MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Oʻzbekfilm kinostudiyasi binosi

Oʻzbekfilm kinostudiyasi binosi – Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Meʼmoriy yodgorligi. Obyekt davri: XX asr. Toshkent shaharning Chilonzor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Chilonzor koʻchasi, 1-uy. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent shahar madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan – davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Qasri Orifon minorasi

Qasri Orifon minorasi – Buxoro viloyati, Kogon tumani, Qasri Orifon qishlogʻi, Bahouddin Naqshband meʼmoriy majmuasidagi minora. Minora Buxoro xonligida hukmronlik qilgan ashtarxoniylar sulolasi humdori Abulfayzxon davrida 1718–1720-yillarda qurilgan. Minora Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.
Minora orqa tomonida Abdulazizxon xonaqohi, oʻng tomonida Abdulhakim Qoʻshbegi masjidi, chap tomonida esa Naqshbandiya tariqati muzeyi joylashgan.
Minora balandligi 12, 2 m, diametri 3 m, yuqori qismi sakkiz qirrali boʻlib, sharafasi qismida 1718–1720-yillar oraligʻida bunyod etilganligi qayd qilingan. Minora pastki qismida tut daraxtidan sinch ishlatilgan va obi gʻishtlar bilan koʻtarilgan. Sinchning ustki qismi bezakli gulmexlar bilan bezalgan.
Minoraning qibla tomonida 1885-yili „Oqibat hayrobod“ yaʼni „Oqibat xayrli boʻlsin 1885“ nastaʼliq xatida yozilgan. Aynan ushu yozuvlar Bahouddin Naqshband meʼmoriy majmuasidagi Bibi Orifa majmuasi ayvonida ham toʻrt marta suls xatida yozilgan.
„Oqibat xayrli boʻlsin“ soʻzining uch maʼnosi bor: boshlangan ishni yaxshilik bilan yakunlash, inson bilan bu dunyo bilan xayrlashish, qiyomat kunida qilgan amallarini inobatga olish.
2005-yil minora taʼmirlashga kirishilgan. Chunki minora sharq tomoni 41 smga ogʻgan edi. Temir bandlar bilan gʻarb tomoni mustahkamlandi.
Minoraning yuza qismidagi bezaklari qayta taʼmirlangan. Minora taʼmirlanishida Muzaffar Mirzayev boshchilik qilgan.
Minora Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Qasri Orifon minorasi qurilishida pishgan gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan foydalanilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro
Max Bielschowsky

Max Israel Bielschowsky (1869-yil 20-fevral – 1940-yil 15-avgust) Breslau shahrida tugʻilgan nemis nevropatologi.

Faoliyati 
1893-yilda Myunxen universitetida tibbiyot fanlari doktori darajasini olgandan soʻng, u Frankfurt shahridagi Senckenberg patologiya universitetida Ludwig Edinger (1855—1918) bilan birga ishlagan. Senskenbergda u Carl Weigertdan (1845—1904) gistologik tekshiruv usullarini oʻrgangan. 1896-1904-yillarda Berlindagi Emanuel Mendelning (1839—1907) psixiatriya laboratoriyasida ishlagan. 1904-yilda Oskar Vogt (1870—1959) bilan Berlin universitetining neyrobiologik laboratoriyasiga ishga kirgan va u yerda 1933-yilgacha ishlagan. Keyinchalik oʻz faoliyati davomida Utrecht universiteti qoshidagi psixiatriya klinikasida va Madriddagi Cajal institutida ishlagan. U 1940-yil Buyuk Britaniyaga koʻchib oʻtgan va u yerda 1940-yilda 15- avgustda London hududida 71 yoshida vafot etgan.

Uning toʻngʻich oʻgʻli Franz David Bielschowsky ham Buyuk Britaniyaning Sheffield shahriga va keyinchalik Dunedinga (Yangi Zelandiya) koʻchib oʻtgan va u yerda saraton kasalligini tadqiq qilish boʻyicha faoliyatini davom ettirgan.

