MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Abu Bakr Fazl

Abu Bakr Fazl — muhaddis alloma, Chor Bakrlardan biri. U Somoniylar davlati poytaxti Buxoro shahrida Ismoil Somoniydan boshlab Ahmad, Abu Hasan, Nuh ibn Nasr hukmronligi yillarigacha saroyda yashab, faoliyat ko‘rsatgan.

Tarjimayi holi 
Uning to‘liq ismi Abu Bakr Muhammad ibn al-Fazl bin Ja’far al-Buxoriy bo‘lib, tarixiy kitoblarda „al-shayx, al-islom, zohid“ nomlari bilan qayd etilgan. Shayx Abu Bakr Alining safdoshi Imom Ja’far avlodidan bo‘lib, Buxoroga somoniylar davrida kelib, shu yerda yashab qolgan. Uning qabri Buxoroda — Shohmalik va xonaqoh ko‘chalari orasidagi qabristonda. 

„Tarixi G‘unjoriy“ va boshqa kitoblarda qayd etilishicha, Abu Bakr Fazl Qur’on ta’limoti amallaridan o‘zini xoli tutmagan zohid odam bo‘lgan. „Tarixi Mullozoda“ kitobida muhaddis Abu Bakr Fazlning fatvo berishda o‘ta mohirligi tufayli Buxoroda Muhammad payg‘ambar mazhabidan tashqari boshqa mazhablar inkor etilgan va yo‘qotilgan. Buxoroliklar har ishda Abu Bakr Fazl fatvolariga amal qilganlar. Abu Bakr Fazl to‘plagan musnad hadislari miqdori juda ko‘p bo‘lgan. 

Iso ibn Muso al-G‘unjoriy o‘zining „Tarixi G‘unjoriy“ kitobida Abu Bakr Fazlning „Musnadi Fazl“ kitobi juda mashhur ekanligini, solim hadislar ustuni deb tan olinganini ta’kidlaydi. „Musnadi Fazl“ kitobi Chingizxon bosqini paytida yoqib yuborilgan. Manbalarda qayd etilishicha, Masjidi Kalonda bosqindan oldin katta-katta temir sandiqlar mavjud bo‘lgan. Uning ichida o‘ta muqaddas, qiymati juda baland kitoblar saqlangan. Chingizxon kelib Buxoroni xarobaga aylantirib, javohir to‘la temir sandiqlar ichidagi kitoblarni kuydirib, sandiqlarning o‘zini otlarga oxur qilgan. Shuning natijasida „Musnadi Fazl“ kitobining faqat nomi qolgan.

Abu Bakr Fazl hijriy 325-yil (milodiy 936-yil)da Buxoroda vafot etgan.

Manbalar 

Buxoroda faoliyat yurtiganlar
Buxoro muhaddislari
Muhaddislar
Buxoroda vafot etganlar
Barno Abdullayeva

Barno Sayfutdinovna Abdullayeva (1974-yil 20-iyul, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, pedagogika fanlari doktori (2007), psixologiya fanlari doktori (DSc, 2022), professor (2011).

Biografiyasi
Barno Abdullayeva 1974-yil 20-iyul Toshkent shahrida ziyolilar oilasida tugʻilgan. 1991—1996-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti fizika-matematika fakuletitda tahsil olgan. 1996—1997-yillarda mazkur universitetning „Algebra va sonlar nazariyasi“ kafedrasida stajyor-tadqiqotchi, 1997—2001-yillarda „Matematika va uni o‘qitish metodikasi“ kafedrasi aspiranti, 2001—2004-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti qoshidagi  Chilonzor 
akademik litseyida matematika  o‘qituvchisi hamda  ilmiy-uslubiy ishlar bo‘yicha direktor oʻrinbosari, 2006—2008-yillarda Toshkent davlat pedagogika universiteti „Gumanitar fakultetlarda matematika“ kafedrasi dotsenti, 2008—2011-yillarda „Gumanitar fakultetlarda matematika“ kafedrasi mudiri, 2011—2014-yillarda „Boshlang‘ich taʼlim metodikasi“ kafedrasi mudiri, 2014—2016-yillarda „Boshlang‘ich taʼlim va jismoniy madaniyat“ fakulteti dekani, 2016—2018-yillarda Toshkent davlat pedagogika universiteti ilmiy ishlar bo‘yicha prorektor lavozimida faoliyat ko‘rsatgan. 2018-yildan Toshkent davlat pedagogika universiteti ilmiy ishlar va innovatsiyalar bo‘yicha prorektori lavozimida ishlab kelmoqda. Shuningdek, 2022-yildan Toshkent shahar „Oqila ayollar“ harakati yetakchisi.

