MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Qizig'i Ha Ha

Funny Ha Ha 2002-yilda Andrey Bujalski tomonidan yozilgan va yozilgan amerkalik film. Bu birinchi mumblecore filmi deb tan olingan. Film 16 mm film juda kam byudjetda suratga olingan. Bu yigirma yoshlardagi odamlar hayotini muhokama qiladi, ular kollejdan keyin hayot bilan kelishishga harakat qiladilar va kattalar uchun mas’uliyatlarga duch kelishadi, agar ularni iloji boricha uzoqroq qoldirish uchun.

Qichqiriq 
Marni yaqinda bitirgan va vaqtincha ish topishga harakat qilmoqda. U kollejdagi doʻsti Aleksning (yaʼni u allaqachon munosabatda boʻlgan) eʼtiborini jalb qilishni va biron ichishni kamaytirishni xohlaydi. Qisqacha Boston Massachusets" id"mwDQ" rel"mw:WikiLink" title"Allston, Boston, Massachusetts"Allston qishlogʻida, Massachusettsda sodir boʻladi.

Qopish 
Film tanqidchilar tomonidan yaxshi qabul qilindi, ular uni reallligi uchun maqtadi. Rotten Tomatoesda film 41 tanqidchi tomonidan berilgan sharhlarga asoslanib 88% maʼqullash reytingiga ega. Metakritikda film 16 tanqidchi tomonidan berilgan sharhlarga koʻra, 100 dan 78 ta natijaga ega boʻlib, bu „umumiy maʼqul baholarni“ koʻrsatadi.

Boston Globening Wesley Morris filmi „aqlli kuzatilgan, bezovta va anʼanaviy emas“, deb atagan. Daily Variety-ning Robert Koehler filmi „goʻzal va diqqatli va mutlaqo bezaksiz“ deb aytdi.

U NyuYork Timesning A. O. Scott, Austin xronikasining Kimberley Jones, Oregonianning Mark Mohan va Varietyning Robert Koehler tomonidan eng yaxshi 10 ta roʻyxatga kiritildi.

Filmning eng keng koʻlamli namoyishi uchta kinoteatrda boʻlgan. U 82 620 dollar daromad oldi.

Film keyinchalik birinchi mumblecore filmi deb tasvirlangan, bu kam byudjet, amatyor aktyorlar va tabiiy muhit bilan tavsiflangan Amerika kinoning yangi janri.

Blu-ray 
Film 2017-yilda Factory 25 tomonidan Blurayda chiqarilgan. Unda Chuq Klosterman va Tao Lin insholari mavjud edi.

Mukofotlar 
Andrey Bujalski 2004-yilda Independent Spirit kuzatib boradigan mukofotning gʻolibi edi. Film 2004-yilda Black Point Film Festivalida film mukofotiga sazovor boʻldi. 2005-yilda Kate Dollenmayer Milliy kino tanqidchilar jamiyati eng yaxshi aktrisa mukofotiga nomzod boʻldi. Keyingi yili u „tabiiy, nuansli ijro“ ni maqtab, Chlotrudis jamiyati tomonidan Eng yaxshi aktrisa mukofotiga nomzod boʻldi.

Maʼlumotnomalar

Tashqi bogʻlar 

 
 
 
 Tao Linning assesi

2002-yil filmlari
Ala ad-Din al-Basir

Ala ad-Din al-Basir (1294-yilda vafot etgan) — mamluk amir. U Quddusdagi xayriya vaqflari va Quddus va Xevrondagi Ikki oliygohning nazoratchisi boʻlgan boʻlgan.

U Ayyubiylar sulolasining soʻnggi (as-Solih davrida) va Mamluklar sulolasining boshida (Baybars va Qalavun davrida) yashagan.

Ismlari 

 Ala ad-Din al-Bassir ():  taxallus boʻlib, „zukko, fahmli“ maʼnosini bildiradi. Taxallus ham  () boʻladi va  /  () esa joy nomlarida.
 Ala ad-Din Aydugʻdiy ibn Abdullloh as-Ṣolixiy an-Najmiy ():  — nisba (ism + ), yaʼni u Ayyubiy amiri boʻlgan as-Salih Najm ad-Dinning mamluki edi.
 Ala ad-Din Aydugʻdiy ar-Rukniy ():  oʻzi xizmat qilgan Mamluklar sultoni Baybarsga () ishora qilishi mumkin.

