MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Neomitsin

Neomitsin - aminoglikozidlar guruhiga kiruvchi antibiotik bo'lib, Streptomyces fradiae tomonidan ishlab chiqarilgan neomitsin A, B va C antibiotiklarining aralashmasidir, sulfat shaklida chiqariladi.

Preparat deyarli oshqozon-ichak traktidan so'rilmaydi, shuning uchun uning ta'siri oshqozon-ichak traktiga tarqaladi, uni qo'llash shu xususiyati bilan bog'liq: unga sezgir mikroorganizmlar keltirib chiqaradigan enteritni davolash, shuningdek, ichakni "sterilizatsiya qilish" uchun keng qo'llaniladi. jarrohlik operatsiyalari.

Shuningdek, neomitsin infektsiyalangan yaralarni, bir qator teri kasalliklarini (pioderma), vaginal infektsiyalarni, ko'z kasalliklarini va boshqalarni davolash uchun ishlatiladi. Neomitsin parenteral yo'l bilan qo'llanilmaydi, chunki u buyraklar va eshitish nervlari uchun juda zaharli.

Eslatmalar 
SSSRda 60-yillarda neomitsin pnevmoniyani davolashda faol  qo'llanilgan, bu esa eshitish nervining massiv nevritiga olib keldi.
Aminoglikozidlar
Jaqsiliq Muqashuli Oʻmar

Oʻmar Jaqsiliq Muqashuli – siyosiy arbob, Sharqiy Qozogʻiston viloyati hokimining oʻrinbosari (2013-2016), Almati viloyati hokimining oʻrinbosari (2016-2018), Oʻskemen shahrining hokimi (2018-yil avgustdan).

Biografiyasi

Bilimi 
Abay nomidagi Almati davlat universiteti (2001), Qozoq innovatsiya gumanitar universiteti (2010).

Mehnat faoliyati 

2001-2005 - Qozogʻiston Respublikasi Madaniyat, axborot va ommaviy kelishuv vazirligining yetakchi mutaxasisi, bosh mutaxasis.

2007-2009 - Qozogʻiston Respublikasi Moliya vazirligida mutaxasis.

2009-2010 - Sharqiy Qozogʻiston viloyati hokimining ordamchisi.

2010-2011 - Sharqiy Qozogʻiston viloyati ichki siyosat bosqarma boshligʻining oʻrinbosari, boshligʻi.

2011-2013 - Sharqiy Qozogʻiston viloyati madaniyat boshqarmasining boshligʻi.

2013-2016 - Sharqiy Qozogʻiston viloyat hokimining oʻrinbosari.

2016-2018 - Almati viloyat hokimining oʻrinbosari.

2018-yil avgust oyidan - Oʻskemen shahrining hokimi.

Manbalar
Vilniyus shartnomasi

Vilniyus shartnomasi — tinchlik kelishuvi. Livoniya ordeni va Litva Buyuk Gertsogligi oʻrtasida 1559- yil 31-avgustda tuzilga.

Tarixi 
1558-yilda Livoniya urushi boshlangan. 1558-yil may-oktabr oylarida rus qoʻshinlari 20 ta istehkom shaharni egallab olgan, shundan soʻng qoʻshinning katta qismi istoli qilingan shaharlarda kichik garnizonlarni qoldirib, qishki uylariga joʻnab ketgan. Bundan sergʻayrat Gotthard Kettler unumli foydalanib qolgan. U 10 000 kishilik qoʻshin toʻplab, boy berilganlarni qaytarishga qaror qilgan. Biroq, Ketlerning kichik muvaffaqiyati livoniyaliklar uchun katta falokatga aylandi. Rus qoʻshinlari Ringen qal’asi qulaganidan ikki oy oʻtgach, Livoniya Konfederatsiyasining harakatlariga javoban, qishki reydni amalga oshirishga qaror qildi. Tirzen jangida Livoniya armiyasi toʻliq magʻlubiyatga uchradi va rus qoʻshinlari yana 11 shaharni egallab, Rigagacha yetib keldi va fevral oyida katta oʻlja hamda koʻp sonli asirlar bilan vatanga qaytishgan. 1559-yil qishki reyddan soʻng, Ivan IV Livoniya Konfederatsiyasiga martdan noyabr oyigacha muvaffaqiyatini mustahkamlamagan holda sulh taqdim etgan.