Oilasi 
Oilali. Uch nafar farzandi bor.

Ilmiy faoliyati 
Barno Abdullayeva 2002-yilda „Akademik litsey talabalarining matematik tafakkurini rivojlantirish (Umumlashtiruvchi darslar misolida)“  mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini, 2006-yilda „Fanlararo aloqadorlikning metodologik-didaktik asoslari (Ijtimoiy-gumanitar turkumdagi akademik litseylarda matematika o‘qitish misolida)“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 2003-yilda pedagogika fanlari nomzodi, 2007-yilda pedagogika fanlari doktori ilmiy darajasini, 2005-yilda dotsent, 2011-yilda professor ilmiy unvonini olgan. 2022-yil „Bo‘lajak o‘qituvchilar o‘quv-ilmiy faoliyati motivatsiyasining psixofiziologik determinantlari“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, psixologiya fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini olgan. Olima 30 ta darslik va oʻquv qoʻllanma, 10 ta monografiya, 200 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifidir.

Unvon va mukofotlari 
 „Oʻzbekiston Respublikasi xalq taʼlimi aʼlochisi“ koʻkrak nishoni (2014);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligiga 25 yil“ esdalik nishoni (2016);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 30 yilligi“ esdalik nishoni (2021);
 „Qoraqalpogʻiston Respublikasi xalq taʼlimi aʼlochisi“ koʻkrak nishoni (2021);
 „Xalq taʼlimi fidoyisi“ koʻkrak nishoni (2021);
 „Yil ayoli“ milliy tanlovi „Yilning eng faol olima ayoli“ nominatsiyasi gʻolibi (2021);
 Turon fanlar akademiyasi akademigi (2022).

Manbalar 

Oʻzbekistonlik olim ayollar
Professorlar
Fan doktorlari
Abu Bakr Ahmad ibn Sa’d

Abu Bakr Ahmad ibn Sa’d (taxminan IX asr oxiri — Buxoro – 971-yil) — shayxulislom. Muhammad payg‘ambarning qizi Bibi Fotimaning o‘g‘li imom Husaynning evarasi. Ayrim tarixchi olimlar Xoja Sa’d bilan uning o‘g‘li Abu Bakr Ahmad ibn Sa’dni bir odam deb yozadilar. Bu narsa xatolikka olib keladi. Imom Husayn shajarasida Xoja Sa’d ibn Xoja Zaynulobiddin va Imom Abu Bakr Ahmad ibn Xoja Sa’d deb yozilgan.

Shajarasi 
Badriddin Kashmiriyning „Ravzat ar-Rizvon va hadiqat al-G‘ilmon“ asarida Imom Abu Bakr Ahmad ibn Sa’dning shajarasi quyidagicha keltirilgan:

 Ali ibn Abu Tolib.
 Imom Husayn ibn Ali ibn Abu Tolib.
 Xoja Zaynulobiddin ibn imom Husayn.
 Xoja Sa’d ibn Xoja Zaynulobiddin.
 Imom Abu Bakr Ahmad ibn Xoja Sa’d.
 Xoja Zahiriddin ibn imom Abu Bakr Ahmad.
 Xoja Mujiddin ibn Xoja Zahiriddin.
 Xoja Alouddin ibn Xoja Mujiddin.
 Xoja Muzaffar ibn Xoja Alouddin.
 Xoja Tohir ibn Xoja Muzaffar.
 Xoja Muhammad Islom ibn Xoja Tohir.
 Xoja Yahyo ibn Xoja Muhammad Islom.
 Ahmad Xoja ibn Xoja Yahyo.
 Xoja Faxriddin Islom ibn Ahmad Xoja (Xoja Islom).
 Xoja Nosiriddin ibn Xoja Islom (Xoja Sa’d Kalonxoja).

