MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Mixail Kleandrov

Mixail Ivanovich Kleandrov (1946-yil 14-avgust, Toshkent) – Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyaviy sudining isteʼfodagi sudyasi, Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan huquqshunos (1996), Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (2011), Yuridik fanlar doktori, professor, Rossiya Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi (1997). „Bolshoy Tyumenskoy ensiklopedii“ ilmiy-tahrir kengashi va tahrir hay’ati aʼzosi (2004).

Tarjimai holi 
Mixail iqtisodchi oilasida tavallud topgan. 1970-yilda Tojikiston Davlat universitetining huquqshunoslik fakultetini tamomlagan.

Mixail Kleandrov 1989-yildan 1993-yilgacha Tyumen davlat universiteti kafedra mudiri lavozimida ishlagan.

1993-yildan 1995-yilgacha MDH xoʻjalik sudi sudyasi boʻlgan.

U 1995-yildan 2003-yilgacha Tyumen viloyati arbitraj sudi raisi.

Mixail Konstitutsiyaviy sudining sudyasi etib tayinlangan. 2016-yil 1-sentyabrdan Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyaviy sudining isteʼfodagi sudyasi hisoblanadi.

2016-yildan Rossiya davlat adliya universiteti qiyosiy huquq kafedrasi bosh ilmiy xodimi lavozimida faoliyat olib borgan.

Oʻgʻli Ivan (1979-yilda tugʻilgan) – sudya, yuridik fanlar nomzodi.

Asosiy ishlari 
Advokat tomonidan dissertatsiya tadqiqoti mavzusini tanlash to'g'risida (Tyumen, 2002);

MDHga aʼzo davlatlarning sud tizimlari: qonunchilik taʼminoti (2002);

Huquqshunoslikka nomzodlik dissertatsiyasi: tadqiqotchining ilk qadamlari, mavzu tanlash va ishlab chiqish (M., 2003; 3-nashr. 2007);

Sudya maqomi. Yuridik va tegishli komponentlar (2008);

Korxonada yuridik xizmatlar instituti (2013).

Mukofotlari 
Mixail Kleandrov 2016-yil 4-iyulda IV darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni, 2003-yil 21-sentyabrda Doʻstlik ordeni, Rossiya Federatsiyasining xizmat koʻrsatgan huquqshunosi, Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi, 2006-yilda Tyumen viloyatining faxriy huquqni muhofaza qilish xodimi, 2005-yilda Tyumen davlat universitetining „Buyuk yutuqlari uchun“ medali, Gyugo Grotius nomidagi xalqaro mukofot va 1998-yilda – MDH hududida Inson huquqlari boʻyicha sudni tashkil etish taklifini asoslagani uchun mukofotlar bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Rossiyaning Doʻstlik ordeni sohiblari
Vatan oldidagi xizmatlari uchun 4-darajali ordeni sohiblari
Toshkentda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1946-yilda tugʻilganlar
14-avgustda tugʻilganlar
Hamid Zoxir

Hamid Zoxir Aʼlam oʻgʻli (1888-yil , Toshkent, Turkiston – 1936-yil 15-iyul, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) sovet davlat va partiya arbobi Oʻzbekistonning Moskvadagi birinchi doimiy vakili.

Faoliyati 
1918-yildan boshlab Kommunistik partiyaning dastlabki aʼzolaridan biri boʻlgan.

1924—1925-yillarda Oʻzbekistonning Moskvadagi birinchi vakolatli vakili etib tayinlangan. Shuningdek, 1925-yilda u SSSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining 3-chaqiriqida deputat sifatida ishtirok etgan, shuningdek, SSSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi Prezidiumi aʼzoligiga nomzod etib saylangan. 1927—1929-yillarda Oʻzbekiston Xalq xoʻjaligi Oliy Kengashining raisi boʻlgan.

1929—1934-yillarda Butunittifoq Kompartiyasi (bolsheviklar) Oʻrta Osiyo byurosida, 1934—1936-yillarda Oʻzbekiston Kompartiyasi (bolsheviklar) Markaziy Qoʻmitasida qishloq xoʻjaligi boʻlimi instruktori lavozimlarida ishlagan.

1936-yil 15-iyulda u hibsga olinib, keyin NKVD zindonlarida otib tashlangan.

Stalin vafotidan keyin 1956-yilda uning nomi oqlangan.

