MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
“Jismoniy tarbiya va sport a’lochisi” ko‘krak nishoni

Olimpiya, Paralimpiya va Osiyo oʻyinlari hamda jahon, Osiyo chempionatlarida va boshqa nufuzli xalqaro sport musobaqalarida yuksak natijalarga erishgan, Vatanimiz bayrogʻini baland koʻtarib kelayotgan sportchilarning trenerlari, jamiyatimizda sogʻlom turmush tarzini shakllantirish, aholining, ayniqsa yosh avlodning jismoniy tarbiya va ommaviy sport bilan muntazam shugʻullanishi uchun zamon talablariga mos shart-sharoitlar yaratish, jismoniy tarbiya va sportni yanada rivojlantirishga yoʻnaltirilgan keng koʻlamli ishlar amalga oshirilishiga munosib hissa qoʻshib kelayotgan, shuningdek, mamlakatimizning barcha hududlarida ommaviy sportning inson va jamiyat hayotidagi muhim ahamiyati, uning jismoniy va ma’naviy sogʻlomlikning asosi ekanini targʻib qilish, iqtidorli sportchilarni saralab olish hamda maqsadli tayyorlash tizimini takomillashtirish borasida sidqidildan mehnat qilayotgan, respublikada jismoniy tarbiya va sport sohasida malakali kadrlar tayyorlashda jonbozlik koʻrsatayotgan tajribali, yetuk jismoniy tarbiya va sport sohasi vakillari taqdirlanadilar.

Tavsifi 
 “Jismoniy tarbiya va sport a’lochisi” koʻkrak nishoni diametri 34 millimetrli doira shaklida boʻlib, mis qotishmasidan tayyorlanadi.
 “Jismoniy tarbiya va sport a’lochisi” koʻkrak nishonining old tomoni yuqori qismida 1928-yilda ilk bor Olimpiya oʻyinlarida yoqilgan, 1936-yilda olimpiya estafetasiga kiritilgan Olimpiya mash’alasining koʻrinishi tasvirlangan. Bu tasvirning oʻng tarafida sport turlarining piktogrammalari fon sifatida berilgan. Ularning ustida “JISMONIY TARBIYA VA SPORT A’LOCNISI” soʻzlari yozilgan. Harflarning balandligi 2,3 millimetr, yozuvlar zarhallangan. Mash’alaning pastida Oʻzbekiston Respublikasi davlat bayrogʻi yarim aylanma shaklda berilgan.
 Koʻkrak nishonining orqa tomoni markazida besh qatorda harflarning balandligi 2 millimetr boʻlgan “JISMONIY TARBIYA VA SPORT SONASI RIVOJIGA QO`SNGAN NISSASI UCNUN” yozuvi joylashgan.
 Koʻkrak nishonining qalinligi 2,2 millimetr. Tasvirlar va yozuvlar qabariqdir. Koʻkrak nishonining old va orqa tomonlarining chetlari qabariq doira bilan oʻralgan. Koʻkrak nishoni ilmoqchalar va halqacha yordamida toʻgʻri toʻrtburchak shakldagi qadagʻichga ulangan.
 Qadagʻichning eni — 26 millimetr, boʻyi — 17 millimetrdan iborat. Qadagʻich eni 22 millimetrli shoyi lenta bilan qoplangan. Lentaning ikki yonidan oq rangli eni 1,6 millimetrli yoʻl oʻtgan, shuningdek, chiziqlar yonidan har birining eni 2,8 millimetr boʻlgan yashil rangli yoʻl oʻtgan.
 Qadagʻichning orqa tomoniga koʻkrak nishonini kiyimga taqib qoʻyish uchun toʻgʻnogʻich koʻrinishidagi moslama oʻrnatilgan.

