MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Koʻktal (Bayzaq tumani)

Koʻktal (, 1935-yildan 199?-yilgacha — Politotdel) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Bayzaq tumanidagi ovul. Koʻktal qishloq okrugining maʼmuriy markazi va u yerdagi yagona aholi punkti. KATO kodi — 313644100.

Aholisi 
1999-yilda ovul aholisi 1878 kishini (936 erkak va 942 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra ovulda 2520 kishi (1236 erkak va 1284 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Bayzaq tumani aholi punktlari
Koʻkoʻzek (Jambul viloyati)

Koʻkoʻzek () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Bayzaq tumaniga qarashli qishloq. Suxanboyev qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 313647400.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 839 kishini (479 erkak va 360 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 774 kishi (390 erkak va 384 ayol) yashagan.

Mahalliy aholi orasidan chiqqan taniqli shaxslar 
 Aliboeva Oltinqul (1918-yil) — Sotsialistik Mehnat Qahramoni.
 Didarbekova, Nauzhan (1909-yil) — Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Bayzaq tumani aholi punktlari
Adventistlik

Adventistlik (lot. kelish, voqe boʻlish) - protestantlikdagi yoʻnalishlardan  boʻlib,  XIX asrning birinchi yarmida, AQSHda Uilyam Miller (1772-1849) asos solgan.
1831-yilda U.Miller Isoning 1843-yilda qaytishi haqida katta vaʼz qildi. Bu vaʼz hatto Yevropada ham aks-sado berdi. 1843-yil kirib kelganida esa U.Miller oʻz xulosasini biroz oʻzgartirib Isoning qaytish muddatini 1844-yilga koʻchirdi. Masih tushishi kerak boʻlgan oy va kunni, hatto joyini - Nyu-York shtatidagi togʻni ham aniq koʻrsatdi. Belgilangan kunda Miller izdoshlari oq kiyimlarga oʻranib “qiyomat togʻi”da joylashdilar. Uzoq kutishdan so'ng “paygʻambar” izdoshlarining soni kamaya boshladi, lekin koʻplar unga sodiq qoldilar. Isoning 1843-yili kelmaganining sababi esa oʻsha yili Iso yerga emas, balki “osmondagi poklanish joyi” (чистилище)ni tozalash uchun kelgan, deb talqin qilindi.
1845-yilda U. Miller va uning izdoshlari baptistlar safidan chetlashtirilganlaridan soʻng oʻzlarining “adventistlar” deb atalgan tashkilotini tuzdilar.
Adventistlik taʼlimoti Iso Masihning ikkinchi marotaba qaytishi gʻoyasiga asoslanadi. Unga koʻra ikkinchi qaytish davrida faqatgina taqvodorlar (birinchi tirilish) tiriladilar va Xudo bilan osmonda 1000-yil boʻladilar. Bu davr mobaynida yerda insonlar boʻlmaydi, ular tomonidan yaratilgan jamiki narsa vayron boʻlib, yoʻq boʻlib ketadi. Shayton kishanlanadi va uning jazosi vayronaga aylangan yerda boʻladi. 1000-yildan soʻng Iso uchinchi bor yerga qaytadi, shunda jin, ajina, alvasti va shu kabilar tiriladilar (ikkinchi tirilish). Shayton esa xalqlarni yoʻldan ozdirib, ularni Isoga qarshi oxirgi jangga toʻplash uchun vaqtincha ozodlikka chiqadi. Lekin osmon olovi ularni kulga aylantiradi. Shayton va insu-jinslar abadiy yoʻq qilinadilar - bu ular uchun ikkinchi oʻlimdir. Olov bilan tozalangan Yer yangilanadi va uni taqvodorlar egallaydilar. Quddus qayta tiklanadi va odamlar abadiy rohatda baxtli hayot kechiradilar.

