MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Lanje qasr

Lanje qal’asi (Fransiyaning Indre va Luara departamentidagi) XX asr oxirida Anjevin grafi Fulk Nerra (Plantagenetlar sulolasining ajdodi) tomonidan Luara vodiysi ustida osilgan qoya ustiga asos solingan. XII asrda qal’a uning avlodi Richard Lionheart tomonidan kengaytirilgan. Filipp II Avgust 1206-yilda Angevin grafligidan Lanjeni qaytarib oldi, keyin u Yuz yillik urushda inglizlar tomonidan qisman vayron qilindi.

Oʻsha davrning binosidan boshlab, „Qora Fulk Donjoni“ laqabli bosh minoraning jabhasi saqlanib qolgan — u Fransiyada saqlanib qolgan eng qadimgi tosh qal’a hisoblanadi. Qal’aning qolgan qismi XV asrning ikkinchi yarmida Lui XI davrida qurilgan. 1491-yilda Lanje qasrida Lui oʻgʻli Qirol Charlz VIII va Brittani gersoginyasi Annaning toʻyi boʻlib oʻtdi.

Yana qarang 

 Luara qal’alari
 Fransiya qal’alari

Havolalar 

 Langeai qal’asi rasmiy veb-sayti )
 Fransuz instituti veb-saytida Lange qal’asi haqida )
 Suratlar bilan Lange haqida maqola )
 Canal Academy veb-saytidagi Langeai qal’asi Arxivnaya kopiya  )
Fransiyada jahon merosi
 Loire Qulflari
Fransiyaning tarixiy yodgorliklari
Endr va Loire bo'limi muzeylari
Endr va Loire departamenti qulflari
Lankaster qasri

Lankaster qal’asi () — oʻrta asr qal’asi Lankaster, Lankashir, Angliya. Qal’aning poydevori va dastlabki tarixi haqidagi maʼlumotlar saqlanib qolmagan; taxminlarga koʻra, u XI asrda Lun daryosining kesishuvidagi Rim qal’asi oʻrnida tashkil etilgan. 1164-yilda Lankaster baroniyasi, shu jumladan qal’a, tojga chiqdi. 1322 va 1389-yillarda shotlandlar Angliyaga bostirib kirib, Lankasterga yetib kelishdi va qal’ani qisman vayron qilishdi. Bir necha asrlar davomida, Angliya fuqarolar urushigacha, qal’a harbiy harakatlarda qatnashmagan. Lankaster qal’asi 1196-yilda qamoqxona sifatida ishlatilgan boʻlsa-da, unda inqilob davrida yana parlament kuchlari uchun qamoqxona joylashgan edi. Urushdan keyin qal’a endi harbiy ahamiyatga ega emas edi. Binoning bir qismini Qirollik sudiga ijaraga bergan Lankaster gersogi sifatida Britaniya monarxiga tegishli. 1955-2011-yillarda qal’a binolarining aksariyati Adliya vazirligi tomonidan Lankasterdagi Janobi Oliylari qamoqxonasi uchun ijaraga olingan, shundan soʻng qal’a Gertsoglikka qaytarilgan. Qamoqxonaning yopilishi qasrning tashrif buyuruvchilarga ochilishiga imkon berdi.
Ayni paytda u haftaning yetti kuni jamoat uchun ochiq va keng koʻlamli taʼmirdan oʻtkazilmoqda. 2019-yilda taʼmirlangan yopiq maydonga kirish imkonini beruvchi keng yopiq platforma mavjud. Restoran burchagi yaqin Lancaster Priory yaxshi koʻrinishini taʼminlash uchun balandligi kamayadi qilingan eski parda devorga qurilgan. Bu XXI asrda qasrga birinchi qoʻshimcha. Kafega ulashgan yana bir taʼmirlangan bino Lankaster universitetini kichik konferentsiya xonalari boʻlgan shahar kampusi sifatida ijaraga oladi.

Yana qarang 

 Uelsdagi qal'alar ro'yxati

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 Lancashire Qal'alari
 Buyuk Britaniyaning sobiq qamoqxonalari
Buyuk Britaniyaning tarixiy muzeylari
Angliyada I toifali qulflar
Larisa

Larisa (Argos) — qadimiy va oʻrta asrlardagi akropol, mustahkam tepalik. Argos shahar markazidan 5 kilometr gʻarbda joylashgan.

