MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Andriy Shevchenko

Andrey Nikolayevich Shevchenko (; 29-sentyabr 1976, Kiev viloyati) — sobiq futbolchi, hujumchi. Ukrainada eng koʻp natijalarga erishgan futbolchi, Ukraina terma jamoasining 48 ta urgan gollari bilan eng yaxshi bombardiri hisoblanadi. Terma jamoa sardori boʻlgan.

2004-yilda „Oltin toʻp“ sohibi boʻlgan. Chempionlar ligasida uch marta bombardir boʻlgan, Italiya chempionatida esa ikki marta bu nomga erishgan. Milan tarixidagi ikkinchi bombardir, milan derbisida tarixida esa eng yaxshi bombardir boʻlgan. Olti marta Ukrainaning eng yaxshi futbolchisi deb tan olingan. Ukrainada xizmat koʻrsatgan sport ustasi. 
2012-yil 27-iyulda sportdagi faoliyatini yakunlashini eʼlon qildi va bundan keyin siyosat bilan shugʻullanmoqchiligini, 2012-yilda oʻtkaziladigan parlament saylovlarida qatnashish niyati borligini ham qayd etdi.

Havolalar 
 Andrey Shevchenkoning shaxsiy sayti
 Twitterdagi profili
 „Dinamo Kiev“ rasmiy saytidagi sahifasi 
 championat.com saytidagi sahifasi
 Andrey Shevchenkoning norasmiy sayti

Ukraina futbolchilari
FIFA 100
Yashayotgan insonlar
Carles Puyol

Karles Puyol Saforkada (, , 13-aprel 1978 Pobla-de-Segur, Ispaniya) — ispan futbolchi, Barselona klubi va Ispaniya terma jamoasi himoyachisi. Barselona klubida jamoa sardori.

Ispaniya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
FC Barcelona
FC Barcelona futbolchilari
Ruud van Nistelrooy

Ryutgeryus Yoxannes Martinius van Nistelroy (; 1-iyul 1976, Oss, Gollandiya), Rud van Nistelroy nomi bilan mashxur() — sobiq golland futbolchisi, hujumchi. FIFA 100 roʻyxatiga kirgan buyuk futbolchilardan biri. Gollandiya, Angliya va Ispaniya chempionatlarida bombardir boʻlishga erishgan. Yuqoridagi uchta mamlakat chempioni unvoniga ham sazovor boʻlgan. Futbol Tarixi va Statistikasi Federatsiyasi tomonidan tuzilgan 2001-yildan 2010-yilgacha boʻlgan muddatdagi dunyoning eng yaxshi bombardirlari reytingida Ruud birinchi oʻrinni egallagan.

2012-yil 14-mayda Ruud „Malaga“ bilan yangi shartnoma tuzish taklifiga rad javobini berib, futboldagi faoliyatini yakunlaganini maʼlum qildi
.

Manbalar 

FIFA 100
Niderlandlar futbolchilari
Yashayotgan insonlar
Fernando Morientes

Fernando Morientes Sanches (; 5-aprel 1976, Kaseres, Ispaniya) — ispaniyalik futbolchi, hujumchi. „Real Madrid“ tarkibida uch marta — 1998, 2000, 2002-yillarda UEFA Chempionlar Ligasi gʻolibi boʻlgan. Bundan tashqari u Ispaniya va Fransiya chempioni nomiga ham sazovor boʻlgan. 2003/04 mavsumda u Chempionlar ligasi toʻpurari boʻlishga erishdi.

Ispaniya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
Vicente del Bosque

Visente del Boske Gonsales, 1-nchi markiz del Boske (; 23-dekabr 1950, Salamanka) — ispaniyalik sobiq futbolchi, murabbiy. 2008-yildan beri Ispaniya terma jamoasi bosh murabbiyi. Murabbiylik faoliyatida u jahon chempioni, ikki karra Yevropa chempioni, ikki karra Chempionlari ligasi gʻolibi, Ispaniya chempioni, Qit'alararo kubok va UEFA superkubogi sohibi boʻlishga erishgan. Dunyo murabbiylari tarixida jahon chempionati, Yevropa chempionati va Chempionlar ligasini yuta olgan yagona murabbiy hisoblanadi.

