MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Miluoki

Miluoki — AQShning shim. qismidagi shahar. Viskonsin shtatida. Axoliyey 596,9 ming kishi (2000). Miluoki daryosi Michigan koʻliga quyiladigan yerdagi port. Transport yoʻllari tuguni. Mashinasozlik va metallsozlik sanoatining yirik markazi. Stanoklar, presslash va sanoat jihozlari, elektromotorlar, qishloq xoʻjaligi va yoʻl qurilish mashinalari, konchilik jihozlari ishlab chiqariladi. Avtomobilsozlik, priborsozlik, harbiy sanoat, qora va rangli metallurgiya korxonalari bor. Kime, neftni qayta ishlash, oziq-ovqat, poligrafiya korxonalari ishlab turibdi. Un-t bor. Shaharga 1818-yilda asos solingan.

Manbalar
Mildyu

Mildyu (ang . mildew), soxta kul kasalligi, peronosporoz — oʻsimliklarning peronosporali zamburugʻlardan zararlanishi. Aksariyat tokda xavfli soxta kul kasalligini qoʻzgʻatadi. Tarqatuvchisi — Plasmopora viticola Berl. et Toni. parazit zamburugʻ hisoblanib, tokning jonli toʻqimasini, novda, barglari va uzum gʻujumlarini zararlaydi. Ortiqcha namlik va yogʻingarchilik kasallikni avjlantiradi. Mavsumda 20-martgacha avlod beradi. Kurash choralari: tok parvarishida agrotexnologiya talablariga rioya qilish; bordo suyukligi, sineb, kuprozan, mikal va boshqa fungitsidlarni purkash.

Manbalar 

 

Kasalliklar
Milton Jon

Jon Milton (1608.9.12 -London — 1674.8.11) — ingliz shoiri, publitsist, siyosiy arbob. Kembrij universitetini tugatgan (1632). Asarlarini ingliz, italyan va lotin tillarida yozgan. Ilk asarlari — "Shekspirga" sheʼri (1630), "Xushchaqchaq" va "Xayolchan" deb nomlangan qoʻshaloq asari (1632), "Qomus" dramatik dostoni (1634), "Lyusidas" marsiyasi (1632). Milton 1638—39 yillarda Fransiya va Italiyaga sayohat qilgan. 1640-yildan Angliya burjua inqilobi gʻoyalarini qoʻllab-quvvatlagan. "Areopagitika" (1644) risolasida matbuot erkinligini yoqlab chiqqan. 1649—52 yillarda burjua inqilobi arbobi O.Karomvelning xalqaro davlat yozishmalarini olib borgan. "Sanamkush" (1649), "Ingliz xalqini ximoya qilish" (1650, 1654) va boshqa asarlarida xalqning mustabid hukmdorlarni yoʻq qilish huquqi borligini taʼkidlaydi. Styuartlar sulolasi qayta tiklangandan keyin mashaqqatli hayotga giriftor boʻlgan shoir oʻzining mashhur asarlari — "Yoʻqotilgan jannat" (1667), "Topilgan jannat" (1671) dostonlarini yaratadi. Dostonlar mazmuni "Injil"dan olingan boʻlsada, diniy mazmun orqali davrning dolzarb masalalarini —xalq ommasining monarxiya va zulmning barcha shakllariga qarshi noroziligini aks ettirgan. Soʻnggi asari — "Isyonkor Samson" temperaturagediyasida Angliya burjua inqilobi va M. dunyoqarashiga xos boʻlgan qaramaqarshiliklar oʻz ifodasini topgan.

Manbalar 

 

1608-yilda tugʻilganlar
1674-yilda vafot etganlar
Britaniyalik tarixchilar
César Milstein

César Milstein (8-oktabr 1927, Bayya-Blanka – 24-mart 2002, Cambridge) — argentinalik biokimyogar. Buenos-Ayresdagi universitetni kimyogar mutaxassisligi boʻyicha tugatgan (1952). Buenos-Ayresdagi Milliy mikrobiologiya instituti molekulyar biol. boʻlimi (1961), Kembrij universiteti biokimyo boʻlimi oqsil va nuklein kislotalar laboratoriya mudiri (1983-yildan). 1975-yilda G. Kyoler va M. faqat bitta maxsuslikka ega boʻlgan antitelolarni sintez qiluvchi hujayra gibridlarini olish usulini ishlab chiqib, gibridom biotexnologi-yasiga asos solishdi. Monoklonal antitelolar olish va immunogenezning tursimon nazorati boʻyicha kashfiyotlar qilgan. Nobel mukofoti laureati (1984, G. Kyoler va N. K. Yerne bilan hamkorlikda).

