MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Baxrom Muzaffer

Bahrom Muzaffer (; 1986-yil 4-avgust, Fargʻona) — turkiyalik bokschi, yengil va birinchi ogʻir vazn toifalari vakili. U 2000-yillarning ikkinchi yarmidan 2010-yillarning birinchi yarmiga qadar Turkiya milliy boks terma jamoasi safida oʻynagan, Yevropa chempionatining bronza medali sohibi, koʻplab xalqaro turnirlar gʻolibi va sovrindori, ikki karra yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan.

Biografiyasi 
Bahrom Muzaffer 1986-yil 4-avgustda O‘zbekiston SSR Farg‘ona shahrida mesxetin turklari oilasida dunyoga kelgan. Uch yildan so‘ng ota-onasi Rossiyaga, so‘ngra Ozarbayjonga ko‘chib ketishdi va nihoyat 1996-yilda Turkiyaga joylashishadi.

U ilk bor 2005-yilgi mavsumda Tallin shahrida o‘tkazilgan o‘smirlar o‘rtasidagi Yevropa chempionatida kumush medalni qo‘lga kiritib, oʻz sport faoliyati bilan xalqaro maydonda taniladi.

2006-yilda Olmaotada oʻtkazilgan talabalar oʻrtasidagi jahon chempionatining kumush medali sovrindori boʻlga. Bir marotaba Turkiya terma jamoasi safida Pech shahrida boʻlib oʻtgan Yevropa Ittifoqi chempionatida ishtirok etadi va u yerdan yengil vazn toifasida qoʻlga kiritilgan oltin medal bilan uyiga qaytadi.

2007-yilda yengil vazn toifasida Turkiya chempioni boʻladi. Dublindagi Yevropa chempionatida u bronza medalini qoʻlga kiritadi. U Chikagodagi Jahon chempionatida ishtirok etadi va u yerda 1/16 finalda oʻz bahslarini yakunlaydi.

2010-yil iyun oyida Moskvada boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida chorak finalda vengriyalik Yozef Darmosga ochkolar hisobidan (5:9) yutqazadi.

Trabzonda boʻlib oʻtgan Yevropa Olimpiya saralash bahslarida u yengil vaznda birinchi oʻrinni egallaydi va bir qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqini qoʻlga kiritadi. Ammo 81 kg vazn toifasidagi birinchi jangida u eronlik Esxon Ruzbaxoniyga bahsni boy beradi va medallar uchun kurashlarni tark etadi.

2015-yilda Bokudagi Yevropa oʻyinlarida ishtirok etadi.

Manbalar

Havolalar 

 Baxram Muzaffer — stranitsa na sayte Mejdunarodnogo olimpiyskogo komiteta

Fargʻonada tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1986-yilda tugʻilganlar
4-avgustda tugʻilganlar
Vitaliy Zaxarov

Vitaliy Georgiyevich Zaxarov () — belaruslik qilichboz, Yevropa chempioni (2001), ikki karra jahon chempionati sovrindori (2002, 2003), ikki karra Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi (1996, 2000). Belarusiyada xizmat koʻrsatgan sport ustasi (2003).

Biografiyasi 
Vitaliy Zaxarov 1967-yil 18-dekabrda Farg‘onada tavallud topgan. 1987-yilda Minskka koʻchib oʻtgan.

Sportchilik faoliyati 
16 yoshida qilichbozlik bilan shugʻullanishni boshlaydi. Birinchi murabbiyi — Aleksandr Goppe. Jahon Kubrasi finalchisi, 1996-yilgi jahon chempionatining bronza medali sovrindori. 1999-yildan boshlab Anatoliy Novikov rahbarligida sport faoliyatini davom ettiradi.

