MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Qorategin bekligi

Qorategin bekstvo yoki Qorategin vilayati (; ) — Buxoro amirligi tarkibidagi maʼmuriy birlik (hozirgi Tojikiston hududida boʻlgan). Maʼmuriy markazi Gʻarm shahri.

Geografiyasi 
Qorategin bekligining geografik joylashuvi haqida botanik Vasiliy Oshanin quyidagilarni yozgan:Ushbu mamlakatga tashrif buyurgan Kapitan Vasilev ham Karateginning butun maydoni 9800 kvadrat metrni tashkil etishini yozgan. Surxob vodiysi va uning irmoqlari esa 2000 kv.km dan oshmaydi tashkil etadi, bu butun makonning 1/5 qismini va qolgan hududni, yaʼni 4/5 qismini togʻlar egallaydi.

Tarixi 
Boshqa togʻli hududlar qatori Qorategin aholisi ham qadimdan Qoʻqon bilan yaqin munosabatda boʻlgan. Togʻli oʻlkaning tub aholisi tez-tez Qoʻqonga Otxodnichestvo deb ataladigan joyda ishlash uchun borishardi.

XIX asr boshlarida Qoʻqon xonlari oʻz hududlarini kengaytirish maqsadida Qorategin va qoʻshni hududlarga bir necha bor yurishlar uyushtirdilar. Biroq, bu kampaniyalar har doim ham muvaffaqiyatli yakunlanmadi va, qoida tariqasida, qisqa muddatli edi. Qo‘qon qoʻshinlarining butun hujumi davomida togʻli hududlar aholisi ularga faol qarshilik koʻrsatdilar.

1869-yil yozida Qorategini Qoʻqon qoʻshinlari bosib oldi. Bu Qoʻqon qoʻshinlarining Qorateginga oxirgi va ayni paytda eng yirik hujumi edi. Oʻsha yilning kuzi oldidan Qorateginda qoʻzgʻolon koʻtarilib, Qoʻqon hokimi quvgʻin qilinadi. Qorategin mustaqil boʻldi, Qoʻqon xonlari uni butunlay boʻysundira olmadilar.

Bularning barchasiga qaramay, Qorategin XIX asrning 70-yillarigacha yarim mustaqil mavqeini saqlab qoldi.

Sharqiy Buxoro Buxoro amirligiga qoʻshib olingandan soʻng Qorategin bekdomiga aylangan va bu yerda juda tez orada „Buxoro tartibi“ joriy qilingan. Amir tomonidan tayinlangan hokimlar butun maʼmuriy hokimiyatni oʻz qoʻllarida toʻplashgan.

Aholisi 

Kapitan Vasilev XIX asrning 80-yillarida Qorategin Buxoro amirligiga qoʻshib olingandan soʻng Qorategin aholisi toʻgʻrisida u asosan Surxob daryosi vodiysida toʻplanganligi haqida maʼlum qilgan.

Qorateginda tojiklar bilan bir qatorda qirgʻizlar ham yashagan. Vasilevning soʻzlariga koʻra, „51 ming kishidan. 3 ming nafari qora-qirgʻiz, qolgan 48 ming nafari tojiklardir“.

Qorategin aholisi asosan Surxob, Obixingu va boshqa daryo vodiylarida toʻplangan.

Madaniyati 
Qorategin aholisining asosiy kasbi dehqonchilik edi. Ular bilan asosan tojiklar shugʻullangan. Qirgʻizlar ham dehqonchilik, ham chorvachilik bilan shugʻullangan. Qoidaga koʻra, yoz faslida qirgʻiz qishloqlarida bir necha kishi xoʻjalikni kuzatish va dalalarni sugʻorish uchun qolgan, qolganlari esa oʻz chorvalari bilan Qorateginning baland togʻ vodiylarida joylashgan yozgi lagerlarga (yaylovlarga) ketishgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
Tojikiston tarixi
Oʻzbekiston tarixi
Buxoro xonligi
Buxoro amirligi
Ya ubil Marka

Ya ubil Makra — rossiyalik repper Morgenshternning Oxxxymironga atab yozgan videoklip sifatida chiqarilgan diss taronasi. 2022-yil 11-noyabrda Bugatti Music tomonidan chiqarilgan. Trek Oxxxymironning 2022-yil 29-oktyabrda chiqarilgan „Bassline Business“ repiga javob sifatida chiqarilgan.

