MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Viktoriya Ukolova

Viktoriya Ivanovna Ukolova (1944-yil 11-may Samarqand) – sovet va rus tarixchisi. Tarix fanlari doktori (1987), professor (1994), Rossiya TIV MGIMO jahon va milliy tarix kafedrasi mudiri. Oʻndan ortiq monografiya, 300 ga yaqin maqola va nashrlar muallifi.

Hayoti 
Viktoriya Samarqandda frontchi askar oilasida tugʻilgan. 1962-yilda Ukraina SSR, Sumi viloyati, Romni shahridagi 2-sonli oʻrta maktabni tamomlagan. M. V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetining tarix fakulteti (1967) va aspiranturani (1970) oʻrta asrlar tarixi fakultetini tamomlagan.

Ukolova 1971-yilda „Boetiy va uning davri. Ilk oʻrta asrlarda Gʻarbiy Yevropa taʼlimi tarixi haqida“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. 1974-yilgacha SSSR Fanlar akademiyasining Sibir boʻlimi (Novosibirsk) Tarix, filologiya va falsafa institutida ilmiy xodim boʻlib ishlagan va Novosibirsk davlat universitetida dars bergan. 1973-yilda ijtimoiy fanlar boʻyicha yosh olimlarning birinchi Butunittifoq tanlovi laureati boʻldi. Ukolova 1974–1979-yillarda Komsomol Markaziy Qoʻmitasining sektorini boshqargan.

1979-yildan Jahon tarixi institutida kafedra mudiri va direktor oʻrinbosari (1988–1998) lavozimlarida ishlagan. 1987-yilda „Gʻarbiy Yevropada ilk oʻrta asrlar madaniyatini shakllantirishda qadimiy merosning roli (5-asr oxiri – 7-asrning birinchi yarmi)“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi. 1991-yildan Rossiya davlat gumanitar universiteti professori.

Ukolova 1998-yilda MGIMOga ishga keldi va u yerda jahon va milliy tarix kafedrasini boshqargan; 2009-yildan buyon Milliy tadqiqot universiteti Oliy iqtisodiyot maktabida dars bergan. 1999–2013-yillarda Rossiya Oliy attestatsiya komissiyasi tarixi boʻyicha ekspert kengashi raisining oʻrinbosari, Rossiya oʻrta asr olimlari va ilk zamonaviy tarixchilar uyushmasi byurosi aʼzosi boʻlgan. Ukolova Rossiya Fanlar akademiyasining „Tarixiy fikr yodgorliklari“ nashri tahririyati raisi, „Antik tarix xabarnomasi“, „Oʻrta asrlar“ jurnallari tahririyati aʼzosi boʻlib faoliyat yuritgan.

Manbalar 
Hurmat ordeni sohiblari (Rossiya)
Samarqandda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1944-yilda tugʻilganlar
11-mayda tugʻilganlar
Rustem Skibin

Rustem Vladimirovich Skibin (, qrim-tatarcha: Rustem Vladimir oğlu Skibin, 1976-yil 6-aprel, Samarqand) – asli qrim-tatarlaridan boʻlgan ukrainalik keramik rassom va kulol. Ukrainada xizmat koʻrsatgan xalq ijodiyoti ustasi (2020). Qrim-tatar rassomlari uyushmasi aʼzosi.

Hayoti 
Rustem Skibin 1976-yil 6-aprelda Samarqand shahrida tugʻilgan. Otasining kelib chiqishi yarim ukrainalik, yarim nemis hisoblanadi. Onasi esa qrim-tatar.

1991-yilda A.Abdurasulov nomidagi Samarqand sanʼat bilim yurtiga oʻqishga kirgan. Samarqand sanʼat bilim yurtida oʻqib yurgan kezlari ijodiy safar bilan Qrimga tashrif buyurgan. U 1996-yilda kollejni rassom-oʻqituvchi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan, shundan soʻng Qrimga koʻchib oʻtgan.

