MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Naimjon Yoqubzoda

Naimjon Yoqubzoda (1890-yil, Buxoro — 1937-yil, Toshkent) — davlat va siyosat arbobi. Buxoro Xalq Sovet Respublikasi rahbarlaridan biri.

Naimjon Yoqubzoda 1890-yilda Buxoro amirligi poytaxti Buxoro shahrida savdogar oilasida dunyoga kelgan. Hoshim Shoyiqning ukasi. Hoshim Shoyiq Buxoro xalq shoʻrolar jumhuriyatining Tashqi ishlar noziri va Harbiy ishlar nozirining muovini (1921—1922) lavozimlarida ishlagan. Yoqubzoda Buxoro madrasalarida tahsil olgan. Buxoro jadidchilik harakati faol aʼzolaridan, Yosh buxoroliklar tashkiloti aʼzosi. Savdogarlik bilan mashgʻul boʻlgan. Taniqli davlat arbobi. Buxoro Xalq Sovet Respublikasi davrida dastlab Buxoro Kompartiyasi Markaziy Komiteti Kotibi lavozimiga tayinlangan, soʼngra Tashqi ishlar noziri muovini boʻlgan. Keyinchalik oʻz xohishi bilan siyosiy faoliyatini toʼxtatgan.

1937-yilning boshlarida, yaʼni qamoqqa olingunga qadar Oʼzbekiston SSR Sovxozlar xalq komissarligida masʼul vazifada ishlagan. Sudlangan, sudlanganligi sababli VKP (b) aʼzoligidan chiqarilgan.

OʻzSSR NKVD huzuridagi uchlik 1937-yilning 14-oktyabrda Naimjon Yaqubzodaga nisbatan hukm eʼlon qiladi. Sud hukmiga koʻra Naimjon Yaqubzoda aksilinqilobiy millatchi, „Milliy Ittihod“ tashkilotining chet eldagi byurosini tashkil qilish ilinjida odamlar va mablagʻlarni Afgʻonistonga oʻtkazish ishlarini rejalashtirish, Afgʻoniston va Germaniya elchixonalari bilan yashirin ravishda aloqa bogʻlaganlikda, xorijdagilar bilan aloqada boʻlib turganlikda ayblangan. SSSR Oliy Sudi kollegiyasining 1938-yil 14-oktyabrda sayyor yigʻilishi boʻlib oʻtadi. 1937-yil 14-oktabr kuni OʻzSSR NKVD huzuridagi „uchlik“ (rais — Apresyan, Segizboyev, Sheyndlen, Yakovlev) qarori bilan oʻlim jazosi berilgan oliy jazoga hukm etilgan. Hukm oʻsha kuniyoq ijro qilinib, Toshkent shahrida otib tashlangan. Vafotidan soʻng mol-mulklari musodara qilingan.

Manbalar 

1890-yilda tugʻilganlar
1937-yilda vafot etganlar
Buxoroda tugʻilganlar
Sovet davri qatagʻon qurbonlari
Kishilar
Toshkentda vafot etganlar
Jadidlar
Murod Muhammedov

Murod Muhammedovich Muhammedov (1949-yil 21-oktyabr, Samarqand, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik iqtisodchi olim, iqtisodiyot fanlari doktori (1992), professor (1996).

Biografiyasi 
Murod Muhammedov 1949-yil 21-oktyabr Samarqad shahrida tugʻilgan. 1967—1971-yillarda Samarqand Kooperativ institutida tahsil olgan. Murod Muhammedov Samarqand Kooperativ instituti partiya tashkilotining kotibi (1989—1991), kafedra mudiri (1985—1986; 2005—2007; 2008—2012), institutning imiy ishlar boʻyicha prorektori (1992—1993), ilmiy va oʻquv ishlari boʻyicha prorektori (1993—1994), institut rektori (1994—1998), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi mintaqaviy kompleks tadqiqotlar instituti ijtimoiy fanlar boʻlimining mudiri (1998—2005), institut integratsiya va innovatsiya markazining direktori (2007—2008) lavozimida ishlagan. Hozirda Samarqand iqtisodiyot va servis instituti „Iqtisodiyot nazariyasi“ kafedrasi professori.

