MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Latif Fayziyev

Latif Obidovich Fayziyev (1929.2.1 — Toshkent — 1994.21.10) — kinorej. Oʻzbekiston xalq artisti (1979). Uzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1964). Moskvadagi kinematografiya institutini tugatgan (1950). 1941—45 yillar Yosh tomoshabinlar teatrida aktyor. 1950-yildan "Oʻzbekfilm"da rejissyor 1986—89 yillar Hamza teatrida bosh rejissyor 20 ga yaqin hujjatli xronikal filmlar ("Amudaryo", 3 qismli, "Toshkent fontanlari", "Dekameron 76", "Chinor haqida afsona", "Derazalar uchun yasalgan kiprik" va boshqalar) yaratgan. "Boy ila xizmatchi" F.ning birinchi badiiy filmidir. "Amirlikning yemirilishi", (birinchi oʻzbek rangli filmi) "Qutlugʻ qon", "Natashaxonim" (birinchi oʻzbek keng ekranli rangli filmi), "Ikkinchi bor gullash", "Sinchalak", "Ulugʻbek yulduzi", "Vatan oʻgʻlonlari"; "Alibobo va qirq qaroqchi", "Sevgi afsonasi", "Ovchi" (uchchalasi hindlar bilan hamkorlikda), "Oltin junli qoʻy terisi" (sarguzasht film), "Uygʻonish", "Taqdir eshigi" kabi filmlari oʻzbek kinosi rivojiga munosib hissa boʻlib qoʻshildi. F. oʻzbek kinosida filmbaletga asos solganlardan: "Temur Malik", "Moviy saroy oshiklari", "Jonlangan miniatyuralar", "Eski qalʼa afsonasi" va boshqa "Tojikfilm"da "Uch palma daraxti", "Gang uzra tong" (hindlar bilan xamkorlikda) filmlarini yaratgan. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1981). "Shuxrat" medali bilan mukofotlangan (1994).

Manbalar 

Oʻzbekiston xalq artistlari
1929-yilda tugʻilganlar
2-yanvarda tugʻilganlar
1994-yilda vafot etganlar
21-oktabrda vafot etganlar
Hotam Fayziyev

Fayziyev Hotam Xolmatovich (1937-yil 10-may, Toshkent — 2013-yil 7-may) — oʻzbek kinooperatori va rejissori. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1969). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati intini tugatgan (1983). „Besh ogʻaynilar“ filmi uning birinchi mustaqil ishidir. Keyinchalik „Sen yetim emassan“, „Surayyo“, „Vijdon amri bilan“, „Toshkent non shahri“, „Sevgi fojiasi“, „Abu Rayhon Beruniy“, „Yilning toʻrt fasli“, „Sel“, „Ehtiyot boʻl! Ilon!“, „Buvimni qaytaring“, „Hayot mazmuni“, „Alif Laylo“, „Yulduzimni qaytib ber“, „Katta janjal“, „Utgan kunlar“, „Ayollar saltanati“, „Chimildiq“, „Sardor“, „Dilxiroj“, „Yodgor“, „Dard“ kabi badiiy va koʻp qismli televizion filmlarga operatorlik qildi. Shuningdek, „Serquyosh joy“, „Oʻzbek sanʼati dekadasi“, „Qirq yil va bir kun“, „Toshkent — zilzila!“, „Samarkand, hamisha men bilan“, „Navoiy shahri“, „Mening minglab oʻgʻilqizlarim“, „Avlodnoma“, „Murodning orzuumidlari“, „Ayol madhiyasi“, „Bobur“, „Tushlar“ kabi hujjatli filmlarni ham suratga olgan. „Nashtar“, „Zumrasha“ satirik kinojur.larining koʻp sonlariga rejissyoroperatorlik qilgan. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1971). „El-yurt hurmati“ ordeni bilan mukofotlangan (1999).

Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureatlari
1937-yilda tugʻilganlar
2013-yilda vafot etganlar
10-mayda tugʻilganlar
7-mayda vafot etganlar
Oʻzbek rejissyorlari
Munavvara Fayziyeva

Munavvara Murodovna Fayziyeva (1948.2.7, Vobkent tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1996). Toshkent chet tillar pedagogika institutini tugatgan (1973). 1976—98 yillarda Vobkent tumanidagi 16maktabda nemis tili oʻqituvchisi. Taʼlim jarayonida turli didaktik material, qushimcha manbalar, testlardan samarali foydalangan, chet tilini chuqur oʻzlashtiruvchi sinflar tashkil etgan.

Oʻzbekiston Respublikasining xalq oʻqituvchilari
Fayzobod

Fayzobod — Afgʻonistonning shim.sharqiy qismidagi shahar, Kukcha daryosi buyida. Badaxshon viloyatining maʼmuriy markazi. Aholisi 148,5 ming kishi (2003). Mamlakatning bosh avtomobil halqa yulidagi savdotransport markazi. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari (teri, jun, gʻalla) qayta ishlanadi. F.dan janubrokda lojuvard qazib olinadi.
Fayzobod xonaqohi

Fayzobod xonaqohi — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik (1598—1599). Buxoro xoni shayboniy Abdullaxon II davrida Doʻstum Devonbegi tomonidan qurdirilgan. Xonaqoh Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi 
Fayzobod xonaqohi Buxoro xonligida hukmronlik qilgan shayboniy Abdullaxon II davrida 1598—1599-yillar davomida Doʻstum devonbegi tomonidan bunyod etilgan. Buxoro meʼmorchiligida xonaqohlar qurilishi XVI asr ikkinchi yarmida keng tarqalgan. Xonaqoh bu darveshxona vazifasini bajargan boʻlib, soʻfiylar maskani boʻlgan. Ayniqsa xonaqohlar qurilishi shayboniylar sulolasi davrida keng tarqalgan. Fayzobod mavzesida qabriston boʻlgan boʻlib, unda naqshbandiya tariqati vakillaridan biri Poyanda Muhammad Axsh Fayzobodiy va uning avlodlarining qabri mavjud boʻlgan. Poyanda Muhammad Axsh Fayzobodiy 1601-yilda vafot etgan. Fayzobod xonaqohi boshqa meʼmoriy obidalardan ochiq ravoqli qilib qurilganligi bilan ajralib turadi. Shoyaxsi xonaqoh-masjidi sufiy Shohi Axsi tomonidan bunyod etiladi. Xonaqohda islimiy nashqlar va kitoblardan keng foydalanilgan.
Muhammad Axsi Fayzobodiy oʻz tashabbusi bilan bu yerda xonaqoh, hujralar, gumbazli taxoratxonadan iborat majmua qurdiradi. XVI—XVII asrlardagi vaqf hujjatlari maʼlumotlariga qaraganda oʻnlab doʻkon, tegirmon, hammom xonaqoh mulki boʻlgan. 1970—1971-yillarda xonaqohda taʼmirlash ishlari olib boriladi. Mavzedagi qabriston buzib tashlanib, gulzorga aylantiriladi. 2008—2012-yillarda xonaqohda maxsus ilmiy taʼmir ishlab chiqish ustaxonasi xodimlari tomonidan qayta tiklangan. Xonaqoh ichki qismi naqshli gumbazli qilib bezatilgan. Xonaqoh oʻsimlik bezagining nafis uygʻunligidagi naqsh surati „qirma“ va „oq-kulrang“ uslubida bajarilgan. Xonaqoh hozirgi kunda masjid sifatida foydalanib kelinmoqda. Xonaqoh oldida yangi yangi maqbara qayta qurildi va taʼmirlandi.