Shartnomani imzolash 
Gotthard Ketler sulh amal qilgan paytda (31-avgust) Vilniyusda Buyuk Litva Gertsogi Sigismund II bilan kelishuvga erishdi. Unga koʻra, Riga arxiyepiskopining orden va mulklari „klientella va homiylik“ka, ya]ni Litva Buyuk Gertsogligi protektoratiga oʻtkazildi. 15-sentabrda Riga arxiyepiskopi Vilgelm bilan ham shunday shartnoma tuzildi.

Orden Livoniyaning janubi-sharqiy qismini Roziten, Lyutsen, Dinaburg, Selburg va Bavske shaharlari, arxiyepiskop Vilgelm — Marienxauzen, Lennvarden shaharlari, Loban va Birzen saroylarini himoya qilish uchun garov evaziga Buyuk Litva Gertsogiga topshirdi. Sigismund Avgust urush yakunida bu yerlarni 600 ming gulden evaziga Ordenga va 100 ming gulden evaziga arxiyepiskopga qaytarish majburiyatini oldi. Butun Livoniyaning taxminan oltidan bir qismini tashkil etgan ushbu hududlar boshqaruvi boʻyicha oliy hokimiyat Germaniya imperatori ixtiyorida qoldi.

Natija va oqibatlari 
Shartnoma Livoniya yerlarini rus qoʻshinlari tomonidan bosib olinishiga toʻsqinlik qilmadi, aksincha Buyuk Litva Gertsogligining urushga kirishishi uchun asos boʻldi.

Nashrlar 
Kodeks diplomaticus regni Poloniae et magni ducatus Lithuaniae / M. Dogiel. — Vilna, 1765-yil. — televizor

Adabiyotlar 
 Форстен Г. В. Балтийский вопрос в XVI—XVII столетиях // Записки историко-филологического факультета Императорского Санкт-Петербургского университета. — Т. 1. — : Типография В. С. Балашева и К, 1893. — С. 242—243.
 Livonian urushi
 Litva buyuk duchyasining xalqaro shartnomalari
 alifbo tartibida shartnomalar
[Turkum:1559-yil]]
 Vilnyus Tarixi
Yoʻlbars qurbaqasi

Yoʻlbarsli qurbaqasi, yoki hind yoʻlbarsli qurbaqasi () - amfibiyalar turkumining Dicroglossidae turkumiga mansub turi. Umumiy uzunligi 15 santimetrdan 17 santimetrgacha boʻladi. Tanasi massiv, boshi esa ortacha kattalikda boʻladi. Yoʻlbarsli qurbaqasini oʻz jinsining boshqa vakilaridan orqa tarafidagi oʻtrir burchakli, yaxshirivojlangan uzunchoq ter burmalari bilan ajralib turadi. Ustki rangi zaytun-yashildan tortib kul ranggacha boʻlib kuyuq dogʻlar bilan qoplangan. Kamdan-kam hollarda orqa tomonida och-sariq chiqlarni uchratsa boʻladi. Oyoq-qoʻllarida engil qirrali qora-sariq dogʻlar mavjud. Qorni oq. Erkaklarning tomogʻida sariq baqbaqasi bor, ular juftlashish davrida koʻk rangga aylanadi.

Suvli erlarni, oʻtloqlarni, plantatsiyalarni hush koʻradi. Dengiz sathidan 23 – 800 m balandlikda joylashgan boʻlib kechasi faolashadi. Kichik kemiruvchilar, mayda ilonlar, yosh amfibiyalar, umurtqasizlar bilan oziqlanadi.

Nasilchilik mavsumi musson davriga (jalla mavsumi) toʻgʻri keladi. Juftlanish ampleksus (amfibiyalarga hos bolgan juftlanish uslubi - oldi qollari bilan ayollini ortqasidan ushlab urugʻlatirish uslubi) yordamida sodir boʻladi. Urgʻochisi diametri 2,5-2,8 mm boʻlgan 1000 tagacha tuxum qoʻyadi. Tuxumlar suvga botgan oʻsimliklarga yopishadi. Iybaliqlar 2-3 kun ichida paydo boʻladi.

