MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Bog‘liqlik tuyg‘usi

Bogʻliqlik tuygʻusi — chuqur xush koʻrishlik, sevgi, kimgadir yoki biror narsaga sadoqatga asoslangan yaqinlik hissi.

Bogʻliqlik tuygʻusining shakllanishi 
Bolaning asosiy mehri onaga, keyinroq esa boshqa tarbiyachilarga bogʻliqdir. Psixoanalitiklar orasida keng tarqalgan fikrga koʻra, agar bunday asosiy mehrning shakllanishi biron bir sababga koʻra qiyin yoki imkonsiz boʻlsa, u holda inson katta boʻlgach boshqa odamlarga mehr berishni, yaqinlashishni toʻliq shakllantira olmaydi, bu uning sotsializatsiya jarayoniga jiddiy ravishda zarar yetkazadi va antisotsiyal shaxsiyat buzilishiga sabab boʻlishi mumkin.

Bogʻliqlik tuygʻusining turlari 
Ishonchli bogʻliqlik — bu oʻziga ishongan odamning hissiy asosini yaratadigan ona va bola oʻrtasidagi sogʻlom aloqadir. Ota-ona doʻstona munosabatda va doimo bolaga eʼtibor qaratadi. Bola xotirjam, quvnoq, uni osongina tinchlantirish mumkin, katta boʻlgach, u osonlikcha emotsional jihatdan moslashadi.

Qochuvchi bogʻliqlik — ota-ona doimiy hissiy eʼtiborsizligidan kelib chiqadi. Ota-onaning bolaga munosabati tartibsiz. Bola bezor qiluvchi boʻladi, katta boʻlgach, boshqalarning fikriga juda qaram, yaqin munosabatlarni qadrlamaydi.

Tartibsiz bogʻliqlik — ota-ona tomonidan bolani doimiy qoʻrqitish va bostirish natijasida paydo boʻladi. Bola nazorat qilib boʻlmaydigan, tajovuzkor yoki tushkunlikka tushib qoladi, katta boʻlgach, boshqalar bilan munosabatlarni qurishda katta qiyinchiliklarga duch keladi.

Yana qarang 
 Reaktiv bogʻliqlik buzilishi
 Bogʻliqlik tuygʻusi nazariyasi
 Voyaga etgan insonning bogʻliqlik tuygʻusi

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 Iskoldskiy N.V. Bolaning onasiga boʻlgan munosabatini oʻrganish (chet el psixologiyasida) // Psixologiya savollari. — 1985. — 6-son.

 
His-tuygʻular
Dedalion

Dedalion () — yunon mifologiyasida Gesper yoki Lyutsiferning oʻgʻli, Keykning akasi. Xionaning otasi, Avtolik va Filamonning bobosi. Pavsaniyning soʻzlariga koʻra, u Avtolikning haqiqiy otasi.

Keyk oʻzining akasi Dedalionni jasorat va kuchga toʻla buyuk jangchi sifatida tasvirlagan, ammo u urushning shafqatsizligidan zavqlanib, qoʻrs boʻlishi mumkinligini tan olgan. Dedalionning hayoti haqidagi hikoya, asosan, Ovidiyning „Metamorfozalari“ da aytiladi, ammo qisqacha havolalarni boshqa klassik asarlarda ham topish mumkin. Afsona syujetida qizi Xionaning oʻlimidan keyin qaygʻuga botgan Dedalion oʻzini olovga tashlamoqchi boʻlgan, lekin uni tutib qolishgan. Keyin u yugurib borib, Parnasdagi qoyadan oʻzini tashlagan, shundan soʻng Apollon uni qirgʻiyga aylantirgan (Dedalion). Ovidiyning asariga asosan, „Fisbadagi kaptarlarni taʼqib qilgan“.

