MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Rossiya Esperantistlar Ittifoqi

Rossiya Esperantistlar Ittifoqi, RoSE (esper. Rusia Esperantista Unio, REU) 1991-yil 28-dekabrda Sovet Respublikalari Esperantistlar Ittifoqi (SESR) negizida tashkil etilgan.

Ittifoqning rasmiy saytining taʼrifiga koʻra, „Rossiya Esperantistlar Ittifoqi (RoSE) — bu butun dunyoda adolatli va teng huquqli til tartibini oʻrnatish, Yer yuzida yashovchi xalqlar oʻrtasidagi oʻzaro tushunish va doʻstlikni mustahkamlash uchun inson faoliyatining barcha sohalarida xalqaro esperanto tilining tarqalishi tarafdorlarini birlashtirgan butun Rossiya jamoat tashkiloti“.

Aʼzolik 

RoSEga kamida 18 yoshga toʻlgan, shu jumladan esperanto tilini bilmaydigan, ittifoqqa aʼzo boʻlish istagini bildirgan va aʼzolik badalini toʻlagan (2019-yilda MDHdan RoSEning individual aʼzosi uchun bir yillik toʻlov — 250 rubl) har qanday shaxs aʼzo boʻlishi mumkin.

Shuningdek, mustaqil esperanto klublari va esperantistlar uyushmalari ham RoSE aʼzolari hisoblanadi. Ishtirok etish uchun ular ishtirokchilarning aʼzolik badallari bilan bir qatorda kirish jamoaviy toʻlovini ham toʻlaydilar.

2007-yildan 2010-yilgacha aʼzolar soni oʻsdi va 424 kishiga yetib, 2015-yilgacha pasayishni boshladi, shundan soʻng u yana bir necha yil davomida oʻsdi. 2018-yilda 173 kishi RosSE aʼzosi hisoblangan.

Faoliyat 
Rossiya esperantistlar ittifoqi kitob va jurnallarni nashr etadi; Rossiyada bir qator esperantistlar uchrashuvlarini tashkil qiladi.

Havolalar 
 Официальный сайт РоСЭ
 Официальный сайт РоСЭ

Yana qarang 
 Jahon Esperanto Assotsiatsiyasi
 Ukraina Esperanto assotsiatsiyasi
 Yaponiya Esperanto instituti

Manbalar 

 milliy esperanto tashkilotlari
 Esperanto Rossiyada
Provinsiya

Provinsiya () — davlat yoki mamlakat ichidagi hududiy, ko'pincha ma'muriy birlik.

So'zning kelib chiqishi
Bu so'z lotincha "provincia" so'zidan kelib chiqqan bo'lib, qadimgi Rimda Appenin yarim orolida joylashgan va Rimga bo'ysingan, Rim tomonidan tayinlangan hokimlar boshqargan hududlar shunday nomlangan.

"Provincia" so'zi lotincha pro - ("nomidan") va vince - ("ustidan nazorat qilish") so'zlaridan kelib chiqqan bo'lishi mumkin.  Bundan kelib chiqadiki provinsiya deb Rim nomidan boshqariladigan hududga aytilgan. Rim imperiyasi provinsiyalarga bo'lingan.

Tarix
Fransiyada "en province" iborasi (o'zbekcha: provinsiyada) hozir ham "Parijdan tashqarida" ma'nosidini anglatadi  O'xshash iboralar Peruda "en provinsias" (Limadan tashqarida), Meksikada "la provincia" (Meksika tashqarisidagi yerlar), Ruminiyada "în provincie" (Buxarestdan tashqarida), Polshada "prowincjonalny" (provinsial), Bolgariyada «в провинцията», «в провинциях»; «провинциален», «провинциальный». Bundan tashqari Avstraliyada "provinsial" iborasi shtat poytaxtidan tashqaridagi hududlarga aytiladi.

Fransuz inqilobigacha Fransiyaning ba'zi qismlari provinsiya deb atalgan. Biroq ko'pincha provinsiya deb sobiq o'rta asrda tashkil etilgan knyazliklarni yoki ularning jamoalari yerlariga nisbatan aytilgan. Bugungi kunda "province" iborasi "en région", "région" iboralari bilan almashib ikkinchi darajali hukumatga nisbatan ishlatiladi.

