MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Ibrohim ibn Muhammad

Ibrohim ibn Muhammad (), Islom payg'ambari Muhammad(s.a.v) va Mariya al-Qibtiyyaning o'g'li edi.

Tutilishning paydo bo'lishi 
Ibn Kasir o'zining " Al-Bidoya va-n-Nihoya " kitobida Ibrohim alayhissalomning 10- hijriy 10 rabi'ul-avval payshanba kuni vafot etganini va uning vafotidan so'ng darhol quyosh tutilishi sodir bo'lganini, shuning uchun hozirgi paytda odamlar Alloh taolo quyosh tutilishi bilan paygʻambariga ta’ziya bildirayotgani haqida gapira boshladi. Muhammad alayhissalom hamrohlarining oʻziga yoki oʻgʻliga ilohiylik aytib, fitnaga tushib qolishlarini istamay, masjidda turib:

Kasallik va o'lim 
Muhammadning xotini va Ibrohimning onasi 628-yilda Vizantiya amaldori Muqavqis tomonidan Muhammadga sovg'a sifatida yuborilgan misrlik ayol edi. Ibn Kasirning Ibn Sa'ddan iqtibos keltirganiga ko'ra, u 8 -hijriy yilning oxirgi oyida tug'ilgan, ya'ni 630 -yilga to'g'ri keladi. Muslim Ibn Hajjoj va Nasoiy kabi musulmon olimlari Al-Voqidiy ishonchli emasligini va iqtibos keltirish ishonchli emasligini ta'kidlaydilar. Bolaga yahudiy, nasroniy va musulmon urf-odatlarida hurmatga sazovor bo'lgan Bibliya payg'ambari Ibrohim (yoki arabcha Ibrohim) sharafiga nomlangan. Ibrohim oʻsha davr arablari anʼanasiga koʻra temirchi Abu Sayfning xotini Ummu Sayf ismli hamshiraning qaramogʻiga topshirilgan va Muhammad sutini toʻldirish uchun unga bir necha echki bergan. U kasal bo'lib qolganda, uni onasi va uning singlisi Shirin qaramog'idagi xurmo bog'iga ko'chirishdi. Uning tirik qolmasligi aniq bo'lgach, Muhammadga xabar berildi. Uning bu xabarga munosabati quyidagicha:

Dafn 
Muhammad, shuningdek, Mariya va Siringa Ibrohimning jannatda o'z qarovchisi bo'lishini xabar qilgani haqida xabar berilgan. Turli rivoyatlarda Ibrohimga gʻuslni Ummu Burda yoki al-Fadl ibn Abbos dafn qilishga tayyorgarlik koʻrgani aytiladi. Keyin Muhammad, amakilari Abbos va boshqalar uni qabristonga olib borishdi. Bu yerda Muhammad imomlik qilgan janoza namozidan keyin dafn qilindi. Shundan soʻng Muhammad qabrni qum bilan toʻldirib, ustiga suv sepib, ustiga belgi qoʻyib: “Qabr toshlari yaxshilik ham, yomonlik ham qilmaydi, balki tiriklarni tinchlantirishga yordam beradi. Inson nima qilsa, Alloh unga yaxshilik tilaydi”

Aka-uka opa-singillar 

 Qosim ibn Muhammad
 Abdulloh ibn Muhammad
 Zaynab binti Muhammad
 Ruqayya binti Muhammad
 Ummu Kulsum binti Muhammad
 Fotima Zahra binti Muhammad

Yana qarang 

 Islom va bolalar

Manba

Havolalar 

 Quraysh qabilasi
632-yilda vafot etganlar
630-yilda tugʻilganlar
Navro‘z Japakov

Navroʻz Japakov  (1914-yil 16-may — 1975-yil 13-mart) — sovet-oʻzbek davlati partiya yetakchisi, Qoraqalpogʻiston ASSR Oliy Kengashi Prezidiumi raisi (1955-1956-yillarda), shoir.

Tarjimai hol

Davlat faoliyati 

1942-yildan Butunittifoq bolsheviklar Kommunistik partiyasi a’zosi. 1955-yilda Bolsheviklar SIKP (Sovet Ittifoqi kommunistik partiyasi) MQ (Markaziy Qoʻmitasi)qoshidagi Oliy partiya maktabini tamomlagan. 