Mifologiya

Sohibjamol qizi 
Aytishlaricha, Dedalionning qizi Xiona shunchalik goʻzal ediki, u minglab odamlarning orzusiga aylangan. Maʼlum boʻlishicha, uning muxlislari orasida nafaqat tirik odamlar bor edi. Yerga tashrif buyurgan Apollon va Germes Xionani koʻradi va ehtirosga toʻladi. Apollon tungacha kutishga qaror qildi, lekin Germes unchalik sabrli emas edi. Sehr-jodudan foydalanib, u Xionani uxlatib qoʻydi va uni zabt etti. Oʻsha kuni kechqurun Apollon ham kampir qiyofasida tashrif buyurdi. Ushbu ikki ilohiy tashrif natijasida Xiona egizaklarni dunyoga keltirdi. Germesdan u achinarli tarzda taniqli oʻgʻri va firibgarga aylangan Avtolikni, Apollondan esa ovozi va lira chalish qobiliyati bilan mashhur boʻlgan Filamonni dunyoga keltirdi.

Vafoti 
Bir emas, ikkita xudoning eʼtibori Xionani maqtovlarga olib keldi, uning goʻzalligi hatto Artemidaning goʻzalligidan ham ustun ekanligini ayta boshlashdi. Shakkoklik haqida gapirmasa ham, bu shaxsiy haqorat uchun qasos olish uchun, Artemida Xionaning tiliga toʻgʻridan-toʻgʻri oʻq otib, uni oʻldirdi. Uning otasi Dedalion qaygʻuga botdi va ukasi uni yupatish uchun qancha urinmasin, oʻziga kela olmadi. Qizining dafn marosimida Dedalion uch marta oʻzini olovga tashlamoqchi boʻldi, ammo uni tutib qolishdi. Toʻrtinchi muvaffaqiyatsiz urinishidan keyin u dalalar va oʻrmonlar boʻylab aql bovar qilmaydigan tezlikda yugurdi, Parnas togʻining choʻqqisiga chiqdi va sakradi. Apollon qaygʻu chekayotgan otaga rahmi kelib, yerga tegmasdan oldin uni qirgʻiyga aylantirdi.

Aytishlaricha, qirgʻiyning katta kuchi, shuningdek, boshqa qushlarni ovlashga moyilligi Dedalionning qizining oʻlimidan keyin kelib chiqqan avvalgi jasorati va gʻazabining natijasidir.

Manbalar 

Fokida afsonalari
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Devana

Devana (ruscha: Zevana, Dzewana, Dziewonna) — Gʻarbiy slavyan mifologiyasida maʼbuda, hayvonlar va ovning homiysi. Yosh, chiroyli va qoʻrqmas maʼbuda yoki mavsumiy marosimning ayol mifologik qahramoni.

Devana ovchi va ovchi xalqlar tomonidan juda hurmat qilingan. Ular maʼbudaga ibodat qilib, ovda omad tilab, minnatdorchilik sifatida esa oʻljaning bir qismini taqdim qilishgan.

Yan Dlugoshning (XV asrning uchinchi choragi) „Polsha tarixi“ ga koʻra, Dzewana — Rim Dianasiga mos keladigan Polsha panteonining maʼbudasi. A. Bryukner Dlugosh roʻyxatining katta qismi yilnomachining yaratilishi va qadimgi slavyan mifologiyasiga asoslanmaganligini, xususan, maʼbuda Dzevana Rim xudosiga (bu holda, Diana) tenglikni topish istagi bilan yaratilganligini aytgan. Ye. M. Meletinskiy tomonidan tahrirlangan mifologik lugʻatda ham, „Slavyan qadimiy yodgorliklari“ akademik nashrida ham Dewan haqida hech qanday eslatma yoʻq. Biroq, V. V. Ivanov va V. N. Toporov „Koʻp noaniqliklar va fantastikalarga qaramay, Dlugoshning roʻyxati mifologik haqiqatni aks ettiradi“ deb ishonishga moyil boʻlib, Dzewana nomi () „qiz“, „bokira“ ga oʻxshashligini dalil sifatida koʻrsatadi va u, mifologik qahramon sifatida, mavsumiy marosimda ijro etishini tasdiqlaydi.

1824-yilda Dziewonna maʼbuda haqida Daniya shoiri B. S. Ingemann shimoliy slavyanlarning xudolari orasida eslab oʻtgan.

Devana(471143) yirik trans-neptun ob’ekti Devana nomi bilan atalgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
Xudo qahramonlari
Ov ma’budalari
Slavyan ma’budalari
Deioney

Deioney () — yunon mifologiyasining Fessaliya davri qahramoni, Dianing otasi, kuyovi Iksion tomonidan oʻldirilgan.

