MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Villers-sur-Port

Villers-sur-Port Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
211 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 20,3 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 10,4 km2. Dengiz sathidan 239 – 321 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Villers-sur-Saulnot

Villers-sur-Saulnot Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Lure tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
156 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 65,0 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 2,4 km2. Dengiz sathidan 365 – 500 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Villers-Vaudey

Villers-Vaudey Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
64 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 11,6 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 5,5 km2. Dengiz sathidan 234 – 306 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Villersexel

Villersexel Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Lure tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
1444 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 109,4 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 13,2 km2. Dengiz sathidan 257 – 318 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Vilory

Vilory Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
95 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,6 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 4,2 km2. Dengiz sathidan 242 – 395 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Visoncourt

Visoncourt Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Lure tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
37 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,6 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 4,3 km2. Dengiz sathidan 264 – 395 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Vitrey-sur-Mance

Vitrey-sur-Mance Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
271 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,8 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 13,48 km2. Dengiz sathidan 223 – 349 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Volon

Volon Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
70 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,5 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 5,6 km2. Dengiz sathidan 204 – 262 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Voray-sur-l'Ognon

Voray-sur-l'Ognon Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
865 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 125,4 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 6,9 km2. Dengiz sathidan 210 – 327 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Vougécourt

Vougécourt Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
168 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 18,7 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 9,0 km2. Dengiz sathidan 222 – 311 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Vouhenans

Vouhenans Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Lure tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
403 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 47,4 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 8,5 km2. Dengiz sathidan 277 – 333 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Vregille

Vregille Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
140 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 32,6 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 4,3 km2. Dengiz sathidan 204 – 277 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Vy-le-Ferroux

Vy-le-Ferroux Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
147 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 26,3 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 5,6 km2. Dengiz sathidan 211 – 259 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Vy-lès-Filain

Vy-lès-Filain Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
73 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,5 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 5,4 km2. Dengiz sathidan 252 — 320 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Vy-lès-Lure

Vy-lès-Lure Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Lure tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
559 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,9 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 16,0 km2. Dengiz sathidan 275 – 359 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Vy-lès-Rupt

Vy-lès-Rupt Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
100 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 11,9 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 8,4 km2. Dengiz sathidan 201 – 266 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Vyans-le-Val

Vyans-le-Val Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Lure tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
424 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 128,5 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 3,3 km2. Dengiz sathidan 339 – 463 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Haute-Saône shaharlari
Roger Ebert

Roger Joseph Ebert (; 18-iyun, 1942 — 4-aprel, 2013) amerikalik muxbir, kinotanqidchi va ssenarist boʻlgan. U 1967-yildan umrining oxirigacha Chicago Sun-Times gazetasida ishlab kelgan. 1975-yili u Pulitzer mukofotini olib, bunday unvonga erishgan ilk kinotanqidchi boʻldi. 2010-yilga kelib uning maqolalari AQSh va dunyodagi 200 dan ortiq gazetalarda chop etilardi. Ebert shuningdek 20 dan oshiq kitob yozgan.

2006-yili qalqonsimon bez saratoni tufayli jarrohlik amaliyotidan soʻng Ebert gung boʻlib qoldi, shunga qaramay ishini davom ettirdi. Ebert 2013-yil 4-aprelida saraton bilan 11-yillik olishuvidan keyin vafot etdi.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti
Chikago

