MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Gʻarib

Gʻarib (arab. bitta, yaqinlaridan uzoqda) - oyat, hadisning turi. Istilohda- birgina ishonchli odamdan rivoyat qilingan sahih hadis. Hadisda gʻariblik matnda ham, isnodda ham bo‘lishimumkin. Gʻarib isnodda roviyning yolg‘izlanib qolish o‘rniga qarab ikki qismga bo‘linadi: mutlaq gʻarib va nisbiy gʻarib. Mutlaq gʻarib yoki mutlaq fard - gʻariblik isnodining aslida bo‘lgan hadis. Bunda isnodning aslida hadisni birgina shaxs rivoyat qiladi. Isnodning asli deb sahobiy turgan tomon aytiladi, sahobiy esa isnod halqalaridan biri bo‘lib, agar hadisni sahobiy yolg‘iz o‘zi rivoyat qilsa, hadis mutlaq gʻarib bo‘ladi. «Albatta amallar niyatga bog‘liqdir...» degan hadisni faqat Umar (r.a.) rivoyat qilgan. Shu sababli u mutlaq gʻarib hisoblanadi. Nisbiy gʻarib yoki nisbiy fard-gʻariblik isnod davomida bo‘lgan hadis. Bunda, isnodning aslida bir necha roviylar rivoyat qilib, ulardan so‘nggina biror roviy yolg‘izlanib qolsa hadis nisbiy g‘arib deyiladi. «Payg‘ambar (s.a.v.) Makkaga kirib kelgan vaqtda boshlarida dubulg‘alari bor edi» degan hadisda Molik ibn Anas, Ibn Shihob Zuxriydan rivoyat qilib yolg‘izlanib kolganligi uchun nisbiy g‘arib deb nomlangan. Yana shunday hadislar ham borki, ular isnodida g‘ariblik va yolg‘izlanish mavjud bo‘lib, ularni nisbiy g‘arib deb hisoblash mumkin. Chunki ulardagi g‘ariblik mutlaq emas, balki g‘ariblik aniq sababga ko‘ra hosil bo‘lgan. Bunday hadislarni quyidagi turlarga ajratish mumkin:
1.Ishonchli roviy rivoyat qilgan hadisni. Bu holda «falonchidan boshqa ishonchli odam bu hadisni rivoyat qilmagan», deyiladi. 
2. Bir ma’lum roviy ikkinchi ma’lum roviydan yolg‘iz o‘zi rivoyat qilgan hadis. Masalan, Sa’id ibn Musayyabdan Hasan Basriy rivoyati. 
3. Bir mazhab axdlari yoki biror olim shogirdlari rivoyat qilgan hadis. Hanafiy mazhabidagi olimlar - Naxa’iydan Hammod, undan Abu Hanifa, undan Abu Yusuf rivoyati.
4. Biror taraf yoki shahar axdlari rivoyat qilgan hadis. Masalan, Madina ahlining rivoyati. 
5. Biror shahar yoki taraf axdlarigina boshqa shahar yoki taraf ahllaridan rivoyat qilgan hadis. Masalan, Makka ahlidan Madina ahlining rivoyati. 
Shuningdek, gʻarib hadislar isnoddagi va matndagi g‘ariblik e’tibori bilann ham bo‘linadi: 
1.Matn va isnodi jihatdan gʻariblik. Bir matn bilan birgina kishi tomonidan rivoyat 
qilingan hadis. 
2.Faqat isnod jihatidan gʻariblik. Bir matn bilan bir necha kishi sahobiydan rivoyat qilgan hadisni boshqa kishi ikkinchi sahobiydan boshqa matn bilan rivoyat qilishi.Imom Doraqutniy (385/995 y.v.e.)ning «Gʻaroib» asari ushbu atama bo‘yicha yozilgan asarlar sirasiga kiradi..

Manbalar

Adabiyotlar 
 

Hadislar
Qo’ngʻiroqxona

Qo’ngʻiroqxona (kolokolnya) - xristianlikda e’tiqod vakillarini ibodatga chaqirishga mo‘ljallangan qo‘ng‘iroqli xona. Qo‘ng‘iroqxona ibodatxona binosiga tutash yoki ibodatxona binosidan mustaqil tarzda qurilishi mumkin. Odatda qo‘nqiroq minorasi bir necha qavatli qilib quriladi. Qo‘nqiroq minorasi har bir qavati o‘ziga xos ahamiyatga ega. Agar qo‘nqiroqxona uch qavatli bo‘lsa, bu ipostas - muqaddas uchlik ramzi deb, agar besh qavatli bo‘lsa, ipostas - muqaddas uchlik ramzi hamda Isoning ilohiylik va insoniylik hislati deb e’tirof etiladi. Agarda u yetti qavatlik bo‘lsa, avvalgi uch qavati ipostas - muqaddas uchlik, keyingi to’rt qavati esa buyuk to‘rt yevangelchilarni anglatadi.

