MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Normat qiziq sulolasi

Normat qiziq sulolasi - qoʻqonlik qiziqchilar. 1) Normat qiziq (laqabi Mulla, Ogʻzi katta, 1849 — Qoʻqon — 1919) — Zokirjon qiziqchinint toʻdasida katta qiziqchilardan taʼlim olib, ish boshlagan. Tuda bilan birga Fargʻona vodiysi boʻylab va Sharqiy Turkistonda tomosha koʻrsatgan. Zokirjon qiziq vafotidan keyin Qoʻqonga qaytib oʻz toʻdasini tuzgan. Toʻdada uning rahbarligida Roʻzi gov, Ismoil xoʻroz, Loʻm-loʻm Mamajon (Muhammad Kunduzov), Azim bola, Boymat qiziq, Shomat qiziq kabi kulgu ustalari ijod qilishgan. Normat qiziq ularga ham ustozlik, ham kor-farmonlik qilgan. Katta qiziklarning "Hoji kampir", "Qalandarlar", "Attorlik", "Bola oʻqitish", "Mudarris", "Mamayusuf", "Ketmon tilash", "Yogʻoch polvon" kabi anʼanaviy komediyalarini yangi sharoitlarga moslab tiklagan, ijro etgan. U 360 ta qiziqchilik to-moshasini bilgan va bir yil davomida har kuni yangi tomosha koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻlgan ekan.

2) Poʻlatjon qiziq (1907 — Qoʻqon — 1960) — Normat qiziqning oʻgʻli. Otasining va u rahbarlik qilgan qiziqchilar toʻdasining tomoshalarini kuzatgan, oʻzlashtirgan, otasi uning qiziqchi boʻlishiga monelik qilishiga qaramay nihoyatda iqtidorli qiziqchi boʻlib yetishadi. Hamid ogʻiz, Komilqori qiziq Qulijonov bilan qamkorlikda qiziqchilik qilgan. 30-yillarda Aʼzam qiziq toʻdasida, urush yillari va keyin Aka Buxor toʻdasida faoliyat koʻrsatgan. "Afgʻon tabib", "Oʻlik sotdi", "Hammol", "Bedana oʻyini" kabi komediyalarda oʻynagan, hamtoʻdalari bilan lapar, askiya aytishgan. Toshkentda (1932, 1937), Moskvada (1937) oʻtgan dekada va koʻriklarda qatnashgan. "Saodatxon" nomli yangi ogʻzaki komediyaning yaratilishi va ijrosida Poʻlatjon qiziqning xizmati katta. 3) Joʻraxon askiya Poʻlatov (1934.10.6, Qoʻqon)— qiziqchi, askiyachi. Poʻlatjon qiziqning oʻgʻli. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist (1999). Bolaligida otasi va boshqa qiziqchilar ijodini kuzatgan, cholgʻular (dutor, tanbur, rubob, doira) chalishni, ashula aytishni oʻrgangan. "Mamayusuf", "Toʻn oʻgʻrisi", "Saodatxon" kabi komediyalarni ijro etishda qatnashgan. Kulgi sanʼatida oʻz yoʻli, oʻz uslubini topishga intilib, musiqiy qiziqchilik bilan shugʻullangan; mashhur ashulachilarga muqallidlar yaratgan. Hayotdan olingan kulgili voqealar, antiqa voqeahodisalar asosida kulki-hikoya va latifalar toʻqib tomoshabinni kuldi-rib kelgan. Qiziqchilikda Muhiddin qiziq Darveshov bilan tortishgan. Ayniqsa, mustaqillikdan soʻng askiya sanʼatida katta yutuklarga erishdi. U andijonlik Hasanboy Sultonov, margʻilonlik Mamasiddiq Shirayev, Hoshimjon Hakimov, qoʻqonlik Yoʻldoshxon Nosirov, Neʼmatjon Toshmatov bilan birga Navroʻz va Mustaqillik bayramlari tomoshalarida faol qatnashib kelmoqda. Qiziqchi va askiyachi sifatida soʻzning mazmunli, tagdor, oʻynoqi, jozibador boʻlishiga, ravon va dona-dona jaranglashiga intiladi. U shuningdek, Hamza nomidagi Qoʻqon musiqali drama teatrining aktyori hamdir.