Tarixi 
Qoʻrgʻonlar miloddan avvalgi V-VI asrlarga oid. X asrda markaziy qismida qasr qurilgan. Kelajakda qal’a vizantiyaliklar (X asr), lotinlar (XIII asr), venetsiyaliklar (XV asr) va turklar tomonidan hududni izchil bosib olishi natijasida qayta qurilgan.

Akropol Larisa tepaligining tepasida 289 metr balandlikda joylashgan. Ism  sharafiga berilgan), u Argos asoschisi Pelasgusning qizi boʻlgan. Bu choʻqqida akropol, ehtimol Miken davriga oid boʻlgan. Pausanias Zevs Larisa va Afina ibodatxonalari mavjudligini eslatib oʻtadi. Eng qadimiy ibodat obyektlari miloddan avvalgi VIII asrga toʻgʻri keladi.

Hozirgi holati 
Qal’aning shimoliy va gʻarbiy qismlari qoldiqlari hozirgi kungacha saqlanib qolgan. 1928-yilda golland arxeologi Volfgraf Larisa qal’asi ichida 1166-yilda Argos yepiskopi Nikita tomonidan qurilgan Vizantiya Bokira ibodatxonasini topdi.

Qal’a Argos shahri va Argolikos koʻrfazining ajoyib panoramasini taqdim etadi. Kechqurun Larisa qal’asi ajoyib tarzda yoritilgan va Nafpliodan koʻrinadi.

Bino xarobalari himoyalanmagan va jamoatchilik uchun ochiq. Yo‘l tog‘ cho‘qqisiga mashinada yetib borish uchun yetarli darajada yaxshi.

Manbalar

Havolalar 

 Larisa qal’asi
 Akropol
 Argolide
Le-Kenel qasri

Le-Kinel qasri () yoki Setsessiya qasri () — Fransiyaning Le Quesnel (Somme) kommunasidagi tashlandiq va vayron boʻlgan qasr. Taxminlarga koʻra bu perili qal’a edi.

Tarixi 
Qal’a Birinchi jahon urushi paytida bosib olingan va bombalangan. Urushdan keyin Vikont Burdon qasrni qayta tikladi va uni qizi grafinya Lussakga berdi. Ikkinchi jahon urushidan soʻng, mulk yashashsiz qoldi va 1985-yilda sotilgan. Qal’ani nomaʼlum parijlik advokat sotib olgan. Binoning bir qismi 1990-yillarning oxirida qulab tushgan.

1853-yilda saroyning jabhasi Sharl de Burdon tomonidan oʻzgartirildi, yangi pavilyon qurildi va ikkinchi qavat qoʻshildi.

Qal’a XII asrda Kenel ritsarlari oilasiga mansub. U oʻttiz yillik urush qurboni boʻldi, talon-toroj qilindi va qisman yoqib yuborildi. Mulkni Mari Damienga uylangan Jan Le Fort sotib olgan. 1751-yilda vafotidan keyin uning oʻgʻli Jan Baptiste Le Fort hozirgi qal’aning poydevorini qurdi. Oʻsha paytda qal’aning faqat bitta qavati bor edi. Xizmatchilar quyosh botgandan keyin bogʻga bormadilar.

2018-yil 9-10-dekabr kunlari qal’a yonib ketdi. Fasadning faqat bir qismi saqlanib qolgan. Bundan koʻp oʻtmay, qal’ada blogger Dima Maslennikov tomonidan video suratga olingan.

Egalari 

 XII asr — Quesnel jinsi.
 18-asr Jan Le Fort.
 1751 yil — Jan Baptiste Le Fort.
 20-asr — Vikont Burdon.
 1985-yil — nomaʼlum parijlik huquqshunos.

