MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Xiva bekati



Geografik joylashuvi 
Stansiya Urganchdan Xivagacha boʻlgan tarmoq liniyasining soʻnggi nuqtasidir. U shahar markazidan sharqda joylashgan boʻlib, tarixiy eski shahar bilan taxminan bir kilometr uzunlikdagi asosiy yoʻl bilan bogʻlangan.

Qoʻshimcha maʼlumot 
Vokzal va qabulxona binosi Oʻzbekiston DATK tomonidan qayta qurilib, 2019-yilning bahorida foydalanishga topshirildi. Vokzalning oldingi hovlisi ham qayta ishlangan va kechga yorqin ranglarda porlaydigan katta favvora bilan bezatilgan. Ayni vaqtda bu yerda uchta yangi mehmonxona qurildi. Ushbu bekat Xiva markazidagi temir yoʻl vokzali bilan toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻlaydigan asosiy bino hisoblanadi. Bekatda barcha yoshdagi kishilar uchun qulayliklar yaratilgan.

Bu ijarachi aviakompaniyalar uchun bekatda mijozlarga xizmat koʻrsatish sifatini kengaytirish va yaxshilash uchun koʻplab imkoniyatlarni ochib berdi, shuningdek, xalqaro sifatli xizmat va qulaylikni joriy etishni taʼminladi. Kengaytirilgan terminal binosi mavjud ichki yoʻlovchi terminali oʻrnida joylashgan boʻlib, shuningdek, terminalning yonida butun qoʻshni quruqlikdagi hududni keyingi rivojlantirish uchun drayver boʻlib xizmat qiladi. Ushbu bekatning eski joylashgan binosi buzilib, yangisi qad rostlashi rejalashtirilgan edi. Qurilmoqchi boʻlgan mavjud ichki 2-terminal qurilishning yakuniy bosqichida va yangi almashtirilgunga qadar ishlashda davom etadi. Vokzal bir vaqtning oʻzida 200 nafar sayohatchiga xizmat koʻrsatishga moʻljallangan. Bekat imkoniyatlari kengaytirilgan boʻlib, quyi va yuqori vagon sinflaridagi yoʻlovchilar, „ona va bola“ uchun alohida kutish xonalari, shuningdek, doʻkonlarni oʻz ichiga oladi. Bekatdan hozirga qadar yurtimiz aholisi tomonidan faol tarzda foydalanib kelinmoqda.

Manbalar 

Xiva bino va inshootlari
Xiva
Doʻst Alam madrasasi

Doʻst Alam madrasasi — Oʻzbekiston Respublikasining Xorazm viloyati Xiva shahridagi meʼmoriy yodgorlik. Ichan qalʼa meʼmoriy yodgorligi ichida joylashgan ushbu tarixiy obyekt 1882-yilda bunyod etilgan. Bugungi kunda „Ichan qalʼa“ MFY, Zargarlar koʻchasi, 26-uyda joylashgan.

Doʻst Alam madrasasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Hozirda „Ichan qalʼa“ davlat muzey-qoʻriqxonasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulki hisoblanadi.

Tarixi 
Madrasa Xiva xoni Muhammad Rahimxon II saroyida xizmat qilgan Doʻst Alamning shaxsiy mablagʻi hisobiga qurib bitkazilgan. Odatda madrasada qozilar tahsil olishgan. Madrasa shahar oʻrtasidagi Arab Muhammadxon madrasasi yonida joylashgan boʻlib, XX asr oxirlarida bunyod etilgan. Bosh peshtogʻi gʻarbga tomon qaratilgan bu madrasaning burchaklarida minoralari boʻlgan toʻrtburchak shaklni olgan.

Ushbu bir qavatli, kichkina binoga tepadan qaralganda toʻgʻri toʻrtburchak shaklda koʻrinadi. Qurilishni Xudoybergan hoji nazorat qilib borgan bu madrasaga Qalandar Koʻchim ustalik qilgan. Hozirda madrasada yogʻoch oʻymakorligi doʻkoni faoliyat koʻrsatmoqda. Yusuf Bayoniy bu madrasa haqida „Doʻst Aʼlam bir madrasa bino qildi“, deb eslab oʻtgan.

