MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Çobanoğlu Mahmud Bey

Çobanoğlu Mahmud Bey — 1292-yilda Çobanoğulları bekligining uchinchi beki Muzaffereddin Yavlak Arslan Rükneddin Kılıçarslan tomonidan oʻldirilganidan soʻng, beklik taxtiga Mahmud Bey oʻtirdi. Mahmud Bey 1292-1309-yillarda Çobanoğulları bekligida hukmdorlik qildi.

Hukmdorligi 
Mahmud Bey humkronligi davrida ham Vizantiya imperiyasi hududiga kichik-kichik hujumlar amalga oshirilib turilgan. Ushbu hujumlarni amalga oshirishdagi asosiy katta ishni Mahmud Beyning ukasi Ali Bey bajargan. Ushbu hujumlar davomida Ali Bey Sakarya daryosidan ham yuqori hududlarni egallagan, ammo keyinchalik Vizantiya bilan tinchlik shartnomasi imzolagan. Bu kelishuv bilan Ali Beyning yonidagi turkmanlar kun sayin obroʻsi ortib borayotgan va Çobanoğullarıga itoatda ekanligi daʼvo qilingan, uch beyi sifatida oʻz davlatini qurishga harakat qilayotgan Usmonbey atrofida birlasha boshlaganlar.

1309-yilda asos solinganligiga koʻp boʻlmagan Candaroğulları bekligi beki Süleyman Bey I Kastamonuga hujum uyushtirib, Mahmud Beyni oʻldiradi. Shundan soʻng, Çobanoğulları bekligi Candaroğulları bekligiga qoʻshib olinadi va tarix sahifasida oʻchiriladi.

Manbalar 

Çobanoğulları bekligi
Kastamonu tarixi
Romane Dicko

Romane Dicko (tugʻ. 1999-yil 30-sentyabr, Clamart, Fransiya) — fransuz dzyudochi, 78 kg dan yuqori vazn toifasida, Fransiya terma jamoasi aʼzosi. 2018, 2020 va 2022-yillarda uch karra Yevropa chempioni. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari bronza medali sovrindori.

Biografiya 
1999-yil 26-iyulda Romane Dicko Clamartda tugʻilgan. U fransiyalik sportchi Teddy Tamghoning amakivachchasi.

Faoliyati 
Romane Dicko dzyudo boʻyicha faoliyatini Parijning janubiy chekkasidagi „Randoris“ shahar klubi vakili sifatida boshlagan.

2016-yilda u ogʻir vazn toifasida Fransiya chempioniga aylandi. 2017-yilda Mariborda (Sloveniya) boʻlib oʻtgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempioni boʻldi.

2018-yilda u Tbilisidagi (Gruziya) Gran-prida oltin medalni qoʻlga kiritdi. 2018-yilda Tel-Avivda (Isroil) dzyudo boʻyicha Yevropa chempionatida 78 kg vazn toifasida fransiyalik sportchi turnirning oltin medalini qoʻlga kiritdi.

2020-yilda Pragada (Chexiya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Romane Dicko finalda ozarbayjonlik sportchi Irina Kindzerskayani magʻlub etib, 78 kgdan yuqori vazn toifasida chempionlik unvonini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Parijdagi „Katta dubulgʻa“ musobaqasida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Doʻhada (Qatar) boʻlib oʻtgan „World Masters“ musobaqasida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili yana Qozonda (Rossiya) boʻlib oʻtgan „Katta dubulgʻa“ turnirida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 78 kg gacha vazn toifasida u bronza uchun kurashda turkiyalik dzyudochi Kayra Sayitni va Fransiya terma jamoasi bilan Olimpiada oltinini qoʻlga kiritdi.

2022-yilda Sofiyada (Bolgariya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Romane Dicko finalda isroillik sportchi Raz Hershkoni magʻlub etib, 78 kgdan yuqori vazn toifasida chempionlik unvonini qoʻlga kiritdi.

