MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kınalı (Bitlis)

Kinali — Turkiyaning Bitlis viloyati Bitlis tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi.

Manbalar 

Bitlis tumani
Bitlis tumani qishloqlari
Yogʻoch boyoʻgʻlisi

Yogʻoch boyoʻgʻlisi (lotincha: Strix ocellata) Hindistonda uchraydigan yirik boyoʻgʻli turiga kiradigan qushdir. Ular bogʻlarda va quruq tikanli oʻrmonlar yoki qishloq xoʻjaligi yerlariga ulashgan ingichka bargli oʻrmonlarda uchraydi. Ular tong va shom paytida oʻziga xos qaltirash va qoʻrqinchli qoʻngʻiroqlari yaʼni shu tarzdagi ovozlari orqali sayrashadi yoki tovush chiqarishi bilan osongina aniqlash mumkin. Xarakterli qoʻngʻiroq erkak va urgʻochi dueti boʻlib, boshqa notalarda esa past ovoz va qichqiriq mavjud. Ularning katta oʻlchamlari, "quloq" tuplari yoʻqligi va yuzidagi konsentrik toʻsiq ularni bir-biridan ajratib, aniqlashni osonlashtirib beradi.

Tasnifi 

Bu katta boyqushning quloq tutamlari yoʻq va qizil jigarrang va oq rangda boʻladi. Yuz diski nozik konsentrik qora va oq toʻsiq bilan belgilangan. Jinslar oʻxshash, iyagi oq rangda. Koʻz qovogʻi toʻq sariq rangda, iris esa toʻq jigarrang. Quyruq jigarrang va qora rangda tor toʻsiqli koʻrinishda. Yuzdagi konsentrik toʻsiq va lekeli toj uni Hindiston janubidagi jigarrang yogʻoch boyqushdan esa ajratib turadi.
Tanlangan uchta kichik tur mavjud va ularning taqsimlanishida keskin chegaralar mavjud emas ekan.

Tarqalishi va yashash joylari 

Bu turdagi qushlar tekisliklarda bogʻlarda va yengil oʻrmonli hudud boʻlgan yashash joylarida joylashgan. Ular kun davomida daraxtlarda oʻtirib, zich barglari boʻlgan novdani ham tanlaydilar. Lahordan eski namuna qayd etilgan, ammo Pokistondan soʻnggi paytlarda bu haqida hech qanday yozuv yoʻq. Tarqatish sharqdan Gʻarbiy Bengalgacha choʻziladi.

Ularning dueti 

Bu boyqushlar kunduzi, odatda, juft boʻlishadi. Bezovta boʻlganda, ular yorqin quyoshda uzoqroqqa uchib ketishlari mumkin, garchi ular zich daraxtzor ichida boshpana qilishni afzal koʻrsalar ham. Ular ikkinchi notada quaver bilan dahshatli chuhua-aa qoʻngʻirogʻini chiqaradilar. Bu qoʻngʻiroq erkak va ayolning antifonal duetidir. Erkak bir yoki ikki marta chaqiradi, undan keyin ayolning qisqaroq va kamroq titroq versiyasi eshtiladi.

Koʻpayishi 

Noyabr oyida ular koʻpayish boshlanganda tez-tez chaqiriladi. Koʻpchilik uyalar fevraldan aprelgacha topiladi. Ular, shuningdek, boyoʻgʻlidan farqli oʻlaroq, bitta nota va chirqiriq chiqaradilar. Uya ikki-uch oq tuxum qoʻyiladi daraxt boʻshligʻidagi iniga. Ular xurmo olmaxonlari, sichqonlar va boshqa mayda sutemizuvchilar bilan oziqlanadi.

Manbalar 

Qushlar
Egon Krenz

Egon Rudi Ernst Krenz (1937-yil 19-martda tug'ilgan) — nemis sobiq siyosatchisi, 1989-yilgi inqiloblar paytida Germaniya Demokratik Respublikasining harbiy Germaniya) so'nggi kommunistik rahbari. U Erich Xonekker o‘rniga Germaniyaning hukmron Sotsialistik birlik partiyasi lavozimini egalladi, biroq bir necha hafta o‘tgach, Berlin devori qulagandan keyin iste’foga chiqishga majbur bo‘ldi.

