MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Bulg'or Islom akademiyasi

Bulgʻor islom akademiyasi (tatarcha — Bolgar Islom akademiyasi) — Bulg'or (Tatariston) shahridagi taʼlim muassasasi boʻlib, Rossiya musulmonlari diniy boshqarmasi, Rossiya musulmonlari markaziy diniy boshqarmasi va Tatariston musulmonlari diniy boshqarmasi tashabbusi bilan tashkil etilgan.

Tarixi 

922 yilda Volga Bulg'oriyasi rasman islomni qabul qilgan. Ushbu tarixiy voqea koʻp asrlar davomida tatar xalqi maʼnaviy madaniyatining rivojlanishini belgilab bergan.

Tatariston prezidenti 2015-yil noyabr oyida Bulgʻor Islom akademiyasini tashkil etish toʻgʻrisidagi farmonni imzoladi.. Uni yaratishdan asosiy maqsad mahalliy islom dini maktabini yaratish edi. Akademiyaning tashkil etilishi Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Vladimir Putin tomonidan qoʻllab-quvvatlandi.. 2016-yilning 21-mayda, Volga Bulg'oriyasi tomonidan Islom dinini qabul qilgan sanasida, Akademiyaning oʻquv va turar-joy majmuasi poydevoriga yodgorlik toshini qoʻyishning tantanali marosimi boʻlib oʻtdi. 2017-yil 20-mayda oʻquv va turar joy binosi hamda oʻqituvchilar va talabalar uchun 6 yotoqxonali korpuslar qurilishi yakunlandi.. 2017-yil iyul oyida Oq masjid majmuasi Akademiya tasarrufiga oʻtkazildi. 2017-yil 4-sentabrda muassasaning tantanali ochilish marosimi boʻlib oʻtdi.

Taʼlim 
Universitetda asosiy oʻqitiladigan fanlar: islom huquqi (fiqh), arab tili va adabiyoti, Qurʼon fanlari va hadisshunoslik.

Akademiyada taʼlim dastlab arab tilida olib boriladi, chunki Rossiya tomoni chet ellik mutaxassislarni jalb qilishiga toʻgʻri kelmoqda.

2020-yildan beri Akademiya oliy taʼlimning federal davlat taʼlim standarti boʻyicha „Ilohiyotshunoslik“ yoʻnalishi boʻyicha mutaxassislar tayyorlamoqda.

Rahbarlari

Manbalar

Havolalar 
 
 
 
 
 
 

Universitetlar Oliy oʻquv yurtlari
Masʼud al-Kushoniy

Masʼud ibn al-Hasan ibn al-Husayn al-Kushoniy (Abulmaoliy) — fozil imom, xulqi-atvori chiroyli va ishlari goʻzal inson boʻlgan. U Samarqandda bir qancha muddat xatiblik lavozimida faoliyat koʻrsatgan, hadislar aytib, imlo (aytish) bilan shugʻullangan. Shuningdek, Qusam madrasasida mudarrislik ham qilgan. Buxoroda oʻgʻli undan hadislar rivoyat qilgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. Masʼud al-Kushoniy milodiy 1145-yil (hijriy 540-yil)
vafot etgan.

Manbalar
Masʼud al-Kushoniy (Ruknuddin)

Masʼud ibn al-Husayn ibn al-Hasan ibn Muhammad ibn Ibrohim al-Kushoniy (Ruknuddin) — fozil inson boʻlgan. U milodiy 1055-yil (hijriy 447-yil) tavallud topib, milodiy 1126-yil (hijriy 529-yil) vafot etgan.

Asarlari 
 „al-Muxtasar al-Masʼudiy“ („Masʼudiyning muxtasar kitobi“).

Manbalar
Matar al-Mehrijoniy

Matar ibn al-Abbos ibn Abdulloh ibn al-Jahm ibn Murra ibn Iyoz al-Mehrijoniy — tobein boʻlgan, Usmon ibn Affonni koʻrgan. Usmon ibn Affon uni „uzoq umr koʻrsin“, deb duo qilgan. Matar al-Mehrijoniy 135 yil yashab, Marvda vafot etgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

Manbalar
Masʼud al-Koshoniy

Masʼud ibn Ahmad al-Koshoniy — usuliyotchi faqih sifatida taniqli boʻlgan. U milodiy 1191-yil (hijriy 587-yil) vafot etgan.

