MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Grafik dizayn

Grafik dizayn — dizayn sohasining yoʻnalishlaridan biri boʻlib, maʼlum axborotni ijtimoiy guruhlarga yetkazish uchun vizual kontent yaratish, ularni tartiblash, loyihalashga xizmat qiladi. Grafik dizaynning asosiy maqsadi muammolarni aniqlash va ularni ijodkorlik bilan innovatsion va raqamli vositalar yordamida oʻzgartirish va toʻgʻri talqin qilishdan iborat .

Bu soha vakillari, grafik dizaynerlar, vizual xabarlarni talqin qilish, ularni tartiblash va mijozga taqdim etish ustida ishlaydi. Dizayn ishi mijozning talabiga asoslanishi mumkin, bu talab lingvistik jihatdan ogʻzaki yoki yozma ravishda belgilanadi, yaʼni grafik dizayner mijozning ogʻzaki yoki yozma xabarini grafik koʻrinishga aylantiradi.

Grafik dizayn, qoʻllash sohasiga koʻra har qanday vizual aloqa bilan bogʻliq turli xil sohalarga ega. Masalan, u reklama strategiyalarida qoʻllanilishi mumkin yoki aviatsiya dunyosida yoki kosmik tadqiqotlarda ham qoʻllanilishi mumkin. Shu maʼnoda, baʼzi mamlakatlarda grafik dizayn faqat eskiz va chizmalarni ishlab chiqarish bilan bogʻliq deb hisoblanadi, ammo bu notoʻgʻri, chunki vizual aloqa uni qoʻllash mumkin boʻlgan juda koʻp turdagi sohalarning kichik bir qismi hisoblanadi.

Antik davr va oʻrta asrlarda paydo boʻlgan grafik dizayn 19-asrda Gʻarbda alohida kasb sifatida paydo boʻldi va uning evolyutsiyasi 20-asrda tobora oʻsishiga imkon yaraldi. Bugungi kunda axborot almashinuvining jadal va ommaviy oʻsishini hisobga olgan holda, tajribali dizaynerlarga boʻlgan talab har qachongidan ham ortib bormoqda. Va bunga yangi texnologiyalarning rivojlanishi va ularni ishlab chiquvchi muhandislarning vakolatidan tashqari, inson omillariga eʼtibor berish zarurati sabab boʻlmoqda.

Terminologiya 
William Addison Dwiggins koʻpincha „grafik dizayn“ atamasini 1922-yilgi maqolada ishlatgan deb hisoblanadi, garchi u 1908-yil 4-iyul sonida (9-jild, 27-raqam) „Uyushgan mehnat“ nashriyotida paydo boʻlgan. San-Fransisko, printerlar uchun texnik taʼlim haqidagi maqolada:
Tadbirkorlar kasaba uyushmasi
… Printerlar orasida ustunlik qilayotgan, shubhasiz, yuqori darajadagi intellekt, dizaynning elementar tamoyillari barmoq uchida bo‘lganda, ularning ko‘pchiligi bilimlari o‘sib, grafik dizayn va bezatish bo‘yicha mutaxassis bo‘lib yetishishiga ishonchdir. …

Oradan oʻn yil oʻtib, Kaliforniya sanʼat va hunarmandchilik maktabining 1917-1918 yillardagi kurslar katalogida "Grafik dizayn va xat yozish" kursi eʼlon qilindi, u "Kengaytirilgan dizayn va xat yozish" kursining oʻrnini egalladi. Ikkala darsni Frederick Meyer oʻqidi.

Tarixi 
Asosiy maqola: Grafik dizayn tarixi

Uning uzoq tarixida ham, 20-21-asrlardagi vizual aloqaning nisbatan yaqinda paydo boʻlgan oʻsishida ham reklama, sanʼat, grafik dizayn va tasviriy sanʼat oʻrtasidagi farq yoʻqoldi. Ular koʻplab elementlarni, nazariyalarni, tamoyillarni, amaliyotlarni, tillarni va baʼzan bir xil xayrixoh yoki mijozni baham koʻradi. Reklamada yakuniy maqsad tovarlar va xizmatlarni sotishdir. Grafik dizaynda „mohiyat inson tajribasini hujjatlashtiradigan maʼlumotlarga tartib, gʻoyalarga shakllar, ifoda va artefaktlarga tuygʻu berishdir.“

Manbalar
Benjamin Kuciński

Benjamin Kuciński (1982-yil 1-iyunda Katovitseda tugʻilgan) — polshalik poygachi.

