Ofiyat Siddiqiy

Ofiyat Siddiqiy (; 1972-yil 2-martda tugʻilgan) Pokiston fuqarosi boʻlib, qotillikka urinish va boshqa jinoyatlar uchun AQShning Texas shtati, Fort-Uort shahridagi Karsvell federal tibbiyot markazida 86 yillik qamoq jazosini oʻtmoqda.

Siddiqiy Pokistonda sunniy mazhabidagi musulmon oilasida tugʻilgan 1990-yildan beri u Qoʻshma Shtatlarda tahsil oldi va 2001-yilda Brandeys universitetida nevrologiya fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi.U 11-sentyabr xurujlaridan soʻng bir muddat Pokistonga qaytib keldi va yana 2003 -yilda Afgʻonistondagi urush paytida,Xolid Shayx Muhammad uni Al-Qoida uchun kuryer va moliyachi deb atadi va u AQSh Federal Qidiruv Byurosining „Axborot qidirish — terrorizm“ roʻyxatiga kiritildi; u roʻyxatga kiritilgan yagona ayol boʻlib qolmoqda. Taxminan oʻsha paytda u va uning uch farzandi Pokistonda oʻgʻirlab ketilgan.

Besh yil oʻtgach, u Afgʻonistonning Gʻazni shahrida yana paydo boʻldi va afgʻon politsiyasi tomonidan hibsga olindi va FQB tomonidan soʻroqqa tutildi. Hibsda boʻlganida, Siddiqiy FQBga yashirinib ketganini aytgan, ammo keyinroq oʻz koʻrsatmalaridan voz kechgan va oʻgʻirlab ketilganini va qamoqqa olinganini aytgan. Tarafdorlar u Bagrom havo kuchlari bazasida arvoh mahbus sifatida asirda saqlangan deb hisoblashadi, AQSh hukumati bu ayblovni rad etadi. U kasalxonaga yotqizilgan, davolangan va keyin AQShga ekstraditsiya qilingan, u yerda 2008-yilning sentabrida u Gʻazna shahridagi politsiya boʻlimida amerikalik askarga hujum qilish va oʻldirishga urinishda ayblangan, Ofiyat bu ayblovlarni rad etgan. U 2010-yil 3-fevralda aybdor deb topilib, keyinroq 86 yillik qamoq jazosiga hukm qilingan.

Uning ishi „Pokiston-Amerika ziddiyatlarining toʻqnash nuqtasi“ va „sirli yashirin urushdagi eng sirli voqealardan biri“ deb nomlangan. Pokistonda uning hibsga olinishi va sudlanganligi jamoatchilik tomonidan „Islom va musulmonlarga hujum“ sifatida baholandi va butun mamlakat boʻylab katta noroziliklarga sabab boʻldi; AQSHda boʻlganida, baʼzilar uni „Qoʻshma Shtatlar boʻylab sezilmagan holda harakatlanish qobiliyatiga ega va murakkab hujumni amalga oshirish uchun ilmiy tajribaga ega boʻlgan Al-Qoida bilan aloqasi bor sanoqli shaxslardan biri“ sifatida ayniqsa xavfli deb hisoblashgan. U islomchilarga aloqadorligi sababli bir qator ommaviy axborot vositalari tomonidan „Xonim al-Qoida“ deb atalgan."Islomiy davlat" uni ikki marta mahbuslarga almashtirishni taklif qilgan: bir marta James Foli va bir marta Kayla Myuller.Pokiston axborot vositalari sud jarayonini „fars“ deb atagan boʻlsa, boshqa pokistonliklar bu reaksiyani „pokiston millatchiligi“ deb atashgan. Oʻsha paytdagi Pokiston Bosh vaziri Yusuf Rizo Gillani va muxolifat yetakchisi Navoz Sharif uni ozod qilishga vaʼda berishgan.

Hayoti

Oilasi va yoshlik yillari 
Ofiyat Siddiqiy Pokistonning Karachi shahrida Britaniyada oʻqigan neyroxirurg Muhammad Salay Siddiqiy va islom oʻqituvchisi, ijtimoiy ishchi va xayriya koʻngillisi Ismet (Faroochi) oilasida tugʻilgan.U Karachining urdu tilida soʻzlashuvchi Muhojir, Deobandi jamoasiga mansub.