Muhsin Qodirov.

Manbalar
Ronald George Wreyford Norrish

Ronald George Wreyford Norrish (1897.9.1, Kembrij — 1978.7.6) — ingliz fizik-kimyogari. Kembrij universiteti professor (1937-yildan). Asosiy ilmiy ishlari oʻta tezkor kimyoviy reaksiyalarni impuls usullari bilan tadqiq qilishga oid. Yorugʻlik nuri taʼsirida ketonlarning parchalanishini (Norrish reaksiyasi) topgan (1936—38). J.Porter bilan hamkorlikda impulsli fotolizning birinchi qurilmasini yasagan (1950). Benzinga tetraetil qoʻrgʻoshin qoʻshilganda peroksidlar — spontan yonish markazlarining qaytarilishi natijasida detonatsiyaning yoʻqolishini aniklagan. Nobel mukofoti laureati (1967, J.Porter va Manfred Eigen bilan hamkorlikda).

Manbalar 

Olimlar
Kimyogarlar
1897-yilda tugʻilganlar
1978-yilda vafot etganlar
9-yanvarda tugʻilganlar
7-iyunda vafot etganlar
Douglass North

Douglass North (1920.5.11, Kembrij, Massachusets shtati — 2015.23.11, Benzonia, Michigan shtati) — amerikalik iqtisodchi. Sietl (1960—83) va Sent-Luisdagi Vashington universiteti professor (1983-yildan). N. Yevropa va AQSH iqtisodiy rivojla-nishida institutsional omillarning ahamiyatini tadqiq etgan. Institutsional tuzilmalarning iqtisodiy bi-timlar va harajatlar tavsifini belgilab berishini, alohida xoʻjalik subʼyektlarining iqtisodiy faoliyatga kirishish imkoniyatlari va afzalliklari masalalarini asoslab berdi. Tarixiy hodisalarni oʻrganishda iqti-sodiy nazariya va miqdoriy usullarni qoʻllash boʻyicha tadqiqotlari muhim oʻrin tutadi. Nobel mukofoti laureati (1993; Robert Fogel bilan birgalikda).

Manbalar 

Olimlar
Iqtisodchilar
1920-yilda tugʻilganlar
2015-yilda vafot etganlar
5-noyabrda tugʻilganlar
23-noyabrda vafot etganlar
John Howard Northrop

John Howard Northrop (1891.5.6, Yonkers, Nyu-York shtati — 1987.27.5) — amerikalik biokimyogar olim. Kaliforniya universiteti professor (1949-yildan). Ilmiy ishlari fermentativ reaksiyalar kinetikasi va mexanizmi hamda fermentlar xossalarini oʻrganishga oid. Ilk bor sof kristall holdagi pepsin enzimi (1930), tripsin (1932) va boshqalarni, shuningdek, difteriyaga qarshi antitoksinni (1941) ajratib olgan. Nobel mukofoti laureati (1946, U.M.Stenli bilan hamkorlikda).

Manbalar 

Olimlar
Kimyogarlar
1891-yilda tugʻilganlar
1987-yilda vafot etganlar
5-iyunda tugʻilganlar
27-mayda vafot etganlar
20-asr amerikalik olimlari
Noruda foydali qazilmalar

NORUDA (NOMETALL) FOYDALI QAZILMALAR — sanoat va qurilishda tabiiy holatda yoki turli xil ishlov berilgandan keyin foydalaniladigan, shuningdek, ulardan nometall elementlarni yoki ularning birikmalari ajratib olinadigan yonmaydigan qattiq togʻ jinslari yoki minerallar. Ulardan kompleks foydalanish mumkin. Noruda foydali qazilmalarq. turi yuzdan ziyod. Qazib olish va ulardan foydalanish boʻyicha eng muhim xom ashyolar qatorida turadi. Noruda foydali qazilmalarq.ning hozirga qadar sistemalashtirilgan yagona tasnifi yoʻq. Odatda foydalanish sohasiga qarab 4 guruhga boʻladilar: konchilik-kimyo hom ashyosi — apatit, galit, tugʻma oltingugurt, oltingugurt kolchedani, barit, tabiiy tuz va boshqa (bularning aksariyatidan mineral oʻgʻit ishlab chikariladi); konchilik-metallurgiya xom ashyosi — oʻtga chidamli materiallar ishlab chiqarish, flyus si-fatida ishlatiluvchi qoliplash materiallari (gil va qumlar); qurilish materiallari — noruda qurilish ma-teriallari, keramika va shisha xom ashyosi, bogʻlovchi materiallar uchun xom ashyo, mineral boʻyoklar, issiklik va shovqin oʻtkazmaydigan materiallar; nometall ruda xom ashyosi — texnik kristallar (olmos, pyezokvars, Islandiya shpati, muskovit, agat va boshqalar), qimmatbaho va zebu ziynat buyumlari yasashda ishlatiladigan toshlar (zargarlik olmosi, zumrad, yoqut, topaz, malaxit, feruza, kahrabo va boshqalar); bu toifaga yana, odatda, asbest, talk, grafit, korund, najdakni ham kiritadilar. Texnika taraqqiyoti jarayonida Noruda foydali qazilmalarq. tarkibiga tobora yangi togʻ jinslari va minerallar qoʻshilib bormoqda.

