MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Portugalcha gitara

Portugalcha gitara () — sistrlar oilasiga mansub chertma cholgʻu asbobi. Ikki torli xorlarga birlashtirilgan 10-12 poʻlat torlarni oʻz ichiga oladi. Odatda sozlamasi: . Boshqa sozlamalar mavjud: "Lissaboncha"  va "Koimbracha" . Portugal gitarasining kelib chiqishini koʻpchilik tadqiqotchilar ingliz protektorati (XVIII-XIX asrlar) davrida Portugaliyaga olib kelingan ingliz gitarasi bilan bogʻlashadi.

Portugalcha gitara ― modinya (XVIII-asr oxiri va XIX-asr boshlarida salonlarda mashhur boʻlgan sentimental romans) va fadu (anʼanaviy portugal musiqasining bir turi) ga joʻrlik qiluvchi asosiy musiqa asbobi.

Portugalcha gitara uchun nota musiqasini Antonio da Silva Leite boshlab bergan boʻlib, u gitara chalish maktabini taʼsis qilgan (Lissabon, 1796) va portugalcha gitara uchun (shu jumladan, gitara dueti) turli janrlarda bir qator pyesalar, jumladan, "yengillashtirilgan" (menuetlar, marshlar, gavotlar, kontrdanslar, kotilyonlar va boshqalar.) va "jiddiy" (sonatalar) asarlar yaratgan. XX-asrda va bugungi kunda portugalcha gitara uchun musiqa mualliflari va virtuoz gitarachilar, odatda, bitta odamlardir. Ular orasida Antoniu Shainyo (Chainho) va Karlush Paredesh (Paredes) bor. Karlush Paredeshning xizmati portugal gitarasini mayxonadan katta estrada konsertga olib chiqqanligidir. Portugalcha gitarani ijrochi, bastakor va musiqashunos, ushbu soz haqida kitob va ilmiy-ommabop maqolalar yozgan Pedro Kaldeyra Kabral (Cabral) faol ommalashtirdi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 Simões A. A Gitarra. Boskexo Historiko. Evora, 1974-yil
 Cabral PC A Guitarra Portuguesa. Amadora: Ediclube, 1999-yil.
 Portuguesa gitarrasi: internacional simposio aktas. Universidade de Évora, 2001-yil 7-9-sentabr. Estar: Universidade de Évora, Centro de História da Arte, [2002].
 Cabral PC A Guitarra Portuguesa // Idades do Som. Lissaboa: Instituto do Emprego e Formação Professional, 2006-yil.
 A. da Silva Leite. Estudo da Guitarra. Lissabon, 1796-yil  Архивная копия  (elektron faksimil)
Musiqa asboblari
Chordofonlar
Fadou
Fritterlar

Fritters — xamir magʻzi toldirilib, qovurib pishirilgan pazandachilik mahsuloti. Pishiriqlar ichini toʻldirishda meva, sabzavot, goʻsht, dengiz mahsulotlari ishlatiladi. Koʻpincha nonushtada yeyiladi, shuningdek, maktab taomnomalarida, koʻcha taomlari sifatida, shirin namunalari — shirinlik sifatida tortiladi. Rus va ukrain oshxonalarida mashhur boʻlgan pishiriqlar xamir tarkibi va magʻzi toʻldirilishi bilan farqlanadi.

Kelib chiqishi 
Fritters ogʻir taom hisoblansa-da, asrlar davomida tayyorlanadi va aholi orasida mashhur. Qadim zamonlardan beri xamirga goʻsht va baliq boʻlaklari, sabzavotlar, ildizmevalar, ziravorlangan koʻkatlar, pastırma kubiklari va hatto xushboʻy gullar solib qovurilgan. XVII asrda ismaloq barglari, salat barglari, uzum barglari, yosh artishoklar solib xamirda qovurilgan taomlar haqida eslatmalar paydo boʻlgan. Xamir yumshoqqina achishi uchun unga pivo yoki sharob bilan aralashtirilib qorilgan. Keyinchalik, xamirga alohida koʻpirtirib olingan tuxum oqlari ham qoʻshilgan.