Manbalar

Adabiyotlar
Teleorman okrugi

Teleorman okrugi () — Ruminiyaning tarixiy hududi boʻlgan Munteniyaning Bulgʻoriya bilan chegaradosh qismida joylashgan. Alexandriya shahri Teleorman okrugining markaziy shahri hisoblanadi.

Etimologiyasi 

Teleorman okrugi nomining asl kelib chiqishi Kumanlar (Turkiy tillarga) borib taqaladi.
Okrug nomini soʻzma soʻz tarjima qilganda ahmoqona oʻrmon maʼnosini va kengaytirilganda esa Kuman tilida qalin va soyali oʻrmon maʼnosini anglatadi. Bundan tashqari okrug nomini boshqa toponimlarda ham uchratishimiz mumkin. Masalan,Shimoliy-sharqiy Bulgariyadagi Ludogori platosining Turk tilidagi nomi hisoblanadi.

Demografiyasi 

2011-yilda, hudud aholisining soni 360,178 ni hamda aholi zichligi 62.2/km² ni tashkil etgan.

 Ruminlar-96.76%
 Romanlar-3.15%
 Boshqalar-0.06%

Yana qarang

Manbalar
Qudsiy hadis

Qudsiy hadis - (arab. manbasi, pok, toza, muqaddas hadis) -hadis turlaridan biri. Ma’nosi Alloh taolodan bo‘lib, aytilishi, ya’ni lafzi Rasululloh (s.a.v.)dan bo‘lgan hadislar. Shuningdek, u «hadisi rabboniy», «hadisi ilohiy» deb ham aytiladi. Uni Alloh taolo o‘z nabiyiga ilhom berish, tushida ko‘rsatib bildirish orqali xabar beradi, Payg‘ambar (s.a.v.) esa buning ma’nosi Alloh nomidan, Alloh taolo aytdi, deb sahobiylariga yetkazganlar.

Manbalar

Adabiyotlar 
 

Hadislar
Călărași okrugi

Calarashi okrugi —Ruminiyaning Bolgariya bilan chegara qismidagi Muntenia hududida joylashgan okrug (județ).

Demografiyasi 
2011-yilda aholi soni 285,050 kishi va zichligi 56.02/km² tashkil etgan.

 Ruminlar — 95%
 Romanlar va boshqalar —  5

Manbalar
Constanța okrugi

Constanța (,  — Dobruja viloyatida joylashgan hamda Balgariya bilan chegaradosh Ruminiya okrugi hisoblanadi.(județ). Uning markazi ham Constanța deb ataladi.

Demografiyasi 

2011-yilda unda 684,082 aholi bo'lib uning zichligi 96km2 teng bo'lgan. Urbanizatsiyaning darajasi o'rtacha Rumuniyanikidan (taxminan 75%) balandroq. So'ngi yillarlda aholi ko'rsatkichi:

Aholining ko'p qismini Ruminlar tashkil qiladi. Usmoniylar hukumdorligi davridan qolgan turklar va tatarlarning muhim jamoalari mavjud. Hozirda hudud Ruminiyada musulmon ozchiligining markazi hisoblanadi.Armanlarning ko'p qismi o'tkan asrda Dobrujaga ko'chib o'tdi va ular o'zlarini madaniy ozchilikdan ko'ra etnik ozchilik deb hisoblashadi. U yerda Ruminlar ham bor.

Manbalar
Still reading Khan

Still Reading Khan hind muallifi va jurnalisti Mushtaq Sheikh tomonidan 2006-yilda yozilgan Shah Rukh Khan hayoti tahlil qilingan biografik kitobi. Kitob uning 1965-yilda New Delhi da dunyoga kelganligini, 1991-yilda Gauri Chibber bilan birgalikdagi turmushi va 3 ta farzandi borligini va aktyor, film prodyuseri hamda teleboshlovchi sifatidagi o`n olti yillik uzoq ish faoliyatini ta`riflab beradi.

