MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Portugaliya Gʻarbiy Afrikasi

Portugaliya Gʻarbiy Afrikasi (), yoki Portugaliya Angolasi — Portugaliya mustamlaka imperiyasining Janubiy Gʻarbiy Afrikadagi mustamlaka mulkining nomi. Hozirgi — Angola.

Tarixi
1485-yilda portugallar nihoyat Gvineya koʻrfazida mustahkam oʻrin egalladilar. 1490-yilda Portugaliya kemalari birinchi marta Angola qirgʻoqlarida paydo boʻldi. 1574-yilda Paulu Diash boshchiligidagi ekspeditsiya hududni oʻrganishga kirishdi. Tez orada Angolaga birinchi katolik voizlari va qul savdogarlari yetib keldilar. 1575-yilda Luanda ustidan nazorat oʻrnatildi. 1580-yildan mahalliy qabilalar portugallarga qarshi kurasha boshladi. 1597-yilda portugal qoʻshinlari qarshilikni tor-mor qildilar.

XVII asrning birinchi yarmida Zingi Mbandi Ngola boshchiligida mustamlakachilarga qarshi yana urush boshlandi. 1617-yilda Bengela portugallar tomonidan bosib olindi. Ular mamlakatdan vaqtincha chiqarib yuborildi. 1641-yilda Luanda gollandlarga berildi, ammo 1648-yilda u portugallarga qaytarildi. 1671-yilga kelib Zingi Mbandi Ngola qoʻzgʻoloni butunlay bostirildi.

XIX asrgacha portugallar faqat Atlantika okeani sohilidagi hududlarni nazorat qildi. XIX asrda ularning Angolaning ichki qismiga kengayishi boshlandi.

Ikkinchi jahon urushidan keyin koʻp sonli muhojirlar Angolaga oqib kela boshladi.

1975-yilda Angola mustaqillikka erishdi.

Havolalar

Manbalar
 Gʻarbiy Afrikadagi portugallar.  Angoladagi portugallar 
 Falar.Ru (Angola tarixi)

 Afrika mamlakatlari
Mustamlakalar
Slavyanlararo tili

Slavyanlararo yoki interslavyan tili (medžuslovjansky jezyk, меджусловјанскы језык) - slavyan xalqlari uchun sun’iy umumiy yordamchi til boʼlib, 2006 yilda Chex kompyuter olimi Voytsex Merunka va gollandiyalik tarjimon Yan van Stenbergen tomonidan yaratilgan. U slavyan tillarining grammatikasi va leksikasiga asoslangan, lekin slavyanlararo tili grammatikasi tabiiy slavyan tillar grammatikasiga qaraganda sodda va qatʼiy meʼyorlashgan. Lotin va kirill harflaridan foydalanilgan fonetik alifboga ega. Taxminan 20 ming kishi bu tilda gaplashadi.

Manbalar

Havovalar 
 Rasmiy veb-sayt
 Slavyanlararo tili haqida veb-portal
 Slavyanlararo tilidagi onlayn yangiliklar platformasidir
 ko'p tilli lug'at

Slavyan tillari
Sun'iy tillar
Mark Brovun

Mark Matviyovich Brovun (; 1946-yil 24-iyul, Stalino – 2012-yil 9-oktyabr, Donetsk) – Donetsk milliy akademik Ukraina musiqali drama teatrining badiiy rahbari, Ukraina xalq artisti (2012), Ukrainada xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1993), Taras Shevchenko nomidagi Ukraina Milliy mukofoti laureati.

Biografiyasi 
1946-yil 24-iyulda Stalino shahrida tugʻilgan. Donetsk davlat universitetining iqtisod fakultetini va Lugansk davlat madaniyat va sanʼat institutining rejissyorlik boʻlimini tamomlagan.

Harbiylashtirilgan koʻpkurash boʻyicha Donetsk viloyati va Ukraina SSR terma jamoalarining yetakchi-murabbiyi boʻlgan. Rahbarligida Ukraina SSR terma jamoasi bir necha bor sovrindor, 1974-yilda esa SSSR chempioni boʻlgan.