Meʼmorchiligi 
Fayzobod xonaqohi Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Masjid pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan.
Fayzobod xonaqohi koʻp xonali, peshtoq gumbazli, tarhi 35*28,8 m. Markazida gumbazli katta xonaqoh (12,7x12,7 m), 3 tomondan ravoqli bostirma (galereya) oʻrab turadi. Old tomonida ulkan peshtoq, 2 yon tomonida 2 qavatli hujralar xamda ravokli yoʻlak joylashgan. Peshtoq va hujrapar tobadoniga ganchkori panjaralar ishlangan, xonaqoh gumbazi 8 qirrali poygumbazga oʻrnatilgan. Xonaga yorugʻlik poygumbazdagi darchalardan tushadi. Xonaqoh ichi, gumbaz osti qirma pardozi naqsh bilan nafis bezatilgan. Kulrang va sariq ganchdan oʻyib islimiy naqsh ishlangan. Bagʻallari muqarnas bilan, hoshiyasi sodda naqshlar bilan ziynatlangan. Fayzobod xonaqohi ochiqravoqli galereya shaklida qurilganligi bilan ajralib turadi. Vayronaga aylangan Fayzobod xonaqohi XX asrning 70—80-yillarida Buxoro maxsus ilmiy taʼmirlash ishlab chiqarish ustaxonasi (ustalar A. Haitov, R. Qurbonov va boshqalar) tomonidan qayta tiklangan. Bu obida chor uslubida qurilgan. 2000-yil 30-avgustda qabul qilingan qonun,YUNESKO tomonidan jahon yodgorliklari roʻyxatiga kiritilgan

Manbalar

Adabiyotlar

Ilmiy adabiyotlar 
 
 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro
Jorulla Fayzullayev

Jorulla Fayzullayevich Fayzullayev (1924.11.2 Toshkent — 1992.24.10) — gilromexanik olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1974). Uzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1992), texnika fanlari doktori (1971), professor (1971). Oʻrta Osiyo universitetini tugatgan (1948). Toshkent toʻqimachilik texnikumida (1947—53), Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutida (1953—60) oʻqituvchi. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Mexanika va inshootlarning seysmik mustahkamligi institutida katta ilmiy xodim (1960); direktor (1962—63), direktor oʻrinbosari (1966—70), gidrodinamika laboratoriya boshligʻi (1961-yildan).

Ilmiy ishlari suyuqlik va koʻp fazali muhitlar mexanikasi, gidrodinamika, qon gidrodinamikasi, sugʻorish gidrodinamikasiga oid. X.A. Raxmatulintsht koʻp fazali muhitlar oʻzaro kirishma harakati modeliga asoslanib, F. aralashmalar harakatiga oid masalalarni nazariy va eksperimental hal qildi. Reologik xususiyatlari har xil boʻlgan fazalardan iborat aralashmalar gidrodinamikasiga oid adabiyotlarda Raxmatulin — F. modeli termini kiritildi. F. bir fazali gidrodinamik modellarda Nyuton suyukligi va boshqa suyuqliklar xarakatiga oid qator masalalarni, yopishqoq va yopishqoqplastik suyuqliklar (suv, neft)ning quvurlardagi oqimiga boʻlgan qarshiliklarni kamaytirish tadbirini asoslab berdi. Toshkentdagi koʻchalardan biri uning nomi bilan ataladi.

Manbalar 
 Laminarnoye dvijeniye mnogofaznix sred v truboprovodax, T., 1966; Gidrodinamika odno i dvuxfaznix sred i yeyo prakticheskiye prilojeniya (v soavtorstve), T., 1980; Gidrodinamika pulsiruyushix potokov (v soavtorstve), T., 1986.

1924-yilda tugʻilganlar
1992-yilda vafot etganlar
11-fevralda tugʻilganlar
24-oktabrda vafot etganlar
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzoslari
Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari
Ibrohim Fayzullayev

Ibrohim Fayzullayev (1933-yil 25-avgust, Denov tumani Qayirma qishlogʻi – 2022-yil 25-fevral) — qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi tashkilotchisi, Oʻzbekiston Qahramoni (1996), Uzbekistonda xizmat koʻrsatgan qishloq xoʻjaligi xodimi (1993), usta paxtakor. Samarkand qishloq xoʻjaligi instituti agronomiya fakultetini tugatgan (1969). Denov tumanidagi general Sobir Rahimov nomidagi jamoa xoʻjaligida kzchi va hisobchi (1949—53). 1955-yildan shu xoʻjalikda bosh zootexnik, entomolog agronom (1960—65), bosh agronom (1965—70), Surxondaryo viloyati qishloq xoʻjaligi boshqarmasida boʻlim boshligʻi, bosh agronom (1970—71), Denov tumani qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini tayyorlash va sifati boʻyicha davlat bosh inspektori (1971—83). 1983-yildan shu tumandagi general Sobir Rahimov nomli jamoa xoʻjaligi (2001-yildan shirkat xoʻjaligi) boshqaruvi raisi, F. rahbarlik qilgan xoʻjalik respublikadagi ilgʻor va iqtisodiy baquvvat xoʻjaliklardan biri boʻlib, paxta, gʻalla, pilla yetishtirishda yuqori koʻrsatkichlarga erishib kelmoqda. Xoʻjalik hududini obodonlashtirishga alohida eʼtibor berilmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi deputati (1990—95).

