MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Ramil Gʻaniyev

Ramil Maratovich Gʻaniyev (1968-yil 23-sentabrda tugʻilgan, Toshkent viloyati, Yangiobod) — sovet va oʻzbek sportchisi, koʻpkurash boʻyicha mutaxassisi. 1990-yillarda SSSR, MDH va Oʻzbekiston yengil atletika boʻyicha terma jamoalarida ishtirok etgan. Osiyo oʻyinlari, Osiyo chempionati kumush medali sovrindori, mamlakat chempionatlari gʻolibi va sovrindori, yettilik va oʻnlik sport turi boʻyicha Oʻzbekiston rekordchisi, ikkala yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

Tarjimai hol 
Ramil Gʻaniyev 1968-yil 23-sentabrda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatining Yangiobod shahrida dunyoga keladi.

U birinchi marta kattalar oʻrtasidagi Butunittifoq miqyosida 1989-yilgi mavsumda, Volgogradda GDR terma jamoasi bilan oʻyin doirasida oʻtkazilgan SSSR qishki koʻpkurash chempionatida sakkizlik kurash dasturi boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritdi.

1990-yilda Sovet terma jamoasi a’zosi sifatida Sofiyada boʻlib oʻtgan xalqaro musobaqalarda qatnashib, yettilik kurashida 5918 ball toʻpladi va shu orqali Oʻzbekiston milliy rekordini oʻrnatdi (Ayni paytgacha shu rekord natijasi bilan qolmoqda).

1992-yili Sankt-Peterburgda oʻtkazilgan MDH qishki chempionatida yettilik boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritgan boʻlsa, Moskvada oʻtkazilgan MDH yozgi chempionatida oʻnlik kurashi boʻyicha kumush medalni oladi. Bir qator omadli chiqishlaridan keyinu Barselonadagi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida qatnashish uchun sobiq Sovet respublikalari sportchilaridan yigʻilgan Birlashgan terma jamoa a’zosiga aylandi. Oʻyinlarda u jami 8160 ball toʻplab, yakuniy musobaqa sakkizinchi oʻrinni egalladi.

Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin Gʻaniyev Oʻzbekiston terma jamoasida ishtirok etgan. Xullas, 1993-yili Manilada boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida bu yerda faqat hamyurti Oleg Veretelnikovga oʻyinni boy berib, kumush medalni qoʻlga kiritdi va Shtutgartdagi jahon chempionatida 7734 ball toʻplagan holda 15-oʻrinni egalladi.

1994-yilda Xirosimadagi Osiyo oʻyinlarida oʻnlik kurashi boʻyicha gʻolib chiqdi.

1995-yilda Gyoteborgda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida u 110 metrga toʻsiqlar osha yugurishda oʻz koʻrsatkichini muddatidan avval yakunlagani uchun musobaqadan chetlashtirilgan. 

Oʻzbekiston yengil atletika terma jamoasi yetakchilari qatorida 1996-yilda Atlantada boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlari saralash bosqichidan muvaffaqiyatli oʻtdi – bu safar 8318 ball toʻpladi va yana sakkizinchi boʻldi.

1997-yilda Afinada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida 8445 ball toʻplab, Oʻzbekistonda shu paytgacha hech kim oʻrnatmagan mislsiz milliy rekordini oʻrnatdi va beshinchi oʻrinni egalladi. 

1998-yilda Bangkokda boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida u oʻnlik boʻyicha kumush medal sohibiga aylandi - bu yerda u yana Oleg Veretelnikovdan oʻzib ketdi.

Sportda koʻrsatgan ajoyib yutuqlari uchun “Doʻstlik” ordeni (1996) bilan taqdirlangan.

Manbalar

Havolar 
Ramil GANIYEV - Olympics.com

Ramil GANIYEV - Worldathletics.org
Doʻstlik ordeni sohiblari
Yashayotgan insonlar
1968-yilda tugʻilganlar
23-sentabrda tugʻilganlar
Oʻzbekiston yengil atletikachilari
Ferran Adriya

Ferran Adriya-i Akosta (;tugʻ.  ,Ospitalet de Lobregat, Kataloniya, Ispaniya) — ispan oshpazi. Ferran Kosta Bravadagi El Bulli restoranining mashhur oshpazi. Dunyodagi eng yaxshi toʻqqizta oshpaz qatoriga kiritilgan (G9).

