MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Qora dengiz mintaqasi

Qora dengiz mintaqasi Sakarya tekisligining sharqidan Gruziya chegarasigacha cho'zilgan Qora dengiz nomi bilan atalgan Turkiyaning yetti geografik mintaqasidan biridir. Gruziya Sharqiy Anadolu mintaqasi, Markaziy Anadolu mintaqasi, Marmara mintaqasi va o'z nomini olgan dengiz bilan qo'shnidir. Turkiyadagi mintaqalar orasida kattaligi boʻyicha uchinchi oʻrinda, sharqdan gʻarbga kenglik va mahalliy vaqt farqi eng katta boʻlgan mintaqadir. Qoradengiz mintaqasining eng yirik va eng rivojlangan shaharlari 1,250,076  aholiga ega Samsun, undan keyin Trabzon va Ordu .

G'arbiy Qoradengiz; Markaziy va Sharqiy Qoradengiz mintaqasiga qaraganda tekisroq bo'lgani uchun bu yerda aholi tarqalib ketgan. O'rtada va ayniqsa sharqiy Qora dengiz mintaqasida aholi qo'pollik va baland balandlik tufayli jamoaviy ravishda tarqalib ketgan.

bo'limlari

G'arbiy Qora dengiz bo'limi 
G'arbiy Qora dengiz mintaqasi Qora dengiz mintaqasining uchta qismining eng g'arbiy qismidir. Qizılırmak deltasining g'arbiy chekkasidan boshlanib, Adapazari va Bilecikning sharqiy tomoniga cho'ziladi. Bo'lim odatda tog'li.

Oʻrmon mahsulotlari va oʻrmon xoʻjaligi muhim daromad manbalari hisoblanadi. Bolu va Düzce atrofida ko'plab arra fabrikalari mavjud. Zonguldak yaqinidagi kon qazish ishlari va Ereğli - Karabük yaqinidagi kon ishlari bilan Turkiya iqtisodiyotiga katta hissa qo'shmoqda. G'arbiy Qora dengizning eng muhim hissasi foydali qazilmalarni qazib olish va qayta ishlash sohasida. Mintaqaning muhim shaharlaridan biri bo'lgan Karabük asta-sekin rivojlanishda davom etmoqda.

Manba
Gulchin Santirjiog`lu

Kategori:Türkçe Vikipedi ve Vikiveride resmi olmayan maddeler
Gulchin Santirjiog'lu (1977 yil 25 iyul Izmir da tug`ilgan) - turk seriali va kino aktrisasi.

Hayoti va faoliyati 
Aktrisa 1977-yilda Izmirda tavallud topgan. Dokuz Eylul universiteti konservatoriyasining opera qo‘shiqchiligi bo‘limida tahsil olgan. Aktrisalik faoliyati bilan birga turli guruhlarda yakkaxon ijrochi, “Ruhi su” madaniyat va san’at jamg‘armasida musiqa o‘qituvchisi bo‘lib ishlagan. Uning ilk uzun metrajli filmi "Türev" 2005-yil "Antaliya Altın Portakal Film Festivali" da eng yaxshi film mukofotiga sazovor bo'lgan. Bu  filmda Sureyya roli bilan. U ÇASOD mukofotlarida "Umidli aktrisa" mukofotiga loyiq deb topildi. Klassikaga aylangan “ Elveda Rumeli ” serialidagi Xaticha roli butun mamlakatda tan olindi. 2007 yilda rejissyor Semih Kaplanog'luning " Yumurta, Süt, Bal " trilogiyasining birinchi filmida Nejat İşler, Saadet Ishil Aksoy va Ufuk Bayraktar bilan rol o'ynadi. Film turli milliy va xalqaro festivallarda mukofotlarga sazovor bo‘lgan. 2008-yilda u Kaan Keskin bilan bosh rollarni o'rtoqlashdi, "İki Çizgi" uchinchi badiiy filmi edi. 65-Venetsiya kinofestivali va 45-Antalya Altın Portakal Film Festivali, undan tashqari  30 dan ortiq milliy va xalqaro festivallarda ishtirok etgan. Keyinchalik u turli kino va teleseriallar loyihalarida ishtirok etgan. 2012-yilda “Badem” guruhining “Badem ve konuklari” albomida “Ala Gözlerini Sevdiğim Dilber” qo‘shig‘ini ijro etgan. 2013-yilda Rotterdamda boʻlib oʻtgan “Altın Lale” kinofestivalida hakamlar hayʼati aʼzosi bo`lgan aktrisa yaqinda “ Kara Ekmek va Oyunbozan ” serialida ishtirok etdi.

