MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Nikolay Tevyashev

Nikolay Tevshyayev
 Tug'ilgan sanasi: 1842-yil 12-iyul

 Tug'ilgan joyi: Kolybelka, Ostrogojsky uyezd

 Harbiy faoliyati:

Axtirskiy armiyasi zobiti

30.08.1861 - leytenant

17.04.1863 - shtab qarorgoh kapitani

30.08.1868 - kapitan

16.04.1872 - polkovnik

1877-1878 - Rossiya-Turkiya urushida Pisantsi va Trestenika hududlarida rus qo'shinlari qo'mondoni

28.03.1879 - otliq-granadachi qo'shinlari qo'mondoni

30.08.1892 - leytenant general

1895-1903 - Harbiy ishlar vazirligi a'zosi (Bir muncha vaqt kengash raisi sifatida ham faoliyat olib borgan)

1903-1904 - Harbiy sovet(qonun chiqaruvchi davlat organi) a'zosi

1904-1905 - Turkiston general gubernatori

©️Trilliardaire

Oʻzbekiston yetakchilari
Dean Subbotich

Subbotich, Dean Ivanovich - Turkeston general-gubernatori (28.11.1905 — 15.08.1906).

Manbalar 

Oʻzbekiston yetakchilari
Yevgeniy Matsievskiy

Matsievskiy, Evgeniy Osipovich - Turkeston general-gubernatori (??.??.1906 — ??.??.1906).

Manbalar 

Oʻzbekiston yetakchilari
Nikolay Grodekov

Nikolay Ivanovich Grodekov - Turkiston general-gubernatori (??.09.1906 — ??.03.1908).

Manbalar 

Oʻzbekiston yetakchilari
Pavel Mishenko

Pavel Ivanovich Mishenko (rus. Павел Иванович Мищенко, (02.05.1908 — ??.03.1909))  - Turkiston general-gubernatori.

Turkiston General-Gubernatorlik hukmdorlari
Fyodor Martson

Fyodor Vladimirovich Martson - Turkiston general-gubernatori (??.??.1914 — ??.??.1916).

Manbalar 

Oʻzbekiston yetakchilari
Mixail Yerofeev

Erofeev Mixail Romanovich - Turkiston general-gubernatori (??.??.1916 — ??.??.1916).

Manbalar 

Oʻzbekiston yetakchilari
San Marino

San Marino (San Marino Respublikasi) poytaxti — San Marino shahri. BMT aʼzosi.

San-Marino - eng qadimiy
respublikalardan biri bo‘lib, Unga 301-yil 3-sentabrda Rim imperatori Diokletianning nasroniylarga qarshi qiynoqlaridan qochgan nasroniy tosh ustasi Dalmatian Marinus tomonidan asos solingan.
1253-yildan beri davlat tuzumi
o‘zgarmay kelgan. 1463-yildan
buyon San-Marino hududi
o‘zgarmagan. Aholisining etnik
tarkibi: San-Marinolar-83%,italyanlar- 12%''

Tabiati
San-Marino Titano tog‘
yonbag‘rida joylashgan.
Mamlakat iqlimi — o‘rtayer
dengiz iqlimi, lekin Italiya
iqlimiga nisbatan mo‘tadil.
Qishda ko‘p qor yog‘adi.
O‘rmonlari kamayib ketgan.
Ammo efirmoyga boy butazor
va o‘tloqlar mavjud. Tog‘da
joylashgan kichik daryolar yozda
qurib qoladi.

Xo‘jaligi
San-Marino iqtisodiyoti asosan
sayyohlarga xizmat ko‘rsatish,
pochta markalari, tangalar va
esdalik sovg‘alar chiqarishga
tayanadi. Aholining turmush
darajasi va o‘rtacha umr ko‘rish yoshi
dunyoda eng yuqori ko‘rsatkichga
yetgan. Mamlakatda mahalliy
hunarmandchilik rivojlangan.
Asosiy eksport mahsulotlari:
vino, chinni, shisha
buyumlar, esdalik sovg‘alari.

