MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kazuyoshi Miura (biznesmen)

Kazuyoshi Miura 1947-yilning 27-iyul kuni tavallud topgan, o'zining xotinini o'ldirishda aybdor deb topilgan Yaponiyalik biznesmen. Uning sudi 10 yillab davom etgan, oxiri 2008-yilda o'z joniga qasd qilish bilan yakun topgan.

Yoshlik 
Miura 1947-yilda Yamanashi prefekturasida tug'ilgan. Yokogamadagi o'rta maktabni tashlab ketganidan so'ng, u o't qo'ygani uchun hibsga olingan va bir necha yil o'smirlar qamoqxonasida xizmat qilgan. U 1979-yilda sobiq sevgilisi Chizuko Shiraishining o'ldirilishida gumon qilingan.

Kazumi Miuraga hujum 
Amerika Qo'shma Shtatlariga tez-tez boradigan kiyim-kechak importchisi Miura 1981-yil 18-noyabrda Los-Anjelesga (Kaliforniya, Qo'shma Shtatlar) tashrif buyurganida rafiqasi Kazumi Miurani o'ldirish uchun til biriktirganlikda gumon qilingan. O'sha kuni noma'lum bosqinchi Miurani o'ng oyog'iga va boshiga otib tashlagan. Otishmadan keyin Kazumi Miura komada qolgan. U AQSh harbiy-havo kuchlarining kasalxona samolyoti orqali Yaponiyaga qaytarilgan. U ko'r, falaj bo'lib, hushidan ketgan. U otishmadan bir yil o'tib vafot etdi. Kazumi Miura 13 oylik bolaning onasi edi.

Yaponiyada hibsga olish va sud 
1984-yilda Yaponiyaning "Shūkan Bunshun" jurnali Miura xotinini o'ldirishda ishtirok etganligini ko'rsatadigan maqolalarni chop etdi. Maqolalar shuni ko'rsatadiki, u o'z xotiniga 1,4 million AQSh dollari ekvivalentiga teng hayot sug'urtasi polisini olgan. Miura voqeasi paytida Los-Anjeles politsiya boshqarmasi boshlig'i Daryl Gatesning aytishicha, departament va yapon politsiyasi Miura xotinini o'ldirishni uyushtirganlikda gumon qilmoqda.  Lekin Miuraning qotillikka aloqadorligini tasdiqlovchi hech qanday dalil yo'q edi.

O'sha paytdagi Los-Anjeles okrug prokurori Ira Reinerning so'zlariga ko'ra, LAPD qotillik bo'yicha tergovchilar Miuraning jinoyatchi ekanligiga ishonmagan, aksincha, voqealar "shafqatsiz... ko'cha jinoyati" bo'lgan.

Miura qotillikda aybdor deb topildi va 1994-yilda Yaponiyada umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi va u darhol Tokio Oliy sudiga murojaat qildi. 2003-yilda Oliy sud ham uni ayblovdan oqladi va "yuqori sudning uning marhum xotinini o'ldirish uchun noma'lum shaxs bilan til biriktirganiga asosli shubha borligi to'g'risidagi hukmi o'rinli" deb aytdi.

Havolalar 

2008-yilda vafot etganlar
1947-yilda tugʻilganlar
Yapon
Ayblov
Leykopoez

Leykopoez - bu gemopoezning bir qismi boʻlib, unda oq qon hujayralari (WBC yoki leykotsitlar) kattalar insonlarning suyak iligida va homilaning qon hosil qiluvchi organlari (timus, jigar kabi)da hosil boʻladi. Leykopoez ikki yoʻldan iborat: Granulotsitlar hamda monotsitlarning shakllanishi va limfotsitlarning shakllanishi.