Martaba 
Ferran Adriya oʻzining oshpazlik faoliyatini 1980-yilda Castelldefelsdagi (Kataloniya) Playafels mehmonxonasida idish yuvuvchi sifatida boshlagan. Mehmonxonaning oshpazi unga anʼanaviy ispan taomlarini oʻrgatgan. 19 yoshida u harbiy xizmatni oʻtagan va u yerda oshpaz boʻlib ishlagan. 1984-yilda 22 yoshida „El bulli“ restoranida oshpaz boʻlib ishlagan. Oʻn sakkiz oy oʻtgach, u oshpaz boʻldi.

Falsafa 
Britaniyalik oshpaz Xeston Blumental bilan bir qatorda, Adriya koʻpincha „molekulyar gastronomiya“ bilan bogʻliq, garchi kataloniyalik oshpaz oʻz oshxonasini bunday deb hisoblamaydi. Buning oʻrniga u oshxonasini „provokatsiya“ deb atadi. Adriyaning taʼkidlashicha, uning maqsadi „taʼm, harorat va tuzilishning kutilmagan kontrastlarini taʼminlashdir. Koʻrinadigandek emas.“ Gʻoya — kechki ovqat bilan qoʻzgʻatish va ajablantirishdir. Bu istehzoning ogʻir dozasi bilan birgalikda uning taomlarini juda taʼsirli qiladi. U aytganidek, „ideal mijoz El Bulliga nafaqat ovqatlanish, balki tajriba qilish uchun ham keladi“. El Bulli faqat apreldan oktyabrgacha ochiq. Adriya yilning qolgan olti oyini Barselonadagi El Taller ustaxonasida retseptni takomillashtirishga sarflaydi. U oʻzining „Oʻttizta gurme menyusi kurslari“ bilan mashhur. Ferran Adriya „pishirish koʻpikini“ yaratish bilan ham mashhur. Baliqning taʼmini kengaytirish uchun Adriya qaymoq va tuxumdan foydalanadi; koʻpik faqat asosiy tarkibiy qismdan va „havo“ dan tayyorlanadi.

Asosiy yutuqlar 
Koʻpikli espresso, koʻpikli qoʻziqorinlar, koʻpikli lavlagi va koʻpikli goʻsht. Bularning barchasi oshpaz menyusining ajralmas qismidir. El Bulli 3 ta Mishel yulduziga ega va dunyodagi eng yaxshi restoranlardan biri hisoblanadi. 2005-yilda „Eng yaxshi 50 ta restoran“ reytingida ikkinchi oʻrinni egalladi. 2006-yilda esa Angliyada „The Fat Duck“ filmini almashtirgandan soʻng, El Bulli birinchi oʻrinni egalladi. El Bulli unvonni 2007, 2008 va 2009-yillarda saqlab qolgan. Aberdin universitetining faxriy doktori (2008). Shuni aytib oʻtish kerakki, Adriya bir qancha oshpazlik kitoblarining muallifi, jumladan El Bullidagi kun, El Bulli 2003-2004 va EN Cocinar Casa (Uyda pishirish). Adriya oʻzining yosh yordamchisi Daniel Pikar bilan tabiiy ingredientlardan foydalangan holda bodomni pishloqga, qushqoʻnmasni nonga aylantirishga erishgan. Adriya " Buyuk oshpazlar " televizion jurnali tomonidan eng yaxshi oshpaz sifatida eʼtirof etilgan. 2011-yil iyun oyida Ferran Adriya Moskvadagi Ispaniya haftaligi doirasida Moskvaga tashrif buyurdi. „Dunyodagi eng nufuzli oshpaz“ deb atalgan bu odam Rossiya jamoatchiligiga oʻzining gastronomik kontseptsiyasi haqida gapirib berdi va bir nechta taomlarini tayyorlashni namoyish etdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1962-yilda tugʻilganlar
14-mayda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
Anizositoz va poykilositoz

Qizil qon tanachalari (eritrotsitlar) oʻlchamining normadan oʻzgarishi - anizotsitoz deb nomlansa, ularning normal shakli (disksimon)ning oʻzgarishi - poykilotsitoz deb nomlanadi.

