MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Munim Xon

Munʿim Khān () ikkala imperator Humoyun va Akbar davrida moʻgʻul sarkardasi edi. 1560-yilda imperator Akbar uni Moʻgʻullar imperiyasining bosh vaziri etib tayinlaganida, u Khān-i-Khānān („xonlar xoni“) unvonini oldi. 1564-yilda u Jaunpurning Subahdariga aylandi. Munimxon 1574-yildan 1575-yilgacha Bengal Subahning birinchi mugʻal hokimi boʻlgan.

Yoshligi va oilasi
Xon forslashgan turk boʻlib, uning ota-bobolari asli hozirgi Oʻzbekistonning Andijon shahridan boʻlgan. Otasining ismi Miron Beg Andijoniy, oʻgay ukasi Mirzo Askariy edi.

Faoliyati
1560-yilda Bayramxon imperiyaning bosh vazir lavozimidan isteʼfoga chiqdi va imperator Akbar bu lavozimga Munimni tayinladi. Akbarning buyrugʻi bilan Munim Mohchechakbegim bilan urushga kirishadi, lekin u Jalolobodda magʻlub boʻladi va Munimning oʻgʻli Gʻanixon qatl etiladi. Oʻzbeklar Jaunpurda isyon koʻtargach, Munimxonga Jaunpur va sharqiy tumanlar gubernatori vazifasi yuklatilgan. Munim 5000 nafar askardan iborat va oʻsha paytdagi eng yuqori daraja boʻlgan qoʻmondonlikka tayinlanadi.

Dovudxon Karroniyga qarshi ekspeditsiyalar
Akbar Munimni Boburiy imperatorlarni tan olishdan bosh tortgan mustaqil Bengal sultoni Dovudxon Karroniyni bostirish uchun yubordi. Dastlab muvaffaqiyatsizlikka uchragach, Munimxon Hajipur va Patna ni oʻz nazoratiga oldi. Keyin Xon Bengal gubernatori etib tayinlandi (oʻsha paytdagi Bihar). Keyinchalik u 1574-yil 25-sentabrda Bengaliyaning sobiq poytaxti Xvaspur Tandahni egalladi. 1575-yil 3-martda boʻlib oʻtgan Tukaroy jangi paytida Munimxon Dovud Karroniyni shartnoma imzolashga majbur qildi. Va shartnomaga koʻra faqat Orissa Dovud nazorati ostida qoldi. Keyin Munimxon Bengaliya poytaxtini Tandadan Gaurga koʻchirdi.

Shaxsiy hayoti
Munimxonning 8 kanizagi boʻlib, ikki farzandning otasi edi:
 Gʻanixon — Kobulda imperator Mohchechakbegim buyrugʻi bilan qatl etilgan.
 Sahila Banu Begum - 1607 yilda imperator Jahongir bilan turmush qurgan.

Vafoti
Munim 1575-yil 23-oktabrda Tandada Gaurdagi epidemik vabodan qochib vafot etdi. Oʻlimidan soʻng Dovudxon Karroniy Gaurni yana qoʻlga oldi.

Manbalar

Havolalar
Ftorodeoksiglyukoza

[ 18 F]Ftordezoksiglyukoza (xalqaro patentlanmagan nomi (INN)) yoki ftrodezoksiglyukoza F18 (  (USAN va USP) ), shuningdek, odatda ftordezoksiglyukoza deb ataladi va qisqartirilgan ,  yoki , radiofarmatsevtik preparat, pozitron emissiya tomografiyasi (PET) tibbiy tasvirlash usulida ishlatiladigan maxsus  radioindikator. Kimyoviy jihatdan u , glyukoza analogi bo'lib, glyukoza molekulasidagi C-2 pozitsiyasida normal gidroksil guruhi o'rniga pozitron chiqaradigan ftor-18 radionuklidiga ega.

 ning to'qimalar tomonidan o'zlashtirilishi glyukozaning to'qimalarda o'zlashtirilishining ko'rsatkichi bo'lib, bu o'z navbatida to'qimalar metabolizmining  ayrim turlari bilan chambarchas bog'liqdir. Bemorga  yuborilgandan so'ng, PET skaneri tanadagi  [tarqalishining ikki o'lchovli yoki uch o'lchovli tasvirlarini yaratishi mumkin.