Asarlari 
 „Badoiʼu-s-sanoiʼ fitartibi-sh-sharoiʼ“ („Shariat ahkomlarining tartibi haqida yaratilganbadialar“).

Manbalar
Maʼofiy al-Abivardiy

(Abunnasr) al-Maʼofiy ibn Huzaym al-Abivardiy al-Huzaymiy (hijriy 360-yil (milodiy 970-yil)da vafot etgan) — Abivard ahlidan boʻlgan adib va shoir. Buxoroda koʻpgina lavozimlarda ishlagan va u yerdagi fozil rahbarlarga xizmat qilgan.

Asarlari 
 „Mahosinu-sh-sheʼr“ („Sheʼrning fazilatlari“);
 „Ahosinu-l-mahosin“ („Ezguliklarning eng yaxshisi“);
 „Divonu sheʼr“ („Devon“);
 „Muʼjamu-sh-shuyux“ („Shayxlar qomusi“).

Manbalar
Masʼud al-Masʼudiy

Masʼud ibn Muhammadal-Masʼudiy (Abul Fath) — toʻgʻri yoʻldagi fazilatli, chiroyli amalli, koʻp yodlagan, xulqi goʻzal, juda kamtarin zot boʻlgan. Al-Mustagʻfiriyning „Tarixu Nasaf“ („Nasaf tarixi“) va „Kitobu-sh-sheʼr va-sh-shuʼaro“ („Sheʼr vashoirlar kitobi“) nomli kitoblaridan misollar keltirar edi. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadisrivoyat qilganlar. Masʼud al-Masʼudiy milodiy 1090-yil (hijriy 483-yil) rabiulavval oyining 12-sanasida tugʻilgan.

Manbalar
Mahdiy an-Nuriy

Mahdiy an-Navoiy an-Nuriy (Najafda hijriy 1341-yil (milodiy 1923-yil)da vafot etgan) — mantiqchi boʻlgan, ar-Rushtiy va Oyatulloh al-Xurosoniydan taʼlim olgan.

Asarlari 
 „at-Tasavvur va-t-tasdiq fi-l-mantiq“ („Mantiqdagi tasavvur va tasdiq“).

Manbalar
Masʼud al-Masʼudiy (Ruknuddin)

Masʼud ibn al-Husayn ibn al-Hasan ibn Ibrohim al-Koshoniy as-Sugʻdiy as-Samarqandiy (Ruknuddin) — faqih boʻlgan, „al-Masʼudiy“ nomi bilan tanilgan. Masʼud al-Masʼudiy milodiy 1126-yil (hijriy 520-yil)da vafot etgan.

Asarlari 
 „Sharhu-l-Jomiʼi-ssagʻiyr li-sh-Shayboniy fi-l-furuʼ“ („Shayboniyning furuʼ al-fiqhga oid kichik toʻplamiga sharh“)
 „Muxtasaru-l-Masʼudiy fi-l-furuʼ“ („Masʼudiyning furuʼ al-fiqhga oid muxtasar kitobi“).

Manbalar
Mahdiy at-Torobiy

(Abul Fazl) Mahdiy ibn Ishkob (Iskob) ibn Ibrohim ibn Abdulloh al-Bakriy at-Torobiy (hijriy 265-yil (milodiy 878-yil)da vafot etgan)ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

Manbalar
Norfolk oroli

Norfolk oroli (ingl.Norfolk Island, norf.Norf’k Ailen) — Avstraliya, Yangi Kaledoniya va Yangi Zelandiya oʻrtasida joylashgan Tinch okeanidagi kichik bir orol. Orol kapitan Jeyms Kuk tomonidan 1774-yilda Tinch okeanining janubi-gʻarbiy qismida suzib yurganida kashf etilgan. Ikki yaqin orolcha bilan birgalikda u Avstraliyaning tashqi hududlaridan biri hisoblanadi. Poytaxti — Byornt-Payn. Hududi — 34,6 km². Aholisi — 2188 kishi (2021-yil).

Manbalar
Masʼud at-Taftazoniy

Masʼud ibn Umar ibn Abdulloh at-Taftazoniy (Saʼduddin) — grammatika, morfologiya, ritorika, fiqh va uning usullari, mantiq va boshqa koʻpgina sohalarda tadqiqotlar olib borgan olim. Naso nohiyasidagi qishloqlardan biri — Taftazonda milodiy 1312-yil (hijriy 712-yil) tavallud topgan. Qutbuddin va Uzduddindan ilm oʻrganib, oʻzini kitoblarni tasnif etishga baxshida qilgan. Samarqandda vafot etgan.

