MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Buyuk Vitautas ordeni

Buyuk Vitautas ordeni () — Litva Respublikasining oliy davlat mukofoti hisoblanadi.

Bu orden 1930-yilda Litva va chet el fuqarolarini Litva davlati oldidagi maxsus xizmatlari uchun mukofotlash maqsadida tashkil etilgan.

Buyuk Vitautas ordeni beshta asosiy, bitta maxsus daraja va orden medaliga ega.

Aslida, Litva Respublikasining eng yuqori davlat mukofoti — bu Oltin zanjirli Buyuk Vitautas ordenidir.

Tarixi 
Litva Respublikasining oliy mukofoti sifatida 1930-yilda taʼsis etilgan. Orden nomi 1930-yilda vafotining 500 yilligi nishonlanishi sharafiga Litva Buyuk Gersogi Vitovt sharafiga nomlangan.

Tashkil etilgan vaqtda Litvaning uchinchi ordeni sifatida qabul qilingan.

Orden chizmasining muallifi rassom Jonas Burba hisoblanadi.

1940-yilda Litva Respublikasi SSSR tarkibiga kiritilganidan keyin orden toʻligʻicha bekor qilindi.

Litva SSSR tarkibidan chiqqanidan soʻng, Litva Respublikasining 1991-yil 12-sentabrdagi I-1799-sonli „Ordenlar, medallar va boshqa unvonlar toʻgʻrisida“ gi qonuni asosida tartib qayta tiklandi.

Ushbu maxsus toifadagi orden Litva davlatining eng oliy mukofotidir.  U oltin zanjir, xoch, yulduz va kamardan iborat.

Oltin zanjirning qismlari qoʻsh (olti burchakli) xochni hosil qiladi, stilize qilingan V bilan bezatilgan. Zanjirning ikkala cheti markaziy qism bilan bogʻlangan, uning shakli va bezaklari Buyuk Vitautas muhridan olingan. Ayiq Smolenskni, otliq Vilnyusni, jangchi Trakayni va xoch Volinni ifodalaydi.

Mukofotlash qoidalari

Tavsif

Buyuk Vitautas ordeni darajalari

Orden, zanjir va yulduz nishonining bezak elementlari

Orden nishonlari

Oltin zanjirli Buyuk Vitautas ordeni sohiblari 
 Litva Prezidenti Valdas Adamkus, 2003-yil 26-fevralda
 Litva Prezidenti Rolandas Paksas, 2003-yil 25-fevralda
 Estoniya Prezidenti, Arnold Rüütel, 2004-yil 30-sentabrda
 Germaniya Prezidenti Horst Köhler, 2005-yil 19-oktabr
 Polsha Prezidenti, Aleksandr Kvasnevski, 2005-yil 2-noyabrda
 Norvegiya qiroli Harald V, 2011-yil 23-martda
 Ukraina Prezidenti Volodimir Zelenskiy, 2022-yil 11-mart

Adabiyotlar 

 Astikas, A. (1993) Lietuvos ordinai, medaliai ir ženkleliai 1918-1940, Vilnyus: Mintis.
 Kavaliauskas V. Už nuopelnus Lietuvai

Manbalar

Havolalar 

 Litva Respublikasi Prezidenti sahifasida davlat ordenlari, medallari va boshqalar     (lit. )
 Litva Respublikasining „Davlat mukofotlari toʻgʻrisida“ gi qonuni. IX-957 2002-yil 18-iyun  (faol) (lit. )
 Litva Milliy muzeyi sahifasida Buyuk Vitautas ordeni (lit. )

Shuningdek 

 Buyuk Vitautas ordeni medali
 Litva mukofotlari
Nelson konidagi halokat qurbonlari yodgorligi

Nelson konidagi halokat qurbonlari yodgorligi — Chexiya Respublikasi, Ustetskiy oʻlkasi, Teplice tumanidagi Osek shahri yaqinida oʻrnatilgan yodgorlik. 1958-yildanChexoslovakiyaning madaniy yodgorligi hisoblanadi. 1978-yilda u Chexiya Respublikasining milliy madaniy yodgorliklari roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi 
1934-yil 3-yanvarda Nelson konida sodir boʻlgan halokat qurbonlari xotirasiga bagʻishlab qurilgan. Oʻsha kuni konda toʻplanib qolgan metan portlashidan soʻng roʻy bergan yongʻin natijasida 144 kishi halok boʻlgan. Konning oʻzida 140 konchi, yer usti binolarining qulashi natijasida 2 kishi va qutqaruv va tozalash ishlarida yana 2 kishi vafot etgan. Voqea oqibatlarini bartaraf etish uchun 5 yil kerak boʻlgan.