 

Oʻzbekiston qahramonlari
1933-yilda tugʻilganlar
25-avgustda tugʻilganlar
2022-yilda vafot etganlar
25-fevralda vafot etganlar
Omonulla Fayzullayev

Omonulla Fayzullayev (1921.5.4, Toshkent) — faylasuf olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1981), falsafa fanlari doktori (1973), professor (1977). Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi (1942—45). Oʻrta Osiyo universitetining fizika matematika fakultetini tugatgan (1949). „Qizil Oʻzbekiston“ gaz.da adabiy xodim, Oʻzbekiston „Bilim“ jamiyatida bosh muharrir (1946—49). Toshkent temir yoʻl transporti muhandislari instituti nazariy mexanika kafedrasida katta oʻqituvchi (1952—57), Respublika ilmiy texnika informatsiyasi instituti direktori (1957—59). 1959-yildan Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Falsafa va huquq insti.da boʻlim mudiri, yetakchi ilmiy xodim. Ilmiy asarlari qad. mutafakkirlarimizning jahon fani rivojlanishiga qoʻshgan hissasini tadqiq qilishga, tabiatshunoslikning falsafiy muammolariga bagʻishlangan. Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti laureati (1981). „Jasorat“ medali (1995), „Doʻstlik“ ordeni (2003) bilan mukofotlangan.

Adabiyot 
 Problemi protivorechiya v trudax klassikov yestestvoznaniya i filosofii Sredney Azii, T., 1974; 
 Muhammad alXorazmiy va uning ilmiy merosi, T., 1983; 
 Klassicheskaya nauka Sredney Azii i sovremennaya mirovaya sivilizatsiya (pod. red. P.K. Xabibullayeva i A.F. Fayzullayeva), T., 2000.
Ortiq Fayzullayev

Ortiq Fayzullayev (1-may, 1933-yil, Toshkent — 31-may, 2023-yil) — yogʻoch va suyak oʻymakori, Oʻzbekiston BA akad. (1999). Oʻzbekiston xalq rassomi (1997). Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurtini (1957) va Toshkent ped. institutining rasmchizmachilik boʻlimini (1969) tugatgan. 1962-yildan P. Benkov nomidagi rassomlik bilim yurtida pedagog. F. ning asarlari badiiy yetukligi, mazmunan teranligi, usulining yuksakligi bilan ajralib turadi, yogoch oʻymakorligi anʼanalaridan keng foydalanib zamon ruhiga monand oʻziga xos yangi jilo va bezaklar yaratdi. Kursi, xontaxta, stollarni oʻyma naqshlar bilan jozibador bezagan, namoyon panjaralari bejirim, nafisligi bilan ajralib turadi. F. — oʻzbek ustalari orasida suyak oʻymakorligi bilan shugʻullangan yagona usta. „Choʻpon“, „Lazgi oʻyini“, „Kurant“, „Navoiy haykali“, „Paxta oʻyini“ va boshqa asarlari koʻrgazmalarda namoyish etilgan, sovrinlar bilan takdirlangan. F. Toshkent shahridagi Navoiy nomidagi Adabiyot muzeyi (1968), „Moviy gumbazlar“ choyxonasi (1970), Navoiy nomidagi Sanʼat saroyi (1981), Kislovodskdagi Oʻzbekiston sanatoriysi (1982), „Oʻzbekiston“ mehmonxonasi (1983) va boshqa binolarni anʼanaviy bezashda faol qatnashgan. Oʻzbekiston BA Oltin medali bilan mukofotlangan (2003).