Eritrotsitlar 
 
Eritrotsitlar (inglizcha: RBC - red blood cells = qizil qon tanachalari) qon hujayralari boʻlib, kislorod tashish vazifasini bajaradi. Eritrotsitlar barcha hujayralardan yadrosi va asosiy organellalari yoʻqligi bilan farqlanadi va oʻzida quyidagi xususiyatlarni jamlaydi: diametri 7,2mkm (6,9-7,8mkm) qalinligi periferiyada 2mkm, markazda 1mkm yuzasi 120-140mkm2 hajmi 80mkm3 (78-95mkm3)       normal shakli – sirkular, ikki tomonlama disk koʻrinishida (kulchasimon)

Ikki tomonlam disksimon (botiq) ligining afzalliklari 
 
Bu RBC larni yetarlicha egiluvchan boʻlishini taʼminlaydi. Egiluvchanlik esa minimal 3,5 mkmli kapillardan erkin harakatlanishni taʼminlaydi. Shuningdek, bu shakl sirt hajmini sezilarli oshiradi, shu sababli RBC lar osmotik bosim oʻzgarishiga chidamli boʻladi. (gipotonik eritmalarda nisbatan gemolizga chidamli boʻladi). Kattaroq yuza O2 va CO2 larning tezroq almashishini taʼminlaydi.

Normal miqdori 
Chaqaloqlarda 6-7mln/mm3                                                                                                              

Erkaklarda 5,5mln/mm3. (5-6,5mln/mm3). Ayollarda 4,8mln (4,5-5,5mln/mm3)                                                        

Klinik jihatda 5mln/mm3 100% deb hisoblanadi

Anizositoz 
Eritrotsitlar oʻlchamining oʻzgarishi anizositoz deb nomlanadi va uning ikki: mikrositoz va makrositoz turlari farqlanadi.

Mikrositoz – RBC lar oʻlchamining kichiklashi hisoblanadi. Fe tanqislik anemiyalarda, uzoq davom etuvchi majburiy nafas olishda hamda osmotik bosim oshishida kuzatiladi.

Makrositoz – RBC lar oʻlchamining oshishi hisoblanadi. Megaloblastik anemiya, jismoniy mashqlar paytida, osmotik bosim tushganda kuzatiladi.

Poykilositoz 
 
Eritrotsitlar shaklining oʻzgarishi poyikilositoz deyiladi va quyidagi koʻrinishlarda boʻlishi mumkin:

Bujmayish – gipertonik eritmalarda kuzatiladi. (RBC suyuq qismi tashqariga chiqishi hisobidan)                       

Sferotsitlar – bu shar shaklidagi RBClar. Sferotsitoz deb nomlangan irsiy kasallikda aniqlanadi. Bu hujayralar nozik boʻladi, bunday shakl gipotonik eritmalarda ham kuzatiladi.           Elliptositlar baʼzi turdagi anemiyalarda kuzatiladi.                                                                                                        

Oʻroqsimon hujayralar yoki yarim oysimon hujayralar gʻayritabiiy gemoglobini bor oʻroqsimon anemiya kasalligida aniqlanadi.                                                                                         Poyikilositlar - kolba, bolgʻa yoki boshqa turdagi hujayralar hujayra membranalarining deformatsiyalari sabab yuzaga keladi.

Manbalar
Yahudiylar gettosi qurbonlari yodgorligi Kishinyov

Yahudiy gettosi qurbonlari yodgorligi — Kishinyov shahrIda oʻrnatilgan yodgorlik. U Ulugʻ Vatan urushi davrida nemis-rumin bosqinchilari tomonidan yahudiylarni taʼqib qilish va yoʻq qilish siyosati doirasida oʻldirilgan yahudiylar xotirasini abadiylashtirish maqsadida tiklangan.

1992-yilda shahar gettosining darvozalari joylashgan joyda: Jerusalemskaya koʻchasi, A. Pushkin koʻchasi va Grigore Vieru xiyoboni oʻrtasida oʻrnatilgan. Yodgorlik oʻrnatilganidan 6 yil oʻtib, shaharning 3000-yilligi sharafiga ushbu koʻcha Quddus deb qayta nomlandi.

Yodgorlik ravvinning qaygʻuli qiyofasini ifodalaydi. Uning ortida stela oʻrnatilgan. Unda rumin, rus va yahudiy tillarida bitiklar bor: „Kishinev gettosining shahidlari va qurbonlari! Biz, tiriklar, sizni eslaymiz“. Stelada Dovud yulduzi shaklidagi teshik oʻyilgan.

