Matsusaka

Yaponiyaning Mie prefekturasida joylashgan shahardir. 2021-yil 1-avgust holatiga ko‘ra, shaharda 66018 ta xonadonda 157235 nafar aholi istiqomat qiladi va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 250 nafarni tashkil qiladi. Shaharning umumiy maydoni 623,64 kvadrat kilometr (240,79 milya) ga teng. Shahar oʻzining Matsusaka mol goʻshti bilan mashhur.

Geografiyasi 
Matsusaka Kii yarim orolining sharqiy-markaziy qismida, Mie prefekturasining markaziy qismida joylashgan. U Mie prefekturasining kengligi boʻylab choʻzilgan hamda sharqda Tinch okeanidagi Ise koʻrfazi va gʻarbda Nara prefekturasi bilan chegaradosh. Shaharning bir qismi Yoshino-Kumano milliy bogʻi hududida oʻrnashgan.

Qoʻshni munitsipalitetlar 
Mie prefekturasi

 Tsu
 Taki
 Meiva
 Ōdai

Nara prefekturasi

 Higashiyoshino
 Kavakami
 Mitsue

Iqlim 
Matsusaka nam subtropik iqlimga ega (Köppen Cfa) boʻlib, yozi issiq va qishi salqin hamda qor yogʻmaydi. Matsusakada oʻrtacha yillik harorat  ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori  eng seryogʻin oy sentyabr hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat  atrofida va eng past harorati yanvarda, taxminan  boʻladi.

Demografiyasi 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Matsusaka aholisi soni soʻnggi 50 yil ichida sekinlik bilan oʻsib bormoqda.

Tarixi 
Matsusaka Sengoku davrida savdo markazi sifatida rivojlangan va Oda Nobunaganing kichik oʻgʻli Oda Nobukatsu 1580-yilda bu hududda qal’a qurgan. Koʻp oʻtmay, hudud Gamo Ujisato nazorati ostiga oʻtdi va Gamo  da qal’a qurishga kirishadi. Keyinchalik, 1588-yilda mazkur hududni „Matsusaka“ deb nomlaydi, yaʼni „ qaragʻaylar (松) bilan qoplangan qiyalik (坂)“ egan maʼnoni beradi. Matsusaka qal’asi Tokugava syogunatida qisqa muddatli Matsusaka domenining markazi boʻlgan, ammo Edo davrining koʻp qismida qal’a Vakayama qal’asi tomonidan boshqarilgan va Kishu domenining sharqiy posti boʻlgan.

Meydzi restavratsiyasidan soʻng, hudud Mie prefekturasining bir qismiga aylandi. Matsusaka shahri 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining oʻrnatilishi bilan yaratilgan. Matsusakaning ikkinchi kanji belgisi oʻsha kunlarda 阪 dan 坂 ga oʻzgartirildi. 1893-yil 26-martda shahardagi 1318 ta uy yongʻinda vayron boʻldi. Matsusaka 1933-yil 1-fevralda shahar maqomiga koʻtarildi. 1945-yil 4-fevralda havo hujumi natijasida toʻrt kishi halok boʻlgan Ikkinchi jahon urushida shaharga birozgina zarar yetdi. 1951-yil 16-dekabrda sodir boʻlgan yongʻin natijasida shahardagi 700 ga yaqin uy vayron boʻlgan. 1956-yil 15-oktabrda shahar chetidagi Rokken stansiyasida yirik temir yo‘l halokati ro‘y berdi va 42 kishi halok bo‘ldi. 1982-yil 1-avgustda Bess toʻfoni toʻqqiz kishining hayotiga zomin boʻldi. 1988-yilda shahar oʻzining 500 yilligini rasman nishonladi.

2005-yil 1-yanvarda shahar Mikumo va Ureshino (ikkalasi ham Ichishi tumanidan) va Iinan va Iitaka (ikkalasi ham Iinan tumanidan) shaharlarini oʻzlashtirib, hozirgi chegaralarigacha kengaydi.

Hukumat 
Matsusaka toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer hamda 28 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Matsusaka Mie prefekturasi assambleyasiga toʻrtta aʼzodan hissa qoʻshish huquqi mavjud. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Mie 1-okrugi tarkibiga kiradi.

Taʼlim tizimi 
Matsusakada shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 36 ta davlat boshlangʻich taʼlim maktabi va 12 ta davlat oʻrta taʼlim maktabi hamda Mie prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan toʻrtta davlat yuqori taʼlim maktabi faoliyat yuritadi. Shuningdek, bitta xususiy oʻrta maktab va ikkita xususiy yuqori maktab mavjud. Prefekturada nogironlar uchun ikkita maxsus taʼlim maktabi ham bunyod etilgan. Ilgari Matsusaka shahrida joylashgan Mie Chukyo universiteti 2013-yilda oʻz faoliyatini yakunlagan.

Transport

Temir yoʻl 
 JR Tokai — Kisei magistral liniyasi

 Rokken — Matsusaka — Tokuwa

JR Tokai — Meisho liniyasi

 Matsusaka — Kaminoshō — Gongemmae

 Kintetsu temir yoʻli — Osaka liniyasi

 Ise-Nakagava

 Kintetsu temir yoʻli — Nagoya liniyasi

 Ise-Nakagawa

 Kintetsu temir yoʻli — Yamada liniyasi

 Ise-Nakagava — Ise-Nakahara — Matsugasaki — Matsusaka — Higashi-Matsusaka — Kushida — Koishiro

Magistral yoʻl 

  Ise tezkor yoʻli
 Milliy yoʻnalish 23
 Milliy yoʻnalish 42
 Milliy yoʻnalish 166
 Milliy yoʻnalish 368
 Milliy yoʻnalish 422

Dengiz portlari 

 Matsusaka porti

Qardosh shahar munosabatlari 

  — Binhu tumani, Vuxi, Jiangsu viloyati, Xitoy

Mahalliy diqqatga sazovor joylar 

 Matsusaka qal’asi xarobalari
 Takarazuka kofun qadimiy mozori
 Azaka qal’asi xarobalari

Taniqli odamlar 

 Mitsui Takatoshi, Mitsui guruhi asoschisi.
 Motoori Norinaga, Edo davri kokugaku olimi
 Matsuura Takeshiro, tadqiqotchi, kartograf, yozuvchi, rassom, ruhoniy va antikvarist
 Tetsuo Morimoto, siyosatchi
 Masaharu Nakagava, siyosatchi
 Kana Nishino, J-pop/R&B qoʻshiqchisi
 Norihisa Tamura, siyosatchi
 Ben Vada, rejissyor
 Ikuzo Saito, olimpiya kurashchisi
 Satoshi Hida, professional futbolchi
 Keisuke Funatani, professional futbolchi
 Mienoumi Tsuyoshi, sumo kurashchisi
 Hiroki Mizumoto, professional futbolchi
 Yotsukasa Dai, sumo kurashchisi
 Aki Deguchi, J-pop buti va qoʻshiqchisi

Manbalar

Havolalar 

  
 Matsusaka city guide from the Mie Guidebook at Mie JETs

Yaponiyadagi port aholi punktlari
Yaponiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari
Mie prefekturasidagi shaharlar
Matsusaka (Mie)