MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Gretsiyadagi gagauzlar

Gretsiyadagi gagauzlar — Gagauziya tashqarisidagi Gagauz diasporalari ichida eng yiriklaridan biri. Ularning yashash joylari asosan Evros shahrida joylashgan va ularning dini pravoslav.

Til 
Yunoniston gagauzining madaniy va etnik xususiyatlari gagauz tilining lahjalarida, shuningdek, maʼnaviy va maishiy madaniyatdagi mahalliy tafovutlarda namoyon boʻladi. Gagauz lahjalaridan Vulcanesti lahjasi yunonc tiliga eng yaqin. Gagauz tilini asosan 50 yoshdan katta avlod biladi.

Din 
Yunon gagauzlari barchasi xristianlar, aksariyati pravoslavlikni qabul qiladilar.

Qayta tiklash 
Yunonistonda gagauzlar uch guruhga boʻlingan:
 Sharqiy Frakiyadan kelgan muhojirlar. Bu Gretsiyaning shimolida (Evros shahrida), Orestiada va Didimotika atrofidagi qishloqlarda joylashgan Gagauz qishloqlarining eng katta guruhidir.
 Xuddi shu sharqiy Frakiyadan kelgan muhojirlar. Faqat ular Yunon Makedoniyasida joylashdilar.
 Gagauzlarning uchinchi guruhi Yunon Makedoniyasining tub aholisi.

Birinchi guruh 
Gagauzlar 1923-yilgacha Sharqiy Trakiyada, taxminan 26 qishloqda yashaganlar.

Yunon-turk urushidan keyin turklar gʻalaba qozondi va 1923-yilda ikki davlat oʻrtasida kelishuv imzolandi, unga koʻra Afina va Anqara xristian va musulmon aholini bir-biri bilan almashtirish majburiyatini olishdi. Ushbu shartnomadan soʻng 1 million xristianlar (asosan yunonlar) Onadoʻlini (Turkiyani) tark etdilar (ular orasida gagauzlar ham bor edi) va Yunonistonda yangi yerlarga joylashdilar, 500 ming musulmonlar va turklar Yunonistonni tark etib, Turkiyada joylashdilar.

Yunonistonda aholi punktlari 
Sharqiy Trakiyadan koʻchirilgan gagauzlar Orestiada va Didimotik shaharlarida va yaqin atrofdagi qishloqlarda (Evros nomining shimoliy qismi) joylashdi.

Ikkinchi guruh 
Sharqiy Trakiyadan Gagauzlarning bir qismi Yunoniston Makedoniyasida joylashib, Xrizoxoraf va Nea Kallisti qishloqlarini barpo qildilar. Ushbu qishloqlarning aholisi asosan Turkiyadan kelgan muhojirlar. Kara Xalil, Kirklareli shahri yaqinida (Lozengrad).

Uchinchi guruh 
Uchinchi guruh Yunon Makedoniyasida, Nea Zixni qishlogʻida yashaydi, ammo mahalliy gagauzlar, dastlabki ikki guruhdan farqli oʻlaroq, ushbu hududning tub aholisi.

Mashhur shaxslar 
 Xristian Kozaridis — yunon olimi.
 Kupchu, Armen inqilobchi, Elinomededoniya qoʻmitasi aʼzosi va Makedoniya uchun kurash qatnashchisi.
 Yannis Stankoglu — yunon aktyori (Turio qishlogʻidan).

Yana qarang 
 Gagauzlar

 Braziliyadagi gagauzlar

 Bolgariyadagi gagauzlar

 Ruminiyadagi gagauzlar

Manbalar

Havolalar 
 Gagauziyaga tashrif buyurgan Gretsiyaning gagauzlari (Komrat), 2009-yil
 Gretsiyalik gagauz Gagauziyaga tashrif buyurdi
 Yunonistonning Gagauzida tuya odati (Orestiada)
 Yunonistonning Gagauzida tuya odati
 Gretsiya televideniesining Gretsiya Gagauzlari haqidagi reportaj (Gagauz tilidagi qo'shiqlar)
 1980-yil Gretsiya gagauzining to'yi, Orestiada (yunoncha subtitrlar)

Gagauzlar
Yunoniston
Ozarbayjondagi tatarlar

Ozarbayjon Respublikasidagi tatarlar — Ozarbayjon Respublikasida yashovchi tatar millatiga mansub aholi, ushbu mamlakat fuqarolari hisoblanadi va 2009-yilgi aholi roʻyxatiga koʻra, Ozarbayjon Respublikasida 25,882 tatarlar istiqomat qiladi. Bu jami aholining 0,29 foizini tashkil etadi.