Uni Mamilla qabristonidagi Kubakiya maqbarasiga dafn etilgan Alaaddin Aydugʻdiy ibn Abdulloh al-Kubakiy (al-Kabakiy) bilan adashtirmaslik kerak.

Meros 
U Quddusdagi bir qator qurilish loyihalari uchun mas’ul edi. Shaharning baʼzi joylari uning nomi bilan atalgan.

 Aladdin Ribot ('Alaʾad-Din al-Bashir Ribat) / al-Baṣīri masjidi, Nazoratchi darvozasi tashqarisidagi rabot. Qurilish paytida u oʻz tayoqidan oʻlchov vositasi sifatida foydalangan va koʻrgan odamlar eʼtiborsiz qoldiradigan oʻlchov xatosini topgan. Bu uning qabri / ziyoratgohi va Afro-Falastinliklar jamoasiga tegishli uylarni oʻz ichiga oladi.
 Nazoratchi darvozasi ('Ala ad-Din al-Basir darvozasi) rabot nomi bilan atalgan.
 Aladdin koʻchasi: rabot nomi bilan atalgan
 al-Busayriy Sabil (al-Bashir Sabil), uning nomi bilan atalgan sevil (favvora).
 Tahorat eshigi va tahoratxona darvozaning gʻarbidagi (tashqi tomonida): u tomonidan tiklangan.

U Xevronda ham hammom va bugʻdoy, arpa uchun omborxona qurdi:

Manbalar 

1294-yilda vafot etganlar
Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
Mamluk amirlari
Nusratul Islom madrasasi

Nusratul islom madrasasi — Hindistonning Kerala shtati, Manjeri, Pullancheri shahridagi madrasa (islom diniy maktabi). Maktab 1-10-sinflarda boshlangʻich va oʻrta sinf oʻquvchilari uchun islom diniy taʼlim va dunyoviy kurs ishlari boʻyicha taʼlim berish bilan shugʻullanadi

Nusratul madrasasi Kerala islom diniy taʼlim kengashi bilan bogʻlangan.

Manbalar 

Hindistondagi madrasalar
Manjeri
Malappurum tumanidagi maktablar
Sultanul Madaris

Sulton ul Madaris () Hindistonning Lakhnau shahridagi oliy diniy taʼlim berish uchun ochilgan shia islom madrasasi (diniy maktab). Asosiy fanlar qatoriga huquqshunoslik, ilohiyot va islom adabiyoti kiradi.

Tavsifi 
U 1892-yilda Oyatulloh Sayid Muhammad Abul Hasan tomonidan asos solingan. Keng madrasa binolari Avadning xayrixohi Navab Mehdi Hasan Xon nazorati ostida bunyod etilgan. 1911-yilda poydevor qoʻyilgan va markaziy zalni Agra va Oud birlashgan viloyatlarining oʻsha paytdagi leytenant-gubernatori ser John Prescott Hewett ochib bergan. Sultonul Madaris Lakhnaudagi ikkinchi shia diniy maktabidir. Birinchisi inglizlar tomonidan yopilgan Madrasatul Imomiya, uchinchisi Jomiya Nazmiya edi.

Kurslari 
Madrasa tomonidan quyidagi kurslarda oʻqishlik taklif etiladi:

 Darjat Tahtaniya
 Darjat Fokaaniya
 Darjat-e-Aaliya
 Darj-e- Sannad-ul-Afozil (Davomiylik 3 yil)
 Darj-e- Sadar-ul-Afozil

Dastlabki ikki kurs Darjat Tahtaniya va Darjat Fokaaniya yetti Darjadan iborat (darajalar/bosqichlar) boʻlgan asosiy kurslardir.