Asarlari 
 „Sharhu talxisi-l-miftoh fi-l-maʼoniy va-l-bayon“ („Ritorikadagi kalitlar mohiyatining sharhi“)
 „Hoshiya ala-l-kashshof“ (az-Zamaxshariyning ilmi tafsir haqidagi „al-Kashshof“ asariga hoshiya-izoh")
 „at-Tahzib fi-l-mantiq“ („Mantiq ilmidagi tarbiya“)
 „al-Maqosid fi ilmi-l-kalom“ („Kalom ilmidan koʻzlangan maqsadlar“)
 „Haqoiqu-t-tanqih li-sadri-sh-shariati fi-l-usul“ („Sadrushsharianing ilmi usulga oid qayta koʻrib chiqish haqidagi qarashlari bilan bogʻliq haqiqatlar“)
 „Sharhu hikmati-l-ishrof“ („Hikmatu-l-ishrof“ga sharh")
 „Sharhu-l-aqoidi-n-nasafiya“ („al-Aqoid an-nasafiya“ga sharh")
 „Hoshiya ala sharhi-l-muxtasari-l-muntahiy“ ("al-Iyjiyning aqoid haqidagi „Sharhu-l-muxtasari-l-muntahiy“ asariga hoshiya-izoh")
 „Sharhu muxtasari-sh-shamsiya fi-l-mantiq“ ("Mantiq ilmi haqidagi „Muxtasari-sh-shamsiya“ — „Shamsiya risolasining qisqartmasi“ nomli asarga sharh")
 „at-Talvih fi kashfi haqoiqi-n-tanqih“ („Qayta koʻrib chiqish haqiqatlarini kashf etish haqidagi alomatlar“)
 „Sharhu muxtasari-l-Zanjoniy“ („Zanjoniy qisqart-masiga sharh“)
 „al-Mutavval fi-l-balogʻa“ („Balogʻat ilmi haqidagi batafsil kitob“)
 „al-Muxtasar ala talxisi-l-miftoh“ („Talxisu-l-miftoh qisqartmasi“)
 „Sharhu tasrifi-l-gʻaziy fi sharhi miftohi-l-ulum“ („Sharhu miftohi-l-ulum“ haqidagi Gʻaziyning morfologik sharhi")
 „ar-Raddu ala ibn Arabiy fi fususihi“ („Fusus al-hikam“ asari haqida Ibn Arabiyga raddiya")
 „Hallu-l-maoqid fi sharhi-l-qavoid“ (Ibn Hishom al-Ansoriyning „Qoidalar sharhi haqidagi oʻrinlarning yechimi“)
 „Sharhu abyoti-l-misboh“ („al-Misboh“dagi baytlar sharhi")
 „al-Irshod al-hodiy“ ("Hidoyat sari yetaklovchi „Irshod“)
 „al-Mutavval“ („Mufassal“)
 „Sharh hikmati-l-ishroq“ („Hikmatu-l-ishroq“ sharhi")
 „Irshodu-l-osiy“ („Osiyni hidoyat yoʻliga boshlovchi koʻrsatma“)
 „al-Arbaʼin“ („Qirq hadis“)
 „Irshodu-l-hodiy“ („Hidoyatga olib boruvchi irshod“, muallif ushbu asarni hijriy 778-yilda taʼlif etgan).

Bahs-munozara 
Sohibqiron Amir Temur dargohidagi kengashda Sayyid Sharif al-Jurjoniy va Saʼduddin at-Taftazoniy Alloh taoloning „Uvlaika ala huda min rabbihim“ („Aynan ular Parvardigorlari tomonidan (ato etilgan) hidoyat uzra (barqaror)
dirlar va ana oʻshalar (oxiratda) najot topuvchilardir“) qavli istiorasi xususida tortishib qolganlar. Shunda Sayyid unga oʻzining fasohatdagi mahoratini namoyon etib, tiliga erk bergan edi. Darvoqe, Sayyidning
tili uning qalamiga (yozuvdagi ifodasiga) qaraganda ancha badiiyroq edi. Taftazoniyda esa buning aksi edi. Fozillar ulardan qaysi biri afzalroq ekanini aniqlashda ikki qismga boʻlingan edilar, lekin koʻpchilik Saʼduddin tarafida qolgan edi.
Masʼud at-Taftazoniy milodiy 1389-yil (hijriy 791-yil) vafot etgan.

Manbalar
Abu Ja’far Muhammad az-Zominiy

Abu Jaʼfar Muhammad az-Zominiy (arabcha: أبو جعفر محمد الزاميني — Abu Jaʼfar Muhammad ibn Asad ibn Tovus az-Zominiy) — Muhaddis.
Abu Jaʼfar Muhammad az-Zominiy X asr oʻrtalarida Ustrushana mintaqasining Zomin shahrida tavallud topgan. Abulabbos al-Mustagʻfiriy u haqida shunday hikoya qiladi: "Men Xurosonga safar qilgan chogʻimda u menga hamrohlik qilib, yoʻlda mendan ayrildi. Shundan soʻng u Iroq, Hijoz va Musalga safar qilgan… ".

Ilmiy safarlari 
Abu Jaʼfar Muhammad az-Zominiy ilm talabida Xuroson Iroq, Hijoz, Musal, Marv va Saraxs kabi shahar va mamlakatlarga ilmiy safar qilgan.

Vafoti 
Abu Jaʼfar Muhammad az-Zominiy 415/1024 yil boshida Buxoroda vafot etgan.

Manbalar 

Muhaddis
Islom:Shaxslar
Abdussamad ibn abdulvohid Kufiy

Abdussamad ibn Abdulvoris ibn Said Kufiy — muhaddis.
(vaf. milodiy 822, hijriy 207 yilda.
Abdussamad Kufiy Muhaddis va roviy bo‘lgan. Hofiz va hujjati ishonchli deb e’tirof etilgan basralik muhaddis bo‘lgan. Uning otasi Abdulvohid Kufiy ham muhaddis bo‘lib, u asosiy hadis bilmlarini otasidan olgan.

Ustozlari 
Hishom Dastoviy, Ikrima ibn Ammor, Robi’ ibn Gulsum, Harb ibn Maymun, Harb ibn Abi Oliy, Harb ibn SHaddod va boshqa shu tabaqot vakillaridan hadis ilmini o‘rgangan.

E’tiroflar 
Abdussamad ibn Abdulvoris ibn Said Kufiy haqida Abu Hotam shunday degan: “Abdussamad ibn Abdulvoris ibn Said ishonchli muhaddis va mohir hofizdir”.

Shogirtlari 
Abdulhamid ibn Humayd ibn Nasr Keshiy, Ibn Muin, Ishoq Ibn Rohavay, Imom Bandor va Imom Zuhaliylar Abdussamad ibn Abdulvoris ibn Said Kufiydan Hadis ilmini o‘rganishgan.

Adabiyotlar 

 Shukurillo Umarov “Abdulhamid Keshiy hayoti va ilmiy merosi”

Manbalar 

Muhaddislar
Abu Kasir Sayf az-Zominiy

Abu Kasir Sayf az-Zominiy (arabcha:  ابو كثير سيف الزاميني — Abu Kasir Sayf ibn Hafs Zohid az-Zominiy) — Muhaddis.

Abu Kasir Sayf az-Zominiy Ustrushana mintaqasining Zomin shahrida tugʻilgan. U yoshligini Zominda oʻtkazib, IX asrning oʻrtalarida Samarqandga yoʻl olgan. U erda muqim yashay qolgan.

Shogirdi 
Abu Kasir Sayf az-Zominiydan Muhammad ibn Ali al-Layn al-Balxiy hadislar eshitgan va ularni rivoyat qilgan.

Vafoti 
Abu Kasir Sayf az-Zominiy 297/909 yili Samarqand shahrida vafot etgan.

Manbalar 

Faqih
Islom:Shaxslar
Aleksandar Petrović

Aleksandar Petrović (; 1985-yil 8-fevralda tugʻilgan) — serbiyalik sobiq futbolchi.

Karyerasi 
Belgradda tugʻilgan Petrovich faoliyatini oʻz vatani Serbiyada FK BASK jamoasida oʻynagan paytda boshlagan.

U BASK bilan uch mavsum oʻynadi. 2006-2007-yilgi mavsumda FK Mladost Luchaniga oʻtdi va keyinchalik Mladost Luchani bilan ikki mavsum oʻynadi. Keyinchalik, Serbiya Superligasida FK Radga oʻtdi. 2010/11-yilgi mavsumda FK Sloboda Point Sevojnoga koʻchib oʻtdi. 2011-yilgi mavsumda Serbiya Superligasida Serbiyaning Novi Pazar klubida oʻynagan. 2012-yilning boshida Petrovich Serbiya birinchi ligasida FK Radnički Nisga qoʻshildi. Radnički Nišda bir yil oʻtgach, 2011-yilgi OFK kubogi chempioni "Nasaf"ga oʻtdi.