Manbalar 

Olimlar
Kimyogarlar
1927-yilda tugʻilganlar
8-oktabrda tugʻilganlar
24-martda vafot etganlar
2002-yilda vafot etganlar
Mim

Mim (yun. mimos — taqlid, taqlidchi) —1) qad. xalq teatrining turi, maishiy va hajviy mazmundagi badiiy hajviy kichik tomoshalar. Miloddan avvalgi 5-asrda Yunonistonda, ellinizm davrida (miloddan avvalgi 4—3 a.lar) Yaqin va Oʻrta Sharqsa, shu jumladan hozirgi Oʻzbekiston hududida vujudga kelgan. M.da shahar va qishloq quyi tabaqalarining hayoti aks ettirilgan. Tomoshalari sheʼriy va nasriy dialog va monologlardan, kulgili qoʻshiq va raqslardan tashkil topgan, koʻcha va maydonlarda, keyinroq sahnalarda koʻrsatilgan. M. artistlari niqobsiz oʻynagan. M. mahalliy xalqning masharabozlik teatri tomoshalari bilan qoʻshilib rivojlandi. M. teatrining shakli, estetik prinsiplari maʼlum oʻzgarishlar bilan bizgacha yetib kelgan. 19-asr oxiri —20 a. boshlarida oʻzbek aktyorlarining repertuaridagi "Dungon osh", "Xum oʻgʻrisi", "Qoro-vul uyqusi", "Ov" kabi tomoshalar, Xorazm xalq teatrida hozirgacha saqlanib kelgan bir aktyor teatri bunga misoldir; 2) M. tomoshalarini ijro etuvchi aktyor ham M. deb atalgan. Oʻzbek anʼanaviy teatridagi taqlid (teatr) va muqallid (aktyor) kelib chiqishiga koʻra, M. sanʼatining davomchisidir, degan qarash mavjud; 3) zamonaviy te-atrda — pantomima ijrochisi.

Muhsin Qodirov

Havolalar 
 Havolalar Mim

Manbalar
Mimansa

Mimansa (sanskritcha — tadqiq qilmoq) — qad. hind falsafiy maktablaridan biri. Miloddan avvalgi 4—2-asrlarda paydo boʻlgan. Asoschisi "Mimansa-Sutra" asarining muallifi Jayminiy. M. vakillari tashqi olamning realligini tan olishgan, uning birdanbir isboti — sezgi aʼzolarimiz orqali moddiy olamni his etishdir, deb biladilar. Ular fikricha, olamdagi hamma narsa oʻzaro aloqadorlikda, jon abadiy, cheksiz substansiya boʻlib, doimo tana bilan boʻladi. Jon tana bilan birga oʻlmaydi, bir tanadan ikkinchi tanaga oʻtadi. Olamni bilishda hissiy bilishga eʼtibor berganlar. Vedalarning muqaddasligini tan olganlar. Barcha mavjud narsalar bilim manbaidir. M. ke-yingi davr falsafasi rivojiga hissa qoʻshgan.

Manbalar
Mimas

Mimas — Saturn sayyorasining eng yaqin yoʻldoshi. 1789-yilda ingliz astronomi V. Gershel aniqlagan. Diametri 500 km ga yaqin. Sayyoradan oʻrtacha uzoqligi 185400 km boʻlib, uning atrofini 22 soat 32 min.da aylanib chiqadi.