Filmografiyasi

Mukofotlari 

 Istiqbolli aktrisa (hosil)  / 
 13-ChAShOD "Eng yaxshi aktrisa" mukofoti 2006-yil

Manba

Havolalar 

 Gulchin Santircioğlu Cinema Turkda 2016 yil  5 Ekim 2016 tarihinde    da arxivlangan 
 Gulchin Santırcioğlu 2010-yil 30  30 Nisan 2010 tarihinde   IMDb da  
 Gulchin Santırcioğlu elektron iste'dodda 2017 yil  2 Şubat 2017 tarihinde    
Yashayotgan insonlar
1977-yilda tugʻilganlar
Turk serial aktrisalari
Izmirda tug`ilgan aktrisalar
Diren Polatoğullari

Diren Polatoğulları (1980-yil 12-fevral Istanbulda tugʻilgan) — turk aktyori.

Hayoti 
U 1980-yil 12-fevralda Istanbulda tavallud topgan. U asli Diyarbakirlik. Mujdat Gezen sanʼat markazini tamomlagan va 2009-yilda aktyorlik faoliyatini boshlagan.

Taʼlim 
Mujdat Gezen sanʼat markazida aktyorlik boʻyicha tahsil olgan. Kurtlar Vadisi Pusu, Saklı Hayatlar, Aşk ve Devrim, Bir Ses Böler Geceyi, Kurtuluş Son Durak, Üsküdar’a Giderken, Karadayı, Son, Eski Hikaye, Kaçak, Şevkat Yerimdar, Kırık Kalpler Bankası, Küçük Esnaf kabi ko‘plab loyihalarda ishtirok etgan.

Filmografiyasi

Manbalar 

1980-yilda tugʻilganlar
Turkiyalik erkak aktyorlar
Istanbulda tugʻilganlar
Gozde Kansu

Kategori:Türkçe Vikipedi ve Vikiveride resmi olmayan maddeler
Gözde Kansu (1980-yil 23-avgust, Izmir da tugilgan) - turk aktrisasi.

Faoliyati 
Aktrisalikni  baletdan boshladi. Keyinchalik u maktabdan qochib, maktabning teatr va musiqa bo'limiga joylashdi. U Istanbul shahar teatrlari jamoalari bilan ishlagan va keyinchalik ularning Antaliya gastrollariga taklif qilingan. U Izmir Dokuz Eylul universiteti teatr bo‘limi imtihonlarini topshirdi va talabalikka tavsiya etildi  2013-yilda taqdim etgan tanlov namoyishida kiygan kiyimi Huseyin Chelik tomonidan tanqid qilingan.  Shundan so'ng, Kansu boshlovchilikdan voz kechdi va uning o'rniga Murat Başog'lu yangi boshlovchi bo'ldi.

Filmografiyasi

Manba

Havolalar 

 IMDb'de  Gözde Kansu 
 SinemaTürk'te Gözde Kansu
 
1980-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Turkiyalik aktrisalar
Turk teatr aktrisalari
Dokuz Eylul Universiteti bitiruvchilari
Turk serial aktrisalari
Izmirda tug`ilgan aktrisalar
21-asr turk aktrisalari
Go`zde Kansu

Kategori:Türkçe Vikipedi ve Vikiveride resmi olmayan maddeler
Go`zde Kansu (1980-yil 23-avgust, Izmir da tugilgan) - turk aktrisasi.