Hayoti 
1888-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan. 7 yoshida otasidan ayrilgan u akasi Muhammad Sharif Maxsumning qoʻlida tarbiyalangan. Hamid Zoxir bolaligidanoq qiziquvchanligi, bilimga intilishi bilan ajralib turganligi uchun ukasi akasi nafaqat yaxshi islomiy taʼlim bergan, balki oʻsha paytda yangi boʻlgan rus tilidagi maktabda oʻqish imkoniyatini ham bergan.

1905—1906-yillarda rus maktabini tugatgach, rus gimnaziyasida oʻqishni davom ettirgan. Gimnaziyada u iqtisod, siyosatshunoslik, adabiyot asoslarini oʻrgangan, rus va nemis tilida ravon muloqot darajasida soʻzlasha olgan.

1917-yilda Xamid Zoxir Vasida ismli qizga uylangan. U mashhur ilohiyot olimi, shariat boʻyicha mutaxassis Mudaris Said Noʻmonxonning qizi edi.

Ularning turmushidan 4 farzand: qizi Manzura (1921-yil), oʻgʻli Akmal (1923-yil), qizi Margʻuba (1925-yil) va oʻgʻil Aslam (1928-yil) dunyoga keldi.

Oʻgʻil Akmal 1943-yilda urushga joʻnab, Vatan himoyasida halok boʻlgan.

Qolgan bolalar ogʻir turmush sharoiti va „xalq dushmanining oʻgʻli“ degan qora dogʻga qaramay, otalariga munosib boʻlib voyaga yetishgan. Onalari Vosida aya (1902—1998-yillar) ularga yaxshi tarbiya va taʼlim berishga muvaffaq boʻlgan.

Toʻngʻich qizi Manzura Hamidova (1921—2010-yillar) Oʻzbekistondagi eng yirik kardiolog, tibbiyot fanlari doktori, professor, xizmat koʻrsatgan fan arbobi boʻlgan.

Oʻrtancha qizi Margʻuba Hamidova (1925—2017-yillar) umumiy amaliyot shifokori boʻlib ishlagan.

Kenja oʻgʻli Aslam Hamidov Abu Rayxon Beruniy nomidagi Toshkent davlat texnika universitetining „Qishloq xoʻjaligi mashinasozligi“ kafedrasida professor boʻlib ishlagan.

Manbalar 

1888-yilda tugʻilganlar
1936-yilda vafot etganlar
Toshkentda tugʻilganlar
Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Yevgeniy Pomazan

Pomazan Yevgeniy Valeriyevich (1989-yil 31-yanvar, Angren shahri, Oʻzbekiston SSR) – rossiyalik futbolchi, SKA-Xabarovsk klubi darvozaboni.

Biografiyasi

Klublardagi faoliyati 
Pomazan Yevgeniy Valeriyevich 2006-yilgacha „Kuban-89“ yoshlar jamoasida oʻynagan, shundan soʻng u klubning asosiy roʻyxatiga kiritilgan, ammo oʻsha mavsumda umuman maydonga tushmagan. 2007-yil 27-iyunda u Kubanning asosiy jamoasi tarkibida Rossiya kubogi 1/16 finalida birinchi oʻyinini oʻtkazgan. 2007-yil 24-iyulda SSKA klubiga 2007-yil 15-dekabrgacha ijaraga berilgan. U 28-oktyabr kuni chempionatning 28-turidan oʻrin olgan uy uchrashuvi „Krilya Sovetov“ ga (4:2) qarshi oʻyinda maydonga tushgan. 2007—2008-yilgi mavsum oraligʻida jamoada yaxshi oʻyin koʻrsatdi. SSKA 2008-yilgi mavsumda yoshlar jamoasida 11 ta oʻyin oʻtkazgan, 8 ta gol oʻtkazib yuborgan va 7 ta quruq oʻyin oʻtkazgan Pomazanni sotib olgan.

2010-yilning qishida „Ural“ ga ijaraga berilgan. 2011-yilning fevralida u „Spartak-Nalchik“ga ijaraga berilgan. 2011-yil 31-avgustda „Anji“ ga koʻchib oʻtgan. 2013-yilning iyun oyida esa „Ural“ga bir yilga ijaraga berilgan, ammo avgust oyi oxirida „Maxachqal’a“ klubiga qaytarilgan.