Ilmiy faoliyati 
Murod Muhammedov 1975—1978-yillarda Ukrainaning Lvov shahridagi Savdo-iqtisod instituti aspiranturasida, 1989—1992-yillarda Moskva kooperativ instituti doktoranturasida oʻqigan. 1979-yilda Kiyevda nomzodlik, 1992-yilda Moskvada doktorlik dissertasisiyani himoya qilgan. 1992-yilda iqtisodiyot fanlari doktori ilmiy darjasini, 1996-yilda professor ilmiy unvonini olgan. Bir qancha darsliklar, jumladan, „Iqtisodiyot nazariyasi“ (oʻzb va rus tillarida),
„Mikroiqtisodiyot-2“, „Oʻzbekistonning mehnat bozori: bandlik va ishsizlikning mintaqaviy muammolari“, „Yoshlar mehnat bozorida“, „Qishloqda ish bilan taʼminlash: muammolar va yechimlar“, „Agrar islohotlar va aholini ish bilan taʼminlash“, „Qishloq xoʻjaligi: daromadlar va moddiy ragʻbatlantirish“, „Xizmat koʻrsatish sohasi va turizmni rivojlantirishning nazariy asoslari“, „Norasmiy bandlik: sabablari, oqibatlari va kamaytirish yoʻllari“, „Oʻzbekiston iqtisodiyotining tarixi: Amir Temur davridan to hozirgi kunga qadar“ (oʻzbek, rus va ingliz tillarida) kitoblari hamda 500 ga yaqin maqolalar muallifi.

Mukofolari
 „Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi“ medali (1970);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 30 yilligi“ koʻkrak nishoni (2016).

Manbalar 

Iqtisodchilar
Oʻzbekiston olimlari
Fan doktorlari
Professorlar
Shayx Xoʻja Xisrav maqbarasi

Shayx Xoʻja Xisrav maqbarasi – Navoiy viloyati Karmana tumanida joylashgan ziyoratgoh. Ziyoratgoh Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi 
Xoʻja Xisrav xoʻjalardan boʻlgan. SHayx XIV asrda Mavlono Orif Deggaroniy, Xoʻja Baxoviddinlar bilan bir zamonda yashagan. Xoʻja Xisravning hayoti, faoliyati va karomatgoʻyligi haqida Abul Musin Muhammad Boqir Ibn Muhammad Alining „Bahouddin Balogardon“ kitobida ayrim tarixiy maʼlumot va rivoyatlar keltirilgan. Oʻz davrining oʻta zukko kishisi, Islom dinining peshvosi karomat sohibi boʻlib tanilgan. U Qosim SHayx maqbarasining janubiy-gʻarbida, undan 400 metr nariga dafn qilingan. Ushbu kichik maqbara bir tomonida kanal bilan, boshqa tomonida xususiy uylar bilan chegaradosh. Maqbara hududi chiroyli metal panjara bilan oʻralgan. Binoning oʻzi bir gumbazli inshoot boʻlib, kirish portali, perimetri toʻrtburchak, pishgan gʻishtdan qurilgan, juda och rangda, qisman naqshli sirlangan plitkalar bilan bezatilgan. Ichki qismi juda keng – markazda, gulchambarda arab xattotligi yozuvlari bilan ramziy marmar qabr toshi joylashgan.