Yodgorlik 1935-yilda haykaltarosh Karel Pokorniy tomonidan yasalgan boʻlib, Iosif Grus loyihasi asosida ishlangan.

Tavsifi 
Yodgorlik halokatda hayotdan koʻz yumgan farzandi uchun aza tutayorgan keksa yoshdagi ikki keksa haykalidan iborat.

Manbalar

Havolalar 

 Památník obětem katastrofy na dole Nelson III Arxivnaya kopiya -da arxivlangan (chex. )
 Památník katastrofy na dole Nelson  Arxivnaya kopiya

Chexiya milliy madaniy yodgorliklari
 Ustetsk viloyati
Chexiya Yodgorliklari
Chexoslovakiyada 1935-yil
 qurbonlarning yodgorliklari
 1935-yilgi haykallar
 1935-yilda qurilgan bino va inshootlar
Chexoslovakiyada 1930-larda paydo bo'lgan
Yesenin haykali Sankt-Peterburg

S. A. Yesenin yodgorligi — Sankt-Peterburgdagi Tavr bogʻida shoir Yeseninga oʻrnatilgan yodgorlik.

Tarixi 
1995-yili shoir Sergey Yesenin tavalludining 100-yilligi nishonlandi. Ushbu sana arafasida Sergey Yesenin nomidagi xayriya jamgʻarmasi shoir hayotining soʻnggi kunlarini oʻtkazgan Sankt-Peterburgda unga haykal oʻrnatishga qaror qildi. Xuddi shu jamgʻarma yodgorlikni loyihalashtirish, yasash va oʻrnatish ishlarini moliyalashtirdi.

Yodgorlikni oʻrnatish uchun Tavr bogʻi tanlandi. Yodgorlik muallifi haykaltarosh A. S. Charkin. U 1994-yilning may oyidan boshlab ustaxonasida yodgorlikni yasash ustida ishladi. U yodgorlik uchun sakkiz xil eskizni ishlab chiqdi. Ular orasida shoir Yeseninning parkda sayr qilayotgani, koʻl boʻyidagi oʻt ustida yotgan holda va oʻrindiqda oʻtirgan holatini aks ettirgan namunalari mavjud edi. Natijada, Yesenin oʻtirgan holdagi namunasi tasdiqlandi.

Yodgorlik „Skulptura“ haykaltaroshlik kombinatida Kareliya oq marmaridan yasalgan. Uning balandligi 2,5 m. Yodgorlik tagkursisining quyi qismiga oddiygina „Sergey Yesenin“ yozuvi oʻyib yozilgan. Tagkursi kulrang granitdan yasalgan, uning balandligi 0,5 m.

Yodgorlik 1995-yil 3-oktabrda ochilgan. Oradan 15-yil oʻtgach, vandallik harakatlari tufayli qayta tiklangan.

Manbalar

Havolalar
Altay Bayındır

Altay Bayindir (1998-yil, 14-aprelda tugʻilgan) — turkiyalik professional futbolchi, „Fenerbahçe“ klubi va Turkiya terma jamoasi darvozaboni.

Jamoalardagi faoliyati 
Bayindir Superligadagi debyutini MKE Ankaragücü tarkibida 2018-yilning, 30-noyabr kuni 1–1 hisobida yakunlangan „Chaykur Rizespor“ga qarshi oʻtkazdi.

2019-yilning, 8-iyulida Bayindir „ Fenerbahçe“ bilan toʻrt yillik shartnomaga imzoladi. Bayindir jamoadoshi Harun Tekin bilan oʻyindagi bahsdan soʻng birinchi darvozabonga aylandi. 2019-yil, 19-avgust kuni u Fenerbahçedagi debyut oʻyinini Shukrü Saracogʻlu stadionida „Gazishehir Gaziantep“ klubiga qarshi oʻtkazdi, oʻyinda „Fenerbahçe“ 5–0 hisobida gʻalaba qozondi.