Rivojlanish va yozish
Mushtaq Sheikh Shah Rukh Khan ni birinchi marta interview olish maqsadida 1995-yili festivalda uchratganida u Chitralekha jurnalida jurnalist sifatida ishlayotgan edi. U aktyorning do`stiga aylandi va aktyordan kino olami haqida ma`lumotlarni olib, jurnalistika sohasini tark etdi va 2001-yili aktyor ijrosida Ashokani kashf etish (2001-yilda yaratilgan hind tilidagi  tarixiy epik drama) filmini yaratdi. Sheikh aktyorga u haqida kitob yozishini aytganida, uavvaliga bu fikrni hazil tariqasida qabul qiladi. 2005-yil Noyabrda eʼlon qilingan, keyinchalik Still Reading Khan (Hali ham Khan ni oʼqiyapman) deb nomlandi;  Sheikhning taʼkidlashicha Still (hali ham) soʼzi metaforik ahamiyatni anglatib, men kitobni oʼqiyotgan paytda Khan  „oʻz portreti tayyorlanish jarayonida oʻtirgan edi. Va yana shunday tuyuldiki, men xuddi uni oʼqiyotgandek va bu ishni hali ham davom ettiradigandek tuyulgan edi“. Kitob izlanishi uchun 4 yil vaqt ketdi va bir yil Khan va uning rafiqasi Gauri Khan bilan intervyu olishga sarflandi.

Taqdimot
Still Reading Khan Mumbai dagi Xalqaro Om Books nashriyotida 2006-yil 11-oktyabr kuni va New Delhi,London  va Oʻrta Osiyoda ham aynan shu sanalarda taqdim etildi. Sheikh aytdiki, unda Khan haqida 900 varoqlik maʼlumotlar boʼlgan. Ammo u faqatgina 450 varoqlik maʼlumotlarnigina kiritgan va bunga sabab tahrirlash jarayoni qiyin boʼlishi mumkin va keyinchalik navbatdagi kitobi uchun rejalashtirib qoʼydi  Sheikh bir necha tarjimonlarni yolladi va bu kitobni Marathi, Gujarot,Hind va Urdu tillariga oʼgirtirdi.

Tanqidiy qabul
India Today jurnalisti Kaveree Bamzai „Sheikh taʼrifga loyiq juda koʼp ish qildi, jumladan: aktyor hayotiga taalluqli kamyob va noodatiy suratlarini yigʼdi. Afsuski, uning maʼlumotlaringni kamaytir deydigan tahrirlovchisi boʼlmagan.“

Manbalar

Havolalar  
 Still Reading Khan on Google Books
Blackthorn

Blackthorn 2011-yilda ekranlarga chiqarilgan filmdir. Nix Films, Eter Pictures, Manto Films va Noodles Production studiyalari tomonidan ishlangan hamda Alta Films, Artificial Eye va BAC Films tomonidan tarqatilgan. Film rejissori — Mateo Gil, produserlari — Ibón Cormenzana, Andrés Santana, Jan Pace va Paolo Agazzi, ssenariy mualliflari esa Miguel Barrosdir. Filmda bosh rollarni Sam Shepard, Eduardo Noriega, Stephen Rea, Magaly Solier va Cristian Mercado ijro etgan.

Filmning ilk relizi 1-iyul 2011-yilda boʻlib oʻtgan.

Rollarda 
 Sam Shepard — James Blackthorn / Butch Cassidy
 Eduardo Noriega — Eduardo Apodaca
 Stephen Rea — MacKinley
 Magaly Solier — Yana
 Pádraic Delaney — Sundance Kid
 Dominique McElligott — Etta Place
 Daniel Aguirre — Ivan
 Luis Bredow — doktor
 Fernando Gamarra — bank direktori
 Maria Luque — Tavern Keeper
 Cristian Mercado — general

Manbalar

Havolalar 
 
 
 

2011-yil filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
Buyuk Britaniya filmlari
2011-yil animatsion filmlari
Buyuk Britaniya animatsion filmlari
Ispan tilidagi filmlar
Boliviya filmlari
Fransiya filmlari
Ispaniya filmlari
Qiyosiy dinshunoslik

Qiyosiy dinshunoslik - dinlarning umumiy shakllari, turlari, hodisalarning tuzilishi, o‘zaro aloqadorlar jihatlari, qonun-qoidalarini aniqlash maqsadida “qiyos” metodidan foydalanadigan soha hisoblanadi.

