47 Ursae Majoris b

47 Ursae Majoris b (qisqartirilgan 47 UMa b), rasmiy nomi Taphao Thong ,  — gazli sayyora va Yerdan taxminan 46 yorugʻlik yili uzoqlikdagi, Katta ayiq yulduz turkumida joylashgan va quyosh tizimidan tashqaridagi sayyora . Uning massasi Yupiternikidan kamida 2,53 marta ogʻirroq.

Nomi 
2014 yil iyul oyida Xalqaro Astronomiya Ittifoqi NameExoWorlds ni ishga tushirdi. Bu maʼlum ekzosayyoralar va ularning yulduzlariga tegishli nomlar berish jarayoni . Jarayon yangi nomlar uchun jamoatchilik tomonidan takliflarni ilgari surish va ovoz berishdan iborat edi . 2015- yil dekabr oyida IAU ushbu sayyoraga Thong (  [tā.pʰāw.tʰɔ̄ːŋ]) nomini tanlashdi . Ushbu nom Tailanddagi Tailand Astronomiya Jamiyati tomonidan taklif etilgan. Taphaothong Tailand xalq ertaklaridagi ikki opa-singildan birining ismi.

Kashf qilinishi 
Taphao Thong sayyoraning tortishish kuchi yulduzni atrofga tortishi natijasida yulduzning radial tezligidagi oʻzgarishlarni aniqlash orqali kashf etilgan. Bunga Chalavan spektrining Doppler siljishini kuzatish orqali erishildi. Quyoshga oʻxshash yulduz Dimidium atrofida birinchi quyoshdan tashqari sayyora kashf etilgandan soʻng, astronomlar Geoffrey Marcy va R. Poul Butler oʻzlarining kuzatuv maʼlumotlari orqali quyoshdan tashqari sayyoralar belgilarini qidirdilar va tez orada ikkitasini topdilar: Taphao Thong va 70 Virginis b . Taphao Thong kashfiyoti 1996-yilda eʼlon qilingan .

Orbitasi va massasi 

47 Ursae Majoris b oʻz yulduzidan 2,10 AU masofada aylanib, oʻz aylanish davrini yakunlash uchun 1078 kun yoki 2 yil-u 9.5 oy kerak boʻladi. Bu asosiy ketma-ketlik yulduzi atrofida kashf etilgan birinchi uzoq davrli sayyora edi. Bizga maʼlum boʻlgan quyosh tizimimizdan uzoq masofadagi aksariyat sayyoralardan farqli oʻlaroq, 47 Ursae Majoris b orbitasining ekssentriklik darajasi past.

47 Ursae Majoris b ni aniqlash uchun ishlatiladigan radial tezlik usulining cheklovi shundaki, sayyora massasining faqat pastki chegarasini hisoblash mumkin. Hipparcos sunʼiy yoʻldoshi tomonidan oʻtkazilgan dastlabki astrometrik oʻlchovlar sayyora orbitasi koinot tekisligiga 63,1 ° burchak ostida egilganligini koʻrsatadi, bu esa radial tezlik oʻlchovlari bilan belgilangan pastki chegaradan 12 % kattaroq va uning haqiqiy massani bildiradi . Biroq, ishlatilgan maʼlumotlarni qisqartirish usullarini keyingi oʻrganish shuni koʻrsatadiki, Giparcos oʻlchovlari yulduz yoʻldoshlarining orbitalarini yetarli darajada tavsiflash uchun yetarli darajada aniq emas va orbitaning haqiqiy moyilligi nomaʼlum deb hisoblanadi .

Xususiyatlari 

Sayyoraning katta massasini hisobga olsak, 47 Ursae Majoris b qattiq yuzasiga ega boʻlmagan gaz giganti boʻlishi mumkin. Sayyora faqat bilvosita aniqlanganligi sababli, uning radiusi, tarkibi va harorati kabi xususiyatlari nomaʼlum. Uning massasi tufayli u Yerdan 6-8 marta kuchli tortishish kuchiga ega boʻlishi mumkin. Tarkibi Yupiternikiga oʻxshash va sayyoraning yuqori atmosferasida Yupiterga xos boʻlgan ammiak bulutlari emas balki, suvli bulutlardan iborat boʻlishi mumkin .

47 Ursae Majoris b oʻz yulduzining yashash zonasidan tashqarida boʻlsa-da, uning tortishish taʼsiri yashash zonasining tashqi qismidagi sayyoralar orbitasini vayron qiladi. Bundan tashqari, u yerdagi sayyoralarning shakllanishiga salbiy taʼsir koʻrsatgan va har qanday vaziyatda ichki sayyoralarga suv yetkazib berishni kamaytirgan boʻlishi mumkin. Shuning uchun, 47 Ursae Majorisning yashash zonasida joylashgan sayyoralardan kichik va quruq boʻlishi mumkin.

47 UMa b dan yorugʻlik aks etishi va infraqizil emissiyalari, toʻlqinlar taʼsiri bilan birga, sayyora odatdagi yashash zonasidan tashqarida boʻlishiga qaramay, uning atrofidagi orbitadagi har qanday yoʻldoshi yashash mumkin boʻlgan darajada isitishi mumkinligi nazariyasi mavjud

Maʼlumotnomalar

Havolalar 

 
 
 
47 Ursae Majoris
Ekzosayyora
Katta yul
Ekzosayyoralarni nomlash