Italiyada "in provincia" iborasi asosan "eng yirik mintaqaviy poytaxtlardan tashqarida" (Rim, Milan, Neapol va boshqalar) degan ma'noni anglatadi.

1719-1775-yillarda privinsiya Rossiya imperiyasining ma'muriy-hududiy birliklaridan biri edi.

Shimoliy Amerikadagi ingliz kolonniyalari ko'pincha provinsiya deb atalgan. O'n uchta koloniyaning ko'pchiligidan kelajakda AQSHni tashkil topishida ishtirok etgan. Ularning barchasi mustaqillikka erishgandan so'ng o'zlarini davlatlar ("shtatlar") deb e'lon qilishdi. Konnektikut, Delaver, Rod-Aylend va Virjiniya koloniyalari hech qachon "provinsiya" deb atalmagan.

Kanadani tashkil etuvchi hududlar ham provinsiya deb ataladi. Konfederatsiyalar mavjud bo'lgan davrlarda faqat Birlashgan Kanada provinsiyasi provinsiya deyilgan. Boshqa koloniyalar provinsiya deb Kanada konfederatsiyasi tashkil topgandan so'ng atala boshlandi.

Bugungi kunda lotincha "provincia"  so'ziga yaqin iboralarni Argentina, Kanada, Belgiya, Ispaniya, Indoneziya va boshqa ba'zi bir davlatlar hududiy qismlariga nisbatan ishlatiladi.

Manbalar
Kinograf

Kineograf (ingliz. Kineograph) — bir necha kadrdan iborat va varalqlarga tushirilgan animatsion tasvirini yaratish uchun qurilma. Tomoshabin daftarni maxsus tarzda varaqlab, animatsiya effektini kuzatadi. Kineografiya — animatsiyaning bir turi.

Kineograf nomi 1868-yilda Jon Barnes Linnet ismli ingliz tomonidan patentlangan. 1894-yilda nemis kinematografi va kashfiyotchisi Maks Skladanovski kinograf yordamida filmlarni suratga olish va proyeksiyalash uchun qurilma — Bioskopni yaratishdan bir yil oldin oʻzining birinchi sinov suratlarini taqdim etdi.

1897-yilda ingliz Genri Uilyam Short (ing. Henry William Short ) „filoskop“ (ingliz. filoscope) patent nomi ostida kineografni ommaviy tarzda ishlab chiqara boshladi va uni metall korpus va sahifalarni aylantirishni osonlashtiradigan tutqich bilan taʼminladi.

Yana qarang 

 Sehrli chiroq
 Taumatrop
 Fenakistoskop
 Stroboskop
 Zootrop
 Praksinoskop

Kinematografiya tarixi
Turkiyadagi lo‘lilar

Chingene () yoki turk loʻlilari — bu Turkiyada yashovchi loʻlilar guruhlarining umumiy nomi (Roʻmol va Bosch filiallaridan). Ular rasman milliy ozchilik sifatida tan olinmagan. Diniga koʻra koʻpchiligi sunniy musulmonlardir. Rumin tilining mahalliy shevalariga yunon va kurd tillari hamda turk tilining Anadolu lahjasi taʼsir koʻrsatgan. Turkiyadagi chingenlar soni 500 mingga yaqin.

Koʻpincha Erondan kelib chiqqan loʻlilarga oʻxshash Abdal guruhi ham chingenlarga tegishli.

Qayta joylashtirish 
Norasmiy maʼlumotlarga koʻra Turkiyada 500 mingga yaqin turk loʻlilari yashaydi. Boshqa maʼlumotlarga koʻra ularning soni 5.000.000 ga yetadi, rasmiy manbalarda esa 35.000 kishi, yaʼni Turkiya aholisining 0,05 % ni tashkil qiladi.