Diqqatga sazovor joylari 
Sayyohlarni San-Marinoning go‘zal tabiat manzaralari, O‘rta asr va
Uyg‘onish davriga mansub arxitektura san’ati durdonalari o‘ziga jalb
qiladi. Shahar XVI asrda barpo etilgan qadimiy davr qo‘rg‘on devorlari
bilan o‘ralgan. Ko‘cha va yo‘laklar tosh zinalar bilan birlashgan. Asosiy
yodgorliklarga XIV-XV asrlar cherkovi, XVI asr kaputsinlar monastirlari,
XTV-XV asrlar San-Franchesko cherkovi, XIX asrda qurilgan ozodlik
maydonidagi hukumat saroyi kiradi. San-Marino - ilmiy, madaniy ommabop
kongress, konferensiya, simpoziumlar o‘tkaziladigan an’anaviy joy.

Manbalar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 Dunyo m am lakatlari. Ensiklopediya. - Тoshkent.: MCHJ «DAVR NASHRIYOTI»,
2013-yil

Yevropa
San Marino
BMT aʼzolari
Serbiya

Serbiya (serbcha:  Србија, Srbija), rasman Serbiya Respublikasi (serbcha: Република Србија, Republika Srbija) Markaziy va Janubi-sharqiy Yevropada, Oʻrta-Dunay platosi va Bolqon yarimorolida joylashgan mamlakatdir. Poytaxti — Belgrad shahri. BMT aʼzosi. Aholisi 7,224 mln (2012).

Yevropa
BMT aʼzolari
Jahongir

Jahongirshoh Nuriddin (1569 — 1627) — Hindistondagi Boburiylar davlatining toʻrtinchi hukmdori (1605—27), Akbarning oʻgʻli. Asl ismi Sulton Salim. 

J. davlatni idora etish yuzasidan "Oʻn ikki dastur" eʼlon qilgan. Dasturga, asosan, dehqonlarga nosharʼiy soliqlar solish, mahalliy hokimlarga savdogarlarning mollarini ochib koʻrish, gunohkorlarning quloq-burunlarini kesish, sharob ishlab chiqarish, maʼlum kundan boʻlak vaqtda jonivorlarni soʻyish, tugʻilgan qizlarni oʻldirish (Rojastxonda), soliq hisobiga bolalarni tortib olish (Bengaliyada) va b. man etilgan. J. davrida imperiya tarkibiga Mevar (1614), Aqmadnagar (1620), Bijapur va Golkonda (1621) hamda Panjob (bir qismi) qoʻshib olindi. J. davlatni hind rojalari bilan kelishib idora qilishga intildi. J. davrida tasviriy sanʼat, miniatyura va adabiyot rivoj topdi, bir necha maqbara, jumladan Akbar maqbarasi qurildi. J.ning oʻzi ham sheʼrlar yozgan. Uning "Jahongirnoma" asari mashhur. Saltanatining soʻnggi yillarida davlat ishlarini xotini Nurjahon begim boshqargan.

Manbalar 

Boburiy hukmdorlar
Bahodir Shoh I

Bahodir-shoh I, Bahodirshoh I Muazzam (1641 -1712) – Boburiylar sulolasidan hukmdor (1707 – 1712).

Koʻngilchan, katiyatsiz shoh boʻlgan. Uning davrida Boburiilar davlatining taiazzuli dayum etgan. Yirik yer egalariiing koʻllab-quvvatlashlaridan umidvor boʻlib, ularga boʻshab qolayotgan xaziiasidan qimmatbaho toshlar va podsho mulklaridan yerlar ajratib bergan. Marathalar va sikhlarga qarshi kurashgan. Sikxlarga qarshi yurish paytida vafot etgan.

Manbalar 

 

Boburiy hukmdorlar
Jahondar Shoh

Jahondar Shoh - Boburiylar sulolasidan hukmdor (1712 - 1713).

Boburiy hukmdorlar
Farrux Siyyor

Farrux Siyyor - Boburiylar sulolasidan hukmdor (1713 - 1719).

Tarix
Boburiy hukmdorlar
Muhammadshoh

Muhammad Shoh — Boburiylar sulolasidan hukmdor (1719 — 1748).

