MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Butunjahon raqamli kutubxonasi

Butunjahon raqamli kutubxonasi () — YUNESKO va AQSh Kongressi kutubxonasi tomonidan boshqariladigan xalqaro raqamli kutubxonadir. Kutubxonada tarix va madaniyatga oid eng qimmatli materiallarning raqamlashtirilgan versiyalari jamlangan.

2007-yilda loyihaga Rossiya Milliy kutubxonasi qoʻshildi. Xalqaro loyihada turli mamlakatlarning milliy kitob depozitariylari va arxivlari ishtirok etmoqda.

Ushbu loyiha 2009-yil 21-aprelda Fransiyaning Parij shahridagi YUNESKO shtab-kvartirasida ochilgan.

Butunjahon raqamli kutubxonasi (WDL) butun dunyo madaniyatlarini ifodalovchi keng assortimentdagi materiallarga koʻp tilli formatda bepul kirish imkonini beradi.

Loyihaning asosiy maqsadi:
 Xalqaro va madaniyatlararo tushunchalarni rivojlantirish;
 Internetdagi madaniy kontentning hajmi va xilma-xilligini kengaytirish;
 Oʻqituvchilar, olimlar va barcha ixlosmandlarni resurslar bilan taʼminlash;
 Hamkor institutlarga mamlakatlar ichida va davlatlararo raqamli tafovutni bartaraf etish imkoniyatlarini kengaytirish;

U Internetda ingliz va gʻarbiy boʻlmagan kontentni kengaytirish va ilmiy tadqiqotlarga hissa qoʻshishni maqsad qilgan. Kutubxona Internetda bepul va koʻp tilli formatda dunyo madaniyatlaridan olingan muhim asosiy materiallarni, jumladan qoʻlyozmalar, xaritalar, nodir kitoblar, musiqiy notalar, yozuvlar, filmlar, nashrlar, fotosuratlar, meʼmoriy chizmalar va boshqalarni taqdim etish koʻzda tutilgan.

Loyiha 1236 ta material bilan ochildi. 2018-yil boshidagi holatga koʻra, unda 200 ga yaqin mamlakatdan 18 000 dan ortiq materiallar roʻyxati keltirilgan boʻlib, ularning miloddan avvalgi 8 000 yilga tegishlidir.

Tarixi 
Deyarli 20 yil ishtirok etmagandan soʻng, Qoʻshma Shtatlar 2003-yilda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taʼlim, fan va madaniyat masalalari boʻyicha tashkiloti (YUNESKO)dagi doimiy delegatsiyasini tikladi. Kongress kutubxonachisi doktor Jeyms Billington AQSH Milliy komissiyasining YUNESKOdagi komissari etib tayinlandi va uning 2005-yil iyun oyida boʻlib oʻtgan ilk konferensiyasida yalpi nutq soʻzlash uchun taklif qilindi. Uning „Raqamli dunyo kutubxonasining koʻrinishi“ nomli nutqida „muassasalar, kutubxonalar va muzeylar saqlanib qolgan boy kolleksiyalarni dunyoga bepul va hamma uchun ochiqroq shaklda qaytarish mumkin boʻlgan qarashlar tasvirlangan edi“.
Barchangiz xush kelibsizlar. Bu shaxsiy kutubxona emas.Hamma ishtirok etishi mumkin va barchasi bepul.

Google ushbu davlat-xususiy sheriklikning birinchi hamkori boʻldi va 2005-yilda Butunjahon raqamli kutubxonasini rivojlantirish uchun 3 million dollar xayriya qildi.

Manbalar
Dala

Dala — bu qishloq xoʻjaligi maqsadlarida ishlatiladigan daraxtsiz, odatda tekis va keng yer uchastkasi boʻlib, qishloq xoʻjaligi yerlarining asosiy turlari oʻtloqlar, bogʻlar va yaylovlar bilan bir qatorda turadi.

