MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Omonqoʻton

Omonqoʻton – Oʻzbekistondagi ibtidoiy odamlarning yashash joyi boʻlib, gʻor oʻrta paleolit ​​davri – miloddan avvalgi 100-40 ming yillarga oid.

Tavsifi 
Omonqoʻton manzilgohi Oʻzbekiston va umuman Oʻrta Osiyo hududida oʻrta paleolit ​​davrining rivojlanish bosqichlaridan birini xarakterlaydi. Topilmalarning oʻziga xos xususiyatlariga koʻra, Omonqoʻton hududi Yevropa, Kavkaz, Shimoliy Afrika va Markaziy Osiyoni qamrab olgan keng musteri madaniyati hududiga kiradi. Gʻordan topilgan suyak qoldiqlari va mehnat qurollari xuddi TeshikTosh grottosidagi kabi tarkib va ​​xarakterga ega boʻlib, Oʻzbekiston hududida inson mavjudligining eng qadimiy dalilidir. Ular faunaning juda xilma-xil dunyosi haqida aniq tasavvur beradi, bu ibtidoiy jamiyatga xos boʻlgan tegishli xoʻjalik turini aks ettiruvchi ushbu hududning qadimgi aholisining ovqatlanishining asosini tashkil qiladi.

Topilma tavsifi 
Omonqoʻton makoni Samarqand shahridan 45 km janubda, Zarafshon togʻlarining shimoliy yon bagʻrida, taxminan 1300 m balandlikda, Bulbulzorsoy darasidagi shu nomdagi gʻorda joylashgan. Uni 1947-yilda D. N. Lev topib, bu yerda odamning son suyagining qoldiq qismini topdi. 1947–1957-yillarda Oʻzbekiston (keyinchalik Samarqand) davlat universitetining D. N. Lev rahbarligidagi arxeologik ekspeditsiyasi tomonidan oʻrganilgan.

Omonqoʻton – bu tabiiy grotto, uning kirish qismidan 7,2 m uzunlikdagi koridor boshlanadi va kichik xonada tugaydi. 0,8 m qalinlikdagi kalkerli tuf qatlami bilan ajratilgan madaniy qatlam gʻorning kirish qismida va chuqurligida yotadi.

Qurollar 
Bu yerda loy qatlamida koʻmir va oʻchoq qoldiqlari koʻp topilgan; kvarts, kvartsit va chaqmoqtoshdan tayyorlangan buyumlar kamroq miqdorda taqdim etiladi. Hammasi boʻlib 140 ta buyum topildi – nuqtalar, qirgʻichlar, pichoq shaklidagi plitalar, katta kvarts bolgʻasi; yagona namuna – yadro (plitalar sindirilgan yadro).

Suyak qoldiqlari 
Yovvoyi hayvonlarning singan va kuygan suyaklarining koʻpligi alohida ahamiyatga ega: muflon (116 bosh), qizil kiyik, elik, Sibir bugʻusi, qoʻngʻir ayiq (39 bosh), boʻrsiq, yovvoyi mushuk, gʻor giyanasi, toshbaqa, marmot, yovvoyi ot. Yirik hayvonlarning suyaklarining koʻp qismi gʻorning tubida edi. Bu holat D. N. Levni bu hayvonlarni ovlash qishda, oziq-ovqat gʻorga kirishda emas, balki uning tubida tayyorlangan degan taxminga olib keldi.

Manbalar
Samarqand gerbi

Samarqand gerbi Samarqand shahrining rasmiy geraldik ramzidir. Baʼzan Oʻzbekiston Respublikasi Samarqand viloyatining ramzi sifatida ham qoʻllaniladi. Gerb 1994-yil 15-iyulda xalq deputatlari Samarqand shahar Kengashining sessiyasida rassom va haykaltarosh Grigoriy Ilyich Ulko loyihasi asosida qabul qilingan va tasdiqlangan.

Tarixi va tavsifi 
Samarqand gerbining qadimgi va oʻrta asrlardagi tarixi oʻrganilmagan. Soʻgʻd ixshidiylari davrida y shaklidagi belgi gerb hisoblangan.

Mirzo Ulugʻbek va Yalangtoʻsh Bahodirlar davrida shahar gerbi quyoshli yoʻlbars yoki sher tasviri hisoblangan.

