MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Abdulvahhob ibn Ato al-Xaffof

Abdulvahhob ibn Ato al-Xaffof ( – Abu Nasr Abdulvahhob ibn Ato al-Xaffof al-Basriy) – muhaddis.

Hayoti 
Kunyasi – Abu Nasr al-Basriy. Bagʻdodda yashagan. Bani Ijl qabilasining mavlosi boʻlgani bois „al-Ijliy“ nisbasi bilan ham zikr qilinadi. „Kosib“ maʼnosini anglatuvchi „al-Xaffof“ nisbasi uning laqabi boʻlib, mazkur laqabni nima sababdan olgani nomaʼlum. Mashhur muhaddis Saʼid ibn Abu Arubaning hadislarini yaxshi bilgani, uning darslariga koʻp yillar davomida qatnagani va ustozining kitoblarini yozib olib talabalarga oʻrgatgani bilan mashhur boʻlgan. Abdulvahhob ibn Ato al-Xaffof, shuningdek, ustozidan hadis ham rivoyat qilgan. Humayd at-Tavil, Saʼid al-Jaziriy, Sulaymon at-Taymiy, Ibn Avn, Xolid al-Huzoiy, Savr ibn Yazid, Saʼid ibn Abu Aruba, Muhammad ibn Amr ibn Alqama, Abu Amr ibn al-Alo, Imron ibn Hudayr, Ibn Jurayj, Molik ibn Anas kabi muhaddislardan hadis oʻrgangan.

Muhaddis, yetti qi­roat imomlaridan boʻlgan Abu Amr ibn Alodan hadislar va qiroat uslubini rivoyat qilgan. Undan Ahmad ibn Hanbal, Amr an-Noqid, al-Hasan ibn Muhammad az-Zaʼfaroniy, Abbos ad-Davriy, Yahyo ibn Jaʼfar al-Barqiy, Horis ibn Abu Usoma, Yahyo ibn Maʼiyn, Amr ibn Zirora an-Naysoburiy, Abdulloh ibn Muhammad ibn Ishoq, Abu Savr Ibrohim ibn Xolid al-Kalbiy, Ibrohim ibn Saʼid al-Javhariy, Ishoq ibn Mansur, Muhammad ibn Sulaymon al-Anboriy, Muhammad ibn Ahmad ibn al-Avvom al-Rayohiy, Yahyo ibn Abu Tolib kabi muhaddislar hadis rivoyat qilganlar.

Uning muhaddislar orasidagi martabasi turlicha bayon qilingan. Yahyo ibn Maʼiyn, ad-Doraqutniy, Hasan ibn Sufyon kabi muhaddislar uni ishonchli roviy ekanini maʼlum qilganlar. Abdulvahhob ibn Ato al-Xaffofni yaqindan tanigan Yahyo ibn Saʼid al-Qatton ham u haqida ijobiy fikrlarni bildirgan. Imom al-Buxoriy va an-Nasoiylar uning rivoyatlarini „quvvatli emas“, deganlar. Ahmad ibn Hanbal uning rivoyatlarini zaif sanagan. Abdulmalik al-Maymaniy ham ustozi Ahmad ibn Hanbaldan rivoyat qilib, uning hadislari zaif, muztarib deb, zikr qilgan. Shamsuddin az-Zahabiy uning rivoyat qilgan hadislarini hasan darajasida qabul qilgan. Usmon ibn Abu Shayba „Abdulvahhob ibn Ato yolgʻonchi emas, biroq uning rivoyatlariga suyanib boʻlmaydi“, degan.

Vafoti 
Abdulvahhob ibn Ato al-Xaffof 819–820-yillar (hijriy 204-yil)da Bagʻdodda vafot etgan.

Adabiyotlar 

 Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. – Bayrut: 1968. VII, 335;
 Al-Buxoriy. At-Tarӣx al-kabӣr. – Haydarobod: 1941-60. VI, 98;
 Az-Zahabiy. Siyar. IX, 451-454; Ibn Hajar. Tahzӣb at-tahzӣb. VI, 450-452;
 M. Yaşar Kandemir. „Abdülvehhab b. Atâ el-Haffâf“. TDV İA. -İstanbul: I, 285.