Qishloq xoʻjaligida foydalanishda dalalar quyidagilar uchun ishlatilishi mumkin:

 Yetishtirish bir qator qishloq xoʻjalik ekinlari haydaladigan yer ustida — asosan boshoqli va dukkakli ;
 Oʻtlab qoramol kuni yaylovdan .

Baʼzi namlikni yaxshi koʻradigan ekinlarni yetishtirish uchun suv bosgan dalalarning maxsus turi talab qilinadi.

Uzum, shoxcha kabi tirmashib chiqib õsadigan oʻsimliklar yetishtirish uchun ishlatiladigan maydonlar odatda uzumzor, hmelnik va boshqalar deb ataladigan va shunga qaramay, qishloq xoʻjaligining bir turi sifatida qaralishi mumkin bõlgan maxsus yer turiga ajratiladi.

 Maydonlarni muhofaza qilish

Suvni tartibga solishni yaxshilash uchun pasttekislik dalalari va tuproqni eroziyadan himoya qilish uchun plantatsiyalardan foydalanish mumkin.

Yana q. 

 Lola sayli

Manbalar

Adabiyot 
 Pole (v selskom xoz-ve) // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : [v 30 t.] / gl. red. A. M. Proxorov. — 3-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1969—1978.
Jamie Foxx

Eric Marlon Bishop (13-dekabr 1967-yilda tugʻilgan) Jamie Foxx () ismi ostida tanilgan amerikalik aktyor, qoʻshiqchi va qiziqchidir.

Filmografiyasi

Manbalar

Havolalar 

 
 

1967-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Afroamerikalik erkak aktyorlar
Afroamerikalik erkak qoʻshiqchilar
Grammy mukofoti sovrindorlari
Amerikalik hip hop-qoʻshiqchilar
Willem Dafoe

William James „Willem“ Dafoe (; 22-iyul 1955-yilda tugʻilgan) amerikalik aktyordir.

Filmografiyasi

Manbalar

Havolalar 

 
 

1955-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak modellar
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Viskonsinda tugʻilgan aktyorlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Alfred Molina

Alfredo Molina (24-may 1953-yilda tugʻilgan) — ingliz aktyoridir. Oltin globus, BAFTA, Emmi va Grammy mukofotlariga nomzod boʻlgan.

Filmografiyasi

Manbalar

Havolalar 

 
 

1953-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Angliyalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Gulruh Rahimova

Gulrux Ilhambekovna Rahimova (tugʻ. 1992-yil 29-sentyabr, Xorazm viloyati, Oʻzbekiston) — oʻzbek dzyudochisi-paralimpiyachi, 70 kg gacha vazn toifasida. 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarining bronza medali sovrindori, Para-Osiyo oʻyinlari, Islom birdamlik oʻyinlari, Osiyo chempionati va Jahon kubogi bosqichlari sovrindori.

Faoliyati 
2012-yilda Samarqandda oʻtkazilgan mamlakat chempionatida 78 kg yuqori vazn toifasida kumush medali, 2014-yili Termizda 78 kg boʻlgan sportchilar bahsida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2014-yilda Inchxonda (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan Yozgi Para-Osiyo oʻyinlarida 70 kg vazn toifasida u finalda xitoylik dzyudochi Syan Chjouga.

2015-yilda Egerda (Vengriya) koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan dzyudo boʻyicha jahon kubogi bosqichida 70 kg boʻlgan vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Ammo Seulda (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Jahon oʻyinlarida dzyudo boʻyicha 70 kg vazn toifasida u bor-yoʻgʻi yettinchi oʻrinni egalladi. 2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 70 kg gacha vazn toifasida u bronza uchun kurashda vengriyalik dzyudochi Nikolett Saboni. Oʻsha yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning farmoni bilan Gulruhni Jasorat medali bilan taqdirlangan.