Manbalar
Noruda qurilish materiallari sanoati

Noruda qurilish materiallari sanoati — q. Kurilish materiallari sanoati.

Manbalar
Norfolk

Norfolk — AQShning shim.-sharkiy qismidagi shahar. Atlantika okeani sohilida, Virginiya shtatida. Aholisi 234,4 ming kishi (2000). Xempton-Rode qoʻltigʻi sohilidagi port. Kemasozlik (jumladan, harbiy kemalar), neftni kayta ishlash, tayyor qismlardan avtomobil yigish, kimyo, oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Mineral oʻgʻitlar ishlab chiqariladi. Harbiy dengiz bazasi. Shaharga 1688-yilda asos solingan.

Manbalar

Virginia shaharlari
Fayzulla Norxoʻjayev

Fayzulla Xoʻjayevich Norxoʻjayev (1911.25.11, Chust tumani Qiziltepa qishlogʻi — 1983.25.5, Toshkent) — harbiy arbob, general-leytenant (1972). 1927-yildan armiya safida. Norxoʻjayev Oʻrta Osiyo birlashgan harbiy bilim yurtini (1931), Bosh shtab harbiy akademiyasini (1959) tugatgan. Xasan koʻli va Xalxin-Gol daryosi boʻyidagi janglarda ishtirok etgan (1938—39). Ikkinchi jahon urushi yillarida Janubiy-Gʻarbiy, 3-Ukraina va 1-Belorussiya frontlarida jang qilgan. Urushdan keyin tankka qarshi qiruvchi artilleriya brigadasi (1946—52), alohida oʻqchi brigada, motooʻqchi diviziya artilleriyasi qoʻmondoni. Shim. qoʻshinlar guruhining raketa qoʻshinlari va artilleriyasi boshligʻi oʻrin-bosari (1961—64), Turkiston harbiy okrugi qoʻshinlari qoʻmondoni oʻrinbo-sari (1964-73), 197482-yillarda Oʻzbekiston tarix va madaniyat yodgorliklarini saqlash jamiyati respublika boshkarmasi Prezidiumi raisining 1-oʻrinbosari. Urush faxriylari qoʻmitasi Toshkent shoʻʼbasi raisi (1982-yildan). N. "50 yil jangovar safda" asari (1982) muallifi. Toshkent koʻchalaridan biri N. nomi bilan atalgan.

Manbalar
Qodir Norxoʻjayev

Qodir Norxoʻjayev (1907.15.12, Toshkent) — oʻzbek geodezist olimlaridan. Oʻzbekistonda geodeziyaning rivojlanishiga samarali hissa qoʻshgan. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1974), texnika fanlari nomzodi (1940). 1938-yildan 1988-yilgacha Toshkent temir yoʻl transpor-ti muhandislari institutida assistent (193844), dotsent (1944-yildan), kafedra mudiri (1955-yildan). Ilmiy ishlari geodeziya tarixiga, muqandislik geodeziyasiga, umumiy geodeziyaga oid. Geodeziya fani boʻyicha "Injenerlik geodeziyasi" darsligi (1984), oʻndan ortiq uslubiy qoʻllanmalar muallifi.