Ispaniya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
Yesil (tuman, Shimoliy Qozogʻiston viloyati)

Yesil tumani — Shimoliy Qozogʻiston viloyatining janubi-gʻarbiy qismidagi hududda joylashgan. Yesil tumani 1997-yilning 17-aprelgacha Lenin, undan keyin Moskva nomlari bilan ataldi. Viloyat markazidan 74 km uzoqlikda joylashgan. Maydoni 5,14 ming km2. Aholisi 33 054 kishi (2010). Tuman markazi — Yavlenka qishlogʻi.

Aholisi 
Tuman aholisi 1-yanvar 2010-yilgi statistika boʻyicha 33 054 kishini tashkil qildi. Tuman aholisining zichligi 6,4 kishi/km².

Aholining milliy tarkibi (1-yanvar 2010-yil):
 ruslar — 15 993 kishi (48,38 %)
 qozoqlar — 14 252 kishi (43,12 %)
 ukrainlar — 922 kishi (2,79 %)
 olmonlar — 843 kishi (2,55 %)
 tatarlar — 205 kishi (0,62 %)
 beloruslar — 164 kishi (0,50 %)
 polyaklar — 136 kishi (0,41 %)
 chuvashlar — 90 kishi
 armanlar — 55 kishi
 boshqalar — 394 kishi (1,19 %)
 Umumiy — 33 054 kishi (100,00 %)

Iqlimi 
Iqlimi keskin kontinentli: yanvarda oʻrtacha harorat −19 °C, iyulda 20 °C. yogʻingarchilikning yillik oʻrtacha miqdori 300 – 350 mm. Yer havzasi suvlarini, tuman hududining janubi-gʻarbidan oqib oʻtuvchi Yesil daryosining oʻrta qismi va oz miqdordagi koʻllar tashkil qiladi. Katta koʻllari: Yesilning soʻng tomonidagi Alba, Kindikti, Qamisti, oʻng tarafidagi Jaltirkoʻl, Tarankoʻl, Sarikoʻl, Jilandi, Baliqti.

Aholi punktlari 
Katta qishloqlari: Yavlenka, Amangeldi, Petrovka, Nikolaevka, Pokrovka, Ilinka, Besqudiq, Bulaq, v.h.

Qishloq xoʻjaligi 
Yesil tumani asosan, qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullanadi. Qishloq xoʻjaligiga foydalanadigan yer maydoni 454,9 ming ga.ni tashkil qiladi. Ekinzorining 70 %-ga yaqinini bashoqli oʻsimliklar tashkil qiladi. Chorvachiligida asosan sigir, yilqi, qoʻy va choʻchqa boqaladi. Tumanda 2 moy zavodi, non kombinati faoliyat yuritmoqda.

Ijtimoiy soha 
Tumanda 1 kasbiy-texnik maktab, 1 qishloq xoʻjalik kolledji, 54 oʻrta maktab, 56 shifokorlik punkt, 3 kasalxona, 10 shifokorlik ambulatoriya, 43 feldsher-akusherlik punkt faoliyat yuritmoqda.

Manbalar 

Qozogʻiston tumanlari
Budjet

Budjet (qadimiy Fransuzcha „baguete“-karmon, sumka) — bu davlat va mahalliy oʻz-oʻzini boshqarish vazifalari va funksiyalarini moliyaviy taʼminlash uchun moʻljallangan pul mablagʻlari jamgʻarmalarini toʻplash va sarflash shaklidir.

Taʼrif 
davlat budjeti — moliyaviy rejalar tizimida etakchi oʻrinda turadi va davlatning asosiy moliya rejasi hisoblanadi:
davlat budjeti — moliya tizimining barcha asosiy moliya institutlari — daromadlar, xarajatlar, davlat qarzlari birlashadigan va oʻzaro bogʻlanadigan markaziy boʻgʻini hisoblanadi;
davlat budjeti — davlatning soliqlar yordamida jamlanadigan eng yirik markazlashtirilgan pul jamgʻarmasidir. Davlat budjeti davlat tomonidan oʻz funksiyalari va vazifalarini amalga oshirish yoʻlida sarflanadi. Tasdiqlangan budjet qonun kuchiga ega.

