastinda futbol assotsiatsiyasi 1928-yilda tashkil etilgan. Falastinning arab aholisidan iborat jamoa 1953-yilda oʻzining birinchi oʻyinini oʻtkazgan. Milliy terma jamoa 1998-yilda Falastin milliy maʼmuriyati tashkil etilgandan soʻng FIFA tomonidan tan olingan. Oʻsha yili Falastin oʻzining FIFA tomonidan tan olingan birinchi oʻyinini oʻtkazdi va oʻrtoqlik oʻyinida Livanga 3:1 hisobida magʻlub boʻldi. Jamoa 2014-yilgi OFK Chaqiruv kubogi finalida Filippin ustidan 1:0 hisobida g‘alaba qozonganligi evaziga musobaqa g‘olibi boʻldi. Terma jamoa musobaqadagi ushbu g‘alabasi tufayli 2015-yilgi Osiyo Kubogiga yo‘llanmani qo‘lga kiritdi va bu musobaqadagi ilk ishtiroki bo‘ldi. Keyinchalik Falastin 2019-yilgi Osiyo Kubogining navbatdagi bosqichiga yoʻllanma oldi. Ular hali jahon chempionatiga chiqa olishmagan.

Falastin terma jamoasi turli taxalluslar bilan tanilgan: „Kanʼon sherlari“ (arab. ạ̉swd knʿạn), „fedaiynlar“ (arab. ạlfdạḦywn) va „ritsarlar“ (arab. ạlfrsạn). Ularning asosiy ranglari — qizil va oq. Jamoa 2016-yilning 29-martidan 2018-yilning 22-martigacha bo‘lgan 12 o‘yinlik mag‘lubiyatsiz seriyasini davom ettirganidan so‘ng, 2018-yilning fevral oyida FIFA reytingida 73-o‘rinni egallab, tarixdagi eng yuqori pog‘onaga chiqdi. Ammo, ular siyosiy muammolar tufayli koʻp marta uy oʻyinlari uchun neytral stadionlarda oʻynashga majbur boʻlishdi.

Tarix

1928-1998 yillar: Boshlanish 

Makkabi yetakchisi Yosef Yekutieli 1925-yildayoq Makkabi assotsiatsiyasini Xalqaro futbol federatsiyasiga (FIFA) aʼzo bo‘lishiga harakat qilgan. Ariza rad etildi, chunki faqat davlatlar vakili boʻlgan uyushmalar aʼzo sifatida qabul qilinishi mumkin edi. Yekutieli shu tariqa Falastin futbol assotsiatsiyasini (PFA) tuzishga qaror qildi. „Makkabi“ rasmiylari arab jamoalarini kiritishlari shart edi. Assotsiatsiyaning birinchi sessiyasi 1928-yilning yozida boʻlib oʻtdi. Ilk sessiyada oʻn toʻrt yahudiy vakillaridan faqat bir arab delegati — Quddus arab sport klubining bir vakili ishtirok etdi. FIFA 1929-yil 17-mayda PFAni tashkil qildi va PFAning dastlabki yillarida arab klublari PFA sanksiyalangan oʻyinlarda qatnashdi. Bu vaqt ichida 69 ta Falastin Futbol Assotsiatsiyasi jamoasidan 11 tasi arab jamoalari edi.

Arab Falastin sport federatsiyasi (APSF) 1931-yil aprel oyida PFA arab manfaatlarini ifodalamaydi degan ishonch tufayli vujudga keldi. Falastin terma jamoasi oʻsha yili Bayrutdagi Amerika universiteti jamoasiga qarshi birinchi oʻyinini oʻtkazdi. 1936-yilgi qoʻzgʻolon tufayli APSF faoliyatida toʻsqinlikka uchradi va 1930-yillarning oxiriga kelib federatsiya butunlay tugatildi.

PFA 1928-yilda tashkil etilgan boʻlsada, Falastin oʻtkazgan birinchi xalqaro oʻyin 1953-yilda Misrga qarshi boʻldi va 8:1 hisobida magʻlub boʻldi. Keyingi oʻyinda Falastin Liviyaga 5:2 hisobida magʻlub boʻldi.

1965-yilgi Pan Arab oʻyinlarida Falastin Yaman, Iroq, Livan va Birlashgan Arab Respublikasi bilan oʻyin oʻtkazdi. Ular ikkinchi o‘rinni egallab, birinchi marta yarim finalga yo‘l olishdi. Yarim finalda Falastin Sudan bilan toʻqnash keldi va 2:1 hisobida magʻlub boʻldi. Uchinchi oʻrin uchun pley-offda Falastin Liviya bilan toʻqnash keldi va 4:2 hisobida magʻlub boʻldi. Falastin 1966-yilda Iroqda oʻtkazilgan Arab Kubogida ishtirok etgan. Ular Suriya, Liviya va Shimoliy Yaman bilan birga „B“ guruhidan joy oldi. Liviya bilan 0:0 hisobida durang o‘ynagan Falastin Shimoliy Yamanni 7:0 hisobida mag‘lub etib, Suriyaga 3:1 hisobida imkoniyatni boy berdi. Ular turnirni toʻrt ochko bilan yakunladilar va musobaqaning pley-off bosqichiga chiqa olmadilar.

