MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Ro‘zimurod Choriyev

Ro‘zimurod Qoʻngʻirotovich Choriyev (1963-yil 5-fevral, Surxondaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori (2020), professor.

Biografiyasi
Ro‘zimurod Choriyev 1963-yil 5-fevral Surxondaryo viloyatida tugʻilgan. 1980—1985-yillarda Muzrabod tumanidagi qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalashtirish texnikumida oʻqigan. 1985—1990-yillarda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutida tahsil olgan. Mutaxassisligi muhandis-pedagog. 1990—1992-yillarda institutning yoshlar tashkiloti kotibi, kasaba uyushmasi qo‘mitasi raisi o‘rinbosari, 1992—1995-yillarda „Yoshlik“ talabalar shaharchasi hokimi, 1995—1998-yillar Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutning tarbiyaviy ishlar bo‘yicha prorektori, 1998—2004-yillarda O‘zbekiston Respublikasi  Oliy va o‘rta maxsus ta’limi vazirligi o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi boshqarmasi boshlig‘i, Toshkent shahar o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi boshqarmasi boshlig‘i o‘rinbosari, O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi axborot tahlil va tashkiliy ishlar bosh boshqarmasi boshlig‘i, 2004—2005-yillarda „Uzluksiz ta’lim“ ilmiy metodik jurnali bosh muharriri o‘rinbosari, 2005—2011-yillarda „Yoshlik“ talabalar shaharchasi hokimi, 2011—2013-yillarda O‘zbekiston Milliy universiteti dotsenti, 2013—2017-yillarda Toshkent viloyati xalq ta’limi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti rektori, 2017—2019-yillarda Surxondaryo viloyatining yoshlar siyosati, ijtimoiy rivojlantirish va ma’naviy-ma’rifiy ishlari bo‘yicha o‘rinbosari lavozimida faoliyat yuritgan. 2019-yildan „Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti“ Milliy tadqiqot universiteti yoshlar masalalari va ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha prorektori.

Oilasi
Rafiqasi Jamilaxon Choriyev. 3 nafar farzandi bor.

Ilmiy faoliyati
Ro‘zimurod Choriyev 1998-yilda „Injener-pedagoglarning kasbiy-metodik malakalarini shakllantirish“ mavzusida nomzodlik, 2020-yil „Kasb  ta’limi mutaxassislarini dual tizimi asosida kasbiy faoliyatga tayyorlash metodikasini takomillashtirish (Texnika oliy ta’lim muassasalarida „Kasb ta’limi“ yo‘nalishi misolida) mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 5 ta monografiya, 10 ga yaqin uslubiy ishlanma va risolalar, 100 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi.

Mukofotlari
 „Shuhrat“ medali sohibi;
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 10 yil“ esdalik nishoni (2001);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 15 yil“ esdalik nishoni (2006);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 20 yil“ esdalik nishoni (2011);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 30 yil“ esdalik nishoni (2021);
 „O'zbekiston Konstitutsiyasiga 25 yil“ esdalik nishoni (2017);
 „O'zbekiston Konstitutsiyasiga 30 yil“ esdalik nishoni (2022).

Manbalar 

Surxondaryo viloyatida tugʻilganlar
Oʻzbekiston olimlari
Fan doktorlari
Professorlar
Bronza buqa

