MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Murod Aliyev

Murod Bakiyevich Aliyev (1970-yil 14-noyabr; Oʻzbekiston SSR, SSSR) — sovet va oʻzbek futbolchisi, himoyachi va yarimhimoyachi pozitsiyalarida oʻynagan. Hozirda sport va futbol xodimi va murabbiyi. 2017-yilning mayidan 2019-yilning yanvarigacha Toshkentning "Bunyodkor" klubi bosh direktori lavozimida ishlagan.

Futbolchilik faoliyati 
Futbolchilik faoliyatining asosiy qismini Toshkentning "Paxtakor" klubida oʻtkazgan. Shuningdek, Oʻzbekistonning keyingi jamoalari uchun oʻynagan: Bekobodning „Metallurg“, „Sementchi“ jamoalari, Angrenning „Doʻstlik“, „Umida“, „Shaxtyor“ va "SKA-RShVSM" jamoalari, „Politotdel“ jamoasi. 1990-yillarda Oʻzbekiston milliy terma jamoasi safida oltita oʻyin oʻtkazgan.

Futbolchi sifatida faoliyatini yakunlab, sport va futbol xodimi, shuningdek, murabbiy sifatida ishlagan. Oʻzbekiston Respublikasi madaniyat va sport vazirining birinchi oʻrinbosari boʻlgan.

Havolalar  
 Профиль на сайте footballfacts.ru

Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
SSSR futbolchilari
Sverdlovets klubi futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Metallurg Bekobod klubi futbolchilari
Doʻstlik Toshkent futbolchilari
O‘zbekiston milliy terma jamoasi futbolchilari
Prussiyalik Victoria Margarita

Prussiyalik Viktoria Margarita (nemis, toʻliq ismi Margarita Elizabeth Maria Ulrika Adelheid (nemis; 17-aprel 1890-yil, Potsdam — 9- sentabr 1923-yil, Glinike ov saroyi, Nordban) — Prussiya malikasi.

Biografiya 
Viktoria Margarita Prussiya shahzodasi Frederik Leopold va uning rafiqasi Luiza Sofiya oilasida tugʻilgan. U Prussiya shahzodasi Frederik Nikolayning va malika Meri Anna-Dessau  nabirasi, onasi tomondan Frederik VIII, Shlezvig Xolshteyn gertsogi va uning rafiqasi Adelgeida Gogenloe-Langenburgning nabirasi. Viktoria Margaritaning uchta ukasi bor edi. Ona tomondan, Vilgelm II ning rafiqasi Germaniya imperatori Auguste Viktoriyaning jiyani bo`lgan.

Oilaning qarorgohi Gilinike ov saroyi edi.

Shaxzoda Roys-Kestir Henry XXXIII malika bilan uchrasha boshladi. U Saks-Veymar-Eyzenax Buyuk gertsogi Karl Aleksandr va uning rafiqasi Sofiyaning nevarasi edi. Karl Aleksandr va Niderlandiyalik Sofiyaning onalari imperator Pavel I ning qizlari edi, shuningdek, Henry uning evarasi boʻlgan. 1909-yilda Malika Juliana tugʻilishidan oldin u qirolicha Vilgelminaning farzandsizligi tufayli Gollandiya taxtiga asosiy daʼvogarlardan biri boʻlgan.

Henry koʻp qirrali isteʼdod egasi hisoblanar edi: u fil suyagi bilan ishlash boʻyicha taniqli usta, shuningdek rassomchilik va haykaltaroshlik bilan shugʻullangan.

Viktoraya Margaritaning ota-onasi bu nikohga qarshi boʻlib, qizi uchun eng yaxshi partiyaga umid qilishgan. Biroq, Kaiser Vilgelm II jiyani bilan Royslik Shahzodaning oʻrtasidagi nikohni maʼqulladi.