Mifologiyada 

Qadimgi manbalarda Deioney faqat kuyovi Fessaliya qahramoni Iksion haqidagi afsona bilan bogʻliq holda tilga olinadi. Deioneyning kelib chiqishi haqida biror maʼlumot yoʻq. Shu bilan birga, Nonn Panopolitanskiyning yozishicha, Iksionning rafiqasi Fessaliya shimolidagi Perrebiya viloyatidan edi.

Deioneyning Dia ismli qizi bor edi, Iksion unga uylanmoqchi boʻldi. Qizning otasi qimmatbaho toʻy sovgʻasi evaziga uni turmushga berishga rozi boʻldi. Biroq, Iksion bunga koʻnmadi; keyin Deioney undan otlarni garovga oldi. Keyinchalik, Iksion, Diodor Sitsiliyskiyning soʻzlariga koʻra, qaynotasiga „bundan keyin doim unga boʻysunishni vaʼda qildi“ va mehmon sifatida taklif qilib, uni tepasida taxtalar bilan qoplangan olovli chuqurga itarib yubordi. Shunday qilib, Deioney halok boʻldi. Bu Elladadagi oila aʼzosining birinchi qotilligi — shunday dahshatli jinoyat ediki, xudolar ham, odamlar ham qotilni poklashdan bosh tortdilar. Natijada Iksion aqldan ozdi.

Deioneyning nabirasi Pirifoy hisoblanadi. Afsonaning muqobil versiyalariga koʻra, Dianing otasining ismi Gesioney yoki Eioney boʻlgan.

Sanʼatda 
Iksion afsonasi qadimgi dramaturglarning (Esxil, Sofokl, Yevripid, Timesifey, Kallistrat) bir qator pyesalari uchun syujet asosi boʻldi, ammo bu asarlarning barcha matnlari yoʻqolgan va syujet tafsilotlari nomaʼlumligicha qolmoqda. Deioney Esxilning „Iksion“ tragediyasidagi qahramon boʻlgan degan taxmin mavjud va asarni butunlay bu qahramonning oʻlimiga bagʻishlash mumkin edi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
 
 Yarxo V. Iksion // Mifi narodov mira. — 1987. — T. 1. — S. 504.
 
Fessaliya afsonalari
Deksamen

Deksamen () Qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Oykeyning oʻgʻli, Olen (Axaya) shohi. Mnesimaxaning otasi (Diodor, Ippolita boʻyicha). Kentavr Yevrition unga Mnesimaxani xotini sifatida berishni talab qildi, Deksamen uni Azanga unashtirgan edi. Deksamen Geraklni chaqirdi va u Yevritionni oʻldirdi.

Egizak qizlari Feronika va Ferefona Kteat va Yevritga turmushga chiqqan edi. Pavsaniyning soʻzlariga koʻra, „Gerakl va uning jasoratlari haqida sheʼrlar yozganlar uchun Deksamen hikoyaning sevimli mavzusidir“. Taxminlarga koʻra, Deyaniraning otasi. „Deksamen“ Iofont va Kleofont tragediyalarining bosh qahramoni.

Manbalar 

Axaya afsonalari
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Makedon

Makedon yoki Makedn () — yunon mifologiyasidagi qahramon, Makedoniyaning eponimi. Uning kelib chiqishining bir nechta taxminlari mavjud.

„Ayollar katalogi“ Makedonni Devkalionning qizlaridan biri Fiya va Zevsning oʻgʻli deb ataydi va u „otliq“ epiteti bilan tilga olinadi.

Diodorning soʻzlariga koʻra, Makedon Osirisning oʻgʻillaridan biri edi va oʻsha paytdagi butun dunyo boʻylab yurishda unga hamroh boʻlgan. Yevropaga oʻtib, Osiris oʻz oʻgʻlini, bosib olingan va keyinchalik uning nomini olgan hududlardan biriga shoh qilib qoʻyadi.

Makedon Arkadiya shohi Likaonning ellik oʻgʻli orasida tilga olingan.

Pellalik Marsiya soʻzlariga koʻra, Piyer va Amat Makedonning oʻgʻillari boʻlgan.