2020-yil, 3-oktyabrda Fatih Karagümrükga qarshi kechgan uchrashuvda Erik Sabo tomonidan yoʻllangan penalti zarbasini qaytardi va 2-1 hisobida Fenerbahçe foydasiga hal boʻldi. 2020-yil, 6-dekabrda „Denizlispor“ga qarshi kechgan uchrashuvda Radoslav Muravski tomonidan yoʻllangan penalti zarbasini qaytardi va bu oʻyinda Fenerbahçe 2–0 hisobida gʻalaba qozondi. Bu oʻyin davomida u jami 7 ta seyv amalga oshirdi, bu oʻyinda Serdar Azizning maydongan chetlatilishidan soʻng Fenerbahçe 10 kishi boʻlib qoldi.

2021-yil, 30-oktabrda Fenerbahçe „Konyaspor“ga qarshi oʻyinda 2–1 hisobi bilan magʻlub boʻlgan oʻyinda Bayindir 69-daqiqada Serdar Gurler bilan toʻqnashib ketdi, toʻqnashuv natijasida jarohat oldi va maydonni tark etdi, oʻrniga Berke Oʻzer tushdi. Ertasi kuni Fenerbahçe klubi bayonot berdi, „Altay Bayindirning yelkasida sinish aniqlanmasa ham, akromiyoklavikulyar ajralish kuzatildi. Futbolchimiz operatsiya qilishga qaror qildik va uni davolashni boshlandi.“ U taxminan 3 oy maydonga tusha olmaydi.

Xalqaro martaba

Yoshlar 
Bayındır 2018-yilgi Tulon turnirida Turkiya U-20 terma jamoasini himoya qilgan.

Kattalar 
Bayindir 2020-yil, 9-noyabrda UEFA Millatlar ligasida Vengriya va Rossiyaga qarshi oʻyin uchun Shenol Gunesh tomonidan Turkiya terma jamoasiga chaqirilgan. U 2021-yil, 27-mayda Ozarbayjonga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida debyut qilgan.

Shaxsiy hayoti 
Bayindir 1998-yilda Osmangazi shahrida abxaz-cherkes oilasida tugʻilgan. U musulmon.

Karyera statistikasi

Klub

Xalqaro

Manbalar

Havolalar 

 Altay Bayındır at the Turkish Football Federation
 Altay Bayındır at Mackolik.com (in Turkish)
 Altay Bayındır at Soccerway

Turkiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1998-yilda tugʻilganlar
Dekabrchilar rafiqalari yodgorligi

Dekabrchilarning rafiqalariga oʻrnatilgan yodgorlik — erlari bilan surgunda boʻlgan dekabrchilarning xotinlar xotirasi uchun oʻrnatilgan yodgorlik. U Tobolsk shahrining tarixiy Zavalnoye qabristoni yaqinidagi bogʻda joylashgan. 2008-yilda oʻrnatilgan. ijodkorlarning gʻoyasiga koʻra, „ayollarning jasurligi va ularning fuqarolik mardonavorligi“ning ramzini anglatuvchi bronza haykal yodgorlik asosiy mazmunidir. Dekabrchilar xotinlarining jamoaviy qiyofasini ifodalovchi haykal 2008-yil iyul oyida Shahar kunini nishonlash arafasida oʻrnatilgan.

Yodgorlik mualliflari 

Taʼkidlanishicha, yodgorlik joyi tasodifan tanlanmagan. Bu yerda XIX asrning 30-yillarida aynan Tobolsk qishlogʻida 15 nafar dekabrchi yashagan, ularni rafiqalarining ayrimlari shaharning Zavalnoye qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar

Yana qarang 

 Dekabrchilar
 Tobolsk yodgorliklari dekembristlar xotinlari
 2008-yilda paydo bo'lgan
Jegote yodgorligi Varshava

Żegota yodgorligi () — Varshavadagi Zamenhof koʻchasidagi xiyobonda joylashgan yodgorlik. Yodgorlik Ikkinchi jahon urushi paytida Polshada faoliyat yuritgan Żegota yashirin tashkiloti xotirasiga bagʻishlangan.

