Kardiff universiteti

Kardiff universiteti Uelsning Kardiff shahridagi davlat tadqiqot universitetidir. U 1883-yilda Janubiy Uels va Monmutshir universitet kolleji sifatida tashkil etilgan va 1893-yilda Uels universitetining taʼsischi kollejiga aylandi. U 1988-yilda Uels Fan va Texnologiya Instituti (UWIST) bilan birlashdi, bular: Uels kolleji, Kardiff (Uels universiteti, Kardiff, 1996-yildan). 1997-yilda u ilmiy daraja berish vakolatlarini oldi, ammo ularni toʻxtatib turdi. U 1999 yilda Kardiff universiteti nomini oldi; bu 2005-yilda oʻz ilmiy darajalarini beruvchi mustaqil universitetga aylangandan soʻng uning qonuniy nomiga aylandi.

Kardiff universiteti tadqiqotni jadal olib boradigan Britaniya universitetlari Rassell guruhining yagona Uels aʼzosidir. Universitet akademiklari va bitiruvchilari orasida uchta davlat yoki hukumat rahbari, ikkita Nobel mukofoti sovrindori, Qirollik jamiyatining 15 nafar aʼzosi, Qirollik muhandislik akademiyasining 11 nafar aʼzosi, Britaniya akademiyasining yetti nafar aʼzosi, Tibbiyot akademiyasining 21 nafar aʼzosi bor. Fanlar va Ijtimoiy fanlar akademiyasining 34 nafar ilmiy xodimi.

Hozirgi holat 
Kardiff universiteti Uelsdagi uchinchi eng qadimgi universitet boʻlib, uchta kollejni oʻz ichiga oladi: Sanʼat, gumanitar fanlar va ijtimoiy fanlar; Biotibbiyot va hayot fanlari; va Fizika fanlari va muhandislik.

2018-2019-yillarda Kardiffning aylanmasi 537,1 million funt sterlingni, shu jumladan 116,0 million funt sterling tadqiqot grantlari va shartnomalar bo‘yicha bo‘lgan. Unda 23,755 ta bakalavriat taʼlim yo‘nalishi va jami 33 260 ta abituriyent (HESA 33,260 maʼlumotlariga 2019/20) uni Buyuk Britaniyadagi eng yirik o‘nta universitetdan biriga aylantiradi. Kardiff universiteti talabalar ittifoqi universitetda va undan uzoqda talabalarning manfaatlarini ilgari surish uchun ishlaydi.

Taniqli bitiruvchilar va oʻqituvchilar

Prorektorlar 
Kardiff universiteti prorektorlari va direktorlari va undan oldingi universitetlarning roʻyxati (qavslar ichida koʻrsatilgan):

 1883-1901 (Janubiy Uels va Monmutshir universitetlari kolleji): Jon Viriamu Jons
 1901-1918 (Janubiy Uels va Monmutshir universitetlari kolleji): Ernest Xovard Griffits
 1918-1929 (Janubiy Uels va Monmutshir universitetlari kolleji): AH Trow
 1929-1949 (Janubiy Uels va Monmutshir universitetlari kolleji): Frederik Ris
 1949-1966 (Janubiy Uels va Monmutshir universitetlari kolleji): Entoni Steel
 1966-1972 (Janubiy Uels va Monmutshir universitetlari kolleji): CWL Bevan
 1972-1987 (Kardiff universitet kolleji): CWL Bevan
 1968-1988 (Uels universiteti fan va texnologiya instituti): Ser Aubrey Trotman-Dikkenson
 1988-1993: Aubrey Trotman-Dikkenson
 1993-2001: Brayan Smit
 2001-2012: Devid Grant
 2012-yildan hozirgi kungacha: Kolin Riordan

Davlat va hukumat rahbarlari 

 Lord Jenkins, sobiq moliya kansleri, ichki ishlar vaziri, Yevropa komissiyasi prezidenti va Oksford universiteti kansleri (bitirmagan)
 Barham Solih, Iroq prezidenti, Iroq Kurdiston mintaqasining sobiq bosh vaziri va Iroq federal hukumati bosh vazirining sobiq o‘rinbosari
 Faysal al-Fayz, Iordaniya Bosh vaziri

