MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Al-Asifiya masjid-madrasasi

Al-Asifiya masjid-madrasasi () – Iroqning Bagʻdod shahrida Dajla daryosi boʻyida joylashgan masjid va madrasa majmuasi. Masjid va unga tegishli majmua, shu jumladan maktab binolari, eski sudlar va boshqa sobiq hukumat binolari va saroy umumiy  maydonga ega boʻlib, Dajla daryosi boʻyida joylashgan. Majmua YuNESKOning taxminiy Jahon madaniy meros obyektlari ro‘yxatiga kiritilgan.

Masjid majmuasi, shuningdek, al-Kulayniy jasadi dafn etilgan kichik ziyoratgohni ham oʻz ichiga oladi.

Tarixi

Maʼlumotlar va asos 
Qabrning qurilish usuli bu ziyoratgoh dastlab Abbosiy xalifasidan birining qabri boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi. Chunki majmua qurilgan hudud baʼzi tarixchilar taʼkidlaganidek, Banu Abbos qabristoni tasarrufida boʻlgan. Abbosiy xalifalari bunga oʻxshash ziyoratgoh qurish uchun oʻn ming dinorga yaqin mablagʻ sarflashlari odatiy hol edi va oʻsha paytda odamlar islomiy urf-odatlarga koʻra qabr joylarini hech qachon bezatishmagan, shuning uchun ham bu inshoot dastlab Abbosiy xaliflardan birining qabri boʻlgan boʻlishi mumkin. Masjid – madrasa tarkibidagi inshoot va jihozlaridan biri boʻlgan, shuning uchun ham yuqorida tilga olingan madrasa quruvchisi shu yerga dafn etilgan boʻlishi ham mumkin.

Majmua dastlab masjid, tekye va karvonsaroydan iborat boʻlib, Mavla Xona Tekeyiya deb atalgan. Keyinchalik asl majmuaga tegishli boʻlgan bino eroziyaga uchragani sababli buzib tashlanishi kerak boʻlgan. Shundan soʻng majmua soʻfiy tariqatiga mansub boʻlgan tekyeh shogirdlaridan birining tasarrufiga o‘tgan, 1596-yilda bino Muhammad Jalabiy Xatib Al-Divoniy tomonidan taʼmirlangan. Keyin u Mustansiriya madrasasining muassasasiga aylantirilgan. Bino 1825-yilda Bagʻdod valiysi Vazir Dovud Posho tomonidan qayta taʼmirlangan. Oʻsha davrda boshlangʻich va oʻrta bosqich talabalari uchun ikkita madrasa qurilgan boʻlib, ularga vaʼz maydoni va minora biriktirilgan. Shuningdek, Dovud Posho kattaroq namozgohli masjidni ham barpo ettiradi va masjidning janubida toshdan yasalgan va koshinlar bilan bezatilgan ikkita minora qurdiradi. Bino devorlariga Shayx Solih at-Tamimiy sheʼrlari oʻyib yozilgan.

Keyinchalik sodir boʻlgan voqealar 
Majmuada dars bergan shayxlar orasida 1917-yilda vafot etgan shayx Ali bin Husayn al-Kutiy va madrasadagi oxirgi muallim 1957-yilda vafot etgan Shayx Abduljalil bin Ahmad al-Jamil bor edi. Madrasadagi darslik uning vafotidan keyin bekor qilingan va majmuaning arxeologik kutubxonasi Bagʻdoddagi Bob al-Muazzamda joylashgan Xalq vaqflari kutubxonasi tasarrufiga oʻtkazilgan.

Dafn marosimlari 
 Muhammad ibn Yaʼqub Ishoq al-Kulayniy, taniqli shia musulmon olimi.

