Oq Pantera partiyasi

Oq panteralar 1968-yil noyabr oyida Pun Plamondon, Leni Sinclair va Jon Sinclair tomonidan tashkil etilgan irqchilikka qarshi siyosiy jamoa edi. U Qora Pantera partiyasi asoschisi Huey P. Nyutondan oq tanlilar qora panteralarni qoʻllab-quvvatlash uchun nima qilishi mumkinligi bilish uchun olingan intervyuga javob sifatida boshlandi. Nyuton: ''Ular Oq Pantera partiyasini tuzishlari mumkin'', - deya javob berdi. Aksilmadaniyat davri guruhi bu nomni oldi va oʻz kuchlarini "madaniy inqilob" ga bagʻishladi. Jon Sinclair Oq panteralarning oq suprematizm guruhi bilan xato qilmasliklari uchun barcha saʼy-harakatlarini amalga oshirdi va bunday daʼvolarga mutlaqo aksincha javob berdi. Partiya Kamalak koalitsiyasida koʻplab etnik, huquqlarini himoya qiluvchi guruhlar bilan ishlagan.

Michigan yillari 
Guruh Michigan shtatining Detroit va Ann Arbor shaharlarida eng faol boʻlgan va Jon Sinclair qamoqqa olinishidan oldin bir necha yil davomida boshqargan proto-punk guruhi MC5ni oʻz ichiga olgan. Umumiy mafkuraviy nuqtai nazardan, Plamondon va Sinclair Oq panteralarni "toza sayyora va siyosiy mahbuslarni ozod qilish uchun kurash", - deb taʼriflagan. Oq panteralar rok-n-roll, qora dori, koʻchalarda jinsiy aloqa va kapitalizmni yoʻq qilish kabi boshqa omillarni qoʻshdilar. Yippie asoschi Abbi Xoffman WPP ni Kitobning oʻgʻirlanishi va Woodstock Nation kitoblarini maqtadi. Shuningdek, Jon Sinclair koʻpincha oʻzining ismini Yippie ismiga qaraganda yaxshi deb bilgan.

1964-yilda Ueyn shtat universiteti yaqinida tashkil etilgan radikal sanʼat jamoasi Detroit rassomlari ustaxonasidan paydo boʻlgan. Uning xavflari orasida nashani qonuniylashtirish ham bor edi; Jon Sinclair mualliflik qilgani uchun bir necha marotaba qamoqqaga olingan. Detroitdagi siyosiy va iqtisodiy sharoitlarda 12-koʻchadagi qoʻzgʻolonni oqlash mumkinligini daʼvo qilib, radikal siyosatga moslashdi.

Plamondon 1968-yil 29-sentyabrda,   guruh tashkil etilganidan bir yil oʻtib, Enn Arbor shahridagi Markaziy Razvedka Boshqarmasining binosini portlatish boʻyicha Jon Sinclair ayblangan. WYCD chap qanot muqobil radiostantsiyasida ayblov eʼlon qilinganini eshitib, u Aqshdan Yevropa va Afrikaga qochib, quvgʻindagi Qora Panter Eldridge Cleaver bilan Jazoirda vaqt oʻtkazdi. Yashirin ravishda mamlakatga qayta kirgandan soʻng va Michigan shimolidagi xavfsiz uyga ketayotganda, u Michigandagi nashadan foydalanish tartibini buzgani uchun Jon Sinclairga qoʻshilib toʻqqiz yarim yilga qamalgan, odatiy toʻxtash joyida hibsga olindi. 1971-yilda Sinclairning ishi boʻyicha apellyatsiyalar koʻrib chiqilayotganda garov evaziga ozod qilinganida Plamondon sudlangan va qamoqda edi. Sinclairning kutilmagan chiqishi Michigan universitetining Crisler Arenada boʻlib oʻtgan Jon Lennon, Yoko Ono, Bob Seger va Stevie Wonderning chiqishlari bilan katta ''Ozod Jon" konsertidan ikki kun o'tib keldi.

Huquqiy islohotlar 
Guruh ikkita muhim huquqiy qarorda bevosita rol oʻynagan. 1972-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari Oliy sudining muhim qarori Plamondonning hukmini bekor qildi va Jon Sinclairga qarshi ishni yoʻq qildi. Sud AQSH Konstitutsiyasiga koʻra, ijroiya hokimiyati tomonidan belgilab qoʻyilgan milliy xavfsizlik xavf ostida boʻlgan taqdirda ham, telefon aloqalarini tinglashni asossiz deb topdi. Oq panterlar davlat mulkini yoʻq qilish uchun til biriktirganlikda ayblangan va Plamondonni ayblash uchun ishlatilgan dalillar sud tomonidan tasdiqlanmagan teolefon orqali olingan.  AQSH  okrug sudi (Plamondon va boshq.), 407 US 297, odatda Keith ishi sifatida tanilgan. Toʻrtinchi tuzatish, agar tartib berilmagan boʻlsa, shaxsiy nutqni kuzatuvdan himoya qiladi va "uning tartibi qonuniy maqsadlarni buzmaydi", - deb taʼkidladi. Sud Plamondonni ozod qildi, ammo Jon Sinclair oʻzining mualliflik aybiga qarshi kurashgan holdagina ozod edi. 1972-yilda Michigan Oliy sudi "Xalqqa qarshi" ishni hal qildi . Sinclair, 387 Mich. 91, 194 NW2d 878 (1972) Michiganning nasha dori tasnifi konstitutsiyaga zid ekanligini, amalda esa qarorga muvofiq yangi qonun Michigan qonun chiqaruvchi organi tomonidan bir hafta oʻtib qabul qilinmaguncha, mualliflik huquqini belgilagan. Sinclair ozod qilindi, ammo qamoqning jamlangan oqibatlari Michigandagi Oq Pantera partiyasining tugashini belgiladi, bu partiya Jon Sinclair va Plamondon qamoqda boʻlgan paytda oʻzini ''Kamalak xalq partiyasi'' deb oʻzgartirdi. Bosh qarorgohi Ann Arborda joylashgan “Kamalak xalq partiyasi” 1973-yilda tarqatib yubordi.

Portland 
1970-yil 5-dekabrda Oregon shtatining Portland shahridagi Oq panteralarning bosh qarorgohi FQB tomonidan reyd qilindi. Guruhning ikki aʼzosi hibsga olindi va mahalliy Tanlangan xizmat idorasi derazasidan molotov kokteyli tashlab yuborilganlikda ayblandi.

San-Fransisko 
1980-yillarda Oq pantera partiyasi boblar San-Fransiskoda Marin va Berkeliey faol boʻlib qoldi. WPP muvaffaqiyatli ''Oziq-ovqat fitnasi''ni olib bordi, u 5000 ga yaqin Bay hududi aholisini ommaviy xaridlar va minimal baho tufayli arzon narxlarda oziq-ovqat bilan taʼminladi. Oq panteralar "Oltin darvoza " bogʻida  konsertlarini oʻtkazdilar. 1983-yilda oʻsha paytdagi San-Fransisko meri Dayan Faynshteyn shaharda toʻpponchalarni taqiqlashni taklif qilganidan gʻazablangan San-Fransiskodagi oq panteralar muvaffaqiyatli yozma talabni oʻtkazdilar va bu Faynshteynni ni chaqirib olish sayloviga majbur qildi, u taxminan 82% ovoz bilan gʻalaba qozondi.

Birlashgan Qirollik 
Birlashgan Qirollik Metrosi rahbari, yozuvchi Mick Farren keyinchalik Buyuk Britaniyaning Oq panteralariga asos solgan.

Oq panteraning bayonoti 
1968-yil noyabr oyida Beshinchi hokimiyat "White Panther State/meant" ni nashr etdi. Qora panteralarga taqlid qilgan ushbu Manifest oʻn bandlik dastur bilan yakunlandi:

 Biz erkinlikni xohlaymiz. Biz hamma odamlarning oʻz taqdirimizni belgilashi uchun kuchga ega boʻlishini xohlaymiz.
 Biz adolat istaymiz. Biz yovuz choʻchqa hokimiyat tuzilmasi va ularning aqldan ozgan iti politsiya, sudlar va harbiylar tomonidan odamlarga qilingan barcha madaniy va siyosiy qatagʻonlarga zudlik bilan va butunlay chek qoʻyishni istaymiz. Biz butun dunyo boʻylab odamlarga nisbatan politsiya va harbiy zoʻravonliklarning toʻxtatilishini istaymiz!
 Biz energiya va materiallarning erkin almashinuviga va pulning oxiriga asoslangan erkin jahon iqtisodiyotini xohlaymiz.
 Biz barcha odamlar uchun barcha axborot vositalaridan va barcha texnologiyalardan bepul foydalanishni xohlaymiz.
 Biz zamonaviy texnologiyamiz ishlab chiqaradigan eng yaxshi protseduralar va mexanizmlardan foydalangan holda bepul taʼlim tizimini istaymiz, bu har bir erkak, ayol va er yuzidagi bolaga omon qolish va oʻzining toʻliq insoniy salohiyatini rivojlantirish uchun bilishi kerak boʻlgan narsalarni aniq oʻrgatadi.
 Biz barcha tuzilmalarni korporativ boshqaruvdan ozod qilmoqchimiz va binolarni birdaniga odamlarga topshirmoqchimiz!
 Biz barcha odamlar uchun boʻsh vaqt va makonni xohlaymiz - barcha gʻayritabiiy chegaralarni yoʻq qiling!
 Biz federal, shtat, okrug yoki shahar qamoqxonalari va qamoqxonalarida saqlanayotgan barcha mahbuslarning ozod boʻlishini istaymiz, chunki Amerikadagi huquqiy tizim har qanday odamga oʻz tengdoshlaridan iborat hakamlar hay'ati tomonidan adolatli va xolis sudlovni oʻtkazishni imkonsiz qiladi.
 Biz butun dunyo boʻylab zolimlarning chaqirilgan qoʻshinlarida oʻz irodasiga qarshi tutilgan barcha odamlarning ozodligini istaymiz.
 Biz tekin yer, bepul oziq-ovqat, bepul boshpana, bepul kiyim, bepul musiqa, bepul tibbiy xizmat, bepul taʼlim, bepul ommaviy axborot vositalari, HAMMA UCHUN HAMMA NARSA BEPUL boʻlishini istaymiz.

Oʻn banddan iborat dastur va "Oq pantera davlati" 1968-yil noyabr oyida Jon Sinclair tomonidan asos solingan Enn Arbor Sun gazetasida ham nashr etilgan. Trans-Love Energies 1967-yilda Jon Sinclair, uning rafiqasi Leni Arndt Sinclair va rassom Gary Grimshaw tomonidan asos solingan tashkilot 1510—1520-yillar mobaynida Hill St-da doʻkon ochdi, u yerda Enn Arbor Sun guruhi aʼzolari tomonidan ishlab chiqarilgan va tahrirlangan. 1969-yil 28-iyulda Enn Arbor Sun nashri Oq Panteraning oʻn bandlik dasturining qayta koʻrib chiqilgan nusxasini chop etdi.

Gazeta mahalliy muammolar, soʻl siyosat, musiqa va sanʼat haqida fikr-mulohazalarni tarqatuvchi mustaqil nashrga oʻtishdan oldin, bir oz muddat Oq Pantera partiyasi uchun gazeta boʻlib hisoblangan. Nihoyat, 1976-yilda Ann Arbor Sun nashri nomaʼlum muddatga toʻxtatildi.

Yana qarang 

 Cointelpro
 Yangi chap
 Gary Grimshaw
 Yippies
 Qora mushuk partiyasi

Manbalar

Adabiyotlar 

 MC5: Haqiqiy guvohlik (2002) hujjatli filmida Sinclair va MC5 tomonidan ziyofat haqidagi sharhlar mavjud.
 Insho: Oq panteralarning siyosiy iqtisodi 
 "60-yillarning radikali oʻz ildizlariga qaytish uchun uzoq yoʻl oladi", Marsha Low, Detroit Free Press, 27-oktyabr 2004 yil, Sec B.
 "Oq pantera bayonoti" Jon Sinkler, Enn Arbor Sun, 1968
 "Oq Pantera partiyasi 10 ball dasturi" Enn Arbor Sun, 1968. 
 GNU Free Documentation License ostida foydalaniladigan "White Panther Party"  Wikinfo maqolasidan moslashtirilgan.
 Hujjatli film AQShga qarshi. Jon Lennon (2006) FQBning Jon Lennon va Yoko Ononi Oq Pantera partiyasining bir nechta yigʻilishlarida qatnashganiga oid tergovini baholaydi.
 Karson, Devid. Grit, shovqin va inqilob: Detroyt Rok-n-Rollning tugʻilishi . Michigan universiteti matbuoti: Enn Arbor, 2005 yil.
 Xeyl, Jeff A.. "Oq panteralar" "Madaniyatga toʻliq hujum". Imagine Nation-da: 1960 va 70-yillardagi Amerika aksilmadaniyati . Tahrirlar. Piter Braunshteyn va Maykl Uilyam Doyl. Nyu-York: Routledge, 2002: bet.125–156.
 Luka Benvenga Madaniyat xodimlari. Fenomeni politico culturali e contestazione giovanile negli anni '60, Bepress, 2014.

Havolalar 

 JohnSinclair.us Jon Sinclairning rasmiy veb-sayti
 John va Leni Sinclair hujjatlari, 1957–1999
 Jarrod Dickerning Jon Sinclair intervyusi
 Jarrod Dickerning Pun Plamondon intervyusi
Oq tanli amerikaliklar tashkilotlari
Oq tanli amerikaliklar madaniyati
1968-yilda asos solingan siyosiy partiyalar
1968-yilda asos solingan tashkilotlar
AQSHda irqchilik tashkilotlari
1970-yillarda Detroit
1980-yillarda Detroit
Ann Arbordagi tashkilotlar
Hozirda tugatilgan amerikaliklarning siyosiy ko'chishlari