Mahalliy aholi bu qurbaqani istemol qiladigan joylarda maxsus fermalar mavjud.

Bu tur Afg'onistondan Hindiston va Bangladeshgacha tarqalgan, janubiy Xitoyda ham uchraydi.

Adabiyotlar 

 Xan, MS (1996). Yo'lbarsli qurbaqasi Rana yo'lbars Daudinning orofarngeal morfologiyasi va ovqatlanish odatlari. Rossiya Herpetologiya jurnali, 2, 163-171.

Manbalar
Vilniyus-Radom ittifoqi

Vilna-Radom ittifoqi — davlatlar ittifoqi. Polsha Qirolligi va Buyuk Litva Gertsogligi oʻrtasida 1401-yilda tuzilgan.

1399-yildagi Vorskla jangida Litva qoʻshinlarining ogʻir magʻlubiyati, shuningdek, Buyuk Litva Gertsogligi hokimiyatiga daʼvogar boʻlgan Vitautas Svidrigailo taʼsirining kuchayishi sharoitida Polsha qirolligiga nisbatan mustaqil siyosat olib borgan Vitautas davlatlar oʻrtasida yangi ittifoq tuzishga rozilik bildirbi. Davlatlarning boʻgʻusi munosabatlariga asos boʻlgan hujjat Vitautasning amakivachchasi, Polsha qiroli Yagiello tomonidan 1400-yil oxirida, Grodno va Merechye oraligʻidagi Krudi koʻli yaqinida imzolangan (hujjat saqlanib qolmagan).

Vitautas 1401-yil 18-yanvarda Vilniyusda boʻlib oʻtgan qurultoyda Litvaning oliy hukmdori sifatida Polsha qiroli Yagielloga sadoqati haqida hujjatni imzolagan. U oʻz navbatida Vitautasning Buyuk Litva Gertsogi unvonini tan olgan va unga gertsoglikka umrbod egalik qilish huquqini bergan. Kelishuvga koʻra, Vitautas vafotidan keyin uning mulki Yagiello yoki uning merosxoʻrlariga oʻtishi kerak edi. Yagiello merosxoʻrlar qoldirmasdan vafot etgudek boʻlsa, Polsha tomoni yangi Polsha qirolini tanlashda Litva va Rossiya zodagonlarining ishtirokiga ruxsat berishga vaʼda beradi. Litvinlar Polshaga oʻlpon toʻlamaslik huquqini himoya qilishga muvaffaq boʻldi; shartnomada ushbu bandning boʻlishi kerakligini dastlab polyaklar taʼkidlagan, lekin keyinchalik oʻz daʼvolaridan voz kechgan. Xuddi shu kuni kongressda ishtirok etgan hududiy knyazlar, yepiskoplar va zodagonlar Yagiello va Vitautas oʻrtasida tuzilgan shartnomani buzmaslikka vaʼda qilingan dalolatnomani imzolaydi (hujjatga 40 ta muhr ilova qilingan). Oʻsha yilning 11-martida Radomda boʻlib oʻtgan qurultoyda Polsha lordlari xuddi shunday dalolatnomani eʼlon qilishgan (unga 49 ta muhr urilgan).

Tarixchilarning taʼkidlashicha, ittifoqni tuzish jarayonida Litva Radasi institutsionalizatsiya qilingan boʻlib, u ilk marotaba Polshaga nisbatan alohida davlat organi sifatida faoliyat yuritgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Halecki O. Dzieje unii jagiellońskiej. — T. 1. — Krakov, 1919-yil. )
 Kutrzeba S., Semkowicz W. Akta Unji Polski z Litwa, 1385-1791. — Krakov, 1932-yil. )
 XV asrning xalqaro shartnomalari
 Polsha-Litva Ittifoqi
 alifbo tartibida shartnomalar
1401-yil
 shaxsiy ittifoq
Mayda tukli opunsiya

Mayda tukli Opunsiya () — kaktussimonlar oilasiga mansub oʻsimlik. U markaziy Meksika vodiylarida (Idalgo) dengiz sathidan taxminan 1000 metr balandlikda oʻsadi. 1827-yilda Iogan Leman tomonidan Cactus microdasys deb tavsiflangan.