Manbalar 

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Saidmaqmud Norqoʻziyev

Saidmaqmud Norqoʻziyev (1883 - Qoʻqon — 1967.27.12) — naqqosh, boʻyama naqsh ustasi; Fargʻona naqqoshlik maktabini yaratgan. Hunarni otasi usta Norqoʻzi Nurmatovdan oʻrgangan. Otasi va usta naqqosh Muhammad Soli rahbarligida ishlagan, turar joy, masjidlarni bezashda qatnashgan. 1903-yildan mustaqil usta. Qoʻqon, Andijon (Mamajon mingboshining uyi), Margʻilon, Oʻsh, Jalolobod (Barot hoji uyi, Matqosim masjidi) va boshqa joylarda shuhrat qozongan; klub, choyxona, madaniyat saroylarini bezagan. Toshkentdagi Navoiy teatri binosining Fargʻona zalini bezagan ustalarga rax.barlik qilgan, teatr sahna pardasi uchun naqshlarning chizmasini yaratgan. Meʼmoriy yodgorliklarni taʼmirlashda faollik koʻrsatgan, jumladan, Quqondagi Xudoyorxon oʻrdasini taʼmirlashda qatnashgan (40—50-yillar). N. yaratgan naqshlarida ranglar uygʻunligiga erishgan: naqsh zaminida zangori, bargi karam (yashil), qizil ranglar, naqshlarda hamma ranglardan foydalangan, tilla hal ishlatgan.

N. yaratgan naqsh mujassamotlari respublika va xalqaro koʻrgazmalarda namoyish etilgan. N. koʻplab shogirdlar tayyorlagan. Shulardan oʻgʻli Said-ahmad Mahmudov Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademigi.

Manbalar
An Nosir Lidinilloh

Nosir — abbosiylardan boʻlgan xalifa (1180—1225). N. davrida xalifalik bilan saljuqiylar, xorazmshohlar oʻrtasidagi ziddiyat yanada avj oldi. Saljuqiy sultonlar Bagʻdodda xutba oʻqilayotgan vaqtda ularning ham nomi qoʻshib oʻqilishi lozimligini xalifalikdan katʼiy talab qilganlar. N. buni kati-yan rad etgan. Xorazmshoh Takash 1194-yil saljuqiylarni yenggach, ushbu talabni qoʻygan. Uning oʻgʻli Muhammad xorazmshoh ham otasi izidan borgan va 1217-yil qurol kuchi bilan Bagʻdodni olishga harakat etgan, birok, yurish muvaffaqiyatsiz tugagan. Jaloliddin Manguberdi ham N.ga qarshi boʻlgan. Xalifa N.ningxalq orasida obroʻi past edi. Xalifa sultonlardan oʻzinigina emas, balki va-zirini ham izzat-ikrom qilishlarini talab etgan. N. musulmon olamida xususiy yer mulki yoʻq, chunki barcha yerlar "amiral moʻminin" (xalifa)ga tegishli deb eʼlon qilgan. N. oʻz raqiblari bilan kurashda har qanday vositadan qaytmagan, uning aygʻoqchilari hamma yerda izgʻib yurishardi, oʻzi esa kechalari kiyimini oʻzgartirib Bagʻdodni kezardi. U davlat xazinasi uchun yangidan-yangi soliqlar, toʻlovlar oʻylab topishga mohir edi.

Manbalar
Jamol Abdul Nosir

Jamol Abdul Nosir (; 15-yanvar 1918, Iskandariya, Asyut viloyati Bann Mur qishlogʻi — 28-sentabr 1970, Qohira) - Misr Arab Respublikasining davlat va siyosiy arbobi, 1939 yil harbiy bilim yurtini, 1942 yil harbiy-shtab kollejini tugatgan. 1948— 1949 yillardagi Arab—Isroil urushi ishtirokchisi, "Ozod zobitlar" tashkilotini tuzib inqilobiy harakatga rahbarlik qilgan. N. Inqilobiy kengashning avvalo rais oʻrinbosari, soʻng raisi, 1952—56 yillarda Misr Bosh vaziri oʻrinbosari, Ichki ishlar vaziri, Bosh vaziri boʻlgan. 1956 yil iyun — 1958 yil fevralda Misr prezidenti. 1956 yil Misr xalqining ingliz-fransuz-isroil agressiyasiga qarshi kurashiga boshchilik qilgan. 1958 yil N. rahbarligida Misr bilan Suriya qoʻshilib, Birlashgan Arab Respublikasi (BAR) vujudga keldi. N. 1958 yil BAR prezidenti, 1963 yil Arab sotsialistik ittifoqining raisi, 1956 yildan BAR qurolli kuchlari bosh qoʻmondoni. 1961 yilda Suriyani BARdan ajralib chiqishi N.ning umum millatparvarlik siyosatiga hamda 1967 yildagi Isroil bilan boʻlgan "olti kunlik urush"da Misr armiyasining yengilishi N.ning siyosiy mavqeiga sezilarli zarba bergan.