Manbalar 

Futbol himoyachilari
O‘zbekistondagi futbol legionerlari
Serbiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
Nasaf klubi futbolchilari
Britaniyaning Virgin orollari

Virgin orollari (Inglizcha.British Virgin Islands (BVI)) — Buyuk Britaniyaning dengizorti hududi, Karib dengizining shimoli-sharqidagi Virgin orollari arxipelagining shimoliy-sharqiy qismida joylashgan. U umumiy maydoni 151 km² bo‘lgan 36 ta orolni egallaydi, ulardan 16 tasida aholi yashaydi. Eng katta orollar Tortola (55 km²), Anegada (38 km²), Verjin-Gorda (21 km²) va Yost Van Deyk (8 km²). Poytaxti - Tortola orolida joylashgan Rod-Toun. Barcha orollarning aholisi taxminan 35 ming kishini tashkil qiladi, ularning taxminan 90% Tortolada yashaydi. Hududning rasmiy tili — ingliz tili, pul birligi — AQSH dollari (1959-yildan).

Manbalar
Abu Ubayd Qosim ibn Sallom

Abu Ubayd Qosim ibn Sallom Xurosoniy Haraviy (arab. أبو عبيد القاسم بن سلاّم الخراساني الهروي, 770–838) – arab filologi, lugʻatshunoslik, Qurʼon ilmlari, hadis va fiqhga oid koʻplab kitoblar muallifi.

U Hirotda vizantiyalik qulning oilasida tug‘ilgan. U o‘z ona shahrini tark etib, Basra maktabida Asma’iy (vafoti 213/828), Abu Ubayda (vafoti 210/825) va Abu Zayd Ansoriy (vaf. 214 yoki 215/830-831) hamda Kufa maktabida Abu Amr Shayboniy (vafoti 210/825), Kisoʼiy (vafoti 189/805) kabi ko‘plab mashhur filolog olimlardan tahsil olgan.

U birinchi boʻlib tajvid ilmining yozma shaklini ishlab chiqan, tajvid qoidalariga alohida nomlar bergan va buni oʻzining “al-Qiroat” nomli kitobida yozgan. Asarida 25 ga yaqin qori, jumladan 7 mutavotir qori haqida toʻxtalib oʻtgan. Abu Ubayd tajvidni har bir avlod qorilari orqali uzatiladigan, aniq qoidalari, atamalariga ega boʻlgan fanga aylantirgan. U Qur’onning dastlab nozil qilingan, ammo hozir oʻqilmaydigan oyatlari haqida ma’lumotlar keltirgan .

Muhim asarlari

•	“Kitob al-amvol” (Daromadlar kitobi)

•	“Kitob al-nosix val-mansux” (Nosix va mansux kitobi)

•	“Kitob fazoil al-Qur’on” (Qur’oni karimning fazilatlari haqidagi kitob).

Manbalar 

 Olimlar
 Shaxsiyatlar
Hirot kishilari
Tartil

“Tartil” arabcha so‘z bo‘lib, Qur’onning o‘qilish sifatiga, kayfiyatiga va uni o‘rgatadigan ilmga nisbatan ishlatiladi. Bu ilm yana “tajvid”, “tilovat haqqi” kabi nomlar bilan ham ataladi. Bu atama odatda Qur’onga nisbatan uni “toʻgʻri tartibda”, “shoshilmasdan” oʻqishni bildiradi.

Qur’oni karimda tartil 
“Tartil” so‘zi Qur’onning “Muzzammil” nomli 73-surasi, 4-oyatida qo‘llanilgan:

"وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا"
“va Qur’onni tartil bilan (ya’ni dona-dona qilib) tilovat qiling!”

Bu oʻrinda tartil soʻzi “dona-dona qilib” deb tarjima qilingan. Shuningdek, bu atama Qur’onni Jabroil alayhissalom Muhammad alayhissalomga oʻqib bergan tarzda, toʻgʻri qiroat qilishni tushuntiruvchi qoidalarni belgilash uchun ham ishlatiladi.

