MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Rodrigo Duterte

Rodrigo Roa Duterte (, 1945-yil 28-martda tugʻilgan), Digong, Rodi, DU30, PRRD – filippinlik huquqshunos va siyosatchi, 2016-yildan 2022-yilgacha Filippinning 16-prezidenti. Oʻz prezidentligi davrida Filippindagi hukmron siyosiy partiya – PDP-Labanning raisi. Duterte Filippinning Mindanao shahridan boʻlgan birinchi prezidenti va bu lavozimni egallagan eng keksa shaxs boʻlib, oʻz muddatini 71 yoshida boshlagan.

Leyte shtatining Maasin shahrida (hozirgi Janubiy Leyte) tugʻilgan. Bolaligida oilasi Davaoga koʻchib oʻtgan, otasi Visente Duterte viloyat gubernatori boʻlib ishlagan. U Filippin universiteti litseyida siyosatshunoslik boʻyicha oʻqigan, 1968-yilda tamomlagan, 1972-yilda San-Beda yuridik kollejida huquqshunoslik diplomini olgan. Advokat boʻlib ishlagan va Davao shahri prokurori boʻlgan, 1986-yilgi Xalq hokimiyat inqilobidan keyin shahar vitse-meri va keyinchalik shahar meri boʻlgan. Duterte yetti muddatda gʻolib boʻldi va Davao meri boʻlib 22 yildan ortiq vaqt davomida ishladi, shu vaqt ichida bir vaqtlar jinoyatchilik yuqori boʻlgan shahar tinch va investorlar uchun qulay boʻldi.

Dutertening 2016-yilgi prezidentlik kampaniyasi uning saylovdagi gʻalabasiga olib keldi. Uning prezidentligi davrida ichki siyosati giyohvandlikka qarshi urush, jinoyatchilik va korrupsiyaga qarshi kurashishga qaratilgan. Ulkan infratuzilma rejasini ishga tushirdi, liberal iqtisodiy islohotlarni boshladi, hukumat tuzilmalarini soddalashtirdi. Ferdinand Markosning dafn etilishini, 2017-yilgi Maravi jangini va hukumatning COVID-19 pandemiyasiga munosabatini nazorat qildi. U „mustaqil tashqi siyosat“ olib borish niyatini eʼlon qildi. Xitoy va Rossiya bilan munosabatlarni mustahkamladi. 2022-yilgi saylovda vitse-prezidentlikka nomzodini eʼlon qildi, ammo 2021-yil oktyabr oyida siyosatdan ketishini aytdi. Senatorlikka nomzodini qoʻydi, lekin keyinroq qaytarib oldi.

2023-yil sentyabr oyida boʻlib oʻtgan norasmiy uchrashuvda sobiq prezident va kongressmen Gloriya Makapagal Arroyo Duterteni yana siyosatda faol boʻlishga ishontirdi.

Duterte katta velosipedlarning ashaddiy muxlisi sifatida tanilgan, lekin hashamatli avtomobillardan nafratlanadi. Harley-Davidson va Yamaha Virago avtomobillariga ega edi. U bir paytlar odat tusiga kirgan, lekin oxir-oqibat sogʻligʻi bilan bogʻliq muammolar tufayli shifokor tavsiyasidan keyin chekishni tashlagan. Robert Ludlum va Sidney Sheldon romanlarini sevib oʻqigan. Duterte, shuningdek, omma oldida, ayniqsa intervyularda, ommaviy axborot vositalari guruhlari va maktablarning oldindan tiyilish boʻyicha rasmiy iltimoslariga qaramay, koʻp hollarda jonli efirda haqoratli soʻzlarni ishlatishda, oʻzining ochiq va ovozli munosabati bilan mashhur.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Doris Leuthard

Doris Leuthard (; 10-aprel 1963) — 1-avgust 2006-yildan Shveysariya Federal Kengashi aʼzosi. 2010 va 2017-yil uchun mamlakat Prezidenti boʻlgan.