Bronza buqa, Sitsiliya buqasi yoki Falaris buqasi sifatida ham tanilgan bronzadan yasalgan qiynoq buqasi, qadimgi Yunonistonda ishlab chiqilgan qiynoq va qatl qurilmasi edi. Diodor Sikulusning hikoya qilishicha, Bibliotheca historica da hikoya qilib, Afinalik Perilaus (yoki Perillus) jinoyatchilarni qatl qilishning yangi vositasi sifatida Sitsiliyadagi Akragas zolim Phalarisga uni ixtiro qildi va taklif qildi. Aytishlaricha, buqa ichi bo'sh bo'lib, butunlay bronzadan yasalgan va bir tomonida eshik bor. Afsonalarga ko'ra, qiynoq buqasi haqiqiy buqaning shakli va o'lchamida yaratilgan va hayqiriqni ho'kiz ovoziga aylantiradigan akustik qurilmaga ega edi. Mahkumlar qurilma ichida qulflangan va uning ostiga o't qo'yilgan, ichidagi odam qovurilib, o'lguncha metall isitilgan. Bir asrdan kamroq vaqt o'tgach yashagan Pindar bu qiynoq asbobini zolim Falaris nomi bilan aniq bog'laydi.

Falaris uchun qiynoq buqasining yaratilishi 

Taxminlarga ko'ra, buqaning boshi quvurchalar va to'xtash joylari tizimidan iborat bo'lib, mahbusning qichqirig'i g'azablangan buqaning baqirishiga o'xshash tovushlarga aylantirilgan. Aytishlaricha, Falaris buqaning tutuni tutatqi  bulutlarida ko'tariladigan tarzda yaratilishini buyurgan. Afsonaga ko'ra, jasad kuyib ketganidan keyin buqa qayta ochilganda, qurbonning kuygan suyaklari "taqinchoqlar kabi porlab, bilaguzuk yasagan".

Hikoyalarga ko'ra, qatl amalga oshiriluvchi qurilmaning qurilishini tugatgandan so'ng, Perilaus Falarisga shunday degan: "Uning qichqirig'i quvurlar orqali sizga eng nozik, eng achinarli, eng ohangdor hayqiriq sifatida keladi". Perilaus ixtirosi uchun mukofot olishiga ishongan edi. Buning o'rniga, bu so'zlardan nafratlangan Falaris uning shox tovush tizimini Perilausning o'zi sinab ko'rishni buyurdi va uni aldab buqaga kiritdi. Perilaus ichkariga kirgach, uni darhol qamab qo'yishdi va o't qo'yishdi, shunda Falaris uning qichqirig'ini eshitishi mumkin edi. Perilaus o'lishidan oldin, Falaris eshikni ochib, uni olib ketdi. Aytishlaricha, uni buqadan ozod qilgandan so'ng, Falaris Perilausni tepalik tepasiga olib chiqib, uni o'ldirgan. Falarisning o'zi Teronning ajdodlari Telemachus tomonidan ag'darilganida, qiynoq buqasida o'ldirilgan deb da'vo qilinadi.

Ilk masihiylarni ta'qib qilish 
 
Rimliklar bu qiynoq vositasidan ba'zi nasroniylarni, xususan, nasroniy an'analariga ko'ra, imperator Adrian tomonidan xotini va bolalari bilan jasur buqada qovurilgan Avliyo Yustsani o'ldirish uchun foydalangan deb aytilgan. Xuddi shu narsa imperator Domitian va Kichik Osiyodagi birinchi shahid bo'lgan Pergamon yepiskopi avliyo Antipas bilan sodir bo'lgan, miloddan avvalgi 92-yilda buqada qovurilgan. Qurilma ikki asr o'tgach, yana bir nasroniy, Tarsuslik Pelagiya eramizning 287-yilda birida imperator Diokletian tomonidan yoqib yuborilganidan keyin ham foydalanilgani da'vo qilgan.

Qarang 

 Temir xizmatkor
 Qiynoq xonasi
 Moloch

Ma'lumotnomalar 

 Eslatmalar

 Bibliografiya

Tashqi havolalar 
Media related to Bronze Bull at Wikimedia Commons
Boʻyoqli roʻyan

Boʻyoqli roʻyan () — boʻyi 1,5-2 metrgacha yetuvchi ildizpoyali, koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Roʻyandoshlar oilasiga kiradi.

Turli xil tarixiy nomlari maʼlum: alizarin, koʻkat, brusk, krap, boʻyoqli ildiz, marina, marzana.