Vitaliy Zaxarov oʻzining eng muhim yutuqlariga 2000-yillarning boshlarida erishgan. 2001-yilda Koblenz shahrida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida finalga yoʻllanmani qoʻlga kiritadi va finalda italiyalik Paolo Milanolini magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritadi. Ushbu muvaffaqiyati tufayli Zaxarov Yevropa chempioni boʻlgan birinchi belarus qilichbozi sifatida oʻz nomini tarixga muxrlaydi. 2002 va 2003-yillarda oʻtkazilgan jahon chempionatlarida bronza medallarini qoʻlga kiritgan.

Murabbiylik faoliyati 
Sport faoliyatini yakunlagandan soʻng, Vitaliy Zaxarov murabbiylik faoliyatini boshlaydi. Hozirda Respublika olimpiya zaxiralari tayyorlash markazida zamonaviy beshkurash bo‘yicha murabbiy sifatida ish olib boradi.

Oʻyin uslubi 
Zaxarovning soʻzlariga koʻra qilishbozlikda sportchi koʻp qirrali boʻlishi, raqib tomondan beriladigan barcha zarbalarga tayyor turishi kerak. Vitaliy Zaxarov oʻyinda eng koʻp amalga oshiradigan oʻziga xos uslublardan biri — „flesh“ zarbasidir. Bunda sportchi qilichi bilan toʻsatdan oldinga intiladi va raqibiga tezkor zarba berib, uni noqulay ahvolga solib qoʻyadi. Bu zarbaga qarshi raqib qanday yoʻl tutishidan qatʼi nazar, aksariyat hollarda Zaxarovning ushbu uslubi hamisha unga ochko olib kelgan.

Sport faoliyati davomida Zaxarovning eng kuchli jangi jahon chempionatining bronza medali uchun vengriyalik sportchi bilan kechgan bahslarda boʻlgan.

Manbalar

Havolalar 

 
 Strela Vitaliya Zaxarova 

Fargʻonada tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1967-yilda tugʻilganlar
18-dekabrda tugʻilganlar
Irina Tebenixina

Irina Viktorovna Tebenixina (1978-yil 5-dekabr, Fargʻona, Oʻzbekiston SSR) — rossiyalik voleybolchi. 2004-yilgi Olimpiada oʻyinlarining kumush medali sovrindori, ikki karra Yevropa chempioni, uch karra Rossiya chempioni. Maydondagi pozitsiyasi — markaziy blokirovka. Rossiyada xizmat koʻrsatgan sport ustasi .

Biografiyasi 
Irina Tebenixina Oʻzbekiston SSR Fargʻona shahrida murabbiy Maya Ivanovna Domnidi bilan voleybol oʻynashni boshlagan. 1990-yillarning oʻrtalaridan Yekaterinburgdagi 1-sonli olimpiya zaxiralari maktabida faoliyat olib borgan.

Irina 2009-yilda homiladorligi sababli sport faoliyatida tanaffus eʼlon qiladi va oʻsha yilning 24-dekabrida qiz farzandini dunyoga keltiradi

Irina Tebenixina quyidagi jamoalar safida oʻyin olib borgan:

 1995 — 1996 — „Malaxit“ (Yekaterinburg);
 1996 — 2001 — „Uraltransbank“/"Aeroflot-Malaxit" (Yekaterinburg);
 2001 — 2003 — „Uralochka-NTMK“ (Sverdlovsk viloyati);
 2003 — 2004 — „Dinamo“ (Moskva viloyati);
 2004 — 2009 — „Uralochka-NTMK“ (Sverdlovsk viloyati).

3 karra Rossiya chempioni (2002, 2003, 2005), 4 karra kumush (1998, 1999, 2000, 2004) va 3 karra bronza (1997, 2001, 2009) medallari sohibi. Yevropa chempionlar kubogining ikki karra kumush medali sohibi (1997, 1999), 1999-yilgi CEV kubogi bronza medali sohibi.