Biografiya 

Leythard 1999-yildan 2006-yilgacha Aargau kantonidan Shveysariya Milliy kengashi aʼzosi boʻlgan. U 2004-yildan 2006-yilgacha Xristian Demokratik Xalq partiyasiga raislik qilgan. Jozef Deys Shveysariya Federal Kengashidan isteʼfoga chiqqanidan soʻng, Leythard 2006-yil 14-iyunda uning vorisi etib saylandi. 109-Federal Kengash aʼzosi boʻlish uchun 234 ta haqiqiy ovozdan 133 tasini oldi. Federal Kengashga saylangan beshinchi ayol. Uning saylanishi Federal Kengash aʼzosini bir xil til guruhidagi odam bilan almashtirish kabi uzoq vaqtdan beri mavjud boʻlgan pretsedentdan voz kechishni anglatadi. Deiss fransuz tilida soʻzlashuvchi boʻlsa, Leythard nemis tilida soʻzlashadi.

2006-yil 1-avgustdan 2010-yil 31-oktyabrgacha Iqtisodiyot federal boshqarmasi boshligʻi boʻlgan . 2010-yil 1-noyabrda Morits Leuenbergerdan keyin Atrof-muhit, transport, energetika va kommunikatsiyalar federal departamenti rahbari boʻldi. 2009-yil taqvim yili uchun Leythard Shveysariya Konfederatsiyasi vitse-prezidenti etib saylandi. 2010-yil uchun Konfederatsiya Prezidenti etib saylanishini deyarli taʼminladi. Soʻnggi yillarda Federal Kengashda katta miqdordagi aylanmalar tufayli u organ prezidenti sifatida ishlamagan eng uzoq Federal Kengash aʼzosi boʻldi.

2010 va 2017-yillarda Konfederatsiya prezidenti etib saylangan. Rut Dreyfus (1999) va Mishlin Kalmi-Reydan (2007) keyin bu lavozimni egallagan uchinchi ayol boʻldi. Konfederatsiya Prezidenti sifatida Leuthard Federal Kengash yigʻilishlariga raislik qildi va odatda boshqa demokratik mamlakatlarda davlat boshligʻi tomonidan bajariladigan vakillik funksiyalarini bajardi. Shveysariyaning ustuvorlik tartibida eng yuqori martabali amaldor edi va favqulodda vaziyatlarda butun Federal Kengash nomidan harakat qilish huquqiga ega edi. Biroq, koʻp hollarda, Leuthard faqat primus inter pares edi, uning olti hamkasbidan yuqori va undan tashqarida hech qanday kuch yoʻq edi.

Uning oʻrnini 2011-yilda Kalmi-Rey egalladi, birinchi marta bu lavozimni ketma-ket ikki ayol egalladi. 2010-yilda ikki yangi Federal Kengash aʼzolarining qoʻshimcha saylovlaridan soʻng portfellar oʻzgartirilgandan soʻng, Leythard Atrof-muhit, transport, energetika va kommunikatsiyalar federal departamenti boshligʻi lavozimini tark etgan Morits Leuenbergerni almashtirdi. Vazir sifatida 2018-yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Antoniu Guterrish tomonidan Melinda Geyts va Jek Ma hamraisi bo‘lgan Raqamli hamkorlik bo‘yicha oliy darajadagi kengashga tayinlangan.

SAFFA-2020 loyihasi uchta Federal Kengash aʼzolari: Leythard, Sommaruga va Widmer-Schlumpf, shuningdek, sobiq Federal Kengash aʼzosi Kalmi-Rey tashabbusi bilan tashkil etilgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Johann Schneider-Ammann

Johann Niklaus Schneider-Ammann (, 18-fevral 1952) — Shveytsariya Prezidenti (2016), vitse-prezidenti (2015), taʼlim vaziri (2014)

Biografiya 
Bern kantonidagi Sumisvald shahrida tugʻilgan. 1977-yilda Syurix universitetini elektrotexnika boʻyicha tamomlagan va 1983-yilda Fransiyadagi INSEAD universitetida biznes boshqaruvi magistri darajasini olgan. 1990 yildan 2010 yilgacha u toʻrtinchi avlodda oilasining mashinasozlik kompaniyasi Ammann Group rahbari boʻlib ishlagan va kompaniya boshqaruvini ikki farzandiga topshirgan. Shnayder-Ammann uylangan, ikki farzandi bor va Langenthalda yashaydi.