Yana qarang 
 Oʻzbekiston Respublikasining orden va medallari
 Oʻzbekiston hukumatining mukofotlari
 Oʻzbekiston davlat imtiyozli mukofotlari
 Oʻzbekiston maqtov yorligʻi

Manbalar

Havolalar  
 Toshkent viloyat hokimi «Jismoniy tarbiya va sport a’lochisi» koʻkrak nishoni bilan taqdirlandi
 ZANGIOTA TUMAN HOKIMI “JISMONIY TARBIYA VA SPORT A’LOCHISI” KOʻKRAK NISHONI BILAN TAQDIRLANDI
 MOQ vakillari “Jismoniy tarbiya va sport a’lochisi” koʻkrak nishonlari bilan taqdirlanishdi
Marat Kozlov haykali

Marat Kozlov haykali — Belorussiyaning Mogilyov viloyati, Byxov shahrida partizan qahramoni Marat Kozlov haykali.

Yodgorlik 1965-yilda, 1-sonli oʻrta maktab  yonida Arxivnaya kopiya Byxov shahridagi oʻrnatilgan. Yodgorlik muallifi haykaltarosh Nikolay Polyakovdir. Ukrainadan Marat Kozlov haykali ochilishida uning onasi Valentina Dzyuba keladi.

Oq toshdan yasalgan Marat Kozlov haykali xuddi shu poydevorga oʻrnatilgan boʻlib, uning old tomonida "Pioner-qahramon Marat Kozlov" yozuvi boʻlgan yodgorlik lavhasi ham bor. Yodgorlik yonida maktab oʻquvchilari tantanali tadbirlar oʻtkazadilar.

Yosh qahramon Vetrenka va Uhlyast qishloqlarining qishloq qabristoniga dafn qilingan. Uning qabri Smolitz qishloq xoʻjaligi shaharchasi maktab oʻquvchilari tomonidan parvarish qilinadi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Н. Ткачёв. Очерк «3 разведкі не вярнуўся» в книге «Небяспека побач».
 465. Помнік Казлову // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Магілёўская вобласць / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. 13. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: Беларус. Сав. Энцыклапедыя, 1986. — С. 132. — 408 с., іл.

Havolalar 
 Юные герои войны − Козлов Марат Сергеевич 
 Репортаж из деревни Ухлясть Быховского района 
 Пионер-герой: Марат Козлов
Belorussiyada Ulug ' Vatan urushi yodgorliklari / Kozlovskiy
Kozlovskiy
1965-yilda Belorussiyada qurilgan bino va inshootlar
 1965-yilgi haykallar
Taras Shevchenko yodgorligi Kremenets

Kremenetsdagi Taras Shevchenko yodgorligi () — Ternopil viloyati, Kremenets shahrida ukrain shoiri Taras Grigoryevich Shevchenkoga oʻrnatilgan yodgorlik.

1995-yilda shahar markazidagi xuddi shu nomdagi koʻchada shahar bogʻida oʻrnatilgan. Haykaltarosh — Yakov Chayka, meʼmor - V. Fedorchuk.

Mahalliy ahamiyatga ega monumental sanʼat yodgorligi, xavfsizlik raqami 1372.

Taras Shevchenko nomidagi Kremenets mintaqaviy gumanitar-pedagogika akademiyasi hududida shaharda Kobzarning ikkinchi yodgorligi ham mavjud.

3,5 m balandlikda bolgʻalangan misdan yasalgan haykal boʻlib, poydevor balandligi 1,4 m - beton va granit.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Tosh, bronza, granitda (tasvirli almanak). - Ternopil: Terno-grafik, 2014-yil. - FROM. 70. - ISBN 978-966-457-202-3.
 Rotman M., Fil Is., Gutsalov A. Taras Shevchenko avlodlar xotirasida. - Ternopil: PE „Lider“, 2014-yil. - FROM. 137. ISBN 978-966-97291-1-8.
Kremenets
 Ternopol viloyati yodgorliklari
Polipet

Polipet () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Shimoliy Tesaliyadan. Piriforiy va Gippodamiyaning oʻgʻli. Elenaning qalligʻi. Girtoniylardan Troya yaqinida 40 ta kema (yoki 30 ta kema yoki 20). olib keldi. Leonteus bilan birgalikda qirol Osiyoni oʻldirgan. Iliadada u 4 ta troyanni oʻldiradi. Giginning soʻzlariga koʻra, u jami 1 jangchini oʻldirgan. Axilles oʻyinlarida u arava poygalarida qatnashgan. Troyan otiga oʻtirgan. Troyani qoʻlga kiritishda qatnashganlar orasida Delfidagi Polignot rasmida tasvirlangan.

