Harjedalen

Härjedalen - Shvetsiya davlatining  markazidagi tarixiy provinsiya (peyzaj). Norvegiyaning Trøndelag okrugida  hamda Dalarna, Xelsinglend, Medelpad va Jamtland viloyatlari bilan chegaradosh sanaladi. Viloyat avval Norvegiyaga tegishli joy boʻlgan,ammo, Shvetsiyaga  tarkibiga berilgan. Brömsebro shartnomasi, 1645.Viloyatning asosi Xarjedalen munitsipalitetining asosiy qismini tashkil etgan, Sveg qishlogʻida bo'lgan.

Etymologiyasi 

Qadimgi G'arbiy Norse Herjardalrdan olingan Härjedalen nomi, boshqa so'z bilan aytganda   "Härje daryosi vodiysi" degan ma'noni bildiradi. Lotinlashtirilgan transliteratsiya Gerdaliadir, garchi bu nom bugungi kunda ingliz tilida deyarli yo'q va uchramaydi. Herjedalen yoki Haerjedalen kabi hosilalar ko'proq mashhur sanaladi. Ismning ko'proq prozaik izohida aytilishicha, har yoki har so'zi shunchaki "toshlar tepaligi" degan ma'noni anglatadi va Härjåndaryosidagi toshlarga ishora qiladi.

Tarixi 
Xarjedalen va Jamtland 17-asr oʻrtalarigacha Daniya-Norvegiyaning provinsiyalari boʻlgan. Härjedalen Norvegiya qiroli esa ostida keldi. Härjedalen Norvegiya qiroli esa ostida keldi. 

1645 yildagi Brömsebro shartnomasidan keyin Xarjedalen Jämtland bilan birga Shvetsiyaga berildi. Ular odatda 1660 yilgacha Herjedalen va Jemtland deb yozilgan deb aytish mumkin.

Harjedalenning birinchi aholisi u eradan avvalgi miloddan avvalgi 7000-yillarda ko'chib kelgan.  Aholisining asosiy mashg'uloti ov va baliq ovlash bilan shug'ullanadi, o'sha paytda boshlagan ichki muzlarga yaqin joyda yashaganlar. Harjedalen shimoli-g'arbiy qismidagi Flatruet tog'lari bilan o'ralgan. Joylashgan Ruändan qoya rasmlari joylashgan katta joy mavjud. Ruandadagi qoyatosh rasmlari odamlar, ayiqlar, bug'ular va bug'ular tasvirlangan 20 taga yaqin figuralardan tashkil topgan. Qoya rasmlari birinchi marta 1896 yilda rasman e'lon qilingan va ularning yoshini olimlar  4000 yildan oshgan deb taxmin qiladi.

Trixiy afsonaga ko'ra, Härjedalen Norvegiya qiroli Halfdan Svarte saroyidan qirolning odamlaridan birini shox bilan o'ldirganidan keyin sharqqa qochishga majbur bo'lgani, kuchli Norseman sharafiga nomlangan. Keyinchalik u Härjulf Hornbrytare nomi bilan tanilgan. Bir oz vaqt u Svea qirol Anundning xizmatida bo'lgan, toki u o'sha qirolning singlisi Xelga bilan qochib ketguniga qadar edi va ular birgalikda uning nomi bilan atalgan mintaqadagi chekka joyga g'oyib bo'lishadi. Bugungi kunda Lillxärdal qishlog'ida ularga bag'ishlangan haykal qad rostlagan. Xerjulf va Xelga islandiyalik Byarni Xerjolfssonning ota-bobolari bo'lib, Grenlandiyaga safari chog'ida “yangi dunyo”ni ko'rgan birinchi Norseman edi. Uning qayig'i Leif Eriksonning Vinlandga mashhur qo'nishi uchun taxminan 15 yil o'tgach sotib olingan qayiq sanaladi.Harjedalenning nasroniylashuvi 1030-yildagi Stiklestad jangidan keyin sodir boʻldi. 

Qishloq xoʻjaligi uzoq vaqt davomida Härjedalenning eng yirik sanoati hisoblanadi. temirchilik va savdo-sotiq, asosan, Trøndelagdagi Rorosgacha boʻlgan. 1850-yillarning o'rtalarida sodir bo'lgan sanoatlashtirish natijasida Härjedalenda keng o'rmon xo'jaligi ham katta ro'l o'ynaydi. Harjedalen aholisining katta qismi 1800-yillarning oxirlarida Amerikaga, asosan Minnesota shimoli-g'arbiy qismiga hijrat  safarini amalga oshirishgan. Yaqinda Härjedalen Funäsdalen, Vemdalen va Lofsdalendagi yirik tog'li inshootlarga ega bo'lgan sayyohlik landshafti sifatida tobora ko'proq o'rin egallaydi.

Geografiyasi 

Viloyatning beshdan to'rt qismi Skandinaviya tog' tizmasining bir qismini tashkil etuvchi 500 metr balandlikda joylashgan qism hissasiga to'g'ri keladi. Shvetsiyaning 835 metr balandlikdagi eng baland Högvålen qishlog'i ham shu viloyat hissasiga to'g'ri keladi.

Härjedalen hududida umuman shaharlar yo'q. Hatto oddiy o'lchamdagi yagona qishloq bu Sveg bozor shahri bo'lib, u ilgari viloyatning ma'muriy markazi sanalgan.