MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Demokratik saylovlar, saylov huquqlari va erkinlari standartlari to‘g‘risidagi Konvensiya

Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligiga aʼzo davlatlarda demokratik saylovlar, saylov huquqlari va erkinliklari standartlari toʻgʻrisidagi konvensiya — MDH konvensiyasi. 2002-yil oktabr oyida imzolangan va 2003-yilda uch davlat (Qirgʻiziston, Rossiya va Tojikiston) tomonidan ratifikatsiya qilinganidan soʻng kuchga kirgan. Keyinchalik Armaniston, Moldova, Qozogʻiston va Belarus ham konventsiyaga qoʻshilgan. Konventsiyani imzolagan davlatlar qatoriga Gruziya va Ukraina ham kiradi. Biroq ikkisi ham turli shartlar bilan imzolagan. Konventsiya loyihasi Rossiya Federatsiyasi MSK tashabbusi bilan Rossiya Federatsiyasi MSK aʼzosi V.I. Lisenko boshchiligidagi guruh tomonidan ishlab chiqilgan.

Konventsiya 2011-yil iyul oyida Dnestrboʻyi Moldova respublikasi Oliy Kengash qarori bilan mamlakatdagi asosiy huquq normasi sifatida tan olingan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Lysenko V. I. Konventsiyaga tushuntirish xati … (loyiha). Rossiya Federatsiyasi Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining Axborotnomasi. № 4 / 2001-yil

Havolalar 

  (nedostupnaya ssilka s 20-09-2016 [2073 dnya])Tekst konvensii (kopiya)
 Konvensiya o standartax demokraticheskix viborov, izbiratelnix prav i svobod v gosudarstvax — uchastnikax Sodrujestva Nezavisimix Gosudarstv: Dokumenti i materiali Otv. red. V. I. Lisenko. M.: RTsOIT, 2008. ISBN 5-93639-066-7
Dʰéǵʰōm

Dʰéǵʰōm (PRA-ind. *dʰéǵʰōm yoki, ""), yer, yoki *Pleth₂wih₁ (PRA-ind. *dʰǵʰōm*pleth₂wih₁) ochiq — proto-Hind-Yevropa mifologiyasida qayta tiklangan Yer maʼbudasining ismi. Ona Yer (*Déōm Méhttēr)odatda keng (*pleth₂wih₁) va qorongʻu (*dengengwo-) oʻlimga oidlar maskani, hamma narsani va tirik mavjudotlarni olib yuruvchi sifatida tasvirlangan. Bu koʻpincha *Dyēus Ph2tēr, kunduzi osmon xudosi va oʻlmas va samoviy xudolarning uyi bilan bogʻliq, chunki Dyeusning samarali yomgʻirlari yerdagi qabilalarga ozuqa va farovonlik olib kelishi mumkin. Shunday qilib, *Dʰéǵʰōm odatda hind-yevropa anʼanalarida unumdorlik, oʻsish va oʻlim bilan bogʻliq boʻlib, odamlarning onasi va maskani sifatida koʻriladi.

Rasm imkoniyatlari 

 Geya — yunonlar orasida.
 Tellus — Rimliklar orasida.
 Yord — Skandinaviyaliklar orasida.
 Jemina (litvaliklar) va Zemes-mate (latviyaliklar) - Baltlar orasida.
 Prithivi — Vedik davrining hindulari orasida.
 Bhumi — keyingi hindular orasida.
 Spandarma — eronliklardan.
 Nerta — nemislar orasida.
 Ona — pishloq yer — slavyanlar orasida.
 Danu — Keltlar orasida.
 Api — skiflar orasida.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 
 
 
Hosildorlik ma'budasi
Yerning ma'budasi
Hind-evropaliklarning xudolari
Terendez

Terendez (Trndez , ) — armanlarning anʼanaviy bayrami boʻlib, 13-fevral da nishonlanadigan Xudoni kutib olish (Tyarnendarach) sharafiga oʻtkaziladi. Bayram kechqurun, gulxanlar yoqilganda boshlanadi va koʻpincha 14-fevralga toʻgʻri keladi (Arman cherkovi kutib olishni nishonlaganida).

Tavsifi 
Trndez oʻzining tantanalari bilan rus Maslenitsa va Avliyo Valentin kuniga oʻxshaydi, chunki bayramning asosiy qahramonlari yosh turmush qurgan juftliklar va shunchaki bir-biriga oshiq yigit va qizlar hisoblanadi.

Bayram liturgiyasidan soʻng, cherkovlarda yangi turmush qurganlarni duo qilish marosimi oʻtkaziladi. Agar Trndez kuni Buyuk ibodat vaqtiga toʻgʻri kelsa, u holda cherkovlarda mehroblarning pardalari ochiladi va ochiq liturgiya xizmat qiladi.

Anʼanaga koʻra, yangi turmush qurganlar va sevishganlar olovdan sakrab oʻtishadi, bu ular duch keladigan qiyinchiliklarga qarshi birdamlikni anglatadi.

Bayram anʼanalari 
Qadim zamonlardan beri bayram tadbirining asosiy atributi olov boʻlib, u orqali qoʻllarini ushlab, sevishgan juftliklar sakrab oʻtishadi. Agar ular qoʻllarini qoʻyib yubormasdan sakrashga muvaffaq boʻlishsa, ularning oilasi mustahkam va ularning sevgisi abadiy boʻladi, deb ishonishgan. Yoshlar olovdan sakrab oʻtayotganda, keksalar ularga bugʻdoy va kanop urugʻlarini sepganlar, bu ham oilaviy hayotda farovonlik istagining bir turi hisoblangan. Shuningdek, arman eʼtiqodlariga koʻra, bu kunda bayram olovining alangasi „tekkan“larga hayotda yangilanish va farovonlik energiyasini beradi.

Yosh er-xotinlar ortidan, bolasiz ayollar, olov homilador boʻlishga yordam beradi deb umid qilib, olov ustidan sakrashgan, keyin esa festivalning boshqa barcha ishtirokchilari. Shundan soʻng, hamma qoʻllarini birlashtirib, samarali gulxan atrofida xorovod tashkil qilib raqsga tushishgan.

Yongʻin oʻchganida, kul yigʻilib, dalalarga sochilgan, bu arman eʼtiqodiga koʻra, kelgusi kuzda yaxshi hosil olib kelishi kerak deb ishonilgan.

Hozirda gulxanlar kamdan-kam yoqiladi, ammo olovdan sakrab oʻtish imkoniyatidan mahrum boʻlgan yigit-qizlar qoʻllarida shamlar bilan, kechqurun shahar koʻchalari boʻylab sayr qilishadi.

Trndez Rossiyada 
Rossiya Federatsiyasining ayrim shaharlarida (Moskva, Ryazan , Krasnoyarsk) Terendez ham qayd etilgan.

Manbalar

Yana qarang 

 Armanistonda bayramlar
 Ivan Kupala

Havolalar 

 Trndez: olov tilida anʼanalar (mavjud havola)
 alifbo tartibida dam olish
 Arman bayramlari
Jahon intellektual mulk tashkilotini etish taʼsis Konventsiyasi

Jahon intellektual mulk tashkilotini taʼsis etish toʻgʻrisidagi konventsiya () — Jahon intellektual mulk tashkilotini (WIPO) taʼsis etishni nazarda tutuvchi xalqaro shartnoma. Konventsiya 1967-yil 14-iyulda Stokgolmda imzolangan. 1970-yilda kuchga kirgan (1979-yilda oʻzgartirilgan).

Konventsiyaning funktsiyalarini tashkilotning oʻzi amalga oshiradi.

2020-yil uchun 193 shtat mavjud.

Yana qarang 

 Jahon intellektual mulk tashkiloti
 Intellektual mulkni himoya qilish bo'yicha Birlashgan xalqaro byurolar
 WIPO Lex

Manbalar

Havolalar 

 Jahon intellektual mulk tashkilotini taʼsis etish toʻgʻrisidagi konventsiya (1979-yil 2-oktabrda oʻzgartirilgan) (rus. ) WIPO Lex maʼlumotlar bazasida — WIPO rasmiy veb-sayti.
Intellektual mulk huquqi
Terminaliya

Terminaliya () — 23-fevralda nishonlanadigan qadimgi Rim bayrami — qadimgi Rim yilining oxirgi kunida — terminlar, chegaralar va yerlarni ajratib turuvchi chegara belgilari xudolari (lotincha terminus — „chegara tosh“, „ustun“, „ajratib turuvchi belgi“) sharafiga bagʻishlangan.

Terminlarga sigʻinish 
Chegara xudolari homiyligida boʻlgan chegara toshlari va ustunlari — Terminlarga sigʻinish joriy etilishi Qadimgi Rimning 2-qiroli Numa Pompiliusga tegishli boʻlib, u VIII asr oxiridan VII asr (m.a.) boshlarigacha hukmronlik qilgan. Bu xususiy mulkning muqaddasligi va daxlsizligi gʻoyasi bilan bogʻliq edi: birovni yerini tortib olish uchun chegara toshini koʻchirishga jur’at etgan shaxs laʼnatlangan va keyinchalik jinoiy javobgarlikka tortilgan.

Koʻp sonli Terminlardan tashqari, bir Terminga sigʻinish ham mavjud edi. Uning tasviri tushirilgan tosh Kapitoliy ibodatxonasiga qoʻyilgan va Rim chegaralarining daxlsizligini, shuningdek ularning doimiy kengayishini anglatgan.

Nishonlanishi 
Terminaliya bayramida qoʻshnilar birgalikda hurmat va qurbonlik marosimlarini oʻtkazganlar: ular tosh yonidagi chuqurga asal, sharob, sut quyishgan, don sepishgan, pirog qoʻyishgan, qoʻy yoki choʻchqa soʻyib, shundan soʻng ziyofat uyushtirishgan, Terminga bagʻishlangan qoʻshiqlar kuylashgan. Umuman olganda, bayram quvnoq va tinch oʻtgan. Qurbonliklar yerni ajratish va belgilarni oʻrnatishda ham qilingan, shu bilan mulkning chegaralari muqaddas sanalgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 Termin / Ye. M. Shtaerman // Mifi narodov mira : Ensikl. v 2 t. / gl. red. S. A. Tokarev. — 2-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1988. — T. 2 : K—Ya. — S. 501.
 N. P. Obnorskiy. Termin, bog // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1901. — T. XXXIIa.
 dam olish 23-fevral
 Qadimgi Rim Bayramlari
Ross Stewart (futbolchi, 1995-yil)

Ross Mark Stewart (1995-yil 10-aprelda tugʻilgan) — shotlandiyalik futbolchi, u Heart of Midlothian klubida darvozabon sifatida oʻynaydi.

Faoliyati

Motherwell 
Stewart Motherwell yoshlar tizimini tamomlagan va 2012-13 yilgi mavsumda zaxira oʻrindigʻi uchun birinchi jamoaning zaxira darvozaboni Li Xolis bilan bevosita raqobatlashgan.

2013-yil 12-may kuni Stewart asosiy tarkibda zaxira oʻrindigʻidan maydonga tushib, Ross Kaunti ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda darvozabon Darren Rendolfni oʻrniga tushdi.

Albion Rovers 
2015-yil iyun oyida Stewart Fir Park klubi tomonidan qoʻyib yuborilganidan soʻng Kotbrijdan Shotlandiyaning birinchi ligasi Albion Rovers klubi bilan shartnoma imzoladi.

Sent-Mirren 
2017-yilning 24-mayida, Kliftonxilldagi ikki yildan soʻng Stewart Sent-Mirren bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. Uning Kliftonxill va Sent-Mirren Parkdagi jamoadoshlaridan biri keyinchalik Ross Kauntida oʻynagan hujumchi boshqa Ross Styuart edi.

Livingston 
2018-yil iyul oyida Styuart Livingston bilan shartnoma imzoladi va 2019-yil 4-mayda McDiarmid Parkda Sent-Jonstonga qarshi 1:1 hisobida durang oʻynagan Lions safida debyut qildi.

Queen of the South (ijara) 
2020-yilning 23-yanvarida Styuart 2020-yilning 31-mayigacha Dumfries Queen of South klubiga ijaraga berildi. 8-fevral kuni Doonhamers ligasi doirasida Kappilouda boʻlib oʻtgan oʻyinda Stewartga Bob Makxyu  ikkita penalti tepdi va Grinok Mortonga qarshi 2:2 hisobida durang oʻynadi va 59-daqiqada birinchi boʻlib gol oʻtkazib yubordi, keyin esa 67-daqiqada ikkinchi penaltidan qutqarib qoldi.

Hearts (ijara) 
2020-yil 13-avgustda Styuart Heart of Midlothian bilan 2021-yil yanvarigacha olti oylik kredit shartnoijara 2020/21-yilgi mavsumning qolgan qismiga uzaytirildi.

Hearts 
2021-yil 4-may kuni Styuart Hearts bilan ikki yillik shartnoma imzolagan holda shartnomani oldindan naqd qilib qoʻydi.

Karyera statistikasi

Manabalar

Havolalar 

 Ross Stewart at Soccerbase
 Ross Stewart at the Scottish Football Association

Yashayotgan insonlar
1995-yilda tugʻilganlar
Sanderlend
Pages with unreviewed translations
Nish deklaratsiyasi

Nish deklaratsiyasi ― 1914-yil 7-dekabrda Nish shahrida Serbiya Milliy Birlashmasi tomonidan qabul qilingan, Janubiy slavyanlarni bir davlatga birlashtirishni oʻz faoliyatining ustuvor yoʻnalishlaridan biri sifatida eʼlon qilgan kelishuv. Hujjat Serb qoʻshinlari Avstriya-Vengriya ustidan gʻalaba qozongan Kolubara jangi tugashidan bir necha kun oldin eʼlon qilingan. Nish deklaratsiyasi ham Serbiya hukumatining yagona Yugoslaviya davlatini yaratishga intilishdan iborat boʻlgan mafkuraviy kayfiyatini aks ettirdi va Avstriya-Vengriya hukmronligi ostidagi Xorvatiya, Sloveniya va boshqa slavyan mintaqalari aholisidan ittifoqchilarni jalb qilishni maqsad qilgan.

Oldingi davr 

1903-yilgi May toʻntarishidan keyin yagona Yugoslaviya davlati gʻoyalari Serbiyada siyosatchilar, xususan, Radikal partiya doiralarida juda mashhur edi. Birinchi jahon urushining boshlanishi bilan Serbiya rahbariyati Avstriya-Vengriyaning hududida milliy tartibsizliklarni keltirib chiqarish bilan uni zaiflashtirish va oʻzini janubiy serb yerlarining bir qismini Bolgariyaga oʻtkazishni talab qilayotgan Antanta ittifoqchilarining bosimidan himoya qilish uchun birlashish konsepsiyasini faol ravishda ishlab chiqa boshladi. 1914-yil 3-oktabrda Serbiya qirollik missiyasi Petrogradda Rossiya TIVga Yugoslaviyani birlashtirish dasturini eʼlon qilgan xatni taqdim etdi. Frontdagi qiyin vaziyat Serbiya hukumatini vaqtincha poytaxtni Nishga koʻchirishga majbur qildi. Noyabr oyida dushman mamlakatning ichiga kirishini toʻxtatgan Kolubara jangi boshlandi.

Deklaratsiyani imzolash 
1914-yil 3-dekabrda ittifoqchilardan bir partiya oʻq-dorilarni qabul qilib olgan Serb qoʻshinlari qarshi hujumni boshladilar. 7-dekabr kuni Nishda Milliy Birlashma Serbiya hukumatining deklaratsiyasini qabul qildi, unda Avstriya-Vengriya bilan qurolli toʻqnashuv, boshqalari bilan bir qatorda, „barcha ozod boʻlmagan serb, xorvat va sloven birodarlarimizni ozod qilish va birlashtirish uchun kurash“ deb eʼlon qilindi. Bosh vazir Nikola Pashich Avstriya-Vengriyadagi vaziyatni beqarorlashtirishda unga katta ahamiyat bergan. Shuningdek, hujjatda „Buyuk Serbiya“ haqida hech qanday eslatma boʻlmagan, aksincha, barcha slavyan xalqlarining tengligi eʼlon qilingan.

Keyingi voqealar 
Nish deklaratsiyasida taqdim etilgan dastur kelajakda Serblar, Xorvatlar va Slovenlar Qirolligini yaratish uchun boshlangʻich nuqtalardan biriga aylandi. 1917-yil iyun oyining oʻrtalarida Korfu orolida Serbiya Bosh vaziri Nikola Pashichning Yugoslaviya qoʻmitasi rahbarlari bilan uchrashuvi boʻlib oʻtdi. Ularning muzokaralari "Korfu deklaratsiyasi"ni imzolash bilan yakunlandi. Birlashish esa 1918-yil oxirida, Avstriya-Vengriya parchalanganidan keyin yuz berdi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
 
Serbiya 1910
Sloveniyada 1910-lar
Xorvatiya XX asr
 1914-yil qonun
 Yugoslaviya Yaratish
 alifbo tartibida shartnomalar
 dekabr 1914-yil
Konstantinopol shartnomasi 1712

Konstantinopol shartnomasi — 1712-yil 5 (16-aprel)da Rossiya va Turkiya oʻrtasida imzolangan tinchlik shartnomasi. U 1711-yilgi Prut tinchlik shartnomasi bandlarini tasdiqlashni nazarda tutib, Konstantinopol (Istanbul) shahrida imzolangan.

Rossiya bir oydan kechiktirmay Rech Pospolitadan qoʻshinlarini olib chiqishga, Ukraina va Polsha ishlariga aralashmaslik majburiyatini zimmasiga oldi. Shu bilan birga, mabodo Shvetsiya qoʻshinlari Polshaga kirgudek boʻlsa, Pyotr I Polsha yerlarida ular bilan urush olib borish shartini kirita oldi (1-modda). Rossiya Karl XII va unga hamroh boʻlgan qoʻshinlarni erkin oʻtkazish majburiyatini ham oldi (2-modda).

Pyotr I Ukrainaning oʻng qirgʻogʻi va Zaporojya Sechiga daʼvosidan ham voz kechdi. Dneprning gʻarbiy tomonida faqatgina Kiyev va uning atrofi Rossiya ixtiyorida qoldi. Dneprning gʻarbiy tomonida yashagan kazaklar va Sechlar Rossiyaga boʻysunmaydigan boʻldi (3-modda).

Ikki tomon ham Azov va Cherkassk oʻrtasida birorta ham qal’a qurmaslik majburiyatini oldi.

Bitimni Rossiya nomidan favqulodda va muxtor vazirlar P. P. Shafirov hamda B. Sheremetyev imzolagan.

Adabiyotlar 

 Diplomatiya tarixi, 1-jild. M., 1959;
 Arkas M. M. Ukraina-Rossiya tarixi. K., 1991-yil
1712
Usmonlilar imperiyasi shartnomalari
Adrianopol tinchlik shartnomasi (1713)

Adrianopol tinchlik shartnomasi (1713) ― 1710-1713-yillardagi rus-turk urushini tugatdi. Adrianopolda (hozirgi Turkiya, Edirne)1713-yil 13-(24) iyunda imzolangan. Adrianopol shartnomasining asosiy qoidalari 1711-yildagi Prut tinchlik shartnomasining shartlarini takrorladi. Ushbu shartnomalarga muvofiq, Rossiya Azovni unga tutash Orel daryosigacha boʻlgan hudud bilan Turkiyaga berdi.

„Sovet harbiy ensiklopediyasida“ Adrianopol shartnomasi Rossiyaning katta diplomatik muvaffaqiyati sifatida baholanadi, chunki u hududiy yoʻqotishlarga qaramay, unga Boltiqboʻyi qirgʻoqlari uchun kurashda harakat erkinligini taʼminladi. Adrianopol shartnomasi 1720-yilda Konstantinopolning „abadiy tinchligi“ tuzilgunga qadar amal qildi.

Oldingi davr 
Muvaffaqiyatsiz Prut safaridan soʻng, Rossiya va Usmonli imperiyasi oʻrtasida shartnoma tuzildi, unga koʻra Rossiya Azovni turklarga qaytarishi va Azov dengizidagi boshqa oʻz qal’alarini yoʻq qilishi kerak edi.

Pyotr I bu shartlarni bajarishni paysalga soldi, lekin turklar ham oʻz majburiyatlarini bajarishga shoshilmadilar. Konstantinopolda Tolstoy va unga yordam berish uchun yuborilgan Shafirov olib borgan muzokaralar davom etdi. Nihoyat, 1712-yil 29-noyabrda sulton Rossiyaga urush eʼlon qilib, Tolstoy va Shofirovni qamoqqa oladi. Biroq, urush boshlanmadi: turklar va Turkiyadagi shved harbiylari oʻrtasida mojaro kelib chiqdi, natijada Buyuk Vazir va urushning boshqa tarafdorlari lavozimdan boʻshatildi, muzokaralar esa davom etdi. Endi Turkiya Moskva podshosidan Qrim xoniga har yili oʻlpon toʻlashini, Rossiya chegarasi Samara va Orel daryolari oʻrtasida oʻrnatilishini va Rossiyani oʻzgartirgan kazaklar unga joylashtirilishini talab qildi. Rossiya diplomatlarining saʼy-harakatlari tufayli yakuniy kelishuvga faqat chegara haqidagi qoida kiritildi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Адрианопольские мирные договоры 1713, 1829 // Военная энциклопедия. — М.: Военное издательство, 1997. — Т. 1. — С. 93.
  Адрианопольские мирные договоры 1713, 1829 // Советская историческая энциклопедия : в 16 т. / под ред. Е. М. Жукова. — М. : Советская энциклопедия, 1961. — Т. 1 : Аалтонен — Аяны. — Стб. 219.
 Адрианопольский мирный договор 1713 // А — Бюро военных комиссаров / [под общ. ред. А. А. Гречко]. — М. : Военное изд-во М-ва обороны СССР, 1976. — С. 117. — (Советская военная энциклопедия : [в 8 т.] ; 1976—1980, т. 1).
1713
Usmonlilar imperiyasi shartnomalari
Nish shartnomasi (1739)

Nish shartnomasi (1739) (, ) — 1739-yil 3-oktabrda Rossiya va Usmonli imperiyalari oʻrtasida tuzilgan tinchlik shartnomasi va 1735-1739-yillardagi rus-turk urushini tugatgan Belgrad tinchlik shartnomasiga qoʻshimcha.

Shartnomaning mazmuni 
Rossiya-turk urushi Rossiyaga Qora dengizga chiqishga yordam berishi kerak edi, ammo rus qoʻshinlarining Turkiya va Qrim xonligiga qarshi janglardagi barcha muvaffaqiyatlari Gabsburg monarxiyasi qoʻshinlarining magʻlubiyati bilan tenglashtirildi. Natijada 1739-yil 18 (29)-sentabrda Belgradda Belgrad tinchlik shartnomasi imzolandi. Belgrad sulhiga koʻra, Avstriya Shimoliy Serbiya, Shimoliy Bosniya va Olteniyadan voz kechib, ularni Turkiyaga berdi. Rossiya Azovni va Dnepr va Don oʻrtasidagi kichik yerlarni oldi, lekin Qora va Azov dengizlarida dengiz flotiga ega boʻlish huquqiga erisha olmadi. Turk sultoni Avstriya imperatorini barcha nasroniylarning — Usmonli imperiyasi fuqarolarining himoyachisi sifatida tan oldi, garchi Rossiya ham bu unvonni olishga harakat qilgan boʻlsa ham.

Rossiya va Turkiya oʻrtasidagi Belgrad tinchlik shartnomasiga qoʻshimcha ravishda, Nish shartnomasi tuzildi, unga koʻra Rossiya Qora dengiz mintaqasi (jumladan, Qrim va Moldaviya) yerlariga daʼvo qilishdan oʻzining toʻliq voz kechishini tasdiqladi, ammo Azovda savdo porti tuzish huquqini oldi va portda hech qanday harbiy inshootlar va istehkomlar qurmaslik majburiyatini oldi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 S. J. Shaw (1976), History of the Ottoman Empire and Modern Turkey: Vol.1 Empire of gazis, Cambridge Universiy Press, pp. 245.
1739
Usmonlilar imperiyasi shartnomalari
Craig David

Craig Ashley David (talaffuzi: Kreyg Eshli Devid; 5-may 1981-yilda tugʻilgan) ingliz qoʻshiqchisi, qoʻshiqnavisi, reperi va produseridir. Artful Dodger musiqa guruhi bilan hamkorlikda ijro etgan „Re-Rewind“ (1999) qoʻshigʻi ortidan shuhrat qozongan. David 2000-yilda Born to Do It nomli ilk studiyaviy albomini chiqardi. Bundan soʻng, u yana beshta studiyaviy albomini ommaga havola etib, Sting, Tinchy Stryder, Big Narstie, Kano va Jay Sean kabi sanʼatkorlar bilan birga ishladi. Davidning 20 ta ashulasi „Birlashgan Qirollik hit-paradlaridagi eng sara 40 ashula“, yettita albomi esa „Birlashgan Qirollik hit-paradlaridagi eng sara 40 albom“ safiga kirgan. Shu kungacha, umumjahon boʻylab 15 milliondan oshiq albom sotgan.

David koʻplab yutuqlarga, jumladan oʻn toʻrt marotaba Brit Awardsga va ikki marotaba Grammy Awardga nomzod boʻlgan.

Diskografiyasi 
 Born to Do It (2000)
 Slicker Than Your Average (2002)
 The Story Goes... (2005)
 Trust Me (2007)
 Signed Sealed Delivered (2010)
 Following My Intuition (2016)
 The Time Is Now (2018)
 22 (2022)

Turnelari 
 The Time Is Now Tour (2018)

Manbalar

Havolalar 

  — rasmiy sayt 
 
 

1981-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Ingliz qoʻshiqchilari
Ingliz qoʻshiqnavislari
MTV Europe Music Award sovrindorlari
Sheera

Sheera ― Yefremov qabilasining asoschisi Yefremning qondosh qizi.

Sheera Bef-Oron quyi va yuqori va Uzzen Sheera shaharlarini qurdi yoki mustahkamladi. Bef-Oron levitlarga tayinlangan va keyinchalik Sulaymon tomonidan mustahkamlangan.

Gerbert Lokyer (1886-1984) Sheera „katta jismoniy kuchga ega boʻlgan ayol boʻlishi kerak“ deb taxmin qilgan, Antye Laban va Exud Ben Svi esa u tomonidan qurilgan Uzzen-Shira shari uning oʻlimidan keyin ham uning nomida qolganligi sababli „uning obroʻsi jamiyatda yuksak boʻlib qoldi“ deb taʼkidlagan.

Manbalar 

Ibtido Kitob Belgilar
 Tiz Efremovo:Shaxslar / Sheera
Ukrainada Turizm kuni

"Turizm kuni " () ― Ukrainada sayyohlik agentliklari xodimlari, turoperatorlar, barcha sayyohlik sohasida ishlovchilarning va sayohat ixlosmandlarining milliy kasb bayrami boʻlib, u Ukrainada har yili 27-sentabrda nishonlanadi.

„Turizm kuni“ Ukraina rasmiy taqvimida 1998-yil 21-sentabrda respublika poytaxti, qahramon shahar Kiyevda, Ukrainaning ikkinchi Prezidenti Leonid Danilovich Kuchma Ukrainaning turizm boʻyicha davlat qoʻmitasi tashabbusini qoʻllab-quvvatlash uchun, „Turizm kuni toʻgʻrisida“ gi 1047/98-sonli Farmonini imzolagandan keyin paydo boʻlgan. Ukraina davlati rahbarining farmoyishi bilan „ Ukrainada har yili 27-sentabrda nishonlanadigan Turizm kunini nishonlash“ belgilandi.

27-sentabr sanasini Prezident Kuchma tomonidan taqvimdan bejizga tanlamagan. Aynan shu kuni butun sayyorada Butunjahon turizm kuni nishonlanadi va turizm xodimlari buni avval ham oʻzlarining kasb bayramlari deb bilishgan. Prezident farmoni tufayli Jahon sayyohlik tashkiloti tomonidan tashkil etilgan ushbu norasmiy bayram Ukrainada rasmiy maqomga ega boʻldi.

2009-yilda mamlakatda Turizm kuni nishonlanayotganda respublikaning yuqori mansabdor shaxslari ushbu sana munosabati bilan quyidagi bayonotlar bilan chiqishgan:

 Ukraina Prezidenti Viktor Andreyevich Yushenko: „ Mamlakatimizda Yevropaning sayyohlik durdonasi boʻlish uchun barcha asoslar bor, degan. U yildan yilga dunyoga oʻzining noyob tabiiy, tarixiy, madaniy, maʼnaviy boyliklarini tobora koʻproq ochib bormoqda…“
 Ukraina Bosh vaziri Yuliya Vladimirovna Timoshenko: " Vatanimiz dunyoning noyob tabiiy boyligi, tarixi va madaniyatining oʻziga xosligi, xalq urf-odatlari va anʼanalariga qoyil qolishga arziydi".

„Turizm kuni“ nishonlanadigan yilga qarab, agar dam olish kuniga toʻgʻri kelmasa, dam olish kuni hisoblanmaydi.

Yana qarang 

 turizm kuni
 Ukraina Madaniyat va turizm vazirligi
 Ukrainada turizm

Manbalar

Havolalar 

 Turizm kuni haqida | 21.09.1998-yildagi 1047/98-son
 Ukrainada turistik xizmatlar 
 alifbo tartibida dam olish / turizm
 Ukraina Dam Olish / Turizm
 professional dam olish / turizm
 1998-yilda paydo bo'lgan
 sayyohlar bayramlari
Tirgan

Tirgan () — har yili 13 tirda (2, 3 yoki 4-iyul) Eronda yoz oʻrtasida nishonlanadigan festivaldir. Bu suv sepish, raqsga tushish, sheʼr oʻqish va ismaloq shoʻrva va sholezard kabi anʼanaviy taomlar bilan nishonlanadi. Oʻn kun taqib, soyga otilgan bilaklarga kamalak rangdagi lentalarni bogʻlash odati ham bolalarni xushnud etish uchundir.

Qisqacha maʼlumot 
Tirgan qadimgi Eron anʼanasi boʻlib, hozirgacha Eronning turli mintaqalarida, jumladan Mozandaron, Xuroson va Erakda nishonlanadi. Buni Gardiziy, Beruniy va Mas’udiy kabi tarixchilar hamda Safaviylar davridagi yevropalik sayyohlar tasdiqlaydi.

Bayram yomgʻir uchun momaqaldiroq va chaqmoqni chaqirish uchun osmonda paydo boʻlgan farishta Tishtreyaga bagʻishlangan.

Rivoyatlarga koʻra, Eron va Turon yerlari rahbarlari oʻrtasidagi yer nizolarini hal qilish uchun Arash kamonchi tanlangan. Tir oyining 13-kunida Arash oʻqini yoʻqotib qoʻyishi kerak edi va oʻq qayerga tushgan yerdan ikki podshohlik chegarasi oʻtishi kerak edi. Turon yomgʻirdan aziyat chekkan paytda, Eron chegaralarni hal qilganidan xursand boʻlgan, keyin ikki davlatga yomgʻir yogʻib, ular oʻrtasida tinchlik hukm surdirgan.

Beruniy xronologiyasida „Xudoning amri bilan shamol Ruyan togʻlaridan oʻqni uzib tashlab, Xurosonning chegarasini Fargʻona va Tapuriya oʻrtasiga koʻchirgan“ deyiladi. Gardizi ham xuddi shunday taʼrif bergan, garchi „Arashning oʻqi Fargʻona va Baqtriya oraligʻidagi hududga tushdi“ deb taʼkidlagan boʻlsa-da.

Yana qarang 

 Tirgan festivali
 Yozgi kun tirilishi

Manbalar 

 iyul bayramlari
Forscha soʻzlar va iboralar