Troyadan qaytgach, u kemalarni tashlab, Kolofonga keladi yoki Aspendosga asos soladi.

Manbalar 

 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
troyan urushi qatnashchilari
 Salon Afsonalari
lapif shohlari
Sevastopol (vino)

Sevastopol — kuchli oq vino (oq port vinolar kabi). Yagona ishlab chiqaruvchi — Qrimdagi Inkerman Vintage vino zavodi.

Asosiy xususiyatlar 
Vino ishlab chiqarish uchun uzum ishlatiladi: oq Kokur, Sauvignon, Riesling, Rkatsiteli. Bu uzum navlari Qrim yarim orolining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan Inkerman Fine vino zavodining hududlarida oʻsadi.

Vino yantar-oltin rangga ega. Sharobning taʼmi tindirish xarakterli xususiyatlarini oʻz ichiga oladi va yumshoq boʻladi. Qovurilgan yongʻoq, behi va qovunning taʼmi bilan ajralib turadi. Sharob xususiyatlari: alkogol — 16,5%, shakar — 95 g/dm3. „Sevastopol“ — uzoq vaqt taʼsir qiladigan vino. U eman idishlarida 5-yil tindiriladi.

Mukofotlar 
Vino Porto kollektsiyasiga, Inkerman Fine vino zavodining eng yaxshi vinolari qatoriga kiritilgan, tindirish muddati 3-yildan ortiq. Ushbu vino Moskvada boʻlib oʻtgan „Grand Collections-2009“ xalqaro vinolar va spirtli ichimliklarni tatib koʻrish tanlovida oltin medalni qoʻlga kiritib, 2009-yilning eng yaxshi vino ichimligiga aylandi.

Xalqaro musobaqalarda sharob Gran-pri kubogi, 7 oltin va 2 kumush medal bilan taqdirlandi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
 «Севастополь» на официальном сайте «Инкерманского завода марочных вин» 
 Port
Qrimning oq sharoblari
Semilion Alushta

Semilion Alushta — Massandra zavodining bir qismi boʻlgan Qrim vino zavodi Alushta tomonidan ishlab chiqarilgan eski quruq oq stol vinosidir.

Asosiy xususiyatlar 
Vino 2001-yildan boshlab Alushta bosh vino ishlab chiqaruvchisi Yu. F. Makagonov tomonidan kiritilgan texnologiya boʻyicha ishlab chiqarilmoqda. U qand miqdori 18-22% ga yetgan Semillon uzumidan tayyorlanadi. XVIII asrda Qrimga olib kelingan bu nav Chatyr-Dag yaqinidagi Alushta vodiysida oʻsadi.

Spirt miqdori — 10-13%, shakar — 0,2-0,3 g/100 kub. sm, titrlanadigan kislotalar — 5-7 g/kub. dm. Rangi somonrang. Nozik, bu uzum naviga xosdir. Vino 14 °C haroratda 1,5-yil davomida tindiriladi.

Mukofotlar 
Xalqaro tanlovda „Yalta. Oltin Griffin-2003“ vino kumush medal bilan taqdirlandi. „Alco+Soft 2007“ 12-xalqaro ixtisoslashtirilgan koʻrgazmasida professional degustatsiya tanlovida sharob gazsiz vinolar orasida 1-oʻrinni egalladi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 Yejenedelnaya gazeta „Yujniy bereg“, № 38 ot 12-oktabrya 2003 goda (nedostupnaya ssilka)

Havolalar 
 «Семильон Алушта» на официальном сайте ГК НПАО «Массандра»
 «Семильон Алушта» на официальном сайте ГП «Алушта»
 «Семильон Алушта» в книге Макагонова Ю.Ф — «Прекрасные вина Алушты»
 ГП «Алушта» — Характерные вина завода
 «Семильон Алушта» на сайте «Мир вина» 
 Информация о вине «Семильон Алушта» на сайте «Вина Крыма»
 Ассортимент вин ГК НПАО «Массандра» 
Qrimning oq sharoblari
 2001-yilda paydo bo'lgan
Taras Shevchenko yodgorligi Мariupol

Taras Shevchenko haykali () — Mariupolda ukrainalik shoir, nosir, rassom va etnograf Taras Grigoryevich Shevchenko sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik.