Galereya

Yana qarang 

 Iroqda islom
 Iroqdagi masjidlar roʻyxati

Manbalar 

Bagʻdoddagi masjidlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Iroqdagi madrasalar
16-asr masjidlari
Gumbazli masjidlar
Robert Pinxasov

Robert Abramovich Pinxasov – buxoro yahudiylari jamoat va fan arbobi, tibbiyot xodimi, dotsent, bir qator kitoblar, darsliklar, maʼruzalar va maqolalar muallifi va hammuallifi.

Robert 1992-yildan „Roshnoy“ ijtimoiy ilmiy markazi prezidenti, loyiha rahbari, muharriri va ikki jildlik „Istoriya buxarskix yevreyev. Noviy i noveyshiy period“ (2005) kitobi hammuallifi. 1993-yildan beri Amerika-Rossiya Tibbiyot Jamiyati ARMS vitse-prezidenti lavozimida faoliyat olib borgan.

Pinxasov 2002–2006-yillar oralogʻida Butunjahon rusiyzabon yahudiylar kongressi (WKRE) muvofiqlashtiruvchi kengashi aʼzosi boʻlgan. Nyu-Yorkda buxoro yahudiylari tarixi va madaniyatiga bagʻishlangan I, III, V ilmiy-amaliy konferensiyalardagi (1995, 2000, 2012) tashkiliy qoʻmita raisi. Buxoro yahudiylarining tarixi va madaniyati boʻyicha IV konferensiya tashkiliy qoʻmitasi aʼzosi (2003, Quddus). Robert rusiyzabon shifokorlar va biologlarning ikkita xalqaro konferentsiyasi tashkilotchisi (1997, 1998. Nyu-York). U, shuningdek, Nyu-York va AQShning boshqa shaharlari tibbiy idoralarida maslahatchi boʻlib faoliyat yuritadi.

Robert Pinxasov 1960-yilda Toshkent tibbiyot institutining davolash fakultetini tamomlagan. 340-sonli tuman harbiy gospitalida shifokor boʻlib ishlagan, keyinchalik Toshkent shahridagi 1-sonli klinik gospitalning urologiya boʻlimini boshqargan. Shuningdek, assistent va Toshkent tibbiyot instituti urologiya va operativ nefrologiya kafedrasi dotsenti lavozimida ishlagan.

Shifokor Robert Abramovich 1992-yilda AQShning Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi. U 112 ta ilmiy maqola, 22 ta kitob va 4 ta maʼlumotnoma muallifi va hammuallifi. Robert 1999-yil „Mujchinam o mujchinax“, 2001-yil „Buxarskiye yevrei v meditsine“, 2008-yil „Buxorskiye yevrei. Ensiklopedicheskiy spravochnik“ (2010-yil inglizcha nashri), 2010-yil „Buxarskiye yevreyi“ va 2012-yil „Deyateli iskusstv – buxarskiye yevreyi“ kabi qator kitoblar muallifi. 2011-yil „Na volne pamyati“, 2012-yil „Traditsii i bit buxarskix yevreyev“, 2013-yil „Buxarskiye yevreyi. Kniga pamyati“ kitoblari, shuningdek, 1987-yilda „IV kurs talabalari uchun urologiya darslari uchun uslubiy tavsiyalar“ va 1988-yilda chop etilgan „VI kurs talabalari uchun urologiya boʻyicha qoʻllanma“ darsliklari muallifi.

Manbalar 

Toshkentda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1937-yilda tugʻilganlar
Al-Vazir masjidi

Al-Vazir masjidi () Iroqning Bagʻdod shahridagi eski masjid boʻlib, u madaniy meros obyekti hisoblanadi. Masjid 1599-yilda Usmonlilar davrida Bagʻdod vaziri Hasan Posho tomonidan qurilgan. Keyinchalik masjidda bir qancha taʼmirlash ishlari amalga oshirilgan. Masjidning asosiy xususiyati Usmonli meʼmorchiligiga xos ekanligidir. U Al-Rusafa tumanida, Souk al-Saray orqasida, Dajla daryosi qirgʻogʻida joylashgan. Masjidda 400 dan ortiq namozxonlar uchun namozgoh mavjud. Masjidning chap tomonida dumaloq minora joylashgan. Masjid tarkibidagi bogʻ maydoni Dajla daryosi qirgʻogʻiga qadar choʻzilgan.