Leykopoez boshqaruvi 

Leykopoez boshqaruv mexanizmi “samarali teskari aloqa” mexanizmiga qiyoslanadi. Bunda toʻqima yalligʻlanganda, shikastlanganda bakterial toksinlar, shikastlanish mahsulotlari – leykotsitlarning sezilarli darajada koʻp ajralishiga sabab boʻladi. Demak, eritropoezdan farqli ravishda oʻlgan va oʻlayotgan leykotsitlarning oʻzi leykopoezni boshqarishda muhim ahamiyatga ega. Leykopoezni ragʻbatlantiruvchi yoki ingibirlovchi moddalar murakkab boʻlib, quyidagilardir:

Sitokinlarning ahamiyati 
Turli granulotsitlar va monotsit hosil boʻlishini stimullovchi sitokinlar kaloniya stimullovchi faktorlar (KSF) deyiladi. KSFlar monotsitlar va T-limfotsitlar tomonidan hosil qilingan glikoproteidlar boʻlib quyidagi guruhlarga boʻlinadi:

G-KSF – granulotsitlar prekursorlarini stimullaydi

M-KSF – monotsitlar prekursorlarini stimullaydi

GM-KSF – granulotsitlar va monotsitlar prekursorlarini stimullaydi

Limfotsitlar hosil boʻlishini stimullovchi sitokinlarga interleykinlar (IL) deyiladi. Masalan, IL-1, IL3 va h.k. Interleykinlar monotsitlar, makrofaglar va endoteliy hujayralari tomonidan ishlab chiqiladi.

Prostoglandinlarning ahamiyati 
Monotsitlar, laktoferrin va boshqa vositalar tomonidan ishlab chiqilgan prostoglandinlar leykopoezni boshqarishda ahamiyatga ega.

Qoʻshimcha 
Leykotsitlar suyak koʻmigida shakllanadi va sirkulyator tizimga kerak boʻlgunga qadar yigʻiladi. Normada leykotsitlar qonda aylanib yurgan miqdoriga nibatan 3marta koʻp miqdorda suyak koʻmigida yigʻiladi.

Monotsitlar kapilyarlardan toʻqimaga 10-20 soatdan soʻng oʻtadi. Ular toʻqima ichida shishib diametri 5 marta kattalashadi va toʻqima makrofagiga aylanadi. Makrofaglar fagotsitoz jarayoni boʻlgunicha yashashi mumkin. Immun tizimi tomonidan faollashtirilgan makrofaglar neytrofillardan koʻra ancha kuchli fagotsitlar boʻlib, 100 tagacha bakteriyaning "yostigʻini qurita oladi". Shuningdek, ular ancha katta obyektlarni masalan, butun boshli qizil qon tanachalarini yoki baʼzida malyariya parazitlarini ham qamrab olish qobiliyatiga ega, neytrofillar esa bakteriyadan kattaroq zarrachalarni fagotsitoz qila olmaydilar. Bundan tashqari, makrofaglar zarrachani parchalab boʻlgandan soʻng, qoldiq mahsulotlarni chiqarib tashlab, yana yashashda davom etishi va bir necha oylar davomida oʻz vazifasini bajarishi mumkin.

Ayrim bakteriyalar, xususan sil batsillasida lizosomal parchalanishga chidamli qobiq mavjud hamda neytrofillar va makrofaglarning oʻldiruvchi taʼsiriga qisman bardoshli moddalarni sekretsiya qiladi. Shunday bakteriyalar koʻplab surunkali kasalliklarga (jumladan silga) sabab boʻladi.

Manbalar
Gavharoro begim

Gavharoro begim (forscha: گوہر آرا بیگم "Gavharlar bilan bezatilgan" 1631-yil 17-iyun -  1706) Boburiylar malikasi va  imperator Shoh Jahon va uning rafiqasi Mumtoz Mahalning o'n to'rtinchi va kenja farzandi bo'lgan. 

Uning onasi 1631-yilda uni dunyoga keltirish vaqti vafot etdi. Gavhararo esa tugʻilishdan omon qoldi va yana umr koʻrib, yashadi. U haqida va u otasining taxti uchun vorislik urushida qatnashganmi yoki yo'qmi, kam ma'lumotgina yetib kelgan.
Articles containing Persian-language text

Hayot 
1631-yil 17-iyunda, onasi Mumtoz Mahal vafot etgan kuni tugʻilgan Gavhararo Begim otasi va akasi hukmronligi davrida  obroʻsi ancha past boʻlgani ko'rinadi. Dalillar uning to'rtinchi akasi Murod Baxshning merosxo'rlik urushi davrida taxtga da'vogarligini qo'llab-quvvatlagan bo'lishi mumkinligini ko'rsatmoqda. Agar bu rost bo'lsa ham, bunday maʻlumotlar haqiqatga uncha mos kelmaydi, chunki otasi va singlisi Jahonarodan farqli o'laroq, u keyinchalik taxtni egallagan g'olib akasi Avrangzeb  tomonidan qamoqqa tashlanmagan.