Yodgorlik muallifi Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist Aleksandr Vitrik. Arxitektorlar — Andrey Qodirov va Eduard Andrushkevich. Haykalning balandligi 2,5 metrni tashkil etadi, poydevor bunday oʻlchamlarga ega — 1,5 dan 1,3 ga 1,9 metr. Yodgorlikning oʻzi temir-betondan yasalgan va mis lavha bilan qoplangan. Poydevor ishlab chiqarish uchun qora va qizil granit ishlatilgan.

Tarixi 
Shevchenko bulvarida Shevchenkoga zamonaviy yodgorlik oʻrnatildi. Bu shaharning asosiy transport arteriyasi boʻlib, u tarixiy kvartallar va turar-joylarni shaharning asosiy sanoat korxonalaridan biri, Azovstal bilan bogʻlaydi. Ushbu yodgorlik shaharda 2001-yilda, mustaqil Ukraina mavjudligining oʻn yilligida paydo boʻlgan.

Shevchenkoning birinchi haykali shaharda 1964-yilda, ukrain shoiri tavalludining 150-yilligi nishonlanganda paydo boʻlgan. U Teatr maydoni qarshisidagi Lenin prospektidagi stalinchilar uylari tomonidan tashkil etilgan burchakka joylashtirilgan. Bu sement stelasiga oʻrnatilgan byust. Shevchenko — bu yetuk arbob. Shoir byusti toshdan yasalgan.

Tavsifi 
Qizil granitning uch bosqichli platformasiga qora qovurgʻali bazalt kubigi oʻrnatilgan. Unda metall „yirtilgan tosh“ koʻrsatilgan. Unda Iso Masih yoshida tasvirlangan ukrain shoiri oʻtiradi. 33 yoshida Taras Grigoryevich qozoq choʻlida, Orol dengizi qirgʻogʻida joylashgan Novopetrovsk qal’asida (hozirgi Fort Shevchenko) askar sifatida surgunda edi. Shevchenkoning tizzasida u sheʼrlar yozgan va eskizlar qilgan kichik kitob yotadi.

Adabiyot va maʼlumotnomalar 

 Kucheruk Oleksandr (yozuvchi, O.Oljich nomidagi kutubxona direktori) Shevchenko yodgorliklari yer fonida… Mangʻishloqning Vashingtongacha boʻlgan koʻrinishi. // Cherkaskiy viloyati — Bogdan va Taras erlari. Madaniy toʻplam., K.: „Ukraina propile“, 2002, bet. 67-80

Manbalar
Xeres Massandra

Xeres Massandra — mustahkamlangan oq vino. Yagona ishlab chiqaruvchi — Qrimdagi NPAO „Massandra“.

Tarixi 
Vino 1944-yildan beri ishlab chiqariladi. Vino uzum navlaridan tayyorlanadi: Albillo, Verdelho va Sersial. Ishlab chiqarish texnologiyasida u xususiyatga ega. Sheri xamirturush yordamida hosil boʻladi va keyingi bosqichda u vinodan foydali organik birikmalar hosil boʻlishiga yordam beradigan issiqlik bilan ishlov beradi.

Vinoning xususiyatlari: alkogol miqdori — 19,5%, shakar — 2,5 g/100 kub. sm, kislotalilik — 5 g/kub. dm. Rangi yengil yashil rangga bilan oltin rangga ega. Achchiq bodom va qovurilgan yongʻoqlar taʼmi keladi. Vino 4-yil davomida tindiriladi.

Mukofotlar 
Xalqaro musobaqalarda vino mukofotlarga sazovor boʻlgan: Gran-pri kubogi, 11 oltin va ikkita kumush medal. Ular orasida „Bryussel“ (1958) tanlovidagi mukofot.