Xususiyatlari 

Opuntia microdasys ning asosiy shakli balandligi bir metrgacha boʻlgan tik, shoxlangan, butaga oʻxshash oʻsimlikdir. U uzunligi 5 dan 15 santimetrgacha va kengligi 4 dan 12 santimetrgacha boʻlgan goʻshtli zichlangan qarshi tuxumsimon boʻgʻimchalardan hosil boʻladi. Boʻgʻimchalarning yuzasi yashil boʻlib, koʻp sonli kichik areolalar bilan qoplangan. Tikonlari yoʻq. Uning oʻrniga mayda, yoqimsiz sariq gloxidiyalar toʻdalari oʻsadi. Gloxidiyalar uzunligi 2-3 mm, teginganda osongina ajralib chiqadi va terida qolib, qichima va ogʻriqni keltirib chiqaradi. Ularni olib tashlash juda qiyin. Shunga qaramay, kaktus xona oʻsimliklari sifatida ham, kolleksiya qilib yetishtirishda ham juda mashhur.

Gullashi 

Opuntia microdasys, boshqa opunsiya kabi, asosan issiqxonalarda gullaydi va juda katta (turiga qarab) oʻlchamga yetadi. Shu munosabat bilan, kvartirada oʻsadigan opunsiyaning gullashiga erishish juda qiyin. Buning uchun biroz koʻproq harakat qilish kerak. Birinchidan, opunsiya juda keng idishlarda oʻstirilishi kerak. Ikkinchidan, butun vegetatsiya davrida kaktus ochiq havoda boʻlishi kerak, guldonni oʻsimlik bilan siljitishdan qochish kerak. U uzoq quruq qishdan keyin oson gullaydi. Muvaffaq boʻlsa, yozning oʻrtalarida koʻplab (bir boʻgʻimchada oʻntagacha gul) gullashni kuzatish mumkin boʻladi. Gullari limon rang sariq, diametri 3-5 sm. Mevalari suvli, binafsha-qizil.

Parvarishlash 
Choʻl kaktusi boʻlgan oʻsimlik butun oʻsish davrida yorqin quyosh nurini yaxshi koʻradi. Qishlash ham yorugʻ, ammo salqin, 3 °C dan 10 °C gacha haroratda boʻlishi kerak. Quyosh nurining yetishmasligi bilan yangi boʻgʻimchalar silindrsimon shaklga ega boʻlib, deformatsiyalanadi.

Oʻsimlik sovuq haroratga bardosh bera oladi. Yozda, tumanni taqlid qilib, oʻsimlikga suv purkash va sirt toʻliq quriguncha toʻgʻridan-toʻgʻri quyosh nurlaridan himoya qilish kerak. Sugʻorish oʻrtacha. Oyiga bir yoki ikki marta maxsus oʻgʻit bilan oziqlantirish mumkin. Substrat 50% mineralli — qum aralashmasi, keramzit; 50% — gumus aralashmalari.

Opuntia microdasys ikkita asosiy navga ega.

Yana qarang 
 Kaktuslar oilasining taksonomiyasi

Manbalar

Havolalar 
 http://housegarden.narod.ru/opuntia_microdasys.htm
 https://web.archive.org/web/20131115042129/http://petflower.ru/products/Opuntia-microdasys.html
 http://www.desert-tropicals.com/Plants/Cactaceae/Opuntia_microdasys.html  
 http://darina.kiev.ua/plant/sukkulents/opuntia_393.html 
 http://bestcactus.ru/epages/shop.sf/ru_RU/?ObjectPath=/Shops/1533/Categories/Cactus/Opuntia
 http://www.greencorner-al.ru/opuntia.html  
 https://web.archive.org/web/20100920234926/http://cactuslove.ru/golland.php?id=41
Xona oʻsimliklari
Meksika florasi
Sukkulentlar
Kaktussimonlar
Yakuniy protokol

"Yakuniy protokol" ― 1901-yil 7-sentabrda Xitoy va 11 davlat (Germaniya, Avstriya-Vengriya, Belgiya, Ispaniya, AQSh, Fransiya, Buyuk Britaniya, Italiya, Yaponiya, Niderlandiya va Rossiya) oʻrtasida Boksyorlar qoʻzgʻolonining bostirilishi kelishuvidir.