1976-yildan Donetsk milliy akademik Ukraina musiqa va drama teatrida ishlagan. 1987-yilda teatr direktori, 1994-yilda esa teatrning rejissyor-badiiy rahbari. 2009-yildan – teatrning badiiy rahbari.

Gʻoya muallifi va Donetsk mintaqaviy televideniyesida 10 yildan koʻproq vaqt davomida namoyish etilayotgan „U kamina“ teatr sanʼati haqidagi oylik teledasturning doimiy boshlovchisi. „Teatral Donbass“ mintaqaviy teatr festivali va bolalar hamda yoshlar uchun „Oltin kalit“ spektakllari va kontsert dasturlari ochiq festivali tashabbuskori.

1990-1994-yillarda Donetskning Voroshilov tuman kengashi deputati. 10 yil davomida Ukraina teatr arboblari milliy uyushmasining Donetsk mintaqalararo boʻlimi raisining oʻrinbosari boʻlgan.

Donetsk viloyat kengashining 4, 5 va 6-chaqiriqlari deputati. 4 va 5-chaqiriqlarda Madaniyat, maʼnaviyat va ommaviy axborot vositalarini qoʻllab-quvvatlash masalalari doimiy komissiyasi raisi .

Mukofot va unvonlari 
1993-yilda M. M. Brovun „Ukrainada xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi“ unvoni berilgan.

1997-yilda Nikolay Sadovskiy nomidagi Ukraina teatr arboblari milliy uyushmasi laureati.

2003-yilda „Eneida“ spektaklini sahnalashtirgani uchun teatr sanʼati sohasidagi Taras Shevchenko nomidagi Ukraina Milliy mukofoti laureati.

2012-yilda M. M. Brovun „Ukraina xalq artisti“ unvoni berilgan.

„Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni toʻliq kavaleri:

 I daraja (2009)
 II daraja (2007)
 III daraja (2001)

„Shaxtyorskaya slava“ koʻkrak nishonining toʻliq kavaleri.

Ukraina Oliy Radasi, Ukraina Vazirlar Mahkamasi, Ukraina Madaniyat va turizm vazirligi, Donetsk viloyat kengashi, Donetsk viloyat davlatining Faxriy yorliqlari bilan taqdirlangan.

2017-yilda Donetsk Xalq Respublikasi rahbari A. V. Zaxarchenko 346-sonli qarori bilan Donetsk davlat akademik musiqa va drama teatriga Mark Matviyovich Brovun nomini bergan.

Oilasi 
Qizi – Natalya Volkova . 2009-yildan teatrning bosh direktori, 2012-yil dekabr oyidan – bosh direktor va badiiy rahbar. KXDRga koʻchib oʻtgan, 2017-yildan Donetsk respublikasi harakati ijroiya qoʻmitasi rahbari, 2018-yildan – KXDR Xalq kengashi deputati.

Manbalar

Bibliografiya 

 Brovun M. Mi vіdkritі do spіvpratsі/ M. Brovun//Dnіpro.-2009.-№ 10.-S. 145—147.

Havolalar 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
2012-yilda vafot etganlar
9-oktyabrda vafot etganlar
1946-yilda tugʻilganlar
24-iyulda tugʻilganlar
Al-Mustafa xalqaro universiteti

Al-Mustafo xalqaro universiteti (MIU) (; , Jam’h-e Almistafi-ye Al’alamih) Eronning Qum shahrida 1979-yilda tashkil etilgan xalqaro akademik, islomiy va universitet uslubidagi seminariya institutidir. Uning xalqaro filiallari va maktablari mavjud.

Universitet xalqaro talabalarga (shu jumladan ayol olimalarga ham) islomiy taʼlimni asosan magistratura darajasida, birlashgan seminariya va akademik formatda qiyosiy din, Qur’on, hadis, islom huquqshunosligi, islom falsafasi va nutqi, islom tasavvufi, Iqtisodiyot, Siyosatshunoslik, Psixologiya, Sotsiologiya, Taʼlim, Menejment, Fors tili va adabiyoti, Arab tili singari sohalarni oʻrgatishga qaratilgan. Shuningdek, fransuz, koreys, xitoy, ingliz, yapon, ispan va rus tillari uchun dotsent darajasini ham beradi.

