MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Blekpul

Blekpul (Blackpool)— Buyuk Britaniyaning gʻarbidagi shahar, Lankashir grafligida. Irlandiya dengizi sohilida. Aholisi 144 ming kishidan ortiq. Kurort shahar. Angliya siyosiy partiyalari va kasaba uyushmalari konferensiyalar oʻtkazadigan joy.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Blyuz

Blyuz (ing. blues, blue devils — gʻamginlik, dilgirlik) — Missisipi qoratanlilarining yakka ijro etiluvchi lirik qoʻshigʻi; odatda, qaygʻu, hasrat, baxtni qoʻmsash kayfiyatlarini ifodalaydi. 19-asr oxiridan maʼlum; 20-asr boshidan shaharlarda yashovchi qoratanlilar orasida ham tarqala boshlaydi va professional musiqachilar ijodida mumtoz shakliga ega boʻladi. Ilk namunalari — U. Xendining „Memfis blyuz“ (1912) va „SenLui blyuz“ (1914). B. sirgʻanuvchi ohanglar („blyuz ohanglari“), sinkopalar, ijroviy badihagoʻylik kabi xususiyatlarga ega. B.— jaz sanʼatining asosiy manbalaridan biri.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Boa

Boa, oddiy boʻgʻma ilon (Constrictor constrictor) — boʻgʻma ilonlar oilasiga mansub ilon. Uzunligi 2—5,5 m. Terisining rangi chiroyli naqshindor yaraqlagan. Amerikaning asosan tropik oʻrmonlari, togʻli hududlarida (imperator boʻgʻma iloni — Boa imperator kenja turi) va quruq ochiq landshaftlarida (argentina boʻgʻma iloni — Boa occidentalis kenja turi) tarqalgan. Koʻpincha yerda, dare va soylar qirgʻogʻida, daraxtlarda yashaydi. Odamlar yashaydigan joylar yaqinida ham uchraydi. Kemiruvchilar, kaltakesaklar va qushlar bilan oziqlanadi. Asosan kechasi ovga chiqadi. Urgʻochisi 3 tadan 64 tagacha bolalaydi. Yosh B. koʻlga oʻrganadi, tutqinlikda 10 va undan koʻproq yil yashaydi. B. terisi juda yuqori baholanadi, undan koʻnteri sanoatida foydalaniladi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bob ul-Mandab boʻgʻozi

Bob ul-mandab boʻgʻozi (arab Motam darvozasi) — Arabiston ya. o. ning jan.gʻarbiy chekkasi bilan Afrika oraligʻidagi tor boʻgʻoz. Qizil dengizni Adan qoʻltigʻi va Arabiston dengizi bilan qoʻshib turadi. Eng tor joyining eni 26,5 km. Kema qatnaydigan qismi (farvateri)ning eng sayoz joyi 31 m. Uz. 109 km. B.ulM.B.da bir necha orol bor (eng kattasi Perim o.). B.ulM.B. katta iqtisodiy va strategik ahamiyatga ega. Boʻgʻoz orqali Yevropadan Sharqiy va Jan. Osiyoga va Avstraliyaga boriladi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Alifbo boʻyicha boʻgʻozlar
Bobaytogʻ

