MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kondensator

Kondensator ( – zichlayman, quyultiraman) – 1) issiqlik texnikasida – gazsimon modda (bugʻ) ni kondensatlovchi apparat; issiqlik almashinish apparatining bir turi. Kondensatorning sirtqi va kontakt (yoki aralashtiruvchi) xillari bor. S i r t q i Kondensatorda suv bugʻi ichidan sovuq suv oqadigan quvur devoriga tegib kondensatlanadi. Kontakt Kondensatorda suv bugʻi bevosita sovituvchi suvga tegib kondensatlanadi. Bunday Kondensatorlar kimyo sanoatida, issiqlik energetikasida (qarang Kondensatsion elektr stansiya, Kondensatsion turbina), bugʻlatish qurilmalari (distillyat olish, bugʻ aralashmalarini ajratish uchun) va boshqalarda ishlatiladi. 2) Elektr Kondensator – elektr zaryadlarni yigʻuvchi qurilma. Dielektriklar bilan ajratilgan ikki yoki undan ortiq elektrod (qoplama)dan iborat. Kondensatorning qogʻozli, gazsimon dielektrikli, keramik, plyonkali, yarimoʻtkazgichli, elektrolitik va boshqa xillari mavjud. Ular oʻzgarmas, oʻzgaruvchan va yarimoʻzgaruvchan elektr sigʻimli boʻladi. Kondensatorlar elektrotexnika va radiotexnika, televideniye, elektronika, hisoblash texnikasi va boshqalarda qoʻllaniladi.

Kondensator (lot.  condensare – „ixcham“, „qalinlash“ yoki lot.  condensatio – „yigʻish“  dan) – sigʻimning doimiy yoki oʻzgaruvchan qiymati [1] va past oʻtkazuvchanlikka ega boʻlgan ikki terminalli kontur boʻlgan elektron komponent; elektr maydonining zaryadi va energiyasini toʻplash uchun qurilma .

DC pallasida joylashgan kondansatör kontaktlarning zanglashiga olib ulangan paytda (kondensator zaryadlanmoqda yoki zaryadlanmoqda) oqim oʻtkazishi mumkin, oʻtish jarayoni oxirida oqim kondansatör orqali oʻtmaydi, chunki uning plitalari bir-biridan ajratilgan. dielektrik. Oʻzgaruvchan tok pallasida u kondansatörni tsiklik qayta zaryadlash orqali oʻzgaruvchan tok tebranishlarini oʻtkazadi, bu joy almashtirish oqimi deb ataladigan bilan yopiladi .

Xususiyatlari:

Kondensator asosiy xarakteristikasi, kondensator elektr zaryadini toʻplash qobiliyatini tavsiflovchi kapasitansıdır . Nominal quvvatning qiymati kondensatorni belgilashda koʻrinadi, haqiqiy quvvat esa koʻplab omillarga qarab sezilarli darajada farq qilishi mumkin. Kondensatorning haqiqiy sigʻimi uning elektr xususiyatlarini aniqlaydi. Shunday qilib, sigʻimning taʼrifiga koʻra, plastinkadagi zaryad plitalar orasidagi kuchlanishga mutanosibdir (q = CU). Odatda sigʻim qiymatlari pikofaraddan minglab mikrofaradgacha. Biroq, oʻnlab faradgacha boʻlgan sigʻimga ega boʻlgan kondansatörler (ionistorlar) mavjud .

Ommaviy oʻrnatish uchun turli xil kondensatorlar.