Tarjimayi holi 
Imom Abu Bakr Ahmad ibn Sa’d Buxoroda tug‘ilgan. Xoja Sa’dning merosxo‘ri. Ismoil Somoniyning xos amiri, olim, fozil, zohid Abdulla Sapedmo‘niydan ta’lim olgan. Abu Bakr Ahmad ibn Sa’d „Mashhur imom“ nomiga sazovor bo‘lgan. Uning shaxsiy fiqh maktabi bo‘lgan. Ko‘pgina olim va shayx-avliyolarga ustozlik qilgan. U ilmiga amal qilish bilan birga mavohid (shogird tarbiyalab avliyolik darajasiga yetkazuvchi) ham bo‘lgan. Imom Abu Bakr Ahmad ibn Sa’d bir qancha kitoblar ham yozib, u tomonidan bitilgan kitoblar Chingizxon bosqini paytida kuydirib yuborilgan.

Abu Bakr Ahmad ibn Sa’d Abu Bakr Fazlning qiziga uylangan. Undan Xoja Zahiriddin tug‘ilgan. Ahmad ibn Mahmud Buxoriyning „Tarixi Mullozoda“ („Buxoro mozorlari zikri“) kitobida qayd etilishicha, Xoja Imom Abu Bakr Ahmad ibn Sa’d hijriy 360-yil (milodiy 971-yil)da vafot etgan. U dafn etilgan Buxoro yaqinidagi Sumitan qishlog‘idagi qadimiy qabriston atrofiga Buxoro xoni Abdullaxon ibn Iskandarxon madrasa, masjid, xonaqoh va chorbog‘ bunyod ettirib, me’moriy majmua shakliga keltirgan.

Manbalar 
Somoniylar davri ulamolari
Somoniylar davri shayxulislomlari
Shayxulislomlar
Diniy arboblar
Sahla bint Suhayl

Sahla bint Suhayl payg‘ambar Muhammad alayhissalomning sahobiyalaridan edi. U Abu Huzayfa ibn Utbaga turmushga chiqqan edi. Ularning Solim mavlo Abu Huzayfa ismli asrandi o‘g‘illari bor edi. U Habashistonga hijrat qilgan ayollardan edi, bu safarida u bilan birga eri Abu Huzayfa ham bo‘lgan. Habashistonda bo‘lganida u Abu Huzayfaning o‘g‘li Muhammad ibn Abu Huzayfani dunyoga keltiradi
.

Manbalar
Sahl ibn sa'd

Sahl ibn Sa’d as-Soidiy (arab. سهل بن سعد الساعدي) payg‘ambar Muhammad alayhissalomning sahobalaridan, ansorlardan va ilk musulmon olimlaridan biri bo‘lgan. Hijriy 91-yilda vafot etgan. U musulmon bo‘lib tug‘ilgan, 188 hadis rivoyat qilgan. Oisha bint Xuzaymaga uylanib, unda Abbos ibn Sahl ismli o‘g‘il ko‘rgan
.

Manbalar 

tarixiy shaxslar
Shammos ibn Usmon

Shammos ibn Usmon Muhammad -alayhissalomning sahobalaridan bo‘lib, hijratdan 31 yil avval  Makkada tug‘ilgan. Islomni qabul qilgan va Habashistonga hijrat qilgan. “Shammos” uning taxallusi bo‘lib, ismi aslida otasining ismiga o‘xshab Usmon edi, lekin yuzining yorqinligi uchun “Shammos” deb nom olgan. Shammosning onasi Islomdan oldingi davrdagi Quraysh boshliqlaridan Utba va Shayba ibn Rabialarning singlisi Safiyya bint Rabia ibn Abdushshams ibn Abdumanof edi.

Shammos Habashistondan Makkaga qaytib, keyin Yasribga hijrat qiladi. U Muhammad alayhissalom bilan birga Badr va Uhud janglarida ishtirok etgan. Uhud jangida u Muhammad alayhissalomni himoya qilgan va u og‘ir yaralangan. Jangdan keyin Shammosni amakivachchasi Ummu Salamaning uyiga olib ketishadi va shu yerda u 34 yoshida vafot etadi. Payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v.) uni Uhudga olib borishni va u yerda halok bo‘lgan kiyimida dafn qilishni buyuradilar.