1999-yilgi federal saylovda Erkin Demokratik partiya (FDP/PRD) aʼzosi sifatida Bern kantoni boʻyicha Shveysariya Milliy kengashiga saylandi. 1999 yildan u Swissmem korporativ uyushmasini ham boshqargan. U 2003 va 2007 yillarda Milliy Kengashga qayta saylangan. 2008 yildagi moliyaviy inqiroz sharoitida Shnayder-Ammann moliya sohasiga beriladigan bonuslar borasida tanqidiy pozitsiyani egallagan. Biroq, Schneider-Ammann kompaniyasi katta miqdordagi mablagʻni oʻsha yili Jersi shtatiga, soliq jannatiga koʻchirdi.

2009-yilda Shnayder-Ammann yangi tashkil etilgan FDPga aʼzo boʻldi. 2010 yilgi saylovda u Hans-Rudolf Merzning vorisi sifatida Shveysariya Federal Kengashiga saylangan. 2010-yilning 1-noyabrida Iqtisodiy ishlar, taʼlim va tadqiqot federal departamenti, 2013-yilda Federal Iqtisodiyot Departamenti boshligʻi lavozimini egallagan. U avvalroq, agar saylansa, korporativ mas’uliyatidan hamda turli boshqaruv aʼzolaridan voz kechish niyatini eʼlon qilgan edi.

2015 yilda u Shveysariya prezidenti Simonetta Sommaruga davrida vitse-prezident lavozimini egalladi. U 2016-yil 1-yanvarda vitse-prezident Doris Leuthard bilan birgalikda Shveysariya Konfederatsiyasi Prezidenti lavozimiga kirishdi. 2016-yil mart oyida u koʻpchilikni qaygʻuli deb hisoblagan kulgi haqidagi nutqidan soʻng Internet memiga aylandi. 2016-yil 1-iyun kuni Shveysariya Prezidenti sifatida Shnayder-Ammann Germaniya kansleri Angela Merkel, Fransiya Prezidenti Fransua Olland va Italiya Bosh vaziri Matteo Renzi bilan birga dunyodagi eng uzun temir yo‘l tunneliga aylangan Gottar baza tunnelining rasmiy ochilish marosimida ishtirok etdi.

2018-yil 31-dekabrda Federal Kengashni tark etdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Simonetta Sommaruga

Simonetta Sommaruga (14-may 1960) — Shveytsariya Prezidenti (2015), vitse-prezidenti (2014), adliya vaziri (2010)

2010-yilda Shveysariya isteʼmolchilar tashkilotlari alyansiga qoʻshilgan. 2019-yildan buyon Atrof-muhit, transport, energetika va kommunikatsiyalar federal departamentini boshqargan, 2010-2018-yillarda Adliya va politsiya Federal departamentini boshqargan. 2014 va 2019-yillarda Shveysariya vitse-prezidenti lavozimida ishlagan. Sommaruga 2015-yilda Shveysariya Konfederatsiyasi prezidenti lavozimini egallagan, 2020-yilda esa bu lavozimga qaytgan. U Bern kantonida yashaydi.