Bielschowsky oʻsma tuberklozini oʻrganishda muhim hissa qoʻshgan. Xuddi shu nomdagi „Bielschowsky silver stain“ texnikasi Ramon y Cajal (1852—1934) tomonidan ishlab chiqilgan davolash usulning takomillashtirilgan variant edi.

Bielschowskyning asarlari:

Die Silberimprägnation der Achsencylinder; Neurologisches Zentralblatt, Leipzig, 1902, 21: 579-84. Neurologisches Zentralblatt, Leipzig, 1903, 22: 997-1006; (Bielschowsky dogʻlari).

Nerv tizimlarining barcha gistologiyasi va gistopatologiyasi. Max Lewandowsky (nashriyotchi), Handbuch der Neurologie. 1-jild, Berlin, 1910-yil.

Herpes zoster. Max Lewandowsky (nashriyotchi): Handbuch der Neurologie. 5-jild, Berlin, 1910-yil.

Uber spätinfantile familiäre amaurotische Idiotie mit Kleinhirnssymptomen. Deutsche Zeitschrift für Nervenheilkunde, 1914, 50: 7–29. (Bielschowsky dogʻlari).

Manbalar 

Kasalliklar
Germaniya
1869-yilda tugʻilganlar
1940-yilda vafot etganlar
Olimlar
Shifokorlar
Nevropatologiya
Vadim Gerasimov

Vadim Sergeyevich Gerasimov (1985-yil 11-avgust, Kotelnikovo, Volgograd viloyati, 2022-yil 8-mart, Ukraina) rus podpolkovnigi. Rossiya Federatsiyasi Qahramoni (vafotidan keyin).

Hayoti 
Gerasimov Volgograd viloyati Kotelnikovo shahrida tavallud topgan. Kotelnikovodagi 2-sonli oʻrta maktabni tugatgach Moskva oliy harbiy qoʻmondonlik bilim yurtiga oʻqishga kirdi.

Volgograd viloyati Kotelnikovo shahrida tavallud topgan. Kotelnikovodagi 2-sonli oʻrta maktabni tugatgach Moskva oliy harbiy qoʻmondonlik bilim yurtiga oʻqishga kirdi.

Podpolkovnik batalyon komandiri sifatida Leningrad viloyatida xizmat qilgan. U Shimoliy Kavkaz va Leningrad viloyatida podpolkovnik unvoni bilan 138-qoʻriqchilar motorli miltiq brigadasining batalyoniga qoʻmondonlik qilgan. Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlarining Qoʻshma qurollar akademiyasida tahsil olgan.

Gerasimov 2022-yil 8-martda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi paytida oʻldirilgan. 21-may kuni Ukraina Milliy politsiyasi Gerasimovning jasadi Xarkov viloyatining Zolochevskiy tumanidagi qabristondan topilganini xabar qilgan va dafn etish mahalliy aholi tomonidan amalga oshirilgan. Rossiyada Gerasimov bilan vidolashuv 2022-yil 9-iyun kuni Kotelnikovda boʻlib oʻtdi.

Rossiya Mudofaa vazirligi vakili general-mayor Igor Kremlev Gerasimovning turmush oʻrtogʻi Anastasiyaga davlat mukofotlarini topshirgan.

Mukofotlari va unvonlari 

 Rossiya Federatsiyasi Qahramoni (2022)
 Jasorat ordeni

Manbalar 

2022-yilda vafot etganlar
8-martda vafot etganlar
11-avgustda tugʻilganlar
1985-yilda vafot etganlar
Chamberlin choʻqqisi