Bobaytogʻ — Toshkent viloyatshshgp togʻ. Chatqol tizmasining janubi-gʻarbiy tarmogʻi. Bobaytogʻning Ohangaron vodiysi (Ohangaron suv ombori sohili)ga qaragan yon bagʻri tik. Eng baland joyi 3555 m. Togʻning yuqori qismida alp tipidagi relyef shakllari bor. Yon bagʻirlari Ohangaron daryosining irmoqlari bilan kuchli parchalangan. Suvayirgich qismi yassi. Shimoliy yon bagʻirlari kamroq parchalangan. Soy vodiylari chuqur va tor. Bobaytogʻ quyi triasning intruziv kristalli jinslari (granitporfirit, siyenit, felzitporfirlar, tufli lava va boshqalar) dan tashkil topgan. Bobaytogʻdan Ohangaronning Jiblon, Koʻyindi, Ertosh, Yaxandak kabi sersuv soylari boshlanadi. Togʻ yon bagʻrida buloqlar ham mavjud. Yon bagʻirlarning quyi qismlaridagi (1200-1600 m) qoʻngʻir togʻ oʻrmon tuproqlarda shuvoq aralash bugʻdoyiq, undan yuqoriroqda yongʻoqzorlar, togʻolma, togʻolcha, balandroq yon bagʻirlardagi (1700-2800 m) jigarrang tuproqlarda bugʻdoyiq, togʻshuvoq, togʻshayir oʻt oʻsimliklari orasida zarafshon archasi, saurarcha, yuqoriroq qismlarida oʻrikarcha (turkiston archasi) oʻsadi. Bobaytogʻning suvayirgʻich qismidagi mayda shagʻalli jigarrang tuproqlarda togʻ kserofitlari, toshloq och qoʻngʻir tuproqlarda turli oʻtli betaga, kovrak, qiziltikon tarqalgan. Bobaytogʻdan yoz va kuzda yaylov sifatida foydalaniladi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  

Togʻlar
Toshkent viloyati
Oʻzbekiston geografiyasi
Bobak qoʻzgʻoloni

Bobak qoʻzgʻoloni — Ozarbayjon va Gʻarbiy Eronda dahriylik gʻoyalarini ilgari surgan xurramiylarnit Bobak (Bobuk) (798-yil/800-yil,838-yil) boshchiligidagi islomga qarshi qoʻzgʻoloni (9-asrning 30- yillari). Qoʻzgʻolon keng yoyilib, Sharqiy Armaniston yerlarigacha tarqaldi, ishtirokchilarining soni 300 ming kishiga yetdi. Vizantiya bilan boʻlayotgan urush hamda Misrdagi qoʻzgʻolon (830—833) xalifalikka Bobak qoʻzgʻolonini bostirish imkonini bermadi. Shuning uchun xalifa Maʼmunning vafotidan soʻng (833), xalifa Muʼtasim (833—842) Vizantiya bilan yarash bitami tuzib, asosiy kuchini Bobak qoʻzgʻolonini bostirishga tashladi. 833-yil Hamadon shahri yaqinidagi jangda qoʻzgʻolonchilar ogʻir talafot koʻrdilar. Arab manbalarida koʻrsatilishicha, bu jangda 60 ming kishi halok boʻlgan. 835-yil arab qoʻshiniga xalifaning eng yirik qoʻmondoni Afshin (Usrushona hokimi Haydar ibn Kovus) sarkarda qilib tayinlandi. U mahalliy mulkdorlarning yordami bilan qoʻzgʻolonni bostirdi. 837 yil qoʻzgʻolonchilarning oxirgi tayanch qalʼasi — Badz qoʻldan ketdi. 838-yil Bobak va uning tarafdorlari qatl etildi.

