Kanada — Shimoliy Koreya munosabatlari

Kanada va Koreya Xalq Demokratik Respublikasi (odatda Shimoliy Koreya deb ataladi) oʻrtasidagi munosabatlar juda cheklangan, chunki Kanada Shimoliy Koreyaning yadroviy faoliyati tufayli 2010-yilda toʻliq diplomatik aloqalarni toʻxtatgan. Shimoliy Koreya bilan sayohat va savdo Shimoliy Koreya Osiyo-Tinch okeani mintaqasida beqarorlashtiruvchi rol oʻynaydi, degan nuqtayi nazari tufayli juda kam savdo yoki diplomatik aloqa mavjud.

Kanada va Shimoliy Koreya oʻrtasida diplomatik munosabatlar 2001-yilning fevral oyida oʻrnatilgan boʻlsa-da, Kanadaning AQSh bilan yaqin munosabatlari, Kanadaning Shimoliy Koreyaning yadroviy ambitsiyalari va dasturlariga qatʼiy qarshilik koʻrsatishi va buning natijasida ikki davlat oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar umuman taranglashgan. Mamlakatlar orasidagi aloqa tarix davomida deyarli boʻlmagan. Binobarin, hech qachon ikki davlatda rasmiy elchixona ochilmagan. Toʻliq diplomatik aloqalar Kanada tomonidan 2010-yilda toʻxtatilgan va uning oʻrniga rasmiy ikki tomonlama aloqalarni muayyan mavzular bilan cheklaydigan Nazorat ostidagi hamkorlik siyosatiga amal qiladi. Kanada rasman Janubiy Koreya poytaxti Seulda istiqomat qiluvchi Kanadaning Koreyadagi elchisi, Shimoliy Koreya esa BMTning Nyu-Yorkdagi doimiy vakili orqali aloqa qiladi. Shvetsiya Shimoliy Koreyaga sayohat qilgan Kanada fuqarolari uchun himoyachi kuch vazifasini bajaradi. Shimoliy Koreya Kanadadan elchi va missiya yaratishni soʻradi, ammo Kanada rad etgan.

BBC Jahon xizmatining 2013-yilgi soʻroviga koʻra, kanadaliklarning atigi 7 foizi Shimoliy Koreya taʼsiriga ijobiy, 79 foizi esa salbiy fikr bildirgan.

Tarixi 
Kanada va Koreya oʻrtasidagi aloqa XIX asrga borib taqaladi, oʻshanda kanadaliklar Koreya yarim oroliga kelgan birinchi gʻarbliklar qatorida boʻlishgan. Kelganlarning koʻpchiligi xristian missionerlari boʻlgan. Jeyms Skart Geyl Gʻarbda Koreyani ilmiy oʻrganish uchun birinchi va eng muhim vosita boʻlgan koreys-ingliz lugʻatini yaratdi. Uning Bibliyaning koreys tiliga tarjimasi koreys xristianligining asosini tashkil etgan. Yana bir kanadalik doktor Oliver R. Avison qirol Kojongning shaxsiy shifokori boʻlgan va Koreyada zamonaviy tibbiy bilimlarning asoschisi hisoblanadi. Rasmiy aloqa 1947-yilda Kanada Birlashgan Millatlar Tashkilotining Koreyadagi saylovlarni nazorat qiluvchi komissiyasida ishtirok etganida boshlangan. Kanada 1949-yilda Koreya Respublikasini va 2000-yilda Xalq Demokratik Respublikasini rasman tan oldi.

1950-yilda Shimoliy va Janubiy Koreya oʻrtasida urush boshlanganida Kanada Koreyaga Birlashgan Millatlar Tashkiloti qoʻmondonligi tarkibida 26 971 nafar harbiy xizmatchini yubordi, bu AQSh va Buyuk Britaniyadan keyin uchinchi yirik kontingentdir; Urushda 516 kanadalik halok boʻldi.

2010-yil 25-mayda Kanada Cheonan ROKS kemasining choʻkib ketishidagi roli tufayli Shimoliy Koreya bilan diplomatik aloqalarni toʻxtatdi.

Kanada nodavlat tashkilotlari 
CanKor — Kanadaning KXDR bilan oʻrni boʻyicha muloqotga hissa qoʻshadigan tashkilotlardan biri.

Gumanitar yordam 
KXDRga yordam koʻrsatadigan oz sonli tashkilotlar mavjud. Ularning dastlabkisi — Vankuverda joylashgan xristian taraqqiyoti tashkiloti.

Canadian Foodgrains Bank Kanada cherkovlari va cherkovga asoslangan agentliklarning hamkorligidir.

Mennonit Markaziy Qoʻmitasi ham kambagʻal Koreya xalqiga yordam koʻrsatadigan taniqli tashkilotdir.

Advokatlik tashkilotlari 
HanVoice Kanada notijorat tashkiloti boʻlib, birinchi boʻlib KXDR koreyalik qochqinlarni Kanadaga joylashtirishni qoʻllab-quvvatlash maqsadida tashkil etilgan. Yillar davomida oʻsib, Shimoliy Koreyada inson huquqlarini yaxshilash tarafdori boʻlgan Kanadaning eng yirik tashkilotiga aylandi. Bugungi kunda tashkilot KXDR qochqinlarining Toronto hududiga joylashishini qoʻllab-quvvatlaydi.

Kanada akademik institutlari 
UBCning Osiyo tadqiqotlari institutida Koreya tadqiqotlari markazi joylashgan. 1993-yilda markaz Osiyo tadqiqotlari institutining tarkibiy qismi sifatida tashkil etilgan. Koreya boʻyicha multidisipliner tadqiqotlarni osonlashtirish uchun tashkil etilgan.

York universiteti oʻzining York Osiyo tadqiqot markazi Koreya tadqiqotlari guruhi orqali Shimoliy Koreyaga eʼtibor qaratadi. Ushbu guruh Janubiy Koreya, KXDR va koreys diasporasini oʻrganadi, milliy boʻlinishning shakllanishi va millat chegaralarining oʻzgarishini oʻrganadi. Turli fanlardan olimlarni birlashtirgan holda, markaz Koreya ishlarini tarixiy, global va nazariy oʻzgarishlarni ishlab chiqishga intiladi.

Toronto universitetida Koreyani oʻrganish markazi, Osiyo instituti, Munk global aloqalar maktabi joylashgan. Markaz 2006-yilning kuzida Koreya tadqiqotlariga tanqidiy yondashuvlarni ilgari surish maqsadida tashkil etilgan.

Doʻstlik tashkilotlari 
Koreya doʻstlik assotsiatsiyasi Kanadada ham faol boʻlib, KXDRni koʻrsatish va birdamlikni targʻib qilish uchun filmlar, taʼlim va boshqa loyihalar kabi tadbirlarni oʻtkazadi. Kanadaning KFA boʻyicha rasmiy vakili oʻrtoq Trevor Spenserdir.

Manbalar

Havolalar 

 Kanada — Koreya Xalq Demokratik Respublikasi
 Kanada-Koreya munosabatlari: mustahkamlangan doʻstlik
Kanadaning ikki tomonlama aloqalari
Shimoliy Koreyaning ikki tomonlama aloqalari
Kanadaning tashqi siyosati
Xalqaro munosabatlar