1943-1946-yillarda — Oʻzbekiston Kompartiyasi (b) Qoraqalpogʻiston viloyat qoʻmitasining targʻibot va tashviqot ishlari boʻyicha kotibi.

1946-1952-yillarda — Qoraqalpogʻiston ASSR Vazirlar Kengashi raisi.

1955-1956-yillarda — Qoraqalpogʻiston ASSR Oliy Kengashi Prezidiumi raisi.

1956-1959-yillarda — Qoraqalpogʻiston ASSR Vazirlar Kengashi raisi. SSSR Oliy Kengashining 3 va 5-chaqiriqlari deputati.

Ijodiy faoliyati 
"Quyosh" birinchi she’riy toʻplami 1940-yilda nashr etilgan. Qoraqalpoq, oʻzbek va rus tillarida nashr etilgan yettita she’riy toʻplam muallifi hisoblanadi. Asosiy she’rlari "Buyuk rus xalqiga" (Nukus, 1954-yil) va "Amu sohillarida" (Leningrad, 1960-yil) toʻplamlarida keltirilgan. Ssenariy muallifi M.Melkumov bilan hamkorlikda “Orol baliqchilari” badiiy filmi ssenariysini yozgan. 

U adabiyotni ham mukammal oʻrgangan. “Ayapbergen Musayevning hayot yoʻli va ijodi” mavzusidagi ishi uchun unga filologiya fanlari nomzodi ilmiy darajasi beriladi.

Mukofot va unvonlar 
U 1957-yil 1-noyabrda ikkita Lenin, Qizil Yulduz, ikkita "Shon-sharaf belgisi" ordenlari bilan taqdirlangan. 

Navroʻz Japakov 1974-yilda Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi unvoniga musharraf boʻldi.

Manbalar 

 https://centrasia.org/person2.php?&st=1184273056  Архивная копия 
 http://www.knowbysight.info/ZhZZ/10796.asp  Архивная копия 
 http://www.ziyouz.uz/en/index.php?option=com_content&view=article&id=1103:--1914&catid=64:karakalpak&Itemid=54  Архивная копия 

Oʻzbekistonlik shoirlar
Lenin ordeni sohiblari
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
1975-yilda vafot etganlar
13-martda vafot etganlar
1914-yilda tugʻilganlar
16-mayda tugʻilganlar
Mariya al-Qibtiya

Mariya bint Shamʼun, Mariya al-Qibtiyya nomi bilan mashhur (), Mariya Qubtiyya yoki Meri Kopt (637-yilda vafot etgan) misrlik bo'lib, u singlisi Sirin bilan birga 628-yilda islom payg'ambari Muhammadga Misrning Iskandariya gubernatori Muqavqis tomonidan sovg'a sifatida yuborilgan. U va uning singlisi qul edi. U umrining qolgan qismini Madinada o'tkazdi va u yerda Islomni qabul qildi va Muhammad(s.a.v) bilan birga yashadi va u yerda Ibrohim ismli o'g'il tug'di. O'g'li go'dakligida o'ladi va u deyarli besh yildan keyin vafot etdi.

Biografiya 
Hijriy 6-yilda (milodiy 627-628) Muhammad alayhissalom Yaqin Sharqning buyuk hukmdorlariga maktublar yozib, yakkaxudolik e’tiqodining davom etishini uning yakuniy xabarlari bilan e’lon qilib, hukmdorlarni qoʻshilishga taklif qilgani aytiladi. Ba'zi maktublarning taxminiy matnlari Muhammad ibn Jarir at-Tabariyning " Tarixi "Payg'ambarlar va podshohlar" asarida mavjud. Tabariyning yozishicha, al-Muqavqis ismli Misr hokimiga vakil yuborilgan. Mariya qul bo'lib, uning elchilarining Iskandariya hokimini Islomga taklif qilishiga javoban Muhammad(s.a.v)ga xayrixohlik sovg'asi sifatida taqdim etilgan.  

Tabariy Mariyaning Misrdan kelgan voqeasini shunday hikoya qiladi:

Ibrohim alayhissalomning oʻlimidan Muhammad yigʻlab yubordi.