Tarqalishi va oʻsish sharoitlari 
Boʻyoqli roʻyanning vatani Oʻrta yer dengizi, Onadoʻli, Oʻrta Osiyo, Sharqiy Yevropa. Markaziy osiyoda asosan Navoiy va Samarqand viloyatlarida oʻsadi.

U daryo boʻyidagi butazorlarda, sugʻorish kanallari qirgʻoqlarida, dashtlarda, qaragʻay oʻrmonlarida, tashlandiq bogʻlarda, uzumzorlarda oʻsadi.

Boʻyoqli roʻyan koʻproq issiqlik va namlikni yaxshi koʻradigan oʻsimlikdir. Quruq yillarda yomon rivojlanadi, urugʻ soni sezilarli darajada kamayadi.

Botanika tavsifi 

Ildizi oʻq ildiz tizimli, ildizpoyalar hosil qiladi. Ildizlari va ildizpoyalari qizil-jigarrang qobiq bilan qoplangan.

Barglari qattiq, och yashil rangda, lansetsimon yoki elliptik shaklda, uzunligi 10 sm, kengligi 3 sm.

Gullari mayda, yulduzsimon, sariq rangda. Gulyojibargi 4-5 boʻlakli gulkosachabarglaridan 1,5 barobar uzunchoq.

Mevalari — qora danak meva uzunligi 5-9 mm, ichida 1-2 dona urugʻi bor.

Urugʻlar va vegetativ yoʻl bilan koʻpayadi.

Kimyoviy tarkibi 
Boʻyoqli roʻyanning ildizpoyalarida organik kislotalar (olma, vino, limon), triterpenoidlar, antrakinonlar, iridoidlar, shakar, oqsillar, askorbin kislotasi va pektin moddalari mavjud.

Gullar tarkibida flavonoidlar giperozid va rutin mavjud.

Foydalanish 
Roʻyan eng avvalo qizil boʻyoq olish uchun yetishtiriladi.

Boʻyoq olish uchun ikki yillik oʻsimliklarning ildizlari ishlatiladi.

Rossiyadabu oʻsimlikni qachondan boshlab koʻpaytira boshlashganini aniq emas. Maʼlumki, 1745—yilda Mixail Lomonosov Fanlar akademiyasining boshqa professorlari (Gmelin va Sigezbek) bilan birgalikda Kizlyardan joʻnatilgan oʻt namunalarini oʻrgangan. 1759—yilda Lomonosovning tajribalari tufayli Rossiyada roʻyan boʻyogʻini sanoat miqyosida ishlab chiqarish boshlandi. 1787- yilda hukumat Onadoʻliga roʻyan urugʻi uchun buyurtma berdi.

1871—yilda sunʼiy alizarin boʻyoqlarining topilishi roʻyan savdosiga zarar yetkazdi. XiX asr oxiri XX asr boshlarida Rossiya imperiyasida faqat Boku, Derbent va Samarqand yaqinida ekilgan.

Manbalar 

Navoiy viloyati geografiyasi
Qulmurod Shodmonov

Qulmurod Shodmonov (1908—1972) — pedagog, kimyo sohasidagi olim, kimyo fanlari doktori, professor.

Tarjimayi holi 
Qulmurod Shodmonov 1908-yilda Surxondaryo viloyati Sherobod tumanidagi G‘urjak qishlog‘ida cho‘pon oilasida tug‘ilgan. U ota-onasidan yoshligida yetim qolgan. 1925-yilda Sherobod tumanidagi bolalar uyiga qabul qilingan. 1927—1928-yillarda Termiz va Farg‘ona shaharlaridagi pedagogika kurslarida tahsil oldi. Keyinchalik u Sherobod tuman Komsomol qo‘mitasining kotibi bo‘lib ishladi.

Ko‘p o‘tmay Qulmurod Shodmonov Samarqand pedagogika ademiyasi (hozirgi Samarqand davlat universiteti) huzuridagi agropedagogika fakultetiga o‘qishga kirib, uni tugatdi va aspiranturada qoldi. Aspirantlik davrida hozirgi Samarqand davlat universitetida o‘zbek tili va adabiyoti fakultetining dekani bo‘lib ishladi. U shu bilan birgalikda Samarqand davlat meditsina instituti (hozirgi Samarqand davlat tibbiyot universiteti)da ham dars berdi. 

Qulmurod Shodmonov 1937-yilda hozirgi Samarqand davlat universitetining ilmiy kengashida „Etilen uglevodlarga galogenli vodorodlarning birikishi va ajralishi qonuniyatlari“ mavzusida dissertatsiya himoya qildi. Shundan so‘ng O‘zbekiston SSR Maorif vazirligi Qulmurod Shodmonovni Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)ga ishga yubordi. U bu yerda prorektor bo‘lib ishladi va kimyo kafedrasiga mudirlik qildi. Qulmurod Shodmonov ko‘pgina mas’ul ishlarda faoliyat ko‘rsatdi.

1943—1944-yillarda Buxoro davlat pedagogika va o‘qituvchilar institutida boshlang‘ich partiya tashkiloti kotibi bo‘lib ishladi. 1940-yil Buxoro shahar Soveti deputatligiga saylandi. 1951—1961-yillarda Toshkent pedagogika instituti (hozirgi Toshkent davlat pedagogika universiteti) talabalariga dars berdi, kimyo kafedrasiga boshchilik qildi va ayni vaqtda O‘rta Osiyo Davlat universiteti (hozirgi O‘zbekiston Milliy universiteti)ning organik kimyo laboratoriyasida tadqiqot ishlarini olib bordi. 1965-yilda Qulmurod Shodmonovga professorlik unvoni berildi.

Qulmurod Shodmonov 1972-yilda uzoq davom etgan kasallikdan vafot etdi.

Asarlari 
Qulmurod Shodmonov 60 dan ortiq ilmiy-pedagogik maqolalar va asarlar yozdi. „Galogenli vodorod kislotalarining o‘zaro bog‘lanish va izlanish qonuniyatlari“, „Vodorod xloridining etilenli uglevodlarga ta’siri haqida“, „Organik ximiyaning xalq xo‘jaligiga xizmati haqida“ ilmiy asarlari shular jumlasidan.

Mukofotlari 
Qulmurod Shodmonov O‘zbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumi tomonidan ikki marta Faxriy yorliq bilan va O‘zbekiston SSR Oliy Soveti farmoni bilan „Ulug‘ Vatan urushi yillarida mehnatda namuna ko‘rsatgani uchun“ medali bilan mukofotlangan.

Manbalar 

Surxondaryoda tugʻilganlar
Buxoroda yashaganlar
Buxoro davlat universiteti prorektorlari
Nusrat Hikmatov

Nusrat Hikmatov — davlat va jamoat arbobi. Navoiy viloyati Qiziltepa tumani partiya qoʻmitasi birinchi kotibi.

Nusrat Hikmatov 1938-yilda Buxoro viloyatining Romiton tumanida tugʻilgan. Millati — oʻzbek. 1961-yildan KPSS aʼzoligiga qabul qilingan.

1961-yilda Buxoro Davlat Pedagogika institutini bitirgan. 1974-yilda Toshkentdagi Oliy Partiya maktabini tamomlagan. 1976-yilning oktyabr oyidan 1985-yilning 22-noyabrgacha boʻlgan davrda Navoiy viloyati Qiziltepa tumani partiya qoʻmitasi birinchi kotibligiga tayinlangan. „Oktyabr revolyutsiyasi“, „Hurmat belgisi“, „Mehnat Qizil Bayroq“ ordenlari va medallari sohibi.