Manbalar 

30-sentyabrda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1999-yilda tugʻilganlar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi dzyudochilar
Nomofobiya

Nomofobiya (,  - telefonsizlikdan qo'rqish) - mobil telefonsiz yoki undan uzoqda qolishdan qo'rqish (fobiya) hisoblanadi.

"Fobiya - mobil telefonsiz" (" no mobil phone phobia") so'zlarining qisqartmasi bo'lgan atama Buyuk Britaniya pochta bo'limi tomonidan 2010-yilda YouGov tomonidan o'tkazilgan tadqiqotda paydo bo'lgan. Tadqiqotning maqsadi mobil telefon foydalanuvchilarining tashvishlarini o'rganish bo'lib, unda 2,1 ming kishi ishtirok etgan. Buyuk Britaniyadagi mobil telefon foydalanuvchilarining qariyb 53 foizi "uyali telefonini yo'qotib qo'yishi, batareya quvvati yoki hisobi tugashi yoki qamrovi tugashi" haqida tashvishlanishlarini aytgan. Erkaklarning taxminan 58 foizi va ayollarning 47 foizi bunday qo'rquvni boshdan kechirishgan, yana 9 foizi mobil telefonlari o'chirilganida tashvishlanishlarini aytishgan. Telefon foydalanuvchilarining 55% qismi tashvishlanishning asosiy sababi do'stlar yoki oila a'zolari bilan aloqada bo'lolmaslik deb aytishgan. Nomofobiyaning stress darajasi to'y kunidagi stress yoki tish shifokoriga tashrif buyurish bilan taqqoslanadi. So'rovda qatnashganlarning har o'ndan biri ishi tufayli telefon orqali doimo mavjud bo'lishi kerakligini aytishgan. Shu bilan birga, nomofobiyaga nisbatan fobiya atamasi shartli bo'lib, aksariyat hollarda bu umumiy qo'rquvdir.

Nomofoblarning yarmi hech qachon mobil telefonlarini o'chirmaydi. Tadqiqot va hodisani keyingi o'rganish natijasida mobil telefondan kamdan-kam yoki hech qachon foydalanmaydigan muharrirlarning bir nechta nashrlari paydo bo'ldi.

Yana qarang 

 internetga qaramlik

Manbalar

Havolalar 

 Timm Hogerzeil tomonidan 2014 yil www.lichtung.tv saytida "Smartfonga qaramlikni qanday yo'qotish mumkin"
 Nomofobiya: mobil telefonsiz qolishdan qo'rqish // Vesti, 06.09.2012
 Shifokorlar va psixologlar yangi kasallik - nomofobiya bilan kurashish yo'llarini qidirmoqdalar // Birinchi kanal, 29 noyabr, 2013 yil
Fobiyalar ro'yxati
Fobiya
Tina Trstenjak

Tina Trstenjak (tugʻ. 1990-yil 24-avgust, Celje, Sloveniya) — sloveniyalik dzudochi, 63 kg gacha vazn toifasida, Sloveniya terma jamoasi aʼzosi. 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari chempioni, 2015-yilgi Jahon chempioni, uch karra Yevropa chempioni. Jahon chempionatlari, Yevropa chempionatlari va Yevropa oʻyinlari gʻolibi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari kumush medali sovrindori.

Faoliyati 
2013-yilda boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha Yevropa chempionatida 63 kg gacha boʻlgan vazn toifasida Tina Trstenjak bronza medali sovrindori boʻldi. 2014-yilda u Jahon chempionatining bronza medali va Yevropa chempionatining kumush medali sovrindori boʻldi. 2015-yilda u Yevropa oʻyinlarining kumush medalini qoʻlga kiritdi.

2016-yilda aprel oyida Qozonda (Rossiya) boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha Yevropa chempionatida u birinchi marta 63 kg gacha vazn toifasidagi finalda avstriyalik Katrin Untervurzaxerni magʻlub etib, Yevropa chempioni boʻldi.

