MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Vadoz qatlami

Vadoz qatlami (aeratsiya qatlami) — yer qobigʻining Yer yuzasi va freatik qatlami oʻrtasidagi qismi boʻlib, unda suv tuproqning havo bilan toʻyingan boʻshliqlari tufayli atmosfera bosimida boʻladi.

Speleologiyada gʻor oʻtishlari ajralib turadi. Ular vadoz qatlamida (koʻp hollarda, tuproq erib ketishi bois tik koʻrinishda (vertikal) hosil boʻladigan quduqlar, shaxtalar, yuksak meandralar) va freatik qatlamda bosim ostida oqadigan suv shiftlarda oʻziga xos gumbazlarni hosil qiladi.

Manbalar
Kovaksin

BBV152 (savdo nomi Covaxin, Kovaksin) Bharat Biotech kompaniyasi tomonidan Hindiston Tibbiy Tadqiqotlar Kengashi bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan COVID-19 ga qarshi inaktivatsiyalangan virus vaksinasi.

3-bosqich klinik sinovlari 
2020-yil noyabr oyida Kovaksin III bosqich sinovlarini oʻtkazishga ruxsat oldi. Sinov 18 yosh va undan katta yoshdagi koʻngillilar orasidagi randomizatsiyalangan qoʻshaloq koʻr platsebo-nazorat ostidagi sinovni oʻz ichiga oladi. III bosqich sinovlarida butun Hindistondan jami 26 000 ga yaqin koʻngillilar ishtirok etadi. III bosqich sinovlari mamlakatning bir nechta shtatlaridan, jumladan, Dehli, Karnataka va Gʻarbiy Bengaldan tashkil topgan jami 22 ta markazlarni qamrab oladi, yaqin orada ularga yana koʻplab boshqa shtatlar qoʻshilishi kutilmoqda.

Favqulodda foydalanishni tasdiqlash 
Bharat Biotech kompaniyasi vaksinadan favqulodda holatlarda (EUA) foydalanishga ruxsat olish uchun iltimos bilan Hindiston Hukumatining Hindiston bosh dori vositalari nazoratchisiga (DCGI) murojaat qildi. Bu Serum Institute of India va Pfizerdan keyingi vaksinani favqulodda holatlarda qoʻllashga ruxsat olish uchun ariza bergan uchinchi firma edi.

2021-yil 3-yanvarda vaksina Hindistonda favqulodda foydalanish uchun tasdiqlangan.

Manbalar 

Hind KOVID vaksinalari-19
Tasdiqlanmagan samarali dorilar
Glyuoniy

Glyuoniy (Gluonium (gluonball, glueball)bir xil tusdagi glyuonlardan hosil boʻlgan va „glyuon qopchasi“da birlashtirilgan bir xil tusdagi faraziy kompozitsion zarra. Hozircha, tajriva usulida ham topilmagan. Gluoniy zarralari 1 dan 2 GeV gacha boʻlgan vaznga ega boʻlishi kutilmoqda.

2014-yili Stanislaus Yanowski va Franchesko Giakosa kengaytirilgan chiziqli sigma modeli doirasida f0(1370), f0(1500) va f0(1710) rezonanslarini oʻrganib chiqar ekanlar f0(1710) glyuoniy uchun nomzod boʻlishi mumkin? degan taxminni bildirdilar. 2015-yili Anton Rebhan va Frederik Brunner yemirilish f0(1710) ular qoʻllagan Witten-Sakai-Sugimoto modeliga mos kelishini maʼlum qilishdi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 V. I. Zaxarov. Glyubol // Fizicheskaya ensiklopediya : [v 5 t.] / Gl. red. A. M. Proxorov. — M.: Sovetskaya ensiklopediya, 1988. — T. 1: Aaronova — Boma effekt — Dlinnie linii. — S. 499. — 707 s. — 100 000 ekz.
Ambleville

Ambleville Fransiyaning Ile-de-France mintaqasidgi Val-d’Oise departamentida joylashgan munisipalitetdir. Aholisi — 387 kishi (2019). Munitsipalitet Parijdan taxminan 60 km shimoli-gʻarbda, Serjy’dan 30 km shimoli-gʻarbda joylashgan

Demografiyasi

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti  

Fransiya shaharlari
U (psixologiya)

U, baʼzida Id ( ,,  — bu) — psixoanaliz boʻyicha Freyd tomonidan tasvirlangan tuzilmalardan biri hisoblanadi. Bu psixikaning ongsiz qismi, instinktiv harakatlarning toʻplamini anglatadi.