.

Manbalar 

tarixiy shaxslar
Tezguzar

Tezguzar — Buxoro viloyati, Shofirkon tumani hududiga kiruvchi qishloq. Qishloq tuman markazidan 5 km shimolda joylashgan.

Kelib chiqishi 
Tezguzar tojikcha soʻz bo‘lib „tez o‘t“ degan maʼnoni bildiradi. Qishloq nomi haqida bir rivoyat bor: chiroyli bir qiz ko‘za ko‘tarib ariqdan suv olgani chiqadi. Shu payt koʻchadan o‘tib ketayotgan yigit qizning xusniga mahliyo boʻlib unga „oshiqat man beqaror“ deb soʻz oʻtadi. Qiz ham shaddodlik qilib „kosa baru zar biyor“ (kosani olib borginda zar tilloga toʻldir) deydi. Yigit kambag‘al bo‘lib bu ishning uddasidan chiqolmasligini aytadi. Shunda qiz „Tez guzar“ (unday bo‘lsa tez o‘tib ket) deb javob beradi. Shundan keyin qishloqqa Tezguzar nomi berilgan. Yana bir rivoyatda qishloqning sharq tomonida atrofi qalin devor bilan oʻralgan Qo‘rg‘oni diz bo‘lgan. Bu qo‘rg‘onga olib boruvchi yo‘l diz guzar deb atalgan. Hozirgi vaqtda tezguzar qishlog‘i oʻsha qo‘rg‘on yo‘lida joylashganligi sababli „Diz guzar“ (diz yoʻlidagi qishloq) deb nomlangani aytiladi. 1926—yilda qishloq hududida birinchi artel tuzilib unga Zarif Jo‘rayev rais etib tayinlangan.

Taniqli kishilar 
Qishloqda butun respublikaga mashhur bo‘lgan ko‘plab insonlar tavallud topgan. Masalan:

Ibrohim Mo‘minov (7—noyabr, 1908—yil, Tezguzar qishlogʻi, Shofirkon tumani, Buxoro amirligi — 22—iyul, 1974—yil, Toshkent) — falsafa fanlari doktori, professor, Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi akademigi, Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi.

Muso Mo‘minov — fizika fanlari nomzodi, professor.

Vafo Mo‘minov (1927—yil 12—dekabr, Shofirkon tumani — 1989—yil 11—sentabr, Buxoro) — fizika va matematika fanlari doktori, professor, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1977).

Arab Mo‘minov — ozodlik harakati yetakchisi. Buxoro davlat pedagogika institutida muallimlik qilgan.

Manbalar 

Shofirkon tumanidagi qishloqlar
Abdugʻaffor Qirgʻizboyev

Abdugʻaffor Karimjonovich Qirgʻizboyev (1962-yil 10-avgust, Uchqoʻrgʻon tumani, Namangan viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik tarixchi olim, tarix fanlari doktori (2005), professor (2016).

Biografiyasi 
Abdugʻaffor Qirgʻizboyev 1962-yil 10-avgust Namangan viloyati, Uchqoʻrgʻon tumanida tugʻilgan. 1985-yili Toshkent davlat pedagogika institutini tarix fani o‘qituvchisi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1985—1986-yillarda Toshkent shahar 186-sonli maktabda tarix fani o‘qituvchisi, 1986—1988-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Oybek nomidagi O‘zbekiston xalqlari tarixi muzeyi ilmiy xodimi, 1989—1992-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Tarix instituti aspiranti, 1992—1992-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Oybek nomidagi O‘zbekiston xalqlari tarixi muzeyi ilmiy xodimi, 1992—1993-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti „O‘zbekiston xalqlari tarixi“ kafedrasi katta o‘qituvchisi, 1993-1996-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti tarix fakulteti tarbiyaviy ishlar bo‘yicha dekan oʻrinbosari hamda institutning kasaba uyushmasi raisi o‘rinbosari, 1996—2004-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti (1998-yildan universitet) maʼnaviy-maʼrifiy masalalari bo‘yicha prorektori, 2004—2005-yillarda Toshkent davlat pedagogika universiteti malaka oshirish va qayta tayyorlash fakulteti dekani, 2005—2009-yillarda Oliy va o‘rta maxsus taʼlim vazirligining O‘rta maxsus, kasb-hunar taʼlimi markazi maʼnaviy-axloqiy tarbiya va sport bo‘limi boshlig‘i, 2010—2015-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Fan, taʼlim, madaniyat va sport masalalari qo‘mitasi raisining o‘rinbosari, 2015—2018-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Fan, taʼlim, madaniyat va sport masalalari qo‘mitasining aʼzosi, 2018—2019-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Fan, taʼlim, madaniyat va sport masalalari qo‘mitasining raisi, 2019—2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Maʼnaviyat va davlat tilini rivojlantirish masalalari departamentining mudiri lavozimlarida faoliyat ko‘rsatgan. 2021-yildan Toshkent davlat pedagogika universiteti rektori.