Boburiy hukmdorlar
Temuriylar
Ahmad Shoh Bahodir

Ahmad-shoh - Boburiylar sulolasidan hukmdor (1748 - 1754).

Boburiy hukmdorlar
Olamgir II

Alamgir II - Boburiylar sulolasidan hukmdor (1754 - 1760).

Boburiy hukmdorlar
Shoh Alam I

Shoh Alam I - Boburiylar sulolasidan hukmdor (1760 - 1788).

Manbalar 

Boburiylar
Shoh Olam II

Shoh Alam II - Boburiylar sulolasidan hukmdor (1788 - 1806).

Boburiylar
Akbar Shoh II

Akbar Shoh II - Boburiylar sulolasidan hukmdor (1806 - 1837).

Boburiy hukmdorlar
Bahodir Shoh II

Bahodir Shoh II (1775 – 1862) – Boburiylar sulolasidan hukmdor (1837 – 1858).

U 1837 – 58 n.lari ram-ziy jihatdan toj va taxt vorisi boʻlsa ham uning na siyosiy, na ijtimoiy va na iqgisodiy mustaqilligi qolgan edi. Oʻsha paytdaga ingliz general-gubernatori Baxodirshohga ogohnoma yuborib, unda Dehlidagi Qizil qalʼada yashayotgan oxirgi podshohsan deb xabar beradi. Bu esa Boburiylar saltanatining nihoyaga yetganini bildirardi. 1857-yilda mamlakatda in-glizlar hukmronligiga qarshi sipohiylar qoʻzgʻoloni koʻtarilishi bilan xalq B.ni qoʻzgolon rahbari va Hindistonningoliy hukmroni deb eʼlon qiladi va undan om-mani ingliz mustamlakachilariga qarshi muqaddas kurashga daʼvat etmshni talab qiladi. Mustamlakachilardan qoʻrqib qolgan va ular ustidan galaba qozonishga koʻzi stmagan shoh xalq talabini rad etadi. Ammo qoʻzgʻolonchilar oʻxtari yozgan muro-jaatnomaga B.ni imzo chskishga majbur qiladilar. B.ning nomiga boʻlsa ham qoʻzgʻolonga boshchilik qilishi mamlakatda ingliz hukmronligiga katta xnvf tugʻdirdi. Inglizlar B.ni asir olib, umrbod Myanma (Birma)ga surgun qildilar. B. urdu tilida Zafar taxallusi bilan ijod etgan mashhur shonr ham edi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 Hoshimov I., Hindistondya Boburiylar sulolasi saltanati, T., 1996.

Boburiy hukmdorlar
MC Shod

MC Shod - Dilshod Gʻiyosovning (1986 yili 3 mayda tugʻilgan) ijodiy taxallusi boʻlib, u shu ism ostida Kvartet guruhi va TV hamda radioda chiqishlar qilgan.

Tarjimai hol 
Dilshod 1985-yili Toshkentda tugʻilgan. Yunusobod tumanidagi 105-maktabda boshlangʻich va oʻrta taʼlimni olgan. Soʻng O`zMUning jurnalistika fakultetiga oʻqishga kirdi. Hozirda shu oliy oʻquv yurti talabasi.

Ijod 
MC karyerasini Sezam radiosida boshlagan. Radioga kuryer sifatida ishga olinib, yarim yil ichida muharrir eʼtiboriga tushdi. Shundan soʻng Mr. Joker bilan birgalikda tandem ijod boshladi va DJ Rustambek hamda Saidaʼlo Isroilov bilan Kvartet guruhini tuzishdi. Hozir Mr. Joker bilan "Marka" keyinchalik "Marka-Z" guruhida faoliyat yuritadi. U guruhda rap partiyalarini ijro etadi. Bir qancha ommabop radioeshittirishlarda ishtirok etib kelmoqda.