Rayhana binti Zayd singari, tarixchilar va olimlar o'rtasida Mariya Muhammadning xotini bo'lganmi yoki kanizak bo'lib qolganmi, degan bahs-munozaralar mavjud. Uning kanizak ekanligidan dalolat shundaki, u Muhammadga o'g'lini tug'ganida ozod qilingan.{{Quote|Ibn Abbos raziyallohu anhu aytadilar: «Mariya Ibrohimni tugʻganda, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Uni oʻgʻli ozod qildi», dedilar. Bayrut:7-jild, 505; 8-jild, 215; Ibn Hazm buni “sahih as-sanad” va “jayyid as-sanad” deb atagan. qarang, al-Fasi, Ibn al-Qatton, Bayan al-vahm va ihom fi kitob al-ahkam, (Riyod: Dar at-Tayba, 1997) 2-jild, 84-86 – ammo, Ubaydulloh b. Abu Ja'far al-Kinoniy rivoyat qiladilar: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ibrohimning onasi Mariyaga: «O'g'ling seni ozod qildi», dedilar. , (Bayrut: DKI, 2003) 21788-hadis</ref>}}

 Yana qarang 
 Oisha binti Abu Bakr
 Arab bo'lmagan sahobalar ro'yxati

 Manba 

 Adabiyotlar 
 Ibn Ishoq, tarjimasi A. Guillaume (1955). Muhammad hayoti. Oksford universiteti matbuoti.
 Tabariy (1997). jild. “ Tarix ar-rusul va al-muluk ”ning 8-bandi. Nyu-York davlat universiteti matbuoti.
 Ibn Sa'd Muhammadning sirasi''.
 SeekersHub, Faraz Rabboniy
637-yilda vafot etganlar
Islom tarixi
BC Hydro

British Columbia Hydro and Power Authority, BC Hydro sifatida faoliyat yuritadi. British Columbia provintsiyasida joylashgan Kanada elektr tarmogʻidir. Bu asosiy elektr distribyutor boʻlib, aksariyat hududlarda 4 milliondan ortiq mijozlarga xizmat koʻrsatadi. Uning vakolati elektr energiyasini ishlab chiqarish, sotib olish, tarqatish va sotishdan iborat.

Manbalar
Muhammad ibn Talha

Muhammad ibn Talha () taniqli musulmon sarkardasi Talha ibn Ubaydulloh va Hammana binti Jahshning o'g'li edi. Muhammadning Xavla (fazora boshlig'i Manzur ibn Zabbon qizi) bilan nikohidan ikki o'g'il va bir qizi bor edi. U Tuya jangida halok bo'ldi, keyin xotini Xavla Hasan ibn Aliga uylandi.

Hammana Muhammadning xotini Zaynab binti Jahshning singlisi edi. U otasi bilan Tuya jangida halok bo'ldi.  ]

Yana qarang 

 Muhammad (ism)
 Talha (ism)

Manba 

656-yilda vafot etganlar
Islom tarixi
Mot

Mot, Mutu — Ugarit va Xanaan dini va mifologiyasida oʻlim, qurgʻoqchilik va yer osti dunyosi xudosi.

Etimologiya 
"Mot" soʻzi keng tarqalgan semit soʻzidan "mawt" — „oʻlim“ dan paydo boʻlgan. Bu soʻz semit tillaridagi boshqa soʻzlar bilan bogʻlangan: Akkad., kuydirmoq. 𐎎𐎚, sana. 𐤌 𐤕, suriy, arab. mwt, ibron. moʻm, shehr. mīt, oh. ሞት, Malt. mewt. Ibroniy, akkad, ugarit va geez tillarida umumiy maʼnosi „oʻlimlik“ boʻlgan „odam“, „er“ soʻzlari ham undan kelib chiqqan.

Tavsif 
Ugarit mifologiyasida Mot Baalning asosiy raqibidir. Ularning qarama-qarshiligi yillik dehqonchilik tsiklini ham aks ettiradi: Baal urugʻlarning unib chiqishi va oʻsimliklarning oʻsishi uchun yomgʻirli davrni taʼminlaydi, Mot esa bepushtlik xudosi va barcha qurgʻoqchil joylarning hukmdori edi. Anʼanaga koʻra, Mot va Baal doimiy ravishda mavsumiy kurashda ishtirok etishgan, unda Baal, xuddi shunga oʻxshash oʻrim-yigʻim xudolari singari, har yili magʻlubiyatga uchragan va oʻldirilgan. Biroq, Mot har yili Baalning singlisi Anat tomonidan oʻldirilgan va u Baalning tirilishiga hissa qoʻshgan.