1996-yildan 2000-yilgacha Simferopoldagi Tavrika kulolchilik korxonasida bosh rassom boʻlgan. 2000-yildan Qrim-tatar rassomlari uyushmasi aʼzosi hisoblanadi.

2000-yilda Simferopol tumani Akropolis qishlogʻida „El-Cheber“ („Ustalar mamlakati“ deb tarjima qilingan) studiyasiga asos solgan. Ushbu studiya 2015-yilda jamoat tashkiloti sifatida roʻyxatga olingan. Mamut Churlu tomonidan toʻplangan Qrim tatarlarining kashtachiligidan bezaklar toʻplamiga asoslanib, u sopol buyumlarni polixromli boʻyash uslubini yaratdi. Uning asosiy asarlari sopol idishlar va laganlardir. Bundan tashqari, usta qandil lampalar, favvoralar, bezak pannolari va cholgʻu asboblarini yasaydi. 2004-yildan beri u „Qrim uslubi“ loyihasining ishtirokchisi, „Chatyr-Dag“ ijodiy uyushmasi aʼzosi hisoblanadi.

Rustem Skibin 2005-yilda Ukraina xalq ijodiyoti ustalari milliy uyushmasi aʼzoligiga nomzod boʻldi. 2005-yildan boshlab Boqchasaroydagi „Chelmekchilar“ bolalar studiyasida dars bergan. 2007-yilda Simferopolda „Cheber-Eli“ (mohir qoʻllar) ijodiy ustaxonasini ochdi.

Simferopoldagi Yevromaydon namoyishlari ishtirokchisi. 2014-yil 2-martda Qrimning Rossiyaga qoʻshilishi paytida u oilasi bilan Kiyevga koʻchib oʻtdi va u yerda bir yildan soʻng ijodiy ustaxona ochishga muvaffaq boʻldi. Ukraina poytaxtiga joylashgach „Kiyev shahridagi Qrim-tatarlar jamiyati“ faoliyatida qatnasha boshladi. Ushbu qoʻmitada madaniy rivojlanish qoʻmitasini boshqargan (2014-yildan). Rustem Skibin QrimSOS loyihasining koʻngilli ishtirokchisi hisoblanadi.

2021-yilda Ukraina moda haftaligida Rustem Skibin dizayner Polina Veller bilan birgalikda ishlab chiqilgan Qrim-tatar bezaklari bilan liboslar kolleksiyasi taqdim etildi.

Mukofotlar va unvonlar 
Rustem Skibin 2020-yil 21 avgustda Ukrainaning davlat qurilishi, ijtimoiy-iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy, madaniy va maʼrifiy rivojlanishiga qoʻshgan hissasi, muhim mehnat yutuqlari va yuqori professionalligi uchun „Ukrainada xizmat koʻrsatgan xalq sanʼati ustasi“ unvoni bilan taqdirlangan.

Adabiyotlar 
 Аблямитова Э. З. Возрождение крымскотатарской керамики в деятельности Рустема Скибина // Крымские Диалоги: Культура, Искусство, Образование. — 2018. — Вып. 4 (12).

Manbalar 

Samarqandda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1976-yilda tugʻilganlar
6-aprelda tugʻilganlar
Mixail Panfilov

Mixail Mixaylovich Panfilov (1915-1979) — ishchi va dehqonlar qizil armiyasi serjanti, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1943). Dasht fronti 7-gvardiya armiyasining 1669-tankga qarshi artilleriya polkining qurol komandiri.
Jemma Firsova

Jemma Sergeyevna Firsova (-yil 27-dekabr, Samarqand, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 2012-yil 8-may, Moskva, Rossiya) – sovet va rus kino aktrisasi, kinorejissyor, jamoat arbobi. SSSR Davlat (1973) va Lenin mukofoti laureati (1980).

