MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Suriya fuqarolar urushi

Suriya fuqarolar urushi () Suriyada turli davlat homiyligidagi va nodavlat ishtirokchilar ishtirokida davom etayotgan koʻp qirrali mojarodir. 2011-yil mart oyida Bashar al-Assad hokimiyatidan xalq noroziligi mintaqadagi keng koʻlamli „Arab bahori“ noroziliklarining bir qismi sifatida Suriya boʻylab keng koʻlamli norozilik namoyishlari va demokratiya tarafdori mitinglariga sabab boʻlgan. Hukumatlar xavfsizlik apparati tomonidan bir necha oylik bosimdan soʻng, mamlakat boʻylab Ozod Suriya armiyasi kabi turli qurolli isyonchilar guruhlari shakllana boshladi va bu Suriya isyonining boshlanishini belgiladi. 2012-yil oʻrtalariga kelib, inqiroz toʻlaqonli fuqarolar urushiga aylanib ketgan.

NATO va GCC davlatlaridan qurol olgan isyonchi kuchlar dastlab Eron va Rossiyadan qurol olib kelayotgan hukumat kuchlariga qarshi sezilarli yutuqlarga erishgan. Mojaroda xorijiy davlatlar va tashkilotlarning jiddiy ishtiroki tufayli bir qator ekspertlar uni mintaqaviy kuchlar oʻrtasidagi proksi urushi sifatida baholadilar. Isyonchilar 2013-yilda Raqqa va 2015-yilda Idlibning mintaqaviy markazlarini egallab olishgan. Natijada, 2015-yil sentabr oyida Rossiya hukumatni qoʻllab-quvvatlash maqsadida harbiy intervensiya boshlab, mojaro muvozanatini oʻzgartirgan. 2018-yil oxiriga kelib, Idlib muhofazotining ayrim qismlaridan tashqari barcha isyonchilar istehkomlari hukumat kuchlari qoʻliga oʻtadi. 

2014-yilda „Islomiy davlat“ guruhi Sharqiy Suriya va Gʻarbiy Iroqning katta qismini nazorat ostiga olib, AQSh boshchiligidagi CJTF koalitsiyasini kurdlar koʻp boʻlgan Suriya Demokratik kuchlariga quruqlikdan yordam koʻrsatish bilan birga, unga qarshi havodan bombardimon qilish kampaniyasini boshlashga undadi. Raqqa jangida yakuniga yetgan „Islomiy davlat“ 2017-yil oxiriga kelib hududiy jihatdan magʻlub boʻlgan. 2016-yil avgust oyida Turkiya Rojavaning yaratilishiga javoban Suriya shimoliga koʻp qirrali bosqinni boshladi, shu bilan birga „Islomiy davlat“ va hukumat kuchlariga qarshi kurash olib boradi. 2020-yilning mart oyida Idlib oʻt ochishni toʻxtatishga erishilganidan buyon mojaro davomida frontdagi janglar asosan susaygan va muntazam toʻqnashuvlar bilan ajralib turgan.

Manbalar 

Suriya siyosati
Urushlar
Zweihänder

Zweihander (, soʻzma-soʻz „ikki qoʻlli“), shuningdek Doppelhänder („qoʻsh qoʻlli“), Beidhänder („ikkala qoʻlli“), Bihänder yoki Bidenhänder – asosan XVI asrda ishlatilgan katta qoʻshqoʻlli qilich.

Zweihänder qilichlari oʻrta asr oxirlaridagi uzun qilichlardan ishlab chiqilgan boʻlib, Maximilian I (1519-yilda vafot etgan)dan boshlab 1494–1559-yillardagi Italiya urushlari davri davomida nemis Landsknechteʼsining boshqalardan ajratib turuvchi quroliga aylangan.