Nusrat Hikmatov Qiziltepa tumaniga rahbar etib tayinlangach, u yerda yangi bogʻlar barpo etish, yoʻllar, bogʻcha va maktablar qurilishiga eʼtibor qaratgan.

Vangʻozidagi 40 gektarli „Bogʻi Farovon“ va boshqa hududlardagi yirik bogʻlar uning davrida barpo etilgan.

Nusrat Hikmatov „paxta ishi“da ayblanib ishdan olingan. Ushbu jinoiy ish boʻyicha 1986-yilda partiya safidan chiqarilgan.
Ehtiyot chorasi sifatida qamoqqa olingan. 1985-yilning 25-dekabridan 1988-yil 27-iyungacha qamoqda saqlangan.
1986-yil 26-iyundan 30-iyunga qadar Qiziltepa paxta zavodi klubida viloyat sudining aʼzosi H.Nazarov raisligida Nusrat Hikmatov ustidan sud jarayoni boʻlib oʻtgan. 1-iyun kungi hukmda OʻzSSR Jinoyat kodeksining 149-, 149¹, 155-, 152-moddalarining II qismi va 119¹ moddalari bilan 13 yilga ozodlikdan mahrum qilish jazosi qoʻllangan. Mol-mulki musodara qilingan. 30 oylik qamoqda saqlashdan soʻng aybi isbotkanmagach ozod qilingan. Unga yetkazilgan 19 ming 274 soʻmlik zarar qoplab berilgan. Shuningdek, sud kollegiyasi SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1981-yilning 18-mayida chiqqan Farmoniga koʻra, asossiz ayblangan Nusrat Hikmatovni 3 oy davomida avvalgi ishiga tiklash, imkoni boʻlmasa, shunga baravar vazifa bilan taʼminlash huquqini berdi.

Manbalar 

1938-yilda tugʻilganlar
Buxoroda tugʻilganlar
Kishilar
Buxoroda vafot etganlar
Obid Xoja xazirasi

Obid Xoja xazirasi — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik. Mazkur xazira Chor Bakr meʼmoriy majmuasida joylashgan boʻlib, XVIII asrda qurilgan. Xazira Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.
Obid Xoja xazirasi Mozori Daroz darvozasi qarama-qarshisida joylashgan boʻlib, eshik qismidan kirib boriladi. Xazira Xoja Saʼd maqbarasi ichkarisi joylashgan. Qurilgan paytda Obid Xoja xazirasi toʻrt tomoni devor bilan oʻrab olingan boʻlgan. Taʼmirlash jarayonida devorlar taʼmirlangan va tiklangan. Xazira shimol tomonida chillaxona mavjud. Chillaxona usti gumbazli boʻlib, oldi ustunli va ayvonli qilib qurilgan. Chillaxona ikki yon tomonidan va sharq tomonidan eshigi mavjud. Xazirada chiroqpoya yasalgan. Ammo hozirgi kunda chiroqpoyalar saqlanmagan faqatgina oʻrni saqlanib qolgan. 1999-yilgi taʼmirlash natijasida xazirada taʼmirlash ishlari olib borilgan. Taʼmir jarayonida yer ostiga qarab 1,5 metr balandlikda devor oʻrnatilgan. Xazirada qabrlar mavjud va ularga qabrtoshlar qoʻyilgan. Tarixchi Ibodat Rajabova soʻzlariga koʻra, mazkur xaziradagi qabrtoshlar ikkinchi, uchinchi marta ishlatilgan. Obid Xoja xazirasidagi birinchi bitiktoshda shunday yozilgan: „Bu munavvar qabr dindor Faxriya bonu binti Hazrati Eshon ibn Muhammad Obid Xojaniki. U hijriy 1170-yilning muharram oyida vafot etgan. Dorulfanodan dorulbaqoga rixlat qildilar“. Mazkur qabrtosh 1755-yilda qoʻyilgan. Ikkinchi qabrtoshda shunday yozuvlar bitilgan: „Bu munavvar sogʻona Shamsiyabonu Sultonimga tegishli. U Bibi Joʻyboriy nomi bilan mashhur boʻlgan“. Joʻyboriy xojalari Obid Xoja xazirasi uchun koʻplab yerlarni vafq qilib berishgan.