Manbalar 

Qoʻzgʻolonlar
Bobil

Bobil (shumercha Kadingirra, akkadcha Babilu, aynan — tangri darvozasi) — Mesopotamiyaning shimoliy qismida, Furot daryosi boʻyida joylashgan shahar; hozirda Xilla shahri (Iroq). Bobil dastlab Akkad shohi Sargon (miloddan avvalgi 2364— 2314) haqidagi afsonada va Ur davlatining III sulolasiga oid hujjatlarda tilga olingan. Bobil Birinchi Bobil sulolasi (miloddan avvalgi 1894—1595) davrida katta rol oʻynay boshlagan, Hammurapi davri(miloddan avvalgi 1792—1750) ga kelib esa nafaqat Mesopotamiyaning, balki butun Old Osiyoning yirik siyosiy, madaniy va xo'jalik markaziga aylangan(taxminan 1595-yil). Bobil dastlab xettlar, soʻngra taxminan 1518-yil kassitlar bosib olgan. XIII-XII asrlarda shahar Ossuriya podsholari Tukultininurti I va Tiglatpalasar I tomonidan ikki marotaba vayron etilgan. Miloddan avvalgi 1-ming yillik boshlarida Ossuriya va oromiy qabilalaridan xaldeylar oʻrtasida Bobil uchun kurash boʻlgan. Miloddan avvalgi 732-yildan Bobil Ossuriya davlati tarkibida. Miloddan avvalgi 689-yil shahar isyon koʻtarganligi sababli Ossuriya podshosi Sinaxerib tomonidan butkul vayron etilgan (taxminan miloddan avvalgi 680-yil). Sinaxeribning vorisi Asarxaddon tomonidan kayta tiklangan. Miloddan avvalgi 626-yil Blagi hokimiyatni xaldey Nabopalasar (626—604) egallab olgan. Navuxodonosor II (604—562) davrida shahar gullabyashnagan, ravnaqtopgan. 538-yil Bobilni forslar shohi Kir bosib olgan. Miloddan avvalgi 331-yil Bobilni Iskandar Zulqarnayn zabt etgan. Miloddan avvalgi 312-yil Bobil Iskandarning sarkardalaridan biri Salavk qoʻli ostiga oʻtgan. Shu paytdan eʼtiboran B. yetakchilik mavqeini yoʻqota borgan va milodiy II asrga kelib tarix sahnasidan uzilkesil tushib ketgan.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bobil (maʼnolari)

Bobil:

 Bobil (shumercha Kadingirra, akkadcha Babilu, aynan — tangri darvozasi) — Mesopotamiyaning shim.
 Bobil (davlat) (Vavilon) — Mesopotamiyaning jan.
Bobil podsholigi

Bobil podsholigi — miloddan avvalgi 186-asrlarda Hammurapi davrida Ikki dare oraligi birlashguniga qadar mustaqil podsholnklarning markazlari.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bobil asirligi

Bobil asirligi — qad. yahudiylar tarixidagi davr (miloddan avvalgi 586—539); Bobil podshosi Navuxodonosor II Quddusni egallagach (586), yahudiylarning bir qismini zoʻrlik bilan Bobilga koʻchirtirgan paytdan to fors podshosi Kir II Bobil davlatini bosib olgandan keyin (538) yahudiylarni Falastinga qaytgunlarigacha oʻtgan davrni anglatuvchi tushuncha.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bobina

Bobina (frans. bobine — gʻaltak) — 1) toʻqimachilikda ip, tola oʻralgan gardishsiz gʻaltak; silindr yoki konus shaklida boʻladi; 2) ichki yonuv dvigateli va boshqa qurilmalar uchun akkumulyatorlar batareyasidan oʻt oldirish gʻaltagi. Akkumulyatorning past (6—12 V) kuchlanishli oʻzgarmas tokini yuqori (10—30 kV) kuchlanishli tokka aylantirib beradi. U oʻzak hamda birlamchi va ikkilamchi chulgʻamlardan iborat. Induksion gʻaltak deb ham ataladi; 3) hisoblash texnikasida, tovush yozib olish qurilmalarida — magnit lenta oʻraladigan gʻaltak; 4) kinoapparatlarda — kinolenta oʻraladigan gʻaltak.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  

Kino va video texnologiyalari
Bobishmulla

Bobishmulla — sak qabilalaridan apasiaklarga oid qalʼa va qabr harobalari (miloddan avvalgi 4—2-asrlar). Qad. Xorazm vohasidagi Janadaryo boʻyida joylashgan. B.da arxeolog S. P. Tolstoye qazish ishlari olib borgan (1946). Toʻgʻri toʻrtburchak tarhli qalʼa burjlar bilan mustahkamlanib, shinakli mudofaa devorlari bilan oʻralgan. Markazida katta bino va burchak qismida bosh minora boʻlgan. Bularning barchasi xom gʻisht (39x39x11 va 40x40x11 sm)dan qurilgan. Qazishmalarda tegirmon toshlari, hayvon suyaklari, sopol idishlar, koʻplab oltin taqinchoqlar topilgan. Odam jasadlari maxsus taxta supalar ustiga qoʻyilgan.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  