Faoliyati davomida Krenz SEDda bir qator nufuzli lavozimlarni egallagan. U 1984-yildan 1989-yilda rejimga qarshi norozilik namoyishlari fonida uning o‘rnini egalgunga qadar Xonekkerning o‘rinbosari bo‘lgan. Krenz kommunistik rejimning hokimiyatni saqlab qolishga urinishida muvaffaqiyatsizlikka uchradi va Berlin devori qulaganidan bir necha hafta o'tgach, iste'foga chiqishga majbur bo'ldi. 1990-yil 21-yanvarda SED vorisi partiyasidan chiqarib yuborildi. 2000-yilda u kommunistik tuzum jinoyatlarida ishtirok etgani uchun odam oʻldirishda ayblanib, olti yarim yilga qamalgan. 2003-yilda qamoqdan chiqqanidan so'ng u Meklenburg-Vorpommerndagi  Dierhagen kichik shaharchasida nafaqaga chiqdi. U 2006-yilda jazo muddati tugaguniga qadar shartli ozodlikda qoldi.

Dastlabki yillarda 

Krenz nemis ota-onasidan Kolbergda, keyin fashistlar Germaniyasining bir qismi va hozir Polshada tug'ilgan. Uning oilasi 1945-yilda Ikkinchi Jahon urushi oxirida nemislarni Polshadan ommaviy ravishda qaytarish va haydash paytida Damgartenga ko'chirildi.

Manbalar
Niderlandiyada korrupsiya

Niderlandiya Yevropa Ittifoqidagi eng kam korrupsiyaga uchragan davlatlardan biri hisoblanadi. Transparency International korrupsiyani idrok etish indeksining 2017-yilgi nashrida Niderlandiya dunyo boʻylab eng kam korrupsiyaga uchragan 8-o‘rinni egalladi.

Hajmi 
Transparency International Netherlands tomonidan chop etilgan 2012-yildagi Milliy yaxlitlik tizimini baholash hisobotiga ko‘ra, mamlakatda kuchli ustunlar — mustaqil sud tizimi, korrupsiyaga qarshi samarali mexanizmlar va ishonch - bularning barchasi o‘zaro birlashib, korrupsiya deb hisoblanmaydigan jamiyatni yaratadi. Hukumat mamlakatda korrupsiyani past darajada ushlab turish uchun katta saʼy-harakatlarni amalga oshirmoqda, ammo baʼzi sohalarda cheklovlar mavjud. Davlat sektori korrupsiyaga uchragan deb hisoblanmaydi va sektor ichidagi shaffoflik davlat xizmatchilarining odob-axloq qoidalari bilan taʼminlanadi, bunda 2012-yildagi Milliy yaxlitlik tizimini baholashga koʻra, ularning sektorlaridagi halollikka alohida eʼtibor beriladi.

Biznes 
Jahon Iqtisodiy Forumining 2013-2014-yillardagi Global raqobatbardoshlik hisobotida soʻralgan rahbarlar korrupsiyani biznes yuritish uchun muammo deb bilishmaydi. Niderlandiya korporativ ijtimoiy mas’uliyat (KSS) sohasida jahonda yetakchi hisoblanadi va Niderlandiyada faoliyat yuritayotgan aksariyat kompaniyalar poraxoʻrlikni aniqlash va oldini olish uchun axloq kodeksi hamda ichki mexanizmlarni oʻrnatgan.

Eurobarometer 2012 maʼlumotlariga koʻra, biznes va siyosat oʻrtasidagi aloqalar korrupsiyaning eng koʻp keltiriladigan sababidir va soʻrov o‘tkazilgan fuqarolarning deyarli uchdan bir qismi bu fikrga qoʻshiladi. Buni 2012-yilgi Milliy Integrity System Assessment tasdiqlaydi, unda biznes va davlat organlari o‘rtasidagi til biriktirish ayniqsa davlat xaridlari sohasida keng tarqalganligi qayd etilgan. Ushbu sektor qonunbuzarliklarga sezgir va hisobot hukumatga davlat xaridlarini tartibga solish va nazoratni kuchaytirishni tavsiya qiladi.