Masjid joylashgan hududi, shuningdek, al-Vazir masjidining oʻzi ham YuNESKOning Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi 
Masjid qurilish ishlari ilk bor 1599-yilda Usmonlilar imperiyasi davrida Bagʻdodni 1594–1603-yillarda boshqargan Hasan Posho rahbarligida boshlangan. Keyinchalik 1604-yilda Dajla daryosiga qaragan masjid yonida mashhur kafe qurilib, „Hasan Posho kafesi“ nomini olgan. 1686-yilda „Ahmed ogʻa“ ismli qoʻshin zobitiga masjidning gʻarbiy tomonini qayta qurish vazfasi buyuriladi. U baland gumbaz ham qurib, maydonni kengaytiradi.

Masjidga 1816-yilda ingliz sayyohi va jurnalisti James Silk Buckingham Bagʻdodga tashrifi chogʻida kelgan. U masjidning „nafis gumbazi va baland minorasi“ borlligini taʼkidlagan.

Arxitektura tavsifi 

Al-Vazir masjidi Souk as-Sarayning markazida, al-Mutanabbiy koʻchasi yaqinida joylashgan. Masjidda sirlangan koshinlar va marmar bilan qoplangan gumbazdan tashqari anʼanaviy Iroq minorasi ham mavjud. Ichkarida Qur’on oyatlari va gul naqshlari bilan bezatilgan stalaktit va muqarnaslardan iborat bezaklar oʻrnatilgan. Masjidga kirish qismi sargʻish gʻisht bilan oʻralgan va koʻk rang bilan sirlangan yogʻoch eshik oʻrnatilgan. Masjidga kirgandan soʻng, majmuadagi 1000 kvadrat metrdan oshiq maydonga ega keng hovlini ko‘rish mumkin, devorlar naqshlar va yozuvlar bilan bezatilgan.

Masjid 1000 kvadrat metr maydonda qurilgan boʻlib, unda namoz oʻqiladigan ikkita joy mavjud. Masjidda 330 ga yaqin inson namoz oʻqishiga moʻljallangan yozgi nomozxona va 500 namozxonni sigʻdira oladigan qishki namozxona bor. Masjid Bagʻdoddagi eng goʻzal masjidlardan biri hisoblanadi va Dajla daryosi qirgʻogʻida joylashganligi sababli ham, xalq tomonidan mashxur bir kema halokatidan soʻng masjidning qurilishi amalga oshirilganligii haqidagi ertaklar yaratilgan.

Galereya

Yana qarang 

 Iroqda islom
 Bagʻdoddagi masjidlar roʻyxati
 Iroqdagi masjidlar roʻyxati

Manbalar 

Bagʻdoddagi masjidlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Iroqdagi sunniy masjidlar
17-asr masjidlari
Gumbazli masjidlar
Dai Anga masjidi

Dai Anga masjidi (urdu: ) – Pokistonning Panjob viloyatidagi Lahor shahrida, Lahor temir yoʻl vokzalining janubi-sharqida joylashgan masjid. Masjid 1635-yilda Dai Anga sharafiga qurilgani aytiladi.

Tarixi 
Masjid 1635-yilda qurilgani aytilgan, ammo masjiddagi yozuvlar 1649-yilga toʻgʻri keladi. Ranjit Singx hokimiyat tepasiga kelgach, masjid binosi porox saqlash binosi sifatida ishlatilgan. 1849-yilda Britaniya Panjobni anneksiya qilganidan soʻng, masjid Lahore Chronicle muharriri Genri Kopning shaxsiy qarorgohiga aylantirildi. Keyin Cope uni Panjob va Dehli temir yoʻl kompaniyasiga sotdi, uning ostida bino temir yoʻl harakati boshligʻi uchun ofis sifatida ishlatilgan. 1903-yilda bino qayta tiklandi va konservatsiya qilindi.