Ushbu holat XIV asrda boshlangan va XVI asrda tugagan juda katta qilichlar yasashga boʻlgan intilishning yakuniy bosqichini oʻzida mujassam etgandi. Zweihänder ishlab chiqilganidan keyin kattaligi va ogʻirligi tufayli qilichdan koʻra, nayza kabi uzun dastali qurollarning ishlatilish xususiyatini oldi. Bu esa qilichning zarba kuchini oshirib, taʼsir doirasini kengaytirdi. Uzunligi sababali, u qinda emas, balki yelkada osib yurilardi.

Morfologiyasi 
Zweihänderʼning odatiy uzunligi kamida 1.4 m, ogʻirligi esa 2 kg boʻlganligi uchun uni ikki qoʻlda ushlash talab etilgan (shuning uchun ham qilich shunday nomlangan). Shundan kelib chiqib, qilich sopining uzunligi kamida 25 sm boʻlishi shart boʻlgan. Ogʻirligi 4 kg va undan ortiqroq boʻlgan Zweihänderʼlarni tantanali marosimlar uchun ishlatish bilangina cheklanishgan.

Dastlabki Zweihänderʼlar uzun qilichlarning kattaroq versiyasigina edi. Keyingi namunalarida esa Parierhaken (tigʻning ikki qirrasidan chiqib turuvchi kichik oʻtkir uchlari) bilan birga qilichning tigʻi va sopini ajratib turuvchi toʻsiqqa gardishlar ham qoʻshildi. Qilichlar shu ikki yoki bitta xususiyatsiz ham ishlab chiqarilishda davom etdi. Baʼzi Zweihänderʼlarning toʻlqinsimon tigʻi bor boʻlib, ularga Flammenschwert deb nom berilgan.

Manbalar

Havolalar 
 Anthony Shoreʼning inshosi (Gʻarb jang sanʼati jurnali)
 Katta qoʻshqoʻlli qilichlarning ogʻirlik muammosi, John Clements tomonidan
Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari byurosi

Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari byurosi (, qisqacha SCA) Amerika Qoʻshma Shtatlari davlat departamenti tarkibiga kiruvchi agentlik boʻlib, AQSh hukumatining Janubiy va Markaziy Osiyo mintaqasidagi davlatlar bilan aloqalari uchun masʼuldir. Byuroga Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo masalalari boʻyicha yordamchisi boshchilik qiladi va u Davlat kotibining siyosiy masalalar boʻyicha oʻrinbosari orqali Davlat kotibiga hisobot beradi. Hozirgi kotib yordamchisi Donald Lu 2021-yil 15-sentabrdan beri rahbarlik qilmoqda.

Tarixi 

Olti yillik urinishlardan soʻng Kongress 1991-yilda Janubiy Osiyo ishlari boʻyicha mustaqil byuroni yaratish uchun mablagʻ ajratdi. 1992 va 1993-moliya yillari uchun tashqi aloqalarni avtorizatsiya qilish toʻgʻrisidagi qonunga muvofiq, Janubiy Osiyo ishlari boʻyicha byuro 1958-yildan beri Yaqin Sharq va Janubiy Osiyo ishlari byurosining bir qismi sifatida faoliyat koʻrsatib kelayotib 1992-yil 24-avgustda tashkil etilgan. 2006-yil fevral oyida byuro Yevropa va Yevrosiyo ishlari boʻyicha byuro tarkibidan Markaziy Osiyo boʻyicha idorani qabul qildi.

Tashkiliy tuzilmasi 
Janubiy va Markaziy Osiyo boʻyicha byuro idoralari AQSh hukumatining mintaqadagi faoliyatini, jumladan, siyosiy, iqtisodiy, konsullik, jamoatchilik diplomatiyasi va maʼmuriy boshqaruv masalalarini boshqaradi, muvofiqlashtiradi va nazorat qiladi.

