Futbol boʻyicha 1991-yilgi SSSR Oliy ligasi

1991-yilgi Sovet Oliy Ligasi tashkil etilganidan beri 54-mavsum va oxirgisi boʻldi. Kievning „Dinamo“ klubi 13 karra chempion boʻlgan. Ligada jami oʻn oltita jamoa ishtirok etdi, ulardan oʻn ikkitasi 1990-yilgi mavsumda ishtirok etdi, qolgan toʻrttasi esa SSSR Birinchi ligasidan chiqishlar tufayli koʻtarildi. Boltiqbo‘yi davlatlari va Gruziya vakillari musobaqada qatnashmaslikka qaror qilishdi.

Mavsum 10-martda boshlandi va 1991-yil 2-noyabrgacha davom etdi. Mavsumni oʻtgan mavsum oldidan oliy ligaga qaytgan Moskva PFK TsSKA jamoasi gʻalaba qozondi, shu bilan birga Sovet kubogi musobaqasida ham gʻolib chiqdi. Mavsumning kulminatsiyasi so‘nggi turlarda ro‘y berdi, o‘shanda armiya jamoasi „Spartak“dan o‘zib ketishga muvaffaq bo‘lgan bo‘lsa, mavsum tugashiga to‘rt tur qolganida „Spartak“ TsSKAdan bir ochko oldinda va yaqinda Moskva „Dinamo“sini 7:1 hisobida mag‘lub etib, turnir jadvalida peshqadamlik qildi.

Oʻtgan mavsumda ishtirokchilar qatnashganligi sababli ligaga toʻrtta yangi jamoa kirdi. Mavsum yakuniga koʻra, hech bir klub quyi ligaga tushib ketmadi va uning 16 ishtirokchisidan 12 nafari Rossiya yoki Ukraina musobaqalari uchun baza tashkil etdi, qolgan toʻrtta ishtirokchi esa oʻzlarining yangi tashkil etilgan milliy ligalariga qoʻshildi. Agar Sovet Ittifoqi buzilmasdan qolganida, Xarkovning „Metalist“i va Moskvaning „Lokomotiv“ klublari keyingi mavsumda Sovet Ittifoqi Birinchi ligasiga tushib ketgan boʻlardi, „Rotor“ Volgograd va „Tiligul Tiraspol“ esa 1992-yil uchun Top-ligaga koʻtarilgan boʻlardi.

Liganing kuchli oltita klublari keyinchalik oʻz milliy terma jamoalari uchun yevrokuboklarga kirishdi. Ukraina klublari alohida milliy musobaqa orqali saralashni tanladilar.

Ishtirokchi jamoalar 
Oʻtgan mavsumdan soʻng liga 16 taga koʻpaytirildi, bu davrda Sovet musobaqalarini tark etgan klublar soni (Gruziya va Boltiqboʻyi davlatlaridan). 1990-yilgi Sovet Oliy Ligasida soʻnggi oʻrinni egallagan „Rotor Volgograd“ klubi Moskvaning „Lokomotiv“ klubiga koʻtarilish/tushib ketish pley-offida magʻlub boʻldi va 1991 yilda Sovet Birinchi ligasiga tushib ketdi. „Rotor Volgograd“ ikki mavsumlik tanaffusdan soʻng SSSR Birinchi ligasiga qaytdi, shu bilan birga Moskvaning „Lokomotiv“ klubi atigi bir mavsumlik tanaffusdan soʻng Sovet Oliy Ligasiga qaytdi.

Toʻrtinchi oʻrinni egallagan „Lokomotiv“dan tashqari yana uchta jamoa chempion („Spartak Vladikavkaz“) va 1990-yilgi SSSR Birinchi ligasi gʻolibi (Toshkentning „Paxtakor“ va Metalurg Zaporijjya") oʻrin olgan.

