MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Gipervolemiya

Gipervolemiya — umumiy qon hajmining oshishiga aytiladi.

Oddiy gipervolemiya — eritrositlar bilan plazma o’rtasidagi nisbat me`yorda saqlangan holda qon umumiy  hajmining ko’payishi. Bunday holat  ko’p miqdorda qon quyilganida paydo bo’ladi. Ammo ko’p o’tmay qonning suyuq qismi tomir o’zanidan chiqib ketadi, eritrositlar esa tomirlar ichida qoladi va qonning quyuqlashishi kelib chiqadi. Kuchli jismoniy mehnat vaqtida ham oddiy gipervolemiya paydo bo’ladi. U umuman qon oqimiga depodagi qonning o’tishi bilan bog`liq. 
Oligositemik gipervolemiya. – qon hajmining plazma hisobiga ko’payishi (gidremiya). Bunday holat suyuqlikning organizmdan chiqarilishi buzilganda, jumladan  buyrak kasalliklari (diffuz glomerulonefrit, o’tkir va surunkali buyrak yetishmovchiliklari), yurak yetishmovchiliklari tufayli organizmda suvning to’planishida hamda organizmga  qon o’rnini bosuvchi suyuqliklar  jo’natilganida paydo bo’ladi. Uni eksperimentda hayvonlarda modellashtirish mumkin. Buning uchun hayvonning venasiga natriy xloridning izotonik eritmasi yuboriladi.
Polisitemik gipervolemiya deb qon hajmining eritrositlar miqdorining ko’payishi evaziga ortishiga aytiladi. Bunday holat qon komponentlarini (eritrositar, trombositar massalar) quyganda, tog`li hududlarda yashovchilarda, gipoksiyalarda, atmosfera bosimining pasayishida, shuningdek organizmning oksigenga talabi qondirilmasligi bilan bog`liq kasalliklarda (yurak tug`ma nuqsonlari, o’pka emfizemasi) kabilarda paydo bo’ladi va uni kompensator holat sifatida qaraladi. 
Ammo eritremiyada, ya`ni surunkali leykozning bir ko’rinishida  polisitemik gipervolemiyaning yuzaga kelishi suyak ko’migida eritrositlarning qator o’sma hujayralarini ko’payib ketishining oqibati hisoblanadi. Bunda aylanib yuruvchi qon hajmi eritrositlar ko’payishi hisobiga 40-60%ga oshadi.

Manbalar
Abduazizov Mamatqori

Abduazizov Mamatqori Maxsum — 1879-yili tug‘ilgan, Asaka rayoni, Qarashan qishlog‘idan, o‘zbek, diniy xizmatchi,  imom. 1929-yili davlat majburiyatini bajarmagani uchun 2 yil qamoqqa hukm qilingan. Dehqonlar orasida aksilinqilobiy,  
mag‘lubiyatchilik tashviqot olib borganlikda, xalq dushmani Troskiyni maqgaganlikda ayblangan.

Manbalar
Isabek Agayev

Agayev Isabek Agayevich —  1883-yili Ozarbayjon SSR Agdam rayoni Shaxvant qishlog‘ida tug‘ilgan, beklar tabaqasidan, „Mussavat“ partiyasi aʼzosi, aksilinqilobiy mussavatchilar partiyasi vaqtida Agdamda hokim bo‘lib tayinlangan. 1927-yili qamoqqa olingan va „Mussavat“ partiyasi ishi bo‘yicha qamoqqa hukm etilgan. „Mussavat“ partiyasi aʼzosi bo‘lib musulmon goyalaridan voz kechmaganlikda, hibsga olingunga qadar sovet hokimiyati shaʼniga haqorat so‘zlar aytganlikda, paxta hosildorligini pasaytirishga qaratilgan aksilinqilobiy ishni kolxozchilar orasida olib borganlikda ayblangan.

Manbalar 

Qatagʻon qurbonlari
Kiti tumani

Kiti yoki Keti ( fors . ḵy̰ty̰ ) — Afgʻonistonning Daykundi viloyatidagi tuman.  U 2005 yilda sobiq Kijron tumanidan tashkil topgan. Asosiy Kiti qishlog'i 1783 m balandlikda joylashgan.