Chikago — AQShning Illinois shtatida joylashgan shahar. Aholisi 2,696,555 kishi (2021). AQShning yirik transport yoʻllari chorrahasi. Michigan koʻlining janubiy-gʻarbiy sohilidagi port, koʻlga Chikago daryosi (Buyuk koʻllardan Missisipi daryosiga boriladigan suv yoʻli) quyilish yerida joylashgan. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Dunyoda eng yirik temir yoʻl uzeli. Iqtisodiy ahamiyati boʻyicha Ch. mamlakatda NyuYorkdan keyin 2oʻrinda turadi. Mamlakatning savdo, moliya, ilmiy va madaniy markazlaridan biri. Yetakchi tarmogʻi — ogʻir sanoat (xususan, metallsozlik), shuningdek, qora va rangli metallurgiya, mashinasozlikning turli sohalari rivojlangan. Radioelektronika va elektrotexnika (telefontelegraf apparatlari, maishiy elektrtexnikasi, radio va televizorlar ishlab chiqarishning muxim markazi), avtomobilsozlik, priborsozlik, aviatsiya sanoati korxonalari mavjud. Turli sanoat jihozlari, metall konstruksiyalar, kuvurlar, temir yoʻl vagonlari va lokomotivlar va boshqa ishlab chiqariladi. Chikago — mamlakatning kimyo, neftni qayta ishlash, qogʻoz, poligrafiya, oziq-ovqat sanoatlarining yirik markazlaridan biri. Metropoliten qurilgan. universitetlar, Badiiy int, tabiat tarixi, fan va sanoat muzeylari bor. Shahar oʻrnida 1803-yilgacha qishloq boʻlgan, 1833-yildan shahar maqomiga ega.

AQSh shaharlari
Oqsuv (tuman)

Oqsuv tumani — Almati viloyatining shimoli-sharqiy qismida joylashgan maʼmuriy hudud. Maydoni 12,6 ming km2. Aholisi 40,4 ming kishi, oʻrtacha zichligi 1 km2-ga 3,2 kishidan toʻgʻri keladi (2013). tumanning maʼmuriy markazi — Jansugurov qishlogʻi.

Aholisi 
Tuman aholisi 2010-yilgi maʼlumot boʻyicha 36 649 kishini tashkil qildi. Tuman aholisining milliy tarkibini quyidagi jadvaldan koʻrishingiz mumkin:
 qozoqlar — 34 755 kishi (94,83 %)
 ruslar — 1 388 kishi (3,79 %)
 tatarlar — 138 kishi (0,38 %)
 chechenlar — 108 kishi (0,29 %)
 uygʻurlar — 77 kishi (0,21 %)
 olmonlar — 57 kishi (0,16 %)
 boshqalari — 126 kishi (0,34 %)
 Jami — 36 649 kishi (100,00 %)

Geografiyasi 
Tumanning sharqiy qismi Xitoy bilan, qolgan qismlari viloyatning Sarqant, Alakoʻl, Qaratal tumanlari bilan chegaradosh. Katta daryolari: Buyen, Burgʻan, Sarqan, Qorasuv, Qapal, Qizilagʻsh.

Iqlimi 
Oqsuv tumanining iqlimi keskin kontinental. Qishi sovuq. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −10 — 15 °C, iyulmiki 20 — 23 °C. Yogʻingarchilikning yillik miqdori tekisliklarda 150 – 250 mm, togʻli hududlarda 400 – 600 mm.

Manbalar

Havolalar 
 Информационный портал Аппарата акима Аксуского района 
 Общая информация о районе на сайте Акима Алматинской области 

Qozogʻiston tumanlari
Almati viloyati
Jansugurov (qishloq)

Jansugurov qishlogʻi, Oqsuv tumanining maʼmuriy markazi (1964-yildan). Viloyat markazi — Taldiqoʻrgʻan shahridan shimoli-sharqqa tomon 109 km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 8,352 kishi (2012).

Tarixi 
Poydevori 19-asrning oʻrtasida qurilgan. Dastlab „Tasbeket“, keyinchalik Abakumovka qishlogʻi deb nomlandi.

Sanoati 
Jansugurovda qand zavodi, suv elektr stansasi, avtomabil, qurulish mahkamasi, gʻalla qabullash punkti, non zavodi va boshqalar faoliyat yuritmoqda. Jansugurov nomli AJ, birodorliklar va chorva xoʻjaliklari faoliyat yuritadi.

Ijtimoiy soha 
Qishloqda 2 oʻrta maktab, kasbiy texnik maktab, tuman kasalxonasi, shifoxona, bosmaxona, kinoteatr, klub, savdo markazi, stadion, masjid, Jansugurov muzeyi, xiyobon va boshqalar mavjud. Jansugurov orqali Almati — Oʻstkemen avtomobil yoʻli oʻtadi.