Turlari 
Fritters asosan ikki usukda tayyorlanadi. Britaniya oshxonasida bu pishiriq kartoshka boʻlagi, ananas halqasi, olma boʻlagi, nok halqasi, noʻxat pyuresi solingan xamirning qovurilishini anglatadi. Maktab oshxonalarida shu usulda konservalangan vetchinalar ham tayyorlanadi. Ayni tayyorlash uslubi, koʻpincha, Osiyo oshxonasi, jumladan hind (pakora), xitoy, yapon (tempura) pazandachiligida koʻp qoʻllaniladi. Qovoq, dengiz mahsulotlari, banan, tofu ichiga solinadigan masalliq sifatida ishlatiladi.

Qoʻshma Shtatlarda bu pishiriqlar odatda mayda toʻgʻralgan masalliqlar bilan aralashtirib tovada yoki frityurda qovuriladi. Eng mashhur reseptlarda xamirga olma, konservalangan makkajoʻxori va qovoq solinadi. Qisqichbaqali (krab) kotletchalar va molyuska qoʻshilgan pirojkalar ham Fritters hisoblanad. Avstraliyada makkajoʻxori fritterlari juda mashhur, Yangi Zelandiyada esa kichik baliqlar solinadi.

Tayyorlanishi 
Fritter xamiri odatda tuxum, sut va undan tayyorlanadi. Baʼzan un va suvdan chuchuk xamir yoki xamirturush qoʻshilgan xamir qoriladi. Bugʻdoy unidan tashqari, makkajoʻxori uni ishlatiladi.Glyutensiz pishiriq uchun guruch unidan xamir qoriladi. Xamir juda yumshoq ham, zich ham boʻlmasligi kerak. Koʻpchishi uchun uchun yumshatgich ishlatiladi, baʼzan fermentlangan ichimliklar koʻpirtirilgan tuxum oqiga qoʻshiladi.

Fritters 180 °C darajachaga qizdirilgan yogʻda qovuriladi. Pishirish jarayonida yogʻ sovib ketmasligi uchun kam-kamdan solinadi. Pishiriqning ikki tomoni 3-5 daqiqa qovuriladi, keyin ortiqcha yogʻ oqishi uchun salfetkaga qoʻyiladi. Fritters yangi qovurilgan issiqqina holatida mazali boʻladi, shuning uchun odatda pishirilgandan soʻng darhol isteʼmol qilinadi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Charles Sinclair. fritter // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 232. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
 Erhard Gorys. Fritters // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 160. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
Pages with unreviewed translations
Pochta surnayi

Pochta surnayi — silindrsimon mis yoki latundan yasalgan mushtukli puflama cholgʻu asbobi boʻlib, klapanlar va ventillarsiz boʻladi, pochtachining piyoda yoki otda kelgani yoki ketishini bildirish uchun xizmat qilgan va pochtaning xalqaro ramziga aylangan. Pochta surnayi kornet-a-pistonning oʻtmishdoshi edi.

Musiqa asbobi 
Pochta surnayi kelib chiqishi asli qassoblarning (podachilarning) shoxiga borib taqaladi, ular shoxni puflab chalib, chorva sotib olish uchun biror-bir hududga kelganlarini maʼlum qilishardi. Pochta tashuvchi xabarchilar signal berish uchun shoxdan foydalana boshladilar.

XVI asrda Turn va Taksislar pochta joʻnatmalari uchun pochta surnayidan foydalanish huquqini olishdi. Boshqa shaxslarga pochta surnayidan foydalanish Prussiya (1712) va boshqa bir qator mamlakatlarda pochta qoidalari bilan taqiqlangan. XVIII—XIX asrlarda baʼzi joylarda pochtachilar pochta quvuridan foydalanganlar.
Garchi, masalan, Germaniyada, hatto, Ikkinchi Jahon urushidan oldin, pochta surnayi otli yoʻlovchi pochta joʻnatmalarida pochtachilarning jihozlarining bir qismi boʻlgan boʻlsa-da, vaqt oʻtishi bilan urfdan chiqdi.