Manbalar
Mimika

Mimika (yun. — takdid) — yuz mushaklarining ifodali harakati. Insonning maʼyuslik, xursandlik, gʻazab, xafalik kabi hissiyotlarini ifodalaydi. M. oddiy kishilarda tabiiy tarzda roʻy beradi. Teatr sanʼatida esa aktyorlarning doimiy mashklari asosida yuzaga keladi. Yuzga beriladigan pardoz M. ifodaviyligini oshiradi. M. aktyorning nutqi bilan hamohang boʻlib, obraz mohiyatini, qahramonlarning oʻzaro munosabatlarini ochishga xizmat qiladi. Puxta oʻylangan va texnik jihatdan mukammal M. sahna soʻzi ahami-yatini oshiradi va uning tub maʼnosini chuqur anglashga yordam beradi. Ayniqsa, soʻzsiz oʻrinlarda, sukunatlarni toʻldirishda muhim ahamiyatga ega. Pantomimaga ixtisoslashgan (fransuz aktyori Marsel Marso kabi) aktyorlar faqat tana harakatlari va M.ga tayanishgan.

Oʻzbek anʼanaviy teatrida M. sanʼati juda katta yutuklarga erishgan. Professional teatrda Hoji Siddiq Islomov, Mirshohid Miroqilov, Rahim Pirmuhamedov, Soib Xoʻjayev, Gʻani Aʼzamov, Nabi Rahimov; televizion miniatyuralar teatrida — Ergash Karimov, Hasan Yoʻldoshev, Sadir Ziyovuddinov, Roziya Karimova; zamonaviy qiziqchilikda — Mirzabek Xolmedov, Obid Asomov, Vali Shamshiyev va boshqa tanilgan.

Muhsin Qodirov.

Manbalar
Mimikriya

Mimikriya (ing. mimicry, yun. minikos — taklidiy) — himoya vositasiga ega boʻlmagan organizmning shunday vositaga ega boʻlgan yoki yeb boʻlmaydigan organizmlarga takdidiy oʻxshashligi; niqoblanish rangi va shakllaridan biri. M. hayvonlarda himoya vositasiga ega boʻlmagan hayvonlarning atrof muhitdagi turli narsalarga, yeb boʻlmaydigan yoki himoya vositalariga ega boʻlgan organizmlarga oʻxshashligi. Masalan, qiziloyoq qush tuxumi rangi yer rangiga, shakli toshga oʻxshash boʻladi. Ignabaliklar va dengiz otchalarining koʻrinishi suvoʻtlarga oʻxshaydi. Tropik oʻrmonlardagi koʻpchilik ilonlar rangi va shakli daraxtlarga oʻralib oʻsadigan lianalarga oʻxshab ketadi. Avstraliya butazorlarida yashaydigan kaltakesaklar tanasining sirti tikanlar bilan qoplangan. M. hayvonlar shakliga ham tegishli boʻlishi mumkin. Mas, Braziliya daryolarida tarqalgan bargbaliq xazonga, kallima kapalagi qurigan barglarga, beshiktervatarlar tanasining rangi va shakli oʻsimliklarga yoki qurigan butoqqa oʻxshaydi. Ayrim beozor kapalaklar va ikkiqanotlilar zaharli arilarga, zaharsiz ilonlar rangi zaharli ilonlarga taqlid qiladi.

Oʻsimliklarda M. hayvonlarga oʻxshab butun organizmga emas, balki ayrim organlarga tegishli boʻlib, foydali hayvonlar (mas, changlatuvchilar)ni jalb etish, zararkunandalarni qoʻrqitish uchun xizmat qiladi. Mas, nektarsiz gullar nektarli gullarga oʻxshaydi. Hasharotlar bu gullardan shira qidirib, ularni changlatadi. Hasharotxoʻr oʻsimliklar tutqich apparati oqish rangli gulga oʻxshashligi tufayli hasharotlarni jalb qiladi. Gulga qoʻngan hasharotlar qopqonga tushib qoladi.

Manbalar
Mimoza

Mimoza (Mimosa) — burchoqdoshlar oilasiga mansub oʻsimliklar turkumi. Qoʻsh patsimon murakkab bargli va mayda gulli (toʻpguli kallak yoki boshoqsimon) oʻt, liana, buta va daraxtlardan iborat. Mevasi yupqa pardali yoki etli dukkak. Pishganida, odatda, boʻlaklanib ketadi. Tropikada, asosan, Amerikada, 450—500 turi bor. Koʻpincha, gulzorlarda "uyatchang" M. oʻstiriladi. Uyatchan M. barglari kechasi yoki unga qoʻl tegishi bilan juftjuft boʻlib yumilib, bir ozdan soʻng yana ochiladi (nomi shundan olingan).

