Minsk milliy aeroporti

Minsk milliy aeroporti, ilgari Minsk-2  (; ), Belarusdagi asosiy xalqaro aeroport boʻlib, poytaxt Minskdan 42  km (26 mi) sharqda joylashgan. Geografik jihatdan Minsk viloyatining Smolevichskiy tumani hududida joylashgan, lekin maʼmuriy jihatdan Minskning Oktyabr tumaniga boʻysunadi. Aeroport Belarusning flagman aviakompaniyasi Belavia va TAE Avia, Genex va Rubystar Airways yuk tashuvchilari uchun hab boʻlib xizmat qiladi.

Tarixi

Dastlabki yillar 
Minsk-2 aeroportining qurilishi 1977-yilda boshlangan. 1979-yilda uzunligi 3640 m va kengligi 60 m boʻlgan yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi ishga tushdi. 1981-yilga kelib Minsk-2 aerodromi samolyotlarga xizmat koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻldi va aeroport 1982-yilda ochildi. Birinchi yoʻlovchi reysi Tupolev Tu-134 bilan amalga oshirildi.

1983-yil 1-iyulda SSSR Fuqarolik aviatsiyasi vazirligining qaroriga binoan Minskning ikkinchi qoʻshma aviatsiya diviziyasi tashkil etildi. Bu sana aeroportga asos solingan kun hisoblanadi.

1990-yillardan boshlab rivojlanish 
Muntazam parvozlar 1983-yilda boshlangan; 1990-yilga kelib yoʻlovchi tashish 2,2 million kishiga yetdi. 1991-yildan boshlab Sovet Ittifoqining parchalanishi va boshqa tegishli oʻzgarishlar tufayli parvozlar soni kamayishni boshladi. 1997-yilga kelib yoʻlovchilar soni 516 ming, 1998-yilda 480 ming, 2000-yilda atigi 400 ming kishini tashkil etdi. Sovet Ittifoqi parchalanganidan beri 2008-yilda Minsk milliy aeroporti birinchi million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi. Yoʻlovchilar oqimining sezilarli oʻsishi tufayli 2008-yil aeroport uchun muhim belgi boʻldi. 2019-yil may oyida 13L/31R ikkinchi uchish-qo‘nish yo‘lagi ochildi.

2020-yilda yoʻlovchilar soninng oʻsishi COVID-19 pandemiyasi tufayli toʻxtadi. Bundan tashqari, 2021-yilning may oyidan boshlab Belarusning barcha aviakompaniyalari, asosan Belavia, Ryanair 4978 reysi hodisasidan keyin yangi oʻrnatilgan sanksiyalar doirasida Yevropa Ittifoqiga kirishi taqiqlandi. Xuddi shunday, bir qancha Yevropa aviakompaniyalari, masalan, Lufthansa, mojaro tufayli Minsk xizmatlarini bekor qildi.

2021-yil 9-avgust kuni AQSh aeroport direktori Vyacheslav Xoronekoni SDN ro‘yxatiga qo‘shdi.

2021-yilgi chegara inqirozidagi roli 
2021-yilda aeroport Yevropa Ittifoqiga noqonuniy muhojirlik uchun asosiy markazga aylandi. Xabar qilinishicha, bir necha tungi aviakompaniyalar va ikkita sayyohlik agentligi aeroportning xalqaro zonasiga to‘liq kirish imkoniga ega bo‘lib, kelgan muhojirlarga yetib kelishi bilanoq viza beruvchi agentlik xizmatlarini taklif qila boshlagan. Qayd etilishicha, mazkur kompaniyalar aeroport xodimlari va rahbariyatining homiyligi ostida bo‘lgan, boshqa sayyohlik firmalarga esa haqiqiy sayyohlar uchun bunday xizmatlar ko‘rsatishga ruxsat berilmagan.

Vaziyat Belarusga xizmat koʻrsatuvchi aviakompaniyalarga ham taʼsir qildi. Davom etayotgan inqiroz tufayli Cham Wings Airlines Damashqdan parvozlarini qisqa muddatda toʻxtatdi va ular oddiy sayohatchilar va noqonuniy muhojirlarni ajrata olmasligini bildirdi. Ayni vaqtda, Turkish Airlines boshqa millatlarga mansub yoʻlovchilarga, masalan, Yaman va Iroqdan kelgan yoʻlovchilarga , Yevropa Ittifoqi (bilmagan holda) noqonuniy migratsiyada ishtirok etuvchi aviakompaniyalarga qarshi sanksiyalar qoʻllash bilan tahdid qilganidan soʻng Minskga chipta sotishni toʻxtatdi. Belavia, shuningdek, Turkiya hukumatining soʻnggi voqealar yuzasidan Yevropa Ittifoqini qoʻllab-quvvatlash qarori bilan Turkiya aeroportlaridan Belarusga parvozlar uchun ayrim fuqarolarga chipta sotishni toʻxtatdi. Hukumatlari oʻxshash koʻrsatmalarni eʼlon qilgan Oʻzbekiston va Dubaydan barcha reyslar uchun ham xuddi shunday boʻldi.