Hayoti 
Jemma Sergeyevna Firsova 1935-yil 27-dekabrda Oʻzbekiston SSRning Samarqand shahrida harbiy oilada tugʻilgan. Ulug' Vatan urushi yillarida otasi harbiy muhandis boʻlganligi uchun xizmat sababli qizini frontga olib ketgan, onasi esa shtabda ishlagan. Jemma maktabda asosan tarixga qiziqqan. U S.A.Gerasimov nomidagi Butunrossiya davlat kinematografiya institutining rejissyorlik boʻlimiga oʻqishga kirdi. Aleksandr Dovjenko, Sergey Gerasimov va Mixail Romm kurslarida tahsil oldi. 1966-yilda Butunrossiya davlat kinematografiya institutini tamomlagan. U operator Vladislav Mikosha bilan oila qurgan.

U hujjatli filmlarda rol oʻynagan, asosan harbiy mavzularni ishlab chiqqan. Uning filmlari mahalliy va xalqaro kinofestivallarda sovrin va mukofotlarga sazovor boʻlgan.

1966-yilda u Vasiliy Aksenovning hikoyasi asosida oʻzining yagona „Oyga yarim yoʻl“ badiiy filmini suratga oldi.

Kino tanqidchi Vladimir Dmitriyevning soʻzlariga koʻra, Jemma Firsovaga asosan gʻayrioddiy, filmlarda oʻziga xos gʻalati hayot kechiradigan ayollar, jodugarlar rollarini oʻynash taklif qilingan.

Jemma Firsova, k 1970-yillarning oxiri va 1980-yillarning boshlarida u SSSR Davlat kino qoʻmitasida harbiy-vatanparvarlik badiiy filmlari guruhlarida bosh muharrir boʻlib ishlagan. Butunittifoq ayollar hokkey federatsiyasi prezidenti boʻlgan. 1980-yillarning oxiri 1990-yillarning boshlarida Rossiya muzeylarini saqlash va rivojlantirish dasturlari ekspert koordinatori (Arxangelskoye, Abramtsevo, Sankt-Peterburgdagi Pushkin majmuasi: Muzey-litsey, Moikadagi Pushkin uy-muzeyi, Sovremennik muzeyi va boshqalar) boʻlgan.

Chernobil AESdagi avariyadan soʻng u Chernobil ittifoqi tashkilotini yaratishda ishtirok etdi. Keyinchalik u Chernobil avariyasining bevosita sabablari boʻyicha bir nechta mustaqil ekspert guruhlaridan biriga rahbar etib tayinlandi. Atrof-muhit muammolari, sanʼat, musiqa tanqidchisi, jurnalistboʻlgan. Jemma Firsova „Oltin qalam“ sovrindori, „ Ogonyok“ jurnali mukofoti va xalqaro mukofotlar bilan taqdirlangan. „Ikkinchi haqiqat“ va „Qaytish orzulari“ sheʼriy toʻplamlari muallifi.

Jemma Firsova 2012-yil 8-mayda Moskvada vafot etdi. U Moskvadagi Ximki qabristoniga dafn qilindi.

Oilasi 
Turmush oʻrtogʻi kinooperator Vladislav Mikosha. Farzandlari yoʻq.

Filmografiyasi

Badiiy filmlar 
1959 — (rus tilida: Последний лист) Oxirgi varaq.
 1966 — (rus tilida: На полпути к Луне) Oyga yarim yo'l

Manbalar

Tashqi havolalar 
 «Первая леди документального кино»
 
 

Lenin mukofoti laureatlari
Rossiyalik aktrisalar
Sovet aktrisalari
Moskvada vafot etganlar
2012-yilda vafot etganlar
8-mayda vafot etganlar
Samarqandda tugʻilganlar
1935-yilda tugʻilganlar
27-dekabrda tugʻilganlar
Fotima Kuinova

Panira Ibragimova (1926-yil 28-dekabr Samarqand, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 2021-yil 28-dekabr, Kvins, Nyu-York, AQSH) ‎, sahnada Fotima Kuinova nomi bilan mashhur (tojikcha: Fotima Kuenova, forscha فاطمه کوینوا‎‎) – buxorolik yahudiy xonandasi, Shashmaqom janrida ijod qiladi.

Fotima Kuinova „Sovet Ittifoqida xizmat koʻrsatgan artist“ unvoni bilan taqdirlangan.

Hayoti 
Fotima Kuinova 1926-yil 28-dekabrda Oʻzbekiston SSRning Samarqand shahrida tugʻilgan.

U oʻn uch yoshida yetti akasi va ikki singlisi bilan Tojikiston SSRning Stalinobod shahriga koʻchib oʻtdi, chunki otasi tijorat ishlari uchun Sovet hukumati tomonidan qamoqqa tashlangan va oʻldirilgan edi.

Uning oilasi buxorolik yahudiylardan edi va ularning familiyasi asli „Koen“ boʻlgan. Lekin u familyasini Stalin davrida yahudiylarni taʼqib qilmaslik uchun „Kuinova“ deb oʻzgartirgan.

Bolaligida u mashhur Mullojonlar oilasini bilar, Shoista Mullojonova bilan doʻst boʻlgan. Kuinova Oʻrta Osiyoda Stalincha sovet tuzumi davrida oʻsgan va rus tilini bilgan, ammo fors tilining lahjasi boʻlgan buxoriy tilini ham oʻrgangan.

Uning otasi ona shahridagi sinagoganing kantori boʻlib, qiziga musiqani oʻrgatgan.

Ijodi 
Kuinova yoshligida turli festivallarda qoʻshiq aytishni boshladi. U shuningdek, eʼtiqodi va etnik kelib chiqishidan bexabar boʻlgan Iosif Stalin uchun ham qoʻshiqlar kuylagan. Kuinova Ulugʻ Vatan urushi davrida askarlar uchun turli chiqishlar qilganidan keyin mashhur boʻldi.

1948-yilda u „Sovet Ittifoqida xizmat koʻrsatgan artist“ unvoni bilan taqdirlangan. Shundan soʻng u Shoshmaqom janrida musiqani oʻrganishni boshladi va uni butun Sovet Ittifoqi va Markaziy Osiyoda kuyladi. Kuinova azaliy doʻsti Shoista Mullojonova bilan birga Tojikiston davlat filarmoniyasining solisti boʻlgan. Ikkalasi respublikada keng eʼtirofga sazovor boʻldi va Sovet Ittifoqining yetakchi anʼanaviy ijrochilaridan boʻlgan. Kuinova ham, Mullojonova ham Tojikiston SSR, Oʻrta Osiyo va SSSR boʻylab televideniye va radio orqali chiqish qilgan. Ular „Ruboistoka“ tojik ansamblining solistlari boʻlib Kiyev, Leningrad va Moskva kabi hududlarda gastrol konsertlari oʻkazishgan.

AQShga koʻchib oʻtish 
Fotima 1980-yilda (Queensga (Nyu York, AQSH) koʻchib keldi va Rego bogʻiga yaqin uylardan biriga joylashdi. U yerda Buxoro yahudiylarining Shashmaqom musiqa ansambliga asos solgan va bosh vokalisti boʻlgan.

1992-yilda Kuinova Milliy Sanʼat jamgʻarmasi tomonidan Milliy meros stipendiyasi bilan taqdirlandi.

Kuinova buxorolik yahudiy musiqa jamoatchiligi bilan ishlagan va Nyu-Yorkdagi koʻplab madaniy va folklor tadbirlarida ishtirok etgan.

Vafoti 
Fotima 2021-yil 28-dekabrda 95 yoshda vafot etdi.

Manbalar 

1926-yilda tugʻilganlar
2021-yilda vafot etganlar
Buxoro yahudiylari
Rossiyalik qoʻshiqchilar
28-dekabrda vafot etganlar
Samarqandda tugʻilganlar
28-dekabrda tugʻilganlar
Hikmat Asadov

Hikmat Asadovich Asadov (1926-yil, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) – sovet iqtisodiyot, davlat va siyosat arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

Hayoti 
Asadov 1926-yilda Oʻzbekiston SSR Samarqandda tugʻilgan. KPSS aʼzosi.