Gavhararo begim otasi taxtdan ketgandan keyin  oilaviy sulolasi farzandlarining nikohlarini va toʻy-tantanalarini tashkil qilishda ishtirok etadi. 1673-yilda uning katta akasi Daraning o'g'li Sipihr Shikoh Avrangzebning qizi Zubdat-un- Nisoga uylanganida, Gavhararo va uning amakivachchasi Hamidabonu Begim to'y marosimini o'tkazganlar. U 1672-yilda Daraning nabirasi Salimabonu Begim (Gavhararo uni  tarbiyab voyaga yetkazgan) va Avrangzebning to'rtinchi o'g'li shahzoda Muhammad Akbar bilan turmush qurishda katta rol o'ynagan. U kelinning onasi vazifasini bajargan. Toʻy tantanalarini o'tkazish uchun Dehli darvozasidan Begim saroyigacha boʻlgan yoʻlning ikki tomonida (ya’ni yoritish uchun) yog'och konstruksiyalar o'rnatilgan".

Vafoti 
Gavhararo  Begim 1706-yilda Shohjahonobodda vafot etadi. O'sha paytda Dekanda hokimlik qilayotgan Avrangzeb uning o'limdan qattiq hayratda qoldi. U doimiy ravishda “Shoh Jahonning barcha bolalari ichida u va men yolgʻiz qoldik”, deb takrorlagani manbalarda keltirilgan.

Shajarasi

Yana qarang 

Gavhararo  Begim - Ruchir Guptaning "Taxt bekasi" (2014) romanidagi bosh qahramon.

Manbalar 

1706-yilda vafot etganlar
1631-yilda tugʻilganlar
Saeed Al-Owairan

Seed Al-Owairan (1967-yil 19-avgustda tug'ilgan) - Saudiya Arabistonining sobiq xalqaro futbolchisi, yarim himoyachi yoki hujumchi sifatida o'ynagan. U 1994-yilgi FIFA Jahon Chempionatida Belgiya darvozasiga mashhur gol urdi, bu barcha davrlarning jahon chempionatidagi eng buyuk gollaridan biri hisoblanadi.

Hayot va martabasi 
Owairan butun klubdagi faoliyatini Saudiyaning Ar-Riyodda joylashgan Al-Shabab klubida o'tkazdi.

U Saudiya Arabiston terma jamoasi safida 75 ta o'yin o'tkazib, 24 ta gol urgan, shu jumladan 1994-yilgi Jahon chempionati saralashida 7 ta gol urgan. U 1994-yilda Qo'shma Shtatlarda bo'lib o'tgan futbol bo'yicha Jahon chempionatida xalqaro miqyosda shuhrat qozondi va u Vashingtondagi RFK stadionida Belgiyaga qarshi ajoyib individual gol urdi va keyinchalik FIFAning " Asr goli" reytingida oltinchi o'rinni egalladi. Bu gol Saudiya Arabistonini jahon chempionatining 2-bosqichiga olib chiqdi va ular buni hali takrorlay olishmadi. Ular 1/8 finalda Shvetsiyaga 3:1 hisobida imkoniyatni boy berishdi.

Jahon chempionatidan soʻng Owairan  Saudiya Arabistoniga qaytdi. O'sha yili u Osiyoda yilning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. Yevropa klublarining qiziqishiga qaramay, saudiyalik futbolchilarning xorijda oʻynashiga toʻsqinlik qiluvchi milliy qonunchilik tufayli u mamlakatni tark eta olmadi. 1996-yilda u Saudiya politsiyasi tomonidan Ramazon oyida spirtli ichimlik ichib, ayollar bilan muloqotda boʻlganida ushlangan. U qamoq jazosiga hukm qilindi.

U 1998-yilda Fransiyada bo'lib o'tgan jahon chempionatida Saudiya Arabistoni terma jamoasi safida tanlangan bo'lsa-da, Saudiya Arabistoni guruh bosqichidan chiqqani uchun bor-yo'g'i ikki marta maydonga tushdi.