2017-yilda Bokuda (Ozarbayjon) boʻlib oʻtgan Islom birdamlik oʻyinlarida 70 kg vazn toifasida parasportchilar oʻrtasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Toshkentda dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan Osiyo chempionatida u oʻz vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Toshkentda dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan jahon kubogi bosqichida 70 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Manbalar 

Jasorat medali sohiblari
Yashayotgan insonlar
1992-yilda tugʻilganlar
29-sentabrda tugʻilganlar
Oʻzbekiston para-dzyudochilari
Nemis ovcharkasi

Nemis ovcharkasi — xizmatchi itlarning zoti boʻlib, 1899-yilda Germaniyada paydo boʻlgan. Nemis ovcharkalari dastlab cho'pon itlari sifatida ishlatilgan. Hozirgi vaqtda nemis ovcharkalari nogironlarga yordam berishadi, qidiruv-qutqaruv ishlarida qatnashadilar, politsiya va armiyada xizmat qiladilar, filmlarda rol o'ynaydilar.

Ko'pincha qo'riqchi itlar sifatida huradigan zotlar ro'yxatida mazkur zot ikkinchi o'rinda turadi.

Zot standarti 
Nemis ovcharkalari o'rtacha va katta tuzilishga ega bo’lgan itlardir. Boshining yuqori qismidan hisoblaganda, koʻppaklarining balandligi 60-65 sm (24-26 dyuym) va urgʻochi itlar esa 55–60 sm (22–24 duym)ni tashkil qiladi. Nemis ovcharkalarida tana uzunligining boʻyiga nisbati 10: 8 1 ⁄ 2 ni tashkil qiladi.

Nemis ovcharkalari ko'pincha jigarrang-qora yoki malla-qora rangga ega boʻladi. Juni oʻrtacha uzunlikda, junining quyi qismi zich tuzilishgag ega.

Nemis ovcharkalarining o'rtacha umri 10,95 yilni tashkil qiladi.

Sogʻligʻi 
Vijdonan yondashilmagan naslchilik faoliyati tufayli bu zotda son displaziyasi (19,1%) va degenerativ mielopatiya (36%) kabi tug'ma kasalliklar darajasi ancha yuqori. Miyelopatiyani veterinariya klinikasida soʻlakning DNK testi bilan aniqlash mumkin. Shuningdek, nemis ovcharkalarida qon ivishi meʼyorining buzilishi, oshqozon osti bezi bilan bog'liq muammolar hamda panjalarning yostiqchalarida yorilish holatlari kuzatilishi mumkin.

Nemis ovcharkasining sog'lig'ini yaxshi saqlash uchun itning oziqlanish ratsionida kaltsiy, A va D vitaminlari, omega-3 va glyukozamin miqdorini kuzatib borish muhimdir.

Temperament 
Taomilga koʻra, nemis ovcharkalari "muvozanatli xarakterga ega, kuchli asab tizimiga ega, o'ziga ishongan, mutlaqo tabiiy, butunlay yaxshi xulqli, ammo diqqatli va nazoratli bo'lishi kerak".

Nemis ovcharkasi bolalar bilan juda yaxshi chiqishadi. Biroq, jarohatlar va baxtsiz hodisalarni oldini olish maqsadida, nemis ovcharkasini bolalar bilan yolg'iz qoldirib boʻlmaydi.

Gallereya

Manbalar 

Uy hayvonlari
Ikki eshik orasi

„Ikki eshik orasi“ — oʻzbek yozuvchisi Oʻtkir Hoshimov qalamiga mansub roman. Asar Oʻtkir Hoshimov merosining asosiy oʻrinlardan birini egallaydi.

Asarda insonlar taqdiri va inson umrining murakkabligini mahorat bilan tasvirlangan. Adib, birinchi navbatda, tinchlikka rahna solgan urushni tilga oladi. Ayniqsa, urush voqeligining har bir ota-ona qalbini jarohatlagani, koʻngillariga ozor yetkazgani romanning umuminsoniy pafosini tashkil etadi. Adib qalamga olgan obrazlari oddiy odamlarning fazilatlari — mardligi, matonati, vatanparvarligi va sabr-bardoshi haqida soʻzlaydi. Tajribali yozuvchi roman hodisalarini teran oʻrgangani uchun har bir epizod oʻquvchini qalbiga jiddiy taʼsir qiladi. Asarda tasvirlangan hayot manzaralari, insonlararo munosabatlar shuningdek, yozuvchining oʻziga xos badiiy uslubi juda tabiiy hamda samimiyligi bilan ajralib turadi. Yetti qism, qirq yetti bobdan tarkib topgan roman kompozitsion qurilishi jihatidan ham oʻziga xosligi bilan ajralib turadi. Undagi voqea-hodisalar bayonida qatnashgan toʻqqizta personaj hikoyalarini adib bir-biriga ustalik bilan bogʻlagan.

Asar haqida 
„Ikki eshik orasi“ romanidagi Orif oqsoqol, Husan Duma, Komil tabib kabi obrazlarni yoritib bergan. Ayniqsa, Orif oqsoqol obrazi romanga koʻrk bagʻishlaydi. Uning insonparvarligi, odamlar orasida qozongan obroʻ-eʼtibori, eng ogʻir damlarda qiyinchiliklarni yengib oʻtishga kuch topishi bilan oʻquvchi xotirasiga muhrlanadi. U donishmand, tajribali, hayotning achchiq-chuchugini tatib koʻrgan oʻzbek qariyalariga oʻxshab har bir ishda tashabbuskorlikni oʻz qoʻliga oladi. Shu bilan birga asarda Robiya ismli ayol qahramon ham mavjud.

Oʻtkir Hoshimov oʻz romani haqida va shu orqali dilidagi soʻzlarni ham aytib oʻtgan:

Manbalar 

Kitoblar
1980-yillar kitoblari
Oʻzbek tilidagi kitoblar
Arman Adamyan

Arman Azatovich Adamyan (1997-yil 14-fevral, Armaniston) — rossiya dzyudochisi, 100 kg vazn toifasida. 2019-yilgi Yevropa chempioni va 2019-yilgi Yevropa oʻyinlari gʻolibi, 2018-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempioni. Yekaterinburgdagi „Katta dubulgʻa“ gʻolibi (2019), Parijdagi „Katta dubulgʻa“ning kumush medali sohibi (2020), Budapeshtdagi „Katta dubulgʻa“ning kumush medali sohibi (2020), Pragadagi Yevropa chempionati kumush medali sohibi (2020).

Faoliyati 
Volgograd dzyudo maktabi tarbiyalanuvchisi Sergey Sidorov rahbarligida shugʻullanadi. Oʻsmirlar oʻrtasidagi rekordida u Rossiya chempionatlarida gʻalaba qozongan.

2017-yilda Zagrebda oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2018-yilda Antaliyada boʻlib oʻtgan Gran-prida kumush medalni qoʻlga kiritgan. 2018-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati gʻolibi. 2019-yilda Yekaterinburgda boʻlib oʻtgan „Katta dubulgʻa“ turnirida gʻolib chiqqan.

2019-yilda Minskda boʻlib oʻtgan Evropa chempionati va Evropa oʻyinlari qoʻshma musobaqasida Arman 100 kg vazn toifasida gʻolib chiqdi va birinchi Evropa chempioni va oʻyinlar gʻolibiga aylandi. 2020-yilda Pragada boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Arman 100 kg boʻlgan vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi. Finalda u isroillik sportchi Piter Palchikka imkoniyatni boy berdi.

2021-yilda Parijda boʻlib oʻtgan „Katta dubulgʻa“ turnirida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1997-yilda tugʻilganlar
14-fevralda tugʻilganlar
Davlat Bobonov

Davlat Husniddin oʻgʻli Bobonov (tugʻ. 1997-yil 7-iyun, Nurota tumani, Navoiy viloyati) — oʻzbek dzyudochisi (90 kg vazn toifasida). 2022-yilgi dzyudo boʻyicha Jahon chempionati oltin medali sohibi, 2021-yilgi Jahon chempionati va Osiyo chempionnati medali sovrindori. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida bronza medali sovrindori. Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi.

Biografiyasi 
1997-yilda Navoiy viloyatining Nurota tumanidagi Chuya qishlogʻida tugʻilgan.

Samarqand viloyati ixtisoslashtirilgan sport maktab-internatida tahsil olgan. Samarqand davlat universitetiga oʻqishga kirdim. Murabbiy Nurali Qobilov.

Faoliyati 
2020-yilda Dyusseldorfda boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha „Katta dubulgʻa“ turkumiga kiruvchi musobaqada u finalda ukrainalik sportchi Kedjau Nyabalini.

2021-yilda Bishkekda (Qirgʻiziston) boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida 90 kg vazn toifasida finalda yaponiyalik sportchi Syoitiro Mukayani.

2021-yilda Budapeshtda (Vengriya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlari oldidan Jahon chempionatida u 90 kg vazn toifasida finalda ispaniyalik dzyudochisi Nikoloz Sherazadishviliga imkoniyatni boy berib, kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2022-yil 10-oktyabr kuni Toshkent shahridagi „Humo Arena“ sport saroyida boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha jahon chempionatining erkaklar o‘rtasida 90 kilogrammgacha bo‘lgan vazn toifasidagi final bellashuvida Davlat Bobonov italiyalik raqibi Kristian Parlatini yengib, oltin medalni qo‘lga kiritdi. Taqdirlash marosimida Davlat Bobonov (oltin), Kristian Parlati (kumush), gruziyalik Lasha Bekauri va Luka Maysuradzega (bronza) medallarni Shavkat Mirziyoyev topshirdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1997-yilda tugʻilganlar
7-iyunda tugʻilganlar
Kishilar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi dzyudochilar
Oʻzbekiston dzyudochilari
Qurollanish poygasi

Qurollanish poygasi — qurolli kuchlar sohasida ustunlik uchun ikki yoki undan ortiq kuchlar (va koʻpincha — butun harbiy bloklar) oʻrtasidagi siyosiy qarama-qarshilik.

Bunday qarama-qarshilik paytida har bir tomon juda koʻp qurol-yarogʻlarni ishlab chiqaradi, dushman bilan tenglik oʻrnatishga yoki undan oʻtib ketishga harakat qiladi.

Drednout poygasi 

Drednout poygasi — Birinchi jahon urushidan oldingi davrda, etakchi dengiz kuchlari (Buyuk Britaniya, Germaniya, Fransiya, AQSh va Yaponiya) hamda Rossiya imperiyasi, Avstriya-Vengriya imperiyasi, Usmonli imperiyasi, Ispaniya, Italiya, Braziliya, Argentina, Chili kabi davlatlar dengiz qurollarini faol ravishda ishlab chiqardilar.

Yadro raketalari poygasi 
Sovuq urush davridagi Sovet Ittifoqi va Qoʻshma Shtatlar oʻrtasidagi qarama-qarshilikning bir qismi sifatida yadroviy raketa poygasi misol boʻladi. Bir mahallar amerikalik astronom Karl Sagan SSSR va AQShni tizzagacha benzinda turgan ikkita odam, biri uchta gugurt bilan, ikkinchisi esa beshta gugurt bilan turgani kabi solishtirgan. Asosan, bu davlatlar oʻrtasidagi poyga yadro qurollarining eng ilgʻor turlarini ishlab chiqish va ularni imkon qadar koʻproq ishlab chiqarishdan iborat edi. Bunday siyosatning oqibatlaridan biri haddan tashqari harbiy xarajatlar, ilgʻor texnologiyalarning asosan mudofaa sanoatida kontsentratsiyasi va gipertrofiyalangan harbiy-sanoat majmuasi edi.

Sovet rahbariyati 1970-yillarda R-36 raketalarini keng miqyosda joylashtirish orqali ilk yadroviy raketa zarbasi boʻyicha ustunliklariga erishdi.

Yadro raketa poygasi SSSR va AQSh oʻrtasidagi urushga olib kelishi mumkin boʻlsa-da, bu fan va yangi texnologiyalar, birinchi navbatda kompyuter va aerokosmik rivojlanishi uchun ulkan turtki boʻldi (qarang. Kosmik poyga).

Qurollanish poygasi va uning oqibatlari haqida turlicha qarashlar 

 Umumiy maʼnoda „qurollanish poygasi“ atamasi katta harbiy kuchga ega boʻlish uchun mohiyatan maʼnosiz har qanday qarama-qarshilikka nisbatan qoʻllaniladi.
 2004-yilda mudofaa va qurol-yarogʻga sarflangan mablagʻlarning umumiy miqdori insoniyat tarixida birinchi marta 1 trilliondan AQSH dollaridan oshdi.
 2020-yilga pandemiyaninig ogʻir asoratlariga qaramay butun dunyo mamlakatlarining harbiy sarf-xarajatlari rekord darajada oshib, 1.981 trillion AQSh dollarini tashkil qildi.

Boshqa maʼnolar 
"Qurollanish poygasi" sportning texnik turlari boʻyicha jamoalarning kurashi deb ham ataladi, bunda ustunlik yanada rivojlangan texnikani qurgan jamoa tomonidan qoʻlga kiritiladi.

Yana qarang 
 Janubiy Amerika Drednout Poygasi
 Sovuq urush
 SDI (Yulduzli urushlar dasturi)
 Sunʼiy intellektda qurollanish poygasi
 Harbiy xarajatlar boʻyicha mamlakatlar roʻyxati

Manbalar 

Sovuq urush
Geosiyosat
Vaterloo jangi

Vaterloo jangi 1815-yil 18-iyunda Belgiyada joylashgan Vaterloo qishlogʻi yonida boʻldi. Jangda Napoleon qoʻshini magʻlub boʻldi. Jangda Fransiya imperiyasi, Buyuk Britaniya, Prussiya va Niderlandiya kabi mamlakatlar qatnashishdi.

Manbalar

Havolalar 

 UK Parliament Collectionsdan suratlar 
  Andrew Roberts bilan Napoleon & Wellington: The Battle of Waterloo and the Great Commanders Who Fought It toʻgʻrisida suhbat 
  
  
 
 

Janglar
Jon haqida

„Jon haqida“ (yunoncha Περὶ Ψυχῆς; lotincha De anima) — Aristotelning jon toʻgʻrisidagi risolasi. Oʻz ustozi Platondan farqli ravishda, Aristotel Jonning holati tananing holatiga bogʻliq boʻlishi toʻgʻrisida fikrlarni ilgari suradi. Keng maʼnoda — Jon bu barcha mavjudotlarning tirikligi tamoyilidir. Bunga oʻsimliklar ham, hayvonlar ham kiradi. Asar uch kitobdan iborat.

Mazmuni

Birinchi kitob 
Birinchi kitobda Aristotel, odatiga koʻra, oʻzidan oldin oʻtgan mutafakkirlarning (Anaksagor, Demokrit, pifagorchilar, Platon, Fales va Empedokl) jon toʻgʻrisidagi qarashlarini sarhisob qiladi. Jonni harakatni yuzaga keltiruvchi tamoyil ekanligini tan olgan holda, Aristotel harakatning oʻzini ham koʻrib chiqadi va uni toʻrt koʻrinishda, yaʼni koʻchish, aylanish, toʻrtilish va itarilish koʻrinishlarida boʻladi, deb aytadi.

Ikkinchi kitob 
Ikkinchi kitobda Aristotel, jon toʻgʻrisidagi qarashlarni muhokama qila turib, metafizik mushohadalar sohasiga oʻtib ketadi. Unda faylasuf mohiyat, materiya, shakl va entelexiya kabi hodisalarni muhokama qiladi. Misol uchun, mohiyat (yunoncha οὐσία) soʻzi yunonchada „mavjudlik“ soʻzi bilan bogʻliq, mavjudlik esa materiya (yunoncha ὕλη) bilan, yoki shakl (yunoncha μορφὴ) bilan ifodalanadi. Shundan kelib chiqib, u jonni tananing shakli yoki entelexiyasi (yunoncha σώματος ἐντελέχεια) deb taʼriflaydi. Uning fikricha, jonda uch xususiyat boʻlib, ular oʻsish, sezish va fiklashdir. Oʻsimliklar, hayvonlar va insonlar joni shu xususiyatlariga koʻra farqlanadi.

Uchinchi kitob 
Uchinchi kitobda Aristotel besh sezgilar (yunoncha αἴσθησις): (tana orqali) sezish, hid bilish, eshitish, tam bilish va koʻrishning mavjudligini tasdiqlaydi. Keyin esa u sezgi organlarini tafakkur bilan solishtiradi. Uning fikricha, tafakkur tasavvur va mushohadada oʻz aksini topadi.

Iqtiboslar 
Narsalarning taʼrifda oʻz aksini topgan mohiyati ularning shaklidir. (Birinchi kitob)

Jonli narsalar jonsiz narsalardan avvalo ikki belgilarga koʻra farqlanadi. Bular: harakat va sezgi qobiliyatidir. (Birinchi kitob)

Manbalar
Nikomax axloqi

"Nikomax axloqi", yoki "Nikomax etikasi" (yunoncha Ἠθικὰ Νικομάχεια) - Aristotelning axloqqa bag'ishlangan uchta kitobidan biri.

Kitobning "Nikomax axloqi" deb nomlanishiga sabab sifatida uning dastlab taxminan miloddan avvalgi 300-yilda Aristotelning o'g'li Nikomax tomonidan nashr qilinganligini ko'rsatishadi. Mazkur asar Aristotel tomonidan o'g'li Nikomaxga, yoki faylasufning otasiga (uning ham ismi Nikomax bo'lgan) bag'ishlangan, deb ehtimol qilinadi.

Tarkibi

Birinchi kitob 
Aristotel birinchi kitobni ezgulikni ta'riflashdan boshlaydi va uni "barcha intiluvchi narsa" deb ataydi. Ezguliklar orasidagi farqlarga (sog'liq, boylik yoki g'alaba) qaramasdan, oliy ezgulik turi mavjud bo'lib, uni Aristotel davlat ezguligi deb ataydi. Ezgulikning yakka holdagi ko'rinishi baxt (εὐδαιμονία) hisoblanadi va baxtni u ezgulikka to'lgan jonning faoliyati (ψυχῆς ἐνέργειά τις κατ᾽ ἀρετὴν τελείαν) deb ta'riflaydi. Davlat va alohida inson ezguligi bir-biri bilan bog'liq, zero baxt uchun "tashqi ezgulik" va muayyan darajada ezgulikka yo'naltirilgan tarbiya zarurdir.

Ikkinchi kitob 
Aristotel barcha fazilatlarni axloqiy (ἠθικῆς, etik, axloqiy) va mushohadaviy (διανοητική, dianoetik) turlarga bo'ladi. Fazilatlar tug'ma bo'lmay, balki tarbiya va ta'lim orqali o'zlashtiriladi. Davlatning vazifasi esa aynan o'sha fazilatlarni fuqarolarga singdirishdir. Fazilatlarning tabiati shundayki, Ortiqchalik ham, yetishmovchilik ham ularni yo'q bo'lishiga sabab bo'ladi. Qaysidir darajada ular hissiyotlarni jilovlashda o'z aksini topadi. Shunday qilib, har bir fazilat ikki qutblar orasidagi oltin o'rtaliklardan iborat bo'ladi.

Uchinchi kitob 
Uchinchi kitob fazilatlarning ixtiyoriy xususiyati muhokamasidan boshlanadi, zero faqatgina ixtiyoriy bajarilgan ishgina maqtovga sazovor bo'lishi mumkin. Shundan kelib chiqib, fazilat o'z ichiga ezgulikni tushunish, ezgulikni tanlash (προαίρεσις) va ezgilik qilishga ixtiyor etishni nazarda tutadi. Ko'rib chiqiladigan birinchi fazilat mardlik (ἀνδρεία) hisoblanib, u qo'rquv (φόβους) va ortiqcha manmanlik (θάῤῥη) orasidagi o'rtaliq (μεσότης) hisoblanadi.

Manbalar
Cameco

Cameco - Kanadaning tog'-kon kompaniyasi va dunyodagi eng yirik uran ishlab chiqaruvchilardan biri. MakArtur River konida Cameco dunyodagi uran qazib olishning taxminan 14-13%ni (2009-2012-yil holatiga ko'ra)  hamda 3% - Rabbit Lake konida (2009)  qazib olgan.

Kompaniyani tashkil etilishi 
Kompaniya ikkita kompaniyaning qo'shilishi natijasida tashkil etilgan bo'lib, ulardan biri davlatga tegishli edi. Keyin, 1991-yilda IPO amalga oshirildi.

Kompaniya nomi quyidagi so'zlarning birinchi harflaridan kelib chiqqan: Ca nadian M ining and E nergy Co rporation.

Konlar 
Hozirda kompaniya 4 ta konda (Kanadada 2 ta va AQShda 2 ta) uran qazib chiqaradi. Cameco shuningdek, Qozog'istonda (Inkai  ) kon loyihalarini ishlab chiqmoqda.

Kanadadagi konlar:

 MakArtur River - yer osti koni. Rudadagi uran oksidining ulushi o'rtacha 20% ni tashkil qiladi. 2009-yilda ishlab chiqarish - 7,4 ming tonna uran, resurslar - 128,9 ming tonnani tashkil qilgan .
 Rabbit Lake (Eagle Point) - yer osti koni. Rudadagi uran oksidining ulushi 1% dan bir oz kamroq. 2009-yilda ishlab chiqarish - 1,4 ming tonna uran, resurslar - 8,2 ming. tonnani tashkil qilgan  .

AQShdagi konlar  :

 Crow Butte
 Smit Ranch - Highland

Manbalar

Havolalar 

Kanada shirkatlari
Roland haqida qoʻshiq

Roland haqida qoʻshiq () qadimgi fransuz qahramonlik (epik) janridagi doston boʻlib, unda Buyuk Karl va basklar oʻrtasida Ronseval darasida boʻlib oʻtgan jang hikoya qilinadi. Asar Fransuz adabiyotining eng qadimgi namunasi hisoblanadi.

Sujet 
Imperator Buyuk Karlning mavrlar tomonidan bosib olingan Ispaniyaga yetti yillik yurishi natijasida u arablar qoʻlidagi barcha shaharlarni egallaydi va faqat Marsilliy qoʻli ostidagi Saragosa shahri Karlga boʻysunmaydi. Dostonda maʼjusiylar sifatida tasvirlangan mavrlar Marsilliy huzurida kengash chaqirishadi va Karlga elchi yuborishga qaror qilishadi.

Manbalar
Yangihayot tumani

Yangihayot tumani — Toshkent shahri tarkibidagi tuman

Manbalar
Gabriel Boric

Gabriel Borik Font (; 11-fevral 1986) soʻl markazchi siyosatchi. U Chilining saylangan prezidenti, oʻz mamlakati tarixida eng koʻp ovoz toʻplagan nomzod boʻlib, shu tariqa oʻta oʻngchi nomzod José Antonio Kastani magʻlub etdi.

2011-yilda oʻz mamlakatida talabalar safarbarligida asosiy yetakchi boʻlgan, 2014-yildan buyon respublika deputati. U asli Punta Arenasdan.

U 2022-yil 11-martda 36 yoshida Chili prezidenti lavozimini egalladi va uni sayyoradagi ikkinchi eng yosh yetakchiga aylantirdi.

Manbalar 

Chili milliarderlari
Prezidentlar
Milliarderlar
Yashayotgan insonlar