1943-yildan – iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda, 1943–1985-yillarda – Samarqand shahridagi „Qizil motor“ zavodida qolipchi, doʻkon mudiri, Samarqand viloyati Pushkin nomidagi kolxoz paxtachilik brigadasi brigadiri, agronom, boshqaruv raisi oʻrinbosari, Samarqand tumanidagi Engels nomidagi kolxoz raisi boʻlib faoliyat yuritgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1978-yil 20-fevraldagi farmoni bilan Lenin ordeni, „Oʻroq va „Bolgʻa“ oltin medali, Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. 1958-yildan Samarqand viloyatining Samarqand tumanidagi „Moskva“ kolxozida rais boʻlib ishlagan vaqtida issiqxona majmuasida rekord darajada sifatli pomidor hosili yetishtirilgan.

Kolxoz raisi Asadov besh yillik (1966–1970) dagi faoliyati natijalariga koʻra Lenin ordeni bilan taqdirlandi.

1972-yilda Samarqand viloyatidagi Engels nomidagi kolxozga rais etib saylandi, uning mehnatkashlari Samarqand shahrini taʼminlash uchun sunʼiy sugʻoriladigan yerlarda turli meva-sabzavotlar yetishtirdi. Kolxozning katta maydonlari Toyfiy, Kattaqoʻrgʻon, Qorajonjal, Nimrang, oq va qora Kishmish uzumlarining yuqori navlari uchun ajratilgan, mayiz navlari esa kolxoz uzumzorlarining uchdan bir qismini egallagan va u yerdan tashqarida ham mashhur boʻlgan.

Asadov 1967-yilgacha Samarqandda mavjud boʻlmagan issiqxona majmualarida koʻchat va sabzavot yetishtirishda novator edi. 1975-yil noyabr oyida qishloq xoʻjaligi fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.

Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining 10-chaqiriq (1981–1985) va xalq deputatlari Samarqand viloyat Kengashi deputati etib saylangan.

Asadov 1985-yildan keyin vafot etgan.

Mukofotlari 
Hikmat Asadov 2 ta Oktyabr Inqilobi ordeni, Lenin ordeni, 1965-yil 3-yanvarda, Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Samarqandda tugʻilganlar
Natalya Tyapugina

Natalya Yuryevna Tyapugina (Levanina) (1952-yil 7-fevral, Samarqand, OʻzSSR) – sovet va rus yozuvchisi, adabiyotshunos. Filologiya fanlari doktori (1997), professor, Saratov davlat yuridik akademiyasining rus tili va madaniyati kafedrasi asoschisi va mudiri (1997–2016).

Hayoti 
Tyapugina (Levanina) Natalya Yuryevna O‘zbekiston SSRning Samarqand shahrida harbiy xizmatchi oilasida tugʻilgan. 1974-yilda N. G. Chernishevskiy nomidagi Saratov davlat universitetining filologiya fakultetini tamomlagan. 1982-yilda Tomsk davlat universitetida „XIX asrning birinchi uchdan birida rus epigrammasining evolyutsiyasi“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi (ilmiy rahbar professor A. A. Juk). 1985–97-yillarda Saratov davlat pedagogika institutining sovet adabiyoti kafedrasida, keyin rus va chet el adabiyoti kafedrasida ishlagan.

Tyapugina 1997-yilda Volgograd davlat universitetida „F. M. Dostoevskiy asarlarida ramzlar poetikasi va uning mifologik kelib chiqishi“ (konsalting professori A. A. Demchenko) mavzusida doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qildi. 1997-yildan 2016-yilgacha Saratov davlat yuridik akademiyasida (sobiq SGAP) rus tili va madaniyati kafedrasiga asos solgan va unga rahbarlik qilgan.