Manbalar 

Fransiya Qal'alari
Leykslip qasri

Leykslip qal’asi () — Irlandiyaning Leykslip shahridagi Kilder (Lenster provinsiyasi) shimoli-sharqiy okrugidagi qal’a. Qal’a Liffey va Javdar suvlari qoʻshilish joyida baland qoya ustida qurilgan. Uning markaziy qismi 1172-yilga toʻgʻri keladi. Qirol Jon tomonidan ov uyi sifatida foydalanilgan

1316-yilda u Edvard Bryus qoʻshinlari tomonidan qamal qilindi, toʻrt kundan keyin u qoʻlga olindi. 1567-yilda u sudya Nikolay Uayt tomonidan sotib olingan, uning oilasi 1728- yilgacha qal’aga egalik qilgan. Uilyam Konoli egasiga aylandi. Uning avlodlari qal’ani 1914-yilda sotib yuborishgan.

Leykslip qal’asi 900 yildan ortiq vaqtdan beri yashaydi. Tashkil etilgan tur guruhlari uchun mavjud.

Havolalar

Manbalar 

Irlandiya qasrlari
Dyuden sharsharasi

Dyuden sharsharalari () — Turkiyaning Antaliya viloyatidagi Antaliya shahridagi sharsharalar kaskadi. Kaskad Onadoʻli janubidagi daryolardan biri boʻlgan Dyuden daryosidan hosil boʻladi.

Geografiya va gidrologiya 
Dyuden sharsharalari karst tizimining bir qismidir. Yuqori Dyuden sharsharasi (shuningdek, Iskandar Zulqarnayn sharsharasi deb ham ataladi) Antaliya shahrining shimoli-sharqiy qismida joylashgan va Quyi Dyuden sharsharasi (boshqa nomi Karpuzkaldiran ) - uning sharqiy qismida. Dyuden daryosining manbai Kyrkgozler () va Pinarboshi (turkcha Pınarbaşı), eski Antaliya-Burdur yoʻlining 28 va 30-kilometida joylashgan. Ularning suvlari bir oqimga toʻplanadi va kanallar orqali Kepez 2 (6 MVt) va Kepez 1 (26,4 MVt) GES kaskadining turbinalariga, soʻngra shahardan gʻarbdan sharqqa oʻtadigan sun'iy kanal orqali, Dyudenboshi degan joyga yetib boradilar. Qadimgi daryo tubi u yerdan boshlanadi va Yuqori Duden sharsharasi ham ushbu yonalishda boʻylab joylashgan. Yer osti qismi Biyikli karst oʻramasidan boshlangan (), buloqlar yaqinida joylashgan boʻlib, toshqin davrida bu joyda suv oqimi 30 m³/s ga yetishi mumkin. Keyinchalik, daryo Varsak () chuqurligidan chiqib soʻng oqim yana er ostiga tushib, u yerda 3 km oqib oʻtdi va Dyudenboshida yana suv yuzasiga chiqdi. 13 kilometr quyida Quyi Dyuden sharsharasi joylashgan boʻlib, u yerda suv 40 ,etrlik balandlikdan toʻgʻridan-toʻgʻri Oʻrta Yer dengiziga tushadi.

Turizm 
Sharsharaga sayohatlar tashkil etiladi. Yuqori sharsharadagi bogʻga kirish pullik, pastki sharsharadagi bogʻga kirish bepul. Bogʻlar xushmanzarali panoramalarni tomosha qilish uchun joylar, shuningdek, restoran va kafelar bilan jihozlangan. Yuqori sharsharaning eski karst kanali gʻorlar shaklida yaratilgan. Quyosh va pastki sharsharaning suv suspenziyasi kunning ma'lum vaqtlarida kamalak hosil qiladi. Pastki sharsharaning eng yaxshi koʻrinishi dengizdan ochiladi, turistik kemalar Antaliyaning eski shahridagi portdan joʻnaydi. 2015-yil kuzda pastki sharsharani kechki payt tomosha qilish imkonini berevchi yoritqichlar ornatilgan.

Fotogalereya

Havolalar

Manbalar 

 Antaliya va sharsharalar

Sharsharalar
Hogarth Worldwide

Hogarth Worldwide – bu WPPga tegishli global kompaniya boʻlib, u eng obroʻli xalqaro kompaniyalarga barcha kanalli ishlab chiqarish va til xizmatlarini oʻz ichiga olgan marketing ishlarini amalga oshirish xizmatlarini taqdim etadi. Hogart eng yaxshi post-prodakshn studiyalarning televizion soʻrovida ishtirok etdi.

