Anatoliy Aleksandrov

Anatoliy Nikolayevich Aleksandrov (1888 – 1982) – rus va sovet bastakori, dirijyor, pianinochi, musiqa oʻqituvchisi, publitsist. Sanʼatshunoslik fanlari doktori (1941). SSSR xalq artisti (1971). Ikkinchi darajali Stalin mukofoti laureati (1951).

Tarjimai holi 
Anatoliy Aleksandrov 1888-yilda 13 (25) may kuni Moskvada ashulachi oilasida tavallud topgan. Otasi – farmatsevt  Nikolay Aleksandrovich Aleksandrov; onasi – pianinochi, P. I. Chaykovskiyning shogirdi Anna Yakovlevna Aleksandrova-Levenson (1856–1930). 
U birinchi pianino darslarini onasidan oʻrgangan. 1906-yilda Tomsk erkaklar gimnaziyasini oltin medal bilan tamomlagan.
S.I.Taneyev bilan uchrashgandan soʻng, birinchi navbatda shogirdi N.S.Jilyayev, soʻngra Taneyevning oʻzi (1907–1910) bilan oʻqishni boshlagan. 1906–1909-yillarda Moskva universitetining tarix va falsafa fakultetida tahsil olgan.
1910-yilda Moskva konservatoriyasiga oʻqishga kirgan va u yerda K. N. Igumnov rahbarligida fortepiano (1915-yilgacha) va S. N. Vasilenko rahbarligida kompozitsiyani oʻrgangan. 1916-yilda konservatoriyani kichik oltin medal bilan tamomlagan.

Birinchi jahon urushida qatnashgan, keyinchalik fuqarolar urushi paytida Qizil Armiyada maxsus kuchlar boʻlinmalarida harbiy musiqachi va pianinochi sifatida xizmat qilgan.
Keyin, 1974-yilgacha pianinochi sifatida konsertlarda oʻz asarlarini ijro etgan.
1918–1919-yillarda RSFSR Xalq Maorif Komissarligida, 1919–1920-yillarda Kamera teatrida dirijyor, 1922–1923-yillarda  Moskva radioeshittirish dirijyori va muharriri lavozimlarida faoliyat olib borgan.
1923–1965-yillarda Moskva konservatoriyasida dars bergan (1926-yildan – professor). Uning shogirdlari orasida N. X. Xalmamedov, N. P. Anosov, V. V. Bunin, M. V. Iordaniya, R. S. Ledenev , M. A. Meyerovich, K. V. Molchanov , M. A. Muzafarov,  G. Mushel,   N. Neymark, Y. M. Slonov, Y. Tilicheyeva, Y. A. Fortunatov , N. K. Chamberji.
A. K. Glazunov va S. I. Taneyevlarning bir qator yakunlanmagan asarlarini yakunlagan P.I. Chaykovskiyning toʻliq asarlarini tahrirlashda yordamlashgan.
SSSR Bastakorlar uyushmasi a'zosi. Bir necha yillar Ittifoqning bolalar musiqa boʻlimiga raislik qilgan.
Anatoliy Aleksandrov 1982-yil 16-aprelda vafot etgan va Vvedenskiy qabristoniga dafn etilgan.

Mukofot va unvonlari 

 RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1946)
 RSFSR xalq artisti (1964)
 SSSR xalq artisti (1971)
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1943)
 Lenin ordeni (1953)
 Xalqlar doʻstligi ordeni (1978).
 „Moskvaning 800 yilligi xotirasiga“ medali
 „Vladimir Ilich Lenin“ tavalludining 100 yilligi munosabati bilan“ medali (1970)
 „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali
 Sanʼatshunoslik fanlari doktori (1941).

Badiiy filmlari 

 1937-yil – „Lenin v Oktyabre“
 1960-yil – „Severnaya povest“

Xotirasi 

 Moskvada bastakor yashagan uchinchi Miusskaya koʻchasi (hozirgi Chayanova koʻchasi) 10-uyga yodgorlik lavhasi qoʻyilgan.

Manbalar 

SSSR xalq artistlari
Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Moskvada vafot etganlar
1982-yilda vafot etganlar
16-aprelda vafot etganlar
Moskvada tugʻilganlar
1888-yilda tugʻilganlar
25-mayda tugʻilganlar