Manbalar 

1918-yilda tugʻilganlar
1970-yilda vafot etganlar
15-yanvarda tugʻilganlar
28-sentabrda vafot etganlar
Nosir Hisrav

Nosir Xisrav (toʻliq ismi: Abu Muʼiniddin Nosir Xisrav al - Qubodiyoniy) (1004, Qubodiyon — 1088, Badaxshon) — fors-tojik shoiri, mutafakkiri. Boshlangʻich maʼlumotni oʻz qishlogʻida olgan, keyin Marv va Balx madrasalarida tahsilni davom ettirgan. Mahmud Gʻaznaviy va uning oʻgʻli Masʼud saroyida mirzalik qilgan, soliq mahkamasini boshqargan. U 7 yil (1045—52) davomida Eron, Ozarbayjon, Armaniston, Suriya, Misr, Arabiston, Iroq mamlakatlarini kezib chiqadi. Uning "Safarnoma" asari shu sayohat natijasida yaratilgan. Adolatli hukmdorlar tufayli osoyishta va farovon shaharlarni koʻrgan Nosir Xisrav keyinchalik oʻz asarlari orqali odil podshoh g'oyasini ilgari suradi.

Misrda 3 yil yashab, fotimiylar tariqatiga kiradi va ismoiliylar maslagini qabul qiladi. Fotimiylar butun dunyoni egallashni maqsad qilib, uni 12 jazira (orol)ga boʻlgan edilar. Nosir Xisrav Xuroson boʻyicha jazira boshligʻi — Hujjat etib tayinlanadi (baʼzi sheʼrlarida "Hujjat" taxallusini ham qoʻllagan). Keyinchalik, 1052 - yilda Balxga qaytgan Nosir Xisrav bu yerda ismoiliylik gʻoyalarini qizgʻin targʻib-tashviq qila boshlaydi. Bu harakati uchun shoir shialik va kofirlikda ayblanib, oʻlimga hukm qilinadi. Shundan soʻng u qolgan 25 yillik umrini Badaxshonda — Hazrati Sayyid qishlogʻidagi Yumgʻon darasida oʻtkazadi. Uning daʼvatlari natijasida bu yerda ismoiliylar jamoasi vujudga keladi. Maqbarasi asrlar davomida ziyoratgohlardan biri boʻlib, mahalliy aholi tomonidan "Mozori Shoh Nosir" deb atalgan.

Asarlari
Nosir Xisrav 
 "Safarnoma", 
 "Zod ul-musofirin", 
 "Vajhi din", 
 "Saodatnoma", 
 "Roʻshnoinoma", 
 "Xon ul-ixvon", 
 "Boʻston ul-uqul", 
 "Dalil ut-mutahayyirin",
 "Jomeʼ ul-hikmatayn", 
 "Risola dar javobi 99 savoli falsafi", 
 "Kushoyish va rahoyish" kabi koʻplab sheʼriy va nasriy asarlar yaratgan. 
U fors-tojik va arab tillarida ikki devon ham tuzgan, lekin arab tilidagi devonining tafsiri hozirgacha nomaʼlum. Shoirning qasida, gʻazal, qitʼa va ruboiylarini oʻz ichiga olgan, 12 ming misradan iborat forsiy devoni esa Eronda bir necha marta chop etilgan.