Manbalar

Adabiyotlar
Qaroiylik

Qaroiylik - O‘rta asr yahudiylikdagi yo‘nalishlardan biri. “Qaroiy” atamasi ba’zi manbalarda “kitob”, “yozilgan narsa”, deyilsa, boshqa bir manbalarda “qiroat” degan ma’noni anglatishi ta’kidlanadi. Tadqiqotchilar ularni “Kitobiylar” deb nomlanishiga sabab sifatida, faqatgina Tavrotni e’tirof etishlarini keltiradilar. Qaroiylikka milodiy VIII asr oxirlarida, Abbosiy xalifa Abu Ja’far Mansur hukmronligi vaqtida Bag‘dodda yahudiy ulamolaridan biri Anon ibn Dovud tomonidan asos solingan. Ushbu yo‘nalish vakillari asoschisiga nisbat berilib, “Anoniylar” ham deb yuritiladi. Uning izdoshlari, faqatgina, “Tavrot”ni e’tirof etib, “Talmud”, rabboniy yahudiylik va ravvinlarning ta’limotlarini inkor qiladilar.

Manbalar

Adabiyotlar
Qalandarxona

Qalandarxona - qalandarlar o‘z shayxlari boshchiligida jamoaviy tarzda hayot kechiradigan maskan. Qalandarxona ko‘p kishilar istiqomati uchun mo‘ljallangan bo‘lib, u yerda yashovchilar soni ta’lim oluvchilar bilan birga ikki yuz kishigacha yetadigan bo‘lgan. Ular o‘z maskanlarini xonaqo yoki qalandarxona deb atashgan. Qalandarxonalar Markaziy Osiyoning ko‘pgina hududlarida jumladan, Buxoro, Samarqand, Toshkent, Xo‘jand, Xorazm, Farg‘ona kabilarda ham mavjud bo‘lgan.

Manbalar

Adabiyotlar
Qalandariylik

Qalandariylik — so‘fiylik-zohidlik harakati. Malomatiylik maktabining g‘oyalari ta’siri ostida yuzaga kelgan. Keyinchalik qalandariylik tariqatiga aylandi. Qalandariylik Xurosonda va O’rta Osiyoda XI asr boshlarida yuzaga keldi. Ommalashib, sharqda Farg‘onadan tortib, g’arbda Iroq va Shomga qadar keng tarqalgan. Qalandariylik suluklarining ta’siri Pokiston, Hindiston, Eron va Afrikaning ayrim mamlakatlarida hozir ham seziladi.

Manbalar

Adabiyotlar
Buzău okrugi

Buzău okrugi — Ruminiyaning tarixiy Muntenia hududida joylashgan okrug (județ). Markazi — Buzău shahri.== Demografiyasi ==
2011-yilgi aholini hisobga olisga ko‘ra, okrug aholisi 432,054 kishini va zichligi 70.7/km².

 Ruminlar — 97%
 Romanlar va boshqalar — 3% dan ozroq.

Manbalar
Qavliy sunnat

Qavliy sunnat (arab. og’zaki sunnat) - Rasululloh (s.a.v.)ning turli holat va munosabatlarda aytgan so‘zlari. Qavliy sunnatdan murod hadislar nazarda tutiladi. Masalan, «Barcha amallarga niyatga qarab ajr beriladi», «Voris uchun vasiyat yo‘q», «Islomda zarar va zarar keltiruvchi narsa yo‘q».

Manbalar

Adabiyotlar
Tahajjud namozi

Tahajjud namozi (shuningdek, „tungi namoz“ deyiladi) — islom dinidagi ixtiyoriy ibodatdir. Islom paygʻambari Muhammadning oʻzi muntazam ravishda tahajjud namozini oʻqiganligi va sahobalarini ham ragʻbatlantirganliklari qayd etilganlar.

Qur’ondagi dalillar 
Shayx Sayyid Sobiq „Fiqh as-sunna“ asarida tahajjudni quyidagicha taʼriflaydi:

Hadislarda dalil 
Ushbu Qurʼon oyatlari bilan bir qatorda tahajjud namozining ahamiyatini kuchaytiruvchi bir qancha hadislar (Muhammaddan rivoyat qilingan va tasdiqlangan rivoyatlar) ham mavjud. Turli hadislarda "Qiyomul Saboh „, “Salatul Saboh" (bomdod namozi) va "Tahajjud" deb zikr qilingan.