Manbalar 

Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Lesbos shohi Makarey

Makarey, Makar ( „baxtiyor“) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Lesbos shohi. „Iliada“ va Gomer madhiyasida Eolid () deb eslatib oʻtilgan.

Bir taxminga koʻra, Gelios va Rodaning yetti oʻgʻlidan biri akalari bilan Telxinlarni Rodosdan chiqargan. U akasi oʻldirilganidan keyin Rodosni tark etdi va Lesbosga ketti.

Boshqa taxminga koʻra, Krinakning oʻgʻli (Gesiod va boshqalarga koʻra). Olenda yashagan (oʻsha paytda Iada deb atalgan Axaya). Ioniyaliklar va boshqalarni boshqarib, u Lesbosga joylashdi va qoʻshni orollarni oʻzlashtirib, shoh boʻldi. Qonun kiritib, uni „sher“ deb atadi. Qizlari Mefimna, Mitilena va Issa, oʻgʻli Kidrolay va boshqalar. Xios, Samos, Kos va Rodosga koloniyalar olib keldi. Uning nomidan Lesbos va boshqalar Baxtiyor orollar deb atalgan.

Manbalar 

Egey orollari haqidagi afsonalar
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Nikostrat

Nikostrat ( „gʻolib qoʻmondon“ maʼnosida) — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Menelay va Yelenaning oʻgʻli (yoki baʼzi manbalarga koʻra, Yelena va Aresdan tugʻilgan) Yoki Menelayning qul xotindan boʻlgan oʻgʻli. Amiklada taxtda akasi Megapenf bilan bir otda tasvirlangan. U Kritda Ista shahriga asos solgan.

Manbalar 

Lakonika afsonalari
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Nioba

Nioba () — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Argos qiroli Foroney va Teledikaning qizi. Zevs zabt etgan birinchi inson ayol. Baʼzi taxminlarda, Inaxning xotini va Foroneyning onasi. 16-avlodda Alkmenaning ajdodi. Farzandlari Argos va (Akusilay boʻyicha) Pelasg.

 Pavsaniy uni bir marta (II 22, 5) va tasodifiy eslab oʻtadi.
 Timey 22a; Nonn. Dionisning harakatlari XXXII 66.

Manbalar 

Zevsning inson xotinlari
Argolida afsonalari
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Adrast

Adrast („ishtirok etmagan“, „qatnashmagan“) — qadimgi yunon mifologiyasida Talay va Lisimah (yoki Talay va Yevrinom, yoki Talay va Lisiyanassa) ning oʻgʻli, Argos qiroli; surgun qilingan, bobosi, Polibning oldiga, Sikionga qochib, uning oʻlimidan soʻng taxtni egalladi. Sikion versiyasiga koʻra, Talay va Lisianasaning oʻgʻli, Sikion qiroli Polibning nabirasi, Sikionda bir muddat hukmronlik qilgan, u yerda Panu va Gelios bilan Gera ibodatxonasini qurgan. Yoki Festdan keyin Sikyonning yigirma uchinchi qiroli.

„Iliad“ da eslatib oʻtiladi. Amfifeyning xotini, bolalari Argia, Deipila, Egialeya, Egialey, Kianip. Shirin nutqi bilan mashhur edi.

Keyinchalik Argosga qaytib keldi. Folbin Appoloning, qizlari toʻgʻiz va sherga turmushga chiqadi degan bashorati tufayli, u qizlarini afsonada boshqacha tariflangan qahramonlarga turmushga berdi. Ikkinchi qizining turmushi, akasi Eteokl tomonidan Fibadan haydalgan kuyovini himoya qilish uchun Adrast tomonidan Fibaga qarshi „Semi yurishi“ ga sabab boʻldi. Nemey oʻyinlarida u Arionda ot poygalarida gʻalaba qozondi. Fivga qarshi yetti kishidan biri (Sofokl uni yettinchi deb hisoblamaydi) Gomoloid darvozasida turdi.