1966-yilgi Arab kubogida Liviya, Shimoliy Yaman va Suriya bilan bir qatorda Falastin terma jamoasi ham ishtirok etgan. Bir gʻalaba, durang va magʻlubiyat bilan Falastin guruh bosqichidan chiqolmadi.

Milliy terma jamoa 1976-yilda Damashqda boʻlib oʻtgan Pan Arab oʻyinlarida qatnashgan. Falastin oʻz oʻyinlarini Marokash (3:0) va Saudiya Arabistoni (3:1) ustidan ikkita magʻlubiyat bilan boshladi, keyin Iordaniyani magʻlub etdi (2:1). Ular turnirning to‘rtinchi o‘yinida mezbon Suriyaga (2:0) mag‘lub bo‘ldi, Janubiy Yamanga qarshi durang o‘ynadi (0:0) va Mavritaniyaga qarshi oʻyinda g‘alaba (1:0) qozonib, turnirni 6-o‘rinda yakunladi. Falastin 1992-yilda Suriyada oʻtkazilgan Arab Kubogida ishtirok etgan. Terma jamoa mezbonlar va Saudiya Arabistoni bilan birga B guruhida ishtirok etishdi, lekin bir durang va bir magʻlubiyatdan soʻng guruh bosqichidan chiqib ketishdi.

1998-2014: Xalqaro eʼtirof 
1995-yil may oyida PFA FIFAning vaqtinchalik aʼzosi maqomiga ega boʻldi. Falastin 1946-yildan beri koʻplab urinishlardan soʻng 1998-yil 8-iyunda FIFAga aʼzo boʻldi. Ricardo Carugati qoʻl ostida Falastin birinchi rasmiy oʻyinlarini 1998-yil iyul oyida Livan, Iordaniya va Suriyaga qarshi 1998-yilgi Arab kubogi saralashida oʻtkazdi.

Keyingi yili Falastin 1999-yilda Iordaniyada boʻlib oʻtgan Pan Arab oʻyinlarida ishtirok etdi. U yerda Qatar va Birlashgan Arab Amirliklariga qarshi o‘yinlarda g‘alaba qozondi, Liviya va Suriya bilan durang o‘ynadi, faqat mezbon Iordaniyaga mag‘lub bo‘ldi. Falastin uchinchi oʻrinni egalladi, bu ularning 1999-yildagi eng yaxshi natijasi hisoblanadi. Falastin terma jamoasi tarixdagi ilk Osiyo kubogi saralashida Iordaniya, Qozog‘iston, Pokiston va Qatar bilan beshta jamoadan iborat guruhdan joy oldi. Pokistonga qarshi 2:0 hisobidagi bitta gʻalaba saralash uchun yetarli boʻlmadi, chunki ular Qatarga 1:0, Iordaniyaga 5:1 va Qozogʻistonga 2:0 hisobida magʻlub boʻlishdi.

Mustafa Yacoub boshchiligidagi Falastin Gonkong, Malayziya va Qatar bilan birga 2002-yilgi Jahon chempionati saralashida C guruhidan joy oldi. Jamoa raqiblar darvozasiga 8 marta yoʻl topdi, Emad Ayoub 4 ta gol bilan guruh toʻpurari boʻldi. Jamoa ikkinchi oʻrin bilan saralashni tark etdi. 2002-yilgi Arab Kubogida Falastin guruh bosqichidan chiqib ketdi, lekin guruh gʻoliblari Iordaniya, Quvayt va Sudan bilan durang oʻynadi, ularning yagona magʻlubiyatlari yakuniy yarim finalchi Marokashga qarshi boʻlgan. Nicola Hadwa Shahwan qoʻl ostidagi jamoa Quvayt, Qatar va Singapur bilan bir guruhdan joy olgan edi. Falastin ikki ochko bilan oxirgi oʻrinni egalladi.