Bitiruvchilari 
Sultonul Madarisdan taʼlim olgan muhim shaxslarga quyidagilar kiradi, ammo bu holar ular bilan cheklanmaydi:

 Moulana Molvi Iftixor Hussayn Ansoriy
 Ayatullah Sayyid Ali Naqi Naqvi
 Ayatullah Al-Udhma Syed Rahat Hussayn Rizvi Gopalpuri
 Ayatullah Said Muhsin Navab Rizvi Mujtahid,
 Hujat Ul Islam Aga Syed Mohammad Taqi Musavi Kashmiri
 Mavlono Said Ibne Hasan Nonaharvi, Principal, Madrasatul Waizeen.
 Prof. Said Shabihul Hasan Nonaharvi, Lucknow Universitate was professor and chairman of Urdu Department at Lucknow University,
 Ziyaʼul Millat Mavlono Mujtahid Said Vasi Muhammad Abidi, Hoza-e-Ilmiya Vasiqa, Fayzobod.
 Mavlono Said Litafat Hussayn Gopalpuri
 Mavlono Said Hasan Naqvi, Luakhnau
 Prof. Imran Raza Rizvi.
 Mavlono Said Mohammad Mehdi Zayadpuri.
 Mavlono Muhammad Mustafa Javhar, Adeeb, Karachi.
 Mavlono Ariful Millat Mufti Said Arif Husayn Rizvi Mujtahid. Sultanul Madaris, Xayrpur.
 Mavlono Said Muhammad Adil Rizvi (Rizvia Karachi)
 Mavlono Said Asad Raza Rizvi Gopalpuri
 Mavlono Said Mohammad, Sultanul Madaris.
 Mavlono Said Ali, Sultanul Madaris.
 Mavlono Said Hussain, Prof. Faqihat, Jamiya Sultaniya.
 Mavlono Said Ali Hussain, Leksiyachi, Faqihat, Jamiya Sultaniya.
 Mavlono Altaf Haider, Leksiyachi, Faqihat, Jamiya Sultaniya.
 Xatib-e-Akbar Allama Mirza Muhammed Athar
 Mavlono Said Abu Iftikhar Zaidi, Imam-e-Juma, Burundi.
 Mavlono Aalim Husayin, Shair Arabi
 Mavlono Xadem Husayin
 Mavlono Said Riyaz Akbar Aabedi Barahvi, Mombasa
 Mavlono Muhammad Hasan Maroofi, Imam-e-Juma, Hussayni Missiyasi, Hounslow, London
 Mavlono Mohammad Jafar vaiz Ansari, Bani Madars e Jafarul ulum, Muzaffarnagar, Uttar Pradesh
 Said Sadar Uddin Mosavi

Yana qarang 

 Tafazzul Husayn Kashmiriy
 Madrasatul Vaizin
 Jamiya Nazmiya
 Sultonul Madaris
 Tanzim-ul-Makotib
 Jamiya Imaniya, Varanasi

Manbalar

Havolalar 

 Sultonul Madaris rasmiy sayti
Hindistonda Islom
Hindistondagi madrasalar
Lakhnauda taʼlim
Irena Nalepa

Irena Mariya Nalepa ( [iˈrɛ.na ma.rja naˈlɛ.pa]; 1951-yil 24-noyabrda tug‘ilgan) - polshalik nevrolog, farmakolog va biokimyogar, tibbiyot fanlari professori va Polsha Fanlar akademiyasi Farmakologiya instituti professori. 

U Krakov universitetini tugatgan va 1980-yilda doktorlik darajasini olgan. 2004-yildan boshlab u toʻliq professor unvoniga ega bo‘ldi.

Hozirg u professor, miya biokimyosi boʻlimining boshligʻi va Polsha Fanlar akademiyasi Farmakologiya instituti vitse-prezidenti, Wszechświat ommaviy fanlar jurnali ilmiy kengashi raisi va Polsha fanlar akademiyasi nevrologiya qoʻmitasining aʼzosi.