1976 yilda ishlab chiqilganidan beri  nevrologiya sohasidagi tadqiqotlarga katta ta'sir ko'rsatdi. 1980 yilda ning o'smalarda to'planishi haqidagi keyingi kashfiyot PETning saraton tashxisida asosiy klinik vosita sifatida evolyutsiyasini yaratdi.   hoirgi kunda PET neyrotasvirini olish va saraton kasalligini davolash uchun ishlatiladigan standart radiofarmasevtik preparat hisoblanadi.

Tasvirlar turli xil tibbiy holatlarga tashxis qo'yish uchun yadro tibbiyot shifokori yoki rentgenolog tomonidan baholanishi mumkin.

Tarix 
1968 yilda chexoslavakiyadagi  Karlova universitetining Organik kimyo kaferda doktori Yozef Pasak, Zdenek Tochik va Miloslav Cherniy FDG sintezini birinchi bo'lib tasvirladilar. Keyinchalik, 1970-yillarda Brukxaven milliy laboratoriyasida Tatsuo Ido va El Vulf  birinchi bo'lib ftor-18 bilan belgilangan FDG sintezini tasvirlab berishdi. Birikmani birinchi marta 1976 yil avgust oyida Pensilvaniya universitetida Abass Alaviy tomonidan ikki oddiy inson ko'ngillilariga kiritilgan. Oddiy (PET emas) yadroviy skaner yordamida olingan miya tasvirlari ushbu organdagi  kontsentratsiyasini ko'rsatdi (quyida tarix ma'lumotiga qarang).

1990 yil avgust oyidan boshlab va 1991 yil davomida FDG uchun xom ashyo bo'lgan kislorod-18 ning yetishmasligi izotop zaxiralarini ratsionga kiritish zaruratini tug'dirdi. Isroilning kislorod-18 zavodi Fors ko'rfazi urushi tufayli yopildi va AQSh hukumati Los Alamos milliy laboratoriyasidagi uglerod, kislorod va azot izotoplari zavodini yopdi va Isotecni asosiy yetkazib beruvchi sifatida qoldirdi.

Yana qarang 

 Ftorodopa

Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati

Havolalar
Fotosurat emulsiyasi

Fotografik emulsiya - bu plyonkali fotografiyada ishlatiladigan yorug'likka sezgir kolloid hisoblanadi . Ko'pincha kumush-jelatinli fotografiyada u jelatinda tarqalgan kumush halid kristallaridan iborat bo'ladi. Emulsiya odatda shisha, plyonkalar ( tsellyuloza nitrat, tsellyuloza asetat yoki poliester ), qog'oz yoki mato substratiga qoplanadi. Substrat ko'pincha moslashuvchan va kino bazasi sifatida tanilgan.

Fotografik emulsiya haqiqiy emulsiya emas, balki suyuqlikdagi (eritmadagi jelatin) qattiq zarrachalar (kumush halid) suspenziyasidir. Biroq, emulsiya so'zi odatda fotografik kontekstda ishlatiladi. Dixromatli kolloid jarayonlarda ishlatiladigan uglerod va gum bikromat bilan sensibilizatsiyalangan jelatin yoki gum arab qatlamlari ba'zan emulsiyalar deb ataladi. Ba'zi jarayonlarda platina, siyanotip, tuzlangan qog'oz yoki kallitip kabi emulsiyalar mavjud emas.