Oʻrta Osiyoning qadimiy shaharlari
Bobo

Bobo, buva — 1) otaning va onaning otasi; 2) turkiy xalqlar oʻzidan oldingi yetti pusht (nayel) shajarasini bilishi shart boʻlgan. Shu yetti pushtning birinchisi katta B. deyilgan; 3) hozir qarindosh boʻlmagan yoshi ulugʻ keksa kishilarga murojaat qilganda ham hurmat yuzasidan B. soʻzi ishlatiladi; 4) azizavliyolar nomiga qoʻshib ishlatiladi: mas, shayx Zayniddin bobo va boshqa; 5) buxoroning katta dahalaridagi bosh mirshab unvoni.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bobo ishoq qoʻzgʻoloni

Bobo ishoq qoʻzgʻoloni — Saljuqiylar hokimiyatiga qarshi Bobo Ishoq boshchiligida koʻtarilgan qoʻzgʻolon (1239—41). Qoʻzgʻolon dastlab mamlakatning bir chekkasida boshlanib, keyinchalik Malatiya, Sivas, Toqot, Amosiya shaharlarini ham qamrab oldi. Bobo Ishoq sulton Gʻiyosuddin Kayxusrav II qoʻshini ustidan gʻalaba qozongach, oʻzini xalifa deb eʼlon qildi, ammo oradan koʻp oʻtmay, saljuqiylarga yollangan kishilar tomonidan qatl etilgan. Qoʻzgʻolon 1241-yilda magʻlubiyatga uchradi, uning qatnashchilari yoppasiga qirib tashlandi.

Manbalar 

Qoʻzgʻolonlar
Bobo mirak qoʻzgʻoloni

Bobo mirak qoʻzgʻoloni — Buxoro xonligida shayboniylarta qarshi koʻtarilgan xalq qoʻzgʻoloni (16-asr 40- yillari). Yirik yer egalari. viloyat hokimlarining markaziy hokimiyatga boʻysunmasliklari natijasida Buxoro xonligidan ayrim viloyatlar (Balx, Samarqand) qatori kichik shaharlar ham ajralib chiqa boshlagan. Qarshi viloyatining Koson shahrida joʻybor xojalariaai Abul Baqoning togʻasi Bobo Mirak umumxalq qoʻzgʻoloniga rahbarlikni oʻz qoʻliga olgan. Qoʻzgʻolon shu qadar kuchli tus olganki, birinchidan, unga qarshi barcha shayboniy xonlar va sultonlar jam boʻlib otlanishgan, ikkinchidan, qoʻzgʻolonchilar va shayboniylar qushini oʻrtasidagi kurash uch oy davom etgan. Nihoyat, shayboniylar ustun kelib kosonliklarning qarshiligini sindirishgan, ular shaharga bostirib kirib aholini qatli om qilishgan, Bobo Mirak qoʻlga olinib azoblab qatl etilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Axmedov B., Istorikogeograficheskaya literatura Sredney Azii XVI—XVIII vv. Pismennie pamyatniki, T., 1985, s. 180.
Bobo Savdoyi

Bobo savdoyi (taxalluslari Xovariy, Savdoyi) (15-asr, Abivard) — shoir. B. S. qasidanavislikda mashhur boʻlgan. Boysunqur Mirzo saroyida xizmat qilgan, malik ushshuaro unvoniga ega boʻlgan. Abivardlik shoirlarga ustozlik qilgan. Sheʼrlarida ayrim yuqori tabaqa vakillarini tanqid qilgan. Boysunqur Mirzoga yozgan qasidalarida podshohni oddiy xalqqa shafqat qilishga chaqirgan. Shoir haqida Navoiy ("Majolis unnafois"), 3. Vosifiy ("Badoye ulvaqoye") asarlarida maʼlumot bor.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  

Shoirlar
Bobo sangu

Bobo sangu (14-asr) —Amir Temurpirlaridan biri. Andxud shahridan. 1381-yil fevralda Amir Temur Xurosonga qilgan birinchi yurishida uni ziyorat qilgan. Shunda B. S jazava holatida Sohibqironning oyogʻi ostiga qoʻyning toʻshini tashlagan. Amir Temur bundan "Xuroson yer yuzining toʻshidur, bizga tangri uni bergusidir", deb xulosa chiqargan.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  