Rossiya yoshlar terma jamoasi tarkibida oʻyin olib borgan va 1997-yilgi jahon chempionligini qoʻlga kiritgan. 1995-yilgi jahon chempionatining bronza medali sovrindori, 1997, 1999-yilgi Yevropa chempioni va 1996-yilgi Yevropa chempionati kumush medali sovrindori bo‘lgan. Rossiya oʻsmirlar terma jamoasi safida 1995-yilda qizlar oʻrtasidagi jahon chempionatining kumush medali sovrindori boʻlgan va 1995-yilgi Yevropa chempioniga aylangan. Rossiya talabalar jamoasi tarkibida Jahon Universiadasining ikki karra kumush medali sovrindori (1999, 2001).

1997—1999 va 2003—2004-yillarda Rossiya terma jamoasida oʻynagan. Jamoa bilan birgalikda quyidagi natijalarni qoʻlga kiritgan:

 2004-yilgi Olimpiya oʻyinlarining kumush medali sovrindori;
 1998-yilgi jahon chempionatining bronza medali sovrindori;
 1999-yilgi jahon chempionatining kumush medali sovrindori;
 1997-yilgi jahon chempionlar kubogi gʻolibi;
 ikki karra Gran-pri gʻolibi (1997, 1999) va ikki karra sovrindori;
 ikki karra Yevropa chempioni (1997, 1999).

Mukofotlari va unvonlari 

 Rossiyada xizmat koʻrsatgan sport ustasi;
 Jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirishga qoʻshgan ulkan hissasi, yuqori sport yutuqlari uchun II darajali "Vatanga xizmatlari uchun" ordeni (2006-yil 3-oktyabr) sohibi.

Manbalar

Havolalar 

 „Uralda sport“ saytidagi profil 
 Irina Tebenikhina ROC veb-saytida
 Irina Tebenixinaning fotogalereyasi

Fargʻonada tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1978-yilda tugʻilganlar
5-dekabrda tugʻilganlar
Jismlarni nur sochish va nur chiqarish qobilyati



Kirish, asosiy tushunchalar.
Elektromagnit nurlanishi elektr zaryadlarining hususan moddaning atomlari va molekulalari tarkibiga kiruvchi zaryadlarning tebranishi sababli boʻladi. Masalan, molekulalar va atomlarning tebranma va aylanma harakati infraqizil nurlanishini, atomda elektronlarning muayyan kuchishlari koʻrinadigan va infraqizil nurlanishni, erkin elektronlarning tomozlanishi esa rentgen nurlanishini va hokazolarni vujudga keltiradi.

Nurlanish (nur chiqarish). 

Tabiatda elektromagnit nurlanishning eng keng tarqalgan turi issiqlik nurlanishi yoki nur chiqarishdan iborat boʻlib, umoddaning atomlari va molekulalarining issiqlik harakati energiyasi hisobiga, yani moddaning ichki energiyasi hisobiga bajariladi va shuning uchun nurlanayotgan jismning sovishiga olib keladi.
Nur chikarish, temperaturasi absolyut noldan farq qiladigan istalgan temperaturadagi barcha jismlarga hosdir. Issiqlik nurlanishi tutash spektrga ega boʻlsa-da, ammo unda energiya taqsimoti temperaturaga bogliq: past temperaturalarda issiqlik nurlanishi asosan infraqizil nurlanishdan, yuqori temperaturalarda esa koʻrinadigan va ultrabinafsha nurlanishdan iborat.

Nur yutilishi.