Komponentlar 
Fotografik emulsiya kolloid eritmada erimaydigan nurga sezgir kristallarning nozik suspenziyasi bo'lib, odatda jelatindan iborat. Yorug'likka sezgir komponent kumush galogenidlarning bir yoki aralashmasi: kumush bromid, xlorid va yodid. Jelatin o'tkazuvchan bog'lovchi sifatida ishlatiladi, suvli eritmadagi qayta ishlash agentlari (masalan, ishlab chiqaruvchi, fiksator, tonerlar va boshqalar) kristallarni bo'shatmasdan kolloidga kirishga imkon beradi. Boshqa polimer makromolekulalari ko'pincha aralashtiriladi, [iqtibos keltirish kerak], lekin jelatin to'liq almashtirilmagan. Yorug'likka ta'sir qiladigan kristallar ishlab chiquvchi tomonidan tasvirni tashkil etuvchi qora metall kumush zarrachalarga qisqartiriladi. Rangli plyonkalar va qog'ozlar emulsiyaning bir nechta qatlamlariga ega bo'lib, ular turli xil rang sezgirlashtiruvchilar tomonidan ko'rinadigan spektrning turli qismlariga sezgir bo'lib, ishlab chiqish jarayonida sariq, to'q qizil va moviy bo'yoq tasvirlarini hosil qiluvchi turli bo'yoq birikmalarini o'z ichiga oladi. Panxromatik oq-qora plyonka rang sezgirligini ham o'z ichiga oladi, lekin bitta emulsiya qatlamining bir qismi sifatida.

Shuningdek qarang 

 Yadro emulsiyasi
 Tintype
 Fotorezist

Ma'lumotnomal

Qo'shimcha o'qish

Havolalar 

 Zamonaviy qo'lda ishlangan kumush jelatin emulsiyalari
 Qisqacha aytganda, suyuq fotografik emulsiya bilan ishlash 

Ushbu maqola Mirzo Ulug'bek nomidagi O'zbekiston Milliy Universiteti Fizika fakulteti talabasi Hakimova Nasiba tomonidan Wikita'lim loyihasi asosida ingiliz tilidan tarjima qilindi.
Elektron shaxsiy dozimetr

Elektron shaxsiy dozimetr (EPD) radiatsiyadan himoya qilish maqsadida uni kiygan shaxsning ionlashtiruvchi nurlanish dozasini qabul qilishini baholash uchun zamonaviy elektron dozimetrdir. Elektron shaxsiy dozimetrning eski turlarga nisbatan afzalligi shundaki, u bir qator murakkab funktsiyalarga ega, masalan, oldindan belgilangan darajalarda signalni ogohlantirish va to'plangan dozani jonli o'qish imkonini beruvchi doimiy monitoring. Foydalanishdan keyin uni nolga qaytarish mumkin va ko'pchilik modellar avtomatik o'qish va qayta o'rnatish uchun yaqin daladagi elektron aloqalarga ruxsat beradi.

Ular odatda kiyimning tashqi tomoniga, masalan, ko'krak yoki tanaga butun tanaga dozani ifodalash uchun kiyiladi. Bu joy eng muhim organlarning ta'sirini nazorat qilishga va tana massasining asosiy qismini ifodalashga yordam beradi.

Bular, ayniqsa, dozani cheklash tufayli foydalanuvchining yashash vaqti cheklangan yuqori dozali hududlarda anchagina foydalidir.

PIN-dozimetr 
PIN-diodlar asosan harbiy va xodimlar uchun radiatsiya dozasini aniqlash uchun ishlatiladi.

MOSFET dozimetrlari 
MOSFET dozimetrlari  endi radioterapiya nurlanish nurlari uchun klinik dozimetrlar sifatida ham keng foydalaniladi. MOSFET qurilmalarining asosiy afzalliklari quyidagilardan iborat:

1. MOSFET dozimetri juda nozik faol maydon ya'ni 2 mkm dan kam masofa bilan to'g'ridan-to'g'ri o'qishdir.

2. Qadoqlanganda MOSFETning jismoniy hajmi 4 mm dan kam.

3. Radiatsiyadan keyingi signal doimiy ravishda saqlanadi va doza tezligiga bog'liq emasdeb hisoblanadi.

An'anaviy ravishda silikon dioksid bo'lgan MOSFETlarning eshik oksidi MOSFET dozimetrlarida faol sezgir materialdir. Radiatsiya oksidda nuqsonlar hosil qiladi (elektron-teshik juftlari kabi ishlaydi), bu esa o'z navbatida MOSFETning chegara kuchlanishiga ta'sir qiladi. Chegara kuchlanishidagi bu o'zgarish nurlanish dozasiga mutanosibdir. Radiatsiya dozimetrlari sifatida gafniy oksidi, gafniy dioksidi va alyuminiy oksidi kabi muqobil yuqori k-qatorli dielektriklar taklif etiladi.