Tuman profili 

 Qishloqlar: 180. 
 Maktablar: 20 ta boshlangʻich, 3 ta litsey, 1 ta diniy maktab. 
 Sog‘liqni saqlash markazlari: 2 ta klinika, 1 ta tug‘ruqxona. 
 Asosiy qishloq xoʻjaligi mahsulotlari: bodom, anjir, oʻrik .

Havolalar

Havolalar 

 Tumanni rivojlantirish rejasining qisqacha mazmuni, 2006 yil

Chala maqolalar
Abdulfattoh Qirg‘izboyev

Qirg‘izboyev Abdulfatto — 1909-yili tug‘ilgan, Asaka rayoni Axtachi qishlog‘idan, millati uyg‘ur, 1932-yili maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1934-yili yashirin ravishda chegaradan o‘tgani uchun 10 yil majburiy mehnatga hukm qilingan. Qishloq soveti raisiga nisbatan terrorchilik aktini qo‘llashga urknganlikda, doimiy ravishda aksilinqilobiy, mag‘lubiyatchilik  
targ‘ibot olib borganlikda, chet eldagi hayotni maqtaganlikda ayblangan.

Manbalar
Granai havo hujumi

Granai havo hujumi, ba'zan Granai qirg'ini deb ataladi, 2009-yil 4-may kuni AQSh Harbiy-havo kuchlarining B-1 bombardimonchi samolyotining  qishlog'ida uyushtirgan havo hujumi natijasida taxminan   147 afg'on tinch aholining o'limiga ishora qiladi. 

Qo'shma Shtatlar havo hujumini amalga oshirishda jiddiy xatolarga yo'l qo'yilganini tan oldi va "tinch aholining mavjudligini aniqlash va unga hamroh bo'lgan zararni oldini olish va/yoki minimallashtirish tinch aholi halok bo'lgan. 

Afg‘oniston hukumatining ma’lum qilishicha, 140 ga yaqin tinch aholi halok bo‘lgan, ulardan 22 nafari kattalar erkak va 93 nafari bolalar.   Afg‘onistonning oliy huquq tashkiloti 97 nafar tinch aholi vakili, aksariyati bolalar halok bo‘lganini ma’lum qildi.  Boshqa hisob-kitoblarga ko‘ra, 86 dan 147 nafargacha tinch aholi halok bo‘lgan.   Avvalroq AQSh harbiylari tergovida 60-65 nafar isyonchi bilan birga 20-30 tinch aholi halok bo‘lgani aytilgan edi.  Qisman ozod qilingan Amerika surishtiruvida aytilishicha, "hech kim hech qachon sodir bo'lgan tinch aholi qurbonlari sonini aniq aniqlay olmaydi".

Havo hujumi video 
Bombardimonchi samolyot tomonidan havo hujumi aks etgan jangovar kamera videosi olingan. 2009-yilda bu voqea yuzasidan Pentagon tergovi eʼlon qilinganida, u videoni oʻz ichiga olmagan.   2010-yilda Pentagon hujjatlari ishi bo'yicha ma'lumot tarqatuvchi Daniel Ellsberg  

2010-yil may oyiga kelib WikiLeaks o'sha paytdagi AQSh armiyasi mutaxassisi Chelsi Menningdan olingan videoning shifrlangan nusxasiga ega bo'lib, uning shifrini ochishga urinayotgan edi.  2013-yil mart oyidagi bayonotida Julian Assanj WikiLeaks faylning shifrini hal qila olmagani haqidagi oldingi xabarlarga qarshi chiqdi va videoda "qirg'in, urush jinoyati hujjatlashtirilgani"ni da'vo qildi.  Assanjning aytishicha, sobiq matbuot kotibi Daniel Domshayt-Berg 2010-yil sentabr oyida WikiLeaks saytidan chiqib ketganida uni boshqa fayllar bilan birga o‘chirib tashlagani uchun WikiLeaksda video endi yo‘q.   