Shayx Xoʻja Xisrav maqbarasi XX asrda vayron qilingan. Maqbara oʻrnida faqat Xoʻja Xisravning qabr toshi saqlanib qolgan, uning ustiga zamonaviy materiallardan Xoʻja Xisravning yangi maqbarasi oʻrnatilgan. Karmana tumanidagi muqaddas qadamjo, „Xoʻja Xisrav“ meʼmoriy ziyoratgoh qayta taʼmirlanib, foydalanishga topshirildi. Xoʻja Xisrav ziyoratgohi taʼmirlashdan soʻng mutlaqo yangi qiyofa kasb etdi.

Manbalar 

Ziyoratgohlar
Navoiy viloyati
Oʻzbekistondagi diqqatga sazovor joylar
Doʻrmon masjidi

Doʻrmon masjidi — Navoiy viloyati Karmana shaharchasida joylashgan masjid. Masjid Navoiy viloyati adlya boshqarmasi tomonidan roʻyxatga olingan

Tarixi 

Doʻrmon — oʻzbek xalqi tarkibiga kirgan qabilalardan biri. Doʻrmon moʻgʻulcha „toʻrt“ demakdir. Toʻrtta urugʻdan tashkil topgani uchun shunday atalgan boʻlishi mumkin. Doʻrmon qabilasi XV asrda Oʻzbek ulusida katta nufuzga ega boʻlgan. Doʻrmonlar XVI asr boshlaridan eʼtiboran Oʻrta Osiyo hududiga kelib oʻrnashib, Buxoro xonligining siyosiy hayotida faol qatnashgan. Doʻrmonning bir qismi Toshkent vohasiga kelib joylashgan va joy nomi atamasi sifatida saqlanib qolgan.

Masjid qadimgi ipak yoʻli yaqinida joylashgani sababli, safarda yurgan, musofir kishilar uchun ziyorat qilib namoz oʻqib ketadigan makon boʻlgan. Sobiq tuzum davrida masjid binosidan omborxona va turli maqsadlarda foydalanishgan. Natijada masjid binosi birmuncha eskirib taʼmirtalab boʻlib qolgan edi. 1998-yilda bu masjid Navoiy viloyati adlya boshqarmasi tomonidan roʻyxatga olingach, xashar yoʻli bilan masjid binosi qaytadan taʼmirlandi va masjid xovlisi obod qilindi. 2012-yilda masjidning eski taxoratxonasi oʻrnida zamon talablari asosida yangi taxoratxona qurilib foydalanishga topshirildi.

Masjid bogʻi obodonlashtirildi, turli xil mevali va manzarali daraxtlar va gullaroʻtqazildi. Xozirda masjid oʻz binosiga 180—200 kishini sigʻdira oladi. Juma va Hayit namozlarida bu masjid namozxon va ziyoratchilar bilan gavjum boʻladi. Namoz oʻqish xonasi, xonaqoh, imom xatibi uchun alohida xonalar, va tahoratxonalari mavjud. Isitish tarmogʻi, yoritish chiroqlari soz holatda, atrofi obodonlashtirilgan, kuzatuv kameralari mavjud. Qur’on oyatlaridan keltirilgan bannerlar eski, tom qismiga oʻrnatilgan karnaylar joriy taʼmirtalab holatda.

Manbalar 

Navoiy viloyati
Karmana tumani
Masjidlar
Masjidlar haqidagi chala maqolalar
Al-faruq

“Al-Foruq” (urdu. الفاروق) xalifa Umarning tarjimai holiga bag‘ishlangan asar bo‘lib, Shibliy No‘moniy tomonidan yozilgan. Umar musulmon davlatchiligining ilk namoyandasi sifatida umumeʼtirof etiladi. U “al-Foruq” (“Haq va botilni ajratuvchi”) nomi bilan mashhur edi.