Manbalar

Adabiyotlar
Koʻkbastau (Jambul viloyati)

Koʻkbastau () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Bayzaq tumaniga qarashli qishloq. Janaturmish qishloq okrugi maʼmuriy markazi. KATO kodi — 313641100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1097 kishini (560 erkak va 537 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1618 kishi (815 erkak va 803 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Bayzaq tumani aholi punktlari
Kenes (Bayzaq tumani)

Kenes () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Bayzaq tumanidagi qishloq. Koʻpterek qishloq okrugining maʼmuriy markazi va u yerdagi yagona aholi punkti. Tuman markazi Sarikemer qishlogʻidan 35 km shimoli-sharqda joylashgan. KATO kodi — 313642100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 2213 kishini (1135 erkak va 1078 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 2276 kishi (1156 erkak va 1120 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Bayzaq tumani aholi punktlari
Qarasu (Bayzaq tumani)

Qarasu () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Bayzaq tumanidagi qishloq. Suxanboyev qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Sarikemer qishlogʻidan 19 km shimoli-sharqda joylashgan. KATO kodi — 313647500.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 618 kishini (312 erkak va 306 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 650 kishi (342 erkak va 308 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Bayzaq tumani aholi punktlari
Qizil Juldiz (Jambul viloyati)

Qizil Juldiz () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Bayzaq tumanidagi qishloq. Qizil Juldiz qishloq okrugining maʼmuriy markazi va u yerdagi yagona aholi punkti. KATO kodi — 313643100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 4593 kishini (2497 erkak va 2096 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 5070 kishi (2538 erkak va 2532 ayol) yashagan.

Manbalar

Havolalar 
 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Bayzaq tumani aholi punktlari
Qusaq (Jambul viloyati)

Qusaq () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Bayzaq tumanidagi qishloq. Sarikemer qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 313630300.
Qishloq Sarikemer qishlogʻidan (qishloq okrugi markazi) 1,5 km shimoli-gʻarbda, Talas daryosi vodiysida joylashgan.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1199 kishini (548 erkak va 651 ayol) tashki qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 682 kishi (321 erkak va 361 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Bayzaq tumani aholi punktlari
Yazid ibn Abu Sufyon

Yazid ibn Abu Sufyon al-Umaviy al-Qurashiy, kunyasi Abu Xolid, sahobalarning mashxurlaridan. Payg'ambarimiz Muhammad (s.a.v) uni bani Kinona qabilasidan bo'lgan Bani Firas qabilasidan va Muhammad (s.a.v)ning amakilari edi va yaqin kishilaridan biri hisoblanadi. Xalifa Abu Bakr Siddiq tomonidan Shomni zabt etish uchun yuborilganlarga rahbarlardan biri qilib yuborganlar va u Yazid al-Xayr deb ataladi.

Mavqeyi 

 U: Yazid ibn Abi Sufyon Saxr bin Harb bin Umayya bin Abd Shams bin Abd Manaf bin Qusay bin Kilob bin Murra bin Ka'b bin Luay bin G'olib bin Fahr bin Molik bin An-Nadr va u Quraysh ibn Kinana bin Xuzayma bindir. Mudraka ibn Ilyos ibn Mudar ibn Nizor ibn Ma'd ibn Adnon xalifa Muoviya ibn Abu Sufyonning ukasi va uning singlisi mo'minlarning onasi Ummu Habiba binti Abu Sufyondir .
 Uning onasi: Ummu al-Hakam Zaynab binti Navfal ibn Xalaf ibn Qavala ibn Jozima ibn Alqama ibn Firas ibn G‘anim ibn Sa’laba ibn Molik ibn Kinana ibn Xuzayma ibn Madraka ibn Ilyos ibn Mudar ibn Nizor ibn Ma’ad ibn Adnon, Al- Farasia al-Kinaniya.

Fazilatlari 
U tilga olinganda aqli raso, so‘zgo‘y va mard ekanliklari madh etilar edi.

Islomni qabul qilishi 
U Makka fath kuni Islomni qabul qildi, yaxshi musulmonlardan bo'ldi va Muhammad (s.a.v) uni Kinona qabilasidan bo'lgan Banu Firos qabilasidan bo'lgan va ularning amakilari edi.

Sa'y-harakatlari 
U Haninaning guvohi bo‘lgan va rivoyat qilinishicha, Payg‘ambarimiz (s.a.v) unga Hanin o‘ljasidan yuz tuya va qirq unsiya kumush berilgan va u Abu Bakr Siddiq Rimliklarga bostirib kirishni topshirgan to‘rt shahzodadan biridir .

Ibrohim ibn Sa'd aytdilar: "Yazid ibn Abu Sufyon chorakda, Abu Ubayda chorakda, Amr ibn Al-Os chorakda va Sharhabil ibn Hasna chorakda, ya'ni Yarmuk kunida edi". O'sha paytda ular ustidan hukmdor yo'q edi va Abu Bakr Siddiq o'n ikkinchi yili hajni yopib qo'yganida, askar qo'mondonlaridan biri bo'lgan. Umar ibn Hattob davrida unga Falastin, so'ngra Muaz ibn Jabaltomonidan Damashq ustidan amr qilidi. Jabal vafot etdi va u hokim etib tayinlandi.

