MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Ndebele Janubiy Afrika xalqi

Ndebele (ndebele : amaNdebele) — Janubiy Afrikaning nguni xalqi, asosan sobiq Transvaal provinsiyasida istiqomat qiluvchi xalq. Ndebelelar Janubiy Afrikaning sharqiy qirgʻogʻida yashagan nguni urugʻlaridan biri edi. Birinchi ngunilar, Musi ismli boshliqning izdoshlari, 18-asrda Transvaalda joylashdilar; ular keyinchalik Mfekana shahrida Chaki armiyasining sobiq qoʻmondoni Mzilikazi hokimiyatni qoʻlga kiritganida qatnashdilar. Ndebelening bir qismi Mzilikazini bilan qoʻshilib shimolga, hozirgi Zimbabvega (Matabelelend) ketishdi. Transvaalda hozir ikkita ndebele guruhi mavjud: shimoliy — Limpopoda , Mokopan (Pothitersryus) va Polokvane (Pitersburg) shaharlari atrofida — va janubiy (Bronkhorstspreit atrofida, Pretoriyaning sharqida).

19-asrning oxirida Nyabela boshchiligida ndebele Pit Juber boshchiligidagi bur koʻchmanchilariga qarshi muvaffaqiyatsiz kurash olib bordi, ular keyinchalik birinchi va ikkinchi ingliz-bur urushlarida mashhurlikka erishdilar.

Shimoliy ndebele hozirgi kunda qoʻshnilari (soto va tsvana) bilan til va urf-odatlar nuqtai nazaridan deyarli butunlay uygʻunlashib ketishgan. Janubiy ndebele tilini yaxshiroq saqlab qolgan va aparteid davrida ular uchun maxsus bantustan Kvandebele yaratilgan. Endi uning hududi Mpumalanga provinsiyasi tarkibiga kiradi va ndebele Janubiy Afrikaning rasmiy tillaridan biridir. Nguni guruhida ndebele tili svati va puti tillariga yaqin boʻlib, tekela kichik guruhining bir qismi hisoblanadi.

Ndebelening boʻyalgan uylari juda mashhur. Afsonaga koʻra, Xudo Afrika xalqlari uchun kasblarni taqsimlaganida, ndebele uchun hech qanday mashgʻulot qoldirmadi. Shundan keyin Xudo osmonga qaradi va u yerda kamalakni koʻrdi. Shundan soʻng u shunday dedi: „Shunday ekan, ndebele erkaklari va ayollari oʻz kulbalari va kiyimlarini kamalak ranglari bilan bezashsin. Bu narsa  - dehqonlar va konchilar vayron qilgan goʻzallikni yaratish — ularning asosiy daʼvatiga aylanadi“. 1997-yilda British Airways bir nechta samolyotlarni bezash uchun ndebele naqshlaridan foydalangan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 Kortni Klark Margaret. Ndebele: Afrika qabilasining sanʼati. — L..: Temza va Hudson, 1986. — ISBN 0-500-28387-7
 Karolin P. Early Nguni tarixi: lingvistik dalillar va uning arxeologiya va ogʻzaki anʼanalar bilan bogʻliqligi. — Doktorlik dissertatsiyasi, Kaliforniya universiteti, Los-Anjeles, 1985-yil.
 Pauell I. va Lyuis M. Ndebele: Odamlar va ularning sanʼati. — Keyptaun: Struik Publishers (Pty) Ltd, 1995-yil.
Basenji

Basenji (basenji), afrikalik hurmaydigan it, eng qadimgi it zotlaridan biri hisoblanadi.

Itning tarixi 

Qadimgi Misrda bu itlar fir'avnlarga sovg'a sifatida olib kelingan, Misrliklar bu it zotini juda hurmat qilgan va ularni tirik tumor deb hisoblagan. Bu gapning isbotini fir'avn qabrlaridagi devor tasvirlari, shuningdek itlarning topilgan mumiyalari tasdiqlaydi. Basenji kabi itlar Nubiyada (zamonaviy Sudan hududi) keng tarqalgan. Kermaning qadimgi Nubiya madaniyati davrida arxeologlar ayol qabridan, basenjiga o'xshash itning suyak qoldiqlari topilgan.