Id lotin soʻzi inglizcha It ning oʻxshash sifatidan kiritilgan boʻlib, Freydning tarjimonlari uning nemischa „das Es“ ni tarjima qilishda qoʻllagan. Shu tarzda, rus psixoanalitik „Bu“ atamasi faqatgina lotin va nemis tillaridan tarjima yoki lingvistik moslashuvning bir turi boʻladi.

Atamaning tarixi 
Freyd „U“ning psixoanalitik atamasini () nemis shifokori Georg Groddekadan olgan boʻlib, inson aqliy apparatining tashkillashtirilmagan qismlarini ajratish va belgilash uchun ega boʻlgan. Groddekaning ingliz tilidagi tarjimonlari odatda „the IT“ ni afzal bilishgan, keyinchalik esa lotin ID va rus „ONO“ rivojlangan.

Freydning fikriga koʻra, inson — bu yopiq energiya tizimidir; har bir inson doimiy energiya miqdoriga ega. Behush va irratsional holatda, „U“ zavq tamoyiliga boʻysunadi, yaʼni norozilikni kamaytirish „U“ga oʻtuvchi jarayonlarni yaratadi. Mazkur soʻzning keng maʼnosida, id asosiy fiziologik ehtiyojlarni qondirishni idrok etish va xotiralar natijasida hosil boʻlgan barcha istaklarni oʻz ichiga olish kabi harakatlarni jamlaydi. „Psixoanalizning qisqacha mazmuni“ asarida Freyd quyidagini qayd etad:Ruhiy viloyatlarning eng qadimiy (misollar) biz uni soha deb ataymiz; uning mazmuni biz meros qilib olgan narsalar, tugʻilishdan beri mavjud va Konstitutsiyamizga toʻliq asoslangan. Va bu, birinchi navbatda, tanadagi kelib chiqishi va biz uchun nomaʼlum shakllarda namoyon boʻlgan istaklar.

Freyd oʻz asarlarida — bizning shaxsiyatimizning qorongʻu, erishib boʻlmaydigan qismi bu U — ekanligini taʼkidlaydi. Odamlar „U“ga analoglar orqali yaqinlashadilar: ular uni betartiblik, hayajonlarning qaynayotgan qozon deb atashadi. Freydning „U“ haqidagi boshqa muhim taxminlaridan biri shundaki, u birlamchi aqliy jarayon asosida ishlaydi, erkin harakatlanuvchi energiyani oʻz ichiga oladi va zavq tamoyiliga muvofiq faoliyat yuritadi. Bu kabi taxminlarni aqliy energiya haqidagi gʻoyalar, iqtisodiy yondashuv bilan bogʻliq barcha qarama-qarshiliklarga boʻysundiradi.

Yana qarang 

 Psixoanaliz
 Men-ustiga
 Ego

Manbalar
Turka

Turka (shuningdek jezva: ,  -choʻmich shaklidagi idish boʻlib, turkcha (sharqona) kofe damlash uchun moʻljallangan. Anʼanaviy turka misdan quyilib tayyorlanadi.

Dunyoning koʻplab mamlakatlarida, shu jumladan Amerika Qoʻshma Shtatlarida turka Ibrik (, qadimgi. forscha. āpraiča: āp — suv va raiča — quyish) deb ataladi.

Turkada qaynatilgan qahva boy taʼmga va erimaydigan zarrachalarga (quyqa) ega boʻladi. Ichimlik qovurilgan qahva donalaridan tayyorlanganiga qaramay, deyarli barcha moddalarni oʻzida saqlab qoladi.