Manbalar
Mixail Burshtin

Mixail Grigoryevich Burshtin (1943-yil 19-may, Bishkek) – bastakor va pianinochi, Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston respublikalari yosh musiqachi-ijrochilar tanlovi laureati (1964).

Hayoti 
Mixail Grigorievich Burshtin 1943-yil 19-mayda Bishkek shahrida musiqachilar oilasida tugʻilgan. Uning otasi Grigoriy Mixaylovich Burshtin va onasi Respublikada xizmat koʻrsatgan artist Slava Markovna Okun. Mixail Burshtin 1940-yilda Moskva konservatoriyasini tamomlagan. U davlat musiqa sanʼati rivojiga faol hissa qoʻshgan.

1957-yilda Mixail Burshtin musiqa maktabni tamomlagach, P.Shubin nomidagi Qirgʻiziston Davlat musiqa va xoreografiya bilim yurtining fortepiano boʻlimiga oʻqishga kiradi. 1961-yilda kollejni imtiyozli diplom bilan tugatib, Toshkent Davlat Konservatoriyasining fortepiano boʻlimiga oʻqishga kiradi. 1962-yilda ushbu fakultetdagi darslarni kompozitsiya darslari bilan birlashtirib, A. A. Malaxov, soʻngra professor G. A. Musheldan saboq olgan. 1964-yilda pianinochi sifatida Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston respublikalari yosh ijrochilarning II Respublikalararo koʻrik-tanlovida qatnashib, III darajali diplom sohibi boʻladi.

Mixail Burshtin 1966-yilda fortepiano boʻlimini imtiyozli diplom bilan tamomlab, Toshkent Davlat Konservatoriyasida fortepiano kafedrasiga oʻqituvchi lavozimida ishlay boshlagan. 1968-yilda, Burshtin Bishkekga qaytib keladi va Qirgʻiziston davlat sanʼat institutida oʻqituvchi, katta oʻqituvchi kabi turli lavozimlarda ishlay boshlaydi 1974—1975 yillarda P.Chaykovskiy nomidagi Moskva konservatoriyasining malaka oshirish fakultetida amaliyot oʻtagan. 1981-yilda M.Mussorgskiy nomidagi Ural konservatoriyasida fortepiano boʻyicha oʻqigan.

Ijodi 
Mixail Burshtin respublikaning yetakchi ijrochi pianinochilaridan biri, koʻplab qirgʻiz mualliflarining fortepianoda yetakchi ijrochisi hisoblanadi.

U 1969-yilda Qirgʻiziston Bastakorlar uyushmasi aʼzosiga aylanadi. 1990-yilda Qirgʻiziston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi unvoniga ega chiqadi.

Mixail Burshtin ijodi keng va rang-barangdir. Bastakorning qiziqishlari qirgʻiz professional musiqa sanʼatida shakllangan odatiy obrazli va janrli gʻoyalar doirasi bilan cheklanmaydi. Bastakor shakl, rejim, garmoniya, polifoniya, ritm sohasida koʻplab yangiliklar yaratgan.

Asarlari 
Simfonik orkestr uchun
 Sherzo (1965)
 Birinchi simfoniya (1967)
 Simfonik sheʼr (1968)
 Ikkinchi simfoniya (1970)
 Ode (SSSR tashkil topganining 50 yilligiga, 1972-yil)
 „Viktor Yaraning xotirasiga“ rapsodiya-balladasi (1976)
 Issiqkoʻl eskizi (1977)
 Dungan Suitasi (1980)
 Partita (1980)
Pianino va orkestr uchun
 Musiqa (1965)
 Birinchi konsert (1966)
 Konsertino (1968)
 Ikkinchi konsert (1969)
 Uchinchi konsert (1971)
 Sheʼr-rapsodiya (Qirgʻiziston SSR tashkil topganining 50 yilligiga, 1973 yil)
 2-sonli kontsertino (1978)
 „Aforizmlar“ toʻplami (1978)
 Fantaziya (1979)
 Ikki pianino va orkestr uchun kontsert (1980)
 Tor orkestri uchun ariya (1968)
 Pop orkestr uchun divertimento (1968)
 Qirgʻiz xalq cholgʻulari orkestri uchun „Qoʻsh qayriq“ (1981)