Manbalar

Havolalar 
 Жансугуров на карте
 Виды Жансугурова (foto) 

Almati viloyati
Qozogʻiston qishloqlari
Russell Crowe

Russell Ira Crowe (1964-yil 7-aprelda tugʻilgan)— Avstraliyalik aktyor, rejissor, produser va musiqachi. Akademiya(Oscar), BAFTA, ikkita Oltin globus va Screen Actors Guild Awards mukofotlari sovrindori.

2000-yilda rejissor Ridley Scott tomindan suratga olingan Gladiator filmidagi General Maximus roli bilan shuhrat qozongan. Crowe ketma-ket uch marta eng yaxshi aktyor uchun Oscar mukofotiga nomzod boʻlagan toʻqqizinchi aktyor hisoblanadi.

Biografiya 
Russel Crowe 1964-yil 7-aprelda Vellingtonda (Yangi Zelandiya) Alex va Joselin Crowelar oilasida dunyoga kelgan. Akasi Terry Crowe. Russ 4 yoshga toʻlganda oilasi Sidneyga koʻchib ketadi. 5 yoshoda u avstraliyalik „Spyforse“ teleserialining bir epizodida koʻrinadi, serialning prodyusseri Krounnig onasini choʻqintirgan otasi edi. 14 yoshga toʻlganda oilasi Yangi Zelandiyaga qaytib, Oklend shahriga joylashadi. 1980-yili „Russ Le Roc“ musiqiy jamoasining qatnashchisi boʻlgan. Keyinroq Crowe „Roman Antix“ rok-guruhini tashkil qildi. Guruh 1991-yildan 2005-yilgacha faoliyat yuritadi. 21 yoshida u Sidneydagi Dramatika sanʼat milliy oliygohiga boradi oʻqish fikridan qaytib oliygohga kirmaydi. Crowe 2001-yilda Sylvia Nazar qalamiga mansub „Goʻzal idrok“ romani asosida suratga olingan „Tafakkur oʻyinlari“ filmida mashxur matematik John Nash obrazini gavdalantirdi va shu roli uchun eng yaxshi aktyor nominatsiyasida Oscar mukofoti sohibiga aylandi.

Manbalar

Havolalar 

Screen Actors Guild Awards sovrindorlari
BAFTA mukofoti sohiblari
Oltin Globus mukofoti sovrindorlari
Avstraliyalik qoʻshiqchilar
Yashayotgan insonlar
Yangi Zelandiyalik erkak aktyorlar
Alakoʻl (tuman)

Alakoʻl tumani () — Almati viloyatining shimoli-sharqiy qismida joylashgan. 1928-yili tashkil topgan. Yer maydoni 23,7 ming km2. Aholisi 70,651 kishi (2013). Tumanning maʼmuriy markazi — Usharal shahri. Tuman hududi orqali Aqtoʻgʻay — Doʻstiq temir yoʻli va Almati — Oʻstkemen avtomobil yoʻllari oʻtadi. Usharaldan viloyat markazi sanalmish — Almati shahrigacha masofa km.

Aholisi 
Tuman aholisining soni 2013-yilgi maʼlumot boʻyicha 70,651 kishini tashkil qildi, tuman ahlolisi koʻp millatli hisoblanadi, milliy tarkibini quyidagi jadvaldan koʻrinshingiz mumkin (1-yanvar 2010-yil):
 qozoqlar — 61 892 kishi (80,73 %)
 ruslar — 12 854 kishi (16,77 %)
 tatarlar — 808 kishi (1,05 %)
 chechenlar — 365 kishi (0,48 %)
 olmonlar — 181 kishi (0,24 %)
 uygʻurlar — 169 kishi (0,22 %)
 ukrainlar — 119 kishi (0,16 %)
 boshqalari — 274 kishi (0,36 %)
 Jami — 76 662 kishi (100,00 %)

Iqlimi 
Tuman islimi keskin kontinental, qishi sovuq boʻladi. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −12 — 16 °C, iyulniki 18 — 23 °C. Yillik yogʻingarchilikning miqdori tekisliklarda 150 – 260 mm, togʻli hududlarda 350 – 550 mm.