Manbalar
Kondensatsion elektr stansiya

Kondensatsion elektr stansiya (KES) — ishi bugʻning kondensatlanishiga asoslangan va faqat elektr energiyasi ishlab chiqaradigan elektr stansiya. Ish dvigateli — bugʻ turbinasi. Unda ish sikli bugʻning kondensatlanishi (suyuqlikka aylanishi) bilan tugaydi (qarang Kondensatsiya). Hosil boʻlgan kondensat bugʻ qozonita qaytib keladi va qayta ishlatiladi. Kondensatsion elektr stansiyada suv bugʻining issiqlik energiyasi kondensatsion bugʻ turbinasida mexanik energiyaga, elektr generatorlarda elektr energiyasiga aylanadi. Bugʻning boshlangʻich parametrlari (bosimi va temperaturasi) ni uni turbinaga kiritish oldidan oshirib, ishlatilgan bugʻning oxirgi bosimi va temperaturasi pasaytirilib, kondensatsion elektr stansiyaning f.i.k. oshiriladi, Bugʻni qoʻshimcha (orada) qizdirib ham f.i.k.ni oshirish mumkin. Yirik kondensatsion elektr stansiyada bugʻning boshlangʻich parametrlari — bosim 13 — 14 MPa va temperaturasi 560— 570°, takomillashganlarida esa 25 MPa va 550—660°, 30 MPa va 650° boʻladi. Ayrim turboagregatlarning quvvati 800—1300 MVt ga yetadi. Kondensatsion elektr stansiyas.ning asosiy qismlari: qozon qurilmasi, bugʻ turbinasi va mashina zali, texnik suv taʼminoti va yoqilgʻi xoʻjaligi, elektr taqsimlash qurilmasi, kuchaytirish podstansiyasi va boshqa Kondensatsion elektr stansiyas.da koʻmir kukuni, tabiiy gaz, mazut, oʻtin va boshqa yoqilgʻilar yoqiladi. Atom kondensatsion elektr stansiyada yoqilgʻi sifatida yadro yoqilgʻisidan foydalaniladi. Yirik KESlar issiqlik elektr stansiyalari deb ataladi.

Manbalar
Kondensatsiya

Kondensatsiya gaz holatidagi moddaning sovishi yoki siqilishi natijasida suyuq yoki qattiq holatga o'tishi. Kondensatsiya — bug'lanishning aksi. Kondensatsiya muayyan modda uchun kritik temperaturadan past temperaturadagina sodir boʻladi. Kritik nuqta bilan uchlama nuqta orasidagi temperaturaviy oralikda modda suyuq holatga, yanada pastroq temperaturalarda esa kristall holatga oʻtadi. Suyuq yoki kristall holatlar orasida muvozanatli Kondensatsiya yuz berib, gaz holatdan suyuq yoki qattiq holatga miqdorda issiqlik ajraladi. Bu issiqlik moddaning shu temperatura va bosimda bugʻlanishiga sarflangan issiqlikka teng. Kondensatsiyaning solishtirma issikligi solishtirma bugʻlanish issikligiga teng. Bugʻlanish va Kondensatsiya bir vaqtda roʻy beradi.

Yana qara 

 Bugʻlanish
 Shudring

Manbalar
Kondensor

Kondensor (lot. condenco — quyuqlashtiraman, zichlashtiraman) — yorugʻlik manbaidan chiqayotgan yorugʻlikni yigʻib, yoritilayotgan obyekt (narsa) ga yoʻnaltirib beradigan linza (koʻzgu) yoki linzalar (koʻzgular) tizimi. Linzali, koʻzguli va koʻzgu-linzali turlari bor. Diaskop, mikroskop, kinoproyeksion apparatlar, fotokattalashtirish asboblari va boshqa asboblarda ishlatiladi.

Manbalar
Kondiloma

Kondiloma (yun. condyloma — oʻsma, shish) — teri va shilliq qavatlar (epiteliy va biriktiruvchi toʻqima)ning doimiy shakllanadigan sohasida turli yalligʻlanishlar tufayli paydo boʻladigan soʻgalsimon oʻsmalar. Kondiloma, aksariyat, isqirt odamlarda tashqi jinsiy aʼzolarning (siydik, najas va boshqa bilan ) doim namlanib turadigan terisida, chov burmalari va boshqa joylarda paydo boʻladi. Serbar kondiloma (zaxm belgilaridan biri) va oʻtkir uchli kondiloma farq qilinadi. Dastlab mayda, qizgʻish tugunchalar paydo boʻlib, ular asta-sekin kattalashadi, soʻng birbiri bilan qoʻshilib, xuddi gulkaramga oʻxshash oʻsmaga aylanadi.