Hozirgi vaqtda pochta surnayi pochta joʻnatmalari bilan bogʻliq koʻplab emblemalar, gerblar, tashkilot va idoralar logotiplarining atributi boʻlgan pochta aloqasining umumiy xalqaro ramzi sifatida oʻz ahamiyatini saqlab kelmoqda. Yakka va kesishgan pochta surnaylari tasvirini butun dunyo boʻylab koʻplab pochta markalari va boshqa kolleksiya materiallarida koʻrish mumkin.

Galereya 
Motsart, Maler va boshqa bastakorlar ushbu cholgʻu asbobini orkestr uchun bastalagan baʼzi asarlariga kiritdilar. Bunday hollarda, odatda, cholgʻu orkestrning valtornachisi yoki trubachisi tomonidan chalinadi. Zamonaviy mumtoz musiqada pochta shoxidan foydalanishga misol Gustav Malerning Uchinchi simfoniyasidagi mashhur yakkaxon sahna orqa qismidir. Biroq, bu surnay kamdan-kam uchragani sababli, unga yozilgan musiqa, odatda, truba yoki flyugelhornda ijro etiladi.

Yana qarang

Manbalar

Adabiyotlar 

 Iskenderov E. V strane vikingov ili Springdans na markax // Garmoniya.  — 2002. — Vip. 1. 
Post horn calls. Hungarian Post Co. Links to sound files.
The Sound of Post Horns – Strains from a Past Era – Museumsposten – © Post & Tele Museum, Denmark.

Havolalar 

 „Rojok pochtoviy“   v „Muzikalnom slovare“ na sayte Dmitriya Teslova 

Puflama asboblar
Musiqa asboblari
Aerofonlar
pochta tarixi
musiqiy filateliya
Pungi

Pungi — bitta tayoqchali kapsulali puflama cholgʻu asbobi. Hindistonda anʼanaviy musiqa ijro etishda va ilon oʻynatish amaliyotida qoʻllaniladi.

Tuzilishi 
Asbob mushtukli va ikkita naychali rezonator kameradan iborat — melodik va burdon. Rezonator quritilgan qovoqdan, naychalar esa bambukdan qilingan. Tilchalari (qamishlar) ot qili, somon yoki boshqa materiallardan tayyorlangan. Har bir naychaning alohida tilchasi bor.

Chalish texnikasi 
Burdon naycha yordamida faqat bitta uzun nota ijro etiladi, u melodik naychada chalingan asosiy kuyga joʻr boʻlib xizmat qiladi.

Punga pauzasiz chalinadi, buning uchun uzluksiz nafas olish texnikasi qoʻllaniladi: havo burunga soʻriladi va bir vaqtning oʻzida lunj yoki tilning harakati bilan ogʻiz orqali tez chiqariladi.

Qoʻshimcha faktlar 

 „Pungi“ soʻzi oddiygina „quvur“ degan maʼnoni anglatadi.
 Bu asbob tumba, mahudi, bin. deb ham ataladi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 Video: kobra oʻynatish
Puflama asboblar
Musiqa asboblari
bitta tayoq bilan shamol musiqa asboblari
Rega, xalq

Rega bantu guruhiga mansub xalqdir. Boshqa nomlari: varega, barega (oʻzini shunday ataydi), lega. Ular Zairdagi Kivu koʻli va Lualaba daryosiorasidagi yashaydi.

Soni — 400 ming kishi. Inson. Kirega tilida gaplashadi. Ular anʼanaviy eʼtiqodlarga amal qilishadi, ammo nasroniylari ham bor. Ular ixcham joylashadilar, qishloqlar odatda yoʻllar yoki daryolar boʻylab choʻzilgan.