Yutuqlar

Klub 
Al-Shabab

 Arab klublari chempionlar kubogi : 1992, 1999
 Saudiya Premer-ligasi : 1990–91, 1991–92, 1992–93
 Osiyo kubogi egalari kubogi : 2000–01

Milliy 
Saudiya Arabistoni

 Arab Millatlar kubogi sohibi: 1992
 King Fahd kubogi sovrindori: 1992
 OFK Osiyo kubogi g'olibi: 1992

Individual 

 IFFHS dunyoning eng yaxshi gol muallifi : 1993-yil
 Eng yaxshi Bombardier Saudiya Premer-ligasi : 1991–92

Havolalar 

Yashayotgan insonlar
1967-yilda tugʻilganlar
Shahzoda Jihangir

Shahzoda Jihangir (1531-yilda Istanbulda −1553-yil 27-noyabr, Aleppo) — Sulton Suleymonning qonuniy rafiqasi Aleksandra Anastasiya Lisovska Sultondan kenja oʻgʻli. Istanbulning tumanlaridan biri va masjid Shexzoda Jihangir sharafiga nomlangan.

Biografiya 
Shahzoda 1531-yilda Istanbulda tugʻilgan. U Suleymon va Aleksandra Anastasiya Lisovskalarning oltinchi farzandi va beshinchi oʻgʻli edi. Anʼanaga koʻra, Jihangir saroyda tarbiyalangan. Shahzodaning tugʻma nuqsoni bor edi. Uning dumba va boshqa sogʻliq muammolari bor edi. Doimiy ogʻriqni bostirish uchun Jahongir giyohvandlikka berilib ketdi. Yoshi va kasalligiga qaramay, u turmushga chiqdi. Buni hisobga olib, Jihangir Usmonli taxtiga daʼvo qilmadi. Biroq, Jihangir ziyoli, xattotlikka mehr qoʻygan, „Zarifiy“ nomi bilan sheʼrlar yozgan (turkcha: Zarifiy), otasi bilan uzoq suhbatlashdi. Jismoniy nuqsoniga qaramay, sanjaqqa yuborilganda Jihangirning kanizaki bor edi. U oʻgay akasi Mustafaga (Sulaymon va Mahidevronning oʻgʻli) ehtiros bilan bogʻlangan degan fikr bor. Ammo shuni taʼkidlash joizki, Mustafa Jihangir endigina ikki yoshga toʻlganida poytaxtni tark etgan.

Oʻlim 
Jihangir Mustafa qatl qilinganidan bir necha hafta oʻtgandan soʻng, Halabda 22 yoshida vafot etadi (afsonalarda Jihangir akasini sogʻinib vafot etgani aytiladi). Jihangir vafot etgandan soʻng Istanbuldagi Shehzade masjidida katta akasi Shahzoda Mehmed yoniga dafn qilinadi. Shuningdek baʼzi manbalarda Sulaymon Sinanga bu kvartalda hozirgacha shu shahzoda nomi bilan ataladigan goʻzal masjid qurishni buyuradi. Ulugʻ meʼmor tomonidan qurilgan „Jihangir“ masjidi yongʻin natijasida vayron boʻlgan va undan bizning davrimizga qadar hech narsa saqlanib qolmagan deyiladi..

Shuningdek 
"Muhtasham yuz yil" serialidagi Shahzoda Jihangirning bolaligi rolini Engin Khepileri ijro etadi. Shahzoda Jihangirning ulgʻaygan rolini Tolga Saritash ijro etadi.

Manbalar 

 1553-yilda vafot etganlar
 27-noyabrda vafot etganlar
 1531-yilda tug'ilganlar
 Usmoniylar imperiyasi
Edith Fischerström

Edith Mariya Fischerström (1881—1967) shved rassomi, grafik rassom, haykaltaroshlik va sanʼat oʻqituvchisi edi. 20-asrning birinchi yarmida u manzarali yogʻoch naqshlarini yaratdi, portret va landshaftlarni chizdi. 1950-yillardan boshlab u portretlarga, jumladan hayvonlar portretlariga eʼtibor qaratdi va 1970-yillarning oʻrtalarida hayvonlarni haykallarini yasash va taniqli odamlarning byustlarini yaratishni boshladi. Uning ishi Shvetsiyaning bir qancha muzeylari, jumladan Moderna Museet va Nationalmuseet kolleksiyalarida saqlanadi.

Hayoti 
Edit Mariya Olsson 1881-yil 24-sentabrda Stokgolmda tugʻilgan meʼmor qizi edi. (1848—1926) va uning rafiqasi Elvira Vilhelmina née Wöllner (yoki Woelner). U oilaning ikki farzandining kichigi edi. 1901-yildan 1903-yilgacha u Shvetsiya Qirollik Tasviriy sanʼat akademiyasida Aksel Yungstedt va Oskar Byork qoʻl ostida tahsil oldi. Fransiya, Ispaniya, Italiya, Gollandiya va Germaniyaga oʻqish safarlarida oʻqishni davom ettirdi. 1905-yilda u armiya ofitseri Karl Fisherstryomga turmushga chiqdi, undan keyingi yili Ivan ismli oʻgʻil va 1909-yilda Luiza ismli qizi bor edi.

1904-yildan 1906-yilgacha u Sollefteadagi xususiy maktabda sanʼatdan dars bergan. Shundan soʻng, erining ishi tufayli, oila Shvetsiyaning turli joylariga koʻchib oʻtdi. 1922-yilda otasi vafot etgandan soʻng, Edit va bolalari Stokgolmga koʻchib ketishdi. Asosan moyli boʻyoqlarda rasm chizgan u oʻz ishini turli koʻrgazmalarda, shu jumladan 1914-yilda Malmyodagi Boltiqboʻyi koʻrgazmasida namoyish etdi. Uning birinchi shaxsiy koʻrgazmasi 1918-yilda Lundda, soʻngra Stokgolmdagi Nya Konstgallerietda boʻlib oʻtdi.

1928-yilda u Stokgolmdagi sahnalardan yasalgan yogʻoch rasmlari albomini nashr etdi, bir necha yil oʻtgach, Gʻarbiy qirgʻoqning " Göteborgs hamn va Götaverken " nomli sahnalari paydo boʻldi. Uning portretlarida toʻqimachilik rassomlaridan biri Enni Frikxolm (1934) hozirda Nationalmuseetda joylashgan boʻlsa, uning landshaftlarida uning sayohatlari va Shvetsiyadagi Halland va Scania sahnalari mavjud. U shuningdek, portretlarni, shu jumladan baʼzi hayvonlarni ham chizgan. 74 yoshida Fisherstryom haykaltaroshlikka, hayvonlarni tasvirlashga yoki mashhur odamlarning byustlarini yaratishga murojaat qildi. U yasagan byustlar orasida Karen Bliksen, Anna Branting va Gerda Lundequist bor edi.

Edit Fisherström 1967-yil 12-oktabrda 84 yoshida Stokgolmda vafot etdi.

Manbalar 

1967-yilda vafot etganlar
1881-yilda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
Oqqon baliq (muz baliq)

Oq qonli baliqyoki muz baliq (lot. Channichthyidae) — Antarktika dengiz nurli qanotli baliqlar turkumi,  perch turiga mansub. Ularning vakillari Antarktida va Subantarktikaning sovuq suvlarida, shuningdek, Janubiy Amerikaning Folklend-Patagoniya mintaqasining notal suvlarida yashaydilar. 11 oila va 25 ga yaqin turi uchraydi.

Tavsiflash 

Tanasi uzunchoq, yaxshi rivojlangan shilliq qavat bilan qoplangan. Boshi dorsoventral tomondan biroz siqilgan boʻlib, sezilarli choʻzilgan, dorsoventral yassilangan eshkaksimon tumshugʻi va juda katta choʻzilib ketmaydigan ogʻzi bor. Jag'lardagi tishlar kichik konussimon, bir necha qatorda joylashgan. Operkulum(bosh qism suyagi)ning yuqori qismida odatda yaxshi rivojlangan oddiy yoki shoxlangan tikanlar mavjud. Ko'krak qanotlari katta, 18-27 nurli. Tos suzgichlari bo'yinturuq yoki bo'yinbog'-ko'krak shaklda, keng yoki uzunchoq. Ikkita qanotlari bo’lib: interdorsal bo'shliq bilan aniq ajratilgan orqa qanotlari: birinchi qanotga nisbatan qisqa, 3-15 yumshoq suyaklari bor; ikkinchi dorsal qanotda 26-47 yumshoq segmentli suyakchalar mavjud. 24-49 qiltanoqli anal suzgich. Dum suzgichlari kesilgan yoki yumaloq, vaqti-vaqti bilan zaif belgilangan, 11-12 asosiy qiltanoqlari mavjud. Suyak segmentlari yoki yumaloq suyak plitalari va erkin neyromastlar bilan ikki yoki uchta lateral chiziqlari bor. Umurtqalarning umumiy soni 49-71 ta boʻlib, shundan 22-31 tasi magistral, 25-43 tasi dumli.

Qoni aslida rangsiz yoki biroz sarg'ish plazmadir, chunki u deyarli hosil bo'lgan elementlarni o'z ichiga olmaydi - eritrotsitlar va gemoglobinning yetuk shakllari va miyoglobin, qoida tariqasida, mushaklarda yo'q yoki juda oz miqdorda bo'ladi. Aksariyat turlar yuqori kenglikdagi Antarktidaning juda sovuq sharoitlarida, muzlash suvi yoqasida (-1,9 °C gacha) yashaydi. Asosiy gaz almashinuvi gillalar orqali emas, balki tananing ko'krak mintaqasining haddan tashqari tomirlangan terisi va og'iz bo'shlig'i epiteliysi (75% gacha) orqali amalga oshiriladi. Asosan tubsiz yolgʻiz turlar, baʼzi turlari yirik agregatlar hosil qilishi mumkin va qisman pelagik (Champsocephalus gunnari). Voyaga etmaganlar pelagikdir. Bir necha metrdan 2000 m gacha bo'lgan chuqurlikda yashaydigan qirg'oq va chuqur dengiz turlari (Chionobathyscus dewitti), asosan Antarktidaning yuqori kengliklarida. Bir turi (Champsocephalus esox) Janubiy Amerikaning Folklend-Patagoniya shelfining mo'tadil suvlarida yashaydi. Yirtqichlar va zooplanktofaglar. Umumiy uzunligi 25-75 sm.

Ba'zi turlari (masalan, "muz balig'i" tijorat nomi bilan mashhur bo'lgan Champsocephalus gunnari oq baliqlari) tijoratdir, yaxshi ta'mga ega, och rangli go'shtga ega va pishirishda ishlatiladi.
Alakhai Bekhi

Alaxai Bexi (Alagai Bäki ; taxminan 1191 - 1230-yillar) Chingizxon va uning birinchi xotini Börtening qizi edi. U otasining hayoti davomida sahna ortida muhim rol o'ynagan.

1206-yilda Chingizxonning Ongud ittifoqchilari uning buyuk Qurultoyida qatnashib, oʻz yurtlaridan sovgʻalar olib kelishdi. Ularning sadoqatini e’tirof etib, Alaxayni oʻngʻudlik Aloqushning qarindoshi, ehtimol oʻgʻli bilan unashtirdilar. U taxminan o'n olti yoshga to'lganda, Gobi cho'lining janubiga bordi, u yerda Ongudlar yarim ko'chmanchi hayot kechirardilar. Bu Chingizxonga Gobi cho'lidan tashqarida joylashgan bo'lib, u yerda ko'p aholining ko'plab o'troq qirolliklari joylashgan. Alaxai Beki mo'g'ullar janubga kelganlarida ularni ot va oziq-ovqat bilan ta'minlab turardi.  

1211-yilda ongudlar Olaxayga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarib, uni oʻldirmoqchi boʻladilar. U qochishga muvaffaq bo'ldi, lekin uning eri va boshqa tarafdorlari halok bo'ldi. Ikki oʻgay oʻgʻlini oʻzi bilan birga moʻgʻul qoʻshiniga olib ketdi. Keyin Chingizxon oʻz qoʻshinining bir qismini u bilan birga yubordi va qoʻzgʻolon bostirildi. Chingiz qasos olish uchun erkak ongudlarni keng miqyosda o'ldirishni rejalashtirgan bo'lsa-da, Alaxay uni faqat erining qotillarini jazolashga ko'ndiradi. Shundan so'ng Alaxay o'gay o'g'li Jingeyga erga tegadi va o'ngudlar unga va Chingizxonga sodiq qolishdi.  Jingue bilan uning Negudei ismli o'g'li bor edi.

U, shuningdek, 1215-yilda Mo'g'ul platosiga qaytib ketganidan so'ng, otasi tomonidan bosib olingan Xitoy hududlari uchun mas'ul edi. U unga "Davlatni boshqaradigan malika" unvonini berdi. U muntazam ravishda otasiga yurishlarida yordam berish uchun qo'shin yubordi.

1225-yilda Jingue vafotidan so'ng u boshqa o'gay o'g'li Boyaohega turmushga chiqdi. Uning o'g'li Negudei 1230-yillarda jangda vafot etdi. Keyin u Boyaohening boshqa bolalari manfaatlarini ta'minlash uchun ularni Borjigin urug'i ayollariga uylantirib qo'ydi.

Alaxay savodxonlikni targ'ib qilgan va Xitoy elchisining so'zlariga ko'ra, har kuni kitob o'qigan. Ayniqsa, tibbiyot va diniy kitoblar uni qiziqtirardi.

Manbalar 

Pages with unreviewed translations
Pyotr Tkachenko

Pyotr Grigoryevich Tkachenko (1915-yilda tugʻilgan, Yekaterinoslav viloyati Gorlovka) — sovet futbolchisi, himoyachi.

Futbolchilik faoliyati 
Pyotr Grigoryevich Tkachenko 1936-1937 va 1945-1947-yillarda Stalinoning “Ugolshiki”/“Staxanovets”/“Shaxtyor”  jamoalarida oʻynagan. 1939-1940-yillarda Toshkentning “Dinamo” va 1950-1953-yillarda “DO” jamoalari sharafini himoya qilgan.

Yutuqlari 
1939-yilda SSSR kubogi yarim finalchisi.

Manbalar 

1915-yilda tugʻilganlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
SSSR erkak futbolchilari
Sverdlovets klubi futbolchilari
Dinamo Toshkent klubi futbolchilari
Ibaqabeka

Ibaqabeka, Abikabeka () -—   kerayitlar xoni Toʻgʻril (Vanxon)ning kichik ukasi Jaxa Xambuning qizi.

1203-yilda Chingizxon tomonidan kerayitlar magʻlubiyatga uchraydi. Ammo Jaxa Xambu Chingizxonning kerayitlar bilan urushidan oldin xonning safiga qoʻshilgani hamda Chingizxonga merkitlarga qarshi kurashda yordam koʻrsatgani uchun Jaxa Xambu oilasi bosqin paytida talon-toroj qilinmaydi. Chingizxon oʻziga Ibaqabekani nikohlab olgan boʻlsa, kichik singlisi Sorxagtanibekani oʻgʻli Tuluyga nikohlab beradi. Ibaqabekaning boshqa singlisi Biktutmishbekani esa toʻngʻich oʻgʻli Joʻjiga nikohlab bergan. Shunisi qiziqki, keyinchalik Chingizxon oʻzining sodiq aʼyonlarini taqdirlashda Ibaqabekani urutlardan boʻlgan Jurchedayga sodiqligi va qilgan xizmatlari uchun xotinlikka berish haqida buyruq bergan.

Ibaqabekaning Jurchedayga turmushga berilishining boshqa sababini Rashiduddin „Jome at-tavorix“ asarida quyidagicha bayon etgan: „Bir kuni Chingizxonning tushiga Tangri kirib, Ibaqabekani boshqa kishiga nikohlab berishi haqida xonga buyruq beradi. Uyqudan uygʻongan xon qorovullikda turgan kebteul (tungi xos soqch) chaqiradi, bu Jurcheday boʻlgan va xon Ibaqabekani Jurchedayga turmushga bergan. Sobiq xotining urutlarga joʻnatayotib, Chingizxon baurchisi (oshpazi) Oshiq Temur va qimiz ichadigan oltin qadahidan boshqa, barcha narsalar, xizmatkorlar, chorva mollarni Ibaqabekaga oʻzi bilan olib ketishiga ruxsat beradi.