Yana qarang 
 Sheri
 Port vinosi
 Madeyra
 Madera Massandra

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
 «Херес Массандра» на официальном сайте ГК НПАО «Массандра»
 «Херес Массандра» на сайте «Вина Крыма»
 «Херес Массандра»
 Jerez
Qrimning oq sharoblari
Navprestidlar

Navprestidlar („yoqib yuborilgan kemalar“) ― yunon mifologiyasining qahramonlaridir. Troyan qiroli Laomedontning qizlari, Qirol Priamning opalari. Ularning ismi Atilla  (Etilla; boshqa-yunon. Αθθιλλα yoki Αθθυλλα), Astioha (σστυόηη) va Medesikasta edi.

Bir versiyaga koʻra, Troyni qoʻlga kiritgandan soʻng, ular qoʻlga olindi va yunon kemalari boʻron bilan olib ketilganidan soʻng, ular Italiyaga yetib borishgan. U yerda asirlar yunon kemalarini yoqib yuborishdi va ellinlar shu yerda joylashdilar. Ular joylashgan Daryo Navet deb nomlangan yoki Neef.

Boshqa tomondan, bu voqea Frakiyada Pallen yarim orolida sodir boʻldi. Polienga koʻra, Priamning opasi Anfiya troyan asirlarini Flegra kemalarini yoqishga koʻndirdi. Kononning soʻzlariga koʻra,  Fila Palenada bilan birga kelgan Protesilaning asiri boʻldi. U ayollarni kemalarni yoqishga koʻndirdi.

Manbalar 

 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
 qadimgi yunon mifologiyasida Troada
 qadimgi yunon mifologiyasida Trakiya
qadimgi yunon mifologiyasida Italiya
Taras Shevchenko yodgorligi Maryinka

Taras Shevchenko haykali () — Ukrainaning Donetsk viloyati, Maryinka shahrida ukrain shoiri, rassomi va etnografi Taras Shevchenko sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik.

Yodgorlik Beloserkva milliy agrar universitetining frontdagi hududlarga xayriya yordami hisoblanadi. Universitet xodimlarining Marinkaga sayohatidan soʻng haykaltaroshlik loyihasining ilhomlantiruvchisi rektor A. S. Danilenko shaharda ukrain shoiriga haykal oʻrnatishni taklif qildi.

Ochilishi 
Yodgorlik Kiyev Patriarxiyasining Donetsk va Mariupol arxiyepiskopi Vladika Sergiy boshchiligidagi ruhoniylar tomonidan muqaddas qilingan.

Loyiha mualliflarining fikriga koʻra yodgorlik Ukraina xalqining boʻysunmasligi, uning ozodlik va mustaqillikka boʻlgan asl intilish ramzi boʻlishi kerak.

2017-yil 18-may kuni Maryinka shahri markazida Taras Grigoryevich Shevchenko haykali ning tantanali ochilishi boʻlib oʻtdi.

Adabiyot va maʼlumotnomalar 

 Kucheruk Oleksandr (yozuvchi, O.Oljich nomidagi kutubxona direktori) Shevchenko yodgorliklari yer fonida… Mangʻishloqning Vashingtongacha boʻlgan koʻrinishi. // Cherkaskiy viloyati — Bogdan va Taras erlari. Madaniyatshunoslik toʻplami., K.: „Ukraina propile“, 2002-yil

Manbalar 

Maryinka
 Donetsk viloyati yodgorliklari
Marinki Yodgorliklari
Bastardo deserti Alushta

Bastardo deserti Alushta (ilgari "Chatyr-Dag Lordi", "Bastardo Chatyr-Dag") ― Massandra zavodining bir qismi boʻlgan Qrim vino zavodi Alushta tomonidan ishlab chiqarilgan oddiy qizil shirin vinodir.

Asosiy xususiyatlar 
Vino tayyorlash texnologiyasi 2002-yilda Alushta shahrining bosh vinochisi Yu. F. Makagonov tomonidan ishlab chiqilgan. Vinoning ilk suzilishi 2003-yilda amalga oshirilgan. Sobiq nomlari — „Chatyr-Dag Lord“ va „Bastardo Chatyr-Dag“.

Vino Bastardo Magarachsky uzumidan — 70% va Krasnostop — 30% dan tayyorlanadi. Ishlab chiqarishda shakarning massa ulushi 24% boʻlgan uzum ishlatiladi.