Xoʻjaligi 
Asosiy anʼanaviy kasblari: qishloq xoʻjaligi, asosan oʻt qoʻyib oʻrmon ochib yerga ishlov berish, daryoda baliq ovlash va ovchilik. Ularda kassava, shirin kartoshka, banan, palma moyi, sabzavotlar yetishtiriladi. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari regalarning asosiy ratsionini tashkil qiladi — ular xom va qovurilgan banan, maniok noni, boʻtqa hamda palma yogʻi va issiq ziravorlar qoʻshilgan xoʻrdalar isteʼmol qiladilar.

Mavsumiy ishlar plantatsiyalarda, baʼzan sanoat korxonalarida keng tarqalgan, regalarning bir qismi mayda savdo bilan shugʻullanadi.

Oilasi 
Regalar qabila boʻlinishini saqlab qolgan. Asosiy ijtimoiy birlik — bu katta oila jamoasi. Qarindoshlik hisobi ota liniyasida, baʼzan ona liniyasidadir. Nikohdan soʻng kelin kuyovnikiga oʻtadi.

Maishiy hayoti va madaniyati 
Regalarda badiiy hunarmandchilik — savat va boʻyra toʻqish, yogʻoch oʻymakorligi, kulolchilik rivojlangan.

Regalar yashaydigan anʼanaviy turar-joylar toʻrtburchak shaklida boʻlib, devori sinchli, tomiga bordon, palma bargi yoki poxol yopiladi.

Anʼanaviy kiyimlari (oʻtlardan toʻqilgan kamar yoki fartuklar) ishlatilmaydi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Andrianov V. B. Rega // Narodi i religii mira / Glav. red. V. A. Tishkov. M.: Bolshaya Rossiyskaya Ensiklopediya, 1999.
Xalqlar
Kichik etnik guruhlar

bantu xalqlari
Ijtimoiy voqelik

Ijtimoiy voqelik — individlar oʻrtasida umumiy qabul qilingan tamoyillar, qonunlar va ijtimoiy gʻoyalarni oʻz ichiga olgan oʻzaro taʼsir natijasidir.

Taʼriflash yondashuvlari 
Ijtimoiy voqelik muammosi fenomenolog faylasuflar, xususan, voqelikning bunday alohida shaklini taʼriflash uchun „ijtimoiy voqelik“ tushunchasidan foydalangan Alfred Shyuts tomonidan toʻliq koʻrib chiqilgan. Shyuts ijtimoiy dunyoda toʻgʻridan-toʻgʻri boshdan kechirilishi mumkin boʻlgan ijtimoiy voqelik va bevosita koʻrinmaydigan, qidirilgan boʻlsada, hali boshdan kechirilmagan ijtimoiy voqelik oʻrtasida chegara oʻtkazdi. Shyutsdan keyin etnometodologiya sohasi kundalik ishchanligimiz va qobiliyatlarimizning ijtimoiy voqelik bilan oʻzaro munosabatidagi noaniq boʻlgan tuzilishni yanada oydinlashtirdi.

Ilgari, bu masala boshqa ilm sohalarida ham, masalan, sotsiologiyada koʻrib chiqilgan. Emil Dyurkgeym ijtimoiy voqelikning oʻziga xos xususiyatini taʼkidladi: „Bu yerda gʻoya boshqa hamma joydalardagiga qaraganda realroqdir“.

Gerbert Spenser ijtimoiy, biologik va fiziologik voqelikni chegaralash maqsadida "superorganizm" tushunchasini qoʻshdi.

Ijtimoiy voqelik ilmiy, biologik yoki individual voqelikdan farq qiladi va jamiyatda ijtimoiy jihatdan qabul qilingan tendentsiyalardan iborat. Baʼzi tadqiqotchilar, masalan, Jon Syorl, ijtimoiy voqelik har bir individning nutq akti va muhitdan kelib chiqib oʻrnatilishi mumkin deb hisoblaydilar (pertseptiv psixologiyadan, jumladan J. J. Gibsondan ham va bir qancha iqtisodiy-ekologik nazariyalardan farqli oʻlaroq). Jon Syorl nutq aktlarini taʼriflash uchun quyidagi boʻlimlarni ishlatadi: „Nikoh, mol-mulk, ishga qabul qilish, ishdan boʻshatish, urush, inqilob, hukumat, yigʻilishlar, bitimlar, parlamentlar, korporatsiyalar, qonunlar, restoranlar, dam olish, advokatlar, oʻqituvchilar, shifokorlar, oʻrta asr ritsarlari, shuningdek, soliqlar“.