 SCA Front Office – Kotib oʻrinbosari va byurodagi boshqa direktorlar idorasi
 Hindiston, Nepal, Shri Lanka, Bangladesh, Butan va Maldiv orollari boʻyicha idorasi – Hindiston, Nepal, Shri Lanka, Bangladesh, Butan va Maldiv orollaridagi AQSh vakolatxonalari bilan siyosatni xabardor qiladi va muvofiqlashtiradi.
 Pokiston ishlari boshqarmasi – Pokiston-AQSh munosabatlarini nazorat qiladi va AQShning Pokistondagi elchixonasi bilan aloqa qiladi
 Markaziy Osiyo boʻyicha idora – Qirgʻiziston, Qozogʻiston, Tojikiston, Turkmaniston va Oʻzbekistondagi AQSh vakolatxonalari bilan siyosatni xabardor qiladi va muvofiqlashtiradi.
 Xavfsizlik va transmilliy ishlar boshqarmasi
 Matbuot va jamoatchilik diplomatiyasi boshqarmasi – jamoatchilik bilan aloqalar va raqamli hamkorlikni muvofiqlashtiradi va Jamoatchilik bilan aloqalar byurosida departament vakili uchun matbuot koʻrsatmalarini tayyorlaydi
 Afgʻoniston boʻyicha idora – Afgʻoniston-AQSh munosabatlarini nazorat qiladi va AQShning Afgʻonistondagi elchixonasi bilan aloqa qiladi.

Manbalar

Havolalar 

 

Oʻzbekiston-AQSh munosabatlari
Afgʻoniston-AQSH munosabatlari
2006-yilda tashkil etilgan davlat tashkilotlari
Turkmaniston-AQSh munosabatlari
Tojikiston-AQSh munosabatlari
Shri Lanka-AQSh munosabatlari
Pokiston-AQSh munosabatlari
Maldiv-AQSh munosabatlari
Nepal-AQSh munosabatlari
Qirgʻiziston-AQSh munosabatlari
Qozogʻiston-AQSh munosabatlari
Hindiston-AQSh munosabatlari
AQSh-Osiyo munosabatlari
Amerika Qoʻshma Shtatlari diplomatiyasi
Amerika Qoʻshma Shtatlari davlat departamenti agentliklari
Sultonali Rahmatov

Sultonali Rahmatov  — sozanda, kompozitor, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi (2010), Nyu-York qirollik akademiyasi kompozitori (2006), O‘zbekiston kompozitorlari va bastakorlari uyushmasi aʼzosi, O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi qoshidagi Qurolli Kuchlar Markaziy ashula va raqs ansambli badiiy rahbari. 1970-yil 13-yanvar O‘zbekiston SSR Toshkent shahrida tug‘ilgan.

Hayot yo‘li 
Sultonali Rahmatov Toshkentda tug‘ilgan. Otasi Ahmadjon Rahmatov va onasi Oliya Omonova ko‘p yillar oldin dunyodan o‘tishgan. Bolaligidan musiqaga qiziqqan va "Respublika harbiy o‘g‘il bolalar internat san‘at maktabi"ni bitirgan. Bolaligidan mashhur kompozitor Pol Maria, "Enigma" guruhi musiqalarini yaxshi ko‘rib eshitgan va ulardan ta‘sirlangan. 1987-yil Toshkent konservatoriyasi (hozirgi Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi)ga o‘qishga kiradi. Uni ommaga tanitgan "O‘zbekiston" musiqasi 1994–2005-yillar O‘zbekiston telekanalining "Assalom O‘zbekiston" axborot-musiqiy dasturining boshlanish musiqasi sifatida hamda O‘zbekistondagi ko‘plab bayram tantanalarida foydalanilgan.

1998-yilning yanvar oyida Teatr va rassomchilik (hozirgi O‘zbekiston davlat sanʼat va madaniyat) institutida xonanda Nilufar Saidova bilan uchrashadi. U bilan ijodiy faoliyat davomida turmush qurishadi, lekin maʼlum vaqt o‘tganidan keyin ajrashishadi. Ular turmushlari mobaynida Farina va Safina ismli ikki qiz farzand ko‘rgan.