Shuningdek, u ingliz, arab va fors tillarida sunniy islom va shia islom seminariya kurslarida oʻqishlikni taqdim etadi.

Xalqaro tashkilotlarga aʼzolik 
Al-Mustafo universiteti xalqaro ilmiy-madaniy forumda ishtirok etishdan tashqari quyidagi xalqaro ilmiy forumlar va tashkilotlarning aʼzosi hisoblanadi:

 Islom dunyosi universitetlari federatsiyasi (FUIW)
 Xalqaro universitetlar assotsiatsiyasi (IAU)
 Universitet Prezidentlarining Xalqaro Uyushmasi (IAUP)
 Osiyo va Tinch okeani universitetlari assotsiatsiyasi (AUAP)
 Islom olami talabalari ittifoqi (Rohama)

Tarixi 
Universitet 1979-yilda tashkil etilgan. Universitet shtab-kvartirasi Tehronda joylashgan, ammo Eronning boshqa bir qancha shaharlarida ham filiallari mavjud.

2020-yil 8-dekabrda Amerika Qoʻshma Shtatlari Moliya vazirligi (Stiven Mnuchin boshchiligida) Suriyada jang qilish uchun talabalarni yollaganlikda ayblanib universitetga sanksiya eʼlon qildi. Universitet ham unga javobini eʼlon qilgan.

Prezidentlar 

 Ali Abbosiy (2020-2021 ga qadar)
 Alirizo Arafi, Al-Mustafo xalqaro universiteti (MIU) sobiq prezidenti

Bitiruvchilari 

 Imron Rizo Ansoriy

Yana qarang 

 Ali Rizo Tavassoli
 Islom Respublikasining naqsh yaratish siyosati

Manbalar 

Qum viloyatida taʼlim
Al-Mustafo xalqaro universiteti
Islom seminariyalari va ilohiyot kollejlari
Al-Fattoh al-Alim masjidi

Al-Fattoh al-Alim masjidi () – Misrning Yangi maʼmuriy poytaxtidagi masjid. 2019-yil 6-yanvarda Misr prezidenti Abdulfattoh as-Sisiy tomonidan ochilgan.

Masjid qariyb 17 000 kishiga moʻljallangan va Misrdagi ikkinchi yirik masjid hisoblanadi. Masjid Yangi Poytaxtdagi Yangi Oʻrta halqa yoʻlida joylashgan boʻlib, Misrdagi Islom madaniyat markazidan (Katta masjid) keyin ikkinchi eng katta masjid va butun dunyodagi mega masjidlardan biri hisoblanadi. Umumiy maydoni 44,55 gektar.

Hajmi va qurilishi 
Umumiy maydoni  , masjid umumiy maydoni boʻyicha dunyoda ikkinchi yirik masjid hisoblanadi. 2650 mashinaga moʻljallangan avtoturargoh va masjid faoliyati uchun 60 ishchiga moʻljallangan maʼmuriy bino mavjud. Yashil maydon masjidning umumiy maydonining uchdan bir qismini tashkil qiladi, bu  teng. Yoʻllar taxminan , umumiy maydonning 10 foizini tashkil qiladi.

Qurolli kuchlar muhandislik boshqarmasi masjid ishlarida Misr marmaridan foydalanishga qiziqdi va qurilishni faqat misrlik ishchilar tomonidan amalga oshirilishini xohladi. Masjid qurilishi 16.06.2017-yildan boshlab 15 oyda amalga oshirildi va olti oy ichida beton va qurilish ishlari bajarildi, pardozlash ishlari 2018-yil 1-aprelidan 2018-yilning 31-dekabrigacha 9 oy davom etdi.

Arxitekturasi

Minoralari 
Yarim oysiz 95 m balandlikdagi 4 ta minora; balandligi 31 qavatga teng va har bir minorada 4 tadan balkon bor. Minoralar balandligi 4,5 m boʻlgan oltin yorqin rang berish uchun PVD bilan ishlov berilgan zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan yarim oylar bilan qoplangan.