 Haska Meyna to'y ziyofatiga havo hujumi
 Wech Baghtu to'y ziyofatiga havo hujumi
 Azizobod havo hujumi
 Sangin havo hujumi
 Afg'onistondagi urushda fuqarolik qurbonlari (2001 yildan hozirgi kungacha)

Ma'lumotnomalar 

 
 .
 . ()
Mixail Gorodinskiy

Mixail Gorodinskiy — 1887-yili tugʻilgan, Vetlugi shahridan. 1928-yili 5 yil qamoqqa hukm etilgan. Sovetlarga qarshi targʻibot olib borganlikda, fashizmni maqtaganlikda, magʻlubiyatchilik kayfiyatini bildirganliqda, trotskiychi-zinovyevchi aksilinqilobiy markazning terrorchilik faoliyatini maʼqullaganlikda ayblangan.

Manbalar 

Qatagʻon qurbonlari
Urugvay pasporti

Urugvay pasportlari Urugvay fuqarolariga Urugvaydan tashqarida sayohat qilishlari uchun beriladi. Merkosur mamlakatlarida, shuningdek, Chili va Boliviyada sayohat qilish uchun Urugvay fuqarolari shaxsiy guvohnomalaridan foydalanishlari mumkin . Fuqarolikka qabul qilingan yuridik fuqarolar uchun kelib chiqish fuqaroligi hali ham amal qiladi, chunki Urugvay hozirda fuqarolikka qabul qilingan fuqarolarga fuqarolik bermaydi, bu esa sayohat qilishda hali ham viza talab qilinishini anglatishi mumkin.

Urugvay Ichki ishlar vazirligi 2015-yil 16-oktyabrdan boshlab Urugvay fuqarolariga biometrik pasport berdi. Yangi pasport AQShning vizani bekor qilish dasturida belgilangan standartlarga mos keladi. Standart ishlov berish muddati 20 ish kuni; ammo, yuqori haq evaziga 48 soatlik shoshilinch ishlov berish mumkin.

2022-yil 11-yanvar holatiga koʻra, Urugvay fuqarolari 153 mamlakat va hududga kelganlarida vizasiz yoki vizasiz boʻlishlari mumkin boʻlib, Henley pasport indeksiga koʻra Urugvay pasporti sayohat erkinligi boʻyicha (Amirlik pasporti bilan bogʻlangan) 27-oʻrinni egalladi.

Yana qarang 

 Pasportlar roʻyxati
 Urugvay fuqarolari uchun viza talablari

Havolalar 

 DNIC (Dirección Nacional de Identificación Civil | Nazirio del Interior) - Pasaporte (in Spanish)

Manbalar 

 Kengash nizomi 539/2001 
 Kengash qarori 1932/2006 
 Kengash reglamenti 539/2001 birlashtirilgan versiya, 19.1.2007  
Pasport
Samsoqov Yo‘ldosh

Samsoqov Yo‘ldosh Maxsum — 1909-yili tug‘ilgan, Asaka rayoni Oktyabr qishloq soveti, Tolmozor qishlog‘idan,  
qatag‘onga tortilgan. Kolxozga qarshi targ‘iboti uchun 1933-yili 3  
yil qamoq jazosiga hukm qilingan. Aholi orasida doimiy ravishda aksilinqilobiy, mag‘lubiyatchilik xarakteridagi tashviqot  
olib borganliqda ayblangan.

Manbalar
Alish Xonbulagov

Xonbulagov Alish Kozim oʻgʻli — 1896-yili tugʻilgan, Ozarbayjon SSR Agdam rayoni Terter qishlogʻidan, millati ozarbayjon, beklar tabaqasidan, aksilinqilobiy mussavatchilar armiyasida ofitser boʻlib xizmat qilgan, 1920-yili Eron va Turkiyada muhojirlikda boʻlgan. 1927-yili „Mussavat“ aksilinqilobiy tashkilotining Terter uyezdi boʻyicha rahbari sifatida 10 yil qamoq jazosiga hukm etilgan, 1935-yili qamoqdan ozod boʻlgan. Turmadan ozod boʻlgandan soʻng „Mussavat“ aksilinqilobiy tashkilot aʼzolari bilan aloqa qilib turishni davom etgirganlikda hamda aksilinqilobiy millatchilik qarashlar izhor etganliqda ayblangan.