Fazullayev 2023-yilning 31-may sanasida 90 yoshida vafot etdi.

Manbalar 

 
Oʻzbekiston Respublikasi xalq rassomlari
Dilorom Fayzullayeva

Dilorom Shukurovna Fayzullayeva (1956.26.5, Zomin tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995). Sirdaryo pedagogika institutini tugatgan (1977). 1972-yildan Zomin tumanidagi 60maktabda, Sardoba tumanidagi 4maktabda rus tili va adabiyoti oʻqituvchisi, maktab direktori oʻrinbosari. Darslarni yangi pedagogik texnologiyalar asosida utadi.

Oʻzbekiston Respublikasining xalq oʻqituvchilari
Fayl

Fayl — EHM (kompyuter)larda maʼlumot saqlanuvchi diskning nomlangan sohasi. Oʻz belgisi (nomi)ga ega boʻladi. Diskka maʼlumotlarni boshqa bir yoʻl bilan yozib boʻlmaydi: birgina harfni diskka yozish zarur boʻlsa ham, unga nom berib, F. koʻrinishida xotirada saqlash kerak. F.lar matnli, fafikli (rayem, tasvir) va boshqa maʼlumotli boʻladi. F.lar ish jarayonida, mas, matn yoki elektron jadval bilan ishlashda, yo boʻlmasa, bevosita foydalanuvchi tomonidan tashkil etiladi. F.ning asosiy belgilari — nomi, oʻlchami (bayt hisobida), tashkil etilgan sanasi (kun, oy, yil), vaqti (soat va minut). F. asosiy nomga (DOS tizimida kupi bilan sakkizta belgi) va kengaytirgichga (kupi bilan uchta belgi) ega boʻlishi mumkin. Fayl nomi va kengaytirgichi bir-biridan nukta bilan ajratiladi. Ular lotin alifbosining katta yoki kichik harflari, sonlar va timsollardan iborat boʻlishi mumkin. F.ni nomlashda uning kengaytirgichi berilishi shart emas, lekin fayl mazmuniga koʻra kengaytirgich berilsa, uni ishlatish osonlashadi. Masalan, exe,. com — bajariluvchi fayllar; bat — buyrukli fayl; bas — Beysik dasturi fayli; pas — Paskal dasturi fayli; txt, doc — matnli fayllar; xls — elektron jadvalli fayl.
Fayol Anri

Fayol Anri (1841 — 1925) — fransuz olimi va muxandisi, ilmiy boshqarish nazariyasi, menejment fani asoschilaridan biri. 30 yil (1888— 1918) mobaynida fransuz togʻkon metallurgiya kompaniyasi ("Comamhaulf") ning rahbari boʻlib ishlagan. 1918-yilda Maʼmuriy tadqiqotlar markazini tashkil etgan.

F. boshqaruv faoliyatini boshqa faoliyat turlaridan ajratgan holda uni tashkil qilishning umumiy kridalarini ishlab chikdi, birinchilardan boʻlib boshqaruv nazariyasining shakllanishiga asos soldi. U boshqaruv idorasi bajaradigan 5 ta maʼmuriy funksiyani: taxmin qilish, rejalashtirish, tashkil etish, muvofiqlashtirish, nazoratni ajratib koʻrsatdi. Boshqaruv vazifalari: 1) texnika (texnologiya) sohasidagi faoliyat; 2) tijorat faoliyati (resurelarni xarid qilish, tayyor mahsulotni sotish, ayirboshlash); 3) moliyaviy faoliyat (kapital qidirish va uni samarali ishlatish); 4) himoyaviy faoliyat (mulkni va shaxsni himoya qilish); 5) hisobkitob sohasidagi faoliyat (taftish, molmulkni hisobdan oʻtkazish, balans hujjatlarini yuritish, sarfxarajatni hisobga olish, statistika hisobotini amalga oshirish); 6) maʼmurlik (shaxsiy tarkibga taʼsir koʻrsatish, vazifalar, buyruqlar berish, ishga kabul qilish, ishdan boʻshatish). F. tashkiliy rejalashtirish masalasiga alohida eʼtibor bergan. Asosiy asari 1916-yilda yozilgan "Umumiy va sanoat maʼmuriyati" kitobi. F. qarashlari boshqaruv tizimini yaratish va boshqaruv tarkibini shakllantirishning meʼyoriy konsepsiyasini asoslashga xizmat qiladi. Sadir Salimov.
Faysalobod