Manbalar

Havolalar 
 Общая информация о районе на сайте Акима Алматинской области

Qozogʻiston tumanlari
Almati viloyati
Fanta

Fanta () — Coca-Cola kompaniyasiga tegishli gazlangan, spirtsiz ichimliklarning markasi. Dunyo yuzida 90ga yaqin turli ichimliklarni ishlab chiqaradi. Fantani dunyadagi 160 davlatlardan sotib olsa boʻladi.

Tarixi 
Ichimlik 1940-yili Ikkinchi jahon urushi yillarida yaratilgan.  Urush tufayli Germaniya Coca-Cola ichimligini ishlab chiqarish uchun kerakli qiyom () yetkazilishi toʻxtatiladi. Shunda Maks Keyt yangi mahsulot ishlab chiqarishga qaror qildi. Tarkibida asosan olma kunkarasi boʻldi. Paydo boʻlgan ichimlik sariq tusni oldi va hozirgi kundagi keng tarqalgan apelsinli „Fanta“ning taʼm idan qattiq farq qilgan . 2008-yili olmali Fanta yana qaytib sotuvga chiqdi.

Qiziqarli omillar 
 1980-yili Fanta Pepsi-kola bilan birga olimpiya oʻyinlari paytida SSSRda sotilgan
 Vyacheslav Butusov va Nautilus Pompilius guruhida „Fanta-Djyus“ qoshigʻi boʻlgan

Manbalar

Havolalar 
 Ofitsialniy mejdunarodniy sayt
 Ofitsialnoe rossiyskoe predstavitelstvo
 Fanta Games — Virtual Tennis and Crew
 History of Coca-cola and Fanta complete with pictures
 Fanta on Coca-cola.com 

Spirtsiz ichimliklar
Balxash (tuman)

Balxash tumani () — Almati viloyatining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan maʼmuriy hudud. 1932-yil tashkil topgan. Yer maydoni 37,4 ming km2. Aholisi 30,5 ming kishi, oʻrtacha zichligi 1 km2-ge 0,8 kishidan toʻgʻri keladi (2013). Tuman markazi — Baqanas qishlogʻi .

Aholisi 
Tuman aholisi 2013-yilgi maʼlumot boʻyicha 30,584 kishini tashkil qildi, oʻrtacha zichligi 1 km2-ge 0,8 kishidan toʻgʻri keladi. Tuman aholisining milliy tarkibini quyidagi jadvaldan koʻrishingiz mukin: (1-yanvar 2010-yil):
 qozoqlar — 27 254 kishi (90,86 %)
 ruslar — 1 971 kishi (6,57 %)
 olmonlar — 255 kishi (0,85 %)
 koreyslar — 152 kishi (0,51 %)
 uygʻurlar — 148 kishi (0,49 %)
 ukrainlar — 90 kishi (0,30 %)
 boshqalari — 126 kishi (0,42 %)
 Jami — 29 996 kishi (100,00 %)

Geografiyasi 
Yer yuzasi tekislikdan iborat. Tumandagi eng yirik daryo — Ile. Iqlimi kontinental. Qishi sovuq, yozi issiq va quruq. Yanvar oyining oʻrtacha harorati (-13 — 15 °C), iyulniki 24 °C. Yogʻingarchilikning yillik oʻrtacha miqdori 100 – 150 mm.

Xoʻjaligi 
Tuman iqtisodining asosiy sohasi — qishloq xoʻjalgi. Tumandagi qishloq xoʻjaligi foydalanadigan yerning maydoni 1,8 mln. ga. Haydalgan yeri 17 ming ga. Unga buyʼdoy (7,8 ming ga), guruch (8,1 ming ga), koʻkatlat (335 ga) va kartochka (411 ga) ekiladi.