Professional karyerasi 
Sommaruga 1993-yildan 1999-yilgacha Isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish jamgʻarmasi (nemischa: Stiftung für Konsumentenschutz) direktori boʻlib ishlagan, bu fond Shveysariyaning nemis tilida soʻzlashuvchi qismida jamoatchilik eʼtirofiga sazovor boʻlgan. 2000-yildan 2010-yilgacha ushbu fondga, shuningdek, 2003-yildan 2008-yilgacha Swissaid yordam tashkilotiga raislik qilgan. Federal Kengash aʼzolari Doris Leuthard va [Eveline Vidmer-Shlumpf, sobiq Federal Kengash aʼzosi Mishlin Kalmi-Rey bilan birga "SAFFA-2020" homiysi boʻlgan.

Sommaruganing siyosiy faoliyati 1981-yildan 1990-yilgacha Bern Kengashi aʼzosi sifatida boshlangan. 1997-yildan 2005-yilgacha Köniz munitsipal hukumatida ishlagan. 1999-yilda Milliy Kengashga saylangan. 2003-yilda Federal Majlisning yuqori palatasi — Davlat Kengashining aʼzosi boʻldi.

2010-yil 11-avgustda Federal Kengashga boʻlib oʻtgan saylovda isteʼfoga chiqqanini eʼlon qilgan partiyadoshi Moriz Leuenbergerning oʻrniga nomzodligini eʼlon qildi. 22-sentyabrda Federal Majlisga saylangan.

2013-yil 4-dekabrda Sommaruga Shveytsariya Konfederatsiyasi Prezidenti etib saylangan Didier Burkhalter bilan birga 2014-yil uchun Federal Assambleya tomonidan Shveysariya vitse-prezidenti etib saylandi. 2014-yil 3-dekabrda 2015-yilgi prezidentlik lavozimiga Johann Schneider-Ammann bilan birga Shveysariya vitse-prezidenti etib saylandi. Uning birinchi xalqaro prezidentlik safari Parijga bo‘lib, 2015-yil 11-yanvarda islomiy terrorchilar tomonidan sodir etilgan Charlie Hebdo jurnaliga hujum ortidan so‘z erkinligini himoya qilish maqsadida tashkil etilgan Respublikachilar yurishlarida ishtirok etgan. 2015-yilning 31-dekabriga qadar Konfederatsiya prezidenti lavozimini egallagan, shundan so‘ng uning o‘rniga Shnayder-Ammann kelgan.

2019-yil 1-yanvarda prezident Ueli Maurer boshchiligidagi vitse-prezidentlikka qaytdi. COVID-19 pandemiyasi bilan bogʻliq 2020-yilda yana Shveysariya Konfederatsiyasi prezidenti boʻldi. Uning o‘rnini 2021-yil 1-yanvarda Guy Parmelin egalladi.

Manbalar 

Ayol prezidentlar
Yashayotgan insonlar
Didier Burkhalter

Didier Burkhalter (; 17-aprel 1960) Shveytsariyalik siyosatchi, mamlakat prezidenti (2012), vitse-prezidenti (2013), YeXHT raisi (2014).

Burkhalter 2009-yil 16-sentyabrda Shveytsariya Federal Kengashiga saylangan. 2009-yil 1-noyabrda Federal Ichki ishlar departamenti rahbari boʻlganidan keyin Paskal Kuchepin oʻrnini egalladi. 2012-yil 1-yanvardan 2017-yil 31-oktyabrgacha Federal tashqi ishlar departamenti rahbari lavozimida ishlagan. 2014-yilda Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkilotining (YXHT) raisi lavozimida ishlagan. 2017-yil 31-oktyabrda Federal Kengashni tark etdi.

Biografiya 

Auvernier shahrida tugʻilgan Burkhalter 1990-yildan 2001-yilgacha Neyshatelning Buyuk Kengashida xizmat qilgan. 1991-

yildan 2005-yilgacha Neuchatel shahar hukumati aʼzosi, bir necha marta Neyshatel meri boʻlgan (1994/1995, 1998/1998, 2001/2002). 2003-yildan 2007-yilgacha u Shveysariya Milliy kengashi aʼzosi boʻlgan. U FDP tashkil etilgunga qadar Erkin Demokratik partiya (FDP/PRD) aʼzosi edi.