Getto qurbonlari xotirasiga yodgorlik oʻrnatish tashabbusini Getto va fashistlar kontslagerlarining sobiq asirlari uyushmasi ilgari surgan va loyihani moliyalashtirgan. Haykaltarosh Naum Epelbaum va Moldovada xizmat koʻrsatgan meʼmor Semyon Shoyxet yodgorlik muallifidir.

Manbalar 

alifbo bo'yicha yodgorliklar
Moldovadagi Ulug ' Vatan urushi yodgorliklari
 Holokost qurbonlari yodgorliklari
yahudiy gettosining qurbonlari
Moldaviyada Holokost
 1992-yilda paydo bo'lgan
Shon-shuhrat yodgorligi, Neryungri

Shon-shuhrat yodgorligi — Neryungridagi Ulugʻ Vatan urushi qatnashchilariga bagʻishlangan yodgorlik.

Yodgorlikning tavsifi 
Yodgorlik Ulugʻ Vatan urushida halok boʻlganlar xotirasiga minnatdorlik va tinchlikka intilish ramzini oʻzida mujassam etgan Gʻalaba ordeni tutgan qoʻllarni ifodalaydi.

Yodgorlik tarixi 
1985-yil 8-mayda Shon-shuhrat yodgorligini qoʻyishga bagʻishlangan tantanali miting boʻlib oʻtdi. Maʼruzachilar: shahar partiya qoʻmitasi birinchi kotibi V. V. Balduev; Ulugʻ Vatan urushi faxriysi, BAM Energostroy mexanizatsiya boʻlimi ustasi N. A. Votyakov; YASSR Oliy Kengashi deputati, SMC-595 yoʻl slesarlari ustasi A. A. Ivanchenko; 6-sonli oʻrta maktabning 10-sinf oʻquvchisi E. Ribakovskiy. Boʻlajak Shon-shuhrat yodgorligi plitasini qoʻyish huquqi quyidagilarga berildi: Urush faxriylari shahar qoʻmitasi raisi K. K. Lefter, KPSS shahar qoʻmitasi birinchi kotibi V. V. Balduyev, Dalstalkonstruktsiya tresti montajchilari ustasi. P. D. Moroz, 13-sonli oʻrta maktab oʻquvchisi N. Kulkova. Boʻlajak Shon-shuhrat yodgorligi poyiga Gʻalabaning 50 yilligi sharafiga yubiley tantanalari ishtirokchilariga xat yozilgan kapsula qoʻyildi. Kapsulada shahar mehnatkashlarining Janubiy Yakutsk TIK qurilishidagi muvaffaqiyatlari haqida xabar berilgan, shuningdek, „Ulugʻ Vatan urushining besh yuzga yaqin ishtirokchisi yosh quruvchilar bilan birga ishlagan, ularning katta tajribasi va yordami ogʻir paytlarda har doim kerak edi. Biz oʻz mehnatimiz bilan dunyoni qoʻldan kelgancha himoya qildik, Vatanning iqtisodiy va mudofaa qudratini mustahkamladik“.

1986-yil 9-mayda Gʻalabaning 40-yilligi nomidagi Madaniyat uyi binosining old tomoniga (Pionernaya koʻchasi, 4a) „Shon-shuhrat yodgorligi“ oʻrnatildi. Yodgorlik muallifi Nikitin P. P., Stelmashenko A. V., Romanovalardan iborat YASSR Badiiy fondi badiiy-ishlab chiqarish ustaxonasi ijodiy guruhidir..

Keyinchalik Gʻalabaning 40-yilligi nomidagi sobiq Madaniyat saroyi Neryungri shahri qoʻgʻirchoq teatriga berildi.

2013-yilda Neryungri aholisi yodgorlikni Gʻalabaning 40 yilligiga (toʻgʻri nomi „Shon-shuhrat yodgorligi“) koʻchirishni muhokama qilishdi. 2021-yil holatiga koʻra „Shon-shuhrat yodgorligi“ Pionernaya, 6da joylashgan..

Yana qarang 

 Ulugʻ Vatan Urushi
 Gʻalabaning 50 yilligiga bagʻishlangan yodgorlik

Manbalar 

Yodgorliklar
Ikkinchi jahon urushi yodgorliklari
 Neryungri
Shunchalik koʻp tilla chiroqlar yodgorligi

"Shunchalik koʻp tilla chiroqlar" haykaltaroshlik kompozitsiyasi ― Saratovda shaharning Frunzenskiy tumanidagi Stolipin prospektida „Volga“ mehmonxonasi va Kitob uyi yonida oʻrnatilgan.