Radikal konstruktivizm ijtimoiy voqelikni, ehtiyotkorlik bilan, kuzatuvchilar oʻrtasidagi geterogenlik sifatida belgilaydi (hozirgi kuzatuvchi oʻzini tarkibga olsa yoki olmasa ham).

Manbalar

Adabiyotlar 

 
  (tekst na angliyskom yazike)
 
Tizimlar nazariyasi
Ijtimoiy nazariyalar
Ijtimoiy falsafa
Voqelik
Xitoy figurali uchish assotsiatsiyasi

Xitoy figurali uchish assotsiatsiyasi (CFSA, eng. Xitoy figurasi Skating Association, kit. UPR. 中国会会) — sport tashkiloti, Xitoyda figurali uchish nazoratini amalga oshiruvchi boshqaruv organi. Mustaqil federatsiya sifatida 2018-yil 18-yanvarda tashkil etilgan. Ilgari Xitoy konkida uchish assotsiatsiyasining aʼzosi edi (CSA, , 中国滑冰协会). Yangi tashkilotga Olimpiya chempioni Shen Syue rahbarlik qildi. Bu Xalqaro konkida uchish ittifoqining federatsiya aʼzosi hisoblanadi.

Tashkil etilgan yigʻilishda Xitoy figurali uchishning „choʻqintirgan otasi“ hisoblangan Yao Bin assotsiatsiyaning faxriy maslahatchisi etib tasdiqlandi. 2008-yilgi Olimpiadalarning ochilish marosimida taniqli rejissor postanovkachi,  Chjan Imou faxriy rais etib tayinlandi. TTerma jamoa bosh murabbiyi lavozimini konkida uchish boʻyicha sherigi va Shen Syuening turmush oʻrtogʻi Chjao Xonbo egalladi.

Federatsiya vazifalaridan biri-ijtimoiy tadbirlarni tashkil etish, sportchilar va murabbiylar uchun musobaqalar va oʻquv dasturlarini ishlab chiqish, Xitoy chempionati, Xitoy Gran-pri va boshqa tadbirlarni har yili oʻtkazish, terma jamoa tarkibini shakllantirish, tadqiqot dasturlarini rejalashtirishdir.

Manbalar

Havolalar 
 cfsa.com.cn — официальный сайт ассоциации.
 Статья об Ассоциации в энциклопедии Байду.
Figurali uchish federatsiyasi
Xitoyda figurali uchish
Xitoy sport federatsiyalari
Fin-Ugr xalqlari uyushmasi

Rossiya federatsiyasi finno-ugri xalqlari uyushmasi (AFUN RF) — butun Rossiya ijtimoiy harakati, Rossiya federatsiyasi finno-ugri jamoat tashkilotlarining mintaqalararo birlashmasi.

Tarix 
Tashkilot 1992-yil 20-fevralda Siktivkar shahrida fin-ugr xalqlarining vakolatli vakillari yigʻilishida tashkil etilgan. Keyin Rossiya Federatsiyasining mintaqalararo, millatlararo tashkilotini yaratish toʻgʻrisidagi deklaratsiya qabul qilindi.

Ushbu kongressga Vengriya, Rossiya Federatsiyasi, Finlandiya, Estoniya kiradi. Asosiy vazifa xalqlarning oʻz taqdirini belgilash huquqi, Shimoliy Sibir va uzoq Sharqning mahalliy xalqlarining huquqlari, milliy ozchiliklar va inson huquqlari boʻyicha xalqaro normalarni amalga oshirishdir. Birinchi uchrashuv Ijevsk shahrida boʻlib oʻtdi. 1994-yil 7-oktabrda,  Uyushma ijroiya qoʻmitasining  shtab-kvartirasi Xanti-Mansiysk shahriga koʻchirildi.

