MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Sokolnice

Sokolnice — Chexiya Respublikasi Janubiy Moraviya viloyati, Brno-Country tumanida joylashgan munitsipalitet. 2023-yil 1-yanvar holatiga koʻra munitsipalitet aholisi 2300 ga yaqinlashgan.

Joylashuvi 
Sokolnice Brnodan 11 kilometr (7 mil) janubi-sharqda joylashgan. Bu munitsipalitetda Dyje-Svratka vodiysi joylashgan. Eng yuqori nuqtasi dengiz sathidan  balandlikda joylashgan. Říčka daryosi qishloqqa oqadi. Dunávka oqimi shaharning gʻarbiy qismidan oʻtib, Balaton hovuziga borib quyiladi.

Tarixi 
Sokolnice haqida birinchi marta yozma manba 1408-yilda yozilgan edi. XV asr oxirigacha qishloqqa Třebicdagi monastir egalik qilgan va turli kichik nobellarga ega boʻlgan. Hatto keyingi asrlarda ham Sokolnice koʻpincha mulkdorlikni oʻzgartirgan. Oʻttiz yillik urush paytida qishloq jiddiy zarar koʻrgan. 1705-yildan 1875-yilgacha Sokolnice Dietrichstein oilasi mulki boʻlgan.

Demografiyasi

Transporti 
Bu shaharchaga Sokolnice-Telnice poyezd stansiyasi xizmat koʻrsatadi. Stansiya shahar hududidan biroz tashqarida yaʼni uzoqroq joylashgan.

Diqqatga sazovor joylari 

Sokolnicening asosiy koʻzga koʻringan binolaridan biri bu — Sokolnice qal’asi. Bu eski qal’a joyida qurilgan. Aslida u barokko uslubida qurilgan va keyinchalik Tarixchi uslubida qayta qurilgan. Bugungi kunda u yerda pensionerlar yaʼni qariyalar uylari joylashgan. Qal’aning bir qismi qadimgi barokko kabi qimmatbaho chapel. Qal’a erkin ochiq bogʻ bilan oʻralgan.

Qadimgi donxona madaniy yodgorlik hisoblanadi. Bu 18-asrning birinchi choragidan buyon katta barok binosi hisoblanadi. Bugungi kunda u zamonaviy binoga aylantirilgan.

Manbalar

Havolalar 

 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Qoʻqon xonligi hukmdorlari roʻyxati

Qoʻqon xonligi xoni () — 1798—1876-yillarda Qoʻqon xonligidagi oliy davlat lavozimi.

Qoʻqon xonligida xon unvonini oʻzbeklardan boʻlgan Ming sulolasi hukmdorlari olgan.

Qoʻqon xonligining birinchi hukmdori oʻzbek ming oilasidan Shohruh-biy boʻlgan.

1709—1801-yillarda Qoʻqon xonligining dastlabki besh hukmdori bek unvoni bilan mamlakatni boshqargan.

Min sulolasidan xon unvonini olgan birinchi hukmdor Olimxon (1798—1809), oxirgisi Nasriddinxon (1875) edi.

Qoʻqon xonligi hukmdorlari roʻyxati

Yana qarang 

 Buxoro amiri
 Buxoro xoni
 Xiva xoni

Manbalar

Adabiyot 

 Davlat va huquq tarixi / Ed. N. P. Azizov, F. Muxitdinova, M. Xamidova va boshqalar. — Toshkent: Oʻzbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi nashriyoti, 2016-yil. — 175-bet. — 335 b.
 Babajanov B. M., Qoʻqon xonligi: hokimiyat, siyosat, din. Tokio-Toshkent, 2010-yil.
 Trever K.V, Yakubovskiy A.Yu. Voronets M. E. : Oʻzbekiston xalqlari tarixi, 2-tom. — Toshkent: OʻzSSR Fanlar akademiyasi, 1947-yil. — 517 b.
Qoʻqon xonligi hukmdorlari
Qoʻqon xonligi
Ostankino teleminorasi

Ostankino teleminorasi ( rus. Останкинская телебашня, Ostankinskaya telebashnya ) — Moskvadagi radio-televideniye minorasi, meʼmor Nikolay Nikitin tomonidan loyihalashtirilgan.