Transparency International tashkilotining 2016-yilgi korrupsiyani idrok etish indeksida mamlakat 176 davlat orasida 8-o‘rinni egalladi.

Manbalar

Havolalar 

 Korrupsiyaga qarshi biznes portalidan Niderlandiyaning korrupsiya profili .
Jinoyatchilik
Korrupsiya
Qoʻshma tarjima

Birgalikda tarjima — bu zamonaviy tarjima texnologiyasi doirasida yaratilgan texnika boʻlib, unda bir nechta ishtirokchilar bir vaqtning oʻzida bir hujjat ustida koʻpincha birgalikda ishlash uchun vositalari yoqilgan kompyuter interfeyslaridan foydalangan holda birgalikda ishlashi mumkin.

Kraudsorsing tarjima bilan adashtirmaslik kerak.

Taʼrif 
Birgalikda tarjima qilish koʻpincha kraudsorsing bilan adashtiriladi, shu jumladan ushbu sohadagi ishchilar ham adashtirishadi.

Birgalikda tarjima qilishning xususiyatlari: turli vazifalarga ega boʻlgan bir nechta ishtirokchilar, hamma uchun umumiy resurslar bilan birgalikda ish joyida bir vaqtning oʻzida ishlash. Bu texnikani amalga oshirish bulutli hisoblash tufayli imkon yaratildi. Bunday tarjimaning maqsadi menejerning vazifalari vaqtini va sonini kamaytirishdir.

Tarjimada kraudsorsing bu „ochiq so‘rov“ orqali bir guruh odamlar orasida tarjima ishlarini taqsimlash amaliyotidir. Bunday tarjimaning maqsadi vazifani taqsimlash bosqichini soddalashtirish, tarjima narxini kamaytirish va baʼzan uni bepul olishdir.

Misol: Kraudsorsing hujjatni tarjima qilish uchun oʻnta tasodifiy odam olishi mumkin, ularning har biri kattaroq hujjatning faqat bir qismini oladi. Ishning oʻzi birgalikda emas, chunki u bir vaqtning oʻzida sodir boʻlmaydi va tarjimonlar oʻzaro aloqaga qilmaydilar. Biroq, bu oʻnta tarjimon hamkorlikda tarjima qilish uchun texnologiyadan foydalanganda, ular bir vaqtning oʻzida ishlaydi, bir-biri bilan va boshqa loyiha ishtirokchilari muloqot qilishadi, bunda tarjima kraudsorsing bosqichidan foydalangan holda hamkorlikka aylanadi.

Bulutli hisoblashga boʻlgan munosabat 
Bulutli hisoblash tarjima sanoatiga inqilob olib kirdi va birgalikdagi tarjimaning asosiga aylandi. Ilgari kompyuterlarda oʻrnatilgan avtomatlashtirilgan tarjima tizimlarida ishlagan menejerlar, tarjimonlar, tahrirchilar endi bir vaqtning oʻzida maʼlum tizimga kirishlari, real vaqt rejimida resurslarni almashishlari, loyihalar ustida birgalikda ishlashlari va ish makoni vositalari yordamida muloqot qilishlari mumkin.

Anʼanaviy tarjima jarayoni bosqichma-bosqich (tarjimondan tahrirchigacha, keyin, ehtimol, tasdiqlash uchun mutaxassisga) bo‘lib, bu jarayonni menejer nazorat qilgan. Umumiy resurslar ishtirokchilarga bir vaqtning oʻzida bir xil bulut makonida ishlashga imkon berdi, bu esa kamroq vaqt talab qiladi va natijada sifatni oshirdi.

Baʼzi boshqaruv tizimlari bitta umumiy faylni maʼlum miqdordagi tarjima vazifalariga boʻlishlari mumkin, keyinchalik ular tarjimonlar oʻrtasida taqsimlanadi.