21 gumbaz

Asosiy gumbaz 
Diametri 33 m, balandligi 44 m va umumiy ogʻirligi 5000 tonna.

4 ta 2-darajali gumbaz 
Diametri 11,75, balandligi 9 m. Masjid sathidan 24 m baland.

Kirishlar ustidagi 6 gumbaz 
Diametri 7,5 m, kirish tomidan 7 m balandlikda va pol yuzasidan 19 m, ularning ostida vitraydan 6 ta gumbaz bor.

Devorlar darvozasi ustidagi 10 gumbaz 
5 m diametrli, 3,10 m balandlikda va pastki qismdan umumiy balandligi 15 m.

Manbalar 

Misrdagi masjidlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Ohangaron tuman 1-sonli kasb-hunar maktabi

Ohangaron tuman 1-sonli kasb-hunar maktabi

Rasmiy veb-sayt

Tashkil etilishi 
Ohangaron tuman 1-son kasb-hunar maktabi 1980-yil yangi qurilish yoʻli bilan sobiq 35-maktab negizida foydalanishga topshirilib, Hozirgi kunda „Ohangaron tumani 1-son kasb-hunar maktabi“ maqomida faoliyatini yuritib kelmoqda. Quvvati 750 oʻrin. Hozirgi kunda 375 nafar oʻquvchi tahsil olmoqda.  Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 06-sentabrdagi „Professional taʼlim tizimini yanada takomillashtirish chora – tadbirlari toʻgʻrisida“gi PF-581-son farmoniga asosan, Ohangaron tuman 1-son kasb-hunar maktabiga aylantiridi.

Faoliyat 

Taʼlim muassasida oʻquv xonalari, innovatsiyon xonalar, oʻquv ustaxonasi (chilangarlik ishi, Koreya davlatidan olib kelingan payvandlash jihozlari mavjud, 70 oʻrinli axborot-kutubxona markazi, hamda 300 oʻrinli faollar zali, oʻquv laboratoriya xonalari, bufet, sport zal mavjud.
Kasb-hunar maktabida jami 26 nafar oʻqituvchi: 14 nafari oliy maʼlumotli, 16 nafari ichki oʻrindosh 6 nafari, tashqi oʻrindosh Shu jumladan 3 ta katta oʻqituvchi 3 ta yetakchi oʻqituvchi 9 nafar ishlab chiqarish taʼlim ustalari (4 nafar oliy maʼlumotli, 5 nafari oʻrta maxsus maʼlumotli) iborat.

Qabul 
Kasb-hunar maktabida 2024-2025 oʻquv yili uchun quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha 9-sinf bitiruvchilari qabuli rejalashtirilgan:

• 30610401 Axborot vositalari, mashinalari va kompyuter tarmoqlari operatori kompyuter injinirligi („AT-servis“, „Axborot xafsizligi“, „Multimediya texnologiyalari“)
• 30610810 Aloqa operatori
• 30710404 Qozonhona qurilmasi mashinisti
• 30711201 Payvandlovchi (elektrgazpayvandlash ishlari) payvandlash
• 30710701 Elektrik
• 3072001 Laborant – analitik
• 31030101 Oʻt oʻchiruvchi

Manbalar
Venevisión

Venevisión — Grupo Cisneros-ga tegishli Venesuela telekanali. U 1961 yilda Diego Cisneros tomonidan tashkil etilgan.

Manbalar

Havolalar 
 

Telekanallar
Abu Hajjaj masjidi

Abu Hajjaj masjidi (arabcha: مسجد أبو الحجاج بالأقصر) – Misrning Al-Uqsur shahrida joylashgan masjid. Masjid Qadimgi Misrning ibodat markazi boʻlgan Luksor ibodatxonasi tarkibiga birlashtirilgan.

Tarixi 
Masjid Misrning Ayyubiylar davrida, As-Solih Najmiddin Ayyub davrida qurilgan. U Luksor ibodatxonasi hududida joylashgan vayron qilingan bazilika oʻrnida qurilgan.