Manbalar 

Qatagʻon qurbonlari
Portal

Portal ( dan  . "gate" ):

 Portal yirik meʼmoriy inshootning asosiy kirish eshigi hisoblanadi.
 Portal (bosqichlar) - sahna bilan chegaradosh va uni auditoriyadan ajratib turadigan me'moriy element . 20-asrning ikkinchi yarmida xuddi shu atama sahnaning yon tomonlarida (masalan, rok festivallarida) turgan kontsert ma'ruzachilarining ustunlariga ishora qila boshladi.
 Tunnel portali - tunnelning undan chiqish joyi yaqinidagi qismi.
 Portal - fluoksetinga asoslangan antidepressant .
 Portal - U shaklidagi metall qo'llab- quvvatlovchi tuzilma, 2 ta yon yoki 4 juft o'zaro bog'langan raflar (oyoqlar) va yuqori nur yoki ramkadan iborat; mashinaning ishchi tanasi va boshqa komponentlarini doimiy balandlikda o'rnatishda foydalaniladi; statsionar yoki yo'riqnomalar yoki temir yo'llar bo'ylab harakatlanadi. Biroq, portalni ushbu ta'rifga kiruvchi antenna joylarining qattiq metall konstruktsiyalari bilan aralashtirib yubormaslik kerak.
 Portal krani - U shaklidagi kran.
 Portal - fazo-vaqtdagi bo'shliq, sun'iy yoki tabiiy kelib chiqishi, materiyaning fazoda yoki vaqtning ikki nuqtasi o'rtasida bir zumda harakatlanishiga imkon beradi (ya'ni. n. "vaqt portali"). Shuningdek, fantaziya janrining ko'plab asarlarida portal - bu sun'iy ravishda yaratilgan o'tish joyi, "koridor" yoki "deraza" bir joydan ikkinchisiga (yoki hatto bir dunyodan ikkinchisiga) odatda sehrgar tomonidan personajlarni siljitish uchun yaratilgan. Ko'pincha (lekin shart emas) bunday portal yorug'lik ramkali "oyna" sifatida tavsiflanadi, shuningdek, oyna shaklida, butunlay qora yoki bir xil yorug'lik yuzasida portalning tavsiflari mavjud. Ba'zi hollarda portal " qora tuynuk " sifatida tasvirlangan.
 Veb-portal turli xizmatlarni birlashtirgan yirik saytdir.
 " Portal " - Kiev fantaziya konventsiyasi.

Shaxslar 

 Portal, Magda (1900-1989), Peru shoiri, siyosatchi, feminist.
 Portal, Charlz Frederik Aljernon (1893-1971) - Britaniya harbiy rahbari, Qirollik havo kuchlari marshali (1944).

Shuningdek k.
Shekay tumani

Shekay yoki Shikai    Afgʻoniston shimoli-sharqidagi Badaxshon viloyatining 28 tumanidan biri. U 2005-yilda Darvaz tumanining bir qismidan tashkil topgan va 26 000 ga yaqin aholi istiqomat qiladi. Bu tuman Badaxshonning Nusay va Kuf Ab tumanlari hamda Tojikistonning Togʻli Badaxshon muxtor viloyatining Darvoz tumanlari bilan chegaradosh.

Yana qarang 

 Darvoz

Manbalar

Havolalar 

 Afg'oniston axborot boshqaruvi xizmatlarida xarita
Sidor Bauman

Sidor Bauman — 1877-yili tugʻilgan, nemis, quloqqa tortilgan, quloq, josuslik-terrorchilik tashkilotida ROOT bilan birgalikda ipggirok etgan. Doimiy ravishda aksilinqilobiy, magʻlubiyatchilik, fashistik targʻibot olib borganlikda, shuningdek, lagerlardan qochib kelgan ROOTni yashirganlikda ayblangan.