Manbalar

Havolalar 

Tarjima
Richard Sainct

Richard Sainct — (1970-yil 14-aprelda tugʻilgan — 2004-yil 29-sentyabrda vafot etgan) fransuz ralli reyd mototsikl haydovchisi boʻlib, 1999-yil, 2000-yil va 2003-yillarda Parij-Dakar rallisida uchta gʻalabasi bilan mashhur hisoblanadi.

Biografiyasi 
Uning boshqa muhim yutuqlari orasida 1998-yil va 1999-yillarda Tunis rallisida ikki marta gʻalaba qozongani; 1997-yil, 1998-yil, 2001-yil va 2002-yillarda Marokash poygalarida va 2002-yilda Fir’avnlar poygansida, 2002-yilda FIA Rally Raid Jahon kuboglarida g‘olib boʻlgan.

Vafoti 
U 2004-yil 29-sentyabrda Misrdagi Pharaons rallining toʻrtinchi bosqichida xalok boʻlgan. Sainct yiqilib, italiyalik jamoadoshi Fabritsio Meoni tomonidan yordam olgan, u oʻrnidan turishga va uning natijalari hisobga olinishiga yordam bergan. Unga yordam bergan Toskana uchun Sankt biroz sarosimaga tushib qolgandek tuyulgan, lekin poygani davom ettirish qarorida turib olgan. U hech qanday muammosiz poygani davom ettirgan va 211 kmdan keyin tibbiy yordam koʻrsatilgan.

270 kilometrlik masofadan keyin Sanct ikkinchi yiqilish qurboni boʻlgan va yerdan topilgan va u allaqachon hayotdan koʻz yumgan. Qutqaruvchi vertolyot bortdagi shifokor yurak urishini aniqlay olmagan. Ehtimol, birinchi xalokatda Sanct ichki jarohatlar haqida xabar bermagan. Shundan soʻng Tashkilotchilar KTM barcha motosikllarini poygadan olib tashlashga qaror qilgan, ammo poyga direktori, belgiyalik sobiq haydovchi Jeki Ickx poygani davom ettirishga qaror qilgan.

Dakar rallisi 
Sainct ralli reyd ishtirokida 15 bosqichda gʻalaba qozongan, toʻliq natijalar Dakar tarixiy manbalar kitobidan olingan.

Manbalar 

2004-yilda vafot etganlar
1970-yilda tugʻilganlar
Freddy Kottulinskiy

Winfried Philippe Adalbert Karl Graf Kottulinsky Freiherr von Kottulin (Freddy Kottulinsky — nomi bilan mashhur; 1932-yil 20-iyulda tavallud topgan – 2010-yil 4-mayda vafot etgan) 1980-yilda Parij—Dakar rallisida gʻolib chiqqan nemis-shved poyga va ralli haydovchisi hisoblanadi. Feddy Germaniyaning Myunxen shahrida tugʻilgan.

Biografiya 

Uning nabirasi Mikaela Axlin-Kottulinskiy ham Audi Sport TT Cup musobaqasida poygachi sifatida ishtirok etgan. 1980-yilda u Gerd Löffelman bilan birgalikda Audi tomonidan tayyorlangan 4WD VW Iltis mashinasida Parij-Dakar rallisida gʻolib boʻlgan. Jan Ragnottini qoʻllab-quvvatlashi kerak boʻlgan uchta mashinadan birini birinchi marta haydashni soʻrashganda, choʻlda na tajribasi va na ishtiyoqi boʻlgan Kottulinskiy yuqori maosh soʻrab, bilvosita rad etgan. Poyga boshlanishidan sal oldin jamoa uni baribir ishtirok etishga koʻndirgan va Kottulinskiy poygaga kam vaqt tayyorgarlik bilan kirgan. Uning chodiri ham, uxlash uchun sumkasi ham boʻlmagan, ammo mashinani qo‘llab-quvvatlashni kutmasdan ishlashi uchun yetarlicha ehtiyot qismlar mavjud boʻlgan. O‘shanda Kottulinskiy mexaniklarni ham brigadaning xizmat mashinalarini tez va xavfsiz haydashga o‘rgatgan. Bu Audi Fahrsicherheitstraining (haydash xavfsizligi darslari) ga aylangan desa ham boʻladi, Kottulinskiy nafaqaga chiqqunga qadar 25 yil faoliyatini poygalarga bagʻishalgan.