Yirik korporatsiyalar oʻzlarining reklama sohasi ijodiy rivojlanishini ishlab chiqarishdan ajratish tendensiyasi natijasida Hogarth soʻnggi yillarda juda keng rivojlanish tendensiyalarini boshdan kechirdi. 2010-yilda kompaniya Nyu Yorkda ofis ochdi. 2011-yilda Gonkong, Singapur, va Meksikada ofislari ochildi. Buxarestda ofis 2012-yilda ochilgan. Hogarth uchun offshor ishlab chiqarish platformasi 2018-yilda Hindistonning Chennay shahrida tashkil etilgan.

Hogarth, shuningdek, reklama agentliklari va mijozlarni marketing tashkilotlarida ichki studiya obyektlari uchun ishlab chiqarish texnologiyasini boshqaradi va taqdim etadi.

Hogarth ishlaydigan eng yirik mijozlardan ayrimlari: Heinz, Galderma, Nestle, Ford, Johnson & Johnson, Volvo.

Qoʻshma korxonalar 
Hogarth ijodiy agentliklar va mijozlar studiyalarida ishlab chiqarish resurslari va samaradorlikni taʼminlash uchun ijodiy agentliklar va mijozlar bilan qoʻshma korxonalar tashkil etdi. Bularga quyidagilar kiradi:

 Grey London – Grey Londonda Hogarth tomonidan boshqariladigan GreyWorksʼni yaratuvchi Hogarth bilan qoʻshma korxona hamkorlikni yoʻlga qoʻygan birinchi reklama agentligi.
 JWT – Transmissiya Hogarth va JWT oʻrtasidagi qoʻshma korxona.
 RKCR Y&R – bu hamkorlik studiyani boshqarish va ishlab chiqarish texnologiyasi resursini taqdim etadi.
 Ogilvy &amp; Mather – Xogart va Ogilvi 2012-yilda tashkil etilgan RedWorks qoʻshma korxonasi orqali birlashadilar.

Shaftesbury prospekti, 164-uydagi sanʼat uyi 
2011-yilda Hogarth Worldwide sakkiz nafar oʻsib borayotgan rassomga sanʼatni qoʻllab-quvvatlash tashabbusi bilan Londonning bosh qarorgohida oʻz ishlarini namoyish qilish imkoniyatini berdi. Rassomlar orasida Neytan Foks, Mayk Salter, Robert Bredford, Denni Sangra, Vilaz Lissabon, Diana Teylor, Paulina Michnovska va marhum Jon Stid bor edi.

2011-yil oxirida yana bir koʻrgazma “Baliq tanki” deb nomlangan. Bu London shtab-kvartirasining derazalarida koʻrinadi va rassom Maykl Chaykinning bronza baliqlari asarini aks ettiradi.

Xayriya ishlari 
Hogarth bolalar uchun Tomas Koram jamgʻarmasi bilan doimiy aloqada. Kompaniya, shuningdek, Janubiy Londonning Tuting shahridagi Ernest Bevin kolleji, oʻgʻil bolalar uchun umumiy oʻrta maktab bilan hamkorlik qiladi.

Manbalar

Havolalar 

 Hogarth rasmiy veb-sayti
Pages with unreviewed translations
Leynstoun qasri

Leynstoun qal’asi () — Lenistoun qal’asi, Loudstoun - Dublin okrugida joylashgan Irlandiya qal’alaridan biri.

Qal’a Donabeyt yerlaridagi Newbridge House hududidagi oʻrmonli hududda joylashgan XV asrga oid minoradir. Minora Angliya qirollarining mablagʻlari bilan qurilgan qal’alar tizimining bir qismi boʻlib, ular 1429-yildan boshlab Peyl atrofida qurilgan har bir qal’a uchun 10 funt sterling bergan. — hozirgi Dublin okrugidagi Irlandiyadagi ingliz koloniyasi.

Lanestoun qal’asi sayyohlar uchun ochiq boʻlgan Newbridge House (Donabate Castle) inshooti yaqinida joylashgan. Ammo agar Nyubrij uyi yaxshi ishlangan va tartibga solingan boʻlsa, u holda Leynstoun qal’asi tashlab ketiladi va qulashda davom etadi. Bu haqda kam odam biladi va sayyohlar unga tashrif buyurishmaydi.