2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 63 kg gacha vazn toifasida Tina ketma-ket italiyalik sportchi Edwige Gwend, xitoylik sportchi Yang Junxia, braziliyalik Mariana Silva va fransuz Clarisse Agbegnenouni magʻlub etib, Olimpiada oltin medalini qoʻlga kiritdi. Shu bilan birga, Trstenjak raqiblariga birorta ham ochko olishga imkon bermadi.

2016-yil oxirida Trstenjak Sloveniyada yilning eng yaxshi ayol sportchisi deb topildi.

2021-yil aprel oyida Lissabonda (Portugaliya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Tina 63 kg gacha vazn toifasida gʻalaba qozondi va uch karra qitʼa chempioni boʻldi. Finalda rossiyalik sportchi Darya Davidova sindi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida 63 kg gacha vazn toifasida sloveniyalik sportchi turnirning kumush medalini qoʻlga kiritdi. U finalda uchun kurashda fransiyalik dzyudochi Clarisse Agbegnenouni yutqazib qoʻydi.

Manbalar 

24-avgustda tugʻilganlar
1990-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
2016-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi dzyudochilar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi dzyudochilar
Turkiston qayg'usi

Turkiston qaygʻusi — Alixontoʻra Shokirxontoʻra oʻgʻlining tarixga oid asarlaridan biri hisoblanadi. Asar 1917—1950-yillar mobaynida Gʻarbiy va Sharqiy Turkistonda sodir boʻlgan voqealarni koʻpchilikka maʼlum boʻlmagan tomonlarini ochib beradi.
„Turkiston qaygʻusi“ asari 1966—1973-yillarda Toshkentda yoziladi.
Asarning birinchi qismi muallifning oʻz qoʻli bilan 1969-yilda yozib bitirilgan. Ikkinchi qismi esa muallif xohishiga koʻra oʻgʻli Asilxon tomonidan 1969-yildan boshlab bir necha yil davomida yozilgan va asar butun holatga keltirilgan.

Voqealar rivoji 

Alixontoʻra Sogʻuniy „Turkiston qaygʻusi“ nomli ushbu asarida Tukiston xalqi qanday qilib mustabid tuzumga qaram boʻlib qolganini davlat arbobi sifatida siyosiy va ijtimoiy jihatdan tahlil qilib ochiqlashga harakat qiladi. Shuningdek, asarda Markaziy Osiyo xalqlarining XIX asroxirlarigacha boʻlgan davrdagi davlatchilik tarixi, Amir Temur va turkiy xalqlar kelib chiqishiga doir qimmatli maʼlumotlar ham bor.
Shuningdek kitobning ikkinchi qismida Sharqiy Turkiston Jumhuriyati davlatining yuzaga kelishi va parokanda boʻlishi sabablari koʻrsatilgan. Jumhuriyatning qurilishi jarayoni, davlat asoslarini oʻrnatish yoʻl yoʻriqlari keltirilgan. Bu davlatning tugatilish sabablari yoritilgan.

Senzura va nashrlar 

„Turkiston qaygʻusi“ning toʻliq oʻzbekchasi uzoq vaqt siyosiy sabablarga koʻra berkitib, nashr qilinmay kelgan. Ammo, endilikda xalqimiz tarix haqiqatlarini bilishi zarur deb hisoblaymiz.
Asardan baʼzi parchalar „Yoshlik“ adabiyot jurnalida (1992-yil 3-4, 5-6 sonlar) eʼlon qilingan. 1-qism kitob holida oʻzbek tilida Toshkentda (Sharq nashriyoti 2003-yil) va uyg'ur tilida Istanbulda (Sharqiy Turkiston madaniyat vaqfi, 2007-yil) bosilib chiqqan. Ikkala qismdan iborat bir butun holida esa turk tilida Germaniyaning qadim nashriyotlaridan biri boʻlgan Vyutsburg sahrida (Ergon Verlag, 2006) bosildi.