Rivojlanishi 
Morgenshternning „Last One“ albomi chiqqandan soʻng, albomdagi ikkinchi trekda Oxxxymironning „Gorgorod“ albomida Kiraning gaplarini davom ettirgan skit bor edi, bunga javoban Oxxxymiron „Bassline Business“ trekini chiqardi.

Premyera 
„Ya ubil Marka“ Bassline Businessdan keyin bir hafta oʻtgach chiqariladi. Qoʻshiq nomi Oksimironning 2021-yil 1-noyabrda chiqarilgan „Kto ubil Marka?“ trekiga ishoradir. Alisher musiqa uchun ishlangan videoklipda Oxxxymironning baʼzii kliplariga parodiya qiladi: koʻchada olomon bilan yuradi, qorongʻu studiyada stulda oʻtiradi, shuningdek, Oxxxymironning Johnyboy bilan boʻlgan battleda ishlatgan soʻzlaridan foydalanadi.

Manbalar 

Oxxxymiron
Disslar
Morgenshtern
Qahramon Olimov

Qahramon Tanzilovich Olimov (1967-yil, Qorakoʻl tumani, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori, professor

Biografiyasi 
Qahramon Olimov 1967-yilda Buxoro viloyatining Qorakoʻl tumanida tugʻilgan. 1991—2005-yillarda Buxoro muhandislik texnologiya instituti assistenti, dotsent, kafedra mudiri, 2005—2013-yillarda akademik litsey va kasb-hunar kollejlari bilan ishlash boʻyicha prorektor, 2013—2018-yillarda oʻquv ishlari boʻyicha prorektor, 2018—2020-yillarda Maktabgacha taʼlim vazirligi pedagog kadrlar sifatini oshirish va pedagogika kollejlari faoliyatini muvofiqlashtirish boshqarmasi boshlig‘i, 2020—2021-yillarda Maktabgacha taʼlim vazirining birinchi oʻrinbosari lavozimida ishlagan. 2021-yildan Rossiya davlat pedagogika universiteti Toshkent filiali ijrochi direktori.

Ilmiy faoliyati 
Qahramon Olimov 220 dan ortiq ilmiy va metodik ishlar, jumladan, 3 ta monografiya, 17 ta darslik muallifi.

Manbalar 

Oʻzbekiston olimlari
Professorlar
1967-yilda tugʻilganlar
Fan doktorlari
Pashshot qoʻrgʻoni

Pashshot qoʻrgʻoni — Nurota vohasidagi tarixiy arxeologik yodgorliklardan hisoblanadi. Antik davrga oid majmua. Majmua qal’a, shahriston va devor bilan oʻrab olingan rabotdan iborat boʻlgan. Shu hududda istiqomat qiluvchi mahalla raisi Mansur Jumayev qoʻrgʻon atrofidan 1994-yilda qimmatbaho koʻzli uzuk topib olgan. Jumayev bu hududda xazina bor deb oʻylab, qazishma ishlarini olib borgan. Qazishma ishlari natijasida qoʻrgʻon yoʻlidagi ariqda sopol quvurlar mavjudligi, ular bir-birining ichiga kiritilib, shimol tomonga qarab yoʻnaltirilgani aniqlangan.

Taxmin qilinishicha, Pashshot qoʻrgʻoni oʻz davrida buloq ustiga qurilib, buloqdagi ortiqcha suv sopol quvurlar orqali tashqariga yoʻnaltirilgan. Hozirgi paytda ham qoʻrgʻon ichidan tashqari tomonga suv chiqib, yuqoridan oqib keluvchi buloq suvi arigʻiga qoʻshiladi. Pashshot dastlabki paytlarda mustahkam qal’ali qoʻrgʻon boʻlgan. Qal’a devorlari Nur shahridan Qoʻshotgacha choʻzilib ketgan. Pashshot bulogʻi sharsharasining sadosi Qoʻshotgacha eshitilib turgan ekan. Shundan keyin oʻsha atrofda „Sharsharai Pashshot gʻulgʻulai Qoʻshot“, degan naql paydo boʻlgan.

