Germaniya imperatorlari

The Germaniya Imperatori (, ) Germaniya imperiyasi hukmdorining rasmiy unvoni. ushbu atama, Germaniya Imperiyasi konstitutsiyasiga ham kiritilgan va 1918-yil 28-noyabrda Vilgelm II rasman taxtdan voz kechgunga qadar amalda boʻlgan.

1918-yilgi inqilobdan keyin davlat boshligʻi Fridrix Ebertdan boshlab Reyx (nemischa: Reichspräsident) prezidenti deb yuritiladigan boʻldi.

Unvonning qabul qilinishi 
Imperator unvoni Parijni qamal qilish paytida Versal saroyida Prussiya qiroli Vilgelm I imperator deb eʼlon qilingunga qadar davom etgan muhokamadan soʻng Prussiya vaziri va Shimoliy Germaniya Konfederatsiyasi kansleri Otto fon Bismark tomonidan ehtiyotkorlik bilan tanlangan. Vilgelm I18-yanvarda bu unvonni „Germaniya imperatori“ (nemischa: Kaiser von Deutschland) ni mamnuniyat bilan qabul qildi. Biroq, bu Janubiy Germaniya monarxlari uchun qabul qilib boʻlmas holat edi, chunki bu unvoni Prussiya qirolligidan tashqaridagi yerlarga (Avstriya, Shveytsariya, Lyuksemburg va boshqalar) ham daʼvo qilishini anglatardi.

Bir paytlar 1849-yilda Frankfurt parlamentida Prussiya qiroli oʻzini „nemislar imperatori“ deb eʼlon qilgani rad etilgandi. Umuman olganda, Vilgelm konstitutsiya bilan yaratiladigan sunʼiy (Napoleonnikiga oʻxshash) imperatorlik tojidan norozi edi.

Imperiya konstitutsiyasiga koʻra, imperiya Prussiya qirolligi ostidagi davlatlar federatsiyasi edi. Imperatorlik toji toʻgʻridan-toʻgʻri Prussiya tojiga bogʻlangan edi — ushbu faktorni Vilgelm II Birinchi jahon urushidan keyin ham taʼkidlagandi. Urush tugashi bilan u imperator boʻlib qola olmasligini tan oldi, lekin u hech boʻlmaganda Prussiya qirolligi tojini saqlab qolishga harakat qildi.  Biroq, uning soʻnggi kansleri, Baden shahzodasi Maks buni qonuniy jihatdan imkonsiz deb topdi va 9-noyabr kuni, yaʼni Birinchi jahon urushi tugashi sulhidan ikki kun oldin Vilgelm ikkala taxtdan ham voz kechishini eʼlon qildi. Oʻzi esa Gollandiyaga ketishga majbur boʻldi. Faqat 28-noyabrda Vilgelm II "Prussiya tojiga va u bilan bogʻliq boʻlgan nemis imperatorlik tojiga boʻlgan huquqlardan" rasman voz kechdi.

Imperator unvonlari 
Nemis imperatorlari Gogenzollern sulolasi tomonidan boshqariladigan yerlarning geografik kengligi va xilma-xilligini aks ettiruvchi unvonlar va titullarning keng roʻyxatiga ega edi.

Vilgelm I 

 Germaniya imperatori va Prussiya qiroli;
 Brandenburg margrafi;
 Nyurnberg Burgrave, Gogenzollern grafi;
 Suveren Sileziya va Glatz okrugi gersogi;
 Quyi Reyn va Pozen Buyuk Gertsogi;
 Saksoniya gertsogi;
 Vestfaliya, Pomeraniya, Golshteyn va Shlezvig, Magdeburg, Bremen,Crossen, Lauenburg va Meklenburg gertsogi;
 Gessen va Tyuringiya landgrafi;
 Yuqori va Quyi Lusatiya margrafi;
 Sharqiy Frizlandiya, Ryugen Paderborn, Halberstadt, Verden, Nassau, Myunster shahzodasi;
 Henneberg; Ravensberg, Xohenshteyn, Teklenburg va Lingen, Mansfeld, Frankfurt knyazi.

Fridrix III 

 Germaniya imperatori va Prussiya qiroli;
 Brandenburg margrafi;
 Nyurnberg Burgrave, Gogenzollern grafi;
 Suveren Sileziya va Glatz okrugi gersogi;
 Quyi Reyn va Pozen Buyuk Gertsogi;
 Saksoniya gertsogi;
 Gessen va Tyuringiya landgrafi;
 Yuqori va Quyi Lusatiya margrafi;
 Sharqiy Frizlandiya, Ryugen Paderborn, Halberstadt, Verden, Nassau, Myunster shahzodasi;
 Henneberg; Ravensberg, Xohenshteyn, Teklenburg va Lingen, Mansfeld, Frankfurt knyazi.

Vilgelm II 

 Germaniya imperatori va Prussiya qiroli;
 Brandenburg margrafi;
 Nyurnberg Burgrave, Gogenzollern grafi;
 Suveren Sileziya va Glatz okrugi gersogi;
 Quyi Reyn va Pozen Buyuk Gertsogi;
 Saksoniya gertsogi;
 Gessen va Tyuringiya landgrafi;
 Yuqori va Quyi Lusatiya margrafi;
 Sharqiy Frizlandiya, Ryugen Paderborn, Halberstadt, Verden, Nassau, Myunster shahzodasi;
 Henneberg; Ravensberg, Xohenshteyn, Teklenburg va Lingen, Mansfeld, Frankfurt knyazi.

Germaniya imperatorlari

Eslatmalar

Adabiyotlar 

 Hull, Isabel V. (2004), The Entourage of Kaiser Wilhelm II, 1888-1918.
 Horne, Charles F. (2009), Source Records of the Great War, Kessinger Publishing,
 Ernst Rudolf Huber: Deutsche Verfassungsgeschichte seit 1789. Band III: Bismarck und das Reich. 3rd edition, W. Kohlhammer, Stuttgart
 Wilhelm II (1922). The Kaiser’s Memoirs. Translated by Thomas R. Ybarra. Harper & Brothers Publishers.
 Enumerated as successor of Frederick II who was King of Prussia 1740-1786 but not German Emperor.
 Karl Kroeschell: Deutsche Rechtsgeschichte, Bd. 3: Seit 1650, 5. Aufl., Böhlau/UTB, Köln/Weimar/Wien 2008

Germaniya
Imperatorlar
Gogensolernlar
Jahon tarixi
Tarix