Turkada qaynatilgan qahva — qahva tayyorlashning eng qadimgi usullaridan biridir. Shuning uchun ham sharqona qahvaning retseptlari juda koʻp: ular qoʻshimcha ingredientlardan foydalanish, tayyorlash texnologiyasi va ichimlikni dasturxonga tortishda farq qilishi mumkin. Eriydigan qahva turkada tayyorlash uchun moʻljallanmagan.

Srjep 

Armanch turka srjep (yoki serchep) () deb ataladi. Srjep — tumshugʻi bukilgan va uzun tutqichli konussimon idish.

Srjepni tayyorlash uchun u birinchi navbatda teskari siqib chiqariladi — ogʻzining toraygan qismiga emas, balki keng tomoni bilan. Aylanayotgan mis yoki kupronikel qorishmasi qolipga yaxshi bosim bilan bosiladi, shundan soʻng konus teskari buriladi, u erda hosil boʻlgan pastki qismi tor qismdan kesiladi va alohida tayyorlangan pastki qismga yelimlanadi. Mis yoki kupronikel qutisi qoliplangandan soʻng, unga chekanka qilinadi. Bu faqat qoʻlda amalga oshiriladi.

Chekankadan soʻng, keyin olovda toblanadi. Chekanning zarbalari qahva qaynatgichda oʻziga xos qolipni hosil qiladi. Bu oʻz navbatida idish ichidagi bosimni nazorat qiladi, tasodifiy zarbalardan sochilib ketmasligini taʼminlaydi. Qolip turkani 500-600 ° da qizdirib olib tashlanadi va tez sovutiladi. Inson tanasini zaharli mis birikmalari bilan aloqa qilishini oldini olish uchun mis yoki kupronikelli srjepni ichki qismidan qalaylash kerak.

Anʼanaga koʻra, srjep milliy bezaklar bilan qoplanadi.

Galereya

Yana qarang 

 Jebena
 Dallah
 Qahva idishi

Manbalar

Adabiyotlar 

 Krivich M., Olgin O. Kofevarka po-erevanski // Ximiya i jizn : nauchno-populyarniy jurnal Akademii nauk SSSR. — 1982. — № 4. — S. 88—92. Arxivirovano 9 maya 2017 goda.

Pages with unreviewed translations
File pichogʻi

Fileynik nomi bilan mashhur boʻlgan file pichoq, baliq, goʻsht yoki parranda goʻshti filesini tayyorlashga moʻljallangan oshxona yoki baliq pichogʻi hisoblanadi.

Tavsifi 
File pichoq uzun, tor va egiluvchan boʻlib, bu pichoqqa bir harakat bilan goʻsht, baliq yoki parranda goʻshtidan ingichka va tekis file boʻlaklarini ajratish imkonini beradi. Pichoqning uzunligi 10 dan 34 santimetrgacha boʻlishi mumkin. 10, 15, 19 va 23 santimetrli pichoqlar oʻlchami standart, uzunligi 19 santimetr boʻlgan pichoqlar esa universal hisoblanadi, bu esa har qanday oʻlchamdagi masalliqlarni kesish imkonini beradi.

File pichoqning tigʻlari zanglamaydigan poʻlatning turli navlaridan, tutqichi esa yogʻoch, rezina va plastikdan tayyorlanadi. Tutqichlarda koʻpincha koʻrsatkich barmoq uchun tirgak yostigʻi mavjud boʻlib, ular tigʻ bilan birlashgan joyda joylashgan.

File pichoqlari mahkamlangan tigʻ hamda buklama sifatida ham mavjud. File pichogʻining elektr asbob koʻrinishidagi versiyalari mavjud.