2002-yil iyul oyidan boshlab shtab-kvartira Saranskda joylashgan.

Assotsiatsiya rahbariyati 
AFUN Prezidiumi raisi — Tultayev Pyotr Nikolaevich (Mordoviya Respublikasi).

Uyushma aʼzolari 
Uyushmada vakillik qiladigan xalqlar va millatlar:

 Besermyanlar;
 Vepsianlar;
 Vod;
 Izhora;
 Karely;
 Komi;
 Komi-Permyaklar;
 Mansi;
 Mari;
 Mordva;
 Nganasani;
 Nenets;
 Saami;
 Selkuplar;
 Seto;
 Udmurtlar;
 Xanti;
 Enets.

Uyushma kongresslari 

 I Kongress 1992-yil may, Izhevsk;
 II Kongress 1995-yil mart — aprel, Kudimkar;
 III Kongress 2005-yil 13-14- oktabr, Moskva;
 IV Kongress 2009-yil 24-26 sentabr, Saransk;
 V Kongress 2013-yil 26-28 sentabr, Saransk;
 VI Kongress 2017-yil 27-29 sentabr, Syktyvkar;
 VII Kongress 2021-yil, Petrozavodsk.

Yana qarang 
 Fin-Ugr xalqlarining Jahon Kongressi
 Fin-Ugr xalqlari yoshlar uyushmasi

Manbalar

Adabiyotlar 
 Ефимов И. А. Ассоциация финно-угорских народов // Мордовия : Энциклопедия : в 2 т. / гл. ред. А. И. Сухарев. — Саранск : Мордовское книжное издательство, 2003. — Т. 1 (А—М). — С. 136. — 576 с. — ISBN 5-7595-1543-8.

Havolalar 
 Официальный сайт ассоциации
 Ассоциация финно-угорских народов 
 Из истории Ассоциации финно-угорских народов
Saransk
Finno-ugrlarning milliy harakati
Etnik tashkilotlar
Rossiya milliy jamoat tashkilotlari
Afrika musulmonlari agentligi

Afrika musulmon agentligi (ama) (Arab. الوكالة السسلامية الففريقية; eng. Afrika Muslims Agency) — xalqaro, gumanitar, Afrika Islomni rivojlantirish va ragʻbatlantirish maqsadida Quvaytda 1981-yilda tashkil etilgan. Afrika musulmonlari agentligi shtab-kvartirasi Quvaytda joylashgan va Afrikaning 34 davlatida vakolatxonalariga ega.

Tarix 
Afrika musulmonlari agentligi 1981-yilda tashkil etilgan. Agentlikning birinchi rahbarlari doktor Abd ar-Rahmon as-Sumeyt va Muhammad Farid Chunar edi. AMA qitʼaning turli qismlarida ocharchilikdan aziyat chekkan hududlarda yordam loyihalarida ishtirok etgan. 1992-yilda AMA Somaliga 1000 tonnadan ortiq gumanitar yordam berdi. 1998-yilda Afrika musulmon agentligi Birlashgan Millatlar Tashkilotining iqtisodiy va ijtimoiy masalalar kengashida maslahatchi maqomini oldi. 2010-yil boshida Afrika musulmonlari agentligi „Harakat ash-Shabaab“ islomiy terrorchilik tashkilotiga moliyaviy yordam koʻrsatayotgani haqida xabarlar paydo boʻlgan edi.

Joriy pozitsiya 
AMA faoliyati, jumladan, gumanitar va ijtimoiy yordam, shuningdek, maktablar va kasalxonalar qurishni taklif qiladi.

Yana qarang 
 Afrikadagi Islom
 Jahon Islom Kongressi
 Al-Qoida

Manbalar

Havolalar 
 Site officiel de l’AMA Официальный сайт
Afrika xalqaro tashkilotlari
Islomiy tashkilotlar
Tashkilotlar alifbo tartibida
Diniy xalqaro tashkilotlar
Jarnsaksa

Yarnsaxa (qad.nors. Járnsaxa, „temir saks“) — nemis-skandinaviya mifologiyasida jotun ayol.