Manbalar 

Qatagʻon qurbonlari
Denis Doronin

Doronin Denis Vasilyevich —  1892-yili tug‘ilgan, Tambov guberniyasi Udev qishlog‘idan, rus, sobiq quloq, spekulyant. 1936-yili ijtimoiy xavfli unsur sifatida sudlangan. Embriologiya va mikroologiya instituti omborxonasiga kirib olib doimiy ravishda targ‘ibot olib borganlikda, SSSRning ichki iqgisodiy ahvoli to‘g‘risida aksilinqilobiy bo‘hton fikrlar aytganliqda, SSSR Gerbi ustidan mudhish bo‘htonlar qilganlikda ayblangan.

Manbalar 

Qatagʻon qurbonlari
Toleutay Aqsholaqov

Toleutay Aqsholaqov (1915-2010), ustoz-olim, metodist-pedagog. Pedagogika fanlari doktori (1975), professor (1980). "Qozoq tili va adabiyoti" jurnalining birinchi muharriri. U ko‘plab uslubiy qo‘llanmalar, tadqiqotlar, monografiyalar muallifi. Auezov "Qozoq tili va adabiyoti" jurnalining birinchi soniga (1958-yil) tabrik maktubi yozib, samimiy salomini bildirib, duosini berib, yosh avlodni maʼnaviyatda tarbiyalovchi qimmatli nashr bo‘lishiga ishonch bildirdi. ona tili va adabiyotiga muhabbat.

Argʻin qabilasining Suyindik urugʻining Qarjas boʻlimidan.

Tadqiqot hujjatlari 
U o‘z tadqiqot ishlarida ulug‘ adib ijodiga keng to‘xtalib, uning asosiy asarlarini tahlil qilgan. U o‘zining "Asarning badiiy tarkibiy qismlarini o‘rgatish „ (1968) asarida o‘rta maktabda badiiy asarni o‘rganar ekan,Auezov asarlarining syujeti va kompozitsiyasini ko‘p misollardan biri deb hisoblab, uni buzmasdan tahlil qilish zarurligi haqida gapirdi. gʻoya va shaklning birligi. “Badiiy asarning estetik mohiyatini ochib berish" (1975) monografiyasida o‘quv dasturiga kiritilgan Auezov asarlarini o‘rganishda turli usullardan foydalangan holda badiiy asarning g‘oyaviy-estetik mazmunini ochib berishni maqsad qilgan.Shu bilan birga, "Abay yoʻli" da Qodarning oʻlimi,Bojey Asi kabi syujet yutuqlarini estetik tahlil qilish misollarini keltirdi.Va Abay oʻzining "Badiiy asarni tahlil qilish" (1983) monografiyasida „ Qarash-Qarash“ qissasi,"Abay yoʻli" roman-eposi va boshqa qahramonlar tahlili asosida oʻzining asosiy gʻoyalarini ishlab chiqdi."Asarning badiiy xususiyatlarini ochib berish" (1994) tadqiqotida "Qarash-Qarash" qissasi va "Abay yo‘li" dostonini eng yaxshi asarlar qatoridan har tomonlama tahlil qildi.

1950-yilda Abay nomidagi KazPIni tamomlagan. Turli yillarda Pavlodar tuman gazetasida mas’ul kotib, „Qozog‘iston“ nashriyotida muharrir bo‘lib ishlagan. Maktablarda qozoq adabiyotini oʻqitish muammosiga oid yettita monografik asar, qozoq adabiyoti darsliklari muallifi. Goncharovning „Oblomov“, Shekspirning „Gamlet“ini qozoq tiliga tarjima qilgan, Mayra Valivkina, Qojimukan, Jayau Muso, Mashhur Yusup, Sobit Donentayevlar ijodiga oid ko‘plab tadqiqot ishlari yozgan. Pedagogika fanlari doktori, professor.

Manbalar
Aleksandr Mastrikov

Mastrikov  Aleksandr  Osipovich  —  1880-yili  tug‘ilgan, Orenburg oblasti Takmarsk qishlog‘idan.  1930-yili  kolxozga qarshi  faol  aksilinqilobiy  faoliyati  uchun  Shimolga,  Arxangelskka  surgun  qilingan,  u  joydan  qochib  ketgan.  Surgun  joyidan  qochib  Kuybishev  rayon  sog‘liqni  saqlash  bo‘limiga  ishga kirib olib, bu yerda hayvon uchun yem-xashak tayyorlashni ongli ravishda barbod qilganlikda,  quloqlar bilan bog‘lanib aksilinqilobiy targ‘iboti olib borganliqda,  kolxoz qurilishini masxara qilganlikda ayblangan.