Qoʻllanilishi 
Ushbu pichoqlar baliq, goʻsht yoki parranda goʻshtini file qilishda qoʻllaniladi. File pichoqlari yordamida file suyak va teridan ajratiladi. Har xil oʻlchamdagi goʻsht, baliq va parranda goʻshtini kesish uchun turli uzunlikdagi file pichoqlaridan foydalaniladi, baliqni qayta ishlash uchun esa pichoq uzunligi kesilayotgan tana goʻshti kengligidan bir yarim-ikki baravar uzunroq boʻlgan pichoqdan foydalanish tavsiya etiladi. File pichoqlari sushini tayyorlashda ham qoʻllanilishi mumkin.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Alekseev N. S. Tovari metallicheskie, stroitelnie i drevesnie. — Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1954. — 392 s.
Kartoshka dofin

Kartoshka dofin () — fransuz oshxonasi retsepti, kartoshka pyuresini qaynoq suvga qorilgan xamirga aralashtirib tayyorlangan, soʻngra 170° dan 180 °C gacha boʻlgan haroratda frityurda qovurilgan kroket yoki knele kabi qarsildoq kartoshka sharchalari.

Kartoshka dofin, odatda, qizil goʻsht yoki tovuq bilan birga tortiladi. Uni, koʻpincha, restoranlardan topish mumkin, ammo Fransiyada kartoshka sharchalarini koʻpchilik supermarketlardan ham olish mumkin. Yogʻ ishlatmaslik uchun xonaki variantini pechda pishirish mumkin, ammo bu usul haqiqiy hisoblanmaydi.

Etimologiyasi 
Bu taom dofin nomi sharafiga atalgan, bu unvon dofinning xotini yoki fransuz taxti vorisi uchun berilgan.

„Pommes dauphine“ nomi 1891-yilga borib taqaladi va kamida 1864-yilda paydo boʻlgan „pommes de terre à la dauphine“ nomining hosilasidir. 1865-yil 10 martda La Salle à manger kulinariya jurnali „ingliz tilida qoʻy egari (patoes a la dauphine)“ ni oʻz ichiga olgan menyuni taklif qiladi. Retsept oshpaz Urben Dyubuaning 1871-yilda nashr etilgan uchinchi asari „Ecole des cuisinières, méthodes élémentaires, économiques“ da keltirilgan.

Oʻxshash garnirlar bilan taqqoslash 
Kartoshka dofin oʻrniga ishlatilishi mumkin boʻlgan shunga oʻxshash kartoshka garnirlar orasida pommes noisette, dyushes kartoshkasi, kroketlar va pommes soufflés mavjud. Biroq, kartoshka dofinning oʻziga xosligi shundaki, yegulik qaynoq suvga qorilgan xamirdan tayyorlanadi, bu esa uning zichligini kamaytiradi. Pommes Noisette xuddi shunday yumaloq shaklga ega, lekin faqat kartoshkadan tayyorlanadi va ancha-muncha kichikroqdir.

Manbalar

Manbalar 

Картофель дофин
Холостяцкие рецепты Бездария Донцова. – СПб.: Издательство «Продолжение жизни», 2005. – 256 с.

Oziq-ovqat
P-elementlar

p — elementlar III — VIII guruhdagi bosh guruhchalarda joylashgan. Valentli elektronlari tashqi p-pogʻonachada joylashgan, tashqi pogʻonaning umumiy elektron formulasi ns2npa, bunda a = 1 — 6. p elementlarning musbat oksidlanish darajasi guruhning tartib raqamiga teng boʻladi. 
Toq sonli guruhda joylashgan elementlar toq oksidlanish darajasini, juft sonli guruhda joylashgan elementlar juft oksidlanish darajasini koʻrsatadi.

Xossalari 
p- elementlarning chapdan oʻng tomonga qarab atom radiusi kichrayib, ionlanish energiyasi ortadi, bu esa p- elementlarning metalmaslik xossalarining ortishiga va oksidlovchi xossalarining oʻsishiga olib keladi. Guruhlarda elementlarning yuqoridan pastga tomon metallik xossalari ortadi.

Adabiyotlar 
 Дикерсон Р., Грей Г., Хейт Дж. Основные законы химии: В 2-х томах. Пер. с англ. — М.: Мир, 1982. 652 с., ил. — Т. 1. — С. 452—456.