Vinoning xususiyatlari: alkogol miqdori — 16,5%, shakar — 18 g/100 kub. sm, kislotalilik — 4-6 g/kub dm. Rangi quyuq yoqut. Toʻplamda shokolad va olxoʻrining maslahatlarini oʻz ichiga oladi.

Mukofotlar 
Vino Kievda boʻlib oʻtgan vino va konyaklarning ikkinchi professional taʼmi tanlovining „Gran-pri“ „Yalta. Oltin Griffin-2003“ xalqaro tanlovining oltin medaliga sazovor boʻlgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Еженедельная газета «Южный берег», № 38 от 12 октября 2003 года
 Макагонов Ю.Ф. Прекрасные вина Алушты. — Алушта: Алуштинская городская типография, 2003.
 Макагонов Ю.Ф. Я люблю тебя жизнь.... — Алушта: ОАО Алуштинская городская типография, 2004. — С. 68. — 137 с. — ISBN 996-7797-09-0.
 Газета «Большая Алушта», № 19 (33) от 26 мая 2006 года

Havolalar 
 «Бастардо Чатыр-Даг» на официальном сайте ГП «Алушта»
 «Бастардо Чатыр-Даг» в книге Макагонова Ю.Ф — «Прекрасные вина Алушты»
 Ассортимент продукции ГП «Алушта»
Qrimning qizil sharoblari
Qrimning Shirin sharoblari
 2002-yilda paydo bo'lgan
Taras Shevchenko yodgorligi Оrsk

Taras Shevchenko haykali — Taras Shevchenko sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik, 1959-yil 17-avgustda Orsk shahridagi xuddi shu nomdagi maydonda ukrain shoirining Orsk qal’asida boʻlganligi xotirasiga ochilgan.

Yodgorlik 5610027000 xavfsizlik raqami bilan Rossiya Federatsiyasining madaniy meros obyekti hisoblanadi.

Tarixi 
Shaharning markaziy qismida T. G. Shevchenko nomidagi shaharning eng goʻzal maydonida ukrain shoiriga haykal oʻrnatildi. Haykaltarosh L. M. Pisarevskiy, meʼmor — N. K. Gabelko.

Hozirgi vaqtda Orskda Taras Shevchenko yashagan yoki tashrif buyurgan bironta ham bino saqlanib qolmagan, ammo shaharda uning xotirasi saqlanib qolgan. Ismi T. G. Shevchenko Orsk pedagogika institutiga va kutubxonalardan biriga tayinlangan, bunga qoʻshimcha ravishda shaharda Shevchenko koʻchasi mavjud.

Tantanali ochilish 1959-yil 17-avgustda fuqarolarning katta yigʻilishi va Ukraina delegatsiyasi ishtirokida boʻlib oʻtdi. Mitishchi zavodida bronzadan quyma yaratilgan. Poydevor granit plitalar bilan qoplangan. Haykalning balandligi 5 metr, poydevorining balandligi 4 metr. Taras Grigoryevich Shevchenkoning 1847-yil 22-iyundan 1848-yil 11-maygacha 5-chi qator batalonining 3-rotasining oddiy askar sifatida Orsk qal’asida boʻlganligi xotirasiga qurilgan va u yerda Kiril va Metyus birodarligi faoliyatda qatnashgani uchun jazoni oʻtash uchun yuborilgan. Haykalda Shevchenko bir yelkasiga tashlangan paltoda tasvirlangan. Poydevorga matn oʻyib yozilgan: „T. G. Shevchenko. 1814-1861“.

Manbalar 

Orsk
 Orsk Yodgorliklari
Yevmel, Admet oʻgʻli

Yevmel () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Admet va Alkestisning oʻgʻli. Elenaning kuyovi. U Troyaga feriyaliklardan 11 ta kema (yoki 8) olib keldi. Aravada poygada Axill bilan bellashgan, ammo magʻlub boʻlgan. Axill uchun dafn marosimida u aravada gʻalaba qozondi. Troya otiga oʻtirdi. „Odisseya“da Iftimaning eri Fer podshohi sifatida tilga olinadi.

Yevripidning „Alkestid“ tragediyasining bosh qahramoni.