Uslub 

Muallifning oʻzi asarida taʼkidlashicha kitob qiymatini oshiruvchi asosiy unsurlardan biri uning, chigʻatoy turkchasida, yaʼni klassik oʻzbekchada „Boburnoma“ uslubini davom ettirib yozilganidir.

Tuzilishi 

Kitobning Sharq nashriyotida nashr qilingan 2021-yilgi nashri ikki qism, 496 bet boʻlib, umumiy holda Mundarija, Qutlugʻxon (Ediqut) Shokirovdan „Taqdim“, „Ochiqlama“, Alixontoʻra Sogʻuniydan kirish soʻzi va I qism, Asilxon Alixontoʻra oʻglidan II qism hamda „Kim kimdir“ — Kitobda kelgan tarixiy va ahamiyatli shaxslar haqida qisqacha maʼlumotlardan iborat.

Manbalar

Havolalar 

 „Turkiston qaygʻusi“ pfd holati
 „Turkiston qaygʻusi“ audio holati, Youtube
 Xurshid Davron maqolasi
 „Turkiston qaygʻusi“ asari haqida
 „Turkiston qaygʻusi“ app koʻrinishida, Google Play
 "Turkiston qaygʻusi]

Tarix
Uyg'ur
Turkiston
o'zbek
Clarisse Agbegnenou

Clarisse Agbegnenou (tugʻ. 1992-yil 25-oktyabr, Rennes, Fransiya) — fransuz dzudochi, 63 kg gacha vazn toifasida, Fransiya terma jamoasi aʼzosi. 2020-yilgi Olimpiada oʻyinlari ikki karra chempioni va 2016-yilgi Olimpiada oʻyinlari kumush medali sovrindori. Besh karra Jahon chempioni, toʻrt karra Yevropa chempioni, Yevropa oʻyinlari chempioni. Jahon chempionatlari, Yevropa chempionatlari va Yevropa oʻyinlari gʻolibi.

Faoliyati 
1992-yilda Rennes shahrida tugʻilgan. 2012-yilda Chelyabinskda (Rossiya) u Yevropa chempionatining bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2013-yilda Budapeshtda (Vengriya) u Yevropa chempioni va Ostonada (Qozogʻiston) Jahon chempionatining kumush medali sovrindori boʻldi. 2014-yilda u Jahon (Chelyabinsk) va Yevropa (Montpellier) chempioni boʻldi. 2015-yilda Bokuda (Ozarbayjon) u Yevropa oʻyinlarining bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida 63 kg gacha vazn toifasida fransuz sportchi turnirning kumush medalini qoʻlga kiritdi. U finalda uchun kurashda sloveniyalik dzyudochi Tina Trstenjakni yutqazib qoʻydi.

2017 va 2018-yillarda mos ravishda Budapesht va Bokuda oʻtkazilgan Jahon chempionatlarida oltin medallarni qoʻlga kiritgan. 2018-yilda Tel-Avivda boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Clarisse Agbegnenou 63 kg gacha vazn toifasida gʻalaba qozondi va uch karra qitʼa chempioni boʻldi.

2019-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oldidan Jahon chempionatida u finalda yaponiyalik sportchi Mika Tashironi magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. 2019-yilgi Minskdagi (Belarus) Yevropa oʻyinlarida u chempion unvonini qoʻlga kiritdi.

2020-yil noyabr oyida Pragada (Chexiya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Clarisse 63 kg gacha boʻlgan vazn toifasida chempion boʻlishga muvaffaq boʻldi. Finalda u avstriyalik sportchi Magdalena Krsakkovadan ustun keldi.

