MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Birinchi ziyorat

Zulqada oyining birinchi haji yoki umrasi (11-oy haj) Islom payg'ambari Muhammad va musulmonlar Madinaga hijrat qilgandan keyin qilgan birinchi ziyoratlari edi. Hijriy 6 (milodiy 628)-yil Hudaybiya bitimidan keyin 7- hijriy (milodiy 629-yil) Zulqida oyining toʻrtinchi kuni ertalab sodir boʻldi. Butun tadbir uch kun davom etdi.

Zulhijja oyida bo'ladigan ziyorat "katta ziyorat" yoki shunchaki "ziyorat" deb nomlanadi (   , Haj), qolgan barcha oylardagi hajlar esa “kichik haj” ( Umra) deb ataladi.

Tarix 
Muhammad(s.a.v) payg'ambar 40 yoshdan boshlab Xudodan vahiylar ola boshlaganini xabar qilgan edi. U va uning musulmonlar deb atalgan izdoshlari Makka hukmron qabilasi Quraysh tomonidan ta'qibga uchrab, shimoliy Madina shahriga ketishga majbur bo'ldilar. Bir necha qurolli to'qnashuvlar va musulmonlar vahiylardan birining ko'rsatmasi bo'yicha 628-yilda Makkaga hajga qaytishga harakat qilishdi. Ular Quraysh tomonidan rad etildi, biroq Makkaliklar sulhga rozi boʻlishdi va Hudaybiya shartnomasida musulmonlar 629-yilda haj ziyorati uchun Makkaga tinch yoʻl bilan qaytishlari mumkinligi koʻrsatilgan edi

Ziyorat 
Ar-Raḥīq al-Makhtum (   , “Muhrlangan nektar”), “Tovon umra” (Kichik haj) bobida voqea quyidagicha tasvirlangan:

Yana qarang 

 Vidolashuv haji

Manbalar 

Islom dini tarixi
Pages with unreviewed translations
Fyodor Petrov haykali

Fyodor Petrov haykali — Sovet davlatida partiya va fan arbobi, ikki karra Sotsialistik Mehnat Qahramoni Fyodor Petrov haykali.

Arxitektura yechimi 
Bronza koʻkrak byusti qizil granitdan yasalgan baland poydevorga oʻrnatilgan. Uning yuqori qismida ikkita „Oʻroq va bolgʻa“ medali va Lenin ordeni tasvirlangan, pastki qismida „Sotsialistik Mehnat Qahramoni“ yozuvi oʻyilgan. 1896-yildan KPSS aʼzosi. Inqilobiy harakat va faol ijtimoiy ishdagi xizmatlari uchun. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1971-yil 21-iyuldagi farmoni bilan u „Oʻroq va bolgʻa“ ikkinchi oltin medali bilan taqdirlandi.

Tarixi 
U 1977-yil 7-fevralda KPSS Markaziy Qoʻmitasi huzuridagi Marksizm-Leninizm institutida inqilobchi tomonidan asos solingan eski bolsheviklarning tarixiy-adabiy uyushmasi joylashgan uy yaqinidagi bogʻda oʻrnatildi. Loyiha mualliflari haykaltarosh Boris Edunov va arxitektor Mixail Dmitrievich Nasekindir. 2007-yilda yodgorlik aniqlangan madaniy meros obyektlariga berildi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 
 
Petrov
 alfavit haykallari
 Moskvada 1977-yilda qurilgan binolar va inshootlar
 1977 haykallar
Xandorju yodgorligi

Xandorju yodgorligi () — moʻgʻul siyosiy va diplomatik arbobi, shahzoda M. Xandorju haykali, Moʻgʻuliston poytaxti Ulan-Batorda joylashgan.

Tarixi 
Haykalning balandligi 2,5 m; poydevori bilan — deyarli 5 m. Yodgorlik poytaxtning Sux-Bator tumanida, Diplomatik xizmat tarixi muzeyi tashkil etilgan Xandorjuning uyi yonida joylashgan.