Qal’a juda yaxshi saqlanib qolgan. Bu Donabate yarim orolidagi eng yaxshi saqlanib qolgan uchta qal’adan biridir. Tarixiy hujjatlarda aytilishicha, qasr 1700-yilgacha yashab, yashash uchun yaroqsiz holga kelib, ombor sifatida foydalanilgan. Koʻrinishidan, qal’ada asosiy minoradan tashqari qoʻshimcha binolar ham boʻlgan, ammo ular saqlanib qolmagan. Qal’aning asosiy kirish eshigi shimoliy devorda edi. Gʻarbiy devorda keyinroq qilingan ikkinchi darajali eshiklar mavjud.

Adabiyotlar 

 http://irelandinruins.blogspot.com/2013/05/lanestown-castle-co-dublin.html
 http://irishantiquities.bravehost.com/dublin/lanestown/lanestown.html
 https://www.flickr.com/photos/martinphillips/15003420085
 http://mirandaskye.deviantart.com/art/Lanestown-Castle-Ireland-212359041

Yana qarang 

 Irlandiyadagi qal’alar roʻyxati
Irlandiya Tarixi
Irlandiya Qulflari
Kambodja bayrogʻi

Kambodja bayrogʻi (Tóngchéatĕ Kâmpŭchea,Kambodja milliy bayrogʻi) hozirgi koʻrinishida dastlab 1948-yilda qabul qilingan va 1993-yilda Taʼsis assambleyasiga saylovdan va Kambodja monarxiyasi tiklangandan keyin 1993-yilda qayta qabul qilingan.

Tavsifi 
Taxminan 1850-yildan beri Kambodja bayrogʻida markazda Angkor Vat tasviri mavjud. Hozirgi bayroq, 1948-yilda koʻk rangda. U 1970-yil 9-oktabrgacha, Lon Nolning Khmer Respublikasi uchun yangi bayroq joriy etilgunga qadar ishlatilgan, bu 1975-yilda Qizil Khmerlar qoʻlga kiritilgunga qadar davom etgan. 1975-yildan 1979-yilgacha mavjud boʻlgan Demokratik Kampuchiyaning keyingi davlati 1976-yildan boshlab sariq rangda saqlanib qolgan uch minorali Angkor Vat dizayni bilan qizil bayroqdan foydalangan. Kampuchiya Xalq Respublikasi 1979-yilda Vetnamning Kambodjaga bostirib kirishidan keyin tashkil etilgan.

Kampuchiya Milliy Birlashgan Milliy Najot Jabhasi yangi davlat uchun fransuzlarga qarshilik koʻrsatgan kunlarda Xmer Issarak tomonidan qabul qilingan bayroqni qayta tikladi. Bu bayroq DK bayrogʻi bilan bir xil rangdagi naqshga ega edi, lekin sariq besh minorali Angkor Vat siluetisiz. 1989-yilda KDR oʻzini „Kambodja Davlati“ deb nomlaganida, bayroqning pastki yarmi koʻk rangga oʻzgartirildi. UNTAC bayrogʻi 1992-1993 oʻtish davrida Kambodjadagi Kambodja Davlati bayrogʻi bilan birga ishlatilgan.

1993-yilda 1948-yilgi Kambodja bayrogʻi qayta qabul qilindi. Hozirgi Kambodja bayrogʻi Afgʻoniston, Boliviya, Portugaliya, San-Marino va Ispaniya bayroqlari bilan birga binoni aks ettiruvchi yagona oltita davlat bayrogʻidir. Qizil va koʻk Kambodjaning anʼanaviy ranglaridir.

Bugungi kunda ishlatiladigan bayroq 1948- yilda oʻrnatilgan bayroq bilan bir xil, ammo eski bayroq baʼzan Angkor Vatda qizil konturdan foydalangan, hozirgi bayroq esa qora rangdan foydalanadi. Oʻsha vaqtdan beri beshta boshqa intervensiya dizaynlari ishlatilgan. 12-asrdan boshlangan bu mashhur maʼbad maydoni Mahidxarapura monarxlari tomonidan qurilgan. Uning beshta minorasi bor, lekin ularning hammasi ham bayroqlarda ishlatiladigan stiliz versiyada tasvirlanmagan. 1993-yil sentabr oyida monarxiya tiklandi, 1948-yilgi bayroq oʻsha yilning iyun oyida qayta qabul qilindi.