Har qanday jism o`zi nurlanishi bilan birga boshqa (atrofdagi) jismlar chiqayotgan nur energiyasining bir qismini yutadi; bu prosessni nur yutish deb ataladi. Nur yutish prosessi muayyan jismning isishiga olib keladi.Ravshanki, muayyan jism nur chiqarish yo`li bilan energiyasini yuqota borib, aynan shu vaqtda nur yutishi bilan energiya olib ohiri issiqlik yoki nur yuitishi bilan energiya olib ohiri issiqlik yoki nur muvozanati holatini olish kerak, bunda nur chiqarish hisobiga energiya yuqolishi, nur yutish hisobiga energiya olinishi kompensasiyalanadi. Shu holatga mos keladigan temperaturani nur muvozanati temperaturasi deb ataladi.
Nur muvozanati o`z holiga qo`yilgan jismlarning odatdagi holatidan iborat. Nur chiqarish va nur yutish prosesslarini miqdoriy jihatdan baholash uchun ushbu harakteristikalar kiritiladi.
Ichki sirti qoraytirilgan va devorida kichkina teshigi bor berk kovakdan iborat jism amalda absolyut qora jismga ancha yaqin bo`ladi. Teshikka tushgan nur kovakning ichki sirtidan ko`p marta qaytganidan keyin amalda qaytib qisman yutiladi.Absolyut qora jism o`ziga tushuvchi nurni yutishi bilan birga, uzi ham nurlanadi. Past temperaturada kovakning teshigi qoraga o`hshab ko`rinadi. Agar kovak yuqori temperaturagacha qizdirilsa, u vaqtda teshik ravshan nurlanayotganday bo`lib ko`rinadi. Ko`z qorachigi va marten pechidagi kuzatish (qarash) teshigi absolyut qora jismlarga misol oladi.

Manbalar
1.Savelyev I.V. Umumiy fizika kursi, t. 1–3.–M, Nauka, 1989–1992.

2.Sivuxin D.V. Umumiy fizika. Mexanika.–T.,  О‘qituvchi, 1981.

3.Ahmadjonov O.I. Fizika kursi. 1–3 q.–T., О‘qituvchi, 1988–1989.
Edu Kids

Edu Kids – bolalarning har tomonlama intellektual rivojlanishiga qaratilgan ilmiy-ommabop videolar seriyasi. Mavzu ta'lim va intizom, rivojlanish va o'z-o'zini tarbiyalash, sog'liq va gigiena masalalarini o'z ichiga oladi.

Havolalar
Ibrohim Bakirov

Ibrohim Bakirov (1915 — 1972) — oʻzbek sovet kolxozi va davlat arbobi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951-yil 7-may).

Biografiyasi 
1915-yilda Yerboshi qishlogʻida Fargʻona viloyati, Turkiston viloyati , Rossiya imperiyasi, hozirgi Andijon viloyati, Andijon viloyati, Oʻzbekiston tugʻilgan. Mahalliy qishloq xoʻjaligi artelida tahsil olgan, paxtachilikda ishlagan.

1932-yilda brigadirlik va1942-yilda Stalin kolxoziga rahbarlik qiladi. 1949-yilda Lenin ordeni bilan taqdirlangan. 1950-yilda kolxoz 275 gektar maydonning har gektaridan 45 sentnerdan paxta hosili oldi.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1951-yil 7-maydagi farmoni bilan 1950-yilda sugʻoriladigan yerlarda yuqori paxta hosili olgani uchun Ibragim Bakirov Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan, Lenin va „O‘roq va bolg‘a“ oltin medali, shuningdek, xuddi shu Farmon bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan umumiy 6,1 gektar maydonning har gektaridan 83,6 sentnerdan paxta terib olgan Usmonali Turdiyev va yetakchi Xasanche Ahmedovlar taqdirlandi.

Keyin Ibrigim Bakirov kolxozi „Leningrad“ nomini oldi, kolxoz oʻrim-yigʻimda yuqori koʻrsatkichlarni saqlab qoldi va 1957-yilda Bakirov uchinchi Lenin ordeni bilan taqdirlandi. Ibrohim Bakirov jamoat faoliyatida ham faol boʻlgan, 1939-yilda VKP (b) aʼzosi, 3—6-chaqiriqlar Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputati, 1952-yilda KPSS XIX qurultoyiga delegat boʻlgan. (b) va O‘zbekiston Kompartiyasining XIII qurultoyida qatnashgan.