2021-yilda Budapeshtda (Vengriya) boʻlib oʻtgan Olimpiya oldidan Jahon chempionatida Clarisse 63 kg gacha vazn toifasida chempionlik uchun kurashda sloveniyalik sportchi Andreja Leškini magʻlub etib va besh karra qitʼa chempioni boʻldi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 63 kg gacha vazn toifasida u finalda sloveniyalik Tina Trstenjakni magʻlub etib, Olimpiada chempioniga aylandi va Fransiya terma jamoasi bilan Olimpiada oltinini qoʻlga kiritdi.

Manbalar 

25-oktabrda tugʻilganlar
1992-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
2016-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi dzyudochilar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi dzyudochilar
Great white shark

Yirik oq akula (Carcharodon carcharias), shuningdek, oq akula, oq ko'rsatgich yoki oddiygina oq akula sifatida ham tanilgan, barcha yirik okeanlarning qirg'oq yuzasi suvlarida uchraydigan yirik skumbriya akulalarining bir turi. U o'zining kattaligi bilan ajralib turadi, katta ayol akulalar uzunlig 6.1m gacha o'sadi  va etuklik davridagi og'irligi esa 1.905-2.268 kilogrammgacha yetishi mumkin. Biroq, barcha oq akulalar ham bu korsatgichga erisha olmaydi. O'rtacha erkak oq akulalar 3.4m dan 4.0 metrgacha urg'ochilari esa 4.6m dan 4.9 metrgacha bo'ladi.2014-yilgi tadqiqotga ko'ra, katta oq akulalarning umri 70 yil yoki undan ko'proqni tashkil qiladi. Ushbu ma'lumot avvalgi hisob-kitoblardan ancha yuqor ko'rsatgichni korsatgan.  Bu esa ularni hozirda ma'lum bo'lgan eng uzoq umr tog'ayli baliqlardan biriga aylantiradi.Xuddi shu tadqiqotga ko'ra, erkak oq akulalarga jinsiy etuklikka erishish uchun 26 yil, urg'ochilar esa nasl qoldirishga tayyor bo'lishlari uchun 33 yil kerak bo'ladi.  Yirik  oq akulalar 25 km/s tezlikda suzishi mumkin. rity.

Manbalar
Yirik oq akulalar

Yirik oq akula (Carcharodon carcharias), shuningdek, yirik oq akula yoki oddiygina oq akula sifatida ham tanilgan, barcha yirik okeanlarning qirg'oq yuzasi suvlarida uchraydigan yirik skumbriya akulalarining bir turi. U o'zining kattaligi bilan ajralib turadi, katta ayol akulalar uzunlig 6.1m gacha o'sadi  va etuklik davridagi og'irligi esa 1.905-2.268 kilogrammgacha yetishi mumkin. Biroq, barcha oq akulalar ham bu korsatgichga erisha olmaydi. O'rtacha erkak oq akulalar 3.4m dan 4.0 metrgacha urg'ochilari esa 4.6m dan 4.9 metrgacha bo'ladi.2014-yilgi tadqiqotga ko'ra, katta oq akulalarning umri 70 yil yoki undan ko'proqni tashkil qiladi. Ushbu ma'lumot avvalgi hisob-kitoblardan ancha yuqor ko'rsatgichni korsatgan.  Bu esa ularni hozirda ma'lum bo'lgan eng uzoq umr tog'ayli baliqlardan biriga aylantiradi.Xuddi shu tadqiqotga ko'ra, erkak oq akulalarga jinsiy etuklikka erishish uchun 26 yil, urg'ochilar esa nasl qoldirishga tayyor bo'lishlari uchun 33 yil kerak bo'ladi.  Yirik  oq akulalar 25 km/s tezlikda suzishi mumkin..

Manbalar 
 1.Rigby, C.L.; Barreto, R.; Carlson, J.; Fernando, D.; Fordham, S.; Francis, M.P.; Herman, K.; Jabado, R.W.; Liu, K.M.; Lowe, C.G.; Marshall, A.; Pacoureau, N.; Romanov, E.; Sherley, R.B.; Winker, H. (2019). "Carcharodon carcharias". IUCN Red List of Threatened Species. 2019: e.T3855A2878674. doi:10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T3855A2878674.en. Retrieved 19 November 2021.
 2."Appendices | CITES". cites.org. Retrieved 14 January 2022.
 3."Great white sharks: 10 myths debunked". The Guardian. Retrieved 3 June 2016.
4. Viegas, Jennifer. "Largest Great White Shark Don't Outweigh Whales, but They Hold Their Own". Discovery Channel. Archived from the original on 7 February 2010. Retrieved 19 January 2010.
Ami Yamato

Ami Yamato (1985-yil 26-oktabrda tugʻilgan) — yapon virtual YouTube videobloggeri. Oʻz videolarida u oʻzining animatsion ekanligini tushunmaydigan 3D-animatsiyali qahramon tomonidan videolar tayyorlaydi. Hozirgi kunda u Angliyaning London shahrida joylashgan va 2011-yilning bahorida Yaponiyadan koʻchib kelgan Uning videolari uning Starbucksga boʻlgan muhabbati va dunyoga nisbatan yengil qarashlari kabi mavzularga bagʻishlangan. U „Kelajakka qaytish“ mavzusidagi „Kapitan Disillusion“ filmi bilan hamkorlik qilgan. 2019-yilda u 11th Shorty Awards „Yil Videobloggeri“ mukofotiga nomzod boʻldi.

References

Havolalar 
 

Yashayotgan insonlar
1985-yilda tugʻilganlar
Videoblogerlar
YouTuberlar
Ayol YouTuberlar
Yaponiyalik ayol YouTuberlar
Hoshim qanday ulg‘aydi

Hoshim qanday ulgʻaydi — 1976-yilda SSSR Davlat teleradiokompaniyasi buyurtmasi asosida “Oʻzbekfilm” kinostudiyasi tomonidan ishlab chiqarilgan rangli talqindagi bolalar badiiy filmi. Xudoyberdi Toʻxtaboyevning “Sehrli qalpoq” hikoyasi asosida suratga olingan.

Filmning qisqacha mazmuni 
Film qahramoni toʻrtinchi sinf oʻquvchisi Hoshimjon na uyda, na maktabda muvaffaqiyat qozonardi. Bekorchilikdan va maqtanishdan uni boshqa ishi yoʻq edi.  Tanbal ona va uning oʻgʻillari Dunno va Bilmasvoy uni umuman maktabga bormaslikka va uydan qochishga koʻndirishadi. Hoshim ulardan uni voyaga yetkazib, katta qilib qoʻyishini iltimos qiladi. Hoshimjonning iltimosi rad qilinmay, bir ovozdan ma’qullanadi.

Katta boʻlgan Hoshimjon oʻzini agronom, rassom, oshpaz, sartarosh, tikuvchi sifatida sinab koʻrdi, biroq hech bir kasbda unga omad kulib boqmaydi. Chunki unda bilim tajriba yetishmasdi. Shunda Hoshimjon sehrgarlardan uni aqlli qilib qoʻyishini soʻraydi, ammo uning bu istagi qabul qilinmaydi. Umidsiz Hoshimjon yana kichik boʻlishini soʻraydi, bu talabi ham rad etiladi. Shundan keyin Hoshimjon uyga qanday boʻlsa shu holatida qaytadi. Lekin uni onasi va singlisidan boshqa hech kim tanimaydi.

Hoshimjon maktabda qunt bilan oʻqish, oʻrganish va uy ishlarida koʻmak berishdan boshqa chorasi qolmaydi. Shu tariqa undan afsun ham yoʻqolib, u asl holatiga qaytadi. Film soʻnggida tanbal ona va uning oʻgʻillari ishyoqmas va bekorchi bolalarni qidirish uchun koʻzdan gʻoyib boʻlishadi.

Rollarda 

 Rustam Toʻlaganov – Hoshimjonning bolaligi (Agar Vlasova ovoz bergan)
 Xayrulla Sagdiyev - Hoshimjonning-yetuklik davri
 Radjab Adashev - Dunno, tanbal ona oʻgʻli
 Shuhrat Ergashev – Bilmasvoy, tanbal ona oʻgʻli
 Oʻktam Luqmonova – Hoshimjonning onasi
 Maqsud Mansurov - Otajon aka, oʻqituvchi
 Nailya Tashkenbayeva – sehrgar
 Goʻzal Hamroyeva – Oysha, Hoshimjonning singlisi
 Maqsud Otaboyev - milisioner
 Anatoliy Kabulov - teatr rejissori
 Fayzullayev Yahyo - kolxozchilar brigadiri
 Maqsum Yusupov - teatr direktori
 Uchqun Rahmonov - tikuvchilik sexi mijozi

Adabiyotlar
Tansoqchi (film, 1979)

"Tansoqchi" filmi 1979-yil rejissor Ali Hamroyevning ssenariysi boʻyicha suratga olingan badiiy filmi.

Filmning qisqacha mazmuni 
Qizil Armiya askarlari boʻlinmasi Turkistondagi millatchilik harakatining yirik mafkurachisi Sulton Nazarni asirlikda ushlab turadi. Bosmachilarni qurollarini tashlashga majburlash uchun uni Dushanbega olib borish kerak boʻladi. Mahbusni eson-omon yetkazish vazifasi ovchi Mirzoga yuklanadi. Ular bilan birga Sulton Nazarning qizi Zarangiz va uning sodiq xizmatkori Sayfulla ham yoʻlga tushadi. Fottabekning toʻdasi qudrat ramzi — tamgʻani qoʻlga kiritmoqchi boʻlishadi. Fottabekga toshdan fol koʻrib afsun qiladigan dono maslahatlar beradigan shamanlar oilasidan boʻlgan „jodugar“ rafiqasi Oybosh yordam beradi.

Mirzo Fottabekning qoʻriqchilarini pichoq uloqtirib saranjom qiladi. Keyin yoʻlchilar Mirzoning onasi yashaydigan qishloqqa tushadilar va oʻgʻlining boʻyniga tumor bogʻlab, togʻ ruhlari bilan duoibad qiladi. Qandaydir nomaʼlum bolakay kelib, kobra chaqishi natijasida komissarning oʻlimi haqida xabar beradi. Dovondan oʻtayotganda, Sayfulla tubsizlikka tushib halok boʻladi. Fottabek maqsadiga yeta olmaydi, sababi mergan Mirzo uning butun toʻdasini darada darada qirib tashlaydi, Fottabek esa Sulton Nazar tomonidan toshboʻron qilinadi Natijada qudrat ramzi boʻlgan tamgʻa mergan Mirzoda qoladi.

Rollarda 
Aleksandr Kaidanovskiy (Sergey Shakurov ovozi bergan) Mergan Mirzo

Anatoliy Solonisyn Bosmachi — Sulton Nazar

Shavkat Abdusalamov (Oleg Yankovskiy ovoz bergan) Fottabek qaroqchi

Gulcha Toshbayeva — Oybosh

Anvara Alimova — Zarangiz, Sulton Nazarning qizi

Nikolay Grinko — Qizil armiya qoʻmondoni

Radjab Adashev — Utash Ahmad-dodho

Suratga olish guruhi 

 Postanovkachi-rassom: Shavkat Abdusalomov
 Ovoz rejissori: Semyon Litvinov

Adabiyotlar
O‘g‘limning uylanish vaqti keldi

"Oʻgʻlimning uylanish vaqti keldi" — 1959-yilda „Tojikfilm“ kinostudiyasida sovet rejissori Tohir Sobirov tomonidan suratga olingan badiiy film.