Manbalar 

Kimyo
Kimyoviy unsurlar
Yuqoridagi-Men

Yuqoridagi-Men (), shuningdek, super-ego () Freydning psixoanaliz nazariyasiga koʻra, inson psixikasining uchta tarkibiy qismidan biri (Men va U bilan birga). Yuqoridagi-Men insonning axloqiy va diniy munosabatlari, xulq-atvor normalari va axloqiy taqiqlar uchun javobgardir va shaxsni tarbiyalash jarayonida shakllanadi. Yuqoridagi-Menning vazifalari vijdon, oʻzini oʻzini nazorat qilish va inson ideallarini shakllantirishdir..

Super-Ego sohasidan insonga sezgi va ilhomning turli shakllari koʻrinadi — falsafiy, badiiy va ilmiy; axloqiy „imperativlar“, insonparvarlik va qahramonlik ishlariga intilish, altruizm.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Superego // Lacanian psixoanaliz guruhining lugʻati. — Sankt-Peterburg, 2008-yil
 Super-I // Leybin V. M. Psixoanaliz boʻyicha lugʻat-maʼlumotnoma. — 2-nashr. — M.: AST, 2010.
Terabayt

Terabayt (qisqartma: Tbayt , TB; xalqaro qisqartma: TB, TByte) — axborot miqdorini oʻlchash birligi; 1012 (trillion) yoki 240 baytni anglatishi mumkin.

Xalqaro birliklar tizimining asosiy hujjati „SI Broshyurasi“ „tera-“ prefiksidan foydalanishni faqat 1012ni belgilash uchun va 240 uchun esa, Xalqaro elektrotexnika komissiyasi tomonidan kiritilgan tebibayt nomidan foydalanishni tavsiya qiladi. Ikkilik boʻlmagan manzilli xotira qurilmalari (masalan, qattiq disklar) ishlab chiqaruvchilari trillion baytni terabayt deb ham atashadi.

Tarixiy jihatdan va bugungi kungacha bir qator sohalarda (asosan, operativ xotira va flesh xotira kabi ikkilik manzilli xotira hajmini koʻrsatish uchun; Windows oilasining operatsion tizimlarida; JEDEC memory standards va Rossiyaning 2009-yildagi „Miqdor birliklari toʻgʻrisidagi Nizom“ ga muvofiq) 240 (1 099 511 627 776) bayt qiymatida ishlatiladi.

Manbalar

Havolalar 
 

Axborot oʻlchov birliklari
Anteros

Anteros (  Anterōs, nemischa "qabul qilingan sevgi") yunon mifologiyasida rad etilgan sevgidan qasos oladigan o'zaro sevgi xudosi. Uning ukasi Eros, tug'ma muhabbat xudosi.

Mifologiya 

Ritor Themistios tomonidan aytilgan afsonaga ko'ra, Afrodita o'g'li Eros o'smasligidan xavotirda edi. Erosning akasi va uning hamkasbi bo'lsagina o'sishi mumkin, degan gapga ergashib, u Anterosni tug'di. 

Tsitseronning so'zlariga ko'ra, Anteros Marsning o'g'li va "uchinchi" Venera, Yupiter va Dionaning qizi. 

Qasos xudosi sifatida u Alastor laqabini oladi. Afina Akropolisi yaqinida Anteros Alastorga qurbongoh bag'ishlangan. Pausanias afsonaga ko'ra, Meles ismli Afina fuqarosi nafaqat metik Timagorasning unga ko'rsatgan sevgisini rad etgan, balki Timagordan Akropoldan sakrashni so'ragan, Timagor o'sha paytda buni qilgan. Sovuqning ta'sirini ko'rib, Meles shunchalik afsuslandiki, u ham Akropoldan sakrab tushdi. Afina metikalari ushbu qayg'uli voqeani xotirlash uchun qurbongoh bag'ishladilar.

Kult 
Eros va Anteros kulti Palestra muhitida Erast va Eromenos o'rtasidagi munosabatlarning mifologik o'xshashligi sifatida paydo bo'lgan ko'rinadi.  Pausaniasning so'zlariga ko'ra, Elis gimnaziyasida ikkalasining qurbongohi bor edi, palestrada esa g'alaba kafti uchun kurashayotgan ikkalasining relefini va Anterosning Erosdan kaftini tortib olishga urinayotganini ko'rish mumkin edi.