Shartnomaga muvofiq, Xitoy quyidagi majburiyatlarni oladi:

 Germaniya elchisi Klemens fon Kettelerning oʻldirilishi uchun uzr soʻrash maqsadida Germaniyaga maxsus elchi yuboriladi, shuningdek, unga haykal oʻrnatiladi;
 Yaponiya missiyasi aʼzosi Sugiyamaning oʻldirilgani sababli uzr soʻrash uchun Yaponiyaga maxsus elchi yuboriladi;
 Boksyorlar qoʻzgʻoloni rahbarlari jazolanadi;
 Vayron qilingan xorijiy qabristonlarga yodgorliklar oʻrnatiladi;
 Xitoyga qurol va oʻq-dorilar olib kirish 2-yilga taqiqlanadi;
 450 million tael (liang) miqdorida tovon toʻlanadi;
 Elchixonalar kvartalida doimiy harbiy soqchilarga ruxsat beriladi va hokazo;
 Dagu qalʼalari buzib tashlanadi;
 Ustun davlatlarga qirgʻoqdan Pekingacha boʻlgan 12 nuqtani egallash huquqi beriladi;
 Chet elliklarga qarshi qaratilgan barcha jamiyatlar taqiqlanadi.

Havolalar 

 Ingliz tilida protokol matni )
 
Tinchlik shartnomalari
Xalqaro protokollar
Ihtuan isyoni
XX asr tinchlik shartnomalari
 Qing imperiyasining tashqi siyosati
Amerika-Xitoy munosabatlari
Rossiya-Xitoy munosabatlari
Sino-Yaponiya munosabatlari
 Avstriya-Vengriya xalqaro shartnomalari
 Buyuk Britaniyaning xalqaro shartnomalari
 Germaniya imperiyasining xalqaro shartnomalari
 Ispaniya xalqaro shartnomalari
 Italiya xalqaro shartnomalari
 Xitoy xalqaro shartnomalari
Niderlandiyaning xalqaro shartnomalari
 Rossiya imperiyasining xalqaro shartnomalari
 AQSh xalqaro shartnomalari
Fransiya uchinchi respublika davri shartnomalari
 Yaponiya xalqaro shartnomalari
sentabr 1901-yil
 alifbo tartibida shartnomalar
Xitoyda 1901-yil
Zuhob sulhi

Zuhob (Qasri-Shirin) sulhi — Usmonlilar imperiyasi va Safaviylar davlati oʻrtasidagi 1623—1639-yillardagi urushni tugatgan tinchlik shartnomasidir. 1639-yil 17-mayda imzolangan.

Shartnoma XVI-asr boshlarida Choldiron jangi bilan boshlangan Usmonlilar imperiyasi va Safaviylar davlati oʻrtasidagi uzoq davom etgan qarama-qarshilikka chek qoʻydi hamda turk sultoni Murod IV ning eng katta yutuqlaridan biriga aylandi. Sulh shartlariga koʻra, Safaviylar Yerevan va Kavkazdagi unga tutash hududlarni, turklar esa Basra va Bagʻdodni oʻzlarida saqlab qolishgan. Shu tariqa Amasiya shartnomasida belgilangan chegara chizigʻi batamom tiklandi.

Zuhob sulhi bilan oʻrnatilgan chegaralar Safaviylar davlati afgʻonlar bosqiniga tushib qolguniga qadar qariyb yuz yil davomida oʻzgarmay qoldi.

Boshqa manbalar 

 Sharq tarixi. 6 jildda / R.B. Ribakov, L.B. Alaev, K.Z. Ashrafyan va boshqalar. — M. : Sharq adabiyoti, 2002. — T. 2. Oʻrta asrlarda Sharq. — 716 b. — ISBN 5-02-017711-3.
 Karolin Finkel „Usmonli imperiyasi tarixi: Usmonning koʻrinishi“ — Moskva: „AST“, 2010-yil. ISBN 978-5-17-043651-4
Usmonlilar imperiyasi shartnomalari
Tinchlik shartnomalari
 XVII asr tinchlik shartnomalari
 alifbo tartibida shartnomalar
 Sefavid Eron xalqaro shartnomalari
Xalqaro patent tasnifi boʻyicha Strasburg kelishuvi

Strasburg kelishuvi () ― 70 mingga yaqin rubrikani oʻz ichiga olgan sakkizta boʻlimda texnologiya sohalarini tuzadigan Xalqaro patent tasnifini (IPC) joriy qiladi. Tasniflash patent hujjatlarini qidirish kontekstida „avvalgi texnika darajasi“ ni aniqlash imkonini beradi. Patent qidiruvi, xususan, intellektual mulk idoralari, ixtirochilar va innovatorlar, ilmiy-tadqiqot muassasalari va texnologiyani qoʻllash yoki yaratish bilan bogʻliq boshqa shaxslar tomonidan amalga oshiriladi.

