MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Muhammad Alixon madrasasi (Qoʻqon)

Muhammad Alixon madrasasi (Madalixon madrasasi; Madrasai xon) — Qoʻqonda saqlanib qolmagan 2 qavatli madrasa. 1827-yilda oʻzbek hukmdori Muhammad Alixon donatorligida Qoʻqon xonligi poytaxtining Boyboʻta mahallasida bunyod etilgan.

Tarixi 
1827-yilda Muhammad Alixon Qoʻqon shahridagi Haqquli mingboshi madrasasi qarshisida 97 (yoki 99) katta-kichik hujrali madrasa bunyod ettirgan. U Qoʻqon xonligida oʻz zamonasidagi eng katta dabdabali madrasa boʻlgan. Turkiston general-gubernatorligi davrida madrasada 7 nafar mudarris talabalarga taʼlim bergan.

Madrasaning vaqf hujjatiga koʻra, u Madalixon tomonidan 1829-yilda taʼsis etilgan va vaqfnomada Madalixonning va oʻsha davr qozilarining muhrlari bor. Vaqfnomada koʻrsatilishicha, jami vaqf yerlaridan 9100 tanobi ekin ekiladigan yerlar, 520 tanobi beda ekiladigan dalalar, 260 tanobi bogʻlar boʻlgan. Bundan tashqari, 3000 tanob ekin ekilmay boʻsh yotgan yerlar Madalixon madrasasiga vaqf qilib berilgan. Madrasa mutavallisi vaqf mulklarini ijaraga bergan. 1877-yilda shaxardagi vaqf mulklari 425 tillaga, qishloqlardagi vaqf mulklari esa 235 tilla va 80115 pud gʻallaga ijaraga berilgan. 1881-yilda Madalixon madrasasining vaqf mulklaridan tushgan daromadi quyida koʻrsatilgan: shaxardagi vaqf mulklaridan 495 tilla ijara xaqi, qishloqdardagi mulklaridan 255 tilla va 1550 chorak gʻalla olgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 

Qoʻqon madrasalari
Oʻzbekistonda saqlanib qolmagan madrasalar
XIX asrda qurilgan madrasalar
1827-yilda qurilgan madrasalar
Go

Go, Weiqi yoki Weichi () taxta ustida oʻynaladigan mantiqiy va strategik oʻyindir. Ushbu oʻyin ikki kishi oʻrtasida oʻynalib, oʻyinchidan maydonning koʻp qismini egallash bilan raqibni magʻlub etish talab etiladi. Oʻyin 2 500 yil muqaddam Xitoyda oʻylab topilgan boʻlib, hozirga qadar doimiy ravishda oʻynaladigan eng qadimgi stol oʻyini hisoblanadi. 2016-yilda Xalqaro Go Federatsiyasiga aʼzo 75 mamlakat oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrovnomaga koʻra, umumjahon boʻylab Go oʻyinini oʻynashni biladigan 46 milliondan oshiq odam hamda 20 milliondan oshiq hozirgi oʻyinchilar bor boʻlib, ularning katta qismi Sharqiy Osiyoda istiqomat qilishadi.

Manbalar

Oʻqish uchun 

 Bradley, Milton N. Go for Kids, Yutopian Enterprises, Santa Monica, 2001 .
 
 Seckiner, Sancar. Chinese Go Players, 6th article of the main book Budaha, Efil Yayinevi, Ankara, Feb. 2016, .
 Shotwell, Peter. Go! More than a Game, Tuttle Publishing, 4-nashr. 2014, .