Buxoro amirligining sharqiy qismi Rossiya imperiyasiga qoʻshilgach, Zarafshon tumani, soʻngra uning oʻrniga Samarqand viloyati tashkil topdi. Samarqand uning markaziga aylandi. 1890-yil 31-yanvarda Samarqand viloyati oʻz gerbini oldi: „Koʻk rangli dalada oltin tut shoxlari bilan birga kumush toʻlqinsimon ustun, kumush damashq boshida Temurning qora tamgʻasi bor“. Odatda markaziy shaharning gerbi mintaqaning gerbiga aylandi. Samarqand gerbining oʻzi 1910-yil 14-apreldagi 33359-sonli qonun bilan tasdiqlangan: Koʻk rangli dalada kumushrang toʻlqinsimon ustun bor, uning yon tomonlarida tut daraxtining ikki tilla novdasi bor. Qalqonning kumush damaskasida Temurning tamgʻasi (muhr), yaʼni uchta qora siljishli halqaning belgisi mavjud. Qalqon besh tishli oltin minora toji bilan bezatilgan va Iskandar lentasi bilan bogʻlangan ikkita oltin uzum bilan oʻralgan.

Shoʻrolar davrida, 1969-yilda Samarqand gerbi ishlab chiqildi, biroq markaziy hokimiyatning qarshiliklari uni tasdiqlashga imkon bermadi. Shahar hokimiyati 1968–1969 va 1975–1976-yillarda maxsus tanlovlar oʻtkazdi, ammo gerblarning taklif qilingan variantlari turli sabablarga koʻra hech qachon qabul qilinmadi.

Bu vaqtda samarqandlik, taniqli rassom, koʻplab mashhur kartinalar va yodgorliklar muallifi Grigoriy Ilich Ulko Samarqandning yangi gerbini yaratish boʻyicha oʻtkazilgan tanlovlarda qatnashgan. Bir nechta variantlarni ishlab chiqqan Ulko qanotli leopard tasviriga asoslanib, soʻgʻdliklar orasida qanotli mavjudotlar tasviri anʼanalariga va laqabi Proxor boʻlgan mushukining suratiga tayangan.

Manbalar 

Samarqand
Azamat Shamsiyev

Azamat Muxitdinovich Shamsiyev (1945-yil 21-sentyabr, Samarqand)– tibbiyot fanlari doktori, professor, Oʻzbekistonning taniqli jamoat arbobi, 2004–2020. Oʻzbekiston Respublikasining taʼlim muassasalaridan biri boʻlgan Samarqand davlat tibbiyot instituti rektori lavozimida ishlagan.

Hayoti 
Azamat Muxitdinovich Shamsiyev 1945-yilda Samarqand viloyati Xatirchi tumanida xizmatchi oilasida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tugatgach, bir yil laborant boʻlib ishladi. 1962-yilda Toshkent tibbiyot institutining pediatriya fakultetiga oʻqishga kirib, dastlab Bulung‘ur tuman kasalxonasida, soʻngra Samarqand tibbiyot instituti poliklinikasida jarroh boʻlib ishladi. 1970–1973-yillarda Azamat Muxitdinovich Rostov davlat tibbiyot institutining bolalar xirurgiyasi kafedrasida aspiranturani tamomlab, „Bolalarda boldir suyagining distal uchi surunkali sinishlarini davolash“ mavzusidagi nomzodlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qildi.

Shamsiyev 1973-yildan 1976-yilgacha Samarqand tibbiyot instituti bolalar xirurgiyasi kafedrasida assistent, dotsent (1975-yildan) lavozimlarida ishlagan. 1977–1980-yillarda Donetsk viloyat bolalar klinik shifoxonasida bolalar jarrohi boʻlib ishlagan. 1980-yilda Donetsk davlat tibbiyot institutining bolalar xirurgiyasi boʻlimiga doktoranturaga oʻqishga kirdi. Azamat Muxitdinovich faoliyatining ushbu davri bolalarda destruktiv pnevmoniyani jarrohlik yoʻli bilan davolashning diagnostika usullari va taktikasini ishlab chiqishga bagʻishlandi. Ilmiy tadqiqot natijalari asosida 1983-yilda SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasining Pediatriya ilmiy-tadqiqot institutida „Bolalarda destruktiv pnevmoniyani davolash“ mavzusidagi doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qildi. Shamsiyev 1987-yilda „professor“ ilmiy unvonini oldi.