Manbalar
Min (sulola)

Min — oʻrta asrdagi Xitoyda imperatorlar sulolasi (1368—1644). Moʻgʻullarning Yuan sulolasi agʻdarilishi natijasida Chju Yuanʼchjan tomonidan asos solingan. 15-asr boshida bosqinchilik siyosati olib borgan. 1407-yil Xitoy qoʻshinlari Vyetnamni bosib olgan. Janubiy dengizlar va Hind okeani mintaqalari tomon Chjen Xe qoʻmondonligi ostida 7 ta dengiz ekspeditsiyasi joʻnatilgan. Portugaliyaliklarning Xitoyda oʻrnashib olishga urinishlari munosabati bilan M. imperatori U-szun 1521-yil yevropaliklarga Xitoyga kirishni taqiklab qoʻygan va u shuning uchun Aomin (Makao)dan tashqari barcha portlarni berkitgan. M. davrida ijtimoiy ziddiyatlar va sinfiy kurashning kuchayishi 17-asrning 20-yillarida dehqonlar urushini keltirib chiqargan. Qoʻzgolonchilar Li Szichen rahbarligida 1644-yil poytaxt Pekinni egallashgan va M. sulolasini agʻdarishgan. Xitoy mulkdorlarining bir qismi bu paytda Xitoyga bostirib kirgan manjurlar tomoniga oʻtgan va dehqonlar urushini bostirishda ularga koʻmaklashib, mamlakatda manjurlarning Sin sulolasi qaror topishiga yordam bergan.

Manbalar
Mina

Mina (frans. mine) — I) portlovchi modda zaryadi. Boshqariladigan (sim, radio orqali portlatiladigan) va boshqarilmaydigan (bevosita taʼsir natijasida portlaydigan) turlari bor. Tuzilishi va vazifasiga koʻra, dengiz minalari, tankka qarshi M., piyodaga qarshi M., transportga qarshi M., obʼyektlarni portlatuvchi M., mina-tuzoq va maxsus (yer osti konlari, bu-rgʻilash quduqlarida qoʻyiladigan) M.ga boʻlinadi. Tankka qarshi (portlovchi moddasining ogʻirligi 5000–7000 gr) va piyodaga qarshi (portlovchi moddasining ogʻirligi 75—200 g) M.lar bosim kuchi yoki tortish kuchi taʼsirida portlaydi. Transportga qarshi M. yoʻllarga qoʻyilib, ustidan transportlar yurib oʻtayotganda portlaydi. Obʼyektni portlatuvchi M.lardan turli insho-otlarga shikayet yetkazishda foydalaniladi. Mina-tuzoq va maxsus M. kishida qiziqish uygʻotadigan har xil buyum, qurol-yarogʻ, oziq-ovqat va boshqalarlarga berkitib qoʻyiladi; 2) minomyotlardan otiladigan yupqa devorli snaryadlar. Oskolkali, fugas, fugas-oskolkali, tutun tarqatuvchi, yondiruvchi, yorituvchi hamda oʻquvmashq xillarga boʻlinadi.

Manbalar
Mina qidirgich

Mina qidirgich - daryo va dengizda suv tagiga, quruqlikda yerga qoʻyilgan (koʻmilgan) metall minalarni topish uchun moʻljallangan radioelektron va elektromagnit qurilma; mina maydonini razvedka qilishning asosiy vositasi. Birinchi marta harbiy muhandis B. Ya. Qudimov 1939-yil yaratgan. M.q- buklama tayoqcha mahkamlangan qidirgich-panjara, elektr toki bilan taʼminlab turuvchi batareya, quloqqa tutiladigan telefon va birlashtiruvchi kabellardan iborat. Mina qidirgich ni, asosan, bir kishi ishlatadi. No-metall minalar shchuplar (paypaslagichlar) yoki boshqa usullar yordamida qidiriladi. Mina qidirgich 50 sm tuprok, ostidagi, 1 m chuqurlikdagi suv ostidagi minalarni aniqlab signal beradi. Mina qidirgich dushmanning minalashtirilgan maydonidan oʻtishda, joylarni minalardan tozalashda qoʻllanadi.