Ijaraga berilishi borasidagi xabarlar 
2018-yili Xorazm viloyati madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish Davlat inspeksiyasi balansida boʻlgan 11 ta obyekt ijaraga berilishi mumkinligi aytilgan edi. Bular qatorida Doʻst Alam madrasasi ham boʻlib, ularga kamida 170 million soʻm miqdoridagi sarmoya kiritilishi talab etilishi taxmin qilingan. Ayni paytda madrasaning taʼmirtalab ahvolda ekanligi ham xabar qilingan.

Manbalar 

Xorazm meʼmoriy yodgorliklari‎
Xorazm madrasalari
Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Xorazm
Xiva
Xiva aloqa muzeyi

Xiva aloqa muzeyi — 1983-yil eski pochta binosi oʻrnida tashkil etilgan va hozirgi kunda Xiva aloqa muzeyi sifatida faoliyat koʻrsatib kelayotgan muzey. U bugungi kunda Xorazm viloyati, Xiva shahri, Amir Temur koʻchasida joylashgan. Muzeyning tashkil topish davri sifatida Xiva xoni Asfandiyorxon hamda uning bosh vaziri Islomxoʻja davri koʻrsatiladi. Bunga sabab qilib esa ularning saʼy-harakati bilan 1913-yili Xiva shahrida ochilgan pochta-telegraf idorasi binosining keyinchalik muzey ochilishida asos boʻlganligidir.

Tarixi va faoliyati 
1983-yilda oʻz faoliyatini boshlagan muzey Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimovning 1998-yil 12-yanvar kuni eʼlon qilingan „Muzeylar faoliyatini tubdan yaxshilash va takomillashtirish toʻgʻrisida“gi farmoniga asosan qayta rekonstruksiya qilingan va yangi jihozlar bilan taʼminlangan. 

Muzey eksponatlari orasida turli davrlarga oid boʻlgan 340 dan ortiq aloqa vositalari, mingga yaqin eksponat hamda fotosurat, 430 dan ortiq konvert va markalar mavjud. Xususan, 1873-yili ishlab chiqilgan Morze qurilmasi, 1949-yilda Rossiyada ishlab chiqarilgan KVN televizori, Toshkent teleminorasining maketi kabi eksponatlar saqlanadi. Muzeyda aloqa sohasining taraqqiy qilish davrlari, tarmoqdagi oʻzgarish hamda yangilanishlar xususida keng tasavvurga ega boʻlish mumkin. Zamonaviy kommunikatsiya vositalari yordamida shu yerning oʻzida 3D oʻlcham orqali Oʻzbekistondagi boshqa aloqa muzeylari faoliyati, ularda faoliyat koʻrsatib kelgan koʻrgazmalar bilan ham tanishish imkoniyati mavjud.

Xiva aloqa muzeyi 2015-yilda yana bir bor rekonstruksiya qilingan va qayta ishga tushirilgan. Muzeyda mukammal taʼmirlash, dizaynni yaxshilash, mavjud eksponatlarni joylashtirish va qaytadan jihozlash ishlari olib borilgan.

Manbalar 

Xorazm
Xiva
Muzeylar
Aloqa
Sulaymon qalʼa

Sulaymon qal’a (yoki Hazorasp qalʼasi, Hazorasp shahri qalʼa devori) — Oʻzbekiston Respublikasining Xorazm viloyati Hazorasp tumanidagi eng qadimiy qal’alardan biri. Miloddan avvalgi IV–II asrlarga oid boʻlgan qalʼa bugungi kunda „Sulaymon qalʼa“ mahallasida joylashgan.

Sulaymon qalʼa Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Hozirda Xorazm viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulki hisoblanadi.