Siyosat 

 Devid Bahati, Uganda Vazirlar Mahkamasida rejalashtirish boʻyicha davlat moliya vaziri
 Kristin Chapman, Cynon vodiysi uchun MS
 Jeffri Cuthbert, Gwent Politsiya va Jinoyat boʻyicha komissari, Caerphilly uchun MS va Uels hukumati jamiyatlar va qashshoqlikka qarshi kurash vaziri
 Xefin Devid, Caerphilly uchun MS
 Ueyn Devid, Kerfilli deputati va Buyuk Britaniyaning Yevropa boʻyicha soya vaziri, mudofaa xaridlari boʻyicha soya vaziri va qurolli kuchlar boʻyicha soya vaziri
 SO Davies, konchi, kasaba uyushmasi rasmiysi va Mehnat partiyasi deputati 
 Guto Xarri, teleboshlovchi, London merining aloqa boʻyicha direktori
 Elin Jons, Seredigion boʻyicha MS, Uels Milliy Assambleyasi raisligi va Uels hukumatining qishloq ishlari boʻyicha vaziri
 Fatou Sanyang Kinteh, Gambiya ayollar, bolalar va ijtimoiy himoya vaziri
 Ser Emir Jons Parri, Buyuk Britaniyaning Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi doimiy vakili 
 Glenys Kinnock, Yevroparlament deputati va Buyuk Britaniya tashqi ishlar vaziri
 Neil Kinnock, Bedwellty va Islwyn uchun deputat , Leyboristlar partiyasi rahbari, Muxolifat rahbari
 Mayk Xedjs, Sharqiy Suonsi uchun MS
 Hilari Markand, Kardiff Sharqi deputati va Sogʻliqni saqlash vaziri.
 Robert Minhinnik, Yerning doʻstlari (Cymru) asoschilaridan biri 
 Kristofer Uolter Monkton, Brenchlilik uchinchi viskont Monkton, Margaret Tetcherning maslahatchisi
 Kreyg Oliver, Konservativ partiyaning aloqa boʻyicha direktori
 Adam Price, MS va Plaid Cymru rahbari
 Bill Rammell, Harlow uchun deputat
 Devid Ris, Aberavon MS va Senedd Cymru raisining oʻrinbosari.
 Lord Richards, Mudofaa shtabi boshligʻi
 Maykl Shrimpton, advokat, siyosatchi va fitna nazariyotchisi
 Jon Smit, Glamorgan vodiysi deputati, Mudofaa tanlash qoʻmitasi aʼzosi .
 Brayan Uilson, Shimoliy Kanningxem uchun deputat va davlat vaziri.
 Mayk Vud, Dadli Janubiy uchun deputat

Akademiya 

 Abdelnasser Abulrob, tibbiyot tadqiqotchisi
 Migel Alcubierre, meksikalik nazariy fizik
 Rudolf K. Allemann, shveytsariyalik biokimyogari
 Gabrielle Allen, kompyuter olimi
 Robin Atfild, faylasuf
 Martin J. Ball, Linköping universitetining nutq tili patologiyasi professori, Shvetsiya
 Pol EA Barbier, Lids universitetining fransuz tili professori
 Yehuda Bauer, Quddus Ibroniy universiteti qoshidagi Avraam Xarman nomli zamonaviy yahudiy institutining Xolokost tadqiqotlari professori
 Leshek Borysevich, Kembrij universiteti prorektori
 Gregori Kemeron, Avliyo Asaf episkopi
 Sheila Kameron, advokat va cherkov sudyasi
 Archie Cochrane, tibbiyotda ilmiy uslubning kashshofi
 Piter Kouls, astrofizika professori
 Pol Kolton, Kork episkopi, Kloyn va Ross
 Devid Krauch, tarixchi
 Alun Davies, biobilim
 Xyu Dikson, iqtisodchi
 Stiven Dannett, nevrolog
 Elis Laura Embleton, biolog, zoolog va sufragist .
 Martin Evans, tibbiyot boʻyicha Nobel mukofoti  2007-yil
 Mahmud Ezzamel, professor
 Dimitra Fimi, yozuvchi
 Jon S. Fossi, Birmingem universitetining sintetik kimyo professori
 Burt Goldberg, universitet professori, mikrobiolog
 Karen Xolford, muhandis
 Robert Huber, kimyo professori, 1988-yil kimyo boʻyicha Nobel mukofoti laureati 
 Jon Loughlin, siyosat professori
 Vogan Lou, Oksford universitetining xalqaro jamoat huquqi boʻyicha Chichele professori
 Ursula Masson, ayollar tarixi va feminizm
 Patrik Minford, amaliy iqtisod professori
 Jon Uorvik Montgomeri — amerikalik huquqshunos va dinshunos; Patrik Genri kollejining falsafa va xristian tafakkuri boʻyicha taniqli tadqiqotchi professori.
 Kristofer Norris, adabiyotshunos
 Keyt Peters, Kembrij universitetining fizika professori Regius
 Leyton Durham Reynolds, Oksford universitetining klassik tillar va adabiyot bo‘yicha faxriy professori
 Elis Roberts, klinik anatom va osteoarxeolog
 Vendi Sadler, fizik va ilmiy kommunikator
 HW Lloyd Tanner, matematika va astronomiya professori (1883-1909)
 Pamela Teylor, 2004 yildan beri sud-psixiatriya professori
 Meena Upadhyaya, tibbiy genetik
 Dominik Uoker, Monmut episkopi
 Keyt Uord, faylasuf, Gresham ilohiyot professori, Gresham kolleji
 Chandra Vikramasinghe, matematik, astronom va astrobiolog, amaliy matematika professori
 Rheinallt Nantlais Uilyams, din falsafasi professori , Aberystwyth Birlashgan teologik kolleji direktori
 Emma Yhnell, biotibbiyot tadqiqotchisi