Kongo Demokratik Respublikasi) hayvonlarni ovlash mavsumida bu it zotidan yordamchi sifatida foydalanishadi va ularni yuksak etirof etishadi. Basenji itlari 1895-yilda birinchi marta Afrika qit'asini tark etdi va dengizchilar tomonidan Angliyaga olib ketildi, ammo bu itlar iqlimga moslasha olmay qirilib ketdi.

1905-yilda Basenji Berlin hayvonot bog'ida ekzotik hayvonlar sifatida paydo bo'ldi va 1930-yillarda ular Angliyaga olib kelindi, u yerda Basenji zotidagi standarti tasdiqlandi , bugungi kunda ham boqib kelinadi. 1937-yilda birinchi Basenji Amerika Qo'shma Shtatlaridagi ko'rgazmada "Kongo teriyeri" nomi bilan paydo bo'ldi, shundan keyin bu zot e'tiborga olindi. 1941-yilda Amerikaga bir nechta basenji olib kelindi va bu zotning dunyo bo'ylab tarqalishi ular bilan boshlandi. Basenji ham hurishi mumkin, lekin odatda faqat bir marta huriydi va keyin jim qoladi. Shuningdek, u qisman xonakilashtirilgan deb taxmin qilinadi. Uning metabolizmi boshqa uy hayvonlarinikiga o'xshamaydi.

Tavsifi  
• Bo'yi — 43 sm

• Vazn — 11 kg

• Rangi — 4 xil

Manbalar 
1)Noonan, C. H. B.; Kay, J. M. (1990). "Prevalence and Geographic-distribution of Fanconi syndrome in Basenjis in the United States". Journal of the American Veterinary Medical Association.

2)Dollman, Guy (April 1937). "The Basenji Dog". Journal of the Royal African Society

3)Edwards, Richard J.; Field, Matt A.; Ferguson, James M.; Dudchenko, Olga; Keilwagen, Jens; Rosen, Benjamin D.; Johnson, Gary S.; Rice, Edward S.; Hillier, La Deanna; Hammond, Jillian M.; Towarnicki, Samuel G.; Omer, Arina; Khan, Ruqayya; Skvortsova, Ksenia; Bogdanovic, Ozren; Zammit, Robert A.; Aiden, Erez Lieberman; Warren, Wesley C.; Ballard, J. William O. (2021). — "Chromosome-length genome assembly and structural variations of the primal Basenji dog (Canis lupus familiaris) genome"
Kazu

Kazu () — Amerika xalq cholgʻu asbobi, skiffl ) musiqiy uslubida qoʻllaniladi.

Tuzilishi 
Kazu — bir uchi torayib boruvchi metall, plastmassa yoki yogʻoch silindr. Silindr yuqori yuzasining oʻrtasiga papiros qogʻozidan yasalgan membranali metall mantar oʻrnatiladi. Kazooda musiqa ijro etish uchun unga qoʻshiq aytish kerak, qogʻoz membrana ovozni sezilarli darajada oʻzgartiradi.

Rossiyada kazuga oʻxshash asbob uzoq zamonlardan maʼlum boʻlgan — bu tishlarga qoʻyiluvchi papiros qogʻozli taroq. Evgeniy Vaxtangov bu cholgʻu asbobidan „Malika Turandot“ spektaklida maxsus effekt uchun foydalangan — kerakli vaqtda skripkachilar skripkalarini qoʻyib, taroqlarda vals chalishgan. Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi skiffle ansambllarida kazoo yuvish taxtasi singari noanʼanaviy musiqa asboblariga joʻr boʻladi. Yuvish taxtasi ustiga angishvona va yoki kontrabas bilan chalinadigan, rux qoplangan togʻoraga belkurak dastasi oʻrnatilib yasalgan (), tovonlari bilan musiqa ritmiga mos yuradigan yogʻoch odam () tuba tovushiga oʻxshab bas tovush chiqarish uchun ikki gallonlik viski solinadigan sopol idish (, jaga) va hokazolar oʻrnatilib qoʻllanadi.

Kazuning tor uchini yopish yoki qogʻoz membranani barmoq bilan bosish, boʻshatish orqali maʼlum bir ritmik naqsh hosil qilish mumkin.

Klarkning XIX asrning 40-yillarida ishlab chiqqan metall kazusi klassik shakl va oʻlchamlarga ega. Mantari buramali boʻlib, bu membrananing bosimini sozlashni osonlashtiradi va shu bilan kazuni „sozlaydi“.