2022-yil holatiga ko‘ra dunyodagi eng baland binolari  orasida 12-o‘rinni olgan Ostankino minorasi Oktyabr inqilobining 50 yilligi uchun qurilgan.

Manbalar
Oʻzbekiston 2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida

Oʻzbekiston 2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida 34 (27-aprel holatiga koʻra) nafar sportchilar ishtirok etdi.

Medallar

Para yengil atletika

Erkaklar

Ayollar

Para akademik eshkak eshish

Para kanoe

Para oʻq otish

Erkaklar

Ayollar

Para taekvondo

Erkaklar

Ayollar

Para suzish

Erkaklar

Ayollar

Yana qarang 
 Oʻzbekiston 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida
 Oʻzbekiston Paralimpiya oʻyinlarida

Manbalar

Havolalar 
 Oʻzbekiston Milliy Paralimpiya qoʻmitasi / yoʻllanma olgan sportchilar
Paralimpiya o‘yinlari
2024-yilda Oʻzbekiston sporti
Katta madrasa (Gjakova)

Buyuk Madrasa — Kosovoning Gjakova shahridagi madaniy meros yodgorligi.

Tarixi 
Katta madrasa () Gjakovaning „Katta Čarshija“ deb nomlanuvchi shahar markazida joylashgan. Asrlar davomida u Kosovoda ham diniy maktab, ham talabalar va imomlar yotoqxonasi boʻlib xizmat qilgan. U 1748-yilda tugatilgan qurilishni boshqargan birinchi mudarrisi Veysel afandi tomonidan asos solingan. 1912-yilda Bolqon urushi paytida bino Chernogoriya Qirolligi armiyasining barqaror qoʻshinlariga qoʻmondonlik qilgan. Madrasa Kosovo urushi paytida tashqi devori yoqib yuborilgan va butunlay vayron qilingan. Usmonli uslubida qurilgan majmuada madrasadan tashqari yotoqxona, darsxona, muazzinxona, shodirvon va masjid mavjud. Muazzinning kabinetidan tashqari hammasi birinchi qavatda joylashgan. Har bir yotoqxonaning oʻz verandasi bor. Sinf xonasi oʻziga xos tuzilishga ega kutubxona boʻlib xizmat qiladi va bir paytlar u yerda ovqat zali ham boʻlgan. Muazzin majmuasi inshootning diqqatga sazovor joylaridan biri boʻlib, u uzun ayvonlar va keng geometrik detallarga ega boʻlgan uch konsolli fasadga ega: muazzin va mehmonlar qolishlari uchun joy ajratilgan. Masjid baland, lekin minorasi yoʻq, lekin  lik tosh plitasi janubi-gʻarbiy burchakdagi kenglik azon uchun joy boʻlib xizmat qilgan boʻlishi kerak edi. Shodirvonda toʻrtta favvora va tahorat olish va dam olish uchun oʻrindiqlar mavjud.

Manbalar 

Kosovodagi madrasalar
Gajkovada taʼlim
Nablus katta masjidi

Nablus masjidi () — Falastinning Nablus shahridagi eng qadimgi va eng katta masjid. Dastlab Vizantiya cherkovi sifatida qurilgan va ilk islom davrida masjidga aylantirilgan. Salibchilar uni 11-asrda cherkovga aylantirgan, ammo 12-asrda Ayyubiylar tomonidan masjid qayta masjidga aylantirilgan. Masjid Eski shaharning asosiy koʻchalari chorrahasida, tumanning sharqiy chekkalari boʻylab joylashgan. Kumush gumbazli.

Tarixi 
Nablusdagi mahalliy afsonaga koʻra, masjid Yoqubning oʻgʻillari Yoqubga ukasi Yusufning qonga boʻyalgan koʻylagini uning sevimli oʻgʻlining oʻlganiga dalil sifatida topshirgan joy boʻlgan.

Masjidning joylashgan joyi dastlab milodiy 244-249-yillarda Filipp Arab hukmronligi davrida qurilgan bazilika edi. Vizantiyaliklar keyinchalik bazilika xarobalarida sobor qurdilar va bu sobor miloddan avvalgi 600-yilda Madaba mozaik xaritasida tasvirlangan. Samariyaliklar tomonidan 484- va 529-yillarda bosqinlari paytida buzilgan yoki vayron qilingan, ammo imperator Yustinian I (483-565-yillarda hukmronlik qilgan) soborni qayta tiklagan.

Sobor 10-asrda Falastinda islom arab hukmronligining dastlabki davrida Nablusdagi Buyuk masjidga aylantirilgan. Arab geografi Muqaddasiyning yozishicha, Ulugʻ masjid Nablusning „oʻrtasida“ boʻlib, „juda nozik asfaltlangan“. Salibchilar masjidni cherkovga aylantirdilar, biroq faqat bir nechta oʻzgartirishlar kiritdilar. 1187-yilda Salohuddin al-Ayyubiy boshchiligidagi Ayyubiylar binoni yana masjidga aylantirdilar. Bino Templar ritsarlari tomonidan 1242-yil 30-oktyabrda shaharni talon-taroj qilishda yoqib yuborilgan

13-asr oxirida yangi bino mavjud boʻlgan, buni arab yilnomachisi al-Damashqiy 1300-yilda masjidni "namoz oʻqiladigan, kecha-yu kunduz Qur’on tilovat qilinadigan, unga erkaklar tayinlanadigan goʻzal masjid deb eslatib oʻtgan. 1335-yilda gʻarbiy sayohatchi Veronalik James bu masjid „xristianlar cherkovi boʻlgan, hozir esa Sarasenlar masjidi“ deb yozgan. Yigirma yil oʻtgach, Ibn Batuta unga tashrif buyurgan va masjidning oʻrtasida „shirin suv idishi“ borligini taʼkidladi.

1641-yilda Buyuk masjidning minorasi qayta qurildi, ammo masjid majmuasi Falastinda, ayniqsa 1927-yilda Nablusda kuchli zilzila sodir boʻlgunga qadar oʻzining keyingi faoliyati davomida deyarli daxlsiz qolgan. Oqibatda masjid gumbazi va minorasi vayron boʻlgan, ammo 1935-yilda qayta tiklangan.

Manbalar

Qoʻshimcha oʻqish uchun 

  (p. 26)
  (pp. 311-312)
  (p. 203)
 
 
 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
10-asr masjidlari
Nablusdagi masjidlar
Ayyubiylar sulolasi tomonidan cherkovlardan aylantirilgan masjidlar
Falastin davlatidagi Ayyubiylar arxitekturasi
12-asrda Ayyubiylar sultonligidagi muassasalar
Abu al-Hasan madrasasi

Abu al-Hasan madrasasi, shuningdek, Mariniy madrasasi deb ham ataladi, Marokashning eski Sale shahrida joylashgan o'rta asrga oid madrasadir. U 14-asrda Mariniy sultoni Abu al-Hasan tomonidan Sale Katta masjidi yonida qurilgan va o'zining boy bezaklari bilan ajralib turadi.

Tarixi 
Kirish eshigining yog'och soyabonidagi yozuvga ko'ra, madrasaning qurilishi 1332–1333-yillarda Mariniylar sultoni Abu al-Hasan (1331–1348-yillar hukmronligi) buyrug'i bilan boshlangan bo'lib, u boshqa ko'plab madrasalarning barpo etilishiga ham mas'ul bo'lgan. va uning hukmronligi davrida ko'plab diniy majmualar bunyod etilgan. Hovlining shimoli-g'arbiy galereyasidagi marmar lavhaga o'yilgan poydevor yozuvida qayd etilishicha, qurilish 1341–1342-yillarda yakunlangan. Madrasa yaqin atrofdagi Buyuk Sale masjidini shahardagi diniy va intellektual hayotning markazi sifatida yanada rivojlantirishga yordam berish uchun barpo etilgan.