Kishilar
Tarixiy shaxslar
Bobo til

Bobo til — bir oilani tashkil qiluvchi, genetik jihatdan oʻzaro boglits tillar kelib chiqqan qad. til. Masalan, turkiy tillar, xususan oʻzbek tili tarixi oltoy bobo tilidan boshlanadi. Manbalarda koʻrsatilishicha, oltoy bobo tili ilk bor tungusmanjur va turkmoʻgʻul tillariga, soʻng turkmoʻgʻul tili oʻz navbatida turk va moʻgʻul tillariga ajralgan va h.k. Shuningdek lotin tili roman tillar, yaʼni fransuz, italyan, ispan, rumin va boshqa tillar uchun Bobo til hisoblanadi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Tilshunoslik
Bobo figʻoniy Sheroziy

BOBO FIGʻONIY Sheroziy (?, Sheroz — 1519, Mashhad) — fors shoiri. Husayn Boyqaro, soʻngra Sulton Yaʼqub Oq qoʻyunli (1470—90) saroyida xizmat qilgan. Unga "Shoirlar bobosi" degan faxriy unvon berilgan, taxallusi shundan olingan. B. F. gazal va qasida, qitʼa, ruboiy va boshqa janrlarda ijod qilgan. Oʻzbekiston FA Sharqshunoslik institutida gʻazallar devoni (inv № 1371), gʻazal va qasidalari( inv. № 2294/1, 1041/IV) saqlanmoqda.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

 

Kishilar
Shoirlar
1519-yilda vafot etganlar
Bobobek

Bobobek (? taxminan 1753) - Qoʻqon xoni (1752—53). Abdurahimbiynit katta oʻgʻli. Jungʻarlar (baʼzi manbalarda qalmoqlar) 1740-yillarda Qoʻqonni qamal qilganlarida Abdulkarimbiy jiyani Bobobekni garov sifatida oq uylik qilib dushmanlarga berishga majbur boʻlgan. Bobobek Quqon yaqinidagi Qaynar degan qishloqda jungʻarlar (qalmoklar) orasida yashagan va taxminan 1752—53 yillarda Qoʻqon taxtini qalmoqlar nomidan 10 oy boshqargan. 1753-yil beklar kengashi Qoʻqon lashkarini Oʻratepani egallash uchun joʻnatishga qaror qilgan. Qoʻshin safarga otlanib Beshariqqa yetganda Bobobek oʻldirilgan.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 

Kishilar
Qoʻqon xonligi hukmdorlari
1753-yilda vafot etganlar
Bobobek (hokim)

Bobobek (18331898.15.7, Toshkent) — Shahrisabz hokimi (1865— 70), kenagas urugʻining achamayli aymogʻidan. Otasi Hakimbek vafotidan soʻng (1865) Shahrisabz begi etib saylangan. B. va Kitob begi Joʻrabeklar oʻzaro ittifoq tuzib, Buxoro amirligidan ajralib chiqish uchun kurashganlar. Ular ruslar tomonidan bosib olingan Samarqand hisorini 1868-yil yozida qamal qilishda Samarqand aholisiga yordam berishgan. Zarafshonning yuqori qismida joylashgan Qoʻshtut tumanini ruslardan himoya qilishda jonbozlik koʻrsatishgan. Amir Muzaffar bilan oʻzaro bitim tuzgan general K. P. Kaufman qaysar beklarni tormor qilish uchun 1870-yil 11 avgustda general Abramov boshchiligida Shahrisabz va Kitobga rus qoʻshinlarini joʻnatgan. Shahrisabz va Kitob aholisi yaxshi qurollangan rus qoʻshinlariga qarshi toʻrt kun qattiq qarshilik koʻrsatganlaridan soʻng yengilganlar. B. va Joʻrabek oz sonli qoʻshinlari (200 kishiga yaqin) bilan Zarafshonning yuqori oqimida joylashgan togʻlarga chekinganlar. U yerda Qoʻqon xonligi qoʻshinlari tomonidan asir olinib, Xudoyorxonnint topshirigʻi bilan Toshkentga, K. P. Kaufman ixtiyoriga joʻnatilgan. Beklarning Xudoyorxonga nisbatan adovatidan ustomonlik bilan foydalangan Kaufman ularni harbiy xizmatga olib, Qoʻqon xonligini uzilkesil bosib olish maqsadida uyushtirilgan 1875—76 yillardagi harbiy yurishga jalb etgan. Mana shu yurishda koʻrsatgan xizmatlari uchun B. mayor, Joʻrabek podpolkovnik harbiy unvoni bilan takdirlangan.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bobodehqon