Tarixi 
1916-yilda Nyu-Yorkning Eden shahridagi Original American Kazoo kompaniyasi kazu cholgʻu asbobini ommaviy ishlab chiqara boshladi.

Manbalar
Musiqiy quticha

Musiqiy quticha — mexanik musiqa asbobi. U aylanuvchi silindrda boʻrtib chiqqan oʻsimtalarning metall taroq tishlariga tegishi natijasida ohanglar hosil qiladi. Qutichada yangraydigan ohang taroqdagi tishlarning uzunligi va boʻrtmalarning joylashish tartibiga bogʻliq. Asbob XIX asr hamda XX asr boshlarida grammofonlar tarqalishidan oldin mashhur boʻlgan.

Musiqiy qutichaning oʻziga xos ohangidan baʼzi qoʻshiqlarda, asosan, pianinoga joʻr boʻlishida foydalaniladi.

Oʻz vaqtida qirolicha Viktoriya uchun gʻayrioddiy quticha yasalgan, unga oʻtirilganda Britaniya madhiyasini ijro eta boshlagan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 Shkatulki muzikalnie // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1961. — T. IX. — Stb. 649—650 — 890 s.
Klave

Klave, klaves  ( — kalit, koʻplikdagi shakli — claves) — ansamblga asosiy ritmni beruvchi ikkita qattiq yogʻoch tayoq koʻrinishidagi afro-kuba zarbli cholg‘u asbobi hisoblanadi.

Klavni ijro qilayotgan sozanda (yoki xonanda) qoʻlida tayoqlardan birini shunday ushlaydiki, natijada kaft rezonatorga oʻxshash koʻrinishda turadi, shunda boshqasi bilan esa birinchisiga ritmik zarbalar berib, yuqori tondagi aniq tovushlarni chiqaradi. Klavedan turli ritmik naqshlarni ijro etishda ham foydalanish mumkin; ammo u asosan bir necha turlarda maʼlum boʻlgan bir xil nomdagi klave ritmini bajarishda foydalaniladi: guaguanko klave, son klave, kolumbia klave, braziliya klave va boshqalar. Klave asosan Kubs musiqasida, shuningdek Lotin Amerikasi musiqasining mambo, salsa va shu kabi boshqa uslublarida ham keng qoʻllaniladi.

Manbalar

Adabiyot
Idin buryatlari

Idin buryatlari (bur. Idyn Buryaaduud) — buryat etnosi tarkibiga kiruvchi etnohududiy guruh hisoblanadi. Ular Ida,Os daryolari vodiylarida va ularning irmoqlarida, shuningdek sharqdan Angaraga oqib tushadigan Udaning yuqori oqimida joylashgan.

Qabila tarkibi 

Idin buryatlarining etnohududiy guruhi tarkibiga gotol, yangud, irxidey, olzoy, muruy, xulmenge, noyod, xogoy, ongoy, onxotoy, xoltubay, baray, bulud, sharalday, zomod, xurdud, obogon, xuldad (xuldud), buin, obondoy, manxolyud (mogolyud), argahan, narad, togto, segen, xangajin kabi mayda qabilalar kiradi. Obogoni olon qabila birlashmasi tarkibida quyidagi urugʻlar qayd etilgan: xoogoy, ongoy, irxidey, xoltubay, onxotoy, bulud. Yangud turkumi esa besh boʻlimni oʻz ichiga oladi: xuxeney, aaday, gabaali, obxoy, ubey.. Idin zindoni yaqinida yashovchi urugʻlar orasida M.N.Bogdanov chigut (kingult)ni ham tilga olinadi. Idin buryatlarining asosiy qismini bulagat qabilalari tashkil etadi. Yagona exirit togto qabilasidandir. Qolgan qabilalar esa xuddi shu nomdagi moʻgʻul qabilalarining boʻlaklari boʻlib, asosan, oyratlardan sanaladi..