Asarning 1939-yilda nashr etilishi  islom adabiyoti va tarixiga salmoqli qo‘shimcha bo‘ldi. Muallif No‘moniy mavzuni har tomonlama o‘rganib, Istanbul, Bayrut, Iskandariya, Parij, Berlin va Londonning yirik kutubxonalaridagi qo‘lyozmalarda ko‘milib yotgan faktlarni to‘plagan va jamlagan. Kitob o‘quvchilar orasida mislsiz ishtiyoq uyg‘otdi va juda qisqa vaqt ichida bir necha bor nashr qilindi. Kitob Mavlono Zafar Ali Xon tomonidan ingliz tiliga tarjima qilingan va “Al Farooq: The Life of Omar the Great (Second Caliph of Islam)” deb nomlangan.

Tarjimalari 
Umar Rizo tomonidan 1928-yilda turk tilida nashr etilgan.
Fors tilida Kobulda nashr etilgan. (Marhum qirol Muhammad Nodirshohning singlisi tomonidan)
1900-yilda Hindistonning Nyu-Dehli shahrida Zafar Ali Xon tomonidan ingliz tilida nashr etilgan
Oxirgi nashri 1996-yilda “Idara Isha'at-e-Diniyaat” (Islom kitoblari markazi) tomonidan chop etilgan 
  .

Manbalar 

tarixiy shaxslar
Pashmon

Pashmon— Buxoro viloyati, Shofirkon tumaniga qarashli qishloq. Tuman markazidan 3-4 km shimoli gʻarbda Bogʻiafzal mahalla fuqarolari yigʻini tarkibida joylashgan.

Tarixi 
Qishloq nomining maʼnosi qanday ekanligi haqida bir nechta farazlar bor. Birinchi faraz „pashmon“ soʻzi pushaymon soʻzining buzilgan formasidir. Bu haqida rivoyatda aytilishicha qishloq aholisi ustlariga bostirib kelgan dushmanlariga kuchli qarshilik koʻrsatishgan. Shundan soʻng raqiblar bu qishloq ustiga yurish qilgani uchun pushaymon qilgan va qishloq nomi pushaymon deb atalgan. Keyinchalik pushaymon soʻzi pushmon, pashmon shaklida oʻzgargan.

Vobkent tumanida Pushaymontepa (Tali Pushaymo) deb ataladigan tepalik ham bor. Hozir bu yerda hech kim yashamaydi. Qadimda bu joyning aholisi Islom dinining qabul qilganiga qaramay otashparastlik amallarini bajarib kelgan. Qutayba ibn Muslim oʻta beshavqatlik bilan qoʻrgʻon aholisini islom diniga qaytargan.
Ikkinchi farazga koʻra pashmon soʻzi „jun oluvchilar“ yoki „junga ishlov beruvchilar“ degan maʼnoni anglatadi

Xoʻjaligi 
Qishloq xoʻjaligi asosan qishloq xoʻjaligiga moslashgan. Qishloq hududida yovvoyi oʻsimliklardan ajriq, otquloq, yalpiz, shoʻra, baliqkoʻz, qoʻngʻirbosh, yaltirbosh, qumlarda oq saksovul, qandim, cherkez, iloq, quyonsuyak, selin, isiriq; janubiy tekislik qismida qamish, roʻvak, bugʻdoyiq, shoʻraajriq, kampirsoch, itgunafsha, yulgʻun va boshqalar oʻsadi

Iqlimi 
Yillik oʻrtacha harorat 14,2 °C, eng past harorat —29°. Iyul oyidagi oʻrtacha temperatura 29,4 °C, eng yuqori temperatura 46 °C. Yiliga 220 mm yogʻin tushadi

Manbalar 

Shofirkon tumanidagi qishloqlar
Sherard Osborn

Sherard Osborn (; ,  — 1875-yil 6 may, ) — Britaniya admirali, Qrim urushi ishtirokchisi.