Tavsiya etilgan vaqt 
Tahajjud namozi kechasi uyqudan turib, keyin oʻqiladi. Shuningdek, xufton hamda bomdod namozlari orasida oʻqiladi

Ibn Hajar bu mavzuni sharhlar ekan:

„Tahajjudning eng yaxshi vaqti kechaning oxirgi uchdan bir qismidir“. (Abu Hurayra: Fiqh) 

Amr ibn Absa Muhammadning shunday deganini eshitganini aytadi:

Masruq ibn al-Ajda rivoyat qiladilar:

Rakaatlar soni 
Tahajjud namozi oʻqilishi kerak boʻlgan maʼlum rakaatlarni talab qilmaydi va oʻqilishi mumkin boʻlgan maksimal chegara ham yoʻq.

Manbalar

Havolalar 
Tahajjud namoz vaqti hisoblagichi
Namoz
Namoz terminalogiyasi
O’n amr

O’n amr - Yahudiylik ta’limoti Xudo tomonidan Musoga nozil qilingan «O’n (10) amr»ga rioya qilishga asoslanadi. Ular: dunyoni yaratgan, yakka-yu yagona Yahvedan boshqa iloh yo‘qligiga imon keltirish; Yahvedan boshqaga ibodat qilmaslik; Xudoning nomini bo‘lar bo‘lmasga tilga olavermaslik; shanba kunini muqaddas bilib, u kunda dam olish; ota-onani hurmat qilish; qotillik qilmaslik; zino qilmaslik; o‘g‘rilik qilmaslik; o‘z yaqinlari (yahudiylar) haqqiga yolg‘on guvohlik bermaslik; o‘z yaqinlari uyiga, ayoliga, quliga, hayvonlariga, umuman unga tegishli bo‘lgan narsalarga ko‘z olaytirmaslik.

Manbalar

Adabiyotlar
Oʻliklar kitobi

Oʻliklar kitobi — qadimgi misrliklarning eng mashhur muqaddas manbasi. Unda dafn marosimi bilan bog‘liq matnlar, ko‘rsatmalar, duolar, qo‘shiqlar yozilgan. Kitob mayyitning oxiratdagi hayoti uchun zaruriy ashyo sifatida birga ko‘milgan. Kitobda o‘liklar hukmdori Osiris mayyit ustidagi sudlovi, o‘likning joni “Men ilohlarni ranjitadigan hech narsa qilmadim, xo‘jasi qulini haqoratlashiga yo‘l qo’ymadim, och yurishga majburlamadim, hech kimni yig‘latmadim, hech kimni o‘ldirmadim”, deb o‘zini oqlashi haqida alohida bob mavjud. Shuningdek, mayyitlarning quyosh ilohi Raning oltin qayig‘idagi sayohatiga oid alohida boblar berilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 

Qadimgi Misr
Luqmonxon

Elxon Luqmonxon (Mo‘g‘ulcha; ) — En soʻngi Elxoniy hukmdor.

Hayoti 
Luqmonxon Boʻrchigin sulolasiga mansub boʻlib, Toʻgʻa Temurning oʻgʻli edi. Uning bolalik davri haqida hech narsa maʼlum emas. 1353-yilda otasi oʻldirilgandan keyin Luqmonxon Astrobodda qarorgoh qurgan ukasi Amir valiy bilan davlatni oʻzaro boʻlib olgan. Shu paytdan boshlab Luqmonxonning ukasi Astrobod va Xurosonda Sarbadorlar davlati bilan urushlarni davom ettiradi. Qoʻshnilari bilan uzoq davom etgan urushlar Luqmonxon davlatini zaiflashtirgan. Natijada uning mulklari Xurosonning gʻarbiy chegaralariga qadar qisqarib ketadi. Luqmonxon, 1381 — 1382-yillarda hukmronligini tan olgan Amir Temur askarlari tomonidan magʻlubiyatga uchratiladi. 1386-yilda Temur Astrabad va Mozandaronni bosib olish orqali Luqmonxon hokimiyatiga butunlay barham bergan.

