Savaş Dinçel

Halil Savaş Dinçel  turk aktyori, rejissyor va karikaturachi.

Yoshlik davrlari va ta'limi 
Savaş Dinçel 1942-yil 1-aprelda Istanbulning Fotih tumanida tug‘ilgan. Boshlang'ich maktabni Koja Rag'ip Posha boshlang'ich maktabida tugatganidan so'ng, Istanbul o'g'il bolalar litseyiga o'qishga kirdi. Teatr taʼlimini esa  Istanbul shahar konservatoriyasining teatr boʻlimida boshlagan. Teatr ta'limidan tashqari, u havaskor sifatida multfilmlar chizishni boshlaydi. Savaş birinchi marta aktyor sifatida Istanbul shahar teatrida sahnaga chiqadi.

Karyerasi 
Savaş Dinçel 1980-yilda harbiy toʻntarish natijasida harbiy holat eʼlon qilinishi bilan Istanbul shahar teatrlaridan chetlashtirilgan. Dinchel va Mujdat Gezen Kommunistik tashviqot qilishda ayblangan va 1983-yili bir-biriga kishanlangan holda sudga olib ketilgan. 1978-yilda Mujdat Gezen tomonidan yozilgan va Savaş Dinchel tomonidan chizilgan “Nazim Hikmet satrlar” kitobi tufayli 1980-yil 12-sentyabrda ularga nisbatan o'sha davrning mashhur 141 va 159-moddalari bo'yicha sudda da'vo ishlari ochiladi. Bu ish tufayli hibsga olingan Dinchel va Gezen 1983-yil 4-iyun kuni qo‘llari bir-biriga bog‘langan holda Oliy Jinoyat Sudiga olib kelinadi. O‘sha paytda qamoqxonalarda majburiy bo‘lgan “forma” ni kiygan ikki do‘st bilaklaridagi kishanlarni yashirishga urinishmaydi, aksincha, buni ko‘rsatish uchun qo‘llarini oldinga cho‘zishadi."Kommunizmni targ'ib qilish va hukumatning axloqiy shaxsini haqorat qilish" ayblovlari bilan 21 yilgacha qamoq jazosi bilan sudlangan Gezen va Dinchel bir muddat Sağmaljilar qamoqxonasida qolganidan keyin oqlanishadi.

Savaş Dinchel To'ntarishdan so'ng  "Guldürürü" o'quv markazida karikaturachi bo'lib ishladi. Bir muddat “Gunaydın” gazetasida karikaturachilik bilan shug'ullanadi. Bu yerda u “Tonton” nomli multfilmlar tayyorlaydi. Davlat kengashi qayta tiklash qarori tasdiqlangach, u yana shahar teatrlarida ish boshlaydi. U ikkita karikatura ko'rgazmasini ochadi. “Nozim Hikmat satrlari” nomli hajviy kitob tayyorlaydi..Rejissyor Ziya O'ztan tomonidan suratga olingan "Kurtuluş" va "Jumhuriyat" filmlarida İsmet İnönü rolini o'ynadi. Ali Poyrazog'lu teatri, Gen-Ar teatri, AST va Munir Özkul bilan ishlagan.

U Müjdat Gezen san'at markazi tashkil etilganidan boshlab o'qituvchi sifatida ishlagan va qisqa vaqt davomida Kadir Has universiteti konservatoriyasida "sahna mashqlari" fanidan dars bergan.

U Turkiya Respublikasining birinchi bosh vaziri va ikkinchi prezidenti Ismet Inönüga jismoniy jihatdan juda o‘xshashligi sababli ko‘pincha Inönüni tasvirlab berardi.

2002-yilda “Non qayiq” serialidagi Nusret ota obrazi bilan barchaning mehrini qozongan aktyor, mahalliy aholining har bir dardiga davo bo‘lishi bilan birga, odamlar maslahat beradigan personajining suratini chizadi. Mahallaning “bilim”i bo‘lgan Nusret ota siymosi o‘z hazillari bilan  vaqti-vaqti bilan tomoshabinlarni kuldiradi. Serialdagi roli tufayli novvoylik bilan shug‘ullangan Nusrettin Somuncu mahallaning otasi bo‘lib, “dada kattasan” deya seviladi. San’atkor bu roli bilan turk xalqining qalbidan joy egallaydi.

O'g'li Barish Dinchel ta'kidlaganidek, Savaş Dinchel bankomat kodi sifatida foydalangan "1402" sonli harbiy holatga asoslanib, 1980-yil 12-sentyabrda faoliyati to'xtatilgan davrdan tashqari, shahar teatrlarida rol o'ynagan va boshqargan. Bundan tashqari, u yon mashg'ulot sifatida rasm chizish va plakat ishlari bilan ham shug'ullangan.

Vafoti 
Savaş Dinchel "Sovuq kemalar" serialining suratga olish jarayonida kasal bo'lib qolib, og'ir operatsiyani boshidan kechiradi.   U 2007-yil 20-dekabr kuni Istanbuldagi uyida ichki qon ketishini boshidan o'tkazdi va har qanday  aralashuvlarga qaramay, xuddi shu kuni Memorial kasalxonasida vafot etti. Shifokori uning o'limi kasallik tufayli bo'lgan degan fikrni rad etadi. O‘lim sababi “yurakning to‘xtab qolishi” (yurakning to‘satdan to‘xtab qolishi) bilan tushuntirilgan.

Savaş Dinçel 2007-yil 21-dekabrda Istanbuldagi Zincirlikuyu qabristoniga dafn etilgan.