Snorri Sturlusonning Kichik Edda nashriga koʻra, Torning kichik xotini unga Magni ismli oʻgʻil tugʻib berdi.

Katta Eddaning „Hyundl’s qoʻshigʻi“ sheʼriga koʻra (qad.nors. Hyndluljóð) u Heimdallning toʻqqizta onasidan biridir. Xeymdallning toʻqqizta onasi Agira va Ranning qizlari edi.

Hozirgi vaqtda 
Saturn sayyorasining tartibsiz sunʼiy yoʻldoshi Jarnsaksa nomi bilan atalgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Orchard, Andy (1997). Dictionary of Norse Myth and Legend. Cassell. ISBN 0-304-34520-2
Mifologik qahramonlar
Fa

Fa () solmizatsiyada (solfejio) diatonik tovush shkalasi, toʻrtinchi bosqichining mnemonik belgisidir. F belgisiga oʻxshash. mi tovushidan yarim ton va soldan bir ton ortda.

Birinchi oktavada tovush chastotasi (teng temperament qatori): 349,2 gerts.

Nomining kelib chiqishi 
Notaning nomi Ioann Krestitelga bagʻishlangan madhiyaning toʻrtinchi qatori, birinchi boʻgʻinidan olingan: „Ut queant laxis“ — fa muli tuorum ("...sening qilmishlaring... ") — bu yerda har keyingi satr avvalgisidan balandroq ohangda ijro etilgan. Bunday mnemonik usulni („guidon hece“) Gvido Aretinskiy ixtiro qilgan.

Notada ifodalanishi

Havolalar 

 Solovyov N. F. Eslatmalar / / Brokxaus va Efronning entsiklopedik lugʻati : 86 tonnada (82 tonna va 4 ta qoʻshimcha). — Sankt-Peterburg., 1890-1907.
 Solfedjio nazariyasi.
 Musiqiy notalar jadvali.
 Onlayn musiqa nazariyasi: shtatlar, kalitlar va ovoz balandligi ).
Atlantika kengashi

Atlantika Kengashi (eng. Atlantika Kengashi) — Amerika tahliliy markazi, shimoliy Atlantika shartnomasi tashkiloti ostida 1961-yilda tashkil etilgan. Siyosiy, biznes va intellektual xalqaro rahbarlar uchun forum hisoblanadi. Kengash xalqaro xavfsizlik va global iqtisodiyot bilan bogʻliq oʻnta mintaqaviy markaz va funktsional dasturlarni boshqaradi. Shtab-kvartirasi Vashingtning Kolumbiya okrugida joylashgan. Kengash Atlantika Shartnomasi Uyushmasi aʼzosi hisoblanadi. Rais AQShning Rossiyadagi elchisi jon Huntsman. 2019-yil iyul oyida Atlantika kengashi Rossiya bosh prokuraturasi tomonidan istalmagan tashkilot sifatida tan olingan.

Tarix 
Oʻsha paytda Kengash asosan iqtisodiy masalalar, xususan, NATO aʼzo davlatlari oʻrtasidagi savdo hajmini oshirish bilan shugʻullangan. Oʻsha davrda Kengash asosan iqtisodiy masalalar, xususan, NATOga aʼzo mamlakatlar oʻrtasidagi savdo hajmini oshirish bilan shugʻullangan. Oʻsha paytda tashkilot Atlantikaning har ikki tomonida siyosatchilar va ishbilarmonlarning „norasmiy uchrashuvlar markazi“ ga aylandi.

Asosiy shaxslar 

 Jon Xantsman;
 Frederick Kempe;
 Damon Wilson;
 John J.Studzinski;
 Fren Burvel;
 Barri Pavel;
 Jason Healeyi;
 Shuya Navaz;
 Peter Schechter;
 Piter Pham;
 Jon Herbst;
 Devid Korani;
 Maks Chuperskiy.