Biografiya 

Sherard Madras shahrida, Hindistonga yuborilgan ingliz zobitining oilasida tugʻilgan. 1837-yilda yosh Sherard Britaniya dengiz flotida xizmat qila boshladi. U ilk jangovar koʻnikmalarni Birinchi afyun urushi paytida egalladi. Edvard Belcher boshchiligidagi Arktika ekspeditsiyasida qatnashgan. Qrim urushi paytida zoti oliyalarining (HMS) Medusa kemasiga qoʻmondonlik qilgan. Shjnjngdek, u Azov dengizida harakatlanadigan, zoti oliyalarining () Vezuviy flagmaniga ega boʻlgan eskadronga ham rahbarlik qilgan.

1859-yilda u „Yapon suvlaridagi kruiz“, „Peyxo jangi“ asarlarini nashr etgan.

Osborn Ikkinchi afyun urushida ham qatnashib, kemaga qoʻmondonlik qilgan. 1861-1862-yillarda Meksika koʻrfazida jang qilgan. 1864-yilda Royal Suverenning kemasining kapitani boʻlgan.

Mukofotlari 

Koʻrsatgan xizmatlari uchun Bani ordeni, Faxriy legion ordeni va Turkiyaning Medjidiy ordeni taqdirlangan.

Vafoti 

Londonda vafot etgan.

Manbalar

Havolalar 

 Osborn Sherard Arxivnaya kopiya

Bani ordeni sohiblari
1875-yilda vafot etganlar
6-mayda vafot etganlar
1822-yilda tugʻilganlar
25-aprelda tugʻilganlar
Kompromatuzb ishi

Telegram messenjerida kompromatuzb nomi ostida kanal ochib, davlat tashkilotlari haqida kompromat materiallar berib borgan kanal adminlariga nisbatan qoʻzgʻatilgan jinoyat ishi bilan bogʻliq jarayon.

Tarixi 
2020-yil 12-avgust kuni Kompromatuzb Telegram-kanalida „Olim Choraqulovich, videoda ko`rib turganingiz joy mabodod tanish emasmi?!“ sarlavhasi ostidagi video e'lon qilingan. Video Namangan viloyati Pop tumani Chodak qishlogʻi 24-dala konturida olingan.

Jinoyat ishi 
2023-yil yanvar oyida human.uz internet nashri bosh muharriri Xurshid Daliyev Oʻzbekiston DXX tomonidan qamoqqa olingani haqida xabar berildi. Unga nisbatan Oʻzbekiston Jinoyat kodeksining 165-moddasi 2-qismi „v“ bandi bilan jinoyat ishi qoʻzgʻatilgani maʼlum qilingan. Ayni shu vaqtda Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi matbuot kotibi Mavjuda Mirzayevaning gʻoyib boʻlganligi haqida ijtimoiy tarmoqlarda maʼlumotlar paydo boʻla boshladi. Keyinchalik, Mavjuda Mirzayeva ham kompromatuzb ishi doirasida tergovga jalb qilingani haqida maʼlumot berildi.

Manbalar 

2023-yil voqealari
Moh Sultonim xazirasi

Moh Sultonim xazirasi — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik. Mazkur xazira Chor Bakr meʼmoriy majmuasida joylashgan boʻlib, XVII asrda qurilgan. Xazira Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.
Moh Sultonim xazirasiga Mozori Daroz darvozasining roʻparasidagi peshtoqli darvozadan kiriladi. Undan keyin esa peshtoqli darvozadan chap tomonga pillapoyalar bilan kirib boriladi. Xaziraning janub va shimol tomonlarida ikkita qorixona mavjud. Xaziraga kirish uchun sharq tomonida eshik bor va xazira yer ustigi qismi sariq xarsangtoshlar bilan koʻtarilgan. Poydevorning yer sathidan chuqurligi 2 metrni tashkil etiladi. Poydevordagi xarsangtoshlardan keyin qamish qoʻyilgan va guchum daraxtidan sinch yotqizib chiqilgan. Sinchlar gulmexi qadimiy va juda mustahkam qilingan. Xazira devorlarning tashqi qismlari bezaksiz. Xazira devori obi gʻishtlari yaxshi saqlangan. Yodgorlik devorlarining ichkari qismiga koshinkoriy naqshlar boʻlgan va hozirgi kunda ularning parchalari saqlanib qolgan. Parchalar rayhoniy rangda. Xazirada 25 kishining qabri mavjud. Tarixchi Ibodat Rajabova soʻzlariga koʻra, har bir qabrda ikki kishing jasadi mavjud boʻlgan. Supali qabrlar ustiga bezakli marmartoshlar qoʻyilgan. Xazira shimol tomonida chiroqpoya qoʻyilgan ammo hozirgi kunda chiroqpoya mavjud emas. Faqatgina chiroqpoyaning oʻrni mavjud. Birinchi sogʻona toshbitikda shunday yozilgan: „Ushbu sogʻona oliha shoh Munavvar Bonu Sultonimga tegishli. Toshbitikdagi shajarasi: otasi — Rahmatulloh Xoja oʻgʻli, onasi — iffatli Orifa Bonu Sultonim… Munavvar Sultonimning vafoti hijriy 1184“. Bundan tashqari yana 15 ta qabrtoshda yozuvlar mavjud. Joʻyboriy xoʻjalari tomonidan Moh Sultonim xazirasi uchun koʻplab yerlar vaqf qilingan.

Manbalar

Adabiyotlar

Ilmiy adabiyotlar 
 
 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro
Nurota astragali

Nurota astragali — Samarqand va Navoiy viloyatlari Nurota togʻ tizmasida uchrovchi oʻsimlik. Ikki urugʻpallalilar sinfi Burchoqdoshlar oilasi, astragal turkumiga mansub koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga endemik tur sifatida kiritilgan.

Botanik tavsifi 
Hayotiy shakli koʻp yillik. Ildizi oʻq ildiz tizimiga ega. Poyasi sershox va yogʻon, uzunligi 8-15 sm, ustki tomoni siyrak, xurpaygan tuk bilan qoplangan, tuklari vaqt o‘tgandan keyin toʻkilib ketadi. Barglarining soni 4—6 juft, yuqori qismi toʻmtoqroq, shakli teskari yuraksimon, uzunligi 1-2 sm, koʻproq poyaning yuqori qismida joylashadi. Gullari ikki uyli, changchili va urugʻchili gullar alohida oʻsimliklarda hosil boʻladi. Gulpopugi siyrak, 5-10 gulli. Gultojibargi och sariq rangli. Yakka-yakka holda oʻsadi. Mevasi ko‘pchilik burchoqdoshlarniki singari dukkak meva, uzunligi 10—20 mm, bir tomon uchi oʻtkir, usti siyrak, xurpaygan tuk bilan qoplangan. Urug‘i quloqsimon shaklda, ikki tomondan siqilgan, uzunligi 5 mm, sirti silliq, rangi toʻq jigarrang. Iyun oyida gullab, mevasi iyulda pishadi. Urug‘i orqali jinsiy yoʻl koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish joylari 
Samarqand va Navoiy viloyatlari: Nurota togʻlarining Oqtogʻ tizmasida tarqalgan. Koʻproq togʻlarning oʻrta va pastki qismlarida, toshli yonbagʻirlar va qoyalarda oʻsadi. Kamayib ketish sababi aniqlanmagan. Chorva mollarini koʻplab boqilishi natijasida oʻsish hududi kamaygan degan taxminlar bor. Oʻsimlik Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan.

Manbalar 

Navoiy viloyati geografiyasi
Hazrat Alisher Navoiy masjidi (Navoiy)

Hazrat Alisher Navoiy masjidi (Navoiy) — Navoiy viloyati, Navoiy shahri, Gʻalaba koʻchasida joylashgan yodgorlik. Alisher Navoiy masjidi Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimov topshirigʻi va tashabbusi bilan 2006-yilda bunyod etilgan. 
Masjid tashqi fasadi romb shaklida boʻlib, gumbaz bilan qoplangan. Masjid pishiq gʻishtdan qurilgan boʻlib, xonaqohida ikkita ustun mavjud. Bino uch qismdan iborat: xonaqoh, ark ava yertoʻla. Mazkur majmuaning umumiy maydoni 1,20 gektarni tashkil etib, 2500 namozxonga moʻljallangan. Masjid balandligi 31 metrni tashkil etib, tashqi koʻrinishdagi ayvoni 5 metr. Masjid hududida hovuz va favvora ham mavjud. 
Jome masjidining kirish qismida peshtoq mavjud va ravoqlarida naqshinkor kitobalar bitilgan. 2006-yilda xattot Abdulgʻafur Razzoqov tomonidan masjid kitoba bitiklari chizmalarini yaratilgan. Masjid peshtoqining oʻng tomonida suls xatida shunday yozilgan: „Alloh, ulugʻvorligi ulugʻ boʻsin“ kalimasi, chap tomonida esa „Muhammad, unga Allohning salovati va salomi boʻlsin“ kalimasi keltirilgan. Peshtoq arkasining oʻng tomonidagi devor tepasida nastaliq xatida oʻzbek tilida masjid nomi yozilgan. Shu yozuv yana chap tomondagi devorda ham oʻzbek alifbosida krill yozuvida keltirilgan. Masjid gumbazi aylanasi tepa qismida, muqarnasli sharafa ostida kitoba bitik ikki qator qilib yozilgan. Pastgi bitik oq rangli harflarda Qur’oni Karimdagi „Baqara“ surasi 255-256-oyatlari „Oyat ul-Kursiy“ suls xatida, yuqori qatorda sariq rangdagi harflar bilan kufiy xatida „Alloh barcha ayb-nuqsonlardan pok zod“, „Alloh — maqtovga loyiq. Alloh — buyuk“ kalimalari takror ravishda keltirilgan. Masjid xonaqohi peshtoqida Qur’oni Karimning „Jin“ surasi 18-oyati keltirilgan boʻlib, oʻng va chap tomonlarida kitoba bitiklar yana takrorlangan.

Manbalar

Adabiyotlar

Ilmiy adabiyotlar

Havolalar 
 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Navoiy meʼmoriy yodgorliklari
Navoiy masjidlari
Botir Mirzaxmedov

Botir Mirzarahimovich Mirzaxmedov (1938-yil 10-iyul, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori (1981), professor (1982).

Biografiyasi
Botir Mirzaxmedov 1938-yil 10-iyul Toshkentda tugʻilgan. 1961-yilda Toshkent davlat pedagogika instituti fizika-matematika fakultetini tugatgan. 1961–1963-yillarda ushbu institutning fizika o‘qitish metodikasi kafedrasida katta laborant, 1963—1965-yillarda o‘qituvchi

Ilmiy faoliyati 
Botir Mirzaxmedov 1965—1968-yillar Moskva Oliy pedagogika instituti aspiranturasida oʻqigan. 1968-yilda nomzodlik ishini himoya qilib, pedagogika fanlari nomzodi ilmiy darajasi oladi. 1981-yilda Moskva shahrida „Turli tipdagi o‘quv yurtlarida fizika ta’limi mazmunini tabaqalashtirish muammolari“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan va fizika o‘qitish metodikasi bo‘yicha O‘rta Osiyo respublikalarida birinchi bo‘lib, pedagogika fanlari doktori ilmiy darajasini olgan. 1982-yilda professor ilmiy unvonini berilgan. 1982—1985-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti „Fizika o‘qitish metodikasi“ kafedrasi professori, 1985—1989-yillarda Toshkentdagi O‘qituvchilar malakasini oshirish va qayta tayyorlash instituti rektori, 1990—1992-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti „Umumiy pedagogika“ kafedrasi mudiri, 1992—1997-yillar O‘zbekiston pedagogika fanlar ilmiy-tadqiqot instituti katta ilmiy xodimi, bo‘lim mudiri, 1997—2011-yillarda Toshkent davlat pedagogika universiteti „Fizika va uni o‘qitish metodikasi“ kafedrasi professori vazifasida faoliyat olib borgan.