Aktyorlik o'yinlari 

 xxxx: Nikoh : Nikolay Gogol - Istanbul shahar teatri
 xxxx: Montserrat : Emmanuel Robles - Istanbul shahar teatri
 xxxx: Dushanbadan payshanbagacha : Musahipzade Jalal - Istanbul shahar teatri
 xxxx: Sulton Gelin : Cahit Atay - Istanbul shahar teatri
 xxxx: Vlademir Komarov : Istanbul shahar teatri
 1964: Yosma : Ruzante - Anqara san'at teatri
 1965: Buzilgan tartib : Güner Sümer - Anqara san'at teatri
 1967: Cyrano de Bergerac : Edmond Rostand - Istanbul shahar teatri
 1967: Kojadağlar og'a : Sabahattin Engin - Istanbul shahar teatri
 1967 yil: Kichkina shahzoda : Antuan de Sent-Ekzyuperi - Istanbul shahar teatri
 1983 yil: O'n ikki g'azablangan odam : Reginald Rose - Istanbul shahar teatri
 1987: Keshandan Ali dostoni : Haldun Taner - Istanbul shahar teatri
 1987 yil: Gilos bog'i : Anton Chexov - Istanbul shahar teatri
 1988: Artiz maktabi : Müjdat Gezen - Müjdat Gezen teatri
 1991 yil: Inspektor : Nikolay Gogol - Istanbul shahar teatri
 1995: Ishqibozlar uchun hikoya : Sait Faik Abasiyanik \Savas Dincel - Istanbul shahar teatri
 1996 yil: Godotni kutish : Samuel Beckett - Istanbul shahar teatri
 2000 yil: Sersem erining ayyor xotini : Haldun Taner - Istanbul shahar teatri
 2001: Hamlet 2001 : Uilyam Shekspir - Istanbul shahar teatri
 2003: Barg tomchisi : Reshat Nuri Guntekin - Istanbul shahar teatri

Yozgan o'yinlari 

 Uçurtmanın Kuyruğu
 Gürültülü Patırtılı Bir Hikaye
 Meraklısı İçin Öyle Bir Hikâye
 Çok Orijinal Bir Oyun

Komikslar va multfilmlar albomi 

 Çizgilerle Nâzım Hikmet
 Çoksesli

U boshqargan ba'zi o'yinlar 

 xxxx: Fareli qishlog'ining Pied Piper : Adrian Mitchell - Istanbul shahar teatri
 xxxx: Kichkina shahzoda : Antuan de Sent-Ekzyuperi - Istanbul shahar teatri
 1976: Begunohlar : M.Roli \ V. Vincenzoni - Istanbul shahar teatri
 1976: Yo'lovchi : Nozim Hikmet - Istanbul shahar teatri
 1994 yil: Ko'zlarimni yumaman, vazifamni bajaraman : Haldun Taner - Istanbul shahar teatri
 1998 yil: Kometa ostida : Huseyin Rahmi Gulpinar / Güner Sümer - Istanbul shahar teatri
 2001 yil: Uçurtmaning dumi : Savaş Dinchel - Istanbul shahar teatri

Filmografiya 

 1979: Gül Hasan
 1980: İttihat Ve Terakki
 1981: Hababam Sınıfı Güle Güle
 1983: Üç İstanbul
 1984: Kızlar Sınıfı
 1985: Aşık Oldum
 1986: Merdoğlu Ömer Bey
 1987: Ateşböceği
 1987: Homoti
 1989: Bizimkiler
 1994: Çözülmeler
 1994: Kurtuluş
 1995: Azmi
 1996: Oğlum Adam Olacak
 1997: Ağır Roman
 1998: Cumhuriyet
 2000: Abuzer Kadayıf
 2000: Bizi Güldürenler
 2000: Çemberler
 2000: Dar Alanda Kısa Paslaşmalar
 2000: Sinekli Bakkal
 2002: Abdülhamit Düşerken
 2002: Ekmek Teknesi
 2003: Kurtlar Vadisi
 2005: Bir Salkım Üzüm
 2005: Ölümüne Sevdalar
 2005: Peki Olur Şekerim
 2006: Bir İhtimal Daha Var
 2006: Can
 2006: Eve Dönüş
 2006: Sevda Çiçeği
 2006: Esir Kalpler
 2007: Hatırla Sevgili
 2007: Sessiz Gemiler

Mukofotlari 

 1989 yil: Ismoil Dumbullu mukofoti - Izmarit Nuri roli uchun
 2000: Afife teatr mukofotlari : Yilning eng muvaffaqiyatli musiqiy yoki komediya aktyori - Sersem Kojaning ayyor rafiqasi
 2000: 22. Siyod Turk kinosi mukofotlari - Eng yaxshi erkak roli, Dar Alanda Kısa Paslaşmalar (Tor maydonda qisqa o'tishlar)
 2001: 20- Istanbul kinofestivali - Eng yaxshi aktyor, Dar Alanda Kısa Paslaşmalar (Tor maydonda qisqa o'tishlar)
 2001: 8. ÇASOD "Eng yaxshi erkak roli" mukofotlari, eng yaxshi erkak roli, Dar Alanda Kısa Paslaşmalar (Tor maydonda qisqa o'tishlar)
 2002: 2. Lions Teatr mukofotlari - Yilning eng yaxshi dramaturgi, Uçurtma Kuyruğu

Manbalar 

2007-yilda vafot etganlar
1942-yilda tugʻilganlar
Zincirlikuyu qabristonida dafn qilinganlar
Turkiyalik erkak aktyorlar