Dunyoviy ilmlarni chuqur oʻzlashtirgan Nosir Xisrav hur fikrli kishi boʻlgan. Olam va Odam mohiyati toʻgʻrisida aql vositasida falsafiy fikr yuritgan. Dunyoning nomukammalligi, inson tabiatining noqisligi xususida "Xudo bilan munozara" degan sheʼr ham yozgan. Ijodi orqali adolatsiz zamon, johil va manfaatparast kishilarni tanqid qilib, mehnatkash dehqonni, kosibu hunarmandni, ilm sohiblarini ulugʻlagan, insoniy kamolotga daʼvat qilgan. Uning hur fikrlari oʻzidan keyingi ijodkorlar, jumladan, Umar Xayyomga kuchli taʼsir koʻrsatgan.

Nosir Xisrav asarlari dunyoning koʻplab tillariga tarjima qilingan. Bir nechta sheʼrlari, "Saodatnoma" masnaviysidan parchalar va "Safarnoma" asari M. Muinzoda, Sh. Shomuhamedov, Gʻ. Karimlar tomonidan oʻzbek tiliga oʻgirilgan.

Manbalar 
 Safarnoma, T., 2003.

Adabiyot 
 Bertels A.Ye. Nasir-i Xosrav i ismailizm, M., 1959; 
 Samarqandiy D., Shoirlar boʻstoni, T., 1981.
Abdulla Nosirov

Abdulla Nosirov (1899-yil 6-dekabr, Toshkent, Turkiston general-gubernatorligi — 1987-yil, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, bibliograf, xattot, manbashunos.

Biografiyasi 
Abdulla Nosirov 1889-yil 6-dekabrda Toshkentning Mahsidoz mahallasida sahhof oilasida tavallud topgan. Toshkentning Koʻkaldosh va Beklarbegi madrasalarida tahsil oladi. Koʻkaldosh madrasasida mudarrislik qilgan bobosi shoir va xattot Sirojiddin mahdum Sidqiy Mirzohid oʻgʻli Xondayliqiy ustozligida xattotlik sanʼatini, arab va fors tillarini oʻrgangan. 1922—1940-yillarda Toshkent shahar va tuman kutubxonalarida, 1940—1943-yillarda hozirgi Oʻzbekiston milliy kutubxonasining sharq qoʻlyozmalari boʻlimida ishlagan. 1943—1987-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti ilmiy xodimi. 1987-yilda vafot etgan.

Ilmiy faoliyati 
Abdulla Nosirov sharqshunoslik institutidagi qoʻlyozma va bosma kitoblar boʻyicha Oʻrta Osiyo olimlari, shoirlari (jumladan, Al-Xorazmiy, Forobiy, Ibn Sino, Beruniy, Ulugbek, Navoiy, Bobur, Fuzuliy, Muqimiy, Furqat) hamda oʻlka va shaharlar haqida bibliografik maʼlumotlar toʻplagan, ularga koʻrsatkichlar tuzib, mavzusiga koʻra, sohalarga taqsimlab chiqqan. Oʻrta Osiyo xalqlari madaniyati, tarixi va boshqalarga oid bir kancha ilmiy risolalar, jumladan, tarix fanlari doktori, professor Ilyosiddin Gʻozi oʻgʻli Nizomiddinov, filologiya fanlari doktori Abdusodiq Irisovlar bilan hammualliflikda „Oʻrta Osiyolik qirq olim“ (1961), tarix fanlari nomzodi Quvomiddin Munirov va Abdusodiq Irisov bilan hammualliflikda „Toshkent tarixida baʼzi siymolar“ (1983), Quvomiddin Munirov bilan hammualliflikda „Alisher Navoiy qoʻlyozma asarlari katalogi“ (1970), filologiya fanlari nomzodi Hamidulla Hikmatullaev bilan hammualliflikda „Ali Qushchi“ (1964) va „Ahmad Fargʻoniy“ (1968) nomli asarlar muallifi. „Oʻrta Osiyolik qirq olim“ va „Toshkent tarixida baʼzi siymolar“ asarida 70 dan koʻp olimlarning hayoti va ijodiy faoliyati haqida maʼlumotlar berilgan, „Alisher Navoiy qoʻlyozma asarlari katalogi“ asarida Navoiyning hayot davridan XX asr boshlarigacha koʻchirilgan 450 qoʻlyozma asarlari toʻgʻrisida muhim maʼlumot keltirilgan. Xattot sifatida toshkentlik tarixchi Muhammad Solih Qoraxoʻja oʻgʻlining „Tarixi jadidan Toshkand“ nomli qoʻlyozma asarini koʻchirgan. Mirzo Ulugʻbek haqida batafsil maʼlumot beruvchi 500 sahifali bibliografiya, Forobiy va Ibn Sinolarning hayoti va ijodiga oid 600 ga yaqin qoʻlyozma va nashrlar manbalar roʻyxati berilgan bibliografiyani tuzib chiqqan. 1964-yildan boshlab tarix, adabiyot, sanʼat va boshqa sohalarga oid maʼlumotlar mavjud boʻlgan „Qizil Oʻzbekiston“, „Sovet Oʻzbekistoni“, „Toshkent haqiqati“, „Toshkent oqshomi“, „Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati“ gazetalarning 2600 nusxasini toʻplab, muqovalatib, maxsus mundarija yozib, institut qiroatxonasiga topshirgan.