Manbalar

Adabiyotlar

Ilmiy adabiyotlar 
 
 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro
Bana da Söyle (Ziynet Sali single)

"Bana da söyle" qoʻshigʻi Ziynet Sali tomonidan 2019-yilda yana ijro etilgan.

Qoʻshiqlar roʻyxati 

 „Menga ham ayt“ — 4:06

Yakka akustik 

 „Menga ham ayt“ (akustik)" — 4:05

 Qoʻshiq va musiqa: Ferdi Tayfur
 Tahrirlash: Mustafo Ceceli
 Yozuvchi miks: Koray Püskül
 Oʻzlashtirish: Emre Kral
 Rejissyor: Nihat Odabaşi
 Styling: Anilcan
 Sochlar — Pardoz: Önder Tiryaki

Roʻyxatlar

Nashr qilingan sanalar

Manbalar 

Ziynet Sali
Kampirak

Kampirak, Kanpirak, Kampir devori — Navoiy viloyatining Karmana va qisman Qiziltepa tumanlari hududidan oʻtgan devor.

„Kampirdevol“ning sharq tomoni Karmana tumani markazi chegarasidagi Qoratogʻ etaklaridan boshlanib, Zarafshon daryosining chap qirgʻogʻi boʻylab sharqdan gʻarbga tomon yoʻnalgan.
Tarixchilar va arxeologlar Kampir devoriga „Voha devori“ deb nom bergan. Chunki devor alohida joylashgan bir turkum shahar va qishloqlar mudofaasi uchun, undan tashqari ulkan madaniy hudud, Zarafshon vodiysi mudofaasi uchun xizmat qilgan. Baʼzi tarixchilar uni Buyuk Xitoy devoriga, baʼzilar Samarqand shahri va uning atrofini oʻrab turgan Qiyomat devori (Devori Qiyomat) ga oʻxshatishadi. V-VI asrlarda barpo etilgan Kampirak devorining uzunligi 300 kmdan ortiqroq.
„Kanpir devor“i „qazilgan choh“ degan maʼnoni bildiradi.
Kampirak devorining Qiziltepa tumani hududida saqlanib qolgan xarobalarida arxeologlar A.Yakubovskiy, A.Shishkin, X.Muhammedov va boshqalar qazishma ishlari olib borgan. Ular oʻtkazgan tadqiqotlar natijasida fanga quyidagi yangiliklar maʼlum boʻldi:

Devorning tag poydevori shagʻal aralash tuproqdan iborat, eni 3 metr.

Devor asosan paxsadan, baʼzi joylari esa qisman toʻrtburchak shaklidagi yirik hajmli xom gʻishtdan qurilgan.

Devor qurilishi ikki bosqichda amalga oshirilgan.
Oʻzbekiston tarixida Kampirak devori atamasi Oʻrta Osiyodagi dehqonchilik vohalarini koʻchmanchi qabilalar hujumidan himoya qilish maqsadida barpo etilgan mudofaa inshootlari tizimini anglatadi. Bu devor shimoli-gʻarbda Varaxsha (Jondor tumani), undan Subuktepa, Boʻrontepa (Romiton), Xoʻjaqultepa (Peshkoʻ), sarhadlari boʻylab oʻtib, Shofirkon kanalining chap qirgʻogʻi boʻylab oʻtgan va Abu Muslimtepaga borib tutashgan. Va shuningdek, Hazora darasi boʻylab yana bir koʻtarma devor Konimex vohasini kesib oʻtgan va Karmana tumani markazida Qoratovga borib taqalgan.