Faoliyati 
Aktrisalikni  baletdan boshladi. Keyinchalik u maktabdan qochib, maktabning teatr va musiqa bo'limiga joylashdi. U Istanbul shahar teatrlari jamoalari bilan ishlagan va keyinchalik ularning Antaliya gastrollariga taklif qilindi. U Izmir Dokuz Eylul universiteti teatr bo‘limi imtihonlarini topshirdi va talabalikka tavsiya etildi  2013-yilda taqdim etgan tanlov namoyishida kiygan kiyimi Huseyin Chelik tomonidan tanqid qilindi.  Shundan so'ng, Kansu boshlovchilikdan voz kechdi va uning o'rniga Murat Başog'lu yangi boshlovchi bo'ldi.

Filmografiyasi

Manba

Havolalar 

 IMDb'de  Go`zde Kansu
 SinemaTürk'te Go`zde Kansu
 
1980-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Turkiyalik aktrisalar
Turk teatr aktrisalari
Dokuz Eylul Universiteti bitiruvchilari
Turk serial aktrisalari
Izmirda tug`ilgan aktrisalar
21-asr turk aktrisalari
Barish Kilich

Kategori:Türkçe Vikipedi ve Vikiveride resmi olmayan maddeler
Barish Kilich (1978-yil 21-fevralda, Malatya  da tug`ilgan) — turk aktyori.

Hayoti 
1978-yil 21-fevralda Malatiyaning Arguvan tumanida tavallud topdi. Istanbul universiteti Iqtisodiyot fakulteti bitiruvchisi.  U ilk aktyorlik tajribasini 2004-yilda Kanal D da namoyish etilgan “ Butun Cocuklarim” serialida Aybars obrazini oʻynab olgan. Keyinchalik u Adını Feriha Koydum nomli teleserialida debyut qildi va ancha mashhur bo'ldi. Barish Kilichning yagona kino tajribasi Sen Seviyorum Adamim filmi edi. U 2007 yilda Ayshegul Ozayga turmushga chiqdi. Uning Batu va Emir ismli ikki farzandi bor. Hozirda “ Kızılcık Şerbeti ” serialida “O‘mer Unal” obrazini ijro etmoqda.

Filmografiyasi

Manba 
https://tr.wikipedia.org/wiki/Kızılcık_Şerbeti

https://en.wikipedia.org/wiki/Adını_Feriha_Koydum
1978-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Turk film aktyorlari
Turk serial aktyorlari
1978-yilda tug`ilganlar
Arguvanda tug`ilganlar
Istanbul universiteti bitiruvchilari
Evrim Alasya

Kategori:Türkçe Vikipedi ve Vikiveride resmi olmayan maddeler
Evrim Alasya (1979-yil 2-avgust, Izmir da tug`ilgan)  - turk aktrisasi.

Dokuz Eylül universiteti teatr fakultetini bitiruvchisidir.. 1999-yilda “ Pinar” bolalar teatrida aktrisalik faoliyatini boshlagan. Bir qancha turli loyihalarda ishtirok etgan aktrisa  " Muhtasham yuz yil " seriali bilan mashhurlikka erishdi..

Rol ijro etgan filmlari 

 Lokomapüf
 Androcles ve Aslan
 Mutluluk Dağıtan Eskici
 Mavi Pullu Balık
 Yel Değirmeni
 Fırtına
 Ben Bir Kurbağayım
 Küçük Kız ve Yıldız
 Ayrılık
 Deli Dumrul
 Atinalı Timon
 7 Şekspir Müzikali
 Don Juan'ın Gecesi
 İki Bekar

Filmografiyasi

Manba 
https://tr.wikipedia.org/wiki/Ihlamurlar_Altında

Havolalar 

 IMDb'de  Evrim Alasya 
 SinemaTürk'te Evrim Alasya
 
 
1979-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Turkiyalik aktrisalar
Turk teatr aktrisalari
Izmirda tug`ilgan aktrisalar
Turk serial aktrisalari
Sila Turko`g`lu

Kategori:Türkçe Vikipedi ve Vikiveride resmi olmayan maddeler
Sıla Turkog'lu (1999-yil 18-aprelda , Izmir Turkiya da tug`ilgan),  turk aktrisasi .