2007-yil 11-noyabrda Burkxalter ikkinchi muddatga saylangan Sotsial-demokratik partiya (SP/PS) nomzodi Jizel Ori bilan birga Davlat kengashiga saylandi. Saylov kampaniyasi davomida uni Liberal partiya (LPS/PLS) va Shveytsariya Xalq partiyasi (SVP/UDC) qoʻllab-quvvatladi. Ikki yil oʻtgach, Shveysariya Federal Kengashiga saylandi.

2013-yil 4-dekabrda Burkxalter Federal Assambleyaning mavjud 222 ovozidan 183 tasini olib, bir yil muddatga Shveysariya Konfederatsiyasi Prezidenti etib saylandi.

2014-yil 1-yanvarda Burkxalter Shveysariya Konfederatsiyasi prezidenti lavozimini egalladi. Konfederatsiya Prezidenti sifatida Federal Kengash majlislariga raislik qildi va odatda boshqa demokratik mamlakatlarda davlat rahbari tomonidan bajariladigan vakillik funktsiyalarini bajardi. Shveysariyaning ustuvorlik tartibida eng yuqori martabali amaldor edi va favqulodda vaziyatlarda butun Federal Kengash nomidan harakat qilish huquqiga ega edi. Biroq, koʻp hollarda, lavozim egasi faqat primus inter pares boʻlib, oltita hamkasbi ustidan hech qanday vakolatga ega emas.

2017-yil 14-iyunda Burkhalter Federal Kengash aʼzosi lavozimini tark etishini eʼlon qilgan maktubini eʼlon qildi. Uning oʻrnini Ignazio Cassis egalladi. 2018-yil aprel oyida Burkxalter hamkasblari bilan urush zonalariga qurol eksport qilish va erkaklar va ayollar uchun teng haq toʻlash, „asosiy qadriyatlar“ deb taʼriflagan masalalarda rozi emasligini aytdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Micheline Calmy-Rey

Micheline Anne-Marie Calmy-Rey (, 8-iyul 1945) – Shveytsariya Prezidenti (2007 va 2011-yilda)

Biografiya 
Kalmi-Rey 1945-yil 8-iyulda Vale kantonidagi Sion shahrida Charles va Adeline Rey oilasida tug'ilgan. 1963-yilda Sen-Morisda diplom va 1968-yilda Jenevadagi Xalqaro tadqiqotlar oliy institutida siyosatshunoslik bo'yicha magistr darajasini oldi. O'qish paytida Andrea Calmyga turmushga chiqdi. Ularning ikki farzandi bor.

Kalmi-Rey kitob tarqatish biznesida kichik korxona tashkil qildi. 1981-yildan 1997-yilgacha Kalmi-Rey Jeneva kantonining Buyuk Konselida sotsial-demokratik partiya (PSS/SPS) a'zosi sifatida vakil bo'lib ishlagan va 1992—1993-yillarda assambleya prezidenti bo'lgan. 1986-yildan 1990-yilgacha va yana 1993-yildan 1997-yilgacha partiyaning Jeneva bo'limi prezidenti bo'lgan. 1997-yilda Calmy-Rey Jeneva Konseli a'zoligiga saylandi. 2001-yilda moliya bo'limi boshlig'i va kantonning Davlat kengashi prezidenti bo'ldi.

2002-yil 4-dekabrda Federal Kengashga saylangan, 2003-yildan 2011-yilgacha Federal Tashqi ishlar departamentini boshqargan. Tarixda Federal Kengashga saylangan to'rtinchi ayoldir. 2005-yilda Shveysariya vitse-prezidenti etib saylandi. 2006-yil va 2010-yil kalendar yilida egallagan.

Calmy-Rey Shveysariyaning Yevropa Ittifoqiga qo'shilishini qo'llab-quvvatlaydi va u Serxio Vieira de Mello jamg'armasining taniqli a'zosidir. SAFFA-2020 loyihasida Doris Leythard, Simonetta Sommaruga va Eveline Widmer-Schlumpf bilan birga hamkorlik qilgan.