Ilmiy faoliyati 
Abdugʻaffor Qirgʻizboyev 2005-yilda „O‘zbekiston Respublikasining Osiyo mamlakatlari bilan xalqaro hamkorligi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, tarix fanlari doktori ilmiy darajasini olgan, 2016-yilda professor ilmiy unvoni berilgan.

Manbalar 

Namangan viloyatida tugʻilganlar
Oʻzbekiston olimlari
Oʻzbek tarixchilari
Oʻzbekiston professorlari
Oʻzbekistondagi oliy oʻquv yurtlari rektorlari
Fan doktorlari
Hammomi kunjak

Hammomi kunjak — Buxoro shahristoni ichkarisidagi Gavkushon guzarida Buxoro shayxulislomi Xoja Sa’d Kalonxoja Jo‘yboriy mablag‘i hisobidan XVI asrda qurilgan qadimiy ayollar hammomi.

Nomlanishi 
Kunjak — forscha so‘z bo‘lib, burchak ma’nosiga ega. Poyi Kalon majmuyining g‘arb tomon burchagida joylashganligi uchun yerli aholi hammomni ana shu nom bilan atagan. Uning asosiy nomi ayollar garmobasidir.

Me’moriy tuzilishi 
Hammomning ikki pallali yuzi qadimiy gulmexlar bilan qubbakoriy qilingan, gujum yog‘ochli darvozasi quyoshchiqar tomonga qarab ochiladi. Darvozaxona ichkarisi vaqtida boshqa tarhda bo‘lgan. Hozirgi ko‘rinishini keyinchalik olgan. Ichkarisi sharafashakl kodok bilan bezatilgan. O‘tirib nafas rostlaydigan supachalar mavjud. Asosiy xonalarga o‘ng qo‘l tomon burilib kiriladi. Ichkarida katta sahn, to‘rtburchak shaklida. Ustunlari juda mustahkam. Tom qismining naqd o‘rtasi (ikki kodok hajmida) shishakoriy qilingan. Sahnning qolgan tom qismi arkalar bilan tutashtirilib, kodoklar orasi vassakoriy. Vassalar ixcham, nafis, kalta-kalta, bezaksiz. 

Asosiy yuvinish xonalariga pillapoya orqali bir metr pastga tushgandan keyin kiriladi. Mavjud yettita xona ichma-ich qurilgan. Xonalarning havosi bir-biridan (issiq va sovuqligi bilan) ajralib turadi. Birinchi xona poysho‘yi (oyoq yuviladigan xona), harorati o‘rta, sovuqxona ham deyiladi. Sovuqxonaning devor tomonlari marmartosh bilan o‘tirg‘ich shaklida uzun supa qilingan. Farshi esa nafis marmarlar bilan qoplangan. Supalar balandligi yarim metr. Uy tomi — gumbaz. Gumbaz o‘rtasida ravzani rost mavjud. 

