Halima Yoqub

Halima Yoqub (1954-yil 23-avgustda tugʻilgan) — singapurlik siyosatchi va huquqshunos, 2017-yildan 2023-yil 14-sentyabrgacha Singapur prezidenti lavozimida faoliyat koʻrsatgan. 2013—2017-yillarda mamlakat parlamenti spikeri lavozimida ishlagan. U Singapur tarixidagi birinchi ayol prezidentdir.

Singapur Xalq harakati partiyasining (PAP) sobiq aʼzosi, 2001—2017-yillarda parlament aʼzosi (deputat) boʻlgan.

2017-yilgi prezidentlik saylovlarida qatnashdi va gʻalaba qozondi.

Bolaligi va taʼlim 
Halima 1954-yil 23-avgustda Singapurdagi Queen Street ko‘chasidagi uyda hind va malay oilasida tug‘ilgan. Uning otasi qorovul boʻlib, Halima sakkiz yoshligida yurak xurujidan vafot etgan va toʻrt farzand onasining tarbiyasiga qolgan. Otasi vafot etgan paytda uning oilasi qashshoqlikda edi va u onasiga koʻchada nasi padang (janubi-sharqiy Osiyo taomi) sotishga yordam bergan.

1978-yilda Singapur universitetini (hozirgi Singapur milliy universiteti) yuridik fakultetini bakalavr darajasi bilan tamomlagandan keyin, Singapur-Xitoy Qizlar maktabi va Tanjong Katong Qizlar maktabida tahsil olgan. 1981-yilda Singapur huquq jamiyatida ish boshlagan. Keyinchalik, 2001-yilda Singapur milliy universitetida huquq magistri darajasini oldi. 2016-yil 7-iyulda Singapur milliy universiteti tomonidan faxriy doktori unvoni bilan taqdirlandi.

Faoliyati 
Halima oʻz faoliyatini Milliy Kasaba uyushmalari Kongressida (NTUC) yuridik xodim sifatida boshlagan. Keyinchalik, 1992-yilda yuridik xizmatlar boʻlimi direktori, 1999-yilda Singapur mehnat tadqiqotlari instituti (hozirgi Ong Teng Cheong mehnat yetakchiligi instituti) direktori etib tayinlandi.

Siyosiy faoliyati 
Halima oʻzining siyosiy faoliyatini 2001-yilgi saylovda besh aʼzodan iborat xalq partiyasi guruhining tarkibida boshladi.

2001-yilgi saylovlardan soʻng, Halima Jamiyatni rivojlantirish, yoshlar va sport ishlari boʻyicha davlat vaziri etib tayinlandi. 2012-yil noyabr oyida Vazirlar Mahkamasidagi oʻzgarishlardan soʻng, Ijtimoiy va oilaviy rivojlanish boʻyicha davlat vaziri etib tayinlandi. Jurong shahar kengashi raisi sifatida ham ishlagan.

2015-yil yanvar oyida Halima partiyaning qaror qabul qiluvchi oliy organi bo‘lgan PAP Markaziy Ijroiya Qo‘mitasiga (MSK) kirdi.

Parlament aʼzosi sifatida Halima islomiy ekstremizmga qarshi faol boʻldi. Iroq va Shom Islom Davlatini qoraladi.

Parlament spikeri sifatida 
2013-yil 8-yanvarda Bosh vazir Lee Hsien Loong Halimani parlament spikeri lavozimiga nomzod qilib ko‘rsatdi. Halima 2013-yilning 14-yanvarida spiker etib saylandi. U Singapur tarixidagi birinchi ayol spiker bo‘ldi.

Kasaba uyushmalaridagi faoliyati 
Halima Milliy kasaba uyushmalari kongressida (NTUC) Bosh kotib oʻrinbosari, Yuridik xizmatlar departamenti direktori va Ayollar taraqqiyoti kotibiyati direktori lavozimlarida ishlagan. Elektrotexnika va elektrotexnika sanoati birlashgan ishchilarining ijrochi kotibi boʻlib ham ishlagan.

Halima 2000—2002 va 2005-yillarda Jenevada boʻlib oʻtgan Xalqaro mehnat konferensiyasi (ILC) standartlari qoʻmitasi raisining oʻrinbosari etib saylangan. 2003-yildan 2004-yilgacha AKMning Inson resurslarini rivojlantirish va oʻqitish qoʻmitasining ishchilar vakili boʻlgan.

2017-yilgi prezidentlik saylovi 
2017-yil 6-fevralda Prezidentlik saylovlari to‘g‘risidagi qonun loyihasini muhokama qilish chog‘ida Bosh vazir Chan Chun Sing Halimaga „Spiker xonim“ o‘rniga ikki marta „Prezident xonim“ deb murojaat qildi va bu deputatlarning kulgisiga sabab bo‘ldi. Halima prezidentlik saylovlarida partiyaning eng afzal nomzodi boʻlishi haqida keng tarqalgan taxminlarga olib keldi.

2017-yil 6-avgustda Halima parlament spikeri va deputati lavozimini ertasi kuni tark etishini eʼlon qildi. 2017-yilgi prezidentlik saylovlarida prezidentlikka nomzodini qoʻyishi mumkin edi. U saylovga nomzod sifatida koʻrib chiqildi va Bosh vazir Lee Hsien Loong tomonidan maʼqullandi.

Manbalar 

Ayol prezidentlar
Yashayotgan insonlar