Mukofotlari 
„Hurmat belgisi“ ordeni, „Mehnat faxriysi“ medali bilan mukofotlangan.

Manbalar 

	

Toshkent madrasalarida mudarrislik qilganlar
Koʻkaldosh madrasasida mudarrislik qilganlar (Toshkent)
Oʻzbekiston olimlari
Xattotlar
1987-yilda vafot etganlar
Poʻlatjon Nosirov

Poʻlatjon Xayrullayevich Nosirov (1948.6.1, Urgut shahri - 1999.15.9, Toshkent) — iqtisodchi olim, Oʻzbekiston qishloq xujaligi Fanlar akademiyasi akademik (1992), iqtisod fanlari doktori (1987), professor (1991). Toshkent xalq xujaligi institutini tugatgan (1970). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Iqtisodiyot institutida ilmiy xodim (1972—75), ilmiy kotib, boʻlim bosh-ligʻi, direktor oʻrinbosari (1975— 90), Oʻzbekiston Respublikasi Davlat rejalashtirish qoʻmitasi raisining oʻrinbosari (1990—92), Oʻzbekiston moliya vazirining 1-oʻrinbosari (1992—93), Istiqbolni belgilash va statistika davlat qoʻmitasi raisining 1-oʻrinbosari (1993—94), shu qoʻmita Bosh hisoblash markazining Bosh direktori (1994), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devonida Bosh maslahatchi — Tahlil va axborot markazining rahbari (1994—96), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasida 1-prorektor (1996—97), 1998-yildan Bank va moliya akademiyasi moliya kafedrasi mudiri. Ilmiy ishlari Oʻzbekistonda tovar-pul munosabatlari, narxlarning shakllanishi, rejalashtirish hamda marketing muammolariga bagʻishlangan.

Manbalar
Temurjon Nosirov

Temurjon Xayrullayevich Nosirov (1941.25.7, Toshkent viloyati Zangiota tumani) — energetik olim. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (2000). Texnika fanlari doktori (1989), professor (1990), Toshkent politexnika institutini tugatgan (1963). Shu intda dotsent, professor (1963 —95); "Elektr stansiyalari" kafedrasining mudiri (1980-95), 1995-yildan "Oʻzbekiston energomarkazi"ning bosh direktori, ToshTU energetika fakulteti professor, "Elektroenergetika" yoʻnalishining ilmiy rahbari. Ilmiy ishlari elektroenergetika tizimlarning turli rejimlari tahlili uchun nazariy umumlashtirilgan modellari va algoritmlariga hamda avtomatlashtirilgan dispetcherlik boshqaruvi tizimlariga bagʻishlangan.

Manbalar 
 Lineynie raschetnie modeli setey elektricheskix sistem, T., 1982; Osnovi teorii i rascheta ustanovivshixsya rejimov elektricheskix sistem, T., 1985; Ustanovivshiyesya rejimi elektroenergeticheskix sistem i ix optimizatsiya, T., 1999.

Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademiklari
Ubaydulla Nosirov

Ubaydullo Ibodullayevich Nosirov (1935-yil 18-fevral, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — davlat arbobi, professor, olim, qishloq xo‘jaligi fanlari doktori.