Manba 

CS1 Polish-language sources (pl)
1951-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Tanzimul Maktab

Tanzimul Maktab — Uttar-Pradesh shtatining Laknau shahrida joylashgan Hindistondagi shialar oʻrtasida diniy ongni oshirishuchun ochilgan tashkilot. Tashkilot hozirda Hindistonning 38 provinsiyasida 1246 ta oʻquv boʻlinmalarini (maktabxonalar/maktablar) boshqaradi. 1947 nafardan ortiq oʻqituvchilar, jumladan, 295 asosiy oʻqituvchilari 50 ming 457 nafar bolaga fidoyilik va gʻayrat bilan taʼlim-tarbiya bermoqda. Ushbu maktablar uchun maxsus ishlab chiqilgan oʻquv rejasi mavjud. Tashkilot oliy diniy taʼlim markazlarini ham boshqaradi, jumladan, Jamiyya Imomiya (oʻgʻil bolalar uchun), Jamatuz Zahra (qizlar uchun) va Xadijatul Kubro madrasalari tarmogʻi (diniy taʼlim olishni xohlovchi qizlar uchun). Ushbu markazlar Havza Sillabus dasturiga amal qiladi. Tashkilot tomonidan tuman, viloyat va viloyat miqyosida diniy maʼrifiy anjumanlar tashkil etilmoqda. Ushbu konferensiyalar qisqa muddatli oʻquv yigʻinlari vazifasini oʻtaydi. Ushbu konferensiyalar biron bir qatʼiy yoki doimiy joyda oʻtkazilmaydi, lekin ularning joylari vaqti-vaqti bilan oʻzgartiriladi, shuning uchun tobora koʻproq shia jamoatchiligi aholisi bundan foyda olishlari mumkin.

Sayid Safi Haydar Tanzimul Maktabning hozirgi kotibi hisoblanadi.

Tanzimul Maktab turli islomiy jurnallarni ham nashr etadi.

Mavlono Sayid Tehzib ul Hasan Tanzimul Maktabning katta islom olimidir.

Yana qarang 

 Tafazzul Husayn Kashmiriy
 Madrasatul Vaizin
 Jamiya Nazmiya
 Sultonul Madaris
 Tanzim-ul-Makotib
 Jamiya Imaniya, Varanasi

Manbalar 

Hindistondagi madrasalar
Lakhnauda taʼlim
Ogʻa Bozor masjidi

Ogʻa Bozor masjidi ( Masjed-e Agha Bozorg) — Eronning Koshon shahridagi tarixiy masjid. Masjid 18-asr oxirida usta meʼmor usta hoji Saʼbon-ali tomonidan qurilgan. Masjid va ilohiyot maktabi (madrasa) shahar markazida joylashgan.

Texnik xususiyatlari 
Masjid „Koshondagi eng yaxshi islom majmuasi va 19-asr oʻrtalarida qurilgan inshootlarning eng yaxshilaridan biri“ deb taʼriflangan. U oʻzining nosimmetrik dizayni bilan mashhur.

Galereya

Yana qarang 

 Erondagi masjidlar roʻyxati
 Eron arxitekturasi

Manbalar

Havolalar 

  Agha Bozorg Mosque, photography
Koshondagi turistik diqqatga sazovor joylar
Koshondagi bino va inshootlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Erondagi madrasalar
18-asr masjidlari
Isfahon masjidlari
Metall Fırtına

Metall Fırtına ( Metal Storm) — 2004-yilda turk yozuvchilari Orkun Uçar va Burak Turna tomonidan chop etilgan roman. U 2006-yildan boshlab bir necha yuz ming nusxa sotilgan holda, Turkiyada darhol bestsellerga aylangan.

Kitob asosan Turkiya va Qoʻshma Shtatlar (NATO ittifoqchilari boʻlgan) oʻrtasidagi urush haqidagi syujeti Turkiyada qizgʻin kutib olinishi tufayli xalqaro eʼtiborni qozongan. Turkiyaning „Radikal“ gazetasiga koʻra, „Tashqi ishlar vazirligi va Bosh shtab uni diqqat bilan oʻqiydi“ va „barcha vazirlar mahkamasi aʼzolari ham kitobni oʻqishiga shubha yoʻq“.

Aksariyat kuzatuvchilar kitobning syujeti va qabul qilinishi terrorga qarshi urush, Iroq urushi va ayniqsa Turkiyada milliy xoʻrlanish sifatida qabul qilingan „2003 yilgi Hud voqeasi“ ortidan Amerikaga qarshi kurashning ortib borayotgan darajasini aks ettiradi deb oʻylashadi.