2012—2015-yillarda Oʻzbekiston-AQShning arxeologiya boʻyicha qoʻshma ekspeditsiya oʻtkazgan. Ekspeditsiya xulosasiga koʻra, Ganchtepa (Boʻritepa) Kanpirak devori bilan bir vaqtda yaʼni V asrda bunyod etilgan. U mudofaa istehkomi vazifasini ham bajargan.

Manbalar 

Arxeologiya
Arxitektura
Mamlakat Mahkamova

Mamlakat Abduqodirovna Mahkamova (1965-yil 13-iyun, Toshkent, Oʻzbekiston SSR — 2022-yil, Toshkent, Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik olima, iqtisodiyot fanlari doktori (2004), professor (2008).

Biografiyasi
Mamlakat Mahkamova 1965-yilg  13-iyun Toshkent shahrida tarix fanlari doktori, professor Oʻrolov Abduqodir oilasida tug‘ilgan. 1988-yilda Toshkent politexnika institutini muhandis–iqtisodchi mutaxassisligi bo‘yicha tugatgan. 1992—2002-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti „Mashinasozlik iqtisodiyoti va uni boshqarish“ kafedrasida assistent, katta o‘qituvchi, kafedra mudiri, 2004—2005-yillarda universitetning „Biznes boshqaruvi“ fakulteti dekani, 2006—2010-yillarda Toshkent axborot texnologiyalari universiteti „Menejment va marketing“ kafedrasi mudiri, 2017—2022-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti „Korporativ boshqaruv“ kafedrasi, soʻngra „Sanoat iqtisodiyoti va menejmenti“ kafedrasi mudiri lavozimida faoliyat koʻrsatgan.

Ilmiy faoliyati
1988—1992-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining Iqtisodiyot instituti aspiranturasida oʻqigan. 1994-yilda „Bozor munosabatlarida o‘tish sharoitida O‘zbekiston Respublikasining mashinasozlik korxonalarida ishchilarni moddiy rag‘batlantirish“ mavzusida nomzodlik dissertasiyasini himoya qilib, iqtisodiyot fanlari nomzodi ilmiy darjasini olgan. 2004-yilda iqtisodiy fanlari doktori ilmiy darajasini olgan. 1998-yilda dotsent,  2008-yilda professor ilmiy unvoni beilgan. 30 dan ortiq o‘quv va uslubiy qo‘llanmalar, 9 ta monografiya, 5 ta darslik, 300 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi.

Manbalar 

Oʻzbekistonlik olim ayollar
Iqtisodchilar
Fan doktorlari
Professorlar
Baxtiyor Mahkamov

Baxtiyor Shuhratovich Mahkamov (1985-yil 17-aprel, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – oʻzbekistonlik iqtisodchi olim, iqtisodiyot fanlari doktori (2016), professor (2020).

Biografiyasi 
Baxtiyor Mahkamov 1985-yil 17-aprel Toshkentda ziyoli oilasida tugʻilgan. 1992—2002-yilllarda Toshkent shahri, Yunusobod tumanidagi 9-sonli oʻrta maktabda oʻqigan. 2006-yilda Toshkent davlat texnika universitetining moliyaviy menejment yoʻnalishi boʻyicha bakalavriatni, 2008-yilda Toshkent axborot texnologiyalari universitetining menejment (axborot-kommunikatsiya texnologiyalari) yoʻnalishi boʻyicha magistraturani tamomlagan. 2007—2013-yillarda „Uzdunrobita“ qoʻshma korxonasi marketing boʻlimi, marketing tadqiqotlari boʻlimi mutaxassisi, yetakchi mutaxassisi, 2013—2014-yillarda Plexanov nomidagi Rossiya iqtisodiyot universiteti Toshkent filialida „Mehnat iqtisodiyoti va boshqaruvi“ kafedrasi oʻqituvchisi, 2014—yilda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi markazi „Marketing, investitsiyalar va taʼlim iqtisodiyoti“ boʻlimi bosh mutaxassisi, boʻlim boshligʻi, 2014—2015-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi xodimi, 2015—2020 yillarda Elektromagnit moslashuv markazining 1-toifali muhandisi, markazning „Radiochastota taqdimotlarini muvofiqlashtirish boʻlimi“ boshligʻi, 2020—2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining „Radiochastota spektridan foydalanishni tartibga solish“ boʻlimi boshligʻi, radiochastotalar boʻyicha respublika kengashining kotibi, 2021-yilda Elektromagnit moslashuv markazi boshligʻining birinchi oʻrinbosari lavozimida faoliya koʻrsatgan. 2021-yil 15-iyundan Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universitetining rektori.