Shuningdek qarang 

 Kvarts tolasi dozimetri
 Termolyuminestsent dozimetr
 Kino nishoni dozimetri
 Dozimetrlarni solishtirish

Ma'lumotnomalar 

Ushbu maqola Mirzo Ulug'bek nomidagi O'zbekiston Milliy Universiteti Fizika fakulteti talabasi Hakimova Nasiba tomonidan Wikita'lim loyihasi asosida ingiliz tilidan tarjima qilindi
Ma'lumotlar maxfiyligi

Biror shaxs yoki tashkilot haqida saqlangan maʼlumotlar shaxsiy boʻlib qolishi va maʼlumotlarga ruxsatsiz kirishning oldini olish kerak buning uchun esa maʼlumotlar maxfiyligi talab qilinadi.
Bunga qisman maʼlumotlarni himoya qilish qonunlari orqali erishiladi. Bu qonunlar hamma davlatlarda har xil, lekin barchasi bir xil sakkizta asosiy tamoyilga amal qiladi.

Sakkizta asosiy tamoyil 

 Maʼlumotlar adolatli va qonuniy ravishda qayta ishlanishi kerak.
 Maʼlumotlar faqat belgilangan maqsadda qayta ishlanishi mumkin.
 Maʼlumotlar etarli, tegishli va ortiqcha boʻlmasligi kerak.
 Maʼlumotlar aniq boʻlishi kerak.
 Maʼlumotlar kerak boʻlgandan koʻproq vaqt davomida saqlanmasligi kerak.
 Maʼlumotlar sub’ektning huquqlariga muvofiq qayta ishlanishi kerak.
 Maʼlumotlar xavfsiz saqlanishi kerak.
 Maʼlumotlar boshqa davlatga oʻtkazilmasligi kerak.

Maʼlumotlar yoʻqotilishining oldini olish va maʼlumotlarga kirishni cheklash

Foydalanuvchi akkounti 
Foydalanuvchi akkauntlari foydalanuvchini autentifikatsiya qilish uchun ishlatiladi (foydalanuvchining ular aytganidek ekanligini isbotlash). Agar kompyuterga bir nechta odamlar kirishi mumkin boʻlsa, foydalanuvchi hisoblari ham mustaqil, ham tarmoqqa ulangan kompyuterlarda qoʻllaniladi. Bu koʻpincha foydalanuvchi nomi va parolni soʻralgan ekran soʻrovi bilan amalga oshiriladi

Faervollardan foydalanish 
FireWall (Xavfsizlik devori) qurilma yoki programma bo'lishi mumkin. U foydalanuvchining kompyuteri va tashqi tarmoq (masalan, internet) o'rtasida joylashadi va kompyuter ichidagi va undan tashqaridagi ma'lumotlarni filtrlaydi. Bu foydalanuvchiga tashqi manba bilan aloqaga ruxsat berish yoki bermaslikni so'raydi va foydalanuvchini tashqi manba o'z kompyuteriga kirishga harakat qilayotgani haqida ogohlantiradi. Xavfsizlik devorlari xakerlik, zararli dasturlar (viruslar va josuslik dasturlari), fishing (soxta email xatlari) va farming(soxta veb-saytlar)dan himoya qilish uchun har qanday kompyuter tizimining asosiy himoyasi hisoblanadi.

Shifrlash 
Agar kompyuterdagi ma'lumotlarga noqonuniy ravishda (masalan, xaker tomonidan) kirish mumkin bo'lsa, ma'lumotlarni shifrlash mumkin, bu esa uni dekodlash uchun shifrlash kalitlarisiz tushunishni deyarli imkonsiz qiladi. Bu xakerning fayllarni o'chirishini to'xtata olmaydi, lekin u ma'lumotlardan o'zlari uchun foydalanishni to'xtatadi.