Vafoti 
Vabo davrida kasallikdan vafot etgan. Abu Ubayda ibn Al-Jarroh Al- Fihriy Al -Qurashiy, millat kotibi va Muoz bin Jabal al-Xazraji al-Ansoriy, ulamolar ustozi va mujohid amir Sharhabil bin Hasna, Bani Zahroning ittifoqchisi va Payg'ambar alayhissalomning amakivachchalari Al-Fadl ibn Abbos al-Hoshimiy al-Qurashiy va buyuk sahoba Al -Horis ibn Hishom ibn Mug'iyra al. -Maxzumi Al-Qurashiy, Suhayl bin Amr Al-Amri Al-Qurashiy va uning o'g'li Abu Jandal bin Suhayl

Manbalar

Qo'shimcha manbalar 

 At-Tabaqat al-Kabir, Ibn Sa'd .
 Sahobalar ilmida o'rmon sher, Ibn al-Asir .
 Sahobalarni bilishga singish, Ibn Abd al-Barr .
 Sahobalarni ajratishda jarohat, Ibn Hajar al-Asqaloniy .
640-yilda vafot etganlar
639-yilda vafot etganlar
Makkada tugʻilganlar
Sahobalar
The Last of Us (teleserial)

The Last of Us () — HBO telekanali uchun Craig Mazin va Neil Druckmann tomonidan yaratilgan AQSh dramatik teleseriali. Serial 2013-yilda Naughty Dog tomonidan ishlab chiqilgan shu nomdagi videooʻyinga asoslangan. Serialda post-apokaliptik AQSh boʻylab Ellie ismli qizni eson-omon belgilangan manzilga olib borish vazifasini olgan kontrabandachi Joel haqida hikoya qilinadi. 

The Last of Us 2021-yil iyulidan 2022-yil iyunigacha Alberta shahrida suratga olingan. Bu serial HBO'ning videooʻyin asosida ishlangan birinchi seriali boʻlib, serialni ishlagan kompaniyalar qatorida Sony Pictures Television, PlayStation Productions, Naughty Dog, Mighty Mint va Word Games bor. Druckmann Mazin'ga birinchi mavsumning toʻqqizta qismi uchun ssenariy yozishda yordam bergan. Gustavo Santaolalla va David Fleming serialga bastakorlik qilishgan.

The Last of Us premyerasi 2023-yil 15-yanvarda boʻlib oʻtdi. Serial tanqidchilarning olqishiga sazovor boʻldi; baʼzilar uni videooʻyinning eng yaxshi adaptatsiyasi deb atashdi. Serialning birinchi qismi chiqarilganda, birinchi kunda 4,7 million tomoshabin tomonidan tomosha qilindi. 2023-yil yanvar oyida serialning ikkinchi mavsumi ishlanayotgani eʼlon qilindi.

Rollarda

Asosiy rollar 
 Pedro Pascal — Joel
 Bella Ramsey — Ellie, 14 yoshli qiz.

Qismlar 
 „When You’re Lost in the Darkness“
 „Infected“
 „Long, Long Time“
 „Please Hold to My Hand“
 „Endure and Survive“
 „Kin“
 „Left Behind“
 „When We Are in Need“
 „Look for the Light“

Manbalar

Havolalar 
 
 
 

HBO dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
AQSh teleseriallari
2020-yillar teleseriallari
Noraztepa koʻchasi (Toshkent)

Noraztepa koʻchasi — Olmazor tumanining „Gulzor“ va „Paxta“ mahallalari hududida. Qorasaroy va Keles yoʻli koʻchalari oraligʻida.

2008-yil 6-mayda joyning tarixiy nomi sifatida Noraztepa nomi berilgan. Tarkibida 2 ta tor va 3 ta berk koʻcha bor.

Yoʻnalishida, asosan, shaxsiy turar joy binolari, Respublika dori-darmon zahiralarini saqlash ombori, 9-shina remont zavodi, 10-avtomobillarni taʼmirlash zavodi, dorixona, bozorcha, kichik korxonalar, savdo shoxobchalari, turli servis xizmat koʻrsatish maskanlari bor.