2009-yilda masjidda restavratsiya ishlari olib borildi. Antikvarlar Oliy Kengashi nazorati ostida ikki yil davom etdi va uning qiymati yetti million Misr funtini tashkil etdi. Yangi arxitektura 2007-yil iyun oyida masjid yongʻinga uchraganidan keyin va oʻsha restavratsiya vaqtida namoz maydonini kengaytirish, gumbazni mustahkamlash va shiftini oʻzgartirishni oʻz ichiga olgan.

Arxitekturasi 
Masjid Ramses II saroyida joylashgan. Luksor ibodatxonasining bu qismi milodiy 395-yilda qibtiy nasroniylar tomonidan bazilikaga, keyin esa 640-yilda masjidga aylantirilgan. Shu sababli, joy 3400 yil davomida doimiy din yoʻlida foydalanildi.

Masjidning ikki minorasi bor boʻlib, ular gʻishtdan qurilgan. Minoralar hozirgi masjidning eng qadimgi qismlaridan biridir. Kattasi uch qavatdan iborat; birinchisi kvadrat shaklida, ikkinchisi va uchinchisi silindrsimon boʻlib, yuqori qismida deraza va teshiklar joylashgan va kvadrat pastki qismi yogʻoch ustunlar bilan mustahkamlangan.

Yusuf Abu al-Hajjaj qabri masjid gumbazi ostida joylashgan. Ushbu qabr xonasining shifti tartibsiz oʻlchamdagi poydevordan iborat boʻlib, u gumbazning aylana shakliga kelguncha pastga tushadi.

Mavlud bayrami 

Bayram Ramazondan 15 kun oldin yakunlanadi va koʻplab ziyoratchilarni jalb qiladi. Al-Uqsur aholisi rang-barang liboslarda kiyinib, uch kun davomida mavlud bayramida qatnashadi. Festival tadbirlari koʻpincha ot poygalari, soʻfiy musiqalari ijrosi, tayoqchalar jangi va qayiqda sayrlarni oʻz ichiga oladi. Masjid ichida al-Hajjaj avlodlari Al-Dayim nomi bilan mashhur kengash oʻtkazadilar, diniy ashulalarni koʻtaradilar, paygʻambarlarni madh etadilar va Qur’on oʻqiydilar. Bayramda odatda Al-Uqsurda muhim davlat lavozimlarini egallaganlar qatnashadilar.

Galereyasi

Yana qarang 

 Misrda Islom
 Masjidlar roʻyxati
 Afrikadagi masjidlar roʻyxati
 Misrdagi masjidlar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 Abadiy Misr: Abu Hajjaj masjidi
Misrdagi masjidlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Ali ibn Abu Tolib yurishi

Ali ibn Abu Tolibning Banu Tay qabilasiga qarshi yurishi 630-yil avgust oyiida, Islom taqvimi boʻyicha hijriy 9-yilning ikkinchi oyida boʻlib oʻtgan.

Banu Tay 
Banu Toy butparastlik va nasroniylikka boʻlingan qabila edi.

Qabila boshligʻi Hatim at-Tay boʻlib, u oʻzining saxiyligi tufayli mashhurlikka erishgan edi. Islom ensiklopediyasiga koʻra, oʻsha vaqtda Arabistonning buyuk qahramoni sifatida shuhrat qozongan. Uning vafotidan keyin oʻgʻli Adi ibn Hatim otasining izidan borishga harakat qilgan. Adi ibn Hatim juda dindor kishi boʻlgan.

Yurish 
Islom paygʻambari Muhammad Ali ibn Abu Tolibni 150 kishi bilan Banu Tay qabilasi sajda qiladigan butparast iloh al-Fuls (al-Qullus) haykalini (butini) yoʻq qilish uchun yuboradi. Musulmon jangchilaridan 100 nafari tuyada, qolganlari esa otda edi. Ali oʻzi bilan qora va oq bayroq olib ketadi. Musulmonlarning bostirib kelayotganini eshitgan Adi ibn Hatim (qabila boshligʻi) esa Suriyaga qochib ketadi.

Tong chogʻida Ali aholiga bosqin uyushtirib, al-Fuls haykalini buzib tashlaydi va koʻplab tuya va qoʻylarni urush oʻljasi sifatida oladi. Musulmonlar ham bir qancha erkak, ayol va bolalarni asirga oldilar. Asirlar orasida Hatim Tayning qizi ham bor edi.