Biografiyasi 
Ubaydulla Nosirov 1957-yilda Samarqand qishloq xoʻjalik institutini tamomlaydi. U 1957-yildan—1960-yilgacha — Zomin tumani fermerlar uyushmasi chorvadori bo‘lib, keyin 1960—1963-yillarda O‘zbekiston chorvachilik ilmiy-tadqiqot instituti aspiranti, 1968—1969-yillarda — O‘zbekiston chorvachilik ilmiy-tadqiqot instituti laboratoriya mudiri vazifasida faoliyat yuritadi. Shuningdek, u 1984—1989-yillarda — O‘zbekiston chorvachilik ilmiy-tadqiqot instituti direktori, 1989—1998-yillarda — O‘zbekiston chorvachilik ilmiy-tadqiqot instituti urug‘chilik ishlab chiqarish birlashmasi bosh direktori lavozimlarida ishlab keladi.  

Ubaydulla Ibodullayevich 1998—1999-yillarda — O‘zbekiston chorvachilik ilmiy-tadqiqot instituti plemelita ishlab chiqarish birlashmasi „Go‘sht ishlab chiqarish va qayta ishlash texnologiyasi“ kafedrasi mudiri. 1999-yildan to bugungi kungacha — Toshkent davlat agrar universiteti zootexnika kafedrasi professori.  

Kompozitsiyalar:

O‘zbekistonda mahalliy yaxshilanmagan qoramollarning go‘sht mahsuldorligini zavod zotlari bilan chatishtirish orqali oshirish: dissertatsiya … qishloq xo‘jaligi fanlari nomzodi: 06.00.00. — Toshkent, 1965. — 230 b.: kasal.
Oʻzbekistonda mol goʻshti yetishtirishni koʻpaytirish va goʻshtli chorvachilikni yaratish usullari: dissertatsiya … qishloq xo‘jaligi fanlari doktori: 06.02.04 — Toshkent, 1973. — 400 b.: kasal.
Issiq iqlim zonalarida mol goʻshti ishlab chiqarish U. Nasyrov. — Toshkent: O‘zbekiston, 1985. — 160 b.: kasal.; 20 sm
O‘zbekiston majmualarida go‘shtli qoramol yetishtirish texnologiyasini takomillashtirish: Sharh / U. N. Nosyrov. — Toshkent: O‘zNIINTI, 1983. — 46 b.: kasal.; 20 sm — (Koʻrib chiqish. xabar bering. / NII NTI va texnologiya. -ekon. tadqiqot O‘zbekiston SSR Gosplani).
Go‘sht yo‘nalishidagi qoramollarni ko‘paytirish va go‘sht yetishtirishni intensivlashtirish / U. N. Nosirov, Sh. K. Kamolov. — Nukus: Qoraqalpogʻiston, 1984. — 92 b.; 20 sm

Mukofotlari 
Nosirov 1971-yilda"Shon-sharaf belgisi" ordeni bilan taqdirlanadi va O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan fan arbobi (1995) hisoblanadi.

Manbalar 

Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Yashayotgan insonlar
1935-yilda tugʻilganlar
18-fevralda tugʻilganlar
Elyor Nosirov

Elyor Rasulovich Nosirov (1953.22.9, Toshkent) — Oʻzbekiston xalq artisti (2003). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1974). 1974— 87 yillar Hamza teatrida, 1987-yildan Abror Hidoyatov nomidagi drama teatrida aktyor. Shufterle (Shiller, "Qaroqchilar") sahnadagi ilk obrazi. Nodir (E. Vohidov, "Oltin devor"), Ilhom (U. Umarbekov, "Shoshma quyosh"), Rahmatilla (Uygʻun, "Ibn Sino"), Iskandar (Navoiy, "Iskandar"), Otello (U. Shekspir, "Otello"), Qoriishkamba (S. Ayniy, "Buxoro"), Mehmonxoʻjayev (R. Bobojon, "Togʻa-jiyanlar") va boshqa rollarni ijro etgan. N. televizion va videofilmlar, telepostanovkalarda ham rollar ijro etgan ("Qirolning dil xushi", "Vafodor", "Bahs", "Bir fojia izidan", "U Romeo emas", "Soʻnggi oʻq", "Xolisxon", "Koʻngil koʻchalari", "Neyron operatsiyasi", "Qirq togʻoraning qirq nogʻorasi" va boshqalar). N. dublyaj sanʼatining yetakchi aktyorlaridan.

Manbalar 

Oʻzbekiston xalq artistlari