Soni 

Tatarlar asosan Ozarbayjonning yirik shaharlarida: Boku, Sumqayit, Ganja, Xachmaz, Guba, Gabala va boshqalarda toʻplangan. Tatar jamoasining 90% dan ortigʻi Bokuda joylashgan. Bu yerda 25,171 tatar yashaydi. Ular Bokuda ozarbayjon turklari va ruslaridan keyin uchinchi yirik etnik guruhdir

Din va til 
Tatarlar asosan musulmon. Ular hanafiy Islom maktabiga ishonadilar.

Bayramlari 
Ozarbayjonda yashovchi tatarlar ozarbayjonlar bilan birgalikda Navroʻz, Yangi yil, Qurbon hayiti va Ramazonni, shuningdek, milliy bayrami Sabantuyi nishonlaydilar.

Manbalar 

Ozarbayjon
Tatarlar
Ozarbayjonda atom energiyasi

Ozarbayjonda atom energetikasi — hozirgi kunda Ozarbayjon Respublikasida mavjud boʻlmagan, ammo uzoq kelajakda rivojlantirish rejalashtirilgan tizim.

Tarix 
Elektr energiyasini ishlab chiqarish uchun Ozarbayjonda atom energiyasidan foydalanish gʻoyasi 70-yillarning oʻrtalariga borib taqaladi. 1980-yilda Bokudan 90 km janubi-sharqda joylashgan Navahi aholi punkti yaqinida loyihaviy quvvati 1000 MVt ga teng atom elektr stantsiyasining poydevori qoʻyilgan. Joyni tanlash har xil omillarga bogʻliq edi. Buning sababi shundaki, mintaqaning sanoat potentsialini kengaytirish rejalari va sovet olimlarining fikriga koʻra, seysmik jihatdan qulay zonadir. Ammo Chernobil fojiasidan keyin ushbu loyihani amalga oshirish kechiktirildi va butunlay tark etildi.

Ozarbayjonda yadro energiyasidan foydalanish boʻyicha Milliy yadroviy tadqiqotlar markazi yopiq aksiyadorlik jamiyati 2014-yil 8-mayda Ozarbayjon Respublikasi aloqa va yuqori texnologiyalar vazirligi huzurida tashkil etilgan. Markazning asosiy maqsadi atom energiyasidan elektr energiyasini olish emas, balki uni sanoat, qishloq xoʻjaligi, sogʻliqni saqlash va boshqa sohalarda qoʻllashga erishish. Ozarbayjon 2002-yilda Xalqaro Atom Energiyasi Agentligiga aʼzo boʻldi. Ozarbayjonda tadqiqot yadro reaktorini qurish uchun ariza 2007-yilda Xalqaro Atom Energiyasi Agentligi (IAEA) tomonidan qabul qilingan.

Rejalar 
Energiya taqchilligiga duch kelayotgan mamlakatlardan farqli oʻlaroq, Ozarbayjonning katta neft va gaz zaxiralari tufayli yadro energiyasidan foydalanish ahamiyatli emas. Hisob-kitoblarga koʻra, Ozarbayjonda gaz zaxirasi 100 yil, neft esa 50-60 yil saqlanib qoladi. Biroq, atom energiyasi neft va gazdan ikki baravar arzon. Ozarbayjon yadro energiyasidan foydalanish uchun kamida 20 yil vaqt oladi.

Manbalar 

Ozarbayjon
Ozarbayjon Respublikasining Konstitutsiyasi

Ozarbayjon Respublikasining Konstitutsiyasi () — Ozarbayjon Respublikasining asosiy qonuni, oliy yuridik kuchga ega boʻlgan siyosiy-huquqiy hujjat. Yangi konstitutsiya 1995-yil 12-noyabrda referendum yoʻli bilan qabul qilingan va 27-noyabrda kuchga kirgan.