Al-Qullus mol-mulki orasida musulmonlar uchta qilich va uchta zirh topadilar. Keyin ular oʻljalarni oʻzaro boʻlishib, eng yaxshisini Muhammadga qoldiradilar.

Yana qarang 

 Muhammadning harbiy faoliyati
 Muhammadning yurishlari roʻyxati

Manbalar 

Muhammad tomonidan buyurilgan yurishlar
630
Ayrton Senna

Ayrton Senna da Silva (1960-yil 21-mart, San-Paulu, Braziliya – 1994-yil 1-may, Bolonya, Italiya) – braziliyalik avtopoygachi, Formula-1 musobaqalarida 3 karra jahon chempioni (1988, 1990, 1991).

Oʻn yillik poygachilik faoliyatida 41 poygada gʻolib boʻlgan. U jurnalistlar tomonidan „yomgʻir odam“ laqabini oladi. Uning poygachilik faoliyatidagi eng yorqin sahifalari 1980-yillarning oxiri va 1990-yillarning boshlarini, uning Alen Prost bilan boʻlgan raqobatini oʻz ichiga oladi. U 1994-yilda San Marino gran-prisidagi halokatdan soʻng vafot etadi. Britaniyaning Autosport haftalik nashri tomonidan 2009-yilda oʻtkazilgan soʻrovnoma natijalariga koʻra, Ayrton Senna Formula-1 tarixidagi eng yaxshi poygachi deb topildi .

Manbalar

Adabiyotlar 

 Kristofer Xilton. Ayrton Senna: Vaqt oʻtishi bilan . Haynes nashriyoti, 1999 (ISBN 1-85960-611-3)
 Kristofer Xilton. Ayrton Senna: butun hikoya . Haynes guruhi, 2004 (ISBN 1-84425-096-2)
 Ernesto Rodriges. Ayrton, oshkor qilingan qahramon . (ISBN 85-7302-602-2)

 fon Gerxard Berger. Zielgerade . PPM Marketing, 1997 (ISBN 3-9500754-0-2). Rus tilidagi tarjimasi: Gerxard Berger. Tugatish chizigʻi
1994-yilda vafot etganlar
1-mayda vafot etganlar
Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar
1960-yilda tugʻilganlar
21-martda tugʻilganlar
Charles Godefroy

Charles Godefroy (29-dekabr 1888-yil La Flèche da tugʻilgan, 11-dekabr 1958-yil Soisy-sous-Montmorencyda vafot etgan) - 1919-yilda Parijdagi Arc de Triomphedan uchib oʻtganligi bilan mashhur boʻlgan fransuz uchuvchisi.

Birinchi jahon urushi 
U 1914-yil, 26 yoshida harbiy xizmatga chaqiriladi. Urushda yaralanadi va kasalxonada qolishga toʻgʻri keladi. Soʻng, 1917-yil 1-sentabrda Fransiya havo kuchlariga qoʻshiladi. Charles Godefroy 1918-yil noyabr oyida Miramas da Nieuport fighter da oʻz ta'limini yakunladi. Uchuvchilik qobiliyati tufayli u tezda uchuvchilarni oʻqitishni boshladi.

Arc de Triomphe parvozlari

Tushkunlik 
Fransiya Birinchi jahon urushi davridagi dushmanliklarning oxirigi qismiga e'tibor qaratish uchun 14-iyul 1919-yilda Champs Élysées gʻalaba paradi oʻtkazishni rejalashtirgan. Harbiy qoʻmondonlik uchuvchilarga ushbu paradda qatnashishni buyurgan. Bu oʻzlarini "havo qahramonlari" deb hisoblagan uchuvchilar uchun Provokatsiya edi. Champs Élyséesdagi Le Fouquet'da boʻlib oʻtgan uchrashuvda bir guruh uchuvchilar qatnashishdi. 

Oʻsha paytda Godefroy soatiga 500 ta uchishni amalga oshirdi va u Navarrening oʻrniga uchuvchi boʻlishiga rozi boʻldi.  U Miramas Small Rhône koʻprigida mashq qildi.