2017—2018-yilgi mavsumdan boshlab „Baltika“ da oʻynagan, 2020-yil iyun oyida Minskning „Dinamo“ klubiga koʻchib oʻtgan. U 2021—2022-yilgi mavsumni „Chayka“ klubida oʻtkazgan va jamoa sardori boʻlgan.

Terma jamoadagi faoliyati 
Pomazan Yevgeniy Valeriyevich 2006-yilda Rossiya yoshlar terma jamoasi aʼzosi sifatida Yevropa chempioni boʻlgan. Asosiy vaqtdan keyingi penaltilar seriyasi natijasiga koʻra, final oʻyinida Rossiya terma jamoasi Chexiya terma jamoasi ustidan gʻalaba qozongan. Pomazan esa turnirning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan.

Yutuqlari

SSKA 
 Rossiya chempionatining bronza medali sovrindori (2007)
 Rossiya kubogi gʻolibi (2008/09)
 Rossiya Superkubogi gʻolibi (2009)

Anji 
 Rossiya chempionatining bronza medali sovrindori (2012/13)
 Rossiya kubogi finalchisi (2012/13)

Kuban 
 Rossiya kubogi finalchisi (2014/15)

Rossiya U-17 terma jamoasi 
 2006-yil yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati gʻolibi
 Yoshlar oʻrtasidagi Meridian kubogi musobaqasi gʻolibi

Manbalar

Havolalar  
CSKA Moscow profile 

1989-yilda tugʻilganlar
Toshkent viloyati kishilari
Rossiyalik erkak futbolchilar
Erkak futbol darvozabonlari
FC Kuban Krasnodar futbolchilar
PFK SSKA Moskva futbolchilari
FC Ural Yekaterinburg futbolchilari
PFC Spartak Nalchik futbolchilari
FC Anji Mahachqalʼa futbolchilari
FC Baltika Kaliningrad futbolchilari
FC Dinamo Minsk futbolchilari
FC Chayka Peschanokopskoye futbolchilari
FC SKA-Khabarovsk futbolchilari
Rossiya Premyer-ligasi futbolchilari
Rossiya Birinchi ligasi futbolchilari
Rossiya Ikkinchi ligasi futbolchilari
Belarus Premyer-ligasi futbolchilari
Rossiyalik chet ellik erkak futbolchilari
Belorussiyadagi chet ellik erkak futbolchilari
Artyom Ajgirevich

Artyom Ivanovich Ajgirevich (1976-yil 18-avgust, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – rossiyalik olim. 2023-yildan Moskva davlat texnika universiteti rektori.

Hayoti 
Artyom Ivanovich Ajgirevich 1976-yil 18-avgustda Toshkent shahrida tugʻilgan. Moskvadagi Suvorov nomidagi harbiy bilim yurtini tugatgan. 2000-yilda Moskva iqtisodiyot va huquq akademiyasini tamomlagan. Artyom Ajgirevichning ilmiy faoliyat sohasi ekologiya hisoblanadi va ushbu sohada 2002-yilda fan nomzodi ilmiy darajasini olish uchun nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Dissertatsiya mavzusi esa Intensifikatsiya UF-texnologii obezzarajivaniya vodi

dlya lokalizatsii negativnix vozdeystviy sistem vodosnabjeniya na okrujayushuyu sredu boʻlgan. 2009-yilda Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Rossiya davlat boshqaruvi akademiyasi Oliy kasbiy taʼlim davlat taʼlim muassasasida tahsil olgan. 2015-yilda esa Milliy tadqiqot universiteti Iqtisodiyot oliy maktabida kasbiy qayta tayyorlov kursida oʻqigan. 2007-yildan 2019-yilgacha Rossiya mashinasozlik muhandislari uyushmasi ijrochi direktorining birinchi oʻrinbosari. 2012-yildan 2019-yilgacha Liga sodeystviya oboronnim predpriyatiyam uyushmasi ijrochi direktori. 2019-yildan 2022-yilgacha esa Tver viloyati hokimyati raisining oʻrinbosari. 2023 yil yanvardan – amaldagi Moskva avtomobil va magistral davlat texnika universiteti rektori. Artyom Ivanovich Ajgirevich bir qator nashr etilgan ilmiy va uslubiy ishlar, shuningdek, 40 ga yaqin ixtirolar uchun patent olgan muallif hisoblanadi.