Simvolizm

Qirollik bayrogʻi 

 
Kambodja Qirolining Qirollik bayrogʻi - Kambodja monarxining shaxsiy bayrogʻi. Rasmiy ravishda 1993-yilda qabul qilingan, ammo uning dastlabki qoʻllanilishi 1941-yilga toʻgʻri keladi. Shuningdek, u Kambodjaning milliy ramzlari qatoriga kiradi.

Tarixiy davlat bayroqlari

Manbalar 

Pages with unreviewed translations
Namunali tomorqachi

„Namunali tomorqachi“ koʻkrak nishoni — shaxsiy tomorqa yer uchastkalaridan samarali va oqilona foydalanib, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarishda yuksak natijalarga erishayotgan, sohaga zamonaviy innovatsion texnologiyalarni joriy etgan holda ekologik va organik toza, arzon va sifatli mahsulotlarni yetishtirish va ichki bozorni ular bilan barqaror taʼminlash, yangi serhosil navlarni koʻpaytirish ishlariga munosib hissa qoʻshayotgan, dehqonchilik madaniyati va sir-asrorlarini puxta egallagan, shuningdek, jamoat ishlaridagi faolligi bilan aholi oʻrtasida alohida hurmatga sazovor boʻlgan ilgʻor tomorqa yer egalari taqdirlanadilar.

Tavsifi 
 „Namunali tomorqachi“ koʻkrak nishoni 38x49 millimetr oʻlchamdagi oval shaklida boʻlib, mis qotishmasidan tayyorlanadi. Koʻkrak nishonining chetki yon tomonlarida yashil rangli emal fonida dasturxonlarimiz toʻkin-sochinligini ifoda etuvchi timsollar aks ettirilgan boʻlib, uning chap yon tomonida uzum shingillari, oʻng yon tomonida esa oʻrik mevalari tilla rangda, oʻrtasidan chambar hoshiya oʻtgan holda tasvirlangan.
 Koʻkrak nishonining markazida, oldingi planda saxovatli zaminimiz tuhfasi boʻlgan, mevalar bilan toʻldirilgan och yashil rangdagi savat tasviri aks ettirilgan. Uning ortida relyef shaklidagi quyosh nurlari fonida yashil rangli emaldan ishlangan mevali daraxtlar va ekin maydoni hamda tomorqa egasining daromad manbalaridan biri boʻlgan chorva hayvonlari va uy tasviri ifodalangan.
 Koʻkrak nishonining yuqori qismida yangilanish, yuksalish va yaratuvchilik kabi maʼnolarni anglatuvchi toʻq qizil rangli sakkiz qirrali yulduz joylashgan boʻlib, uning chetlari zarhal hoshiya bilan oʻralgan.
 Koʻkrak nishonining pastki qismida toʻq qizil rangli shakldor lenta tasvirlangan boʻlib, lenta ichida ikki qatorda, tilla rangda, harflarning balandligi 2 millimetr boʻlgan „NAMUNALI TOMORQACHI“ yozuvi joylashgan. Lentaning pastki qismida, markazda yashil rangli fonda toʻrtta tilla rangli gulbarg tasviri aks ettirilgan.
 Koʻkrak nishonining orqa tomoniga kiyimga taqib qoʻyish uchun toʻgʻnogʻich koʻrinishidagi moslama oʻrnatilgan.

Manbalar

Havolalar  
 Farg'onada fidoyi insonlar sharaflandi
 Gulkaram daromadidan mahallasini boy qilgan tomorqachi
 Деҳқон бобо "Намунали томорқачи" кўкрак нишони билан тақдирланди
Lengberg

Lengberg — Avstriyadagi oʻrta asr qal’asi. Sharqiy Tirolda joylashgan, Drava vodiysining shimoliy qismidagi kichik tepalikda joylashgan. Qal’a haqida birinchi eslatma 1190- yilga toʻgʻri keladi. 1976-yildagi zilzila binoga jiddiy zarar etkazdi, shuning uchun taʼmirlash ishlari olib borilishi kerak edi. U 1970-yillarning oʻrtalaridan boshlab yoshlar markazi sifatida foydalanilgan.