Faoliyati 
U 2018-yilda “ Ağlama Anne ” serialida rol o‘ynay boshlagan. 2019-yilda u Yemin serialida Suna obrazini gavdalantirdi va 2020-yil 7-sentabrda Kanal 7 da efirga uzatilgan Emanet serialidagi Seher obrazini ijro etdi.  Ammo Sila Emanet serialini 2022-yil 4-iyulda efirga uzatilgan 416-qismida serialni tark etdi.

Filmografiyasi

Manba

Havolalar 

 
 
 
1999-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Turk serial aktrisalari
Turk film aktrisalari
Izmirda tug`ilgan aktrisalar
Sibel Tashchiog`lu

Kategori:Türkçe Vikipedi ve Vikiveride resmi olmayan maddeler
Sibel Tashchiog'lu (1976 yil 28-iyulda, Bursa da tavallud topgan) - turk teatr, kino va teleserial aktrisasi va ovoz ustasi .

Faoliyat davri 
1995-yilda Bursa davlat teatrida bolalar uchun "Tilsim" spektaklida rol ijro etdi. 1997-yilda Istanbul universiteti Davlat konservatoriyasining teatr bo‘limi g‘olibi bo‘ldi. 2000 va 2003 yillar oralig'ida u Theatre Fora'da " Yan Etkili Konuşmalar, Tekrar Çal Sam, Apaçık spektakllarida o'ynadi. 2007 yilda Kenter teatrida " Anna Karenina " spektaklida ishtirok etdi. 1998-yildan buyon oʻzining “Rus gelini ” nomli ilk badiiy filmi hamda “Kırık Ayna, Mühürlü Güller, Yadigar, Ekmek Teknesi, Gözyaşı Çetesi, Gönül Salıncağı, Serçe va Pulsar  seriallarida rol ijro etdi. U shuningdek, animatsion filmlarda ovoz ustasi bo`lib faoliyat yuritadi. Taşchioğlu, Medcezir teleserialida Nevin obrazini gavdalantirdi.  Tashchiog'lu Murat Kolchak Ko`stendil bilan turmush qurgan.

Filmografiyasi

Diziler

Filmlar va ovoz bergan filmlari

Reklama filmlar 

 Is Bank 
 Eti Form 
 Bellona 
 Anadolu Sigorta

Manba

Havolalar 

 https://tr.wikipedia.org/wiki/İstanbul_Üniversitesi_Devlet_Konservatuvarı
 https://tr.wikipedia.org/wiki/Bursa_Devlet_Tiyatrosu
 https://tr.wikipedia.org/wiki/Tiyatro_Fora
 https://en.wikipedia.org/wiki/Kenter_Theatre
Yashayotgan insonlar
1976-yilda tugʻilganlar
Turkiyalik aktrisalar
Bursada tug`ilganlar
Turk teatr aktrisalari
Turk film aktrisalari
Turk ayol ovoz ustalari
Turk serial aktrisalari
Settar Tanrıo'g'en

Settar Tanrıo`g`en (1960-yil 22-oktyabr, Denizli  Turkiya da tug`ilgan— turk kino va serial aktyori.

Boshlang`ich va o`rta maktabni Turkiyaning Denizli shahrida tamomlagan. Hacettepe universiteti Adabiyot fakulteti arxeologiya va san'at tarixi bo'limini bitirgan.