2010-yilda O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi unvoni bilan taqdirlangan. Sultonali Rahmatov oilali. 8 ta farzandi, ikki nevarasi bor.

Ijodi 
Sultonali Rahmatovning ilk yakkaxon kontserti 2006-yil Olmaota shahrida bo‘lib o‘tgan va unga 70 000$ mablag‘ ketgan. 2007-yilda Samarqanddagi Registon maydonida kontsert qo‘ygan.

Manba 


Musiqachilar
Kompozitorlar
O‘zbek kompozitorlari
Muhofaza maqomi

Muhofaza maqomi — bu biologik taksonning hozirgi va yaqin kelajakda saqlanish ehtimolligining koʻrsatkichi. Muhofaza maqomini baholashda koʻplab omillar hisobga olinadi: nafaqat individlarning soni, balki populatsiya sonining vaqti oʻtishi davomida oʻsishi yoki kamayishi, koʻpaytirishdagi muvaffaqiyatlar, maʼlum xavflar va hokazo.

Turlarning muhofaza maqomi keltirilgan eng mashhur roʻyxat Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi (TMXI) tomonidan qabul qilingan toifa va mezonlar asosida ishlab chiqilgan “Qizil kitob”dir (yoki “Qizil ro’yxat”).

TMXI toifa va mezonlari 
2000-yilda qabul qilingan “TMXI qizil ro’yxati toifalari va mezonlari” hujatida umumiy tamoyillar va har bir taksonning individual xususiyatlari: kamayish darajasi, turning soni, geografik tarqalish maydoni va turning tarqalishi parchalanganlig darajasi kabi mezonlar asosida 10ta muhofaza maqomi toifalari ajratilgan.

Shuningdek, 1500-yildan keyin yoʻqolgan turilar ham kiritilgan.

 «Qirilib ketgan» EX () — maʼlum boʻlgan tirik individlari mavjud emas.
 «Yovvoyi tabiatda qirilib ketgan» EW () — faqat tutqunlikda saqlanib qolgan yoki tarixiy hududidan tashqarida saqlanib qolgan turlar.
 «Butunlay yo'q bo'lib ketish arafasida» CR () — tabiatda yoʻqolish xavfi eng yuqori boʻlgan turlar. 
 «Qirilib ketish arafasida» EN () — tabiatda yoʻqolish xavfi nisbatan yuqori boʻlgan turlar.
 «Zaif» VU () — tabiatda yoʻqolish xavfi yuqori boʻlgan turlar.
 «Zaif holatga yaqin» NT () — yaqin kelajakda xavf ostida boʻlishi mumkin boʻlgan turlar.
 «Muhofazaga muhtoj» CD () — xavf darajasi past boʻlishiga qaramasdan mahsus choralar koʻrilishi kerak boʻlgan turlar.
 «Xavf darajasi past» LC () —  xavf darajasi past. Yuqoridagi xavf toifalariga mos kelmaydi va yaqin kelajakda xavf ostida boʻlishi ehtimol kam. Keng tarqalgan va koʻp miqdordagi inividlarga ega turlar.
 «Yetarlicha ma'lumot mavjud bo'lmagan» DD () — xavf darajasini baholanishi uchun yetarli maʼlumot mavjud emas.
 «Xavf darajasi baholanmagan» NE() — Hali mezonlar asosida baholanmagan.
AQSh Energetika vaziri

AQSh Energetika vaziri AQSh Energetika Vazirligi boshligʻi, AQSh Vazirlar Mahkamasi aʼzosi va prezidentlikka nomzodlikda oʻn beshinchi oʻrinda turadi. Bu lavozim 1977-yil 1-oktyabrda Prezident Jimmi Karter Energiya ishlab chiqarish departamenti toʻgʻrisidagi qonunni imzolab, boʻlimni tashkil qilganida yaratilgan. Energetika vaziri va ushbu vazirlik dastlab energiya ishlab chiqarish va toʻgʻri ishlatilishini tartibga solishga eʼtibor qaratdi. Vazirlik tashkil topganidan soʻng asosiy eʼtibor energetika boʻyicha taʼlim bilan bir qatorda yaxshiroq va samaraliroq energiya manbalardan foydalanish uchun texnologiyalarni ishlab chiqishga qaratildi. Sovuq urush tugagandan soʻng, vazirlikning eʼtibori radioaktiv chiqindilarni yoʻq qilish va atrof-muhit tozaligini saqlashga qaratildi.