Manbalar
Tinch Okeani Qirgʻogʻi

Tinch Okeani Qirgʻogʻi Tinch okeani atrofidagi qirgʻoqlarni anglatadi. Bu termin tinch okeanidagi orollarni ham oʻz ichiga oladi va materikdagi Tinch okeanigacha boʻlgan qirgʻoqqa ega boʻlgan davlatlarni ham oʻz ichiga oladi. Tinch okeani seysmik kamari atamasi ham ushbu muddat koʻlami bilan bir vaqtga toʻgʻri keladi.

Tinch Okeani Qirgʻogʻida joylashgan mamlakatlar roʻyxati 
Quyida Tinch okeani bilan chegaradosh davlatlar va bu davlatlar Tinch okean sohili nomi bilan mashhur.

 Sharqiy Osiyo
 
 
  Koreya Xalq Demokratik Respublikasi
 
 
 
 
 
 Janubi-Sharqiy Osiyo
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 Okeaniya (Suveren davlatlar)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  Kuk orollari

 Okeaniya (Qaram hududlar)
  Avstraliya shtatlari va hududlari
 
  Yangi Zelandiya respublikasi
 
  Fransiyaning Chet eldagi
 
 
 
  Britaniyaning chet eldagi hududlari
  Pitkern orollari
  Amerika Qo'shma Shtatlari Insular maydoni
 
 
 
 
 Gavayi
 
 Pasxa oroli

 Shimoliy Amerika
 
 
 
 Markaziy Amerika
 
 
 
 
 
 
 Janubiy Amerika

Savdo 
Tinch okeani, yaʼni Tinch okeani dunyodagi davlatlar oʻrtasidagi yuk kemalari uchun asosiy faoliyat maydoni hisoblanadi. Shuning uchun ham Tinch okeani qirgʻogʻida dunyodagi eng gavjum 50 ta konteyner portidan 29 tasi joylashgan. Ushbu portlar quyida keltirilgan.

 
 Busan (5-oʻn)
 
 Yokohama (36-oʻn)
 Tokio (25-oʻn)
 Nagoya (47-oʻn)
 Kobe (49-oʻn)
 
 Kaohsiung (12-oʻn)
 
 Gonkong (3-oʻn)

 
 Shanxay (1-oʻn)
 Shenzhen (4-oʻn)
 Ningbo (6-oʻn)
 Guangzhou (7-oʻn)
 Qingdao (8-oʻn)
 Tianjin (10-oʻn)
 Xiamen (19-oʻn)
 Dalian (21-oʻn)
 Lianyungang (30-oʻn)
 Yingkou (34-oʻn)

 
 Manila (37-oʻn)
 
 Saigon (28-oʻn)
 
 Laem Chabang (22-oʻn)
 
 Klang porti (13-oʻn)
 Tanjung Pelepas (16-oʻn)
 
 Singapur (2-oʻn)

 
 Jakarta (24-oʻn)
 Surabaya (38-oʻn)
 
 Vankuver (50-oʻn)
 
 Los-Anjeles (17-oʻn)
 Long Beach (18-oʻn)
 Sietl/Takoma (48-oʻn)
 
 Balboa (43-oʻn)

Tinch okeanidagi tashkilotlar 
Osiyo-Tinch okeani iqtisodiy hamkorligi, Sharq-Gʻarbiy markaz, Barqaror Tinch okeani sohil shaharlari loyihasi, Osiyo tadqiqot instituti kabi tashkilotlar, jumladan, turli xalqaro tashkilotlar va nodavlat tashkilotlar tinch okeaniga qaratilgan. Bundan tashqari, AQSh Tinch okeani qoʻmondonligi Tinch okeanida RIMPAC harbiy operatsiyalarini oʻtkazadi.