Manbalar 

1388-yilda vafot etganlar
1353-yilda tugʻilganlar
Hukmdorlar
Mo'g'ullar
Eron tarixi
Vizantiya shahri

Vizantiya — Yunoniston ning qadimiy shahri

Tarixi 
Istanbul eramizdan avvalgi 3000 yillardan buyon mavjud shaharlardan biri bo'lishiga qaramay u faqatgina miloddan avvalgi XVII-asrda yunon mustamlakalari tomonidan egallangan. Bu mustamlakachilarning yetakchisi King Byzas bo'lib, bu yer Bosfor bo'g'ozi yaqinida joylashgan strategik nuqta bo'lgani sababli ular shu yerda o'rnashishgan. King Byzas shaharga o'z ismini berib, "Byzantium" ("Vizantiya") deb nomlagan.

Etimologiyasi 
Byzantium so'zining kelib chiqishi noma'lumdir. Lekin uning paydo bo'lishi Byzasning  Thracian tili dagi shaxsiy ismidan olingan deb ham aytiladi. Bu ismning ma'nosi ushbu tilda "erkak echki" deganidir. Qadimgi Yunon afsonlariga ko'ra, yunon podshohi Byzas Megara shahri sardori hamda asoschisi bo'lgan. 
Byzantius va Byzantinus nomlari IX-asrda Vizantiya pul tizimida, shuningdek fransuz, italyan va ingliz vizant tangalarida o'z aksini topgan. Ingliz tilida qo'lanishi esa qadimgi fransuz tilidagi besan so'zidan kelib chiqqan bo'lib, tangalarga oid hamda qariyb XII-asrlarga borib taqaladi.
Yahud

Yahud - yahudiylar. Yahud istilohi Qur’onda Makka davrida paydo bo‘lgan, Muhammad (s.a.v.) zamondoshlari bo‘lgan yahudiylar yoki umuman yahudiylarni anglatgan va odatda nasorolar (xristianlar) bilan yonma-yon uchraydi (Oli Imron, 67/60; Moida, 18/21,82/85; Tavba 30 va b.). Madinagacha yahudiylarning muqaddas tarixiga qilingan ko‘plab iqtiboslarda, asosan, Banu Isroil - «Isroil farzandlari» iborasi ishlatilgan. Qur’onda yahudiylarga nisbatan 2 xil yondashuv aks etgan. Bir tomondan ular musulmonlar kabi yakkaxudolik tamoyillariga amal qilishgan, shuningdek, Ibrohim (a.s.) elchiligi bilan bog‘liqdirlar. Muhammad (s.a.v.) Makka va Madinada bo‘lganlarining dastlabki paytlarida Yasrib (Madina) va Shim. Arabistondagi ko‘plab vohalar aholisiining anchagina qismini tashkil etgan yahudiylar orasidan o‘zlariga safdosh va izdoshlar topish umidida edilar. Biroq, Yasrib yahudiylari Muhammad (s.a.v.) ning payg‘ambar ekanliklarini tan olmadilar va u zotni ishonchsiz, masxaralab kutib oldilar, so‘ngra qurayshiylar bilan ittifoq tuzib, Rasulullohning ochikdan-ochiq dushmaniga aylandilar. Natijada, hijratning dastlabki yillarida musulmonlar bilan yahudiylikka e’tiqod qilgan yasribliklar o‘rtasida bir nechta to‘qnashuvlar sodir bo‘lib, oqibatda Banu Qaynuqo, Banu Qurayza va Banu Nadir qabilalari a’zolari Madinadan quvg‘in qilinganlar, so‘ngra yahudiylarning markazlari - Xaybar, Fadak va b.ga harbiy yurishlar qilingan.

Manbalar

Adabiyotlar
Yanvan

Yanvan - (shoh) qadimgi xitoyliklarning diniy e’tiqodiga ko‘ra, yerosti dunyosi hukmdori. U mayyitlarning hayotligida qilgan amallariga qarab, o‘z dunyosidagi o‘nta hakamdan biriga jo‘natadi. Ulardan 8 tasi ruhlarni jazolashardi, 2 tasi esa yangi tana berib, qaytadan tug‘ilish (reinkarnasiya)ga hukm chiqarishardi. Boshqa mifga ko‘ra, har bir inson ruhi birma-bir barcha hakamlardan o‘tadi. Katta gunohlari bo‘lgan shaxslarni azob-uqubat kutgan: sotqin amaldorlarning og‘ziga eritilgan oltin quyilgan, o‘ta gunohkor kimsalar qizigan yog‘da qovurilgan, tegirmon toshida ezg’ilashgan yoki tanasini ikkiga bo‘lishgan.