Davlat budjetining mohiyati 
davlat budjeti — davlat pul mablagʻlarining (shu jumladan davlat maqsadli jamgʻarmalari mablagʻlarining) markazlashtirilgan jamgʻarmasi boʻlib, unda daromadlar manbalari va ulardan tushumlar miqdori, shuningdek moliya yili mobaynida aniq maqsadlar uchun ajratiladigan mablagʻlar sarfi yoʻnalishlari va miqdori nazarda tutiladi;
budjet iqtisodiy kategoriya sifatida oʻzining tegishli moddiy ifodasiga ega boʻladi.

Budjet munosabatlari davlatning markazlashtirilgan pul mablagʻlari jamgʻarmasida moddiylashadi. Bu jamgʻarma taqsim qilinishi sababli uning shakllanishi va sarflanishi qiymat xarakati orqali ifoda etiladi. Bu jarayon davlat tomonidan yigʻiladigan va sarflanadigan pul resurslari oqimlari kurinishiga ega boʻladi.

Oʻz iqtisodiy mohiyatiga koʻra davlat budjeti — bu iqtisodiyot, ijtimoiy-madaniy tadbirlar, mudofaa va davlat boshqaruvi extiyojlarini moliyalashga moʻljallangan budjet jamgʻarmasini shakllantirish hamda, undan foydalanish masalalarida milliy daromadni qisman milliy boylikni ham qayta taqsimlash borasida davlat bilan yuridik va jismoniy shaxslar oʻrtasida yuzaga keladigan pul munosabatlaridir.

Byudjet (ing. budget — hamyon, mablagʻ) — belgilangan muddat (yil, kvartal) uchun ishlab chiqilgan, meʼyorlashtirilgan hamda qonuniy ravishda tasdiqlangan daromadlar va harajatlar yigʻindisi. B. davlat darajasida (qarang Davlat byudjeti), shuningdek viloyat, tuman (mahalliy hokimiyat), xoʻjalik subʼyektlari, oila yoki shaxs darajasida tuzilishi mumkin. B.ni tuzish va belgilangan tartibda tasdiqlash oʻz navbatida uning amal qilishi hamda bajarilishi ustidan nazorat yuritishni talab qiladi. B.da harajatlarning daromadlardan ortib ketishi B. taqchilligi muammosini keltirib chiqaradi (qarang Byudjet taqchilligi), shu bois doimiy ravishda ularning muvofiqligi taʼminlab boriladi. Oʻzbekiston Respublikasining B. tizimi tuzilishi va uni boshqarish asoslari, davlat byudjetini tuzish, koʻrib chiqish, qabul qilish, ijro etish tartibi va boshqa masalalar Oʻzbekiston Respublikasining "Byudjet tizimi toʻgʻrisida" qonuni (2000-yil 14 dekabr) bilan tartibga solinadi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar 
 Origin of the word 
Бюджет

Iqtisodiyot
Yavlenka

Yavlenka — Shimoliy Qozogʻiston viloyatining Yesil tumanidagi qishloq, tuman markazi. Viloyat markazi — Petropavlovsk shahridan janubi-gʻarbga tomon 78 km, Yesil daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan. Aholisi 5,556 kishi (2012). Maydoni 15 km². Poydevori 1875-yili qurilgan.

Sanoati 
Narx iqtisodiga koʻchishiga binoan avvalgi korxonalar xususiylashtirilib, „Avtotrans“ AJ-ga va bir nechta MChJ-ga biriktirildi. Yavlenka orqali Petropavlovsk — Sergeevka avtomobil yoʻli oʻtadi. Qishloqdan bronza davri, qadimgi temir asrining qoʻrgʻonlari topilgan.

Ijtimoiy soha 
Qishloq 3 ta bilim beruvchi maktab bor ular: Ayagan Shajimbayev nomli qozoq oʻrta maktabi, Timofeya Pozolotina nomli rus oʻrta maktabi va musiqa maktabi. «Balapan» bolalar bogʻchasi, madaniyat uyi, tuman va bolalar kutubxonasi, oʻlkashunoslik muzeyi, markaziy tuman kasalxonasi.