Biometriklar 
Hackerlar va zararli dasturlarni yozuvchilardan bir qadam oldinda bo'lishga urinish uchun ko'plab zamonaviy kompyuter qurilmalari parol tizimining bir qismi sifatida biometrikadan foydalanadi. Biometrik ma'lumotlar insonning o'ziga xos xususiyatlariga tayanadi. Masalan, barmoq izlarini skanerlash, retinani skanerlash (qon kapillyar tuzilishining namunasi), yuzni aniqlash va ovozni aniqlash.

Manbalar
N-tip oʻtkazuvchanlik

N tipidagi yarimoʻtkazgich — bu yarim oʻtkazgich boʻlib, unda asosiy zaryad tashuvchilari oʻtkazuvchan elektronlardir.

N-tipli yarimoʻtkazgichni olish uchun ichki yarimoʻtkazgich donorlar bilan qoʻshiladi. Odatda bu valentlik qobigʻida doping qilingan yarimoʻtkazgichning atomlariga qaraganda bir koʻproq elektronga ega boʻlgan atomlardir. Juda past boʻlmagan haroratlarda katta ehtimollik bilan elektronlar donor sathidan oʻtkazuvchanlik zonasiga oʻtadi, bu yerda ularning holati delokalizatsiya qilinadi va ular elektr tokiga hissa qoʻshishi mumkin.

Oʻtkazuvchanlik zonasidagi elektronlar soni donorlar konsentratsiyasiga, donor darajalarining energiyasiga, yarim oʻtkazgichning tarmoqli boʻshligʻiga, haroratga va oʻtkazuvchanlik zonasidagi samarali darajadagi zichlikka bogʻliq.

Odatda doping har sm3 ga 1013 −1019 donor darajasida amalga oshiriladi. Donorning yuqori konsentratsiyasida yarimoʻtkazgich degeneratsiyaga aylanadi.

Shuningdek qarang 
 p-n oʻtish

Manbalar 
 Gorelik S. S., Dashevskiy V. Ya. Materialovedenie poluprovodnikov i dielektrikov: Uchebnik dlya vuzov

Yarimoʻtkazgichlar
Elektronika
P-tip o‘tkazuvchanlik

P tipidagi yarimoʻtkazgich — bu yarim oʻtkazgich boʻlib, unda teshiklar koʻpchilik zaryad tashuvchilardir.

P tipidagi yarimoʻtkazgichlar ichki yarimoʻtkazgichlarni qabul qiluvchilar bilan doping orqali olinadi.

Davriy jadvalning toʻrtinchi guruhining yarimoʻtkazgichlari uchun, masalan, kremniy va germaniy, D elementlar davriy jadvalining III guruhining kimyoviy elementlarining aralashmalari akseptorlar boʻlishi mumkin. D. I. Mendeleev jadvalida — bor, alyuminiy, indiy, galiy va donorlar — V-guruhlar — fosfor, mishyak.

AIIIBV tipidagi yarimoʻtkazgichli birikmalar uchun, masalan, galliy arsenid, donor aralashmalari VI guruh elementlari — selen, tellur va qabul qiluvchi aralashmalar II guruh — sink, kadmiy, simob.

Valentlik zonasidagi teshiklarning kontsentratsiyasi harorat, qabul qiluvchilarning kontsentratsiyasi, valentlik zonasining yuqori qismidagi energiya ustidagi akseptor darajasining energiyasi va valentlik zonasidagi darajalarning samarali zichligi bilan belgilanadi.

Shuningdek qarang 
 Yarimoʻtkazgichlar

Manbalar 
 Gorelik S. S., Dashevskiy V. Ya. Materialovedenie poluprovodnikov i dielektrikov: Uchebnik dlya vuzov

Yarimoʻtkazgichlar
Igor Illarionov

Igor Vyacheslavovich Illarionov (1913-yil 25-avgust, Skobelev, Fargʻona viloyati, Rossiya imperiyasida tugʻilgan — 2008-yil 27-iyun, Moskva, Rossiyada vafot etgan), mudofaa sanoatining sovet tashkilotchisi, general-polkovnik. Texnika fanlari doktori (1983), K. E. Tsiolkovskiy nomidagi Rossiya kosmonavtika akademiyasining faxriy aʼzosi (1994).