Parvozlari 
1919-yil 7-avgust kuni gʻalaba paradidan uch hafta oʻtgach, Godefroy oʻz harbiy xizmat kiyimini kiygan holda, 7:20 da Nieuport 27 sesquiplane dagi Villacoublay aeropotidan havoga koʻtarildi va tez orada Porte Maillot yetib bordi.  Gʻarbdan kelgan u ikki marta Arc de Triompheni aylanib chiqib, Avenue de la Grande-Armée boʻylab uchishda davom etdi. U tezlikni kuchaytirdi va samolyotni pastga Ark orqali oʻtishga majburladi. Arking eni 14,50  fut boʻlib, samolyotining qanot kengligi 8,21  fut edi. Keyin Godefroy Place de la Concorde ustidan uchib, aeroportga qaytib keldi va u yerda mexanik mashinani tekshirdi. Mashina hech kim uchib ketgani haqida hech qanday xabar bermagan edi.

Mortane butun voqealarni jamlagan film suratga olgan. Ammo ushbu film namoyish etilishini politsiya komissari taqiqladi. Godefroy rasmiy ravishda chetda qoldi, ammo uning ismi uzoq vaqt yashirin turmadi. Hukumat bu hodisani yana takrorlanishidan qoʻrqdi, ammo Godefroy faqat ogohlantirish bilan qutulib qoldi.

Shundan buyon koʻplab gazetalarda u haqidagi maqolalar chop etilgan.

Hayoti 
Bu tajribalardan keyin Godefroy oʻz oilasiga uchuvchilikni tark etishga va'da berdi. Keyinchalik u Aubervilliers da sharob savdosi bilan shugʻullandi. U Soisy-sous-Montmorencyda 70 yoshga toʻlmasdan vafot etdi.Hukumat uning nomini koʻchalardan biriga berdi.

Manbalar

Adabiyotlar
 Melville Wallace — La vie d'un Pilote de Chasse en 1914-1918, Flammarion, Paris, 1978.
 Les débuts de l'aviation: Charles Godefroy 
 Les Vieilles Tiges
 Exploits de l'Aviation → Film of the flight

Havolalar  
 Parijdagi survol 1
 Survol de Parij 2 
1958-yilda vafot etganlar
1888-yilda tugʻilganlar
Al-Rojiy yurishi

Rojiy gʻazoti () islom taqvimi boʻyicha hijriy 4-yilda Uhud jangidan keyin sodir boʻlgan.

Tarixi 
Uhud jangidan soʻng darhol Adal va al-Qaradan bir guruh odamlar Muhammadning huzurlariga kelishadi. Ular Islomni qabul qilgan qavmlariga bu dinni oʻrgatish uchun bir necha ustoz joʻnatishni iltimos qilishadi. Muhammad bunga rozi boʻladi va zudlik bilan 6 kishini (Ibn Saʼd rivoyatiga koʻra 10 kishi) u yerga yuboradi. Biroq bu elchilar Abdulloh ibn Unays gʻazotida Xolid ibn Sufyon al-Hazhaliyning oʻlimi uchun qasos olish niyatida boʻlgan Banu Lahyon qabilasi tomonidan yuborilgan edi. Yuborilgan 6 nafar kishilar orasida Osim ibn Sobit ularga bosh etib tayinlangan edi.

Musulmonlarga hujum 
Musulmonlar guruhi ar-Rojiyga yetib kelgach, kechasi dam olishadi. Shu paytda pul undirish maqsadida 6 nafar musulmonlarga qarshi qilich bilan kutilmaganda hujum qilishadi. Dushmanlar ularni oʻldirmaslikka, aksincha, ularni qoʻyib pul evaziga ularni qoʻyib yuborishga vaʼda berishadi.