Manbalar 

Qozogʻiston qishloqlari
Yesil tumani aholi punktlari
Panorama

Panorama (yun. πᾶν „barcha“ + ὅραμα „koʻrinish“) deb keng burchakdan koʻrinishli har qanday tasvirga aytiladi. Atamani XVIII asrda yashab, ijod qilgan irland musavviri Robert Barker yaratgan. U oʻzi chizgan Edinburg va London keng rasmlarini panorama deb atagan.

Panorama (pan... va yun. horama— koʻrinish) — tasviriy sanʼat turi; aylana tarxli zal devoriga gorizon-tal qoplab ishlangan kartina. Illyuziya yordamida vokeani jonli gavdalantirish maqsadida kartina oldiga butafor va real narsalar (binolar, joylar, turli maketlar, kishilar, hayvonlar, narsalarning shakllari) joylashtiriladi. P. sunʼiy yoritishga moʻljallanadi. Tomoshabinlar P.ni zal markazidagi maxsus maydonchadan koʻradilar. Dastlabki P. 18-asr oxirida (irland rassomi R.Barker tomonidan) yaratilgan, 19-asrdan keng tarqalgan, batal janridagi P. ommalashgan.

Manbalar
Ratsional tenglama

Ratsional tenglama — ratsional ifodalardan tuzilgan tenglama. Agar f(x) va g(x) ratsional ifodalar boʻlsa, 

tenglama ratsional tenglama deyiladi. Bunda agar f(x) va g(x) butun ifodalar boʻlsa, tenglama butun tenglama deyiladi. Agar f(x), g(x) ifodalardan hech boʻlmaganda biri kasr ifoda boʻlsa, f(x)=g(x) ratsional tenglama yoki kasr tenglama deyiladi. Chiziqli, kvadrat tenglamalar butun tenglamalardir.

Yechish 

Ratsional tenglamani yechish uchun:
 Barcha kasrlarning umumiy maxraji topiladi;
 Berilgan tenglamaning ikkala tomonini umumiy maxrajga koʻpaytirib, butun tenglamaga keltiriladi;
 Hosil qilingan butun tenglama yechiladi;
 Uning ildizlari ichidan umumiy maxrajni nolga aylantiradiganlari chiqariladi (tashlab yuboriladi).

Tenglamalar

Havolalar 
 JSXGraph bilan ratsional funksiyalar tasviri
Kvadrat tenglama

Kvadrat tenglama — matematikada koʻp hadli, bir oʻzgaruvchili va ikkinchi darajali tenglama. Umumiy koʻrinishi odatda quyidagicha ifodalanadi:

 

Bu yerda  — haqiqiy sonlar va . Agar  boʻlsa, kvadrat tenglama keltirilgan tenglama, agar  boʻlsa, keltirilmagan tenglama deyiladi. , ,  sonlari quyidagicha ataladi:
  — birinchi (bosh) koeffitsiyent;
  — ikkinchi koeffitsiyent;
  — ozod had.

Ildizi 
Kvadrat tenglama ildizlari

 

formula boʻyicha topiladi.

Diskriminant 
 

kvadrat tenglamaning diskriminanti deyiladi. Agar  boʻlsa, kvadrat tenglama ildizlarga ega boʻlmaydi. Agar  boʻlsa, tenglama bitta ildizga ega boʻladi. Agar  boʻlsa, tenglama ikkita ildizga ega boʻladi.  boʻlgan holda baʼzan kvadrat tenglama ikkita bir xil ildizga ega ham deyiladi.

 

belgilashdan foydalanib,

 

formulani

 

koʻrinishda qayta yozish mumkin.

Chala kvadrat tenglamalar 
Agar

 

kvadrat tenglamada ikkinchi koeffitsiyent  yoki ozod had  nolga teng boʻlsa, tenglama chala kvadrat tenglama deyiladi. Chala kvadrat tenglamani ajratib koʻrsatishdan maqsad uning ildizini topishda kvadrat tenglama ildizlari formulasidan foydalanish shart emasligida — chala kvadrat tenglamani uning chap tomonini koʻpaytuvchilarga ajratib yechish qulaydir.