Faysalobod (sobiq Layalpur) — Pokistonning shim.sharqiy qismidagi shahar. Panjob viloyatida, Chinobod va Ravi daryolari oraligʻida. Aholisi 1,97 mln. kishi (1998). Transport yoʻllari chorrahasi. Paxtachilik rnining yirik savdo-sanoat markazi. Ip gazlama, tikuvchilik, oziq-ovqat (shakarqand, yogʻmoy), kimyo (mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarish) sanoatlari, mashinasozlik (asosan, toʻqimachilik asbobuskunalari) va metallsozlik korxonalari, issiklik elektr styasi mavjud. Hunarmandchilikda qoʻlda gilam toʻqiladi, badiiy buyumlar (xususan, qimmatbaho toshlardan zargarlik buyumlari) tayyorlanadi. Shahar 19-asr oxirida bunyod etilgan.
Fayyum

Fayyum, Al-Fayyum — Misrdagi voha, Liviya choʻlining sharqiy qismidagi tektonik botiqda (dengiz sathidan 43 m pastda). Markaziy qismida Fayyum shahri joylashgan. Trransport yoʻli va avtomobil yoʻllari orqali Qohira shahri bilan bogʻlangan. Xurmozorlar bor. Dehqonchilikda paxta, sholi, donli ekinlar ekiladi. Toʻqimachilik, tamaki, oziq-ovqat, kunteri korxonalari bor. F.da paleolit va neolit davriga oid manzilgoxlar, 1887-yilda Fayyum portretlari topilgan.

 

Misr shaharlari
Fayyum manzilgohlari

Fayyum manzilgohlari - Shimoliy Misrning AlFayyum botigʻi (dengiz sathidan 45 m pastda) atrofidagi neolit davri manzilgohlari (miloddan avvalgi 4400—4200-yillar). Qadimda botiq oʻrnida koʻl boʻlgan. Kishilar olov yoqish uchun kremniydan, tosh qurollarni silliqlash uchun qayroqtoshlardan foydalanishgan. Koʻplab tosh qurollar (nayza va oʻq uchlari) va suyakdan ishlangan buyumlar (toʻgʻnogʻichlar, sanchqilar) topilgan. Turar joylar yonida dumaloq shakldagi don oʻralari boʻlgan. Fayyum manzilgohlari aholisi dexdonchilikdan tashqari chorvachilik (buqa, qoʻy, echki va choʻchqalar boqish) bilan shugʻullangan.
Fayyum portretlari

Fayyum portretlari - Qad. Misrda ipshangan marhumlarning rangtasvir portretlari; dastgohli rangtasvirning qad. namunalari. 1887-yilda ilk bor eng yirik topilmalar aniqlangan joy (Fayyum vohasi) nomidan shunday atalgan. Eng rivojlangan davri 1— 3alar oʻrtalariga toʻgʻri keladi. Fayyum portretlari mum rassomligi usulida taxtaga ishlanib, soʻng mumiyolangan murdalar tobutining yuz qismi oʻrniga qoʻyilgan. Fayyum portretlarining dastlabkilari matoga ishlangan. Baʼzan avvaldan xonadonlar uchun ham tayyorlanib, tasvirlangan shaxs vafotidan soʻng uning mumiyosiga qoʻyilgan. Fayyum portretlarining uslub jihatidan 2 — antik sanʼat anʼanalari hamda misrliklar sanʼatiga ergashgan yoʻnaliishari kuzatiladi. Fayyum portretlarida obrazlar oʻta hayotiy, aniq shakllar hajmli, chiziqlari ifodali, tekis qilib roʻparadan, baʼzan bir ozgina (3/4 ga) burilgan hodda nursoya vositasida shakllantirilgan. Fayyum portretlari ning boy toʻplamlari Rossiya (Moskvadagi Tasviriy sanʼat muzeyi va Ermitajda), Misr (Qohiradagi Misr muzeyida), Buyuk Britaniya (Luvr, Britaniya muzeyida), Germaniya (Berlindagi davlat muzeylarida) va boshqalarda saqlanadi.
Faks