Manbalar 

Tarixiy shaxslar
Basrada tugʻilganlar
820-yilda vafot etganlar
Bagʻdodda vafot etganlar
Muhaddislar
Nur Uddin Gohorpuri

Nur Uddin Ahmad Gohorpuri (; 1924 – 2005-yil 26-aprel) Bengaliyalik diniy ulamo va o‘qituvchi. Bangladeshdagi Qavmi madrasalari bilan aloqasi, shuningdek, Gohorpur Husayniya madrasasining asoschisi sifatida mashhur edi.

Biografiyasi 

Gohorpuri 1924-yilda Bangladeshning hozirgi Sylhet tumanida joylashgan Gohorpur qishlog'ida aristokrat oilasida tug'ilgan. Otasining ismi Mavlono Zuhur Uddin Ahmad, onasiniki esa Suratunnaso. Sultonpurdagi mahalliy maktabda tahsil olgan. Otasining vafotidan so‘ng Gohorpuriy diniy arbob Bashir Uddin Shayx-i Bag‘aga shogirdlikka berilgan. Taʼlimni Jalolpurdagi Purbabhag madrasasida davom ettirdi. Bag'a Alia madrasasida ham uch yil o'qidi. Bashir Uddin Dorul ulum Deobandga oʻqishga kirishga yordam berdi. Gohorpuriy u yerda Bashir Uddinning ustozi Husayn Ahmad Madaniydan hadis ilmini oʻrgandi. 1950-yilda o'qishni tamomlagan Gohorpuri Madaniyning shogirdlaridan biriga aylandi.

1952-yilda Izaz Ali Amrohi va Madaniyning ko‘rsatmasiga ko‘ra, Barisaldagi Pangasia Alia madrasasida hadis ilmi boʻyicha muhaddis bo‘lib ishga kirib, u yerda ikki yil ishladi. Shundan keyin Mymensinghdagi Balia Ashraful ulum madrasasida xuddi shu vazifani bajarishga kirishdi. 1956-yilda o‘z qishlog‘iga qaytib, Gohorpur Husayniya madrasasiga asos solib, umrining oxirigacha u yerda muhaddis va muhtamim (boshqaruvchi) bo‘lib ishladi. Muassasa keyinchalik Bangladeshdagi eng mashhur islom ta'lim muassasalaridan biriga aylandi.

1960-yillarda Gohorpuri Jamiat Ulema-e-Islom siyosiy partiyasiga aʼzologiga kirdi. 1970-yilda Pokistondagi umumiy saylovlarda Milliy Assambleyaga nomzodini qoʻyib, muvaffaqiyatsizlikka uchradi. 1996-yilda Bangladesh Befaqul Madarisil Arabia raisi etib saylangan. 50 dan ortiq Qavmi madrasalari bilan aloqada boʻlgan, shuningdek, ulardan 13 tasining asoschisi va homiysi boʻlgan.

Vafoti va merosi 

Gohorpuri 2005-yil 26-aprelda 81 yoshida vafot etdi. Unda to'rt xotin, to'rt qiz va bir o'g'il qoldi. Oʻgʻli Muslehuddin Raju otasi o'rniga Gohorpur Husayniya madrasasi rahbari bo'ldi. Gohorpurdagi uyi oldidagi dafn marosimida bir necha ming shogirdlari ishtirok etishdi.

Manbalar
Sansarpur

Sansarpur — Hindistonning Panjob shtatidagi Jalandhar tumaniga qarashli qishloq.

Demografiyasi 
Sansarpur aholisi 4061 kishini tashkil etadi. Aholining 51 foizini erkaklar, 49 foizini ayollar. Sansarpurda oʻrtacha savodxonlik darajasi 75%, bu mamlakatdagi oʻrtacha 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 79% va ayollar savodxonligi 71%. Sansarpurda aholining 11 foizini 6 yoshgacha bo‘lganlar tashkil qiladi (2001-yilgi holat boʻyicha).

