MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Tisamen (Orestning oʻgʻli)

Tisamen (qadimgi yunoncha Τῑsᾰménos) — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Orest va Germionaning oʻgʻli. Peloponnesslarning qiroli Mikenlar, Argos va Spartani  boshqargan. Baʼzilarning fikriga koʻra, Penfil va Tisamen Orest oʻlimidan keyin 3-yil hukmronlik qilishgan. Aristomax boshchiligida Geraklidlarni magʻlub etdi. Ikkinchi urushda u Oksil boshchiligidagi geraklidlar tomonidan magʻlubiyatga uchradi va oʻldirildi, Dorian Peloponnesni egallab oldi.

Boshqa bir hikoyaga koʻra, Tisamen boshchiligidagi Dorilar tomonidan quvilgan axeylar oʻz mamlakatlariga joylashish iltimosi bilan ioniyaliklarga (Aegialea) murojaat qilishdi. Ioniyaliklar rad etishdi. Jangda axeylar gʻalaba qozonishdi, ammo Tisamen yiqildi va ionliklar Gelikaga qochib ketishdi, keyin u yerdan Attikaga ketishdi. Axeylar Tisamenlarni Gelikada dafn etishdi, ammo keyin Lakedaemoniyaliklar Delfidan kelgan orakulga koʻra uning suyaklarini Spartaga olib kelishdi. Gigin notoʻgʻri Aristomaning oʻgʻli deb ataladi.

Manbalar 

Lakonia Afsonalari
Sparta qirollari
Argos shohlari
Miken shohlari
Ahey Afsonalari
Argolis haqidagi afsonalar
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Adromiskus

Adromiskus (, yunoncha. adros (qalin) + mischos (magistral)) — Crassulaceae oilasiga mansub oʻsimliklar turkumi. Vatani — Keyp provinsiyasi (Janubiy Afrika) va Namibiya.

Adromiscus — sekin oʻsadigan shirali oʻsimlik boʻlib, qisqargan poyasi va koʻplab qalin barglarga ega. Gullash boshoqsimon shaklga ega. Gullar — beshta gulbarg, trubkaga ichiga birlashtirilgan.

Turkumi besh qismga boʻlingan.

Turlari 
Turkumga 29 tur kiradi:
	Adromischus alstonii (Schönland & E.G.Baker) C.A.Sm.
	Adromischus bicolor Paul Clifford Hutchison
	Adromischus caryophyllaceus (Burm.f.) Lem.
	Adromischus coleorum G.Will.
	Adromischus cooperi (Baker) A.Berger
	Adromischus cristatus (Haw.) Lem.
	Adromischus diabolicus Toelken
	Adromischus fallax Toelken
	Adromischus filicaulis (Eckl. & Zeyh.) C.A.Sm.
	Adromischus hemisphaericus (L.) Lem.|
	Adromischus humilis (Mart.) Poelln.
	Adromischus inamoenus Toelken
	Adromischus leucophyllus Uitewaal
	Adromischus liebenbergii Hutchison
	Adromischus maculatus (Salm-Dyck) Lem.
	Adromischus mammillaris (L.f.) Lem.
	Adromischus marianiae (Marloth) A.Berger
	Adromischus maximus Hutchison
	Adromischus montium-klinghardtii (Dinter) A.Berger
	Adromischus nanus (N.E.Br.) Poelln.
	Adromischus phillipsiae (Marloth) Poelln.
	Adromischus roaneanus Uitewaal
	Adromischus schuldtianus (Poelln.) H.E.Moore
	Adromischus sphenophyllus C.A.Sm.
	Adromischus subdistichus Makin ex Bruyns
	Adromischus subviridis Toelken
	Adromischus triflorus (L.f.) A.Berger
	Adromischus trigynus (Burch.) Poelln.
	Adromischus umbraticola C.A.Sm.

Manbalar

Havolalar 
 Adromischus (англ.): сведения о таксоне на сайте Tropicos.
Qalin Ayol
Sukkulentlar
Surji-Anjangaon shartnomasi

Surji-Anjangaon shartnomasi ― 1803-yil 30-dekabrda inglizlar va Maharashtra shtatida joylashgan  shahrida Maratha davlati rahbari Davlat Rao Shinde oʻrtasida imzolangan.