Yana qarang 

 Buryat etnoslari
 qabilalar va urug'lari

Manbalar

Adabiyotlar 

 Nanzatov B. Z. XIX asrda buryatlarning qabilaviy tarkibi // Sibir xalqlari va madaniyatlari. Oʻzaro taʼsir shakllanish va modernizatsiya omili sifatida: Maqolalar toʻplami. — Irkutsk, 2003. — S. 15-27.
 Nanzatov B. Z. Gʻarbiy Buryatlarning etnogenezi (VI — XIX asrlar). — Irkutsk, 2005. — 160 p.
 Baldaev S.P. Buryatlarning genealogik afsonalari va afsonalari. 1-qism. Bulagatlar va ekhiritlar. — Ulan-Ude, 1970. — 362 p.
Tanrıbermiş bekligi

Tanrıbermiş bekligi () — gʻarbiy Onadoʻlida XI asrda mavjud boʻlgan kichik va qisqa umrli turk-islom bekligi.

1071-yilgi Malazgirt jangidan soʻng, koʻplab turkman beklari singari Onadoʻliga hujumlar uyushtirgan Tanrıbermiş 1074-yilda Vizantiya imperiyasidan Efes shahrini tortib oldi va oʻzini Efes beki deb eʼlon qildi. Uning bekligi hududi Filadelfiya (hozirgi Alashehir) va Efesni oʻz ichiga olgan.

Ammo 1098-yilda Birinchi salib yurishlari davomida Vizantiya va xristianlar qoʻshini qoʻmondoni Aleksis I tomonidan Efes egallanishi bilan beklik ham tugatildi. Turklar taxminan ikki asr davomida, yaʼni Aydınoğulları bekligi davrigacha gʻarbiy Onadoʻluga kira olmadilar. Filadelfiya hududlari turklar tomonidan 1390-yilgacha bosib olinmagan.

Manbalar 

Onadoʻli bekliklari
Futbol qoidalari



Futbolning qisqacha tarixi
Futbol tarixi (qisqacha) Futbolning paydo bo'lishining aniq sanasi noma'lum, ammo aytish shuni aytish mumkinki, futbol tarixi bir asrdanko'proqqa borib taqaladi va ko'plab mamlakatlarga o'z ta'sirini ko'rsatgan. To'p o'yinlari deyarli barcha qit'alarda mashhur bo'lgan, buni keng tarqalgan arxeologik topilmalar tasdiqlaydi. Zamonaviy futbol 1860-yillarda Angliyada ixtiro qilingan.

Futbol qoidalari 
Oʻyin qoidalari Xalqaro futbol assotsiatsiyasi kengashi (IFAB) tomonidan ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi,IFABning tarkibiga FIFA (4 ovoz), shuningdek, Angliya, Shotlandiya, Shimoliy Irlandiya va Uels futbol assosiasiyalari vakillari kiradi. Rasmiy oʻyin qoidalarining eng soʻnggi ishlab chiqilgan nashri 2013-yil 1-iyun sanasi boʻlib, 17 ta qoidadan iborat:
 1-qoida: Oʻyin maydoni
 2-qoida: Toʻp (koptok)
 3-qoida: Oʻyinchilar

 4-qoida: Oʻyinchilarning kiyinishi
 5-qoida: Hakam
 6-qoida: Boshqa oʻyin qoidalari
 7-qoida: Oʻyindan tashqari holat
 8-qoida: Oʻyinchilarning qoidabuzarliklari va notoʻgʻri xatti-harakatlari
 9-qoida: Erkin zarbalar
 10-qoida: Penalti tepish
 11-qoida: Toʻpni maydonga tushirish
 12-qoida: Darvozaga gol zarbasi
 13-qoida: Burchak zarbasi

Futbolda penaltilar seriyasi
Raqib o'yinchisi zarbani amalga oshirayotganda darvozabon darvozaga gol o'tkazmaligi talab etiladi. Futbolda penaltilar seriyasi quyidagi qoidalarga muvofiq amalga oshiriladi: jamoalar 11 metr masofadan raqib darvozasiga 5 marta zarba berishadi, barcha zarbalar turli o'yinchilar tomonidan amalga oshiriladi ya'ni bir o'yinchi ikki marta tepishi mumkin emas. Agar 5 ta zarbadan keyin penalti hisobi teng bo'lsa, jamoalar g'olib aniqlanmaguncha penalti tepishda davom etadilar.

O'yindan tashqari holat
Agar o'yinchi to'pdan ko'ra raqib darvoza chizig'iga yaqinroq bo'lsa va raqibning ikkinchidan oxirgi o'yinchisiga, shu jumladan darvozabonga yaqinroq bo'lsa, o'yinchi o'yindan tashqari holatida deb hisoblanadi.