1913-yil 17-mayda Malika Henry XXXIII ga turmushga chiqdi. Viktoria Margaritaning ibodatxonasi Kaiser Vilgelm II tomonidan boshqarilgan

Er-xotinning ikki farzandi bor edi:

 Roys-Kestritslik Maria Luiza (1915-1985) — avval Erich Taisenga bilan turmush qurdi, keyin Aleksandr Body bilan. Ikkala nikoh ham ajirim bilan tugadi. Birinchi nikohidan qiz koʻrdi:
 Viktoria sibilla Taisen (1942-yil 31- dekabr), Volfgang Shaferga 1969- yil 22-sentyabrda turmushga chiqdi.Ularning uchta farzandi bor edi.
 Henry II Roys-Kestrstskiy (1916-1993) — uylanmagan va Farzand koʻrmagan.

Er-xotin 1922-yilda ajrashishdi. Bir yil oʻtgach, Viktoria Margarita Potsdamdagi ota-onasining uyida ispan grippi bilan ogʻrib vafot etdi. Glinike qal’asining oilaviy qabristoniga dafn etildi.

Bir necha yil oʻtgach, Henry oʻzidan ancha katta boʻlgan ayol Allen Tewga uylandi. Allen Tew, amerikalik bankirning qizi, bu nikoh uning toʻrtinchi nikohi boʻldi. 1935-yilda ular ham ajralishdi. Henry 63 yoshida olamdan koʻz yumdi.

Manbalar 

Kishilar
1923-yilda vafot etganlar
9-sentabrda vafot etganlar
1890-yilda tugʻilganlar
17-aprelda tugʻilganlar
Mustaqillik ordeni (Ozarbayjon)

Mustaqillik ordeni () — Ozarbayjon ordenidir. Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Haydar Aliyev tomonidan 1993-yil 6-dekabrdagi 754-sonli qonun bilan tasdiqlangan.

Orden nizomi 
„Mustaqillik“ ordeni Prezident Abulfaz Elchibey tomonidan 1992-yil 10-noyabrda Prezidentning 370-sonli farmoni bilan chiqilishi va yaratilishi soʻralgan bir qancha medal va ordenlar qatoriga kiradi

1. Ozarbayjon Respublikasining „Mustaqillik“ ordeni bilan faqat Ozarbayjon Respublikasi fuqarolari taqdirlanadi:

 Ozarbayjon Respublikasidagi milliy ozodlik harakatidagi alohida xizmatlari uchun;
 Ozarbayjon Respublikasi davlati va xalqi oldidagi alohida xizmatlari uchun;
 Ozarbayjon Respublikasining milliy-davlat qurilishi ishidagi alohida xizmatlari uchun.

2. „Mustaqillik ordeni“ koʻkrakning chap tomoniga taqiladi va Ozarbayjon Respublikasining boshqa orden va medallari mavjud boʻlganda ularning oldida, lekin Haydar Aliyev ordenidan keyin joylashgan.

Orden tavsifi 
Mustaqillik ordeni bir-birining ustiga qoʻyilgan sakkiz qirrali ikkita yulduzdan iborat boʻlib, ulardan biri oʻq atrofida joylashgan, silliq qoʻsh nurlari bor.

Yuqori yulduzning markazida koʻk emal bilan qoplangan yumaloq plastinka mavjud. Plitada qanotlari ochiq qush tasvirlangan, qanotlari orasida esa yuqoridagi sakkiz qirrali yulduz tasvirlangan. Yulduz tepasida, qanotlari orasiga butun aylana boʻylab "Istiqlol" (Mustaqillik) yozuvi yozilgan. Qushning tasviri, yulduzlar va yozuv zarhal qilingan va qavariq shaklga ega.

Orqa tomonning yuzasi silliq boʻlib, markazda ordenning seriyasi va raqami oʻyib yozilgan.

Orden toʻplamiga quyidagilar kiradi:

 boʻyniga taqish uchun: 6 ta oltin chiziqli koʻk lenta, kengligi 37 mm, oʻlchami 50 mm boʻlgan buyurtma;

 Orden 37 mm burchak ostida kesilgan koʻk metall plastinka (Pantone: 3005 °C) bilan kanca va halqa bilan bogʻlangan. x 50 mm, kiyimga mahkamlash uchun element bilan, burchak ostida kesilgan, ilgak va halqa bilan koʻk lentaga biriktirilgan, 37 mm oʻlchamdagi oltita buklangan oltin chiziqlar: x 50 mm, orden hajmi 35 mm. Moire lentasining yuqori qismiga diametri 40 mm boʻlgan kumush plastinka biriktirilgan.

 kiyimga mahkamlash elementi: 37 mm oʻlchamdagi 2 ta koʻk chiziq x 10 mm. Bloklardan biriga diametri 17 mm boʻlgan sariq metall plastinka biriktirilgan. Metall plastinkada bir juft sariq chiziqli dumaloq toʻq qizil element mavjud.