Manbalar
Kondilyak Etyen Bonno de

KONDILYAK (Condillac) Etyen Bonno de (1715.30.9, Grenobl — 1780.3.8, Bojansi) — fransuz faylasufi, maʼrifatparvar. Parij Fanlar akademiyasining aʼzosi (1768). D. Didro va D’alamber bilan "Ensiklopediyami nashr etishda hamkorlik qilgan. Falsafiy qarashlari J. Lokk taʼsirida shakllandi. K. xotiradan boshlab to tafakkur va irodaning paydo boʻlishi, hissiy idrokni oʻzgartirishgacha boʻlgan barcha ruhiy jarayonlarni tushuntirishga urinib, boʻlarni bilishning yagona manbai deb tasavvur qildi. K. assotsiativ psixologiyasining asoschilaridan biri. Asarlari: "Sezgilar toʻgʻrisida traktat" (1754), "Inson bilimlarining kelib chiqishini tadqiq etish tajribasi" (1746) va boshqa

Manbalar
Konditsioner

Konditsioner () – 1) havoni moʻtadillash agregati; ventilyator, havoni isitkich, havoni sovitkich va havo filtrlaridan iborat. Mustaqil, nomustaqil va yetkazib beruvchi konditsioner, markaziy (obyektdan uzoqroqqa oʻrnatiladi), mahalliy (obyektning oʻziga yoki uning yaqiniga oʻrnatiladi) turlari bor. Mustaqil konditsionerda sovitish mashinasi yoki sovitish mashinasi va elektr havo isitkichi boʻladi, bulardan tashqari elektr dvigatelli sovitish kompressorlari, bugʻlatkich-havo sovitkich, kondensator, havo filtri, elektr dvigatelli ventilyatorlar, sovitish mashinasi ishini avtomatik rostlash, xona ichidagi havoni bir meʼyorda avtomatik tutib turish asboblari bor. Nomustaqil konditsionerda sovuq va issiq havo tashqi manbadan keladi. Yetkazib beruvchi konditsionerda havo markaziy konditsionerdan berilib, sovuq va issiq (sovuq va issiq suv) tashqi manbadan beriladi; uning ventilyatorli va elektorli turlari bor. Suvni bugʻlatib havo sovitiladigan bugʻlatkichli konditsioner ham ishlab chiqariladi. Mustaqil K.ning ish unumdorligi soatiga 450–16 000 m, nomustaqilniki – 1 500–500 000 m havo. Konditsioner turar joy, jamoat, sanoat va qishloq xoʻjaligi binolari, vagonlar, samolyotlar va boshqalarda qoʻllaniladi; 2) donlarga gidrotermal ishlov beradigan apparat; bunda un mayin tortiladi va sifati yaxshilanadi.

Adabiyotlar 
 Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

Maishiy texnika
Kondor

Kondor (Vultur gruphus) — amerika tasqaralari kenja turkumiga mansub qush. Tanasining uzunligi 1,2 m, qanotlari yoyilganida 2,8 m ga yetadi. Narining boshida etdor toj boʻladi. And togʻlarining Kolumbiyadan Olovli Yergacha boʻlgan hududlarda tarqalgan. Shimoliy apealida — alp mintaqasiga, jan. arealida — sohil yaqinidagi qoyalarga uya quradi. Har ikki yilda bir marta 1—2 ta tuxum qoʻyadi. Oʻsimlikxoʻr, ammo yosh lamalar, qoʻzichokdar va yosh buzoqlarga xujum qilishi mumkin.

Manbalar
Marquis de Condorcet

Marquis de Condorcet (1743.17.9, Ribmon, SenKanten yaqini — 1794.29.3, Burla-Ren) — fransuz faylasufi, maʼrifatparvar, siyosiy arbob. Parij Fanlar akademiyasi aʼzosi (1769). 1777-yildan Parij Fanlar akademiyasining doimiy kotibi. "Ensiklopediya" nashr etishda hamkorlik qilgan, keyinchalik inqilobda qatnashgan, 1791-yilda Qonun chiqaruvchi majlisga saylangan, Konventda jirondachilar tarafida boʻlgan. Falsafada deizm va sensualizm tarafdori. "Inson aql-zakovati taraqqiyoti tarixiy koʻrinishlarining eskizi" (1794) asarida tarixiy taraqqiyot gʻoyasini rivojlantirgan; bu gʻoyaning asosi aql-idrokni kamolga yetkazishdan iborat.