Manbalar 

Qatagʻon qurbonlari
Granai airstrike

Granai havo hujumi, ba'zan Granai qirg'ini deb ataladi, 2009-yil 4-may kuni AQSh Harbiy-havo kuchlarining B-1 bombardimonchi samolyotining  qishlog'ida uyushtirgan havo hujumi natijasida taxminan   147 afg'on tinch aholining o'limiga ishora qiladi. 

Qo'shma Shtatlar havo hujumini amalga oshirishda jiddiy xatolarga yo'l qo'yilganini tan oldi va "tinch aholining mavjudligini aniqlash va unga hamroh bo'lgan zararni oldini olish va/yoki minimallashtirish tinch aholi halok bo'lgan. 

Afg‘oniston hukumatining ma’lum qilishicha, 140 ga yaqin tinch aholi halok bo‘lgan, ulardan 22 nafari kattalar erkak va 93 nafari bolalar.   Afg‘onistonning oliy huquq tashkiloti 97 nafar tinch aholi vakili, aksariyati bolalar halok bo‘lganini ma’lum qildi.  Boshqa hisob-kitoblarga ko‘ra, 86 dan 147 nafargacha tinch aholi halok bo‘lgan.   Avvalroq AQSh harbiylari tergovida 60-65 nafar isyonchi bilan birga 20-30 tinch aholi halok bo‘lgani aytilgan edi.  Qisman ozod qilingan Amerika surishtiruvida aytilishicha, "hech kim hech qachon sodir bo'lgan tinch aholi qurbonlari sonini aniq aniqlay olmaydi".

Havo hujumi video 
Bombardimonchi samolyot tomonidan havo hujumi aks etgan jangovar kamera videosi olingan. 2009-yilda bu voqea yuzasidan Pentagon tergovi eʼlon qilinganida, u videoni oʻz ichiga olmagan.   2010-yilda Pentagon hujjatlari ishi bo'yicha ma'lumot tarqatuvchi Daniel Ellsberg  

2010-yil may oyiga kelib WikiLeaks o'sha paytdagi AQSh armiyasi mutaxassisi Chelsi Menningdan olingan videoning shifrlangan nusxasiga ega bo'lib, uning shifrini ochishga urinayotgan edi.  2013-yil mart oyidagi bayonotida Julian Assanj WikiLeaks faylning shifrini hal qila olmagani haqidagi oldingi xabarlarga qarshi chiqdi va videoda "qirg'in, urush jinoyati hujjatlashtirilgani"ni da'vo qildi.  Assanjning aytishicha, sobiq matbuot kotibi Daniel Domshayt-Berg 2010-yil sentabr oyida WikiLeaks saytidan chiqib ketganida uni boshqa fayllar bilan birga o‘chirib tashlagani uchun WikiLeaksda video endi yo‘q.   

 Haska Meyna to'y ziyofatiga havo hujumi
 Wech Baghtu to'y ziyofatiga havo hujumi
 Azizobod havo hujumi
 Sangin havo hujumi
 Afg'onistondagi urushda fuqarolik qurbonlari (2001 yildan hozirgi kungacha)

Ma'lumotnomalar 

 
 .
 . ()
Vasiliy Voznenko

Voznenko Vasiliy Pavlovich —  1882-yili tug‘ilgan, rus, Kiyev oblasti, Kiyev rayoni Didovshina qishlog‘idan, sobiq quloq, baptistlikni tarqatuvchi, aksipinqilobiy sektantlik faoliyati uchun bir necha bor qamalgan. 1937-yil 8  yil ozodliqsan mahrum qilishga hukm qilingan. Qamoqdan qutilib aksilinqilobiy sektant tashkilotlari bilan aloqani tiklaganlikda, SSSRning Yangi Konstitutsiyasi va sovet hokimiyatining din masalasidagi siyosatiga qarshi chiqqanlikda va aksilinqilobiy bo‘hton gaplar aytganlikda, 1937-yil mayida tugatilgan aksilinqilobiy sektant tashkilotining nolegal yig‘inlarida sektantlikni tashviqot qilganlikda ayblangan.