Sport 
Hindistonning barcha qishloqlari orasida Sansarpur mamlakat uchun eng koʻp olimpiyachilarni yetishtirib chiqqan qishloq hisoblanadi. Olimpiada oʻyinlarida Sansarpurdan 7 nafar oʻyinchi oʻz mamlakatlarini himoya qildi. 5 nafari Hindistondan, 2 nafari Keniyadan. Hozirgi Sansarpurda Hindiston hukumati tomonidan qoʻllab-quvvatlanmaganligi va sharoitlar past darajada taʼminlanganligi tufayli, bu qishloqdan chiqqan xokkeychilarning darajasi pasayib bormoqda.

Taniqli shaxslar 
Qishloqda 306 dan ortiq xalqaro va milliy darajadagi xokkeychilar yetishib chiqdi. Ulardan quyidagilardir:

Hindiston 

 Thakur Singx Kular, (Hindistonga Yangi Zelandiya safari 1926)
 Gurmit Singx Kullar, Olimpiadachi (1932)
 Udham Singx Kular, olimpiyachi (1952, 1956, 1960, 1964)
 Gurdev Singx Kular, Olimpiadachi (1956)
 Gurjit Singx Kullar, (1958 yilgi Osiyo oʻyinlari)
 Balbir Singx Kular Jr, (1958 yilgi Osiyo oʻyinlari)
 Darshan Singx Kular, Olimpiadachi (1964)
 Balbir Singx Kullar, Olimpiadachi (1964, 1968)
 Jagjit Singx Kular, olimpiyachi (1964, 1968)
 Balbir Singx Kular, Olimpiadachi (1968)
 Tarsem Singx Kular, Olimpiadachi (1968)
 Ajit Pal Singx Kular, olimpiyachi (1968, 1972, 1976)
 Ravipal Singx, (2010 yil Osiyo oʻyinlari)
 Jasjit Singx Kular, (Jahon chempionati 2014)

Keniya 

 Hardev Singx Kular, Olimpiadachi (1956, 1960)
 Hardial Singx Kular, olimpiyachi (1968)
 Jagjit Singx Kular, Olimpiadachi (1968, 1972)
 Harvinder Singx Kular, Olimpiadachi (1984)

Kanada 

 Pritpal Singx Kullar, (1978)
 Bindi Kullar, Olimpiyachi (2000, 2008)

Manbalar

Havolalar 

 Sansarpur, oltin qishloq

Jaladhar tumanidagi shahar va shaharchalar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Mashʼal (futzal klubi)

Mashʼal futzal klubi — Qashqadaryo viloyati Muborak tumanining futzal klubi. 2020-yilda tashkil etilgan.

Joriy tarkibi 
2023-yil 2-yanvar holatiga

Manbalar 

2020-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Samrari

Samrari — Hindistonning Panjob shtati Jalandhar tumanidagi Fillaur tehsiliga qarashli qishloq. Qishloq Apradan 2,7 km va Jajja Khurddan 2.3 km uzoqlikda. Samrari pochta markazi Bara Pinddan 4,7 km, Jalandhardan 42,3 km, Fillaurdan 13,9 km va Chandigarhdan 121 km uzoqlikda joylashgan.

Kasta 
Qishloq jadvalli kastaga ega (SC) qishloqning umumiy aholisining 43,77% ni tashkil qiladi va unda jadvalli qabilalar (ST) aholisi yoʻq.

Taʼlimi 
Qishloqda Panjabi oʻrta maktabi, qoʻshma taʼlim yuqori boshlangʻich maktabi (Hukumat Oʻrta maktab) va boshlangʻich maktab (Hukumat Boshlangʻich maktab) eng yaqin davlat oʻrta maktabi Apra shahrida joylashgan.

Festival va yarmarkalari 
Odamlar har yili Samrarida yarim dunyoviy maʼnoga ega boʻlgan va barcha din vakillari tomonidan madaniy bayramlar sifatida qabul qilingan festival va yarmarkalarni nishonlaydilar. Samrari Shinj Mela (Anʼanaviy kurash turniri) har yili Sidh Baba Bhara Samrari shahrida boʻlib oʻtadigan tadbirlardan biridir.