Trivia 
Sardislik Evunapius Xalkislik Iamblichning hayotidan bir latifani aytib beradi. U Suriyadagi Gadara hammomida bir necha talabalar bilan birga bo'lganida, shogirdlari uni bir necha bor mo''jiza ko'rsatishga undashgan. Mahalliy aholi Eros va Anteros deb ataydigan ikkita issiq buloq bor edi. Iamblichos sehr aytib, qo'li bilan bir buloqning suviga tegdi, undan chiroyli oltin sochli bola chiqdi, keyin u boshqa buloqda ham xuddi shunday qildi, undan ham xuddi shunday go'zal qora sochli bola chiqdi. O'g'il bolalar Iamblichosni xuddi otasidek bosishdi. Nihoyat u uni yana g'oyib bo'ldi. Uning shogirdlari uning mo''jizaviy kuchlarining bu isbotiga ishonch hosil qilishdi va kelajakda uni boshqa bosim o'tkazmadilar.  An'anaga ko'ra, Erosning sochlari oltin rangga ega edi, shuning uchun Iamblichos Eros va Anterosning tasavvurlarini uyg'otdi.

Adabiyotlar 

 Hans von Geisau: Anteros. In: Der Kleine Pauly (KlP). Band 1, Stuttgart 1964, Sp. 369.
 Robert V. Merrill: Eros and Anteros. In: Speculum. 19/3, 1944, S. 265–284.
 Craig E. Stephenson: Anteros. A Forgotten Myth. New York 2011, ISBN 9780415572309.
 Guy de Tervarent: Eros and Anteros or Reciprocal Love in Ancient and Renaissance Art. In: Journal of the Warburg and Courtauld Institutes. 28, 1965, S. 205–208.
 Konrad Wernicke: Anteros 1. In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Band I,2, Stuttgart 1894, Sp. 2354 f.

Eslatmalar

Havolalar 

 Anteros, bojestvo / / Brokxaus va Efronning entsiklopedik lugʻati : 86 tonnada (82 tonna va 4 ta qoʻshimcha). — Sankt-Peterburg., 1890-1907.
 Anteros haqidagi qadimiy manbalar )

Mifologik qahramonlar
Trietilsurma

Trietilsurma — element-organik birikma, Sb(C2H5)3 formulali surmaning alkil hosilasi, rangsiz suyuqlik, suvda yomon eriydi, havoda oʻz-oʻzidan yonishi bilan oksidlanadi.

Olinishi 

 Kaliy antimonidning etil yodid bilan oʻzaro taʻsiri:

 

 Grignard reaktivining surma (III) xloridiga taʻsiri:

 

 Trietilsurma dibromidining rux bilan tiklanishi:

Fizik xususiyatlari 
Trietilsurma rangsiz suyuqlikdir, suvda erimaydi, benzolda eriydi.

Kimyoviy xususiyatlari 

 Oʻz-oʻzidan yonish bilan havo kislorodi bilan oksidlanadi:

 

 Galogenlar bilan reaksiyaga kirishadi:

 

 va alkil galogenlar bilan:

Adabiyotlar 

 
 

Surma organik birikmalar
Prujinali qoʻl tarozisi

Prujinali qoʻl tarozisi — ogʻirlikni oʻlchash uchun ishlatiladigan qoʻl moslamasi, qoʻl dinamometri, maishiy foydalanish uchun moʻljallangan.

Moslama qattiq prujinadan iborat boʻlib, ular shkalali korpusga joylashtiriladi. Prujinaga strelka biriktiriladi. Prujinaga hech qanday kuch taʼsir etmasa, yaʼni oʻlchanadigan yuk osilmasa, u siqilgan holatda boʻladi. Prujina gravitatsiya taʼsirida choʻziladi, strelka shkalasi boʻylab harakatlanadi. Strelkaning holatiga qarab, tortilayotgan yukning ogʻirligini bilib olish mumkin.