Chamberlin choʻqqisi – Alyaskadagi (AQSh) Brooks togʻ tizmalarining uchinchi eng baland choʻqqisi. Brooks tizmasining Franklin togʻlari nomi bilan mashshur qismidan joylashgan Chamberlin choʻqqisi Brooks tizmasidagi eng baland choʻqqi boʻlmish Isto choʻqqisidan 30 mil (48 km) shimoli-gʻarbda joylashgan. Arktika milliy yovvoyi tabiat boshpanasi roʻyxatiga kiritilgan Chamberlin choʻqqisi 1894-yilgi Peary Auxiliary ekspeditsiyasi geologi Thomas Chrowder Chamberlin (1843-1928) sharafiga nomlangan. Dastlab Brooks togʻ tizmasining eng baland nuqtasi deb hisoblangan Chamberlin choʻqqisi 2014-yilgi zamonaviy oʻlchash ishlaridan keyin Brooks tizmasidagi uchinchi eng baland choʻqqi ekanligi aniqlandi.

Manbalar
Muzaffer Şerif Başoğlu

Muzaffer Şerif Başoğlu (1906-1988-yillar) turk psixologi. U hukm nazariyasi va realistik nizolar nazariyasini rivojlantirishga katta hissa qo‘shgan. Shuningdek Başoğlu asoschilaridan biri bo‘lib, ijtimoiy jarayonlarni, ijtimoiy ziddiyat va ijtimoiy normalarni tushunish noyob usullarni ishlab chiqqan.

Hayoti va faoliyati
Muzaffer Şerif 1906-yil 29-iyulda Izmirning Ödemiş tumanida tug‘ilgan. Dastlab Qizilchulludagi Izmir Amerika kollejida tahsil olgan. Keyinchalik Istanbulga ko‘chib o‘tadi va 1926-yilda Istanbul universitetining adabiyot fakultetining falsafa bo‘limini tamomlagan. 1928-yilda magistraturani tamomlagan.

Şerif Italiya-Turkiya urushi, Bolqon urushlari, Birinchi jahon urushi va arman qirg‘ini yillarida o‘sgan. Izmir Mustaqillik urushi paytida yunon askarlari tomonidan ishg‘ol qilinganida, Şerif universitetda o‘qir edi. Bir muddat o‘tagandan so‘ng Anqara Gazi ta’lim institutida psixologiya kurslaridan dars bera boshlagan. U milliy tanlovda ishtirok etib AQShda o‘qish uchun stipendiya yutib olgan va Garvard universitetida magistraturani tamomlagan. Doktoranturani o‘qish uchun esa Kolumbiya Universitetiga yo‘l olgan va Gardner Murphy rahbarligida "Idrokdagi ba’zi ijtimoiy omillar" mavzusidagi tezis bilan doktorlik dissertatsiyasini yoqlagan.
Qisqa muddat Germaniya va Fransiyada ma’ruzalar o‘qiganidan so‘ng Muzaffer Şerif 1937-yilda Gazi ta’lim institutiga qaytgan. Oradan ikki til o‘tgach, u Anqara Universitetining psixologiya kafedrasi dotsenti sifatida ish boshlagan.

Bu davrda Muzaffer Şerif turli gazeta va jurnallarda irq va irqchilik haqida maqolalar yozgan. 1943-yilda yozgan " Irqiy psixologiya" nomli asarida irqiy kamsitish va turanizm g‘oyasini tanqid qilgan. Turkiya Kommunistik Partiyasi bilan aloqalari va Turanizmga qarshi yozgan maqolalari sabab universitetdagi yaqin do‘stlari bilan “Kommunistik targ‘ibot va milliy manfaatlarga dushmanlik” aybi bilan hibsga olingan. Sudlangandan so‘ng 27 yilga ozodlikdan mahrum qilingan. Ammo AQSh Davlat departamenti Turkiya hukumati bilan Muzaffer Şerifni ozod etish borasida muzokaralar o‘tkazdi va 40 kunlik hibsdan so‘ng mamlakatni tark etish sharti bilan ozod etilgan. Muzaffer Şerif Başoğlu AQSh hukumati tomonidan taklif etilgan stipendiyani qabul qilib, urush sharoitida harbiy samolyotda AQShga ketgan. Avval Prinston universitetida, keyin esa Yel universitetida ishlagan.