Arxeologik topilmalar 
Qal’ani taʼmirlash paytida taxta plitalari ochildi va meʼmorlar juda eskirgan noyob narsalarni topdilar, ammo ayollar hojatxonasining baʼzi tafsilotlari mutaxassislar tomonidan ishonilganidan koʻp yuz yillar oldin eskirganligining haqiqiy dalili boʻldi. oldin kiyim-kechak tarixini oʻrganish.

Xususan arxeologlar eng qadimgi omon qolgan sutyenni topdilar. Ilm-fan uchun nodir artefaktlarni kashf etgan Insbruk universitetidan Beatrix Nutzning aytishicha, u topilmaga nisbatan ishonchsizlikka duch kelgan, ammo radiokarbon tahlili oʻtkazilgan va XV asrga oid zigʻirning haqiqiyligi shubhasiz aniqlangan (u 1440-1485-yillarda tikilgan). 1480-yilda bino kengaytirilganda ular tasodifan koʻmilgan deb ishoniladi. Hammasi boʻlib oʻrta asrlarga oid 2700 ga yaqin toʻqimachilik parchalari topilgan. Narsalar adyolga oʻralgan edi. Tarixchilarning fikricha, kashfiyot ayollar kostyumi tarixi uchun katta ahamiyatga ega.

Manbalar

Havolalar 

 
Avstriya Qulflari
Avstriya Arxitekturasi
Godendag

Godendag (,) — zarba beruvchi oʻrta asrdagi qutb quroli : ogʻir tayoq, boʻyi odamning boʻyi, tepasida oʻqi kengaygan, temir bilan bogʻlangan va oʻtkir boshoq bilan jihozlangan. XIV asrda Flandriyada eng koʻp ishlatilgan.

Nomi 

Manbalarda „kanonik“ imlodan tashqari godendac, godendard, godendart, godenhoc va boshqa variantlar ham mavjud; fransuz sinonimi — plancon a picot (soʻzma-soʻz "nuqtali tayoq"). Eng keng tarqalgan versiya ushbu qurol nomining kelib chiqishini Bruges Matins (1302-yil) voqealari bilan bogʻlaydi. Flamand qoʻzgʻolonchilari ular bilan uchrashgan barcha fransuzlarni yoʻq qilishdi, ularni aksentiga koʻra tanib olishgan, buning uchun ular salomlashishar edi yoki maʼlum bir shibboletni talaffuz qilishni talab qilishgan. Boshqa versiyaga koʻra, dag — bu buzilgan  yoki  — " xanjar ", shunday qilib goedendag — tom maʼnoda „yaxshi xanjar“ (nuqtaning samarali harakatiga ishora). Uchinchi, eng kam ehtimolli versiyaga koʻra, bu nom Flamand militsiyalarining ritsarlarning boʻyniga urish odatidan kelib chiqqan — ritsar zirhlarining zaif nuqtalaridan biri. Oʻlgan dushmanning egilgan boshi Fleminglarga salomlashuv taʼzimini eslatgan.

Jangda foydalanish 
Flamand kommunal militsiyalari Falangada jang qilganlar. Unda ikkita toifadagi jangchilar bor edi: biri uzun, ogʻir choʻqqilari ilgakli, ikkinchisi godendagli. Ularning joylashuvi haqida tarixchilar turli xil fikrlarga ega. Biriga koʻra, har bir qatorda pikemenlar va godendagli jangchilar bir-biridan, ikkinchisi boʻylab (koʻproq tarqalgan) — birinchi qator baʼzi pikemenlardan, ikkinchisi esa baʼzi nayzalardan va boshqalardan iborat edi (flamand chizigʻi shunday.  deb nomlangan yoki " sandiq ") tasvirlangan. Godendagni nafaqat kaltaklash, balki kalta, juda ogʻir nayza kabi sanchish ham mumkin edi. Ular uni ikki qoʻli bilan ushlab turishdi; qalqon, qoida tariqasida, ishlatilmagan. Har bir safdagi jangchilar yelkama-elka juda qattiq turishardi. Bu piyodalar jangi uchun unchalik qulay emas edi, lekin ogʻir otliqlarni qaytarish uchun zarur boʻlgan. Aks holda, tajribali chavandoz, eng kichik boʻshliqdan foydalanib, falangani yorib kirishi mumkin edi. Shu bilan birga, ikkinchi daraja oraliqda turgan — godendag bilan samarali zarba berish uchun doira kerak edi.