Tarixi 
Germaniya fashistlari Polshani bosib olishi paytida yahudiylarga yordam bergan Polsha yashirin tashkiloti — Jegota yodgorligi 1995-yil 27-sentabrda oʻrnatildi. U Polsha jamoat arbobi va Jegota aʼzosi Vladislav Bartoshevskiy tashabbusi bilan ochilgan. Yodgorlik mualliflari polshalik haykaltaroshlar Xanna Shmalenberg va Marek Moderaudir. Yodgorlik AQShdagi Polsha diasporasi tomonidan moliyalashtirilgan.

Polsha maxfiy davlati tomonidan Xolokost davrida yahudiylarni qutqarish uchun istilo qilingan Yevropadagi boshqa tashkilotlar singari tashkil etilgan tashkilot quvgʻindagi oʻz hukumati tomonidan moliyalashtirilgan yagona birlashma edi.

Matnning asli:
Organizacja utworzona przez Polskie Państwo Podziemne dla ratowania Żydów w czasach Holocaustu, wśród jej podobnych działających w okupowanej Europie była jedyną finansowaną przez swój Rząd, Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie.1988-yili Varshava gettosida sodir etilgan qoʻzgʻolon yilligi munosabati bilan yodgorlik yoniga eman daraxti ekildi. Bu daraxt polyaklar va yahudiylarning umumiy xotirasining ramzidir.

Manbalar

Havolalar 

 Yodgorlikning tavsifi -dagi Arxivnaya kopiya )
Zhegote
Polshada Holokost
 Holokost Yodgorligi
Kamil Poźniak

Kamil Poźniak (1989-yil 11-dekabr, Krasnistav shahrida tugʻilgan) — polshalik professional futbolchi, Polshaning “ Flota Świnoujshie ” klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

Martaba

Klub 
Poznyak GKS Belchatow uchun professional debyutini 2008-yilning 8-avgustida Ekstraklasadagi o'yinda Lex Poznanga qarshi o'tkazdi.

2011-yil fevral oyida Lechia Gdansk bilan besh yillik shartnoma imzoladi.

Milliy martaba 
U 21 yoshgacha bo'lgan Polsha terma jamoasining bir qismi edi.

Resurslar 

1989-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Polsha futbolchilari
Atom massa

Atom massa — kimyoviy element atomining haqiqiy og'irligi. Uni yod olish hamda o'rganishni osonlashtirish maqsadida nisbiy atom massasi ishlab chiqilgan.

Elementning nisbiy atom massasini uglerod atom massasining 12dan 1qismi(1/12)ga ko'paytirilsa, atom massa kelib chiqadi.

Jadval 

Atom massa|Atom
Bolsheviklar terrori qurbonlari xotirasi yodgorligi Feodosiya

Bolsheviklar terrori qurbonlari xotirasi yodgorligi ( yodgorlik) — 2005-yilda Feodosiya (Qrim) shahrida oʻrnatilgan yodgorlik. Bolsheviklar terrori qurbonlari xotirasiga bagʻishlangan yodgorlik.

Xoch haykalini oʻrnatish gʻoyasi shaharni koʻplab yodgorliklar bilan bezab turgan Feodosiyaning sobiq bosh meʼmori va rassomi Valeriy Zamixovskiyga tegishli. Uning taklifini tadbirkor va shahar dumasi deputati Oleg Vladimirovich Pavlov hamda Iver Bibi Maryam cherkovi nazoratchisi qoʻllab-quvvatladi.

Mazkur tashabbus koʻpchilik tomonidan qoʻllab-quvvatlangach, 2005-yili Iberiya ikonasining qadimiy ibodatxonasi yaqinida shahar aholisi, ruhoniylar va kazaklar ishtirokida esdalik xochi oʻrnatildi. U Feodosiyada Fuqarolar urushi davrida qatl qilinganlar xotirasiga hurmat bajokeltirish maqsadida oʻrnatilgan.