Oilasi 
Oilali. 3 nafar oʻgʻli bor.

Ilmiy faoliyati 
Baxtiyor Mahkamov 2016-yilda iqtisodiyot fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini, 2019-yilda dotsent, 2020-yilda professor ilmiy unvonini olgan. 6 ta oʻquv qoʻllanma, 2 ta monografiya, 45 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi.

Manbalar 

Oʻzbekiston olimlari
Fan doktorlari
Professorlar
Oʻzbekistondagi oliy oʻquv yurtlari rektorlari
Vangʻozi minorasi

Vangʻozi minorasi — Navoiy viloyati Qiziltepa tumani Vangʻozi qishlogʻida joylashgan yodgorlik. Minora Buxoro xonligida hukmronlik qilgan Shayboniylar sulolasi davrida joʻyboriylar xonadoniga mansub Xoja Saʼd mablagʻlari hisobiga 1581-yil qurilgan. Minora Toshmasjiid majmuasida joylashgan. Vangʻozi minorasi XVI asrda bunyod etilgan boʻlib, balandligi 24 metrni tashkil etadi. Minora bezaklari va tuzilishi jihatdan Buxorodagi Vobkent minorasiga oʻxshaydi. Minora qurilishi toʻgʻrisida turli fiklar mavjud. V.Nilsen tadqiqotlariga koʻra minora XVIII asrda bunyod etilgan. A. Balayevning chizmasida „Azizobod minorasi 1294-yil“ deb koʻrsatilgan. Ushbu sana hijriy boʻlib, milodiy 1877-yilga toʻgʻri keladi.  Minora XVIII—XIX asrlarda Vangʻozi va Vobkent minoralari bir usta tomonidan taʼmirlangan. Minora asos qismi aylanasi 3,8 metr, poydevori esa toshdan qurilgan. Minora olti belbogʻli nashqlar va gʻishtlar bilan bezatilgan. Mazkur minora 1977-yil 9000 rublga taʼmirlangan. 1982-yil Oʻzbekiston SSR Madaniyat ishlari vaziri Gʻ.Najimov, Qiziltepa tumani rahbari N.Hikmatov va „Moskva“ kalxozi rahbari T.Safarov eʼtibori bilan Toshmasjid va minora qisman taʼmirlangan va u yerda muzey tashkil etilgan. 2002-yilda 500 mln mablagʻ evaziga Toshmasjid majmuasi taʼmirlangan. Sanʼatshunos olima Mavluda Yusupova tadqiqotlarida Vangʻozi qishlogʻidagi Tosh masjid meʼmoriy majmuasi vujuga kelishi bilan bogʻliq maʼlumotlarni keltirgan. U tadqiqotlarida yodgorlik va qishloq tarixi boʻyicha dastlabki xulosalar bergan. Uning fikriga koʻra majmua XVI asrda bunyod etilgan va bu yerda madrasa va hammom ham boʻlgan. Minora Buxoro meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan.

Manbalar

Adabiyotlar

Ilmiy adabiyotlar 
 
 
 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Navoiy meʼmoriy yodgorliklari
Navoiy masjidlari