Moʻgʻuliston diplomatik xizmati asoschisi shahzoda Xandorju haykalini yaratish tashabbusi „Chinvan Xandorju“ jamiyatiga tegishli boʻlib, uni ishlab chiqarish uchun qisman mablagʻ ajratgan; qolgan mablagʻlar Ulan-Bator hukumati tomonidan taqdim etilgan. Haykaltarosh G. Enxturaning eskizi boʻyicha yaratilgan haykal. Nahalliy „Mongolian Art Casting“ kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan va uning ochilishi Moʻgʻuliston mustaqilligining 100 yilligiga toʻgʻri keldi. Ochilish marosimida Tashqi ishlar vaziri G. Zandanshatar, madaniyat vaziri Y. Otgonbayar, shuningdek, boshqa jamoat va siyosiy arboblari qatnashishgan.

Manbalar 

 Ulan-Bator Yodgorliklari
Sukhe Bator (tuman)
Handdorf
Ninurta

Ninurta (Ninib) — shumer -akkad mifologiyasida Girsu shahri homiysi xudosi, Enlil va Ninlilning oʻgʻli; momaqaldiroq xudosi, bahorgi yomgʻir va toshqinlar, shuningdek, ekin maydonlari; urush xudosi sifatida ham hisoblangan.

Ninurta Ningirsu („Girsu xoʻjayini“) xudosi bilan bir xil.

Tasviri 
Ninurta kamon va oʻqlar bilan sharurni — sehrli soʻzlovchi toʻziqni ushlab turgan jangchi sifatida tasvirlangan. Baʼzan u orqasida jangarilarcha koʻtarilgan qanotlari bilan paydo boʻladi. Bobil sanʼatida u koʻpincha arslon tanasi va chayon dumi boʻlgan yirtqich hayvonga chalqancha tik turgan yoki minib oʻtirgan holda tasvirlangan.

Eshak shaklida tasvirlangan.

Ninurta Saturn sayyorasi va Orion yulduz turkumi bilan aniqlangan. Xudoning ramzi ikkita arslon boshi bilan qoplangan tayoq edi.

Mifologiya 

Uning asl ismi Imdugud („Yomgʻir buluti“) edi va xudoning oʻzi momaqaldiroq bulutini tasvirlab, sher boshi va momaqaldiroqli faryodli qora qush shaklida paydo boʻladi. Keyinchalik Ninurta inson qiyofasini oladi.

Ninurtaning rafiqasi shifo va tibbiyot maʼbudasi Gula edi (Ningirsu gipostazida — mahalliy maʼbuda Lagash Bau). Ularning ikkita oʻgʻli — Ig-alim va Shul-shagan boʻlgan. Bauning yana 7 ta qizi bor edi, lekin Ningirsu ularning otasi boʻlmagan.

Enlilning oʻgʻli sifatida Ninurtning bir nechta aka-uka va opa-singillari bor edi: Nanna, Nergal, Ninaza, Enbilulu va baʼzan Inanna.

Kult 
Ninurta qishloq xoʻjaligi va chorvachilikning homiysi sifatida ham hurmatga sazovor boʻlgan (u Shumer madhiyalarida " Enlil fermeri " deb ataladi). Enlil nomidan yozilgan „Ninurtaning koʻrsatmasi“ bor, u oʻgʻliga turli xil iqtisodiy faoliyatni oʻrgatadi.

Uning sharafiga tashkil etilgan ziyofat dala ishlarining boshlanishi edi.

Yana qarang 
 Ninurta-kudurri-utzur — Bobilning baʼzi shohlarining nomi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 Нинурта / В. А. // Мифологический словарь / гл. ред. Е. М. Мелетинский. — М. : Советская энциклопедия, 1990. — 672 с., 16 л. ил. — ISBN 5-85270-032-0.
 Mesopotamiya xudolari
 urush xudolari
qishloq xo'jaligi xudolari
 alifbo tartibida xudolar
Gastarbayter (2009-yil filmi)

“Gastarbayter” — rejissor Yusup Roziqovning 2009-yilda suratga olingan filmi.

Filmning qisqacha mazmuni 
Qishloqdagi bir keksa chol uyda onasi va kelini intizor boʻlib oʻtirgan yoʻqolgan nabirasini axtarish yoʻlida Moskvaga otlanadi. U oʻzi bilan bir sumka giyohvand moddalar olib keladi va MMKQ (Maxsus mobil koʻchma qoʻshini) tomonidan ushlanadi, lekin uni militsiya xodimlari qoʻyib yuborishadi.U yordam berishga tayyor turgan bir fohisha bilan uzoq qidiruv ishlarini boshlab yuboradi.  Ular Moskvaning chekka hududlariga moldovalik gastarbayter dala hovlisiga kelishadi, soʻng u yerda urush paytida aygʻoqchilik qilgan cholning ishini koʻrgan sobiq tergovchini uchratib qolishadi. Keksa chol nabirasini topmagan boʻlsa-da, lekin bir sirdan voqif boʻladi.

Mukofot va mukofotlar 

 “Yevrosiyo-2010” kinofestivalida Darya Gorshkaleva — eng yaxshi ayol roli uchun mukofotga sazovor boʻldi.

Havolar 
ГАСТАРБАЙТЕР (2009) Kino-teatr.ru

Гастарбайтер (2009) Юсуп Разыков Youtube.com
Norman Stansfield

Norman Stansfield — fantastik qahramon va 1994-yilda suratga olingan Lul Bessonning "Leon" filmining asosiy antagonisti. Gari Oldman oʻynagan buzuq va ruhiy jihatdan beqaror Narkotiklarga qarshi kurash boshqarmasi (DEA) agenti kinoning eng buyuk yovuzlaridan biri deb atalgan. Uning taʼsirini tan olgan MSN Movies Stansfieldning xarakterini „minglab yovuz odamlarni tugʻdirgan rol“ deb taʼrifladi.

Tarjimai hol 
Stenning oʻtmishi (hamkasblarining gaopiga qaraganda) haqida hech narsa xabar qilinmagan, uning bolaligi, yoshligi, maktab va universitetdagi oʻqishi qanday kechganligi nomaʼlum. Stansfield DEA agenti boʻlib, qizning otasi Matildani (Maykl Badalukko) oʻz xonadonida giyohvand moddalarni saqlash uchun yollaydi. Stensfild yigitning aldanganidan xabar topgach, u va uning yordamchilari erkakning butun oilasini oʻqqa tutadilar, faqat qoʻshnisi Leon (Jan Reno) ismli professional qotildan panoh topgan 12-yoshli Matilda (Natali Portman) bundan mustasno boʻladi. Film davom etar ekan, Matilda Leondan oʻz hunarini oʻrgatishini soʻraydi, shunda u Stansfieldni oʻldirishi va oilasining oʻzi sevgan yagona aʼzosi boʻlgan 4-yoshli ukasini oʻldirgani uchun qasos olishga qaror qiladi.

Stansfield och jigarrang kostyum kiyadi, soqol olinmagan, sochlari koʻpincha tartibsiz. U psixopat yoki sotsiopat va beqaror, oldindan aytib boʻlmaydigan shaxsiyatga ega shaxs sifatida tasvirlangan; ammo, u ham oʻzining salbiy jozibasi bilan qayd etilgan. U mumtoz musiqaning muxlisi va oʻz qotilliklarini Betxoven asarlariga qiyoslaydi. U juda gapchan, savodli va, ehtimol, yaxshi oʻqigan. Film davomida u birinchi benzodiazepinlardan biri boʻlgan Libriumga oʻxshash kapsula shaklidagi dori-darmonlarni qabul qiladi. "Charaqlash" (1980) filmida Jek Nikolson oʻynagan Jek Torrance bilan maqtovga sazovor tanqidiy taqqoslashlar qilingan.

Film davomida Normanning barcha yordamchilari (Benni bundan mustasno, uning boshliq vafotidan keyingi taqdiri nomaʼlum) halok boʻladi — ulardan birini Matildaning oʻgay otasi otib tashlagan, qolgan uchtasini Leon oʻldirgan. Oxir-oqibat, Sten hali ham Leonni oʻldirishga muvaffaq boʻladi, lekin uning oʻzi ham italiyalik qotil oldindan rejalashtirgan portlashdan vafot etadi.

Manbalar

Havolalar 
 
 Norman Stansfield at MovieVillains.com

Badiiy politsiya
Badiiy qotillar
Badiiy qotil
Luqo Besson Belgilar
Angliyalik erkak aktyorlar
Nyukta

Nyukta, Nikta, Nix (  — „tun“) — yunon mifologiyasidagi iloh, tungi zulmatning timsoli.

Qadimiy anʼana 

Hesiodning soʻzlariga koʻra, Nyukta Xaosdan tugʻilgan (Hygin taqdimotida, Chaos va Mistdan), dunyoni shakllantiruvchi asosiy kuchlardan biridir. Nyukta yorqin Eter va Xemera (kun)ni tugʻadi (uning akasi Erebusdan abadiy zulmatni ifodalovchi), shuningdek Tanatos (Oʻlim), Gipnos (Uyqu), Geras (Keksalik), Eridu (janjal), Keru (Zoʻravon oʻlim; bir nechta maʼbuda ham ker nomi ostida harakat qilishi mumkin), Moros („tosh va zoʻravon oʻlim uchun javobgar“), Charon (tashuvchisi) Hades uchun oʻlik — hayot va oʻlim sirlarini yashiradigan, dunyoning mavjudligida nomutanosiblikni keltirib chiqaradigan kuchlar, ammo ularsiz na dunyoni, na uning yakuniy uygʻunligini tasavvur qilib boʻlmaydi. Baʼzan Nyuktaning bolalari orasida Nemesis (Qasos), Apata (Aldash), Onir (paygʻambarlik va yolgʻon tushlar xudosi), Moma (masxara xudosi), Hesperidlar, Moir (taqdir maʼbudalari).

Nyuktaning turar joyi Tartar tubida joylashgan; u yerda Nyukta-Kecha va Kunduz-Gemera uchrashib, bir-birini almashtirib, navbat bilan yerni chetlab oʻtadilar. Yaqin atrofda Nikta oʻgʻillarining uylari — Uyqu va Oʻlim, Helios hech qachon qaramaygan.

Orfiklar Nyuktani (Xaosni emas) borliqning asosiy manbai deb bilishgan. Derveni orfik teogoniyasida Nyukta „xudolarning boquvchisi“ boʻlib, undan nasl-nasab boshlanadi. Orfiklarning soʻzlariga koʻra, uchta Nyukta bor edi: birinchisi „bashorat qiladi“, ikkinchisi „hurmatli“, otasi Fanes u bilan birlashadi va uchinchisi Dika tugʻadi. Uchinchi Orfik madhiya unga bagʻishlangan boʻlib, u yerda Afrodita bilan aniqlangan. Museiga koʻra, hamma narsa Kecha va Tartardan sodir boʻladi.

Qadim zamonlarda uning folbini Megarada joylashgan edi. Delfida fol ochgan.

Ikki samoviy jism Nyukta nomi bilan atalgan. Bu nom 3908 seriya raqamiga ega Nyukta asteroidiga 2005-yilda kashf etilgan va 2006-yil 21-iyunda Xalqaro Astronomiya Ittifoqi sessiyasida nomi berilgan Pluton — Niktaning beshta sunʼiy yoʻldoshidan biri boʻlgan asteroidga berilgan.

Madaniyat va sanʼatda 

 Nikta — Merlin Markellning mistik romani. Qahramonlar hech kimni dunyo tugʻilgan va u tomonidan boshqariladigan mantiqsiz kuch deb atashadi. Romanning har bir qismi Nikta farzandlaridan birining (Hypnos, Thanatos, Eris, Kera, Nemesis) nomi bilan atalgan.
 Nikta Adolf Uilyam Bugeroning „Tun“ rasmida tasvirlangan.
 Nyukta "Qon chaqiruvi" serialida Iriss nomi bilan paydo boʻladi.
 Nycta Grimm ertaklaridagi antagonistlardan biri boʻlib, Realm Knights One-Shot komiksini taqdim etadi.
 Nikta — Hadesning asosiy qahramonlaridan biri boʻladi.

Manbalar 

 qadimgi Yunon xudolari
 alifbo tartibida xudolar
 kecha ma'budasi
 qadimgi yunon mifologiyasida personifikatsiya
Chernyaxovskiy haykali

Ivan Chernyaxovskiy haykali — Chernyaxovsk shahridagi yodgorlik, armiya generali, ikki marta Sovet Ittifoqi Qahramoni va Ulugʻ Vatan urushi davrida Insterburg shahri qoʻmondonligi ostida olingan (1946-yildan — Chernyaxovsk) Ivan Danilovich Chernyaxovskiy sharafiga yaratilgan.