Ushbu yodgorlik butun sobiq Sovet Ittifoqi hududidagi shu mazmundagi kam sonli yodgorliklardan biridir. U Eski shahar hududida barpo etilgan Iberiya cherkovi yaqinida oʻrnatilgan.

Adabiyotlar

Manbalar 

kommunizm qurbonlari yodgorliklari
Feodosiya Yodgorliklari
Qrimda 2005-yil
Kozue Ando

Kozue Ando (yapon:安藤 梢 1982-yil 9-iyulda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi. Hozirda Ando Urava Reds safida klub futbol oʻynamoqda. U 2015-yilda yilgacha Yaponiya terma jamoasi tarkibida toʻp surgan. 2015-yilda esa Yaponiya terma jamoasidagi faoilyatini yakunlagan.

Klubdagi Karyera 

Ando 1982-yil 9-iyulda Utsunomiyada tugʻilgan. 2002-yilda Tsukuba universiteti talabasi boʻlganida, u Saitama Reinas FC (keyinchalik Urava Reds)ga qoʻshilish uchun universitet klubini tark etgan. 2002-yilgi mavsumda u 10 ta gol urdi va «Yosh oʻyinchi» mukofoti bilan taqdirlandi. U eng yaxshi toʻpurarga aylandi 2004 va 2009-yillarda MVP mukofotiga loyiq deb topildi. Shuningdek, u 6 marta Best Eleven tomonidan tanlangan. 2010-yildan beri Germaniya Bundesligasining Duysburg, Frankfurt va Essen klublarida oʻynagan. Frankfurtda u UEFA Ayollar Chempionlar Ligasi 2014/15-mavsumida gʻolib chiqdi. 2017-yil iyun oyida u Yaponiyaga qaytib, Urava Reds safiga qoʻshildi.

Terma jamoadagi karyera 

1999-yil iyun oyi, Ando 16 yoshga toʻlganida, 1999-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati uchun Yaponiya terma jamoasidan chaqiruv oldi. Ushbu musobaqada u 26-iyun kuni Norvegiyaga qarshi debyut qildi. U toʻrt marta jahon chempionatida va uch marta yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan. Ando finalda AQSHni penaltilar seriyasida magʻlub etib, 2011-yilgi jahon chempionatida gʻalaba qozongan jamoa aʼzosi edi. Finalni Ando boshlab bergan. Ando shuningdek, 2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida kumush medal va 2015-yilgi Jahon kubogida ikkinchi oʻrinni egallagan Yaponiya terma jamoasi tarkibida oʻynagan. JCh-2015da Shveysariyaga qarshi birinchi oʻyinda u penalti ishladi, ammo oʻsha paytda u chap toʻpigʻini sindirib oldi. Bu oʻyin uning Yaponiya terma jamoasidagi soʻngi oʻyini boʻldi. 2015-yilgacha Kozue Ando Yaponiya terma jamoasi safida 126 oʻyin oʻtkazib, 19 ta gol urgan.

Taʼlim 

Ando Utsunomiya qizlar oʻrta maktabini tamomlagan. 2018-yil may oyida Tsukuba universitetida jismoniy tarbiya, salomatlik va sport fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan.

Karyera statistikasi

Klubdagi statistika

Terma jamoadagi statistika

Xalqaro gollar

Yutuqlar

Klubda

Urawa Reds Ladies 
 L.Liga gʻolibi 2004, 2009

FCR 2001 Duisburg 
 DFB Pokal gʻolibi 2009/10-yillar

Frankfurt 
 DFB Pokal gʻolibi 2013/14-yilar
 UEFA Ayollar oʻrtasida chempionlar ligasi gʻolibi 2014/15-yillar

Terma jamoada 
 FIFA Ayollar oʻrtasida jahon chempionati gʻolibi 2011-yil

Shaxsiy yutuqlar 
 MVP 2004, 2009
 Best Eleven 2002, 2004, 2005, 2007, 2008, 2009
 Eng yaxshi yosh oʻyinchi 2002

Manbalar

Havolalar 
Japan Football Association
Alvido, qurol!

