MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Al-Anuar masjidi

Al-Anuar masjidi (), ilgari Shayxlar masjidi deb ham atalgan () — Marokashning Fos shahridagi eng qadimgi masjid edi. Idris I tomonidan shaharga asos solgan paytda, 9-asr boshlarida qurilgan. Hozirgi Andalusiya masjididan biroz shimoli-sharqda joylashgandi. Hozirgi kunda faqat masjid qoldiqlari saqlanib qolgan.

Tarixi 
Masjid Idris I tomonidan milodiy 808-yilda asos solingan. Masjid Idrisga ittifoqdosh berber qabilalarining shayxlari yigʻinlarini oʻtkazadigan quduq yonida qurilgan (shuning uchun „Shayxlar masjidi“ deb nomlangan). Uning minorasi boʻlmagan va monumental koʻrinishga ega emas edi. „Al-Anuar“ nomi Idris Iga berilgan epitet edi, shuning uchun masjid ham bu nomni oldi.

933-yilda Fotimiylar nomidan Fos gubernatori Hamid ibn Hamdan al-Hamdaniyning buyrugʻi bilan xutba Shayxlar masjididan Andalusiya masjidiga koʻchirildi va shu bilan keyingi masjid asosiy masjid sifatida belgilandi.

Oʻshandan beri oʻtgan asrlar davomida Shayxlar masjidi keyingi taʼmirlar natijasida sezilarli darajada oʻzgargan kichik ibodatxona sifatida saqlanib qolgan. Kichik inshoot bugungi kunda ham shu joyda turibdi, lekin faqat asl masjidning qoldiqlari va arxeologik qoldiqlari saqlanib qolgan

Eslatmalar

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Marokashning Fos shahridagi masjidlar
Sobiq masjidlar
Al-Yusufiya madrasasi

Al-Yusufiya madrasasi () Tunis madinasidagi madrasalardan biri.

Joylashuvi 

Madrasa dastlab Kasba yaqinida qurilgan. Ammo keyin u Es Sabbagʻin madrasasining birinchi qavatidagi Es Sabbagʻin koʻchasi 29-uydagi boshqa binoga koʻchirilgan. Yigirmanchi yillarda Az-Zaytuna talabalarining turar joyga ehtiyoji tufayli bu madrasadagi talabalar soni 21 nafardan (madrasaning oddiy sigʻimi edi) 1930-yilda 39 nafarga yetgan.

Tarixi 
XVI asr oxirida Usmoniylar hanafiylik taʼlimotini yoyish maqsadida Olmohad taʼlimotini oʻrgatuvchi va ularni oʻzgartiruvchi hafsid madrasalaridan foydalana boshlaganlar. Shunday madrasalardan biri Yusuf Dey madrasasi yoki Al-Yusufiya madrasasi hisoblanadi.

Talabalari 
Shoir Abulqosim Echebbiy Al-Yusufiya madrasasi talabalaridan biri boʻlgan. 1954-yil 15-martda oʻldirilgan va jabrlangan talabalar ham ushbu madrasaga olib ketilgan.

Manbalar 

Tunisning Madina shahridagi madrasalar
En-naxla madrasasi

En-naxla madrasasi yoki Palma Madrasasi () sobiq madrasa va Tunis madinasida Usmonlilar davri yodgorliklaridan biri. U oʻz hovlisi markazida oʻsuvchi palma daraxti sharafiga Palma madrasasi sifatida ham tanilgan va bugungi kunda ham mazkur palma madrasa hovlisida saqlanib qolgan.

Joylashuvi 

Madrasa Al-Zaytuna masjidi yaqinida, Souk al-Kutbiyada joylashgan boʻlib, vino sotiladigan karvonsaroy oʻrnida qurilgan. Madrasa, shuningdek, Suleymoniya madrasasi va al-Bashiya madrasasi yaqinida joylashgan. Al-Zaytuna masjidiga yaqin joylashgan oʻsha uchta madrasa Al-Zaytuna universiteti talabalari uchun maktab va uy-joy vazifasini bajargan.

Tarixi 
En-naxla madrasasi Al-Husayn ibn Ali tomonidan asos solingan ikkinchi madrasa boʻlib, 1714-yilda qurilgan. Bu muassasa tarixchilar orasida katta arxeologik va tarixiy qiziqish uygʻotgan, chunki uning oddiy arxitekturasi talabalar turar joyi uchun ishlatiladigan anʼanaviy binolarni ifodalaydi. U Az-Zaytuna masjidiga yaqin joyda qurilgan uchta madrasa ichida birinchilarda boʻlib va masjidga eng yaqin qilibbunyod etilgan. 1979-yilda Milliy sanʼat va arxitektura instituti tomonidan restavratsiya qilingan.

Tavsifi 

Madrasa asosiy kirish eshigi, hovli, oʻn ikkita xona va namozxona (masjid) dan iborat.

Kirish qismiga yogʻochdan yasalgan qoʻsh qanotli eshik oʻrnatilgan. Ichki ramka ohaktoshdan (), ikkinchi ramka esa hirshdan qilingan. Kirishda ikkita  ham mavjud; birinchisi toʻrtburchak shaklida boʻlib, tekis yogʻoch shiftli tirgaklarga ega, ikkinchi skifaga kirish birinchi skifaning chap devoridagi eshik orqali amalga oshiriladi. Ikkinchi skifaning hajmi kichikroq boʻlib, qubba bilan qoplangan.

Deyarli kvadrat shakldagi hovlining peshayvoni toʻrt tomonida turkcha bosh harflar bilan yozilgan tosh ustunlar ustidagi baland ravoqlarga ega. Portiklar al-Havariya toshlari bilan qoplangan. Har bir ayvonda bitta toshdan oʻyilgan uchta ark bor. Yaltiroq plitkali karnizlar hovlining yuqori devorlarini oʻrab turadi.

Har xil oʻlchamdagi oʻn ikkita xona ayvonni uch tomondan oʻrab olgan. Ularning eshiklari  bilan oʻralgan. Eshiklar ustidagi kichik derazalardan xonani shamollatish va yoritish uchun foydalaniladi.

En-naxla madrasasi asoschisi Al-Husayn ibn Ali namozxonaning devorlarini oʻyib oʻyilgan qismni mehrob sifatida bezatgan. Uning markazida toʻrtburchak shakldagi va ravoqlar bilan qoplangan namozxonaning asosiy kirish eshigi joylashgan. Devorlarning yuqori qismi gips oʻymakorligi bilan bezatilgan, qaragʻayning ikki tomonida sakkiz qirrali yulduz tasvirlangan. Xonaning orqa devorining oʻrtasida ichi boʻsh mehrob boʻlib, yarim gumbazli oʻymakorlik bilan bezaklangan.

Manbalar 

Tunisning Madina shahridagi madrasalar
Hamziya madrasasi

Hamziya madrasasi () Tunis madinasidagi madrasalardan biri. U 20-asrda Tunisning Mahdiya shahridan kelgan Az-Zaytuna universiteti talabalarini qabul qilish uchun burjua vakillari tomonidan qurilgan.

Joylashuvi 

Madrasa Souk al-Attarin shahrida, Xalduniya va Asfuriya madrasasi yaqinida qurilgan. Al-Zaytuna masjidiga juda yaqin joylashgan.

Tarixi 
Hamziya madrasasi 1929-yilda Tunisning Mahdiya shahridan kelgan badavlat burjua vakili Hasan Ben al-Haj Hamza tomonidan qurilgan.

U oʻz davrida Tunis madinasidagi yagona madrasa boʻlib, u nafaqat talabalar, balki muallimlarni ham qabul qilgan.

Holati 
Hozirgi kunda madrasa Tunis Madaniyat vazirligi tomonidan boshqariladi.

Manbalar 

Tunisning Madina shahridagi madrasalar
Ayn al-Xoyl masjidi

Ayn al-Xoyl masjidi, al-Azhar masjidi sifatida ham tanilgan (Qohiradagi al-Azhar masjidi yoki Fos al-Jadiddagi Lalla az-Zahar masjidi bilan adashtirmaslik kerak) – Marokashning Fos shahri eski madinasidagi tarixiy masjid.

Tarixi 
Masjid birinchi marta 12-asr oxirida Almohodlar sulolasi davrida qurilgan va Ayn al-Xoyl („Ot bulogʻi“) mahallasida joylashgan.

Masjidda 2006-yilda rekonstruksiya ishlari olib borilgan. Qayta tiklash ishlari Marokash Vaqflar va Islom ishlari vazirligi tomonidan Jahon yodgorliklari jamgʻarmasi bilan hamkorlikda Ibn Arabiyning Fos bilan aloqasini targʻib qilish niyatida amalga oshirilgan.

Arxitekturasi 
Masjid ikki jihatdan noodatiy. Ulardan biri uning sakkiz burchakli minorasi boʻlib, u Fosda va Marokashn kam uchraydi, chunki bu yerda kvadrat asosli minoralar standart hisoblanadi. Namoz zallari odatiy gipostil formatida. Masjidning boshqa Marokash masjidlari kabi favvorali hovlisi ham bor.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Marokashning Fos shahridagi masjidlar
Murodiya madrasasi

Murodiya madrasasi () Tunis madinasidagi madrasalardan biri.

Joylashuvi 
Murodiya madrasasi Souk al-Kmachda joylashgan.

Tarixi 
Murodiya madrasasi 1666—1675-yillarda Murodiylar sulolasidan boʻlgan Murod II bek davrida molikiylar taʼlimotini oʻrgatish maqsadida qurilgan. Bu madrasani qurishdan koʻzlangan asosiy maqsad muradidlar oilasini molikiylar elitasiga yaqinlashtirib, ularning qoʻllab-quvvatlashiga erishish boʻlgan. Hozirgi kunda mazkur muassasa hunarmandlarni tayyorlash markazi sifatida faoliyat yuritmoqda.

Tavsifi 
Murodiya madrasasi Tunis madrasalariga xos meʼmoriy tuzilishga ega: uning toʻrtburchaklar shaklidagi zali atrofi Hafsid bezakli ustunlariga ega 4 ta portik bilan oʻralgan.

Madrasada talabalar xonalari, toʻrtburchak shakldagi namozxona va tahorat xonasi mavjud.

Galereya

Manbalar 

Tunisning Madina shahridagi madrasalar
Salihiya madrasasi

Salihiya madrasasi () Tunis madinasidagi madrasalardan biri.

Joylashuvi 
Salihiya madrasasi Sidi Ben Arus koʻchasi, 31-uyda al-Zaytuna masjidi va Kasbah oʻrtasida joylashgan.

Tarixi 
1928 va 1938-yillar orasida Tunisning Madina shahrida az-Zaytuna universiteti talabalarining turar joy muammosini hal qilish uchun koʻplab madrasalar qurilgan. Ushbu madrasalardan biri 1929-yilda qurilgan Hamziya madrasasi boʻlsa, Salihiya madrasasi 1937-yilda al-Vakil Muhammad Salhi tomonidan bunyod etilgan.

Arxitekturasi 
Madrasaning katta zali ikki qavatga boʻlingan xonalar bilan oʻralgan.

Galereya

Manbalar 

Tunisning Madina shahridagi madrasalar
Emin Mahmudov

Emin Mahmudov (27-aprel 1992-yilda tugʻilgan) — Ozarbayjonlik professional futbolchi. Yarim himoyachi pozitsiyasida harakat qiladi. „Neftçi Boku“ klubi va Ozarbayjon milliy terma jamoasi aʼzosi. Terma jamoa sardori. 2021 va 2022-yillarda Ozarbayjonda yil oʻyinchisi deb topilgan.

Klublardagi faoliyati

Saturn Ramenskoye 
Mahmudov 1992-yilda Ozarbayjonning Saatli shahrida tugʻilgan. Bolaligida oilasi bilan Rossiyaga koʻchib oʻtgan va „Saturn Ramenskoye“ akademiyasida futbol bilan shugʻullanishni boshlagan. 2010-yilgi mavsum davomida kattalar jamoasida harakat qilgan. Mahmudov Rossiya Premyer Ligasida 2010-yil 24-aprel kuni 17 yoshida debyut qilgan. Debyut uchrashuvida Moskvaning Dinamo klubiga qarshi bahs olib borgan. Ilk golini 20-noyabr kuni „Anzhi“ darvozasiga kiritgan. Mahmudov Premer-ligadagi birinchi mavsumida jami 22 ta oʻyin oʻtkazgan.

Spartak Moskva 
„Saturn“ klubi tarqatib yuborilgandan soʻng, Mahmudov 2011-yil 15 yanvarda Spartak Moskva bilan erkin agent sifatida uzoq muddatli shartnomaga imzo chekdi. 2011—12-yilgi mavsumidagi birinchi oʻyinida Rostovga qarshi bahsda 90 daqiqa harakat qilgan. Mahmudov Spartak safida mavsum davomida jami 12 oʻyinda ishtirok etgan. Muvaffaqiyatli startga qaramay, asosiy tarkib futbolchisiga aylana olmagan. 2012 va 2014-yillar oraligʻida Mahmudov Premyer Liga jamoalari — Tomsk va Kryliya Sovetov safida ijara asosida harakat qilgan.

Terma jamoadagi faoliyati 
2021-yilgacha terma jamoa safida atigi bitta gol urgan. 2021-yilda milliy terma jamoa safida 12 ta oʻyin oʻtkazib, raqiblar darvozasiga 7 ta toʻp kiritishga muvaffaq boʻlgan va terma jamoa tarixidagi eng yaxshi toʻpurarlar 5 taligiga kirgan. 2023-yilning 16-noyabr kuni Yevro-2024 saralashi doirasidagi Shvetsiyaga qarshi bahsda (3:0) dubl qayd etgan.

Sovrinlari 

Neftçi Boku PFK
 Ozarbayjon premyer-ligasi gʻolibi: 2020-21

Krilya Sovetov
 Futbol boʻyicha Rossiya birinchi ligasi: 2014-15

Rossiya-U21
 Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstlik kubogi: 2012, 2013

Shaxsiy
 Ozarbayjonda yilning eng yaxshi futbolchisi: 2021, 2022

Manbalar 

1992-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Erkak futbol yarim himoyachilari
Rossiyalik erkak futbolchilar
Ozarbayjonlik erkak futbolchilar
Neftçi Boku klubi futbolchilari
FC Mordovia Saransk futbolchilari
PFC Krylia Sovetov Samara futbolchilari
FC Tom Tomsk futbolchilari
FC Spartak Moskva futbolchilari
FC Leon Saturn Ramenskoye futbolchilari
Ozarbayjon Premyer-ligasi futbolchilari
Rossiya Premyer-ligasi futbolchilari
Portugaliyadagi chet ellik erkak futbolchilari

Ozarbayjon milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari
Sohib al-Tabah madrasasi

Sohib al-Tabah madrasasi () Tunis madinasidagi madrasalardan biri.

Joylashuvi 
Sohib al-Tabah madrasasi Sidi al Aluvi koʻchasida, al-Halfavuniy maydonidagi Sohib al-tabah masjidi yaqinida joylashgan.

Tarixi 
Madrasa Husayniylar davrida Yusuf Sohib al-Tabah amriga binoan Sohib al-Tabah masjidi bilan birgalikda qurilgan.

1930-yilda madrasa 71 talabani qabul qilgan.

Tunis mustaqillikka erishgach, madrasaning bir qismi Neo Destur klubining idorasiga aylantirilgan.

Tavsifi 
Sohib al-Tabah madrasasi ikki qismga boʻlingan: asosiy qismi „Sohib al-Tabah al-Kubro madrasasi“ (katta madrasa), ikkinchisi „Sohib al-Tabah al-Sugʻra madrasasi“(kichik madrasa) deb ataladi.

Oʻqituvchilar 
Sidi Brahim Riyahi Muhammad Larussi Metuyi ushbu madrasada dars bergan eng mashhur professorlardan biri hisoblanadi.

Madrasaning oxirgi mudiri Umar Chachiya edi.

Manbalar 

Tunisning Madina shahridagi madrasalar
Tirol shlyapasi

Tirol shlyapasi ((, ), shuningdek, Bavariya shlyapasi yoki Alp shlyapasi sifatida tanilgan), dastlab Avstriya, Germaniya, Italiya va Shveysariyaning bir qismi boʻlgan Alp togʻlarida joylashgan Tiroldan kelgan aholining bosh kiyimi boʻlgan. Bu mahalliy xalq kiyimining muhim va oʻziga xos elementi yoki traxtidir.

Tavsifi 
Odatda Tirol shlyapasi yashil kigizdan qilingan boʻlib, dastlab toji bir tomonga choʻzilgan va cheti taxminan qoʻl kengligida boʻlgan. Mazkur shlyapa ayniqsa Avstriyadagi Tirol vodiysida joylashgan Zillertalda ommalashgan.

Shakl va qirralarning kengligidan tashqari, shlyapalar oʻzi xos tarzda rangli, shnurli koʻrinishda boʻlgan. Ayrim shlyapalar tojning yon tomonida gullar, patlar yoki „choʻtka“ koʻrinishidagi turli xil bezaklar bilan ziynatlangan. Anʼanaviy „choʻtka“, gamsbart deb nomlanadi. U chamois antilopasi (Rupicapra rupicapra)ning orqa qismidagi yollaridan tayyorlangan. Tirol shlyapasining katta va koʻzga koʻringan turlarida minglab tolalar oʻrnatilgan boʻlishi mumkin. Bunday shlyapalarning narxi 2500 dan 3000 dollargacha baholanadi. U turli shakllar va koʻrinishlarda boʻlib, koʻpincha patlar bilan ham bezaklanishi mumkin.

Tarixi 
19—20-asrlarda Tirol liboslari tashqi koʻrinishida maʼlum darajada bir xillik paydo qilgan. Tirolning mahalliy qishloq liboslarida Tirol shlyapalarining turli uslublari 1830—1840-yillardan beri saqlanib qolingan. Ularning ayrimlari zamonaviy modaga monand tarzda yaratilganga oʻxshaydi. Ushbu qadimiy bosh kiyimlar Shimoliy Tirolning baland, nisbatan tor qirrali shlyapalaridan tortib, Janubiy Tirol vino mamlakatining kichik, keng qirrali shlyapalarigacha boʻlgan shlyapa turlarini oʻz ichiga oladi.

Keyinchalik Tirol shlyapasi sayyohlik ramzi sifatida „Tirol madaniyati“ ning timsoliga aylangan. Münchenda oʻtkaziladigan Oktoberfest kabi xalq yigʻinlari va pivo festivallarida „mahalliy“ liboslar kiygan xalq musiqa guruhlari taʼsiri ostida Tirol shlyapasi ommalashib ketgan. Musiqachi Billy Mo 1962-yilda „Ich kauf' mir lieber einen Tirolerhut“ („Men Tirol shlyapasini sotib olishni afzal koʻraman“) nomli qoʻshigʻini yozgan. Bu qoʻshiq orqali shlyapa va anʼanaviy Alp togʻlari xalq musiqasi oʻrtasidagi bogʻliqlik mustahkamlangan. 1965-yilda xuddi shu nom ostida komediyali musiqiy film suratga olingan.

Tirol shlyapasi Buyuk Britaniyalik Edvard VIII tufayli yanada mashhur boʻlgan, u taxtdan voz kechganidan keyin tez-tez Avstriya Shtiriyasiga tashrif buyurgan. Koʻpincha u yerlik tub aholi vakili boʻlmasa-da, Tirol uslubidagi shlyapa kiyib yurgan. Aytilishicha, Tirol shlyapasi homburg shlyapasi uchun ilhom manbai boʻlib xizmat qilgan.

Galereya

Yana qarang 

 Seppel, Seppelhut shlyapasi, Bavariya-Shimoliy Tirol kigiz qalpogʻi

Manbalar 

Shlyapalar
Avstriya kiyimlari
Italyan kiyimlari
Shvetsariya kiyimlari
Nemis kiyimlari
Palimpsest

Palimpsest (,  dan — „yana“ va  — „qirmoq, qirib tashlash“; ) — qadimgi davrlarda ishlatilgan pergamentga yozilgan qoʻlyozma. Keyinchalik, bu konsepsiya ibtidoiy sanʼatning qoyatosh rasmlariga taalluqli boʻlib, devorlarga vaqt oʻtishi bilan yarmi oʻchirilgan rasmlar bilan yangi tasvirlar chizilgan. Bu tamoyil oʻrta asr ustalari tomonidan cherkovlardagi eski rasmlar yoki ikona tasvirlari asosida yangilarini chizishda ham qoʻllanilgan.

Umumiy maʼlumot 
Palimpsestlar yozish uchun kerakli materialining qimmatligi tufayli yuzaga kelgan, bu esa uni qayta-qayta ishlatishga olib kelgan. Eng qadimgi palimpsestlardan biri 5-asrning Efremov kodeksidir.

Eng yangi texnik vositalar (ultrabinafsha fotosurat, tomografiya) yordamida oldingi yozuvlarni oʻqish mumkin. Shunday qilib, 1926-yilda Leyden palimpsesti mashxur boʻldi, yaʼni 10-asr oxirida Sofoklning matni kiritilgan pergament kitobi va toʻrt asrdan keyin diniy insholarni yozish uchun qirib tashlangan. Qayta tiklangan matni bilan Leyden Palimpsesti Sofoklning zamonaviy nashrlari uchun eng qadimgi manba hisoblanadi.

Palimpsestning alohida holati giperpalimpsestdir. Bu atama A. Zaliznyak tomonidan Novgorod kodeksi uchun kiritilgan boʻlib, unda oʻnlab yoki yuzlab matnlar bir-birining ustiga yozilgan va shuning uchun ularni qayta tiklash juda qiyin (bu ishni osonlashtirish uchun texnik vositalar hali mavjud emas).

Soʻzning metaforik yoki umumlashtirilgan maʼnosida tushunilgan postmodern davrda palimpsest asta-sekin madaniyat bilan sinonimga aylandi. Umumiy gʻoyaga koʻra, soʻnggi adabiyot, musiqa, rasm va hatto sivilizatsiya arxitekturasi asta-sekin bir-birining ustiga qurilgan vaqt qatlamlaridan iborat, eski asarlar oʻchirilmaydi, tom maʼnoda hamma narsani ishlatish mumkin, yangi yutuqlar tezda anʼanaga aylanadi va yaratish jarayoni vayronagarchilik jarayoni bilan parallel va bir vaqtda davom etadi. Goʻyo hozirgi davrning yigirma yillik madaniy taraqqiyotini sarhisob qilar ekanmiz, ularni yozuvchining soʻzlari bilan nihoyatda qisqacha ifodalashimiz mumkin: „Biz hammamiz birovning qoʻlyozmasidan yozamiz va biz chop etgan hamma narsa palimpsestdir“.

Mashhur misollar 

 Abydos ierogliflari
 Nitrian kodeksi
 Dublin kodeksi
 Zakintos kodeksi
 Arximed Palimpsesti
 Feodosiy kodeksi

Adabiyotlar 
 Ángel Escobar, El palimpsesto grecolatino como fenómeno librario y textual Arxivnaya kopiya ot 25 marta 2010 na Wayback Machine, Zaragoza 2006

Manbalar
Zell koʻli

Zell koʻli (; ) — Avstriya Alp togʻlari oraligʻida joylashgan kichik, chuchuk suvli koʻl. U oʻz nomini koʻlga yaqin hududdagi kichik deltada joylashgan Zell am See shahri nomidan olgan. Koʻlning uzunligi  ni, kengligi esa  ni tashkil etadi. Uning chuqurligi 73 m gacha boʻlib, dengiz sathidan 750 m balandlikda joylashgan.

Geografiyasi 
Koʻlga yozda koʻplab kichik togʻdagi muzlar erishidan hosil boʻlgan irmoq suvlari kelib quyiladi, ammo undan faqat bitta suv oqim Salzax daryosi oqib chiqadi. Qishda koʻl butunlay muzlaydi va qishki sport turlari uchun ham qulay boʻlib qoladi. Yozda koʻldan qayiqda sayr qilish uchun foydalaniladi (yonish dvigatellari bilan jihozlangan qayiqlardan foydalanishga ruxsat berilmaydi, shuning uchun uning oʻrniga elektr quvvati bilan ishlaydigan qayiqlarni ijaraga olish mumkin; koʻl kengligini Zelldan Thumersbaxgacha kesib oʻtuvchi paromlargina bundan mustasno). Suv juda shaffof va suzish yoki shoʻngʻish uchun mos keladi, lekin uning suvi odatda juda sovuq boʻlib, yozda suvning oʻrtacha harorati 18 dan 24 darajagacha boʻladi. Koʻl suvi ichishga yaroqli.

Koʻlning janubiy Schüttdorf yaqinidagi qismi sayozroq boʻlib, asosan suv oʻtlari bilan toʻlgan. Shu sababli, bu yerda suzish yoki qayiqda sayr qilish imkoniyati mavjud emas.

„Alp koʻli“ ni yaqin atrofdagi changʻi yoʻllaridan turib ham koʻrish mumkin.

Hayvonot dunyosi 
Zell koʻlida turli xil baliq turlari mavjud. Koʻlda gulmoyi, oltinrang spar, qizilkoʻz baliq (Rutilus rutilus), sudak va lavrak baligʻi singari noyob turlar uchraydi. Zell koʻlida Salzburg baliq ovlash uyushmasining qoidalari qoʻllaniladi.

Galereya

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Zell am See
Salzburgdagi koʻllar
Salzach havzasi
Shirince

$irince (  [ʃiˈɾindʒe], shuningdek Kirkintzes (yunoncha Κιρκιντζές) deb ham tanilgan, Turkiyaning Izmir viloyati Selçuk shaharchasi va tumanida joylashgan qishloq.  Uning aholisi 2022 yil holatiga koʻra 456 kishini tashkil qiladi. Bu Selçuk shahridan 8 kilometr sharqda va Ephesusdan 8 kilometr uzoqlikda joylashgan. 2001-2002 yillar oʻrtasida Ersoy va Gurler tomonidan qishloq atrofiga qoʻyilgan kulollar topilmalari qadimgi va oʻrta asrlarga kelib chiqqan yetti qishloq va toʻqqizta ferma hududining mavjudligini koʻrsatmoqda. Yoʻlda siz bir nechta Rim suv quvurlarining qoldiqlarini koʻrasiz, chunki qishloq qadimgi Efes uchun muhim suv manbai edi.

Bugungi kunda qishloq xoʻjaligi (zaytun yogʻi, shaftoli va sharob) va turizm orqali rivojlanadi va oʻzini oʻzi taminlaydi. Bu yaxshi himoyalangan va Osmanli xristian meʼmorligining kamyob va jozibali namunasi hisoblanadi.

Tarix 
Şirince15-asrda Efes tashlab ketilganidan keyin rivojlangan, ammo bugungi kunda koʻrib turganimizdek aksariyati 19-asrga tegishli. Qishloqqa ozod qilingan yunon qullari oʻrnashib qolishadi, ular qishloqni Çirkince (Turkiya „Xunuk“ maʼnosini beradi) deb atagan. Cahit Tecli tomonidan qishloq oʻz nomini Usmonli roʻznomalarida Cirkin, Cirkinlu, Cirkinoglu, Cirkitali va Cirkitulu sifatida paydo boʻlgan koʻchmanchi Turcoman qabilasidan olgani haqida alternativ taklif mavjud. (Qishloqning nomi 1926 yilda Izmir viloyatining gubernatori tomonidan  (yaʼni „Yaxshi“) deb oʻzgartirilgan.

Manbalar 

Efes
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkiya qishloqlari
Turklarning Islom dinini qabul qilishi

Turklarning Islomni qabul qilishlari, turklarning Islom dinidan avval oʻzlari mansub boʻlgan Tangrichilik eʼtiqodidan voz kechib, dinlarini oʻzgartirganliklari bilan bogʻliqdir. Taxminan X asrga qadar Tangrichilik dini turklar orasida eng keng tarqalgan din edi. Turklarning Islom dini bilan birinchi aloqasi, Shialar va Alaviylarning toʻrtinchi imom sifatida qabul qilgan Imom Zayn al-Obiddinning turklar tomonidan Karbaloda himoya qilish maqsadida Xurosonga olib ketilishi edi. Islomgacha boʻlgan turklar va musulmon arablar oʻrtasidagi ilk toʻqnashuv VII asrda boʻlgan va bu xalifalik va imomlik oʻrtasidagi toʻqnashuvlar bilan yuzaga kelgan. 

Paygʻambarimizdan keyin yuzaga kelgan Siffin jangidan soʻng boshlangan Ummaviylar davrida, Islom asosan Arab millatchiligi asosida rivojlangan din edi. Islom davlati yangi zabt etishlar bilan ancha kengayib, Turklar koʻmagida Alaviylar va Shialar oʻrnashib qolgan Movarounnahrgacha yetib bordi.

VIII asr 
700-yillar boshida jihod eʼlon qilib  turklar yashagan shaharlarga kirgan Arab-Islom davlati Ummaviylarining qoʻmondonlaridan biri boʻlgan Qutayba ibn Muslim, oʻzi hujum qilgan yerlaridagi gʻayrimusulmon turklarga qarshi juda qattiq kurash olib bordi. Koʻp sonli insonlarni oʻldirib, shaharlarni talon-taroj qilib,  qoʻlga kiritgan oʻljalari bilan oldinga siljigan Qutayba ibn Muslim oʻlimigacha oʻz faoliyatini davom ettirib, Islom dinini tanitgan boʻlsa-da, uning harakatlari turklarning ommaviy ravishda Islomni qabul qilishiga olib kelmadi. 

Umar ibn Abdulazizning hamma joyda karvonsaroylar, kasalxonalar qurish va adolatli boshqaruv oʻrnatish haqidagi gʻoyasi amalga oshirilganda, turklar juda tez vaqt ichida Isom dinini qabul qilgan boʻlar edi. Talonchilik tufayli jihod tushunchasining ikkinchi oʻringa qoʻyilishi va birinchi navbatda zulmning ustunlik qilishi, arab zulmining Ummaviylar orqali davom etganiga dalil boʻldi. Biroq bunday voqealarga qaramay, turklar bilvosita Islomni qabul qila boshladilar.

Xazar turklari 
Islom dinini qabul qilgan birinchi turk davlati sifatida Xazarlar ham koʻrsatiladi. 723-yilda Xazar turklari Musulmon Arablarni magʻlubiyatga uchratgandan soʻng, Ummaviylar katta qoʻshin bilan Xazarlarga qarshi yurish qilib, xalifa Hishom ibn Abdulmalik (724-743) davrida xazarlarning Kavkazdan tashqarigachaha chekinishiga sabab boʻladilar.

Manbalar 

Islom dini tarixi
Turkiy xalqlar tarixi