Tarixi 
Ozarbayjonning birinchi Konstitutsiyasi (Ozarbayjon SSR) 1921-yil 19-mayda I Butun Ozarbayjon Sovetlari Kongressida qabul qilindi. 1921-yil Konstitutsiyasi shahar va qishloq proletariatining diktaturasini mustahkamladi. RSFSR Konstitutsiyasining namunasi asosida tuzilgan ushbu konstitutsiya ishchilar sinfining davlat boshqaruvidagi yetakchi rolini taʼminladi. Ozarbayjon Konstitutsiyasining yangi tahriri 1925-yil 14-martda IV Umumittifoq Sovetlarining qurultoyida qabul qilindi.

1937-yil 10-martda boʻlib oʻtgan IX Butunjahon Ozarbayjon Sovetlari Kongressi, Ozarbayjon SSR yangi Konstitutsiyasi loyihasini muhokama qildilar va 14-martda respublikaning yangi konstitutsiyasini tasdiqladilar. Yangi konstitutsiya respublikaning milliy, iqtisodiy, siyosiy va tarixiy xususiyatlarini aks ettirdi. 1978-yil 21-aprelda toʻqqizinchi chaqiriq Ozarbayjon SSR Oliy Kengashining navbatdan tashqari VII sessiyasi Ozarbayjon SSRning soʻnggi Konstitutsiyasini qabul qildi.

Ozarbayjon mustaqillikka erishgach, yangi Konstitutsiya tayyorlash zarurati paydo boʻldi. 1995-yil 12-noyabrda boʻlib oʻtgan umumxalq referendumi bilan mustaqil Ozarbayjonning birinchi Konstitutsiyasi qabul qilindi.

2002-yil 24-avgustda umumxalq ovozi bilan (referendum) Ozarbayjon Konstitutsiyasiga birinchi tuzatish kiritildi.

2009-yil 18-martda referendumda Konstitutsiyaning 29-moddasiga oʻzgartishlar qabul qilindi.

2016-yil 26-sentabrda 2009-yil Konstitutsiyasiga tuzatishlar ommaviy ovoz berish orqali qabul qilindi. Shunday qilib, Ozarbayjonda mamlakat Vitse-prezidenti lavozimi oʻrnatildi, prezidentlik muddati 5 yildan 7 yilgacha uzaytirildi, Prezident shuningdek, Milliy Majlisni tarqatib yuborish huquqiga ega.

Manbalar 

Ozarbayjon huquqi
Ozarbayjon siyosiy tarixi
Ozarbayjon Respublikasining davlat gerbi

Ozarbayjon Respublikasining davlat gerbi () — Ozarbayjon Respublikasining rasmiy davlat ramzlaridan biri (bayroq va madhiya bilan birga). Ozarbayjon Respublikasining davlat gerbi Ozarbayjon davlatining mustaqilligining ramzidir.

Taʼrif 
Qalqonlarga davlat gerblarini berish amaliyoti geraldika sanʼatida keng tarqalgan. Qalqon odamlar ming yillar davomida oʻzlarini himoya qilish, shuningdek, milliy ramzlarni namoyish qilish uchun ishlatilgan. Shubhasiz, bu sharq mamlakatlaridagi eng muhim milliy qurol vositalaridan biri, qahramonlik timsolidir. Gʻarbdan farqli oʻlaroq, sharqiy qalqon yumaloq. Ushbu qalqonda davlat gerbi tasviri Ozarbayjonning sharq tsivilizatsiyasiga tegishli ekanligidan dalolat beradi. Qalqon markazidagi sakkiz qirrali yulduz quyosh ramzidir. Quyosh (shuningdek oy) geraldika sanʼatining dunyosidagi „abadiy, doimiy, hayotdir“. Quyosh oq rangda yaʼni „tinchlik“ degan maʼnoni anglatadi.