Yashayotgan insonlar
1982-yilda tugʻilganlar
Ali Rıza Artunkal

Ali Rizo Artunkal (1881, Plovdiv - 1959-yil 13-dekabr, Istanbul), turk askari va siyosatchisi.

Hayotiy 
Mekteb-i Erkan-i Harbiyeni 1904-yilda kapitan sifatida tugatgan. 83. Polk 16. 2-diviziya qo'mondonligi. Armiya, Kirkkilise korpusi, 4 va 1-armiya korpus shtabida xizmat qildi va 1911-yilda u xodimlar sinfiga o'tkazildi. Korpusning xodimi bo'lganida u Bolqon urushlarida qatnashgan. 1916-yilda unga mayor unvoni berilgan. 5. Armiya poligon inspektsiyasi shtab boshlig'i, Ikkinchi Bolgariya armiyasi bilan aloqa ofitseri, Yildirim qo'shinlari bosh poligon inspektori shtab boshlig'i, Chanoqqal'a guruhi shtab boshlig'i va armiya bo'limi mudiri lavozimlarida ishlagan.

U 1921-yilda Istanbuldan Ineboluga kelgan va Turkiyaning mustaqillik urushida qatnashgan. Gʻarbiy front inspektsiyasi shtab boshligʻi, Gʻarbiy Anadolu tizmasi inspektsiyasi boshligʻi lavozimlarida ishlagan va 1921-yil 15-oktabrda tuman hokimi lavozimiga koʻtarilgan. 1926-yilda Miralay unvoniga koʻtarilgan. Akshehir tuman inspektsiyasi vazifasini bajaruvchi, 2. Armiya shtab boshlig'i, piyodalar brigadasi qo'mondonligi, korpus boshlig'i, bo'linma komandirining o'rinbosari, diviziya qo'mondonligi, havo bo'limi va urush bo'limi bo'limlarida ishlagan. 1930-yilda mirliva darajasiga koʻtarilib, 41-, 16-, 4-chi boʻldi. Diviziya va Chanoqqal’a mustahkamlangan hududi qoʻmondonliklarida xizmat qilgan. 1939-yilda u general- leytenant va 8-chi darajaga ko'tarildi. Korpus qo'mondonligiga tayinlandi. II. jahon urushi Yillar orasida Marmara (Istanbul, Qirklareli, Edirne, Tekirdag, Chanakkale va Kojaeli) Harbiy holat qo'mondonligiga tayinlangan va 1941-yil 16-oktabrda nafaqaga chiqqan.

VI. VII. va VIII. Manisa deputati etib saylandi. 1941-yil 12-noyabrdan 1946-yil 7-iyulgacha Ikkinchi jahon urushi Saydam, I. Sarachoglu va II. Sarachog'li hukumatlarida uch marta Milliy Mudofaa muovini lavozimida ishlagan.

1959-yil 12-dekabrda vafot etdi.

Manbalar 

1959-yilda vafot etganlar
1881-yilda tugʻilganlar
Tamara Abdiboyeva

Tamara  Abdiboyeva - (ruscha:Тамара Абдибаева) iqtisod fanlari nomzodi, Oʻzbekiston Respublikasi Soliq Akademiyasi Buxgalteriya hisobi va audit kafedrasi mudiri, iqtisod fanlari nomzodi.

Hayoti 
  Tamara Abdiboyeva 1952-yil 2-noyabrda Toshkent viloyatining Doʻrmon qishlogʻida ziyoli oilada tugʻildi. 1969-yili 23-oʻrta maktabni bitirib, 1970-yil Qishloq xoʻjalik institutiga oʻqishga kirdi. 1976-yil shu institutni buxgalter - iqtisodchi mutaxassisligi boʻyicha muvaffaqiyatli tugatdi.

1989-yildan 1999-yilgacha Makroiqtisod va statistika vazirligi, “Bozor munosabatlari oʻquv - konsalting markazi”, “Buxgalteriya hisobi va audit” kafedrasida oʻqituvchi, katta oʻqituvchi va dotsent lavozimlarida ishladi.