Hayoti 
Illarinov rus millatiga mansub. U Moskva elektr mashinasozlik institutiga (oʻsha paytda Moskva aloqa institutiga) oʻqishga kirdi va uni 1937-yilda Moskva aloqa muhandislari instituti talabasi sifatida tugatdi.

Urushdan oldin u Litvada ishlagan. 1940-yildan KPSS (b) aʼzosi boʻlgan.

1941-yildan Qizil Armiyada — Mogilev RVCga chaqirilgan. 1941-yil iyul oyidan Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Bryansk frontida jang qilgan. Bo‘lim boshlig‘i yordamchisi Buyuk Britaniyaning BT va Bryansk frontining MV aloqalari, keyinchalik — 78-alohida Nevelsk tank brigadasining aloqa boshligʻi boʻlgan. U gʻalabani mayor unvoni bilan kutib oldi.

1945—1955-yillarda Kuntsevskiy nomidagi 304-sonli zavodda (Moskva radiotexnika zavodi) ishlagan va Moskva havo mudofaasi tizimini yaratishda ishtirok etgan.

1955—1957-yillarda Mudofaa sanoati vazirligi 4-bosh boshqarmasi bosh muhandisi boʻlgan.

1958—1965-yillarda — SSSR Vazirlar Kengashi Raisining oʻrinbosari D. F. Ustinov yordamchisi, 1965—1976-yillarda — KPSS Markaziy Komiteti kotibi D. F. Ustinov yordamchisi, 1972-yilda KPSS Markaziy Qoʻmitasining Sovet-Amerika muzokaralarini tayyorlash boʻyicha ishchi guruhi aʼzosi edi. 1976 yilda D. F. Ustinovning SSSR Mudofaa vaziri etib tayinlanishi bilan I. V. Illarionovga general-mayor unvoni berildi va u SSSR Mudofaa vazirining maxsus topshiriqlar boʻyicha yordamchisi etib tayinlandi.

1984—1987-yillarda u mudofaa vaziri Sergey Leonidovich Sokolovning yordamchisi, isteʼfoga chiqqanidan keyin esa Dmitriy Timofeyevich Yazovning yordamchisi boʻlgan.

1987-yilda Igor Illarionov general-polkovnik unvoni bilan ishdan boʻshatildi.

1994-yilda Illarionov K. E. Tsiolkovskiy nomidagi Rossiya kosmonavtika akademiyasining faxriy aʼzosi etib saylandi.

2008-yil 27-iyunda Igor Vyacheslavovich Illarionov hayotining soʻnggi yillarini oʻtkazgan Moskvada vafot etdi. U Troyekurovskiy qabristoniga dafn etilgan (14-sonli hisob).

Illarionov haqida sharhlar 
Armiya generali  Valentin Ivanovich Varennikov oʻz xotiralarida shunday yozgan:
Valentin Varennikov („Nepovtorimoнe“ 4-kitob)

Mukofotlar 

 2 ta Lenin ordeni (1958, 1978)
 2 ta Oktyabr inqilobi ordeni (1973, 1986)
 4 ta Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1954, 1961, 1966, 1971)
 2-darajali Vatan urushi ordeni (1945, 1985)
 Qizil Yulduz ordeni (1943)

Manbalar

Havolalar 

 Illarionov Igor Vyacheslavovich — „XX asr askarlari“ sayti
 Illarionov Igor Vyacheslavovich — Kosmonavtika entsiklopediyasi
 Illarionov Igor Vyacheslavovich — Xalqaro biografik markaz

Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Oktabr Inqilobi ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Moskvada vafot etganlar
2008-yilda vafot etganlar
27-iyunda vafot etganlar
Fargʻonada tugʻilganlar
1913-yilda tugʻilganlar
25-avgustda tugʻilganlar
Neytron manbai

Neytron manbai - bu neytronlarni ishlab chiqarish mexanizmidan qat'i nazar, neytron chiqaradigan har qanday qurilma yoki generatordir. Neytron  fizika, texnika, tibbiyot, yadro quroli, neftni qidirish, biologiya, kimyo va yadro energetikasida qo'llaniladi.