Bitimning maʼmuriy funksiyalari Jahon intellektual mulk tashkiloti tomonidan amalga oshiriladi

2022-yil holatiga koʻra, 64 davlat aʼzodir.

Manbalar

Yana qarang 

 Xalqaro patent tasnifi
 Patent
 Intellektual mulk
 Jahon intellektual mulk tashkiloti
 WIPO Lex

Havolalar 

 Xalqaro patent tasnifi boʻyicha Strasburg kelishuvi matni (1979-yil 28-sentabrdagi tahrirda) ) WIPO Lex maʼlumotlar bazasida — WIPO rasmiy veb-sayti.
Intellektual mulk huquqi

BIMT tomonidan boshqariladigan xalqaro shartnomalar
 alifbo tartibida shartnomalar
 patent qonuni
Tuxumsimon semizak

Tuxumsimon semizak yoki oval Semizak () — Janubiy Afrikadan kelib chiqqan yarim oʻt oʻsimlik, Semizak turkumining bir turi boʻlib, Semizakdoshlar oilasiga mansub. Mashhur xonaki va bogʻ oʻsimligi.

Nomi 
Turlarning sinonimlari quyidagi nomlarni oʻz ichiga oladi:

 Cotyledon lutea Lam;
 Cotyledon ovata Mill. — tuxumsimon Kotiledon, yoki oval Kotiledon;
 Crassula argentea Thunb. — kumushrang Semizak, yoki kumush Semizak;
 Crassula articulata Zuccagni;
 Crassula nitida Schönland;
 Crassula obliqua Aiton — qiya Semizak;
 Crassula portulacea Lam. — semizoʻt Semizak, yoki dorivor Semizak;
 Toelkenia ovata (Mill.) P.V.Heath.

Bogʻdorchilikda daraxtsimon Semizak (Crassula arborescens) deb ataluvchi oʻsimliklar, aslida, bu turga tegishli emas, balki tuxumsimon semizakka tegishli (Crassula ovata).

Oʻsimlik boshqa koʻplab nomlar bilan ham tanilgan, ularning aksariyati umumiy ingliz nomlarining tarjimalari: pul daraxti (), doʻstlik daraxti (friendship tree), jadeit daraxti, jadeit oʻsimligi (jade plant), omad daraxti (lucky plant).

Biologik tavsifi 

Tuxumsimon Semizak — balandligi 180 sm gacha boʻlgan sukkulent buta oʻsimlik; poyalari yogʻochsimon va osti jigarrang tusda. Barglari koʻp, ponasimon, yaltiroq, baʼzan qizgʻish qirrali. Gullari kichik, mitti yulduzlarga oʻxshash, oq yoki och pushti gulkosali; gullash vaqti — kuz va qish oylari.

Tuxumsimon semizak tashqi koʻrinishidan Portulacaria oilasidan boʻlgan Afrika portulakariyasiga (Portulacaria afra) oʻxshaydi; Semizakdan farqli oʻlaroq, barglari kichikroq va juft boʻlib joylashmagan.

Yetishtirish 

Oval Semizak — mashhur xonaki va bogʻ oʻsimligidir, jumladan, balkonlar va verandalarda yetishtiriladi. Sovuqqa chidamli zonalar — 9 dan 11 gacha, 0 ga qadar qisqa muddatli yengil sovuqqa bardosh bera oladi.

Turlari 
Semizak Oblikva deb ataladigan tikanli barglari boʻlgan shaklga ega, bu tabiiy nav qalinroq tana va shoxlarga ega. Baʼzi naslli navlariga — Crassula ovata "Hobbit" kiradi, bu navning oʻsimliklari o tabyirik arglari bilan; Crassula ovata Crosby’s Compactʼ kichik barglari bilan ajralib turadi.