1985-yilda SamMI rektori professor S. A. Aripov Samarqand davlat tibbiyot institutining 2-sonli bolalar xirurgiyasi kafedrasini tashkil etib, shu kungacha professori hisoblanadi.

Professor Shamsiyev 1990-yilda professor tashabbusi va rahbarligida Samarqand viloyati va Oʻzbekistonning janubi-gʻarbiy mintaqasida bolalarga ixtisoslashtirilgan jarrohlik yordami koʻrsatuvchi Samarqand bolalar xirurgiyasi ilmiy markazi tashkil etildi. Direktor sifatida 2013-yilgacha ushbu markazni boshqargan.

2004-yil noyabrdan 2020-yil 14-fevralgacha Samarqand davlat tibbiyot instituti rektori lavozimida ishlagan.

Manbalar 

Tibbiyot fanlari doktorlari
Yashayotgan insonlar
1945-yilda tugʻilganlar
21-sentyabrda tugʻilganlar
Samarqandda tugʻilganlar
Samarqand davlat universiteti zoologiya muzeyi

Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universiteti zoologiya muzeyi – Oʻzbekistondagi eng yirik tarix muzeylaridan biri. Samarqand shahrida joylashgan Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universiteti tarkibiga kiradi. Muzeyning ilmiy kolleksiyalarida hozirda 5000 dan ortiq eksponatlar mavjud. Har yili muzeyga bir necha ming kishi tashrif buyuradi. Tabiiy fanlar fakulteti tarkibiga kiradi va muzey Zoologiya kafedrasida joylashgan.

Samarqand zoologiya muzeyi 1934-yilda mashhur sovet zoologi va oʻlkashunosi – Sergey Konstantinovich Dal va uning ukasi Povarov tomonidan asos solingan.

Muzeyning umumiy maydoni 270 kvadrat metrni tashkil etadi, shundan 140 m² ekspozitsiya uchun, 120 m² esa holdinglar uchun ajratilgan. Muzeyning koʻrgazmalar zali tabiiy fanlar fakultetining majlislar zalini ham egallaydi. Muzeyda Oʻzbekiston va boshqa mamlakatlarning „Qizil kitobi“ga kiritilgan qushlar, sudralib yuruvchilar, sudralib yuruvchilar, baliq va hasharotlar namoyish etilmoqda. Eksponatlar orasida faunaning butunlay yoʻq boʻlib ketgan turlari ham mavjud.

Muzeyda bir vaqtlar sovet hayvonot bogʻlaridan birida yashagan urgʻochi filning skeleti namoyish etilgan. Ikkinchi jahon urushi paytida hayvonot bogʻi va shahar Germaniya tomonidan bosib olingan hududda tugadi. Koʻp oʻtmay, nemislar filni Berlin hayvonot bogʻiga olib ketishdi, ammo urushdan keyin Sovet hukumatining talabiga binoan u SSSRga qaytarildi. 1975-yilda hayvonlarni koʻchirish paytida fil vafot etdi (ehtimol qarilikdan) va uning jasadi dashtga tashlandi. Muzey xodimlari filning jasadi shunchaki tashlab ketilganini bilib, uni topib, suyaklarini qayta ishlagandan keyin muzeyga olib ketishdi. Tez orada hech kim skeletni qanday yigʻishni bilmasligi maʼlum boʻldi. Shu munosabat bilan maxsus delegatsiya suyaklarning joylashishini aniqlashtirish va ularni yigʻish sxemasi boʻyicha raqamlash uchun Leningradga joʻnadi. Oʻshandan beri skelet ushbu muzeyda saqlanmoqda.

Manbalar 
Samarqand muzeylari
Samarqand
Samarkand Half Marathon

Samarkand Half Marathon (qisqartma SHM) har yili Oʻzbekistonning Samarqand shahrida oʻtkaziladigan marafon. Tashkilotchi – Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi huzuridagi Madaniyat va sanʼatni rivojlantirish jamgʻarmasi, Madaniyat vazirligi, Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, shuningdek, Samarqand viloyati hokimligi. Marafonning maqsadi sogʻlom turmush tarzini targʻib qilish va madaniy obyektlarda inklyuziv muhit yaratishdir.