Transporti

Temir yoʻl 
Eng yaqin poyezd stansiyasi 10.7 km uzoqlikda Goraya joylashgan.

Havo 
Eng yaqin mahalliy aeroport Ludhiana shahrida joylashgan boʻlib, Samrari shahridan 47,2 km uzoqlikda. Eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda, ikkinchi eng yaqin xalqaro aeroport esa 136 km uzoqlikda, Amritsarda joylashgan.

Manbalar 

Fillaur tehsili qishloqlari
Jaladhar tumanidagi qishloqlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abdulvahhob as-Sobuniy

Abdulvahhob as-Sobuniy ( – Abdulvahhob ibn Mustafo ibn Ibrohim as-Sobuniy al-Hamadoniy) – mavlaviy ulamo.

Hayoti 
Naqshbandiyya tariqati shayxining oʻgʻli. Baʼzi manbalarda Abdulvahhob ibn Jaloluddin Muhammad al-Hamadoniy deb ham zikr qilingan. Safaviylardan Shoh Tahmosbning Hamadonni ishgʻol etishi hamda sunniylarga nisbatan bosim oʻtkazishi natijasida avval Onadoʻliga, soʻng Damashqqa, u yerdan esa Misrga koʻchib ketgan. „Savoqib ul-manoqib“ nomli asarini 1540-yilda (hijriy 947) Qohirada yozgan. Shoir va bibliograf Hasan Chalabiy otasi Ali Chalabiyning Abdulvahhob as-Sobuniy bilan Qohirada uchrashgani va yaqin doʻst boʻlganlari haqida maʼlumot qoldirgan.

Keyinchalik, Abdulvahhob as-Sobuniy haj qilish maqsadida Makka va Madinaga safar qilgan.

Bir manbaga koʻra Abdulvahhob as-Sobuniy 1547–1548 yillarda (hijriy 954) Shomda, boshqa manbaga koʻra esa, ayni shu yilda Madinada vafot etgan.

Ijodi 
Tarixiy manbalarda Abdulvahhob as-Sobuniy qalamiga mansub „Sharhi muammoyot Mir Husayn“, „Savoqib ul-manoqib“, „Sirot ul-mus­taqiym“ hamda „Navoyi xurus“ nomli toʻrtta forsiy asarlari borligi qayd etilgan. Bizgacha shoirning faqatgina „Savoqib ul-manoqib“ asari yetib kelgan. Tadqiqotchilarning fikriga koʻra, Abdulvahhob as-Sobuniy mazkur asarni Ahmad Aflokning „Manoqib ul-orifiyn“ asari ustida chuqur izlanish olib borib, uning baʼzi qismlarni chiqarib tashlab, baʼzi oʻrinlarga yangi maʼlumotlar va izohlar kiritgan holda yozgan. 1540-yilda yozib tugallangan ushbu asar muqaddima, har biriga „Zikr“ deb nom berilgan toʻqqiz boʻlim va xotimadan iborat. „Zikr“larda mavlaviylarning peshvolaridan boʻlgan Bahouddin Valad, Sayyid Burhonuddin, Mavlono, Shams at-Tabriziy, Salohuddin Zarkub, Chalabiy Husomuddin, Sulton Bahouddin, Chalabiy Orif, Shamsuddin Amir Chalabiy haqida maʼlumotlar berilgan. Asarning qoʻlyozma nusxalari dunyo­ning turli kutubxonalarida, jumladan, Turkiyaning Sulaymoniya, Topkapı saroyi muzeyi kutubxonalarida saq­lanadi. Asar Darvesh Xalil Sanoiy va Darvesh Mahmud Dede tomonidan turk tiliga tarjima qilingan.

Adabiyotlar 

 Mevlânaʼdan Hatıralar: Sevâkıb-ı Menâkıb. – İstanbul: 1973. 2-3;
 Storey. Persian Literatüre. – London: 1972. I, 938;
 Ali Alparslan. „Abdülvehhâb es-Sâbûnî“. TDV İA. – İstanbul: 1988. I, 286-287;
 Abdülbâki Gölpınarlı. Mevlânâ’dan Sonra Mevlevîlik. – İstanbul: 1953. 15-16.