Manbalar
Minas-Jerais

Minas-Jerais — Braziliyaning jan.-sharqiy qismidagi shtat. Maydoni 588,3 ming km². Aholisi 17,8 mln. kishi (2000). Maʼmuriy markazi — Belu-Orizonti shahri Yirik shaharlari: Juisdi-Fora, Governador-Valadaris, Uberlandiya va boshqa Braziliya yassitogʻligining eng baland (balandligi 2890 m, Serrade-Mantikeyra) sharqiy qismini egallagan. M.-J.ning markaziy qismida shim.dan janubga tomon shtatning asosiy mineral resurelari toʻplangan Serra-du-Espinyasu tizmasi choʻzilgan. Yirik daryolari SanFransisku, Riu-Dosi, Riu-Grandi, Paranaiba va boshqa Ikdimi tropik iqlim, yozi issiq va qishi quruq va iliq. Iyulning oʻrtacha temperaturasi 16°, yanvarniki 25°, yillik yogʻin shim. va shim.-sharqida 1000–1250 mm dan jan.da 2000 mm gacha. Oʻsimlik dunyosi sernam doim yashil togʻ tropik oʻrmonlaridan hamda butali oʻrmon va savannalardan iborat. M.-J. iqtisodiy jihatdan ancha rivojlangan shtatlardan. Mamlakatning asosiy konchilik (por-tugalcha minasgerais — asosiy konlar; shtat nomi shundan) va metallurgiya sanoati rivojlangan rayoni. M.-J.da 17—18-asrlarda dastlabki olmos va oltin konlari topilgan. Shtatda radioaktiv elementlarga boy rudalar, boksit, marganets rudalari, sirkon, berill, molibden, nikel, niobiy, tantal, vanadiy, kobalt, grafit, mi-shyak, slyuda, olmos, oltin va boshqa foydali qazilmalarning yirik zaxiralari bor. Rangli metallurgiya sanoati rivojlangan Oru-Pretu va Posusdikaldas shaharlarida alyuminiy ishlab chiqariladi. Mashinasozlik, metal-lsozlik, neft kimyosi, sement, oyna-keramika, yogʻochsozlik, koʻn-poyabzal sanoati korxonalari bor. Oziq-ovqat va toʻqimachilik sanoati rivojlangan. Qishloq xoʻjaligida dehqonchilik yetakchi tarmoq. Asosiy ekinlari: sholi, makkajoʻxori, dukkaklilar, maniok, jan.-sharqida — kofe, shakarqamish, tamaki, sitrus mevalar. Chorvachilik rivojlangan. SanFransisku va uning irmoqlarida kema katnaydi.

Manbalar
Minbar

Minbar () — 1) masjidlarda imom vaʼz aytishi uchun mehrob yoniga ishlangan zinali supa. Minbar tosh yoki yogochdan ishlanib, naqshlar bilan serhasham bezatilgan. Masalan, Tillakori madrasasidagi masjidda toshdan yasalgan minbar saqlangan; 2) jamoat majlislarida notiq nutq soʻzlaydigan maxsus moslama, kafedra. Yunoniston va Qadimgi Rimda faylasuflar, notiqlar vaʼz aytadigan joy sifatida vujudga kelgan. Shaharning yirik (bosh) maydonlarida ham minbarlar qurilgan.

Manbalar
Ming (son)

Ming — bir raqami va uchta nol bilan yoziladigan son, yaʼni 1000.

Manbalar
Ming dona urugʻ vazni

Ming dona urugʻ vazni - urugʻ likning saraligi, boʻlikligi, unuvchanligini tavsiflaydigan kursatkich, g larda ifodalanadi. Madaniy oʻsimliklarning Ming dona urugʻ vazniu.v. turlicha va hatto, bir turga mansub navlarda ham farq qiladi (mas, 1000 ta sholi doni vazni 26—30 g, chigitniki 110—125 g, makkajoʻxoriniki 300—500 g, tarik,niki 5—8 g, noʻxatniki 250—400 g, moshniki 70—80 g). Ming dona urugʻ vazniu.v. urugʻlik ekish normasini toʻgʻri hisoblashda muhim ahamiyatga ega. Boʻliq urugʻlarda oziq moddalar koʻpligi sababli ulardan baquvvat va sogʻlom nihol unib chiqadi. Davlat urugʻchilik inspeksiyalari oʻtkazadigan urugʻchiliknazorat tahlilida aniqlanishi shart boʻlgan koʻrsatkich hisoblanadi.

