Borjomi munitsipaliteti

Borjomi (   , Borjomis munitsip'alit'et'i ) — Gruziya janubidagi munisipalitet, Samsxe - Javaxeti mintaqasida 24998 nafar aholi istiqomat qiladi (2021  ). Uning asosiy shahri va maʼmuriy markazi Borjomi boʻlib, uning maydoni  tashkil qiladi   . Borjomi munitsipaliteti tarixiy Tori hududida joylashgan.

Geografiya va iqlimi 

Borjomi munitsipaliteti janubi-g'arbda Axaltsixe, janubda Aspindza va Axalkalaki, sharqda Tsalka, shimolda Xaragauli, Xashuri, Kareli va Gori munitsipaliteti bilan chegaradosh. Munitsipalitet Kichik Kavkaz togʻlarining katta qismini, Trialeti tizmasining gʻarbiy uchini va Mtkvari daryosi oqib oʻtadigan Borjomi darasi bilan ajratilgan Mesxeti tizmasining sharqiy uchini oʻz ichiga oladi.

Munitsipalitet hududida Trialeti tizmasining shoxlari - Gvirgvini va Tsixisdjvari tog'lari joylashgan bo'lib, cho'qqilari dengiz sathidan 2000-2850 metr balandlikka etadi. Trialeti tizmasining asosiy tizmasi va Gvirgvini pastki tizmasi oʻrtasida Tori havzasi joylashgan. Munitsipalitet Mtkvari daryosining ikki qirg'og'ida joylashgan. O'ng tomondan Bordjomula va Gujaretistskali birlashadi. Daryolardan ham sug‘orish, ham energiya maqsadlarida foydalaniladi. Borjomida ko'llar ko'p. Ular orasida Tabatskuri va Kaxisi go'zallikdan tashqari, qimmatbaho baliqlarga ham boy. Mintaqada ko'plab mineral buloqlar mavjud bo'lib, ular uning asosiy qazilma boyligi hisoblanadi. Borjomi munitsipaliteti kontinental subtropiklar va dengiz subtropiklari o'rtasidagi o'tish joyida joylashgan, qishi sovuq va yozi uzoq bo'lgan o'tish iqlimi. Yanvar oyining oʻrtacha yillik temperaturasi -3 – -6 °C; avgustda esa 14-18 ° S

Ma'muriy bo'linmalar 
Borjomi munitsipaliteti maʼmuriy jihatdan 11 ta maʼmuriy birlikka (jamoalar, თემი, temi ) boʻlingan, bularga Axaldaba, Bakuriani, Balanta, Borjomi, Dviri, Tabatskuri, Tadzrisi, Tba, Kvibisi, Tsikhissagvari kiradi. Munitsipalitetda bitta shahar (shahar markazi Borjomi ), uchta daba ( Axaldaba, Bakuriani, Tsagveri ) va 40 ta qishloq (სოფელი, sopeli) mavjud. 2018- yilda Bakurianis Andeziti okrugi (daba) qishloqqa aylantirildi.

 Shahar: Borjomi
 Tumanlari: Axaldaba, Bakuriani, Tsagveri
 Qishloqlar: Bakurianis Andeziti, Didi Mitarbi, Patara Mitarbi, Sakochavi, Tsemi, Patara Tsemi, Daba, Timotesubani, Mzetamze, Balanta, Chirakhula, Gverdisubani, Vardevani, Machartsqali, Ghvtismshobeli, Tsinubanide, Gujaretix, Tsinubanide, Gujaretiix, Oviretix, Chitaxevi, Chobiskhevi, Tabatsxuri, Moliti, Tadzrisi, Dgvari, Sakire, Tba, Libani, Sadgeri, Qvibisi, Vardgineti, Zanavi, Kortaneti, Rveli, Tsikhisjvari

Siyosat 
Borjomi munitsipal assambleyasi ( gruz. ბორჯომის საკრებულო, Borjomi Sakrebulo ) — Borjomi munitsipalitetidagi vakillik organi boʻlib, har toʻrt yilda 33 nafar aʼzodan iborat. Oxirgi saylov 2021 yil oktyabr oyida bo'lib o'tdi. “ Gruzin orzusi ” partiyasi vakili Otar Arbolishvili mer etib saylandi.

Aholisi 
2021-yil boshiga kelib aholi soni 24 998 kishini tashkil qildi , bu 2014-yilgi aholini roʻyxatga olish bilan solishtirganda biroz pasaygan. Aholi zichligi har kvadrat kilometrga 21 kishiidan togri keladi. Aholining 60,1% urbanizatsiyalashgan aholi punktlarida (shahar yoki daba ) yashaydi.

Axalkalaki aholisining katta qismi (87%) gruzinlardir . Hozirgacha eng katta etnik ozchilik armanlardir (8,6%). Boshqa ozchiliklar orasida osetinlar (1,3%), yunonlar (1,2%), ruslar (1,1%), ukrainlar (0,3%) va minimal miqdordagi ozarbayjonlar, yahudiylar, ossuriyaliklar va abxazlar mavjud. Diniy nuqtai nazardan, aholining 94% dan ortig'ini Gruziya pravoslav cherkovi va 3,9% Arman Apostol cherkovi izdoshlari, undan keyin Iegova guvohlari (0,5%) va bir necha o'nlab katoliklar va musulmonlar .

Turizm va tarixiy joylar

Madaniy yodgorliklar 

 Yashil monastir
 Timotesubani monastiri
 Potoleti cherkovi
 Daba Avliyo Jorj cherkovi
 Pyotr qal'asi
 Dviri qal'asi

Tabiat 

 Borjomi-Xaragauli milliy bog'i
 Nedzvi milliy bog'i
 Lomis mta
 Kakhisi ko'li
 Tsero ko'li
 Meghruki darasi

Dam olish maskanlari 

 Borjomi
 Bakuriani
 Likani
 Mitarbi
 Ko‘xta
 Tsixisdjvari
 Tsemi
 Tsagveri

Yana qarang 

 Gruziyadagi munitsipalitetlar ro'yxati (mamlakat)

Havolalar 

 Borjomi munitsipaliteti veb-sayti ( 2022 yil fevralda faolsizlantirilgan )

Manbalar