Yana qarang 
 Toshkent koʻchalari roʻyxati

Manbalar 

Toshkent koʻchalari
Ktubba

Ktubba (ko‘p. ktubbot)- yahudiylikda erkak bilan ayolning nikoh qurishga roziligini tasdiqlovchi hujjat. Mil. avv. 449 yilga oid Elifantina yahudiy jamoasiga tegishli bo‘lgan, oromiy tilida yozilgan papirusda orasidan yozma nikoh shartnomasi topilgani Ktubbalar Ikkinchi Ibodatxona davrining ilk bosqichlarida tuzila boshlanganini ko‘rsatadi.Ktubbaning deklarativ qismida nikoh qayd etilayotgan joy va sana, nikohlanayotganlarning va otalarining ismlari, er kishi tomonidan ayol kishiga nikohga chiqishlik to‘g‘risidagi taklif hamda uni e’zozlash, ro‘zg‘orni tebratish, erlik vazifalarini bajarish, agar oila buzilish holatiga kelsa, tuzilayotgan ktubbada belgilangan miqdordagi pulni berish kabi mas’uliyatlar belgilab qo‘yiladi. Ktubbaning bu qismi ayolning roziligi bilan yakunlanadi.Talmudda er ayoliga to‘lashi lozim bo‘lgan pulning eng kam miqdori etib turmush qurmagan bokira ayolga 200 zuz, beva yoki ajrashgan ayolga 100 zuz etib belgilangan (zuz Mishna davrida - 3,5 gramm kumushni tashkil etgan). Kumushni har bir davrdagi qiymati bilan, o‘sha joyning pulida to‘lanadi. Shuningdek ktubbada, erkak tomonidan asosiy puldan bir necha marta ko‘p miqdordagi pul (tosefet ktubba) ham alohida qayd etib qo‘yiladi. Bularning barchasini bajarishni kafolatlab nikoh qurayotgan kishi o‘zi hamda merosxo‘rlari zimmasiga oladi. Xuppa ostida ovoz chiqarilib ktubba o‘qilgach, uni nikohlari tuzilganlarga taqdim etiladi. Ktubba yo‘qolib qolgan taqdirda er bet-dinning ishtirokida, asl ktubbada yozilgan barcha majburiyatlarni yozgan holda yangisi beriladi.Ortodoks jamoalarda qadimdan saqlanib kelayotgan oromiy tilidagi ktubbaning matni hozirgi kunga qadar qo‘llash majburiy hisoblanadi. Konservativ jamoalarda oromiy tildagi matn bilan bir qatorda, mahalliy tildagi tarjimasi ilova qilinadi. Reformist jamoalarda esa, ktubbaning o‘rniga Amerika reformistlar markaziy konferensiyasi ravvinlari tomonidan shakllantirilgan nikoh guvohnomasi taqdim etiladi.Ktubbaga naqshlar orqali bezak berish amaliyoti o‘rta asrning ilk davrlariga to‘g‘ri keladi. Shunday ktubbalarning ilk nusxasi Misrdan topilgan bo‘lib, 11-asrga borib taqaladi. Umuman olganda, 17- 18 asrlarga oid Italiya, Niderlandiya, Yaqin Sharq mamlakatlarida ktubbotlarga ishlangan ornamentlar mashhur hisoblanadi.

Manbalar

Adabiyotlar
Pistali muzqaymoq

Pistali muzqaymoq - pista yong'og'i yoki xushbo'y moddalar qo'shib tayyorlangan muzqaymoq. Ko'pincha yashil rangda bo‘ladi. 

Suriyaning Damashq shahridagi Bakdashda buza deb nomlangan pista solingan muzqaymoq tayyorlanadi. Bu muzqaymoq turi butun arab dunyosida mashhur. Tripolidagi Al-Mina tumani arabcha muzqaymoqlari, jumladan pistali “ashta” si bilan mashhur.

Pistali muzqaymoq Brigham's Ireland Cream, Ben &amp; Jerry's, Graeter's va boshqa yirik brendlar tomonidan ishlab chiqariladi.

Galereya

Manbalar
Bashir az-Zayniy

Bashir ibn Homid ibn Sulaymon ibn Yusuf ibn Sulaymon ibn Abdulloh al-Hoshimiy, al-Jaʼfariy, az-Zayniy, at-Tabriziy, ash-Shofiʼiy (Najmuddin, Abunnuʼmon) — mufassir, muhaddis, sufiy, faqih. Ardabilda milodiy 1174-yil (hijriy 570-yil) tavallud topgan. Bashir az-Zayniy milodiy 1248-yil (hijriy 646-yil) safar oyida Makkada vafot etgan.