Bobodehqon — 1) dehqonchilik kasbining ustasi, mirishkor, tajribali keksa dehqon. Dehqonchilik ishlariga mohir, o'z ishining sohibi bo'lgan dehqonlarni O'rta Osiyoda qadimdan Bobodehqon deb atashgan. Kishilar dehqonchilikda ulardan maslahatlar olishgan, ularning izidan borishga odatlanishgan; 2) Biz bobodehqonlarimizning qadrlashimiz va eʼzozlashimiz kerak. Ular bizning hayotimizga juda ko'p hissa qo'shganlar. Biz har xil meva va sabzavotlarni do'konlardan olsak, do'kondagilar dehqonlardan olishadi. Bobodehqonlar juda ko'p mehnat qilishadi. Bizlar ham ularga o'xshab mehnatkash bo'lishni o'rganishimiz kerak;

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bobodiulaso

Bobodiulaso (Bobo-Dioulasso) — Burkina-Faso janubi-gʻarbidagi shahar, Uz provinsiyasining maʼmuriy markazi. Aholisi 229 ming kishidan ziyod. Transport yoʻllari tuguni. Xalqaro aeroport bor. Mamlakatning iqtisodiy markazi. Oʻsimlik moyi, sovun, pivo korxonalari, paxta tozalaydigan va sholi oqlaydigan korxonalar, gugurt va sigareta fabrikalari bor. Hunarmandchilik (gilam toʻqish) rivojlangan. Bobo-Dioulasso atrofida yirik kvarsitli gil qatlamlari bor.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bobodogʻ

Bobodogʻ — Katta Kavkazning Bosh (Suvayirgʻich) tizmasidagi choʻqqi. Qorachoy daryosining bosh tomonida (Ozarbayjonda). Balandligi 3629 m. Bobodogʻdan sharqroqda Bosh Kavkaz tizmasi pasayib, uch tarmoqqa boʻlinib ketadi.

Manbalar
Arshavir Boboyev

Arshavir Grigorevich Boboyev (1919.21.11, Ashxobod — 1999.1.11, Toshkent) — geolog , Oʻzbekiston fanlar akademiyasi muxbir a’zosi (1974). geol.mineralogiya fanlari direktori (1957), prof. (1960), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan neftchi (1964), Ozarbayjon industrial institutini tugatgan (1947). Oʻzbekiston Geol. vazirligiga qarashli Neft va gaz konlari geol.si va razvedka institutida boʻlim boshligʻi (1969— 89). Lab. mudiri (1989-yildan). Ilmiy ishlari litologiya, paleogeografiya, regional geologiya, geotektonika, neft va gaz konlari geolxiga bagʻishlangan. Oʻzbekistonning gʻarbiy va janubiy viloyatlarida hamda Misrda neft va gaz konlarini qidirib topish va ishga solishsa ishtirok etgan.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 

Olimlar
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzoslari
Baxtiyor Boboyev