Rossiya bilan munosabatlar 
Atlantika Kengashi va uning tahlilchilari va mutaxassislari AQSh bilan Yevropa va Rossiya oʻrtasidagi munosabatlar haqida tavsiyalar berishadi, xususan, Rossiya tomonidan tahdid, jumladan, axborot mavjud. 2018-yilda Kengashning katta ilmiy xodimi Anders Oslund Rossiyaga qarshi sanktsiyalarni kuchaytirish va Rossiyadan chet elga chiqarilgan barcha mablagʻlarni topish kerakligini aytdi. Oslundning soʻzlariga koʻra, ushbu mablagʻlarni baholash 800 milliard dollar atrofida oʻzgarib turadi va bu summaning uchdan bir qismi, uning taxminiga koʻra, Putin va uning hamrohlariga tegishli. Kapitalni kuzatish va muzlatish haqidagi xuddi shu fikrni advokat Mark Feygin qoʻllab-quvvatladi. 2018-yil mart oyida Nyu-York Tayms gazetasida AQSh rasmiylari rossiyalik oligarxlarning aktivlarini muzlatish, global bank tizimidagi harakatlarni cheklash kabi choralarga tayyor ekanligi xabar qilingan edi. Bundan tashqari, Kengash ekspertlari AQSh hukumatiga „Rossiya propaganda vositalarini“ yanada samarali kuzatib borishlarini va shu maqsadda „dezinformatsiyaga qarshi koalitsiya“ni va FBI, Markaziy razvedka boshqarmasi va boshqa davlat idoralari birgalikda ishlashi kerak boʻlgan dezinformatsiyaga qarshi milliy markazni tashkil etishni tavsiya qiladi.

2019-yil 25-iyulda Rossiya Federatsiyasi Adliya vazirligi Atlantika kengashini Rossiya Federatsiyasi hududida faoliyati nomaqbul deb tan olingan xorijiy va nodavlat tashkilotlar roʻyxatiga kiritdi.

Manbalar

Havolalar 
 Официальный сайт
 «Гнездо русофобии» изгоняют из России // Взгляд, 26 июля 2019
Faoliyati bilan shug'ullanuvchi nodavlat tashkilotlar
AQSh tahlil markazlari
AQSHning ilmiy muassasalari
AQSHning ilmiy xodimlari
1961-yilda tashkil etilgan tashkilotlar
Re (nota)

Re () nisbiy solmizatsiyada (solfejio) diatonik ikki tovushli tovush shkalasining ikkinchi pogʻona mnemonik ishorasidir. „D“ belgisiga oʻxshash. Bu do ohangidan butun ohang, mi dan ham butun bir ohang masofada.

Mutlaq solmizatsiyada „re“ — 293,7 gerts chastotali tovush hisoblanadi (bir xil temperament tovush shkalasining birinchi oktavasi). Shuningdek chastota nisbati 1:2 boʻlgan har qanday tovushlar hamda ular orasidagi chastota tovushlari.

Nomlanish sababi 
Notaga „Re“ nomi () Ioann choʻqintiruvchiga bagʻishlangan madhiyaning ikkinchi qatori birinchi boʻgʻini boʻyicha berilgan. „Ut queant laxis“ — re sonare fibris („… tovush paylari…“) — bu yerda har keyingi satr avvalgisidan bir ohang yuqori ijro etilgan. Bunday mnemonik ijro usulini ("guidon hece ") Gvido Aretinskiy ixtiro etgan.

Nota daftarida ifodalanishida

Manbalar

Havolalar 

 Musiqiy notalar jadvali.
 Solovyov N. F. Eslatmalar / / Brokxaus va Efronning entsiklopedik lugʻati : 86 tonnada (82 tonna va 4 ta qoʻshimcha). — Sankt-Peterburg., 1890-1907.
 Onlayn musiqa nazariyasi: shtatlar, kalitlar va ovoz balandligi ).