Filmning premyerasi 1960-yil yanvarda Dushanbeda, 1960-yil 6-iyulda Moskvada boʻlib oʻtadi.

Filmning qisqacha mazmuni 
Ikki doʻst chorvachilik bilin shugʻullanuvchi Aʼzam va rassom Sayfi Zebo ismli qizni sevib qolishadi. Biri qizni qoramagʻiz desa boshqasi nozikoyim degan. Oqibatda qanday chalkashlik va tushunmovchiliklar sodir boʻlganligi haqida hikoya qiluvchi ushbu film musiqiy komediya sanaladi.

Rollarda 

 Marat Oripov — rassom Sayfi.
 Roziya Akobirova — qoramagʻiz Zebo.
 Dilbar Qosimova — shifokor.
 Jahon Saidmurodov — chorvachilik mutaxassisi Aʼzam.
 Sofiya Tuybayeva — qoʻshni.
 Asli (Asliddin) Burxonov — Karim-aka.
 Gulchehra Baqoyeva — Ona.
 Samariddin Sagʻdiyev — qoʻshni.
 Yormamat Ashurmamadov — milisioner.

Suratga olish guruhi 

 Rejissor: Tohir Sobirov
 Ssenariy muallifi: Shamsi Qiyomov
 Operator: G.Nikitin
 Bastakor: Ziyodullo Shohidiy, Yuriy Ter-Osipov
 Rassom: Aleksandr Vagichev
 Qoʻshiq matni: Garold Registon, A.Shukuhiy
 Qoʻshiq ijrochisi: Rena Galibova
 Badiiy rahbar: S.Tuchinyan

Manbalar
Orkestrion

Orkestrion () — ishlash prinsipi organ va garmonikaga oʻxshash bir qator musiqa asboblarining nomi. Musiqiy vosita sifatida orkestrionlar, asosan, perfolentalardan foydalanganlar.

Orkestrion, dastlab, 1790-yilda Abbot Vogler tomonidan ishlab chiqilgan koʻchma organ edi. Unda 900 ga yaqin quvur, har birida 63 ta klavishli 4 ta manual va 39 ta tepki bor edi. Vogler orkestrionining „inqilobiy“ligikombinatsiyalangan ohanglarni faol ishlatishdan iborat boʻlib, bu labial organlar quvurlari hajmini sezilarli darajada kamaytirishga imkon berdi.

1791-yilda Pragada Tomas Anton Kunz tomonidan yaratilgan asbobga xuddi shu nom berildi. Ushbu asbob ham organ quvurlari, ham fortepyanoga oʻxshash torlar bilan jihozlangan. Kunz orkestrionida 65 ta klavish va 25 ta tepkidan iborat 2 ta manual, 21 ta registr, 230 ta tor va 360 ta quvur bor edi.

XIX-asr boshlarida orkestrion (shuningdek, orkestrin) nomi ostida orkestr ovoziga taqlid qilish uchun moslashtirilgan bir qator avtomatik mexanik asboblar paydo boʻldi. Asbob shkafga oʻxshardi, uning ichida prujinali yoki pnevmatik mexanizm oʻrnatilgan boʻlib, u tanga tashlaganda ishga tushardi. Asbobning torlari yoki quvurlarining joylashuvi shunday tanlanganki, mexanizmning ishlashi paytida maʼlum musiqiy asarlar ijro etiladi. Asbob 1920-yillarda Germaniyada ommalashib ketdi. Keyinchalik orkestrion oʻrnini grammofon plastinkalari egalladi.

Yana qarang 

 Komponium

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 Orkestrion // Buyuk rus entsiklopediyasi. 24-jild. — M., 2014. — S. 421.
 
 
 
 Gerbert Jüttemann: Orchestrien aus dem Schwarzwald : Instrumente, Firmen va Fertigungsprogramme. Bergkirchen: 2004-yil. ISBN 3-932275-84-5.
Musiqa asboblari
Organ
Harmonics
mexanik musiqa asboblari