Mukofotlari 
2014-yil

Rossiya Federatsiyasi Sanoat va savdo vazirligining Faxriy mexanik muhandis faxriy unvoni

Rossiya Federatsiyasining ekologik, texnologik va yadroviy nazorat boʻyicha koʻrsatgan xizmatlari uchun Melnikova medali

2017-yil

Rossiya Federatsiyasi Sanoat va savdo vazirligining oʻqotar qurollar dizaynerigi sohasida koʻrsatgan xizmatlari uchun Kalashnikov medali

2020-yil

„Vatanga xizmatlari uchun“ medali

Manbalar
Grigoriy Shuxovtsov

Shuxovtsov Grigoriy Sergeyevich (1983-yil 10-iyunda tugʻilgan, Chinoz, Oʻzbekiston SSR) – rossiyalik professional basketbolchi.

Faoliyati 
Shuxovtsov faoliyatini Moskvaning „Dinamo“ klubi yoshlar jamoasida boshlagan. Birinchi mavsumida u oʻrtacha 5 ochko va 5,8 ribaund toʻplagan. Keyingi yillarda har bir oʻyinda 9,1 ochko va 7,3 ribaund toʻplagan. Mavsum davomida 50ta oʻyinda 48 ta zarba yoʻllagan.

2006—2007-yilgi mavsumda Grigoriy „Dinamo“ning asosiy jamoasida debyut qilgan, biroq 6ta oʻyinda maydonga tushgan. Mavsum davomida oʻrtacha 1,7 ochko va 2 ta ribaund qayd etgan. U mavsumning koʻp qismini „Dinamo-2“da oʻtkazgan va yoshlar oʻrtasidagi chempionatni 56,8% otish aniqligi bilan yakunlagan.

2008-yil yanvar oyida Shuxovtsov „Dinamo“dan Litvaning „Neptunas“ klubiga ijaraga berilgan va u yerda 9 oʻyinda oʻrtacha 7,9 ochko va 7,6 ribaund toʻplagan.

Litva chempionatining 2008—2009-yilgi mavsumida birinchi marta toʻliq harakat qilgan. Basketbolchi „Sakalay“ klubiga koʻchib oʻtgan va klub safida chempionatning 22 oʻyinida ishtirok etgan. Oʻshanda Grigoriy oʻrtacha 9,7 ochko va 7,6 ribaund qayd etgan.

2009-yilda Grigoriy Rossiyaga qaytib kelgan va „Lokomotiv-Kuban“dagi birinchi mavsumdan soʻng mamlakat terma jamoasiga taklif olgan.

Keyingi mavsumda Shuxovtsov ikki marta koʻproq (36 ta) oʻyinda qatnashgan. Oʻrtacha koʻrsatkich har bir oʻyinda 4,5 ochkogacha pasaygan, ammo otish foizi 50 dan pastga tushmagan (2011—2012-yilgi mavsumda 54,1).

2012-yil sentyabrda tizzasining oldingi xochsimon bogʻlami yorilib ketgan. Garastas kubogi oʻyinida Neptunas oʻyinchilaridan biri bilan baxtsiz toʻqnashuvda oyogʻini shikastlab olgan. Oʻyin vaqti oz boʻlishiga qaramay, Grigoriy „Lokomotiv-Kuban“ga yevrokubokda gʻalaba qozonishga yordam bergan va 9ta oʻyinda oʻrtacha 4,1 ochko toʻplagan.

Shuxovtsov 2013—2014-yilgi mavsumni „SSKA“ klubida oʻtkazgan. Armiya jamoasi tarkibida Grigoriy 16 ta rasmiy oʻyinda qatnashgan (1 tasi boshlangʻich beshlikda), maydonda jami 66,5 daqiqa oʻtkazgan hamda shu vaqt ichida u 21 ochko, 16 ta toʻp, 2 ta pas amalga oshirgan.

2016-yilning fevral oyida Shuxovtsov 2015—2016-yilgi mavsum oxirigacha shartnoma imzolab, „Lokomotiv-Kuban“ga qaytgan.

2016-yilning iyun oyida u „Krasnodar“ klubi bilan shartnomasini 1 yilga uzaytirgan.

2017-yil iyul oyida Shuxovtsov „UNICS“ klubiga koʻchib oʻtgan. Qozon jamoasi tarkibida u VTB Birlashgan ligasining 13 ta uchrashuvida qatnashib, 6 daqiqa davomida 1,9 ochko va 1,8 ribaund toʻplagan.

Grigoriy 2018-yilning oktyabr oyidan faoliyatini „Parma“da davom ettira boshlagan.