Manbalar 

Qatagʻon qurbonlari
E'tirof mukofoti

Eʼtirof mukofoti O‘zbekiston Madaniyat va sport ishlari vazirligi hamda qator hamkor tashkilot va idoralar bilan birgalikda madaniyat, sanʼat, badiiy ijod, jurnalistika va sport sohalarida salmoqli yutuqlarga erishgan eng faol ijodkorlarni qo‘llab-quvvatlash va rag‘batlantirish, ularning faoliyatini keng ommalashtirish maqsadida tashkil etilgan.

Nominatsiyalar: 
„Mumtoz qo‘shiq, milliy estrada va opera sanʼati“, „Milliy va zamonaviy raqs hamda balet“, „Anʼanaviy va akademik cholg‘uchilik“, „Rassomlik va dizayn“, „Kino, teatr va ommaviy tomoshalar“, „Badiiy ijod, jurnalistika va televideniye“, „Sport va jismoniy tarbiya“ kabi yo‘nalishlar bo‘yicha yigirmadan ortiq nominatsiya g‘oliblari har yili taqdirlanadi.

Havola 
Eʼtirof mukofoti sovrindorlari
Renée Schuurman

Renée Schuurman (née Schuurman ; 1939-yil 26-oktabr — 2001-yil 30-may) janubiy afrikalik tennischi boʻlib, u beshta " Katta dubulgʻa " turnirining ayollar oʻrtasidagi juftlik va bitta „Grand Slam“ aralash juftlik chempionligini qoʻlga kiritgan.

Biografiya 
Shuurman janubiy afrikalik Sandra Reynolds bilan birgalikda toʻrtta „Grand Slam“ning ayollar juftlik bahslarida gʻolib chiqdi. Ular 1959-yilgi Avstraliya chempionati va 1959-yilgi, 1961-yilgi va 1962-yilgi Fransiya chempionatida gʻolib chiqishgan. Bundan tashqari, ular 1960 va 1962-yillarda Uimbldonda ikkinchi oʻrinni egallagan. Shuurman 1963-yilgi Fransiya chempionatida Ann Xeydon-Jons bilan birgalikda ayollar oʻrtasidagi „Grand Slam“ning boshqa sovrinini qoʻlga kiritdi. Ular finalda Margaret Kort va Robin Ebbernni magʻlub etishdi.

1962-yil aprel oyida u Britaniyaning qattiq kort chempionati finalida Anjela Mortimerni magʻlub etdi.

Renée Schuurman va Bob Xou 1962-yilgi Fransiya chempionatida aralash juftlik chempionligini qoʻlga kiritdilar. U va Rod Laver 1959-yilgi Avstraliya va Fransiya chempionatlarida „Grand Slam“ ning aralash juftlik turnirlarida ikki marta ikkinchi oʻrinni egallagan. Uning „Grand Slam“ turkumidagi eng yaxshi natijasi 1959-yilgi Avstraliya chempionatida Meri Karter Reitanoga 6-2, 6-3 hisobida yutqazib, finalga chiqqani edi. Renée Schuurman 1963-yilda Germaniya chempionatida gʻolib chiqdi va finalda Lesli Tyornerni uchta setda magʻlub etdi.

The Daily Telegraph va Daily Mail gazetalaridan Lance Tingayning yozishicha, Shuurman 1960-yildan 1963-yilgacha dunyoning eng yaxshi 10 taligidan joy olgan va 1963-yilda ushbu reytingda 8-oʻringa koʻtarilgan

U 1964-yil 29-mayda Durbanda Piter Xaygartga turmushga chiqdi. Uning Robin Osbornga ikkinchi nikohi 1977-yilda boʻlib oʻtgan

Grand Slam final

Yakka Bahs (1 ikkinchi oʻrin)

Juftliklar Bahsi (5 ta unvon, 2 ta ikkinchi oʻrin)

Aralash juftliklar bahsi (1 chempionlik, 2 ikkinchi oʻrin)

Yana qarang 

 Kamida bitta „Katta dubulgʻa“ finaliga chiqqan barcha ayol tennischilarning chiqish vaqtlari

Manbalar

Havolalar 

 

2001-yilda vafot etganlar
1939-yilda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
Oʻpkaning surunkali obstruktiv kasalligi

Oʻpkaning surunkali obstruktiv kasalligi nafas olishda qiyinchiliklarga olib keladigan oʻpka kasalliklari guruhining nomi.