Biroq musulmonlar mushriklarning vaʼdasiga ishonmay, ularga qarshi jang qiladilar. Zayd ibn al-Datinna, Xubyob ibn Adiy va Abdulloh ibn Toriqdan boshqa barcha musulmonlar oʻldiriladi. Ularning uchalasi ham taslim etilib, Makkada sotish uchun asirga olinadi. Zayd ibn al-Datina Safvon ibn Umayyaga sotiladi, Abu Sufyon Muhammadning hayoti evaziga uning jonini omon qoldirishni koʻzlaydi. Ammo Zaydning Muhammadga boʻlgan muhabbati shu qadar kuchli ediki, u Muhammadning hatto tikan sanchishidan ham ozor chekishini xohlamasdi. Shunday qilib, qurayshliklar bu uchala musulmonni ham oʻldiradi.

Musulmon olimi Safiur Rahmon Muborakpuriyning yozishicha, Quraysh Xubayb ibn Adiyni Uqba ibn al-Horisning otasini oʻldirgani uchun xochga mixlashni buyurgan. Shuningdek, u Zayd ibn al-Datinnani Safvon ibn Umayya tomonidan sotib olingani va jang maydonida otasini oʻldirgani uchun qatl ettirilganini ham taʼkidlaydi.

Osim ibn Sobit oʻldirilganidan keyin Huzayl uning boshini sotmoqchi boʻlgan.

Yana qarang 

 Muhammadning harbiy faoliyati
 Muhammadning yurishlari roʻyxati

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 . Note: This is the free version available on Google Books
Muhammad tomonidan buyurilgan yurishlar
625
Ali ibn Abu Tolibning Fadakka yurishi

Ali ibn Abu Tolibning Fadakka yurishi () 627-yilning dekabr oyida (Islom taqvimi boʻyicha hijriy 6-yilning 8-oyi) boʻlib oʻtgan.

Ali ibn Abu Tolib boʻlinma qoʻmondoni sifatida Fadak hududida joylashgan Bani Saʼd ibn Bakr qarorgohiga yuboriladi, chunki Islom paygʻambari Muhammad Bani Bakrning Haybar yahudiylarini qoʻllab-quvvatlash maqsadida qoʻshin toʻplagani haqida maʼlumot olgan edi.

Ali va musulmonlar qoʻshini dushman qarorgohlariga bostirib kirib, 500 ta tuya va 2000 ta echkini qoʻlga oladilar. Biroq Banu Saʼd ibn Bakr vakillari qabila boshligʻi Vabr ibn Alim bilan birgalikda qochib ketadi.

Yana qarang 

 Muhammadning harbiy faoliyati
 Muhammadning yurishlari roʻyxati

Manbalar 

Muhammad tomonidan buyurilgan yurishlar
628
Ali ibn Abu Tolibning Hamdonga yurishi

Ali ibn Abu Tolibning Hamdonga yurishi Yaman xalqini Islomga daʼvat qilish uchun olib borilgan boʻlib, milodiy 631-yilda (hijriy 10-yil) sodir etilgan.

Harbiy yurish 
Hindistonlik musulmon muallifi Safiur Rahmon Muborakpuriy tomonidan yozilgan Muhammadning zamonaviy islomiy agiografiyasi „Ar-Rahiq al-Makhtum“ga koʻra, Xolid ibn al-Validga Banu Hamdon ahlini Islomga daʼvat qilish topshirilgan. Xolid ibn Valid ularni Islomga chaqirish va musulmonlikni qabul qilishlari uchun 6 oy davomida harakat qiladi, biroq bu harakatlarning barchasi foydasiz yakunlanadi. Shundan keyin Muhammad Ali ibn Abu Tolibni Banu Hamdon tomon yuboradi, Xolid ibn Volid esa ortiga, Muhammadning huzuriga qaytib keladi. Ali ham ularni Islomni qabul qilishga chaqiradi (ularga Muhammadning xabarini yetkazadi), va nihoyat, qabila vakillari bu dinni qabul qiladilar. Xolid ibn Valid Hamdon ahlini 6 oy davomida Islomga chaqirishga uringan, ammo Ali 1 kunda barcha qabila vakillarini musulmonlikni qabul qilishga koʻndirishga muvaffaq boʻlgan.

Yana qarang 

 Muhammadning harbiy faoliyati
 Muhammadning yurishlari roʻyxati

Manbalar 

631
Muhammad tomonidan buyurilgan yurishlar