Sariq va qizil kartochkalar 
Sariq va qizil kartochkalar  o'yinchilarni qo'pollik va sportga mos kelmaydigan xatti-harakatlari uchun hakam tomonidan beriladigan kartochkalardir. Sariq kartochka ehtiyotkor xarakterga ega va futbolchiga quyidagi hollarda beriladi: 
qasddan qo'l to'pi uchun; 
vaqt o'ynash uchun; 
hujumni buzish uchun; 
hushtak oldidan tepsa, jonli devordan ogohlantirishsiz chiqish (to'g'ridan-to'g'ri erkin zarba); 
qo'pol o'yin uchun; 
sportga xos bo'lmagan xatti-harakatlar uchun; 
hakam bilan nizolar, bahslangani uchun; 
simulyatsiya uchun; 
hakamning ruxsatisiz o'yinni tark etganligi yoki o'yinga kirganligi uchun.

Futbol qoidalarining o'zgartirilgan yillari

1938-yildan hozirgacha o'zgarishlar jadval asosida keltirilmoqda:

Futbol
Futbol qoidalari
Candaroğulları bekligi

Candaroğulları bekligi () — 1291—1461-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan turk-islom bekligi. Koʻniya sultonligining zaiflashishidan foydalangan Şemsettin Yaman Candar Kastamonu va ushbu hududga tutash yerlarni oʻz hokimiyati ostiga olib, 1291-yilda Candaroğulları bekligiga asos soldi.

Candaroğulları bekligi tarixda kuchli flot tuza olgani bilan oʻz oʻrniga ega. Usmonlilar imperiyasi beklikni oʻziga qoʻshib olgandan soʻng, oʻz flotini yanada kuchli holatga keltirdi. Kastamonuning Kure tumanidagi mis konlari beklik Usmonli imperiyasiga qoʻshilishidan oldin ham, qoʻshilganidan keyin ham Usmonli imperiyasining toʻp ishlab chiqarish markazlaridan biri boʻlgan.

Tarixi 

Beklikka Hulokuiylar davlati xoni Geyhatu tarafidan Eflani Şemseddin Yaman Candarga iqto sifatida berilishi natijasida 1291-yilda asos solingan.

Yaman Candardan keyin taxtga kelgan Süleyman Paşa Sinop va Kastamonuni fath etib, bekligi hududini yanada kengaytirdi.

Usmonlilar sultoni Boyazid I Yildirim Onadoʻlidagi birlikka erishish yoʻlida Candaroğullarıning hududlarini katta qismini egallab oldi. Beklik faqat Sinop hududlarida oʻz mustaqilligini saqlab qoldi.

1402-yilda roʻy bergan Anqara jangidan soʻng, Amir Temur hokimiyatini tan oldi va Temuriylar imperiyasiga tobe boʻldi. Bu sodiqlikning qarshiligida Amir Temur Candaroğullarıning eski hududlari İsfendiyar Beyga beradi. Bu orqali beklik Kastamonu ustidan yana nazorat oʻrnatadi.

Kemâleddin İsmâil Bey taxtga oʻtirganida Kızıl Ahmed Bey isyon etdi va beklikning tanazzuliga yoʻl ochdi. 1461-yilda Mehmed II Fotih Trabzon yurishini boshlashdan oldin, Candaroğulları bekligi hududini butunlay Usmonlilar imperiyasi tarkibiga qoʻshib oldi. Shu tariqa beklik tugatildi.

XV asr oʻrtalarida Sinop, Candaroğulları va Qora dengizning eng mustahkam qalʼalaridan biri boʻlib, mish-mishlarga koʻra, shaharda 400 ta toʻp boʻlgan; qal’ada 10 ming soqchi va 2 ming toʻpchi saqlangan. Shahar portida Candaroğullarıga tegishli 900 tonnalik kema mavjud boʻlib, oʻsha davrda Usmonlilar imperiyasi hali bu hajmdagi kemaga ega boʻlmagan edi va Kemâleddin İsmâil Beyga oid boʻlgan bu kema keyinchalik Usmonlilarning kemalariga oʻrnak vazifasini bajargan va shu nusxadagi kemalar yasalgan.

Beklikning Kastamonu-Sinop hududlari Usmonlilar imperiyasi tomonidan tugatilganiga qaramasda, Çankırı shahrida İsfendiyar Beyning oʻgʻli Kasim oʻlimiga qadar (1464) ushbu hududda hukmronlik qilgan. Bu hudud 1417-yilda Mehmed I tarafidan unga berilgan.

Candaroğulları hukmdorlari

Candaroğulları shajarasi

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Onadoʻli bekliklari
Candaroğulları bekligi
Kastamonu tarixi
Sinop tarixi
Sunniy sulolalar
Google Cloud Search

Google Cloud Search (ilgari Google Springboard nomi bilan tanilgan) sunʼiy intellekt asosida ishlaydigan yordamchi boʻlib, u foydalanuvchilarga tegishli maʼlumotlarni kerakli vaqtda va kerak boʻlganda barcha bogʻlangan Google ilovalari (Docs, Google Drive, Google Calendar, Google Contacts va boshqalar)dagi, jumladan (lekin ular bilan cheklanmagan) Gmail, Google orqali tezda topishga yordam beradi. Shuningdek, u Machine Learning yordamida toʻplangan statistik ehtimollik asosida foydalanuvchilarga “harakat qilinadigan maʼlumotlar va tavsiyalar”ni taqdim etadi.

Shuningdek ushbu xizmat kompaniyalar o'z tizimlariga bog'lash orqali o'z xodimlari uchun ichki manbalardan qulay izlash tizimini taklif etishlari maqsad qilingan. Buning uchun google tomonidan dasturchilar uchun mo'ljallangan API taqdim etilgan. API orqali korxonaning barcha elektron ma'lumotlarini indeksatsiyalar va keyinchalik korxona xodimlari uchun qulay,  izlash muhitini yaratish imkoniyati mavjud.

Hozirgi kunda biznes uchun google Start, Standart va Biznes Plus ta'riflarini taklif qiladi va narxlar berilgan imkoniyatlarga qarab farqlanadi.

Springboard shuningdek, veb-sahifalarni yaratish uchun vosita bo'lgan Google Sites bilan integratsiyalashgan. Yangilangan ilova endi foydalanuvchilar oʻrtasidagi hamkorlikni qoʻllab-quvvatlaydi va ularga Google Docs, Calendar va Google Maps kabi xizmatlardan kontent qoʻshish imkonini beradi. Uning ba'zi ilovalari qo'llanmalar va foydalanish yo'riqnomasi (lari) kabi narsalarni tezda yaratish uchun bo'lishi mumkin.

2017-yil fevral oyida Google Springboard Google Cloud Search deb oʻzgartirildi.

Versiyalar tarixi 
Ishga tushirilgan vaqtda (2016-yil 13-iyun) Google oʻzining “Springboard” tizimiga keng miqyosda “Faqat taklif qilish orqali” kirish huquqiga ega edi va hozirda u oʻzining “Early Adopter” dasturidagi ilovalarni yopdi.

Manbalar
Cleveland Cavaliers

Cleveland Cavaliers (ko'pincha Cavs deb ataladi) Klivlendda joylashgan amerikalik professional basketbol jamoasidir. Cavaliers liganing Sharqiy konferensiya markaziy divizioni a'zosi sifatida Milliy Basketbol Assotsiatsiyasida (NBA) raqobatlashadi. Jamoa 1970-yilda Portlend Trail Blazers va Buffalo Braves bilan birgalikda kengaytiruvchi jamoa sifatida o'ynay boshladi. Uy o'yinlari birinchi marta Klivlend Arenada 1970-yildan 1974-yilgacha bo'lib o'tgan, keyin esa 1974-yildan 1994-yilgacha Richfild Kolizeyida bo'lib o'tgan. 1994-yildan beri Cavs Klivlend markazidagi Rocket Mortgage FieldHouseda uy o'yinlarini o'tkazgan. Xokkey ligasi. Den Gilbert 2005-yilning martidan beri jamoaga egalik qiladi.
Los Angeles Lakers

Los Anjeles Lakers — Los-Anjelesda joylashgan amerikalik professional basketbol jamoasi. Leykers Milliy Basketbol Assotsiatsiyasida (NBA) liganing Gʻarbiy Konferensiya Tinch okeani divizioni aʼzosi sifatida raqobatlashadi. „Leykers“ uy oʻyinlarini Crypto.com Arenada oʻtkazadi, bu arena NBAning Los-Anjeles Klippers, Ayollar Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining Los-Anjeles Sparks va Milliy Xokkey Ligasining Los-Anjeles Kings klublari bilan birgalikda.[9] „Leykers“ NBA tarixidagi eng muvaffaqiyatli jamoalardan biri boʻlib, 17 ta NBA chempionligini qoʻlga kiritdi va NBA tarixidagi eng koʻp „Boston Seltiks“ bilan tenglashib oldi.[10]
Chicago Bulls

Chicago Bulls — Chikagoda joylashgan Amerika professional basketbol jamoasi. Buqalar Milliy Basketbol Assotsiatsiyasida (NBA) liganing Sharqiy konferensiya markaziy divizioni aʼzosi sifatida raqobatlashadi. Jamoa 1966-yil 16-yanvarda tashkil etilgan va birinchi oʻyinini 1966-67 NBA mavsumida oʻtkazgan. „Buqalar“ oʻz uy oʻyinlarini Chikagoning West Side shahridagi „Yunayted Center“ arenasida oʻtkazishadi.

Manbalar
Birlashgan Arab Amirliklari geografiyasi

Birlashgan Arab Amirliklari hududi Arabiston yarim orolining shimoli-sharqiy qismida joylashgan. BAA janubda va gʻarbda Saudiya Arabistoni, sharqda Ummon bilan chegaradosh. Uning shimoliy qirgʻogʻi Eron qarshisidagi Fors koʻrfazi boʻylab joylashgan. Qatar esa shimoli-gʻarbda atigi 50 km uzoqlikda joylashgan. BAA yettita amirlikdan iborat — Abu Dabi, Ajman, Dubay, Fujayra, Ras al-Xayma, Sharja va Umm al-Qayvayn. Bu amirliklar birgalikda Portugaliya bilan bir xil kattalikdagi maydonni egallaydi. Abu-Dabi amirligi BAA umumiy maydonining 85 foizini egallaydi. Amirliklarning eng kichigi Ajman — atigi 250 km².

BAA geografiyasining oʻziga xos xususiyati shundaki, Birlashgan Arab Amirliklari hududining katta qismini choʻl (Rub al-Xali) egallaydi. Bu dunyodagi qum bilan qoplangan eng katta hudud. Birlashgan Arab Amirliklarining qirgʻoqboʻyi hududlari tuz qatlami bilan qoplangan, u yerda tuz konlari bor, mamlakatning shimoliy va sharqiy hududlari esa yashil maydon (tabiat) bilan qoplangan. Respublikaning shimoliy va sharqiy rayonlari uchun togʻli releflarning ahamiyati katta.

Iqlim 
Mamlakatning iqlimi juda issiq va quruq (tropik choʻl). Bu yerda qum boʻronlarini uchratish mumkin. Yoz oylarida soya-salqinda oʻrtacha maksimal harorat taxminan 40-47 °C ni tashkil qiladi, lekin koʻpincha 50 °C ga yetadi. Qishki harorat: kunduzi 20-23 °C, kechasi sovuqroq, ammo sovuqlar juda kam uchraydi. Yogʻingarchilik mavsumi tartibsiz, asosan noyabrdan maygacha, yillik koʻrsatkichi taxminan 100 mm.

Yovvoyi tabiat 

2007-yilda fauna vakillari - arab leopari va arab oriksi tabiatga qaytdi ya'ni ko'paydi. Uyerda koʻpincha bir oʻrakachli tuyalar va yovvoyi echkilarni koʻrish mumkin. Bahorgi va kuzgi mavsumda Markaziy Osiyo va Sharqiy Afrikadan uchib kelayotgan qushlarning, mamlakat shimolida katta galasini kuzatish mumkin.

Fujayra va Ras al-Xayma amirliklaridagi togʻli hududlardan tashqarida, hukumatning mamlakatdagi koʻkalamzorlashtirish dasturi asosida, oʻsimliklarning katta qismi hamda mamlakatning sharqiy chegarasidagi Buraymi vohasidagi xurmozorlar ham ko'chirib olib kelingan. Oʻsimlik dunyosi uchun qiyin boʻlgan choʻl iqlimiga qaramay, Dubayda dunyodagi eng katta gul bogʻi ochildi.

Yana qarang 
• Arabiston yarim oroli

Manbalar