Kottulinskiy bir necha yil davomida Tyuringendagi Gorkvitsda yashab, mahalliy Shleyser Dreyk poyga musqasini targʻib qilgan. 70 yoshdan oshganida ham u avtosport musobaqalarida ishtirok etgan, masalan, 2006-yil 11-avgustda Datsun 240Z bilan Nyurburgringdagi Nordshleyfedagi AvD -Historic-Marafonda 400chi boʻlgan. U 2010-yil may oyida Karlstadda vafot etgan.

Poyga rekordi

Formula-2 boʻyicha Yevropa chempionati natijalari

Deutsche Tourenwagen Meisterschaft natijalari

Manbalar 

2010-yilda vafot etganlar
1932-yilda tugʻilganlar
Aleksandr Shkuratov

Aleksandr Ivanovich Shkuratov (1906 — 1986) — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

Biografiyasi 
Shkuratov 1906-yilda Farg‘onada tug‘iladi. U 1929-yildan SIKP a’zosi.  

Aleksandr Shkuratov 1923-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faoliyat yuritib keladi. U 1923—1986-yillarda — o‘rmon aralash zavodi ishchisi, O‘zbekiston, Farg‘ona shahar LKYOI (Leninchi kommunistik yoshlar ittifoqi) qo‘mitasi kotibi, O‘zbekiston SSR komsomol ishlari bo‘yicha mas’ul nazoratchi, O‘zbekiston KP (b) MK huzuridagi XKP (Xitoy kommunistik partiyasi) tomonidan vakolatli mas’ul nazoratchi, “O‘rtoq” qandolat fabrikasi, O‘zbekiston KP(b) MK maxsus sektor mudiri, O‘zbekiston KP (b) Kuybishev partiyasi birinchi kotibi, Surxondaryo viloyat partiya qo‘mitasi ikkinchi kotibi, Toshkent viloyat partiya qo‘mitasi kotibi, O‘zbekiston Kompartiyasi (bolsheviklar) Markaziy Qo‘mitasi huzuridagi Respublika partiya maktabi tinglovchisi, O‘zbekiston Kompartiyasi Toshkent shahar Markaziy okrug qo‘mitasining birinchi kotibi, Savdo, rejalashtirish va moliya organlari bo‘limi boshlig‘i, O‘zbekiston Kompartiyasi Toshkent viloyat qo‘mitasi partiya komissiyasi raisi vazifvlarida faoliyat olib boradi. 

Shkuratov O‘zbekiston SSR Oliy Kengashining 4 va 5-chaqiriqlari deputati etib saylanadi.  

U 1986-yilda Toshkentda vafot etadi.

Havolalar 

 Aleksandr Ivanovich Shkuratov. — Toshkent haqiqati. - 1986. - 24 yanvar.

Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Oktabr Inqilobi ordeni sohiblari
Toshkentda vafot etganlar
1986-yilda vafot etganlar
23-yanvarda vafot etganlar
Fargʻonada tugʻilganlar
1906-yilda tugʻilganlar
Fedor Chuprunov

Fedor Timofeyevich Chuprunov (1916 — 1984) — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi sanaladi.

Biografiyasi 
U 1916-yilda Goldino qishlog‘ida tug‘iladi. 1942-yildan esa SIKP (Sovet ittifoqi kommunistik partiyasi) a’zosi.  

Fyodor Chuprunov 1933-yildan — iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlar faoliyat olib boradi. U 1933—1946-yillarda — shaxta muhandisi, "Stalintog‘ko‘mir" tresti zavodi boshlig‘ining o‘rinbosari, Ulug‘ Vatan urushi qatnashchisi, bo‘linmaning siyosiy yo‘riqchisi, qo‘shin qo‘mondoni, batalon qo‘mondoni, "Donko‘mir" shaxta trestining BKP (Butunittifoq kommunistik partiyasi) partiya tashkilotchisi; SIKP Don okrug qo‘mitasi (Tula viloyati) birinchi kotibi, O‘zbekiston Kompartiyasi Surxondaryo viloyat qo‘mitasi sanoat va transport bo‘limi mudiri, Surxondaryo viloyat ijroiya qo‘mitasi raisining birinchi o‘rinbosari, “Surxonsovxozsuvqurilish” tresti boshlig‘i , O‘zbekiston SSR suv xo‘jaligi davlat qo‘mitasining rejalashtirish bo‘limi boshlig‘i lavozimlarida ishlaydi. 