Asarlari 
 „Tafsir kabiyr“ (ko‘p jildli „Katta tafsir“)
 „Ahosinu-l-kalom va mahosinu-l-kirom“ („So‘zlarning eng yaxshilari va izzat-ikromning go‘zal namunalari“)
 „Arbaʼuna hadisan fi umuri-d-din“ („Diniy amallar xususidagi qirq hadis“)

Manbalar
Bahrom al-Margʻinoniy

Bahrom ibn Hamza ibn al-Muborak al-Marg‘inoniy (Abul Muzaffar), Saraxsda istiqomat qilgan. Bahrom al-Marg‘inoniy o‘sha yerda milodiy 1122-yil (hijriy 516-yil) vafot etgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

Manbalar
Kutubi Sitta

Kutubi Sitta - (arab - olti kitob). Islom olamida tasnif etilgan ishonchli hadis kitoblariga ishlatilgan atama. Ular Imom Buxoriy va Imom Muslimning „Sahih“lari, Abu Dovud, Termiziy, Nasoiy va Ibn Mojaning „Sunan“lari. Ba’zi olimlar oz bo‘lsada, zaif hadislarni ham o‘z ichiga olgani uchun Ibn Mojaning „Sunan“i o‘rniga Imom Molikning „Muvatto“sini yoki Dorimiyning „Sunan“ini oltinchi kitob deb bilishadi. Buxoriy va Muslimning „Sahih“lari ular hayotlik chog‘laridayoq katta shuhrat qozongan, ularga Abu Dovud, Termiziy va Nasoiyning „Sunan“lari qo‘shilib „Usuli xamsa“ (Besh asosiy kitob) degan bahoga sazovor bo‘lgan. Ular qatoriga keyinroq va Ibn Mojaning „Sunan“i qo‘shilgan.

Manbalar

Adabiyotlar
Muzli sut

Muzli sut yoki muzlagan sut, muzlatilgan sutdan bilan tayyorlangan shirinlik, ammo yogʻi oddiy muzqaymoqqa qaraganda kamroq.

Qoʻshma Shtatlarda muzli sut tarkibida 10 foizdan kam sut yogʻi bo‘lishi lozim. 1994 yilda Qoʻshma Shtatlar oziq-ovqat va farmatsevtika idorasi qoidalariga kiritilgan oʻzgartirish Qoʻshma Shtatlarda muzli sutni „yogʻsiz muzqaymoq“, „kam yogʻli muzqaymoq“ yoki „yengil muzqaymoq“ deb belgilashga ruxsat berdi (uning yogʻ tarkibiga qarab).

Manbalar 

Sut
Muzqaymoqlar
Burayda as-Siyfazanjiy

Burayda ibn Muhammad ibn Burayda ibn Ahmad …. ibn al-Xasib al-Aslamiy, as-Siyfazanjiy (Abu Sahl) (milodiy 1025-yil (hijriy 416-yil)da tug‘ilib, milodiy 1100-yil (hijriy 493-yil)da vafot etgan) Siyfazanjda mashhur solih va obidshayx bo‘lgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar. Umrining oxirida taxminan yigirma yil ko‘zi ojiz bo‘lib qolgan.

Manbalar
Bilol an-Namakboniy

Bilol ibn Abdulloh an-Namakboniy – marvlik past bo‘yli, ibn al-Muborak al-Marvaziyning suhbatlaridan bahramand kishi bo‘lgan, uning kitoblarini rivoyat qilib yurgan. Arab tilini bilgan. U ulamolardan hadis rivoyat qilgan, ulamolar ham undan rivoyat qilganlar. Bilol an-Namakboniy milodiy 816-yil (hijriy 200-yil)dan keyin vafot etgan.

Manbalar
Burayda as-Siyfazanjiy (Abu Ahmad)

Abdurrahmon ibn Ahmad ibn ash-Shoh as-Siyfazanjiy (milodiy 1092-yil (hijriy 485-yil)da vafot etgan) „faqih ash-Shoh“ nomi bilan tanilgan, solih va husni siyrat sohibi bo‘lgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.