Manbalar 

Tarixiy shaxslar
Muhaddislar
1547-yilda vafot etganlar
Madinada vafot etganlar
Jatrabari thana

Jatrabari thana () — Bangladeshning markaziy qismidagi Dakka megapolisi ichida joylashgan metropolitan thana. Hudud po'latdan yasaladigan mebel sanoati bilan mashhur.

Boshqaruvi 

Jatrabari thana Dakka South City korporatsiyasining 84, 85 va 86-bo'limlariga qo'shimcha ravishda Matuail va 87-vard qismlaridan iborat. Hudud 17 ta mavze va mahallalarni oʻz ichiga oladi.

Geografiyasi 

Umumiy maydoni 13,19 kvadrat kilometr (5,09 kvadrat milya). 23 ° 42' va 23 ° 43' shimoliy kengliklarda va 90 ° 20' va 90 ° 22' sharqiy uzunliklarda, Dakka-Chittagong avtomagistralining boshlang'ich nuqtasida joylashgan. Shimolda Sabujbag va Demra thanalari, janubda Kadamtali va Shyampur thanalari, sharqda Demra thanasi, g'arbda Gandariya va Sutrapur thanalari bilan chegaralangan.

Taʼlim 

Jatrabari thana Jatrabari Ideal High School, City Corporation Adarsha High School va kollej, Dania kolleji kabi ta'lim muassasalari bilan mashhur. Hududdagi boshqa ta'lim muassasalari: Tamirul Millat Komil madrasasi, Matuail ko'p tarmoqli o'rta maktabi, Matuail qizlar o'rta maktabi, Matuail Adarsha o'rta maktabi, Matuail Latif Bhiuyh kolleji, Bornomala o'rta maktabi, nobarun maktabi va kolleji, Abdulla Molloh o'rta maktabi kabilar. Jatrabarining shimolida joylashgan va mamlakatdagi eng yirik Ahli hadis madrasalaridan biri Jamia Muhammadia Arabia ham bor.

Imkoniyatlar 

Jatrabari thanada ko'plab masjidlar mavjud. Xususan, Babar masjidi, Dhalpur Zakarin Jame masjidi, Baytul Aman, Dhalpur Narikel Bagan Jame masjidi kabilar.

Manbalar 

Bangladesh hududiy birliklari
Bangladesh thanalari
Sailkiyana

Sailkiyana yoki Salkiana — Hindistonning Panjob shtati Jalandhar tumanidagi Fillaur tehsiliga qarashli oʻrta kattalikdagi qishloq. Fillaur Nawanshahr yoʻlida joylashgan va Nagardan 6.7 km, Fillaurdan 13,7 km, Jalandhardan 56,9 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 108 km uzoqda. Sailkiyana qishloqdan 2 km uzoqlikda joylashgan Dayalpurda pochta bosh idorasiga ega.

Kasta 
Qishloq jadvalli kastaga ega (SC) qishloq umumiy aholisining 84,40% ni tashkil qiladi va unda jadvalli qabilalar (ST) aholisi yoʻq.

Taʼlimi 
Qishloqda panjabi oʻrta maktabi, qoʻshma taʼlim yuqori boshlangʻich maktabi (GMS Sailkiyana) mavjud.

Transporti

Temir yoʻli 
Fillaur Junction eng yaqin poyezd stansiyasi boʻlib, 13.6 km uzoqlikda joylashgan.

Havo 
Eng yaqin ichki aeroport 44 km uzoqlikda, Ludhianada va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan.

Manbalar 

Fillaur tehsili qishloqlari
Jaladhar tumanidagi qishloqlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Saifobod

Saifobod — Hindistonning Panjob shtati Jalandhar tumanidagi Fillaur tehsiliga qarashli oʻrta kattalikdagi qishloq. Gorayadan 10.3 km , Jalandhardan 43 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 118 km uzoqlikda joylashgan. Saifobodning Fillaurda, 7.4 km uzoqda pochta bosh ofisi mavjud.