Quyida bugʻdoy va eman shoxlarining gulchambari. Eman novdalari kuch va quvvatni anglatadi.

Tarixi 

1920-yil 30-yanvarda Ozarbayjon Demokratik Respublikasi hukumati davlat madhiyasi, milliy gerbi va matbuot loyihalarini taqdim etish uchun tanlov eʼlon qilish toʻgʻrisida qaror qabul qildi:
 Taʼlim vazirligiga davlat gerbi va bayrogʻi uchun tanlov eʼlon qilishiga buyruq. Birinchi oʻringa 50 ming rubl. Ikkinchi oʻringa 25 ming rubl pul mukofoti beriladi. 

Tanlov 1920-yil 1-mayda yakunlanishi kerak edi. Biroq, 1920-yil 28-aprelning qulashi natijasida Ozarbayjon Demokratik Respublikasi gerbni qabul qilmadi. Taʼkidlash joizki, u Bokuda yashagan Abxaziya shahzodasi Shervashidze tomonidan ishlab chiqarilgan gerbi loyihasi edi.

1993-yil 19-yanvardagi Konstitutsiya bilan Ozarbayjon Respublikasi Davlat gerbining rangli va oq-qora tasvirlari tasdiqlandi. 1993-yil 23-fevralda Ozarbayjon Prezidenti Abulfaz Elchibey „Ozarbayjon Respublikasining Davlat gerbi toʻgʻrisidagi nizomni“ tasdiqladi.

Manbalar 

Ozarbayjon
Davlat gerblari
The Vast of Night

The Vast of Night — 2019-yilda ishlangan AQSh filmi.

Manbalar

Havolalar 

2019-yil filmlari
AQSh filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh ilmiy fantastik filmlari
AQSh triller filmlari
Miss Bala

The Vast of Night — 2019-yilda ishlangan AQSh filmi.

Manbalar

Havolalar 

AQSh filmlari
Meksika filmlari
Columbia Pictures filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh dramatik filmlari
AQSh jangari filmlari
AQSh triller filmlari
Velvet Buzzsaw

Velvet Buzzsaw — 2019-yilda ishlangan Amerika dahshatli filmi.

Manbalar

Havolalar 

AQSh filmlari
Netflix original filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
Piercing

Piercing — 2018-yilda ishlangan AQSh filmi.

Manbalar

Havolalar 

AQSh filmlari
Universal Pictures filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh dahshatli filmlari
AQSh triller filmlari
What Men Want

What Men Want — 2019-yilda ishlangan AQSh filmi.

Manbalar

Havolalar 

2019-yil filmlari
AQSh filmlari
Paramount Pictures filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh komediya filmlari
AQSh romantik filmlari
Wienerschnitzel

Wienerschnitzel () — 1961-yilda John Galardi tomonidan tashkil etilgan fastfud restorani.

Manbalar 

Restoranlar
Uygʻur kirill alifbosi

Uygʻur kirill alifbosi (Uyghur Kiril Yëziqi yoki Уйғур Кирил Йезиқи) — uygʻurlar foydalanadigan kirill alifbosi. Ushbu alifbodan asosan Qozogʻiston Respublikasi va boshqa MDH davlatlari hududida istiqomat qiladigan uygʻur millatiga mansub kishilar foydalanadilar.

Tarixi 
Alifbo 1937-yilda sobiq SSSR hududida lotin alifbosiga alternativa sifatida 1926-yilda ishlab chiqilgan, chunki uygʻur tilini lotinlashtirish 1927-1928-yillarda lotin alifbosiga oʻtgan Uygʻurlarning Turkiya bilan aloqalarini kuchaytiradi.

1949-yilda Xitoy Xalq Respublikasi eʼlon qilinganidan soʻng, rus tilshunoslari xitoyliklarga xitoyning turli xil ozchiliklarning tillarini kodlashiga va kirill alifbosi asosida alifbolarni targʻib qilishga yordam bera boshladilar, shuning uchun Xitoy uygʻurlari ham kirill alifbosidan foydalanishni boshladilar.

SSSR va Xitoy oʻrtasidagi tanglik kuchaygan sari, xitoyliklar Uygʻur kirill alifbosini rad etishdi va 1959-yildan boshlab yangi uygʻurlar alifbosi uygʻurlar orasida ishlatila boshlandi va hanuzgacha ishlatilayotgan arab alifbosi tiklandi.

Uygʻur kiril alifbosi SSSR hududida qoʻllanila boshlandi va hozirgi paytda u Qozogʻiston va boshqa MDH mamlakatlarida, shuningdek, sovet standartidagi uygʻurlarni yozish uchun ishlatilmoqda.

Alifbo

Manbalar 

Alifbolar
Kirill alifbosi
Uygʻurlar tarixi
Xitoydagi qozoqlar

Xitoydagi qozoqlar () — qozoqlarning eng katta diasporasi.

Tarixi 

Birinchi qozoqlar XVII-XVIII asrlarda Jungʻorlar hududiga koʻchib oʻtdilar, 1757-yilda Oyratlarning koʻp qismi Sin armiyasi tomonidan yoʻq qilindi va Rossiya imperiyasi va Xitoy tomonidan Oʻrta Osiyo yerlarining ajratilishi natijasida qozoqlar zamonaviy mulklaridan mahrum boʻlishdi.

Xitoy hukumatining harakatlaridan norozilikning dastlabki belgilari XIX asrning ikkinchi yarmida qozoqlar orasida paydo boʻldi va soliq siyosatining qattiqlashishi bilan bogʻliq edi. Yilishsha Aktayuli va Kobesh Aytbayuli (Kobesh-Botir) boshchiligidagi baʼzi qozoqlar Xovd daryosidan oʻtib, Moʻgʻulistonga koʻchib oʻtdilar. Shunga qaramay, XIX asrning oxiriga kelib, Xitoyda qozoqlar soni 100 ming kishiga yetdi, 1911-yilga kelib esa migratsiya jarayonlari natijasida deyarli 225 ming kishini tashkil etdi. Bundan tashqari, 1916-yildagi Oʻrta Osiyo qoʻzgʻoloni bostirilganidan keyin yana 300 ming qozoq Xitoyga koʻchib oʻtdi.

Soni va koʻchish 
Qozoqlar asosan Ili-Qozoq avtonom okrugida, Shinjon-Uygʻur avtonom viloyatining Mora-Qozoq va Barkel-Qozoq avtonom tumanlarida, shuningdek, Tsingxay viloyatidagi Xaysay-Moʻgʻul-Tibet avtonom tumanida va viloyatning Aksay-Qozoq avtonom okrugida istiqomat qiladilar.

1930-yillarda Sharqiy Turkistonda 800 mingga yaqin qozoq bor edi, ularning 100 mingga yaqini 1950-yillarda qoʻzgʻolonlar va qozoqlarning Hindistonga ketishi natijasida halok boʻlgan. Xitoy manbalariga koʻra, 1937-1943-yillarda Shinjonda 4,360,020 kishi yashagan, ularning 930 mingi qozoqlar edi, ammo 1953-yilga kelib, 1953-1954-yillardagi butun Xitoy aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, bu raqam 421 mingga kamaydi (45 % pasaygan).

2000-yildagi rasmiy aholi roʻyxatiga koʻra, Xitoyda qozoqlar soni 1,250,000 kishini tashkil etgan boʻlsa, 2010-yilda qozoqlar soni 1,462,588 kishiga yetgan.

Manbalar 

Xitoy
Qozoq diasporasi
BTS

BTS (; Bangtan Boys nomi bilan ham tanilgan) – HYBE korporatsiyasi shoʻba korxonasi boʻlgan BIGHIT MUSIC tomonidan 2010-yilda tashkil etilgan Janubiy Koreyalik oʻgʻil bolalar guruhi. Guruh aʼzolari 7 kishida iborat: Jin, Suga, J-Hope, RM, Jimin, V va Jung Kook. Ular oʻz materiallarining koʻp qismini birgalikda yozadi va birgalikda ishlab chiqaradi. Guruh ijodi dastlab hip-hop janriga asoslangan boʻlib, ularning musiqiy uslublari turli janrlarni oʻz ichiga olgan holda rivojlanib kelmoqda. BTSning qoʻshiqlarida koʻpincha ruhiy salomatlik, maktab yoshidagi yoshlar va balogʻatga yetishish muammolari, yoʻqotish, oʻz-oʻzini sevish va individualizm kabi mavzular yoritib boriladi.