2014-yildan hozirgi kungacha 

Jamoa 2014-yilgi OFK Chaqiruv Kubogida 5 oʻyinning faqat bittasida gol oʻtkazib yubordi va barcha oʻyinda gʻalaba qozondi. Ochilish bahsida Falastin Abdelhamid Abuhabibning soʻnggi daqiqada kiritgan goli evaziga Qirgʻiziston ustidan gʻalaba qozondi. Keyingi guruh oʻyinida ular Myanmaga qarshi oʻynadi va 2:0 hisobida gʻalaba qozondi. Birinchi tur mezbon Maldiv orollari bilan 0:0 hisobidagi durang bilan yakunlandi. Falastin guruh g‘olibi sifatida yarim finalga yo‘l oldi va bu bosqichda Afg‘oniston terma jamoasi bilan to‘qnash keldi. Uchrashuv 2:0 hisobida falastinliklarning gʻalabasi bilan yakunlandi. Finalda Falastin Ashraf Nu’manning jarima zarbasi orqali kiritgan yagona goli evaziga Filippin ustidan gʻalaba qozondi. Bu g‘alaba Falastin termasiga birinchi yirik sovrinni taqdim etdi va kelasi yil boʻib oʻtadigan 2015-yilgi Osiyo Kubogida ishtirok etishini kafolatladi. 2014-yilgi OFK Chaqiruv kubogida gʻalaba qozonib, Osiyo Kubogiga yoʻllanmani qoʻlga kiritgach, Jamal Mahmoud Falastin futbol assotsiatsiyasi bilan kelishmovchiliklarni ommaga eʼlon qilib, terma jamoa bosh murabbiyligidan isteʼfoga chiqdi.

Isroil-Falastin mojarosi bilan bogʻliq muammolar 

Falastin Futbol Assotsiatsiyasi Isroil-Falastin mojarosi tufayli mashgʻulotlar va oʻyinlarda muammolarga duch kelmoqda.

Isroil tomonidan Gʻarbiy Sohil va Gʻazo sektoridagi odamlarga sayohat cheklovlari oʻrnatilgani va Isroildan chiqish vizasini olish qiyinligi sababli, jamoaning koʻplab oʻyinchilari Falastin diasporasidan tashqari boʻlgan davlatlar Chili va Amerika Qoʻshma Shtatlari kabi uzoq davlatlardan jalb qilingan. Soʻnggi paytlarda Isroilning chiqish vizalari berishdan bosh tortishi oʻyinchilar yoki baʼzi hollarda butun jamoaga noqulayliklar keltirib chiqarmoqda. 2006-yilning noyabr oyida (OFK Osiyo Kubogi 2007 saralash guruh bosqichining soʻnggi oʻyini rejalashtirilgan) Gʻarbiy Sohil va Gʻazo sektorida joylashgan barcha futbolchilarga chiqish vizasi rad etildi. OFK oʻyinni bekor qildi, ikkala jamoani ham Xitoy va Iroqqa qarshi oldingi natijalarini bekor qilib musobaqadan chetlashtirildi. BBCning Frontline Football hujjatli filmida ham namoyish etilgan 2006 yilgi Jahon chempionati saralashida toʻsiqlarni yengib oʻtishga urinayotgan Falastin jamoasi haqida „Gol orzulari“ filmi yaratilgan.

Murabbiylar shtabi

Terma jamoani boshqargan murabbiylar tarixi 

  Ricardo Carugati (1998)
  Azmi Nassar (1999-2000)
  Mansour Hamid El Bouri (2000)
  Mustafa Abdel-Ghali Yacoub (2001)
  Andrzej Wiśniewski (2002)
  Nicola Hadwa (2002-2004)
  Alfred Riedl (2004)
  Tamás Viczkó (2004)
  Azmi Nassar (2005-2007)
  Nelson Dekmak (2007)
  Ezzat Hamza (2008-2009)
  Jamal Daraghmeh (2009)
  Mousa Bezaz (2009-2011)
  Abdel Nasser Barakat (2011)
  Jamal Mahmoud (2011-2014)
  Saeb Jendeya (2014-2015)
  Ahmed Al-Hassan (2015)
  Abdel Nasser Barakat (2015-2017)
  Julio César Baldivieso (2017-2018)
  Noureddine Ould Ali (2018-2021)
  Makram Daboub (2021-2022)

Futbolchilar

Hozirgi tarkib

Natijalar

Yutuqlar 

2021-yil 2-sentabr holatiga ko‘ra, Falastin milliy terma jamoasining to‘liq rasmiy o‘yin rekordi 229 ta o‘yindan iborat: 66 g‘alaba, 57 durang va 106 mag‘lubiyat. Ushbu uchrashuvlar davomida jamoa 291 marta raqib darvozasini ishgʻol qilib, 357 ta gol oʻtkazib yuborgan. Falastinning eng katta gʻalabasi 2006 yilda Guamga qarshi oʻyinda erishilgan (11-0). Ularning eng uzoq gʻalabali seriyasi 7 ta gʻalaba, magʻlubiyatsiz rekordi esa ketma-ket 12 ta rasmiy oʻyin.

Manbalar

Havolalar 

FIFA team profile
AFC team profile 
WAFF team profile  
ELO team records

Falastin Davlati
Milliy futbol terma jamoalari
Osiyo milliy futbol terma jamoalari