Manbalar 

1743-yilda tugʻilganlar
17-sentabrda tugʻilganlar
1794-yilda vafot etganlar
29-martda vafot etganlar
Konduktor

Konduktor (lotincha: conductor — kuzatuvchi) —1) poyezdlar, avtobus, tramvay va boshqalarda kuzatib boruvchi, bilet sotuvchi transport xodimi; 2) kesuvchi asbobni ishlov beriladigan detalga nisbatan yoʻnaltiruvchi parmalash va boshqa stanoklarida qoʻllaniladigan moslama. Ishlov beriladigan tyoshiklarning rejasiz oʻzaro aniq joylashishini taʼminlaydi; 3) yigʻma konstruksiyalarni vaqtinchalik mahkamlab, ularning holatini nazorat qiladigan qurilma; 4) yigʻiladigan yoki payvandlanadigan buyum detallarini kerakli vaziyatda toʻtib turadigan qurilma; 5) elektr zaryadlari yigʻiladigan metall shar, umuman har qanday elektr oʻtkazgichlar; 6.) konchilikda burgʻilanayotgan quduqlarga qoʻyiladigan trubalar, ular quduqning toʻgʻri yoʻnalishi va yuqori qismini suvdan muhofaza qilish uchun xizmat qiladi; 7) chor Rossiyasi flotidagi katta unterofitser mansabi.

Manbalar
Konibodom

Konibodom (; ) — Tojikiston Respublikasi Sugʻd viloyatidagi shahar. Fargʻona vodiysining gʻarbiy qismida joylashgan. Katta Fargʻona kanali boʻyida. Konibodom temir yoʻl stanyasidan 6 km. Aholisi 48 ming kishi (2013-yil). Konibodom 1463-yildan Qandi Bodom deb tilga olinadi. Baʼzi adabiyotlarga koʻra, Konibodom 9—10-asrlardan maʼlum.

Sanoati 
Qishloq xoʻjaligi mashinasozligi, yengil (paxta tozalash, toʻqimachilik, tikuvchilik), oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Badiiy hunarmandchilikning qadimdan markazi. Teatr, tarix-oʻlkashunoslik muzeyi mavjud. 16—17-asrlarga mansub 2 Madrasa, anʼanaviy oʻymakorlik va kitobali (bezak yozuvli) masjidlar saqlangan.

Manbalar

Havolalar 
 История Канибадама 

Tojikiston shaharlari
Oʻrta Osiyoning qadimiy shaharlari
Konimex (shaharcha)

Konimex — Navoiy viloyatidagi shaharcha (1935 yildan). Konimex tumani markazi. Yaqin temir yoʻl stansiyasi Konimex (7 km), viloyat markazi Navoiygacha 25 km. Zarafshon vohasining oʻrta qismida. Zarafshon daryosidan Konimex arigʻi orqali suv oladi. Aho-lisi 8,4 ming kishi (2002). K.qad. aholi punktlaridan biri. Shaharcha nomining kelib chiqishini „Kon“ („kom“) — anhor, kanal, „mex“ yoki „mugʻ“ — otashparast, yaʼni Konimex — Otashparastlar anhori soʻzlari bilan bogʻlaydilar.

Shaharchada tuman hokimligi binosi, qurilish korxonalari, avtokorxona, aloqa boʻlimi, gazlashtirish, elektr tarmoqlari korxonalari, dehqon bozori, MTP, „Ishonch“, „Sayxun“ aksiyadorlik jamiyatlari bor. 4 umumiy taʼlim maktabi (shundan 1 tasi maktab-gimnaziya), kasb-hunar,iqtisodiyot, sport, musiqa maktablari, 2 kutubxona, klub, tarixiy-oʻlkashunoslik muzeyi faoliyat koʻrsatadi. Mexota masjidi mavjud. K.dan viloyat markazi, qoʻshni tuman markazlari va boshqa aholi punktlariga avtobus qatnaydi.