Alvido, qurol! () - Ernest Hemingwayning 1929-yilda nashr etilgan romani. Kitob Birinchi jahon urushi davridagi sevgi haqida hikoya qiladi. Roman asosan avtobiografikdir - Xeminguey Italiya frontida xizmat qilgan, jangda yaralangan va Milan kasalxonasida yotgan, u yerda hamshiraga ko'ngil qo'ygan

Syujet
Amerikalik arxitektor Frederik Genri Italiyada Birinchi jahon urushida ko'ngilli sifatida qatnashadi. U leytenant unvoni bilan sanitariya bo'limining transport bo'limi komandiri bo'lib xizmat qiladi. Bu yerda Frederik kasalxona hamshirasi ingliz Ketrin Barkli bilan uchrashadi va ular bir-biriga ko'ngil qo'yishadi. Ittifoqchi qo'shinlarning bir qator mag'lubiyatlari va chekinishidan ko'p o'tmay, Frederik o'zining amerikacha lahchasi tufayli Italiya dala jandarmeriyasi tomonidan josuslikda ayblovlar qurboni bo'lmaslik uchun qochib ketishga majbur bo'ladi. Ketrin bilan birgalikda u urushga neytral Shveytsariyaga qochib ketadi, bu yerda ular dunyoning shafqatsizligidan va bema'ni qotilliklardan najot topganga o'xshaydi. Ammo ko'rinib turgan baxt qisqa muddatli bo'lib chiqdi - Italiyada homilador bo'lgan Ketrin Shveytsariya kasalxonasida tug'riq paytida vafot etadi.

Ekranlashtirish
Roman ilk bora 1930-yilda Laurence Stallings tomonidan sahnalashtirildi. 1932 va 1957-yillarda filmlar suratga olindi. 1966-yilda 3 qismli kichik serial suratga olindi.

Samuel M. Raimi tomonidan 1987-yilda suratga olingan Evil Dead 2 filmida "Alvido, qurol!" nomli kitobni uchratish mumkin.

Rejissor Richard Attenboroughning 1996-yilda suratga olingan In Love and War filmida Ernest Hemingway'ning Italiyadagi hayotini "Alvido, qurol!" romani voqealari asosida tez yordam avtomashinasi haydovchisi ko'rinishida ko'rish mumkin.

Manbalar
Fotima Samarqandiy

Fotima binti Muhammad ibn Ahmad as-Samarqandiy — musulmon olamidagi taniqli olima va huquqshunos ayol.

Bolaligi 
Fotima Samarqandiy Namangan viloyatidagi Kosonsoy tumanida tug'ilgan. Yoshligidanoq o'zining ilm olishga intilishi va iqtidori yaqqol namoyon bo'lgan. O'sha  davrining obro'li fiqh (islom yurisprudensiyasi) olimi bo'lgan otasi Alouddin Samarqandiy qizining iqtidorini payqab, uning ta'lim olishiga katta e'tibor qaratgan. Shundan so'ng, Fotima Samarqandiy fiqh, xattotlik va boshqa ko'plab ilmlarni egallashga kirishib ketadi. Buning natijasida mohir xattor va kuchli fiqh olima bo'lib yetishadi. Otalari Alouddin Samarqandiy o'zlariga kelgan fatvoni qizlariga ko'rsatmasdan javob bermaganlar. Shuning uchun barcha fatvolarda otalari bilan birgalikda qizlari Fotimaning ham muhri bosilgan.

Nikoh 
Fotima Samarqandiyning ta'riflari butun dunyoga tarqaladi va arabu ajamlardan, hattoki ko'plab mamlakat podsholaridan sovchilar kela boshlaydi. Lekin Alouddin Samarqandiy qizlarini oddiy, lekin o'ta ilmli bo'lgan shogirdlari Kosoniy raxmatullohu alayhga berganlar. 
Ba'zilar ,,Tuhfa kitobini sharhlatib qizini o'shanga berdi" der edilar. Bunga sabab, Alouddin Samarqandiyning ,,Tuhfatul fuqaho" nomli fiqh fanidan mashhur asarlari bor bo'lib, shogirdlari Kosoniy shu kitobni 8 jildlik kitob qilib sharhlaganlar va Badoius sanoi deb nom qo'yganlar. Kitobni ko'rgan ustozlari qizlarini shogirdlariga nikohlab berdilar. Kosoniy va Fotima turmush qurgach Xalabga ko'chib ketishgan. U yerda oilaga Salohiddin Ayyubiyning yaqinlaridan bo'lgan Nuriddin Zinkiy homiylik qilgan va ularning ilmiy faoliyatini qo'llab-quvvarlagan. Turmush o'rtog'i Kosoniy ham uni juda hurmat qilgan va ayolidan maslahat so'rab turgan.  O'sha davr tarixchilari yozishicha ko'pincha fatvoni mohir xattot bo'lgan Fotima o'zi yozgan va shundan so'ng muhr qo'yish uchun Kosoniyga topshirgan. Shu sabab bu fatvolar nafaqat fiqhiy, balki badiiy jihatdan ham muhim manbaalar hisoblanadi.

Ilm yo'lida 
Xalab tarixchisi Ibn al-Adim yozishicha Fotima Ramazonda bilaguzugini sotib talabalarga o'z hisobidan iftor qilib bergan va bu udum haligacha davom etib keladi.

Vafoti 
Ushbu faqiha ayol 581 hijriy sanada Hozirgi Suriyada Halab shahrida vafot qilganlar. Qabrlari Ibrohim Xalil jome masjidi oldidagi qabristonda. Ayollari vafot etgandan soʻng Kosoniy rahmatullohi alayh har juma kuni ayollarini ziyorat qilgani kelar edilar. Keyinchalik Kosoniy ham vafot qildilar va u kishi ham Suriyada dafn qilindilar.

Manbalar
Dopamine

Dopamin (DA, 3,4-dihidroksifenetilaminning qisqarishi) hujayralarda bir nechta muhim rol oʻynaydigan neyromodulyator molekuladir. Bu katexolamin va fenetilamin oilalarining organik kimyoviy natijasidir. Dopamin miyadagi katexolamin tarkibining taxminan 80% ni tashkil qiladi. Bu miya va buyraklarda sintez qilinadigan oʻzining prekursor kimyoviy L-DOPA molekulasidan karboksil guruhini olib tashlash orqali sintez qilinadi. Dopamin o'simliklar va koʻpchilik hayvonlarda ham sintezlanadi. Miyada dopamin neyrotransmitter vazifasini bajaradi — boshqa nerv hujayralariga signal yuborish uchun neyronlar (asab hujayralari) tomonidan chiqarilgan kimyoviy modda.

Manbalar 

Drugs missing an ATC code
Drugs with no legal status

Drugs that are a physiological drug

Motivatsiya
Eudy Simelane

Eudy Simelane (Eudy Simelane; 1977-yil 11-mart, Kvatema - 2008-yil 28-aprel, Kvatema) - Janubiy Afrikalik futbolchi, Janubiy Afrika ayollar milliy futbol jamoasi oʻyinchisi, LGBT huquqlari faoli. U jinsiy orientatsiyasi asosida bir guruh jinoyatchilar tomonidan guruh boʻlib zoʻrlangan va oʻldirilgan.

Futboldagi karyera 

U Springs Home Sweepers FC jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynagan, shuningdek, ayollar futbol milliy terma jamoasida ham oʻyinlar oʻtkazgan.
Mamlakatning eng mashhur futbolchilaridan biri edi. Oʻyindan tashqari u toʻrtta jamoada murabbiy boʻlib ishlagan va hakam sifatida oʻqigan.

Oʻlimi 

Eudi Simelanning yarim yalangʻoch jasadi Kvatemadagi daryodan topildi. U bir guruh shaxslar tomonidan zoʻrlangan va qattiq kaltaklangan, shundan soʻng jinoyatchilar jabrlanuvchining yuzi, koʻkragi va oyoqlariga 25 marta pichoq bilan jarohat yetkazgan va tanasini suvga tashlashgan. Koʻp oʻtmay, ActionAid xalqaro jamoat tashkiloti Janubiy Afrikaning Inson huquqlari boʻyicha komissiyasi koʻmagida oʻz hisobotida jinoyat qurbonning jinsiy orientatsiyasi bilan bogʻliq ravishda nafrat bilan sodir etilganligini taxmin qilib oʻtgan. Xyuman Rayts Uotch xalqaro jamoat tashkiloti ham xuddi shunday nuqtai nazarga amal qilib, jinoyatning bunday motivini ochiq-oydin deb taʼriflagan.