Uylar ana shunday katta-kichik hajmdagi gumbazlar bilan bir-biriga tutashtirib borilgan. Qolgan xonalarning tuzilishi shu taxlitda. Faqat hajm jihatidan biri ikkinchisidan farq qiladi. Xususan, chillaxona qurilishi murakkab. Tom qismi katta gumbaz bilan yopilgan. Gumbaz ravzani kattaroq. Havo aylanib yurishi, mo‘l-ko‘l yorug‘lik tushib turishi uchun juda qulay. Ma’lum qismi shishakoriy qilingan. Xona sahni aylana. Sahndan keyin dolon shaklidagi ayvonlarga o‘tiladi. Bu yerlarda ham marmardan supachalar yasalgan. Oyoqosti ham marmarkoriy qilingan. 

Hammom yerosti qismining tuzilishida oldin chuqurlik bo‘lib, chuqurlikda go‘lax (olovxona) joylashtirilgan. Keyin issiq havo aylanib yurish yo‘llari joylashtirilgan. Xonalar poyostonasi issiq havo yo‘li va go‘lax ustida qurilgan. Sovuq havoli xonalar devori bir qavatli. Issiqxonalar devori esa ikki qavatli. O‘rtasida havoyurar bo‘shliq mavjud. Bu tadbir o‘ta shifobaxsh bo‘lib, hammom xususiyatlarini oshirgan. Chiqindi suvlari tazarlar orqali shahriston ihota devoridan tashqaridagi zaxkashlarga borib tushadi.

Manbalar 

Buxoro hammomlari
XVI asrda qurilgan bino va inshootlar
Jo'yboriylar qurgan bino va inshootlar
Bahodirjon Shermuhammadov

Bahodirjon Shermuhammadovich Shermuhammadov (1973-yil 10-iyun, Rishton tumani, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori (2016), professor. 2021-yildan Fargʻona davlat universiteti rektori.

Biografiyasi
Bahodirjon Shermuhammadov 1973-yil 10-iyun Fargʻona viloyati Rishton tumani ziyolilar oilasida tugʻilgan. Otasi Shermuhammad  Mirzaolimov va onasi O‘lmasxon  Mirzaolimova pedagog boʻlishgan. 1990-yilda Rishton tumanidagi 2-maktabni tugatib, shu yili Toshkent davlat pedagogika institutining tarix fakultetiga oʻqishga kirib, 1995-yilda ushbu institutni bitiradi. 2001-yilda Toshkent moliya institutini tugatgan. 1996—2002-yillar Toshkent davlat pedagogika universiteti yoshlar tashkiloti rahbari, 2002—2007-yillarda Toshkent shahri, Yakkasaroy tumani hokimligida bo‘lim boshlig‘i, 2007—2009-yillarda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti doktoranti, 2009—2011-yillarda Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha prorektori, 2011—2017-yillarda Vazirlar Mahkamasining Ta’lim, ilm-fan va yoshlar siyosati masalalari axborot tahlil departamenti xodimi, 2017—2018-yillarda Ma’naviyat va ma’rifat markazi rahbarining o‘rinbosari, 2018—2019-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti administratsiyasi milliy qadriyatlar, ma'naviyat va ma'rifatni o‘rganish hamda rivojlantirish shoʻbasi bosh konsultanti, 2019—2021-yillarda Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirining yoshlar, ma'naviyat va ma'rifat masalalari bo‘yicha o‘rinbosari vazifasida ishlagan. 2021-yildan Fargʻona davlat universiteti rektori.

Ilmiy faoliyati
Bahodirjon Shermuhammadov ilmiy ishlari yoshlar orasida milliy g‘oya targ‘iboti samaradorligini oshirishning ustuvor yo‘nalishlari va ijtimoiy-pedagogik xususiyatlarini ochib berish, milliy g‘oya targ‘iboti samaradorligini oshirish mezonlari va ko‘rsatkichlarni aniqlashtirish hamda pedagogik mexanizmlarini takomillashtirish, shuningdek, bu sohaning pedagogik monitoringini ishlab chiqish va amaliy-texnologik tizimini takomillashtirishga oid. Bahodirjon Shermuhammadov 2006-yilda „Yoshlar ongiga milliy istiqlol g‘oyasini singdirishning pedagogik asoslari“ mavzusida nomzodlik ishini himoya qilib, pedagogika fanlari nomzodi ilmiy darajasini, 2016-yilda pedagogika nazariyasi va tarixi, ta’limda menejment ixtisosligi bo‘yicha „Yoshlar orasida milliy g‘oya targ‘iboti samaradorligini oshirish“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, pedagogika fanlari doktori ilmiy darajasini olgan. Bahodirjon Shermuhammadov 3 ta monografiya, 4 ta darslik, 60 ga yaqin ilmiy maqolalar muallifi.