Manbalar 

 

Oʻzbekiston:Shaharchalar
Konimex tumani
Konkistadorlar

Konkistadorlar (ispancha conquistador — zabt etuvchi) — Amerika kashf etilgach, u yerga yangi yerlar zabt etish maqsadida yoʻl olgan ispan avantyuristlari. K. yurishlari davomida mahalliy aholi qirgʻin qilingan, asoratga solingan, talon-toroj etilgan. K.ning eng mashhur yoʻlboshchilari: P. Alvarado, Nunyes de Balboa, P. Valdiviya, D. Velaskes, G. X. Kesada, E. Kortes, F. Pisarro.

Manbalar
Konklav

Konklav ( — berk xona) — Rim papasini saylash maqsadida chaqiriladigan kardinayalar yigʻini (1274-yildan), shuningdek, yigʻin oʻtkaziladigan bino. Yigʻin tashqi dunyodan butkul ajratib qoʻyilgan binoda oʻtadi. Konklav oʻtkazish tartibi XIII-asrda papa Grigoriy X tomonidan belgilangan. Keyingi papalar bu tartibga juzʼiy aniqlik va tuzatishlar kiritgan. Papa saylash uchun qatnashchilarning 3 dan 2 qismi ovoz berishi va yana qoʻshimcha bir ovoz berilishi talab qilinadi. Konklav qatnashchilarining soni 120 dan oshmasligi kerak.

Yana qarang. 

 Rim papasini
 Katolitsizm
 Xristianlik

Manbalar
Konkret musiqa

Konkret musiqa - tabiiy va sunʼiy tovush-sadolarni yozib olish hamda ularni qayta ishlov natijasida hosil boʻladigan musiqa asarlari, musiqiy avangardizm oqimlaridan biri. Zamonaviy texnik vositalar (magnitofon, miksher pulti, mini-disk yozuv moslamalari va boshqalar) yordamida birlamchi mahsulot (ovoz)larni oʻzgartirish, aralashtirish orqali yaratiladi. Konkret musiqada, asosan, tabiatdagi turli tovushlar hamda hayotiy shovqinlardan, shuningdek, inson ovozi, cholgʻu sadolaridan foydalaniladi. Konkret musiqa 20-asrning 2-yarmidan rivoj topgan (ixtirochisi fransuz akustik muhandisi P. Shef-fer: "Turniket", "Temir yoʻl etyudi" asarlari, 1948 va boshqalar); targʻibotchilari: kompozitorlar P. Bulez, P. Anri. O. Messian, Ya. Ksenakis, A. Jolive va boshqa Hozirda aksariyat Konkret musiqa namunalari kinofilm, multfilm, spektakllarga moʻljallangan "musiqali fon" vazifasini bajaradi.

Manbalar
Konkretsiyalar

Konkretsiyalar (lot. concretio -qoʻshilib ketish, oʻsish, quyuqlanish) — kimyoviy tarkibi va shakliga koʻra, oʻzi joylashgan jinsdan farqlanuvchi va diagenezda yuzaga keluvchi choʻkindi togʻ jinslaridagi yoki hozirgi choʻkindilardagi dumaloq shaklli mineral hosilalar. K. bir yoki turli minerallar agregatlaridan iborat boʻlib, diametri bir necha mm dan oʻnlab sm gacha yetadi. K., asosan, fosforit, pirit, markazit, baʼzan siderit, barit kabi minerallardan tashqil topadi. Organik qoldiqlar atrofida tarqoq mineral moddalarning toʻplanishidan hosil boʻladi. K. turli geologik davr qatlamlarida va hozirgi zamon okean choʻkindilarida ruda toʻplamlarini shakllantiruvchi temir va marganets oksidlari K. keng tarqalgan.

Manbalar
Konkurs

Konkurs (lotincha: concursus — toʻqnashish, uchrashish) — ishtirokchilar, takdim etilgan ishlar va h.k. orasidan eng yaxshilarini tanlab, saralab olish uchun oʻtkaziladigan musobaqa (qarang Tanlov).