Baxtiyor Mamarasul oʻgʻli Boboyev (1937.25.12, hozirgi Qozogʻistondagi Aris shahri) — rassom, Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademik (1999). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1973). Shoir M. Boboyevnint oʻgʻli. Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1963). 1974-yildan Toshkent teatr va rassomlik sanʼati (hozirgi Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn) institutida oʻqituvchi, 1980-yildan dotsent, 1997-yildan professor B. ijodida ijodkorlar, hunarmandlar qiyofasi, mehnatjarayoni muxim urin tutadi. Asarlari: "Zamin shoʻri" (1963), "Tandirchilar" (1968), "Alisher Navoiy portreta" (1968), "Fargona navolari" triptixi (1970), "Gazli tongi" (1975), "Chorraxa" (1983), "Alisher Navoiy soy boʻyida" (1993), "Namozi asr" (1997) va boshqa 1963-yildan respublikada va chet mamlakatlardagi badiiy koʻrgazmalarda asarlari bilan faol ishtirok etadi.

Manbalar 

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arboblari
1937-yilda tugʻilganlar
25-dekabrda tugʻilganlar
Botir Boboyev

Botir Davronovich Boboyev (1914.15.5 — Toshkent — 1984.4.11) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, polkovnik. Rostov iqtisod institutini, Xarkov artilleriyachilar bilim yurtini bitirgan. 1942-yildan frontda. 118gvardiyachi artilleriya polki batareya komandiri. Boboyev 1945-yil yanvarda Oborniki qishlogʻida dushmanning qarshi hujumini qaytarib, oʻz batareyasini dushman roʻparasiga olib chiqib jang qilgan. Koʻrsatgan jasorati uchun Qahramon unvoniga sazovor boʻlgan (1945). Boboyev urushdan keyin Germaniyadagi sovet harbiy maʼmuriyatida xizmatni davom ettirdi (1945—1947). Toshkent shahri, Shayxontohur tumani harbiy komissari (1952—1972). Respublika urush va mehnat faxriylari kengashi Toshkent seksiyasining raisi (1972-yildan) lavozimlarida ishlagan.

Manbalar

Havolalar  
 Nekrolog
 http://press.natlib.uz/ru/editions/74533
 http://press.natlib.uz/ru/editions/76807

Sovet Ittifoqi Qahramonlari
1914-yilda tugʻilganlar
1984-yilda vafot etganlar
4-noyabrda vafot etganlar
15-mayda tugʻilganlar
Tasvirsiz maqolar
Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini olgan oʻzbeklar
Mamarasul Boboyev

Mamarasul Boboyev (1911.3.4, Kattaqoʻrgʻon — 1969.23.7, Toshkent) — oʻzbek shoiri. U dastlabki maʼlumotni Navoiy nomli maktabda oldi, Shoir 1927-yilning kuzida Buxorodagi xoʻjalik texnikumiga oʻqishga kirdi. 1934—1938-yillarda Mamarasul Boboev Toshkent davlat pedagogika instituti til va adabiyot fakultegning sirtqi boʻlimini tamomladi. Respublika gazeta, jurnal, nashriyot va Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasida ishlagan (1947—68). 1939-yilda „Guliston“ jurnalida uning „Ulugʻbek“ nomli tarixiy poemasi bosilib chiqdi. Ulugʻ Vatan urushi shoir uchun sinov yillari boʻldi. U 1941-1946-yillarda vatan mudofaasida qatnashib, Eronda xizmat qildi.

„Janubiy nuqtada“ (1953), „Eron daftari“ (1952), „Sadoqat haqida“ (1954) sheʼrlar turkumi va boshqa kitoblari nashr etilgan. „Yoshlik chogʻim — oltin chogʻim“ (1959), „Goʻzallik istab“ (1963) kabi dramalari bor. U rus (M. Lermontov, N. Nekrasov, T. Shevchenko, N. Tixonov, K. Simonov), tatar (M. Jalil), ovar (R. Hamzatov) shoirlari asarlarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Uning „Eron osmoni ostida“ turkum sheʼrlari horijiy sharq mavzudagi eng yaxshi asarlar sirasiga kiradi.