Manbalar 

Tinch okeani
Mixail Mixutkin

Mixail Andreyevich Mixutkin (1923-yil 25-sentyabr, Rahmanovka – 1968-yil 20-dekabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – Qizil Armiya katta serjanti, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

Hayoti 
1923-yil 26-sentyabrda Raxmanovka qishlogʻida (hozirgi Saratov viloyatining Pugachevskiy tumani) tugʻilgan. Maktabning yettinchi sinfini tamomlab, Chirchiq shahrida montajchi boʻlib ishladi. 1941-yilda Mixutkin Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasi safiga chaqirildi. 1942-yildan Ulugʻ Vatan urushi frontlarida jang qildi.

1944-yil sentyabr oyida katta serjant Mixail Mixutkin 1-Boltiq dengizi 43-armiyasi 306-oʻqchi diviziyasining 935-oʻqchi polkida razvedkachi boʻlgan. Latviya SSR hududidagi janglarda qatnashgan. 1944-yil 19-sentyabrda Mixutkin Riga tumani Baldone qishlogʻi yaqinida nemis tanklarining qarshi hujumini qaytarishda ishtirok etdi va dushmanning ikkita tankini yoʻq qildi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 24-martdagi farmoni bilan „Nemis bosqinchilariga qarshi kurash frontida qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi hamda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun“ katta serjant Mixail Mixutkin Lenin ordeni, 9291-sonli Oltin Yuldiz medali va Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Urush tugagandan soʻng, Mixutkin nogironligi sababli demobilizatsiya qilindi. Umrining oxirida Toshkentda yashagan. U 1968-yil 20-dekabrda toʻsatdan vafot etdi va Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn qilindi.

Shuningdek, u 3-darajali Qizil Yulduz va Shon-sharaf ordeni va bir qator medallar bilan taqdirlangan.

Xotira 
Rossiya Harbiy-tarixiy jamiyati tomonidan Mixutkin xotirasiga atab yodgorlik lavhasi u oʻqigan Rahmanov nomidagi oʻrta maktab binosiga oʻrnatilgan.

Adabiyotlar 
 Герои Советского Союза — узбекистанцы. — Ташкент, 1984.
 Джураев Т. Д. Верные сыны Родины. — Ташкент, 1964.
 Казакова А. С. Ими гордится Родина. — Ташкент, 1961.

Manbalar 

Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilganlar
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sovet Ittifoqi Qahramonlari
Katta serjantlar (SSSR)
Toshkentda vafot etganlar
1968-yilda vafot etganlar
20-dekabrda vafot etganlar
1923-yilda tugʻilganlar
25-sentyabrda tugʻilganlar
Mixail Antonovskiy

Mixail Yakovlevich Antonovskiy (1932-yil, 20-fevral-2019-yil, 11-avgust) – topologiya sohasidagi sovet va rus olimi, fizika-matematika fanlari doktori, professor.

