MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Fantastik toʻrtlik (film, 2005)

Fantastik toʻrtlik () 2005-yili katta ekranlarga chiqarilgan superqahramonlar haqidagi film boʻlib, film gʻoyasi Marvel Comics nashriyoti tomonidan tushirilgan shu nomli qahramonlar jamoasiga asoslangandir. Film rejissori — Tim Story. Constantin Film, Marvel Enterprises va 1492 Pictures studiyalari tomonidan ishlangan hamda 20th Century Fox tomonidan tarqatilgan. Bosh rollarda, Ioan Gruffudd, Jessica Alba, Chris Evans, Michael Chiklis, Julian McMahon va Kerry Washington.

Ushbu kartina shu paytgacha filmlashtirilgan ikkinchi Fantastik toʻrtlik haqidagi live-action filmdir. Bundan avvalgi film The Fantastic Four (Fantastik toʻrtlik), deb nomlanib, unga Roger Corman rejissorlik qilgan, ammo kinokartina ekran yuzini koʻrmadi. Fantastik toʻrtlik filmi premyerasi AQShda 2005-yil 8-iyulda boʻldi. Tanqidchilar tomonidan aralash baholandi, biroq tijoriy muvaffaqiyatga erishdi. Film sikveli Fantastik toʻrtlik: Kumush syorfer tajovuzi boʻlib, 2007-yilda chiqarildi.

Mazmuni 

Olim Reed Richards sobiq sinfdoshi Victor von Doomni oʻzining kosmik energiya bilan bogʻliq tajribalarini moliyalashtirishga rozi qiladi. Keyinchalik, von Doomning kosmik stansiyasida fazogir Ben Grimm, tadqiqotchi Sue Storm va uchuvchi Johnny Stormdan iborat ekipaj aʼzolari sirli kosmik boʻronga duchor boʻlishadi. Bu boʻron ularga super-kuchlarni ato etadi. Va ular, keyinchalik, "Fantastik toʻrtlik" deb nomlangan jamoa tuzishib, yovuzga aylangan von Doomga qarshi kurashishadi.

Rollarda 
 Ioan Gruffudd — Reed Richards / Mr. Fantastik
 Jessica Alba — Sue Storm / Koʻrinmas ayol
 Chris Evans — Johnny Storm / Olov-odam
 Michael Chiklis — Ben Grimm / Tosh-odam
 Julian McMahon — Victor Von Doom / Doktor Doom
 Hamish Linklater — Leonard
 Kerry Washington — Alicia Masters
 Laurie Holden — Debbie McIlvane
 Kevin McNulty — Jimmy OʻHoolihan
 Maria Menounos — hamshira
 Michael Kopsa — Ned Cecil
 Stan Lee — Willie Lumpkin

Saundtrek

Manbalar

Havolalar 
 
 
 
 Fantastic Four Marvel.comda

2005-yil filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh filmlari
Superqahramonlar haqidagi AQSh filmlari
20th Century Fox filmlari
AQSh ilmiy fantastik filmlari
AQSh jangari filmlari
AQSh sarguzasht filmlari
Niels Henrik Abel

Niels Henrik Abel (; 1802-yil 5-avgust — 1829-yil 6-aprel) — norvegiyalik matematik, turli sohalarga yirik hissa qoʻshgan. Eng muhim hissalaridan biri, radikallarda umumiy kvintik tenglamani yechish mumkin emasligini koʻrsatuvchi birinchi toʻliq dalilni ishlab chiqqan. Bu yashagan davrdagi eng muhim yechilmagan masalalardan biri boʻlib, 250 yildan ortiq vaqt davomida yechimsiz qolib kelayotgan boʻlgan. Abel, shuningdek, elliptik funktsiyalar sohasida yangiliklarni kiritgan, Abel funksiyalarini kashf etgan . Olim qashshoqlikda yashayotganida ilmiy kashfiyotlarni qilgan. 26 yoshida sil kasalligidan vafot etgan.

Oslo va Gjerstadda Abelga haykallar oʻrnatilgan. Abel portreti Norvegiyaning 500 kronlik banknotasiga joylashtirilgan (1978). 2002-yilda Abelning 200 yilligi sharafiga Norvegiya hukumati matematika boʻyicha Abel mukofotini taʼsis etgan. Oydagi Abel krateri uning sharafiga nomlangan.

Manbalar 

1829-yilda vafot etganlar
1802-yilda tugʻilganlar
Fantastik toʻrtlik: Kumush syorfer tajovuzi

Fantastik toʻrtlik: Kumush syorfer tajovuzi () 2007-yili katta ekranlarga chiqarilgan superqahramonlar haqidagi film boʻlib, film gʻoyasi Marvel Comics nashriyoti tomonidan tushirilgan shu nomli qahramonlar jamoasiga asoslangandir. 2005-yilda ishlangan Fantastik toʻrtlik filmining mantiqiy davomi. Film rejissori — Tim Story. Marvel Entertainment, 1492 Pictures, Constantin Film, Ingenious Film Partners va Dune Entertainment studiyalari tomonidan ishlangan hamda 20th Century Fox tomonidan tarqatilgan. Bosh rollarda, Ioan Gruffudd, Jessica Alba, Chris Evans va Michael Chiklis. Ikkinchi darajali rollarda, Julian McMahon, Kerry Washington, Andre Braugher, Beau Garrett, Doug Jones va Laurence Fishburne.

Mazmuni 

Reed (Ioan Gruffudd), Susan (Jessica Alba), Johnny (Chris Evans) va Ben (Michael Chiklis) Yer sayyorasini halokatga tayyorlash uchun kelgan galaktikalararo messenjerga duch kelishadi. Jumboqli messenjer butun dunyo boʻylab tartibsizliklarga sabab boʻlgan bir paytda, qahramon toʻrtlik azaliy dushmani boʻlmish Victor Von Doom bilan ham kurashishlari lozim.

Rollarda

Manbalar

Havolalar 
  
 
 
 

2007-yil filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh filmlari
Superqahramonlar haqidagi AQSh filmlari
20th Century Fox filmlari
AQSh ilmiy fantastik filmlari
AQSh jangari filmlari
Angela Carini

Angela Carini (tugʻ. 1998-yil 6-oktyabr) — italiyalik bokschi, 69 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Italiya terma jamoasi aʼzosi. 2019-yilgi Jahon chempionatining kumush medali sovrindori, 2019-yilgi Yevropa chempionati kumush medali sovrindori, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi.

Faoliyati 
2018-yilda Hindistonda ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 69 kg vazn toifasida ikkinchi raund Xitoy sportchi Gu Xuna yutqazib va Jahon chempionatidagi oʻyinini yakunlab.

2019-yilda Alcobendasda (Ispaniya) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida 69 kg gacha boʻlgan vazn toifasida u final uchrashuvida rossiyalik sportchi Darima Sandakovaga yutqazib, turnirning kumush medalini qoʻlga kiritdi.

2019-yilda oktyabr oyida Ulan-udeda (Rossiya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oldidan Jahon chempionatida italiyalik sportchi hakamlarning bir ovozdan qarori bilan Xitoyning taniqli sportchisi Dou Danga yutqazib, final uchrashuvini yakunladi. Natijada, u ayollarning boks boʻyicha oʻrtasidagi oʻn birinchi Jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 1/8 finalda u Tayvan sportchisi Chen Nien-chinga yutqazdi.

Manbalar 

Ayol bokschilar
Yashayotgan insonlar
1998-yilda tugʻilganlar
6-oktyabrda tugʻilganlar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi bokschilar
Nadine Apetz

Nadine Apetz (tugʻ.1986-yil 3-yanvar) — germaniyalik bokschi, 69 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Germaniya terma jamoasi aʼzosi. 2016 va 2018-yilgi Jahon chempionati gʻolibi. 2018- yilgi Yevropa chempionati va 2019-yilgi Yevropa oʻyinlari sovrindori. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi.

Faoliyati 
Nadine 69 kg gacha vazn toifasida mamlakat chempionatining besh karra gʻolibi (2011, 2013, 2016, 2017, 2018).

2016-yilda Nur-Sultonda (Qozogʻiston) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 69 kg gacha boʻlgan vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2018-yilda Sofiyada (Bolgariya) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida 69 kg gacha boʻlgan vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Hindistonda ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 1/2 final uchrashuvida nemis sportchisi xitoylik sportchi Gu Xun bilan uchrashib, unga 1:4 hisobida imkoniyatni boy berib, Jahon chempionatidagi chiqishlarini yakunladi, turnirning bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2019-yilgi Minskda (Belarus) boʻlib oʻtgan Yevropa oʻyinlarida 69 kg vazn toifasida u bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 1/8 finalda u Hindiston sportchisi Lovlina Borgohainga yutqazdi.

Manbalar 

Ayol bokschilar
Yashayotgan insonlar
1986-yilda tugʻilganlar
3-yanvarda tugʻilganlar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi bokschilar
Maftunaxon Meliyeva

Maftunaxon Melieva (tugʻ. 1997-yil 7-oktyabr, Jizzax, Oʻzbekiston) — oʻzbek bokschi, 64 kg gacha vazn toifasida ishtirok etadi, Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2019-yilgi Osiyo chempionati bronza medali sovrindori.

Faoliyati 
2013-yilda u havaskor boksdagi sport karyerasini boshlagan. 2016-yilda ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida ishtirok etdi. 2016-yilda 17-23-oktyabr kunlari Ulan-Batorda (Moʻgʻuliston) boʻlib oʻtgan Chinggis Han Cup 22-xalqaro boks turnirida qatnashib, 60 kg vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2019-yilda Bangkokda (Tailand) boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida u bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2019-yilda u Ulan-udeda (Rossiya) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida ishtirok etgan, biroq dastlabki bahsda u bolgariyalik ancha tajribali bokschi Melis Yonuzovadan ustun keldi.

Manbalar 

Ayol bokschilar
Yashayotgan insonlar
1997-yilda tugʻilganlar
7-oktyabrda tugʻilganlar
Oʻzbekiston bokschilari
Rashida Ellis

Rashida Ellis (tugʻ. 1995-yil 4-iyun, Lynn, Massachusetts, Amerika Qoʻshma Shtatlari) — amerikalik bokschi, 60 kg gacha toifasida ishtirok etadi, AQSH terma jamoasi aʼzosi. 2019-yilgi Jahon chempionati gʻolibi, 2019-yilgi Panamerika o'yinlarining bronza medali sovrindori, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi.

Faoliyati 
2019-yilda Limada (Peru) boʻlib oʻtgan Panamerika oʻyinlarida 60 kg gacha vazn toifasida u yarim finalga chiqdi va u boʻlajak gʻolib, braziliyalik sportchi Beatriz Ferreiraga yutqazdi va turnirning bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2019-yilda oktyabr oyida Ulan-udeda (Rossiya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oldidan Jahon chempionatida amerikalik sportchi yarim final uchrashuvini yakunlab, yana braziliyalik sportchi Beatriz Ferreiraga hakamlarning alohida qarori bilan magʻlub boʻldi. Natijada, ayollarning boks boʻyicha oʻrtasidagi oʻn birinchi Jahon chempionatida u bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 1/8 finalda u britaniyalik sportchisi Caroline Duboisga yutqazdi.

Manbalar 

Ayol bokschilar
Yashayotgan insonlar
1995-yilda tugʻilganlar
4-iyunda tugʻilganlar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi bokschilar
Ikki tomonlama foydalanish texnologiyalari

Ikki tomonlama texnologiya — bu fuqarolik va harbiy texnikada qoʻllanilishi mumkin boʻlgan dizayn, ishlab chiqarish, ekspluatatsiya yoki boshqa texnologik zanjirdir..

Kontsepsiya 
Texnologik yutuqlarning aksariyati (yadro energetikasi, raketa va kosmik texnologiyalar, lazerlar, radar tizimlari, kompyuterlar va boshqalar) ikkilamchi foydalanish texnologiyalari deb hisoblash mumkin, ammo bu tushunchaning oʻzi faqat 1980-yillarning oʻrtalarida keng tarqaldi.

Qoidaga koʻra, ikkilamchi foydalanish texnologiyalarini ishlab chiqish amaliy fan va ilmiy sohalarda eng istiqbolli tadqiqot yoʻnalishlarini rivojlantirish bilan bogʻliq;  u katta intellektual va iqtisodiy xarajatlarni talab qiladi. Natijada, ikki tomonlama texnologiyalarning asosiy xususiyatlari ularning sifati va samaradorligiga yuqori darajadagi talablarni oʻz ichiga oladi.

XX va XXI asrlar yoqasida ikki tomonlama foydalanish texnologiyalariga optoelektronika, biotexnologiyalar, telekommunikatsiya va kompyuter tarmoqlari texnologiyalari, yangi materiallar, yoʻnalishli energiya uzatish va boshqalar kiradi, chunki fuqarolik va harbiy sohada ulardan foydalanish imkoniyatlarining oʻzaro tutashuv maydoni  80-90 % ga yetadi.

Rossiya Federatsiyasi qonunchiligida eksporti Texnik va eksport nazorati federal xizmati tomonidan tartibga solinadigan ikki tomonlama foydalanish texnologiyalar roʻyxati belgilanadi (1992-2004-yillarda — Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Davlat texnik komissiyasi tomonidan).

Xalqaro munosabatlarda bunday texnologik mahsulotlarni oʻtkazish Rossiya ishtirokchilardan biri hisoblanadigan 1996-yildagi Anʼanaviy qurollar va yuqori texnologiyalar eksportini nazorat qilish (ikki tomonlama foydalanish) toʻgʻrisidagi Vassenar kelishuviga asoslanadi.

Manbalar

Qoʻshimcha adabiyotlar

Havolalar
Simranjit Kaur

Simranjit Kaur (; tugʻ. 1995-yil 10-iyul, Ludhiana, Panjob, Hindiston) — hindistonlik bokschi, 60 kg gacha va 64 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Hindiston terma jamoasi aʼzosi. 2018-yilgi Jahon va 2019-yilgi Osiyo chempionatlari sovrindori, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi.

Faoliyati 
Simranjit Kaur 64 kg vazn toifasida mamlakat chempionati gʻolibi.

2018-yilda Nyu Delida (Hindiston) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 1/2 final uchrashuvida hindistonlik sportchi xitoylik sportchi Dou Dan bilan uchrashib, unga 1:4 hisobida yutqazib, Jahon chempionatidagi chiqishlarini yakunladi, turnirning bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2019-yilda Bangkokda (Tailand) boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida 64 kg gacha boʻlgan vazn toifasida u final uchrashuvida xitoylik sportchi Dou Danga yutqazib, turnirning kumush medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 1/8 finalda u Tailand sportchisi Sudaporn Seesondeega yutqazdi.

Manbalar 

Ayol bokschilar
Yashayotgan insonlar
1995-yilda tugʻilganlar
10-iyulda tugʻilganlar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi bokschilar
Texnoekologiya

Texnoekologiya (-sanʼat, mahorat) — texnologik faoliyatning atrof-muhitga taʼsiri va uning manbalarini oʻrganadigan ekologiya boʻlimi. Bu inson faoliyatining energetika, sanoat, qishloq xoʻjaligi, transport, harbiy ishlar, fan va boshqalar kabi obyektlar bilan bogʻliq boʻlgan ekologiyaning amaliy yoʻnalishlari hisoblanadi.

Texnoekologiya turli soha va obyektlarning atrof-muhitga, inson salomatligiga taʼsiri hajmi, mexanizmlari va oqibatlarini, tabiiy resurslardan foydalanishning oʻziga xos xususiyatlarini belgilaydi, tabiat bilan bogʻliq boʻlgan  hatti-harakatlarning qoidalarini va tabiatni muhofaza qilishning texnik vositalarini ishlab chiqadi, chiqindilarni qayta ishlash muammolari, ishlab chiqarish  va vayron qilingan ekotizimlarni qayta tiklash, ishlab chiqarishni modernizatsiyalash bilan shugʻullanadi..

Manbalar

Havolalar 
 Oʻtish: Saytda Harakatlanish, QidiruvOʻtish: Saytda Harakatlanish, QidiruvOʻtish: Saytda Harakatlanish, QidiruvV.Oʻtish: saytda harakatlanish, qidiruv
 Texnik: navch. siyosiy. talabalar uchun. oʻtish: saytda harakatlanish, qidiruv navch. yopiq. / V. M. Udod, V. V. Trofimovich, O. S. Voloshkina, O. M. Trofimchuk; M-vo osviti i nauki Ukrainy, Nats. oʻtish: saytda harakatlanish, qidiruv Ukraina fanlar, Kiïvskiy nats. un-t im. T. Shevchenko. — K., 2007. Oʻtish: saytda harakatlanish, qidiruv
Transfer texnologiya

Transfer texnologiya (technology transfer) — bu bir tashkilot yoki faoliyat sohasida olingan texnologiya, bilim yoki tadqiqot natijalarini boshqa tashkilot yoki faoliyat sohalari ehtiyojlari uchun muvaffaqiyatli qoʻllash yoki moslashtirish hisoblanadi.

Texnologiyalarning transferida ikkita yondashuv mavjud:

 Texnologiyalarni (technology push) — yakuniy mahsulot ishlab chiqaruvchilar tomonidan talab qilinishi mumkin boʻlgan bozorga koʻchirish tadqiqot natijalari, texnologik yechimlar va ishlanmalarni namoyish qilish, ommalashtirish, prototiplar va boshqalar orqali bozorga tashviqot qilish.
 Bozorning texnologik ehtiyojlariga yoʻnaltirilganlik (market pul) — yakuniy foydalanuvchilar va yoki mahsulot ishlab chiqaruvchilarning ehtiyojlarini (talablarini) tahlil qilish asosida texnologik yechimlarni izlash, ishlab chiqish, tadqiqotlar olib borish.

Texnologiyalarning transferini amalga oshirish shakllariga quyidagilar kiradi:

 intellektual faoliyat natijalariga boʻlgan mutlaq huquqni oʻtkazish yoki begonalashtirish (qoida tariqasida, sanoat mulki obyektlari)
 litsenziyalar boʻyichaintellektual mulk obyektlaridan foydalanish huquqini berish
 turli firmalar va olimlar bilan birgalikda ishlab chiqish va tadqiqotlar (qoʻshma loyihalar)
 texnologik hujjatlarni topshirish (qoidaga koʻra nou-xau litsenziyalari doirasida)
 uskunalar va mexanizmlarni sotib olish yoki ijaraga olish (lizing) bilan bogʻliq texnologik maʼlumotlarni uzatish
 seminarlarda, simpoziumlar, koʻrgazmalardagi shaxsiy aloqalarda maʼlumot almashish
 maxsus bilimga ega boʻlgan yangi malakali xodimlarni ishga olish
 qoʻshma korxona tashkil etish

Koʻpgina kompaniyalar, universitetlar va davlat tashkilotlarida ilmiy tadqiqot natijalarini aniqlash, qonuniy himoya qilish va keyinchalik bunday natijalarni tijoratlashtirishdan manfaatdor boʻlgan tashkilot ichidagi uchinchi tomon tashkilotlari yoki boʻlimlarida tijorat salohiyatiga ega boʻlgan ilmiy tadqiqot natijalarini oʻtkazish uchun moʻljallangan texnologiyalarni uzatish markazlari mavjud.

Tadqiqot natijalarini tijoratga tatbiq etish turlicha boʻlishi mumkin.  U texnologiyalarni bozorga olib chiqish xavfi va foydalarini boʻlishish uchun litsenziyalash shartnomalari yoki qoʻshma korxonalar va sherikliklarni oʻz ichiga olishi mumkin.

Bundan tashqari agar tashkilot egasi yangi texnologiyani ishlab chiqishdan manfaatdor boʻlmasa, boshqa kompaniya tashkilotning oʻziga sarmoya kiritish yoki ularning birinchi yirik mijozi boʻlish orqali yordam koʻrsatishi mumkin.

Manbalar

Havolalar 

 Nanoindustriya № 6, 2013 jurnali „mintaqalarning texnologik rivojlanish vositasi sifatida texnologiya transfer markazlari“
 Skolkovskiy fan va texnologiya instituti: axborot uzatish ofisi.
Shubhalar yarim oroli

Shubhalar yarim oroli  — Kamchatka o'lkasidagi Oxot dengizining shimolida joylashgan Penjina ko'rfazidagi yarim orol hisoblanadi.

Geografiyasi 
Ushbu yarim orol shimol tarafdan Melkovodniy ko'rfazi bilan to'qnashadi va janubda uni Penjinskaya ko'rfazidan ajratib turadi. Yarim orolning sharqiy qismida xuddi shu nomdagi quruqlik mavjud bo'lib, ushbu quruqlik Elistratov yarim orolidagi Kitoviy (Klinoviy) quruqligi  bilan birgalikda kengligi 4 kilometr bo'lgan ko'rfazga kirish eshigini  hosil qiladi. Yarim orolning 1,2 kilometr shimoli-sharqidagi ko'rfazda nomi ma'lum bo'lmagan orolcha joylashgan. Oroldan 3-4 kilometr janubi- g'arbda — Treti oroli, g'arbda esa — nomsiz orol va Prichanaya ko'rfazi  joylashgan.

Yarim orolning o'rtacha suv oqimi — 8 metrni tashkil qiladi. Eng baland nuqtasi — balandligi 373 metr bo'lgan nomsiz tog'.

Eslatmalar 

Yarim orollar
Tipu yoʻlbarsi

Bir haykal tarixi. Tipu yoʻlbarsi — XVIII asrda ishlab chiqilgan mexanik oʻyinchoq boʻlib, Hindistondagi Maysur knyazligi hukmdori Tipu Sulton uchun yaratilgan. Oʻymakorlik san'atidan foydalanib ishlangan va rang berilgan  yogʻochli korpusga ega ushbu oʻyinchoq britaniyalik askarga hujum qilayotgan yoʻlbarsning deyarli haqiqiy oʻlchamdagi tasvirini aks ettiradi. Yoʻlbars va odamning tanasi ichidagi mexanizmlar odamning bir qoʻlini harakatga keltirishi orqali uning ogʻzidan inson qichqirigʻi va yoʻlbarsning ogʻzidan oʻpirilayotgan tovushlarga taqlidni amalga oshiradi. Bundan tashqari yoʻlbarsning yon tomonidagi qopqoqda 18 notadan iborat kichik damli cholg'u asbobi mavjud.

Tipu yoʻlbarsi Tipu Sultonning shaxsiy gerbi asosida yaratilgan boʻlib, u oʻz dushmani, yaʼni Buyuk Britaniyaning Ost-Indiya kompaniyasiga nisbatan nafratini aks ettirgan. Tipu yoʻlbarsi Ost-Indiya kompaniyasi jangchilari 1799-yilda Tipu poytaxtiga bostirib kirganidan keyin Tipuning yozgi qarorgohida topilgan. General-gubernator Lord Mornington Tipu yoʻlbarsini dastlab London minorasida koʻrgazmaga qoʻyish niyatida Buyuk Britaniyaga yuboradi. Birinchi marta London jamoatchiligiga 1808-yilda Ost-Indiya uyida, soʻngra Londondagi Ost-Indiya kompaniyasi binosida taqdim etilgan, keyinchalik Tipu yoʻlbarsi 1880-yilda Viktoriya va Albert muzeyiga koʻchirilgan (roʻyxatga olish raqami 2545 (IS)). Tipu yoʻlbarsi Londonga olib kelinganidan beri to bugungi kungacha ommaning doimiy diqqat markazida boʻlib kelmoqda.

Buyuk Britaniya askarini qiynayotgan mexanik yoʻlbars haqidagi eslatmalar Jon Keatsning tugallanmagan „Qoʻngʻiroqli qalpoq“ poemasida va Bernard Kornuellning „Sharp yoʻlbarsi“ romanida qayd etilgan.

Bibliografiya 
 Brittlebank, Kate (May, 1995), Sakti and Barakat: The Power of Tipu's Tiger. An Examination of the Tiger Emblem of Tipu Sultan of Mysore, Modern Asian Studies (Cambridge University Press) . — Т. 29.2: 257–269
 De Almeida, Hermione & Gilpin, George H. (2005), Indian Renaissance: British romantic art and the prospect of India, Ashgate Publishing, Ltd., ISBN 978-0-7546-3681-6. 
 Ord-Hume, Arthur (February 1987 - Part I, September 1987 - Part II), Tipu's Tiger - its History and Description, Music and Automata Т. 3.9, 3.10
 Stronge, Susan (2009), Tipu's Tigers, V&A Publishing, ISBN 1-85177-575-7
Oʻyinchoqlar
Lin Yu-ting

Lin Yu-ting (; tugʻ. 1995-yil 13-dekabr, Taypey, Xitoy Respublikasi) — tayvanlik bokschi, 48 kg gacha, 54 kg gacha va 57 kg gacha toifasida ishtirok etadi, Xitoy Taypeyi terma jamoasi aʼzosi. Jahon chempioni (2018), Osiyo chempioni (2017), 2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari gʻolibi, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi.

Faoliyati 
2013-yilda 17 yoshli oʻsmirlar oʻrtasida Jahon chempioni. Lin 48 kg gacha (2012), 54 kg gacha (2016, 2017) vazn toifasida mamlakat chempionatining uch karra gʻolibi. 2016-yilda Nur-Sultonda (Qozog'iston) oʻtkazilgan Jahon chempionatida u beshinchi boʻldi. 2017-yilgi Osiyo chempionatida 54 kg vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi. 2017-yil oxirida u Osiyoning eng yaxshi ayol bokschisi sovrinini qoʻlga kiritdi.

2018-yilda Jakartada (Indoneziya) boʻlib oʻtgan Yozgi Osiyo oʻyinlarida uchinchi oʻrinni egalladi va bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Nyu Delida (Hindiston) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida tayvanlik sportchi finalda bolgariyalik sportchi Stoyka Krasteva bilan uchrashdi va uni 4:1 hisobida magʻlub etdi va chempionatdagi oʻyinini yakunlab, jahonning eng yaxshisiga aylandi toifasi 54 kg gacha.

2019-yilda oktyabr oyida Ulan-udeda (Rossiya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oldidan Jahon chempionatida tayvanlik sportchi hakamlarning alohida qarori bilan rossiyalik sportchi Lyudmila Voronsovaga yutqazib, yarim final uchrashuvini yakunladi. Natijada, ayollarning boks boʻyicha oʻrtasidagi oʻn birinchi Jahon chempionatida u bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 1/8 finalda u Filippin sportchisi Nesthy Petecioga yutqazdi.

Manbalar 

Ayol bokschilar
Yashayotgan insonlar
1995-yilda tugʻilganlar
14-dekabrda tugʻilganlar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi bokschilar
Daraxtdagi uy

Daraxtdagi uy — bu yerdan baland ko'tarilgan bino bo'lib, asosan daraxt tojida qurilgan, uning asosini bir yoki bir nechta daraxtning tanasi tashkil qiladi. Dam olish maskani, ov uyi, ish joyi yoki vaqtinchalik boshpana sifatida foydalanish mumkin.

O'rmonli hudud uchun daraxtdagi uylar ekologik qurilishning namunasi bo'lib, ularni qurish uchun o'rmonlarni kesish shart emas. Tropiklarning ba'zi hududlarida  oddiy uylar daraxtlar yoki ustunlar ustida qurilib, bu  yer darajasida qurilgan uylar uchun mavjud  xavf-xatarlardan himoyalanish imkonini beradi.

An'anaviy uy-joy sifatida daraxtdagi uy 
Yangi Gvineyadagi Korovay qabilasining daraxt ustida qurilgan uylarining ba'zilarining balandligi 40 metrgacha bo'lib, shu orqali ular qo'shni qabila kallakesarlari hujumidan saqlanishadi.

Ommabopligi 
1990-yillarning o'rtalaridan boshlab, daraxtdagi uylar Amerika Qo'shma Shtatlarida va Yevropaning ba'zi qismlarida tobora ommalashib bormoqda. Bunga kutilgan daromadning oshishi, qurilish texnologiyalarining takomillashtirilishi, xavfsiz qurilish amaliyotlari bo'yicha tadqiqotlar va atrof-muhit muammolariga, xususan, barqaror rivojlanishning ta'minlanishiga bo'lgan qiziqishning ortishi sabab bo'ldi. Bu, o'z navbatida, o'z mijozlari uchun barcha qurilish va dizayn ishlarini qamrab oladigan korxonalar uchun talabni ta'minladi.

Daraxtdagi uyga misollar 

 Yangi Zelandiyada  2009-yilda Yellow Tree House restorani 40 metrlik sekvoya tepasida qurilgan.
 Fransiyada 800-1200 yoshlik eman asosida ikkita ibodatxona qurilgan.
 Angliyada Alnwick Parkida 560 m² hududga ega daraxt-uy qurilgan.

Yana qarang 

   — ekologik toza daraxt uyi tushunchasi.
 Free Spirit Spheres — o'rmon tojida osilgan sharsimon uylar.
 Baubotanik minorasi.

Eslatmalar

Havolalar 

 Daraxt uylar (foto)