Sheʼriy toʻplamlari 
 „Vatan shaʼniga“ (1939)
 „Shodiyona“ (1951)
 „Sevgan qoʻshiqlarim“ (1959)
 „Yangra rubob“ (1961)
 „Ayni yoz“ (1961),
 „Yuragimning aytganlari“ (1963)

Manbalar

Adabiyotlar 
 Tanlangan asarlar, —2j.lar, T.: 1974-1975.
Sobir Boboyev

Sobir Boboyev (1920.30.12, Toshkent) — kompozitor, Oʻzbekiston da xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1967). Toshkent konservatoriyasini tugatgan (1949). 1943—47 yillari Oʻzbekiston radiosi xorida ishlagan. Oʻzbekiston Kompozitorlar uyushmasining raisi (194855, 196065, 198185), Samarqand opera va balet teatrida badiiy rahbar va direktor (1966—69), Oʻzbek davlat filarmoniyasida badiiy rahbar (1972—76). 3 opera — "Hamza" (K. Yashin, 1961), "Yoriltosh" (Sh. Saʼdulla, 1967, birinchi oʻzbek bolalar operasi), "Fidoyilar" (Sh. Saʼdulla, 1972, 2tahriri 1984); 8 musiqali drama va komediya, jumladan "Dalada bayram" (Sh. Saʼdulla dramasi, D. Zokirov bilan hamkorliqda, 1954), "Vatan ishqi" (Sh. Saʼdulla, Z. Fatxullin, 1957), "Ikki bilaguzuk" (Sh. Saʼdulla, 1963), "Muhabbat qoʻshigʻi" (P. Tlegenov, 1980) va boshqa; kantata, orkestr asarlari, Navoiy, Mashrab, Nodira hamda zamonaviy oʻzbek shoirlari gʻazallariga romans va qoʻshiklar bastalagan.

Manbalar 

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arboblari
1920-yilda tugʻilganlar
20-dekabrda tugʻilganlar
Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureatlari
Toʻxtasin Boboyev

Toʻxtasin Boboyev (1923.23.1, Fargʻona viloyati Jonketmon qishlogʻi — 2000.15.1, Ohangaron shahar) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi. Belorussiya fronti, 61-armiyasining 81-oʻqchi diviziyasiga qarashli 154-maxsus razvedkachilar rotasida xizmat qilgan. 1943-yil Dnepr daryosidan kechib oʻtgan va qoʻshinlar yetib kelgunga qadar dushmanlar hujumini jasorat bilan qaytarib turgan. Koʻrsatgan jasorati uchun Qahramon unvoniga sazovor boʻlgan (1944). Urushdan keyin Toshkent yuridik institutini bitirgan (1952). Kolxoz raisi, sovxoz direktori boʻlib ishlagan. 1962-yildan Ohangaron shahrida yashaydi.

Manbalar 

Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari
Sovet Ittifoqi Qahramonlari
23-yanvarda tugʻilganlar
1923-yilda tugʻilganlar
15-yanvarda vafot etganlar
2000-yilda vafot etganlar
Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini olgan oʻzbeklar
Qurbonali Boboyev

Boboyev Qurbonali Latipovich (1910.26.12, Oqmoʻla shahri2000.5,8, Toshkent) — geolog, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1974). geol.mineralogiya fanlari doktori (1962), professor (1963). Oʻrta Osiyo industrial intni tugatgach (1936), geol. ixtisosidagi turli muassasalarda foydali qazilmalarni qidirish ishlariga rahbarlik qilgan. Urush qatnashchisi (1942—43). 1944-yildan "Oʻzbekoltinkamyobmet" trestida bosh geolog, direktor oʻrinbosari. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Geologiya instituti direktori oʻrinbosari va direktori (1947—56) Oʻrta Osiyo Geol. va mineral xom ashyo ilmiy tadqiqot instituti direktori (1956—66). 1967-yildan Mineral resurslar ilmiy tadqiqot institutida katta ilmiy xodim. Geologik jarayonlar harakteristikasi prinsiplarini ishlab chiqib, Oʻrta Osiyoni geologikstrukturaviy rayonlashtirish sxemasini va shu asosda metallogenik va prognoz qilish sxematik haritalarini tuzgan. 1983-yildan Ruda konlari genezisi boʻyicha Xalqaro assotsiatsiya (AQSH) haqiqiy aʼzosi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari