Hillary Clinton

1947-yil 26-oktabrda Chikagoda dunyoga kelgan Hillary Diane Rodham Clinton () — taniqli AQSh davlat va jamoat arbobi, mamlakatning 67-davlat kotibi, 2016-yilgi prezidentlk saylovlarida Demokratlar partiyasidan nomzod.

Biografiyasi 
1965-yilda Illinoys shtatidagi Park-Rij oʻrta maktabini tamomlaydi. Uelsli kollejida tahsil koʻra boshlagan Xillari oʻqish bilan birga jamoat ishlarida ham faol ishtirok etardi. 1969-yilda bakalavr diplomini olgach, Yel universitetining huquqshunoslik fakultetiga oʻqishga kiradi. Aynan mana shu yerda hayotining keyinini mutlaqo oʻzgartirib yuborgan voqeani boshidan oʻtkazadi: boʻlajak turmush oʻrtogʻi Bill Clinton bilan tanishadi. Xillari 1972-yilda demokrat nomzod George McTowerning saylov kompaniyasida faol ishtirok etadi. Bir yil oʻtib esa u huquqshunoslik doktori diplomini qoʻlga kiritadi.
Shundan keyin u Vakillar palatasi huquq qoʻmitasi apparatida va Bolalarni himoya qilish jamgʻarmasida ishlay boshlaydi. Keyinroq Arkanzasga koʻchib oʻtadi. Sababi, Bill Klinton oʻzining siyosiy faoliyatini boshlagandi. 1975-yilda Xillari bilan Bill turmush quradilar. Shu yildan Xillari Arkanzas universitetining huquqshunoslik fakultetida dars bera boshlaladi, bir yildan keyin „Rose Law Firm“ yuridik firmasida ishlay boshladi. 1978-yil oʻsha paytdagi prezident Jimmy Carter Xillarini Yuridik xizmatlar korporatsiyasi boshqaruv aʼzosi etib tayinlandi. Bu yil Bill uchun ham omadli keladi: u Arkanzas gubernatori etib saylanadi. 1980-yilda Klintonlarning qizi — Chelsi dunyoga keladi. Shtatning birinchi xonimi sifatida (1983-81 va 1983-93-yillar) Xillari Klinton jamoat ishlarida faol qatnashib keladi.
1992-yili Bill Klinton prezidentlik saylovida gʻolib kelganidan keyin turmush oʻrtogʻini iltimosiga koʻra, Xillari sogʻliqni saqlash tizimini isloh qilish tezkor qoʻmitasini boshqaradi. Ammo islohot ham, bu islohotlarning boshiga Xillarining tayinlanishi ham respublikachilar va tibbiyot xodimlariga yoqmaydi. Natijada, bir yil oʻtib, Xillari bu lavozimni tark etadi.
Shundan soʻng Xillari ayollar va bolalar muammolariga, ayniqsa, rivojlanayotgan davlatda ayollar va bolalarni himoya qilish ishida qatnasha boshlaydi.

Klintonlarning hukmronlik davri 
Klintonlarning hukmronlik davri silliq kechmadi. 1994-yilda „Whitewater“ kompaniyasi atrofida kechgan mashmashalar, 1998-yilda Bill Klinton — Monica Levinsky ishqiy mojarolari olamshumul voqealardan boʻlgani shubhasiz. Xillari erining ishqiy munosabatlariga koʻz yumib keta olgani esa yanada shov-shuvli boʻldi. Tabiiyki, Xillari Klinton bu ishda oʻzining siyosiy kelajagini ham oʻylagan edi. Axir siyosiy faoliyatini eri prezidentlik kursisidan tushganidan keyin ham davom ettirishi kerak edi-da. Shunday boʻldi ham.
2000-yilda u Demokratlar partiyasi vakili sifatida Nyu-Yorkdan senatorlikka nomzod boʻldi. Uning raqibi Nyu-York meri Rudolph Giuliani edi. Ammo Juliani sogʻligʻi bois saylov musobaqasidan voz kechdi. Xillari Klinton esa navbatdagi raqib Rik Latsioni yenga oldi.
Biroq Xillari Klintonning siyosiy qarashlari nafaqat respublikachilarga, balki demokratlarning oʻziga ham yoqmay qola boshladi. Ayniqsa, u respublikachi prezident George W. Bushning Iroqqa qurolli hujumini yoqlaganidan keyin. Ammo shunga qaramasdan, Xillari Klinton demokratlarning prezidentlikka eng sara nomzodlaridan biri sifatida qolmoqda edi.

2006-yil 7-noyabrda Klinton xonim senatga qayta saylandi. Bu safar u John Spenserning ustidan gʻalaba qozondi.
2007-yil 20-yanvarida Xillari Klinton prezidentlik kursisi uchun oʻtkaziladigan saylovda demokratlar vakili sifatida ishtirok etishi maʼlum qiladi. Xillarining partiyadosh raqibi esa qora tanli Barak Obama edi.
Agar Klinton xonimning saylovoldi kampaniyasi yaxshi tugagan va Amerika xalqi uni boʻlajak prezident sifatida qarshi olganida edi, kelgusi yildan ulkan davlatni boshqarish birinchi ayol prezidentning chekiga tushardi. Ammo partiya ichida oʻtkazilgan saylovlar uloqni Barak Obama ilib ketishiga olib keldi.
2008-yil 7-iyun kuni Xillari Klinton oʻzining saylovoldi kampaniyasi nihoyasiga yetganini maʼlum qildi va saylov musobaqasini tark etdi.

Manbalar

Havolalar 
 Ofitsialniy sayt kandidata v prezidenti SShA Xillari Klinton 
 Intervyu Xillari Klinton v peredache Vladimira Poznera (22.03.2010) 
 „U Putina net Dushi“ (videofragment YouTube)
 Lenta.ru: Vibori prezidenta SShA
 Video „Xillari ne ljyot“ o eyo opasnoy poezdke v Bosnii v 1996 godu (YouTube)

AQSh Davlat kotiblari
Yashayotgan insonlar
Grammy mukofoti sovrindorlari
AQSh birinchi xonimlari
Amerikalik siyosatchilar