  1999-yildan 2001-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasi Soliq Qoʻmitasi Soliq kolleji Soliqlar va soliqqa tortish kafedrasida katta oʻqituvchi vazifasini bajardi.

T. Abdiboyeva 2001-yil avgust oyidan hozirgi kungacha Soliq Akademiyasinining “Buxgalteriya hisobi va audit” kafedrasida katta oʻqituvchi va 2003-yil 20-yanvardan kafedra mudiri mudiri lavozimida ishlab kelmoqda. Umumiy ilmiy - pedagogik ish staji 24 yil.

Hozirgi vaqtda Tamara Abdiboyeva bakalavriyatning kunduzgi boʻlim, bir yillik qayta tayyorlash va malaka oshirish guruhlarida Buxgalteriya hisobi asoslari, Moliyaviy va boshqaruv hisobi fanlari boʻyicha ma’ruza hamda amaliy darslarini olib bormoqda.U oilali, 2 farzandning onasi.

Ilmiy Faoliyati 
  T. Abdiboyeva oʻz ilmiy faoliyatini 1985-yilda Oʻrta Osiyo Qishloq xoʻjaligi iqtisodiy ilmiy - tekshirish institutida aspirantlikdan boshladi. 1989-yilda mazkur institutning ixtisoslashgan ilmiy kengashda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi va iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasiga erishdi.

Shu kungacha umumiy ish hajmi 30 bosma taboqdan ortiq ilmiy va oʻquv - uslubiy ishlari tayyorlanib chop etilgan. Ilmiy va uslubiy seminarlarda, konferensiyalarda ma’ruzalari bilan qatnashib keladi.

Manbalar 

Olimlar
Pedagoklar
Akademiklar
Naci Tınaz

Ahmet Naji Tınaz (1882, Serfice, Usmonli imperiyasi - 1964-yil 25-noyabr), turk askari va siyosatchisi.

harbiy hayot 
Harbiy akademiyani 1904-yil 19-aprelda leytenant unvoni bilan, 1907-yil 20-sentabrda Harbiy akademiyani shtab kapitan unvoni bilan tamomlagan.

Tripoli urushi, Bolqon urushi va Birinchi jahon urushida qatnashgan.

1916-yil 14-iyunda unga mayor unvoni berilgan. 1917-yil 21-iyul, 3-son Korpusning 1-bo'limi direktori, 1918-yil 16-iyunda 3-divizion Korpus shtab boshlig'i, 1918-yil 3-dekabrda 20-shtab  Armiya korpusi shtab boshlig'i, keyin esa Bosh shtabning 2-bo'limi direktorining o'rinbosari etib tayinlandi.

1921-yilning 10-yanvarida Turkiyaning mustaqillik urushiga qoʻshilish uchun Istanbulni tark etib, Ineboluga joʻnadi. 1921-yil 27-yanvarda G'arbiy front qo'mondonligi shtab boshlig'i etib tayinlandi. Inönü janglaridan soʻng 1921-yil 1-martda tuman hokimi lavozimiga koʻtarildi.

1921-yil 15-sentabr, 15-sentabr. Diviziya komandiri etib tayinlandi. 1922-yil 31-avgustda Miralay unvoniga koʻtarildi. 1924-yil 1-dekabr, 6-son Korpus qo'mondoni (1927-yil 10-fevralgacha ishonchnoma bilan) va qo'shimcha vazifa bilan Sivas gubernatori etib tayinlandi.

1926-yil 30-avgustda mirliva unvoni berilgan. 1927-yil 12-oktabrda Milliy Mudofaa vazirligi maslahatchisi, 1928-yil 19-yanvarda Milliy Mudofaa vazirligi maslahatchisi, 1929-yil 9-mayda Milliy Mudofaa Vazirligi maslahatchisi lavozimlariga tayinlandi.

1930-yil 30-avgustda unga ferik unvoni berilgan. 1930-yil 8-sentabr, 4-son. Korpus qo'mondoni 1935-yil 3-sentabrda Jandarmeriya Bosh qo'mondoni etib tayinlandi. 1938-yil 29-dekabrda oʻz xohishi bilan nafaqaga chiqdi.

U ishtirok etgan urushlarda Usmonli va Germaniya davlatlarining turli orden va medallari, Turkiya Oliy Millat Majlisining qizil chiziqli Mustaqillik medali bilan taqdirlangan.

Siyosiy hayot 
V. (Tanlash bo'yicha), VI. va VII. Davr Bursa, VIII. Turkiya Oliy Millat Majlisining Anqara deputati etib saylandi. 1939-yil 18-yanvardan 1940-yil 5-aprelgacha Milliy mudofaa vaziri lavozimida ishlagan.

U uylangan va uch farzandi bor edi. 1964-yil 25-noyabrda vafot etdi. Anqaradagi Cebeci harbiy shahidlar qabristoniga dafn etilgan jasadi 1988-yil 30-avgust kuni Davlat qabristoniga koʻchirildi.

1964-yilda vafot etganlar
1882-yilda tugʻilganlar
Aziza Qurbonova

Aziza Abdusabitovna Qurbonova (1988-yil 11-sentabr; Toshkent, OʻzSSR, SSSR) — taniqli oʻzbek jurnalisti va blogeri. Ijtimoiy tarmoqlardagi „Mikrofon koʻtargan ayol“ sahifalari blogeri sifatida tanilgan. Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi Yoshlar (2013 va 2014—2017), Bolajon (2013—2014) va Oʻzbekiston 24 (2017—2018) telekanallarida faoliyat yuritgan. Hozirda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Matbuot xizmati Media-markazida ishlaydi. „Shuhrat“ medali sohibasi (2021).

Aziza Qurbonova 2019-yilda Oʻzbekistonning OAV va internet tarmogʻidagi soʻnggi yillardagi jamoatchilik faollari Top-30taligi roʻyxatiga kiritilgan. Jurnalistlar ijodiy uyushmasi raisining soʻzlariga koʻra, Aziza Qurbonova bir yil ichida yetakchi blogerlar qatoriga chiqib olgan.

Bolalik va yoshlik yillari 
Aziza Qurbonova 1988-yil 11-sentyabrda Toshkentda tavallud topgan. Bolaligi Uchtepa tumanining Choʻponota mahallasida kechgan. Ota-onasining 4 farzandi boʻlib, Aziza 2-si, akasi va 2 ukasi bor. Oilada yolgʻiz qiz boʻlgan.

Aziza 4 yoshida unga alifboni tanitishgan. U paytda 1 yilda 2 ta sinfni bitirishga ruxsat boʻlgan. Aziza 6 yoshida 1-2-sinfni tugatib, keyingi yil 7 yoshida 3-sinfga chiqqan. Lekin oʻsha paytda oilasi boshqa joyga koʻchgani, yangi joyga moslashuvini hisobga olib, onasi uni 3-sinfda qayta oʻqitgan. Kichkinaligidan jurnalist boʻlishni orzu qilgan Aziza, 5-sinfdan televideniyega kelib, „Binafsha“ degan koʻrsatuvda qatnashib yuradi.

Aziza Qurbonova maktabni bitirgach dastlab Oʻzbekiston davlat jahon tillari universitetida (2009) bakalavriat bosqichini, soʻngra Oʻzbekiston milliy universitetida (2011) magistratura bosqichini tamomlaydi.

Faoliyati 
Aziza Qurbonova professional faoliyatini 2013-yilda Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasida boshlaydi. Turli yillar Yoshlar (2013 va 2014—2017), Bolajon (2013—2014) va Oʻzbekiston 24 (2017—2018) telekanallarida faoliyat yuritadi.

Aziza Qurbonova 2018-yildan ijtimoiy tarmoqlarda „Mikrofon koʻtargan ayol“ blogini yurita boshlaydi. 2019-yilda Oʻzbekistonning OAV va internet tarmogʻidagi soʻnggi yillardagi jamoatchilik faollari Top-30taligi roʻyxatiga kiritiladi. 2021-yildan blogda siyosiy mavzudagi yangiliklar chiqa boshlaydi. Jurnalistlar ijodiy uyushmasi raisining soʻzlariga koʻra, Aziza Qurbonova bir yil ichida yetakchi blogerlar qatoriga chiqib olgan.

2021-yilda 8-mart — Xalqaro xotin-qizlar kuni munosabati bilan Aziza Qurbonovaga Oʻzbekiston Respublikasi prezidenti tomonidan „Shuhrat“ medali taqdim etildi.

Hozirda Aziza Qurbonova Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Matbuot xizmati Media-markazi, Axborot tayyorlash guruhi Tahririyatida yetakchi mutaxassis boʻlib ishlayapti.

Manbalar 

Oʻzbekistonlik blogerlar
Oʻzbekistonlik jurnalistlar
Oktay Vural

Oktay Vural (1956-yil 9-fevralda tugʻilgan, Diyarbakir) — turk siyosatchisi, huquqshunos, byurokrat va akademik. Millatchi Harakat partiyasi (MHP) deputati boʻlgan Vural, 2001-2002-yillar orasida Transport va infratuzilma vaziri lavozimida ishlagan.

Hayotiy 
Oktay Vural 1956-yil 9-fevralda Diyarbakirda Hasan va Harbiye Vuralning farzandi boʻlib tugʻilgan. Boshlangʻich va oʻrta ta’limni Diyorbakirda tamomlagandan soʻng, 1979-yili Istanbul universitetining huquq fakultetini tamomlagan. 1983-yilda Ege universiteti Iqtisodiyot fakulteti Moliya boʻlimida magistr, 1987-yilda Dokuz Eylul universiteti Ijtimoiy fanlar institutida iqtisod fanlari doktori ilmiy darajasini oldi.

1988-yilda Dokuz Sentabr universiteti Iqtisodiyot va ma'muriy fanlar fakultetida assistent bo'ldi. BOTAŞ quvurlari va benzin transporti Inc. Boshqaruv kengashi raisi va bosh menejeri, Prezidentlik davlat nazorat kengashi a'zosi, Turkiya Gübre Sanayi A.Ş. Direktorlar kengashi va Bosh direktori, Demokratiyadagi birlik jamg'armasi a'zoligi, NATO Parlament Assambleyasi a'zoligi, XXI., XXIII., XXIV va XXV. U davr uchun Izmir deputati, parlament sanoat, savdo, energetika, tabiiy resurslar, axborot va texnologiyalar komissiyasi va transport vazirligining raisi edi. Turkiya Buyuk Millat Majlisining 23 va 24- davrlarida MHP Guruhi raisi oʻrinbosari lavozimida ishlagan. U 2016-yil 22-iyunda o'z vazifasidan iste'foga chiqdi U Galatasaroy kongress a'zosi. Tuba Vural bilan turmushidan Oʻgʻuz va Yavuz ismli ikki farzandi bor edi.

Shaxsiy hayot 
U 2014-yil 15-noyabrda koʻkrak bezi saratoni tufayli rafiqasi Tuba Vuraldan ayrilgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1956-yilda tugʻilganlar
Barbados bayrogʻi

Barbadosning milliy bayrogʻi 1966-yil 30- noyabrda, birinchi marta Barbados leytenanti Xartli Dottin tomonidan orolning birinchi Mustaqillik kunida koʻtarilganida rasman ochildi.

Dizayn 

U ikkita ultramarinli tribanddan iborat boʻlib, ular mamlakatni va osmonni oʻrab turgan okeanni anglatadi, qumni ifodalovchi belgi esa oltin oʻrta chiziq bilan ajratilgan. Odatda siniq trident deb ataladigan bu qora trident boshi oltin chiziqda joylashgan boʻlib, ikki chekkasidagi sheriklarining boshi toʻliq emasligi muhim ahamiyatga ega. Trident belgisi Barbadosning mustamlaka nishonidan olingan boʻlib, u yerda Poseydon tridenti Britanniya bilan birga koʻrsatilgan. Pastki qismining yoʻqligi uning koloniya maqomidan ramziy tanaffusni anglatadi. Tridentning uchta nuqtasi demokratiyaning uchta tamoyilini ifodalaydi: 1) xalq hukumati, 2) xalq uchun hukumat va 3) xalq tomonidan hukumat.

Bayroq dizayni Grantli V. Preskod tomonidan yaratilgan va Barbados hukumati tomonidan tashkil etilgan ochiq tanlovdan tanlangan. Bu tanlovda mingdan ortiq arizalar kelib tushgan.

Bayroqning rasmiy Britaniya standarti rang kodlari raqamlari: Ultramarin —BCC 148, Oltin — BS O/002.

Boshqa bayroqlar

1870—1966-yillar 
Barbados koloniyasi bayrogʻi
Barbados emblemasi boʻlgan Moviy belgi.

1958—1962-yillar 
Gʻarbiy Hindiston federatsiyasi bayrogʻi
„Quyosh va dengiz bayrogʻi“ nomi bilan tanilgan — toʻrtta oq gorizontal toʻlqinsimon chiziqli koʻk maydon va markazda toʻq sariq quyosh tasvirlangan.

1966—2021-yillar 
Barbados qirollik Bayrogʻi
Markazda tukli anjir daraxti (barglari koʻk rangga boʻyalgan) va sariq maydonning yuqori burchaklarining har birida Barbados gʻururi guli. Oltin atirgullar gulchambari bilan oʻralgan „E“ harfidan iborat koʻk rangli doira bayroqni oʻzgartiradi.

1966—2021-yillar 
Barbados general-gubernatori Bayrogʻi
Koʻk maydonda, „Barbados“ yozuvi bilan turgan toj kiygan sher

Yana qarang 

 Barbadosning milliy ramzlari
 Barbados bayroqlari roʻyxati

Manbalar 

Pages with unreviewed translations
Reha Denemeç

Reha Denemeç (1961-yil 20-mayda tugʻilgan, Elazig, Turkiya) — turk siyosatchisi.

U Milliy taʼlim vazirining oʻrinbosari va prezidentning sobiq bosh maslahatchisi hamda Adolat va taraqqiyot partiyasi (AK Partiya) asoschisi. Reha Denemeç shuningdek , Yevropa Kengashi Parlament Assambleyasi va 2020  30 Kasım 2020 tarihinde   -da  turk-ingliz Tatlıdil forumining  faxriy a'zosi  hamraisi hisoblanadi.

Siyosiy hayot 
2001-2015-yillar oralig'ida AK Partiya Markaziy Ijroiya Kengashida ishlagan va 10 yil davomida Ar-ge bo'yicha mas'ul vitse-prezident lavozimida ishlagan. Partiyaning tashkil topish va tashkil topish bosqichlaridan boshlab, 2002-yilgi umumxalq saylovida partiya saylovlarda gʻalaba qozongunga qadar Boshqaruv Raisi m. Rejep Tayyip Erdog'anning maslahatchisi edi. 22., 23. va 24. Oʻsha davrda Anqara deputati etib saylangan va Demokratiya qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.  1993-yilda Prezident Turgut O'zalning Prezidentlik tizimiga asoslangan "Ikkinchi almashinuv dasturi" ni amalga oshirish uchun tashkil etilgan "Yangi partiya" raisining maslahatchisi bo'lib ishlagan.

Yevropa Kengashi 
2013-2015-yillarda Yevropa Kengashi Parlament Assambleyasi (PACE) Turk guruhi prezidenti va bosh qarorgohi Strasburgda joylashgan Yevropa Kengashi Parlamenti vitse-prezidenti lavozimlarida ishlagan. O'z faoliyati davomida u EKPAning faxriy a'zosi etib saylangan va uning hissasi va mehnati uchun "pro merito" minnatdorchilik medali bilan taqdirlangan.

Davlat xizmati 
1986-yilda Davlat rejalashtirish tashkilotida (DPT) (hozirgi taraqqiyot vazirligi) ish boshladi. 1987-yildan boshlab u dastlab Davlat vazirligida Gʻaznachilik, tashqi savdo, davlat rejalashtirish tashkiloti, xususiylashtirish va davlat banklari boʻyicha xususiy kotib va maslahatchi lavozimlarida ishlagan. Magistraturada ta’lim olgandan soʻng DSP Iqtisodiy modellar va strategik tadqiqotlar bosh boshqarmasida ekspert lavozimida ishlagan. 1997-yilda bosh kotib yordamchisi lavozimiga tayinlangan va bir muncha vaqt oʻtgach, bosh kotib oʻrinbosari lavozimida ishlashda davom etgan. SPOdagi faoliyati bilan bir qatorda Turk Standartlari Instituti Texnik Kengashi a'zosi ham bo'lgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1961-yilda tugʻilganlar
Cemil Şeboy

Jemil Sheboy (1953-yilda tugʻilgan, Buja) — turk meʼmori va siyosatchisi.

Boshlangʻich va oʻrta ta’limni shu tumandagi Umurbey boshlangʻich maktabi va Buca oʻrta maktabida tamomlagan. Yenishehir Motor kasb-hunar liseyini tamomlagach, Ege universitetining tasviriy san'at fakultetiga o'qishga kirdi. 1979-yilda Arxitektura fakultetini tamomlagan. U harbiy xizmatni 1981-yilda Denizli shahrida qisqa muddatli zaxiradagi ofitser sifatida oʻtagan. Jemil Sheboy oilali, ikki farzandi bor.

Karyera 
Sportga yaqindan qiziqqan Jemil Sheboy yoshligida dzyudo bilan shug'ullangan va mahallaning federatsiyaga ega bo'lmagan klubi Asil Sporda yillar davomida futbol o'ynagan. 1984-yildan beri 2 muddat Bucaspor klubi prezidenti bo'lgan Sheboy, 89-90 yillarda Bukasporning 3-professional ligadan 2-ligaga o'tishida faol rol o'ynadi. Ish hayotini talabalik yillarida boshlagan Sheboy siyosiy hayotini erta boshlagan. U ANAP okrug kotibi va tuman prezidenti lavozimlarida ishlagan. 1984-yilgi saylovlarda markaziy tumandan kengash a’zosi etib saylangan Jemil Sheboy jamoat ishlari komissiyasida qatnashdi va komissiya raisi bo’ldi. 1994-yili Buca shahar hokimi boʻlgan meʼmor Jemil Sheboy 2004-yil mart oyidagi saylovlar bilan uchinchi marta xuddi shu lavozimga saylandi. Buka meri bo'lganida u tushundi; Munitsipalitet saroyi, Madaniyat saroyi, Vaqtinchalik boshpana markazi, Sport vodiysi, Buca hovuzi, Yedigöller, Mavlono haykali, Forbes Love Road, Roman Love Road, Nostalgia ko'chalari, Gediz Love Road, Ayollar Faoliyati Markazi, Tennis klubi va ijtimoiy ob'ektlar, Buca Ege kiyim tashkilotchisi Sanoat Chevik bir maydoni, Cumhur Asparuk maydoni, nogironlar parki va Otaturk niqobi kabi loyihalar bilan butun mamlakatda nom qozondi. U 2009-yil 20-yanvarda AK Partiya hokimi lavozimida ishlagan vaqtida “foydalanuvchi tashkilot tashkil etish, pora olish va korruptsiya sodir etish”da ayblanib hibsga olingan edi. U oʻziga qoʻyilgan ayblovlardan 22 kun oʻtib qoʻyib yuborilgan. 2015-yil 1-iyunda boʻlib oʻtgan saylovda AK Partiya 1-okrug 3-nchi oddiy deputati etib saylangan

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1953-yilda tugʻilganlar
Nermin Neftçi

Hayriye Ayshe Nermin Neftchi (1924, Istanbul, Turkiya - 2003-yil 20-avgust, Bodrum) — turk siyosatchisi. Turkiya tarixida Turkiya Buyuk Millat Majlisi raisining birinchi ayol oʻrinbosari boʻlgan Neftchi 2003-yil 20-avgust kuni yurak xuruji tufayli vafot etdi. 1974 va 1975-yillarda Turkiya Respublikasi Madaniyat vaziri lavozimlarida ishlagan.

Hayotiy 
1924-yilda Istanbulda tug'ilgan Neftchi Anqara universitetining huquq fakultetini tamomlagan va mustaqil huquqshunos bo'lib ishlagan. Nermin Neftchi turmush o'rtog'i Nizamettin Neftchi bilan 1950 yilda Respublika Xalq partiyasiga (CHP) qo'shildi va 1965-yilgi umumiy saylovlarda Mush deputati bo'ldi. Neftchi 1969-yilgi umumiy saylovlarda fuqarolarning iltimosiga ko'ra Mush viloyatidan o'z nomzodini qo'ydi va Sharqiy viloyatlar orasida demokratiyaga o'tgandan beri umumiy ovoz berish yo'li bilan saylangan birinchi ayol deputat bo'ldi. Ikki muddat (13 va 14) parlament aʼzosi boʻlgan Neftchi partiya majlisi aʼzosi, CHP Markaziy Ijroiya Kengashi va Guruh Ijroiya Kengashi aʼzosi boʻlgan. Byulent Ejevit rais etib saylangan VI- Favqulodda Kongressdan keyin, Kamol Satir bilan birga CHPdan ketgan deputatlardan biri edi. U dastlab Respublikachilar partiyasiga, keyin esa ushbu partiyaning Güven partiyasi bilan birlashishi natijasida tashkil etilgan Respublika Ishonch partiyasiga (CGP) oʻtdi. 1973-yil may oyida u Turkiya Buyuk Millat Majlisining (TBMM) birinchi ayol vitse-prezidenti bo'ldi. 1973-yilgi umumiy saylovlarda qatnashmadi.

1974-yil noyabr oyida tashkil etilgan Sadi Irmakning 38-prezidentligi. Hukumatda u tashqaridan Madaniyat vazirligini tashkil qildi. Turkan Akyoldan keyin ikkinchi ayol vazirdir. Uning turli gazeta va jurnallardagi maqolalari bilan bir qatorda Kirkuk aholisining turkiy tuzilishi va folklorini tasvirlaydigan “ O Yakadan Bu Yakaya ” nomli kitobi ham bor.

1992-yilda rafiqasi Nizamettin Neftchidan ayrilgan Nermin Neftchi jurnalist Solih Neftchi va Sinan Neftchining onasi edi. 2003-yil 20-avgustda yurak xuruji tufayli Bodrumda vafot etdi.

Manbalar 

2003-yilda vafot etganlar
1924-yilda tugʻilganlar
Tarhan Erdem

Tarhan Erdem, (1933, Bartin, - 2022-yil 8-iyun, Mug'la), turk siyosatchisi, tadqiqotchisi, yozuvchi. 1977-yilda 40. Turkiya hukumatida Turkiya sanoat va texnologiya vaziri lavozimida ishlagan. Erdem, shuningdek , Respublika Xalq partiyasining 16-prezidenti hisoblanadi. Turkiya Buyuk Millat Majlisida Istanbul deputati sifatida qatnashgan va 1999-2000-yillar orasida Jumhuriyat Xalq partiyasi Bosh kotibi lavozimlarida ishlagan.

Yoshlik davrlari va ta'lim olishi 
U 1933-yilda Bartin, Kurucasile shahrida tug'ilgan. 1959-yilda Istanbul texnika universitetining qurilish fakultetini tamomlagan.

Martaba 
1959-1995-yillar orasida Turkiya shakar zavodlari, Milliy Mudofaa vazirligi infratuzilma ob'ektlari, Cam Elyaf Sanayi A.Ş kabi turli muassasa va tashkilotlarda loyiha va nazorat muhandisi, bosh direktor va bosh koordinator bo'lib ishlagan. Turli davrlarda “ Milliyet ” va “ Radikal ” gazetalarida maqolalar yozgan. “Radikal” gazetasining nashr etilishi tugatilgandan soʻng u T24 axborot saytida oʻz ruknlarini davom ettirdi.

1953-yilda CHPda ro'yxatdan o'tgan. U shahar boshqaruvchisidan tortib partiya bosh kotibigacha deyarli barcha darajalarda ishlagan. Shuningdek, u talabalar uyushmalari va kasb-hunar palatalari boshqaruv kengashi a'zosi, Turk inqilobiy o'choqlari umumiy raisi edi.

1977-yilda Istanbul deputati etib saylangan. 1977-yil iyun oyida u Ecevit hukumatida sanoat va texnologiya vaziri bo'lib, ishonch ovozini olmagan.

Shaxsiy hayot va o'lim 
U ANAP Izmirning sobiq deputati va Turkiya Buyuk Millat Majlisi spikerlaridan biri İsmet Kaya Erdemning ukasi. Oilali, 2 nafar farzandi bor. Tarhan Erdem TESEV a'zosi edi. Erdem 2022-yil 8-iyun kuni Mugʻlaning Bodrum shahrida davolangan shifoxonada 89 yoshida vafot etdi.

Uning jasadi 2022-yil 11-iyun kuni Bebek masjidida oʻqilgan namozdan keyin Ashiyan qabristoniga dafn qilindi.

Manbalar 

2022-yilda vafot etganlar
1933-yilda tugʻilganlar