Rol ijro etgan teatr namoyishlari 

 Dünyada Karşılaşmış Gibi (2019) 
 Bir Kış Öyküsü
 Yedi Kocalı Hürmüz
 Üç Kurşunluk Opera
 Bir Demet Tiyatro

Filmografiyasi 
 Çocuk (Yakında)
 Bomboş (Yakında)
 Kızılcık Şerbeti (2022-) - Abdullah Ünal
 Âşıklar Bayramı (2022) - Heves Ali
 Doğduğun Ev Kaderindir (2020-2021)
 Bir Başkadır (2020) - Ali Sadi Hoca
 Kuzgun (2019) - Derviş Cevheri
 Saklı (2015) - Ali
 Baba Candır (2015-2017) - Salih
 Hayalet Dayı (2015) - Hayalet Dayı
 Urfalıyım Ezelden (2014) - Mehmet Bozoğlu
 Nergis Hanım (2014) - Ekrem
 Yağmur: Kıyamet Çiçeği - (2014) Erkan
 İki Kafadar - Chinese Connection (2013)
 Sultan - (2012)
 Babam Sağolsun - (2011) - Ali
 Çınar Ağacı - (2010)
 Çoğunluk - (2010)
 Ayrılık - (2010)
 Gölgeler ve Suretler - (2010) - Cevdet
 Vavien - (2009) - Cemal
 Gece Gündüz - (2008-2009) - Kemal
 Kolay Gelsin (2008) - Settar
 Nokta (2008)
 Ayda (2007) - Macit
 Kutsal Damacana (2007) - Üfürükçü hoca
 Hayatımın Kadınısın (2006) - Sadi
 Karınca Yuvası (2006-2007) - Şeref
 Polis (2006) - Hayri
 Kader (2006) - Bekir'in babası
 2 Süper Film Birden (2005) - Hakan
 Takva (2005) - Ali Bey
 Ödünç Hayat (2005) - Nusret
 Yazı Tura (2003) - Zeyyat
 Hadi Uç Bakalım (2003) - Balamir
 Alacakaranlık (2003) - Feyzo
 İki Oda Bir Sinan (2002) - Ali Cengiz
 Hizma (2002) - Cabbar Ağa
 Güneş Yanıkları (2000) - Akif
 Şarkıcı (2000)
 İkinci Bahar (1998-2000) - Vakkas Resuloğlu
 Yara (1998)
 Bir Demet Tiyatro (1997) - Saldıray
 Çiçek Taksi (1996) - Cabbar
 Eşkıya (1996) - Kız Naci
 Bir Aşk Uğruna (1994) - Musa
 Aziz Ahmet (1994) - Travesti kuaför

Mukofotlar 

 22. Anqara xalqaro kino festivali Ikkinchi plandagi eng yaxshi aktyor ( Soyalar va yuzlar va koʻpchilik )
 42. Kino Yozuvchilar uyushmasi mukofotlari Ikkinchi plandagi eng yaxshi erkak roli ( Vavien )
 43. Kino Yozuvchilar uyushmasi mukofotlari Eng yaxshi yordamchi erkak roli ( koʻpchilik )
 21. Oltin ko'za kinofestivali Hakamlar hay'atining maxsus mukofoti ( Yomg'ir-qiyomat guli )

Manba

Havolalar 

 Sabah gazetasining 2004 yil 11 apreldagi intervyusi. 2004 26 Ağustos 2004 tarihinde     
 CinemaTurk sahifasi [ o'lik/buzilgan havola ]
 IMDb sahifasi 15 Ocak 2010 tarihinde    -da  

Yashayotgan insonlar
1960-yilda tugʻilganlar
Turk serial aktyorlari
Turk teatr aktyorlari
Denizlida tug`ilganlar
Gulzora Ortiqova

Gulzora Ortiqova — sovet davlat va iqtisodiyot arbobi. SSSR Oliy Kengashining I chaqiriq deputati (1938 — 1946).

Tarjimayi holi 
Qoraqalpog'istonda tugʻilgan. 1938-yildan KPSS aʼzosi.

1918-yildan boshlab iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol. 1918—1946-yillarda oʻz xoʻjaligida dehqon ayol, kolxozchi. Qoraqalpogʻiston ASSR Qoraoʻzak tumanida kolxoz raisasi. Mehnatkash deputatlar Qoraoʻzak tumani sovetining rahbari.

Siyosiy faoliyati 
1937-yil 12-dekabr sanasida boʻlib oʻtgan saylovlar natijasida Oʻzbekiston SSRdan Ittifoq kengashiga I chaqiriq SSSR Oliy Soveti deputati etib saylangan.