Tarixi 
Yodgorlik Kompozitsiya oʻz sevgilisini gullar bilan kutayotgan yigitning bronza haykali boʻlib, shaharning norasmiy madhiyasi boʻlgan „Saratov koʻchalarida juda koʻp tilla chiroqlar bor“ qoʻshigʻidagi boʻydoq yigit timsolini ifodalaydi. Yodgorlik yonida har 15 daqiqada ushbu qoʻshiq kuyini chalib turadigan soatli fonar bor.

Yodgorlik 2009-yil 14-avgustda oʻrnatilgan. Oʻrnatishga MegaFon kompaniyasi aloqa bozoridagi 10-yil ishlaganining sharafiga va Saratov aholisiga shahar kuniga sovgʻa sifatida homiylik qilgan.

Yodgorlik muallifi Saratov haykaltaroshi Nikolay Bunin.

Bir necha yillar davomida haykaltaroshlik kompozitsiyasi afsonalarga burkandi va shaharning haqiqiy ramziga aylandi. Misol uchun, „Boʻydoq yigit“ haykali bilan suratga tushgan qiz tez orada baxtli turmushga chiqadi, degan ishonch bor edi.

Manbalar

Havolalar 

 
 "Ogney-tak-mnogo-zolotix-na-ulitsax-Saratova…" Pamyatnik „Ogney tak mnogo zolotix“ na Wikimapia
 „MegaFon“: „Ogney tak mnogo zolotix“ — lyubimaya pesnya gostey i jiteley goroda Arxivnaya kopiya ot 13-aprelya 2014 na Wayback Machine
 Pamyatnik geroyu pesni „Ogney tak mnogo zolotix na ulitsax Saratova“
Yodgorliklar
Saratov Yodgorliklari
Saratov Madaniyati
 san'at asarlari yodgorliklari
«Ў» harfiga yodgorlik

"Oʻ" harfiga yodgorlik — Polotskdagi yodgorlik, Belarus alifbosining 22-harfiga bagʻishlangan. U shahar markazida, Fransisk Skaryna prospekti bulvarida joylashgan.

2003-yil sentabr oyida 10-"Belarus adabiyoti kuni " bayramida oʻrnatilgan. Yodgorlik gʻoyasi oʻsha paytda Polotsk shahar ijroiya qoʻmitasi raisi Vladimir Tochilaga tegishli edi. Yodgorlik muallifi — Polotsklik belarus rassomi Igor Kurjalov.

Yodgorlik „Oʻ“ harfi bilan yozilgan soʻzlar, shuningdek, Rigor Borodulinning „Efrosiniyadan, Skorinadan, Polotskdan dunyo boshlandi“ sheʼridan iqtibos qilingan kitob muqovasi shaklida qilingan ()".

Vandalizm 
Borodulinning yodgorlikdagi sheʼrlariga 2014-yil iyun oyida shikast yetkazilgan. 2016-yilda yodgorlik qayta tiklangan.

Manbalar

Havolalar 

 Pamyatnik bukve „Oʻ“ na sayte
Harflar
Yodgorliklar
 Polotsk Yodgorliklari / Y Harfi
 2003-yilda paydo bo'lgan
Ӧ harfiga yodgorlik

"Ӧ" harfiga yodgorlik — haykaltarosh Aleksandr Viborov tomonidan yaratilgan va 2011-yilda Siktivkarda ochilgan yodgorlik. Yodgorlik gʻoyasi muallifi Rossiya Fanlar akademiyasining Ural filiali Komi ilmiy markazi Til, adabiyot va tarix instituti xodimi Aleksey Rassixayev boʻlgan.