Sobiq mudofaa vaziri Jeyms Shlesinger birinchi energetika vaziri lavozimida ishlagan. AQSh prezidenti Jimmi Karter tomonidan bu lavozimga koʻrsatilgan vazirlik xodimi sifatida Shlesingerning tayinlanishi, prezident tomonidan bu lavozimga boshqa siyosiy partiya aʼzosini tayinlanishi edi. Shlesinger ham lavozimidan ozod etilgan yagona vazir hisoblanadi. Bill Klintonning energiya boʻyicha birinchi vaziri Hazel O'Liri bu lavozimni egallagan birinchi ayol va birinchi afro-amerikalik edi. Energetika vaziri lavozimida ishlagan birinchi ispaniyalik Klintonning ikkinchi energetika vaziri Federiko Penya edi. Spenser Abraham 2001-yilning 20-yanvarida Jorj Bush davrida xizmat qilgan birinchi arab amerikalik boʻldi. Stiven Chu 2009-yilning 20-yanvarida prezident Barak Obama davrida bu lavozimni egallagan birinchi osiyolik boʻldi. Chu, shuningdek, eng uzoq vaqt xizmat qilgan energetika vaziri va Nobel mukofotini olganidan keyin Vazirlar Mahkamasi tarkibiga kirgan birinchi shaxs edi.

Manbalar 

AQSh Energetika vazirlari
AQSh Vazirlar Mahkamasi a’zolarining ro‘yxati
Energetika vazirlari
Muhammad Joʻqiy ibn Abdullatif

Shohrux Mirzoning oʻgʻli Muhammad Joʻgiy Mirzo bilan adashtirib yubormang.

Muhammad Joʻqiy Mirzo (? – 1464, Hirot, Temuriylar imperiyasi) – temuriy shahzoda, Mirzo Ulugʻbekning nevarasi va Shohrux Mirzoning chevarasi.

Hayoti 
Mirzo Abdullatifning beshta oʻgʻlidan toʻrtinchisi. Onasi Shoh Sulton ogʻo, Abdullatifning yagona xotini. 1457-yilda Muhammad Joʻqiy va akasi Mirzo Ahmad hokimyatni qoʻlga olgan Abu Said Mirzoga qarshi bosh koʻtaradi. Aka-uka magʻlub boʻladi, Abu Said qoʻshini ular yashiringan Balx qal’asini egallaydi.

Muhammad Joʻqiy oʻzbek xoni va ammasi Robiya Sulton begimning eri Abulxayrxon huzuriga qochib ketadi va Abu Saidga qarshi kurashish uchun undan yordam soʻraydi. 1461-yilda oʻzbek qoʻshini bilan qaytgan Muhammad Joʻqiy Mirzo bir qator shaharlarni (Yassi, Toshkent, Sayram va boshqalar) egallaydi va Abu Saidning koʻplab amirlari uning tarafiga oʻtadi. Joʻqiy Mirzo Samarqand, Buxoro va boshqa bir nechta shaharlardan tashqari deyarli butun Movarounnahrni oʻz nazoratiga oladi.

Muhammad Joʻqiy Shohruxiyada qoʻnib topadi, oʻzbek qoʻshini uni tark etadi, Shohruxiya esa Abu Said tomonidan qamal qilinadi, biroq Xurosondagi ichki nizolar tufayli qamal bekor qilinadi. 1462-yil bahorida Abu Said yana Shohruxiyani qamal qilish uchun qaytadi va qamal 1462-yilning 14-oktyabriga qadar davom etadi. Qal’ada oziq-ovqat zaxiralari tugay boshlaydi va Muhammad Joʻqiy sharafli shartlar asosida taslim boʻladi. Avvaliga shartlar bajariladi, biroq Hirotga kelgach, qamoqqa olinadi va 1464-yilda oʻsha yerda vafot etadi.