2014-yilda guruhning koreys tilidagi Dark & Wild nomli studia albomi hamda yapon tilidagi Wake Up nomli albomlari dunyo yuzini koʻrdi

Maʼlumot uchun, BTS guruhi 2013 yilda tashkil topgan boʻlib, avvaliga Janubiy Koreyada, keyin esa butun dunyoda mashhurlikka erishgan. „The Time“ nashri 2017 yilda guruh yigitlarini „Tarmoqdagi eng nufuzli 25 shaxs“ roʻyxatiga kiritgan.

BTSning muxlislari ARMY deb ataladi. ARMY soʻzi Adorable Representative M.C for Youth () soʻzlarining qisqarmasidan olingan.

Manbalar

Havolalar 

 

K-pop guruhlar
Qoʻshiqlari Billboard Hot 100 xit-paradida eng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan ijrochilar
Mel Winkler

Mel Winkler (1941 – 2020) Amerikalik aktor boʻlgan.

Havolalar

Manbalar 

Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
2020-yilda vafot etganlar
Afroamerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Qirgʻiziston bayrogʻi

Qirgʻiziston bayrogʻi — Qirgʻiziston Respublikasining davlat bayrogʻi hisoblanadi.

Tarixi 
Qirgʻiz qoʻzgʻolonchilari 1898-yildagi Andijon qoʻzgʻoloni paytida oq plakatlarni („Milliy ozodlikning Oq bayrogʻi“ deb nomlangan) taqib yurishgan. Keyinchalik, 1916-yildagi Oʻrta Osiyo qoʻzgʻoloni paytida, ular Jizzaxdagi qoʻzgʻolon paytida va yana Prebechakenskaga hujum paytida undan foydalanishgan and during an attack on Prebechakenska..

Sovet Ittifoqi davrida, Sovet Ittifoqi respublikasi boʻlgan Qirgʻiziston Sovet Ittifoqi bayrogʻidan kelib chiqqan va 1953-yilda qabul qilingan bayroqdan kommunizm vakili sifatida foydalangan.

U 1991-yil 31-avgustda Sovet Ittifoqi parchalanishidan toʻrt oy oldin oʻzini mustaqil deb eʼlon qildi. Shunga qaramay, Sovet Ittifoqi bayrogʻi mustaqillik eʼlon qilingandan keyin etti oy davomida davlat bayrogʻi sifatida oʻz maqomini saqlab qoldi. 1992-yil 3-martda u nihoyat yangi dizayn bilan almashtirildi.

Hududiy bayroqlar 
Qirgʻizistonning har bir hududi oʻz bayrogʻiga ega.

Manbalar 

Bayroqlar
Jalolobod davlat universiteti

Jalolobod davlat universiteti () — 1993-yil 2-aprelda Qirgʻizistonning Jalolobod shahrida amaldagi oʻquv muassasalari asosida tashkil etilgan.

Bu tibbiyot, elektronika, energetika, qurilish, agrosanoat majmuasi boʻyicha oliy maʼlumot olish uchun moʻljallangan davlat muassasasidir.

Universitet haqida 
JaDU da 10,000 ga yaqin talabalar tahsil olishadi, 700 dan ortiq oʻqituvchilar, shu jumladan 15 fan doktorlari va professorlar, 116 fan nomzodlari va dotsentlar ishlaydi. Bun yerda Hindiston, Eron, Isroil, Qozogʻiston, Nepal, Pokiston, Falastin, Suriya, Turkiya, Turkmaniston, Amerika Qoʻshma Shtatlari va Oʻzbekistondan kelgan 1000 ga yaqin talabalar tahsil oladi.