Kasta 
Qishloq jadvalli kastaga ega (SC) qishloq umumiy aholisining 50,90% ni tashkil qiladi va unda jadvalli qabilalar (ST) aholisi yoʻq.

Taʼlim 
Qishloqda panjabi oʻrta maktabi, qoʻshma boshlangʻich maktab (GPS Saifobod maktabi) mavjud. Maktab 1972-yilda tashkil etilgan.

Boshqa maktab va kollejlar:

 D.A.V kolleji
 D.A.V oʻrta maktabi

Transporti

Temir yoʻli 
Fillaur Junction eng yaqin poyezd stansiyasi, Bhatian temir yoʻl stansiyasi esa 7 km qishloqdan uzoqda.

Havo 
Eng yaqin mahalliy aeroport 37 km uzoqlikda, Ludhiana shahridava eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan, shuningdek, Amritsardagi Shri Guru Ram Dass Jee xalqaro aeroporti 138. km masofa bilan ikkinchi eng yaqin aeroportdir.

Manbalar 

Fillaur tehsili qishloqlari
Jaladhar tumanidagi qishloqlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abdulvahhob Xallof

Abdulvahhob Xallof () – misrlik olim va huquqshunos.

Hayoti 
Otasining ismi – Abdulvohid. 1915-yilda al-Azhar universitetiga qarashli „Madrasa al-qazo ash-shar’iyya“ni tamomlagan. Bir muddat mazkur madrasada usul al-fiqh mutaxassisi sifatida mudarrislik qilganidan soʻng, bir necha yillar davomida shar’iy mahkamada qozi boʻlib ham ishlagan. Keyinroq shar’iy mahkamaning taftish aʼzosi etib ta­yinlangan. 1936-yilda Qohira universitetining huquq fakulteti professori etib ta­yinlanadi va nafaqaga chiqishiga qadar ushbu vazifada xizmat qiladi. Abdulvahhob Xallof Arab tili akademiyasining („Maj­maʼ al-lugʻa al-’arabiyya“) aʼzo­si ham boʻlgan. Mazkur akademiyaning aʼzo­si sifatida Qur’oni karim lugʻatlarini ishlab chiqishda mutasaddilardan biri boʻlgan. Shuningdek, taqlid va bid’atlarga qarshi chiqqan Abdulvahhob Xallof oʻzi ishlagan taʼlim dargohlaridagi dars­larida mazkur tushunchani quvvatlovchi huquqshunoslar yetishib chiqishiga oʻz hissasini qoʻshgan. Hofizi Qur’on boʻlgan Abdulvahhob Xallof islomiy ilmlarning koʻpgina sohalarida salmoqli asarlar taʼlif qilgan.

Asarlari 
– „Ilm usӯl al-fiqh“. Ilk marta 1942-yilda Qohirada chop etilgan. Mazkur kitob tilining soddaligi, koʻpchilik tomonidan oʻzlashtirilishiga qulayligi tufayli koʻpgina arab davlatlarida darslik sifatida qabul qilingan. Kitob toʻrt qismdan iborat boʻlib, birinchi qismda shar’iy hukmlar oli­nadigan manbalar haqida, ikkinchi qismda shar’iy hukmlar toʻgʻ­risida batafsil maʼlumot berilgan. Uchinchi qism usul al-fiqhning lugʻaviy qoidalariga, toʻrtinchi qism shar’iy hukmlar chiqarish qoidalariga bagʻishlangan. Hukm chiqarishdan maqsad, hukmlarda Allohning va mukallafning haqqi, nimalarda ij­tihod qilish mumkin, hukmning nasx boʻlishi, hukmlardagi qarama-qarshilik va uni yechish kabi qoi­dalar alohida boblar sifatida keng yoritilgan. Ushbu asar islomshunos olim Salohiddin Muhiddinov tomonidan 1997, 1999-yillarda oʻzbek tiliga tarjima qilinib, nashr ettirilgan.