Yana qarang  
 Bikvadrat tenglama

Havolalar 
 Kvadrat tenglama MathWorld saytida 
 Kvadrat tenglamaning 101 foydasi 

Tenglamalar
Bikvadrat tenglama

Bikvadrat tenglama — toʻrtinchi darajali tenglama. Umumiy koʻrinishi quyidagicha ifodalanadi:

 

Bu yerda a≠0.

Yechish 
Bikvadrat tenglama yangi oʻzgaruvchi kiritish usuli bilan yechiladi: 

 

deb

 

kvadrat tenglamaga kelamiz.

Havolalar 
 Bikvadrat tenglama MathWorld saytida 
 Bikvadrat tenglama PlanetMath saytida  

Tenglamalar
Burchak

Burchak deb bir nuqtadan chiqqan ikki nur orasida hosil boʻlgan geometrik shaklga aytiladi.

Burchak — bir nuqtadan chiqqan ikki nur (yarim toʻgʻri chiziq)dan tashkil topgan shakl. Nurlar B. tomonlari, ular chiqadigan nuqta B. uchi deb ataladi. Uchidagi harf yordamida B. /LA shaklida, uchi va tomonlarida yotgan nuqtalar yordamida.VAS shaklida belgilanadi. B. tomonlari orqali tekislik oʻtkazilsa, u tekislikni ikki qismga ajratadi. Agar B. tomonlaridan nurlarni B. uchidan qarshi tomonga davom ettirganda u tekislikning qaysi qismini kesmasa, shu qism B.ning ichki tomoni deb ataladi. Tomonlari bir toʻgʻri chiziqni tashkil qilgan B. yoyiq, uning yarmi esa toʻgʻri B. deb ataladi. Toʻgʻri B.dan kichik B.lar oʻtkir. kattalari oʻtmas B. deyiladi. Bir tomoni umumiy, qolgan ikki tomoni bir toʻgʻri chiziqni tashkil qiluvchi B. qoʻshni B.lar, ikki toʻgʻri chiziqning kesishishidan hosil boʻlgan B.lar vertikal B.lar deb ataladi. Tekislikdagi B.ning ichki qismi gradus yoki radian (=57°)larda oʻlchanadi. Maye, yoyiq B. 180° yoki p, toʻgʻri B. 90° yoki p/2 ga teng boʻladi.

B.ni teng ikkiga boʻluvchi nur uning bissektris a s i deyiladi. Ikki toʻgʻri chiziqni uchinchi toʻgʻri chiziq kesib oʻtganda hosil boʻlgan B.lar quyidagicha ataladi (rasm): / bilan 5; 2 bilan b; J6H 7; 4 bilan 8 B.lar moye B.lar; 3 bilan 6; 4 bilan 5 B.lar ichki almashinuvchi; / bilan 8; 2 bilan 7 B.lar tashki almashinuvchi B.lar; 3 bilan 5; 4 bilan 6 B.lar ichki bir tomonli; 1 bilan 7; 2 bilan 8 tashqi bir tomonli B.lar.

Shuningdek tekislikning ushbu nurlar orasidagi barcha nuqtalaridan hosil boʻlgan shaklga ham burchak deyiladi. Umuman aytganda, bu ikki nur ikkita burchak hosil qiladi, chunki ular tekislikni ikkiga boʻladi. Shu burchaklardan biri ichki, boshqasi esa tashqi deyiladi.

Burchak  belgisi bilan ifodalanadi, bu belgini 1634-yili fransuz matematigi Pierre Hérigone taklif qilgan.

Matematik ifodalarda α, β, γ, θ, φ va hk yunon harflari bilan belgilanadi. Pi bilan adashtirmaslik uchun π belgisi bilan burchak belgilanmaydi.

Yana q. 

 Trigonometriya
 Geometriya
 Figura
 Radian

Manbalar
Gazeta.uz

Gazeta.uz rus va oʻzbek tillarida faoliyat olib boruvchi axborot saytidir. 2008-yili 11-avgustda ishga tushgan.