Faks ( — aynan bajar), telefaks — matn, jadval, rayem va boshqalarning tasvirlarini umumiy foydalaniladigan telegraf tarmogʻi orqali uzatish; faksimil aloqanyant bir turi. Shunday tasvirlarni uzatish va qabul qilish apparati ham F. deb ataladi.

Havolalar 
 БСЭ. Статья «Факсимильная связь»
Faksimil aloqa

Faksimil aloqa, fototelegraf — yassi qoʻzgʻalmas tasvirlar (jadvallar, rasmlar va harfliraqamli matnlar) ni uzoq masofaga uzatish va qabul punktida paydo qilish; elektr aloqaning bir turi. Telefaf aloqa tarkibiga kiritiladi. Simlar orqali yuboriladigan elektr signallar va radiosignallar yordamida amalga oshiriladi. Fototelegrammalarni joylarga uzatishda, meteorologik styalar orasida gidrometeorologiya xaritalarini almashinishda va boshqa hollarda Faksimil aloqa vositalaridan foydalaniladi.

Qoʻzgʻalmas tasvirni uzok, masofaga uzatish gʻoyasini italyan fizigi J. Kazelli 1855-yilda amalga oshirdi. 20-asr 20-yillarida fotoeffekt hodisasi, elektron lampalar, elektr tebranishlari kuchaytirgichlari paydo boʻlganidan soʻng Faksimil aloqa rivojlana boshladi. Dastlab Faksimil aloqa orqali faqat fototelegrammalar uzatilgan va fototelegraf aloqa deb atalgan. 50—60-yillardan boshlab xaritagrafiya materiallari va gaz. saxifalari ham uzatila boshladi. Telefoniya va telegrafiya boʻyicha xalqaro maslahatlashuv qoʻmitasi (MKKTT) ning tavsiyasiga koʻra, 1953-yilda umumiyroq nom bn, yaʼni Faksimil aloqa deb atala boshladi.

Faksimil aloqa faksimil apparat yordamida amalga oshiriladi. Bu apparat mexanik, yorugʻlikoptika va elektron qurilmalar majmuidan iborat. U uzatuvchi, qabul qiluvchi va qabul qiluvchiuzatuvchi turlarga boʻlinadi. Uning yordamida yassi qoʻzgʻalmas obyektlar (originallar) elektr aloqa liniyalari orqali uzatiladi va obyektning nusxasi (faksimil) tarzida qabul qilinadi.

Faksimil aloqada bajariladigan amallar: faksimil apparat uzatkichida uzatish obyekti (original) sirtini muayyan alomatlari (mas, optik zichligi) boʻyicha bir xil boʻlgan kichikkichik yuzachalarga boʻlib chiqish; shu yuzachalar tasvirini elektr impuls lariga aylantirish; shu impulyelarni aloqa liniyasi boʻyicha uzatish; qabul qilgichda bu impulyelarni tasvirga aylantirish va qayd qilish. Uzatiladigan obyekt (rayem, matn va boshqalar) ning nusxasi (faksimil) shu tariqa hosil qilinadi. Tasvir nusxasi fotoqogʻoz, fotoplyonka, elektrografik, elektrokimyoviy, elektrotermik qogʻoz yoki oddiy yozuv qogʻoziga, ferromagnit material va boshqalarga qayd qilinadi.
Faksimile

Faksimile (lot. fac simile — aynan bajar) — 1) yozilgan, chizilgan asl nusxa (hujjat, qoʻlyozma, imzo, birorbir manzara, tasvir)ni fotografik yoki bosma usul bilan aynan aks ettirish; 2) aks (oʻz qoʻli bilan qoʻyilgan) imzoni aniq aks ettiruvchi bosma shakl; klishe—muhr.
Faksmodem

Faksmodem — oddiy modem (matnli axborotlarni kompyuterdan uzatish kabeliga va kabeldan kompyuterga tushunarli koʻrinishda oʻtkazuvchi maxsus elektron qurilma)ning barcha imkoniyatlarga ega boʻlgan, qoʻshimcha rasmli, telefaks maʼlumotlarni kompyuterlararo almashish imkoniyatini beradigan qurilma. Ishlatilayotgan koʻpchilik modemlar Faksmodemlar boʻlib, ularning ayrimlari ovoz almashish imkoniyatiga ham ega. Ular ichki (elektron platali) va tashqi (alohida) qurilma boʻlishi mumkin; birbiridan maʼlumot uzatish tezligi bilan farqlanadi (sekundiga 2400 dan 33600 bitgacha maʼlumotni uzatish imkoniyatiga ega).
Faktorial

Faktorial (ing. factor — koʻpaytuvchi) — faktorial, Matematikada berilgan musbat sondan kichik yoki unga teng barcha musbat sonlarning koʻpaytmasi va shu butun son va undov belgisi bilan belgilanadi . Shunday qilib, yetti faktorial 7! yoziladi, yaʼni 7! = 1 × 2 × 3 × 4 × 5 × 6 × 7. Qulaylik uchun 0!=1 deb olinadi. F!, ayniqsa, kombinatorikada koʻp uchraydi. Ingliz matematik J. Stirling 1730-yili n! funksiyaning qiymatini taqribiy hisoblash uchun juda qulay formulani taklif qilgan (Stirling formulasi):

n! = n * (n-1) * (n-2) * … * 3 * 2 * 1;

Faktorialning boshqa turlari 

Shuningdek, faktorial n!!, n!!!, … shaklida ham boʻlishi mumkin. Umumiy faktorial qoidasiga koʻra n!! = n * (n — 2) * (n — 4) * … (n > 0 gacha)

Masalan: 4!! = 4 * 2, 5!! = 5 * 3 * 1;

n!!! = n * (n — faktoriallar_soni) * (n — 2*faktoriallar_soni) *… = n * (n — 3) * (n — 6) * … (n > 0 gacha)

Shuningdek faktorialning super faktorial, sub faktorial va koʻplab turlari mavjud
Faktura (maʼnolari)

Faktura (lot. factura) — ishlov berish, tuzilish, hisobvaraq 

 Faktura (iqtisodiyot) — xaridor nomiga sotuvchi tomonidan beriladigan va sotilgan tovarning xili, miqdori va qiymati koʻrsatilgan tovar hujjati; 
 Oʻzbekiston respublikasi Soliq kodeksiga muvofiq uni taqdim etish majburiyatiga ega boʻlgan tovarlarni (хizmatlarni) sotuvchi (yetkazib beruvchi) tomonidan rasmiylashtiriladigan qat’iy belgilangan namunadagi (formatdagi), tovarlar haqiqatda joʻnatilganligini yoki хizmatlar koʻrsatilganligini va ularning qiymatini tasdiqlovchi hujjat hisoblanadi.

 Faktura (tasviriy sanʼat) — badiiy asar sirti hamda uning ishlanish xususiyatlari. Rangtasvirda F. boʻyoq qatlamining xususiyatlarini: mas, "ochiq" F. (kengkeng boʻyoq surtish, boʻyoqning notekis qatlami) yoki "yashirin" F.; haykaltaroshlik (haykal, relyef va boshqalar) va amaliy bezak sanʼatida badiiy hunarmandchilik asari sirtining sayqallanganligi, gʻadirbudurligi va h.k.ni ifodalaydi. 20-asr sanʼatida F.ni murakkablashtirish (kollaj, boʻyoq qatlamiga qipiq, qum qoʻshish) boʻyicha tajribalar tarqaldi; 
 Faktura (musiqa) — muayyan asarni tashkil qiluvchi bayon vositalari (tembr, registr holati, ovozlar oʻzaro nisbatlari va boshqalar) majmui.