Shahar aholisining qarori bilan yodgorlik Komi madaniyat markazi yaqinida oʻrnatildi. Ochilish 2011-yil 12-iyunda Siktivkar shahrining kunida boʻlib oʻtdi. Yodgorlik Pervomayskaya va Babushkina koʻchalari chorrahasida, Komi madaniyat markazi oldidagi maydonda oʻrnatildi. Yodgorlik ogʻirligi ikki tonna boʻlgan ikki metrli tosh boʻlib, ustiga „Ӧ“ harfi oʻyib yozilgan. Yodgorlikni aniq qayerga oʻrnatish haqidagi bahslar olti oydan ortiq davom etdi. Viborovning asari taxminan bir yil davomida Milliy galereyaning orqa hovlisida yotdi. Haykaltarosh ishga bir oydan kamroq vaqt sarfladi. Yodgorlik shahar maʼmuriyatiga 50 ming rubldan kamroqqa tushdi.

2015-yilda, yaʼni yodgorlik oʻrnatilganidan 4 yil oʻtgach, unda nom yozilgan lavha paydo boʻldi. Yodgorlik „Komi Voytir“ tashabbusi bilan oʻrnatilgani qayd etilgan. Ӧ — Komi alifbosining 18-harfi. Komi soʻzlarini yozish uchun bu harf birinchi boʻlib G. F. Miller tomonidan 18-asr oʻrtalarida ishlatilgan.

Manbalar 

Yodgorliklar
Komi
 Syktyvkar Yodgorliklari / Maktub Ӧ
Syktyvkar shahar afsonalari
Fashizim qurbonlari yodgorligi Novograd - Volinsk

„Fashizm qurbonlari“ haykali — 1995-yilda Novograd-Volinsk (Ukraina, Jitomir viloyati) shahar hokimiyati tashabbusi bilan oʻrnatilgan. Yodgorlik Sluch daryosining baland qirgʻogʻidagi Levanevskiy koʻchasida joylashgan Zobitlar uyi yaqinida joylashgan.

1941-yil avgust oyi oxirida, 700 dan ortiq yahudiy — ayollar va bolalar ushbu bogʻda otib tashlangan. Qatlni Germaniya armiyasi „Janubiy“ politsiya polkining bir boʻlinmasi amalga oshirgan.

Haykaltarosh J. A. Tabachnik yodgorlik muallifidir. Uning oʻlchamlari: 240 x 200 x 200 (rasmga qarang).

Toshdan oʻyilgan va yonida farzandlarini qurshab olgan onaning boshi pushti granitdan yasalgan ehrom uchinida tojdek turadi. Yerdagi qora granitning uchburchagi pastga qarab, qurbonlarning kullari dafn etilgan joyga, qizil burchagi esa ularning ruhi koʻtarilgan osmonga qaratilgan. Ular birgalikda Dovud yulduzini tashkil qiladi, bu erda ibroniy tilida faqat bitta soʻz oʻyilgan: „ESLAMA“.

Manbalar 

 Holokost qurbonlari yodgorliklari
Ukraina Holokost
Ukrainadagi Ulug ' Vatan urushi yodgorliklari
 Jitomir viloyati yodgorliklari
alifbo bo'yicha yodgorliklar
Xo‘jali qatliomi qurbonlari yodgorligi Hague

Xoʻjali qatliomi qurbonlari yodgorligi — 1992-yil 25-fevraldan 26-fevralga oʻtar kechasi Armaniston qurolli kuchlari tomonidan Ozarbayjonning Xoʻjali shahri aholisiga qarshi uyushtirilgan qirgʻin qurbonlari xotirasiga oʻrnatilgan yodgorlik. Xoʻjali qirgʻini qurbonlari xotirasiga oʻrnatilgan yodgorlik Hague shahridagi „Kamperfoelistraat“ bogʻida (Niderlandiya) joylashgan. Bu Yevropada Xojali qirgʻini qurbonlari uchun oʻrnatilgan birinchi yodgorlikdir.

Ochilishi 
Yodgorlik 2008-yil 24-fevralda Niderlandiyadagi ozarbayjon diasporasi tashabbusi bilan oʻrnatilgan. Ular Niderlandiya-Ozarbayjon-Turk madaniy birlashmasini ham namoyon qiladi. Yodgorlik Ozarbayjon Respublikasining xorijda istiqomat qiluvchi ozarbayjonlar bilan ishlash uchun davlat qoʻmitasi, Haydar Aliyev fondi vaOzarbayjonning Niderlandiyadagi elchixonasi koʻmagida qoʻyilgan.

Yodgorlik balandligi 2 metrga yaqin. Unda farzandini boshi uzra koʻtarayotgan ona tasvirlangan. Yodgorlik oʻrnatilgan hudud 30 yilga ijaraga olingan.

Manbalar

Havolalar 

 Khojaly.org
 Xoʻjayli uchun adolat
Xojali qirg'ini qurbonlari
Gaaga
 2008-yilda paydo bo'lgan
Siyosiy qatag‘onlar qurbonlari yodgorligi Sochi

1920-1950-yillardagi siyosiy qatagʻonlar qurbonlari yodgorligi — Rossiya Federatsiyasining Sochi shahrida joylashgan yodgorlik. U shaharning mamlakatda 1920-yildan 1950-yilgacha boʻlgan davrda sodir etilgan siyosiy qatagʻonlarda oʻldirilgan va jabrlangan aholisi xotirasiga oʻrnatilgan.

Manzili 
Yodgorlik Sochi shahrining markaziy tumanidagi Parkovaya va Konstitutsiya koʻchalari kesishmasida joylashgan.

Tarixi 
1917-yil inqilobidan soʻng, Sovet davlati oʻz fuqarolariga nisbatan oʻnlab yillar davomida siyosiy sabablarga koʻra, majburlash choralarini qoʻllab bordi. Sochi shahrida 1920-1950-yillar davomida bir necha ming kishi siyosiy qatagʻonlardan aziyat chekdi, ularning ayrimlari otib tashlandi. Shunday insonlar taqdiri haqidagi arxiv maʼlumotlari ikki jildlik „Krasnodar oʻlkasida siyosiy qatagʻon qurbonlari xotirasi kitobi“da toʻplangan. „Nogironlar, urush va mehnat faxriylari — 1920-1950-yillardagi qatagʻon qurbonlari — voyaga etmaganlar jamiyati“ jamoat tashkiloti 2006-yilda ushbu maʼlumotlarga asoslanib, Sochi shahar maʼmuriyati va Rassomlar uyushmasi koʻmagida yodgorlik loyihasini ishlab chiqdi.

Meʼmoriy kompozitsiya 
Yodgorlik tabiiy toshdan yasalgan kvadrat shaklidagi stela boʻlib, uning har bir tomonida metall peshtaxta osilgan. Ularda qatagʻonga uchragan 199 kishining nomlari qayd etilgan. Yodgorlik 2010-yil 5-martda ochilgan. Shuningdek, ushbu yodgorlikdan uncha uzoq boʻlmagan joy, SSSR Konstitutsiyasi koʻchasi boʻylab Sochi daryosining qirgʻogʻida 2007-yilda oʻrnatilgan siyosiy qatagʻonlar qurbonlari uchun kichik yodgorlik toshi ham bor.

Manbalar 

siyosiy qatag'on qurbonlari
Stalinning qatag'on qurbonlari yodgorliklari Sochi
V. I. Obraztsov haykali, Oryol

V. I. Obraztsov haykali — Oryol shahri fashist bosqinchilaridan ozod qilingan kuni Tinchlik maydonidagi 5-uyda Gʻalaba Qizil bayrogʻini koʻtargan qahramon-razvedkachi byusti.

Tavsif 
1943-yil 5-avgustda, shahar ozod qilingan kuni, 380-piyoda diviziyasining 1262-piyoda polkining razvedkachilari Vasiliy Obraztsov va Ivan Sanko Moskva koʻchasidagi 11-uyda (hozirgi Tinchlik maydonidagi 5-uy) Gʻalaba Qizil bayrogʻini koʻtarishdi. Qahramonlar xotirasini abadiylashtirish tashabbusi „Oryol viloyati jamoat birlashmasi“ jamoat tashkiloti tomonidan chiqdi. Vasiliy Obraztsov koʻngilli sifatida frontga ketdi. Oryolni ozod qilgani uchun u Qizil Yulduz ordeni bilan taqdirlangan. 1990-yil aprel oyida xalq deputatlari Oryol shahar kengashining qarori bilan unga „Oryol shahrining faxriy fuqarosi“ unvoni berildi. 2018-yil 4-avgust kuni Oryol shahrida, shahar kuni arafasida Pobeda bulvarida V. I. Obraztsov haykali ochildi. Qarama-qarshi tomonda quroldoshi Ivan Sanko haykali oʻrnatilgan. Byustlar razvedkachilar xizmat qilgan 3-armiya qoʻmondoni general Aleksandr Gorbatov haykali yonida oʻrnatilgan.

Manbalar 

Ikkinchi jahon urushi yodgorliklari