Manbalar 

Yunon mifologiyasi
Troya urushi
 Salon Afsonalari
Yevmey

Yevmey, Evmey () — yunon mifologiyasida eski xoʻjayinlari Penelopa va Telemaxga sodiq qolgan Odisseyning quli. Uning yordami bilan Odissey uyga qaytib, kuyovlikka daʼvogarlarni magʻlub etdi.

Suriya orolidan boʻlgan qirol Ktesiasning oʻgʻli (Delosning gʻarbidagi Siros orolini nazarda tutilayotgani aniq) bolaligida Finikiyaliklar tomonidan oʻgʻirlab ketilgan va Laertga qul sifatida sotilgan. Yevmey qirollik uyida oʻsgan va Antikley tomonidan choʻchqa podachisi qilib tayinlangan.

Odisseyga koʻra, bosh chochqaboqar Odissey yoʻqligida unga sodiq qolgan kam sonli qullardan biridir. Afinaning maslahati bilan kema halokatga uchraganidan keyin Odissey oʻz vataniga qaytib, shahardan uzoqda joylashgan uyga bordi. Yevmey mehmonga hayoti haqida gapirib berdi. Yevmey yoʻlovchini shahargacha boshlab bordi; kamondan otish boʻyicha Penelopaga daʼvogarlar musobaqasi kuni Odissey Yevmeyga oʻzini koʻrsatdi va u kuyovlikka daʼvogarlar bilan hisob-kitob qilishda yordam berdi.

Telemax uni ozod qildi va fuqaroga aylantirdi, undan Koliad urugʻi tarqaldi (bu Itakadan kelib chiquvchi Afina urugʻidir).

U Oleg Ivikning „Mening erim Odissey Laertid“ romanidagi qahramonlardan biri (Tekst nashriyoti, 2019-yil).

Havolalar 

 Odissey u Evmeya (N. Kun „Legendi i mifi Drevney Gresii“)

Manbalar 

Yunon mifologiyasi
Odisseya

ion dengizi orollari afsonalari
Pino-gri Ay-Danil

Pino-gri Ay-Danil ― rusumlangan pushti likyor vinosidir. Yagona ishlab chiqaruvchi ― Qrimdagi NPAO „Massandra“.

Tarixi 
Vino 1880-yildan beri ishlab chiqariladi. Qrimning janubiy qirgʻogʻidagi Danilovka qishlogʻi yaqinida oʻsadigan Pino kulrang uzum navidan tayyorlanadi. Bu hudud uzum yetishtirish uchun ayniqsa qulaydir. Ushbu vinoni ishlab chiqarish uchun zaruriy shart — bu uzumning shakar miqdori 30% ga yetishi.

Vino xususiyatlari: alkogol tarkibi 13%, shakar 24 g/100 kub, titrlanadigan kislotalar 4-5 g/kub. dm. Rangi toʻq yashil. Behi va qora non qobigʻi bilan toʻplamlar taʼmi.

Vino NPAO „Massandra“ tarkibiga kiruvchi SE „Gurzuf“ tomonidan ishlab chiqariladi.

Mukofotlar 
Xalqaro musobaqalarda vino taqdirlandi: 10 ta oltin medal (1970-yilda Yaltada boʻlib oʻtgan „Uzum vinolari va konyaklar ikkinchi xalqaro tanlovida“ oltin medal bilan taqdirlangan va „Yalta.Oltin Griffin — 2008“ xalqaro tanlovida katta oltin medal) va 3 ta kumush medal. "Lyublyana" (1955), "Bryussel" (1958), "Vengriya" (1958 va 1960) musobaqalaridagi mukofotlar shular jumlasidandir.

Yana qarang 
 Gurzuf (vino korxonasi)

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
 „Pino-gri Ay-Danil“ na ofitsialnom sayte GK NPAO „Massandra“
 „Pino-gri Ay-Danil“ na ofitsialnom sayte „Vina Krima“
 „Pino-gri Ay-Danil“ na ofitsialnom sayte „Mir vina“
 Proekt posvyaщyonniy vinam GK NPAO „Massandra“
 pushti sharob
Qrimning Shirin sharoblari
 1880-yilda paydo bo'lgan
Yevkleya

Yevkleya (, ) — qadimgi yunon mifologiyasida shon-shuhrat va yaxshi obroʻ timsoli. U va uning opa-singillari Yefimiya, Filofrosina va Yevteniya kichik xaritlardir. Plutarxning soʻzlariga koʻra, Yevkleya donolik maʼbudasi Afina uchun epitet sifatida ishlatilgan.