Fyodor Chuprunov 7-chaqiriq O‘zbekiston SSR Oliy Kengashi deputati etib saylanadi.  

U 1984-yilda Toshkentda vafot etadi.

Havolalar 

 Hisob fayli
 Nekroloq

Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Toshkentda vafot etganlar
1984-yilda vafot etganlar
8-iyulda vafot etganlar
1916-yilda tugʻilganlar
17-sentabrda tugʻilganlar
Radosław Sobolewski

Radosław Sobolewski (; 1976-yil 13-dekabrda tugʻilgan) — polshalik nafaqadagi futbolchi, yarim himoyachi sifatida oʻynagan. Polsha terma jamoasi sharafini himoya qilgan. Hozirda I ligadagi Wisła Kraków klubi bosh murabbiyi.

Klublardagi faoliyati 
Bialystokda tugʻilgan Sobolewski faoliyatini Jagiellonia Białystokda boshlagan. 1998-yilda Wisła Plockga oʻtgan va klubda toʻrt yil oʻynadi. 1998-yil 7-martda „Wisła Plock“ jamoasida Rakov Chestochowaga qarshi oʻyinda debyut qildi. 2003-yil yanvar oyida Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski jamoasiga qoʻshildi va klubda 2004-yil dekabrigacha qoldi. 2005-yilda Wisła Krakówga qaytib, jamoa bilan 2004—2005, 2007—2008, 2008—2009 va 2010—2011-yilgi mavsumlarda Ekstraklasa chempionligini qoʻlga kiritdi.

2005—2006-yilgi qishki transfer davrida unga Southampton klubi qiziqish bildirdi. Biroq ingliz klubining taklifini Wisła Kraków rahbariyati rad etdi.

Xalqaro faoliyati 
Sobolewski 2006-yilda Germaniyada boʻlib oʻtgan Jahon chempionati final bosqichi uchun 23 kishilik milliy terma jamoaga tanlangan. Ushbu turnirda Germaniyaga qarshi jamoasining ikkinchi guruh bosqichidagi oʻyinida ikki marta qoidabuzarlik qilgani uchun qizil kartochka oldi. Turnirda qizil rangni olgan toʻrtinchi futbolchi va jahon chempionatida qizil kartochka olgan birinchi polshalik futbolchi boʻldi.

Radosław Sobolewski 2007-yil 20-noyabr seshanba kuni terma jamoadagi faoliyatini yakunladi.

Xalqaro gollari

Murabbiylik faoliyati 
2016-yilning yozida nafaqaga chiqqanidan soʻng, Sobolewski oʻzining sobiq klubi Wisła Kraków bosh murabbiyi yordamchisiga boʻldi.

2019-yil 7-avgustda Wisła Płockning bosh murabbiy etib tayinlandi.

2022-yilning 14-fevralida Jerzy Brzęczek bosh murabbiy bo‘lganidan so‘ng, Sobolewski Wisła Krakówga bosh murabbiy yordamchisi sifatida ishlay boshladi.

2022-yil 3-oktyabrda Brzęczek ishdan boʻshatilgach, Wisłaning yangi bosh murabbiyi boʻldi.

Statistika 
.

Murabbiylik statistikasi

Yutuqlari

Wisła Płock 

 I Liga: 1998-99

Dyskobolia 

 Polsha kubogi: 2004—2005

Wisła Kraków 

 Ekstraklasa: 2004—2005, 2007—2008, 2008—2009, 2010—2011

Individual 

 Ekstraklasa yilning eng yaxshi yarim himoyachisi: 2005-yil
 Ekstraklasada oyning eng yaxshi futbolchisi: 2009-yil mart

Manbalar 

Futbol yarim himoyachilari
FIFA Jahon chempionati 2006 oʻyinchilari
Polsha futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1976-yilda tugʻilganlar
Rashid Haydarov

Rashid Abdulxayevich Xaydarov (1949-yil, SSSR, Oʻzbeksiton SSR, Andijon viloyati — 2014-yil, Oʻzbekiston Respublikasi, Toshkent) — oʻzbek va sovet fizigi, texnika fanlari doktori, professor.