Shuningdek, uning muharrirligi ostida Flinta nashriyot uyi (Moskva) 2015-yilda yuridik maktablar bakalavrlari uchun „Professional nutq madaniyati“ darsligini nashr etdi. Uning yuridik maktablar talabalari uchun „Leksik stilistika“ oʻquv-uslubiy qoʻllanmasi bir necha nashrlardan oʻtgan (Saratov, 2010). „Ilmiy ish: metodologiya va amaliyot“ (Saratov, 2014, 2015) darsligi (M. V. Gavrilov va O. V. Nikitina bilan hammualliflikda) ham nashr etildi.

Tyapugina 1980-yillarda (Levanina) adabiyotshunos sifatida viloyat va poytaxt jurnallari va almanaxlarida faol nashr eta boshladi. 1985-yilda u yosh adabiyotshunoslarning Butunrossiya seminarida (Riga, Dubulti) qatnashgan. 1986-yilda Rossiya Yozuvchilar uyushmasiga qabul qilindi.

1998-yildan 2016-yilgacha Tyapugina (Levanina) – Saratov davlat yuridik akademiyasining Rossiya Federatsiyasi Prokuraturasi institutining „Asr boʻsagʻasidagi inson va huquq“ almanaxi bosh muharriri (2009-yildan – „Inson va qonun – 21-asr“). Koʻp yillar davomida Rossiya Yozuvchilar uyushmasi Saratov filiali almanaxi – „Saratov Literary“ tahririyati aʼzosi edi. Tyapugina „Volga – XXI asr“ adabiy-badiiy jurnali tahririyati va yozuvchilar uyushmasi Saratov boʻlimi boshqaruvi aʼzosi boʻlgan.

Mukofotlari 

 Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi

Manbalar 

Filologiya fanlari doktorlari
Alifbo boʻyicha yozuvchilar
Samarqandda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1952-yilda tugʻilganlar
7-fevralda tugʻilganlar
Muhammad Aminxon Turoniy

Muhammad Aminxon Turoniy (1721-yil 28-yanvarda vafot etgan) asli oʻrta osiyolik boʻlgan boburiy zodagonlaridan. U Boburiylar imperatori Avrangzeb davrida sadr-us-sudr boʻlib xizmat qilgan, Muhammadshoh davrida esa qisqa muddatga vazir (bosh vazir) lavozimini egallagan. U Haydarobodning birinchi Nizomi Chin Qilichxonning amakisi edi.

Hayotining boshlangʻich davri 
Muhammad Aminxon Buxoro xonligiga qarashli Samarqandda tugʻilgan. Uning otasi Alam Shayxning ikkinchi oʻgʻli Mir Bahouddin, olim va mashhur avliyo Shihobuddin Suhravardiyning avlodi edi. Mir Bahouddin Buxoro xoniga xizmat qilgan va taxminan 1686—1687-yillarda xon tomonidan qatl etilgan. Muhammad Aminxon mintaqadan qochib, 1687-yilda Hindistonga keldi.

Faoliyati 
Hindistonga kelgach, Muhammad Aminxon Dekkanda Boburiy imperator Avrangzeb tomonidan qabul qilindi. U mansab jihatidan zodagonga aylandi va bir qancha harbiy yurishlarda ishtirok etdi. Dastlab amakivachchasi Gʻoziuddinxon qoʻl ostida xizmat qildi. Avrangzeb hukmronligi davrida Muhammad Aminxon saroyning ikki yetakchi zodagon guruhidan biriga mansub edi. Bu guruhga uning taniqli qarindoshlari, yaʼni amakivachchasi Gʻoziuddinxon va jiyani Chin Qilichxon boshchilik qilgan. 1698-yilda Muhammad Amin Avrangzeb tomonidan imperiyaning sadr-us-sudr (diniy vaqflar boshligʻi) etib tayinlandi. Avrangzeb vafotidan oldin Muhammad Aminga „Chin Muhammadxon“ unvoni berilgan.

Avrangzeb oʻlimidan soʻng Muhammad Amin zodagonlar oʻrtasidagi keyingi vorislik urushida betaraf qolish uchun Chin Qilichxon bilan hamkorlik qildi. Biroq Chin Qilichxonning saroydan chekinish siyosatiga rozi boʻlmagan holda, u keyingi yillarda ham siyosiy ishtirokini saqlab qoldi. Imperator Bahodirshoh I davrida u Banda Singx Bahodir boshchiligidagi sikxlar qoʻzgʻoloniga qarshi kurashish uchun yuborilgan bir necha zodagonlardan biri edi, ammo muvaffaqiyatga erisha olmadi. 1821-yilda chop etilgan "Sair-ul-Manazil" sayohatnomasida Muhammad Aminxonning qabri Dehlidagi Gʻoziuddinxon madrasasi ortida joylashgani haqida soʻz boradi.

Oilasi 
Mugʻul zodagonlarida Muhammad Aminxonning bir qancha qarindoshlari boʻlgan. Muhammad Aminning amakisi bir vaqtlar Avrangzeb davrida sadr-us-sudr lavozimini egallagan.

Manbalar 

Samarqand kishilari
1721-yilda vafot etganlar
Shamsi Nizomov

Shamsi Nizomov (; 1937-yil 10-may, Samarqand – 22-yanvar 2015-yil Dushanbe, Tojikiston) – Sovet va tojik teatr va opera rejissyori va teatr arbobi, oʻqituvchi. Tojikiston Respublikasi xalq artisti (2007-yil), Tojikiston Respublikasi madaniyat xodimi (2010-yil), Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1977-yil).

Hayoti 
Shamsi Nizomov 1937-yil 10-mayda Samarqand shahrida, Bogʻimaydon mahallasida tugʻilgan. 1963-yilda Dushanbe shahridagi Sadriddin Ayniy nomidagi Tojikiston Davlat akademik opera va balet teatri qoshidagi vokal studiyasida oʻqishini tugatib, 1968-yilda Nikolay Andreyevich Rimskiy-Korsakov nomidagi Leningrad davlat konservatoriyasining rejissyorlik boʻlimini tamomlagan.

Nizomov 1977-yildan Mirzo Tursunzoda nomidagi Dushanbe davlat madaniyat va sanʼat institutida dars bergan, Tojikiston milliy konservatoriyasida ham dars bergan.

U sobiq SSSRning Moskva, Leningrad, Kiyev, Toshkent, Samarqand, Ashxobod, Boku kabi shaharlarida gastrol safarlarida boʻlgan.

Shamsi Nizomov 2015-yil 22-yanvar kuni Tojikiston Respublikasi Dushanbe shahrida 77 yoshida vafot etdi.

Ijodi 
Tojik kompozitorlari va jahon klassiklarining 100 dan ortiq operalari, shu jumladan Hamroyevning „Sherak afsonasi“, Doʻstmuhamedovning „Xalq tomonidan laʼnatlangan“, Yoqub Sabzanovning „Qaytish“, Sharofiddin Sayfiddinovning „Rudakiy“, Ziyodollo Shohidiyning „Qullar“, Puccining „Bogeme“, Rossinining „Sevilya sartaroshi“, Rimskiy-Korsakovning „Motsart“ va „Salieri“, P. I. Chaykovskiyning „Yevgeniy Onegin“, Leonkavalloning „Shirinliklari“, Bizening „Karmen“ asarlari teatr sahnasida sahnalashtirilgan. Samarqand, Toshkent, Ashxobod teatrlarida ham bir qancha operalarni sahnalashtirgan.

Mukofotlari 
Nizomov Butunittifoq tinchlikni himoya qilish qoʻmitasining kumush va oltin medallari, Tojikiston SSR Prezidiumi Prezidiumining Faxriy yorliqlari (1977) bilan mukofotlangan.