Manbalar 

1464-yilda vafot etganlar
Temuriylar sulolasi
Temuriylar
Ibrohim Mirzo ibn Alouddavla

Shohrux Mirzoning oʻgʻli Ibrohim Mirzo bilan adashtirib yubormang.

Ibrohim Mirzo (1440 – 1459) – temuriy shahzoda, Hirot hokimi. U Alouddavla Mirzo va Murod Sulton ogʻolarning oʻgʻli. Amir Temurning chevarasi.

Abulqosim Bobur vafotidan soʻng Hirotda Ibrohim Mirzo hokimyat tepasiga kelasi. Boburning oʻgʻli Mirzo Shohmahmud dastlab taxtga oʻtiradi, biroq yoshligi tufayli taxtni berib qoʻyadi. Ibrohim Mirzo Abulqosim Bobur vafotidan bir necha hafta oʻtib Shohmahmuddan hokimyatni tortib oladi va Xuroson hukmdoriga aylanadi.

1457-yil iyulda Movarounnahr temuriylari hukmdori Abu Said Mirzo Xurosonga bostirib kiradi. Abu Said Balxni egallaydi, ammo Hirotni zabt eta olmaydi. Koʻp oʻtmay Jahonshoh boshchiligidagi qora qoʻyunli turkmanlari bostirib kiradi, Goʻrgonni egallagach, Astrobod tashqarisida Ibrohim Mirzoni magʻlub etadi. Ibrohimning otasi Alouddavla Mirzo Hirotda oʻgʻli bilan uchrashadi va yordam taklif qiladi, biroq oxir oqibat ikkala temuriyzoda mintaqani tark etadi. Jahonshoh 1458-yil 28-iyunda Hirot kirib keladi, lekin tez orada chekinadi. Ibrohim saltanatni tiklay olmaydi, natijada Xuroson ham Abu Said Mirzo tasarrufiga oʻtadi.

Oradan koʻp oʻtmay Ibrohim va Alouddavla Mirzo Abu Said Mirzoga qarshi Sulton Sanjar Mirzo (Temurning oʻgʻli Umarshayxning nabirasi) bilan ittifoq tuzadilar. Qarama-qarshi kuchlar 1459-yil mart oyida Saraxs jangida toʻqnash kelib, Abu Said ularni magʻlub etadi. Ibrohim va uning otasi qochib ketishdi, Sulton Sanjar Mirzo esa qatl etiladi. Ibrohim bir necha oydan keyin vafot etadi; keyingi yili otasi vafot etadi.

Ajdodlari

Adabiyotlar 
 J. Aubin: Abū Sa'īd. W: H.R.A. Gibb, J.H. Kramers, E. Lévi-Provençal, J. Schacht: The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Volume I. Leiden: E.J. Brill, 1986, s. 147—148. ISBN 90-04-08114-3.
 Wasilij Bartold: Four Studies on the History of Central Asia. Volume III. Mir Ali Shir A History of the Turkman People. Leiden: E.J. Brill, 1962.
 Edward G. Browne: A History of Persian Literature under Tartar Dominion (A.D. 1265—1502). Cambridge: Cambridge University Press, 1920.
 Beatrice Forbes Manz: Power, Politics and Religion in Timurid Iran. Cambridge: Cambridge University Press, 2007. ISBN 0-521-86547-6.
 R.M. Savory. The Struggle for Supremacy in Persia after the death of Tīmūr. «Der Islam». 1965. 40. DOI: 10.1515/islm.1964.40.1.35. ISSN 1613-0928 (ang.).
 Maria E. Subtelny: Timurids in Transition. Turko-Persian Politics and Acculturation in Medieval Iran. Leiden Boston: Brill, 2007. ISBN 978 9004160316.