Manbalar
Ming uy

"MING UY" (xitoycha "Chyanfodung"), Mogaoku — Xitoyning Sinszyan-uygʻur muxtor rayonidagi togʻli hududlarda joylashgan budda gʻor ibodatxonalari. Ular Qizil (Kuchar viloyati), Turfon, Xesi yoʻlagi, Dunxuanda uchraydi. Dunxuandagi "Ming uy" ularning eng yirigi boʻlib uning rasmiy nomi — "Mogaoku" ("Qumlikdagi baland budda ibodatxonasi"). Ibodatxona hujrachalari qoyaning ichini oʻyib ishlash usuli bilan yasalgan. Eng qad. hujra 366 yilga mansub, jami — 492 ta, ularning devorlari va shipi buddaviylik syu-jetlari, tarixi va afsonalariga oid rasmlarga toʻla. Katta hujralarda haykallar oʻrtada, kichiklarida eshik roʻparasida joylashgan, jami 2415 haykal bor. Devoriy rasmlar ichida (158hujra) Markaziy Osiyodan borgan odamlar surati uchraydi. Ibodatxonaning markaziy hujrasida balandligi 33 m keladigan Buddaning katta haykali oʻrnatilgan. Ibodatxonada hujralarning koʻpligiga sabab, buddaviylikda kamolotga erishgan har bir zot bitta hujra qurishi lozim boʻlgan. Abdulahad Xoʻjayev.

Manbalar 

Xitoy meʼmoriy yodgorliklari
Gʻorlar
Arxeologiya
Buddizm
Gansu
Nabijon Mingboyev

Nabijon Mingboyev (1918.12.2 — Namangan — 1999.3.3) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, kichik serjant, 1943-yildan frontda. Leningrad fronti 21-armiyaning 381-oʻqchi diviziyasi 1261-oʻqchi polkining boʻlinma komandiri. 1944-yil 10-iyunda Vsevoloj rayonidagi Lembolovo qishlogʻi uchun boʻlgan jangda alohida jasorat koʻrsatgan. 1945-yil 24-martda Qahramon unvoni berilgan. Urushdan keyin Namanganda yashagan va turli xoʻjalik lavozimlarida ishlagan.

Biografiyasi 
Nabidjon Mingboyev 1918-yil 12-fevralda Namanganda tugʻilgan. Maktabning to‘rt sinfni tugatgach, kolxozda ishladi. 1941-yilda Mingboyev Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasi safiga chaqirildi.

1943-yildan Ulugʻ Vatan urushi frontlarida xizmat qildi. 1944-yil iyuniga kelib kichik serjant Mingboyev 21-armiya 381-oʻq diviziyasining 1261-oʻqotar polkiga qoʻmondonlik qilgan (11-iyun, 1944-yildan 23-armiya).

Vyborg hujum operatsiyasi paytida Mingboyev katta jasorat koʻrsatgan.

1944-yil 10-iyunda Leningrad viloyatining Vsevolojsk tumanidagi Lembolovo qishlogʻi yaqinida boʻlib oʻtgan jangda Mingboyev harbiy xizmatdan chetda qolgan vzvod komandirini almashtirdi, vzvodni hujumga oʻtdi va dushman oʻz pozitsiyalaridan haydab chiqarildi. Bu jangda Mingboyev yaralandi, lekin jangni davom ettirdi.

U uch kundan keyin yana vzvod komandiri yordamchisi sifatida ajralib turdi. 13-iyun kuni u vzvod jangchilarini oʻzi bilan birga sudrab, hujumga oʻtkazdi. Ikkinchi marta yaralangan. Jasorati va jasorati uchun u „Jasorat uchun“ medali bilan taqdirlangan (06.14.1944) va Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoniga topshirildi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 24-martdagi farmoni bilan kichik serjant Nabidjon Mingboyev Vyborg operatsiyasi davomida ko‘rsatgan jasorati uchun Lenin ordeni, Oltin yulduz medali va Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.1946-yilda harbiy xizmatdan ozod etildi va tug‘ilib o‘sgan shahri Namanganga qaytdi. Shu yerda yashab ijod qildi. 1999-yil 3-martda vafot etdi.