Yana qarang 
 SSSR Oliy Kengashining I chaqiriq deputatlari roʻyxati

Manbalar 

Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Deputatlar
Poshsha Mahmudova

Poshsha Mahmudova — sovet davlat va iqtisodiyot arbobi.

Tarjimayi holi 
Hozirgi Gurlan tumani hududida tugʻilgan. KPSS aʼzosi.

1933-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol. 1933—1951-yillarda Gurlan tumanida joylashgan V. I. Lenin nomidagi kolxozning yetakchi arboblaridan biri. Xorazm viloyati Gurlan tumani ijroiya qo‘mitasining raisasi. Viloyat ijroiya qo‘mitasi raisasi, SSSR Prezidiumi raisining o‘rinbosari kabi lavozimlarda faoliyat yuritgan. Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumi raisi vazifasini bajaruvchi sifatida xizmat qilgan.

SSSR Oliy Sovetining I va II chaqiriq deputati.

Manbalar 

Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Deputatlar
Xorazm viloyatida tugʻilganlar
Xorazm viloyat ijroiya qoʻmitasi raislari
Oʻzbekiston SSR tuman ijroiya qoʻmitalari raislari
Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumi Raisining oʻrinbosarlari
Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumi raislari
Ağaca, Çerkeş

Agaja — Chanqiri viloyatining Cherkes tumaniga qarashli qishloq.

Tarixi 
Qishloqning eski nomi 1896-yilda Ogʻakoʻy deb atalgan. U qisman Axasan suv ombori ostida qolgan. Ilgari Yoncalı qishlog'ining Aga mahallasi bo'lgan bo'lsa, 1947-yil 6-martda Agaca nomi bilan qishloq maqomini oldi.

Geografiyasi 
Cherkes tumani markazidan 12km uzoqlikda joylashgan. Qishloq Cherkeşning janubi-g'arbiy qismida joylashgan.U Cherkeş viloyatining №3 yo'lida joylashgan.

Aholisi

Manbalar 

 

Turkiya aholi punktlari
Akbaş (Çerkeş)

Oqbosh — Chanqiri viloyatining Cherkes tumaniga qarashli bo'lgan qishloq.

Tarixi 
Qishloq hozirgi nomini 1896-yildagi "salnoma"da olgan.

Geografiyasi 
Qishloq Cherkes tumani markazidan 11 km uzoqlikda. Qishloq Cherkeşning shimoli-g'arbiy qismida joylashgan.

Aholisi

Manbalar 

Turkiya aholi punktlari
Mavlon Turgʻunov

Mavlon Turgʻunov — sovet davlat va iqtisodiyot arbobi.

Tarjimai holi 
1905-yilda Toshkent shahrida tug‘ilgan. 1922-yildan boshlab KPSS aʼzosi.

1921-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol.

1921—1965-yillarda Oʻzbekiston SSRda fermer, komsomol va partiya xodimi. Oʻzbekiston Kompartiyasi Fargʻona va Andijon viloyat komitetlarining kotibi. Partiyaning Buxoro viloyat komitetining birinchi kotibi. Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti Partiya nazorati komissiyasi raisining oʻrinbosari. Oʻzbekiston kommunistik partiyasi Toshkent viloyat komiteti kotibi, Toshkent viloyati ijroiya qoʻmitasi raisi, Margʻilon shahar komitetining birinchi kotibi kabi lavozimlarda faoliyat yuritgan. O‘zbekiston SSR Vazirlar Soveti apparatida xizmat qilgan.

Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti I, II va III chaqiriqlari deputati. 1967-yilning 26-iyun sanasida Toshkent shahrida vafot etgan.

Manbalar 

Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Toshkentda vafot etganlar
1967-yilda vafot etganlar
26-iyunda vafot etganlar
Toshkentda tugʻilganlar
1905-yilda tugʻilganlar
Kosmik yurish

Kosmik yurish - bu fazogirning kosmik kema tashqarisida kosmosdagi ishi yoki yurishidir. Rossiyada, AQShda, Evropada qo'llaniladigan "kema tashqarisidagi faoliyat" atamasi (VKD,) kengroq bo'lib Oy, boshqa sayyora yoki  boshqa fazoviy jismlar yuzasida kemadan tashqariga chiqish tushunchasini ham o'z ichiga oladi.

Tarixiy jihatdan, AQSh va SSSRdagi birinchi kosmik kemalarning dizayn xususiyatlaridagi farq tufayli kosmik yurishlarning boshlanish vaqti har xil tarzda belgilanadi. Sovet kosmik kemasi boshidanoq alohida qulflanadigan bo'linmaga ega edi, shuning uchun kosmonavt qulfni tushirib, vakuumda bo'lgan vaqt kosmik yurishning boshlanishi hisoblanadi va uning tugashi lyuk yopilgan payt hisoblanadi. Amerikaning dastlabki kemalarida havo qulfi yo'q edi va koinotda yurish paytida butun kemaning bosimi tushirildi. Bunday sharoitda, kosmonavtning boshi kosmik kemadan tashqariga chiqib ketgan vaqt, hatto uning tanasi hali ham kupe ichida bo'lgan bo'lsa ham, kosmik yurishning boshlanishi sifatida qabul qilindi (). 

Kosmik yurishlar turli yo'llar bilan amalga oshirilishi mumkin. Birinchi holda, astronavt kosmik kemaga maxsus xavfsizlik chizig'i bilan ulanadi, ba'zida kislorod yetkazib berish shlangi bilan birlashtiriladi (bu holda u "kindik" deb ataladi), bunda kemaga qaytish uchun fazogirning mushaklari harakatlari yetarli. Yana bir variant - kosmosda to'liq avtonom parvoz. Bunday holda, maxsus texnik tizim yordamida kosmik kemaga qaytish imkoniyatini ta'minlash kerak (Tashrif buyuring: Fazogirni harakatlantirish va manyovr qilishi uchun o'rnatish).

Stansiya yuzasida harakatlanish unga o'rnatilgan karabinlarning tutqichlari orasidagi burilish bilan sodir bo'ladi. Fazogir bilan taxminan 8 m uzunlikdagi va 4 tonnagacha massani ushlab turishga qodir bo'lgan xavfsizlik yo'laklari bog'langan  .

Xavf 
Kosmik yurishlar turli sabablarga ko'ra xavflidir. Birinchisi, kosmik qoldiqlar bilan to'qnashuv ehtimoli. Yerdan 300 km balandlikda (boshqaruvchi kosmik kemalarning odatiy parvoz balandligi) orbital tezlik taxminan 7,7 km / s ni tashkil qiladi. Bu o'q tezligidan 10 barobar ko'p degani, shuning uchun kichik bo'yoq zarrasi yoki qum donasining kinetik energiyasi ham massasi 100 barobar katta bo'lgan o'qning bir xil energiyasiga teng bo`ladi. Har bir kosmik parvoz sabab kosmik chiqindilar ko'proq paydo bo'ladi, bu esa bu tug`ilajak xavfni yanada oshiradi.

Statistika va yutuqlar

Va shuningdek 

 Kosmik yurishlar ro'yxati
 kosmik poyga

Eslatmalar

Adabiyotlar 

 Kosmonavtika yangiliklari V.16 No 1 (276) 2007 yil
 Borisenko I. G. Ochiq kosmosda. Moskva, "Mashinostroenie" nashriyoti, 1984 yil, 176 bet, tiraji 40 000 nusxa.

Havolalar 

 NASA OAJ hujjati "Climbing Olympus: EVA Timeline" ( (pdf) )
 1974 yil Skyleb stantsiyasidan kosmik yurishlarni tayyorlash to'g'risidagi hisobot ( yil (pdf) )
 1986 yil kosmik kemasi uchun EVA modulini ishlab chiqish tahlili ( (pdf) )
 1993 yilda yaratilgan NASA kosmosga chiqish asboblarining tavsifi ( (pdf) )
 AVTOMOBIL FAOLIYATI (batafsil texnik tavsif) // NASA )
Akbulut (Çerkeş)

Oqbulut — Turkiyaning Chanqiri viloyati Cherkes tumaniga qarashli bo'lgan qishloq.