Hirot kishilari
Temuriylar
1459-yilda vafot etganlar
Sberbank

{{Shirkat bilgiqutisi
| name = PJSC Sberbank
| logo = Sberbank Logo 2020.svg
| image = Sberbank-City1.jpeg
| image_caption = 
| native_name = Сбербанк
| former_name = Sberkassa (1842–1991)
| type = Ochiq aksiyadorlik jamiyati (OAJ)
| traded_as = 
| industry = Bank, moliyaviy xizmatlar
| founded =  (RSFSR jamgʻarma bankini qayta tashkil etish orqali)
| hq_location = Moskva, Rossiya
| hq_location_city =
| hq_location_country =
| key_people = Anton Siluanov2 (Rais-kuzatuv kengashi) German Gref (Bosh ijrochi direktor, Bosh ijrochi direktor va aʼzo-kuzatuv kengashi)

| products = Tijorat banki, investitsiya banki, xususiy kapital, qimmatli qogʻozlar, kredit kartochkasi
| revenue = $40 milliard
| revenue_year = 2017
| operating_income = $19,8 milliard
| income_year = 2022
| net_income = $3,87 milliard
| net_income_year = 2022
| assets = $599 milliard
| assets_year = 2022
| equity = $83,2 milliard
| equity_year = 2022
| owner = National Wealth Fund, Government of Russia (50%+1 baham koʻring)
| num_employees = 281,000 (2019)
| divisions =
| subsid = Sberbank CIB  SberTech Baʼzi Evropa va postsovet mamlakatlaridagi shoba korxonalari
| rating = Ba2 (Moody’s), BBB− (Fitch) (2017), AAA.ru stable (NCR 2023)
| website = 
}}

Sberbank PJSC (, dastlab ) ― shtab-kvartirasi Moskvada joylashgan Rossiyaning aksariyat davlat bank va moliyaviy xizmatlar kompaniyasi. U 2015 yilgacha Rossiya Sberbank deb nomlangan (hozirda: Sber''). 2022-yilga kelib, bank Rossiyadagi barcha bank aktivlarining uchdan bir qismini tashkil etdi.

Bankning 1990-yillardan buyon yuksalishi qisman uning Rossiya hukumati bilan yaqin aloqalari bilan bogʻliq. Sberbank Rossiyaning 79 ta mintaqasida va 2 ta xorijiy davlatda 87 ta filial va 1 ta vakolatxonaga ega. Forbes „Global 2000“ davlat kompaniyalarining jahon reytingida Sberbank 51-oʻrinni egalladi.

Manbalar 

Moskvada joylashgan kompaniyalar
Sovet Ittifoqi banklari
Islomiy arab universiteti

Islomiy arab universiteti () Bangladeshning Dakka shahridagi Muhammadpur Thana shahrida joylashgan davlat universitetidir. U mahalliylashtirilgan kampus oʻrniga Bangladesh boʻylab bir qator fazil (bakalavr) va komil (magistr) darajadagi madrasalardagi taʼlim orqali faoliyat yuritadi.

Islomiy arab universiteti ochishga 2013-yil 18-sentyabrda parlamentda Islom arab universiteti toʻgʻrisidagi qonun loyihasi asosida ruxsat etilgan. U Bangladeshdagi barcha 1500 ta fozil (bakalavr) va komil (magistr) darajadagi madrasalarga rahbarlik qiladi. Dastlab u Gazipurdagi Bangladesh oʻqituvchilarini tayyorlash institutida joylashgan edi.

Yana qarang 
 Islomiy taʼlim muassasalari roʻyxati

Manbalar

Havolalar 
 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Dakkada islom
Dakkadagi universitet va kollejlar
Bangladeshdagi islomiy universitet va kollejlar
Jamiyatul Ulum al-Islomiya Lalxan Bazar

Jamiyatul Ulum al-Islomiya Lalxon Bazar (), xalq orasida Lalxon Bozor madrasasi ( a) nomi bilan mashhur. Chittagong port shahrining Lalxon bozori hududida joylashgan mashhur Qavmiy madrasasi hisoblanadi. Muassasaga muftiy Izharul Islom tomonidan asos solingan.

Taʼlim tizimi 
Lalxon Bozor madrasasi talabalarga islomiy taʼlimning dastlabki bosqichidan eng yuqori darajagasicha boʻlgan taʼlimni taqdim etadi. Shuningdek, u Takmil (MA) ni muvaffaqiyatli tamomlagan talabalarga mutaxassislik kurslarini (PhD darajasiga teng) taklif etadi.

Boʻlimlari 

 Hifzul Qur’on boʻlimi
 Fatvo boʻlimi (Dorul Ifto)
 Madrasa-tul-Banat (ayollar boʻlimi)

Madrasalar tarmogʻi 
Lalxon Bozor madrasasi Bangladeshdagi 7000 ta kichik maktablarni birgalikda nazorat qiladigan Hatazariydagi Dorul Ulum Muinul Islom va Patiyadagi Al-Jomiyah al-Islomiya bilan birgalikda uchta yirik madrasalar qatoriga kiradi. Mazkur uchta maktab yaqindan faoliyat olib boradi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Deobandiy madrasalar
Bangladeshdagi qavmiy madrasalar
Bangladeshdagi islomiy universitet va kollejlar
Baytush Sharaf Adarsha Komil madrasasi

Baytush Sharaf Adarsha Komil madrasasi (; ) Bangladeshdagi diniy taʼlim muassasasi va aliya madrasasidir. Madrasa 1982-yilda Shoh So‘fi Abdujabbor tomonidan tashkil etilgan. Madrasa Dhanialapara hududida, Chittagong shahridagi Double Mooring Thana hududi ostida joylashgan. Bu madrasa 2019-yilda Madrasa Taʼlim Kengashi qoshida oʻtkazilgan Daxil imtihonida boʻlim darajasi bo'yicha birinchi oʻrinni egallagan.

Tarixi 
Baytush Sharaf madrasasi dastlab beshta ta'lim yo'nalishi bilan faoliyatini boshlangan. Keyinchalik, 1994-yilga kelib, madrasa asta-sekin Komil darajasiga ko'tarildi. Daxil va Olim darajasida fan va gumanitar fanlar bo'yicha darslar davom etmoqda. Fozil va Komil darajalari 2006-yilda Bangladeshdagi Islomiy universitetiga oliy ma'lumot olish uchun qo'shilgan. Keyin 2016-2017-yilgi sessiyada Islom arab universiteti qoshida ikkita fan bo‘yicha imtiyozli kurs joriy etildi: Qur'on va Islomshunoslik hamda Hadis.

Infratuzilma 
Madrasa maʼmuriy faoliyat va oʻqitish uchun moʻljallangan ikkita “L” shaklidagi besh qavatli binodan iborat. Shuningdek, talabalar turar joyi uchun besh qavatli yotoqxona binosi barpo etilgan. U Hafiz Abdurahim yotoqxonasi nomi bilan tanilgan.

Kutubxona boshqaruvi 
Madrasa o‘quv binosining ikkinchi qavatida kutubxona joylashgan. Shuningdek, madrasa kampusida “Baytush Sharaf islom tadqiqot markazi” kutubxonasi ham faoliyat olib boradi.

Yotoqxona tizimi 
Madrasada yotoqxonalar mavjud. U Hafiz Abdurahim yotoqxonasi nomi bilan tanilgan. Unda 350 ga yaqin talaba joylashishi mumkin.

Havolalar 

 Rasmiy veb-sayt
 Google xarita
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Bangladeshdagi aliya madrasalari
Bangladeshdagi islomiy universitet va kollejlar