Mot xudosining koʻrinishi — ulkan ogʻiz, yuqori lab, osmonga yetib boradi va pastki lab yerga tegib turadi. Uning tili yulduzlarga yetib boradi. U oʻz atrofidagi hamma narsani isteʼmol qiladi. Mot tasviriga hech kim qarshilik qila olmaydigan oʻlimning hamma joyda mavjudligini taʼkidladi. Uning yer yuzida namoyon boʻlishi, har bir insonning oʻlimidan tashqari, bepushtlik, qurib qolgan issiqlik va qattiq qurgʻoqchilik boʻlib, butun hayotning yoʻq boʻlib ketishiga olib keladi. Oʻlganlar Mota shohligiga boradilar yoki oʻzi oʻlganlar uchun, masalan, faqat Ilu tomonidan yaratilgan va Motani magʻlub etgan ilohiy tabib Shaatikat qutqara oladigan Karatga keladi.

Mot yerning chekkasida joylashgan, yer osti olamiga kirish joyi sifatida qabul qilingan darada joylashgan Hamrai shahrida yashagan. Bu shaharga borish uchun Targʻuziz va Tarrumagʻi togʻlaridan oʻtish kerak boʻladi. Ushbu shahar nomining oʻzi „koʻz yoshlari toʻkiladigan joy“ yoki „halokat joyi“ deb tarjima qilingan.

„Mot tomonidan yutib olingan“ yoki „Mot tomonidan yeyilgan“ iboralari kimsaning oʻlganligini anglatadi.

Mot xudosiga sigʻinish marosimlari haqida hech narsa maʼlum emas.

Manbalar 

G'arb Semitik mifologiyasi
Ugarit mifologiyasi
o'lim va keyingi hayot xudolari
 alifbo tartibida xudolar
Barhan (film)

“Barhan” — Vladimir Sokolovning shu nomli hikoyasi asosida 1989-yil rejissor Sanjar Boboyev tomonidan olingan sovet filmi hisoblanadi.

Filmning qisqacha mazmuni 
Ushbu film ikki yosh kelin-kuyovlar — Irina va Gosha Oʻrta Osiyo boʻylab yangi “Volga” avtomashinasida ketishayotgandi. Ular sahroda adashib qolib, mushkul vaziyatga tushib qoladilar. Shunda ufq tomondan yuk mashinasi koʻrinadi, lekin ular qutqaruvchilar emas, balki qamoqdan qochgan ikkita jinoyatchi boʻlishadi.

Rollarda 
Bosh rollarda:

 Valeriy Rijakov — me’mor Gosha, Georgiy Nikolayevich Petrunin,  
 Marina Starix — Irina, Goshaning rafiqasi 
 Boris Tokarev — Shomil, qochoq jinoyatchi 
 Vladimir Treshalov — Petrovich, qochoq jinoyatchi 

Epizodlarda:

 Valex Kerimov 
 Artik Jalliyev — qizil “oltilik” haydovchisi 
 Djamshid Zakirov — buyurtma oluvchi (ofisiant) 
 Rano Kubayeva 
 Danuta Stolyarskaya 
 Irada Aliyeva 
 Viktor Rojdestvenskiy 
 Nurmuxan Janturin — Asqar

Manbalar

Havolalar 

 «Бархан»: разборки в пустыне / Забытые шедевры: какие культовые узбекские фильмы вернутся на родину  // Sputnik Узбекистан, 03.10.2019
Dolixosigma