Bosh muharrir — Azamat Atajanov. Muassis — Afisha Media. Oʻzbekiston Respublikasi Matbuot va axborot agentligi roʻyxatidan OAV sifatida oʻtgan.

Yana qarang 
 Kun.uz
 LexUz
 Xabar.uz
 Gov.uz

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti

Oʻzbekiston internet ommaviy axborot vositalari
Soslan Tigiyev

|}

Soslan Vaznoyevich Tigiyev (oset. Тыджыты Вазнойы фырт Сослан; 1983-yil 12-oktabr kuni Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahrida tug'ilgan) - osetiyalik erkin kurashchi, musobaqalarda Oʻzbekiston nomidan ishtirok etadi, erkin kurash bo'yicha Jahon kubogi sohibi, 2008-yili Pekin va 2012-yilgi London Olimpiadalarining kumush va bronza medallari egasi. Xalqaro toifadagi sport ustasi.

Biografiyasi
1983-yil 12-oktabr kuni Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahrida, Tigiyevlar oilasida, egizak akasi Batraz bilan birga tug'ilgan. Egizaklar yoshligidan harakatchan bo'lishgan va onasi ularni bir yildan beri bolakaylarning akasi - Taymuraz shug'ullanayotgan erkin kurash to'garagiga topshirishga qaror qilgan. 1998-yili Soslan Moskvadagi Butunjahon o'smirlar o'yinlarida bronza medalini qo'lga kiritadi, biroq shu musobaqadan so'ng, jarohat sabab faoliyatida uzilish yuzaga keladi. 2005-yildan e'tiboran yana katta sportga qaytgan Soslan musobaqalarda ketma-ket yutuqlarga erisha boshlaydi. 2006-2010-yillar davomida - Shimoliy Osetiya davlat Agrar universitetida tahsil oldi.

Sport faoliyati
Soslanning faoliyati nisbatan yaxshi kechadi. U 2005-yildan beri Oʻzbekiston nomidan xalqaro musobaqalarda ishtirok etib keladi. Shu yili Uxanda bo'lib o'tgan Osiyo chempionatida ikkinchi o'rinni oladi. 
2006-yil Ukraina davlatida oʻtkazilgan xalqaro turnirda 1-oʻrin, Rossiya Federatsiyasi davlatida oʻtkazilgan xalqaro turnirda 3-oʻrinlarni egallagan.
2006-yili esa Guangchjouda bo'lib o'tgan jahon chempionati va Dohada bo'lib o'tgan Osiyo oʻyinlarida bronza medallarni qo'lga kiritadi. Shu yili, Toshkent shahrida oʻtkazilgan „Mustaqillik Kubogi“ xalqaro turnirida 3-oʻrinlarni egallagan.
2007-yili Krasnoyarskda bo'lib o'tgan jahon chempionatida birinchi o'rinni qo'lga kiritadi. 
2008-yil Shveysariya davlatida oʻtkazilgan Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma beruvchi xalqaro turnirda oltin medalni qoʻlga kiritib, Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanmasiga ega boʻldi.

2008-yili Pekinda bo'lib o'tgan Olimpada o'yinlarida kumush medal egasiga aylanadi. 
2009-yili esa Bokuda o'tkazigan "Golden Grand Prix" musobaqasi g'olibiga aylandi. 2012-yili esa Londonda o'tkazilgan Olimpiada o'yinlari bronza medal egasiga aylandi.
2008-yil avgust oyida Xitoyning Pekin shahrida oʻtkazilgan XXIX-yozgi Olimpiada oʻyinlarida munosib ishtirok etib 2- oʻrin.
2012-yil Angliyaning London shahrida oʻtkazilgan 2012 Yozgi Olimpiya oʻyinlarida 3-oʻrinni egalladi.