Prujinali tarozilar qoʻshimcha aylanish tizimi bilan jihozlanishi mumkin, bu buyumlarning ogʻirligini yanada aniqroq oʻlchash imkonini beradi. Maishiy tarozilarning soʻnggi namunalari elektronlashtirilmoqda.

Boshqa har qanday tarozi kabi qoʻl tarozilari ham kuchni oʻlchaydi; ular ~9,81 N kuch uchun 1 kg koʻrsatishga mos qilib darajalangan.

Baʼzan qoʻl tarozisini bezmen deb ham atashadi.

Prujinaning uzayishi Guk qonuni bilan tavsiflanadi.

Tarixi 
Birinchi qoʻl tarozisi taxminan 1770-yilda Vulverxempton yaqinidagi bilstonlik Richard Solter tomonidan yasalgan deya taxmin qilinadi. U va uning jiyanlari Jon hamda Jorj „George Salter & Co“ firmasiga asos solishgan, firma mashhur tarozi ishlab chiqaruvchisiga aylangan va 1838-yilda qoʻl tarozisi uchun patent olishgan. Ular, shuningdek, prujina muvozanati tamoyilini parovozlarning xavfsizlik klapanlari uchun ham qoʻllaganlar va avvalgi dedveyt klapanlarini almashtirganlar.

Galereya

Manbalar
Sinchkovlik

Sinchkovlik yoki pedantizm ( — oʻqituvchi,  — taʻlim beruvchi) — insonning har qanday harakatlarida maksimal aniqlik va batartiblikni, rasmiy talablar, qoidalar va boshqalarga rioya qilish moyilligini ifodalovchi shaxsiy sifatdir.

Sinchkovlikning tashqi belgilari batartiblik, hayotning turli jabhalarida tartib-qoidalarga rioya qilishdir. Tabiatan u bir necha darajali namoyon boʻladi: yengil va aql-idroklilikdan obsesif-ogʻriqligacha.

Baʻzi odamlarda pedantizm juda ogʻriqli, obsesif xarakterga ega boʻlib, koʻpincha obʻektiv ruhiy kasalliklar, shu jumladan nevrozlar bilan bogʻliq.

Ishga taalluqli, oqilona sinchkovlik — toʻliq ongli (yoki deyarli toʻliq), rejalidir. Bunday pedantizmni insonning hayot strategiyasining bir qismi deb atash mumkin.

Odatlarning tabiatiga koʻra ogʻriqli pedantni (anankast) ishga taalluqli sinchkovlikdan ajratish qiyin koʻrinadi, farq asosan kechinmalarning tabiatida namoyon boʻladi: ishbilarmon odamda bunday tajribalar kam boʻladi, anankast esa har fikrlari va his-tuygʻulari bilan doim oʻzining obsesif fikrlari va kechinmalariga qaytaveradi.

Havolalar 
 Педантичность — что это такое? Кто такой педант в психологии — человек, любящий порядок?

Insonning xatti-harakati
Psixologiya
Shaxsiy xususiyatlar
Qo‘ltiqtayoq

Qoʻltiqtayoq — yurish paytida inson tanasining ogʻirligini ushlab turish uchun yordamchi vosita. Bu nom, goʻyoki qoʻltiqtayoq shikastlangan suyakning oʻrnini egallashi bilan izohlanadi.

Kasallik yoki jarohatlar tufayli tayanch-harakat tizimining funksiyalari buzilganda, reabilitatsiya davrida, pastki oyoqning jarrohlik amputatsiyasidan keyin harakatlanishni taʼminlash va uning oʻrniga oʻrnatilgan protezga moslashish, shuningdek, tayanch-harakat tizimi va koordinatsiyaning funksiyalarida turgʻun buzilishlar mavjud boʻlganda qoʻllaniladi. Bunday patsientlarga yurish orqali mustaqil harakat qilish imkonini beradi.