Shaxsiy hayoti

Muzaffer Şerif 1945-yilda Kerolin Vud bilan turmush qurgan va ularning 3 ta qizi bor: Enn, Sue va Joan.
Psixologiyaga qo‘shgan hissalari
Muzaffer Şerif 60 dan ortiq maqola va 24 ta kitob yozgan. U tadqiqotining ko‘p qismini rafiqasi Kerolin Vud Şerif bilan olib borgan.

Manbalar
Turgʻun Azlarov

Turgʻun Azlarov (1953-yil, 2-avgust; Toshkent shahri) — Oʻzbekiston qahramoni, „Shuhrat“ medali sohibi.

Tarjimai holi
Xolidjon Komilov 1953-yilning 2-avgust kuni Toshkent shahrida tugʻilgan. 1975-yilda Oʻzbekiston Milliy universitetini bitirgan. 1975—1988-yillar oraligʻida shu universitetning Amaliy matematika va mexanika fakultetida matematika va informatika fanlaridan talabalarga dars bergan. T.Azlarov 8-9-sinlar uchun „Informatika va hissoblash texnikasi asoslari“ darsligining muallifi hisoblanadi. 2002-yilda Azlarov Oliy va oʻrta maxsus taʼlim, Xalq taʼlimi vazirligi tomonidan „Yilning eng yaxshi darsligi va oʻquv adabiyoti muallifi“ sifatida eʼtirof etilgan. 1999-yildan hozirgacha Toshkent shahar Shayxontohur tumanidagi 40-maktabda matematika fani oʻqituvchisi sifatida faoliyat yuritib kelmoqda.

Mukofotlari
Shuhrat medali (1999-yil)
„Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi“ faxriy unvoni (2008-yil} 
Oʻzbekiston qahramoni (2011-yil)

Manbalar

Adabiyotlar
Viktoriya sharsharasi

Viktoriya – (Ang. Victoria)Janubiy Afrikadagi Zambezi daryosidagi sharshara.

Zambiya va Zimbabve chegarasida joylashgan. Sharsharaning kengligi 1800 metr, balandligi 120 metr. Suv oqimi fasllar orasida katta farq qiladi, oʻrtacha 1400 m³ / s ni tashkil qiladi.

Viktoriya bir vaqtning oʻzida balandligi 100 metr va kengligi bir kilometrdan ortiq boʻlgan dunyodagi yagona sharshara. Dunyoda toʻrtinchi va suv isteʼmoli boʻyicha eng kattalaridan biri.

1855- yilda sharsharaga tashrif buyurgan shotlandiyalik tadqiqotchi va sayohatchi Devid Livingston uni qirolicha Viktoriya sharafiga nomlagan.Bu hududning tub aholisining lozi tilida sharshara Mosi-oa-Tunya – „momaqaldiroq tutuni“ nomi bilan tanilgan.

Manbalar
James Blake (qo'shiqchi)

James Blake Litherland(1988-yil 26-sentyabrda tugʻilgan) – ingliz musiqachisi, qoʻshiqchisi, qoʻshiq yozuvchisi va prodyuseri. U birinchi marta 2010-yilda CMYK va Klavierwerke kabi bir qator RaIlar uchun eʼtirofga sazovor boʻlgan. 2011-yilda oʻzining debyut albomini tanqidiy maqtovlar bilan chiqardi. Uning ikkinchi albomi Overgrown 2013-yilda chiqarilgan. Uning albomi xalqaro eʼtiborga olib keldi va keyinchalik Merkuriy mukofoti bilan taqdirlandi. U 2016-yilda oʻzining uchinchi „The Color in Anything“ albomini, 2019-yilda toʻrtinchi “Assume Form”, 2021-yilda beshinchi doʻstlari va „Osmonda oʻynagan robotlar“ nomli oltinchi albomini 2023-yilda chiqardi.