Mukofotlari
2006-yildan erkin kurash boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzosi. Erkin kurash boʻyicha xalqaro toifadagi sport ustasi.
2008-yili „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi“ faxriy unvoni.
2012-yil „Oʻzbekiston iftixori“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

Diskvalifikatsiya
7-noyabr kuni Associated Press axborot agentligi ikkita manbaga asoslanib, Soslan Tigiyevning organizmidan taqiqlangan metilgeksanamin moddasi topilgani va 2012-yilgi London Olimpiadasi medalidan mahrum etilishi haqida xabar tarqatdi. Shu kuni Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi ushbu xabarni tasdiqladi.

Manbalar

"Oʻzbekiston iftixori" unvoni bilan taqdirlanganlar
Oʻzbekiston kurashchilari‎
Emilio Butragueño

Emilio Butraguenyo dos Santos (, 22-iyul 1963, Madrid) — sobiq ispaniyalik futbolchi , Ispaniya terma jamoasi markaziy hujumchisi. Ikkita jahon chempionati qatnashchisi. Ramziy FIFA 100 roʻyxatiga kiritilgan. Hozirda u „Real Madrid“ning vitse-prezidenti. 
80-yillarda Butraguenyo Meksika terma jamoasi aʼzosi Ugo Sanches bilan birgalikda oʻynadi. Emilioning sheriklaridan biri Michel boʻlgan.

Ispaniya futbolchilari
FIFA 100
Yashayotgan insonlar
Irratsional tenglama

Irratsional tenglama — tarkibida ildiz belgisi ostida oʻzgaruvchi boʻlgan tenglama.

Yechish 
Irratsional tenglamalarni yechishning ikkita usuli keng tarqalgan. Bular tenglamaning ikkala tomonini bir xil darajaga koʻtarish va yangi oʻzgaruvchilar kiritish usullaridir.

Tenglamaning ikkala tomonini bir xil darajaga koʻtarish usuli quyidagichadir:
 a) berilgan irratsional tenglama

koʻrinishga keltiriladi;
 b) hosil qilingan tenglamaning ikkala qismi n-darajaga koʻtariladi:

 c)

ekanini eʼtiborga olib,

tenglama hosil qilinadi;

 d) bu tenglama yechiladi va tekshiriladi, chunki tenglamaning ikkala qismini bir xil juft darajaga koʻtarish chet ildizlarning paydo boʻlishiga olib kelishi mumkin.

Manbalar

Havolalar 
 Irratsional tenglamalar Ditutor saytida 
 Irratsional yoki radikal tenglamalar Nabla saytida 

Tenglamalar
Koʻrsatkichli tenglama

Koʻrsatkichli tenglama yoki  darajali tenglama — matematik darajasi koʻphaddan iborat tenglama. Koʻrsatkichli tenglamani odatda

 

(bu yerda a>0, a≠1) koʻrinishga keltirish mumkin. Bu tenglama

tenglamaga teng kuchlidir. Zm

Yechish 
Koʻrsatkichli tenglamani yechishning ikkita asosiy usuli mavjud:
1. koʻrsatkichlarni tenglashtirish, yaʼni berilgan tenglamani

 

koʻrinishga keltirish;

2. yangi oʻzgaruvchi kiritish.

Havolalar 
 Koʻrsatkichli tenglamalar Yosh matematik virtual maktabi saytida 
 Koʻrsatkichli tenglamalarni yechish, Sosmath 

Tenglamalar
Logarifmik tenglama

Logarifmik tenglama — tarkibida logarifmlar boʻlgan tenglama. Logarifmik tenglama odatda

 

(Bu yerda a >0, a≠1) koʻrinishga keltiriladi.

Yechish 

 

tenglamani yechish uchun:
 1. 

tenglamani yechish kerak;
 2. topilgan ildizlar ichidan f(x) >0 va g(x) >0 tengsizliklarni qanoatlantiradiganlari tanlab olinadi; f(x)=g(x) tenglamaning qolgan ildizlari

 
tenglama uchun chet ildizlardir.

Umuman olganda, logarifmik tenglamalarni yechishning ikkita asosiy usuli mavjud:
 1. berilgan tenglamani

  

soʻngra 

 

koʻrinishiga keltirib yechish usuli;

 2. yangi oʻzgaruvchi kiritib yechish usuli.

