Tendō (Yamagata)

Yaponiyaning Yamagata prefekturasida joylashgan shahardir. 2020-yil 1-fevral holatiga koʻra, shaharda 22392 ta xonadonda 61947 nafar aholi istiqomat qilgan, aholi zichligi esa har kvadrat kilometrga 550 kishini tashkil etgan. Shaharning umumiy maydoni 113,01 kvadrat kilometr (43,63 kvadrat milya) ga teng.

Geografiyasi 
Tendo Yamagata havzasining sharqiy-markaziy qismida joylashgan boʻlib, sharqda Ou togʻlari bilan qoplangan.

Qoʻshni munitsipalitetlar 

 Yamagata prefekturasi
 Yamagata
 Higashine
 Sagae
 Nakayama
 Kahoku

Tendo nam kontinental iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi Cfa), katta mavsumiy harorat farqlari kuzatiladi, issiq (va koʻpincha nam) yoz va sovuq (baʼzan qattiq sovuq) qish fasli bu hududga xosdir. Yogʻingarchilik yil davomida sezilarli boʻlsa-da, lekin avgustdan oktyabrgacha eng kuchli darajasi kuzatilgan. Tendoda oʻrtacha yillik harorat 11,1 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1381 mm boʻlib, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 24,8 °C atrofida, eng past harorat esa yanvarda, taxminan −1,4 °C boʻladi.

Demografiyasi 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Tendo aholisi soni soʻnggi oʻn yilliklarda nisbatan barqaror boʻlib qolgan.

Tarixi 
Edo davrida hozirgi Tendo hududi 1831-yildan 1871-yilgacha hukmronlik qilgan Oda urugʻi tomonidan boshqarilgan, mazkur shahar Tokugava syogunatiga qarashli 20 000 koku feodal hududi boʻlgan Tendo domenining bir qismi boʻlgan.

Meidzi davri boshlangandan soʻng, hudud 1878-yilda Yamagata prefekturasi, Higashimurayama tumaniga qarashli Tendo qishlogʻi sifatida tashkil etilgan. 1892-yil 27-aprelda u shaharcha maqomiga koʻtarildi va 1958-yil 1-oktyabrda shaharga aylantirildi.

Hukumat 
Tendo toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 22 aʼzodan iborat bir palatali shahar qonun chiqaruvchi organi boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Shahar Yamagata prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzoni qoʻshish huquqiga ega. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Yamagata okrugi 1 tarkibiga kiradi.

Iqtisodiyoti 
Tendo iqtisodiyoti mavsumiy turizm, qishloq xoʻjaligi va yogʻoch mahsulotlari ishlab chiqarishga asoslangan. Shahar anʼanaviy ravishda yapon shaxmatida (shogi) ishlatiladigan yogʻoch buyumlar (koma) ishlab chiqarishi bilan mashhur boʻlib, 1966-yildan buyon „odam shogi“ oʻyinlari oʻynab kelinmoqda. Shahar, shuningdek, oʻz chegaralarida koʻplab issiq buloqlarga ham ega.

Taʼlim tizimi 
Tendoda oʻn ikkita davlat boshlangʻich maktabi va shahar hukumati tomonidan boshqariladigan toʻrtta davlat oʻrta maktabi shuningdek, Yamagata prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta maktab faoliyat yuritadi. Yana bitta xususiy oʻrta maktab ham bunyod etilgan. Tendoda yana Uyo-Gakuen kolleji ham mavjud

Transporti

Temir yoʻl 
 Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi — Yamagata Shinkansen

 Tendō

 Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi — Ou magistral liniyasi

 Takatama- Tendō-Minami — Tendō — Midaregava

Magistral yoʻllar 

 Tohoku-Chuo tezyurar yoʻli — Tendo almashinuvi
 Milliy yoʻnalish 13
 Milliy yoʻnalish 48

Qardosh shaharlar — qardosh shaharlar 
Tendoga birodarlashgan shaharlar:

  Marlborough, Yangi Zellandiya (1989)
  Marostica, Italiya (1993)
  Wafangdian, Xitoy (2002)

Taniqli odamlar 

 Kenta Kurihara, professional beysbolchi
 Chiyako Sato, musiqachi

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy sayti 

Yamagata prefekturasidagi shaharlar
Tendō, Yamagata