Usmon Avang

Usmon Avang 1929-yil 17-iyul, Kuala-Sedilida tugʼilgan.Malayziyalik shoir, dramaturg, nosir, malay tilida ijod qilgan. Malayziyaning milliy yozuvchisi.

Biografiyasi 
Usmon Avang kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan. Malay maktabining 6-sinfini tamomlagan. Yaponiya istilosi davrida uni yaponiyaliklar majburiy mehnat uchun Singapurga olib ketishgan. Urushdan keyin 1946-1951-yillarda Johor va Malakka politsiyasida xizmat koʻrsatgan. 1951-yilda u Singapurga koʻchib oʻtgan va u yerda dastlab korrektor, keyin esa Melayu Raya (Buyuk Malaya) gazetasida muxbir boʻlib faoliyat yuritgan. Keyinchalik u Mingguan Melayu (Malay Weekly), 1952-yilda Utusan Melayu (Malay Messenger) gazetalariga aʼzo boʻlgan. U ushbu gazetalar sahifalarida oʻzining ilk sheʼr va hikoyalarini nashr eta boshlagan. Kuala-Lumpur va Malayziya tizimida ishlagan. 1985-yilgacha Til va adabiyot kengashida boʻlgan. 1972 va 1990-yillarda Sovet Ittifoqiga tashrif buyurdi.

U qandli diabet, yurak va buyrak yetishmovchiligidan aziyat chekardi. U "Bukit Kiara" musulmon qabristoniga dafn etilgan. Bosh vazir oila a’zolariga hamdardlik bildirgan bo‘lsa-da, dafn marosimida hokimiyat, hukmron partiya va yozuvchi uzoq vaqt ishlagan Til va adabiyot kengashi rahbariyatidan hech kim ishtirok etmadi. Bir yil oldin Usmon Avang o‘zi tuzgan 30 nafar shoirning “Xalq baxtsizliklari haqida” she’rlar antologiyasini nashr etdi.

Ijtimoiy faoliyat 
“Pena” adabiy tashkiloti 1-raisi (1961-1965-yillarda). 1964-yilda u boshqalar bilan birgalikda malay tili maqomining buzilishiga qarshi norozilik harakatini boshladi («Tobut 152»)  . 1986-yilda u Malayziya Tarjima va ijodiy san’at kengashini tashkil etish tashabbusini olib chiqdi. Malayziya - Xitoy doʻstlik jamiyati 1992-yilda tashkil etilganidan buyon uning doimiy rahbari boʻldi  .

Fikrlar 
Shoir ijodi insonparvarlik g‘oyalarini olgʻa surgan.

Mukofotlar 

 Janubi-Sharqiy Osiyo adabiy mukofoti (1982).
 Davlat adabiy mukofoti (1983).
 Malayziya milliy yozuvchisi (1983).
 Malaya universitetining faxriy doktori.

Xotira 

 2014-yil 15-mayda Kuala-Lumpurda Usmon Avang jamg‘armasi tashkil etildi, u har yili Usmon Avang milliy integratsiya mukofotini topshiradi.
 2016-yil aprel oyida yozuvchining surati tushirilgan shtamp va maxsus bekor qilingan konvert chiqarildi

Adabiyotlar 

 Pogadaev, V. A. Bitta tarjima tarixi haqida ( Robert Rojdestvenskiyning Usmon Avang sheʼrining tarjimasi toʻgʻrisida) // Nusantara. Janubi-Sharqiy Osiyo. Materiallar toʻplami. 1997/98 akad. yil. - СПб. : ITMO universiteti, 1998. - S. 35-36.
 Usmon Avang. // Malayziya. Cho'ntak ensiklopediyasi . Comp. V. A. Pogadaev . - М. : "Ant-Guide" nashriyoti, 2000, 322-323. - ISBN 5-8463-0115-0 .
 Usmon Avang xotirasiga // Nusantara. Janubi-Sharqiy Osiyo. Shanba. mat-lov. Nashr. 3. / Comp., ed. A. K. Ogloblin. - СПб. : "Nusantara" jamiyati, Vost. Sankt-Peterburg davlat universiteti fakulteti, 2002. - S. 185-188.
 Pogadaev, Viktor. "Bapa Sastera Melayu Moden" (zamonaviy malay adabiyotining otasi). // "Berita Harian", 12/5/2001.
 Pogadaev, Viktor. "'Dari Bintang ke Bintangʻ papar kekuatan puisi Usmon" ("Yulduzdan yulduzgacha" Usmon sheʼriyatining qudratini namoyish etadi). // "Berita Harian", 16.03.2002.
 Zurinah Hassan . Sasterawan Negara Usmon Avang (milliy yozuvchi Usmon Avang). Kuala-Lumpur: Devan Bahasa va Pustaka, 2006 yil. — ISBN 9789836291646 .
 Muhammad Hoji Sallih. Seorang Penyair, Sebuah Benua Rusuh: Usmon Avangning tarjimai holi (Shoir, Qitʼa Raging: Usmon Avangning tarjimai holi). Kuala-Lumpur: Devan Bahasa va Pustaka, 2006 yil. - ISBN 9836287590, 9789836287595.
 Usmon Avang: Penghubung Sastera Moden Dengan Akar Tradisi (Usmon Avang: zamonaviy va anʼanaviy adabiyot oʻrtasidagi aloqa). Muharrir, Hamza Hamdoniy. Johore Baru: Yayasan Warisan Johor, 2003 yil. - ISBN 9832440041, 9789832440048.
 Halilah Hoji Xolid. Usmon Avang Dalam Esey dan Kritikan (Usmon Avang insho va tanqidda). Kuala-Lumpur: Devan Bahasa va Pustaka, 2004 yil.
 Chong Fah Xing. Karya Usmon Awang dari Persepsi Masyarakat Cina (Xitoy jamiyati idrokida Usmon Avangning asarlari). - DLM. Menirat Inspirasi. Penyelenggara Datoʻ Dr. Ahmad Xamal Abdulla, Johor Bahru: YWJ Citra Holdings Sdn. bhd. 2010, bet. 109-113, ISBN 978-967-5361-04-3 .

Manbalar 

2001-yilda vafot etganlar
29-noyabrda vafot etganlar
1929-yilda tugʻilganlar
17-iyulda tugʻilganlar