Havolalar 
 Logarifmik tenglamalarni yechish, SosMath 
 Logarifmik tenglamalar va tengsizliklar Yosh matematik virtual maktabi saytida 

Tenglamalar
Jambul (tuman, Shimoliy Qozogʻiston viloyati)

Jambul tumani — Shimoliy Qozogʻiston viloyatining shimoli-gʻarbida joylashgan hudud. Avvalgi Presnov va Jambul tumanlarini biriktirishi natijasida (1997) tashkil topdi. Maydoni 7,46 ming km2. Aholisi 23,397 kishi (2013), oʻrtacha zichligi 1 km2-ga 3,1 kishidan toʻgʻri keladi (2013). Tuman markazi — Presnovka qishlogʻi. Tuman hududidan gʻarbdan sharqqa tomon davlat ahamiyatiga ega Qoʻstanay — Petropavlovsk avtomobil yoʻli, shimoldan janubga tomon Qorgʻan — Novoishim temir yoʻli oʻtadi.

Aholisi 
Tuman aholisi 23,397 kishi (2013), oʻrtacha zichligi 1 km2-ga 3,1 kishidan toʻgʻri keladi (2013)

Tuman aholisining milliy tarkibi (1-yanvar 2010-yil):
 qozoqlar — 14 984 kishi (47,85 %)
 ruslar — 11 639 kishi (37,17 %)
 ukrainlar — 2 458 kishi (7,85 %)
 olmonlar — 975 kishi (3,11 %)
 tatarlar — 399 kishi (1,27 %)
 beloruslar — 211 kishi (0,67 %)
 chechenlar — 107 kishi (0,34 %)
 armanlar — 92 kishi (0,29 %)
 polyaklar — 50 kishi
 boshqalar — 330 kishi (1,05 %)
 Umumiy — 33 313 kishi (100,00 %)

Iqlimi 
Iqlimi keskin kontinental. Qishi sovuq, yozi issiq. Yanvar oyidagi oʻrtacha harorat −18 — 19 °C, iyulda 20 °C. Ayrim yillarda qishda −40 °C qahraton, iyulda esa 40 °C-dan yuqori darajada issiq boʻladi. Yogʻingarchilikning yillik oʻrtacha miqdori 300 mm-dan 350 mm-gacha boʻladi. Uning asosiy qismi yilning iliq mavsumida yogʻadi. Tumanda doimo shamol esib turadi. Yozda shimoliy va gʻarbiy shamollar, qishda janubi-gʻarbiy shamollar esadi. Ularning oʻrtacha tezligi 4 — 4,5 m/s, yozda esa issiq kunlari esadigan shamolning tezligi. 6 – 10 m/s.

Manbalar 

Qozogʻiston tumanlari
Presnovka

Presnovka — Shimoliy Qozog'iston viloyati Jambul tumanidagi qishloq, Tuman markazi. Viloyat markazi — Petropavlovsk (Qiziljar) shahridan janubi-gʻarbga tomon 147 km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 5,481 kishi (2012). Poydevori 1752-yili Rossiya Qozogʻistondagi mustamlaka siyosatiga asoslangan holda qurilgan. Presnovka orqali „Petropavlovsk — Qoʻstanoy“ avtomagistrali oʻtadi.

Manbalar 

Qozogʻiston qishloqlari
0 (son)

0 (nol, lot. nullus — „hech“) sonlar oʻqida manfiy va musbat sonlarni ajratuvchi butun sondir. Baʼzan natural sonlar qatoriga qoʻshiladi.

Xossalari 
 Har qanday sonning 0 bilan yigʻindisi oʻsha sonning oʻziga teng.
 Har qanday sonning 0 ga koʻpaytmasi 0 ga teng.
 Nol manfiy yoki musbat belgiga ega emas.
 Nolni ikkiga boʻlganda butun son (0) chiqqani uchun 0 juft sondir.
 Nolni har qanday songa boʻlganda 0 chiqadi (0/0 dan tashqari, bu holda natija noaniq).
 Kompleks sonlarni nolga boʻlish mumkin emas.

Havolalar 
 Nol tarixi   (inglizcha)

0000