Ariel Sharon

Ariel Sharon (; Arik () laqabi bilan ham tanilgan; 1928-yil 26-fevral – 2014-yil 11-yanvar) isroillik general va siyosatchi, 2001-yil martidan 2006-yil apreligacha Isroilning 11-bosh vaziri lavozimida ishlagan.

Falastin mandatidagi Kfar Malal shahrida rossiyalik yahudiy muhojirlar oilasida tugʻilgan, 1948-yilda tashkil etilganidan boshlab Isroil armiyasi saflarida koʻtarilib borgan, 1948-yilgi Falastin urushida Aleksandroni brigadasining vzvod komandiri sifatida bir necha janglarda qatnashgan. Sharon 101-boʻlinmani yaratishda va repressiya operatsiyalarida, shu jumladan 1953-yil Qibya qirgʻinida, shuningdek 1956-yil Suvaysh inqirozida, 1967-yil Olti kunlik urushda, 1973-yil Vayronagarchilik urushida va Yom Kippur urushida muhim rol oʻynagan. Yitzhak Rabin Sharonni „tariximizdagi eng buyuk dala qoʻmondoni“ deb atagan . Harbiy xizmatni tark etgach, Sharon siyosatga kirib, Likud partiyasiga qoʻshiladi va 1977–1992 va 1996–1999-yillarda Likud boshchiligidagi hukumatlarda bir qator vazirlik lavozimlarida ishlaydi. Mudofaa vaziri sifatida 1982-yilgi Livan urushini boshqargan. Rasmiy surishtiruv shuni koʻrsatdiki, falastinlik qochqinlarning Sabra va Shatila qirgʻini uchun „shaxsiy javobgarlikni“ oʻz zimmasiga olgan va buning uchun arablar orasida „Bayrut qassobi“ sifatida tanilgan. Keyinchalik u mudofaa vaziri lavozimidan chetlatilgan.

1970-yillardan 1990-yillargacha Sharon Gʻarbiy Sohil va Gʻazo sektorida Isroil aholi punktlari qurilishini qoʻllab-quvvatlagan. 1999-yilda Likud yetakchisiga aylanadi va 2000-yilda 2001-yildagi bosh vazirlik saylovlari uchun saylovoldi tashviqoti chogʻida Maʼbad togʻidagi Al-Aqso majmuasiga ziddiyatli tashrif buyurib, Ikkinchi Intifadani boshlab beradi. Keyin saylovda Ehud Barakni magʻlub etib, 2001-yildan 2006-yilgacha Isroil bosh vaziri boʻlib ishlagan. Sharon Bosh vazir sifatida 2002–2003-yillarda Isroilning Gʻarbiy Sohil toʻsigʻi qurilishini va 2005-yilda Isroilning Gʻazo sektoridan bir tomonlama chiqib ketishini boshqargan. Likud ichidagi oxirgi siyosatga qarshilik bilan, 2005-yil noyabr oyida u Likudni tark etib, yangi Kadima partiyasini tuzgan. Keyingi saylovlarda gʻalaba qozonishi kutilgan . 2006-yil 4-yanvardagi insultdan soʻng, Sharon 2014-yilda vafot etgunga qadar doimiy vegetativ holatda qolgan.

Sharon Yaqin Sharq tarixida juda qutblanuvchi shaxs boʻlib qolmoqda. Isroilliklar Sharonni urush qahramoni va davlat arbobi sifatida hurmat qilishadi, falastinliklar va Human Rights Watch tashkiloti esa uni urush jinoyatchisi sifatida tanqid qilgan, tashkilot esa u hech qachon javobgarlikka tortilmaganidan norozi.

Adabiyotlar

Ben Shaul, Moshe (editor); Generals of Israel, Tel-Aviv: Hadar Publishing House, Ltd., 1968.
Uri Dan; Ariel Sharon: An Intimate Portrait, Palgrave Macmillan, October 2006, 320 pages. .
Ariel Sharon, with David Chanoff; Warrior: The Autobiography of Ariel Sharon, Simon & Schuster, 2001, .
Gilad Sharon, (translated by Mitch Ginsburg); Sharon: The Life of a Leader, HarperCollins Publishers, 2011, .
Nir Hefez, Gadi Bloom, (translated by Mitch Ginsburg); Ariel Sharon: A Life, Random House, October 2006, 512 pages, .
Freddy Eytan, (translated by Robert Davies); Ariel Sharon: A Life in Times of Turmoil, translation of Sharon: le bras de fer, Studio 8 Books and Music, 2006, .
Abraham Rabinovich; The Yom Kippur War: The Epic Encounter That Transformed the Middle East, 2005, .
Ariel Sharon, official biography, Israel Ministry of Foreign Affairs.

Tzvi T. Avisar; Sharon: Five years forward, Publisher House, March 2011, 259 pages, Official website, .

Manbalar

Havolalar
 Isroil Davlat arxivi tomonidan chop etilgan Sharonning harbiy karerasidan uch qayd:

Isroillik siyosatchilar
Isroil Bosh vazirlari