Filmografiyasi

Film
MC

MC (inglizchadan Master of Ceremonies, Bayramlar Ustasi, emsi deb talaffuz qilinadi) — bayram-tadbir yigʻinlarida o`rtakashlik qiluvchi shaxs. Toʻy-maʼrakalardagi oʻrtakashdan farqli oʻlaroq, disko-shoularni yoki koncertlarni olib boradi. Bunda u tomoshabinlar bilan interfaol muloqotda boʻladi, tomoshani qizdirib turadi va hk. MC soʻzi hip-hop janrida ijod qiluvchilarga nisbatan ham qoʻllaniladi (MC Shod kabi).

Qoʻshimcha 

 Hip-hop MC`lar 

Musiqa
Kvartet (guruh)

Kvartet — oʻzbek pop guruhi. DJ Rustambek, DJ Saidaʻlo, MC Shod hamda Mr Jockerdan tashkil topgan.

Aʼzolar 
 DJ Saidaʼlo — (Otabek)
 DJ Rustambek — (Rustam)
 Mr Jocker — (Javlon Asatullayev)
 MC Shod — (Dilshod Gʻiyosov)

Tarix 

Guruh Sezam radiosida RJlik qiluvchi DJ Rustambek va Saidaʼlo tashabbusi bilan tuzilib, unga MC Shod va Mr Jocker jalb etilgan. Birinchi qoʻshiq sifatida Brigada serialining saundtregining hajviy rimeyki ijro etilgan.

Jamoat eʼtibori 
"Kvartet" koʻp bora tele va radioefirga chiqqan. Telekoʻrsatuvlarning birida (Oʻzbekiston telekanalida) guruh zamonaviy pop-musiqa vakillari sifatida taklif qilinib, „milliy mentalitetga toʻgʻri kelmaydigan“ faoliyat uchun tanqid etilgan. „Kvartet“ aʼzolari ekstsentrik sifatida eʼtiborga tushishgan.

Diskografiyasi

Singllari

Kliplari

Filmografiyasi

Film

Havola 
Kvartet guruhining rasmiy sayti

Musiqa
Oʻzbekistonlik erkak qoʻshiqchilar
Aroqiya

Araqiyeh (forscha: عراقيه, Arāqīyeh deb ham romanizatsiya qilinadi)  – Eronning Bushahr ustonining Farahan shahristoniga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqning aholisi 30 nafarni tashkil etadi.

Manbalar 

Eron
Eron aholi punklari
Aholi yashash punktlari
Aholi punktlari
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat madhiyasi

Oʻzbekiston Respublikasining Davlat Madhiyasi haqidagi qaror 1992-yilning 10-dekabrida Oʻzbekiston Respublikasi Yuqori Kengashining 11-chaqirigʻida qabul qilingan. Ushbu madhiya 1992-yildan hozirgi paytgacha Oʻzbekiston Respublikasining madhiyasi hisoblanadi.

Oʻzbekiston xalq shoiri Abdulla Oripov soʻzi, Oʻzbekiston xalq bastakori Mutal Burhonov musiqasi.

Matni

Majburiy ijro etish holatlari 

Oʻzbekiston Respublikasining „Oʻzbekiston Respublikasining davlat madhiyasi toʻgʻrisida“gi qonuniga muvofiq madhiya quyidagi holatlarda ijro etilishi shart:
 Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti lavozimiga kirishganidan — qasamyod qabul qilganidan keyin;
 Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati yalpi majlislarining ochilish va yopilishida.

Manbalar

Havolalar  

Oʻzbekiston
Sulton Mahmud

Sulton Mahmud (kum.Soltan Magmut Chopanny Lancers / Soltan Mahmut Chopan Oğlu, eski rus. Sulton Mut, Saltamamut ; XVI asrning 2-yarmi — XVII asrning 1-yarmi) — Shimoliy-Sharqiy Kavkazdagi Shamxal xonadonining harbiy-siyosiy arbobi. Endiriya hukmronligi hukmdori. Tarkovskiy Shamxalatidagi fuqarolar nizolari davrida uning davlati 1867-yilda tarqatib yuborilgunga qadar mustaqil boʻlib qoldi. Rossiya davlati manbalarida u mulkdor, mirzo/murza va shahzoda unvonlari bilan yuritilgan. Shomxal Cho‘ponning o‘g‘li.

Sulton Mahmud 118-yil davomida Shimoliy Kavkazdagi rus taʼsirini yoʻq qilgan Karaman jangida rus qoʻshinlari ustidan qozonilgan gʻalaba tufayli shuhrat qozondi.

Sulton Mahmud qumiq xalqining milliy qahramoni hisoblanadi.

Kelib chiqishi va oilasi 
Sulton-Mahmud 1580-yillarning oxirida, oʻz oʻgay birodarlari bilan nizoda gʻalaba qozonib, Endireydagi markaz bilan oʻz mulkini shakllantirishga muvaffaq boʻlgach, tarixiy maydonga chiqdi. Aka-uka bilan janjalning sababi Soltan-Mutning qumiq shamxal Chopanning tengsiz nikohidan kelib chiqishi va Kabardiyaning eng muhim jiyani Xatu Anzorov edi. Bunday nikohdan boʻlgan oʻgʻillar chanka deb atalgan va biy-adatga koʻra, meros olish huquqiga ega emas edi. Shu bilan birga, Xatuning qizi Qrim xoni bilan turmush qurganligini eʼtiborsiz qoldirmaslik kerak. Bu Sulton-Mutning Qrimning kuchli hukmdorlari bilan qarindoshligini anglatardi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 Kusheva Ye. N. Narodi Severnogo Kavkaza i ix svyazi s Rossiey (vtoraya polovina XVI — 30-e godi XVII veka) : monogr. / Red. izd-va I. U. Budovnits. — AN SSSR. Institut istorii. — M. : Izd-vo AN SSSR, 1963. — 372 s. — 1500 ekz.
Shimoliy Kavkaz tarixi
Abandon

Abandon — sugʻurta hodisasi yuz berganda sugʻurta pulini toʻla olish maqsadida sugʻurta qildiruvchining sugʻurtalangan mulkga boʻlgan huquqlaridan sugʻurtalovchi foydasiga voz kechish huquqi.

Havolalar 
 http://www.unic.gov.uz/uzb/glossary.php 

Sugʻurta
Avtomobil sug'urtasi

Avtomobil sugʻurtasi - avto va mototransport vositalarini hamda haydovchi va yoʻlovchilarni sugʻurtalash. Tanlangan variantdan kelib chiqqan holda sugʻurta qoplamasining har xil turlarini nazarda tutadi. Ulardan keng tarqalgani - avtomobil salonida boʻlgan haydovchi va yoʻlovchilarni yoʻl-transport hodisasi (YTH) natijasida tan jarohatlari etkazilishidan sugʻurtalash; YTH natijasida tibbiy xarajatlarni sugʻurtalash (tibbiy koʻrsatmalar boʻyicha davolanish uchun xarajatlar(; YTH natijasida vafot etishini sugʻurtalash; YTH va b. natijasida tranport vositasining zararlanishi yoki butunlay nobud boʻlishini sugʻurtalash. Avtomobil sugʻurtasi sohasi avtomobil yoki mototsikldan foydalanishda yuqori xavf manbaasi ekanligi bilan bogʻliq uchinchi shaxlarning hayoti, sogʻligʻi va mulkiga etkazilgan zarar uchun avtotransport egasining fuqarolik masʻuliyatini sugʻurtalashni Oʻz ichiga oladi (koʻpchilik davlatlarda majburiy hisoblanadi).

Manba 
http://www.unic.gov.uz/uzb/glossary.php 

Sug'urta
Xedjing

Xedjing
yo`qotishlarni sug`urtalash, omborga joylashda yo`qotishlar qaltisligini yoki teng miqdordagi shartnomalar tuzish yo`li bilan narxning salbiy O`zgarishi sababli foydaning kamayishini minimallashtirish, ammo naqd pul hisob-kitobi va muddatli operatsiyalarda qarama-qarshi pozitsiyalarni hisobga olish bilan.

Manba: http://www.unic.gov.uz/uzb/glossary.php 

Sug'urta
Fuqarolik masʻuliyatini sugʻurtalash

Fuqarolik masʻuliyatini sugʻurtalash 
rivojlangan davlatlarda keng tarqalgan masʻuliyatni sugʻurtalash turi. Ularning koʻpchiligida FM sugʻurtalash majburiyati qonunchilikda belgilangan. Uning mohiyati shundan iboratki, xavfli obʻektlardan foydalanayotgan yoki ularni boshqarayotgan (masalan, transport vositalari) shaxs ushbu amallar sababli uchinchi shaxslarning mulki yoki hayoti va sogʻligʻiga etkazgan zaralari uchun masʻul boʻlishi shart. Qonun boʻyicha masʻuliyat ataylab qilinmagan huquqbuzarlik yoki shartnoma majburiyatlarini buzish bilan bogʻliq boʻlishi ham mumkin. FM sugʻurtalash yoki uchinchi shaxslar oldidagi masʻuliyatni sugʻurtalash eng koʻp sonli sugʻurta turi boʻlib, uning barcha turlarini sanab oʻtish qiyin.

Manba 
http://www.unic.gov.uz/uzb/glossary.php 

Sug'urta
Franshiza

Franshiza sugʻurta shartnomasi sharti bilan koʻzda tutilgan maʼlum miqdordan oshmaydigan zararni sugʻurtalovchi toʻlamasligi. Franshiza sugʻurtalanuvchi zararni qoplashdagi shaxsiy ishtirokining shakli boʻlib, odatda, zararlar nisbatan katta boʻlmaganda qoʻllaniladi. Franshiza sugʻurta mukofotining kamayishiga taʼsir etadi. Franshiza shartli (chegirib qolinmaydigan) va shartsiz (chegirib qolinadigan) turlarga boʻlinadi. SHartli franshiza — agar zarar summasi franshiza summasidan oshmasa, sugʻurtalanuvchi mustaqil ravishda zararni qoplaydi, agar zarar miqdori franshizadan oshsa, zarar sugʻurtalovchi tomonidan toʻla qoplab beriladi. SHartsiz franshiza — franshiza summasi har qanday holatda ham chegirib qolinadi. Franshiza sugʻurta summasidan maʼlum foiz yoki summa koʻrinishida belgilanadi.

Manba: http://www.unic.gov.uz/uzb/glossary.php 

Sug'urta
Fakultativ qayta sug'urtalash

Fakultativ qayta sug`urtalash
biron bir qaltislikni qayta sug`urtalashga topshirish bo`yicha tsedent qayta sug`urtalovchi oldida hech qanday majburiyatga ega bo`lmaydigan qayta sug`urtalash uslubi. TSedent qaltisliklarni qachon, qancha va qanday shartlarda qayta sug`urtalashga topshirishni O`zi hal etadi. Qayta sug`urtalovchi qaltislikni qabulishi shart emas. Fakulьtativ qayta sug`urtalash va birlashib sug`urtalash o`rtasidagi farq shundan iboratki, polis egasi qayta sug`urtalash shartnomasi mavjudligi to`g`risida bilmaydi. Birlashib sug`urtalashda uning ishtirokchilari, ularning qaltislikdagi ulushlari yagona polisda ko`rsatilib, ularning har biri sug`urtalanuvchidan sug`urta mukofotidan O`z ulushini olsa, qayta sug`urtalovchi esa O`z qayta sug`urtalash mukofotini sug`urtalovchidan oladi.

Manba: http://www.unic.gov.uz/uzb/glossary.php 

Sug'urta
FOREX

FOREX (oʻqil. Foreks, ) bozori - banklararo bozor boʻlib, u xalqaro savdo aniq qayd etilgan valuta kurslaridan oʻzgaruvchan kurslarga oʻtganida, 1971-yilda shakllangan. Bunda bir valyutaning boshqa valyutaga nisbatan kursi oddiygina belgilanadi, yaʼni har ikki tomon rozi boʻlgan kurslar nisbati boʻyicha valyuta almashiniladi. Oʻz hajmiga koʻra mazkur bozor boshqa barcha bozorlardan katta hisoblanadi. Masalan, qimmatli qogʻozlar bozorining jahondagi kundalik hajmi qariyb 300 milliardni tashkil etadi. Holbuki, Forex bozorining kunlik hajmi 1-3 trillion dollar deb baholanadi.

Forex aksiyalar yoki valyuta fyucherslari kabi aniq savdo qilinadigan joyi yoʻq. Forex bozorida savdo bir yoʻla butun jahondagi yuzlab banklarda telefon va komputer terminallari orqali oʻtadi.

Bundan tashqari, fyuchers va fond bozorlarining yana bir jiddiy farqi va ayni paytda cheklovi bor - bunda savdo kun oxirida to'xtatilib, faqat keyingi kuni ertalab davom ettiriladi. Shu bois, agar siz Rossiya bozorida savdo qilayotgan, bozor uchun muhim ayrim voqealar esa AQShda yuz bergan boʻlsa, u holda ertalab bozor ochilishidagi holat siz kutganingizga mutlaqo toʻgʻri kelmasligi mumkin. Forex bozori kecha-yu kunduz 24 soat mobaynida ishlaydi va valyuta ayirboshlash butun ish haftasi davomida toʻxtamaydi. Amalda soat mintaqalarining har birida (yaʼni, London, Nyu York, Tokyo, Gonkong, Sidney va boshqa joylarda) valyutani kotirovkalash istagida boʻlgan dilerlar bor.

Manbalar 
 nbu.uz
 About Forex 
 Forex blog. Turkish. Türkçe
 Currency rates for forex trading 
Forex haqida barchasi o'zbekcha 
Moliya
Bilga Kul Qodir xoqon

Bilga Kul Qodir xoqon — Qoraxoniylar turkiy sulolasining va davlatini asoschisi (840 — 880).

Qarluq qabilalar ittifoqiga kirgan Chigil qabilasining Edgish qabilasidan kelib chiqqan. 791-yildan boshlab qarluq hukmdorlari Uygʻur xoqonlari hokimiyatiga boʻysunishdi va yabgʻu unvoniga ega boʻlishdi.

840-yilda Uygʻur xoqonligi tugatildi. Vaqtinchalik anarxiyadan foydalanib, bir qator nufuzli qarluq zodagonlari yoʻqolgan mustaqilligini tiklashga qaror qildilar va oʻzlarining yetakchisi, yirik savdo shahri Isfijobning hukmdorini xoqon deb eʼlon qilishdi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Kochnev B.D., Numizmaticheskaya istoriya Karakhanidskogo kaganata (991 — 1209 gg.). Moskva „Sofiya“, 2006.

Qoraxoniy davlati hukmdorlari
Turkiy hukmdorlar
Bozir Arslonxon

Bozir Arslonxon - Qoraxoniylar sulolasining hukmdori (? - 910).

Qoraxoniy davlati hukmdorlari
Ogʻulchak Arslonxon

Ogulchak Qodir-xon - Qoraxoniylar sulolasidan hukmdor (-).

Qoraxoniy davlati hukmdorlari
Muso Bug‘roxon

Muso Bug‘roxon – Qoraxoniylar sulolasining hukmdori (955 - 958).

Qoraxoniy davlati hukmdorlari
Sulaymon Arslonxon I

Sulaymon Arslonxon I – Qoraxoniylar sulolasining hukmdori (968 - 970?).

Qoraxoniy davlati hukmdorlari
Ali Arslonxon I

Ali Arslonxon I – Qoraxoniylar sulolasining hukmdori (970 – 998).

Qoraxoniy davlati hukmdorlari
Ahmad ibn Ali Arslonxon

Ahmad ibn Ali Arslonxon – Qoraxoniylar sulolasining hukmdori (998 – 1017).

Qoraxoniy davlati hukmdorlari
Gastarbayter

Gastarbayter (nem. „gast“ — mehmon, „arbeit“ — ish, mehnat) — xorijiy mamlakatdan kelgan ishchi.
Gastarbayterlik bilan asosan rivojlanayotgan va qoloq mamlakatlar aholisi vakillari shugʻullanadi. Masalan, sobiq SSSR hududidagi respublikalardagi ishchi kuchning Rossiyaga migraciyasi. Biroq doim ham shunday emas. Misol uchun nisbatan rivojlangan Sharqiy Yevropa ishchilarining Gʻarbiy Yevropada gastarbayterlik bilan shugʻullanishi.