Xotirasi 
Leningrad viloyati Vsevolojsk tumanidagi Lembolovskaya qo‘rg‘on yodgorligida Ulug‘ Vatan urushi yillarida Leningradni himoya qilgan o‘zbek askarlari uchun yodgorlik o‘rniga tamal toshining tantanali ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi. Yodgorlikning ishchi nomi „Shag v bessmertie“ (). Haykalning prototipi Sovet Ittifoqi Qahramoni Nabidjon Mingboyev boʻlgan.

Manbalar 

Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari
Sovet Ittifoqi Qahramonlari
1918-yilda tugʻilganlar
1999-yilda vafot etganlar
12-fevralda tugʻilganlar
3-martda vafot etganlar
Namanganda tugʻilganlar
Namanganda vafot etganlar
„Jasorat uchun“ medali bilan taqdirlanganlar
Mingboshi

Mingboshi — harbiy maʼmuriy mansab; 

 ming kishidan tashkil topgan harbiy qism qoʻmondoni. Turk xoqonligi, qoraxoniylar, temuriylar armiyasida mingbegi. Mingboshi tugʻ, karnay, soyabon va chodirga ega boʻlgan. Du-bulgʻa, zirh, sovut, nayza, qilich, sadoq va oʻq-yoy bilan taʼminlangan, oʻnboshi, yuzboshilar Mingboshiga boʻysungan. Mingboshining noibi — oʻrinbosari boʻlgan. Amir Temur qoʻshinida yuzta Mingboshi harbiy qismlarga sardorlik qilgan, jangda zafar quchgan. Mingboshi, viloyat voliysi mansabi bilan taqdirlangan;
 Oʻrta Osiyo xonliklarida harbiymaʼmuriy mansab. Qoʻqon xonligida xondan keyingi 2-oliy mansab. Asosan, harbiy ishlarga mutasaddilik qilgan. Xiva xonligitsi saroydagi eng kichik amaldor; 
 Eron va Xurosonda 18-asrda Mingboshi harbiy sardor, turkmanlarda kabila boshligʻi; 
 Oʻrta Osiyoning ruslar tomonidan bosib olinishi arafasida Toshkent, Oqmachit (hozirgi Qizil-oʻrda) singari shahar hokimlari. Key-inchalik Mingboshi Toshkent dahalari boshliqlari. Daha Mingboshisi aholi tomonidan saylanib, viloyat hokimi tomonidan tasdiqlangan. 19-asr oxiriga kelib Mingboshi shaharda tijorat ishlarini nazorat qiluvchi kichik mansab egasiga aylangan; 
 20-asrning 20-yillarida Mingboshi Oʻzbekistonda bir yoki bir necha qishloq birlashuvidan tashkil topgan maʼmuriy idora boshligʻi sifatida faoliyat koʻrsatgan.

Manbalar
Mingbuloq

Mingbuloq — Markaziy Fargʻonadagi koʻl. Boʻz massivida. Sirdaryo sohiliga yaqin joylashgan. Uzunligi 400 m, eni 100 m. M.ga koʻp buloq suvlari va sizot suvlar quyiladi. Koʻl qadimda katta boʻlib, boshqa koʻllar bilan tutashib turgan. Buloq va sizot suvlari Sirdaryoning chap sohilidagi tekislikni quritish uchun qazilgan zovurlarga oqib ketganidan koʻl maydoni qisqargan. Koʻl chekkalari qamishzor va botqoqlik, suvi shoʻr, chuqurligi oʻrta qismida 1,5—2 m. Koʻlda baliq va turli yovvoyi parrandalar bor.