Neytron manbalarining o'zgaruvchilari manba tomonidan chiqariladigan neytronlarning energiyasini, manba tomonidan chiqarilgan neytronlarning tezligini, manba hajmini, manbaga egalik qilish va uni saqlash xarajatlarini va manba bilan bog'liq hukumat qoidalarini o'z ichiga oladi.

Neytron manbalar  tabiy va sun'iy bo'lishi mumkin Kaliforniy 252 tabiy manba hisoblanadi

hamda sun'iy manba sifadida Bor ni olish mumkin

Alfa parchalanadigan radioizotoplar; engil element bilan aralashtiriladi 
Neytronlar alfa zarralari berilliy, uglerod yoki kislorod izotoplarini o'z ichiga olgan bir nechta yorug'lik izotoplaridan biriga urilganda hosil bo'ladi. Shunday qilib, radiy, poloniy yoki amerikiy kabi alfa-emitterni kam atomli izotop bilan aralashtirish orqali, odatda ikkita materialning kukunlarini aralashtirish orqali neytron manbasini yaratish mumkin. Alfa neytron manbalari odatda soniyada ~10 6 -10 8 neytron ishlab chiqaradi. Alfa-berilliy neytron manbai har 106 alfa zarrachaga taxminan 30 neytron ishlab chiqarishi mumkin. Bunday manbalardan foydalanish muddati radioizotopning yarimparchalanish davriga bog'liq. Ushbu neytron manbalarining o'lchami va narxi spontan bo'linish manbalari bilan taqqoslanadi. Materiallarning odatiy birikmalari plutoniy - berilliy (PuBe), ameritiy - berilliy (AmBe) yoki ameritiy- litiy (AmLi).

Beriliy yoki deyteriy bilan birga joylashgan yuqori energiyali fotonlar bilan parchalanadigan radioizotoplar 
Yadroning neytron bilan bog'lanish energiyasidan kattaroq energiyaga ega bo'lgan gamma nurlanish neytronni ( fotoneytron ) chiqarib yuborishi mumkin. Ikki misol reaktsiyalar:

 9 Be + >1,7 MeV foton → 1 neytron + 2 4 He
 2 H ( deyteriy ) + >2,26 MeV foton → 1 neytron + 1 H
Mamadjon Tashmatov

Mamadjon Tashmatov (Muhammadjon Toshmatov) (; 1878-yil, Sang qishlogʻi — 1964-yil fevral) — Oʻzbekiston SSR Namangan viloyati Pap tumanidagi „Stalingrad“ kolxozida brigadir sifatida faoliyat olib borgan. Sovet ittifoqida ishlab chiqarish yetakchisi, Lenin ordeni va Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan (1957).

Faoliyati 
1878-yilda Sang qishlogʻida kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan. Yoshligida boshlang'ich ta'limni olgach, badavlat boylar uchun yollanma ishchi sifatida ishlagan. Kollektivlashtirish boshlanganidan so'ng yerga ishlov berish uchun mahalliyshirkatga ishga kirdi. 1930-yillardan Pop tumanidagi „Stalingrad“ kolxozida oddiy kolxozchi, paxtachilik zvenosi, paxtachilik brigadasi brigadiri boʻlib ishlagan.

O‘tgan asrning 50-yillarida Mamajon Toshmatovaning bo‘linmasi har gektardan yiliga o‘rtacha 45-50 sentnerdan paxta xomashyosi yetishtirib tayyorlar edi. O‘zbekiston paxtakorlari o‘rtasida „Paxtakor, kasbingni ulug‘la! Paxta uchun hammamiz javobgarmiz!“ kabi soʻzlari bilan mashxur edi.

Mamajon Toshmatov zvenosi 1956-yilda davlatga paxta xom ashyosini topshirish bo‘yicha beshinchi besh yillik (1951-1955-yillar)ning kollektiv sotsialistik majburiyatlari va reja topshiriqlarini muddatidan oldin bajardi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi farmoni bilan „Sovet paxtachiligini rivojlantirishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlar, paxta yetishtirishda fan yutuqlari va ilgʻor tajribalardan keng foydalanilgani va yuqori va yuqori hosil olish uchun paxta xomashyosining barqaror hosildorligi“ nominatsiyasida Lenin ordeni va "O‘roq va „Bolg‘a“ oltin medali bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

Siysiy faoliyatida esa Xalq deputatlari Farg‘ona viloyat Kengashiga deputat etib saylangan.