Manbalar
Dmitriy Konovalov

Dmitriy Petrovich Konovalov (1856.22.3, hozirgi Dnepropetrovsk viloyati — 1929.6.1, Leningrad) — rus kimyogari. Akademik (1923-yildan). Eritmalarning kimyoviy nazariyasi asoschilaridan biri. Petrograd texnologiya instituti (1915-18), Konchilik instituti (1918— 22) professor Petrograd oʻlchov va ogʻirliklar Bosh palatasi prezidenti va texnologiya instituti professor (1922-yildan). Asosiy ilmiy tadqiqot ishlari kimyoviy termodinamika va kinetikaga oid. Konovalov eritmalarning gaz va suyuq fazalaridagi komponentlarining nisbiy tarkibi bugʻ bosimiga hamda ikkita suyuq fazadan iborat sistemalarning qaynash temperaturasiga bogʻliklik qonunlarini (Konovalov qonunlari) kashf etgan (1881—84).

Manbalar 

 

1856-yilda tugʻilganlar
3-aprelda tugʻilganlar
1929-yilda vafot etganlar
6-yanvarda vafot etganlar
Konovalov reaksiyasi

Konovalov reaksiyasi - alifatik va alitsiklik, shuningdek, yogʻaromatik birikmalardagi vodorod atomini suyultirilgan nitrat kislota bilan nitrolab nitroguruhga almashtirish reaksiyasi (suyuq fazali nitrolash):RH+HNO3 -> RNO2+ H2OBunda R — alkil, sikloalkil, arilalkil.

Konovalov reaksiyasi normal yoki yuqori bosim ostida amalga oshiriladi. Reaksiya tezligi va nitrobirikmalar hosil boʻlishi temperaturaga, nitrat kislota konsentratsiyasiga hamda boshlangʻich birikmaning tuzilishiga bogʻliq. Agar almashinish assimmetrik uglerod atomida roʻy bersa, optik faol nitrobirikmalar hosil boʻladi. Uchlamchi uglerod atomidagi vodorod juda oson, ikkilamchi uglerod atomidagi vodorod qiyinroq, birlamchi uglerod atomidagi vodorod juda qiyin almashinadi. Tarkibida uchlamchi uglerod atomi boʻlgan alitsiklik uglevodorodlar 9—10%li, almashinganlari esa 20% li NHO3 bilan nitrolanadi. Yogʻ-aromatik uglevodorodlarni nitrolash jarayoni a — holatdagi yon zanjirda kechib, reaksiya pirovar-dida, asosan, mononitrobirikmalar hosil boʻladi. Konovalov reaksiyasi sanoatda nitroalkanlar va sikloalkanlar olishda, shuningdek, lab. amaliyotida uglevodorodlarning tuzilishini aniqlashda qoʻlla-niladi. Reaksiyani 1888-yilda M. I. Konovalov kashf etgan.

Manbalar
Konovalov qonunlari

Konovalov qonunlari - muvozanat holatidagi ikki komponentli sistemaning suyuq va bugʻ fazalar tarkibining temperatura yoki bosim oʻzgarishiga bogʻlikligini ifodalaydigan 3 qonun. 1-qonun — oʻzgarmas temperaturada (T-const) bugʻ tarkibida eritmadagiga qaraganda koʻproq (yoki ozroq) miqdorda boʻlgan komponentning konsentratsiyasi ortganda eritmaning bugʻ bosimi ham ortadi (yoki kamayadi). 2-qonun — oʻzgarmas temperaturada muvozanat bosimining eritma tarkibiga yoki oʻzgarmas bosimda (P-const) qaynash temperaturasi (kondensatsiya)ning konsentratsiyaga chiziqli bogʻliqligining ekstremum nuqtasida muvozanatda boʻlgan suyuqlik va bugʻ tarkiblari mos keladi. 3-qonun — oʻzgarmas temperatura va bosimda suyuq eritma bilan bugʻ tarkibi bir yoʻnalishda oʻzgaradi. Konovalov qonunlari suyuq va bugʻ fazalaridan iborat ikki komponentli sistemalar uchun 1881—84 yillarda D. P. Konovalov tomonidan nazariy asoslangan va amaliy tasdiqlangan. 1876—78 yillarda J. U. Gibbs bu qonunlarni umumlashtirgan holda keltirib chiqargan. Konovalovning 2- qonuni koʻpincha Gibbs-Konovalov qonuni deb ataladi; uni koʻp komponentli sistemalarga ham tatbiq etish mumkin. Konovalov qonunlari fazalar muvozanati diagrammalarini tuzishda, suyuqlik — bugʻ muvozanati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni amaliy jihatdan tahlil qilishda, moddalarni rektifikatsiya yoʻli bilan ajratish usullarini ishlab chiqishda muhim ahamiyatga ega.