Samarkand Half Marathon 2019 
Yarim marafon anʼanaviy tarzda noyabr oyining birinchi yakshanbasida boʻlib oʻtadi. 2019-yil 3-noyabr kuni boʻlib oʻtgan birinchi poyga 25 mamlakatdan 1176 nafar yuguruvchini birlashtirdi. 21 km asosiy masofaga qoʻshimcha ravishda tadbir ishtirokchilari 2 va 10 km masofani bosib oʻtishlari mumkin edi. „Samarqand Half Marathon 2019“ning asosiy xayriya maqsadi – madaniyat va sanʼat maskanlarida inklyuzivlik masalasiga odamlar eʼtiborini jalb qilish, shuningdek, Oʻzbekistonda sogʻlom turmush tarzini ommalashtirish va sport turizmini rivojlantirishdan iborat. Tadbirdan tushgan mablagʻ Toshkentdagi teatrlardan birida koʻzi ojiz shaxslar uchun qulay muhit yaratish loyihasini amalga oshirishga sarflandi. Dastur teatr sahnasida audio sharhlardan foydalangan holda spektaklni sahnalashtirishni oʻz ichiga oladi.

Samarkand Half Marathon 2020 
2020-yilda koronavirus infeksiyasi bilan bogʻliq beqaror epidemiologik vaziyat tufayli marafon Respublikaning barcha viloyatlaridan Samarqand shahrigacha ikki formatda – virtual marafon (ishtirokchilar maxsus Strava mobil ilovasi yordamida dunyoning istalgan nuqtasida marafon masofasini bosib oʻtishlari mumkin edi) va 43 nafar professional sportchi ishtirokida oʻtkazildi (masofasi – 21 km). „Samarqand Half Marathon 2020“ missiyasi eʼtiborni autizm muammosiga qaratish edi. Tadbirda autizmga chalingan insonlar uchun inklyuziv muhit yaratish, ularning mamlakatning ijtimoiy, madaniy va ijtimoiy hayotiga integratsiyalashuvi imkoniyatlari muhokama qilindi. Musobaqadan tushgan mablagʻlar Oʻzbekistondagi bolalar uchun ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda bolalar ijodiy studiyasini tashkil etishga yoʻnaltiriladi.

Manbalar 

Samarqandda sport
Samarqand respublika eshkak eshish kanali

Samarqand respublika eshkak eshish kanali  — Oʻzbekiston Respublikasining Samarqand shahrining sharqiy chekkasida joylashgan sport va gidrotexnika inshooti. Kanalning uzunligi 2215 metr, ikki qismining umumiy kengligi 188 m, dengiz sathidan 710 metr balandlikda joylashgan.
Samarqand shahridagi sport inshootlari
Samarqand geografiyasi
Ohalik togʻlari

Ohalik togʻlari – Oʻzbekistondagi togʻ tizmasi, Zarafshon tizmasining gʻarbiy qirrasi boʻlib, Samarqand viloyatida, Samarqand shahridan 15 km janubi-gʻarbda, Ohaklisoy daryosi vodiysida joylashgan.

Massivning va butun Samarqand viloyatining eng baland nuqtasi Kemqoʻton togʻidir (2178 m). Togʻlarning oʻrtacha balandligi dengiz sathidan 700 metrdan 900 metrgacha. Quruq va toza shifobaxsh togʻ havosi nafas olish yoʻllari kasalliklarini davolash uchun qulay sharoit yaratadi, shuning uchun Ohalik togʻlarida bir qancha sanatoriylar, jumladan, bolalar silga qarshi sanatoriysi va Ohalik sanatoriysi faoliyat yuritadi.

Togʻlarning asosiy diqqatga sazovor joylari orasida gʻayrioddiy shakldagi qoyalar, koʻplab kanallar va daryolar va soylarning irmoqlari, gullab-yashnagan koʻknori maydonlari va balandligi 8 metrga etgan Devsharshara sharsharasi kiradi. Mahalliy aholi togʻlarning oʻtli, mayin yon bagʻirlaridan qoʻy va sigirlarni, shuningdek otlarni boqish uchun foydalanadi.

Tarixi 
Miloddan avvalgi birinchi asrlar – milodiy birinchi asrlarga oid Ohaliksoy qoʻrgʻonlari arxeologik qiziqish uygʻotadi.

Flora va faunasi 
Ohalik massivining florasi juda xilma-xildir. Bu yerda yem-xashak ekinlari keng tarqalgan: tuya tikani, shuvoq, bugʻdoy oʻti, bodom. Yovvoyi oʻsimliklarda olma daraxtlari, zirk, bodom, turli xil yongʻoq daraxtlari, togʻ oʻtlari oʻsadi. Bahorda sayyohlarni ayniqsa goʻzal gullaydigan koʻknori maydonlari oʻziga jalb qiladi.

Bu yerda topilgan hayvonlar orasida quyon, boʻri, turli mayda kemiruvchilar bor. Dasht va yirtqich qushlar kabi ilonlar keng tarqalgan: kalxat, qora lochin va burgutlar.

Foydali qazilmalar 
1933-yilda V. A. Zilberminets Ohalik uran-vanadiy rudalari konini topdi.

Manbalar 
Samarqand viloyati geografiyasi
Fazliddin Muhammadiyev

Fazliddin Aminovich Muhammadiyev (15-iyun 1928-yil, Samarqand — 16-oktyabr 1986-yil, Dushanbe) — sovet nosiri, ssenariynavis. Tojikiston SSR xalq yozuvchisi (1986). Tojikiston SSRda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi. SSSR Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi a'zosi. Tojikiston SSR Kinematograflar ittifoqi aʼzosi. 1951-yildan KPSS a'zosi. 1957-yildan SSSR Yozuvchilar uyushmasi a'zosi.

Hayoti 
Muhammadiyev 1928-yilda Oʻrta Osiyoning eng qadimiy madaniyat markazlaridan biri – Samarqand shahrida muqovachi oilasida tugʻilgan.

Maktabni tugatgach, kolxoz dala brigadasida xronometr, so‘ng “Tojikistoni surx” (ruscha “Krasniy Tadjikistan”) gazetasida adabiy xodim bo‘lib ishlagan.

1951-yilda Moskvadagi Komsomol MK qoshidagi Markaziy komsomol maktabini tamomlagan. O'shandan beri u bir necha yil jurnalistika bilan shug'ullanadi.

1962 -yilda Moskvadagi Gorkiy nomidagi Adabiyot instituti qoshidagi Oliy adabiyot kurslarini tamomlagan.

“Xorpushtak” (“Yoj”) satirik jurnaliga muharrirlik qilgan, “Tojikfilm” kinostudiyasi ssenariylar kengashi a’zosi, “Irfon” nashriyotida katta muharrir, katta ilmiy muharrir va tahririyat mudiri bo‘lgan. “Tojik Sovet Ensiklopediyasi” Bosh tahririyati, Tojikiston SSR Davlat kino qoʻmitasi bosh muharriri. 1978-yilda Tojikiston Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi kotibi etib saylandi.

1986-yilning iyun oyida Tojikiston poytaxti Dushanbe shahrining deyarli markazida Fazliddin Muhammadiyev bir guruh noma’lum shaxslar tomonidan hujumga uchragan, natijada u ko‘plab pichoq jarohatlari olgan va og‘ir ahvolda kasalxonaga yotqizilgan... Shoshilinch sud jarayonidan ko'p o'tmay, u vafot etdi.

Dushanbedagi Luchob qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar 

Tojikistonlik yozuvchilar
Shavkatli mehnat uchun medali sohiblari
Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari
Tojikistonlik jurnalistlar
Dushanbeda vafot etganlar
1986-yilda vafot etganlar
6-oktyabrda vafot etganlar
Samarqandda tugʻilganlar
1928-yilda tugʻilganlar
15-iyunda tugʻilganlar
Futbol stadionlarining sigʻimlari boʻyicha roʻyxati

Quyida futbol stadionlari roʻyxati keltirilgan. Ular oʻtirish sigʻimi boʻyicha tartiblangan, yaʼni stadion oʻtirgan joylarda sigʻdira oladigan maksimal tomoshabinlar soni. 40 000 va undan ortiq sigʻimga ega boʻlgan futbol stadionlari kiradi. Bu FIFA Jahon chempionati final oʻyinlariga mezbonlik qilish uchun stadion uchun zarur boʻlgan minimal sigʻimdir. Eʼtibor bering, kamida 40 000 sigʻimga ega boʻlgan aksariyat sport maydonchalari futbol uchun ishlatiladi. Roʻyxatda faqat futbol uchun ishlatiladigan stadionlar ham, boshqa sport turlari va futbol uchun ishlatiladigan stadionlar ham mavjud. Baʼzi stadionlar jamoa tomonidan faqat mahalliy derbi yoki kubok oʻyinlari kabi yuqori tomoshabinlar oʻyinlari uchun foydalaniladi.

 Sigʻimi boʻyicha Afrika stadionlari roʻyxati
 Sigʻimi boʻyicha Osiyo stadionlari roʻyxati
 Sigʻimi boʻyicha Evropa stadionlari roʻyxati
 Shimoliy Amerika stadionlarining sigʻimi boʻyicha roʻyxati
 Imkoniyatlari boʻyicha Okeaniya stadionlari roʻyxati
 Janubiy Amerika stadionlarining sigʻimi boʻyicha roʻyxati

Sigʻimlari boʻyicha roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 GoogleEarth uchun Butunjahon Futbol (Futbol) Stadionlari Atlası ***YANGI***
 TheOffside.com roʻyxatida dunyodagi eng katta 10 ta futbol (yoki futbol) stadionlari
 SoccerLens.com tomonidan dunyodagi eng katta 10 ta futbol stadioni
 TopTensBest.com tomonidan roʻyxatga olingan dunyodagi eng katta 10 ta stadion  2012-10-09 Archived
 TheWondrous.com tomonidan roʻyxatga olingan dunyodagi eng katta 10 ta sport stadioni 29-12-2019-yilda Archived .
 Top10Land.com roʻyxatida dunyodagi eng katta oʻnta sport stadioni
 Sportskeeda.com roʻyxatida dunyodagi eng qadimgi 10 ta faol futbol stadionlari
 „Real Madrid“ stadioni
Eshonqul Noʻmonov

Eshonqul Usmonovich Noʻmonov (; 1919-yil 15-iyun, Samarqand, Turkiston ASSR, RSFSR – 29-noyabr 1992-yil, Dushanbe, Tojikiston Respublikasi) – sovet, tojik kimyogari, Tojikiston SSR Fanlar akademiyasi akademigi (1985), professor (1973), Tojikiston SSR Fanlar akademiyasi V. I. Nikitina nomidagi Kimyo instituti direktori (1971–1988), Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi (1941–1945).

Hayoti 
Ishonqul Usmonovich Noʻmonov 1919-yil 15-iyunda Samarqandda xizmatchi Usmon Noʻmonov oilasida tugʻilgan.

1936-yilda Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universitetining kimyo fakultetiga oʻqishga kiradi, biroq beshinchi kursida Ulugʻ Vatan urushi boshlanishi sababli oʻqishni toʻxtatishga majbur boʻladi. Noʻmonov urush boshlanganidan keyin koʻngilli ravishda frontga joʻnadi va urush tugaguniga qadar Qizil Armiya saflarida jang qilib, bir qancha jarohatlar oladi (1941–1946).

1946–1948-yillar – SSSR Fanlar akademiyasi Tojikiston filiali Kimyo instituti kichik ilmiy xodimi, 1947-yil – S. M. Kirov nomidagi Leninobod pedagogika institutining tabiiy fanlar fakultetini sirtdan tamomlagan. 1948-yil – KPSS aʼzosi. 1949–1952-yillar – SSSR Fanlar akademiyasining N. D. Zelinskiy nomidagi Organik kimyo instituti aspiranti (V. I. Nikitin tavsiyasi bilan aspiranturaga kiradi). 1952–1958-yillar – SSSR Fanlar akademiyasi Tojikiston filiali Kimyo instituti katta ilmiy xodimi, 1952–1959-yillarda sirtqi boʻlimda dars bergan – Abuali ibn Sino nomidagi Tojikiston Davlat tibbiyot instituti umumiy kimyo kafedrasi mudiri boʻlin oʻz faoliyatini olib borgan.

1972-yilda I. U. Noʻmonov Tojikiston SSR Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi, 1973-yilda professor unvoni bilan tasdiqlangan, 1985-yilda esa Tojikiston SSR Fanlar akademiyasi aʼzosi etib saylangan.

1959-yildan 1969-yilgacha mehnatkashlar deputatlari Dushanbe shahar kengashi deputati, soʻng Tojikiston Kommunistik partiyasi Dushanbe shahar qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.

Manbalar 

Mehnat faxriysi medali sohiblari
Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 40 yilligi medali sohiblari
Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 30 yilligi medali sohiblari
Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 20 yilligi medali sohiblari
Berlinni ozod qilganlik uchun medali sohiblari
Pragani ozod qilganlik uchun medali sohiblari
„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Dushanbeda vafot etganlar
1992-yilda vafot etganlar
29-noyabrda vafot etganlar
Samarqandda tugʻilganlar
1919-yilda tugʻilganlar
15-iyunda tugʻilganlar
Boris Preobrajenskiy

Boris Vladimirovich Preobrajenskiy (1937-yil 11-iyul, Samarqand – 2016-yil 21-yanvar, Vladivostok) – sovet va rus ekolog olimi, biologiya, geologiya va geografiya boʻyicha mutaxassis. Rossiya Fanlar akademiyasining Uzoq Sharq boʻlimi Tinch okeani geografiya instituti dengiz landshaftlari laboratoriyasining tashkilotchisi va birinchi rahbari, Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan ekolog. Geologiya-mineralogiya fanlari doktori, professor.

Boris Preobrajenskiy Primorsk oʻlkasining ekologik muammolari boʻyicha muvofiqlashtiruvchi kengashi va Uzoq Sharqning dorivor va oʻsimlik resurslari boʻyicha kengashining raisi boʻlgan. Boris Preobrajenskiyning paleontologik va ekologik tadqiqotlari Rossiyada va xorijda keng eʼtirofga sazovor boʻldi. Marjonlarning hayot shakllarining zamonaviy matritsali tasnifi va nomenklaturasi muallifi.

Hayoti 
Preobrajenskiy Oʻzbekiston SSRning Samarqand shahrida tugʻilgan. Olimning ota-onasi geolog boʻlgan, otasi Vladimir Petrovich Smirnov (1884, Fort Karabutak) geologiya-mineralogiya fanlari doktori, geologiya professori, Angliya Fanlar akademiyasining aʼzosi, onasi Vera Nikolayevna Preobrajenskaya (1902) geologiya-mineralogiya fanlari doktori, Voronej davlat universitetining tarixiy geologiya va paleontologiya kafedrasi mudiri.

Urushdan oldin u oilasi bilan Toshkentga koʻchib oʻtadi va u yerda Stalin nomidagi 50-harbiylashtirilgan maktabga oʻqishga kiradi. 1945-yilda u Voronejga koʻchib oʻtdi. 1954-yilda maktabni kumush medal bilan tugatgan. 1959-yilda Voronej davlat universitetini muhandis-geolog mutaxassisligi boʻyicha tugatgan. Geologik qidiruv va foydali qazilmalar konlarini qidirish boʻyicha mutaxassis.

1959−1970-yillarda SSSR Geologiya vazirligining Magadandagi Shimoliy-Sharqiy geologiya boshqarmasining markaziy ekspeditsiyasi katta geologi, guruh rahbari boʻlgan. SSSR Davlat geologik xaritasi (1:200000 masshtabli) muallifi.

1970−1982-yillarda katta ilmiy xodim, guruh rahbari, tropik dengizlar laboratoriyasi mudiri, Dengiz biologiyasi instituti direktorining fan boʻyicha oʻrinbosari boʻlgan.

1982−1993-yillarda Rossiya Fanlar akademiyasining Uzoq Sharq boʻlimi dengiz landshaftlari laboratoriyasi mudiri.

1993−1994-yillarda Vladivostok shahar maʼmuriyatining ekologiya boʻlimi boshligʻi boʻlgan.

1994-yildan umrining oxirigacha Rossiya Fanlar akademiyasining Uzoq Sharq boʻlimi dengiz landshafti laboratoriyasi mudiri, bosh ilmiy xodim.

1973-yildan 1989-yilgacha Fanlar akademiyasi kemalarida koʻplab xorijiy dengiz ekspeditsiyalariga rahbarlik qilgan.

Mukofotlari 
Boris Preobrajenskiy 1987-yil UNESKOning „Inson va biosfera“ dasturini ishlab chiqqani uchun medal, 1999-yil „Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan ekolog“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

Manbalar 

2016-yilda vafot etganlar
21-yanvarda vafot etganlar
Samarqandda tugʻilganlar
1937-yilda tugʻilganlar
11-iyulda tugʻilganlar