Tarixi 
Qalʼa Hazorasp tumanida joylashgan boʻlib, milodiy V asrda yashab hukmronlik qilgan shaxsning qarorgohi boʻlganligi ham aytiladi. Qal’a devorlari hozirgi kungacha saqlanib qolgan boʻlib, uning xavfsizligini taʼminlash maqsadida qalʼa devorlarining osti koʻl bilan oʻrab olingan. Mahalliy xalq bu koʻlga „Oydin koʻli“ deb nom bergan. Koʻlning oʻziga xos jihati uning doimiy ravishda chuchuk suv bilan taʼminlanib turilganidadir. Tarixiy manbalarga keltirilishicha, bir vaqtlar koʻl ostida yer osti yoʻli mavjud boʻlgan. Qal’aning eng yuqori qismida joylashgan tepalikdan astronomik kuzatuvlar olib borish maqsadida foydalanilgan.

„Tarixi Jahongoʻsha“ asarining muallifi boʻlgan Juvayniy: „Gʻaznaviylar davlati hukmdori Sulton Mahmud oʻzining Xorazmga qilgan uchinchi yurishi vaqtida mustahkam Hazorasp qalʼasini ikki oylik ogʻir qamaldan keyingina boʻysundirgan“,— deb yozadi.

Qaysi davrga oidligi va nomlanishi bilan bogʻliq bahslar 
Olimlar tomonidan olib borilgan arxeologik tadqiqotlarning birortasida qalʼaning yoshi boʻyicha aniq xulosaga kelinishi uchun asos boʻla oladigan dalil yoʻq. Shunday boʻlsa-da, zardushtiylik dinining ilk muqaddas olovi boʻlgan „Aturaspend“ yoqilgan qalʼaning taxminiy yoshi ― 3000 yilga yaqin degan qarashlar mavjud. Hazorasp qalʼasining qurilishi borasida bir qator afsona va rivoyatlar ham bizgacha yetib kelgan boʻlib, ulardan biriga koʻra qalʼaning dastlabki tarixi yahudiylar davlatining toʻrtinchi hukmdori ― Solomon (Sulaymon) nomi bilan aloqador.

Manbalar 

Xorazm
Hazorasp tumani
Qalʼalar
Quyi Amudaryo davlat biosfera qoʻriqxonasi

Quyi Amudaryo davlat biosfera qoʻriqxonasi yoki Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervati – Oʻzbekiston Respublikasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Beruniy va Amudaryo tumanlarida, aniqrogʻi Amudaryo quyi oqimining shimoliy qismida, Orol dengizining sobiq sohili janubi-sharqida joylashgan biosfera qoʻriqxonasi.