Arxitekturasi 
Madrasaga taqasimon ark eshigi boʻlgan naqshinkor tosh peshtoq orqali kiriladi. Bu kirish kichik vestibyulga olib boradi, undan yon tomondagi zinapoya yuqori qavatlarga olib boradi. Hovli zellij plitkalari bilan qoplangan, markaziy qismida kichik favvorasi bor. Galereya ustunlari va hovlining tashqi devori orasidagi bo'shliqlar geometrik yulduz naqshlari bilan bezatilgan yog'och shiftlar bilan qoplangan. Ushbu shiftlarning bir qismi taxminiy asl ranglarida tiklangan. Butun inshoot, madrasa yaqinidagi Katta masjid kabi, o'sha paytdagi qibla (namoz yo'nalishi) bilan (ya'ni, taxminan janubi-sharqqa) tekislangan yoki yo'naltirilgan. Shunga ko‘ra, hovlining narigi tomonida to‘rtburchak shaklidagi katta namozxona joylashgan bo‘lib, uning mehrobi murakkab yuzalar va derazalar bilan o‘ralgan. Xona mehrobning ikki tomonidagi ark bilan uchta bo‘shliqqa bo‘lingan va ko‘proq yog‘och shiftlar bilan qoplangan. Yuqori qavatda talabalar darsxonalari va yashash xonalari joylashgan. Bu tipdagi boshqa madrasalardan farqli o‘laroq, yuqori ikki qavatdagi talabalar xonalarining hovliga qaraydigan derazalari yo‘q.

Galereya

Manbalar

Havolalar 

 Manar al-Atar raqamli foto arxiv manbasidagi Abu al-Hasan madrasasi tasvirlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Marokashdagi madrasalar
Mariniylar arxitekturasi
Hanbaliy masjidi

Hanbaliy masjidi () — Nablusning markazida, Jamaʼa Kabir koʻchasida, Shahidlar maydonining janubida va Nablus katta masjidining gʻarbiy qismida joylashgan yirik masjid.

Tarixi 
Hanbaliy masjidi 16-asr boshlarida, 1526-1527-yillar orasida Nablusning al-Hanbaliylar oilasi tomonidan asos solingan va ular nomi bilan atalib keladi. Masjid qurilishida, ehtimol, Vizantiya yoki Rim davriga oid boʻlgan qadimiy tosh ustunlar oʻyilgan. Mahalliy musulmonlarning urf-odatlariga koʻra, masjiddagi yogʻoch qutida Islom paygʻambari Muhammadning uchta sochi saqlangan. Quti har yili Ramazon oyining 27-kuni namozxonlar koʻrishi va undan baraka soʻrashi uchun chiqariladi.

Hanbaliy masjidining minorasi 1913-yilda qayta qurilgan. 1930-yillarda masjid imomi shayx Muhammad Radi al-Hanbaliy isyonchilar yetakchisi Izzaddin al-Qassam bilan aloqada boʻlgan. Hanbaliylar oilasi bugungi kungacha masjid ishlarini boshqaradi. 1948-yildagi Arab-Isroil urushidan keyin Gʻarbiy Sohildagi Iordaniya hukmronligi davrida bu masjidlar oʻzining zakot qoʻmitasiga ega boʻlib, mahalliy jamoa boʻylab zakot mablagʻlarini yigʻish va taqsimlashni nazorat qiladi.

Manbalar

Qoʻshimcha oʻqish uchun 

 
 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
16-asr masjidlari
Nablusdagi masjidlar
Fes el-Jdid madrasasi

Fes al-Jdid madrasasi — Dar al-Maxzen madrasasi sifatida ham tanilgan, 14-asrda Marokashning Fes el-Jdid kvartalida Mariniylar sulolasi tomonidan qurilgan madrasa. Madrasa keyinchalik masjidga aylantirilgan va Fezning kengaytirilgan Dar al-Maxzen (Qirollik saroyi) bilan birlashtirilgan.

Tarixi 
1320-yilda Mariniy sultoni Abu Said Fes al-Jdiddagi Katta masjiddan janubda yangi madrasa qurdirgan. U Madrasa Fes Jdid yoki Madrasa Dar al-Maxzen nomi bilan mashhur boʻlgan. Bu Fesda Mariniylar tomonidan qurilgan ikkinchi madrasa boʻlib, birinchisi 1271-yilda Qaraviyyin masjidi yonida qurilgan Seffarina madrasasi edi. Koʻp oʻtmay, 1321-yilda Abu Said hukmronligi davrida ham al-Andalus masjidi yonida Sahrij madrasasi qurilgan. Shunga koʻra, Abu Said Fesdagi har bir buyuk masjid atrofida ilm markazlarini yaratishni orzu qilgan boʻlishi mumkin degan taxminlar bor. Biroq, Fes al-Jdid madrasasi yirik oʻquv markaziga aylanmagan. Keyinchalik, eng nufuzli madrasalar Al-Qaroviyyin va boshqa Mariniy madrasalari Fes al-Bali shahrida qurilgan. Sulton Hassan I (1873-1894-yillarda hukmronlik qilgan) saroyning mexuvar maydonini shimoli-sharqqa tomon kengaytirgan. Koʻp oʻtmay inshoot Qirollik saroyi majmuasi tarkibiga krib ketgan, buning natijasida madrasa masjiddan uzilib, ichki mexuvarga birlashtirilgan. Oʻsha vaqtgacha qarovsiz boʻlgan madrasa taʼmirlangan va minora barpo etlgan. 1924-yildan soʻng bir muncha vaqt oʻtib Fransiya protektorati ostida qayta taʼmirlangan.

Arxitekturasi 
Madrasaning asosiy tartibi oʻsha davrdagi boshqa madrasalarga xosdir. Uning xonalari oʻlchami 10,3x9,25 m boʻlgan toʻgʻri burchakli hovli (sahn) atrofida joylashgan boʻlib, markazida toʻgʻri burchakli suv havzasi barpo etilgan. Ikkala tomonda (gʻarbiy va sharqiy tomonda) arklar galereyasi boʻlib, ularning orqasida talabalar yashaydigan kichik xonalar boʻlgan. Hozirda madrasa va galereyasining yuqori qavati yoʻq, lekin uning dastlab xuddi oʻsha davrdagi Sahrij yoki al-Attarin madrasalariga oʻxshagan qavati boʻlgan boʻlishi mumkin. Hovlining shimoliy tomonida asosiy kirish eshigi joylashgan boʻlib, janubda ancha keng nomozxona boʻlgan. Nomozxonaga taqasimon arkali uchta eshik orqali kirish mumkin boʻlgan: katta markaziy eshik va har ikki tomonda ikkita kichikroq eshik. Namoz zali oʻziga xostarzda bezatilgan, mehrobning asl bezaklarini yoʻqotilgan. Binoning shimoli-gʻarbiy burchagida minora joylashgan boʻlib, u asl binoning bir qismi boʻlmagan, lekin madrasa saroyga kiritilganda Hassan I tomonidan qoʻshilgan.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Mariniylar arxitekturasi
Marokashdagi madrasalar
Al-Xadra masjidi

Al-Xadra masjidi () — Gʻarbiy Sohildagi Nablusning Eski shahri janubi-gʻarbiy kvartalidagi Gerizim togʻining quyi etagida joylashgan masjid. Masjid toʻrtburchak shaklda boʻlib, minorasi .

Tarixi 
Mahalliy musulmon urf-odatlariga koʻra, masjid Yoqub Yusufning qonga botgan koʻylagini koʻrsatgandan keyin yigʻlagan joyda joylashgan (hovlining oʻng tomonida Yoqub oʻtirib yigʻlagan joy deb aytilgan kichkina xona bor). Shuning uchun masjidning muqobil nomi „Robbimiz Yoqubning qaygʻusi“.

Samariyalik anʼanaga koʻra, al-Xadra masjidi salibchilar tomonidan vayron qilingan sinagoga boʻlgan. Ularning taʼkidlashicha, uning arabcha nomi al-Xadra („yashil“) samariyalik Mahallat Xadradan („yashillar joyi“) olingan. Arxeolog Michael Avi-Yonah Xadra masjidini samariyalik oliy ruhoniy Akbon tomonidan milodiy 362-yilda qurilgan sinagoga bilan aniqlagan.

Ibodatxona 1137-yilda Akkolik Ab Giluga tomonidan qayta qurilgan. Biroq, bir qancha gʻarb olimlari, hozirgi masjidning ayrim qismlarida gotika meʼmorchiligi namunalari tufayli, 1170-yillarda salibchilar cherkovi va qoʻngʻiroq minorasi boʻlgan deb hisoblashadi. Arab geografi Yoqut al-Hamaviyning qayd etishicha, 1225-yilda Nablus Ayyubiylar hukmronligi davrida binolar qayta tiklangan va u samariyaliklar hurmat qiladigan „katta masjid“ deb atagan. Minora devoridagi samariyalik yozuvlar aynan shu davrdan boshlab yaratilgan.

Ammo 1242-yilda Templar ritsarlari binoga zarar yetkazgan, keyinchalik u 1260-yilda moʻgʻullar tomonidan vayron qilingan. 1290-yilda Sulton Qalavun davrida mamluklar tomonidan masjidga aylantirilganligi vaqf yozuvi bilan tasdiqlangan. Qurilishning aksariyati Mamluk meʼmorchiligiga oʻxshaydi va masjidga mehrob qoʻshilgan.

Ikkinchi Intifada 
Falastin hukumati va Gush Shalom maʼlumotlariga koʻra, 2002-yilda Nablus jangida Ikkinchi Intifada paytida Isroil buldozerlari masjidning 85 foizini, jumladan Mamluk davridagi mehrobni vayron qilgan. Al-Xadra masjidining hozirgi imomi Maher Xaraz („Oq arslon“) 1996-yilda Falastin maʼmuriyatining jangari imomlarga qarshi „qizgʻish“dagi vazifasidan chetlatilgan, ammo 2006-yilda qayta tiklangan Xaraz, HAMAS aʼzosi va Fathning muxolifi, haftalik juma vaʼzlarida Fath boshchiligidagi Falastin milliy maʼmuriyatiga muntazam ravishda qarshi chiqdi. Xaraz 2007-yilning 23-sentyabrida Fath yetakchiligidagi boshqa bir „Hamas“ga qarshi „bostirish“da hibsga olingan.

Manbalar

Qoʻshimcha oʻqish uchun 

 
 
 
 
 
 
 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Masjidga aylantirilgan diniy binolar va inshootlar
Nablusdagi masjidlar
13-asrda Mamluklar sultonligidagi muassasalar
13-asr masjidlari
1290-yilda qurilgan diniy binolar
Rustaveli teatri

Rustaveli milliy teatri () Gruziyaning eng katta va eng qadimgi teatrlaridan biri boʻlib, poytaxt Tbilisi shahrining Rustaveli prospektida joylashgan. Rokoko uslubida bezaklangan binoda joylashgan teatr 1887-yilda tashkil etilgan va 1921-yildan buyon Gruziya xalq shoiri Rustaveli nomi bilan ataladi.

Tarixi va arxitekturasi 
Bino 1887-yilda „Rassomlar jamiyati“ sifatida tashkil etilgan. Rassomlar jamiyatining iltimosiga koʻra, bir necha taniqli rassomlarga podvalning devor va shiftlariga freskalar chizishga ruhsat berilgan. Ular orasida taniqli gruzin rassomlari Lado Gudiashvili va David Kakabadze, shuningdek, Rus baletlari va Metropoliten operasi uchun yaratgan ishlari bilan mashhur boʻlgan teatr sahnasi dizayneri Sergey Sudeikin ham boʻlgan. Yana ikkita muhim gruzin rassomlari — Mose va Iracly Toidze ham loyihada ishtirok etgan. Bir paytlar Rustaveli teatrining pastki qavatini bezab turgan durdona asarlar Sovet hokimiyati davrida oq boʻyoq bilan boʻyab tashlangan va freskalarning faqat kichik bir qismigina qayta tiklangan.

1921-yilda bino nomi Rustaveli teatri deb oʻzgartirilgan. Teatr qurilishi Aleksandr Mantashev tomonidan moliyalashtirilgan. Inshoot dizayni Kornel K. Tatishchev va Tbilisi shahar meʼmori Aleksandr Shimkievich tomonidan amalga oshirilgan.

2002-yildan 2005-yilgacha teatr toʻliq taʼmirlangan. Taʼmirlash xarajatlarining asosiy qismi gruziyalik tadbirkor Bidzina Ivanishvili tomonidan moliyalashtirilgan.

Ishlash moslamalari 
Teatrda uchta sahna, jumladan, asosiy sahna (taxminan 800 oʻrinli), kichik sahna (283 oʻrinli) va eksperimental spektakllar uchun Blackbox teatri (182 oʻrinli) mavjud. Teatr konferensiyalar va tadbirlar oʻtkazish imkoniyatiga ham ega. Jumladan unda, katta bal zali, kichik bal zali va kichik foye mavjud.

Fotogalereya

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy sayt
 Gruziya parlamenti veb-saytidagi manbalar.

Gruziyadagi teatrlar
Rustaveli avenyusi
Tbilisidagi diqqatga sazovor joylar
Fadala ibn Ubayd

Fadala ibn Ubayd al-Ansoriy (; vafoti: 673 yoki 678-679-yil) — Damashq qozisi va Umaviylar xalifasi Muoviya I () qoʻli ostidagi qoʻshin qoʻmondoni. Islom va Vizantiya manbalari tomonidan 667-668 va 672-yillar oraligʻida Fadala boshchiligidagi bir qator dengiz reydlarini oʻz ichiga olgan bir nechta harbiy yurishlar haqida turli xil maʼlumotlar berilgan. Musulmon manbalari Fadala ibn Ubaydni 673-yilda Damashq qozisi boʻlib xizmat qilgan vaqtida vafot etgan deb hisoblasa, Xalifa ibn Xayyot uni 678-679-yillarda vafot etgan deya maʼlumot beradi.

Yoshlik yillari va martabasi 
Fadala ibn Ubayd Islom paygʻambari Muhammadning sahobasi boʻlib, ansorlarga (Muhammadning Madinadan ilk tarafdorlari) mansub edi. U 640-yillarning boshlarida Misrning musulmonlar tomonidan bosib olinishida, soʻngra Suriyaning Damashq shahridagi yurishlarda ishtirok etgan. U yerda shahar qozisi (bosh qozisi) Abu-d-Dardoning (vafoti: 652) shogirdi boʻlgan. Abu-d-Dardo Fadalani oʻziga voris qilib tayinlagan. Fadala 656-yilda xalifa Usmon oʻldirilganidan keyin yangi tayinlangan xalifa Aliga hurmat koʻrsatmagan va unga boʻysunishni istamaga oz sonli ansoriylardan biri edi. Shuningdek, ular orasida boʻlgan Zayd ibn Sobit, Maslama ibn Muhallad va Nu’mon ibn Bashir Usmoniylar tarafdorlari hisoblanishgan.

Arab-Vizantiya urushlariga qoʻmondonligi 
Fadala xalifa Muoviya I davrida arab-Vizantiya urushlariga qoʻmondonlik qilgan (). Muhammad ibn Ahmad al-Xorazmiy va Tabariy (vafoti: 923) tomonidan berilgan maʼlumotlarga koʻra, Fadala 669-670-yillarda Vizantiyaga qarshi qishki yurishga boshchilik qilgan, Yaʼqubiyning (vafoti: 897) yozishicha esa Fadala tomonidan ushbu urushda koʻpchilik asirga olingan. Ibn Abdulhakam (vafoti: 871) Fadalaning Suriya harbiy dengiz kuchlariga, Uqba ibn Amir esa uning Misr flotiga boshchilik qilganligini qayd etgan. Shuningdek, Uqba ibn Amir tomonidan Fadalaning 671 yoki 672-yillarda Vizantiya poytaxti Konstantinopoldan Marmar dengizining narigi qirgʻogʻidagi Kizikda qishlagani aytilgan. Yaʼqubiy va Tabariy uni 671 yoki 672-yillarda Vizantiyaga qarshi qishki yurishlarga qoʻmondonlik qilgan deya maʼlumot bersa, Xalifa ibn Xayyot (vafoti: 854) uning xuddi shu yurish paytida arab dengiz kuchlariga rahbarlik qilganini aytib oʻtgan.

Oʻlimi 
Koʻpchilik musulmon olimlar tomonidan berilgan manbalarga koʻra, Fadala 673-yilda Damashqda qozi sifatida faoliyat yuritayotgan vaqtida vafot etgan. Xalifa ibn Xayyot Fadalaning oʻlimi 678 yoki 679-yillarga toʻgʻri kelishini yozgan. U Abu-d-Dardo va uning rafiqasi Ummu Dardoning qabri yaqinidagi Bob as-Sagʻir qabristoniga dafn etilgan. Uning qabri XVI asrning oxirlarida ziyorat qilinadigan joy boʻlgan. Fadalaning vafotidan soʻng uning oʻrniga Abu-d-Dardoning oʻgʻli Bilol yoki an-Nuaym ibn Bashir oʻtirgan. Uning shogirdlaridan biri Abdurrahmon ibn al-Hashas al-Udriy xalifa Umar ibn Abdulazizga () xizmat qilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 
 
Sahobalar
Ansoriylar
Qozog‘iston-O‘zbekiston muhandislik-gumanitar universiteti

Qozogʻiston-Oʻzbekiston muhandislik-gumanitar universiteti () — 2001-yilda ochilgan oliy oʻquv yurti hisoblanadi. Uning tarkibiga Turkiston va Sayram pedagogika institutlari, 8 fakultet, 14 kafedra, 2 ta vakolatxona kiradi. Telekommunikatsiya, transport, telekommunikatsiya, neft va gaz, kompyuter dasturchisi, huquqshunos, iqtisodchi, ekolog, oʻqituvchi kabi jami 26 ta mutaxassislik boʻyicha taʼlim tili qozoq, oʻzbek va rus tillarida olib boriladi. Insitutlar bilan chegaralanmagan. Oʻzbek milliy madaniy markazllari ham mavjud va Oʻzbekistonda ham qozoq madaniy markazlari 1992-yildan oz faoliyatini bajarib kelmoqdalar. 2022-yili Oʻzbekistonda qozoq milliy markazimizning 30-yiligiga tashrif buyirdi. Qozogʻiston tarixi va organik kimyo boʻyicha aspiranturada tahsil olgan. 29 nafar fan doktori, 75 nafar fan nomzodi maʼruza qiladi. Universitetda 6118 nafar talaba tahsil olmoqda, ulardan 2600 nafari oʻzbekistonliklardir. 18 nafar oʻquvchi hududiy sertifikat asosida bepul, 100 nafar talaba imtiyozli, ayniqsa, yetim va 1-guruh nogironlari tekin va qisman chegirmalar asosida taʼlim oladi. Oʻzbekistondagi 586 ta qozoq umumtaʼlim maktablarida oʻqituvchilar yetishmasligini bartaraf etish maqsadida 2002-yildan buyon qozoq yoshlarini qabul qiladigan universitetning Toshkentdagi vakolatxonasi faoliyat koʻrsatmoqda. Universitetda sanʼatkorlar toʻgaragi, xalq cholgʻulari orkestri tashkil etilgan. Kikboks sport turi boʻyicha Qozogʻiston gʻolibi Kurmashev Nurbek, yunon-rim kurashi boʻyicha 3-oʻrin sohibi Yoʻldoshev Baxtiyor ushbu taʼlim muassasasi tarbiyalanuvchilaridir.

Manbalar 

Qozogʻistondagi universitetlar