– „Xulāsa tarӣx at-tashrӣ’ al-islāmӣ“. 1968-yilda Quvayt­da chop etilgan. „As-Siyā­sa ash-shar­’iyya“ (Qohira, hijriy 1397-yil (milodiy 1977-yil). Mazkur asar al-Azhar universitetida oʻqitilgan dars­lar qaydlaridan iborat. Unda musulmon davlatining siyosiy, huquqiy va moliyaviy tuzilishi va shaxs­larning huquq va erkinliklari haqida soʻz boradi.

– „Ahkām al-vaqf“ (Qohira, 1942-yil)

– „Al-Ahvāl ash-shaxsiyya“
– „Ahkām al-mavārӣs“

– „Masādir at-tashrӣ’ al-islāmӣ fӣ mā lā nassa fӣh“ (Qohira, 1955-yil)

– „Al-Ijtihād va-t-taqlӣd“

– „Nӯr min al-Qur’ān al-Karӣm“ (Qohira, 1948-yil)

– „Nӯr ’alā nӯr“ (Qohira, 1952-yil)

– „Al-Ijtihād bi-r-raʼy“ (Qohira, 1950-yil).

Adabiyotlar 

 Abdülmünʼim Hallâf. „Abdülvehhâb Hallâf“. TDV İA. – İstanbul: 1988. I, 286;
 Abdulvahhob Xallof. Usulul fiqh (Islom qonunshunosligi asos­lari). I-II qismlar // Tarjimon: S. Muhiddinov. – T.: „Adolat“, 1997;
 Abdulvahhob Xallof. Usulul fiqh (Islom qonunshunosligi asoslari). III-IV qismlar // Tarjimon: S. Muhiddinov. – T.: „Movarounnahr“, 1999.

Manbalar 

Tarixiy shaxslar
Misrlik olimlar
Huquqshunoslar
1988-yilda tugʻilganlar
1956-yilda vafot etganlar
Ataur Rahmon Xon (BNP siyosatchisi)

Ataur Rahmon Xon — Bangladesh millatchi partiyasi siyosatchisi va Kishoreganj-3 parlamentining sobiq aʼzosi.

Mehnat faoliyati 

Xon 2001-yilda Kishoreganj-3 okrugidan parlamentga Bangladesh millatchi partiyasi nomzodi sifatida saylangan. Xon Harkat-ul-Jihod-al-Islomi Bangladeshning yuqori martabali aʼzosi edi. 1988-yilda Harkat-ul-Jihod-al-Islomi Bangladeshning yuqori martabali rahbarlari bilan Afgʻonistonga tashrif buyurib, Usoma bin Lodin bilan uchrashdi.

Manbalar 

Bangladeshlik siyosatchilar
Rurka Xurd

Rurka Xurd () — Hindistonning Panjob shtati Jalandhar tumaniga qarashli Fillaur tehsildagi yirik qishloq. Goraya pochta markazidan 1.6 km, Fillaurdan 16.7 km, Jalandhar tuman markazidan 35 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 129 km uzoqlikda joylashgan.

Taʼlimi 
Qishloqda 1972-yil iyul oyida tashkil etilgan yuqori boshlangʻich maktab (Gms Rurka Xurd maktabi) mavjud. Maktablar Hindistonning kunduzgi ovqatlanish sxemasiga muvofiq kunduzgi taomlar bilan taʼminlaydi.

Demografiyasi 
2017-yilda Rurka Xurdda jami 752 ta uy va aholi soni esa 3356 kishiga teng boʻlgan. Ulardan 1840 nafari erkaklar, 1654 nafari esa ayollardir. Rurka Xurdning savodxonlik darajasi 81,63% ni tashkil etadi, bu davlat oʻrtacha koʻrsatkichidan 75,84% yuqori. 6 yoshgacha boʻlgan bolalar soni 336 nafarni tashkil etadi, bu Rurka Xurd umumiy aholisining 10,52 foizini tashkil etadi.

Kasta 
Aksariyat odamlar Rurka Xurddagi umumiy aholining 41,36% ni tashkil etuvchi jadval kastasidandir.

Aholi mehnat faoliyati 
2017-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Rurka Xurd aholisining 1071 nafari mehnat faoliyati bilan shugʻullanadi, ularning 929 nafari erkaklar va 132 nafari ayollardir.

Transport

Temir yoʻlda 
Goraya eng yaqin poyezd stansiyasi, Phagwara Jn temir yoʻl stansiyasi 13,5 km qishloqdan uzoqda.

Havo 
Eng yaqin mahalliy aeroport 47.6 km uzoqlikda Ludhianada, eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan.

Manbalar 

Fillaur tehsili qishloqlari
Jaladhar tumanidagi qishloqlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Ratainda

Ratainda yoki Ratenda — Hindistonning Panjob shtatiga qarashli Shahid Bhagat Singx Nagar tumanidagi katta qishloq. Moron pochta boʻlimidan 2,5 km, aholini roʻyxatga olish shaharchasi Apradan 6,3 km, Shahid Bhagat Singx Nagardan 11,7 km va Chandigarhdan 113 km uzoqlikda joylashgan.

Taʼlimi 
Qishloqda 1966-yilda tashkil etilgan oʻrta / oliy oʻrta (GSSS Ratainda maktabi) bilan panjabi tilidagi oʻrta maktab mavjud. Maktabda oʻyin maydonchasi, kutubxona mavjud.

Diniy joylari 
Qishloqda uchta gurudvara va hindu ibodatxonasi bor.

Transporti

Temir yoʻl 
Fillaur Junction eng yaqin poyezd stansiyasi boʻlib,  uzoqlikda joylashgan.

Havo 
Eng yaqin mahalliy aeroport Ludhiana shahrida (50 km uzoqlikda). Eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan.

Taniqli shaxslar 

 Baljit Singx Gosal — kanadalik siyosatchi, Ratainda shahrida tugʻilgan, 2011-yilgi saylovda Kanada jamoatlar palatasiga saylangan.

 Dhadxi Didaar Singx butun Panjobda Ratainda qishlogʻidan mashhur sirangi ustasi edi. Qishloqda haykali bor.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Muhammad Yunus Jaunpuriy

Muhammad Yunus Jaunpuriy (1937-yil 2-oktyabr — 2017-yil 11-iyul) hindistonlik islom muhaddis olimi boʻlib, Saharanpurdagi Mazohir ulumda hadis boʻyicha katta professor boʻlib ishlagan. Muhammad Yunus Muhammad Zakariyo Qandhlaviyning yuqori darajali talabalari va shogirdlaridan biri edi. Mazohir ulumda dars bergan. Al-yavoqitul-gʻaliya, Kitob at-tavhid, Navodir al-hadis kabi kitoblar muallifi.

Biografiyasi 

Muhammad Yunus Jaunpuriy 1937-yil 2-oktyabrda Jaunpurda tugʻilgan. 1961-yilda Mazohir ulumni tamomlagan. U Muhammad Zakariyo Qandhlaviy qoʻlida tahsil olgan.

Yunus Jamia Mazohir ulum jadidda turli hadis kitoblaridan dars bergan. Hijriy 1388-yilda Jomiyada shayxi hadis etib tayinlangan. Mazohir Jadidda 50 yildan ortiq vaqt davomida Sahihi Buxoriydan dars bergan. 

Yunus 2017-yil 11-iyulda vafot etdi. Dafn marosimida bir milliondan ortiq odam qatnashdi. Janoza namoziga Muhammad Zakariyo Qandhlaviyning oʻgʻli Talha Qandhlaviy imomlik qildi. Xalqaro islom olimi Ismoil ibn Muso Menk vafoti munosabati bilan taʼziya bildirdi.  Hind shoiri va olimi Fuzayl Ahmad Nosiriy ham qaygʻu izhor etib, Jaunpuriyning hadis ilmida namunali olim ekanligini ta’kidladi.

Asarlari 

Quyida Jaunpuriyning kitoblari keltirilgan:

 Al-Yawaqit al-Ghaliyah
Kitab at-Tawhid
Nawadir al-Hadith
Nibrās al-Sārī ilā Riyāḍ al-Bukhārī
Nawadir al-Fiqh

Manbalar 

Bangladeshlik ulamolar