Manbalar
Mingbuloq botigʻi

Mingbuloq botigʻi - Qizilqumdagi botiq (Navoiy viloyati). Boʻkantovning janubiy etagi boʻylab gʻarbdan sharqqa 100 km, janubidan shimolga 30– 35 km choʻzilgan. Umumiy maydoni 5400 km². Mingbuloq botigʻi asimmetrik sinklinal tarzida tuzilgan boʻlib, shimolida Boʻkantovning Tubabergen, Aytim, Koʻkpatos togʻlari, gʻarb va janubidan uncha baland boʻlmagan tepaliklar bilan oʻralgan. Botiqning eng past joyi — 12 m (Qizilqumning eng past joyi). Paleozoy, mezozoy va kaynozoy yotqiziklaridan tarkib topgan. Iqlimi keskin kontinental. Yillik oʻrtacha temperatura 11 — 15°, yillik yogʻin miqdori 120–140 mm. Shamolning oʻrtacha tezligi 2,3—7,3 m/sek. Bu yerda bir necha bulok, suvlari birlashib, kichik soy hosil qilgan. Mingbuloq botigʻida boʻz tuproq, shoʻrxok, shoʻrtoblar, qumli va shagʻalli tuproqlar uchraydi. Efemer, efemeroid oʻsimliklar, saksovul, astragal va teresken koʻp. Hayvonot dunyosi, asosan, kaltakesak, ilon, toshbaqa, yumronqoziq, qoʻshoyoq, qumsichqonlardan iborat. Mingbuloq botigʻidan yaylov sifatida foydalaniladi.

Manbalar 

Oʻzbekiston geografiyasi
Mingbuloq togʻi

Mingbuloq togʻi — Qorjontov tizmasi tarkibi (Toshkent viloyati)dagi togʻ. Oʻzbekiston bilan Qozogʻiston chegarasida joylashgan. Balandligi 2823 m gacha, Qorjontov tizmasining eng baland joyi hisoblanadi. Togʻ kuchli parchalangan. Alp tipidagi relyefga ega. Yuqori paleozoy davrining intruziv va metamorfik jinslaridan tuzilgan. Jigarrang tuproqlarda siyrak archazorlar va turli oʻtli bugʻdoyiqzorlar tarqalgan. Alpinist va togʻ sayyoxdarining balandlikka koʻtarilish boʻyicha mashq qiladigan joyi.

Manbalar 

Togʻlar
Oʻzbekiston geografiyasi
Toshkent viloyati
Qozogʻiston geografiyasi
Mingdevona

Mingdevona () - Solanaceae (ituzumdoshlar) oilasiga mansub oʻsimliklar turkumi. Boʻyi 1,5 m gacha. Poyasi shoxlangan, sertuk. Birinchi yili uzun bandli ildiz boʻgʻiz, toʻpbarg, ikkinchi yili poya oʻsib chiqadi. Poyadagi barglari tuxumsimon, 3—7 boʻlakli, bandsiz, ketma-ket joylashgan. Gullari sargʻish, uchi keng, poya uchida toʻpgul hosil qiladi. Mevasi ikki xonali, koʻp urugʻli, koʻzachasimon koʻsakcha. Oʻrta Osiyo, Sibir, Kavkaz, Uzoq Sharqda tarqalgan. Oʻzbekistonda 2 turi (turkman va qora M.) bor, koʻproq qora M. (zaharli begona oʻt) uchraydi. M. yoʻl yoqalarida, oʻtloq va partov yerlarda, ekinzorlarda oʻsadi. Bargi tarkibida giossiamin, atropin, skopolamin va boshqa zaharli alkaloidlar bor. Barg ekstrakti va urugʻining moyi bod, asab kasalliklarida ogʻriq qoldiruvchi dori sifatida ishlatiladi. Doridarmon tayyorlash uchun maxsus ekiladi.

Manbalar 

 

Ikki pallali oʻsimliklar
Zaharli o‘simliklar
Mingechaur

Mingechaur — Ozarbayjon Respublikasidagi shahar (1948-yildan). Kura da-ryosining har ikkala sohilida. Temir yoʻl stan-siyasi. Aholisi 100 ming kishiga yaqin (1990-yillar oʻrtalari). 1945-yilda Min-gechaur GES qurila boshlashi munosabati bilan vujudga kelgan. Yoʻl mashinalari, mashina tuzatish, kabel, shisha tola, texnik rezina buyumlari, "Elek-troizolit", temir-beton buyumlar, yirik panelli uysozlik, yogʻochsozlik zavodlari, toʻqimachilik, goʻsht kombinatlari bor. Tarix-oʻlkashunoslik muzeyi, teatr mavjud. M.da Zakavkazyeda eng yirik, miloddan avvalgi 3ming yillikdan milodiy 17-asrgacha boʻlgan davrga mansub arxeologik majmua topilgan.

Manbalar