Manbalar 

1983-yilda tugʻilganlar
Toshkent viloyatida tugʻilganlar
Rossiyalik basketbolchilar
Aydabol

Aydabol-biy Qulboldi oʻgʻli (Aydabul) (; 1599-yili, Toshkent, Qozoq xonligi, hozirgi Oʻzbekiston – XVIII asr, Qozoq xonligi) – oʻrta juz argʻin qabilasining Suyindiq urugʻidan boʻlgan qozoq biyi va notiq, argʻinlarning ajdodi. 

Qulboldi botirning toʻngʻich rafiqasi (Baybishe)dan uch oʻgʻil – Qulyuk, Tulpar va kichigi Aydabol tugʻilgan.

Rus geografi, etnografi va folklorshunosi Grigoriy Nikolaevich Potanin asarlarida Aydabul sifatida tilga olingan.

Kelib chiqishi 
Aydabol-biy – oʻrta juzdagi argʻin qabilasining Suyundiq urugʻidan boʻlgan. Qozoqlarning oʻrta yuzi asoschisining otasi (mifologik nuqtai nazardan), argʻin qabilasining ajdodi. Yettinchi avlodda biy va oqin, oltinchi avlodda yuz yoshga toʻlgan Qutan (Qodan), uchinchi avlodda esa soʻfiylik taʼlimotining tarqatuvchisi Meyram boʻlgan.

Hayoti 
Aydabol-biy Qulboldi oʻgʻli 1599-yil Toshkentda Qulboldi botirning oilasida tugʻilgan. 13 yoshidan boshlab xalq tomonidan biy sifatida tan olingan. Uning uchta rafiqasi, toʻqqiz oʻgʻli  va bitta Aqbilek ismli qizi bor edi. Birinchi rafiqasidan – Janqoʻzi, Malqoʻzi, Kenjeqoʻzi ismli oʻgʻillari tugʻilgan. Ikkinchisidan – Qoraqoʻzi, Boʻzqoʻzi va Oqqoʻzi. Uchinchi rafiqasidan – Taygeltir, Kojageldi va Qosjete. Kenjeqoʻzining toʻngʻich rafiqasidan tugʻilgan kenja oʻgʻli erta vafot etib, uning kuyovi Qoratoy botirning qizi beva boʻlib qoladi. Aydabolning uch rafiqasidam tugʻilgan oʻgʻillarning hammasi isteʼdodli oqinlar, biylar va botirlar boʻlgan. Qizi Aqbilek esa zodagon folbin, tikuvchi va mohir toʻquvchi boʻladi.

Aydabolning oʻlim sanasi, holatlari va sababi nomaʼlum. U 1680-yilda vafot etgan.

Manbalar

Havolalar 
 AYDABOL BI 
 Dalbinskaya (Aydabolskaya) volost Pavlodarskogo uezda. 
 Vliyatelneyshie ordinsi Bayan-Aulskogo vneshnego okruga(1830—1868 gg., po materialam Tsentralnogo Gos.arxiva Kazaxstana-TsGA RK). Prodoljenie. Aydabolskaya volost. 
 Vliyatelneyshie ordinsi Bayan-Aulskogo vneshnego okruga(1830—1868 gg., po materialam Tsentralnogo Gos.arxiva Kazaxstana-TsGA RK). Prodoljenie. Jangozi-Aydabolskaya volost. 
 Potomki Aydabola

Adabiyotlar 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

1599-yilda tugʻilganlar
Toshkentda tugʻilganlar
 1680-yilda vafot etganlar
Qozoq biylari
Argʻinlar
Qozogʻiston tarixi
Timur Akuluv

Akulov Timur Yuryevich (25-aprel 1953-yil, Yangiyoʻl – 2-may 2018-yil, Qozon) – davlat va siyosat arbobi. 2012-yil 19-iyuldan Tatariston Respublikasidan VI chaqiriq Rossiya Federatsiyasi Federal Majlisi Davlat Dumasi deputati, Rossiya parlamentidagi Mudofaa qoʻmitasi aʼzosi. Ilgari Tatariston maʼmuriyatida turli lavozimlarda ishlagan.

Biografiyasi 
Timur Akulov 1953-yil 25-aprelda Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Yangiyo‘l shahrida tugʻilgan.

Mehnat faoliyatini 1970-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Yangiyoʻl tumani Kalinin nomidagi kolxozda boshlagan.

Sovet Armiyasi safida muddatli harbiy xizmatni oʻtagan. Keyin Leningraddagi Orjonikidze nomidagi Boltiqboʻyi kemasozlik zavodida kema montajchisi boʻlib ishlagan.

1974-yilda Timur Aqulov Leningrad davlat universitetining Sharq fakultetiga oʻqishga kirgan. 1979-yilda esa bu universitetni imtiyozli diplom bilan tamomlagan. Sharqshunos-tarixchi mutaxassisligini olgan.

Universitetni bitirganidan soʻng 1979—1982-yillarda Yaman Xalq Demokratik Respublikasida harbiy tarjimon boʻlib ishlagan.

1982-yilda ilmiy kutubxona xodimi boʻlgan.

1983-yilda Qozon davlat universitetida assistent lavozimini egallagan hamda u yerda 1991-yilgacha ishlagan. 1988—1991-yillarda Adan shahridagi (Yaman Respublikasi) Ijtimoiy fanlar institutida oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

1991-yilda Tatariston Respublikasi Prezidentining xalqaro masalalar boʻyicha maslahatchisi lavozimiga tayinlangan. 1994-yilda esa lavozimi Tatariston Respublikasi Prezidentining xalqaro masalalar boʻyicha Davlat maslahatchisi darajasiga koʻtarilgan.

1995-yilda Timur Akulov Tatariston Respublikasi Prezidentining Tashqi aloqalar departamenti direktori boʻlgan. 2010-yil mart oyida u Tatariston Respublikasi Prezidentining tashqi aloqalar departamenti direktori lavozimini egallagan. 2011-yil mart oyida esa Tatariston Respublikasi Prezidentining yordamchisi lavozimiga tayinlangan.

2011-yilda Rossiya Federatsiyasi Davlat Dumasiga saylangan. Davlat Dumasi deputati sifatida u chet eldagi vatandoshlar bilan ishlash boʻyicha hukumat komissiyasining aʼzosi, shuningdek, Rossiya Federatsiyasining taʼsis etuvchi sub’ektlarining Xalqaro va tashqi iqtisodiy aloqalar boʻyicha maslahat kengashining aʼzosi boʻlgan.

Timur Akulov 2018-yil 2-may kuni Qozon shahrida vafot etdi.

Shaxsiy hayoti 
Timur Akuluv turmush qurgan. Ikki nafar oʻgʻli va bitta nabirasi bor.

Manbalar

Havolalar 
 
 
 
 
 
Toshkent viloyatida tugʻilganlar
Urishbay Chomanov

Chomanov Urishbay Chomanovich – oziq-ovqat ishlab chiqarish texnologiyasi sohasidagi sovet va qozoq olimi, texnika fanlari doktori (1991), professor (1992), Qozogʻiston Respublikasi Milliy Fanlar akademiyasi akademigi (2003).

Biografiyasi 
Urishbay Chomanov 1948-yil 2-yanvar sanasida Toshkent viloyati, Shoʻralisoy qishlogʻida tugʻilgan.

1971-yilda Chimkent shahrida joylashgan Qozog‘iston kimyo-texnologiya institutini muhandis-mexanik mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1971—1975-yillar otaligʻida Jambul yengil va oziq-ovqat sanoati texnologik institutida dars bergan.

1976-yilda Moskva goʻsht va sut sanoati texnologik instituti qoshidagi oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlashning elektrofizik usullari muammoli tadqiqot laboratoriyasining aspiranturasiga oʻqishga kirgan. 1979-yilda „Gigroskopik xususiyatlarni tadqiq qilish va suv faolligini, goʻsht va goʻsht mahsulotlarining namligini aniqlash usullari va qurilmalarini ishlab chiqish“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan

1980—1985-yillarda Semipalatinsk goʻsht va sut sanoati institutida ishlagan. 1986-yildan Moskva davlat amaliy biotexnologiya universitetining doktoranti boʻlgan. 1990-yilda esa „Oziq-ovqat mahsulotlarida namlik munosabatlarini tahlil qilish uchun termodinamik usullar va vositalarni ishlab chiqish“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1991—1994-yillarda Semipalatinsk goʻsht va sut sanoati texnologik universitetida ilmiy ishlar boʻyicha prorektor lavozimida ishlagan. 1995—2001-yillarda Qozogʻiston oziq-ovqat sanoati ilmiy-tadqiqot instituti direktori boʻlgan. 2001—2002-yillarda Olmaota texnologik universitetida kafedra mudiri lavozimida ishlagan.