Ismet Siddiqiy siyosiy va diniy doiralarda koʻzga koʻringan, qayerda yashamasin, Islom dinidan dars bergan, Birlashgan Islom Tashkilotiga asos solgan va Pokiston parlamenti aʼzosi boʻlib ishlagan.Uning Hudud farmonlariga feministik qarshiliklarga qaramasdan, uning qatʼiy Islomni qoʻllab-quvvatlashi general Muhammad Ziyo-ul-Haqning eʼtiborini tortdi va uni Zakot kengashiga tayinladi. Siddiqiy oilada uchta aka-ukaning eng kichigi Uning akasi Muhammad Texasning Xyuston shahrida arxitektor boʻlish uchun oʻqigan, uning singlisi Fovzia esa Garvardda oʻqitilgan nevrolog boʻlib, Baltimordagi Sinay kasalxonasida ishlagan va u Pokistonga qaytib kelishidan oldin Jon Xopkins universitetida dars bergan.

Ofiyat sakkiz yoshigacha Zambiyadagi maktabda oʻqigan va Karachida boshlangʻich va oʻrta maktabni tugatgan.

Taʼlim 
Siddiqiy 1990-yilda talabalik vizasi bilan AQShning Texas shtati Xyuston shahriga arxitektura boʻyicha tahsil olayotgan akasi bilan birga koʻchib oʻtdi.U yangiliklardan tashqari filmlar, romanlar va televidenyadan qochdi.Uch semestrdan soʻng u Massachusets texnologiya institutiga oʻtdi.

1992-yilda ikkinchi kurs talabasi sifatida Siddiqiy „Pokistonda islomlashuv va uning ayollarga taʼsiri“ nomli tadqiqot taklifi uchun 5000 dollarlik Kerroll L. Wilson mukofotini qoʻlga kiritdi.Yoshligida u MIT dasturi orqali Kembrij boshlangʻich maktab oʻyin maydonchalarini tozalashga yordam berish uchun 1200 dollarlik „Shahar kunlari“ stipendiyasini oldi. Dastlab u MITda biologiya, antropologiya va arxeologiya boʻyicha uch yoʻnalishga ega boʻlgan boʻlsa-da, u 1995-yilda biologiya boʻyicha bakalavr darajasini oldi.

Nikoh, aspirantura va ish 
1995-yilda u tibbiyot fakultetini tugatgan va u hech qachon koʻrmagan Karachida tugʻilgan anesteziolog Amjad Muhammad Xonga onasi tomonidan turmushga chiqishga rozi boʻldi. Nikoh marosimi telefon orqali oʻtkazildi.Keyin Xon AQShga keldi va er-xotin avval Massachusets shtatining Leksington shahrida, soʻngra Bostonning Roksberi shahridagi Mission Hill mahallasida yashab, u yerda Brigham va ayollar kasalxonasida anesteziolog boʻlib ishladi. U 1996-yilda Muhammad Ahmad ismli oʻgʻil va 1998-yilda Mariam Bint-e Muhammad ismli qizni dunyoga keltirdi.

Siddiqiy Brandeis universitetida kognitiv nevrologiya boʻyicha tahsil olgan.1999-yil boshida u aspiranturada oʻqiyotganda „Umumiy biologiya laboratoriyasi“ kursidan dars bergan. U 2001-yilda taqlid orqali oʻrganish boʻyicha dissertatsiyani tamomlagandan soʻng doktorlik dissertatsiyasini yoqladi. U 2003-yilda chop etilgan tanlab oʻrganish boʻyicha jurnal maqolasining hammuallifi edi.Bahsga sabab boʻlgan voqealardan biri uning xomiladorlik davrida alkogol sindromi haqidagi maqolasini taqdim etishi boʻlib, unda u ilm-fan nima uchun Qur’onda spirtli ichimliklarni harom qilganini koʻrsatgan degan xulosaga keldi. Baʼzi oʻqituvchilar buni oʻrinsiz deb aytishganda, u aspirantura dekan oʻrinbosari tomonidan qoʻrqitib, kamsitilganidan shikoyat qildi.

Doktorlik dissertatsiyasini olgandan soʻng, u oʻz maslahatchilaridan biriga ishiga emas, balki oʻzini oilasiga bagʻishlashni rejalashtirayotganini aytdi. U Abdulloh Yusuf Azzam („Jihodning choʻqintirgan otasi“) tomonidan yozilgan arab afgʻon shahidi (oʻldirilgan jihod jangchilari) tarjimai hollarini tarjima qila boshlad va dinida qattiqroq boʻlib, niqob kiyib, koʻzlaridan boshqa hamma joyini qoplagan qora parda bilan yurar va har qanday musiqadan saqlanardi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1972-yilda tugʻilganlar
Ayol faylasuflar