2016-yildan beri Kalmi-Rey demokratik yetakchilikni qoʻllab-quvvatlash, vositachilik yoʻli bilan nizolarni oldini olish va hal qilish hamda demokratik boshqaruv shaklida yaxshi boshqaruvni targʻib qilish bilan shugʻullanuvchi tashkilot - Global Leadership Foundation boshqaruvi a’zosi. U buni sobiq rahbarlarning tajribasini bugungi milliy liderlarga ehtiyotkorlik bilan va ishonchli tarzda taqdim etish orqali amalga oshiradi. Bu notijorat tashkilot boʻlib, sobiq hukumat rahbarlari, yuqori martabali hukumat va xalqaro tashkilotlarning mansabdor shaxslaridan iborat boʻlib, ular hukumat rahbarlari bilan oʻzlarini qiziqtirgan boshqaruv bilan bogʻliq masalalarda yaqindan hamkorlik qiladi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Muhammadqaliy Abulgʻoziyev

Muhammadqaliy Abulgʻoziyev (, Muhammetkalıy Düşekeyeviç (Düşeke uulu) Abulgaziyev; 20-yanvar, 1968) – 2018-yildan 2020-yilgacha Qirgʻiziston Bosh vaziri.

Biografiya 
Muhammetkaliy Abulgaziyev 1968-yil 20-yanvarda Qirgʻiziston Sovet Sotsialistik Respublikasi Norin viloyati Qoʻchqor tumani tugʻilgan.

1994-yilda Skryabin nomidagi qishloq xoʻjaligi institutini tamomlagan, mutaxassisligi – agronom.

1997-yilda Qirgʻiziston xalqaro universitetining iqtisodiyot va biznes fakultetini tamomlagan.

1994—1999 – moliyaviy kompaniyalarda ishlagan.

1999-yildan buyon Bishkek shahrining bandlik boshqarmasida.

2003-yildan 2017-yilgacha Qirgʻiziston Respublikasining ijtimoiy fondida ishlagan (2010—2017 – fond rahbari).

2017-yil 13-apreldan 2017-yil 22-avgustgacha Qirgʻiziston Respublikasi bosh vazirining birinchi oʻrinbosari.

2017-yilning 22-avgustidan 25-avgustigacha Qirgʻiziston Respublikasi Bosh vaziri vazifasini bajaruvchi.

2017-yil avgust-sentyabr oylarida Qirgʻiziston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi.

2017-yil 12-sentyabrdan 2018 yil 16 martgacha Qirgʻiziston Respublikasi Prezidenti Devoni boshligʻining birinchi oʻrinbosari.

2018-yil 16-martdan 2018-yil 20-aprelgacha Qirgʻiziston Respublikasi Prezidenti Devoni rahbari.

2018-yil 20-apreldan 2020-yil 15-iyungacha Qirgʻiziston Respublikasi bosh vaziri.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Horacio Cartes

Horasio Manuel Kartes Jara (, 1956-yil 5-iyulda tugʻilgan) – paragvaylik tadbirkor, siyosatchi va davlat arbobi. 2023-yil 10-yanvardan beri oʻng qanot milliy respublikachilar uyushmasi (ANR, „Kolorado“ nomi bilan ham tanilgan) partiyasi raisi. 2013-yil 15-avgustdan 2018-yil 28-maygacha Paragvay prezidenti boʻlgan.

Biografiyasi 
Tamaki, ichimliklar va goʻsht mahsulotlari bilan bogʻliq biznes bilan shugʻullanadi, 12ga yaqin kompaniyaga ega. 1989-yilda Cartes moliyaviy firibgarlikda ayblangan, ammo keyinchalik ayblov olib tashlangan. 2000-yilda politsiya uning mulkida giyohvand moddalar (marixuana va kokain) ortilgan samolyotni ushlab oldi, biroq Cartes samolyot favqulodda qoʻnganini daʼvo qilib, jazodan qutulib qoldi.