Orfik fragmentga koʻra, Yevkleya olov xudosi Gefestning qizi va Aglaya xaritlaridan biri hisoblanadi. Plutarx, shuningdek, Yevkleya baʼzan alohida maʼbuda va Gerkules hamda Mirtoning qizi hisoblanganligini va u bokiraligicha vafot etganida, u maʼbuda sifatida hurmat qilina boshlaganini aytdi.

Yunon vazalarida, ayniqsa V-asr Afinadan vazalarida Yevkleya koʻpincha goʻzallik maʼbudasi Afroditaning kanizlari orasida tasvirlangan, u yerda u pok maʼbuda sifatida yaxshi obroʻga ega yoki stereotipik tarzda ayollik vazifalarini bajaradi. Baʼzan uni ov maʼbudasi Artemida bilan solishtirishdi. Shuningdek, qadimgi yunon shoiri Vakxilid uni „marjonsevar“ deb atagan.

Kult 
Yevkleyaga Lokrid va Beotiyada sigʻinishgan. Plutarxning taʼkidlashicha, ushbu viloyatlarning barcha shaharlarida uning suratlari boʻlib, u yerda kelinlar va kuyovlar qurbonlik qilishgan. Qadimgi yunon haykaltaroshi Skopas unga Fivada haykal yasagan. Afinada Artemida-Yevkleya ibodatxonasi yunon yozuvchisi Plutarx va geograf Pavsaniy tomonidan tilga olingan Marafon jangida qatnashganlar sharafiga bagʻishlangan edi. Ehtimol, Yevkleyaga Evnomiya bilan birga sigʻinishgan, chunki ularga bir xil ruhoniy xizmat qilgan.

Paros va Epirda strateglar Afrodita, Zevs, Germes va Artemida bilan birga Yevkleyaga bagʻishlovlar taklif qilishdi.

Yevkleyaga bagʻishlangan ibodatxona Qadimgi Makedoniyaning qadimgi poytaxti Egi shahrida joylashgan. Ibodatxona IV-asrga oid Dor ibodatxonasi, ellinistik davrga oid kichik ibodatxona va ikkita stoadan iborat edi. Eng kamida ikkita haykal asosi Aleksandr Makedonskiyning buvisi Evridika I ga nazr sovgʻasi sifatida berilgan. Taxminlarga koʻra, bu qurbonliklar Filipp II ning miloddan avvalgi 338 yilda Xeroniyadagi gʻalabasi xotirasiga qilingan. Muqaddas joyda Yevkleya haykali boʻlgan boʻlishi mumkin. Ibodatxona yaqinida oltin eman barglaridan gulchambarlar bilan qoplangan taniqli odamlarning kamida uchta qabri topilgan.

Adabiyotlar

Vakxilid 
Vakxilidning 13-fragmentida shunday deyilgan:

„Agar ularning tanalari halok boʻlgan boʻlsa … ulugʻvorligi hali ham tirik; chunki Areta butun odamlar orasida porlab turadi, xiralashmaydi, tunning shamolsiz pardasi ortiga yashirinmaydi: abadiy shon-shuhrat bilan doimo gullab-yashnab, quruqlik va dengizni supurib yuradi, bu esa koʻpchilikni ortidan ergashtiradi. Mana, endi u Eginani, ulugʻvor Ayakos orolini hurmat qiladi va Yevkleyaning sevimli marjoni bilan shaharni boshqaradi …“.

Plutarx 
Plutarxning „Life of Aristides“ kitobida shunday deyilgan:

„Unga (tarixiy urush qahramoniga) qoyil qolgan plataliklar uni Artemida-Yevkleya ibodatxonasiga dafn etishdi va qabriga quyidagi toʻrt metrli sheʼrni yozdilar:…“.

Manbalar 

Yunon mifologiyasi
 qadimgi yunon ma'budalari
xudolar alifbo tartibida