Hayoti 
Mixail Yakovlevich Antonovskiy 1932-yil 20-fevralda Odessa shahrida tugʻilgan. U Toshkentdagi Oʻrta Osiyo Davlat universitetini tamomlagan. Keyinchalik aspiranturani V.I.Romanovskiy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Matematika institutida oʻqiydi. 1959-yilda „Yopiq boʻlmagan toʻplamlarning gomologik halqalari“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Mixail Yakovlevich Antonovskiy 1959-yildan boshlab Toshkent Davlat universitetida oʻqituvchilik va ilmiy faoliyatini olib boradi. U 1960-yilda „Yarim maydonlar ustidagi metrik fazolar“ nomli doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

Mixail Yakovlevich Moskvaga koʻchib kelganidan soʻng SSSR Fanlar akademiyasining Iqtisodiyot va matematika markaziy institutida ekologik va iqtisodiy tizimlarni matematik modellashtirish sohasida ishlagan. U SSSR Gidrometeorologiya davlat qoʻmitasi va SSSR Fanlar akademiyasining Tabiiy muhit va iqlim monitoringi laboratoriyasining boʻlim boshligʻi lavozimida ishlagan. 1989-yilda tashkilot Roshidromet va Rossiya Fanlar akademiyasining Global iqlim va ekologiya institutiga aylantirilgan. U 2014-yildan Xalqaro amaliy tizimlar tahlili instituti (IIASA) bosh ilmiy xodimi lavozimida ishlagan.

Mixail Yakovlevich Antonovskiy 2019-yil 11-avgustda vafot etgan.

Manbalar
Vera Merkuryeva

Vera Aleksandrovna Merkuryeva (1876-yil 5-sentyabr, Rossiya imperiyasi – 1943-yil 20-mart, Toshkent) – rus shoirasi va tarjimoni.

Hayoti 
Vera Merkuryeva 1876-yil 5-sentyabrda Vladikavkazda dehqon oilasida tugʻilgan. 1895-yilda Vladikavkaz ayollar gimnaziyasini tamomlagan. Bolaligidan u karlik va yurak xastaligidan aziyat chekdi. U qirq yoshdan oshgandan keyin sheʼriyat bilan jiddiy shugʻullana boshlagan. Ilk ijodiy ishlarini 1912—1917-yillarda „Teosofiya xabarnomasi“ jurnalida nashr ettirgan. 1917-yilda u Moskvaga koʻchib oʻtdi, Vyacheslav Ivanov va simvolistlar toʻgaragiga qatnay boshladi. Toʻgarak sababli ijodiy namunalarini almanaxlar va jurnallarda nashr ettirdi. 1920-yilda u Vladikavkazga qaytib keldi va u yerda 1932-yilgacha yashab, yana Moskvaga qaytdi. 1914-yilda "Shoirlar bahori saloni" almanaxida Merkuryevaning "Jonsiz narsalarning ruhlari" sheʼrlari toʻplami nashr etilgan. 1926-yilda uning 11 sheʼrdan iborat toʻplami "Oltin Zurna" (Vladikavkaz) almanaxida nashr etilgan.

Moskvada u juda qashshoqlikda yashadi. Urush paytida u Toshkentga evakuatsiya qilingan va 1943-yil mart oyida vafot etgan. U Toshkentdagi Botkin qabristonida dafn etilgan (E.Dmitrievaning qabri yoniga). Ikkalasining qabri bugungi kungacha saqlanib qolmagan.

Merkuryevaning umr bo'yi yagona kitobi 1937-yilda nashr etilgan Percy Bysshe Shelleydan tarjimalar to'plami edi. Shoiraning do‘stlari hayoti davomida she’rlaridan iborat kitob chiqarishga bir necha bor uringaniga qaramay, chop etisha olmagan. Vera Merkuryevaning she'riy merosi birinchi marta muxlislariga 2007-yilda taqdim etilgan.

Adabiyotlar 
 Гаспаров.М Л.Вера Меркурьева (1876—1943) Стихи и жизнь// Лица. Биографический альманах. Вып. 5. М.-СПб., 1994. С. 65.