Manbalar 

Turkiya aholi punktlari
Akhasan (Çerkeş)

Akhasan — Turkiyaning Chanqiri viloyati Cherkes tumaniga qarashli bo'lgan qishloq.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Zikriyo Gʻaniyev

Zikriyo Gʻaniyev — sovet davlat va iqtisodiyot arbobi.

Tarjimayi holi 
1913-yilda Samarqand shahrida tug‘ilgan. 1946-yildan KPSS aʼzosi.

1933—1983-yillar oraligʻida Oʻzbekiston SSRda sugʻorish ishlari tashkilotchisi, Katta Fargʻona, Qoʻrgʻontepa va Katta Andijon kanallari qurilishida qatnashgan. Bir qator tumanlar suv xoʻjaligi boshqarmalari boshligʻi sifatida xizmat qilgan.

Fargʻona viloyati suv xoʻjaligi boshqarmasi boshligʻi, viloyat ijroiya qoʻmitasi raisi. Fargʻona viloyati kolxoz qurilishi boshligʻi. O‘zbekiston SSR Oliy Soveti VI chaqiriq deputati etib saylangan. 1983-yilda Farg‘onada vafot etgan.

Manbalar 

Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
1983-yilda vafot etganlar
19-sentabrda vafot etganlar
1913-yilda tugʻilganlar
Anime va manga

Anime va manga — Yaponiya sanoati tomonidan ishlab chiqarilgan ommaviy axborot vositalarining shakllari. Anime va manga sanoati Yaponiyaning eng muhim madaniy eksportlaridan biri sifatida tan olinadi. Anime — bu oʻziga xos animatsiya uslubiga ega yapon multfilmi. Anime hikoyalari xayoliy yoki real hayotni oʻz ichiga olishi mumkin. Ular yorqin grafikalar va xarakter ifodalari kabi elementlar bilan mashhur. Bundan farqli oʻlaroq, manga qogʻoz rasmlari boʻlib, unda komikslar uslubidagi chizmalar mavjud. Odatda, animelar manganing moslashuvidir, lekin aksincha emas.

Tarixi 
1990-yillarning oxirigacha Yaponiya kontent sanoatining asosiy eksporti videooʻyinlar boʻlgan. Biroq, 2000-yildan boshlab, Taʼlim, Madaniyat, Sport, Fan va Texnologiyalar vazirligi anime va mangani „anʼanaviy“ yapon madaniyatining bir qismi sifatida tan olgan va hukumat 2004-yil iyun oyida oʻzining „Cool Japan“ strategiyasining bir qismi sifatida ularni targʻib qila boshlagan. Anime va manga sanoatining qiymati 2008-yil holatiga koʻra 5 milliard AQSh dollariga baholangan.

1990-yillarning oʻrtalariga qadar Anime va manga Amerika Qoʻshma Shtatlarida unchalik ham sotilmagan. Amerika Qoʻshma Shtatlarida janrning tez suratlarda oʻsib borishi baʼzi sharhlovchilarni uni Yaponiya eksporti emas, balki Amerika importi deb hisoblashlariga olib kelgan.

Sanoatning oʻsishi 
„Precedence Research“ bozor tushunchalarini oʻrganish boʻyicha tadqiqot kompaniyasi 2028-yilga kelib anime bozorining foydasi 24,5 milliard dollardan 47,14 milliard dollargacha oʻsishini rejalashtirmoqda.

Boshqa tillarda 
Xitoyda, dongman (xitoycha: 动漫) donghua va manhuaning bir shakli boʻlib, anime va komikslar uchun soyabon atama sifatida ishlatiladi.

Yana qarang 
 Anime va manga lugʻati
 Anime
 Manga
 Cool Japan
 J-pop
 Manhva (Koreya)
 Manhua (Xitoy)
 Anime va manga fandomi

Manbalar 

Anime va manga