Dolixosigma () — sigmasimon ichakning patologik uzayishi. Kasallik tugʻma yoki orttirilgan boʻlishi mumkin. Orttirilgan dolixosigma — bu toʻgʻri ichakning toʻsiqlar sababli tugʻma yoki orttirilgan ichak torayishi oqibatida shikastlanishi. Baʼzida kasallik simptomlarsiz boʻlishi mumkin. Asosiy simptom — bu najasni ichakda ushlab turish, qabziyat, shuningdek, ichaklarning shishishi. Kasallik irrigoskopiya yoki kolonoskopiya orqali aniqlanadi. Ichak kolitlari sababli, jiddiy ichak kasalliklari kelib chiqishi mumkin. Sigmasimon ichakning choʻzilishi tufayli najas toʻplanadi, bu esa tananing oʻz-oʻzidan zaharlanishiga olib keladi. Dolixosigma bilan kasallangan bemorlar koʻpincha defekatsiya (ich dam boʻlishi) qiyinchiliklariga duch kelishadi. Axlat chiqishining kechikishi 10 kunga yetgan holatlar mavjud. Bu, odatda, distal yaʼni yoʻgʻon ichakningrefleks qoʻzgʻaluvchanligining pasayishi bilan bogʻliq. Dolixosigma bilan ogʻrigan bemorlarda ichakni boʻshatish chastotasi 3 kunda 1 marta yuz beradi. Muntazam ravishda laksatiflarni qabul qilish tavsiya etiladi. Ogʻir simptomlari: ichak tutilishi sabab peritonit rivojlanishi oqibatida ichak devori teshilishi mumkin.

Sabablari 
Ichak dolixosigmasi ham tugʻma, ham orttirilgan boʻlishi mumkin. Ushbu hodisaning kelib chiqishi aniqlanmagan. Bugungi kunga kelib sigmasimon ichakning fiksatsiyasi va oʻsishining buzilishiga sabab boʻlgan qoʻzgʻatuvchi omillarga quyidagilar kiradi:
 Irsiyat.
 Homiladorlik paytida homilaga taʼsir qiluvchi salbiy kimyoviy, jismoniy va atrof-muhit omillari.
 Yuqumli kasalliklar.
 Giyohvandlik.
Olingan anomaliya oshqozon-ichak traktidagi buzilishlardan kelib chiqadi, ular ichakdagi chirigan va fermentatsiya jarayonlari bilan bogʻliq. Taʼsir etuvchi omillar mavjud:
 45-50 yoshdan katta.
 Harakatsiz turmush tarzi.
 Harakatsiz ishda ishlash.
 Goʻsht va uglevodlarni koʻp isteʼmol qilish.
 Tez-tez stressga tushish.
Shunisi eʼtiborga loyiqki, koʻplab mutaxassislar ichakdagi dolixosigmani tugʻma kasallik deb hisoblashadi.

Tashxis 
Diagnostika kolonoskopiya, irrigoskopiya yordamida amalga oshiriladi. Dolixosigma bilan ogʻrigan bemorlar qorin old devorining oldinga chiqib ketishi, peristaltikaning kuchayishi bilan tavsiflanadi, palpatsiya bilan sigmasimon ichakdagi najasni his qilish mumkin. Tashxis keng qamrovli tekshiruv asosida qoʻyiladi.

Davolash 

 Ovqatlanish rejimiga rioya qilish
 Fizioterapiya muolajalari bilan ichak motorikasini yaxshilash
 Lazer terapiyasi
 Elektr stimulyatsiyasi
 Tozalash huqnalari
 Ichakni mexanik tozalash
 Jarrohlik aralashuvi

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 

Alfavit boʻyicha kasallanishlar
Kasalliklar
Bolalar jarrohligi
Mors

Mors yoki Letus () — yunon xudosi Tanatosu va hindu maʼbudasi Marega mos keladigan oʻlim timsoli. Lotin tilidagi mors ot, mortis genitativ holatida, „oʻlim“ va ayollik maʼnosini anglatadi, ammo hozirgi Rim sanʼati Oʻlimni ayol sifatida tasvirlamaydi. Biroq, lotin shoirlari soʻzning grammatik jinsi bilan bogʻlangan. Goratsiy kambagʻallarning kulbalariga va qirollar minoralariga oʻz yoʻlini topadigan pallida Mors haqida yozadi, „rangsiz oʻlim“. Mors ham oqarib ketgan Seneka oʻzining „sabrsiz tishlarini“ tasvirlaydi. Tibull Morsni qora rangda tasvirlaydi.

Mors koʻpincha kechikkan Gʻarb adabiyoti va sanʼatida, ayniqsa oʻrta asrlarda allegorik tarzda tasvirlangan. Masihning xochga mixlanishi tasvirlari baʼzan Morsning xochning tagida turganini koʻrsatadi. Morsning teskarisi Vita (, „hayot“).

Genealogiya 
Mors Noxaning (Tungi) avlodi va ushalgan tush Somnusning ukasi.

Rim mifologiyasi 
Mors koʻpincha Mars bilan bogʻliq, Rim urush xudosi; Pluton, yer osti xudosi; hamva oʻlim va yolgʻon guvohlarni jazolovchi Orkus xudosi. U ham aldanishi yoki unga qarshilik qilishi mumkin.

Bir hikoyada Gerkules doʻstining xotinini qutqarish uchun Mors bilan kurashdi. Boshqa hikoyalarda Mors Plutonning xizmatkori sifatida koʻrsatilgan, u parklar tomonidan uning hayotining ipi kesilganidan keyin insonning hayotini tugatgan, shuningdek, xudolarning xabarchisi Merkuriy, oʻlgan odamning ruhiga hamroh yoki soya boʻlib, yer osti dunyosining darvozalarigacha kuzatib boradi.

Yana qarang 
 Maʼbuda Morta — Paroklardan biri
 Pluton — yer osti dunyosining xudosi
 Ayoz (mifologiya)

Manbalar 

 Rim mifologiyasidagi xudolar
o'lim va keyingi hayot xudolari
Suvorov haykali Sankt-Peterburg

Suvorov haykali ― Sankt-Peterburgdagi rus harbiy rahbari, generalissimus Aleksandr Vasilyevich Suvorovga oʻrnatilgan yodgorlik.

Suvorovskaya maydonida Mars maydoni va Trinity koʻprigi qarshisida, Marmar saroyi va graf Saltikov uyi oʻrtasida joylashgan.

Tarixi 
A. V. Suvorov yodgorligi imperator Pol I buyrugʻi bilan oʻrnatildi, uning hukmronligi davrida qoʻmondon Italiyada oʻzining mashhur yurishini oʻtkazdi, buning uchun u „Italiya shahzodasi“ unvonini oldi. Yodgorlik Suvorovning hayoti davomida buyurtma qilingan, loyihalashtirilgan va tasdiqlangan.

Suvorov haykali Rossiyadagi tojsiz odamga oʻrnatilgan birinchi yodgorlikdir. Bungacha Rossiyada faqat podshoh va imperatorlarga yodgorlik oʻrnatilar edi.

Yodgorlik muallifi haykaltarosh M. I. Kozlovskiyga tegishli boʻlib, u 1799-yildan 1801-yilgacha yodgorlik ustida ishlagan. A. V. Suvorovning figurasi bronzadan yasalgan. Yodgorlikning feldmarshalga portret oʻxshashligi yoʻq. Haykaltarosh urush xudosi Mars qiyofasida allegorik figurani yaratgan, qadimgi Rim zirhlarida, dubulgʻada, oʻng qoʻlida koʻtarilgan qilich va chapda qalqon bilan (hayotda Suvorov past va ingichka edi). Ushbu yondashuv rus klassitsizmi rivojlanishining dastlabki bosqichining estetikasini toʻliq aks ettiradi. Yodgorlikning tantanali ochilishi 1801-yil 5-mayda boʻlib oʻtdi. Bu vaqtga kelib Suvorov ham, Pavel ham tirik emas edi; ochilishida ularning oʻgʻillari knyaz Arkadiy Suvorov va Aleksandr I ishtirok etdi.

Suvorov haykali maketi Moskva Tretyakov galereyasida saqlanadi.

Yodgorlikning dumaloq granit poydevorida shunday yozuv bor: „Italiya shahzodasi graf Suvorov-Rimnik. 1801-yil“.

Yodgorlikning joylashuv tarixi 
Imperator Pol I Mixaylovskiy qal’asining janubiy jabhasi oldida yodgorlik oʻrnatish niyatida edi, ammo 1800-yil mart oyida Suvorov eʼtiboridan chetda qoldi. Keyin imperator Mixaylovskiy qal’asining jabhasi oldida Buyuk Pyotr haykali oʻrnatish toʻgʻrisidagi avvalgi qaroriga qaytdi va Tsaritsin oʻtlogʻining (hozirgi Mars dalasi) qarama-qarshi tomonida feldmarshal Suvorov haykali oʻrnatildi. Moika daryosi yaqinida. 1818- yilda imperator Aleksandr I davrida K. I. Rossining taklifi bilan yodgorlik zamonaviy joyga koʻchirildi. 1834-yilda darz ketgan marmar poydevor oʻrniga xuddi shu shakldagi granit poydevor qoʻyilgan.

Mamnbalar

Adabiyotlar 

 Sankt-Peterburg boʻyicha qoʻllanma: 1903-yilgi nashrning reproduktsiyasi. — L.: SP „IKAR“, 1991-yil. ISBN 5-85902-065-1
 
Bronza haykallar
Suvorov
Sankt-Peterburg
Markaziy tuman binosi va inshootlari
Moros

Moros, Morus ( , „oʻlim“, „qasos“) — yunon mifologiyasida oʻliklarni halokatli taqdiriga olib keladigan yaqinlashib kelayotgan halokat mavjudoti.

Oila 
Moros — Nyukta maʼbudasi (tunning timsoli) avlodi boʻlib, uni odamning aralashuvisiz homilador qilgan. U, shuningdek, avlodlarni boshqaradigan taqdir maʼbudasi Moirning ukasi hisoblanardi. Bundan tashqari, Morosning qarindoshlari oʻlimning jismoniy timsolini ifodalovchi Thanatos va Kera edi (Kera zoʻravon oʻlim va halokatli kasallikka sabab boʻladi, Thanatos esa tinch oʻlimni timsol qiladi.

Muqobil manbalarda uning otasi Ereba bor edi.

Manbalar 

 qadimgi Yunon xudolari
 qadimgi yunon mifologiyasida afsonaviy maxluqlar
Muzdalifa

Muzdalifa () Saudiya Arabistonining Hijozi mintaqasidagi Makka yaqinidagi ochiq va tekis hudud boʻlib, u haj ("Haj ") bilan bogʻliq.   U Minoning janubi-sharqida, Mino va Arafat o'rtasidagi yo'lda joylashgan.

Ziyorat 
Muzdalifada bo'lishdan oldin Arafotda bir kun bo'lib, u Allohga tasbih aytish, duoni takrorlash, Allohga tavba qilish va Undan mag'firat so'rashdan iborat. Arafotda zuhr va asr namozlari peshin vaqtida qo'shma va qisqartirilgan holda o'qiladi. Zul-hijjaning to'qqizinchi kuni quyosh botgandan so'ng, musulmon ziyoratchilar Muzdalifaga boradilar, ba'zan esa odamlarning ko'pligi sababli tunda kelishadi. Muzdalifaga kelgandan keyin ziyoratchilar shom va xufton namozlarini birgalikda o'qiydilar, xufton esa 2 rakatga qisqartiriladi. Muzdalifada ziyoratchilar shaytonni toshbo'ron qilish uchun toshlar yig'ishadi (      ' Toshlar joyini toshbo'ron qilish ').

Muqaddas yodgorlik 
 Muzdalifada tomi ochiq masjid “Muqaddas toʻqay” nomi bilan mashhur (  ٱ    rum.)

Yana qarang 

 Islomdagi eng muqaddas joylar
 Ḥ-RM
 Haram (sayt)
 Qur'onda nomi tilga olingan masjidlar ro'yxati
 Sarat tog'lari
 Hijoz tog'lari

Manba

Havolalar 

 YouTube'da Mino va Muzdalifa
 Arafa haj Muzdalifa Jamara Makka haj
Islom dini tarixi
Oq bo‘taloq

Oq boʻtaloq — qoʻgʻirchoq multiplikasion film boʻlib, “Oʻzbekfilm” studiyasida 1974-yil ishlab chiqarilgan.

Mulfilmning qisqacha mazmuni 
Mazkur multfilmdagi voqea-hodisalar Oʻzbekistonda sodir boʻladi. Buvasinikiga mehmon nabira poyezd kichkina bekatda toʻxtagach, manzilga yetib keldim deb oʻylab poyezddan tushib qoladi. Atrof barhan qumlari bilan qoplangandi.  Shunda bekatda qizcha jajjigina oq boʻtaloqni koʻrib qoladi. Qizcha boʻtaloq bilan tanishib oladi, Boʻtaloq esa barhan qumlari orqali buvasi turadigan manzilga yetkazib qoʻyadi. Unga koʻra qizcha sahroda yashovchi boshqa jonivorlar bilan ham tanishib oladi.

Mukofotlar 

 1978-yilda Yerevandagi ΧΙ Butunittifoq kinofestivalda — Boshlangʻich ijodiy jamoaning debyut uchun mukofotga “Oq boʻtaloq” multfilmi loyiq deb topildi.

Manbalar

Havolalar 

 Белый верблюжонок (1974) Кукольный мультик | Золотая коллекция
BC Transmission Corporation

British Columbia Transmission Corporation (BCTC) Kanadaning Britaniya Kolumbiyasi provinsiyasidagi Crown korporatsiyasi. Boshqaruv markazi 2003-yildan buyon 31 ta mustaqil energetika loyihasini va 830 MVt dan ortiq quvvatni bir-biriga bogʻlaydigan eng zamonaviy inshootdir.

Manbalar
Namtar

Namtar (shuningdek, Namtaru yoki Namtara, yaʼni „taqdir“ yoki „tosh“ degan maʼnoni anglatadi) — kichik xtonik xudo, oʻlim xudosi yoki boshqa manbalarga koʻra, Mesopotamiya mifologiyasidagi jin, oliy xudolarning xabarchisi Anu, Ereshkigal va Nergal.

Enlil va Ereshkigalning oʻgʻli Namtar kasallik va zararkunandalar uchun javobgar edi. Aytishlaricha, u „inson tanasining turli aʼzolariga kiradigan jinlar timsolidagi oltmishta kasallikni boshqargan“; bu kasalliklarning oldini olish uchun unga qurbonliklar keltiriladi. Ossuriyaliklar va bobilliklar oʻz hududlarini bosib olgandan soʻng, shumerlardan Namtar tasvirini qabul qilganlar. Baʼzi topinuvchilar uchun Namtar taqdirning ruhi edi va shuning uchun katta ahamiyatga ega boʻlgAN. Afsonalarga koʻra, u inson taqdiri boʻyicha unga berilgan koʻrsatmalarni bajargan va hatto baʼzi xudolar ustidan hokimiyatga ega boʻlishi mumkin edi. Boshqa asarlarda u oʻlimning timsoli sifatida koʻrilgan.

Ishtarning yer osti olamiga tushishi haqidagi hikoyada Ereshkigalning xabarchisi vazifasini bajaruvchi Namtar yer osti olamiga kelganidan keyin Ishtarga oltmish xil kasallik yuborib, boshi, oyoqlari, yon tomonlari, koʻzlari va yuragiga uradi.

Namtar Enlilning sevimli oʻgʻli hisoblanadi, u yer osti dunyosi maʼbudasi Hušbišag edi.

Manbalar 

 Mesopotamiya xudolari
Ogoliab

Ogoliab (shuningdek Agaliab; Agoliab; ) ― Eski Ahd feʼl-atvori shahzoda; Muso davrining usta yaratuvchisi, Xudo tomonidan Bazalilga (Bazalil) Jamoat chodirini va uning idishlarini qurishda yordam berish uchun tanlangan (Isx. 31:6; Isx. 35:30-35).

Dan qabilasidan Aksisamahning oʻgʻli.

Ogoliab uchun yahudiy Tara sharhlovchilari Finikiya yozuvlaridan ismning oʻxshashlarini keltirdilar, ularda xuddi shunday ism ilohiy maʼnoga ega edi.

Yana qarang 
 Boshlanishlar (farishta darajasi) — dunyo shahzodalari.

Manbalar 

Besh Kitob Belgilar
Ovid

Ovid ( ‎ 'Ōḇêḏ") — Eski Ahd qahramoni; Boaz va Rutning oʻgʻli,  Essayning otasi va Dovudning bobosi.

Yangi Ahdda u Isoning ajdodlaridan biri sifatida Matfey  va Luka Xushxabarida berilgan nasabnomada tilga olinadi.

Manbalar 

Eski Ahdning Belgilar
 Rut Kitobi