Shinde shartnomani Assai va Argaon janglarida magʻlub boʻlganidan keyin imzoladi. Bu ikkinchi Angliya-Maratha urushining birinchi bosqichida (1803-1805) Markaziy Hindistonda general-mayor Artur Uellslining harbiy yurishlari natijasi edi. Ushbu kelishuv natijasida doab (Ganga va Jamna oraligʻi), Dehli va Agra mintaqalari, Bundelkandning bir qismi, Bxaruch, Gujarat shtatining baʼzi hududlari va Ahmadnagar qalʼasi oxir-oqibat Britaniya Ost-Indiya kompaniyasining nazorati ostiga oʻtdi.

Shartnoma ikki marta (1805-yil noyabrda va 1817-yil 5-noyabrda) qayta koʻrib chiqilgan. Birinchi qayta koʻrib chiqish, asosan, Gvalior va  hududlarini Shindega qaytarishni nazarda tutgan. Shartnomaning ikkinchi qayta koʻrib chiqilishi uchinchi Angliya-Maratha urushi paytida inglizlarga Pindari bilan kurashda yordam berish evaziga Shindega koʻproq kuch berishni nazarda tutadi.

Manbalar

Havolalar 

 Ensiklopediya Britanika Onlayn: Surdji-Ardjungaonskiy dogovor
Shartnomalar
Britaniya shartnomalari
Uch imperator ittifoqi

"Uch imperator ittifoqi" — Rossiya, Germaniya va Avstriya-Vengriya oʻrtasida 1873, 1881 va 1884-yillarda tuzilgan shartnomalar toʻplami.

1873-yilgi birinchi shartnoma 
1873-yil 25-may (6-iyun)da podsho va Rossiya tashqi ishlar vaziri A.M.Gorchakovning Venaga tashrifi chogʻida Aleksandr II va Frans Iosif I Shenbrunn saroyida (Vena yaqinida) shartnoma imzoladilar. Tomonlardan birining ogohlantirishidan keyin faqat 2-yil oʻtgach bekor qilinishi mumkin edi. 1873-yil 11-(23)-oktabrda kayzer Vilgelm I boshchiligidagi Germaniya bu kelishuvga qoʻshildi. Bu „Uch imperator ittifoqi“ning boshlanishi edi.

1878-yilda shartnoma rus-turk urushi paytida, Berlin kongressida Bismark Avstriyani Rossiyaga qarshi qoʻllab-quvvatlaganida qattiq larzaga keldi.

1881 va 1884-yillardagi ikkinchi shartnoma 
1881-yil 6-(18) iyunda Berlinda uchta imperatorning yangi shartnomasi imzolandi. Berlin shartnomasi bilan Rossiya, Germaniya va Avstriya-Vengriya oʻrtasida oʻzaro kafolatlar toʻgʻrisidagi shartnoma imzolandi. Shartnoma 3-yilga tuzildi va 1884-yil 15-(27) martda yana 3-yilga uzaytirildi.

Shartnomaning ahamiyati 1885-1886-yillarda Bolgariyaning tashqi siyosiy yoʻnalishi va Serbiya-Bolgariya urushi tufayli Avstriya-Rossiya munosabatlarining keskinlashuvi tufayli buzildi. „Uch imperator ittifoqi“ nihoyat quladi, shundan soʻng 1887-yilda Rossiya-Germaniya qayta sugʻurtalash shartnomasi tuzildi.

Yana qarang 

 Bismarkning ittifoqlar tizimi

Havolalar 

 Uch imperator ittifoqi shartnomalari matnlari
 Qisqacha tarixiy lugʻat
 Sovet tarixiy ensiklopediyasi
Shartnomalar
Xalqaro shartnomalar
 Avstriya-Vengriya xalqaro shartnomalari
 Germaniya imperiyasining xalqaro shartnomalari
 Rossiya imperiyasining xalqaro shartnomalari
 XIX asrning xalqaro shartnomalari
Rossiya-Germaniya munosabatlari
 harbiy-siyosiy bloklar
Germaniya imperiyasi
 XIX asrda Germaniya (1806-1918)
1873-yil siyosatda
1881-yil siyosatda
1884-yil siyosatda
 alifbo tartibida shartnomalar
Oblivian tarvuz bayrami

Oblivian tarvuz festivali 2014-yilda tashkil etilgan tadbirdir. Har yili Rostov viloyati, Oblivskiy tumani, Oblivskaya qishlogʻining markaziy maydonida bayram tantanalari oʻtkaziladi.