R. Asatovning „Gʻozgʻonnoma“ asarida yozilishicha, Pashshot qoʻrgʻon qal’asining hokimi ayol kishi boʻlgan, jasurlikda tengi yoʻq ekan. Nur qal’asini jangsiz egallagan dushman lashkarboshisi Pashshot hokimiga xabar joʻnatib, unga boʻysunib peshvoz chiqishini soʻraydi. Pashshot hokimi buni rad etib, qal’a qoʻrgʻonini himoya qilishga kirishadi. Gʻazablangan dushman sarkardasi Pashshot hududiga qoʻshin tortib, qal’ani oʻqqa tutadi. Qal’a yongʻin ichida qoladi. Ammo hech kim taslim boʻlmaydi. Dushman sarkardasi bir kecha-kunduz qal’ani oʻqqa tutib turadi. Ichkarida hamma narsa, hatto, odamlar ham kuyib ketadi. Atrofni esa qoʻlansa is, tutun qoplaydi. Qal’ada hayot tugaydi. Shundan soʻng dushman sarkardasi „past shud“, yaʼni „soʻndi, tindi“, deb hujumni toʻxtatadi. Qal’adan bir uyum kultepa qoladi. Shundan keyin qal’a „past shud“ — Pashshotga aylanib, hozirgacha shu nom bilan ataladi.

Pashshot bulogʻi ostidan qadimgi paleolit davriga oid chaqmoqtosh parchalari va keyingi davrlarga mansub turli sopol boʻlaklari, jezdan yasalgan buyumlar va butunligicha saqlangan xum va koʻzalar topilgan.

Manbalar 

Navoiy viloyati
Nurota tumani
Oq masjid (Navoiy)

Oq masjid (Masjidi Safed) — Navoiy viloyati, Nurota tumani, Oqmasjid qishlogʻida joylashgan yodgorlik. Masjid XX asr boshlarida Buxoro amirligida hukmronlik qilgan mangʻitlar sulolasi davrida bunyod etilgan. Masjid Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.
Oq masjid XX asr boshlarida qurilgan boʻlib, unda baʼzi yozuvlar saqlanib qolgan. Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, matnlarga yangi bitiklar qoʻshilgan. Masjid tashqi qismida qora marmarda suls xatida „Oq masjid“ yozuvi mavjud. Masjidda „Alloh“, „Muhammad“, „Basmala“ kabi yozuvlar ham keltirilgan.
Oq masjid ichida mehrob mavjud va 1908-yilda uning yuqorisida nastaʼliq xatida bitik yozilgan. Mazkur bitikda xattot ismi va sanasi, „Imon“ kalimasi, qanoat fazilati haqida hadis keltirilgan. Yozuv taʼmirlash paytida chiroyini yoʻqotgan va bitik foni koʻk, yozuvi esa oq rangga boʻyalgan. Unda shunday yozilgan: „Allohdan boshqa iloh yoʻq va Muhammad — Allohning elchisi. Qanoat qilgan aziz, tama qilgan har tomonlama xor boʻladi. Bechora, kuchsiz (xor) Mulla Barot ishi. Hijriy 1326- yil (1908—1909)“. Masjid ichkari qismida mehrobsimon tokchalar mavjud va u xonalar boʻylab qurilgan. Ichkari qismida ustunlar boʻlib, ustun asosi yogʻochdan, poydevori esa marmartoshdan qilingan. Masjid tashqi tomoni ayvonli boʻlib, ustunlari mavjud. Ushbu masjid XX asr boshlarida eski masjid oʻrniga qurilgan. Masjid mahalliy aholi va xalq homiyligi bilan qayta qurilgan. Masjid bir ustunli boʻlib, oʻlchami 8 x 8 metrdan iborat. Sovet davrida masjid faoliyati toʻxtatilgan. Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, masjid oʻz faoliyatini boshlagan. 2007-yilda masjid qayta taʼmirlangan.