Mukokofotlari
 „Oʻzbekiston belgisi“ koʻkrak nishoni (2008).

Manbalar 

Fargʻona viloyatida tugʻilganlar
Oʻzbekiston olimlari
Professorlar
Oʻzbekistondagi oliy oʻquv yurtlari rektorlari
Fan doktorlari
Xalajiyon

Xalajiyon — Buxoro viloyati, Shofirkon tumani tarkibiga kiruvchi qishloq. Hududi tuman markazidan 5 km janubda Shofirkon-Buxoro yo‘li ustida joylashgan. Qishloq 524 ta xonadon 885 ta oila, jami uch ming to‘rt yuz sakson besh nafar fuqaro istiqomat qiluvchi „Boboato“ mahalla fuqarolari yigʻini tarkibiga kiradi.

Kelib chiqishi 
Xalaj (xalach) so‘zi qadimgi qabila nomidan olingan. Xalajlar X asrdan boshlab hozirgi Afgʻonistonning janubiy hududida yashay boshlagan. Etnograflarning maʼlumotlariga qaraganda, xalajlar Kobodiyon va Mug‘on cho‘li bo‘yida oʻrnashib qolganlar va fors tilida so‘zlashganlar. Xalajlarning asli kelib chiqishi turk bo‘lgan. Bu haqda Mahmud Qoshg‘ariyning „Devonu lug‘otit turk“ va boshqa asarlarida aytib o‘tilgan. Shofirkon tumaniga qoʻshni bo‘lgan Vobkent tumanida, Samarqand viloyatining Ishtixon va boshqa joylarida ham xalajlar yashaydi. Ammo xalajiyon qishlog‘ining kelib chiqishiga bularning aloqasi yo‘q.

Xalajiyon— xalaji so‘zidan, yaʼni paxtadan chigitni ayiruvchi asbob nomidan olingan.

1925—yilda qishloq vayron qilingan va aholisi boshqa yurtlarga haydalgan. 50—yillarda qishloq yana qayta tiklangan. Bu qishloqda qadimdan xalaji yashovchi usta, xalaji tortuvchi kasb egalari ko‘plab yashagan.

Qishloq hududida tumandagi eng katta gʻisht ishlab chiqarish zavodi va Buxoro mexanizatsiyalashgan qurilish majmuasining Chorbakr filiali joylashgan.

Hozirda bu qishloq Boboato, Naqqosh, Revgar, Shamshirgaron hududlari bilan birgalikda „Boboato“ mahalla fuqarolari yigʻini tarkibiga kiradi.

Qishloq ichidan „Abdullaxon“ zovuri oqib o‘tadi.

Manbalar 

Shofirkon tumanidagi qishloqlar
Gʻulom-Haydar Gʻulomov

G‘ulom-Haydar G‘ulomov (1990-yil 21-dekabr, Oʻzbekiston) Fargʻonaning „Neftchi“ klubi futbolchisi, tayanch yarim himaychi pozitsiyasida toʻp suradi.

Futbolchilik faoliyati 
G‘ulomov faoliyatini Muborak jamoasi „Mashʼal“ klubining farm jamoasida boshlagan. Oʻzbekiston Superligasidagi debyutioni 2011-yilgi mavsumda „Mashʼal“ jamoasi tarkibida oʻtkazdi. Ikki mavsum davomida Muborak jamoasi saharafini himoya qilgan xolda 2013-yilgi mavsumda Navoiyning „Qizilqum“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Bir mavsum davomida „Qizilqum“ klubi tarkibida toʻp surgan xolda, 2014-yilgi mavsumda Gʻuzorning „Shoʻrtan“ jamoasi tarkibiga oʻtdi. 2016-yilgi mavsumda „Mashʼal“ klubi tarkibiga qaytdi. 2017-yilgi mavsumda Olmaliqning „AGMK“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Uch mavsum davomida Olmaliq klubi safida toʻp surdi va 2018-yilgi mavsumda Oʻzbekiston Kubogi sohibiga aylandi. 2020-yilgi mavsumda Toshkentning „Bunyodkor“ klubi bilan shartnoma imzoladi. COVID-19 pandemiyasi sababli Bunyodkor klubi safida deyarli kam maydongga tushganligi sababli yozgi transfer oynasi vaqtida „Lokomotiv“ jamoasi tarkibiga oʻtdi. 2023-yilgi mavsumda Fargʻonaning „Neftchi“ klubi bilan shartnoma imzoladi.