Flamand militsiyalari orasida godendagning katta mashhurligi, aftidan, uning arzonligi bilan bogʻliq edi: 1304-yil maʼlumotlariga koʻra, u 10 shilling (su) turardi; Taqqoslash uchun: poʻlatdan yasalgan koʻkrak nishoni yoki kichik dumaloq qalqon 1 funt (livre), qisqa zanjirli pochta — 10-15 funt (livr) turardi, piyoda askar uchun jihozlarning umumiy narxi 20-35 funt (livr) edi. Bu vaqtda Flandriyadagi do'kon ustasi kuniga uch shilling ishlab topardi.

Godendag XIV asr oxiri va XV asr boshlarida bir qancha qonunlar bilan taqiqlangan va XIV asrdan keyin u umuman ishlatilmaydigan boʻlib qolgan. Biroq, bunday qurollar nafaqat Flandriyada, balki Fransiyada va ehtimol Angliyada ham keng tarqalgan edi. Elsingdagi (1347-yil) ser Xyu Xestingsning qabr toshida ikkita figurada godendagga oʻxshash „katta tayoq“ bor. Godendaglar bilan qurollangan jangchilarning tasvirlari

Manbalar

Havolalar
Lepel qasri

Lepel qal’asi () — yogʻochdan yasalgan mudofaa istehkomi, Lepel koʻli orolida Lepel shahri (hozirgi Stariy Lepel qishlogʻi; Belarusiyaning Vitebsk viloyati) chegaralarida joylashgan. Qal’a saqlanib qolmagan, erda faqat himoya xandaq qoldiqlari koʻrinadi.

Tarixi 
1558-1582-yillardagi Livoniya urushi paytida qurilgan. 1562-yilda qal’ada artilleriya bilan qurollangan doimiy garnizoni mavjud edi.

1568-yilda qirol Sigismund II Avgust Lepeldagi qal’ani qayta tiklashga qaror qildi va oʻsha yili Lepel burjuaziyasi va unga yaqin qishloqlardan kelgan dehqonlar bosh boshliq Y. Zenovich boshchiligida qal’ani tiklash ishlarini boshladilar. Toʻrtburchak shakldagi qal’aning toʻrtta burchak minorasi bor edi. Agar kerak boʻlsa, Lepel koʻlidan suv bilan toʻldirilgan xandaq qal’ani shahar binolaridan ajratib turardi. Qal’ada 200 otliq va 100 piyoda askardan iborat garnizoni joylashgan edi. Vilnadan qal’aga oʻqotar qurol va oʻq-dorilarning katta partiyalari yuborildi. Qal’aning katta miqdordagi artilleriyasi bor edi.

1563-yilda Lepel qal’asi rus qoʻshinlari tomonidan yoqib yuborildi, uning oʻrniga kamonchilar garnizoni joylashgan qamoqxona qurildi, ammo Hetman Nikolay Radzivil Ryji qoʻmondonligi ostidagi buyuk knyazlik armiyasi uni tez orada yoʻq qildi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Tkachou M. Lepelskiy zamak / Litvaning Vyalikae knyazliklari: entsiklopediya. U 2 jild T. 2. Minsk: BelEn, 2006. — 792 p. — S. 189.
 Sementovskiy LEKIN. M. II bob. Qal’alar va qal’alar. / / Belarusiya qadimiy buyumlari. — Sankt-Peterburg: Tipo-litografiya N. Stepanov, 1890-yil. — FROM. 44-45. — 137 Bilan. — 600 nusxa.

Havolalar 

 Katta orol
Belarus Qal'alari
Litva buyuk duchyasining qal'alari
 Lepel