Ma’nosi va amaliyoti 
Qiroat qilayotganda so‘z va jumlalarning fasl (bo‘linishi) va vasl (qo‘shilishi)ni yodda tutish kerak. Ibn Kasirga koʻra, yuqoridagi oyatning tafsiri “Qur’onni sekin, harflarni tushunarli qilib o’qing” deganidir, chunki bu Qur’onning ma’nosini tushunish va mulohaza yuritishda yordamchi boʻladi”.

Toʻrtinchi xalifa Ali ibn Abu Tolibning ta’kidlashicha, tartil bu harflarni oʻz maxrajidan (tovush yoki intonatsiya chiqish joyi) chiqarib oʻqishdir. Soʻzlarni aniq va sekin, tushunib oʻqish va toʻgʻri talaffuz qilish muhim ahamiyatga ega. Qur’onni tushunib boʻlmaydigan va tinglovchini zeriktiradigan darajada tez oʻqimaslik, shu bilan birga qiroatni uzoq vaqt talab qiladigan va tinglovchilarni kechiktiradigan darajada sekin qilmaslik kerak.

Manbalar 

Islom atamalari
Qurʼonshunoslik
Jora Oganesyan

Jora Oganesyan (, 1987-yil 16-aprelda tugʻilgan) — arman futbolchisi.

Klub karyerasi 
Ovannisyan 2004 yilning iyulida Gretsiyaning „Olimpiakos“ jamoasiga oʻtishdan oldin „Pyunik“ jamoasida oʻynagan. 2008 yilning yanvarida u „Olimpiakos“ dan Gretsiyaning „Beta Ethniki“ klubi „Agios Dimitrios“ ga ijaraga oʻtdi. Ovannisyan 2008-yilning iyul oyida Doxa Kranoula jamoasiga kelib qoʻshildi va 2009 yil yanvar oyida Euboea mahalliy havaskorlar ligasida (1-divizion) ishtirok etuvchi AO Kymis jamoasiga oʻtdi. 2010-yilda Jora Rossiyaning hozirda tarqatib yuborilgan Saturn Moskva viloyati klubiga qoʻshildi. Koʻp oʻtmay, u otasi Xoren Ovannisyan murabbiylik qiladigan Toshkentning „Lokomotiv“ klubiga oʻtdi. Jora Oganesyan 2012-yilning eng yaxshi xorijlik futbolchisi deb topilgan edi. Keyinroq, yaʼni 2013-yilda Oʻzbekistonning eng muvaffaqiyatli klubi — Toshkentning „Paxtakor“ klubi bilan shartnoma imzoladi va unga 10-raqamli forma topshirildi. OChLning 2013-yilgi mavsumida „Paxtakor“ safiga kiritilgan. Oganesyan „Paxtakor“ safidagi ilk golini "Neftchi"ga qarshi oʻyinda (2:0) kiritdi.

Xalqaro karyerasi 
Ovannisyan Armaniston U-19 o‘smirlar terma jamoasi va Armaniston U-21 yoshlar terma jamoasining sobiq aʼzosi. Bosh murabbiy Vardan Minasyanning soʻzlariga koʻra, u Armaniston terma jamoasiga chaqirilmagan, chunki terma jamoaning hujumkor yarim himoyasi kuchli. Minasyan uni doimo ularning eʼtiborida ushlab turishini va kelajakda terma jamoaga taklif qilinishi mumkinligini aytdi.

Shaxsiy hayoti 
Joraning otasi — sobiq sovet futbolchisi Xoren Ovannisyan, Armanistonning „Pyunik“ jamoasi sobiq prezidenti va Armanistonning „Oltin futbolchisi“, UEFA yubiley mukofoti sovrindori.

Manbalar 

O‘zbekistondagi futbol legionerlari
Paxtakor jamoasi futbolchilari
Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari
Futbol yarim himoyachilari
Armanistonlik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
Montserrat

Montserrat (ingl.Montserrat) — Kichik Antil orollari arxipelagiga kiruvchi xuddi shu nomdagi orolda joylashgan Buyuk Britaniyaning dengizorti hududi. Maydoni - 102 km². 2011-yilgi aholini ro‘yxatga olish ma‘lumotlariga ko‘ra, aholi soni 4922 kishini tashkil etadi, 8 ming kishi (aholining uchdan ikki qismi) 1995-yildagi vulqon faolligi paytida orolni tark etgan, ularning bir qismi qaytib kelgan. Hozirgacha orolning janubiy yarmi odamlar uchun yopiq. Orol so‘nggi o‘n yilliklarda, xususan, Sufryer hils tepaligidagi vulqonning faolligi va bundan oldin 1989-yilda "Gyugo" to‘foni keltirib chiqargan vayronagarchiliklar tufayli katta zarar ko‘rdi. Maʼmuriy markazi — Plimut shahri (3,5 ming kishi). 1960-yilgi konstitutsiyaga ko‘ra, Montserrat Buyuk Britaniya qiroli tomonidan tayinlangan gubernator tomonidan boshqariladi. Gubernator Ijroiya kengashining raisi hisoblanadi. Orolning pul birligi - Sharqiy Karib dollari.