 „Spartak Vladikavkaz“ — chempion (20 mavsumdan keyin 1970 yildan beri birinchi marta qaytdi)
 Toshkentning „Paxtakor“ klubi — 2-o‘rin (olti mavsumdan keyin qaytish)
 „Metalurh Zaporijjia“ — 3-oʻrin (debyut)
 "Lokomotiv Moskva" — koʻtarilish pley-offi (mavsumdan keyin qaytish)

Joylar

Yakuniy holat 

Source: footbook.ru footballfacts.ru(C) Champion

 Ushbu mavsumdan soʻng darhol faqat Ukrainada joylashgan jamoalar Sovet Ittifoqi futbol federatsiyasiga oʻzlarining milliy musobaqalarida qatnashishlari va qatnashishlari haqida rasman xabar berishdi. Keyingi mavsumni tashkil etish arafasida Sovet Ittifoqi futbol federatsiyasi Armaniston Araratining ham ishtirok etishni davom ettirish niyati yoʻqligini aniqladi.

Natijalar

Ittifoq respublikalari boʻyicha jamoalar soni

Eng yaxshi toʻpurarlar 

 18 gol

 Igor Kolivanov („Dinamo“, Moskva)

 14 ta gol

 Oleg Salenko („Dinamo Kiev“)
 Igor Shkvyrin („Paxtakor“)

 13 ta gol

 Aleksandr Mostovoy (Moskva Spartak)
 Dmitriy Radchenko („Spartak“)
 Nozim Sulaymonov (Spartak Vladikavkaz)

 12 gol

 Dmitriy Kuznetsov (SSKA Moskva)

 10 ta gol

 Igor Korneev (SSKA Moskva)
 Andrey Piatnitski („Paxtakor“)

 9 gol

 Andrey Kobelev (Dinamo Moskva)
 Viktor Leonenko (Dinamo Moskva)
 Oleg Sergeyev (SSKA Moskva)
 Valeri Velichko (Dinamo Minsk)

Quruq oʻyinlar 

 14 ta oʻyin

 Viktor Grishko (Chornomorets Odessa)

 11 ta oʻyin

 Yuriy Kurbiko (Dinamo Minsk)

 10 ta oʻyin

 Valeriy Sarichev (Torpedo Moskva)
 Valeriy Gorodov (Dnepr Dnepropetrovsk)
 Andrey Kovtun (Shaxtyor)

 9 ta oʻyin

 Stanislav Cherchesov (Spartak Moskva)
 Ihor Kutepov (Dinamo Kiev)

 8 ta oʻyin

 Aleksandr Podshivalov (Torpedo Moskva)
 Andrey Manannikov (Pomir Dushanbe)

Murabbiylar

Mukofotlar

Medallar guruhlari 
(ligadagi oʻyinlar va gollar qavs ichida keltirilgan)

Murabbiylar va jamoa sardorlari

Yana qarang 

 1991 yil Sovet Birinchi ligasi
 1991 yil Sovet Ikkinchi ligasi
 1991 yil Sovet Ikkinchi ligasi B
 1990-1991 yillar Sovet kubogi
 1991-92 yillar Sovet kubogi

Manbalar

Havolalar 

  KLISF. Soviet Top League 1991.
 1991 Soviet Top League. FootballFacts.ru
 „Spartak“ mog stat poslednim chempionom SSSR vmesto TsSKA. Ne xvatilo duxa?. www.championat.com
 V poslednem chempionate SSSR strannie matchi igral daje chempion. TsSKA otlichilsya v Kieve. www.championat.com
 "Sadirin raspaxnul dver: „Vi chto, kozli, odureli?!“. www.championat.com
 TsSKA-1991. Poslednee zoloto SSSR. Kak eto bilo. www.championat.com
 Chempionat SSSR po futbolu 1991. Razval strani — posledniy rozigrish. dzen.ru

1991-yilda Oʻzbekiston futboli
1991-yilda Rossiya futboli
1991-yilda Ukraina futboli
1991-yilda Tojikiston futboli
1991-yilda Belorussiya futboli
1991-yilda Armaniston futboli
SSSR Oliy ligasi mavsumlari