1964-yil fevral oyida vafot etdi.

Manbalar

Adabiyot 

 Nekroloq, Qizil O‘zbekiston, 1964 yil 9 fevral, 4-bet
1878-yilda tugʻilganlar
1964-yilda vafot etganlar
Fargʻona viloyatida tugʻilganlar (Rossiya imperiyasi)
Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Fargʻona viloyati sovet deputatlari
Viktor Maslov

Viktor Nikolayevich Maslov (1950-yil 4-oktyabrda tugʻilgan) — Smolensk viloyati gubernatori (2002—2007), Smolensk viloyati FSB boshligʻi (1995—2002).

Tarjimai holi 
Oʻzbekiston SSR Fargʻona shahrida tugʻilgan. Otasi — Nikolay Apollonovich, onasi — Tatyana Markovna.

1973-yilda Moskva energetika institutining Smolensk filialini, 1976-yilda SSSR Vazirlar Kengashi huzuridagi KGB Oliy kurslarini, 2001-yilda Rossiya Ichki ishlar vazirligining Moskva yuridik institutini imtiyozli diplom bilan tamomlagan. Mehnat faoliyatini 1973-yilda Smolensk markaziy konstruktorlik-texnologik byurosida muhandis sifatida boshlagan.

1975-yildan davlat xavfsizlik organlarida xizmatini tezkor komissar sifatida boshlagan. 1980-yildan — Smolensk viloyati KGB direksiyasining katta operativ komissari. 1987-yildam — Smolensk viloyati KGB direksiyasining Desnogorsk shahar boʻlimi boshligʻi.

1987-yildan 1992-yilgacha — boʻlim boshligʻi, 1992-yildan 1995-yilgacha — boshliq oʻrinbosari, 1995-yildan 2002 yilgacha — Rossiya Federal xavfsizlik xizmatining Smolensk viloyati boʻyicha boshqarma boshligʻi.

Siyosiy faoliyati 
2002-yil 19-mayda taxminan 41,5% saylovchilar tomonidan qoʻllab-quvvatlangan holda Smolensk viloyati maʼmuriyati boshligʻi etib saylangan (asosiy raqobatchi — viloyatning sobiq gubernatori Aleksandr Proxorov 34,3% ovoz toʻplagan). 2002-yil 24-maydan lavozimiga kirishgan.

2005-yil 24-iyunda Smolensk viloyat Dumasining navbatdan tashqari yigʻilishida unga boshqa muddatga viloyat gubernatori vakolatlari berilgan (V. Maslov, deputatlar bir ovozdan ovoz berishgan).

2007-yil 16-martdan 25-sentyabrgacha — Rossiya Federatsiyasi Davlat Kengashi Prezidiumi aʼzosi.

Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2007-yil 19-dekabrdagi farmoni bilan gubernatorning vakolatlari muddatidan oldin tugatilgan. Yangi gubernatorlik oʻrnini Sergey Vladimirovich Antufiyev egallagan.

2008-yil 30 yanvardan 2013-yil 25-sentyabrgacha Smolensk viloyati qonun chiqaruvchi hokimiyatidan Rossiya Federatsiyasi Federal Majlisining Federatsiya Kengashi aʼzosi boʻlgan.

Unvonlari va mukofotlari 

 General-mayor
 „Faxriy kontrrazvedka xodimi“
 Harbiy xizmatlari uchun ordeni
 „Mehnatdagi farqi uchun“ medali (ayniqsa katta hajmdagi davlat mulkini oʻgʻirlashning oldini olish boʻyicha muvaffaqiyatli ish uchun).

Oilasi 
Uylangan, bir qizi bor.

Manbalar

Havolalar 

 Biografiyasi
 Chinnigullar tarixi
Fargʻonada tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1950-yilda tugʻilganlar
4-oktyabrda tugʻilganlar