Manbalar
Bishr al-Hofiy

Bishr ibn al-Horis ibn Abdurrahmon ibn Ato ibn Hilol ibn Mohon ibn Abdulloh al-Marvaziy (Abu Nasr) — „Hofiy“ nomi bilan tanilgan. U zuhd va taqvo borasida o‘z davrining ahlidan o‘zib ketganlardan bo‘lgan. U o‘ta oqilligi, ko‘p fazilatlarga egaligi, husnutariqati, nafs balosiga berilishdan hazar qilishi, har narsaga qiziquvchanlik tabiati yo‘qligi, hadislarni ko‘p bilishi bilan boshqalardan yaqqol ajralib turgan. U ulamolardan, boshqalar esa undan hadis rivoyat qilganlar. Bishr al-Hofiy milodiy 842-yil (hijriy 227-yil)da vafot etgan.

Manbalar
Al-Valid as-Saraxsiy

Al-Valid ibn Isom ibn al-Vazzohas-Saraxsiy (milodiy 882-yil, hijriy 268-yil)da o‘ldirilgan . U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.

Manbalar
Granita

Granita ( granit) (  ) shakar qo'shilgan mevali muzdan tayyorlangan Sitsiliya shirinligi. Sorbetga, o‘xshaydi lekin zichroq tuzilishga ega. Restoran tanqidchisi Jeffri Steingartenning ta'kidlashicha, desertning zichligi hududga qarab o'zgarib boradi.

Qo‘shilishi mumkin bo'lgan ingredientlar: limon yoki apelsin sharbati, pista, bodom, qahva, yalpiz, yasemin, shuningdek mavsumiy rezavorlar - qulupnay va tut. Sharob yoki aroq, brendi, likyor kabi kuchli alkogolli ichimliklar qo'shilishi mumkin.

Shokoladli granita Kataniya shahrining an'anaviy shirinligi hisoblanadi.

Yana qarang 
 Sherbet

Manbalar 

Alkogolsiz ichimliklar
Desertlar
Italyan shirinliklari
Voizi Balx

Muhammad ibn Fazl ibn Abbos al-Balxiy Voiz (Abu Abdulloh) (milodiy 929, hijriy 317-yil vafot etgan) — muhaddis, alloma,shayxulislom. Samarqand va uning atrofida yashagan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

Manbalar
Dovud al-Xorazmiy

Dovud ibn Rashid Abul Fazl al-Xorazmiy (Abul Fazl) — asli Xorazmdan bo‘lgan, lekin Bag‘dodda yashagan. Undan Muslim ibn al-Hajjoj va boshqa ulamolar hadis rivoyat qilganlar. Dovud al-Xorazmiy milodiy 853-yil (hijriy 239-yil) vafot etgan.

Manbalar
Vosil al-Xanbuniy

Vosil ibn Hamza ibn Ali ibn Nasr ibn as-Sufiy al-Xanbuniy (Abul Qosim) (milodiy 1075-yil, hijriy 467-yilda vafot etgan) hadis izlab yo‘lga chiqqan sayyohlardan biri. Solih, ishonchli, baobro‘ odam bo‘lgan. Hadislarni yaxshi biladigan va ularning mohiyatini teran anglovchilardan bo‘lgan. Buxoro, Nasaf, Isfahon va boshqa shaharlarda hadis tinglagan. Bag‘dodga kelgan va bu yerda hadis aytgan. Ulamolar undan hadis eshitganlar. . U ulamolardan, boshqalar esa undan hadis rivoyat qilganlar.

Manbalar
Dovud al-Avdaniy

Abu Sulaymon Dovud ibn Muhammad ibn Muso ibn Horun al-Avdaniy, al-Hanafiy — faqih, ilm-fanning baʼzi sohalari bilan shug‘ullangan olim, asli Avdanadan, Buxoro qorilaridan bo‘lgan. Dovud al-Avdaniy taxminan milodiy 932-yil (hijriy 320-yil) vafot etgan.

Asarlari 
 „Zikru-s-solihiyn“, („Solihlar zikri“)
 „Fazoilu-l-Qurʼon“ („Qurʼoni karim fazilatlari“)
 „al-Javohir al-muzniya“ („Ado bo‘lgan gavharlar“)
 „Ihdosu-z-zamon“ („Zamonning o‘zgarishi“)
 „Ajroru-l-bahoim“ („Hayvonlarning tortishi“).