Bunga quyidagilar kiradi:

 emfizem — oʻpka havo qoplarining(alveolalarining) shikastlanishi
 surunkali bronxit — nafas yoʻllarining uzoq muddatli yalligʻlanishi

OʻSOK — bu asosan chekuvchi oʻrta yoki katta yoshdagi odamlarga taʼsir qiladigan keng tarqalgan kasallik. Koʻp odamlar ular borligini tushunmaydilar.

Nafas olish bilan bogʻliq muammolar vaqt oʻtishi bilan asta-sekin kuchayib boradi va normal faoliyatingizni cheklashi mumkin, ammo davolanish vaziyatni nazorat ostida saqlashga yordam beradi.

OʻSOK belgilari 
OʻSOKning asosiy belgilari:

 nafas qisilishi kuchayishi, ayniqsa faol boʻlganingizda
 koʻkrak qafasidagi  balgʻamli yoʻtal — baʼzi odamlar buni shunchaki „chekuvchining yoʻtali“ deb hisoblashlari mumkin.
 tez-tez  koʻkrak infektsiyalari
 doimiy xirillash

Davolash boʻlmasa, simptomlar odatda asta-sekin yomonlashadi. Shuningdek, ular toʻsatdan kuchaygan davrlar ham boʻlishi mumkin.

OʻSOK sabablari 
OʻSOK oʻpka yalligʻlangan, shikastlangan va torayganida sodir boʻladi. Asosiy sabab chekishdir, garchi bu holat baʼzida hech qachon chekmagan odamlarga taʼsir qilishi mumkin.

OʻSOK rivojlanish ehtimoli siz qancha koʻp cheksangiz va shunchalik uzoqroq cheksangiz ortadi.

OʻSOKning baʼzi holatlari zararli tutun yoki changning uzoq muddatli taʼsiridan kelib chiqadi. Boshqalar kamdan-kam uchraydigan genetik muammoning natijasidir, bu oʻpkaning shikastlanishga koʻproq moyilligini anglatadi.

OʻSOK sabablari haqida koʻproq bilib oling .

OʻSOKni davolash usullari 
OʻSOK tufayli oʻpkaning shikastlanishi doimiydir, ammo davolash kasallikning rivojlanishini sekinlashtirishga yordam beradi.

Davolash usullari quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

 chekishni toʻxtatish — agar sizda OʻSOK boʻlsa va cheksangiz, bu siz qila oladigan eng muhim narsadir
 inhalerlar va dorilar — nafas olishni osonlashtirish uchun
 oʻpka reabilitatsiyasi — jismoniy mashqlar va taʼlimning maxsus dasturi
 jarrohlik yoki oʻpka transplantatsiyasi  — bu juda oz sonli odamlar uchun imkoniyat boʻlsa-da

OʻSOK qanday davolash  va  OʻSOK bilan yashash haqida koʻproq bilib oling .

Manbalar 

Kasalliklar
Semen Savchenko

Savchenko Semen Grigoryevich —  1879-yili tug‘ilgan, rus, Kiyev oblasti, Nemeritse qishlog‘idan, sobiq quloq. 1930-yili
quloq qilingan, 1932-yili kollektivlashtirishga qarshi targ‘ibot olib borgani uchun 5  yil qamoq jazosiga hukm etilgan. Doimiy
ravishda targ‘ibot olib borgan, SSSRning ichki iqgisodiy ahvoli to‘g‘risida bo‘hton gaplar aytgan, Yangi konstitutsiya haqida qo‘pol nosenzur gaplar aytganlikda ayblangan.

Manbalar 

Qatagʻon qurbonlari