Quyi Amudaryo davlat biosfera qoʻriqxonasi dastlab 1971-yilda Amudaryo tekisligida 5929 gektar maydonga ega boʻlgan Baday-Toʻqay qoʻriqxonasi sifatida tashkil etilgan. 2011-yilda qoʻshimcha hududlar bilan qoʻriqxona negizida 68717,8 gektar maydonga ega boʻlgan Quyi Amudaryo davlat biosfera qoʻriqxonasi tuzilgan, shundan qoʻriqlanadigan hudud 11568,3 gektarni tashkil etadi. Qoʻriqxonaning maqsadi Amudaryo deltasidagi toʻqay oʻrmonlarini muhofaza qilish, ilmiy tadqiqotlar olib borish, madaniy qadriyatlarni muhofaza qilish, hududni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish hisoblanadi. Qoʻriqxona hududida 167 turdagi yuksak oʻsimliklar (turanga, fors sarsabili), 20 dan ortiq baliq (katta va kichik Amudaryo kurakburuni), sudralib yuruvchilarning 13 turi, qushlarning 91 turi (Xiva qirgʻovuli), mayda sutemizuvchilarning 58 turi (yovvoyi choʻchqa, quyon, dasht mushugi) yashaydi. 1976-yilda qoʻriqxonaning birinchi direktori V. P. Lima boshchiligida Buxoro xongullarini hududga qayta moslashtirish ishlari boshlandi va hozirda qoʻriqxonada dunyodagi eng koʻp Buxoro xongullari populyatsiyasi yashaydi. Suv yetishmasligi, Buxoro xongullari uchun hudud yoʻqligi va yaqin atrofdagi sement zavodi havoni ifloslantiruvchi manba boʻlganligi sababli qoʻriqxona jiddiy ekologik muammolarga duch kelmoqda. Quyi Amudaryo davlat biosfera qoʻriqxonasi Xalqaro Tabiatni muhofaza qilish ittifoqi (XTMQ)ning Qizil roʻyxatiga va Oʻzbekiston Respublikasining Qizil kitobiga kiritilgan. 2021-yilda UNESCO Quyi Amudaryo davlat biosfera qoʻriqxonasini Butunjahon biosfera qoʻriqxonalari tarmogʻiga kiritgan. Oʻzbekistonda bu tarmoqqa kiritilgan ikkinchi qoʻriqxona hisoblanadi (birinchi qoʻriqxona Chatqol biosfera qoʻriqxonasi boʻlib, 1978-yilda Butunjahon biosfera qoʻriqxonalari tarmogʻiga kiritilgan). UNESCOning Quyi Amudaryo davlat biosfera qoʻriqxonasi boʻyicha qarori 2021-yil 13—17-sentyabr kunlari Abuja shahrida (Nigeriya) boʻlib oʻtgan „Inson va biosfera dasturi“ Xalqaro muvofiqlashtiruvchi kengashining 33-sessiyasi davomida qabul qilingan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 
 
 
 
 
 

Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
Armani

Giorgio Armani S.p. A (), odatda Armani nomi bilan tanilgan – Giorgio Armani tomonidan Milanda asos solingan Italiyan hashamatli modalar uyi boʻlib, u yuqori moda, tayyor kiyim, charm buyumlar, poyabzal, aksessuarlar va uy interyerlarini loyihalash, ishlab chiqarish va tarqatish va chakana savdo bilan shugʻullanadi. Armani oʻz nomi va brendini Luxottica-ga koʻzoynak uchun litsenziya beradi, L'Oréal parfyumeriya va kosmetika uchun, va soatlar va zargarlik buyumlari uchun fotoalbom. Bu Italiyaning Gucci va Prada keyin uchinchi yirik moda guruhi hisoblanadi.

Manbalar

Havolalar
Setepozzi jangi

Genuya va Vizantiyaliklar 1261-yilda Nimfey shartnomasi tuzgandan beri Venetsiyaga qarshi ittifoq tuzgan boʻlsa, ham Genuya 1256-yilda davom etayotgan Venetsiyaga qarshi Avliyo Sabas urushida ishtirok etdi. 1263-yilda Vizantiyaning Monemvaziya qal'asiga suzib ketayotgan 48 ta kemadan iborat, Genuya floti 32 ta kemadan iborat Venetsiyaliklarning flotiga duch keldi. Genuyaliklar hujum qilishga qaror qilishdi. Lekin Genuya flotining to'rtta admiralidan faqat ikkitasi va uning 14 ta kemasi qatnashdi. Venetsiyaliklar tomonidan osonlikcha yo'q qilindi, ular to'rtta kemani egallab olishdi va qurbonlar soni ko'p edi.
Yunonistonning harbiy tarixi
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Scopus

Scopus – bu 2004-yilda Elsevier akademik nashriyoti tomonidan taqdim etilgan veb-sayt. Scopusga kirish institutsional obuna orqali taqdim etiladi. 2020-yil yanvar holatiga koʻra Scopus  dan ortiq nashrlar, 9,8 milliondan ortiq konferensiya maqolalari va 44 million patentdan 77,8 millionga yaqin nashrlarni indekslagan.

Scopus foydalanuvchilari oʻziga kerakli maʼlumotlarni kalit soʻz, ibora, maqola nomi yoki jurnal sarlavhasi boʻyicha qidirishlari mumkin. Tizim tomonidan yaratilgan natijalar nashr etilgan yil, mavzu, mansublik va hujjat turi boʻyicha filtrlanadi. Maʼlumotlarni kuzatish, tahlil qilish va vizualizatsiya vositalari ham maʼlumotlar bazasiga kiritilgan.

Scopus tarkibiga kiritilgan barcha davriy nashrlar Kontent maslahat kengashi tomonidan koʻrib chiqiladi (). Shu bilan birga, nashriyotlar oʻz nashrlarining yuqori sifatini saqlab qolishlari lozim – ular Hirsch indeksi, CiteScore,  (SJR), Source Normalized Impact per Paper (SNIP) minimal talab qilinadigan koʻrsatkichlariga muvofiqligini taʼminlash uchun har yili tekshirib boriladi.

Adabiyotlar

Manbalar 

Nashriyot
Veb-saytlar
Hoji Alakbar masjidi

Hoji Alakbar masjidi () Ozarbayjonning Fuzuliy shahrida joylashgan masjid. Ayrim manbalarda masjid nomi Hoji Alekber masjidi deb ham beriladi.

Tarixi 
Hoji Alakbar masjidi 1890-yilda oʻsha davrning taniqli meʼmori, Shusha shahridagi Yuxari Govhar ogʻa masjidi va Ashagʻi Govhar Ogʻa masjidi, Agʻdamdagi Agʻdam masjidi, Horadiz va Qochahmadli qishloqlaridagi masjidlar, Odessadagi Tatar masjidi, Ukraina va Turkmanistonning Ashxobod shahridagi Qababagʻlilar masjidlari meʼmori Karbalayi Safixon Qorabog'iy tomonidan qurilgan. 

Ushbu islom meʼmorchiligi yodgorligi Qorabogʻdagi 300 ta diniy yodgorliklar qatoriga kiradi, shuningdek, masjid Fuzuliy shahrida joylashgan Qiyas ad-Din masjidiga oʻxshashligi bilan ham mashhur. Hoji Alakbar masjidi Fuzuliy shahri bilan birga 1993-yilda arman qoʻshinlari tomonidan bosib olingan va ishgʻol paytida uning holati nomaʼlum boʻlgan. Keyinchalik shahar Ozarbayjon tomonidan qaytarib olinganidan keyin Hoji Alakbar masjidining vayron qilinganligi aniqlangan.

Manbalar

Havolalar 

 Qorabogʻ yodgorliklari
Ozarbayjondagi masjidlar
Masjidlar
Hoji Shahlo masjidi

Hoji Shahlo masjidi () – Ozarbayjonning Boku shahri Balaxoniy qishlogʻida joylashgan XIV asrga oid tarixiy masjid.

Tarixi 
Hoji Shahlo masjidi 1385–1386-yillarda Balaxoniy qabristoni hududida, baland tepalikda qurilgan. Vaqt oʻtishi bilan yodgorlik vayron qilib yuborilgan. Biroq 2017-yilga kelib masjidda yana restavratsiya ishlari boshlab yuborilgan.

Masjidning kirish eshigiga quyidagicha yozuv tushirilgan boʻlgan: „Bu Hoji Shahlo ibn Shokir ibn Mustafo Koshkiyning qasridir. 787-yil (1385-1386)“.

Kirish eshigiga tushirilgan ushbu bitikdan tashqari eshikdan sal narida yana bir arab yozuvi ham mavjud boʻlgan. Bunda masjid ustalarining nomlari tilga olingan. Ikki qatorli ushbu yozuvda: „Bu ustoz Orif bin ustad Muso Jibalning ishidir“ deya qayd etilgan.

Ushbu yozuvlarda yodgorlik masjid emas, balki qasr deb atalgan.

Manbalar 

Ozarbayjonda maqbaralar
Ozarbayjondagi masjidlar
Masjidlar
Shoh-i Mashhad

Shoh-e Mashhad Afgʻonistonning Bodgʻis viloyatida joylashgan, 12-asrda Gʻurid madrasasi deb nomlangan vayron boʻlgan maktabning qolgan qoldiqlaridir. U Murgʻob daryosining chap sohilida joylashgan. Aytishlaricha, bino nomaʼlum ayol tomonidan jamoatchlikka sovgʻa tariqasida bunyod etilgan. Biroq, maktab binosining meʼmorchiligi uning Gʻuridlar sulolasiga xosligini namoyish etadi.

Bino 44,0 × 44,2 metr kvadratlik pishgan gʻishtdan qurilgan. 1970-yillarga qadar binoning janubiy tomonidagi katta qismi saqlanib qolgan, bu qism meʼmoriy bezaklar va yozuvlar bilan bezatilgan. Bino hududidan ayvon va har biri gumbaz bilan qoplangan ikki xona qoldiqlari ham topilgan.

Binoning shimoliy yon devorlari ichki hovli atrofida aylantirilib qurilgan ayvondan olingan. Lekin buni isbotlash uchun hududda qazish ishlari olib borilmagan.

Fasad turli bezaklarga ega oʻyma naqshli terrakota relyefi bilan bezatilgan. Bu yerda jami 15 ta bitikni hujjatlashtirish mumkin boʻlib, ulardan oʻntasi kufiy uslubida, uchtasi nasx uslubida va ikkitasi zulus uslubida tasvirlangan.

Sovet Ittifoqining Afgʻonistonga urushi vaqtida 1980-yillarning oʻrtalariga oid boʻlgan qoldiqlar butunlay yoʻq qilingan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Maykl J. Kasimir, Bernt Gleyzer: SHah-i Mashhad: Yaqinda ochilgan Gurid viloyati madrasasi, Sargiston (Afgʻoniston) . In: Sharq va Gʻarb, 1971 yil 21 mart-iyun, bet. JSTOR moddasining 53–68-bandlari

Havolalar 

 Shoh-i Mashhad madrasasi
 Shoh-i Mashhad madrasasi auf Archnet

Dalillar 
 Mayor CE Yate: Shimoliy Afgʻoniston. Cambridge olimlari nashriyoti, Newcastle upon Tyne 2003, p. XII

Afgʻonistondagi masjidlar
12-asr arxitekturasi
Afgʻonistondagi arxeologik hududlar
Julfalar masjidi

Julfalar masjidi () – Ozarbayjonning Qorabogʻ viloyati Shusha shahridagi poytaxt shahar Bokudan 350 km janubi-gʻarbda joylashgan masjid.

Tarixi 
Julfalar masjidi Shusha shahri Julfalar mahallasining Üzeyir Hacıbəyov va S. Asgarov koʻchalari chorrahasida joylashgan. Shushada umumiy 17 ta mahalla joylashgan boʻlib, Julfalar mahallasi shaharning 9-quyi mahallalaridan biri hisoblanadi. Julfalar masjidi XIX asr oxiriga kelib Shusha shahrida faoliyat koʻrsatgan 17 masjiddan biri boʻlgan. Bino Yuxari Govhar Ogʻa masjidi va Ashagi Govhar Ogʻa masjidi bilan bir qatorda Shushaning eng ahamiyatga molik yodgorliklaridan biri hisoblangan. Julfalar masjidi jomeʼ masjidining minoralari boʻlmagan, tashqi koʻrinishi Chuxur mahallasi masjidi hamda Hoji Yusifli masjidlari kabi toʻrtburchak koʻrinishda qurilgan boʻlsa-da, ichki koʻrinishi Islom dini meʼmorchiligiga toʻliq mos kelgan.

Yana qarang 

 Yuxari Govhar ogʻa masjidi
 Ashagi Govhar Ogʻa masjidi
 Soatli masjidi
 Seyidli masjidi
 Xoja Marjonli masjidi
 Guyulug masjidi
 Taza Mahalla masjidi

Havolalar 
Qorabogʻ yodgorliklari

Manbalar 
Masjidlar
Ozarbayjondagi masjidlar
Abdulloh ibn Umar masjidi

Abdulloh ibn Umar masjidi – Kirmonshoh viloyatidagi tarixiy masjidlardan biri. Dalahu tumanida joylashgan.

Manbalar 

Ardabil provinsiyasidagi masjidlar
Gumbazli masjidlar
Eron milliy asarlari
Xidir masjidi

Xidir masjidi (; ) – XIV asrga oid tarixiy masjid. Ushbu yodgorlik Icheri-sheherning bir qismi boʻlib, Ozarbayjonning Boku shahri Muslim Magomayev koʻchasida joylashgan. Bino Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 2-avgustdagi 132-son qarori bilan milliy meʼmoriy yodgorlik sifatida roʻyxatga olingan.

Tarixi 
Xidir masjidi 1301-yilda koʻplab zinali koʻchalardan birida qurilgan. Koʻchaning bunday tuzilishi oʻz navbatida masjidning meʼmoriy joylashuviga ham taʼsir koʻrsatgan.

1988-yilda masjid gumbazining pastki qavatida arxeologik qazishma ishlari, shuningdek, bino portalida restavratsiya ishlari olib borilgan. Masjid zardushtiylik ibodatxonasi negizida bunyod etilgan.

Arxitekturaviy xususiyatlari 
Xidir masjidi interyeri, kompozitsiyasi hamda toshdan yasalgan qismlariga yorqin oʻymakorlik naqshlari bilan ishlov berilgan. Oʻzgacha badiiy ishlov berilgan mehrob hamda zal ham qiziqarli koʻrinishga ega ekanligi bilan ahamiyatga ega. Masjidning janubiy jabhasida toʻgʻri profilli derazalar oʻrnatilgan. Shuningdek, binoning quyi profilli qismi boʻylab ishlov berishda qoʻllanilgan usullar sharq meʼmorchilik sanʼati namunalarini oʻzida mujassam etgan.

Galereya

Yana qarang 

 Icheri-shahar

Manbalar 

Bokudagi masjidlar
Ozarbayjon meʼmoriy yodgorliklari
Masjidlar
Ozarbayjondagi masjidlar
Koʻcharli masjidi

Koʻcharli masjidi () – 1992-yil 8-mayda Shusha bosib olinganidan buyon arman qoʻshinlari nazorati ostida boʻlgan Boku shahridan 350 km uzqolikda joylashgan Qorabogʻ viloyati Shusha shahrida joylashgan masjid.

Tavsifi
Ko'charli masjidi Shusha shahrining Koʻcharli mahallasi Qora yanvar koʻchasida joylashgan edi. Shaharda umumiy 17 ta mahalla joylashgan boʻlib, Koʻcharli mahallasi Shushaning 9-quyi mahallasi boʻlgan. Shuningdek, ushbu masjid XIX asr oxirlarida Shushada faoliyat koʻrsatgan oʻn yettita masjiddan biri boʻlgan. Masjid Shusha davlat tarixiy meʼmoriy qoʻriqxonasining Jahon merosi roʻyxatida kiritilgan edi.

Yana qarang 

 Yuxari Govhar ogʻa masjidi
 Ashagi Govhar Ogʻa masjidi
 Soatli masjidi
 Seyidli masjidi
 Xoja Marjonli masjidi
 Guyulug masjidi
 Taza Mahalla masjidi
 Mamayi masjidi

Havolalar 
 Qorabogʻ yodgorliklari

Manbalar 
Articles with permanently dead external links
Masjidlar
Ozarbayjondagi masjidlar
Sayyid Yahyo Murtuza masjidi

Sayyid Yahyo Murtuza masjidi (; ) yoki Hazrat Ali masjidi (; ) – XVII asrga oid tarixiy masjid. Bino Icheri-sheherning bir qismi boʻlib, Ozarbayjonning Boku shahri Asaf Zeynalli koʻchasida joylashgan. Masjid Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 2-avgustdagi 132-son qarori bilan milliy meʼmoriy yodgorlik sifatida roʻyxatga olingan.

Tarixi 
Oʻrta asr karvon savdo yoʻlida joylashgan Sayyid Yahyo Murtuza masjidi XVII asr boshlarida qurilgan. Ushbu yodgorlik oʻz davrining eng nufuzli shaxslaridan biri boʻlgan Sayyid Yahyo Murtuzaning mablagʻi evaziga bunyod etilgan. Murtuza ushbu masjidda diniy shaxs sifatida faoliyat yuritgan boʻlib, oʻlimidan keyin aynan shu masjid hovlisiga dafn etilgan. Hozirda uning qabri masjidning kirish eshigi yonida joylashgan.

Sayyid Yahyo Murtuza masjididan Ozarbayjon SSR davrida duradgorlik ustaxonasi sifatida foydalanilgan.

1990-yillardan keyin masjid Icheri-sheher Juma masjidi tarkibiga kiritilgan. Hozirgi kunda masjidda „Hazrati Muhammad“ jome masjidi diniy jamiyati faoliyat yuritib kelmoqda.

Arxitekturasi 
Qurilish rejasiga koʻra masjid kvadrat shaklda, markaziy qismi gumbazli, minorasi yoʻq. Mehrobning janubiy devorlariga stalaktiklar bilan ishlov berilgan.

Galereya 
Masjidning turli tomondan koʻrinishi

Yana qarang 

 Juma masjidi (Boku)
 Chin masjidi
 Hoji Heybat masjidi
 Xidir masjidi

Manbalar 

Bokudagi masjidlar
Ozarbayjon meʼmoriy yodgorliklari
Ozarbayjondagi masjidlar
Masjidlar
Yevgeniy Shoxin

Yevgeniy Nikolayevich Shoxin (; 17-avgust, 1952-yil, Oʻzbekiston SSR) – SSSR va Oʻzbekistonning sobiq futbolchisi, Fargʻonaning „Neftchi“ klubida futbol murabbiyi sifatida faoliyat olib borgan.

Faoliyati

Futbolchilik faoliyati 
Yevgeniy faoliyatini Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasi tarkibida boshlagan. Fargʻona jamoasi tarkibida besh mavsum davomida toʻp surganidan soʻng 1976-yilgi mavsumda SSSR Birinchi Ligasi ishtirokchisi Toshkentning „Paxtakor“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. "Paxtakor jamoasida bir mavsum davomida oʻynaganidan soʻng 1977-yilgi mavsumda yana Fargʻonaga, „Neftchi“ jamoasi tarkibiga qaytgan. Neftchi jamoasi tarkibida 1979-yilgi mavsumgacha toʻp surgan. 1980-yilgi mavsumda Jizzaxning „Boʻston“ jamoasi safiga oʻtgan. Faoliyatini 1982-yilgi mavsumda Toʻrqoʻrgʻonning „Yoshlik“ jamoasida yakunlagan. Yevgeniy faoliyati davomida himoyachi va yarim himoyachi pozitsiyalarida oʻynagan.

Murabbiylik faoliyati 
Yevgeniy murabbiylik faoliyatini „Neftchi“ jamoasida 1988-yilgi mavsumda bosh murabbiy Yuriy Sarkisyanga yordamchi murabbiy sifatida boshlagan. 2013-yilgi mavsumda Yuriy Sarkisyan bosh murabbiylik vazifasidan ozod etilganidan soʻng bir muddat jamoaga vaqtinchalik bosh murabbiylik qilgan.

Manbalar

Havolalar 

 Yevgeniy Shoxin Transfermarkt saytida futbolchi profili
 Yevgeniy Shoxin Footballfacts saytida futbolchi profili
 Yevgeniy Shoxin Tribuna.com saytida futbolchi profili

17-avgustda tugʻilganlar
1952-yilda tugʻilganlar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
SSSR erkak futbolchilari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol himoyachilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Yoshlik Toʻraqoʻrgʻon klubi futbolchilari
Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
SSSR futbol murabbiylari
Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari
Neftchi futbol klubi murabbiylari
SSSR birinchi ligasi futbolchilari