Tarixi 
Bayramning oʻzi 2014-yilda Oblivskaya qishlogʻi tashkil etilganining 270-yilligini nishonlash kunida tashkil etilgan. 2014-yilda u 20-sentabrda nishonlandi. Tarvuz bayramining eng yaxshi reklamasini yaratish maqsadida tanlov tashkil etildi. Koʻcha bayramlarida gʻoliblar diplom va esdalik sovgʻalari bilan taqdirlanishlari kerak edi. Bayram uchun eng yaxshi timsol yoki sheʼr uchun tanlovlar ham tashkil etildi. Velosiped va aravachalar tanlovi-paradi boʻlib oʻtdi. 2015-yilda bayram 22-avgustda, 2016-yilda esa 13-avgustda boʻlib oʻtdi. Bu yil tadbirda Rostov viloyati gubernatorining oʻrinbosari Vasilenko Vyacheslav Nikolaevich ishtirok etdi.

Oblivian tarvuz kunining tarixi ushbu bayram paydo boʻlgan Oblivskaya qishlogʻining tarixi bilan chambarchas bogʻliq. Qishloq barpo etilganda uch tomondan suv bilan oʻralgan edi. Keyinchalik suv kengliklari kichik koʻl va qoʻltiqlarga aylandi. Bu qumli va qumloq tuproqlarning poydevori uchun qulay sharoitlar yaratdi, bu yerda vaqt oʻtishi bilan qulay sharoitlarni hisobga olgan holda tarvuzlar oʻsishni boshladi. Qishloqdan unchalik uzoq boʻlmagan joyda kazak tarvuz bozorlari tashkil etilgan, u yerda tarvuz olib kelingan.

Manbalar

Havolalar 

 Rostov festivali — avgust  Arxiv nusxa
Bayramlar
 hosil bayramlari
 Dam Olish Kunlari
1RXS J160929.1-210524

16ch 09m 30,30s −21° 04′ 58″

1RXS J160929.1-210524 — Chayonlar turkumida Yerdan taxminan 470 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan yulduz. Yulduz orbitasida 1RXS J160929.1-210524 b, massasi Yupiterdan 8,4 marta katta, harorati 1800 K va 330 AU masofada aylanib yuruvchi sayyora joylashgan.

Xususiyatlari 
1RXS J160929.1-210524 toʻq sariq mitti boʻlib, Quyosh massasining taxminan 85 % ni tashkil qiladi. Yulduzning yoshi 5 million yil deb belgilangan.

Sayyora tizimi 
Mualliflarning fikriga koʻra 1RXS J160929.1-210524 yulduzining shakllanishi paytida koʻpincha ikkilik tizimlarning tugʻilishida boʻlgani kabi dastlabki gaz va chang buluti boʻlingan, ammo parchalardan biri juda kichik boʻlib chiqdi va uning moddasidan uzoq sayyora hosil boʻldi

2008-yilda Gemini rasadxonasi teleskopidan foydalangan astronomlar hajmi va massasi boʻyicha sayyora bilan taqqoslanadigan obyektni qayd etishdi (1RXS J160929.1-210524 b nomli). Taxminan 330 AU masofada orbitada aylanadi, ota yulduzdan va 8 Yupiter massasiga ega. Muhimi obyekt rasmda vizual tarzda olingan. 2010-yil 15-iyunda Astrofizik jurnalida maqola chop etildi, u hamrohning sayyoraviy tabiatini tasdiqladi. Shunday qilib obyekt quyoshga oʻxshash yulduz atrofida aylanadigan va tasvirga tushirilgan birinchi sayyoraga aylandi.

Yangi kuzatuvlarda Shimoliy Gemini teleskopining ALTAIR adaptiv optik tizimidan foydalanildi. Maʼlumotlarni qayta ishlash 1RXS J160929.1-210524 va sayyora obyekti bogʻlangan tizimni tashkil qilishini koʻrsatdi; bundan tashqari tadqiqotchilar ekzosayyora massasi va uning samarali harorati boʻyicha oldingi taxminlarning toʻgʻriligini tasdiqladilar. Companion 1RXS J160929.1-210524 b rasman oʻz yulduzlaridan bir necha yuz astronomik birlik uzoqda joylashganlarning eng kichik massasiga aylandi.

Yana qarang 

 Sagittarius yulduz turkumidagi yulduzlar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 Asl maqola )
 Yosh quyosh analogi 1RXS J160929.1-210524 atrofidagi toʻgʻridan-toʻgʻri tasvirlangan sayyora: umumiy toʻgʻri harakat, harorat va massani tasdiqlash )
 membrana
 exoplanet.eu
 Sayyora quyoshga oʻxshash yosh yulduz atrofida topilgan
Sayyora tizimlari
 T Toros turi yulduzlar
OB-Chayonlar uyushmasi-Centauri
Paxitsereuslar

Paxitsereus () — Kaktuslaroilasining Cactoideae kenja turkumidagi ustunli sukkulentlar turkumiga kiruvchi oʻsimlik.

Baʼzi paxitsereus oʻsimliklari 20 m balandlikda va yetti tonnagacha ogʻirlikda boʻlishi mumkin.

Qabilaning tabiiy hududi — Markaziy Amerika, Meksika, AQShning janubi-gʻarbiy qismi.

Sistematika 
Bakkeberg tasnifiga koʻra, Paxitsereus kaktuslarining koʻp avlodlari Shimoliy Cereus kaktuslari () turkumiga tegishli edi.  (Cereeae) kenja oilasi  (Cereoideae).

Avlodi 
Turkum 15 avlodni oʻz ichiga oladi:

 Acanthocereus (Engelm. ex A.Berger) Britton & Rose — Akantotsereus
 Bergerocactus Britton & Rose — Bergerokaktus
 Carnegiea Britton & Rose — Karnegiya
 Cephalocereus Pfeiff. — Tsefalotsereus
 Corryocactus Britton & Rose
 Echinocereus Engelm. — Exinotsereus
 Escontria Rose
 Leptocereus (A.Berger) Britton & Rose — Leptotsereus
 Myrtillocactus Console — Mirtillokaktus
 Neobuxbaumia Backeb.
 Pachycereus (A.Berger) Britton & Rose — Paxitsereus
 Peniocereus (A.Berger) Britton & Rose — Peniotsereus
 Polaskia Backeb. — Polaskiya
 Pseudoacanthocereus F.Ritter
 Stenocereus (A.Berger) Riccob. — Stenotsereus

Duragaylar 

 × Myrtgerocactus Moran (Mirtillocactus × Bergerocactus)
 × Pacherocactus GDRowley (Pachycereus × Bergerocactus)

Adabiyotlar 
 Удалова Р. А., Вьюгина Н. Г. В мире кактусов. 2-е изд.— М.: Наука, 1983. — С. 94—102.

Manbalar

Havolalar 
 Пахицереусовые (англ.): информация на сайте GRIN.  (Дата обращения: 17 августа 2009)
 Germplasm Resources Information Network: Pachycereeae
 Kaktuslar 
 Shimoliy Amerika Florasi
Sukkulentlar
Polit (Odissey yoʻldoshi)

Polit (Politeus va ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj.

Odisseyning hamrohi Kirka tomonidan choʻchqaga aylandi, lekin keyin oʻzining inson qiyofasiga qaytadi. U oʻzining maʼbadiga asos solingan Temesda (Bruttius) tomonidan oʻldirilgan yovuz iblisga aylanadi. Musht jangchisi Evfim Temesianlarni Politga boʻlgan oʻlpondan ozod qiladi va qahramonni duelda magʻlub etdi. Boshqa manbaga koʻra, uning ismi Likas edi. Temesga (Italiya) yetib kelishganda, u mast bo‘lib, bir qizni zo‘rlagan va toshbo‘ron qilingan. Pifiya qahramonni tinchlantirishni, maʼbad qurishni va har yili unga eng goʻzal qizni qurbon qilishni buyurmaguncha, uning jinlari Temes aholisini oʻldirar edi. Qahramonni Olimpiya gʻolibi Evfim (miloddan avvalgi V-asr boshlari) qizga uylanib, haydab chiqaradi.

Manbalar 

 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
 qadimgi yunon mifologiyasida Italiya
 Odyssey
Pilad

Pilad () — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Fokida shohi Strofiy va Agamemnonning singlisi — Anaksibiyaning oʻgʻli.

Orestning sevimli doʻsti. Orest otasidan qasos olganida, Pilad Egisfga yordamga kelgan Navpliyning oʻgʻillarini oʻldirgan.

Kezishlardan qaytgach, u Orestning singlisi — Elektraga uylangan. Bu nikohdan Medont va Strofiy tugʻilgan.

Bir taxminga koʻra, u Delfiy Amfiktioniyani oʻrnatgan.

Pilad — Esxilning „Hoeforalar“, Sofoklning „Elektra“ (soʻzsiz), Yevripid „Elektra“ (soʻzsiz), „Orest“ va „Tavriddagi İfigeniya“, Pakuviyaning „Xris“, Senekaning „Agamemnon“ (soʻzsiz) tragediyalarining bosh qahramoni.

Manbalar 

 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Fox Afsonalari
6 Risi

06ch 30m 47,11s +58° 09′ 45,48″

6 Risi () ― Risi yulduz turkumida Quyoshdan taxminan 186 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan yulduzdir. Uning aniq kattaligi +5,88 ga teng, yaʼni yulduzni juda yaxshi sharoitlarda (yorugʻlik ifloslanishining toʻliq yoʻqligi, aniq ob-havo) oddiy koʻz bilan koʻrish mumkin. Yulduzning kamida bitta sayyorasi bor.

Sayyora tizimi 
2008-yil iyul oyida Sato boshchiligidagi yapon astronomlari guruhi 6-sonli Risi b sayyorasi kashf etilganligini eʼlon qildi. Uning minimal massasi 2,4 Yupiter massasi; u zaif elliptik orbita boʻylab aylanib, taxminan 899 Yer kunida toʻliq inqilob qiladi.

Xususiyatlari 
6 Risi toʻq sariq subgigant boʻlib, massasi va yorqinligi boʻyicha bizning Quyoshdan mos ravishda 1,7 va 15 baravar yuqori. Sirt harorati 5000 daraja Kelvingacha isitiladi. Yulduz allaqachon asosiy ketma-ketlikni tark etgan va yulduzlar evolyutsiyasining hozirgi modeliga koʻra, qizil gigant bosqichiga oʻtmoqda. Yulduz Quyosh tizimidan 36 km/s tezlikda uzoqlashmoqda.

Yana qarang 

 Lynx yulduz turkumidagi yulduzlar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 Planetary Companions to Evolved Intermediate-Mass Stars: 14 Andromedae, 81 Ceti, 6 Lyncis, and HD 167042 (angl.) // arXiv : journal.
 Planetnie sistemi
 Astronomicheskaya baza dannix SIMBAD
toʻq sariq subgigantlar
[[Turkum:Lynx (yulduz turkumi)]
Flemstid Obyektlari
Sayyora tizimlari
And oʻrdagi

And oʻrdagi, yoki oqim oʻrdagi (), - suv qushlarining turi, o'rdakdoshlar oilasiga mansub. And oʻrdaklari jinsining yagona vakili Merganetta. Ular Chili va Argentinada juda keng tarqalgan.

Tashqi ko'rinishi 
And oʻrdakining uzunligi 43-46 sm ga, ogʻirligi esa 315-440 grammgacha yetishi mumkin. And oʻrdaklarining oʻziga xos xususiyati bu - uzun dum patlari.

Voyaga etgan parrandalar patlari kichik turlarga qaraganda katta farq qiladi, barcha turdagi oʻrdaklarda umumiy oq bosh patlari va bosh va boʻyin boʻylab egilgan qora chiziqqa ega. Tanadagi patlar toʻq raglarda boʻladi, ba'zi kichik turlarida qisman jigarrang patlari mavjud.

Kichik turnlardagi erkaklari qizil tumshuqga ega. Urgʻochilar biroz kichikroq, qora boshli va quyuq qizil-jigarrang dum patlarga ega. Yosh qushlarning patlari orqa tomonida kulrang, qorni oq rangda boʻladi.

Hayot tarzi 
And oʻrdaklari oʻz uyalarini gʻorlarda, toshlar orasida va baland oʻtlarda quradilar. U asosan quruq oʻtlardan iborat boʻladi.

Qoida tariqasida, And oʻrdaklari 3-4 tuxum qoʻyadi. Inkubatsiya muddati 43-44 kundan iborat. Joʻjalari qora va oq rangda yʻol-yoʻl yoki dogʻlarga ega boʻlishadi.

Yoyishi 
And oʻrdaklari Janubiy Amerikada Venesueladan Chili va Argentinagacha yashaydi. Ular yashash hududa joʻylashgan tez-oqimli togʻ suvlarini hush koʻrishadi. And oʻrdaklari odatda yuqori balandliklarda, 1200-4500 metr atrofida uchadi.

Xonakilashtirish 
And oʻrdaklari asirlikda juda kam uchraydi. Bundan tashqari, hozirgi kunga qadar bu turni uzoq vaqt davomida xonakilashtirish muvaffaqiyatsiz oʻtagan. Eng katta muammo - bu oʻrdaklarning ichki parazitlarga, infektsiyalarga va zamburugʻ kasalliklariga nisbatan yuqori zaifligi deb hisoblanadi. Oʻrdaklar ham shu tarzda bir-biriga nisbatan tajovuzkor boʻlib qolishadi.

Tasniflash 
6 ta kenja turi mavjud :

 M.a. colombiana - g'arbiy Venesuela, shimoliy Kolumbiya, markaziy Ekvadorga ;
 M.a. leucogenis - shimoliy Peru ;
 M.a. turneri - janubiy Peru, shimoliy Chili ;
 M.a. garleppi - Shimoliy Boliviya ;
 M.a. berlepschi - janubiy Boliviya, shimoli-g'arbiy Argentina ;
 M.a. armata - g'arbiy Argentina, Chili.

Galereya

Havolalar 

 Flickr.com saytida Andean Spur Ducks suratlari

Manbalar 

Qushlar
Peney

Peney (; ) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Fessaliyadagi Pinyos daryosi xudosi, uch ming daryo xudolaridan biri, Okean va Tefida titanlarining bolalari, uch ming okeanidlarning ukasi.

Kreusa nimfasining eri. Ularning farzandlari: Gipsey, Andrey, Stilba. Bir taxminga koʻra, u nimfa Dafnaning otasi (boshqa manbalarda Peloponnes Pinyos haqida gap boradi). Uning nabirasi yoki qizi Kirena boʻlgan.

Letoga yordam bermoqchi boʻlgan, lekin Ares unga tahdid qilgan.

Manbalar 

Orxomen shohlari
Alifbo boʻyicha antik xudolar
Fessaliya afsonalari
Dengiz va daryo xudolari
Qadimgi yunon xudolari
Pereplut

Pereplut — Sharqiy slavyanlar orasida afsonaviy qahramon. Uning vazifasi noaniqligicha qolmoqda. Baʼzi tadqiqotchilar Pereplutni jin deb hisoblashadi.

N. M. Galkovskiy M. Sokolovning „Pereplut Yarilo bilan bir xil“ degan gapini keltiradi, ammo u bu bayonotni asossiz deb hisoblaydi. G. A. Ilyinskiy 1927-yilda Pereplut faqat Svyatovitning epiteti boʻlishi mumkinligini aytdi. M. Fasmer uni „dengizchilarning homiysi maʼbudi“ deb ataydi va pere- va praslavyancha *plovǫ, *pluti „suzmoq“ etimologiyasini keltiradi. V. Pizani gipotezasiga koʻra — Sharqiy slavyancha Vakha-Dionisning ekvivalenti.

Zamonaviy Rodnoverlar talqinida — slavyan maʼbudi, shudgorlar, dalalar yoki oʻtloqlar, yerning ruhi. O. Boyanova Pereplutni yoʻllar maʼbudi, dengizchilarning homiysi deb hisoblaydi.

Manbalardagi eslatmalar 
Pereplut boshqa butparast xudolar qatorida „ Avliyo Grigoriyning soʻzi, mavjud birinchi majusiylar butga taʼzim qilgani va ularga qurbonlik keltirganlari va ular buni hozir ham qilishi haqidagi hikoyada paydo boʻlgan“ deb Sofiya roʻyxatidan keltirilgan, unda faqat Peruplut sharafiga „aylanib rozexlardan“ ichgan, deb xabar qilinadi. Ushbu aylanmaning maʼnosi noaniq boʻlib qolmoqda: bu ular shoxlardan ichishgan yoki aylanma raqslar paytida ichishganligini anglatishi mumkin. Haqiqiy maʼlumotlar yoʻqligi uchun, Pereplut haqida aniq bir narsa aytish mumkin emas.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Худаш М. Походження наймення та релiгiйно-мiфологiчнi функцiї давньо-руського язичницького божества, вiдомого як переплут
 Ильинский Г. А. Одно неизвестное древне-славянское божество // Известия Академии наук СССР. VI серия, — : Наука, 1927, том 21, выпуск 3 — с. 369—372
 Переплут // Этимологический словарь русского языка = Russisches etymologisches Wörterbuch : в 4 т. / авт.-сост. М. Фасмер ; пер. с нем. и доп. чл.‑кор. АН СССР О. Н. Трубачёва. — Изд. 2-е, стер. — М. : Прогресс, 1987. — Т. III : Муза — Сят. — С. 239.
Slavyan mifologiyasida afsonaviy mavjudotlar
Slavyan ma’budlari
Reyter sindromi

Reiter sindromi (morbus Reiter ; N. Reiter, nemis. shifokor, mikrobiolog va natsist jinoyatchi, 1881-1969; Sinonimi: Reiter sindromi, uretro-okulosinovial sindrom, Fissenj-Leroy-Reiter sindromi) ko'p hollarda postinfeksion xarakterga ega bo'lgan allergik reaktiv holat (enterit yoki genitouriya organlarining ba'zi o'tkir infektsiyalaridan so'ng, genetik moyilligi bo'lgan odamlarda) quyidagi 3talik:

 uretrit ,
 kon'yunktivit ,
 reaktiv artrit eng keng tarqalgan.

Sindrom Gippokrat davridan beri ma'lum. Ba'zi mualliflar simptomlarning birinchi batafsil tavsifi 1496-yilda Kristofer Kolumbning shifokorlaridan biriga tegishli deb hisoblashadi. Shunga o'xshash bemorlarning tavsiflari adabiyotda va undan keyin topilgan (Pier Van Forest, 1507; Martinier, 1664; J. Hunter, 1786; Yvan A. U, 1806; Brodie B, 1818; FournierA, 1863; LaonoisP. E, 1899; Vidal E., Terson A., 1893). Rossiyada Reiter kasalligining birinchi ta'riflari 1900-yilda V. Stanislavskiy tomonidan taqdim etilgan. Ammo bularning barchasi keng e'tiborga olinmadi. Keyinchalik kasallik 1916-yilda tasvirlangan. Reiter va undan mustaqil ravishda Fiessinger (NA Fiessinger) va Leroy (E. A. Leroy) ichak infeksiyalarining epidemiyasi davrida harbiy xizmatchilarda. 1942-yilgi jurnal maqolasida doktor Bauer V. va Bostonlik Engleman EP Reiter sindromi nomini taklif qilishdi. Keyinchalik Efroim Engelmanning o'zi aytganidek (Engleman EP), u o'sha paytda natsistlar Germaniyasining sog'liqni saqlash vaziri bo'lib ishlagan Reyterning jinoyatlari haqida hech narsa bilmas edi. 1977-yilda Reiterning harbiy jinoyatlaridan dahshatga tushgan bir guruh shifokorlar "Reiter sindromi" nomini "reaktiv artrit" ga o'zgartirish uchun murojaat qilishdi. Ularning talabi qondirildi, ammo shunga qaramay, bu atama hali ham tibbiy hujjatlarda uchraydi va darsliklarda qo'llaniladi.

U, qoida tariqasida, yosh (20-40 yosh), asosan erkaklarda rivojlanadi; bolalarda kasallikning alohida holatlari ma'lum. Infektsiyadan 2-4 hafta o'tgach paydo bo'ladi. Genetik moyillik bemorlarning 75-90 foizida HLA B27 transplantatsiya antigeni mavjudligi bilan isbotlangan (umumiy populyatsiyada bu faqat 5-8 foizda uchraydi.

Bundan tashqari, Reiter sindromi ko'pincha xlamidiya va gonokokklar tufayli yuzaga keladi. Ushbu sindromning 2 shakli mavjud - sporadik va epidemik.

Klinik ko'rinish 
Bu bo'g'imlarning shikastlanishi (ba'zan isitma bilan), ko'zlar, genitouriya tizimi va giperkeratoz yoki "kolbasa" barmoqlari ko'rinishidagi xarakterli teri belgilari giperpigmentatsiya bilan yuzaga keladi. Reyter sindromining klassik ko'rinishiga qo'shimcha ravishda, shilliq qavatlardagi o'zgarishlar (og'riqsiz eroziyalar), tovon bursitining rivojlanishi, Axilles paylari vaqti-vaqti bilan ta'sirlangan bo'g'imlarga yaqin bo'lgan mushaklar atrofiyasi limfadenit va yurak ritmining buzilishi rivojlanadi.. Keratit va iritis tez-tez rivojlanadi.

Eslatmalar 

Koʻz kasalliklari
Alfavit boʻyicha kasallanishlar
Tibbiyot
Peribeya (Alkafoyning qizi)

Peribeya (bir qator manbalarda Eribeya) — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Afinalik, Alkafning qizi (yoki Megar shohi Alkafoyning qizi). Sofoklning „Tesey“ fojiasiga koʻra, afinalik qiz Minos uchun Tesey bilan oʻlpon sifatida Kritga yuborilgan. Minosni unga boʻlgan muhabbat egallaydi. Minos unga erishmoqchi boʻladi, lekin Tesey bunga yoʻl qoʻymasligini aytadi. Peribeya Teseyning xotini (aniqrogʻi, sevgilisi) boʻlgan.

Telamonning xotini va Eantning onasi.

Manbalar 

Attika Afsonalari
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Pergam

Pergam () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Neoptolem va Andromaxaning oʻgʻli. U Osiyoga oʻtib, Tevfraniya qiroli Areyni yakkakurashda oʻldirib, shaharga oʻz nomi bilan nom bergan. Tarixchi Lisimaxning yozishicha, Neoptolem va Lanassaning oʻgʻli. Praks uning nabirasi boʻlgan.

Manbalar 

 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
 shahar Eponimlari
 qadimgi yunon mifologiyasida kichik Osiyo
Parfenopey

Parfenopey () — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni, Arkadiyadan. Melanion va Atalantaning oʻgʻli (yoki Atalanta va Ares yoki Talayning oʻgʻli). Versiyaga koʻra, Meleagerlik (Iasiyning qizi) Atalantaning oʻgʻli, u oʻgʻlini Telef bilan bir vaqtda Parfeniy togʻiga tashlaydi va choʻponlar tomonidan tarbiyalangan. U juda chiroyli boʻlgan. Argosda oʻsgan. Telefning hamrohi boʻlgan va u bilan birga Misiyaga yetib keldi va u yerda Idasni magʻlub etdi.

Kamondan otish boʻyicha Nemeya oʻyinlarida gʻolib chiqqan. Nemeya oʻyinlarida yugurish boʻyicha musobaqa ishtirokchisi. Fivlarga qarshi turgan yettilikdan biri. U yo Boreev darvozasida, Yo Neitskiy darvozasida yoki Elektra darvozasida turgan. Urushda Amfidik (Asfodik?) yoki (Yevripidga koʻra) Periklimen tomonidan oʻldirilgan. Fivaida dostoniga koʻra, Periklimen tomonidan oʻldirilgan. Statsiyga koʻra, Driant tomonidan oʻldirilgan.

Tlesimenning otasi yoki ukasi. Kichik Astidamant va Spinfarning „Parfenopey“ tragediyalarining qahramoni.

Manbalar 

 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
 Arcadia Afsonalari
etti va boshqalar