Jinoyatda gumon qilingan toʻrt kishi ustidan sud jarayoni 2009-yil 11-fevralda Mpumalanga provinsiyasining Delmas shahrida boshlangan. Gumonlanuvchilardan biri zoʻrlash va qotillik aybiga iqror boʻldi va 32 yilga ozodlikdan mahrum etildi. 2009-yil sentabr oyida ikkinchisi zoʻrlash, qotillik va talonchilikda ayblanib, umrbod qamoq jazosiga hukm qilindi. Ish boʻyicha yana ikki ayblanuvchi oqlandi.

Xotira 

2009-yilda Simelan oʻldirilgan joy yaqinida uning xotirasiga kichik yodgorlik koʻprigi oʻrnatildi.

Manbalar
Mpumi Nyandeni

Nompumelelo "Mpumi" Nyandeni (1987-yil 19-avgust) — Janubiy Afrikalik futbolchi, yarim himoya ampulasida toʻp suradi. U Janubiy Afrika terma jamoasida 100 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan. 2012 va 2016-yilgi Olimpiya oʻyinlarining futbol turnirlari ishtirokchisi.

Klubdagi karyera 

U oʻz faoliyatini Janubiy Afrikaning «Detroit Ladies» (Mpumalanga) klubida boshlagan, u yerda yoshlar jamoasi va kattalar jamoasida oʻynagan.

2010-yilning yozida u Rossiyaning «Rossiyanka» (Krasnoarmeysk) klubiga oʻtdi. U Rossiya Premer-ligasidagi debyut uchrashuvini 2010-yilning 30-iyulida «Zvezda»ga (Zvenigorod) qarshi oʻtkazdi va tanaffusda zaxiradan maydonga tushdi. Milliy chempionatdagi ilk goli 2010-yilning 19-sentabrida «Zvezda»ga qarshi oʻyinda kiritilgan. Rossiya chempionatlarida atigi 4 mavsumda u 61 ta oʻyin oʻtkazib, 18 ta gol urgan. U 2010 va 2011/12-yilgi mavsumlarda Rossiya chempioni, 2012/13-yilgi mavsumning kumush medali sovrindori, 2010-yilda Rossiya kubogi sohibi boʻlgan. UEFA ayollar chempionlar ligasida Rossiya klubi safida 20ta oʻyin oʻtkazib, 5ta gol urgan.

2014-yilda u vataniga qaytib keldi va u yerda yana bir necha mavsum Yoxannesburg yaqinidagi Bedfordvyu shahridan JVW klubida oʻynadi.

Terma jamoadagi karyera 

U 2002-yildan buyon Janubiy Afrika terma jamoasida oʻynamoqda, Mpumi terma jamoada oʻzining ilk oʻyinini 2002-yil 8-dekabrda Jahon chempionati saralash turnirida Kamerunga qarshi oʻtkazgan. U 2012 (3 oʻyin) va 2016 (1 oʻyin) Olimpiadasining futbol turnirlarida, shuningdek, 2014, 2016 va 2018-yillarda Afrika Millatlar Kubogi final turnirlarida ishtirok etgan. 2018-yilda u qitʼa chempionatining kumush medali sohibiga aylandi. Umuman olganda, u Janubiy Afrika terma jamoasi uchun 100 dan ortiq oʻyin oʻtkazdi va Jeyn van Vik, Amanda Dlamini va Noko Metlou bilan birga mamlakatda ushbu marraga erishgan birinchi sportchilardan biriga aylandi. 2019-yil holatiga koʻra, u terma jamoa uchun 149 oʻyin oʻtkazgan va kamida 7 gol urgan.

Bir qator mashhur futbolchilar, jumladan Lionel Messi va Krishtianu Ronaldu bilan birga sogʻliqni saqlash va sogʻlom turmush tarzini targʻib qilish boʻyicha FIFA loyihalarida qatnashgan.

Xalqaro maydondagi gollar

Manbalar