Bolalik davrlar 
Blake musiqachi James Litherland va Xelen Litherlandningyagona farzandi boʻlib, yoshligidan musiqaga kuchli qiziqish va moyillikni namoyon etgan. U bolaligidan pianino boʻyicha klassik taʼlim olgan . Boshlangʻich taʼlimni Grange Park boshlangʻich maktabida, Vinchmor Xillda va oʻrta maʼlumotni Edmontondagi The Latymer maktabida olgan. Keyinchalik u Londondagi Goldsmiths universitetiga oʻqishga kirdi. U yerda mashhur musiqa boʻyicha ilmiy daraja oldi. Maktabda Bleyk doʻstlari bilan Distance, Skream va Benga kabi Buyuk Britaniya sanʼatkorlari ishtirok etgan bir qator „Bass Society“ musiqa kechalarini oʻtkazishdi.

Ish faoliyati 
Blake 2021-yil 8-oktabrda COVID-19 pandemiyasi tufayli kechikib ketganidan soʻng oʻzining beshinchi albomi „Yuraklaringizni sindiradigan Friends“ nomli albomini chiqardi. Asosan stilistik jihatdan anʼanaviy reliz hisoblanadi. Rekorddan soʻng 2022-yil 18-martda „Wind Down“ nomli muhit albomi ommaga chiqdi. Albom tinglovchilarning uyquga ketishiga yordam berish uchun Germaniyaning Endel sunʼiy intellekt media kompaniyasi bilan hamkorlikda yaratilgan. Keyingi yili Blake Kanye Uest, Flatbush Zombies, JID va Don Toliver kabi bir qancha hip-hop sanʼatkorlari bilan hamkorlik qildi.

Blake 2023-yil 8-sentyabrda oʻzining oltinchi albomi „Playing Robots Into Heaven“ni chiqardi. Albom elektron, raqs va eksperimental musiqalarni oʻz ichiga oladi. Tanqidchilar tomonidan ildizlarga qaytish sifatida koʻrilgan. Asosiy singl „Big Hammer“ 2023-yil 28-iyunda chiqdi. Oskar Gudson rejissyori boʻlgan va oʻgʻrilik mavzusiga bagʻishlangan musiqiy videoda oq sport kiyimidagi uchta qaroqchi haqida soʻz boradi.

Shaxsiy hayoti 
Blake avvalroq Warpaint hind rok guruhidan amerikalik musiqachi Tereza Ueyman bilan munosabatda boʻlgan. 2015-yildan beri Blake ingliz aktrisasi Jamiela Jamil bilan munosabatda boʻlgan.

Manbalar 
{{manbalar}}
John Dickinson

John Dickinson (2-noyabr Yulian taqvimi boʻyicha, 13-noyabr Grigoriy taqvimi boʻyicha 1732-yil) — Amerika Qoʻshma Shtatlarining asoschilaridan biri, Filadelfiya va Wilmington siyosatchisi huquqshunos. Dickinson 1767-yilda ilk nashrdan chiqqan va 1768-yilda qayta nashr etilgan va „Letters from a Farmer in Pennsylvania“ asari uchun „yangicha uslub bilan chiqqan qalamkash“ deb eʼtirof etilgan. Shuningdek, 1768-yilda AQSH mustaqillik urushi madhiyasiga aylangan „The Liberty Song“ qoʻshigʻining matnini yozgan.

Dickinson Kontinental assotsiatsiya qoshidagi Birinchi Kontinental kongress aʼzosi. Bundan tashqari u 1774-yilgi Qirollik nomiga yoziladigan iltimosnoma, arizalarning qoralamasini tayyorlashga ham masʼul boʻlgan. Shu bilan birga Ikkinchi kontinental kongress aʼzosi sifatida 1775-yildaOlive Branch iltimosnomasini yozgan.

Manbalar
Oʻzbekiston davlat arxivi binosi

Oʻzbekiston davlat arxivi binosi – Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Meʼmoriy yodgorligi. Obyekt davri: 1953-yil. Toshkent shaharning Chilonzor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Chilonzor koʻchasi, 2-uy. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent shahar madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan – davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Fransisko Kassiani

Fransisko Kassiani Gomes (1968-yil 22-aprelda Antiokiya departamentining Arbolites shahrida tugʻilgan) — kolumbiyalik professional futbolchi, 1980–2000-yillarda himoyachi sifatida turli klublarda to‘p surgan.

Futbolchilik faoliyati 
Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, Fransisko Kassiani AQSHdagi futbol akademiyasida yashash va ishlash uchun ketadi.

1992-yilda u “Atletiko Junior” klubiga ko‘chib o‘tadi, ushbu klub bilan futbolchi o‘zining professional faoliyati davomidagi eng yaxshi yillarini o‘tkazadi. “Atletiko Junior” klubi bilan birga Fransisko Kassiani ikki marta Kolumbiya chempioni bo‘ladi va bu jamoada bo‘lganida vaqti-vaqti bilan terma jamoaga chaqirib turiladi. Futbolchi uch marta, 1993, 1998 va 1999-yillarda Kassiani boshqa jamoalarda - América Cali, Argentina Rosario Central va Deportes Quindio klublari tarkibida ijara shartnomasi asosida harakatlanadi.

1990-yillarda Fransisko Kassiani jurnalistlarning unga qilgan qo‘pol muomilasi tufayli ular bilan bir necha bor mushtlashadi. Bundan tashqari, Andres Eskobar o‘ldirilganidan so‘ng, ko‘plab Junior futbolchilari, shu jumladan Kassiani ham to‘pponcha bilan mashg‘ulotlarga qatnay boshlashadi.

Fransisko Kassiani 1995-yildan 1997-yilgacha Kolumbiya futbol terma jamoasi safida o‘ynagan va Kafeteros klubi uchun umumiy beshta o‘yin o‘tkazadi. U 1995-yilgi Amerika Kubogida ishtirok etadi, ushbu musobaqada kolumbiyaliklar uchinchi o‘rinni egallagan, ammo turnir davomida Kassianining o‘zi hech bir daqiqa ham maydonda harakatlanmaydi.

Shaxsiy hayoti 
Fransisko Kassiani - 1988-1992-yillarda “Atletiko Nasional” tarkibida to‘p suradi. Shuningdek uning akasi Geovanis Kassiani (1970-yilda tug‘ilgan) ham Kolumbiyaning yoshlar, olimpiya va asosiy terma jamoalari tarkibida ham o‘ynagan.

Fransisko Kassiani bolaligida basketbol bilan uzoq vaqt shug‘ullangan, ammo keyinchalik baribir futbolni basketboldan afzalroq deya tanlov qiladi. 1980-yillarning o‘rtalarida u “Atletiko Nasional” yoshlar jamoasiga kelib qo‘shiladi. Internetda tarqalgan ba‘zi yolg‘on ma‘lumotlardan farqli o‘laroq, aslida u ushbu jamoaning kattalar tarkibida o‘ynamagan. Fransisko “Cucuta Deportivo”da dastlabki professional debyutini o‘tkazadi. 1990-yilda u Envigado klubi safiga borib qo‘shiladi va ushbu bilan keyingi mavsumda Kolumbiya chempionatining ikkinchi divizionida g‘olib chiqadi.

Yutuqlari 

 Klubdagi sovrinlari

 Kolumbiya chempioni (2): 1993, 1995
 G‘oliblar kubogi B (1): 1991 
 Chili Chempioni (1): 2001
 Konmebol kubogi finalchisi (1): 1998

Manbalar 

Kolumbiyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1968-yilda tugʻilganlar
22-aprelda tugʻilganlar
Gülbahar Hatun (Selim I ning onasi)

Ayşe Gülbahar Hatun (usmonli turkcha:کل بهار خاتون), Sulton Boyazid II ning turmush oʻrtogʻi va Selim I ning onasi edi. Shuningdek Sulaymon I ning buvisi hisoblanadi.

Ismlar 
Eng eski manbalardan biri Cenabî tarixida uning ismini Ayşe Hatun deb atalgan. Sicill-i Osmanîda yozilishicha, uning ismi Gülbahar Hatun.

Kelib chiqishi 
Dulqodiriylarning oʻn birinchi hukmdori Alauddevle Bozkurt bekning qizi Aysha Xotun bilan uzoq vaqt adashtirib ikkalovi bitta inson deb oʻylashgan. Uni baʼzan alban deb atashadi, lekin koʻpchilik tarixchilar uni Vayvara qishlogʻidan kelgan (Sumela monastiri janubida) yunon boʻlgan deb hisoblashadi.

Hayot 
U 1469-yilda Amasiyadagi Boyazidning haramiga kirdi. Boyazid hali shahzoda paytida yaʼni 1470-yilda Salim I tugʻildi. 1481-yilda Fotih Mehmed vafot etgach, Boyazid Usmonlilar poytaxti Konstantinopolga oilasi bilan birga koʻchib oʻtdi.
Turk anʼanalariga koʻra, barcha shahzodalar hech boʻlmasa bir marta viloyat hokimi (Sanjak-bey) boʻlib tajriba orttirishlari kerak. Shahzodalarning onalari oʻz viloyatlarida oʻgʻillarining toʻgʻri boshqaruvi va xulq-atvori uchun mas’ul edilar. Gülbahar Hatun Valide Xotun sifatida tan olinmagan, chunki u 1505-yilda Salim taxtga oʻtirmasdan oldin vafot etgan. Uning qabri Trabzondagi Gülbahar Hatun masjidida joylashgan.

Manbalar 

Usmonli imperiyasi ayollari
Usmonli sulolasi
Mariano Barbacid

Mariano Barbacid Montalban (1949-yil 4-oktyabrda Madridda tugʻilgan) – ispan molekulyar biokimyogari, birinchi onkogenni kashf etgan.

Akademik martaba 
Oliy taʼlimni Universidad Complutense de Madridda kimyo fanlari boʻyicha oʻqigan va AQShda stajyor sifatida ish boshlagan. Bir necha yillardan soʻng Milliy saraton instituti direktori etib tayinlangan. Keyin u yangi tashkil etilgan CNIOga rahbarlik qilish maqsadida vatani Ispaniyaga qaytib ketgan. U yana keyinchalik 2011-yilda Infosys Prize uchun hakamlar hay’ati aʼzolaridan biri boʻlgan.

Ilmiy tadqiqot 
Uning kashfiyoti 1982-yilda Nature jurnalida „Nuqta mutatsiyasi T24 odamning siydik pufagi-karsinoma onkogeni tomonidan transformatsion xususiyatlarni olish uchun javobgardir“ sarlavhali maqolada chop etilgan. U keyingi oylarni oʻz tadqiqotini kengaytirishga sarfladi va natijada bunday onkogen Ras subfamiliyasining allel mutatsiyasi va faollashtirish mexanizmi ekanligini aniqladi.

2003-yilda u shu paytgacha hujayra boʻlinishida ajralmas deb hisoblangan DNK replikatsiyasi sodir boʻlishi zarur emasligini isbotlagan.

Nashrlar 

 „Nuqta mutatsiyasi T24 inson qovuq-karsinomasi onkogeni tomonidan oʻzgartiruvchi xususiyatlarni olish uchun javobgardir“(1982).
 „Kalamushlarda sut bezlari karsinogenezi boshlanishida N-Nitrozo-N-Metilurea tomonidan HA-RAS-1 onkogenlarining bevosita mutagenezi“(1985).
 „Ras genlari“(1987).
 „TRK proto-onkogen nerv oʻsish omili uchun retseptorni kodlaydi“(1991).
 „TrkC, tirozin oqsil-kinazlar oilasining yangi aʼzosi, neytotrofin-3 uchun retseptordir“(1991).
 „Sutemizuvchilarning siklinga bogʻliq kinazalari va ularning ingibitorlarining genetik tahlili“(2000).
 „Tollga oʻxshash retseptor-4 (TLR4) MicroRNA-107-ni pastga tartibga soladi, siklinga bogʻliq kinaz 6 orqali makrofag yopishishini oshiradi“(2011).