Keyin Ibrigim Bakirov kolxozi „Leningrad“ nomini oldi, kolxoz oʻrim-yigʻimda yuqori koʻrsatkichlarni saqlab qoldi va 1957-yilda Bakirov uchinchi Lenin ordeni bilan taqdirlandi. Ibrohim Bakirov faol jamoat faoliyatiga ham rahbarlik qilgan, 1939-yilda VKP (b) aʼzosi boʻlgan, 3—6-chaqiriqlar Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputati, 1952-yilda KPSS XIX qurultoyiga delegat boʻlgan va Oʻzbekiston Kompartiyasining XIII qurultoyida qatnashgan.

Oʻzi tugʻilib oʻsgan Yerboshi qishlogʻida yashagan.

1972-yil noyabrda vafot etgan.

Mukofotlari 
Ibragim Bakirov quyidagi mukofotlar bilan taqdirlangan:

 O‘roq va bolg‘a medali (1950-yil 7-may — 5902-son);
 Leninning 3 ordeni (1950-yil 16-yanvar; 1951-yil 7-may — № 140330; 1957-yil 11-yanvar);
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1950-yil 13-iyun);
 "Shon-sharaf belgisi" ordeni (1944-yil 22-dekabr);
 bir qator medallar.

Manbalar

Havolalar 

 Sergey Kuzovatov. Bakirov Ibragim  (rus.). Sayt „Geroi strani“. Data obraщeniya: 22 dekabrya 2017.
 Nekrolog

Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
1972-yilda vafot etganlar
1915-yilda tugʻilganlar
Yevgeniy Turgunov

Yevgeniy Ilyich Turgunov (1947-yil 5-iyul; Andijon, Oʻzbekiston SSR) — sovet, tojik va rus davlat va arbobi, xalq deputatlari Togʻli Badaxshon viloyat Kengashi Ijroiya qoʻmitasi raisi (1988—1990), MK ikkinchi kotibi. Tojikiston Kommunistik partiyasi deputati (1990—1991), Tojikiston SSR Oliy Kengashining raisi (1990), 12-chaqiriq Tojikiston SSR Oliy Kengashi deputati.

Tarjimai holi 
Turgunov Yevgeniy Ilyich 1947-yil 5-iyulda O‘zbekiston SSRning Andijon shahrida (hozirgi O‘zbekiston Respublikasi Andijon viloyatining viloyat markazi) tugʻilgan.

Tojikiston SSR Matchin tumanidagi Lenin nomidagi sovxoz-texnika bilim yurti (1966), Tojikiston qishloq xo‘jaligi instituti (1978) bitiruvchisi.

Yoqut qishloq xo‘jaligi ilmiy-tadqiqot instituti (hozirgi M. G. Safonov nomidagi Yoqut qishloq xo‘jaligi ilmiy-tadqiqot instituti) katta laboranti (1966—1967).

Yoqut Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Orjonikidze RK komsomol boʻlimi boshligʻi (1967—1969). 1969-yildan KPSS aʼzosi. Yoqut viloyati komsomol qoʻmitasi instruktori (1969—1971).

Tojikiston komsomoli Leninobod viloyat komiteti instruktor, sektor mudiri, soʻng boʻlim mudiri (1971—1978). Tojikiston Kompartiyasi Leninobod viloyat komiteti instruktori (1978-1980). Tojikiston Kommunistik partiyasi Asht tumani qoʻmitasi ikkinchi kotibi (1980-1983).

Tojikiston Kommunistik partiyasi Togʻli Badaxshon viloyati qoʻmitasi (1983—1986) tashkilot-partiya ishlari (tashkiliy ishlar) boʻlimi mudiri.

Togʻli Badaxshon viloyat agrosanoat majmuasi (AIK) raisi, Togʻli Badaxshon viloyat ijroiya qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari, bir vaqtning oʻzida GBAO AIK raisi (1986—1988).

Togʻli Badaxshon muxtor viloyati xalq deputatlari Togʻli Badaxshon viloyat kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi (1988—1990). KPSS Markaziy Qoʻmitasi (KPSS Markaziy Qoʻmitasi huzuridagi AON) huzuridagi Ijtimoiy fanlar akademiyasining talabasi (1989).
1990-yil 26-mayda boʻlib oʻtgan I plenumida Tojikiston Kommunistik partiyasi Markaziy Komitetining ikkinchi kotibi (1990—1991) .

Leninoboddagi „Sverdlovsk“ OAJ direktorining oʻrinbosari (1991—1996).

Proletarskiy GOK OAJ bosh direktorining oʻrinbosari (1996—1999).

Rossiya Federatsiyasi Hukumati Raisining oʻrinbosari maslahatchisi, Rossiya Federatsiyasi Hukumatining Mintaqaviy rivojlanish departamenti maslahatchisi, keyin Rossiya Federatsiyasi Hukumati Maʼmuriy boshqarmasi boʻlimi boshligʻi (2000—2010).

Ijtimoiy faoliyati 

 xalq deputatlari Tog‘li Badaxshon viloyat Kengashi deputati,
 Tojikiston SSR Oliy Soveti 12-chaqiriq deputati (1990—1994),
 Tojikiston Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti aʼzosi (1990—1991).

Manbalar

Havolalar 

 Rossiya Federatsiyasi Hukumatining maʼmuriy boshqarmasi
 Dushanbe Tojikiston Soveti gazetasi, 1990-yil, 21-aprel

Andijonda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1947-yilda tugʻilganlar
5-iyulda tugʻilganlar
İlmi Ümerov

İlmi Rustem oğlu Ümerov  (; ; 1957-yil 3-avgust) — 2015-yildan beri Qrimtatar xalq majlisida deputat sifatida faoliyat yuritayotgan  ukrain-qrimtatar siyosatchi. U 2002 — 2005-yillarda Qrimtatar oliy kengashi raisining oʻrinbosari, 2005 — 2014-yillarda Boqchasaroy munisipaliteti maʼmuriyati (administratsiya) boshligʻi va 1994 — 1997-yillarda Qrim bosh vazirining oʻrinbosari sifatida ishlagan.

Hayoti va faoliyati
İlmi Rustem oğlu Ümerov 1957-yilning 3-avgust kuni Fargʻona viloyatining Toshloq tumanidagi Oxunboboyev sovxozida tugʻilgan. 1980-yilda Andijon davlat tibbiyot institutining tibbiyot ishi fakultetini bitirgan. Keyingi 8 yilda tibbiyot sohasida faoliyat yuritgan; 1980 — 1981-yillarda Fargʻonadagi tugʻruqxonada va 1981—1984-yillarda Margʻilondagi shifoxonada akusher-genikolog vazifasini oʻtagan. 1984—1986-yillarda Margʻilon ipakchilik kombinatining tibbiyot punktida va 1986-yildan 1988-yilgacha Krimsk tumani markaziy shifoxonasida  anesteziolog vazifasini bajargan.

1888-yilda Ümerov Qrimtatar xalqi quvgʻin qilinishidan oldin oilasi yashagan Boqchasaroyga koʻchib oʻtgan. Elmaz VATning direktori boʻlishdan oldin 1990 – 1992-yillar oraligʻida Boqchasaroydagi Dosluk koperativida muhandislik qilgan. Almaz VATda 1994-yilgacha direktor sifatida faoliyat yuritgan.

Siyosiy faoliyati
1989-yilda İlmi Ümerov OKND ()ga asos soldi. 2 yildan keyin u Qrimtatar Xalq Majlisiga aʻzo boʻldi. 1991 — 1994-yillarda Boqchasaroy Hududiy Majlisiga raislik qilgan. 1994 yilda u Qrim Oliy Radasining deputati etib saylangan, biroq o'sha yilning oktyabr oyida u o'z lavozimini tark etdi va Qrim Bosh vaziri o'rinbosari bo'ldi. Bu lavozimda 1997-yilgacha ishlagan. Keyinchalik, 1998-yilda Boqchasaroy Hududiy Majlisidagi raislik lavozimiga qaytgan va 2002-yilgacha faoliyat yuritgan.

Manbalar

Kishilar
Fargʻonada tugʻilganlar
Namangan trolleybusi

Namangan trolleybusi 1973-yilda tashkil etilgan va 2010-yilda faoliyati tugatilgan Namangan shahrining yopiq trolleybus tizimidir.

Tarixi 
Namanganda ilk trolleybus yoʻnalishi 1973-yil 4-aprelda ochilgan. Keyingi yillarda trolleybus tarmogʻi kengaydi. Oxirgi yillarda shaharda 1999-yil aprel oyida foydalanishga topshirilgan va atigi 14 km uzunlikdagi bitta trolleybus liniyasi faoliyat olib bordi. Bu trolleybus Namangan (temir yoʻl vokzali) – Toʻraqoʻrgʻon shahri yoʻnalishida qatnagan. 2004-yilda kontakt tarmogʻi temir yoʻl vokzali oxiridan boshlab liniyada almashtirildi. U Zichiskaya ko‘chasidan Taxtako‘prikning oxirigacha o‘tdi, lekin trolleybuslar chiziqdan chiqmadi.

Oxir-oqibat, 2010-yil 4-yanvarda yagona faol trolleybus liniyasi yopildi. Trolleybus liniyasi yopilgan vaqtda yo‘l haqi 200 so‘m edi. Namangandagi oxirgi trolleybus yoʻnalishi yopilishi munosabati bilan uning oʻrnini 17-sonli „Oxangar—Sardoba“ yoʻnalishidagi avtobuslar qatnovi yoʻlga qoʻyildi, buning uchun shaharga keltirilgan ISUZU rusumli 200 dona avtobusdan 16 tasi ajratildi.

Yoʻnalishlari 
Shaharda beshta trolleybus yoʻnalishi trolleybuslar harakatlangan:

 1-yoʻnalish: Markaziy bozor – 1-mitti tuman;
 2-yoʻnalish: Ittifoq – Shimoliy Fargʻona kanali;
 3-yoʻnalish: Markaziy bozor (aylanma yoʻnalish);
 4-yoʻnalish: Markaziy bozor (aylanma yoʻnalish);
 5-yoʻnalish: Taxtako‘prik – Gʻirvonsoy.

Yuqorida aytib oʻtilgan yoʻnalishlar tugatilgandan soʻng, shaharda faqat bitta yoʻnalish (shaharlararo) qoldi:

 1-yoʻnalish: Namangan (Temir yo‘l vokzali) – To‘raqo‘rg‘on (“Oxangar-TTT” zavodi)

2004-yilda yana bir liniya ishga tushirilishi rejalashtirilgan edi: Temir yoʻl vokzali – Taxtakoʻprik mavzesi.

Trolleybuslar turi va tavsifi 

Namangan trolleybus yo‘nalishlariga shaharlararo yoʻlovchi tashishga moʻljallangan katta sigʻimli ZiU-9 modelidagi sovet trolleybuslari xizmat ko‘rsatgan. 

ZiU-9 prototipi 1966-yilda ishlab chiqilgan boʻlib, u baland qavatli, uch eshikli boʻlgan. Old tomonda tor eshik, oʻrta va oxirida ikkita keng eshik boʻlgan. Qavat-qavatli eshiklarni ochish-yopish uchun dastlab elektroprivod, 1990-yillardan boshlab esa pnevnoprivod qoʻllanilgan.

Manbalar

Havolalar 
Namangan - shahar elektr transporti
Namangan
Trolleybuslar
Oʻzbekiston trolleybus tizimlari
Dmitriy Dmitrienko

Dmitriy Vladimirovich Dmitrienko (1963-yil 17-avgustda tugʻilgan, Namangan, SSSR) — rus davlat arbobi. Murmansk viloyati gubernatori (2009-2012).