Manbalar

Havolalar 
 Стихотворения
 Собрание ссылок о жизни и творчестве 
Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilganlar
Oʻzbek masjidi

Oʻzbek masjidi () – tarixiy masjid, Iroqning Bagʻdod shahridagi al-Rusafa tumanida joylashgan. U oʻzining arxitekturasi va 17-asrga oid tarixi bilan ajralib turadi. Masjid Bagʻdodga koʻchib kelgan va shu yerda istiqomat qilgan oʻzbek xalqi (masjid nomini olgan) bilan aloqadorligi sababli ham oʻziga xosdir. Shayx Jalol Hanafiy 1930-yillarning oxirida masjidning imomi va voizi boʻlgan.

Tarixi

Sugʻorish ishlari, ziyoratgoh holati va ahamiyati 

Masjidning qurilishi 1682-yilda Buxoro xonligi amiri Abdulazizxon tomonidan 1650-yilda Bagʻdodda haj safari chogʻida vafot etgan amakisi Qulixon qabri ustida qurilish qilgan davridan boshlangan. Ukasi Subhonqulixon 1680-yilda xonlik taxtini egallaganidan ikki yil oʻtib, Abdulazizxon amakisining huzurida boʻlish uchun masjidga joylashadi. Usmonlilar sultoni Murod IV davrida koʻplab oʻzbeklar Bagʻdodga koʻchib kela boshlagan va masjid oʻsha paytda shaharda yashovchi oʻzbek xalqining yigʻilish markazi sifatida tanilgan. Masjid 1818-yilda Bagʻdodning Mamluk hokimi Dovud Posho hukmronligi davrida vayrona ahvolda boʻlgan, shu sababli u masjidni taʼmirlab, kichik minora barpo ettiradi, bu holat masjidni diqqatga sazovor joylardan biriga aylantiradi. Masjidda Dovud Posho tomonidan tashkil etilgan madrasa ham mavjud.

Keyingi yillari va qayta qurishi 
1917-yilda ingliz askarlari Bagʻdodga bostirib kirgach hospis masjid binosiga koʻchiriladi. Masjid keyinchalik 1961-yilda Abdulkarim Qosim davrida sobiq Mudofaa vazirligini kengaytirish ishlari davomida buzib tashlangan va hozirgi koʻrinishida qayta qurilgan. U buzib tashlanishidan biroz avval madrasada taʼlim berish ishlari tugatilib, oxirgi muallim Shayx Salim bin Mustafo boʻlgan. Masjid keyinchalik rahbarning boshpanasiga aylandi. 1963-yilda Abdulqosim hukumatini agʻdargan Ramazon inqilobi paytida Qosim hibsga olinishdan oldin masjidda bir necha kun tunab, keyin qatl etilgan. Hozirda masjid Sunniy Vaqf idorasi tomonidan nazorat qilinmoqda va al-Ahmadiya masjidi yaqinidagi al-Maydan maydonida joylashgan.

Oʻzbek masjidining taniqli shaxslari orasida 1930-yillarning oxirida uning imomi va voizi boʻlgan Shayx Jalol al-Hanafiy va bu masjidda omma oldida maʼruzalar oʻqigan islom huquqshunosi va olimi Abdulkarim Zaydon ham boʻlgan.

Tavsifi 
Hozirgi masjid qayta qurilishidan avval farqli koʻrinishga ega boʻlgan hamda kichik minoraga ega boʻlmagan. Masjid ikkita minoradan iborat boʻlib, eskisida faqat poydevori saqlanib qolgan va Bagʻdoddagi eng kichik minora boʻlganligi bilan ajralib turadi. Ikkinchisi yangi minoradir. Minora yonida baland gumbaz bor.

Galereya

Yana qarang 

 Iroqda islom
 Iroqdagi masjidlar roʻyxati
 Bagʻdoddagi masjidlar roʻyxati

Manbalar

Adabiyotlar 

 Zamonaviy Bagʻdod masjidlari tarixi (2023), Yunis as-Samarrai
Bagʻdoddagi masjidlar
Iroqdagi sunniy masjidlar
17-asr masjidlari
Iroq arxitkturasi
Gumbazli masjidlar
Buxoro arxitekturasi
Ashtarxoniylar