Mukofotlari
 „O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan xalq ta’limi xodimi“ unvoni (1985);
 „Xalq ta’limi a’lochisi“ ko‘krak nishon.

Manbalar 

Fan doktorlari
Professorlar
Oʻzbekiston olimlari
Oʻzbekiston fiziklari
Fikrat Kerimov

Fikrat Azizovich Kerimov (1955-yil 6-iyul, Buxoro viloyati Olot tumani) – pedagogika fanlari doktori, professor, Rossiya Fanlar akademiyasi akademigi. 1980-yilgi Moskva olimpiadasi qatnashchisi, erkin kurash boʻyicha sport ustasi, erkin va yunon-rum kurashi boʻyicha xalqaro toifadagi hakam. Butunjahon Armrestling federatsiyasi (WAF) aʼzosi.

Tarjimayi holi 
Fikrat Kerimov Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya instituti (hozirgi Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti)ni tamomlagan (1973—1977). 1977—1980-yillarda Toshkent avtomobil yoʻllar instituti oʻqituvchisi, 1980—1981-yillarda Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya instituti markaziy ilmiy-metodik laboratoriyasi katta laboranti boʻlgan. 1981—1982-yillarda Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya instituti Sport kurashi kafedrasi stajyor-oʻqituvchisi, 1982—1984-yillarda Toshkent shahar Butunittifoq ilmiy-tadqiqot jismoniy tarbiya instituti aspiranti sifatida faoliyat yuritgan.

Aspiranturani yakunlagach, 1984—1989-yillarda Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya instituti Sport kurashi kafedrasi katta oʻqituvchisi vazifasini bajaruvchi, kafedra katta oʻqituvchisi, dotsent lavozimlarida ishlagan. 1989—2001-yillarda esa Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya instituti Milliy va xalqaro kurash kafedrasi mudiri sifatida faoliyat olib borgan. Fikrat Kerimov 2001—2004-yillarda institutining ilmiy ishlar boʻyicha prorektori lavozimida faoliyat yuritdi.

U keying faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi (hozirgi Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va turizm vazirligi)da olib borib, 2004—2006-yillarda mazkur vazirlikning sport taʼlim muassasalari va fan boshqarmasi boshligʻi boʻldi. 2006—2007-yilarda yana faoliyatini Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya institutida davom ettirib, Milliy va xalqaro kurash turlari kafedrasi professori lavozimida ishladi. 2007—2010-yillarda institutning Jismoniy tarbiya nazariyasi va uslubiyati kafedrasiga mudirlik qildi. 2010-yilda Fan va texnologiyalarni rivojlantirishni muvofiqlashtirish qoʻmitasi huzuridagi ilmiy texnika axborot davlat unitar korxonasi direktori lavozimiga tayinlandi.

Ilmiy-uslubiy ishlari 
Fikrat Kerimov tomonidan 250 dan ortiq ilmiy ishlar eʼlon qilingan. Jumladan, „Sport kurashi nazariyasi va uslubiyoti“ (darslik, 2005), „Sportda prognozlashtirish va modellashtirish“ (darslik, 2005), „Valeologiya asoslari“ (darslik, 2005), „Volnaya borba“ (bolalar va oʻsmirlar sport maktablari, ixtisoslashtirilgan bolalar va oʻsmirlar olimpiya zaxiralari maktablari uchun dastur va qoʻllanma, 2007) va boshqalar.

Manbalar 

Buxoroda tug‘ilganlar
Oʻzbekiston kurashchilari
Professorlar
Fan doktorlari