Bu romanda AQSh hukumati nomi yoʻq prezident tomonidan boshqariladi. Bu prezident Jorj Bushni eslatadi va Injil tarafdorlari sifatida tasvirlanadi. Shuningdek, u yerda AQShning real hayotiy kabinet aʼzolari Condoleezza Rice va Donald Rumsfeld ham bor. Bu romanda oʻz mamlakatlarining boshchiligida oʻsha davrdagi mavjud boʻlgan siyosiy rahbarlar ham tasvirlangan.

Syujet 
2007-yilda Qoʻshma Shtatlar muhim strategik resurs-boraks konlarini nazorat qilish uchun Turkiyaga bostirib kirdi. Turkiyaning asosiy shaharlarini taʼminlagandan soʻng, Qoʻshma Shtatlar Turkiyani tarixiy raqiblari Gretsiya va Armaniston oʻrtasida boʻlish orqali S. R. V. shartnomasini qayta qabul qilishga urinmoqda. Turkiya bunga javoban Xitoy, Rossiya va Germaniya bilan harbiy ittifoq tuzadi. Keyin turk agenti Amerika yadroviy bombasini oʻgʻirlaydi va uni Vashingtonda portlatib, millionlab odamlarni oʻldiradi. Biroq, bu teskari natija va AQSh qoʻshinlari ishgʻol qilingan turk fuqarolarini suiisteʼmol qilishni kuchaytirmoqda va bosqinchilik tezlashmoqda. Amerika qoʻshinlari Istanbulga yetib borgach, mojaro AQSh kuchlari, turk qurolli fuqarolari, turk armiyasi askarlari va politsiya kuchlari oʻrtasidagi shahar jangiga aylanadi. Klimaks antiklimaktik boʻlib chiqadi; Istanbulning bosib olinishi Rossiya, Yevropa Ittifoqi va Xitoyni harbiy ittifoq tuzishga va bosqinni toʻxtatish uchun AQShni yadroviy urush bilan tahdid qilishga undaydi. Urush tugaydi. AQSh kuchlari chekinmoqda va Turkiya qutqariladi. „Kulrang jamoa“ nomli maxfiy turk razvedka agentligining aʼzosi boʻlgan agent tugʻilganidan itoatkor va axloqsiz yetimlar sifatida tarbiyalangan boʻlib, bosqinchi tashkilotchini, AQSh prezidentini moliyalashtirgan korporatsiyaning bosh direktorini oʻgʻirlaydi va bosh direktor Markaziy Osiyodagi qiynoqlari sahnasi bilan yakunlanadi.

Yana qarang 

 Turkiya-AQSh munosabatlari
 Qashqirlar makoni: Iroq, 2006-yilda suratga olingan turk filmi, shuningdek, Turkiya-AQSh ziddiyati

Manbalar 

 
 
 
Turk romanlari
Al-Turantaiya madrasasi

Al-Turantaiya madrasasi () Suriyaning Halab shahridagi madrasa majmuasi. U 1241-1251-yillarda Halablik tarixchi Ibn al-Udaym tomonidan qurilgan.

Bob an-Nayrab darvozasining sharqida shahar devorlaridan tashqarida joylashgan madrasa dastlab al-Kamoliya al-Udaymiyah () deb nomlangan. Keyinchalik, 14-asrda Damashq hukmdori Afif ad-Din at-Turantoy al-Mansuriy va Mamluklar sultoni Al Mansur Qalavun sharafiga uning nomi oʻzgartirilgan.

Yana qarang 

 Al-Firdavs madrasasi
 Al-Sultoniya madrasasi
 Al-Usmoniya madrasasi
 Az-Zahiriya madrasasi
 Qadimgi Halab shahri
 Xusruviya masjidi

Manbalar 

Halabdagi madrasalar
Suriyada Mamluklar arxitekturasi
Al-Zahiriya madrasasi

Az-Zahiriya madrasasi () Suriyaning Halab shahrida qurilgan 13-asrga oid madrasa majmuasi.

Yana qarang 

 Al-Firdavs madrasasi
 Al-Sultoniya madrasasi
 Al-Usmoniya madrasasi
 Qadimgi Halab shahri
 Xusruviya masjidi

Manbalar 

Halabdagi madrasalar
Suriyada Ayyubiylar arxitekturasi
Dijana Ravnikar

Diana Ravnikar (tugʻilganda berilgan ismi Grudiček; 1978-yil 4-iyunda Yugoslaviya SFRning Riyeka shahrida tugʻilgan) - sobiq slovyan biatlonisti va changʻichisi, kelib chiqishi xorvatiyalik).

Karyerasi 
Ravnikar Slovensiya nomidan 2002-yilgi qishki olimpiada oʻyinlarida Salt-Lake-Cityda, 2006-yilgi qishki olimpiada oʻyinlarida Turinda va 2010-yilgi qishki olimpiada oʻyinlarida Vancouverda qatnashgan.

Shaxsiy hayoti 
Hozirgi vaqtda u Koperda va Čavleda yashaydi.

Havolalar  
 Kokesh, Jerri (10-noyabr, 2010 y.). «Norvegiya erkaklari jahon chempionatiga e'tiborlarini qaratganlar». Биатлонмир. Xalqaro Biatlonchilar ittifoqi. Asl nusxadan 26-dekabr, 2014-yilda arxivlangan. 25-dekabr 2014y. tekshirilgan.

Manbalar 

 Dijana Ravnikar IBU BiathlonWorld.com da.
 Dijana Ravnikar BU BiathlonResults.com da.
Haticepınar

Haticepınar — Turkiya Kahramanmaraş viloyati Afshin shaharchasi va tumanining qishlogʻi. Uning aholisi 98 kishi (2022). Haticepınarda kurdlar yashaydi.

Geografiyasi 
Haticepınar Afşin shahridan 55 km uzoqlikda va Kahramanmaraş shahar markazidan 205 km uzoqlikda joylashgan.   Haticepınar Binboğa togʻlari togʻli hududida joylashgan shuning uchun ekinzorlar cheklangan. Qishloqning gʻarbidan Oğlakkaya qishlogʻi, janubidan Örenli qishlogʻi, shimolidan Gürün tumani, Güldede qishlogʻi va sharqdan Elbiston tumani oʻrab turadi.

Aholisi

Manbalar 

Afşin tumanidagi mahallalar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
LNS

LNS bu quyida keltirilganlarga ishora qilishi mumkin:

 Sharqiy Lansing (Amtrak stantsiyasi), Amtrak stantsiyasining kodi
 L2TP tarmoq serverlari 2-sashq Tunneling Protocol VPN-larda
 Lancaster aeroporti (Pennsylvaniya), AQSh, IATA kodi
 Lesch-Nyan sindromi - meros boʻlib oʻtgan genetik kasallik
 Milliy xavfsizlik ligasi, 1930-yillarda Avstraliyalik oʻng tarafli guruh, shuningdek Oq armiya deb ham tanilgan
 Liberation News Service, sobiq Amerika yashirin matbuot agentligi
 Mahalliy nonsatsiya, mikroiqtisodiyotda xususiyat
 Logaritmik raqamlar tizimi, raqamli asbob-uskunalarda haqiqiy sonlarni ifodalash uchun ishlatiladigan aritmetik tizim hisoblanadi
The Pizza Company

The Pizza Company  () — bu restoran Tailandda joylashgan eng mashhur restoranlardan biri va butun Osiyo buylab filiallari mavjud.

Tarixi 
1980-yilda tashkil etilgan restoran Tricon Global Restaurantning filiali Pizza Hut brendi ostida Tailandda joriy etilgan. The Pizza Company restorani oʻz brendi sifatida 2001-yilda tashkil etilgan. 2004-yilda The Pizza Company xalqaro miqyosda filiallari koʻpayishni boshladi va uning filiallari Iordaniya, Birlashgan Arab Amirliklari, Saudiya Arabistoni, Laos, Xitoyda franchayzaga ega. , Bahrayn Myanma va Kambodjada joylashgan.
The Pizza Company restorani hozirda Tailanddagi eng yirik pitsa fast-fud restorani tarmogʻidir.

Xalqaro filiallari
Malayya Federatsiyasi

Malayya Federatsiyasi () — Sharqi-janubiy Osiyoda, Malakka yarim orolining janubida joylashgan davlat. Maydoni 131 ming kvadrat kilometr. Aholisi 6,6 million kishi. Asosan malayya xalqlari, xitoy, hind va arablardan iborat boʻlib, davlat tili malayya tilidir. Poytaxti Kuala-Lumpur shahri (aholisi 315 ming kishi).

Tabiati
Malakka yarim oroli dengiz oʻrtasidagi torgina quruqlikdan iborat. Tepa va togʻli yerlari koʻproq boʻlib, nam tropik iqlimga ega. Yerining 75 foizi qalin oʻrmonlardan iborat.

Tarixi
XVI asrda Malayyani portugaliyaliklar bosib oldi. XVII asrda gollandlar qoʻliga oʻtdi. XІX asr boshida esa uni Angliya imperializmi egallab, bir necha qismlarga boʻlib yubordi.

Ikkinchi jahon urushi davrida Malayyani yapon askarlari bosib oldilar. Urushdan keyin yana inglizlar qaytib keldi. Mustamlakachilar koʻp yillar davomida mahalliy aholini vahshiylarcha qirdilar, uy-joylarini vayron etdilar, serhosil ekinzorlarni oʻzlarining xususiy mulklariga aylantirdilar. Ammo, xalq oʻz ozodligi uchun astoydil kurashni davom ettirdi. Ingliz mustamlakachilari Malayya xalqini asoratda saqlash uchun koʻp urindi, yangi harbiy texnikani ishga soldi. Ammo, baribir boʻysundira olmadi.

1957-yil 31-avgustda Malayya federatsiyasi mustaqil deb eʼlon qilindi.

Sanoati
Qishloq xoʻjaligida asosiy ekinlari kauchuk (dunyodagi tabiiy kauchukning uchdan biri), sholi, kokos palmasi, shirin kartoshka va choy edi.

Foydali qazilmalaridan eng muhimi qalayi boʻlib, kapitalistik dunyoda qazib chiqariladigan qalayining uchdan biri shu mamlakatdan olindi. Kuala-Lumpur va Jorjtaun shaharlarida qalayi eritish zavodlari bor boʻlgan. Bundan tashqari, volfram, temir rudasi, boksit, oltin va uran rudasi bor edi. Mamlakatda sement va gʻisht zavodlari, rezinka poyafzal va kauchuk fabrikasi, ananas konserva, palma yogʻi va guruch zavodlari ishlab turgan.

Qishloq xoʻjaligi va sanoatning yirik korxonalari Angliya va AQSh monopolistlari, maydalari esa mahalliy burjuaziya qoʻlida edi.

Chet ellarga kauchuk, qalayi va palma yogʻi chiqarib, chetdan oziq-ovqat mahsulotlari, metall, uskunalar keltirilgan.

Davlat tuzumi
Malayya federatsiyasi konstitutsion monarxiyadir.

Davlat boshligʻi sultonlar kengashi tomonidan besh yil muddatga saylanadi. Davlat boshligʻi bosh vazirni va hukumat aʼzolarini tayinlaydi. U ikki palatali parlament oldida javobgardir. Qonun chiqaruvchi hokimiyat parlament ixtiyoridadir.

Malayya federatsiyasi Britaniya Millatlar hamdoʻstligi tarkibiga kiradi va Angliya bilan turli iqtisodiy hamda harbiy shartnomalar ila bogʻlangan.

Siyosiy partiyalari
Malayya birlashgan milliy tashkiloti – 1946-yilda tuzilgan, malayya burjuaziyasining partiyasi; Malayyalik xitoylar uyushmasi – 1949-yilda tuzilgan, xitoy burjuaziyasining partiyasi; Malayya hindlar kongressi – Malayyadagi hind burjuaziyasining partiyasi; Sotsialistik xalq fronti – 1958-yilda tuzilgan partiya. Kommunistik partiya 1931-yilda tuzilgan, 1948-yildan buyon yashirin holatda ishlamoqda. Malayyaning SSSR bilan diplomatik aloqasi yoʻq.