Manbalar

Havolalar 
 Общая информация о районе на сайте Акима Алматинской области 

Almati viloyati
Qozogʻiston tumanlari
Qoratol tumani

Qaratal tumani () — Almati viloyatining shimoliy qismida joylashgan. Yer maydoni 24,2 ming km2 (viloyatning 10,8 % tashkil qiladi). 1928-yil tashkil topgan. Aholisi 47,954 kishi (2013). Tuman markazi — Uchtepa shahri.

Aholisi 
Tuman aholisi 47,954 kishi (2013). Aholisining 48,3 %-i shaharda, 51,7 %-i qishloqlarda istiqomat qilishadi, oʻrtacha zichligi 1 km2-ga 2 kishidan toʻgʻri keladi. Tuman aholisi koʻp millatli hisoblanadi, milliy tarkibini quyidan koʻrishingizga boʻladi:
 qozoqlar — 29 183 kishi (59,97 %)
 ruslar — 10 943 kishi (22,49 %)
 turklar — 12 175 kishi (5,55 %)
 koreyslar — 3 947 kishi (8,11 %)
 kurdlar — 1 880 kishi (3,88 %)
 chechenlar — 719 kishi (1,48 %)
 uygʻurlar — 471 kishi (0,97 %)
 olmonlar — 388 kishi (0,80 %)
 tatarlar — 319 kishi (0,66 %)
 ukrainlar — 196 kishi (0,40 %)
 boshqalari — 611 kishi (1,26 %)
 Jami — 48 663 kishi (100,00 %)

Ijtimoiy soha 
Tumanda 125 kishiga moʻljallangan kasalxona, shifoxona, qishloq markazlarida shifokorlik ambulatoriyalar (5) va feldsher-akusherlik punklar (17) aholiga xizmat koʻrsatadi. Taʼlim sohasida 20 oʻrta maktab, 2 maktab-gimnaziya, bolalar va yoshoʻspirinlarning sport maktabi, kasbiy-texnik va harbiy-texnik maktablar faoliyat yuritadi. Bulardan boʻlak Uchtepa bolalar uyi va bolalar bogʻchasi bor. Tumanda markaziy va 2 vedomstvo kutubxona, tuman madaniyat uyi, vedomstvo 5 madaniyat uyi va 6 klub faoliyat yuritadi.

Geografiyasi 
Tuman iqlimi keskin kontinental. Qish oyi janubi-sharqida ancha iliq, shimoliy qismida sovuq. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −10-14 °C. Yoz oylarida issiq va quruq boʻladi. Iyul oyining oʻrtacha harorati 22-24 °C. Yogʻingarchilikning yillik oʻrtacha miqdori 200–400 mm.

Katta qishloqalri 
 Uchtepa shahri (22,5 ming kishi)
 Bastoʻbe (2,9)
 Koʻlpe (1,8)
 Janatalap (1,5)
 Oktabr (1,4)
 Yeskeldі (1,3)
 Yeltay (1,1)

Manbalar

Havolalar 
 Веб-портал аппарата Акима Каратальского района 
 Общая информация о районе на сайте Акима Алматинской области 
 Г. Шаяхметов. Торжества в Каратальской долине
 Ким Герман. История иммиграции корейцев

Almati viloyati
Qozogʻiston tumanlari
Qaratal tumani
Max Keith

Maks Keyt „Coca-Cola Gmbh“ning boshligʻi.

Ikkinchi jahon urushi yillarida „Coca-Cola GMBH“ga ichimlik uchun qiyom yetkazilishi toʻxtatiladi. Shunda zavod ishlashi toʻxtab qolmasligi uchun Maks Keyt olma kunjarasidan yangi mahsulot yaratadi. Mahsulotga „Fanta“ degan nom berildi.