Manbalar 

Dushanbeda vafot etganlar
2015-yilda vafot etganlar
22-yanvarda vafot etganlar
Samarqandda tugʻilganlar
1937-yilda tugʻilganlar
10-mayda tugʻilganlar
Aleksandr Ogloblin

Aleksandr Alekseyevich Ogloblin (1891-yil 29-iyul, Samarqand – 1967-yil 18-sentyabr, Buenos-Ayres) Argentinada faoliyat yurtigan rus entomologi. Buenos-Ayres universiteti zoologiya professori, chigirtkalar tadqiqot instituti direktori (1937). Argentina fanni rivojlantirish assotsiatsiyasi prezidenti (1950).

Hayoti 
Aleksandr Ogloblin Rossiya imperiyasi Samarqand viloyatida tugʻilgan. Poltavadagi mumtoz gimnaziya va Kiyevdagi Sankt Vladimir universitetini tamomlagan. Talabalik yillarida yozda Poltava qishloq xoʻjaligi tajriba stansiyasining entomologiya boʻlimida ishlagan. Fuqarolar urushi yillarida A.Ogloblin Turkiyaga, u yerdan Chexoslovakiyaga koʻchib oʻtadi. Charlz universitetida (Praga) zoologiya boʻyicha nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. Ogloblin Yan Obenberger boshchiligida Praga Milliy muzeyining Entomologiya boʻlimida assistent boʻlib ishlagan va M. M. Novikov zoologiya seminariyasi yigʻilishlarida qatnashgan. 1925–1927-yillarning yozida Amerika Qoʻshma Shtatlari Qishloq xoʻjaligi Departamenti (USDA) Entomologiya byurosi topshirigʻiga koʻra u zararli hasharotlar parazitlari – loʻli kuya va makkajoʻxori chuvalchanglarini oʻrgandi. Yevropada doimiy ravishda entomologiya bilan shugʻullana olmagan Ogloblin Argentina Qishloq xoʻjaligi vazirligining taklifini qabul qildi va 1928-yil 19-yanvarda chet elga joʻnadi.

Argentinada u Loreto yaqinidagi agrotexnika stansiyasida entomolog lavozimini egalladi va u yerda mahalliy qishloq xoʻjaligi oʻsimliklari – mate, sholi, tamaki, sitrus zararkunandalari ustida ishladi. Argentinadagi birinchi yillarida Ogloblin chumolilar va termitlar boʻyicha yirik mutaxassis C. Bruch (1869–1943) bilan hamkorlik qildi. Aynan Ogloblin keyinchalik Bruchni mashhur sovet va ukrain mirmekologi V. A. Karavayev (1864–1939) bilan tanishtirgan, u bilan 1919-yilda Kiyevda uchrashgan edi. Shu bilan birga, Ogloblin fundamental entomologiya bilan shugʻullangan. Oʻsha yillarda Argentina vaqti-vaqti bilan chigirtka tarqalishidan aziyat chekdi. 1937-yilda Ogloblindan Chigirtkalarni oʻrganish boʻyicha yangi institutga rahbarlik qilish taklif qilindi va oila Buenos-Ayresga koʻchib oʻtdi. Keyinchalik u bir vaqtning oʻzida poytaxt universitetida zoologiya professori lavozimini egalladi (1939–1950) va taksonomist sifatida entomologik tadqiqotlarni davom ettirdi.

Olim amerika (1944-yildan) va rus (taxminan 1927-yildan) Entomologiya jamiyatlari, Argentina tabiiy fanlar assotsiatsiyasi aʼzosi boʻlgan va Argentina fanni rivojlantirish assotsiatsiyasiga rahbarlik qilgan (1950).

Aleksand Ogloblin 1967-yil 18-sentyabrda Buenos-Ayresda vafot etgan.

Manbalar 
1967-yilda vafot etganlar
18-sentyabrda vafot etganlar
Samarqandda tugʻilganlar
1891-yilda tugʻilganlar
29-iyulda tugʻilganlar
Vladimir Pojilov

Vladimir Ivanovich Pojilov (26.10.1942 – 08.04.2001) – qishloq xoʻjaligi sohasidagi rus olimi, Rossiya qishloq xoʻjaligi fanlari akademiyasining muxbir aʼzosi (1995).

Manbalar