Ilmiy faoliyati 
Rashid Xaydarov 1985-yildan O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi instituti ilmiy asboblar bo‘limi doimiy mudiri.

Xaydarovning 3 ta monografiyasi, 200 dan ortiq ilmiy maqolalari turli nashriyotlarda nashr etilgan. 40 dan ortiq ixtirolar muallifi. Uning rahbarligi ostida to‘qqizta nomzodlik dissertasiyasi himoya qilingan.

Xaydarov suvni tozalash, zararsizlantirish va tuzsizlantirish uchun ko‘plab usul va tozalash qurilmalarni ishlab chiqqan, jumladan, bugungi kunda keng qo‘llanilayotgan to‘g‘ridan-to‘g‘ri osmos usulida sanoat suvini tozalash boʻyicha ixtiro ham aynan Xaydarovga tegishli.

Shuningdek, Xaydarov O‘zbekistonda suvni tozalash va gaz-havo aralashmalari sohasida joriy etilgan metall nanozarrachalar va bir qator nanokompozit materiallarning barqaror eritmalarini olish usullarini ham ishlab chiqqan.

Asosiy ilmiy ishlari 
— Xaydarov qalamiga mansub bir qancha ilmiy ishlar mavjud boʻlib:

— Xaydarov, R. A. va boshqalar. (2009) „Kumush nanozarrachalar sintezining elektrokimyoviy usuli“, Nanopartikullar tadqiqotlari jurnali, jild. 11(5), bet. 1193-1200;

— Xaydarov, R. A. va boshqalar. „Metal ionlaridan suvni uglerod nanopartikullari bilan konjugatsiyalangan polimer nanokompozitlari yordamida tozalash“, Water Research Vol. 44 (2010), bet. 1927-1933 yillar;

— Xaydarov, R. A. va boshqalar. „Kumush nanozarrachalarining suvli dispersiyalarini uzluksiz ishlab chiqarishning yangi usuli“, Int. J. Nanopartikullar, № 3, 2010, bet. 77-91;

— Xaydarov, R. A. va boshqalar. „Quyosh energiyasi bilan ishlaydigan toʻgʻridan-toʻgʻri osmosni tuzsizlantirish“, tuzsizlantirish 217 (2007) 225-232;

— Xaydarov, R. A. va boshqalar. „Suvdagi xlor-organik birikmalar va bakteriyalarni yoʻq qilish uchun nano-fotokatalizatorlar“, Journal of Colloid and Interface Science, jild 406, 2013 yil 15 sentyabr, 105-110-betlar;

— Xaydarov, R. A. va boshqalar. „Nanokarbon-polimer nanokompozitlari“, Nanozarralar xalqaro jurnali, 5-jild, 1-son, 2012-yil, 88-98-betlar;

— Xaydarov, R. A. va boshqalar. „Suvni zararsizlantirish uchun elektrolitik tarzda hosil qilingan kumush, mis va oltindan foydalanish“ Suv taʼminoti jurnali RT-Aqua, 53, 2004, 567-572 shular jumlasidandir.

Manbalar 

Toshkentda vafot etganlar
2014-yilda vafot etganlar
Andijonda tugʻilganlar
1949-yilda tugʻilganlar
15-martda tugʻilganlar
Statsraad Lehmkuhl

Statsraad Lemhkuhl (norveg tili: Statsraad Lehmkuhl, tarjimasi — „Vazirlar Mahkamasi aʼzosi Lemkuhl“) — uch ustunli Norvegiya yelkanli kemasi, bark, 1914-yilda qurilgan. Bergen portiga tayinlangan.

Bu Norvegiyadagi eng qadimgi va eng katta yelkanli kema.