Kichik Osiyodagi loʻlilarning birinchi hujjatli dalillari IX asrga toʻgʻri keladi. Ular Vizantiya imperiyasiga Forsdan kelgan. Usmonlilar davrida Romanlar imperiyaning Bolqondagi hududi Rumeliyada ham joylashdilar. Istanbulning Fatih tumanidagi tarixiy Sulukule turar joyi Yevropadagi eng qadimgi loʻlilar mahallasi edi. Usmonlilar imperiyasida loʻlilar islomni qabul qilganlar. Turkiyzabon xoraxonlar 14—15-asrlarda Anadoludan Bolqonga yetib kelib, Usmonli qoʻshiniga xizmat qilganlar

Ular zamonaviy Turkiyada etnik ozchilikning huquqiy maqomiga ega emaslar. Loʻlilarning bu pozitsiyasi 1923-yil Lozanna shartnomasidan beri oʻrnatilgan boʻlib, uning etnik ozchiliklarni himoya qilishga bagʻishlangan III bobida asosiy eʼtibor musulmon boʻlmagan ozchiliklarga berilgan.

Anʼanaviy turmush tarzi va faoliyati 
Chingene anʼanaviy mashgʻulotlariga musiqa, raqs, koʻcha gul savdosi, temirchilik, savat toʻqish va tilanchilik kiradi.

Turkiyadagi loʻlilarning aksariyati oʻtroq turmush tarzini olib boradi. Asosan Adana, Izmir va Kemer shaharlarida yashaydi..

Manbalar

Havolalar 

 Ana Oprisan tomonidan Turkiyadagi loʻlilar haqida umumiy sharh  Arxivnaya kopiya  )
Edinburg matematika jamiyati

Edinburg matematika jamiyati — Shotlandiyadagi matematik olimlar jamiyati.

Tarixi 
1833-yilda bir guruh Edinburg maktab oʻqituvchilari va olimlari Jorj Uotson kollejining matematika oʻqituvchilari Aleksandr Freyzer va Endryu Jefri Gannion Baklay va Edinburg instituti fizika professori Kargill Gilston tashabbusi bilan ushbu jamiyatni tashkil qilishdi. Edinburg akademiyasida asosiy matematika magistri J.S.Makkey 1883-yil 2-fevralda saylangan birinchi prezident edi.

Jamiyat butun dunyoda matematika jamiyatlari tashkil etilayotgan bir paytda tashkil etilgan va uni universitet oʻqituvchilari emas, balki maktab oʻqituvchilari tashkil etishi gʻayrioddiy edi Bu matematika fanidan akademik lavozimlar sonining juda kamligi tufayli yuqori malakali matematika bitiruvchilari buning oʻrniga maktab oʻqituvchisi boʻlishni tanlaganliklari bilan bogʻliq edi. Ellik besh taʼsischi aʼzolar tarkibiga professor-oʻqituvchilar, talabalar va ruhoniylar, shuningdek, Kembrij universitetining bir qator olimlari kirdi. Boshqa matematika jamiyatlari bilan taqqoslaganda, professor-oʻqituvchilarning ulushi yuqoriligicha qoldi va 1926-yilga kelib universitet aʼzolari umumiy aʼzolar sonining atigi uchdan bir qismini tashkil etdi. Biroq, 1930-yillarga kelib, jamiyatda oʻqituvchilarning ustunligi pasayib ketdi va 1930-yildan 1935-yilgacha boʻlgan davrda Oʻqituvchilar ishlarida birorta ham asar taqdim etilmadi. Bu mavjud akademik lavozimlar sonining koʻpayishi va oʻqituvchilarga qoʻshimcha bir yillik kasbiy tayyorgarlikni yakunlash boʻyicha yangi talab bilan bogʻliq.

Hozirda Edinburg matematika jamiyati olimlar uchun moʻljallangan.

Tadbirlar 
Butun Shotlandiya boʻylab jamiyat uchrashuvlar, tadqiqot tadbirlariga homiylik qiladi va tashkil qiladi. Odatda yiliga sakkizta yigʻilish oʻtkaziladi, unda matematiklar maʼruza bilan chiqish qiladilar.

U har toʻrt yilda bir marta Shotlandiya ildizlariga ega boʻlgan taniqli matematik Sir Edmund Uittaker xotira mukofoti bilan taqdirlaydi. Jamiyat Yevropa matematika jamiyati korporativ aʼzosi boʻlib, 2008-yilda matematika fanlari kengashiga aʼzo boʻldi.

Jurnallar 
Edinburg matematik jamiyati ishlari akademik jurnali Cambridge University Press (ISSN 0013-0915.) tomonidan nashr etiladi. Asarlar toʻplami birinchi marta 1884-yilda nashr etilgan va yiliga uch marta nashr etiladi. U sof va amaliy matematikaning keng doirasini qamrab oladi.

1909-1961-yillarda jamiyat Glazgo universiteti professori Jorj Aleksandr Gibsonning taklifi bilan „Edinburg matematik eslatmalari“ni ham nashr etdi, u toʻplamdan koʻproq elementar yoki pedagogik maqolalarni olib tashlashni xohladi.

Manbalar 

 matematik jamoa
 matematik jamiyatlar
Edinburg
Changa xalqi

Changa (changava, kenga, kengava, kyanga) — Nigeriya, Niger va Beninda yashovchi xalq.

Aholisi: 30 000 dan ortiq kishi. Turli Changa guruhlari Kebbi (kabava) davlatining Zarma va Hausa xalqlari bilan chambarchas bogʻliq. Changalar Xausa, Busa, Fulbe, Zarma, Dendi xalqlari bilan aralashib oʻrnashgan.

Ijtimoiy tuzilma 
Ijtimoiy tashkilotning asosini koʻp bolali oilalardan tashkil topgan jamoalar tashkil etadi. Jamiyat boshligʻi kyanga boʻlib, uning qarorlari oqsoqollar roziligi bilan qabul qilinadi. Baʼzi jamoalarda kuch anʼanaviy ravishda busning qoʻlida boʻladi.

Anʼanaviy iqtisodiy faoliyat 
Changaning asosiy kasbi — qishloq xoʻjaligi. Changa qishloq xoʻjaligini koʻchirish bilan shugʻullanadi, savdo ham rivojlangan (Bromley 1988: 502).

Dini 
Hozirgi vaqtda Chang aholisining aksariyati sunniy musulmonlardir, anʼanaviy eʼtiqodlar 2-Jahon urushigacha keng tarqalgan edi (Ismagilova 1963).

Til xususiyati 
Changa tili Niger-Kordofaniya makro oilasining mande tillarining sharqiy tarmogʻiga kiradi va janga va busa tillari bilan chambarchas bogʻliq. Changa tili yozma shaklga ega emas. Aholining lingvistik tarkibi xilma-xildir: Changa xalqining bir qismi oʻz tilini yoʻqotib, zarma, keyin esa hausa tiliga oʻtdi. Shuningdek, Changaning bir qismi faqat Dandy bilan gaplashadi (Bromley 1988: 450).

Manbalar

Adabiyotlar 

 Vydrin V.F. Changa // Dunyo xalqlari / Bob. ed. Bromley Yu.V.; tahrir hay’ati: Artyunov S. A., Bruk S. I., Jdanko T. A. — M.: Sovet Entsiklopediyasi, 1988. — B. 450.
 Dobronravin N. A., Popov V. A. Changa // Dunyo xalqlari va dinlari / Bob. ed. Tishkov V. A. — M.: Buyuk rus entsiklopediyasi, 1999. — S. 598.
 Ismagilova R.N. Nigeriya xalqlari. — M.: Nauka, 1963 — S. 260.
 Sledzevskiy I.V. Shimoliy Nigeriyaning Xausan amirliklari. Iqtisodiyot va ijtimoiy-siyosiy tizim. — M.: Nauka, 1965 — S. 120.
 Kurpatov S. K. Changa / Ch. ed. Tishkov V.A. ; Tahririyat kengashi: Artemova O. Yu., Artyunov S. A., Kojanskiy A. N. // Dunyo xalqlari va dinlari. — M.: Buyuk rus entsiklopediyasi, 2000. — S. 614.
 Jeyms S. Olson. Afrika xalqlari: Etno-tarixiy lugʻat // Westport, CT.: Greenwood Press, 1996.

Havolalar
Chane

Chane,  - bir vaqtlar Shimoliy zamonaviy Argentina va Boliviya janubidagi Chako va And togʻlari orasidagi tekisliklarda yashagan katta Aravak etnik guruhi edi. Ular miloddan avvalgi 500-yillarda bir qator boshqa Aravak xalqlari bilan birga Buyuk Konus mintaqasiga koʻchib ketishgan. Hozirgi kunda Guarani tomonidan qattiq taʼsirga uchragan kichik jamoalar mavjud.

Tarixi 
Chanlar tinch madaniyat boʻlib, kechua tilida soʻzlashuvchilar (keyinchalik Inka imperiyasini tashkil qilganlar) va boshqa Aravak qabilalari bilan savdo qilishgan. Inka imperiyasi va Chan oʻzlarining janubiy qoʻshnilari — inklar „chiriguano“ deb atagan guarani qabilalariga qarshi birgalikda kurashish uchun shartnoma tuzdilar. Guaranilar doimiy ravishda Chan yerlariga bostirib kirganlar va ispanlar istilosidan oldin ham Chan va inklarning birlashgan qoʻshinlarini magʻlubiyatga uchratib, Sibir tizmasigacha boʻlgan chanlar yashagan hududni egallab olganlar. Channing bir qismi qul boʻlgan, boshqa qismi esa avvalgi yashash joylaridan janubi-sharqdagi unumdor yerlarga koʻchib ketgan. Koʻplab Chane ayollari Guarani hindulari tomonidan xotinlikka olingan va bu Chane assimilyatsiyasining boshlanishini belgilab qoʻydi. Mustamlaka davrida chan, shu jumladan, guarani tiliga oʻtganlar, yevropaliklar tomonidan assimilyatsiya qilingan.

Ular aholi zich joylashgan qishloqlar, makkajoʻxori, yeryongʻoq, paxta va qovoq yetishtirilgan neolit madaniyatini yaratdilar, oʻziga xos kulolchilik buyumlarini, shuningdek, Santa-Kruz de la Sierra, Samaipata, Portachuelo, Valle Abajo, Okinava, Kotoka, El Pari, Mataral va Warnes zamonaviy shaharlari yaqinida arxeologlar tomonidan topilgan grafik tasvirlarni yaratdilar. Bundan tashqari ular yogʻochdan niqoblar va matodan kiyimlar yasadilar.

Tarqalishi 
Hozirda ikkita kichik Chane jamoalari mavjud — Boliviyada Santa Kruz de la Sierra shahri yaqinidagi Isosog (Izozog) mintaqasida va Argentinada Santa Kruz shahri yaqinidagi Yacui (Yacui) va Che Renda tumanlarida. Tartagal. Ikkala holatda ham Chanlar guarani tillari va madaniyatlarida soʻzlashuvchilar tomonidan taʼsirga uchragan, ammo baribir oʻzlarining oʻziga xosligini saqlab qolishgan. Channing boshqa avlodlari dastlab guaranilar, keyin ispanlar va keyingi toʻlqinlarning yevropalik koʻchmanchilari tomonidan oʻzlashtirilgan.

Yana qarang 

 Aravaklar
 Aravakan tillari
 Samaipata qal'asi

Manbalar
Turgutoğlu Mahmud Bey

Turgutoğlu Mahmud Bey () — Karamanoğulları bekligida 1483-1487-yillar orasida hukmdorlik oxirgi bek. Ushbu beklik 1250-1487-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan boʻlib, XIV-XV asrlarda Onadoʻlida Usmonlilar imperiyasi bilan birga eng qudratli davlat hisoblangan.. Mahmud Bey Karamanoğlu İbrahim Bey IIning nabirasi bo'lib, o'gil tomondan emas, qiz tomondandir. 1483-yilda Kasım Bey vafot etgandan so'ng, taxtga da'vogar qolmaydi va eski bek Karamanoğlu İbrahim Bey II qizini o'gli Mehmed Bey taxtga o'tiradi. U beklik 1487-yilda Usmonlilar imperiyasi tomonidan bosib olingunga qadar taxtda qolgan.

Manbalar 

Karamanoğulları bekligi
Eshmun

Eshmun (finik tili. 𐤀𐤔𐤌𐤍 ; ʾšmn) — finikiyaliklarning shifo xudosi, Sayda homiysi, oʻsimliklar va unumdorlikning homiysi, oʻliklarga hayotni qaytarish im koniyatiga ega.

Yunonlar Eshmunni Asklepiybilan aniqladilar.

Dastlab, Eshmun xtonik xudo boʻlgan, ammo Asklepiy kabi u salomatlik va davolanish uchun javobgar edi. Venera va Adonis afsonasi sifatida tanilgan Ugaritning hosildorlik va hosil haqidagi afsonasi Finikiyaning Astarte va Eshmun juftligi haqidagi afsonasiga (Bobiliyada — Ishtar va Tammuz, Misrda — Isis va Osiris) mos keladi.

Vaqt oʻtishi bilan Eshmun Karfagenda Melkartdan ham kuchliroq xudoga aylandi .

Xudo Sidonda hech boʻlmaganda temir davridan beri maʼlum. Bundan tashqari, unga Sura, Bayrut, Kipr, Sardiniya va Karfagenda sigʻinishgan, bugungi kunda Eshmun ibodatxonasining oʻrnini Avliyoe Luis (Karfagen) sobori egallagan.

Astresmunim („Eshmun oʻsimligi“) nomini Dioskoridlar tungi oʻsimlikka bergan va u uni shifobaxsh sifatlari bilan izohlagan.

Eshmun ibodatxonasi Sidondan bir kilometr uzoqlikda joylashgan. Qurilish miloddan avvalgi VI asr oxirida Eshmunazar II davrida boshlangan, keyinchalik Rim davrida qoʻshimchalar kiritilgan. Ibodatxona 1963-1978-yillarda Moris Dunand tomonidan qazilgan. Xudo tomonidan shifo topgan odamlarning, ayniqsa bolalarning haykallari shaklida koʻplab minnatdorchilik qurbonliklari topilgan.

Ismning etimologiyasi 
"Eshmun" soʻzi — semit „shem“ ildizidan olingan boʻlib, „ism“ degan maʼnoni anglatadi (Gashem). Boshqa manbalarga koʻra, Eshmun nomining eng qadimgi shakli Ebla onomastikasida allaqachon sí-mi-na/ni shaklida uchraydi, uning logografik ekvivalenti ruhni ifodalovchi di-giš „moy xudosi“dir. Bu kasallarni marosimlarda ishqalash uchun ishlatiladigan ilohiy moyning ruhini ifodalaydi.

Yana qarang 

 Делос

Manbalar

Havolalar 

 Temple of Eshmun near Sidon
 Lebmania: Eshmoun
 Atlas Tours: Lebanon: Eshmun
 Ikama: Eshmoun
 Bterram: Eshmunit  (On the temple of Eshmunit in Bterram.)

Mifologik qahramonlar
Polkovniku nikto ne pishet

„Polkovniku nikto ne pishet“ (, yaʼni „Pokovnikka hech kim yozmaydi“) — „Bi-2“ rus va belarus rok musiqiy guruhi ijro etgan qoʻshiq. Guruhning ayni nom bilan 2000-yil eʼlon qilingan ikkinchi studiyaviy albomiga kiritilgan. Qoʻshiq 2000-yilda „Zolotoy grammofon“ mukofoti bilan taqdirlangan. 2001-yil „Fuzz“ jurnali tuzgan yilning eng yaxshi qoʻshiqlari orasida eng yuqori beshtalikka kirgan.

„Polkovniku nikto ne pishet“ „Brat-2“ rus filmi saundtrekiga kiritilgan. Buning ortidan guruhga keng shuhrat olib kelgan. Film saundtrekiga „Polkovniku nikto ne pishet“ qoʻshigʻidan tashqari guruhning „Varvara“ hamda „Schastye“ qoʻshiqlari ham kiritilgan. Shuningdek, qoʻshiq „Syostri“, „Bratstvo desanta“, „Den viborov“ hamda „O chyom govoryat mujchini. Prodoljenie“ kabi boshqa filmlar saundtrekigidan oʻrin olgan.

Kolumbiyalik yozuvchi Gabriel García Márquez qalamiga mansub „Yuz yil tanholikda“ hamda „Polkovnikka hech kim yozmaydi“ asarlari qoʻshiq uchun asos boʻlgan. Guruh aʼzosi Yegor Bortnik (Lyova Bi-2) soʻzlariga koʻra, yoshligida u doʻsti Aleksandr Uman (Shura Bi-2) bilan Márquez asarlarini oʻqishni xush koʻrishgan. Shunday boʻlsa-da, qoʻshiq bilan roman oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri aloqa yoʻq. Bortnik ashulada shunchaki romandagi kayfiyat ifoda etilganini aytgan.

Qoʻshiqning ilk matnini Umanning amakisi Mixail Karasyov yozgan. Matnni Bortnik tubdan oʻzgartirgan va faqat naqoratdagi „Polkovnikka hech kim yozmaydi, polkovnikni hech kim kutmaydi“ () misralarini saqlab qolgan. Qoʻshiq Uman va Bortnik Melburn shahrida yashayotgan paytda yozilgan.

Manbalar

Havolalar 

 

Bi-2 qoʻshiqlari
2000-yil qoʻshiqlari
Rus tilidagi qoʻshiqlar
Microsoft OneNote

Microsoft OneNote (avvalgi nomi ilgari Microsoft Office OneNote) - tezkor qaydnomalarni yaratish hamda shaxsiy maʼlumotlarni tashkillashtirish dasturi, qaydlarni ierarxik shaklda tashkillashtirish imkonini beradi. Microsoft Office paketiga kiritilgan. 2014-yil 17-martdan bepul boʻldi, uni Microsoft veb-saytidan alohida yuklab olish mumkin.

Mahsulot Microsoft Tablet PC platformasi rivojlanishi sababli ishlab chiqildi. OneNote qisqa eslatmalarni saqlash uchun moʻljallangan boʻlib, bu ayniqsa, matnni qoʻlda yozish va eslatma qoʻshish imkoniyati mavjud boʻlgan planshet foydalanuvchilari uchun qulaydirlik taqdim etadi. Bundan tashqari, dasturdan Microsoft Windows va macOS operatsion tizimlariga ega oddiy ish stoli kompyuterlarida ham foydalanish mumkin. Dasturning mobil qurilmalar uchun ishlab chiqilgan koʻrinishlari ham mavjud

OneNote dasturining ish maydoni boʻsh varaq boʻlib, istalgan joyda matn va klaviaturadan eslatmalar, chizmalar va ovozli sharhlarni yozib kiritishingiz mumkin. Shuningdek, OneNote ilovasiga maʼlumotlarni brauzer oynasidan sudrab olish yoʻli bilan qoʻshishingiz mumkin. Ushbu dasturda "Saqlash" belgisi yoʻq boʻlganligi sababli, kiritilgan maʼlumotlar avtomatik ravishda saqlanadi.

Varaqlar boʻlimlarga, boʻlimlar esa daftarlarga birlashtiriladi. Boʻlimdagi varaqlar roʻyxati joriy varaqning oʻng tomonida, boʻlimlar roʻyxati yuqorida va ochiq daftarlar roʻyxati chap tomonda joylashgan.

Qaydlar HTML formatida yoki OneNote ilovasi sifatida elektron pochta orqali yuborilishi mumkin.

Microsoft OneNote birinchi marta 2003-yil oktabr oyida Microsoft Office System 2003 paketining bir qismi sifatida taqdim etildi.

Bugungi kunda dastur ikki hil koʻrinishda (OneNote 2016 va OneNote) ishlab chiqarilib, ikkalasidan bir vaqtning oʻzida foydalanish mumkin.

OneNoteʼning bugungi kundagi talqini bepul talqinda tarqatilsada, Office 365 paketi foydalanuvchilar OneNote dasturining 5 hil qoʻshimcha imkoniyatga ega (ijro etish, soʻzma-soʻz aytib turish, yorliqlar qoʻyish, matematik amallar bajarish, tadqiqotchilar uchun yordamchi funksiya) koʻrinishidan foydalanishlari mumkin.

Manbalar
Episulfidlar

Episulfidlar - ikkita uglerod atomi va bitta oltingugurt atomidan iborat to'yingan geterotsiklik halqani o'z ichiga olgan organik birikmalar sinfi. Bu epoksid yoki aziridinning oltingugurt analogidir. Ular, shuningdek, tiiranlar, olefin sulfidlari, tioalkilen oksidi va tiasiklopropanlar sifatida ham tanilgan. Episulfidlar epoksidlarga qaraganda kamroq tarqalgan va odatda kamroq barqarordir. Eng keng tarqalgan hosila etilen sulfiddir (C 2 H 4 S).

Elektron diffraktsiyasiga ko'ra, etilen sulfiddagi CC va CS masofalari mos ravishda 1,473 va 1,811 A ni tashkil qiladi. CCS va CSC burchaklari mos ravishda 66,0 va 48,0 °.

Tayyorgarlik

Tarix 
1900-yillarning boshlarida bir qator kimyogarlar, jumladan, Staudinger va Pfenninger (1916), shuningdek, Delepin (1920) episulfidlarni o'rganishgan.  Men 1934 Dachlauer va Jackel ishqoriy tiosiyanatlar va tiokarbamid yordamida epoksidlardan episulfidlarning umumiy sintezini ishlab chiqdilar.

Zamonaviy usullar 
Dachlauer va Jackelning rahbarligidan so'ng, episulfidlarning zamonaviy yo'llari ikki bosqichli usuldan foydalanadi, olefinni epoksidga aylantiradi, so'ngra tiosiyanat yoki tiokarbamid yordamida tiatsiyalanadi. 

 

Episulfidlarni siklik karbonatlar, gidroksimerkaptanlar, gidroksialkilgalogenidlar, digaloalkanlar va halomerkaptanlardan ham tayyorlash mumkin.  Etilen karbonat va KSCN reaksiyasi etilen sulfidini beradi:

 KSCN + C 2 H 4 O 2 CO → KOCN + C 2 H 4 S + CO 2

 alken + "S" → episulfid

Reaksiyalar 
Episulfidlarning akademik va sanoat sharoitida keng tarqalgan qo'llanilishi ko'pincha polimerizatsiya reaktsiyalarida monomer sifatida foydalanishni o'z ichiga oladi. Episulfidlar uch a'zoli halqalarning tabiatiga ko'ra tug'ma halqali kuchlanishga ega. Shuning uchun episulfidlarning aksariyat reaktsiyalari halqani ochishni o'z ichiga oladi. Ko'pincha nukleofillar halqani ochish uchun ishlatiladi.  Terminal episulfid uchun nukleofillar birlamchi uglerodga hujum qiladi. Nukleofillarga anion gidrid, tiolatlar, alkoksid, aminlar va karbanionlar kiradi.

Ilovalar 
Trianlar tabiatda juda kam uchraydi va tibbiy ahamiyatga ega emas.

Episulfidning polimerizatsiyasi haqida xabar berilgan bo'lsa-da, juda kam tijorat ilovalari mavjud.

Ditiiranlar 
Ditiiranlar - ikkita oltingugurt atomi va bitta uglerodni o'z ichiga olgan uchta a'zoli halqalar. Bir misol 1,3 -ditietanni oksidlash orqali tayyorlangan.

Manbalar 
SYNTHESIS AND PROPERTIES OF ORGANOSILICON...https://cyberleninka.ru › article › synthesis-and-properti...
Tiranlar
Episulfid