2013-yil aprel oyida Horasio Kartes prezidentlik saylovlarida gʻalaba qozondi.

Faoliyatining asosiy yoʻnalishlaridan biri mamlakat shimolida, uning eng qashshoq hududlaridan birida harakat qilayotgan Paragvay xalqi armiyasining chap qanot partizanlariga qarshi kurash edi. Partizanlarga qarshi turish uchun „oʻlim otryadlari“ – armiya va politsiyaning maxsus boʻlinmalari tashkil etildi.

2023-yil 26-yanvarda „Paragvayda demokratik institutlarga putur yetkazuvchi keng tarqalgan korrupsiyada ishtirok etgani“ uchun AQSh sanksiyalariga uchradi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Lenín Moreno

Lenín Boltaire Moreno Garcés (19-mart 1953) – ekvadorlik huquqshunos va siyosatchi, 2017-yil 24-maydan 2021-yil 24-maygacha Ekvador Prezidenti.

Biografiyasi 
Lenin Moreno 1953-yil 19-martda Ekvador Amazonkasida Peru bilan chegaradosh  kichik shaharchasida tugʻilgan. Morenoning otasi Servio Tulio oʻqituvchi boʻlgan va oʻgʻliga Vladimir Lenin sharafiga shu ismni qoʻygan. Morenoning ikkinchi ismi – Boltyre – fransuz faylasufi Volter sharafiga qoʻyilgan.

Kitoda (Instituto Nacional Mejía va Ekvador Markaziy universiteti) tahsil olgan. Psixologiya va davlat boshqaruvini oʻrgangan.

1998-yil yanvar oyida Moreno Kitoda talonchilik hujumiga uchradi. Olingan jarohat oyoqlarning falajiga olib keldi. Nogironlar aravachasiga oʻtirgach, jarohatdan keyin ogʻriqdan kulgi terapiyasi yordamida davolandi va „quvonch bilan davolanish“ haqida bir qator kitoblar yozdi. Keyinchalik, 2017-yilda „Tabassum qil, Ekvador!“ iborasi paydo boʻldi va uning saylovoldi kampaniyasi shioriga aylandi.

2007-yilda Moreno Ekvador vitse-prezidenti etib saylandi va 2013-yilning 24-mayigacha ikki muddat ishladi.

Vitse-prezident sifatida faoliyat yuritayotib, nogironlarga yordam berish uchun bir qancha xayriya fondlarini tuzdi. Faoliyati uchun Moreno Ekvador va mintaqadagi boshqa mamlakatlarning davlat mukofotlari bilan taqdirlangan. Janubiy Amerikadagi bir qator universitetlar unga faxriy professor unvonini berishgan. 2012-yilda nogironlarga yordam berishdagi faoliyati uchun Tinchlik uchun Nobel mukofotiga nomzod boʻlgan. 2013-yildan 2016-yilgacha Moreno BMT Bosh kotibining nogironlik va imkoniyati cheklanganlar boʻyicha maxsus vakili boʻlib ishlagan.

2017-yilgi saylovlarda Lenin Moreno prezident Rafael Correa boshchiligidagi hukmron PAIS Alyansi prezidentligiga nomzod sifatida koʻrsatildi. Gilermo Lasso bilan birgalikda 51% ovoz bilan gʻalaba qozonib, ikkinchi bosqichga chiqdi. Inauguratsiya 24-may kuni boʻlib oʻtdi.

Lenin Moreno WikiLeaks asoschisi Julian Assanjdan Ekvadorning Buyuk Britaniyadagi elchixonasidan boshpana berish huquqini „Assanj xalqaro konventsiya normalarini bir necha bor buzgani sababli“ bekor qildi. 2019-yil 11-aprelda Britaniya politsiyasi Ekvador elchisi taklifiga binoan Assanjni hibsga olish uchun elchixonaga kirdi.

2019-yil 8-oktyabrda Ekvadordagi ommaviy norozilik namoyishlari fonida mamlakat prezidenti Lenin Moreno poytaxt Kitoni tark etdi va hukumat Guayakilga evakuatsiya qilinishini eʼlon qildi.

„Ina Papers“ yoki „Sinohidro ishi“ bilan mashhur boʻlgan. Bu Lenin Moreno va uning oilasi ishtirokidagi „Ina Investment Corporation“ deb nomlangan ofshor kompaniyasi bilan bogʻliq boʻlgan 76 million dollar pora olish va pul yuvish bilan bogʻliq boʻlgan korrupsiya mojarosidan kelib chiqadi. Tergov maʼlumotlariga koʻra, kompaniyaga Morenoning akasi Edvin Moreno asos solgan, xorijiy kompaniyalar uchun soliq imtiyozlari bilan mashhur boʻlgan Belizda joylashgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Nicolás Maduro

Nicolás Maduro Moros (; 23-noyabr 1962) – Venesuela davlat va siyosat arbobi, 2013-yil 19-apreldan Venesuela Bolivar Respublikasining amaldagi prezidenti.

Biografiyasi 
Otasi va bobosi Pireney yarim orolidan kelgan yahudiylar edi. Venesuelada katoliklikni qabul qilgan, onasi esa Venesuela bilan chegaradosh Kolumbiyaning Kukuta shahridan. O'zining siyosiy faoliyatini avtobus haydovchisi bo'lib ishlaganda, 1970-1980-yillarda Karakas metrosi ishchilarining norasmiy kasaba uyushmasi a'zosi bo'lgan. Saksoninchi yillarda Avali litseyini va Karakasning gʻarbidagi davlat oʻrta maktabini tamomlagan. Beshinchi Respublika uchun Harakatning asoschilaridan biri hisoblangan (), Ugo Chavesning ozod qilinishida va 1998-yildagi prezidentlik kampaniyasida muhim rol o'ynagan.

Maduro keyinchalik Beshinchi Respublika Harakatidan 1998-yilda Venesuela Deputatlar palatasiga, 1999-yilda Konstitutsiyaviy Assambleyaga, 2000-2005-yillarda Milliy Assambleyaga Venesuela Federal okrugi vakili etib saylandi. Oliy ma’lumotga ega bo‘lmagan (hali ham yo‘q) bo‘lishiga qaramay, parlament spikeri etib saylangan. 2006-yilning birinchi yarmigacha o'z lavozimida qoldi.

2006-yilning sentabrida Venesuelaning yangi tayinlangan tashqi ishlar vaziri diplomatik immunitetga ega bo'lgan Nikolas Maduro FQB tomonidan Nyu-Yorkdagi Jon Kennedi xalqaro aeroportida uchta aviachiptani naqd pulda to'lagani uchun hibsga olingan edi. Bu voqea Qo'shma Shtatlar va Venesuela o'rtasida diplomatik mojaroga sabab bo'ldi.

2012-yil 1-mayda Hugo Chaves tomonidan imzolangan Venesuelaning yangi Mehnat kodeksini ishlab chiqqan komissiyani boshqargan.

2012-yil 8-dekabrda Chavez sog‘lig‘i yomonlashgan va o‘z vakolatlarini amalga oshirish imkoni bo‘lmagan taqdirda Maduro navbatdagi umumxalq saylovlarigacha prezident vazifasini bajarishini ma’lum qildi. Chavez, shuningdek, saylovchilar uning nomzodini qo‘llab-quvvatlashiga umid bildirdi. Maduro Chavezning o'limini e'lon qilar ekan, "tashqi dushmanlar" tomonidan zaharlanganini aytdi va muxolifatni "fashistlar" deb atadi. Chavez vafotidan so'ng, Venesuelada keyingi 30 kun ichida umumxalq prezidentlik saylovlari o'tkazilishi e'lon qilindi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar