Donald Wolfit

Sir Donald Wolfit (Woolfit), CBE (; 1902-yil 20-aprel — 1968-yil 17-fevral) — Shekspirning urush davridagi gastrol spektakllari bilan tanilgan ingliz aktyori va rejissori. Ushbu shaxs, ayniqsa, qirol Lir obrazi bilan mashhur boʻlgan.

Shaxsiy hayoti 
Wolfit Nottingemshire shtatidagi Nyuark-on-Trent yaqinidagi Nyu-Balderton shahrida tugʻilgan va Magnus Grammatika maktabida tahsil olgan. U 1920-yilda sahnaga chiqqan. Ilk marta 1924-yilda Vest-Endda koʻrinish bergan va "The Wandering Jew" filmida rol ijro etgan. U uch marotaba turmush qurgan. Uning birinchi xotini aktrisa Kris Kastordan boʻlgan qizi Margaret Volfit (1929-2008) ham aktrisa boʻlgan. Uning ikkinchi turmushidan ikki farzandi bor edi — aktyor va yozuvchi Garriet Grem va fotograf Adam Volfit. Faol mason boʻlmish ushbu aktyor 1965-yilda Green Room Lodge ustasi boʻlishga erishadi.

Vulfit teatrdagi xizmatlari uchun 1950-yilda Britaniya imperiyasi ordeni qoʻmondoni etib tayinlangan va 1957-yilda ritsar unvoni bilan taqdirlangan.

Faoliyati 
U 1930-yilda Old Vic teatrida asosiy yordamchi rollarni ijro etadi. Richard of Bordoda Jon Gielgud bilan birga rol oʻynadi va nihoyat 1936-yilda Shekspir memorial teatrida Gamlet rolida mashhur boʻldi. Shundan soʻng, u rahbariyatni uni moliyalashtirishga, viloyatlar boʻylab ekskursiyalar davomida, koʻndirishga harakat qildi. Ular taklifni rad etishardi, shuning uchun u oʻz jamgʻarmalarini qaytarib oldi va 1937-yilda u koʻp yillar davomida rahbarlik qiladigan oʻzining gastrol kompaniyasini tashkil qildi.

Oʻlimi 
Wolfit 1968-yil 17-fevralda 65 yoshida Londonning Hammersmit shahrida yurak-qon tomir kasalliklaridan vafot etdi. Uning soʻnggi ikki filmi — „Decline and Fall of a Birdwatcher“ va "The Charge of the Light Brigade" oʻlimidan soʻng chiqarildi. Rojer Murning soʻzlariga asoslangan afsonaga koʻra, Donald Vulfit oʻlim toʻshagida yotganda shunday jumla bilan jon taslim qilgan: „Oʻlish oson, komediya qiyin“.

Merosi 
Bir paytlar Wolfitning kiyinuvchisi boʻlgan Ronald Xarvud oʻzining „The Dresser“ pyesasini (keyinchalik kino va telefilmlarga aylangan) Wolfit bilan boʻlgan munosabatlariga asoslagan. Xarvud Volfitning tarjimai holini ham yozgan. Faoliyati davomida Vulfit bilan bir nechta film va spektakllarda ishlagan Piter OʻTul Vulfitni oʻzining eng muhim ustozi hisoblagan.  Vulfit 1953-54-yillarda Hammersmit Kingʻs teatrida Donald Wolfit kompaniyasida ishlagan va u bilan sakkizta rol ijro etgan Garold Pinterning ilk aktyorlik karerasiga ham muhim taʼsir koʻrsatdi. Vulfit uzoq vaqtdan beri Jon Gielgudga nisbatan qattiq dushmanlikni saqlab kelgan, buning sababi Wolfitning Gielgudning davlat maktabi va teatrdagi oilaviy aloqalaridan noroziligi. Aktyor Lesli Fransuz bu ikki odamni bir-biriga qarama-qarshi qoʻydi: „Jon juda yumshoq, juda gʻamxoʻr va yoqimli hazil tuygʻusiga ega edi. Donald hazil, hazil tuygʻusiga ega boʻlmagan dahshatli aktyor edi, u oʻzini dunyodagi eng buyuk deb hisoblardi. Bir kuni Jon bilan men parda oldida qoʻngʻiroq qildik; Donald chaqirilmagani uchun yigʻlab yiqildi“. Vulfitning sahnadagi oxirgi chiqishi Robert va Elizabetdagi hukmron janob Barret rolidagi (1966-67) myuziklda edi. 

Donald Vulfit va uning birinchi rafiqasi Kris Kastorning hujjatlari Buyuk Britaniyadagi keng koʻlamli sanʼat fondlari doirasida Ostindagi Texas universitetidagi Garri Ransom markazida arxivlangan. Hujjatlarga Wolfitning koʻrsatmalari, boshqaruv yozuvlari, sayohat jadvallari, ishlab chiqarish hujjatlari, sahna va kostyum dizaynlari, keng koʻlamli yozishmalar va boshqalar kiradi. Ransom markazi shuningdek, Wolfit va uning kompaniyasidan liboslar va shaxsiy buyumlarning kichik tanloviga ega, jumladan, Wolfitning Britaniya imperiyasi ordeni qoʻmondoni sifatidagi sertifikati va kompaniyaning Much Ado About Nothing filmini ishlab chiqarishda Beatris sifatida kiygan Rozalind Idenning koʻylagi shular jumlasidandir.

Filmografiyasi

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 Donald Wolfit Papers va Chris Castor Papers
 
 Amazon.com havolasi Wolfit biografiyasiga

1968-yilda vafot etganlar
1902-yilda tugʻilganlar
Angliyalik erkak aktyorlar