Jamiyat
Mansur ibn Ali

Mansur ibn Ali - Qoraxoniylar sulolasining hukmdori (1017 - 1024).

Qoraxoniy davlati hukmdorlari
Ahmad Togʻonxon II

Ahmad Togʻonxon II  - Qoraxoniylar sulolasining hukmdori (1024 - 1026).

Qoraxoniy davlati hukmdorlari
Yusuf Qodirxon

Yusuf Qodirxon  – Qoraxoniylar sulolasining hukmdori (1026 - 1032).

Qoraxoniy davlati hukmdorlari
Sulaymon Arslonxon II

Sulaymon Arslonxon II  – Qoraxoniylar sulolasining hukmdori (1032 - 1040).

Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdorlari
Qoraxoniy davlati hukmdorlari
Muhammad Bug‘roxon

Muhammad Bug‘roxon – Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdori (1056 - 1057).

Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdorlari
Mahmud Toʻgʻrulxon

Mahmud Toʻgʻrulxon – Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdori (1059 - 1074).

Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdorlari
Umar Toʻgʻrulxon

Umar Toʻgʻrulxon – Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdori (1074 - 1075).

Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdorlari
Xorun Bug‘roxon II

Xorun Bug‘roxon II - Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdori (1075 - 1102).

Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdorlari
Ahmad Arslonxon II

Ahmad Arslonxon II - Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdori (1103 - 1128).

Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdorlari
Ibrohim Bug‘roxon II

Ibrohim Bug‘roxon II - Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdori (1128 - 1156).

Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdorlari
Muhammad Bug‘roxon III

Muhammad Bug‘roxon III - Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdori (1156 - 1180).

Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdorlari
Yusuf Tamg‘achxon II

Yusuf Tamg‘achxon II - Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdori (1180 - 1205).

Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdorlari
Muhammad Bug‘roxon IV

Muhammad Bug‘roxon IV - Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdori (1205 - 1211).

Sharqiy qoraxoniylar davlati hukmdorlari
1211-yilda vafot etganlar
Ali-tegin

Ali-tegin (Ali ibn Hasan) – Qoraxoniylardan. Movarounnahrda hukmronlik qilgan (1020—1034).

Qoraxoniylar
Yusuf (Qoraxoniy)

Yusuf – Qoraxoniylar Gʻarbiy kagʻonligining hukmdori (1034 - ок.1060).

G`arbiy kag`onligi hukmdorlari
Arslan-tegʻin (Qoraxoniy)

Arslan-tegʻin – Qoraxoniylar Gʻarbiy kagʻonligining hukmdori (1034 - ок.1060).

G`arbiy kag`onligi hukmdorlari
Xizrxon

Xizrxon – Qoraxoniylar Gʻarbiy xoqonligining hukmdori (1080 - 1087).

1080-yilda vafot etgan Shamsulmulkdan keyin uning ukasi Xizr oʻrnini egalladi, undan bir necha tanga kelib tushdi. Xizr Movarounnahrga, shu jumladan Fargʻonaga tegishli edi. Davlatning poytaxti Samarqand edi.

V.V.Bartoldning fikriga koʻra, Xizrxon davrida davlat gullab-yashnagan holatda boʻlgan. Xizrxon shoirlarga homiylik qilgan. Nizomiy Aruziy Samarqandiy Xizrxon davrida Qoraxoniylar saroyi oʻzining goʻzalligi va ulugʻvorligi bilan ajralib turardi, deb taʼkidlagan edi.

Xizrxon 1087-yilda vafot etdi va uning oʻrniga oʻgʻli Ahmadxon ibn Xizrxon chiqdi.

Adabiyotlar 
 Bartold V. V. Turkestan v epokhu mongol'skogo nashestviya // Sochineniya. T. I. M., 1963. 
 Kochnev B. D. Numizmaticheskaya istoriya Karakhanidskogo kaganata (991 – 1209 gg.). Moskva «Sofiya», 2006

Kishilar
Oʻzbekiston tarixi
Gʻarbiy Qoraxoniylar davlati hukmdorlari