Manbalar
Leygun

Leygun - Xitoy mifologiyasiga ko‘ra, momaqaldiroq xudosi. Miflarda u ajdaho tana va inson boshi, qora rangli qanotlar, qush tirnoqlarga ega hamda qornida baraban chalayotgan ko‘rinishda tasvirlangan. Qolaversa, u faqat shim kiygan, yelkasiga baraban va o‘ng qo‘lida momaqaldiroqni yuzaga keltiradigan yog‘och bolg‘asini ko‘targan holda bo‘ladi, deb ishonilgan. Miflarda u qoʻy va cho‘chqalar bilan to‘ldirilgan aravada sayohatga chiqishi, sayohat asnosida barabanini chalib momaqaldiroqni chaqirishi va yomg‘ir yog‘ib, insonlarning dehqonchilik va chorvachilik ishlariga qut-baraka kirishi haqida hikoya qilinadi. Shuning uchun u insoniyatga manfaat keltiruvchi yaxshilik xudosi sifatida e’tiqod qilingan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 

Shaxsiyatlar
Tortoni pechenesi

Pechene tortoni tuxum va qaymoq bilan tayyorlangan muzqaymoq turi boʻlib, koʻpincha tugʻralgan gilos, bodom yoki maydalangan makaron bilan birga isteʼmol qilinadi. U XVIII asrda Parijda yashagan italyan kafesining egasi sharafiga nomlangan deb ishoniladi.

Taom 1899-yildan boshlab Qoʻshma Shtatlardagi restoran menyularida paydo boʻlgan.

Manbalar 

Italyan shirinliklari
Lunvan

Lunvan - Xitoy mifologiyasida suv dunyosi hokimi, ajdarholar yetakchisi. Qadimgi rivoyatlarga ko‘ra, Lunvan uzunlik jihatidan (1 li - tahminan 0,5 km) qolgan ajdarholar orasida eng yirigi hisoblangan. Bir qator tadqiqotchilar, jumladan, fransuz olimi A.Maspero fikricha, Lunvan obrazi milodiy asrda buddizm matnlari ta’sirida vujudga kelgan. Chunki ushbu davrda „ilonlar shohi“ haqida hikoya qiluvchi „Nagaradja“ nomli buddizm sutrasi xitoy tiliga tarjima qilinib, undagi voqealar Lunvan afsonasi voqealariga o‘xshab ketadi.Qadimgi Xitoy „Lunvan kulti“ juda keng tarqalgan bo‘lib, unga atab har bir shahar, qishloq, daryo, ko‘l va quduq bo‘yida ibodatxonalar barpo etilgan. Dengizchi, baliqchi, dehqon va miroblar Lunvan uchun muayyan ibodatlarni bajarishgan va ular hatto buloqlar ham yer osti orqali dengizga bog‘lanadi hamda ularning barchasi Lunvan nazorati qiladi, deb ishonishgan. Qurg‘oqchilik vaqtida Lunvan haykali ibodatxonadan tashqariga chiqarilib, quyosh nurlari ostiga qo‘yilgan bo‘lsa, suv toshqini vaqtida uning haykali yuz qismini falokat va vayrongarchiliklar tarafga qaratib qo‘yilgan va bu ishlaridan u uyaladi, deb e’tiqod qilingan.

Manbalar

Adabiyotlar
Malak

Malak - somiy tillarda elchi ma’nosini anglatadi. Tarjima qilinganda farishta ma’nosida qo‘llaniladi, ko‘pligi: maloika; farishta - nurdan yaratilgan mavjudot. Islom aqidasiga muvofiq, farishtalar muayyan vazifalar yuklatilgan Xudoning maxluqotlari. Jumladan: Jabroil (Jibriil, Ruhu-l-quds) - bosh farishta, u Parvardigor amrini, samoviy buyruqlarni Rasulga yetkazib turgan. Mikoil - koinotni boshqaruvchi, janglarda qo‘mondonlik qiladi. Azroil - jon olish faoliyati bilan shug‘ullanadi. Isrofil - qiyomat kunidan ogoh qiladi, darak beruvchi surnayni chaladi, ruhlarni tarbiya qilish ham uning vazifasidir. Bundan tashqari, yana maxsus vazifalarni bajarib turuvchi ko‘plab farishtalar mavjud.

Manbalar

Adabiyotlar 
 

Shaxsiyatlar
Dovud al-Varkay

Dovud ibn al-Hasan ibn al-Xizr al-Varkay (Abu Sulaymon) (milodiy 918, hijriy 305-yil zulhijja oyining oxirgi kuni vafot etgan) ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar..

Manbalar