Darajalar 

 (2009-yilgacha)
 (koʻkragiga taqiladi; 2009-yildan)
 (boʻyinga taqish uchun; 2009-yildan)

Orden bilan taqdirlangan 
„Mustaqillik“ ordeni bilan 70 kishi taqdirlangan. Ular orasida Turkiyaning 9-prezidenti Sulaymon Demirel, Ukrainaning 2-prezidenti Leonid Kuchma, Gruziyaning 2-prezidenti Eduard Shevardnadze, 1990-1996 va 2000-2004-yillarda Ruminiya prezidenti boʻlgan shaxslar bor edi. Ion Iliescu va Ozarbayjon Bosh vaziri 1996-2003 va 2003-2018 Artur Rasizoda.

Manbalar 

Ordenlar
Ozarbayjon
San Antonio Spurs

San Antonio Spurs — Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining professional basketbol jamoasi. Jamoa 1967-yilda tashkil topgan. Klub Texas shtatining San-Antonio shahrida joylashgan. Uy uchrashuvlari AT&T Centerda oʻtkaziladi.

San-Antonio Spurs 1976-yilda ABA va NBA yagona ligaga birlashganidan beri NBAda raqobatni davom ettirgan toʻrt nafar sobiq ABA aʼzolaridan biri va NBA asosiy sovrinini qoʻlga kiritgan yagona sobiq ABA jamoasidir. San-Antonio 5 karra NBA chempioni (jamoa 1999, 2003, 2005, 2007 va 2014-yillarda NBA chempioniga aylangan), faqat Boston Seltiks (17), Los-Anjeles Leykers (17) va Chikago Bulls koʻproq gʻalaba qozongan(6). 2015-yil iyul holatiga koʻra, „San-Antonio Spurs“ klubi NBA pley-off bosqichida qatnashish soni boʻyicha Assotsiatsiyadagi barcha jamoalar orasida 1-oʻrinni egallab, NBAda qatnashgan butun vaqt davomida atigi 4 ta pley-off qur’asini oʻtkazib yuborgan: 89,7 % (uchun). Lakers — 89 ,6 %, Seltiklar — 75,4 %, Filadelfiya — 71,2 %, boshqalar — 70 % dan kam

2019-yil aprel oyi holatiga koʻra, „Spruts“ 22 ta divizion chempionligini qoʻlga kiritgan Jamoa soʻnggi 25 mavsumda (1989/90 yildan beri) 24 ta pley-off oʻyinida maydonga tushgan. Tim Dunkan „San-Antonio“ga kiritilganidan beri klub barcha 18 mavsumda pley-offga chiqdi. Jamoaning barcha soʻnggi yutuqlari jamoa bosh murabbiyi Gregg Popovich nomi bilan bogʻliq, u 1996-yildan buyon jamoani boshqarib kelmoqda

„Spurs“ San-Antoniodagi yagona basketbol jamoasi boʻlib, shaharni AQShning toʻrtta yirik professional ligalaridan birida himoya qiladi va u yerda 5 yildan ortiq oʻynagan yagona jamoadir. Koʻplab sobiq futbolchilar ham klub tarkibida ishlashda davom etishmoqda. Masalan, Akademiyada Devid Robinson va Yoshlar markazida Jorj Gervinlarni misol qilish mumkin.

Basketbol shon-shuhrat zali aʼzolari

Manbalar
Bobir Davlatov

Davlatov Bobir Bahodir oʻgʻli  (1996-yil 1-martda tugʻilgan, Yangiyer, Sirdaryo viloyati) — oʻzbek futbolchisi, yarimhimoyachi.

Klubdagi faoliyati 
Oʻzbekistonda 1980-yillarda „Yangiyer“da toʻp surgan futbolchi Bahodir Davlatov oilasida tugʻilgan. „Mash’al“ klubida oʻynay boshlagan, keyin esa oʻz navbatida Qozogʻistonning „Jetisu“ va „Aktobe“ klublariga oʻtgan. Qozonning „Rubin“ yoshlar tizimida oʻynagach, „Aktobe“ga qoʻshildi, tez-tez asosiy tarkibda oʻynadi. 13 oʻyinda 3 ta golli uzatmani amalga oshirdi va 1 ta gol urdi.

2017-yilda Rossiyaning „Nefteximik Nijnekamsk“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. 2017-yilning yozida Toshkentning "Lokomotiv" klubiga oʻtgan. 2018-yil Qarshining „Nasaf“ klubi safiga oʻtdi. O‘zbekistonda 2 yil o‘ynab, 2019-yil 28-avgust kuni „Nefteximik“ga qaytdi.

Terma jamoa 
2011-yilda Oʻzbekiston U-17 terma jamoasida oʻynab, AQSHga qarshi oʻyinda (2:1) hisobni ochgan.

Shaxsiy hayot 
2014 yilda Davlatov Britaniya fuqaroligini olishga urinib koʻrdi.

O‘zi tug‘ilib o‘sgan Yangiyer shahriga qisqa muddatga kollejda test sinovlarini topshirish uchun qaytib keldi.

Manbalar

Havolalar  
 

1-martda tugʻilganlar
1996-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Yangiyer kishilari
Sirdaryo viloyati kishilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Mashʼal klubi futbolchilari
Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari
Nasaf klubi futbolchilari
Metallurg Bekobod klubi futbolchilari
Andijon klubi futbolchilari
Shoʻrtan klubi futbolchilari
FC Neftekhimik Nizhnekamsk futbolchilari
Aktobe futbolchilari
FC Rubin Qozon futbolchilari
Oʻzbekistonlik muhojir erkak futbolchilari
Oʻzbekistondagi futbolchilar haqidagi maqolalar
O‘zbekiston 21 yoshgacha bo‘lgan terma jamoasi futbolchilari
O‘zbekiston 20 yoshgacha bo‘lgan terma jamoasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Rossiyadagi chet ellik erkak futbolchilar
Utah Jazz

Utah Jazz — professional basketbol jamoasi boʻlib, Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining Gʻarbiy konferentsiyasining shimoli-gʻarbiy divizionida oʻynaydi. Jamoa Yuta shtatining Solt-Leyk-Siti shahrida joylashgan. Klub 1974-yilda tashkil etilgan va Nyu-Orlean Jazz deb nomlangan. Luiziana shtatining Nyu-Orlean shahrida joylashgan. NBAdagi besh mavsumdan soʻng, jamoa 1979-yilda Yutaga koʻchib oʻtdi. Dastlabki mavsumlarda Jazz liganing eng yomon jamoalaridan biri edi va 1984-yilda tashkil etilganidan keyin 10 yil oʻtgach pley-offga chiqa oldi.

Tarixi 
1974-yil 7-iyun kuni Nyu-Orleanda joylashgan va New Orleans Jazz deb nomlangan jamoa NBAga kiritilgan 18-jamoaga aylandi. Birinchi yutuq Atlantadan „yulduzli“ himoyachi Pit Maravichni sotib olish boʻldi. Oʻyinchi 1976-77 yilgi mavsumda har bir oʻyinda 31,1 ochko toʻplab yetakchilik qilgan, ammo Nyu-Orlean Jazzning eng yaxshi gʻalaba va magʻlubiyat rekordi 1977-78 yilgi mavsumda 39-43 boʻlgan. Maravich joriy mavsumda tizzasidan jarohat oldi va koʻp oʻyinlarda qatnasha olmadi

Shuningdek, Nyu-Orleanda oʻyin oʻtkazish joyi bilan bogʻliq muammolar mavjud edi. Birinchi mavsumda jamoa Nyu-Orlean universitetidagi Loyola Fieldhouseda oʻynadi, u yerd basketbol maydoni uchun talab qilinganidan kattaroq edi, mos ravishda sportchilar maydondan tashqariga chiqmasligi uchun toʻr bilan oʻrash kerak edi Keyinchalik oʻyinlar Luiziana Superdomeda boʻlib oʻtdi, ammo basketbol zaliga qoʻyiladigan yuqori talablar, shuningdek, ijara shartlari va Maravichning jarohati klubga qimmatga tushdi. Jamoa Mardi Gras festivallari tufayli har yili bir oyni mehmonda oʻtkazish muammosiga ham duch keldi. Bir necha yil oʻtgach, klub asoschisi va xoʻjayini Sem Battison klubning pley-off uchun rejasi yoʻqligini, jamoa bunga ariza bermaganini taʼkidladi. Biroq, oʻsha paytdagi Superdome menejeri Bill Körl, oʻz navbatida, stadion rahbariyati har yili pley-off oʻyinlari uchun sanalarni band qilishini va klub rahbariyatini bundan xabardor qilishini taʼkidladi, ammo klub birorta xatga javob bermagan

Basketbol shon-shuhrat zali aʼzolari

Manbalar
Ivan Plotnikov

Ivan Vasilyevich Plotnikov (1902-1995) - sovet kimyogari va ixtirochisi. Brezentni qayta ishlash faoliyati bilan mashhur boʻlgan. Haqiqiy hayvonlar terisini moddaning membranasi sifatida oʻzgartirilgan koʻp qatlamli toʻqimachilik matosiga asoslangan sun'iy teri turiga arzon va samarali almashtirish usulini ixtiro qilgan. Material asosan harbiy etiklar va avtomobillar ishlab chiqarishda qoʻllaniladi.

Biografiyasi 
1902-yilda Novo-Aleksandrovka qishlogʻida (hozirgi Novikovo, Tambov viloyati) dehqon oilasida tugʻilgan. 1920-yilda Moskva oliy elektrotexnika maktabining talabasi boʻldi, keyingi yili oʻqishini Moskva kimyo-texnologiya institutiga koʻchirdi. 1922-yilda uni "kulakning oʻgʻli" sifatida ayblashdi. U tez orada oʻz huquqlarini tikladi.

1935-yildan Kirov shahridagi sun'iy charm ishlab chiqaruvchi Kirov zavodida ishlagan. Kirza nomi, bir versiyaga koʻra, Kirov zavodi soʻzining qisqartmasi boʻlib, u zavod kirzani ommaviy ishlab chiqarishda birinchi oʻrinni egallagan. Lekin bu shunchaki "xalq etimologiyasi" boʻlishi ham mumkin. "Kirza" soʻzining kelib chiqishi koʻproq , ya'ni Angliyaning Kersi qishlogʻi nomidan kelib chiqqan. Bu yerda qoʻylarning maxsus zoti boqilgan, ularning junidan bu maxsus mato ishlab chiqarilgan.

Brezent ishlab chiqarish texnologiyasi 1935-yilda Plotnikov va uning yordamchisi, muhandis Xomutov tomonidan qayta oʻrganilgan. Ommaviy ishlab chiqarish Finlandiya-Sovet urushi davrida boshlangan. Dastlab, material qish sharoitida foydalanish uchun yaroqsiz deb topildi va ishlab chiqarish toʻxtatildi. Biroq, tez orada texnologiya takomillashtirildi va ommaviy ishlab chiqarish 1941-yil kuzida, nemis bosqini vaqtida qayta tiklandi. Chunki Qizil Armiya uchun juda koʻp miqdordagi arzon poyabzal juda zarur edi.

Plotnikov 200 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.

Mukofotlar 

 Ikkinchi darajali Stalin mukofoti (1942) - charm oʻrnini bosuvchi moddalarni ixtiro qilish va sanoatga joriy etgani uchun.
 ikkita “Shon-sharaf belgisi” ordeni
 boshqa medallar

Xotirasi 
2010-yilda Novikovo qishlogʻidagi I. V. Plotnikov tahsil olgan Avliyo Ioann cherkovi va oʻqituvchilar maktabi (hozirgi 7-sonli kasb-hunar maktabi) qoshidagi cherkov maktabi binosiga esdalik lavhasi oʻrnatildi.

Manbalar 

Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Kishilar
1995-yilda vafot etganlar
1902-yilda tugʻilganlar
Dakson

Dakson Soares da Silva (1987-yil, 11-iyulda Santana-do-Ipanemada tugʻilgan), yoki oddiygina Dakson — braziliyalik futbolchi, hozirda „Sousa Esporte Clube“da hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

Karyera

Lokomotiv Plovdiv 
Dakson 19 yoshida, 2006-yilning yozida „Lokomotiv Plovdiv“ bilan shartnoma imzolagan edi. U 2006-yil, 19-avgustda A PFG 3-raundida „Slaviya Sofiya“ga qarshi bahsda debyut qildi. Koʻpchilik uni Bolgariya futbol ligasining eng yaxshi oʻyinchilaridan biri va kelajak uchun ajoyib istiqbolli deb bilardir. Shuningdek, u Bolgariya fuqaroligini olishga qiziqish bildirgan.

2009-yil, 4-oktabrda „Levski Sofiya“ga qarshi oʻyinda ikkinchi boʻlimga qoʻshib berilgan daqiqada 40 metrlarcha masofadan jarima zarbasidan gol urgan, ajoyib gol urib jamoasini ochkosini saqlab qoldi. Dakson 2010-yil, 19-aprelda „Sliven 2000“ga qarshi safarda 0-0 hisobi qayt etilgan oʻyinda „Lokomotiv“ safidagi yuzinchi oʻyinini oʻtkazdi. 2012-yil, 25-mart kuni Dakson Njongo Priso bilan janjallashib, SSKA Sofiyaga qarshi oʻz uyida 3-0 hisobida magʻlub boʻldi. 2012-yilning,11-iyulida Bolgariya Superkubogi doirasidagi boʻlib oʻtgan „Loko Plovdiv“ uchun soʻnggi rasmiy oʻyinida Dakson „Ludogorets Razgrad“ga qarshi 1-2 hisobi qayt etilgan oʻyinda jamoasining yagona golini urdi.

Vasco da Gama 
2012-yilning 20-iyulida Dakson Vasko da Gama bilan uzoq muddatli shartnoma imzoladi, uning maoshi 180 000 yevroni tashkil qiladi. U Campeonato Brasileiro A seriyasida debyutini 24-noyabr kuni uyinda "Flamengo" ga qarshi 1-1 hisobidagi durang oʻyinda oʻtkazdi va Jonatan Marlonning oʻrniga maydonga tushdi. 2-dekabr kuni Dakson „Fluminense“ga qarshi safarda 2-1 hisobida gʻalaba qozongan Vaskoning ikkinchi goliga Eder Luisga assistentlik qildi.

U oʻzining birinchi golini 2013-yilning 31-yanvarida Kampeonato Kariokada "Flamengo" ga qarshi oʻz uyida 2-4 hisobida jamoasi bilan magʻlub boʻlgan oʻyinda kiritdi.

Klub statistikasi 
2017-yil, 1-oktabr holatiga koʻra.

Faxrlar 

 CRB

 Kampeonato Alagoano: 2016-yil

 Kuyaba

 Kampeonato Mato-Grossense: 2017-yil

Manbalar

Havolalar 

 (in Portuguese) Brazilian FA Database
 Dakson at Youtube

Braziliyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1987-yilda tugʻilganlar
Recai Kutan

Mehmet Rechai Kutan (1930-yil 5-aprel) — turk siyosatchisi va qurilish muhandisi.

Hayotiy 
1930-yilda Malatyada tugʻilgan. Boshlangʻich, oʻrta va litseyni Malatyada tamomlagan. Oʻrta maktabni tamomlagandan soʻng Istanbul texnika universitetining qurilish fakultetiga oʻqishga kirdi va 1952-yilda shu yerda tugatdi. 1952-1969-yillarda DSIda navbati bilan Malatya DSI 92-boʻlimi bosh muhandisi, Diyarbakir DSI 10. DSI kompaniyasining hududiy menejeri va bosh direktori yordamchisi lavozimlarida ishlagan.

1969-yilda TUMAŞ Turk Mühendislik Mushavirlik A.Ş.ni bosh direktor sifatida tashkil qildi. 1974-1980-yillarda MSP raisining o'rinbosari sifatida siyosiy fanlar bilan shug'ullangan.

1977-yilgi saylovlarda MSPdan Malatya deputati, 1977-yilgi Koalitsion hukumatda uy-joy va uy-joy vaziri bo'ldi. 1980-yil 12-sentyabrdagi harbiy toʻntarishdan soʻng u MSPning boshqa rahbarlari bilan birga 9,5 oy qamoqqa tashlangan. U harbiy sud tomonidan 2-yilga ozodlikdan mahrum etildi. Harbiy sudi kassatsiya qarorini mazmunan bekor qilganidan keyin u oqlangan.

1983-yildan keyin tashkil etilgan Farovonlik partiyasi raisining oʻrinbosari va 20-chi edi. Muddatli farovonlik partiyasi Malatya deputati. 1996-1997-yillar oralig'ida 54-o'rin. Erbakan hukumatida energetika va tabiiy resurslar vaziri lavozimida ishlagan.

Farovonlik partiyasi yopilgach, yangi tashkil etilgan Fazilat partiyasi raisi etib saylandi. Fazilat partiyasining yopilishi bilan u 2001-yilda Saodat partiyasining asoschilaridan bo'ldi va ta'sischi raislik lavozimini egalladi. 2008-yil 26-oktyabrda bo'lib o'tgan navbatdagi kongressda prof. Dr. Numan Kurtulmush'a topshirdi. Hali ham Saadet partiyasi Oliy maslahat kengashi a'zosi , Iqtisodiy va ijtimoiy tadqiqotlar markazi raisi

Ingliz, arab va fransuz tillarini yaxshi biladi, uylangan, 3 nafar farzandi bor.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1930-yilda tugʻilganlar
Phoenix Suns

Phoenix Suns - Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi G'arbiy Konferentsiyaning Tinch okeani bo'limida o'ynaydigan professional basketbol jamoasi. Klub Arizona shtatining Feniks shahrida joylashgan. 1992-yildan beri ular uy o'yinlarini Feniks shahri chekkasida joylashgan Footprint Centerda o'tkazishadi. Bu Kaliforniyada joylashgan diviziondagi yagona jamoa.

Suns NBA ning kengayishi natijasida 1968-yilda ligaga qo'shildi. G'alabali o'yinlar ulushi bo'yicha jamoa butun chiqishlari davomida assotsiatsiyada to'rtinchi o'rinni egallaydi. 2014-15 yilgi mavsum yakunida klub 55% o'yinlarda g'alaba qozongan NBAdagi 47 yil davomida klub 29 marta pley-offga chiqdi va muntazam mavsumni 50 yoki undan ortiq g'alaba bilan yakunladi. Klub 9 marta G'arbiy konferensiya finaliga chiqdi, uch marta NBA finaliga chiqdi (1976, 1993 va 2021), lekin hech qachon chempionlik unvonini qo'lga kirita olmagan

2014-yil 27-iyunda (Gila River Arena shartnomasining bir qismi sifatida) NHLning Feniks Koyotes jamoasi o'z nomini Arizona Koyotesga o'zgartirgandan so'ng, Phoenix Suns shtatdagi shahar nomini saqlab qolgan yagona professional jamoa bo'ldi.

Tarixi
Phoenix Suns 1968-69 yilgi mavsumda (Miluoki Baks bilan birga) NBAga kirgan ikkita jamoadan biri edi. Basketbol klubi nafaqat Feniksda, balki Arizona shtatida ham birinchi professional klubga aylandi. U deyarli 20 yil davomida yagona jamoa bo'lib qoldi. Jamoa 24 mavsum davomida Arizona Veteranlar Memorial Kolizeyida o'ynadi. Klub Karl Eller tomonidan tashkil etilgan guruhga tegishli bo'lib, ular ichida Donald Pitt, Don Diamond, Vhavik Darji, Marvin Mayer va Richard Bloch edi. To'g'ridan-to'g'ri investorlardan tashqari, mashhurlar ham hissa qo'shdilar: Endi Uilyams, Bobbi Gentri va Ed Ames. Jamoada bir guruh tanqidchilar bor edi, xususan, NBA komissari Uolter Kennedi Feniksni "juda qaynoq", "juda kichik", muvaffaqiyatga erishishdan "juda uzoq" der edi. Bu vaqtda doimiy ravishda o'sib borayotgan Feniks shahri San-Diego, Los-Anjeles, San-Fransisko va Sietl kabi shaharlar bilan raqobatlashayotgan edi.

Bloch tomonidan (Feniks Suns prezidenti bo'lgan) doimiy doyimiy lobbiydan so'ng, 1968-yilda NBA boshqaruv kengashi Feniks va Milwaukee 1968-yil 22-yanvarda o'z jamoalarini olishiga qaror qildi. "Kirish" uchun klub 2 million dollar to'lagan. Arizona Respublikasi har kuni yangi jamoani nomlash uchun tanlov uyushtirdi va 28 000 javob oldi. G'olib 1000 dollar va klubning butun mavsum uchun uy o'yinlariga chiptalar oldi. Ismlar Scorpions, Rattlers, Thunderbirds, Wranglers, Mavericks, Timbleweeds, Mustangs va Cougars edi. Jamoa logotipining birinchi yaratuvchisining ismi ma'lum, u Tuksondagi tijorat bosma zavodiga egalik qilgan Sten Fabe edi.

Basketbol shon-shuhrat zali aʼzolari

Manbalar
Nuri Yamut

Mehmet Nuri Yamut (1890 - 1961-yil 5-iyun) turk askari va siyosatchisi. Turk Qurolli Kuchlarining 6. Bosh shtab boshlig'i.

Harbiy martaba 
1908-yilda Harbiy akademiyani leytenant unvoni bilan tugatgan. Monastir 6. Korpus 50. Polk 3. Eskadronda bo'lganida 1912-yilda asirga olingan. Asirlikdan qaytib, 1913-yilda Harbiy akademiyaga o'qishga kirdi. 1-yil oʻqib, oʻqishni tashlab, armiyaga joʻnadi. Bolqon urushi va Birinchi jahon urushida qatnashgan. 1919-yilda yana boshlagan akademiyadagi taʼlimni 1920-yilda tugatdi va shtab boʻldi. Xuddi shu sanada Anadoluga borib, Mustaqillik urushida qatnashgan. "Kumush jangovar xizmatlari", Germaniyaning "Temir Salip" ordeni va "Urush", "Kumush jangovar" va " Mustaqillik" medallariga ega. Afgʻonistonda turli shtab va qoʻshinlar bilan 1935-yilgacha xizmat qilgan.

1935-yilda brigada generali , 1936-yilda general- mayor, 1939-yilda general- leytenant, 1945-yilda esa toʻliq general unvonlari berilgan. 9 brigada generali unvoni bilan diviziya brigadasi qo'mondonligi, 9 va 57-diviziya general-mayor unvoniga ega. Diviziya qo'mondonligi, general-leytenant unvoni bilan 2 va 12-diviziya Korpus qo'mondonligi, general unvoni bilan, 2 va 1-chi armiya qo'mondonligida xizmat qilgan

Bosh shtab boshlig'i 
1949-yil 3-yanvarda quruqlik qoʻshinlari qoʻmondonligiga tayinlangan. 1949-yil 1-iyulgacha Bosh shtab boshligʻining oʻrinbosari boʻlib ham ishlagan. 1950-yil 6-iyunda tayinlangan lavozimidan. 1954-yil 10-aprelda oʻz xohishi bilan nafaqaga chiqdi.

27-may to'ntarishidan keyin 
Parlament X. va XI. Muddati Istanbul deputati. 27-maydagi davlat toʻntarishidan soʻng deputat boʻlganida hibsga olingan. Aytilishicha, u hibsga olinayotganda kaltaklangan. Keyinchalik Yassiada sudlari paytida vafot etdi.

Manbalar 

1961-yilda vafot etganlar
1890-yilda tugʻilganlar