Terminal 
Minsk milliy aeroporti dastlab shafqatsiz arxitektura uslubida qurilgan, keyinchalik modernizatsiya qilingan va kengaytirilgan bir oz egilgan, toʻrt qavatli yoʻlovchi terminali binosidan iborat. Birinchi qavatda kelish zonasi joylashgan boʻlsa, ikkinchi qavatda 43 ta peshtaxta va 13 ta joʻnash darvozasi boʻlgan roʻyxatga olish zali mavjud boʻlib, ularning baʼzilari aviakoʻpriklar bilan jihozlangan. Samolyot zonasida odatiy dyuti-fri doʻkonlar, aeroport saloni va boshqa yoʻlovchilar uchun qulayliklar, shuningdek, Burger King franshizasi mavjud. Birinchi va uchinchi qavatlar asosan maʼmuriyat va texnik xizmat koʻrsatish uchun ishlatiladi.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar 
Quyidagi aviakompaniyalar Minskka va Minskdan muntazam va charter reyslarini amalga oshiradi:

Statistika

Yer usti transporti 
Aeroport Minskdan 42  km (26 mil) sharqda joylashgan va shahar bilan bepul (BY roʻyxatdan oʻtmagan avtomobillar uchun) avtomobil yoʻli bilan bogʻlangan. Terminal oldida bepul qisqa muddatli toʻxtash joyi mavjud. Minsk milliy aeroporti poytaxt bilan M2 avtomagistrali orqali bogʻlangan. Avtobus, poezd, taksi va avtoturargoh xizmatlari koʻrsatiladi. Aeroportga Markaziy avtovokzaldan joʻnaydigan 300E va 173E avtobuslari xizmat koʻrsatadi.

Baxtsiz hodisalar va falokatlar 

 1985-yil 1-fevralda Aeroflotning SSSR-65910 davlat raqamiga ega 7841-reysidagi Tu-134 AK samolyoti Leningrad Pulkovo aeroportiga parvoz qilgandan soʻng oʻrmonga qulab tushdi va 73 yoʻlovchidan 55 nafari va bortdagi 7 nafar ekipaj aʼzolaridan 3 nafari halok boʻldi.
 2003-yil 6-sentyabrda Eronning Kish Air aviakompaniyasiga tegishli Tu-154 samolyoti Tehrondan Kopengagenga yaqinlashayotgan paytda kuchli tuman ostida daraxtlarga urilgan. Samolyot bortidagi 38 yo‘lovchi va 4 ekipaj aʼzosidan hech biri jabrlanmagan.
 2009-yil 26-oktyabrda BAe 125 RA-02807 samolyoti yordamida boshqariladigan S-Air 9607 reysi Minsk milliy aeroportiga yaqinlashayotganda halokatga uchradi. Barcha uch ekipaj aʼzosi va ikkala yoʻlovchi halok boʻldi.
 2021-yil 23-may kuni Ryanairning 4978-reysi bortida 171 yo‘lovchisi bo‘lgan Boeing 737-8AS samolyoti yordamida Belarus havo hududida Afinadan Vilnyusga yo‘l olgan bo‘lsa, Litva havo hududiga yetib borishi oldidan Belarusning MiG-29 samolyoti tomonidan to‘xtatib qo‘yilgan. MiG-29 samolyotni Minsk milliy aeroportiga qoʻnishga majbur qildi. Qo‘ngandan so‘ng Belarus KGB yo‘lovchilardan ikki nafarini, muxolifat faoli Roman Protasevich va uning qiz do‘sti Sofiya Sapegani hibsga oldi. Boshqa yo‘lovchilarga yetti soatdan keyin Vilnyusga jo‘nab ketish uchun samolyotga qayta o‘tirishga ruxsat berildi.

Yana qarang 

 Sobiq SSSRdagi eng band aeroportlar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 
 
 Current weather for UMMS at NOAA/NWS
 Accident history for MSQ at Aviation Safety Network

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Belarus
Belarus aeroportlari