Manba

Osiyo davlatlari
Davlatlar
Milliy Qarash

"Milliy Qarash" yoki Erbakanchilik, Najmiddin Erbakan tomonidan asos solingan, 1969-yilda “Mustaqil Harakat” bilan boshlangan va dastlab Milliy Nizom partiyasi bilan bir partiyaga aylangan va bugungi kungacha davom etayotgan islomiy mafkura va siyosiy harakatdir. Bugungi kunda Turkiyada Yangidan Rifoh va Saodat partiyasi rasman "Milliy Qarash" mafkurasini qabul qilmoqda. Biroq har ikki partiya o‘zlarini milliy qarashning yagona vakili deb taʼkidlab, bir-birini "Milliy Qarash"ga xiyonat qilishda ayblamoqda.

"Milliy Qarash" Turkiyaning oʻz insoniy va iqtisodiy qudrati bilan rivojlana olishini va oʻzining asosiy qadriyatlarini saqlab, tarixining kuchini ortda qoldirib, tezroq harakat qilishini himoya qiladi. Ularning partiyalari 1974-1978-yillarda hukumatda toʻrt marta ikkinchi darajali ittifoqchi sifatida, 1996-1997-yillarda beshinchi marta asosiy ittifoqchi sifatida qatnashgan. Ularning hukmronligi davrida ular Heavy Industry Move va D8 guruhi va Pool System ni yaratish kabi loyihalarni amalga oshirdilar. “Milliy qarash” harakati dunyodagi islom davlatlarini birlashtirish va Islom Iqtisodiy Hamkorlik Tashkiloti va Islom Harbiy Ittifoqi bilan adolatli yangi dunyo barpo etishni maqsad qilgan.

Milliy Nizom partiyasi, Milliy Najot partiyasi,  Farovonlik partiyasi va Fazilat partiyasining yopilishidan keyin tashkil etilgan Saodat partiyasi va Yangidan Rifoh Partiyasi bilan siyosati davom ettirilmoqda. "Milliy Qarash" harakatidan chiqib tashkil etilgan partiyalar Adolat va taraqqiyot partiyasi va Xalq ovozi partiyasidir. Adolat va Taraqqiyot partiyasini asos solgan Bulent Arinch, Abdulloh Gul, Rejep Tayyip Erdogʻan kabi insonlar oʻz siyosatini "Milliy Qarash"bilan boshlagan.

Asosiy konsepsiyalar 

 Adolatli tartib: Bu foiz boʻlmagan erkin bozor iqtisodiyotini nazarda tutadi. U pulni tovar kabi sotib olish va sotishni rad etadi. Uning fikricha, bu holat adolatni buzib, kuchlini kuchliroq qiladi.
 Real iqtisodiyot: ishlab chiqarishga asoslangan kooperativ koʻp sheriklik tuzilmalarini mustahkamlash tamoyiliga asoslanadi. U shunday barcha korxonalarga foizsiz davlat kreditlari berish tarafdori.
 Huquq kontseptsiyasi: Bu adolatsiz daromadga va iqtisodning ekspluatatsiyaga asoslanganligiga qarshi.
 Insonlarga tugʻilishdan beri berilgan huquqlar, asosiy inson huquqlari
 Yashash huquqi
 Egalik qilish huquqi
 Nasl-nasabni himoya qilish
 Fikr yuritish erkinligi
 Boshqa maʼlum boʻlgan asosiy inson huquqlari erkinliklari (sayohat qilish, ishga joylashish, kasb tanlash va boshqalar).
 Ish.
 Kelishuvlar va shartnomalar rozilik bilan tuziladi.
 Odil sudlovdan kelib chiqadigan huquqlar. Insonning orzusi baxtli hayotda yashashdir. Baxtga faqat Haqiqiy Haqiqatni tushunish bilan erishish mumkin. Insonlar baxti uchun huquqlarning haqiqiy tushunchasini qabul qilish va amalga oshirish juda muhimdir.

 Milliy ittifoq
 Millat ittifoqi
 Jumhur ittifoqi
 Saodat va Kelajak ittifoqi