Manbalar
Andrey Kononov

Kononov Andrey Nikolayevich (1906.27.10, Peterburg — 1986.30.10, Leningrad) — turkiyshunos.

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1979), akademik (1974), filol. fanlari doktori (1948), professor (1950). Leningrad sharq tillari institutini tugatgan (1930), shu institutda oʻqituvchi (1932—38), professor (1950-yildan). Rossiya Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutining Leningrad boʻlimi direktori (1961-63).

Ikkinchi jahon urushi yillarida Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutida, ayni vaqtda Oʻrta Osiyo universitetida ishlagan (1943—45).

K. tadqiqotlari turkiy tillarni oʻrganishga, sharqshunoslik tarixiga oid. U „Oʻzbek tili grammatikasi“ (1948, 1960), „Hozirgi oʻzbek adabiy tilida koʻmakchilar“ (1951), „Hozirgi turk adabiy tilining grammatikasi“ (1955), „Hozirgi oʻzbek adabiy tilining grammatikasi“ (1960) va boshqa ilmiy asarlarida oʻzbek adabiy tili masalalarini tadqiq etgan. „Mahbubul-qulub“ va „Shajarayi tarokima“ asarlarining yigʻma matnini tuzib, nashrga tayyorlagan. V. M. Jirmunskiy bilan hamkorlikda „Kitobi dadam Qoʻrqut“ (1962)ni nashr ettirgan. Sharqshunoslarning 23-xalqaro kongressida (London, 1954), Turkiya Tilshunoslar jamiyati kongresslarida (Anqara, 1957, 1966), Sharqshunoslarning 25-xalqaro kongressida (Moskva, 1960) oltoyshunoslar shoʻʼbasi ishlariga rahbarlik qilgan. Turkiya tilshunoslik jamiyati (1957), Vengriya sharqshunoslari ilmiy jamiyati (1970), Polsha sharqshunoslari ilmiy jamiyati (1974), Vengriya Fanlar akademiyasi faxriy aʼzosi (1973).

Manbalar

Adabiyotlar 
 Grammatika yazika tyurkskix runicheskix pamyatnikov, VII-IX vv., L., 1980.

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Olimlar
Turkologlar
1906-yilda tugʻilganlar
1986-yilda vafot etganlar
Nikolay Konrad

Nikolay Iosifovich Konrad [1891. 1(13).3, Riga — 1970.30.9, Moskva] — sharqshunos olim. Rus yaponshunosligi maktabi asoschisi, akademik. (1958). Peterburg universiteti va Amaliy sharqshunoslik akademiyasini tugatgan (1912). Asosiy ilmiy ishlari Yaponiya, Xitoy va Koreya adabiyoti, tilshunosligi, tarixi va madaniyati tarixiga bagʻishlangan. Shu mamlakatlar xalqlarining yozma yodgorliklarini rus tiliga tarjima qilgan. Osiyo va Yevropa mamlakatlari tarixiy taraqqiyotini chuqur tahlil qilish Konradga Sharq va Gʻarbning tarixiy va madaniy taraqqiyotini qiyoslab, qator muhim muammolariga butunjahon tarixiy jarayonining yagonaligi pozitsiyasidan yondashish imkonini berdi. Alisher Navoiy ijodi boʻyicha ham tadqiqotlar olib borgan.

Manbalar 

 Zapad i Vostok, M., 1972.