Biografiyasi 
2 ta oliy maʼlumotga ega: „kemalarni qurollantirish“ mutaxassisligi boʻyicha (Lenin komsomol nomidagi dengiz shoʻngʻin maktabi, 1985) va „davlat va shahar boshqaruvi“ mutaxassisligi boʻyicha (Shimoliy-gʻarbiy davlat boshqaruvi akademiyasi, 1999).

1992-2004-yillarda tadbirkorlik bilan shugʻullangan, 1999-2000-yillarda Krasnoyarsk oʻlkasi gubernatorining maslahatchisi boʻlgan. 2004-2006-yillarda Dengiz va daryo transporti federal agentligi rahbari yordamchisi lavozimida ishlagan. 2006-yildan 2008-yilgacha — Dengiz va daryo transporti federal agentligi rahbarining iqtisodiyot va moliya boʻyicha oʻrinbosari. 2008-yildan 2009-yilgacha u Federal baliqchilik agentligi rahbarining infratuzilma va flotni rivojlantirish boʻyicha oʻrinbosari boʻlib ishlagan.

2009-yil 21-martda, Yuriy Evdokimov oʻz ixtiyori bilan isteʼfoga chiqqanidan soʻng, Rossiya prezidenti Dmitriy Medvedev Dmitriy Dmitrienkoni gubernator lavozimiga taklif qildi. 25-martda unga 5 yil muddatga Murmansk viloyati gubernatori vakolatlari berildi.

2010-yil 16-iyundan 18-dekabrgacha — Rossiya Federatsiyasi Davlat Kengashi Prezidiumi aʼzosi.

2012-yil 4-aprelda Rossiya prezidenti Dmitriy Medvedev Murmansk viloyati gubernatori Dmitriy Dmitrienkoning vakolatlarini muddatidan oldin tugatish toʻgʻrisidagi farmonni „oʻz iltimosiga binoan“.

2013-yil yanvar oyida Dmitrienko Aeroflot direktorlar kengashiga nomzod qilib koʻrsatildi.

SSSR Qurolli Kuchlarida xizmat qilgan, Severomorsk shahrida roʻyxatga olingan. Uylangan, oʻgʻli bor. U „SSSR Qurolli Kuchlariga 70 yil“ medali, Rossiya Mudofaa vazirligining "Admiral Kuznetsov" medali bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1963-yilda tugʻilganlar
17-avgustda tugʻilganlar
Namanganda tugʻilganlar
Proton tutilishi

Proton tutilishi - bu atom yadrosi va bir yoki bir nechta protonlar to'qnashib, og'irroq yadro hosil qilish uchun birlashadigan yadro reaktsiyasidir .

Protonlar musbat elektr zaryadiga ega bo'lganligi sababli ular musbat zaryadlangan yadro tomonidan elektrostatik ravishda itariladi. Shuning uchun protonlarning yadroga kirishi neytral zaryadlangan neytronlarga qaraganda qiyinroq.

Proton tutilishi protonga boy izotoplarning kosmik nukleosintezida muhim rol o'ynaydi. Yulduzlarda u ikki yo'l bilan davom etishi mumkin: tez ( rp-jarayon ) yoki sekin jarayon ( p-jarayon ).

Ushbu maqola Mirzo Ulug'bek nomidagi O'zbekisto Milliy Universiteti Fizika fakulteti talabasi Do'stmuhamedova Shahzoda tomonidan wikita'lim loyihasi doirasida ingliz tilidan tarjima qilindi.

Shuningdek 

 p-yadrolari
 Proton emissiyasi
 Zarrachalar ro'yxati
 Neytronni ushlab turish
 Radioaktiv parchalanish
 Nurlar:  —  —  —

Ma'lumotnomalar

Havolalar 
Bu jarayon yulduzlardagi litiyni asosiy ketma-ketlikdagi yulduzlarda geliyga aylanishiga olib keladi.