Agrotexnikada 
Suvning ortiqcha boʻlishini oldini olish uchun oʻsimlikni juda yorugʻ joyda yetishtirish maqsadga muvofiqdir. Gullashga erishish uchun oʻsimlik yetarli darajada toʻgʻridan-toʻgʻri quyosh nurini olishi kerak. Oʻsimlik oddiy, ammo yomon sharoitlarda u kambezak boʻlib qoladi; yorugʻlik yetishmasligidan yuqori qismi tortishib qolib, zaiflashadi va toʻkiladi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 Crassula ovata succulent-plant.com saytida
Janubiy Afrika Florasi
Sukkulentlar
Semizakdoshlar oilasi
Xona oʻsimliklari
Bonsai uchun ishlatiladigan o‘simliklar
Uy o‘simliklari
Bog‘ o‘simliklari
Oʻzbekiston Milliy bogʻidagi suv ombori

Oʻzbekiston Milliy bogʻidagi (avval Komsomol koʻli) suv ombori Toshkent shahri chegarasida Anhor kanali boʻyida barpo etilgan ikkinchi yirik sunʼiy suv ombori va shaharning asosiy rejasi asosida yaratilgan birinchi ommaviy rekreatsion suv ombori hisoblanadi. Hozirgi vaqtda ko'lning suv zonasi A. Navoiy nomidagi Milliy bog'ni o'z ichiga oladi. Kichik koʻl janubi-gʻarbdan shimoli-sharqqa choʻzilgan. Qirgʻoq bilan koʻpriklar orqali tutashgan ikki katta orollari bor. Maydoning aylanasi taxminan 9 gektar va chuqurligi 1,5-6 metrni tashkil qiladi. Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, “Komsomolskoye” nomi rasmiy foydalanishdan chiqib ketdi, lekin kundalik hayotda saqlanib qolmoqda.
XX asrning 20-yillari oxirigacha Toshkentda aholining yozgi dam olishlari, jumladan, suzish va qayiqda sayr qilish uchun yirik jamoat suv omborlari mavjud emas edi. 30-yillarning boshlarida shaharda bunday maqsadlar uchun birinchi suv ombori paydo bo'ldi. Bu qurilayotgan Boʻzsu GESi toʻgʻonidan ustidan paydo boʻlgan suv ombori boʻlib, u oʻz navbatida Chirchiq-Boʻzsu GESlar kaskadidagi birinchi GES edi. Ushbu Gidra nomli suv omborida Toshkentdagi birinchi qayiq stansiyasi qurilgan. Biroq ushbu suv omborida Toshkent suv quvurining suv olish stansiyasi paydo boʻlgach, shahar aholisining ommaviy dam olishi uchun uning suvlari yopildi. Natijada yangi rekreatsion suv omboriga ehtiyoj paydo bo'ldi. 1940-yillarning ikkinchi yarmida Toshkentda aholisining suzish va yozgi dam olishlari uchun ikkita sunʼiy koʻl – Boʻzsuv kanali boʻyidagi Gʻalaba bogʻi va Anhor kanali suvi quyiladigan Komsomol koʻli yaratildi (qazildi). O'tgan asrning 30-yillari oxirida suv omborini yaratishda mahkumlar, komsomolchilar, shuningdek, shaharning boshqa aholisi (masalan, ishlamaydigan uy bekalari) bepul ishdan bo'sh vaqtlarida faol qatnashdilar.

Gidrografiya 
Ba'zi ma'lumotlarga ko'ra, eski karer Komsomol ko'lini yaratish uchun joy bo'lib xizmat qilgan, undan Toshkent tarixining oldingi davrlarida (18-asr - 19-asr boshlarida) g'isht sexlarida g'isht ishlab chiqarish uchun qurilish materiallari (asosan loy) olingan.

Suzish mavsumi oxirida dam oluvchilar qoldirgan turli xil qoldiqlardan loy bilan qoplangan tubini tozalash uchun an'anaviy ravishda ko'ldan suv drenajlanadi. Yozda suv o'tlari ko'lda, shuningdek, eng kattasi o'ttiz santimetrga yetadigan chuchuk suvli ikki pallali koloniyalarni rivojlantirishga ulguradi. Ikki pallalilarning ba'zilari nobud bo'ladi, ammo ba'zilari ko'l tubidagi eng chuqur joylarda qoladigan ko'lmaklarda qishlaydi.