1891-yilda tugʻilganlar
1970-yilda vafot etganlar
30-sentabrda vafot etganlar
1-martda tugʻilganlar
Konrad yuzasi

Konrad yuzasi (avstriyalik geofizik V. Konrad (1876—1962) nomidan) — Yer poʻstining "granit" va "bazalt" qatlamlarini ajratib turuvchi shartli chegara. Seysmik toʻlqinlar oʻtish tezligining oʻsib borishi bilan aniqlanadi. Soʻnggi tadqiqotlarda ushbu chegaraning aniq emasligi (baʼzan esa umuman yoʻqligi) maʼlum boʻldi.

Manbalar
Konsalting

Konsalting (maslahat berish) -bu biznes-jarayonlarni optimallashtirish, faoliyatning asosiy ko‘rsatkichlarini oshirish va takomillashtirish bo‘yicha keng ko‘lamli iqtisodiy, sanoat, tijorat va boshqa masalalar bo‘yicha korxonalar rahbarlari va xususiy tadbirkorlarga pullik ekspert maslahatlarini berishdir. Konsaltingning maqsadi boshqaruv tizimining ( boshqaruv ) belgilangan maqsadlariga erishishida yordam berishdir.

Boshqacha qilib aytganda, konsalting - bu  boshqaruvchilarning muayyan muammoni hal qilish maqsadida moliyaviy, huquqiy, texnologik texnik, ekspert faoliyati kabi keng ko‘lamli masalalar bo‘yicha ekspertlardan oladigan maslahatlari. Konsalting kompaniyalari faoliyatning muayyan sohalariga (masalan, moliyaviy, kadrlar, yuridik, marketing, tashkiliy, strategik va boshqalar) ixtisoslashgan. ) .

Konsaltingning asosiy vazifasi mijozning mavzu sohasi va muammolarini hisobga olgan holda ilmiy-texnikaviy, tashkiliy-iqtisodiy yechimlarni ishlab chiqish va ulardan foydalanish istiqbollarini tahlil qilish, asoslashdan iborat.

Konsalting qanday holatlarda kerak bo‘ladi? 

 Kompaniyaga yangi g‘oyalar kerak bo‘lganda;
 Kompaniya tajriba va malakaga ehtiyoj sezsa;
 Korxona rahbariyati orasida muhim masala bo‘yicha yakdillik yo‘q bo‘lib, xolis maslahat olish uchun tashqaridan fikr talab etilsa;
 Loyihani yakuniga yetkazish uchun kompaniya yordamga muhtoj bo‘lsa;
 Kompaniyadagi o‘zaro aloqalarning yaxshi yo‘lga qo‘yilmaganligi tufayli darajalar va bo‘linmalar o‘rtasida bo‘g‘in bo‘la oladigan mutaxassisga ehtiyoj bo‘lsa.

Maqsadlar va vazifalar 
Konsalting firmalari bozorni o‘rganish va prognozlash (tovar, xizmatlar, qimmatli qog‘ozlar litsenziyalari), narxlar; turli obyektlarning texnik-iqtisodiy asoslarini ishlab chiqish; marketing tadqiqotlarini o‘tkazish; eksport strategiyasini ishlab chiqish kabi xizmatlarni ko‘rsatadi. Konsalting xizmati, shuningdek, yangi tashkilotlarni yaratish uchun ta’sis hujjatlari paketlarini tayyorlashdan iborat bo‘lishi mumkin.

Konsalting turlari 
Uslubi bo'yicha:

 Ekspert maslahati
 Jarayon bo'yicha maslahat
 Ta’lim bo'yicha konsalting

Mavzu:

 IT konsalting
 Raqamli konsalting
 Boshqaruv bo'yicha konsalting
 Marketing bo'yicha konsalting
 Ekologik konsalting
 HR konsalting
 Yuridik konsalting
 Korporativ ta’lim sohasida konsalting
 Harbiy konsalting
 Strategik konsalting
 Eksport -konsalting

Mahalliylashtirish bo‘yicha:

 Tashqi konsalting
 Ichki konsalting
 Xalqaro konsalting

Manbalar

Adabiyot 

 Консалтинг // Казахстан. Национальная энциклопедия (рус.). — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2005. — Т. III. — ISBN 9965-9746-4-0. (CC BY-SA 3.0)

Havolalar 
 
Konsalting kasblari
Konsalting