Manbalar

Adabiyotlar

Ilmiy adabiyotlar

Havolalar 
 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Navoiy meʼmoriy yodgorliklari
Navoiy masjidlari
Irrumatsiya

Irrumatsiya (lotincha: irrumatio; inglizcha jargonda face-fucking) oʻgzaki jinsiy aloqaning bir turi boʻlib, unda bir sherik boshqasining jinsiy olatini ogʻzi yordamida qoniqtiradi. Minetdan farqli oʻlaroq, irrumatsiyada jinsiy olatni ogʻziga olgan partnyor faol hisoblanadi. Kengaytma sifatida irrumatio jinsiy olatni sherikning sonlari orasiga ishqalash kabi seksual texnikaga ham tegishli boʻlishi mumkin.

Qadimgi Rim jinsiy lugʻatida irrumatio soʻzi zoʻrlashning oʻgizga aloqador turi (os impurum)ni ifodalab, erkak jinsiy olatini boshqa birovning, asosan boshqa erkakning ogʻziga solib qoʻyishga ishora qiladi.

Qusishga irrumatisiya bilan majburlash baʼzi onlayn pornografik filmlarda mavjud.

Yana qarang 

 Minet
 Odobsizlik (lotinlarda)
 Intermammar seks
 Boʻyindagi marjonlar

Manbalar

Adabiyotlar 
 Legman, G. Oragenitalism : Oral Techniques in Genital Excitation. New York, Julian Press, 1969.

Jinsiy aloqa turlari
Minet
Seksual pozitsiyalar
Bukkake

Bukkake () jinsiy aloqa turlaridan biri boʻlib, unda bir partnyor bir nechta sheriklar tomonidan eyakulyatsiya qilinadi. Bu holat koʻpincha pornografik filmlarda tasvirlanadi. Bukkake zamonaviy pornografik filmlarda nisbatan keng tarqalgan. 1980-yillarda Yaponiyada paydo boʻlgan bu janr keyinchalik Shimoliy Amerika va Yevropaga tarqalgan.

Yana qarang 

 BDSM
 Boʻshanish
 Yuzga boʻshanish
 Ekiben
 Guruh boʻlib seks
 Pornografiya (Yaponiya)

Manbalar

Havolalar 

Seksual axloq
Pornografiya
Seksuallik
Jinsiy aloqa
Ekiben

deb seks davomida kishi sherigini koʻtarib olgan pozada jinsiy aloqa qilishiga aytiladi.

Etimologiyasi 
Ushbu jinsiy poza stansiyalar yoki sport tadbirlari atrofidagi doʻkonlarda sotiluvchi oziq-ovqat bilan toʻldirilgan quti — ekiben sharafiga nomlangan. Bu atama birinchi marta yaponiyalik aktyor Chocoball Mukai tomonidan qoʻllanilgan.

Yana qarang 
 Bukkake
 Pornografiya (Yaponiya)

Manbalar 

Seksual pozitsiyalar
Jinsiy aloqa turlari
Cum shot

Boʻshanish — kishining jinsiy aloqa yoki masturbatsiya davomida eyakulyatsiya qilishi. Atama odatda pornografik filmlar va jurnallarda uchraydigan tasvirlar izohlarida tez-tez qoʻllaniladi. Boʻshanish bukkake singari seksual fetishizm va unga aloqador janrlarining obyektiga aylangan. Pornografik filmlarda koʻpincha videoning tugayotganligini bildirish maʼnosida, asossan yuzga boʻshanish holatida koʻproq uchraydi. Eyakulyatsiya holatlari, asosan, jinsiy aʼzolar, dumba, koʻkrak yoki til kabi sherikning tana aʼzolariga qilinishi mumkin.

Atama odatda kinooperator tomonidan pornografik filmning hikoyasi doirasida qoʻllaniladi. 1970-yillardan boshlab, hardcore pornografiya janrining leytmotiviga aylangan. Ikkita istisno holatlari mavjud boʻlib, bular penetratsiya aniq koʻrsatilmagan softcore pornografiya hamda penetratsiyani oʻz ichiga olishi mumkin boʻlgan, lekin odatda grafik emas, balki romantik yoki tarbiyaviy boʻlishi uchun ehtiyotkor tarzda suratga olinadigan „juftliklar erotikasi“ kabi yoʻnalishalardir. Eyakulyatsiya ketma-ketligidan yiroq boʻlgan softcore pornografiya odatda baʼzi isteʼmolchilarning ochiqdan ochiq pornografik materiallarga boʻlgan nisbatan kamroq talablariga javoban hamda eyakulyatsiya tasvirlari taqiqlashi mumkin boʻlgan hukumat qonunlari yoki kabel televideniyesi qoidalariga rioya qilish uchun ishlab chiqariladi. Boʻshanish lezbianlar ishtirokidagi jinsiy aloqa aks etgan sahnalarda koʻrinmaydi (ayollar eyakulyatsiyasi mavjud, biroq nisbatan kam uchraydi).