Tarixi 
 Jalolobod Davlat Universiteti (JaDU) 1993-yil 2-aprelda amaldagi oʻquv yurtlari asosida tashkil etilgan.
 Pedagogika fakulteti 1926-yilda tashkil etilgan va 1947-yilda zoopark veterinariya texnik maktabi (Jalolobod shahrida) tashkil etilgan.
 1963-yilda Qorakoʻlda Frunze politexnika institutining filiallari tashkil etildi; Toshkoʻmirda 1990-yilda tashkil etilgan.
 Muhandislik-texnik fakulteti 1981-yilda tashkil topgan (Qoʻchqor-Ota).
 Elektromexanika texnik fakulteti 1965-yilda tashkil topgan (Mayluu-Suu)

Manbalar 

Jalolobod viloyati
Qirgʻizistondagi universitetlar
Dinamo (stadion, Bishkek)

Dinamo stadioni — Qirgʻizistonning Bishkek shahridagi koʻp tarmoqli stadion. Hozirgi kunda u asosan assotsiatsiya oʻyinlarida ishlatiladi va Qirgʻiziston ligasi „Alga Bishkek“ ning uy stadioni boʻlib xizmat qiladi. Bu yerda Sher-Ak-Dan Bishkek jamoasi ham oʻz uy oʻyinlarini oʻtkazadi. Stadion 10 ming kishini sigʻdira oladi.

Tarixi 
Dinamo — Qirgʻiziston poytaxti Bishkekdagi futbol stadioni. “ Alga ” va “Sher-Ak-Dan” jamoalari oʻz uylarida oʻynashadi. Imkoniyati 10 ming kishi.

Stadionda Qirgʻiziston chempionati va kubogi oʻyinlari oʻtkaziladi. Bu Bishkekdagi „Spartak“ stadionidan keyin ikkinchi yirik arenadir.

Manbalar 

Qirgʻiziston stadionlari
Talas (futbol klubi)

Talas futbol klubi — Talas shahridan qirgʻiz futbol klubi. 2017-yildan beri Qirg‘iziston Birinchi ligasida o‘ynayapti.

Nomlari 
1992-yil - Namys-APK.
1993-yil - Adilet.
1993 (kubok), 2006, 2012-2016 - Talas.
1997, 2000 - "Manas Dinamo".
1999-2002, 2005 - "Bo-Terek".
2003-yil - Manas Ordo.
2005-2007 - “Texnolog”.
2007 (kubok) - "Shodikan".
2008-2011 - "Jeruy-Oltin".
2017-yildan hozirgi kungacha - "Semetey-Talas".

Tarixi 
Sovet davridagi klubning mavjudligi haqida maʼlumot yoʻq. 1992-yilda Namis-APK (Talas) jamoasi Qirgʻiziston mustaqil chempionatining birinchi mavsumida yakuniy jadvalda 9-oʻrinni egalladi.

1993-yilda klub Birinchi ligada Adilet nomi ostida oʻynadi. Keyingi yillarda jamoaning mavjudligi toʻgʻrisida maʼlumot yoʻq. 1997-yilda „Manas Dinamo“ deb nomlangan klub Qirgʻiziston kubogida qatnashdi, ammo milliy chempionatning dastlabki ikki mavsumida oʻynashmadi.

1998-1999-yillarda Birinchi liga turnirida qatnashgan. 2000-yilda u Premer-ligada boshlandi va u yerda 11-oʻrinni egalladi. 2001-yilda u „Bo-Terek“ nomi bilan Birinchi Liganing Shimoliy hududidagi eng yaxshi toʻrt jamoaga kirdi.

2003-yilda, Oliy Liganing navbatdagi kengayishidan soʻng, u „Shimoliy zona“ turniriga kiritildi va u yerda „Manas-Ordo“ nomi ostida oʻynadi va oxirgi 11-oʻrinni egalladi.

2004-yildan boshlab u muntazam ravishda birinchi, ikkinchi ligada „Manas“, „Texnolog“, „Shodikan“, „Jeruy-Oltin“, „Talas“, „Semetey“ nomlari bilan oʻynaydi.

2012-yilda Qirgʻiziston chempionati Birinchi ligasining bronza medallari Talas futboli tarixida birinchi boʻlib, Talas kubogida chorak finalga qadar yetib bordi. Klubni Zamir Moldokmatov boshqargan, u nigeriyaliklar Aleriva Oluvasen, Gifta va Adeshinani va Eronning Hayatsher klubini legionerlar tarkibiga jalb qilgan, Ulan Sulaymonov, Talabaning yosh, taktik jihatdan juda qobiliyatli oʻquvchisi edi.

2013-2014-yillarda ilgari FTs-96 deb nomlangan Manas klubi (Talas viloyati), keyinchalik Kay Yunayted Premer-ligada oʻynadi. Ammo u Bishkekda uy oʻyinlarini oʻtkazdi va Talasning haqiqiy jamoasi bilan hech qanday aloqasi yoʻq edi. Oʻsha paytda „Talas“ FK Birinchi ligada oʻynashni davom ettirdi, ammo unchalik oʻyinlari yorqin emas.
Qirgʻizistonga oid chala maqolalar

Havolalar 
 Talas jamoasi footballfacts.ru saytida
 Futbol klublari tarix
 Qirgʻiziston futbol klublari
Agriz tumani

Agrizsky tumani (; ) — maʼmuriy va munitsipal okrug (tuman), Tatariston Respublikasidagi qirq uchdan biri, Rossiyaning shimoli-sharqida, Ij daryosi boʻyida joylashgan. Tumanning maydoni 1776,6 km kilometer (693,7 kv m) ni tashkil qiladi. Uning maʼmuriy markazi — Agriz shahri . Aholisi: 36,626 (2010-yil aholini roʻyxatga olish); 36,848 (2002-yil aholini roʻyxatga olish); 39,336 (1989-yil aholini roʻyxatga olish). Agriz aholisi tuman umumiy aholisining 52,7 foizini tashkil qiladi.

Geografiyasi 
Tumanning umumiy maydonining 20 % oʻrmon bilan qoplangan. Okrug orqali Azevka daryosi oqib oʻtadi.

Manbalar
Bosniya va Gersegovinadagi turklar

Bosniya va Gersegovinadagi turklar yoki Bosniyalik turklar — Bosniya va Gertsegovinadagi eng qadimgi etnik ozchilikni tashkil etuvchi etnik turklardir. Turk jamoati XV asrda Usmonli boshqaruvi ostida mintaqada oʻrnasha boshlagan, ammo Bosniya va Gertsegovina Avstriya-Vengrlar hukmronligi ostida boʻlganida koʻplab turklar Turkiyaga qaytib kelishgan.

Tarixi 
1463-yilda Usmonlilar imperiyasi Bosniya qirolligini zabt etganda, mintaqaga muhim bir turk jamoasi keldi. Bosniyada Usmonli hukmronligi davrida turk jamoatchiligi oʻsdi; ammo, Usmoniylar Bolqon urushlarida magʻlubiyatga uchraganlaridan keyin (1912-13), koʻpchilik turklar bu mintaqada yashovchi boshqa musulmonlar bilan birgalikda uylarini tashlab Turkiyaga „muhojirlar“ (musulmon boʻlmagan davlatlardan kelgan musulmon qochqinlar) sifatida koʻchib ketdilar.

Madaniyati 
2003-yilda Bosniya va Gertsegovinaning Parlament Assambleyasi „Milliy ozchiliklar aʼzolarining huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida“ qonun qabul qildi. Qonunga koʻra, turk ozchiligining madaniy, diniy, taʼlimiy, ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy erkinliklari davlat tomonidan himoya qilinadi.

Tili 
2010-yil ratifikatsiyasining 2-moddasi 2-bandiga binoan, Turk tili Evropa mintaqaviy yoki ozchiliklar tillari xartiyasiga muvofiq Bosniya va Gertsegovinaning ozchiliklar tili sifatida rasman tan olingan.

Dini 
Bosniyalik turklar sunniy islomdirlar.

Jamiyat 
Bosniyadagi turk jamiyati, har ikki davlat oʻrtasidagi tarixiy rishtalar tufayli yaxshi taʼminlangan.

Manbalar 

Mamlakatlar boʻyicha turk diasporasi
Yevropadagi turk diasporasi
Bosniya va Gersegovina