Mukofotlar 

Uning ilmiy faoliyati taniqli yosh olim mukofoti(1983), Qirol Xuan Karlos I ilmiy mukofoti(1984), Rodos memorial mukofoti(1985) va Charlz Rodolf Brupbaxer(2005) kabi mukofotlar bilan taqdirlangan. Uning saʼy-harakatlari, shuningdek 2011-yil 2-mayda „Buyuk xoch“ ordeni bilan taqdirlangan.

Boshqa mukofotlarga quyidagilar kiradi:

 Qirol Xuan Karlos I mukofoti (Ispaniya, 1984-yil)
 Rodos memorial mukofoti (AQSh, 1985-yil)
 Jozef Shtayner mukofoti (Shveytsariya, 1988-yil)
Neyronal plastisiya boʻyicha IPSEN mukofoti (Avstriya, 1994-yil)

Charlz Rodolf Brupbacher Saraton mukofoti (Shveytsariya, 2005-yil)

Saraton kasalligi boʻyicha xalqaro tadqiqot agentligi Faxriy medali (Fransiya, 2007-yil)

Manbalar 

1949 yilda tug'ilganlar
Tirik odamlar
Ispan biologlari
Madrid olimlari
AACR Akademiyasi a'zolari
 Milliy Fanlar Akademiyasining xorijiy hamkorlari
Ispan olimlari
Milliy politsiya kasalxonasi (Pokiston)

Milliy politsiya kasalxonasi Pokiston sogʻliqni saqlash infratuzilmasidagi sezilarli rivojlanishni namoyish etadi. Ushbu zamonaviy muassasa taxminan 12 000 politsiyachiga ilgʻor tibbiy xizmat koʻrsatishga moʻljallangan.

Tarixi 
Pokistonning birinchi Milliy politsiya kasalxonasi qurilishi 2023-yil 16-iyulda Islomobod poytaxti politsiyasi va rejalashtirish komissiyasi, rejalashtirishni rivojlantirish va maxsus tashabbuslar vazirligining roziligini olgandan keyin boshlangan.
Ushbu muhim sogʻliqni saqlash muassasasining tashkil etilishiga Federal rejalashtirish vaziri Ahsan Iqbal va Ichki ishlar vaziri Rana Sanaullahning birgalikdagi saʼy-harakatlari natijasida erishildi.

Sharoitlari 
Kasalxona 100 oʻringa moʻljallangan boʻlib, poytaxt politsiyasiga xizmat qiladi.
U favqulodda vaziyatlar uchun 12, ortopediya uchun 10, kardiologiya uchun 15, har bir jarrohlik va yurak reanimatsiya boʻlimlari uchun oltita karavot, 14ta jarrohlik karavoti, 15ta umumiy tibbiyot, sakkizta nevrologiya, beshta tibbiy intensiv terapiya, toʻrtta yurak boʻlimlarini oʻz ichiga oladi. Bundan tashqari, shifoxonada tez tibbiy yordam kabi zamonaviy qulayliklar yaratiladi.

Kelajakdagi rejalar 
Sobiq Bosh vazir Shehbaz Sharifning energiya xarajatlarini minimallashtirish haqidagi fikriga muvofiq, shifoxona binosi quyosh energiyasidan quvvatlanadi.
Bundan tashqari, shifoxonaning imkoniyatlarini yanada oshirish maqsadida, yotoqxona sigʻimini 200 oʻringa qadar kengaytirish boʻyicha fikr yuritilmoqda.

Manbalar 

Kasalxona
politsiya