Manbalar
Alo ibn Muhammad al-G‘ubdiniy

Alo ibn Muhammad al-Gʻubdiniy (arabcha: علاء بن محمد الغوبديني — Abulhusayn Alo ibn Muhammad ibn Nuaym al-Gʻubdiniy) — Muhaddis.
Alo ibn Muhammad al-Gʻubdiniy 337/948-yili tugʻilgan. U boshlangʻich taʼlimni otasi Muhammad ibn Naim al-Gʻubdiniydan olgan.

Ustozlari 
Alo ibn Muhammad al-Gʻubdiniy keyinchalik hadis ilmining sir-asrorlarini Xalaf ibn al-Xayyom va Abu Ahmad Abdurrahmon ibn Abdulloh ibn Yazdod ar-Roziylardan oʻrgangan va ulardan hadislar rivoyat qilgan.

Shogirdi 
Alo ibn Muhammad al-Gʻubdiniydan Abu Ali Hasan ibn Abdulmalik an-Nasafiy va Abulabbos Jaʼfar ibn Muhammad al-Mustagʻfiriy kabi muhaddislar hadislar rivoyat qilgan.

Vafoti 
Alo ibn Muhammad al-Gʻubdiniy 409/1019-yili 25-yanvarda payshanba kuni vafot etgan.

Adabiyotlar 
 Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.

Muhaddis
Islom:Shaxslar
At-Tarix al-kabir

“At-Tarix al-kabir” (arab. التاريخ الكبير – “Katta tarix”) – IX asr islom olimi Muhammad ibn Ismoil Buxoriyning ilmi rijol yoʻnalishidagi kitobi.

Umumiy tavsif 
Buxoriy bu asarini 18 yoshida yozgan. U sahobalar davridan to o‘z davrigacha hadis rivoyat qilgan ko‘plab kishilarning ismlarini, tarjimai hollarini jamlagan. Tarjimai hollarning umumiy soni 40 mingga yaqin, shu jumladan erkaklar ham, ayollar ham, ishonchli va ishonchsiz roviylar ham kiritilgan. Hokim Naysoburiy asardagi zaif roviylarni sanab o‘tgan va ular 126 kishidan oshmagan.

Buxoriy yana “at-Tarix al-avsat” (“O‘rta tarix”) va “at-Tarix as-sag‘ir” (“Kichik tarix”) kitoblarini ham yozgan.

E’tirof 
Tojiddin Subkiy “at-Tarix al-kabir”ni maqtab, uni misli ko‘rilmagan kitob sifatida ta’riflagan va keyingi davr olimlari Buxoriyning oldida qarzdor ekanliklarini ta’kidlagan.

Manbalar 

 Asarlar
Husayn ibn Muhammad al-G‘ubdiniy

Husayn ibn Muhammad al-Gʻubdiniy (arabcha: حسين بن محمد الغوبديني — Abu Nuaym Husayn ibn Muhammad ibn Nuaym al-Gʻubdiniy) — Muhaddis.

Husayn ibn Muhammad al-Gʻubdiniy 341/952 yili iyun oyida tavallud topgan. U dastlabki taʼlimni oʻz qishlogʻida olgan.

Ilmiy safari 
Husayn ibn Muhammad al-Gʻubdiniy keyinchalik ilm talabida Xuroson, Iroq, Hijoz kabi shaharlarga borgan. U erda ko‘plab allomalaridan dars olgan.

Ustozlari 
Husayn ibn Muhammad al-Gʻubdiniy Buxoro shahrida Abu Solih Xalaf ibn Muhammad al-Xayyom, Abu Sahl Horun ibn Ahmad ar-Astrabodiy, Abu Amr Muhammad ibn Muhammad ibn Sobir al-Buxoriylardan, Naysobur shahrida Abulqosim Abdulloh ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Yaʼqub an-Nasaviydan, Bagʻdod shahrida Abu Tohir Muhammad ibn Abdurrahmon al-Muxlis va Abu Hafs Umar ibn Ibrohim al-Kattoniylardan hadis eshitgan va yozib olgan.

Shogirdi 
Husayn ibn Muhammad al-Gʻubdiniydan Abulabbos Jaʼfar ibn Muhammad al-Mustagʻfiriy va qozi Abu Ali Hasan ibn Abdulmalik an-Nasafiylar hadislar rivoyat qilgan.

Vafoti 
Husayn ibn Muhammad al-Gʻubdiniy 427/1035 yili aprel oyida vafot etgan.

Adabiyotlar 
Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.

Faqih
Islom:Shaxslar
Bakr al-Mojrmiy

Bakr al-Mojrmiy (arabcha: بكر الماجرمي— Abu Saad Bakr ibn Rizvon ibn Tagʻril al-Mojrmiy) — Muhaddis.
Bakr al-Mojrmiy IX asr oxirida Samarqandga qarashli Mojram qishlogʻida tugʻilgan.

Ustozi 
Bakr al-Mojrmiy hadis ilmining sir-asrorlarini Abulhasan Muhammad ibn Abdulloh ibn Muhammad ibn Jaʼfar al-Kogʻaziydan oʻrgangan va undan hadislar rivoyat qilgan.

Ilmiy safari 
Manbalarda Bakr al-Mojrmiy amakisining oʻgʻli muhaddis Asad ibn Ali ibn Tigʻril al-Mojarmiy, Nuh ibn Janoh al-Mojarmiy, Nasr ibn Yasor ad-Dovadiy, Umar al-Mojarmiy, Sobir ibn Mutavakkil al-Mojarmiy, Shuayb ibn Kunjal al-Mojarmiy kabi olimlari bilan ilmiy safarga chiqqani va 321/933 yilda Abu Ali at-Tamoriyning xonadonida mehmon boʻlgani hamda shu erda ilmiy suhbat boʻlgani taʼkidlangan.

Vafoti 
Bakr al-Mojrmiy 321/933 yildan keyin vafot etgan.

Adabiyotlar 
 Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.

Manbalar 

Muhaddis
Islom:Shaxslar
Abdulkarim ibn Muhammad Sam’oniy

Abdulkarim ibn Muhammad Sam’oniy (arabcha: عبد الكريم بن محمد السمعاني— Abdulkarim ibn Muhammad Sam’oniy — Toʻliq ismi Abu Saʼd Abdulkarim ibn Muhammad Sam’oniy (1113-1167)) — Muhaddis, tarixchi va adabiyotshunos.

Hayoti 
Sam’oniy 1113 yil Marvda tug‘ulgan. Ajdodlari butun islom olamida mashhur muhaddis, faqihlar bo‘lishgan. Marvdagi mashhur olimlardan saboq olgan. Dastlabki, sayohatini amakisi Ahmad ibn Mansur Sam'oniy bilan birga, Nishopurga qilgan. So‘ngra Xuroson, Movarounnahr, Iroq, Hijoz, Suriya va Tabariston shahri bo‘ylab uzoq safarda bo‘lgan. 8 yil Bag‘dodda yashagan, u yerdan 2 marta Makkaga haj qilgan. Ray, Hamadon, Damashq, Kufa, Basra, Tus, Quddusda bo‘lgan. Sayohati davomida olimlar bilan uchrashib, ulardan saboq olgan. 1143-44-yillarda Marvga qaytib, Amidiya madrasasida dars bergan.

Faoliyati 
Keyingi yillarda o‘g‘li Abdurrahmon bilan O‘rta Osiyo shaharlari bo‘ylab sayohat qilgan. U fiqh, hadis, arab tili tilshunosligi, grammatikasi, adabiyotiga doir 50 dan ziyod asar yozgan. Uning ayniqsa tarix va geografiyaga doir asarlari qimmatlidir.

Asarlari 
Uning „Al-ansob“ („Nisbalar kitobi“)da Xuroson va Movarounnahrda yashagan yuzlab muhaddislar, mufassirlar, faqihlar haqida noyob maʼlumotlar keltirilgan. Shuningdek, allomaning „Ad-daʼvatu-n-nabaviyya“ („Payg‘ambar duolari“) asari ham musulmonlar orasida keng tarqalgan.

Manbalar 

Olimlar
Islom:Shaxslar