Tarixi 
Yodgorlik RSFSR Vazirlar Kengashining 1973-yil 24-sentabrdagi 1540-r-son buyrugʻi asosida oʻrnatilgan.

Bronza haykal Leningradda Mehnat Qizil Bayroq ordenli „Monumentskulptura“ badiiy quyma zavodida yasalgan. Ishlab chiqarilgandan soʻng I. D. Chernyaxovskiyning yelkama-kamarlardaarmiya generalining yulduzlari yoʻqligi maʼlum boʻld, ular Edunov tomonidan toʻldirilgan.

Yodgorlik 1977-yil 7-mayda tayyor edi, uning ochilishi 9-mayga oʻtar kechasi boʻlib oʻtdi.

Mualliflar haykaltarosh Boris Edunov va arxitektor Mixail Nasekindir.

Tavsifi 
Poydevorda „Ikki karra Sovet Ittifoqi Qahramoni, Armiya generali Ivan Danilovich Chernyaxovskiy“ degan yozuv bor.

Yodgorlikning umumiy balandligi oʻn yarim metrni tashkil qiladi. Baland poydevorda armiya generalining haykali — toʻliq oʻsgan, ochiq paltoda, bosh kiyimsiz, tushirilgan qoʻlida planshet bilan. Generalning nigohi gʻarbga qaratilgan. Qizil granit poydevorining ogʻirligi oʻn besh tonnaga yetadi, bronza haykalning ogʻirligi ikki tonnaga etadi. Ayniqsa yodgorlik oʻrnatish uchun shahar maydoni rekonstruksiya qilindi.

Havolalar 

 Prussia39 saytidagi yodgorlikning tavsifi va tarixi Arxivnaya kopiya
 Chernyaxovsk yodgorliklari
Chernyaxovsk binolar va inshootlar
Chernyakhovskiy
generallar yodgorliklari / Chernyakhovskiy
Kaliningrad oblasti yodgorliklari
Rossiyada 1977-yilda qurilgan binolar va inshootlar
Kaliningrad viloyatida 1970-lar
 1977 haykallar
 alfavit haykallari
Nia Nal

Nia Nal (inglizcha — "Supergirl") ― serialining super qahramoni, uni aktrisa Nikol Meyns oʻynagan. DC Comics qahramoni Nura Nal/Drimgyorl qahramonining ajdodi sifatida joylashtirilgan va tasvirlangan. Birinchi marta birinchi seriyaning toʻrtinchi mavsumida paydo boʻladi. Nia Nal televizorda paydo boʻlgan birinchi transgender superqahramon. Robert Rovner va Jessika Kveller tomonidan ishlab chiqilgan.

Tarixi 
Nia Nal Jorjtaun universitetining xalqaro aloqalar boʻyicha ilmiy darajasiga ega. U Vashingtonda siyosiy nutq muallifi boʻlib, u yerda Prezident Oliviya Marsdin (Linda Karter) maʼmuriyatida Oq uy matbuot kotibi Ket Grant (Kalista Flokxart)da ishlagan. Neshnl-Sitiga koʻchib oʻtgach, u jurnalistikani oʻrganish uchun Kara Danvers/Supergyorlning boʻysunuvchisiga aylandi. Oldingi mavsumlardagi Kara Denvers/Supergyorl bilan bir yoʻldan borgan holda, Nia CatCo gazetasi jamoasiga qoʻshiladi va „Drimer“ nomi ostida super qahramon sifatida oʻzining qahramonlik taqdirini amalga oshirish uchun ishlaydi.

