Anna Lisyanskaya

Anna Lisyanskaya yoki Ganna Grigorivna Lisyanska (1917-yil 1-noyabr – 1999-yil 2-dekabr) – asli yahudiy boʻlgan ukrainalik va rus teatr va kino aktrisasi.

Yoshligi va taʼlimi 
Anna Lisyanska 1917-yil 1-noyabrda Nikolayevda teatrchilar oilasida tugʻilgan. Otasi Xirsh Lisyanskiy Nikolay yahudiy teatrining rahbari boʻlgan. Onasi Sofiya Dishlis va ammasi Dora Lisyanska 1913-yildan shu teatr aktrisalari boʻlib, 1912-yilda Xersonda Ivan Korik truppasida sahna faoliyatini boshlagan. 1920-yillarning boshlarida Lisyanskiylar oilasi Yakov Sverdlov nomidagi ishchilar klubining spektakllarida chiqish qilishgan va kichkina Lisyanska olti yoshida Nikolayev yosh tomoshabinlar teatri sahnasida paydo boʻlishni boshlagan.

1932-yildan 1936-yilgacha Kiyev yosh tomoshabinlar teatri qoshidagi teatr studiyasida tahsil olgan. 1935-yilda Lisyanska Ukraina SSR Davlat musiqali komediya teatrida (hozirgi Kiyev operetta teatri) ishlagan.

Foliyati 
1936-yilda Lisyanska Nikolayevga qaytib kelgan va bu yerda 1938-yilgacha Yosh tomoshabinlar teatrida ishlagan. U erda Lisyanska Sholom Aleyxemning hikoyalari asosida spektakllarda oʻynagan.

Lisyanska iqtidorini kiyevlik rejissyor Mikola Makarenko payqab qoldi. 1938-yilda Kiyev Molodiy teatri truppasiga taklif qilingan va u yerda William Shakespearening mashhur tragediyasida Julyetta, Aleksandr Ostrovskiyning Poleznoe mesto da Yulenka, Ivan Turgenevning „Mesyats v strane“ filmida Yelena va boshqa rollarni ijro etgan. Ushbu teatrda yosh aktrisani ssenariy muallifi Igor Savchenko eʼtiborga olgan. Uning sharofati bilan Lisyanska 1941-yilda Xrixer-Cherikoverning „Molodie godi“ filmida Nastya bosh rolini oʻynab, kinoda debyut qilgan (Kiyev kinostudiyasi, Ashxobod kinostudiyasi).

1949-yildan Aleksandr Pushkin nomidagi Leningrad akademik drama teatrining aktrisasi. Teatr va kinodan tashqari, Lisyanska radio va televideniyeda ishlagan. Bu yerda Isaak Dunayevskiyning „Jenixi“ operettasida Horpina Savvishna rolini oʻynagan. Bu asarda Lisyanska operetta aktrisasi sifatida oʻz mahoratini namoyon etgan. 1967-yildan boshlab Lisyanska Leningrad musiqali komediya teatri sahnasida chiqishni boshlagan. Dastlab ikkita teatrda ish topgan, shundan soʻng soʻnggi tetrda ishlashga qaror qilgan.

faoliyatining soʻnggi yillarida Lisyanska yana yahudiy qahramonlari mavzusiga murojaat qildi. „Eksperiment“ miniatyura teatrida Mixaylo Jvanetskiyning „Odesskaya svadba“ spektaklini tayyorlagan. 1989-yilda „Iskusstvo jit v Odesse“ filmida xola rolini, bir yil oʻtib – Aleksandr Zeldovichning 1991-yilda „Isaak Babel“ asari asosida suratga olingan „Upadok“ filmida Madam Vayner rolini, Dmitriy Astraxanning „Vivedi tebya“ filmidagi katta yahudiy oilasining onasi rolini oʻynagan.

1993-yilda Lisyanska ogʻir kasal boʻlib qolgan va yaqin doʻsti, aktrisa Lilian Malkinaning koʻmagi bilan Isroilga qarindoshlarinikiga koʻchib oʻtgan. Umrining soʻnggi yillari oʻsha yerda oʻtgan.

Xanna Lisyanska 1999-yil 2-dekabrda Arad shahrida vafot etgan. Uning qabri ustidagi yodgorlikda rus va ibroniy tillarida: „Teatr va kino aktrisasi Xanna Lisyanskayaga muxlislardan“ degan yozuvlar bor.

Filmografiyasi 

 1942 – Lіta molodіy
 1942 – Yak gartuvalas stal
 1942 – Vіdkrittya sezonu
 1943 – Veselka
 1944 – Dnі і nochі
 1944 – Lyudina № 217
 1944 – Cherevichki (fіlm-opera)
 1942 – Tse bulo v Donbasі
 1946 – Starovinniy vodevіl
 1947 – Sіlska vchitelka
 1949 – Velika sila
 1953 – Alosha Ptіsin viroblyae xarakter
 1953 – Zvana vecherya
 1954 – Velika rodina – bіblіotekarka
 1955 – Dvanadsyata nіch – Marіya
 1955 – Ovіd – drujina Grassіnі
 1957 – Opovіdannya pro Lenіna – Marіya Ulyanova
 1957 – Smert Pazuxіna
 1958 – Matros z „Kometi“
 1958 – Bezodnya
 1963 – Den shastya – dama
 1964 – Vesіnnі klopoti
 1964 – Zaychik
 1965 – Velika kotyacha kazka (telespektakl)
 1953 – Lenіn v Polshі – Nadіya Krupska
 1967 – Zazdіst (telespektakl)
 1968 – Zikovi (telespektakl)
 1969 – Іspit na chin
 1970 – Charіvna sila mistestva – Mordatenkova
 1971 – Nadbannya respublіki
 1972 – Brat mіy
 1973 – Vikonuyuchiy obov’yazki – arxіtektor „Sova“
 1974 – Pam’yatay іm’ya svoe
 1975 – Koxannya z pershogo poglyadu
 1977 – Narodjena revolyutsіeyu
 1977 – Nіs
 1978 – Tri nepogojix dnya – Jerdєva
 1979 – Troє v odnomu chovnі, yak ne raxuvati sobaki – salon egasi
 1980 – Lyalka-Ruslan і yogo drug Sanka – babusya malyuka
 1982 – Des plache іvolga
 1983 – Visoka proba
 1984 – Mistestvo jiti v Odesі
 1989 – Trantі-Vantі
 1990 – Zaxіd
 1991 – Viydi! ()
 1993 – Shvidkoplinnі sadi

Manbalar

Havolalar  
 https://web.archive.org/web/20080117114512/http://www.jew.spb.ru/ami/A222/A222-82.htm
 http://www.mega-stars.ru/actresses/lisynskaya.php
 http://m-necropol.ru/lisyanskaya.html
 http://www.journalists.spb.ru/about/KP/doc3312/
 http://magazines.russ.ru/zvezda/2008/11/me5.html
 История звезды из Николаева 20 века: актриса Анна Лисянская (Die Geschichte eines Stars von Nikolaev des 20. Jahrhunderts: Schauspielerin Anna Lissjanskaja)
 Biografie Anna Lissjanskaja (russisch)
 С. А. Кустовська До історії єврейського театру у Миколаєві / Історичні мідраші Північного Причорномор'я. — Миколаїв, 2013. — C.254—255 

1999-yilda vafot etganlar
1917-yilda tugʻilganlar