Havolalar 

 
 Go tarixi .
 Sensei kutubxonasi

Oʻyinlar
Vatnajökulsşjóðgarður

Vatnajökulsşjóðgarður milliy bogʻi („suv beradigan muzlik“ deb tarjima qilingan) Islandiyadagi eng katta milliy bogʻdir. Uning maydoni 1 200 000 gektarni tashkil etadi, bu — orol hududining deyarli 12 % demak. Bogʻ Vatnajökull muzligi sharafiga nomlangan. Bogʻ Islandiyaning janubi-sharqida joylashgan boʻlib, u shimoli-sharqqa qarab kengayib boradi. Uning hududida yirikligi boʻyicha Islandiyadagi eng katta, Yevropada esa ikkinchi oʻrinda turadigan muzlik joylashgan. Muzning oʻrtacha qalinligi taxminan 400 m, maksimali 1000 metrni tashkil qiladi.
Vatnajökull milliy bogʻi UNESCOning Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

Faol vulqonlar 
Islandiyadagi koʻplab muzliklar singari, Vatnajökull ostida faol vulqonlar mavjud.
Islandiyaning eng baland nuqtasi Xvannadalshnúkur vulqoni (2109 m) Vatnajökullning janubiy chekkasida joylashgan. Tepaga chiqish yoʻli koʻplab yoriqlar boʻylab oʻtadi.

Ushbu vulqonga qoʻshimcha ravishda, Vatnajökull ostida Islandiyadagi eng faol vulqonlardan biri — Bárðarbunga vulqoni joylashgan. Vulqonning balandligi 2009 m (bu Islandiyadagi Xvannadalshnukur choʻqqisidan keyin ikkinchi eng baland choʻqqi). Bu muzosti turidagi stratovulqon boʻlib, kaldyerada joylashgan, chuqurligi taxminan 700 metr. Barðarbungadan kelayotgan vulqon yoriqlari Askja va Torfajökull vulqonlari bilan bogʻlangan. Vulqon zamonaviy davr davomida uzluksiz otilib turdi. Oxirgi otilish 1910-yilda sodir boʻlgan va iyundan oktabrgacha davom etgan. Keyinchalik bu hududda vaqti-vaqti bilan ahamiyatsiz yerosti silkinishlari kuzatilgan. Taxminan 2007-yildan boshlab vulqonning faolligi yana oʻsishni boshladi.

Manbalar

Havolalar  
 Vatnajökull milliy bogʻi rasmiy sayti
 Vatnajökull milliy bogʻi xaritasi 

Islandiya
Bob Saget

Robert Lane „Bob“ Saget (; 17-may 1956-yil — 9-yanvar 2022-yil) — amerikalik aktyor, qiziqchi va musiqachi.

Filmografiyasi

Film

Televideniye

Manbalar

Havolalar 
 

Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik musiqachilar
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
2022-yilda vafot etganlar
2022-yilda vafot etganlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Shoikrom Shoislomov

Shoikrom Shoislomov — tarjimon va olim. 1908-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan. Otasi Shoislom Shomuhammad oʻgʻli xattot va mudarris boʻlgan.

Shoikrom Shoislomov 1922-yilgacha eski maktabda Mirza Ahmad Hoji ismli domlada tahsil olgan. 1926-yilgacha Beshyogʻochdagi „Holmatboy“ madrasasida mudarrisslik qiluvchi otasidan arab tili grammatikasi va ritorikani oʻrgangan.

Soʻngra Toshkentdagi „Degzer“ madrasasida mudarris boʻlib turgan Said ibn Muhammad al Asiydan 1930-yilgacha arab adabiyoti boʻyicha madrasa talimini olgan. Keyingi yillarda turli idoralarda bugalter boʻlib ishlagan. 1961-yildan esa Oʻzbekistob SSR fanlar akademiyasining Sharqshunoslik institutiga ilmiy xodim boʻlib ishga kirgan.

Shoikrom Shoislomov institut fondida saqlanayotgan arab tildagi qoʻlyozma asarlarni aniqlash va kartochka yozish ishlarini olib borgan. Keyinchalik Ibn Sinoning „Aljuza“ asari ustida ilmiy ish olib bordi.

Shoikrom Shoislomov 20-asr arab adabiyotidan oʻzbek tiliga bir qancha tarjimalar qilgan. Jumladan I. Abdullayev bilan birga misr yozuvchisi Abdurahmon ash Sharkoviyning „Yer“ (Al Arz) romanini oʻzbek tiliga arjima qilgan.