Ibaqabeka va uning oʻgʻli Chingizxonning uchinchi oʻgʻli va voris Oʻqtoyxonning oʻlimida asosiy gumondorlardan biri boʻlishgan. 1241-yil 11-dekabrdagi ziyofatdan soʻng kutilmaganda Oʻqtoyxon vafot etadi. Ibaqabekaning oʻgʻli xonning baurchisi (oshpazi) boʻlgani sababli onasi bilan birga xonni zaharlashda ayblanadi. Ularning aybsizligi isbotlanmaydi, ammo Oʻqtoyning qarindoshi, katta nufuzga ega boʻlgan Eljigiday noʻyonning aralashuvi tufayli Ibaqabeka va oʻgʻli jazoda qutilib qoladilar.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 
  
 

Mongoliya
Tarixiy shaxslar
Kate Holmes

Kate Noelle „Katie“ Holmes (; 1978-yil 18-dekabr, Toledo, Ogayo, AQSh) — amerikalik kino va televideniye aktrisasi.

Hayoti 
Holmes Ogayo shtatining Toledo shahrida tugʻilgan. U oiladagi eng kenja, beshinchi farzand edi. Uning uchta singlisi va bir akasi bor. Uning otasi ajralish ishlariga ixtisoslashgan advokat. Holmes ingliz, irland va nemis ildizlariga ega. Oʻn toʻrt yoshida Kate Holmes modellik maktabiga borishni boshladi. 1996-yilda „Masxara qushini oʻldirish“ romanidan monologni oʻqib chiqqach, Ang Lining „Muz shamoli“ filmida rol oʻynadi. 1997-yilda u „Buffy the Vampire Slayer“ teleserialiga taklif qilindi, ammo u oʻqishni tugatishi kerakligi sababli rad etdi. Shunga qaramay, keyingi yili u 2003-yilgacha rol oʻynagan „Dawsonʼs Creek“ teleserialida bosh rol uchun imtihondan oʻtdi. Aynan shu serialdagi roli unga shuhrat keltirdi.

U birinchi yirik kino rolini 1999-yilda „Tingl xonimni oʻldirish“ filmida oʻynagan. Kate Holmes bosh qahramonlardan birini oʻynagan eng mashhur film Kristofer Nolanning „Betmen boshlanadi“ filmidir. Biroq, „Qora ritsar“ filmining davomida Holmes ishtirok etmadi. Uning oʻrniga Meggi Gyllenhal keldi.

Shaxsiy hayoti 

Dawsonʼs Creek teleserialini suratga olish paytida (ikkinchi mavsumning birinchi va qismi) u serialdagi sherigi Joshua Jekson bilan uchrashdi. Keyin, 2000-yildan boshlab, u Kris Klein bilan uchrashishni boshladi. Ular 2003-yilda unashtirilgan, ammo 2005-yil boshida ajralishdi. 2005-yil aprel oyida Holmes Tom Cruise bilan birinchi marta omma oldida chiqish qildi. Bir yil oʻtgach, 2006-yil 18-aprelda ularning qizi Suri tugʻildi. Ular 2006-yil 18-noyabrda Italiyada turmush qurishdi.

2012-yil 29-iyun kuni Holmes ajrashish uchun ariza bergani va u oʻz qizi Suri ning yagona vasiyligini talab qilishi eʼlon qilindi. 2012-yil 9-iyulda sobiq turmush oʻrtoqlar oʻrtasida ajrashish toʻgʻrisidagi shartnoma imzolandi, unga koʻra Holmes Surining toʻliq vasiyligini oldi va bilan Nyu-Yorkda yashaydi. 2012-yil 20-avgustda ajralish rasmiy ravishda yakunlandi.

Scientology cherkovining tarafdori boʻlgan Cruise bilan ajrashgandan soʻng, Holmes katolik cherkoviga qaytdi.

Filmografiyasi

Manbalar 

Amerikalik televideniye aktrisalari
Yashayotgan insonlar
1978-yilda tugʻilganlar
18-dekabrda tugʻilganlar
Amerikalik aktrisalar
Amerikalik ovoz aktrisalari