Hassalarning turlari 
Tayanch turiga koʻra, hassalar qoʻltiq osti va tirsak osti tayanchli boʻlishi mumkin.

Qoʻltiqtayoqlar 

 Konstruksiya

Pastga qarab bitta stoykaga ulanadigan ikkita yogʻoch yoki alyuminiy planka. Stoyka koʻndalang qoʻltiq novdasi (tepadan), panja tutqichi (oʻrtada) va rezina uchi (pastda) bilan jihozlangan.

 Sozlash

Stoykaning balandligi teleskopik tarzda sozlanadi. Buning uchun turli xil qisqichlar, vintlar va boshqa qurilmalar ishlatiladi. Tutqichning balandligi ham sozlanadi.

 Qoʻllash maqsadi

Patsientga quyidagi sabablarga: qarilik, oyoq mushaklarining zaiflashishi, semizlikka koʻra oʻz vaznini ushlab turish qiyin boʻlgan hollarda pastki qismlarning shikastlanishi.

 Oʻlchamlari

Qoʻltiqtayoqlar keng koʻlamda sozlanishi mumkin boʻlganligi sababli, oʻlchamda aniq gradatsiya yoʻq. Biroq, quyidagilar mavjud:

 kattalar qoʻltiqtayoqlari
 bolalar qoʻltiqtayoqlari
 nostandart tuzilish uchun qoʻltiqtayoqlar

Tirsak osti hassalar (kanadkalar) 

 Konstruksiya

Tutqich va plastik manjet (qisqich) bilan jihozlangan alyuminiy stoyka. Stoykaning yuqori qismi taxminan 30 daraja burchak ostida egilgan. Stoykaning pastki qismi rezina uchi bilan jihozlangan.

 Sozlash

Stoykaning balandligi teleskopik tarzda sozlanadi. Baʼzi modellarda tutqichdan manjetgacha boʻlgan masofa ham sozlanishi mumkin.

 Qoʻllash maqsadi

 bemor oʻz vaznini qisman yoki toʻliq tuta oladigan hollarda pastki qismlarning shikastlanishidan keyin reabilitatsiyaning kech davri.
 tayanch-harakat tizimining turgʻun buzilishlari (hassalardan uzoq muddat foydalanganda).

Manbalar 

Mushaklar-skelet tuzilishi buzilgan odamlar uchun reabilitatsiya vositalari
Qamish
Meget

Meget, Meges () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Filey va Evstioxaning oʻgʻli. Exinades va Oksey orollari ustidan hukmronlik qilgan.

Yelenaning qalligʻi. Dulixiyadan Troyaga 40 ta kema keltirilgan (yoki 60 ta).

„Iliada“da u 3 ta troyalikni oʻldirgan. Troya otiga oʻtirgan. Troya qoʻlga kiritilgan kechada u Admet tomonidan yaralangan (Lesxey dostoniga koʻra). Delfidagi Polygnot tomonidan chizilgan rasmda qoʻli yaralangan holatda tasvirlangan. Troyadan qaytgach, u Kaferey qoyalarida halok boʻlgan.

Manbalar 

Ion dengizi orollari haqidagi afsonalar
Troya jangi qatnashchilari
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Mifologik qahramonlar
Filey

Filey () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Avgeyning oʻgʻli, Megetning otasi. Kalidon ovining aʻzosi boʻlgan. U Geraklni himoya qilishda guvoh sifatida qatnashgan, lekin otasi uni quvib chiqargan. Filey Dulixiyaga kelib joylashgan.

Keyinchalik Gerakl uni oʻz vataniga qaytargan va qirollik boshqaruvini topshirgan. Mamlakat balogʻat yoshidagi barcha erkaklarni yoʻqotganligi sababli, Eleyalik ayollar Afinaga darhol homilador boʻlish uchun ibodat qilishgan va Ona Afina ibodatxonasini qurishgan. Elidada barcha ishlarni tartibga solib, Filey Dulixiyaga qaytgan. U Exemning xotini Timandraning sevgilisi boʻlgan.

Manbalar 

Elida shohlari
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Mifologik qahramonlar