Yutuqlari 

 Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 2018
 Oʻzbekiston Kubogi Ikkinchi oʻrin: 2019
 Oʻzbekiston Liga kubogi Ikkinchi oʻrin: 2019
 Oʻzbekiston Superkubogi Ikkinchi oʻrin: 2019

Manbalar

Havolalar 

 G‘ulom-Haydar G‘ulomov Transfermarkt.com
 G‘ulom-Haydar G‘ulomov Soccerway
 G‘ulom-Haydar G‘ulomov OʻzPFL

21-dekabrda tugʻilganlar
1990-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Mashʼal klubi futbolchilari
Qizilqum klubi futbolchilari
Shoʻrtan klubi futbolchilari
AGMK futbolchilari
Bunyodkor klubi futbolchilari
Lokomotiv Toshkent futbol klubi futbolchilari
Neftchi (Fargʻona) futbolchilari
Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Pir Shoh Yahudiy

Pir Shoh Yahudiy, Al-Naqvi Al-Buxoriy nomi bilan ham tanilgan Shoh Yahudiy — XVI asrning buyuk avliyosi hisoblanadi. Yahudiy Naqvi mazhabidan boʻlgan sayyid. U 1493-yili Kannaujda tavallud topgan. Uning otasi Sayid Sadarudin Shoh Kabir Naqvi Al Buxoriy Jaloliddin Surx-Posh Buxoriyning bevosita avlodi, shuningdek, qirol Sikandar Lodining bosh maslahatchisi boʻlgan.

Shoh Yahudiyning bobosi Maxdum Sayid Jaloliddin Surx Buxoriyning otasi Abu Movid Valiy Turonning qizi Mehmud ibn Bafra Saljoqiyga uylangan. Undan keyin Maxdum Sayid Jaloliddin Surx Buxoriy ham Buxoro malikasiga uylangan, Sayid Ali va Sayid Jaffar ismli ikki oʻgʻil farzandi bor.

Maxdoom Jahanian Jahangast vafotidan soʻng, Shoh Jevana sadatlarining ajdodlari Islomni targʻib qilish uchun Kannaujga (Hindiston) koʻchib oʻtishdi. Shah Yahudiyning Kannaujdagi mustamlaka shaharlari, Siray- e-Miraan, Bibiyaan Jalolpur, Maxdoom Pur, Laal Pur (avliyo Jaloliddin Surx-Posh Buxoriy yoki Laal Buxoriy nomi bilan bogʻliq).

Yahudiy Kannaujdan Shoh Jeewnaga (uning nomi bilan atalgan shaharcha) koʻchib oʻtdi, u yerga joylashgunga qadar kimsasiz edi. Maxdoom Jahaniya masjidi hamon Kannaujda mavjud. Bu vaqtda Panjobda Farididdin Buxoriy, Dehlida esa Sayid Abdulvahob Buxoriy hokimiyat tepasida edi. Aytishlaricha, bu buyuk avliyolarning barchasi Shoh Yahudiyning yaqin qarindoshlari boʻlgan, shuning uchun ular imperator Akbar bilan birga Pirshoh Yahudiyning dafn marosimlarida qatnashgan va bu ulugʻ avliyoni ziyorat qilishgan. Yahudiyning avlodlari hozirgacha Hindiston va Pokistonning turli joylarida mavjud.

Vafoti 
Pirshoh Yahudiy hijriy 971-yilda (milodiy 1569) Mugʻullar imperatori Jaloliddin Akbar davrida vafot etgan.

Manbalar 

Buxorolik kishilar
1569-yilda vafot etganlar
1493-yilda tugʻilganlar