Sogʻliq uchun xavflilik

Kasallik tashish 
Boshqa odamning tana suyuqliklari bilan aloqa qilishni oʻz ichiga olgan har qanday jinsiy faoliyat jinsiy yoʻl bilan yuqadigan kasalliklarni yuqtirish xavfini oʻz ichiga oladi. Sperma oʻz-oʻzidan teriga toʻkilsa yoki yutilsa zararsiz hisoblanadi. Biroq, sperma jinsiy yoʻl bilan yuqadigan koʻplab infeksiyalarga, jumladan, OIV va gepatit uchun vositachi boʻlishi mumkin. Kaliforniya Kasbiy xavfsizlik va sogʻliqni saqlash boshqarmasi spermani „potensial yuqumli material“ yoki OPIM sifatida tasniflaydi.

Allergik reaksiyalar 
Kamdan kam hollarda, odamlarda seminal suyuqlik ortidan allergik reaksiyalar paydo boʻlishi mumkin. Bu kabi holatlarda allergiyasi qoʻziydigan insonalrda yuqori sezuvchanlik rivojlangan boʻladi. Simptomlar mahalliy yoki tizimli, jumladan, jinsiy aloqa qilgandan keyin 30 daqiqa ichida qichishish, qizarish, shishish yoki pufakchalar paydo boʻlishi mumkin. Ular shuningdek eshakemi va hatto nafas olish qiyinlishuvini ham keltirib chiqarishi mumkin.

Yana qarang 
 Krimpay
 Erotik tahqirlash
 Yuzga boʻshanish
 Minet
 Gokkun
 Ogʻzaki jinsiy aloqa
 Boʻyindagi marjonlar
 Salirofiliya
 Jinsiy jargon
 Ogʻizda sperma toʻplash
 Olat bilan yuzga urish

Manbalar 

Seksual axloq
Jinsiy aloqa
Pornografiya
Mamayunus Pardayev

Mamayunus Qarshiboyevich Pardayev (1948-yil 12-fevral, Baxmal tumani, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik iqtisodchi olim, iqtisodiyot fanlari doktori, professor.

Biografiyasi 
Mamayunus Pardayev 1948-yil 12-fevral Baxmal tumanida tugʻilgan. 1971-yilda Samarqand kooperativ institutini tugatgan. Mehnat faoliyati 1971-yildan ushbu intitutda boshlangan. 1977—1981-yillarda institutning moliya va kredit kafedrasi oʻqituvchisi, dotsenti, 1993—1998-yillda statistika va iqtisodiy tahlil kafedrasi mudiri, 1998-yildan ma’naviyat va ma’rifat ishlari boʻyicha prorektor, 2004—2011-yillarda Samarqand iqtisodiyot va servis institutining statistika kafedrasi mudiri, 2011—2013-yillarda menejment va statistika kafedrasi mudiri vazifasida faoliyat koʻrsatgan. Hozirda institutning iqtisodiy tahlil va statistika kafedrasi professori. 200 dan ziyod darslik, o‘quv qo‘llanmalar muallifi. Shuningdek, badiiy ijod shugʻullanadi. „Hikmatli dunyo“ (2018-yil), „Saboq“ (2021-yil), „Hayot saboqlari“ (2021-yil) kabi kitoblari nashr etilgan.

Mukofotlari 
 „O‘zbekiston mustaqilligining 10 yilligi“ esdalik nishoni (2001);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligiga 15 yil“ esdalik nishoni (2006);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligiga 20 yil“ esdalik nishoni (2011);
 „Oʻzbekiston mustaqilligiga 25 yil“ esdalik nishoni (2016);
 „Oʻzbekiston Respublikasi Mustaqilligining 30 yilligi“ esdalik nishoni (2021);
 1-darajali „Mehnat faxriysi“ koʻkrak nishoni (2022).

Manbalar 

Oʻzbekiston olimlari
Iqtisodchilar
Fan doktorlari
Professorlar
Jharrel Jerome

Jharrel Jerome (1997 yil 9-oktyabrda tug'ilgan) - amerikalik aktyor.

Biografiya 
1997 yil 9 oktyabrda Nyu York shahrida tug'ilgan. U kelib chiqishi Dominikandan bo'lib, o'zini afro-latiniyalik deb biladi. Fiorello X. LaGuardia o'rta maktabida qatnashgan va uni tugatgan va har kuni Manxettenga poezdda qatnagan.

Filmografiyasi

Film

Televizion

Manbalar

Havolalar 
 Jharrel Jerome – IMDb

Aktyorlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik erkak aktyorlar
Fisting

Fisting jinsiy harakatlardan biri boʻlib, barmoqlarni musht qilgan holda vagina yoki yoʻgʻon ichakka tiqish (kiritishni) oʻz ichiga oladi. Fisting asosan sherik yordamida qilinadigan jinsiy aloqa turi boʻlib, baʼzida partnyorsiz ham amalga oshirilishi mumkin.

Tarixi 

Fistingning jinsiy amaliyot sifatida mashhurlikka erishishiga geylar madaniyati sababchi hisoblanadi. Shuningdek, ushbu jinsiy harakat XX asrgacha mavjud boʻlmagan deya ishoniladi. Jinsiy aloqa boʻyicha oʻqituvchi Robert Morgan Lourens esa fisting ming yillar oldin boshlangan, deb hisoblaydi. Dunyodagi eng mashhur fisting klubi 1970- va 1980-yillarda faoliyat koʻrsatgan San-Fransiskodagi Catacombs boʻlgan. The Handball Express ham eng mashhur klublardan biri boʻlgandi. Moylash vositasi sifatida maxsus materiallar paydo boʻlishidan avval Criscodan foydalanilgan.

1980-yillarda anusda kichik jarohatlarni keltirib chiqaruvchi va bu kabi yaralar orqali mikroorganizmlar (mikrob va bakteriyalar)ning qonga kirishi hamda OIVga sabab boʻlishida sterilzatsiya qilinlanmagan qoʻllar aybdor deya koʻrilgan.

Yana qarang 
 Anal jinsiy aloqa
 Insonning jinsiy hayoti
 Jinsiy oʻyinchoq
 Jinsiy aloqa
 Jinsiy penetratsiya

Manbalar

Adabiyotlar 

Seksual axloq
Jinsiy aloqa turlari
Jinsiy fetishizm
The Story of Alisher

The Story of Alisher (shuningdek, Morgenshtern RIP) — rossiyalik reper Oxxxymiron tomonidan Morgenshternga qarata aytilgan diss trek. 2022-yil 13-dekabrda singl (yakkaxon) va klip sifatida chiqarilgan. Musiqa Morgenshtern 2022-yil 11-noyabrda chiqargan Ya ubil Marka dissiga javob tariqasida yozilgan. 2023-yilning iyul oyiga kelib, video YouTubeda 18 milliondan ortiq koʻrildi.

Manbalar 

Rus tilidagi qoʻshiqlar
2022-yil qoʻshiqlari
Oxxxymiron musiqalari
Badr ota masjidi

Badr ota masjidi — Navoiy viloyati, Xatirchi tumani, Qoracha qishlogʻida joylashgan yodgorlik. Masjid Buxoro amirligida hukmronlik qilgan mangʻitlar sulolasi vakili Amir Nasruloxon tomonidan 1855-yilda bunyod etilgan.  Masjid Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.
Mazkur masjid Buxoro amiri Amir Nasrulloxon tomonidan qurilgan boʻlib, bir necha marotaba taʼmirlangan. 1996-yilda masjidda loyihasiz taʼmirlash ishlari olib borilgan. Masjid ayvonli, bir qavatli boʻlib, 2 ta yopiq xonaqoh zalidan iborat. Masjid ichkarisida temirdan yasalgan nayzasimon hasso boʻlib, unda imom xutba oʻqish paytida ushlab turgan. Ushbu hasso uchidagi dumaloq qismda „Basmala“ va undan keyin Rasululloh (s.a.v.) ismlari va 12 ta shia imomi ismlari bitilgan.
Hassoda shunday yozilgan: „Mehribon va rahmli Alloh nomi bilan (boshlayman). Muhammad — Allohning elchisi, Ali ibn Abu Tolib, Hasan ibn Ali, Husayn ibn Ali, Ali Zaynulobidin, Muhammad Boqir, Jaʼfar as-Sodiq, Muso al-Kozim, Ali ar-Rizo, Muhammad al-Javod, Ali Hodiy, Hasan al-Askariy, Muhammad Mahdiy“. Masjid ayvonida 7 ta ustun boʻlib, bir ustunda ikki misradan iborat sheʼriy tarix tilida yozilgan. Hozirgi kunda ushbu bitik oʻqib boʻlmaydigan holatga kelgan. Ushbu bitikni epigroflar oʻqishga muyassar boʻlgan: „Osmon taxtinin yasadi sulton Amir Nasrulloh, uning benazir baland ayvoni ziynatlandi“. Masjid Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Masjid qurilishida pishgan gʻisht, yogʻoch, ganch va boshqa materiallardan foydalanilgan. Mazkur masjid sovet yillarida mineral oʻgʻitlar omboriga aylantirilgan. Bino 9 x 9 metrni tashkil etadi. Masjid oldida azonxona yaʼni minora mavjud.

Manbalar

Adabiyotlar

Ilmiy adabiyotlar

Havolalar 
 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Navoiy meʼmoriy yodgorliklari
Navoiy masjidlari
Olim Pardayev

Olim Mamayunusovich Pardayev (1976-yil 20-may, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik iqtisodchi olim, iqtisodiyot fanlari doktori (2017), professor (2021).

Biografiyasi 
Olim Pardayev 1976-yil 20-may Jizzax viloyatida tugʻilgan. 1997-yilda Samarqand kooperativ institutini tugatgan. 1997—1998-yillarda O‘zbekistan Respublikasi Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi qoshidagi Vatan-LTD auditorlik firmasi Samarqand filiali hisobchisi, 1998—2002-yillarda ushbu filialning yetakchi mutaxassisi, 2002—2008-yillarda Baxmal tumanidagi „Baxmal standart“ xususiy korxonasi rahbari, 2008—2009-yillarda Samarqand iqtisodiyot va servis instituti marketing bo‘limi yetakchi mutaxassisi, 2009—2012-yillarda menejment va statistika kafedrasi assistenti, 2013—2016-yillarda katta ilmiy xodim izlanuvchisi, 2017—2018-yillarda magistratura bo‘limi boshlig‘i vazifasida faoliyat koʻrsatgan. 2018-yildan Bank-moliya xizmatlari fakulteti dekani.

Ilmiy faoliyati 
Olim Pardayev 141 ta ilmiy ishlar,  jumladan, 3 ta o‘quv qo‘llanma, 1 ta uslubiy qo‘llanma, 1 ta uslubiy tavsiya va 1 ta monografiya muallifi. 2017-yilda „Mahsulotlarni saqlash va sotish xizmatlari samaradorligini oshirishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlarini takomillashtirish“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasni himoya qilib, iqtisodiyot fanlari doktori ilmiy darajasini olgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston olimlari
Iqtisodchilar
Fan doktorlari
Professorlar
Dekanlar
Ravshan Jomonov

Ravshan Oripovich Jomonov (1960-yil 1-mart, Narpay tumani, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, filologiya fanlari nomzodi (1991), professor.

Biografiyasi 
Ravshan Jomonov 1960-yil 1-mart Narpay tumanidagi Bolgʻali qishlogʻida tugʻilgan. 1978—1984-yillarda Toshkent davlat universiteti roman-german filologiyasi fakultetida tahsil olgan. 1984—1991-yillarda O‘zbekiston Fanlar akademiyasining Til va adabiyot instituti xodimi, 1991—2012-yillarda Toshkent davlat madaniyat instituti katta o‘qituvchisi, dotsent, „O‘zbek va xorijiy filologiya“ kafedrasi mudiri hamda 1992—2008-yillarda mazkur institutning ilmiy kengashi kotibi, 2012—2015-yillarda O‘zbekiston davlat sanʼat va madaniyat instituti „Tillar va adabiyot“ kafedrasi mudiri, dotsenti vazifasida ishlagan. Shuningdek, 1994—2005-yillarda „О‘zbekiston“ telekanalida „Alifbo saboqlari“ kо‘rsatuvining boshlovchisi boʻlgan. 2015-yildan O‘zbekiston davlat xoreografiya akademiyasi „O‘zbek tili va adabiyoti“ kafedrasi professori.

Oilasi 
Oilali, 2 nafar farzandi bor.

Ilmiy faoliyati 
Ravshan Jomonov 1991-yilda  mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilib, filologiya fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan. 1996-yilda o‘zbek tili va adabiyoti ixtisosligi bo‘yicha dotsent ilmiy unvoni berilgan. 200 dan ortiq ilmiy maqolalar va „О‘zlashgan sо‘zlar imlo lug‘ati“ (1998), „Yangi о‘zbek alifbosi va imlo qoidalari“ (2003), „Ona tili — davlat tili“ (2004), „ Sо‘z va mas’uliyat“ (2010), „X mi H? (qisqacha imlo lugʻati)“ (2010), „О‘zbek tilida sо‘z о‘zlashtirish va imlo muammolari“ (2013), „X va H harfli sо‘zlar imlo lug‘ati“ (2015), „Uch ne’mat sohibi“ (2018), „О‘zbekcha-fransuzcha, fransuzcha-о‘zbekcha anatomik terminlar lug‘ati“ (2020), „О‘zbek raqs terminlarining izohli lug‘ati“ (2021) kitoblari muallifi.

Manbalar
Qutayla bint Abduluzzo

Qutayla binti Abduluzzo (arab. قتيلة بنت عبد العزى) — Abu Bakrning birinchi xotini edi.

Hayoti 
U Makkadagi Quraysh qabilasining Amir ibn Luay qabilasidan edi. Uning Abu Bakr bilan nikohidan Asmo va Abdulloh ismli ikki farzand dunyoga kelgan. Abdulloh tug‘ilganidan ko‘p o‘tmay Abu Bakr Qutayla bilan ajrashdi. Bu Abu Bakr islomni qabul qilib, Qutayla mushrik  bo‘lib qolganidan keyin ro‘y berdi.

Qizi Asmo Makkadan hijrat qilganidan yetti yil o‘tib, Qutayla Madinaga uni ko‘rgani keldi. U mayiz, sariyog‘ va qaraz (qutloq daraxtining dukkaklari)dan iborat sovg‘alar olib keldi. Biroq, Asmo Muhammad alayhissalomdan kofir onasiga qanday munosabatda bo‘lishini so‘rab odam yubormaguncha, onasini uyiga kiritmadi va sovg‘alarni ham qabul qilmadi. Muhammad alayhissalom, albatta, uni uyiga kiritishi va sovg‘alarini qabul qilishi kerakligini aytdilar<ref> 
</blockquote>http://www.geocities.com/mutmainaa/people/umm_ruman.html [dead link]</ref>.

Shunda Qur’onning quyidagi oyatlari nozil bo’ldi:

  “Alloh sizlar bilan din borasida urush qilmagan va sizlarni diyorlaringizdan quvib chiqarmaganlarga yaxshilik va adolat qilishdan sizlarni qaytarmas. Albatta, Alloh adolat qiluvchilarni sevadir. Albatta, Alloh sizlar bilan din borasida urush qilganlar, sizlarni diyorlaringizdan quvib chiqarganlar va chiqarilishingizga yordam berganlarni do‘st tutishdan qaytaradi, xolos. Kim ularni do‘st tutsa, ana o‘shalar – o‘zlari zolimlardir”. (Mumtahana surasi, 8-9 oyatlar)

Manbalar

tarixiy shaxslar
sahoba
Islom 
Islom Tarixi