Havolalar 
 Abdurahmon ash-Sharqoviy. Yer (roman)
 Шаисламов, Шаикрам. "Урджуза фи-т-тибб" Ибн Сины

1908-yilda tugʻilganlar
Oʻzbekiston olimlari
Academia.edu

Academia.edu — olimlar oʻrtasidagi hamkorlik oʻrnatish hamda oʻz ilmiy ishlarini olimlar hamda ommaga eʼlon qilish uchun tuzilgan ijtimoiy tarmoq. 2008-yil sentabr oyida ochilgan. Veb sayt ishga tushirilgandan beri foydalanuvchilar soni keskin oʻsdi va 2022-yil boshida tashrif buyuruvchilar soni kuniga taxminan 10 million nafarni tashkil etdi. Roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar soni 180 millionni tashkil etmoqda va saytga 40 million axborot fayllari yuklangan.

Academia.edu tarmogʻiga Richard Price asos solgan boʻlib, taxminan 600 000 dollar yigʻgan. Investorlar orasida Spark Ventures, internet tadbirkor Brent Hoberman va boshqalar bor edi.

Afzaliklari 
Academia.edu „ochiq fan“ va „bemalol foydalanish“ harakatlarida qatnashadi, ular yaratilayotgan maqolalar boʻyicha oʻzaro sharhlar va fikr-mulohazalarni taqdim etadi. Sayt egasi AQSh soliq toʻlovchilari tomonidan moliyalashtiriladigan ilmiy maqolalarning erkin aylanishini jiddiy cheklashi kerak boʻlgan „Tadqiqot ishlari toʻgʻrisidagi qonun“ (Research Works Act)ga qarshi ekanligini bayon etgan.

Academia.edu raqobatchilari qatoriga ResearchGate, Google Scholar va Mendeley kiradi. Ushbu sayt ResearchGate kabi ilmiy tarmoqlar muhitidan farq qiladi, chunki unda nafaqat talabalar hamda universitet xodimlari, balki mustaqil tadqiqotchilar ham roʻyxatdan oʻtishlari mumkin.

The Singularity Hub onlayn jurnaliga koʻra, Academia.edu loyihasining ahamiyati juda yuqori, chunki olimlar „hamkasblarining ishlaridan tez va oson xabar topadilar va ular oʻzlarining tadqiqotlari haqiqatan ham muhimligini saytda berilgan baholar orqali isbotlaydilar“.

TechCrunch internet nashrining taʼkidlashicha, Academia.edu olimlarga „oʻz tadqiqotlarini tarqatishning kuchli va samarali vositasi“ hisoblanib, „qancha odam oʻz maqolalarini maxsus tahliliy vositalar yordamida oʻqiyotganini real vaqt rejimida kuzatish“ imkonini beradi hamda Google qidiruv natijalarida „juda yaxshi aks etadi“.

Manbalar
Pardo braziliyaliklar

Pardo braziliyaliklar - Braziliya Geografiya va Statistika Instituti (IBGE) tomonidan Braziliya aholini roʻyxatga olishda ishlatiladigan teri rangi yoki irq toifasi.

Pardo-portugalcha atama boʻlib, jigarrangning turli xil soyalarini tavsiflaydi. Boshqa toifalar-branco (oq), negro (qora), amarelo (sariq) va indígena (mahalliy).

Ta'rif 
Pardo tushunchasi Braziliya Geografiya va Statistika Instituti tomonidan 1950-yildan beri qoʻllanilib kelinmoqda va portugal tilida “jigarrang” degan maʼnoni anglatadi.

Aholi 
Pardo aholisi 20-asrda tez koʻpaydi. 1940-yilda braziliyaliklarning 21,2% pardo deb tasniflangan. 2000-yilda pardo aholisi umumiy aholining 38,5 foizini tashkil etdi va bu aholi yildan-yilga ortib bormoqda.

2010-yilga kelib, avvallari asosan oq tanli aholiga ega boʻlgan Braziliya endi Pardo va qora tanli aholi tomonidan muvozanatlangan edi. Oq tanlilar ulushi 48%, Pardo va qora tanlilar mos ravishda 43% va 7,5%.

Pardolarning mintaqalar boʻyicha taqsimlanishi Braziliya shimolida 64%, shimoli-sharqda 58% va oʻrta gʻarbda 43,7% ni tashkil qiladi.

Havolalar 

Braziliya
Muhammad Alixon madrasasi (Toshkent)

Muhammad Alixon madrasasi (Madalixon madrasasi)  — Toshkentda saqlanib qolmagan madrasa. U Qoʻqon xonligi hukmdorlari tomonidan Toshkentda qurilgan yagona madrasa boʻlgan. 1833—1836-yillarda oʻzbek hukmdori Muhammad Alixon  donatorligida Qoʻqon xonligi Toshkent shahrining Registonida bunyod etilgan. Madrasa Muhammad Alixonning Qoshgʻarga qilgan muvaffaqiyatli harbiy yurishidan soʻng bunyod etilgan. Madrasa va uning vaqflari haqida maʼlumotlar kam.

Adabiyotlar 
 
 
 

Toshkent madrasalari
Oʻzbekistonda saqlanib qolmagan madrasalar
XIX asrda qurilgan madrasalar
1836-yilda qurilgan madrasalar
Oq braziliyaliklar

{{Infobox Millat|group=Oq braziliyaliklar|population= 91 051 646 <small>Braziliya aholisining 47,73|languages=Portugal|religions=Katolik cherkovi 74,66%, protestantizm 15,16%, dinsizlik 6,09%, spiritizm 1,87%, boshqa nasroniy konfessiyalari (Iegova guvohlari, mormonizm va Pravoslav) 1,19%. Ozchilik Buddizm, Iudaizm va Islom.|regions=butun mamlakat; Eng yuqori ko'rsatkichlar Janubiy va San-Pauluda joylashgan.}}Oq braziliyaliklar''' (portugalcha: Brancos brasileiros yoki qisqacha brancos) Braziliya aholisining irqiy toifalaridan biri boʻlib, anʼanaviy ravishda aholini roʻyxatga olishda foydalaniladi.

Oq braziliyaliklar asosan evropalik va kavkazlik xususiyatlarga ega. Oʻrta er dengizi tipidagi vakillar ustunlik qiladi va mintaqaga qarab, oq braziliyaliklar butun davr mobaynida uzoq naslchilik hind va qora qonning sezilarli nopokliklariga ega. va 1822-yilda mustaqillikka erishgandan keyin irqiy oqartirish siyosati.

2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, mamlakat aholisining 47,3 foizi yoki taxminan 91,1 million kishi oʻzini oq tanli deb hisoblaydi. Mamlakatning barcha shtatlarida oq tanli aholi istiqomat qiladi, ammo aksariyati shaharlarda va subtropik iqlimi sovuqroq boʻlgan mamlakatning toʻrtta janubiy shtatlarida toʻplangan. Anʼanaga koʻra, oq tanli braziliyaliklar mamlakatning oʻrta sinfi, shuningdek, deyarli butun siyosiy va iqtisodiy elitaning asosi boʻlgan. Shuni taʼkidlash kerakki, mamlakatdagi oq tanli braziliyaliklarning nisbiy ulushi 1960-yillarning boshidan buyon doimiy ravishda kamayib bormoqda, oʻsha paytda u aholining taxminan 63% ni tashkil qilgan. Oq braziliyaliklarining ona tili portugal tilidir.

Havolalar 

Braziliya
Quduqluq masjidi

Quduqluq masjidi () — Ozarbayjonning Shusha shahrida joylashgan masjid. Masjid Shusha shahrining Quduqluq mahallasi Oʻjagʻulu koʻchasida joylashgan. Quduqluq masjidi 19-asrin oxirlarida Shushada faoliyat koʻrsatgan oʻn yettita masjiddan biri edi. Masjidning hozirgi holati aniq emas.

Manbalar 

Ozarbayjondagi masjidlar
Hoji (ziyoratchi)

Hoji () — Makka shahrida haj amallarini bajargan musulmonga beriladigan faxriy unvon. Asosan kishining ismidan keyin qoʻshib ishlatiladi (masalan: Murod hoji, Akbar hoji). Baʼzi hollarda ism yoki familiya shaklida ham qoʻllanadi. Haj qilgan ayollar "hojja" () deyiladi.

Qoʻllanilishi

Arabistonda 
Arab mamlakatlarida keng tarqalgan haj va hajja soʻzlari, hajga borgan yoki bormaganidan qatʼi nazar, keksa yoshdagi kishiga hurmat bilan murojaat qilish uslubidir.
Ushbu soʻz maqom yokida ulugʻ unvon emas

Bolqon davlatlarida 
Bir paytlar Usmonlilar hukmronligi ostida boʻlgan Bolqondagi nasroniy mamlakatlarida (hozirgi Bolgariya, Serbiya, Gretsiya, Chernogoriya, Shimoliy Makedoniya va Ruminiyada) "hoji" atamasi Quddus va Muqaddas Yerga sayohat qilgan nasroniyga nisbatan qoʻllanadi.

Janubi-sharqiy osiyo 
Malay tilida soʻzlashuvchi mamlakatlarda ham hoji va hojja soʻzlari haj amallarini bajargan kishiga nisbatan qoʻllanadi. Ular qisqa qilib, mos ravishda H. va Hj. belgisini ishlatishadi.

Eronda 
Eronda armiya qoʻmondonlarining harbiy unvoni boʻlgan "Sardar"(General) oʻrniga, Hoji (حاج) atamasi qoʻllaniladi.

Kiprda 
Kiprda ushbu unvon shunchalik koʻp tarqalganki, xatto baʼzi grek nasroniylarining familiyalarida ham qoʻllaniladi. Masalan Hojiziannu. Bining sababi Kipr Quddus va Muqaddas Yerga juda yaqin joylashgani va bir necha asrlar davomida bu yerdagi musulmon va nasroniylar oʻzaro aralashib yashaganligidir.

Irqiy kamsitishlar 
Iroq urushi paytida amerikalik askarlar Iroq qoʻzgʻolonchilari va mahalliy arab aholisiga nisbatan "Hoji" jargon soʻzini ishlatgan, xuddi vetnamliklarga nisbatan "Charli" va " Viktor Charli " soʻzlarini ishlatgani kabi.

Manbalar

Adabiyot
Hoji (maʼnolari)

Hoji (ziyoratchi) — Makka shahrida haj amallarini bajargan musulmonga beriladigan faxriy unvon.
 Xoji (shaharcha) — Õzbekistonning Qashqadaryo viloyatidagi shaharcha.
Tsetserleg

Tsetserleg, shuningdek, Cecerleg sifatida transliteratsiya qilinadi ( , lit. bogʻ) — Moʻgʻulistonning Arxangay viloyati (viloyati) poytaxti. Ulan-Batordan 600 km (370 mil) janubi-g'arbda , Xangay tog'larining shimoli-sharqiy yon bag'rida joylashgan. Aholisi 16553 (2000-yil aholini roʻyxatga olish, Erdenebulgan sum qishloq xududida 18519 kishi, 16618 (2003-yil), 16300 (2006-yil)) kishi.

Tsetserleg geografik jihatdan viloyatning janubidagi Bulgan sumida joylashgan. Uni shimoldagi Tsetserleg sumi bilan adashtirmaslik kerak. 1992-yilda Tsetserleg Erdenebulgan sum deb belgilandi, uning maydoni 536 km² (yoki 207 ml²) ni tashkil qiladi.

Tarix 

Tsetserleg qadimiy madaniyat va savdo markazidir. Bu yerda bir vaqtlar Manastir boʻlgan (Zayiin Gegeen Ibodatxona ), va u Birinchi Khalkh Zaya Pandita, Luvsanperenlei (1642-1715) tomonidan qurilgan ( Zaya Pandita Namkhaijantsan (1599-1662) bilan adashtirmaslik kerak). U 1680-yillarning boshlarida qurilgan asosiy Guden Sum, Oʻng yoki Yozgi Semchin ibodatxonasi va Chap yoki Qishki Semchin ibodatxonasidan iborat edi. Oltinchi Zaya Pandita Jambatseren 1932-yilda kommunistlar tomonidan o'ldirilgach, asosiy Guden ibodatxonasi muzeyga aylantirilgan. Hozirda Yettinchi Zaya Pandita bor, lekin u asosan Ulan-Batorda yashaydi va vaqti-vaqti bilan bu yerga tashrif buyuradi.

Imkoniyatlar 
Tsetserlegda aeroport, Ulan-Batorga muntazam qatnovlar, teatr, mehmonxona, shifoxona va qishloq xoʻjaligi kolleji mavjud. Asosiy sanoat - oziq-ovqat sanoati xisoblanadi.

Taniqli odamlar 

 Bat-Erdenin Batbayar (Baabar) — tarixchi.
 Radnaasumbereliin Gonchigdorj — siyosatchi.
 Gelegjamtsyn Ösoxbayar — kurashchi.
 Maydarjavin Ganzorig — kosmonavt va olim.

Iqlimi 
Tsetserleg quruq-qishki subarktik iqlimga ega ( Dwc ). Bu Mo'g'ulistonning qolgan qismiga qaraganda yozi sovuqroq va qishi issiqroq bo'lgan mikroiqlimning bir qismidir. Shamol tezligi ham o'rtacha va nisbatan tinch. Qishning eng sovuq oyi, yanvarda u ko'pincha mamlakatdagi eng issiq joy bo'lib, harorat kamdan-kam hollarda -30 darajadan pastga tushadi.

Qardosh shaharlar

Havolalar 

 Don Kronerning dunyo bo'ylab sayohatlari: Tsetserleg 
 "Tsetserleg" Britannica entsiklopediyasi
 Ikkilamchi shaharlar uchun Mo'g'uliston shaharlarini rivojlantirish strategiyalari
Muhammad Alixon madrasasi (Quva)

Muhammad Alixon madrasasi (Madalixon madrasasi)  — Quvada saqlanib qolmagan madrasa. 1824-yilda oʻzbek hukmdori Muhammad Alixon  donatorligida Qoʻqon xonligi Quva qishlogʻining Gurunchfurush dahasida bunyod etilgan yoki XVIII asr oxirida (ikkinchi yarmida) mahalliy oʻziga toʻq, badavlat tadbirkorlardan biri donatorligida bunyod etilgan va 1824-yilda unga Muhammad Alixon ham vaqf mulki ehson qilgan.

1824-yil Muhammad Alixon (1822—1841) madrasaga, taxminan, 250 kesh yer uchastkasini ehson qilib, vaqfnoma tuzdirgan. V. P. Nalivkin uni Muhammad Alixon madrasasi deb nomlagan. Podpolkovnik Yantsinga koʻra madrasa Muhammad Alixon (Madalixon) madrasasi deb notoʻgʻri nomlangan, vaqfnomada madrasa nomi koʻrsatilmagan. Yantsin mahalliy aholidan madrasa qachon qurilganini soʻrab surishtirgan. Qishloq aholisining bergan maʼlumotlariga koʻra, Umarxon (1810—1822) hukmronligiga qadar, Norboʻtabiy (1763—1798) yoki Olimxon (1801—1810) davrlarida mahalliy aholi tomonidan masjid va uning qoshida madrasa bunyod etilgan. Ushbu maʼlumotlarga asoslanib, Qoʻqon xonligi madrasalari tarixini tadqiq qilgan I. A. Alimov madrasa XVIII asr oxirida (ikkinchi yarmida) mahalliy oʻziga toʻq, badavlat tadbirkorlardan biri donatorligida bunyod etilgan va unga Muhammad Alixon ham vaqf mulki ehson qilgan, degan xulosaga kelgan.

Muhammad Alixon madrasasi Quva qishlogʻidagi 2 madrasadan biri boʻlgan. 10 ta (yoki 12 ta) hujra va 1 ta darsxonadan tashkil topgan. Unda 40 nafar talabaga 3 ta mudarris ilm bergan. Yantsin bergan maʼlumotlarga koʻra, unda qishda 28 nafar, yozda 6—10 nafar talaba oʻqigan. Madrasa mutavallisi vaqf qilingan yerni chorakorlarga hosilning 2/5 qismini toʻlash sharti bilan ijaraga bergan.

1898-yilda madrasa mavjud boʻlgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 

Fargʻona madrasalari
Oʻzbekistonda saqlanib qolmagan madrasalar
XIX asrda qurilgan madrasalar
1824-yilda qurilgan madrasalar
Oʻzbekiston iqtisodiyoti

Oʻzbekiston iqtisodiyoti — Oʻzbekiston gazga boʻlgan talab boʻyicha dunyoda 14-oʻrinda, eksport boʻyicha uchinchi va eksport boʻyicha oltinchi, uran yetkazib berish boʻyicha dunyoda yettinchi (jahon uran zaxirasining 4 %), umumiy uran yetkazib berish boʻyicha dunyoda toʻrtinchi oʻrinda. 1991-2017-yillarda iqtisodiyotning tuzilishi keskin oʻzgardi: UDMda ichki qarzning ulushi 37 % dan 19,2 % gacha kamaydi 

Salbiy tarafkashlik: soliq toʻlashdan osilgan ichki talabning atigi 25 % ni tashkil qiladi.

Iqtisodiy masalalar boʻyicha ÜDM-in strukturu (2017): ulushi Mamlakatning ÜDM-də qishloq tasərrüfat — 19,2 %, xizmatlarning ulushi ÜDM-də — 47,3 %, Sanoatning ÜDM-də — 33,

Mashgʻulluq: qishloq tasarrufatda 44 %, sanoatda 20 %, xizmatlarrufatda 36 %.

Oʻzbekistonning xolis va toʻgʻri baholanishini taʼminlash uchun Mudofaa statistika qoʻmitasi doimo xalqaro tashkilotlarning 17 ta anketasini toʻldiradi. Xususilə, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Yevropa Iqtisodiy Komissiyasi, Xalqaro Valyuta Fond, Jahon Banki, Yevropa Yangidanqurma va rivojlanish Banki, Asiya taraqqiyot Banki va boshqa Inkishaf Bank va boshqa xalqaro dasturk 

2020-yilda Oʻzbekiston iqtisodiyotiga yoʻnaltirilgan xorijiy investitsiyalar hajmi 10 milliard dollarni tashkil qildi.

Mutəxəssislarning intellectuala UDM-da Oʻzbekistonning ulushi 45-46 %.

Yoqilgʻi va energiya manbalari 
Bugungi kunda mamlakatimiz asosiy yoqilgʻi-energetika resurslarining 97 foizi neft va gaz, 2,3 foizi koʻmir va 0,7 foizi gidroenergetika hisoblanadi. Mamlakatdagi eng yirik kompaniyalardan biri bu UzTransGaz.

Neft va gaz zaxiralari Geologik neft zaxiralari — 5 mlrd. Tasdiqlangan neft zaxiralari — 100 million tonna .

Tabiiy gazning geologik zaxiralari — 5 trillion kub metrdan ortiq. m. Tabiiy gaz zaxiralari — 1,1 trillion m³.

Oʻzbekiston Iqtisodiy Tadqiqotlar Markazi (ITM) maʼlumotlariga koʻra, hozirgi tendentsiyalar va resurslar isteʼmoli saqlanib qolgan holda, Oʻzbekistonning tabiiy gaz va koʻmir zaxiralari yaqin 20-30 yilga yetadi, neft zaxiralari esa amalda mavjud .

Manbalar

Havolalar 

Iqtisodiyot
Oʻzbekiston iqtisodiyoti
Kolumbiya demografiyasi

Ushbu maqolada Kolumbiya demografiyasi boʻyicha statistik maʼlumotlar keltirilgan.

Aholisi: 45 644 023 (2009-yil hisoblari)

Yoshga koʻra tuzilishi:
 0-14 yosh: 28,9 %
 15-64: 65,4 %
 65 metr va undan yuqori: 5,6 % (2009)
Oʻrtacha yosh:

 jami: 27,1 m.
 erkak: 26,1 m.
 ayollar: 28 yosh (Sharh 2009)

Aholining yillik oʻsishi: 1377 % (2009)

Tugʻilish va oʻlim
Tugʻilish darajasi: 19,57 tugʻilganlar /-yiliga 1000 aholi (2009-yil sharhi)Oʻlim darajasi:-yiliga 1000 aholiga 5,54 oʻlim (2008-yil sharhi)''

Kutilgan tugʻilish koeffitsenti (KTK) va Umumiy tugʻolish koeffitsenti (UTK):

Shaharlarda yashovchi aholi ulushi: 74 % (2008-yilda okrug)

Gender taqsimoti:

 Tugʻilganda: har bir ayolga 1,03 erkak 15 yoshgacha: har bir ayolga 1,02 erkak
 15-64 yosh: har bir ayolga 0,95 erkak
 65 yosh va undan katta: har bir ayolga 0,75 erkak Jami aholi: har bir ayolga 0,96 erkak (2009-yil sharhi)
 Hayotning birinchi-yilidagi chaqaloqlar oʻlimi: har 1000 tugʻilgan chaqaloqqa 18,9 oʻlim (2009)

Oʻrtacha umr koʻrish:

 jami: 72,81 m.
 erkaklar: 68,98 m.
 ayollar: 76,76 m. (2009-yil sharhi)

15 yoshdan oshganlarning savodxonligi:

 umumiy: 90,4 %
 erkaklar: 90,1 %
 ayollar: 90,7 % (2005-yil aholini roʻyxatga olish)
Immigratsiya indeksi (mamlakatga koʻchib kelganlar va yil davomida koʻchib kelganlar oʻrtasidagi farq): −0,26 immigrant / 1000 aholi. (Sharh 2009)

Manbalar 

Kolumbiya
FreeCodeCamp

freeCodeCamp (yoki Free Code Camp) — notijorat tashkilot boʻlib, interaktiv oʻquv veb-platformasi, onlayn hamjamiyat forumi, chat xonalari, onlayn nashrlar va oʻrganish veb-ishlab chiqarishni maqsad qilgan mahalliy tashkilotlardan iborat. Hamma uchun ochiq. Talabalarni HTML, CSS va JavaScript bilan tanishtiruvchi darsliklardan boshlab, talabalar yakka tartibda yoki juftlikda bajariladigan loyiha topshiriqlariga oʻtadilar. Loyihaning barcha topshiriqlarini bajargandan soʻng, talabalar boshqa notijorat tashkilotlar bilan hamkorlikda veb-ilovalarni yaratishadi va bu talabalarga amaliy rivojlanish tajribasini beradi.

Manbalar

Havolalar  
  

Veb-saytlar
Madrasai Oliy (Qarshi)

Madrasai Oliy (Oliy madrasa)  — Qarshida saqlanib qolmagan 2 qavatli madrasa. 1802—1803-yillarda oʻzbek hukmdori Amir Haydar donatorligida Buxoro amirligi Qarshi shahrining qadim qoʻrgʻoni ichkarisida bunyod etilgan.

Tarixi 
1802—1803-yillarda Amir Haydar Qarshi shahrining qadim qoʻrgʻoni ichkarisida joylashgan Katta Jomeʼ masjidining (Masjidi Kalonning) orqa tarafdan roʻparasida 2 qavatli va 21 hujradan iborat boʻlgan madrasa barpo ettirgan.

Muftiylar aʼlami dars oʻtgan Madrasai Oliyga Qarshi viloyatidagi bir qancha yerlar vaqf qilib berilgan. Madrasa boy vaqf mulkiga ega boʻlgan. Oliy madrasaning vaqfnomasi va madrasa faoliyatiga doir koʻplab hujjatlar saqlanib qolgan.

Madrasa masjid, darsxona, kutubxona hamda 2 qavatdan iborat 21 ta hujradan tashkil topgan. Uning darvozaxonasi tepasida chiroyli gumbaz va uning ikki tarafida ixcham guldasta minoralari boʻlgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 

Qarshi madrasalari
Oʻzbekistonda saqlanib qolmagan madrasalar
XIX asrda qurilgan madrasalar
1803-yilda qurilgan madrasalar