Magʻlubiyatdan soʻng, yagona qahramon Arion otining tez yugurishi tufayli qutulib qoldi. Filohorga koʻra, Adrastning aravasi Beotidfgi Garmaga qulab tushdi va u qishloq aholisi tomonidan qutqarildi. Afinaga kelgach, u rahm-shafqat qurbongohiga tushib, halok boʻlganlar uchun dafn etishni soʻradi. Keyin afinaliklar Fivga kelib, jasadlarni dafn qilish uchun qarindoshlariga topshirdilar. Yoki Elevsinga (Yevripidga koʻra) keldi. Jasadlar Fivda yondirilganda halok boʻlganlar motam tutdi. Afinaliklarga koʻra, jangchilarning jasadlari Kiferon yaqinidagi  Elevfer qal’asida, yoʻlboshlari esa Elevsinda dafn etiladi. Jasadlar Elevsinda dafn etilgan, fivan versiyasiga koʻra, ular ixtiyoriy ravishda jasadlarni berdi.

Oʻn yil oʻtgach, u yana epigonlar deb ataladigan halok boʻlganlarning avlodlari bilan shaharni bosib oldi, biroq  oʻgʻli Egialeyni yoʻqotdi. U qaygʻudan, Megarga qaytib ketayotganda vafot etdi va oʻsha  yerda dafn qilindi. Uning uyi Argosda koʻrsatildi. Adrastning sharafiga Sikion oʻyinlari, fojiali xorlarning chiqishlari bor edi. Shu asosda, XIX asr olimlari Adrast dastlab Xudo Dionis bilan bir xilligini taʼkidlashdi, keyinchalik u turli joylarda qahramon sifatida eʼtirof etildi.

Eretriya Axey fojiasining bosh qahramoni „Adrast“, Evripid „Yolvarish“.

Gomerga koʻra, Agamemnon, akasi Menelay („Iliada“ qoʻshigʻi 6, 37-65 sheʼr) tomonidan oʻldirilgan.

Manbalar 

Argos qirollari
Fivan aylanishi
Sikion va Fliunt afsonalari
Argolid Afsonalari
Qadimgi yunon afsonalarining qahramonlari
Akarnan

Akarnan (boshq: κκαρνάν) — qadimgi yunon mifologiyasida epigon, Alkmeon va Kalliroy oʻgʻli, Daryo xudosi Aheloyning qizi, Amfoterning akasi.

Otasi Figeyem oʻldirganidan soʻng, Kalliroya Zevsga ibodat qilib, oʻgʻillarini Alkmeonning oʻlimi tufayli qasos olish uchun tezda oʻsishga yordam berishini soʻradi. Ibodatlar eshitildi va aka-ukalar etuk boʻlib, Psofidga kelib, Fegeyni, uning xotini va ikki oʻgʻlini oʻldirdilar, Beotiyadagi Psotid shahrini vayron qildilar. U yerda olingan xazinalar, shu jumladan Hamjihatlikning marjon va peploslari, Akarnan Delfiya ibodatxonasini qurbon qildi. Quvgʻinlardan qochib, ular Tegeya shahridagi Afina ibodatxonasida panoh topdilar.

Aheloyning soʻzlariga koʻra, aka-ukalar, Akarnanning Akarnaniya nomi bilan atalgan bir necha shahar va qirollikni asos solgan Epirga borib, Delfiyaga marjon va Hamjihatlik plashini olib kelishdi. Uning nomi aholiga berilgan, avval kuretlar deb atalgan.

Manbalar 

Qadimgi yunon mifologiyasidagi Bolqon
Fivan aylanishi
Qadimgi yunon afsonalarining qahramonlari
Hacker News

Hacker News — ijtimoiy yangiliklar sayti.

U oʻzining  dastlabki kunlarida  Redditga oʻxshash hamjamiyatni qayta yaratishni maqsad qilgan boʻlsada, u boshqa ijtimoiy axborot saytlaridan farq qiladi, chunki u materiallarni „yuklash“ imkoniga ega emas (foydalanuvchi yetarlicha „karma“ toʻplanmaguncha ― foydalanuvchi materiallari uchun ovoz berishda oʻsadigan ballar) — yangi kelganlar „ha“ yoki „yoʻq“ deb ovoz berishlari mumkin. Umuman olganda, taqdim etilishi mumkin boʻlgan kontent „sizning intellektual qiziqishingizni yoqtiradigan har bir narsa“ iborasi bilan belgilanadi.

Tarix 
Sayt Pol Grexem tomonidan 2007-yilning fevral oyida yaratilgan. U dastlab Startup News yoki baʼzan News.YC deb nomlangan, ammo hozirgi nomi bilan 2007-yil 14-avgustda maʼlum boʻlgan. Sayt Y Kombinatorining loyihasi sifatida ishlab chiqilgan va Arc dasturlash tilidan foydalanishning namunasi boʻlib xizmat qilishi mumkin.

Gremning taʼkidlashicha, u abadiy sentabrdan qochishga umid qilmoqda, bu esa jamiyatda razvedkaning umumiy pasayishiga olib keladi.

Manbalar 

Kompyuter bilan bog'liq saytlar
Yangiliklar saytlari
AQSh saytlari
2007-yilda paydo bo'lgan saytlar
Ijtimoiy xatcho'plar
AQSh Internet-ommaviy axborot vositalari
Messier 19

M 19 tarqoq toʻdasi (shuningdek, M 19 yoki NGC 6273 nomi bilan ham tanilgan) Ophiuchus yulduz turkumidagi sharsimon klasterdir.

Kashfiyot tarixi 
1764-yilda Sharl Messye tomonidan kashf etilgan va shu yili kometaga oʻxshash jismlar katalogiga qoʻshilgan edi.

Qiziqarli xususiyatlari 
M19 klasteri galaktikaning markaziga (5200 yorugʻlik yili) yaqinligi bilan bogʻliq boʻlgan deformatsiyalangan elliptik shaklga ega. M 19 quyosh sistemasidan 28 000 yorugʻlik yili masofada joylashgan.

Kuzatishlar 
Sharsimon klasterning Yozgi Ophiuchus yulduz turkumining janubiy qismini qiyinchilik bilan boʻlsa-da, daka durbinlari bilan topish mumkin. Ammo buni Janubiy kengliklarda, Rossiyaning Markaziy hududlarida qilish yaxshidir, agar u ufqning yuqorisida koʻtarilsa, u juda past. M19 200 mm dan ortiq teleskop teshiklarida va 180x dan kattalashtirishda yulduzlarga aylana boshlaydi, shu bilan birga uning limonsimon shakli sezilarli darajada bilinadi. Biroq, bu toʻsiqni havaskor kuzatish uchun maqbul boʻlgan 350-400 mm diafragmani tan olinishi kerak.

Messiye katalogidagi osmon qoʻshnilari 

 M 9 — (shimolga) oʻxshash, lekin xira;
 M 4 — (gʻarbda, Antares yaqinida — αCchayon) ulkan va yorqin;
 M 62 — (hatto Chayon bilan chegarada janubda) sezilarli darajada zichroq.

"Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi 
… M 27 → M 62 → M 19 → M 11 → M 39 …

Yana qarang 
 Messier ob’ektlari roʻyxati
 Yangi umumiy katalog

Manbalar

Havolalar 
 Messier 19, SEDS Messier pages
Messie Ob'ektlari
Ophiuchus (yulduz turkumi)
Sharsimon klaster
Draugr

Draug, draugr (qadimgi Norse tilidan draugr, pl. draugar, ) — Skandinaviya mifologiyasida vampirlarga yaqin tirilgan oʻliklar .

Folklorda 

Draugning tanasi juda katta hajmgacha shishib, sezilarli darajada ogʻirlashadi , baʼzida uzoq yillar davomida parchalanmagan holda qoladi. Bu drauglarni vampirlarning folklor qiyofasiga yaqinlashtiradi . Baʼzan ruh saqlanib qoladi. Draugning paydo boʻlishi ularning oʻlim turiga bogʻliq: choʻkib ketgan jangchidan suv doimo oqadi va yiqilgan jangchining tanasida qon oqadigan yaralar paydo boʻladi. Teri oʻlik oqdan to koʻk ranggacha oʻzgarishi mumkin. „Qumli qirgʻoqdagi odamlar toʻgʻrisida“ dostonidagi Torolf „haligacha parchalanmagan va eng daxshatli koʻrinishga ega edi; u Xel kabi qora va buqadek ulkan edi“ deb taʼrif beradi.

Drauglar hayvonlarga va otxonada tunab qolgan sayohatchilarga hujum qilishi mumkin, lekin uy-joylarga ham hujum qilishi mumkin boʻlgan. Islandiyada bu eʼtiqod bilan bogʻliq holda tunda uch marta taqillatish odati paydo boʻldi (arvoh bitta bilan cheklangan deb ishonilgan).

Drauglar koʻpincha xazina tepaliklarining qoʻriqchilari deb ataladi. Shu bilan birga tunda qabrlarini tashlab, uylarning tomlariga sakrash uchun odamlarda qoʻrquv uygʻotadigan drauglar haqida afsonalar mavjud. Oʻrta asrlardagi Skandinaviya va Islandiyada tirik oʻliklardan qoʻrqish juda katta edi, bu oʻsha davrdagi tumorlarga runlarda yozilgan koʻplab himoya fitnalaridan dalolat beradi. Shuningdek, qabr toshlarida marhumni qabrida saqlashi kerak boʻlgan yozuvlarni topishingiz mumkin. Bundan tashqari Islandiya sagalarida mavzuning mashhurligi drauglardan qoʻrqishdan dalolat beradi. „Torsteyn Frost-on-the-Skin“ dostonida drauglarga butparastlarning eʼtiqodi iblis haqidagi xristian gʻoyasi bilan aralashib ketgan .

Drauglar gʻayritabiiy kuch va sehrli qobiliyatlarga ega: kelajakni, ob-havoni bashorat qilish. Maxsus afsunni biladigan har bir kishi ularni boʻysundira oladi. Dostonlarda ular turli hayvonlarga aylana olishi, lekin shu bilan birga oʻzlarining „inson“ qiyofasida boʻlgan inson koʻzlari va aql-idrokini saqlab qolishlari ham qayd etilgan. Baʼzan ular yerdan oʻtishi mumkin.

Sanʼatda 

 Jonas Li 1902-yilgi „Ilyas va Draug“ mistik romanida bu jonzotni dengizga chiqqan kambagʻal baliqchiga shafqatsizlarcha munosabatda boʻlgan dahshatli dengiz yirtqich hayvoni sifatida tasvirlaydi.
 „Draugen“ — norvegiyalik rassom Teodor Kittelsenning eng mashhur rasmlaridan biri.
 Draug bolalar yozuvchisi Anne-Katarina Uestlining asarlari mavzusidir.
 Drauglar fantastik janrdagi baʼzi zamonaviy asarlarda (kitoblar, kompyuter oʻyinlari) uchraydi.
 The Elder Scrolls V: Skyrim videooʻyinida draugrlar qadimgi Nordik qabrlari va tepaliklarining oʻlmagan qoʻriqchilaridir.

Yana qarang 

 Nachzehrer
 Spriggan
 PSR B1257+12A
 Dreugh sinfidagi qirgʻinchilar

Manbalar

Havolalar 

 Tirik oʻlik. Undead tasnifi — Fantaziya olami #23; 2005 yil iyul
 Amerikadagi Norvegiya xalq hikoyasi  Arxivnaya kopiya Norvegiya-Amerika tadqiqotlarida arxivlangan
 Qadimgi Nors adabiyotida Draugr va Aptrgangr *
 Draugrs yoki draugs?
Messier 21

M 21 tarqoq toʻdasi (shuningdek, Messie Object 21 yoki NGC 6531 nomi bilan ham tanilgan) Sagittarius yulduz turkumidagi ochiq klasterdir.

Kashfiyot tarixi 
1764-yil 5-iyunda  Sharlem Messie tomonidan kashf etilgan va kataloglangan.

Qiziqarli xususiyatlar 
M 21-4,6 million yil,  57 ta yulduzni oʻz ichiga olgan nisbatan yosh Klaster.

Kuzatishlar 
Burchak oʻlchami Oy diskining yarmiga teng boʻlgan bu oddiy ochiq klaster hatto Sagittariusdagi kabi Somon yoʻlining yorqin fonida ham yaxshi ajralib turadi. M 21 durbinda allaqachon sezilarli. Havaskor teleskop uning yulduzlarining taxminan yigirmaga yaqin yulduzlarini sanash imkonini beradi. Toʻrtta yulduz „tayoqchasi“ janubdan klasterni yanada yorqinroq cheklaydi va shimoldan oʻnlab zerikarli yulduzlar halqani cheklaydi.

Messiye katalogidagi osmon qoʻshnilari 

 M 20 — (bir oz janubga) mashhur Trifid tumanligi;
 M 8 — (hatto janubda) katta va yorqinroq tumanlik „Laguna“;
 M 28 va M 22 sharqda joylashgan ikkita sharsimon klaster;
 M 24 — (shimolga) Somon yoʻlining bir qismi;
 M 6 va M 7 — (janubiy gʻarbda) Chayonlardagi bir juft boy ochiq klasterlar.

"Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi 
….M8 = M 20 = M 21 = M 7 = M 6…

Havolalar  
 Informatsiya na angliyskom i fransuzskom
 Informatsiya
 VizieR
 NASA/IPAC Extragalactic Database
 Spisok publikatsiy, posvyaщyonnix NGC 1912
 Messier 38, SEDS Messier pages
Messie Ob'ektlari
Ochiq klasterlar
Sagittarius (yulduz turkumi)
Messier 23

M 23 tarqoq toʻdasi — Sagittarius yulduz  turkumidagi ochiq yulduz klasteridir. Bundan tashqari, Messie 23 ob’ekti sifatida ham tanilgan.

Kashfiyot tarixi 
Toʻplam Sharlem Messie tomonidan 1764-yil 20-iyunda ochildi.

Qiziqarli xususiyatlari 
M 23 yerdan 2150 yorugʻlik yili masofada joylashgan. Uning diametri 15-20 yorugʻlik yili. Klasterda 150 yulduzlari aniqlandi. Eng yorqin yulduz 9,2 m qiymatiga ega.

Kuzatishlar 

Sagittariusning shimoli-gʻarbiy qismidagi bu Ochiq Klaster yozgi ob’ektlarga tegishli. Shimoliy yarim sharning moʻ tadil kengliklaridan kuzatuvlari ufqning yuqorisida klasterning past pozitsiyasi bilan murakkablashadi. Ammo nisbatan kichik teleskopda ham klaster osongina ellikta yulduzga boʻlinadi, ulardan 5-6 tasi juda yorqin. Yulduz zanjirlarining moʻtadil oʻsishi (50 va undan koʻp) yelpigʻichsimon shaklidagi naqshlari koʻzning butun maydonini toʻldiradi. Qorongʻu Janubiy osmonda bu yulduzlar eng boy yozgi klasterlaridan biridir.

M 23-dan mos yozuvlar nuqtasi sifatida foydalanib, ikki daraja Janubiy-Sharqiy qismida NGC 6440 sharsimon klaster va NGC 6445 „Little gem“ („kichik marvarid“) sayyorasi tumanligi bir teleskop koʻrinishida koʻrinadi. Bunday juftliklar juda kam uchraydi.

Messiye katalogidagi osmon qoʻshnilari 
 M 24 (bir oz sharqda) — Somon yoʻlining alohida osilgan buluti;
 M 25 (hatto sharqda) — yorqinroq yulduzlardan tashkil topgan yana bir ochiq klaster, lekin unchalik boy emas;
 M 21, M 20 va M 8 (janubda) — M23 kabi yorqin va boy boʻlmagan klaster guruhi va bir juft tumanlik: „Uchlik“ va „Lagun“;
 M 18, M 17 va M 16 (shimoli-sharqda, Qalqonga yaqinroq) — noaniq ochiq klaster va yana bir juft yorqin tumanlik: „Omega“ va „Burgut“;
 M 9 (gʻarbda, allaqachon Ophiuchusda) globulyar klasterdir.

"Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi 
… M 18 → M 24 → M 23 → M 25 → M 8 …

Havolalar  
 Messier 23, SEDS Messier pages
 Informatsiya na angliyskom i fransuzskom
 Informatsiya
 VizieR&
 NASA/IPAC Extragalactic Database
 Spisok publikatsiy, posvyaщyonnix NGC 6494
 Messier 23, SEDS Messier pages
Messie Ob'ektlari
Ochiq klasterlar
Sagittarius (yulduz turkumi)