Manbalar
Hindiston maochilar isyoni

Hindistondagi maochilar qoʻzgʻoloni () —— Hindiston hukumati bilan maochilarning turli soʻlradikal guruhlari oʻrtasidagi uzoq muddatli qurolli toʻqnashuv. Maochilar naxalitlar nomi bilan ham tanilgan. Bu eng yangi tarixdagi uzoq davom etgan qurolli mojarolardan biridir.

Mojaro 2004-yilda qator isyonchi guruhlarning birlashishi va yagona Hindiston Kommunistik partiyasi (Maochilar) tuzilganidan keyin kuchaydi. Xalq ozodlik partizan armiyasi hind maochilarining qurolli qanoti hisoblanadi. Maochi isyonchilar janubiy Andxra-Pradesh shtatidan markaziy Chxattisgarx orqali Gʻarbiy Bengaliyagacha choʻzilgan Qizil yoʻlak deb ataluvchi mintaqada harakat qiladi, Bihar, Uttar-Pradesh va Andxra-Pradesh shtatlari ularning nazoratida.

Havolalar 

 Data on Naxalite-Maoist Insurgency fatalities in India Institute for Conflict Management (South Asia), SATP
 Walking With The Comrades, An extended essay by Arundhati Roy on her interactions with naxalites
 The political economy of the Maoist conflict in India : an empirical analysis, Joseph Gomes (2013), University of Madrid, Spain
 Hearts and mines: A district-level analysis of the Maoist conflict in India  
 Targets of Violence: Evidence from India’s Naxalite Conflict Oliver Vanden Eynde (2013), Paris School of Economics
 Living on the edge of a disappearing world, 16 June 2011 14:56 IST, rediff.com
Rangbarang baqa

Rang-barang qurbaqa () - haqiqiy qurbaqalar oilasiga mansub dumsiz amfibiyalar turi. Oʻziga xos lotin nomi ingliz zoologi va etnologi Charlz Xaues (1863-1929) sharafiga berilgan.

Tashqi koʻrinishi 
Umumiy uzunligi 5-11 sm ga etadi. Urgʻochilar erkaklarnikidan yirikroq boʻladi. Boshi va tanasi katta, kuchli, massiv. Boshida yaxshi aniqlangan suyak tizmalari mavjud, ular koʻzlarni mayda parotid hujayralari bilan bogʻlab turadi. Boshqa turlardagi baqalardan ajratib turuvchi xususiyati - rivojlangan barmoqlari boʻlgan uzun panjalar. Orqa oyoqlarda yaxshi rivojlangan membranalar seziladi, old oyoqlarda membranalar faqat barmoqlar uchida hosil boʻladi. Barcha barmoqlar kichik soʻrgʻichlar bilan jihozlangan. Teri deyarli silliq, faqat orqa tomonning ba'zi joylarida mayda osimtalar mavjud. Urgʻochilar yashil-jigarrang, yon va oyoqlarda sariq dogʻlar mavjud. Erkaklar monoton jigarrang. Ikkala jinsdagi ko'z gavhari rangi oltin jigarrang.

Yoyilishi 
Rang-barang qurbaqalar Malay yarim orolida, Sumatra va Kalimantan (Indoneziya) orollarida uchraydi.

Hayot tarzi 
Dengiz sathidan 700 m balandlikda joylashgan. Rang-barang qurbaqalar tropik oʻrmonlarni, katta daryolar sohillari hush koʻradilar. U umrining asosiy qismini daraxtlarda oʻtkazadi. Kechasi faolashadi. Hasharotlar bilan oziqlanadi.

Rang-barang baqa tuxum qoʻyadigan amfibiya. Juftlanish va koʻpayish daryolarda sodir boʻladi.

Adabiyotlar 

 van Deyk, P. P., Iskandar, D. & Inger, R. 2004-yil. Pedostibes hosii. In: IUCN 2007. 2007 IUCN Xavf ostidagi turlarning Qizil ro'yxati.
 Die Große Bild-Enzyklopädie mit über 2000 Arten. Verlag Dorling Kindersley.
Qurbaqalar