Konseptsiya va yaratilish tarixi 
2018-yil yanvar oyida "Supergyorl" seriali yaratuvchisi va ijrochi produseri Greg Berlanti tadbirda Nayza Koimotida trans ozchiliklarning yoʻqligi haqida gapirdi. „Bizda shouda faol trans qahramoni yoʻq […] va shuning uchun men hali ham oʻzimni bu borada har kuni vaqtdan ortda qolgandek his qilyapman“, dedi Berlanti. 2018-yilning may oyida „Supergyorl“ serialida Nia Nal rolini oʻynash uchun har qanday millatga mansub 20 yoshli transgender aktrisa uchun ochiq kasting oʻtkazilayotgani xabar qilingan edi. Qahramon dastlab „Oʻziga ishongan zamonaviy vunderkind“ sifatida tasvirlangan. Bir paytlar siyosiy nutq muallifi boʻlgan Nia — Catconing tergovchi jurnalistlari jamoasiga eng yaxshi qoʻshimcha hisoblanadi. U oʻynoqi zukkolik va tajovuzkor hazil olib keladi, lekin bu oʻynoqi fasad ostida dunyoga koʻp narsalarni taklif qila oladigan samimiy yosh qiz bor. Tipajiga koʻra Nia — Ket Grantning biroz yoshroq versiyasi.

2018-yil 21-iyul kuni San-Diego Comic-Con Internationalda trans faoli va aktrisa Nikol Mens „Supergyorl“da Nia Nal roliga tanlangani haqida eʼlon qilindi. Shuningdek, Nia Nal „Drimer“ ismli superqahramon ekanligi va u Super Qahramonlar Ligasi aʼzosi Nura Nal/Drimgyorlning ajdodi ekanligi tasdiqlandi. Mensning soʻzlariga koʻra, Nia Nal/Drimerda „odamlarni himoya qilish va kamsitish va nafratga qarshi kurashish uchun qattiq harakat. U hozir bizga kerak boʻlgan super qahramon“ ekanligini aytdi. Nia Nal — televizordagi birinchi transgender super qahramon.

Manbalar 

Boom Koinotidagi Belgilar
 parallel olamlarning badiiy belgilar
belgilar-predictors
belgilar-inson va begona duragaylar
badiiy muxbirlar
badiiy transseksual va transseksual odamlar
badiiy yozuvchilar
 Superherl (teleserial)
Chingunjav haykali

Chingunjav yodgorligi () — Moʻgʻuliston poytaxti Ulan-Bator shahrida Xalxa moʻgʻullarining Qing imperiyasiga qarshi milliy ozodlik kurashi yetakchisi Chingunjavga oʻrnatilgan yodgorlik.

Tavsifi 
Yodgorlik stela oldidagi poydevor ustidagi bronza chavandoz Chingunjav haykali boʻlib, unda moʻgʻul va ingliz tillarida u haqidagi biografik maʼlumotlar hamda Chingunjavning "Davlatim va avlodlarim mangu yashasin! " degan daʼvati () va metall portret barelyef tasvirlangan.

Yaratilish tarixi 
Chingunjavga haykalni yaratish tashabbusi bilan Moʻgʻuliston Xalq partiyasi raisi U.Enxtuvshin boshchiligidagi Chingunjav jamgʻarmasi mamlakat hukumati koʻmagida boʻlgan. Yodgorlikning joylashuvi Ulan-Bator shahar kengashi tomonidan yaqinda uning sharafiga oʻzgartirilgan Chingunjav prospektiga qadar belgilandi; yodgorlik muallifi haykaltarosh O.Tengisbold edi. Chingunjav haykali 2012-yil 26-noyabrda Bayangol metropoliyasining 19-xoronida ochilgan va ikki yil avval Murenda oʻrnatilgan haykaldan soʻng Chingunjav mamlakatdagi navbatdagi yodgorlik boʻldi.

Manbalar 

Chingunjavu
19-asr oxiri va 20-asr boshlarida mo'g'ullar zulmidan ozod bo'ldi.
Bayangol
 bronza haykallar
Chingunjavu
Qo‘rg‘oshin (film)

„Qoʻrgʻoshin“ – badiiy filmi oʻzbek rejissori Zulfiqor Musoqov tomonidan suratga olingan film. FIlm Stalin zamonida qatagʻon qilingan adib va olimlarga bagʻishlangan.

Filmning qisqacha mazmuni 
Ushbu filmdagi asosiy voqea-hodisalar 1952–1953-yillardagi kuz va qish oylariga toʻgʻri keladi. Film qahramonlari – DXV (Davlat xavfsizlik vazirligi)ning eng yuqori pogʻonalarida xizmat vazifasini bajaruvchi ikki jangchi doʻst boʻlishadi. „Qoʻrgʻoshin“ – ulardan birining laqabi edi. Mazkur filmda I. V. Stalinning oʻlimi arafasida Oʻzbekistondagi ahvol haqida soʻz boradi. Ikki jangchining biri ukasiga yomonlik istamagani uchun oʻlimni afzal biladi.

Mukofotlar 

 Mazkur „Qoʻrgʻoshin“ filmi „Yevrosiyo“(Olma-ota) NETPAC MKF hay’atining maxsus mukofoti
 „Oltin Gepard“ Toshkent Kinoforumi birinchi Gran-prisi
 eng yaxshi ssenariy uchun „Kinoshok“ festivali mukofoti
 eng yaxshi film uchun MDH va Boltiqboʻyi davlatlarining „Oltin Gepard“ Toshkent kinoforumi
 „Nika“ nominasiyasi mukofotlariga sazovor boʻldi.

Manbalar

Havolalar 
Svines Youtube.com

Oʻzbekiston filmlari
Nivellen

Nivellen — Anjey Sapkovskining „Haqiqat donasi“ hikoyasi va „Jodugar“ teleserialining ikkinchi mavsumidagi qahramon, uni Kristofer Xivyu oʻynagan.

Sapkovskiyda 
Nivellen „Oxirgi tilak“ toʻplamiga („Jodugar“ kitoblar sikli) kiritilgan Anjey Sapkovskining „Haqiqat donasi“ hikoyasida paydo boʻlgan. Bu mulki oʻrmonda joylashgan qaroqchilarning rahbari. Unga qilingan laʼnat tufayli Nivellen yirtqich hayvonga aylanadi (yarim sher, yarim ayiq), uning toʻdasi tarqalib ketadi va u yolgʻiz qoladi. Vaqti-vaqti bilan uning oldiga qizlarni olib kelishadi, Nivellen ularni oʻzining maʼshuqasiga aylantiradi va keyinchalik ularga oʻzining xazinalaridan bir qismini sovgʻa qilib berib qoʻyib yuboradi.

Bir kuni sehrgar Geralt tasodifan Nivellen qoʻrgʻonida paydo boʻladi. Egasi uni yaxshi kutib oladi va oʻz tarixini aytib beradi. U shuningdek, yangi sevgilisi, uning soʻzlariga koʻra suv parisi boʻlgan Vereena haqida gapiradi. Geralt Verenaning aslida vampir ekanligini tushunadi va uni yakkama-yakka kurashda oʻldiradi, shundan soʻng Nivellen yana odamga aylanadi. Endi u toʻlaroq, kasal yigit.

Nivellen hikoyasi Sapkovskiyning klassik ertak syujetini istehzoli talqin qilishning xarakterli namunalaridan biridir. Bu holatda gap „Sohibjamol va maxluq“ ertagi haqida.

Serialda 
Nivellen „Jodugar“ teleserialining ikkinchi mavsumidagi qahramonga aylandi, u yerda uni Kristofer Xivyu oʻynadi. Mavsum premyerasidan oldin ham mutaxassislar ushbu obraz keng hissiy diapazonni nazarda tutishni taʼkidladilar. Xivyu „Taxtlar oʻyini“ teleserialida Tormundni oʻynadi, u oʻzini boshqalar bilan bir qatorda ayiqning eri deb ataydi va bu ikkala shou muxlislarining ham butun mem toʻlqinini qoʻzgʻatishi mumkin.

Ssenariy mualliflari syujet talqinini sezilarli darajada oʻzgartirdilar va unga yangi tafsilotlarni qoʻshdilar: Nivellen Geraltning eski doʻsti boʻlib chiqdi, u dastlab sevgilisi vampir ekanligini bilar edi va oxirida Geralt uni ruhoniyni zoʻrlaganlikda ayblaydi.

Nivellen Geraltga Lara Dorren haqidagi afsonani aytib beradi va u osmonda Yovvoyi Ovni koʻrganini aytadi. Koʻrinishidan, uning hikoyasi butun serial syujetining rivojlanishida muhim rol oʻynashi kerak.

Manbalar 

Jodugar Belgilar
Niktey

Niktey ( „tungi“) — qadimgi yunon mifologiyasining personaji. Xtoniyning (ajdaho tishlaridan tugʻilgan spartaliklardan biri) (yoki Girieya va nimfa Kloniyaning oʻgʻli; yoki Poseydon va Kelenoning oʻgʻli). Shajaraning barcha versiyalarida u Likaning ukasi deb nomlanadi. Poliksoning xotini, Antiopning qizi. Nikteidaning otasi.

Ukasi Lik bilan birga Aresning oʻgʻli Flegiyni Yevbeyada oʻldirishadi va qochib ketishadi. Antiopa Zevsdan homilador boʻlganida, u unga tahdid qiladi va Antiopa qochib ketadi. Qizini sogʻinib qolgan Niktey oʻz joniga qasd qildi. Boshqa versiyaga koʻra, u Antiopa oʻgʻillarining qoʻlidan vafot etadi. Sikion versiyasiga koʻra, Niktey Labdakning vasiysi boʻlgan, Epopey bilan jangda yaralangan va hokimiyatni Likka vasiyat qilib vafot etgan. Kiferon etagidagi Gisiyaga — Giriya koloniyasiga asos solgan.

Adabiyotlar 
 Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
 Мифологический словарь/Гл. ред. Мелетинский Е.М. — М.: Советская энциклопедия, 1990 г. — 672 с.

Manbalar 

 qadimgi yunon mifologiyasining belgilar
Nefela

Nefela () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Uning nomi soʻzma-soʻz „qora bulut, bulut“ (lat. Nebula) degan maʼnoni anglatadi va u ushbu meteorologik hodisani oʻzida mujassam etgan.

Zevs, Olimpda xudolarning taomiga taklifnoma bilan lapiflarning fessaliya qabilasining shohi Ixionni hurmat qilganda, u uning xotini Geraga tegachogʻlik qilishga jur’at etdi. Ikkita talqin mavjud: birinchisida Zevs unga Gera oʻrniga uning bulutdan obrazini (yoki shaxslantirilgan bulut) — maʼbuda Nefela (yunon. bulut) beradi; ikkinchisida bulut Zevsning buyrugʻi bilan Gera tomonidan yuborilgan.

Nefela va Iksion oʻrtasidagi bogʻliqlikdan, hamma tomonidan rad etilgan dahshatli Kentavr tugʻildi, undan Magnesiya toychoqlari koʻp nasl tugʻadi.

Fessaliya afsonalariga koʻra, Nefela uni Pelefroniya (Pelefron — Fessaliyadagi vodiy, u yerda lapiflar yashagan) gʻorida tugʻgan. Onasi Kentavrga Gerakl bilan jangda yordam berib, kuchli yomgʻir yogʻdiradi.

Keyinchalik Nefela Beotiyadagi Miniylar qabilasining shohi Atamantning (Afamant) xotini boʻldi va undan Friks va Gellani tugʻadi. Nefela va Atamant oʻrtasidagi oilaviy nizo eri unga Ino bilan hiyonat qilishiga olib keldi. Ino Atamantni toʻngʻich farzandi Friksni oʻldirishga koʻndira boshladi. Farzandlarini Atamantning maʼshuqasining nafratidan qutqarish uchun Nefela ularga sehrli oltin junli qoʻchqorni yuboradi, u bolalarni Kolxidaga olib ketdi. Qochish paytida Gella vafot etdi — boʻgʻoz suvlariga tushib, choʻkib ketadi, keyinchalik u Gellespont (Gella dengizi; zamonaviy Dardanel) nomini oladi. Friks Kolxidaga yetib bordi va u yerda sehrli qoʻchqorni qurbon qildi. Keyinchalik, argonavtlar bu qoʻchqorning terisi uchun yurish boshladilar. Nefela Eriniyni Inoga yubordi va oltin junli Qoʻyni burjlar orasiga joylashtirdi.

Ferekidning soʻzlariga koʻra, Kefal uni ov paytida chaqirgan.

1897-yilda kashf etilgan asteroid (431) Nefela Nefele nomi bilan atalgan.

Manbalar 

Nymphs
 Beotiya Afsonalari
Thessaly Afsonalari
 Bulutlar