Tarix 
1914-yilda Geestemyundedagi „Iogann Teklenborg“ kemasozlik zavodida Germaniya savdo floti kursantlari uchun „Grandduke Fridrix Avgust“ deb nomlangan oʻquv kemasi sifatida qurilgan.

Birinchi jahon urushi tugagandan soʻng, bark Britaniya armiyasining kubogiga aylandi.

1921-yilda yelkanli kema Norvegiya Vazirlar Mahkamasining sobiq aʼzosi (1905-1907-yillarda mehnat vaziri), Bergen shahri kemachilik jamiyati direktori Kristofer Lemkulning tashabbusi bilan Norvegiya kemachilik ittifoqi tomonidan sotib olingan.

Ikkinchi Jahon urushining boshida barka nemis qoʻshinlari tomonidan qoʻlga olindi va 1940-yil aprel oyida „Wastwards“ deb nomlandi va oziq-ovqat ombori sifatida foydalanildi.

1967-yilda yelkanli kemani kema egasi va magnat Hilmar Reksten sotib oldi, u 11 yil oʻtgach, kemani maxsus tashkil etilgan Kristofer Lemkul suzib yurish fondiga topshirdi. Oʻshandan beri ushbu tashkilot kemaning egasi boʻlib kelgan.

1978-yilda Norvegiya parlamenti „Stadsraad Lemhkuhl“ kemasini milliy boylik deb hisoblash toʻgʻrisida qaror qabul qildi.

Numizmatikada 
Bark Shimoliy Koreyaning 2004-yildagi 7 va 20 von tangalarida tasvirlangan.

Bugungi bark 
Bugungi kunda Stadsraad Lehmkuhl barki koʻpincha Norvegiya Qirollik dengiz floti dengiz akademiyasining boʻlajak ofitserlarini tayyorlash uchun oʻquv kemasi sifatida ishlatiladi.

2005-yildan beri yelkanli kema bir kunlik dengiz sayohatlari uchun ijaraga berilishi mumkin, konferentsiyalar va korporativ kechalar uchun joy. Shuningdek, bark 10 kungacha davom etadigan dengiz kruizlarini amalga oshiradi.

Havolalar 
 Barkaning Baltimorga kelishi videosi, 2010-yil noyabr, youtube.com
 2012-yilda Bergen-Ullapool-Bergen barkasining oʻtishi haqida video, youtube.com
 Barkadagi hayot haqida video, vimeo.com

Manbalar
Yabalkovets

Yabalkovets (  ) - Bolgariyaning janubiy-markaziy qismidagi Kardjali viloyatining,  Ardino munitsipalitetidagi togʻli qishloq hisoblanadi. U  joylashgan. Qishloqning  Janubi-sharqda Chubrika joylashgan. U 11,232 kvadrat kilometr maydonni egallaydi.2013 -yil holatiga ko'ra 204 kishi istiqomat qiladi.

2012- yilda Yabulkovetsda Mountain Inn, aka 32 xonali Mountain View sog'lomlashtirish majmuasi, restoran, sauna, jakuzi, bug' hammomi, ochiq va yopiq basseynlar va boshqa imkoniyatlar ochildi.

Taniqli odamlar 

 Faiq Ismoilov (1935 — 1995), yozuvchi

Ma'lumotnomalar 

Adrino qishlog'i aholi punktlari
Tarnoslivka

Tarnoslivka () — Bolgariyaning janubiy-markaziy qismidagi Qırdjali viloyatining Ardino munisipalitetidagi qishloqlaridan biri. U  joylashgan .U 7,929 kvadrat kilometr maydonni egallaydi. 2013 -yil holatiga koʻra 118 kishidan iborat edi .

Maʼlumotnomalar 

Adrino qishlog'i aholi punktlari
Temenuga

Temenuga (  ) -  Bolgariyaning janubiy-markaziy qismidagi Qırdjali viloyatining  Ardino munisipalitetidagi qishloq. U  Sofiyadan   janubi-sharqda joylashgan . U 7,217 kvadrat kilometr maydonni egallaydi. 2013- yil holatiga ko'ra 10 kishidan iborat edi.

Maʼlumotnomalar 

Adrino qishlog'i aholi punktlari