Manbalar

Adabiyotlar
Yazidiylik

Yazidiylik - asoschisi Yazid ibn Anisa bo‘lib, uning aqidasiga ko‘ra, ajam xalqlarining biridan payg‘ambar chiqib, Qur’oni karimdan boshqa kitob ham olib keladi va Muhammad (s.a.v.) keltirgan islom dinini mansux (bekor) qiladi. Bu firqaning mazkur buzuq aqidasi Qur’oni karimning: «Muhammad sizlarning erkaklaringizdan birortasiga ota emasdir, balki u Allohning elchisi va payg‘ambarlarning muhridir...» (Ahzob, 40), degan oyatiga mutlaqo zid. Alloh taolo bu oyatda Muhammad (a.s.)ni «Payg‘ambarlarning muhri» deb atadi. Zero, har bir muhim yozma hujjat so‘nggida muhr bosilgani kabi oxirgi payg‘ambar kelgach, payg‘ambarlar kitobiga ham muhr bosilgandek bo‘ldi. Yazidiylik Alloh taoloning mazkur oyatini ko‘r-ko‘rona inkor qilganliklari sabab, ahli sunna val-jamoa nazdida kofir sanaladi.

Manbalar

Adabiyotlar
Yazad (Yazdon)

Yazad (Yazdon) - zardushtiylik xudo (xudolar). Lug'aviy ma’nosi “namoz bag’ishlashga loyiq etilganlar”.

Manbalar

Adabiyotlar
Yajurveda

Yajurveda - Vyasadeva tomonidan to‘rt qismga bo‘lingan Vedaning uchinchi qismi bo‘lib, unda qurbonliklarning inson hayotidagi mohiyati va xosiyatiga oid masalalar bayon etilgan.

Manbalar

Adabiyotlar
Yad

Yad - “Tavrot” o‘ramini o‘qishga mo‘ljallangan maxsus ko‘rsatkich.

Manbalar

Adabiyotlar
Yuhanno

Yuhanno — Isoning 12 havoriylaridan va “Injil”ning mualliflaridan biri. Xristianlikka ko‘ra, Yuhanno “Yangi Ahd” tarkibiga kiruvchi “Vahiynoma” kitobining muallifi hamdir.

Manbalar

Adabiyotlar
Yuydi

Yuydi - qadimgi xitoyliklarning diniy e’tiqodiga ko‘ra, butun olamni boshqargan hukmdor. Uni “nefrit hukmdor” deb atab, unga osmon, yer, yersoti dunyosidagi barcha mavjudotlar, ilohlar, ruhlar bo‘ysungan. Uni imperatorlarning ajdarholar tasviri tushirilgan zarto‘n kiyib, taxtda o‘tirgan, qo‘lida nefrit tayoqchasini ushlagan holda tasvirlashgan. Uning saroyi 36 osmonda joylashgan, qasr darvozasida muqaddas Van Linguan turgan. Xotini - ipakchilik ma’budasi Matodyan, qizi - Sigunyan (yettinchi xurliqo) bo‘lgani haqida rivoyatlar tarqalgan.

Manbalar

Adabiyotlar
Hotel Uzbekistan

Oʻzbekiston mehmonxonasi () — Toshkent shahrining qoq markazida, Amir Temur maydonidan 100 metr uzoqlikda joylashgan mehmonxona. Bu klassik
sovet uslubida ochiq kitob koʻrinishida qurilgan ulkan mehmonxona boʻlib, 17 qavatdan iborat. Amir Temur metro bekati 100 metr masofada joylashgan. Mehmonxonaning bir qismi 4 yulduzli mehmonxona talablariga javob berish uchun taʼmirlangan. Oʻzbekiston mehmonxonasi birinchi mehmonlarini 1974-yilda qabul qilgan va yaqin vaqtgacha u Toshkentga tashrif buyuradigan yirik turistik guruhlarga xizmat koʻrsatishga qodir yagona yirik mehmonxona boʻlgan.

Xonalar 
Mehmonxona 254 ta xonadan tashkil topgan, 126 ta xonalarda balkon mavjud. Barcha xonalar quyidagi toifalarga boʻlingan:
bir kishilik xonastandart bir kishilik xona, Superior bir kishilik, Superior Twin, Suite xonasi.
Taʼmirlangan xonalar koʻrpa-toʻshaklar, televizorlar va dushli zamonaviy hammomlar bilan jihozlangan.

Xizmatlar 
Nonushta bal zalida taqdim etiladi, u yerda kechki ovqat paytida odatda toʻylar oʻtkaziladi.
Oxirgi qavatda bar va restoran mavjud (liftdagi eng yuqori 16-qavatdan bir qavat yuqorida).
Internetga kirish bepul, lekin Wi-Fi tezligi eng yaqin routergacha boʻlgan masofaga qarab juda oʻzgaruvchan. Telekanallar faqat bir nechta rus va o‘zbek kanallari bilan cheklangan. Foyeda valyuta ayirboshlash mavjud. 17-qavatda sport zali bor.

Manbalar 

Mehmonxonalar
Esseylar

Esseylar -Yahudiylikda yuzaga kelgan uchinchi yo‘nalish sifatida essaniylar (rus manbalarida “yessei” tarzida qayd qilinadi)ni keltirish mumkin. Tadqiqotchilar mazkur so‘z ivrit tilida “taqvodor”, “dindor”; oromiy tilida “davolamoq”, “muolaja qilmoq” kabi ma’nolarni anglatadi, deb ta’kidlaydilar. Ba’zi manbalarda “essaniy” so‘zining kelib chiqishini somiy tilidagi “hasid” - “dindor, xudojo‘y” so‘zidan kelib chiqqani ham keltiriladi. Biroq aksar tadqiqotchilar ushbu atama oromiy tilidagi “as-say ya” - “tabiblar” so‘zidan kelib chiqqan, degan xulosaga kelganlar.
Essaniylar tarafdorlarining soni ko‘p bo‘lmagan. Iskandariyalik Filonning qayd qilishicha, uning zamonida (I asrning birinchi yarmi) taxminan to‘rt mingga yaqin essaniylar bo‘lgan.
Odatda essaniylar faqat erkaklardan iborat jamoa holida alohida yashar edilar. Ularda ayollarga nikohlanish ta’qiqlangan edi. Vaholanki, nikohlanmaslik boshqa yahudiy jamoalari nazdida katta gunoh sanalib, uning gunohi qotillik bilan tenglashtirilgan. Shunday bo‘lsada, ba’zi essaniylarning o‘zlaridan nasl qoldirish maqsadida uylanganlari ham qayd etiladi.
Essaniylarda Tavrotda kelgan diniy marosimlarga tegishli bo‘lgan ko‘rsatmalarga katta ahamiyat qaratilgan. Jamoa a’zolari odatda jismoniy mehnat, asosan dehqonchilik bilan shug‘ullanganlar. Albatta, buning o‘ziga xos sabablari bo‘lgan. Misrlik olim Ali Abdul Vofiy fikriga ko‘ra: “Jamoa a’zolari insonni baxil bo‘lish, mol-davlatga hirs qo’yishiga sabab bo‘luvchi tijorat bilan shug‘ullanishni harom hisoblaganlar. Shuningdek, insoniyat doim tinchlik, xotirjamlikda yashashiga rahna soluvchi turli xil qurol aslahalarni ishlab chiqarishni ham man qilganlar. Yana ular oltin, kumush singari qimmatbaho taqinchoqlar savdosi va uni taqib yurishdan ham qaytarganlar”. Demak, ular asosan dehqonchilik bilan shug‘ullanganlar.
Ishdan bo‘sh vaqtlarda essaniylar muqaddas kitoblarni o‘rganishga e’tibor qaratganlar. Jamoaga biror yangi a’zo qabul qilingudek bo‘lsa, u dastlab, uch yillik sinov muddatidan o‘tishi kerak bo‘lgan. Sinov muddatidan o‘tgan kishi taqvodor, adolatli bo‘lish, yomonlik qilmaslik, adashganlarni yomon ko‘rish, to‘g‘ri yo‘ldagilarni qo‘llab quvvatlash, hukumatga nisbatan sodiq bo‘lish (har qanday hokimyat Xudodan kelib chiqadi, deb e’tiqod qilingani sababli), haqiqatni yaxshi ko‘rib, yolg‘ondan nafratlanish, o‘g‘irlik qilmaslik, birodarlaridan sir saqlamaslik hamda o‘lim xavf solib turgan taqdirda ham birodarini sotmaslik kabi bir qancha masalalarda qasamyod qabul qilgan.

Manbalar

Adabiyotlar