Havolalar 
 Snopes article on the origins of Fanta
 

Shaxsiyatlar
Margaret Thatcher

Margaret Hilda Thatcher (; qizlik familiyasi — Roberts; 13-oktabr 1925 – 8-aprel 2013) – Britan siyosatdoni, 1979—1990-yillarda Birlashgan Qirollik Bosh vaziri boʻlgan. Thatcher shu mansabdagi birinchi ayol kishi boʻlgan. Qattiqqoʻl siyosati va rahbarligi uchun bir Sovet muxbiri uni „Temir Xonim“ (; ) deb atagan, bu laqab keyinchalik keng tarqalib ketgan. Bosh vazirlik vaqtida konservativ siyosat yuritgan.

Avvaliga kimyo bilan shugʻullangan Thatcher keyinchalik huquqshunoslikka oʻtgan va 1959-yili parlament aʼzosi etib saylangan. 1970-yili Edward Heath uni Taʼlim va Fan davlat kotibi etib ishga olgan. 1975-yilgi Konservatorlar saylovida Thatcher rahbarini yengib, Birlashgan Qirollik tarixida katta partiyaning birinchi ayol-yetakchisi boʻldi. 1979-yilgi saylovda ham yengib chiqib, Buyuk Britaniya Bosh Vaziri boʻldi.

Thatcher yillari deregulatsiya bilan xarakterlanib, shu muhlat davomida u hukumat shirkatlarini xususiylashtirish, kasaba uyushmalari taʼsirini cheklash kabi konservativ islohotlar olib bordi. Ishsizlik va retsessiyadan susaygan Thatcher hukumati ostida mamlakat keyinchalik iqtisodiy oʻsish koʻrdi va 1982-yili Folklend urushida gʻalabaga erishdi. Bu muvaffaqiyat tufayli Thatcher 1983-yili qayta saylandi.

Thatcher 1987-yili uchinchi muhlatga saylandi, biroq uning jon boshidan olinadigan soliq ʼelon qilishi aholi orasida norozilikka sabab boʻldi, Yevropa Hamkorligiga nisbatan qarashlari esa uning mahkamasi tomonidan xush qarshilanmadi. Natijada 1990-yil noyabrida Thatcher isteʼfoga chiqdi va umrining oxirigacha baronessa unvonida va Lordlar uyida qoldi.

Margaret Thatcher 2013-yil 8-aprelida insultdan vafot etdi.

Manbalar

Havolalar 
 Margaret Thatcher Foundation 

Ayol bosh vazirlar
Britaniyalik yuristlar
Karpini Jovanni da Plano

Karpini Jovanni da Plano (1182 — 1252) — italiyalik sayyoh va rohib. Moʻgʻullarning gʻarbga qilgan istilosidan soʻng Rim papasi Innokentiy IV tomonidan (1245-yilgi Lion sobori topshirigʻiga koʻra), josuslik maqsadida yuborilgan elchilarga bosh boʻlgan (1245—1247). Liondan safarga chiqib, Janubiy Rossiya, Xorazm, Yettisuv, Tarbagʻatoy orqali qoon oʻrdasiga, Qoraqurumga kelgan. Bu yerda u moʻgʻul zodagonlarining buyuk qoon saylash marosimi — qurultoyida qatnashadi va Oʻqtoyxonning oʻgʻli Guyukxonning taxtga oʻtirish marosimida qatnashgan. Karpini vataniga qaytayotganda Botuxon qabulida boʻlgan, 1247-yili Guyukxon xati bilan qaytib kelgan. Safar hisobotini „Libellus historicus“ asarida bayon etib, unda Karpini koʻrgan joylari, xususan, Movarounnahrning geografiyasi, xalqlari haqida maʼlumotlar toʻplagan. Xorazm, Qizilqum, Amudaryo, Sirdaryo, Tyan-Shan togʻlari haqida umumiy tushunchalar bergan. Yevropaliklar Sharq madaniyatiga oid maʼlumotlarni birinchi marta Karpini asarlaridan olgan.

Manbalar 

Sayyohlar
Aleksandr Karpinskiy

Karpinskiy Aleksandr Petrovich 1847-yili, 7-yanvar Rossiya Federatsiyasining Sverdlovsk viloyati Krasnoturinsk shahrida tugʻilgan rus geolog olimi, jamoat arbobi. Rossiya geologlar ilmiy maktabining asoschilaridan. Peterburg Fanlar akademiyasi akademiyasi (1889), Rossiya Fanlar akademiyasi prezidenti (1917-36), Ukraina Fanlar akademiyasi akademiyasi (1925-yildan). Peterburg konchilik I institutini tugatgan (1866). Oʻsha institutda professor boʻlgan (1877— 1896). Geologiya komiteti direktori (1885—1903). Ilmiy ishlari geologning tektonika, paleontologiya va paleogeografiya, stratigrafiya va boshqalarga oid. Birinchi marta Sharqiy Yevropa platformasi tektonik tuzilishining asosiy belgilarini aniqlagan, tektonik va paleogeografik haritasini tuzgan, togʻ jinslarini oʻrganishda mikroskop usulini birinchilardan boʻlib qoʻllagan. Uraloldi bukilmasida perm sistemasiga mansub arti yarusini ajratgan (1874). Karpinskiy geologik haritalar uchun shartli belgilar ishlab chiqqan va bu shartli belgilar Xalkaro geologiya kongressida (1881) qabul qilingan. Rossiya Fanlar akademiyasi geologiya fanlari sohasida ulkan ilmiy kashfiyotlar uchun 1946-yilda Karpinskiy nomida mukofot va oltin medal taʼsis etgan. Sverdlovsk viloyatidagi shahar, Uraldagi togʻ, mineral, Kuril orollaridagi vulkan, institut, Sankt-Peterburgdagi Geologiya muzeyi va boshqa Karpinskiy nomi bilan atalgan.

Manbalar
Anatoliy Karpov

Karpov Anatoliy Yevgenyevich (; 1951.23.5, Zlatoust, Rossiya) — shaxmatchi, xalqaro grossmeyster (1970), xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1974), jahonning 12-chempioni (1975—85), jahon shaxmat olimpiadasi chempioni (1972, 1974, 1980, 1982, 1986, 1988). Shaxmat „Oskari“ sovrindori (1973— 77, 1979—81, 1984). Xalqaro tinchlik fondlari assotsiatsiyasi prezidenti (1992-yildan).

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Rossiya shaxmatchilari
Sovet yozuvchilari
Vladimir Karpov

Karpov Vladimir Vasilyevich (28-iyul 1922, Orenburg — 19-yanvar 2010, Moskva) — rus yozuvchisi. Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi va urush Qahramoni (1944-yilning, 6-iyul). Toshkent harbiy bilim yurti (1942), harbiy akademiya (1947) va Moskvadagi adabiyot institutini (1954) tugatgan. 1930 — 1959, 1968—73 yillarda Toshkentda yashagan va ishlagan. Harbiylar hayotidan hikoyalar, qissalar, romanlar („Mangu jang“, 1967; „Marshallik nishoni“, 1970; „Tirik olinsin!“, 1975) va „Sarkarda“ (1984) hujjatli qissasini yozgan. „Marshal Jukov, uning safdoshlari va dushmanlari urush va tinchlik yillarida“ (1989) kitobi muallifi. Asarlari oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Hamza nomidagi Oʻzbekistan Davlat mukofoti laureati (1970).

Manbalar 

 

Rossiyalik yozuvchilar
Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari
Sovet Ittifoqi Qahramonlari
1922-yilda tugʻilganlar
28-iyulda tugʻilganlar
19-yanvarda vafot etganlar
2010-yilda vafot etganlar
Sovet yozuvchilari
Karpologiya

Karpologiya ( — meva va ...logiya) — botanikaning meva va urugʻlarni oʻrganadigan boʻlimi. Koʻpincha, urugʻlarni aloqida fan—urugʻshunoslik oʻrganadi. Karpologiyaning asosiy vazifasi meva va urugʻlarning morfogenezi va ontogeneznii oʻrganish, shuningdek, ular tasnifini ishlab chiqishdan iborat.

Manbalar