Biznes 

 Spenser Deyl, Angliya bankining bosh iqtisodchisi
 Endryu Gould, Schlumberger raisi va sobiq bosh direktori 
 Martin Lyuis, shaxsiy moliya jurnalisti, teleboshlovchi va veb-sayt tadbirkori
 Dame Meri Perkins, Specsavers asoschilaridan biri
 Ceri Pauell, Royal Dutch Shell kompaniyasining yuqori lavozimli direktori
 Jon Pettigrew (tadbirkor), bosh direktor, National Grid plc
 Lorenzo Simonelli, Baker Hughes kompaniyasi bosh direktori

Sport 

 Neytan Kleverli, professional bokschi va engil vaznda WBO boʻyicha sobiq jahon chempioni
 Garet Devis, Uels va Britaniya va Irlandiya Lions xalqaro regbi ittifoqining sobiq futbolchisi va Kardiff regbi futbol klubining hozirgi ijrochi direktori
 Jerald Devis, sobiq Uels va Britaniya va Irlandiya sherlari xalqaro regbi ittifoqchisi
 Mayk Xoll, sobiq Uels va Britaniya va Irlandiya Lions xalqaro regbi ittifoqi oʻyinchisi
 Xezer Nayt, ingliz kriketchisi
 Stiven Outerbrij, Bermudlik kriketchi
 Jeymi Roberts, Uels va Britaniya va Irlandiya Lions xalqaro regbi ittifoqi oʻyinchisi
 Jeyms Tomlinson, ingliz kriketchisi
 Bredli Vadlan, uelslik kriketchi
 Aleks Gough, Squash oʻyinchisi

Sanʼat va jurnalistika 

 Pol Aterton, televidenie va kino prodyuseri va rejissyori
 Mett Barbet, jurnalist
 Manish Bhasin, jurnalist va teleboshlovchi
 Nik Broomfild, hujjatli film rejissyori va hujjatli filmga qoʻshgan hissasi uchun BAFTA umr boʻyi muvaffaqiyat mukofoti laureati
 Filipp Keshian, bastakor
 Suw Charman-Anderson, jurnalist va ijtimoiy dasturlar boʻyicha maslahatchi.
 Adrian Chiles, teleboshlovchi
 Gillian Klark, shoir va Qirolichaning sheʼriyat uchun oltin medali sohibi
 Xu Edvards, jurnalist
 Ken Elias, rassom / rassom
 Maks Foster, CNN langari, CNN Today 
 MA Griffits, shoir
 Julia Xartli-Brewer, jurnalist va teleboshlovchi
 Jiang Xeping, CCTV Sport dasturlash markazining ijrochi direktori va CCTV-5 nazoratchisi
 Tim Xeterington, fotojurnalist va Akademiya mukofotiga nomzod boʻlgan Restreponing hammuallifi
 Elis Jeyms, stend-up komediyachi va aktyor
 Alun Xoddinott, bastakor
 Sioned Jeyms (1974-2016), xor dirijyori
 Karl Jenkins, bastakor
 Alan Jonston, jurnalist
 Riz Xon, jurnalist va televideniye suhbatdoshi
 Bernard Nayt, jinoyatchi yozuvchi
 Saymon Leyn, The Yogscast Ltd hammuassisi va ijodiy direktori
 Gwilym Li, aktyor.
 Sian Lloyd, teleboshlovchi
 Los Kampesinos!, olti qismli hind pop guruhi
 Filipp Madok, aktyor
 Pol Murkraft, yozuvchi
 Sharon Morgan, aktrisa
 Joanna Natasegara, hujjatli film prodyuseri, Netflix „Oq dubulgʻalar“ hujjatli filmi uchun Akademiya mukofoti sovrindori
 Sian Phillips, aktrisa
 Susanna Reid, teleboshlovchi
 Jeyms Rayton, musiqachi
 Leo Roulends, uelslik musiqiy bastakor, katolik ruhoniysi
 Arlen Sierra, bastakor
 Mari Strachan, romanchi va kutubxonachi
 Richard Tait, BBC sobiq gubernatori va BBC ishonchli vakili
 Kreyg Tomas, muallif
 Aleks Tomson, jurnalist va teleboshlovchi
 Vedhicka, hind aktrisasi
 Greys Uilyams, bastakor
 Ron Smerczak aktyor 
 Ibrohim Sheme . Nigeriyalik jurnalist, yozuvchi, noshir

Manbalar