2007-yildan Qozogʻiston oziq-ovqat va qayta ishlash sanoati ilmiy-tadqiqot institutida qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash va saqlash texnologiyasi boʻlimi mudiri boʻlib ishlay boshlagan.

Ilmiy qiziqishlar yoʻnalishi: oziq-ovqat va goʻsht-sut sanoatida yangi texnika va yangi texnologiyalarni ishlab chiqish.

Urishbay Chomanov 200 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi, 50 dan ortiq patent va ixtirolarga mualliflik guvohnomalariga ega. „Goʻsht, sut, baliq mahsulotlari va muzlatgichlar ishlab chiqarish texnologiyasi“ va „Oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarish jarayonlari va apparatlari“ mutaxassisliklari boʻyicha ilmiy maktab tashkil etgan hamda uning rahbarligida 4 ta doktorlik va 8 ta nomzodlik dissertatsiyalari himoya qilingan.

1991-yilda Texnika fanlari doktori, 1992-yilda professor, 2003-yilda esa Qozog‘iston Respublikasi Milliy Fanlar Akademiyasi akademigi unvonlariga ega boʻlgan. „Qozogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan.

Manbalar

Havolalar 
 http://nblib.library.kz/elib/library.kz/journal/%D0%A7%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%20%D0%A3.%D0%A7..pdf
 NAN RK. Ensiklopedicheskiy spravochnik. – Almati, 2016. – 186 s.
 foto https://rpf.kz/?p=314
Toshkent viloyatida tugʻilganlar
1948-yilda tugʻilganlar
Olimlar
Ikrom Akmalov

Akmalov Ikrom (1922-yil, Toshkent, Turkiston ASSR – vafot etgan sanasi nomaʼlum, Toshkent) Oʻzbekiston SSR Xalq xoʻjaligi Soveti V. P. Chkalov nomidagi 84-sonli zavod ishchisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1962-yil).

Biografiyasi 
Ikrom 1922-yilda Turkiston ASSR Toshkent shahrida tavallud topgan. Oʻrta maktabni tugatgach, Toshkentda Oʻzbekiston SSR Xalq xoʻjaligi Soveti V. P. Chkalov nomidagi 84-sonli zavodda (1960-yildan – V. P. Chkalov nomidagi Toshkent aviatsiya zavodi, 1973-yildan – V. P. Chkalov nomidagi Toshkent aviatsiya ishlab chiqarish birlashmasi) qalay quyuvchi, chilangar, misgar boʻlib ishlagan. Ulugʻ Vatan urushi yillarida Li-2 harbiy transport samolyotlarini, 1954-yildan Il-14 va 1961-yildan An-12 samolyotlarini ishlab chiqarishda faol ishtirok etgan.

Ikrom chilangar Ivan Sidorinning shogirdi boʻlgan, keyinchalik ular misgarlar deb atalgan. „Yuz marta oldiga borasan, soʻraysan, yuz marta tushuntiradi, yordam beradi, koʻrsatadi“, – deb eslaydi ustozi Ivan Sindorin haqida.

Akmalov ratsionalizatorlik takliflarini kiritgan. Buning natijasida esa mehnat unumdorligi hamda ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarning sifati sezilarli darajada oshgan. SSSR xalq xoʻjaligini rivojlantirishning yetti yillik rejasidagi shaxsiy sotsialistik majburiyatlarini va ishlab chiqarish topshiriqlarini muddatidan toʻrt yil oldin bajargan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1962-yil 2-martdagi („yopiq“) farmoni bilan Ikrom Akmalov „seriyali ishlab chiqarishni tashkil etishda va yangi aviatsiya texnikasini ishlab chiqarishda katta muvaffaqiyatlarga erishgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Bundan tashqari Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medaliga sazovor boʻlgan.

Xuddi shu farmon bilan zavod direktori Stepan Ivanovich Kadishev va parchinlovchi Taisiya Grigoryevna Pavlova Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan mukofotlangan.

Ikrom Akmalov nafaqaga chiqqanidan soʻng Toshkentda istiqomat qilgan. Uning oʻlim sanasi aniqlanmagan.

Manbalar 

1922-yilda tugʻilganlar
Toshkentda tugʻilganlar
Toshkentda vafot etganlar
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari