MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Abu Bakr Ishtihoniy

Abu Bakr Ishtihoniy

Toʻliq ismi — Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad ibn Matto Ishtixoniy.
Abu Bakr Ishtixoniy 294/906 yil Ishtixonda tavallud topgan.
U fiqh va taniqli roviy boʻlgan.
Imom Buxoriyning shogirdi Firabriydan „Sahih al-Buxoriy“ hadislar toʻplamini oʻrganib, undagi hadislarni rivoyat qilish va dars berish uchun ijozat olgan.
Movarounnahr va qoʻshni oʻlkalardagi koʻplab ilmi toliblar Ishtixonga kelib hadis va fiqh boʻyicha Abu Bakr Ishtixoniydan dars olgan. Jumladan, Abu Komil Basriy, Abu Saʼd Idrisiy, Ali ibn Suxtam Samarqandiy va faqih Abu Nasr Dovudiylar. X asrning oʻrtalarida Ishtixonda hadisshunoslik maktabini shakillanishida uning xizmatlari katta boʻlgan.
Abu Bakr Ishtixoniy hijriy 381/991-yil, Rajab (sentyabr) oyida Ishtixonda vafot etgan.

Manbalar 

Muhaddis
Islom:Shaxslar
Hamdavayh Ishtixoniy

Hamdavayh Ishtixoniy

Toʻliq ismi — Abu Ibrohim Hamdavayh ibn Qutn ibn Farazdaq ibn Tarxon Salamiy Ishtixoniy.
U IX asrning oxirlarida Ishtixonda tavallud topgan.
Hamdavayh Ishtixoniy asosiy taʼlimni ustozi Abu Yazid ibn Ismoil Attor Samarqandiydan olgan va hadislar rivoyat qilgan.
Uning farzandu nabiralari ham oʻz zamonasining taniqli hadis roviylaridan boʻlgan. Ularga aynan shu zotning ismi nisbat qilib berilgan va bu silsila tarix sahifalarida „Hamdavayhiy“ nisbasi bilan oʻrin olgan. Jumladan, uning oʻgʻllari Ibrohim ibn Hamdavayh ibn Qutn Ishtixoniy, Abu Muhammad Nasr ibn Hamavayh ibn Qutn Ishtixoniy va toʻrtinchi avlod nabirasi Abulhasan Ali ibn Ahmad ibn Nasr ibn Muhammad ibn Ibrohim ibn Hamdavayh ibn Qatan ibn Farazdaq ibn Tarxon Salamiy Hamdavayhiylarni nomlarini sanab oʻtish mumkin.
Abu Ibrohim Hamdavayh Ishtixoniy X asrning boshlarida vafot etgan.

Manbalar 

Muhaddis
Roviy
Islom:Shaxslar
Baligou

Baligou (maʼnosi: Sakkiz mil vodiysi) Shimoliy Suv Dunyosi nomi bilan ham tanilgan boʻlib, Xitoy Xalq Respublikasi Xenan viloyati Taihang togʻi yonidagi Xinxiang shahrida joylashgan. 2006-yilda Baligou vodiysi Milliy AAAA-darajadagi sayyohlarni jalb qiluvchi hududlar roʻyxatiga kiritilgan. Manzilgoh ekoturizm, dam olish, koʻngilochar mashgʻulotlar hamda tabiiy holatdagi akvakulturani oʻzida jamlagan.

Geografiyasi 
Baligou vodiysi Shanxay va Xenan viloyatlari boʻylab choʻzilgan Taihang togʻida, Xinxiang shahridan 50 km, Huixian shahridan 20 km uzoqlikda joylashgan. Uning umumiy manzarali hududi 40 km² ni tashkil qiladi.

Tabiati 

Baligou vodiysi Peach Bay, Mountain Temple, Sheep State, Hongshi River va One-Line Sky kabi hududlarni oʻz ichiga oladi. Ular birgalikda Baligou vodiysining 5 ta manzarali joylari deb ham tanilgan. Uning yil davomida oqadigan 157 m uzunlik, 5 m kenglikdagi sharsharalari bor. Vodiyning 90%ga yaqin qismi 1700 dan ortiq turdagi oʻsimlik turlarini ichiga olgan oʻrmonlardan tashkil topgan. Yillik oʻrtacha harorat 14 darajani koʻrsatadi, atmosferadagi har kub santimetr uchun 5000 manfiy darajadagi ionlar toʻgʻri keladi va bu holat vodiyni tabiiy kislorod maydoniga aylantiradi.

Manbalar
Zimnecia (Ruminiya)

Zimnecia — Ruminiya davlatining tarixiy hududi hisoblangan Muntenia hududida joylashgan Teleorman okrugidagi shahar. Bolgariyaning port-shahri Svishtov bilan Zimnecia oʻrtasida Dunay daryosi tabiiy chegarani hosil qiladi.

Geografiyasi 
Zimnecia Dunay daryosining chap qirgʻogʻidagi tekislikda joylashgan. U Ruminiyaning eng janubiy yeri hamda Dunay daryosidagi port hisoblanadi. Zimnecia va Buxarest orasidagi masofa  va Teleorman okrugi poytaxti boʻlgan Aleksandriyagacha masofa taxminan ni tashkil qiladi.
Botoșani grafligi

Botoșani — Moldavianing shimoliy qismida joylashgan markaziy graflik. U bugungi kunda Mihai Eminescu, Nicolai Lorga va Grigore Antipa kabi mashhur shaxslarning ona vatani sifatida maʼlum.

Nomi 
Shaharning bunday nomlanishi Moldavianing eng ahamiyatli oilalardan biri Botaș deb nom olgan boyarlar oilasi nomi bilan bogʻliq. Bu nom XV asrning oxirlarida yashagan knyaz buyuk Stefan davridagi qadimiy qaydnomalarda ham topilishi mumkin. Mazkur qaydnomalar XI asrga borib taqaladi.
Isof va Noila

Isof (arab. إساف) va Noila (arab. نائلة) islomgacha bo‘lgan davrda Arabistonda xudo va ma’buda sifatida sig‘inilgan ikkita tosh sanamlar bo‘lgan. Ularga asosan Quraysh ahli sig‘inar edi.

Rivoyatlar 
Ayrim musulmon olimlar, jumladan al-Azraqiy Makkada butparastlikni joriy qilgan arab qabilasining yetakchisi Amr ibn Luhay, Isof va Noilaga sig‘inish ishini boshlab bergan deb da’vo qilgan. U odamlarni ularga sajda qilishga chaqirib, ota-bobolari bu ishni qilganlarini aytgan. Keyinchalik Qusay ibn Kilob ikki toshni Ka’ba yaqinidagi Zamzam qudug‘iga olib borgan edi.

Isof va Noila Quraysh qabilasi uchun ayniqsa muhim bo‘lib, Quraysh Isofga atab qurbonliklar qilgan.

Butlar haqida turli rivoyatlar mavjud bo‘lib, ular Ka‘bada zino qilganlaridan keyin toshga aylanganlar. Ibn al-Kalbiy o‘zining “Kitob al-Asnom” asarida bu rivoyatni shunday keltirgan: Ular haj ziyoratini ado etish uchun yo‘lga chiqdilar. Makkaga kelishlari bilan Ka’baga kirdilar. Boshqa hech kim yo‘qligidan va Baytullohning daxlsizligidan foydalanib, Isof muqaddas joyda u bilan zino qildi. Shunda ular toshga aylanib qoldilar.

Makkalik mahalliy tarixchi al-Azraqiyning rivoyatlariga ko‘ra, voqea Jurhum arab qabilasi Makkada hukmronlik qilgan paytda sodir bo‘lgan. Keyin ikki tosh Ka’badan olib tashlangan va odamlar ogohlantirilishi uchun Safo va Marva tepaliklariga qo‘yilgan. Vaqt o‘tishi bilan ularni butlar sifatida hurmat qila boshlaganlar.

630-yil yanvar oyida musulmonlar shaharni egallagandan so‘ng, bu ikki tosh sanamlar yo‘q qilingan.

Izohlar 
Aziz al-Azmahning fikricha, Isof va Noila Qurayshning asl xudolari bo‘lib, qurayshliklar ularni Makkaga olib kelishgan va Uzzoga o‘xshash Makkaning hukmron butlari qatorida ularga ham doimiy sig‘inganlar.

Manbalar
Fisheye 2

Fisheye 2 — alyuminiy korpusda chiqarilgan Fisheye kamerasining takomillashtirilgan versiyasi („Fisheye Camera“). Lomografiya hamjamiyati tomonidan ishlab chiqarilgan. Foydalanish eng oson va minimal sozlamalarga ega.

Oldingi modeldan farqlari 

 Obyektiv bilan bir xil koʻrish burchagi (170°) bilan olinadigan videoiskatel.
 Koʻp ekspozitsiya rejimi (ramka qoplamasi).
 „B“ Lampochka rejimi .
 Korpusining baʼzi qismlari alyuminiydan tayyorlangan.

Havolalar 
 Koʻrib chiqish
Kagoshima shahri

Kagoshima — Yaponiyadagi shaharlardan biri. Kyushu orolining janubi-g'arbiy uchida joylashgan Kagoshima bu hududdagi  eng katta shahardir. Ko'rfazdagi joylashuvi (Aira Kaldera), issiq iqlimi va  u "Sharq dunyosining Neapol" nomini  olgan. Shaharga  1889-yil 1-aprelda asos solingan. U 1967-yil 29-aprelda Taniyama shahri va 2004-yil 1-noyabrda Yoshida shahri, Sakurajima shahri, Kiire shahri, Matsumoto shahri va Koriyama shahri bilan birlashgan.

Tarixi 
Kagosima hududi ko'p asrlar davomida Shimazu qabilasi hududining markazi bo'lgan. Kagosima shahri o'rta asrlarda va Edo davrida (1603—1868) gavjum siyosiy va tijorat port shahri bo'lib, u rasmiy ravishda Shimazu fiefi Satsuma hududining poytaxtiga aylangan.Satsuma butun davr mobaynida mamlakatdagi eng kuchli va eng boy joylardan biri bo'lib qoldi va bu davrning ko'p qismida xalqaro savdo taqiqlangan bo'lsa-da, shahar ancha faol ravishda gullab-yashnagan. U nafaqat Satsumaning siyosiy markazi, balki yarim mustaqil Ryukyu qirolligi uchun ham xizmat qilgan; Ryukyuan savdogarlari va elchilari shaharga tez-tez kelib turishardi va ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlarni tartibga solish hamda tashrif buyuruvchilar va elchilarni joylashtirish uchun maxsus Ryukyuan elchixonasi binosi tashkil etildi. Kagosima, shuningdek, 16-asr oxiri va 17-asr boshlarida ushbu dinga qarshi taqiqlar joriy etilishidan oldin Yaponiyadagi xristian faoliyatining muhim markazi edi.

Kagosima 1863-yilda Britaniya qirollik dengiz floti tomonidan  Satsumaning Daimyosini o'tgan yili Tokaydo shossesida Charlz Lennoks Richardsonni o'ldirganligi va tovon to'lashdan bosh tortgani uchun jazolash uchun bombardimon qilingan.Kagosima 1877-yilda Satsuma qo'zg'oloni oxirida Yaponiyaning Meiji davridagi afsonaviy shaxs Saygo Takamori tug'ilgan joyi va oxirgi chiqishining  sahnasi edi.

Kagosima, shuningdek, Togo Xeyxachironing tug'ilgan joyi edi. 1871-1878 yillarda Angliyada dengiz flotida o'qiganidan so'ng, Togo Rossiya-Yaponiya urushida Yaponiya imperatorlik dengiz flotining bosh admirali sifatida uni Yaponiya harbiy tarixida afsonaga aylantirdi va unga "Sharq Nelsoni" laqabini berdi. Britaniyada. U Buyuk flotni 1904 va 1905 yillarda ikkita hayratlanarli g'alabaga olib keldi, Rossiyani Sharqdagi dengiz kuchi sifatida butunlay yo'q qildi va shu bilan 1905-yilda Rossiyadagi muvaffaqiyatsiz inqilobga hissa qo'shdi.

Galereya 

'''

Manbalar

Qishloqlar
Rumin yumori

Ruminiya yumori, boshqa rumin madaniy jihatlari kabi, boshqa toʻrt guruh: lotinlar (yaʼni fransuzlar va italyanlar), Bolqon xalqlari (yunonlar,slavyanlar, turklar), nemislar hamda vengerlar bilan juda koʻp yaqinliklarga ega.

Belgilari 
Latifalarda topilgan eng qadimgi ruminlarga xos belgi — Pãcãlã. Afandi kabi mazkur obrazning ismi a (se) pãcãli (oʻzini/birovni aldash) soʻzidan olingan va bu soʻz boshqa tilda topilmagani uchun qahramon ismi Ruminiya hazilining bir qismidir.
Diklo

Diklo — Gruziyaning qadimiy Tusheti viloyatida joylashgan qishloqdir. Maʼmuriy jihatdan oladigan boʻlsak, Kaxetidagi Axmeti shahar hokimligia qaram hisoblanadi. U Tushetining Kavkaz va Hevsureti togʻlari oraligʻida joylashgan.

Demografiyasi 
2002-yilda olingan aholi roʻyxatlariga koʻra, u yerda 16 kishi yashashi maʼlum boʻlgan. Ulardan 5 kishisi erkaklar, 11 kishisi esa ayollarni tashkil etgan. Shahar markazida Ibodat qilinadigan joy boʻlib, u yerga ayol kishilarning kirishi taqiqlangan.

Diklo qasri 
Qishloq sharqidan 2 km uzoqlikda qadimiy Diklo va Diklo qasri joylashgan. Bu qasr 2018-yilda Gruziyaning diqqatga sazovor milliy inshoatlari roʻyxatiga qoʻshildi. IV asrga qaytadigan boʻlsak, bu qasr muhim ahamiyatga ega.

Manbalar
Moldavia (oʻlka)

Moldavia — (, yoki , ommalashgan nomi „ Moldaviya mamlakati“; rumin kirillchasida:  yoki ; ) tarixiy viloyat va Markaziy va Sharqiy Yevropadagi rasmiy knyazlik, Sharqiy Karpat va Dnestr daryolari orasidagi hududga mos keladi. Dastlab mustaqil, keyinroq avtonom davlat boʻlib, u XIV asrdan 1859-yilgacha mavjud boʻlgan. Vallaxiya () zamonaviy Ruminiya davlatining asosi sifatida birlashganda;turli davrlarda Moldaviya tarkibiga Bessarabiya (Budjak bilan), butun Bukovina va Gertsa viloyatlari kirgan. Pokuttya viloyati ham bir muddat uning tarkibiga kirgan.

Moldovaning gʻarbiy yarmi hozir Ruminiya tarkibiga kiradi, sharqiy tomoni Moldova Respublikasiga, shimoliy va janubiy-sharqiy qismlari Ukraina hududida joylashgan.

Ismi va etimologiyasi 

Mintaqaning asl va qisqa muddatli maʼlumoti knyazlikning asoschisi Bogdan I dan keyin „Bogdaniya“ edi. Moldovia va Moldova nomlari Moldova daryosi nomidan olingan. Ammo etimologiyasi nomaʼlum va bir nechta variantlari mavjud.

Manbalar
Tabaqot al-Hanobila

“Tabaqot al-Hanobila” (arab. طبقات الحنابلة, Hanbaliy tabaqalar)  – hanbaliy ulamolar hayotini qamrab olgan biografik lug‘at bo‘lib, Ibn Abu Ya’lo (vaf. 1131) tarafidan yozilgan. Kitob hanbaliy mazhabi asoschisi Ahmad ibn Hanbalning hayoti bilan boshlanadi. Keyinchalik Hofiz Ibn Rajab Hanbaliy (vaf. 1393) “Hanbaliy tabaqalarning davomi” (Zayl ‘ala tabaqot al-hanobila) nomi bilan bu kitobning davomini yozgan. Zayl hijriy 460 yildan keyin vafot etgan olimlarni qamrab oladi. Asarning zamonaviy nashri 4 jilddan iborat bo‘lib, bunda ilk ikki jild Ibn Abu Ya’loning asl kitobi va qolgan ikki jild Ibn Rajabning zaylidan iborat.

Manbalar
Abulhasan Ishtixoniy

Abulhasan Ishtixoniy (arabcha: أبو الحسن اشتيخاني — Abulhasan Ali ibn Ahmad ibn Nasr ibn Muhammad ibn Ibrohim ibn Hamdavayh ibn Qatan ibn Farazdaq ibn Tarxon Salamiy Hamdavayhiy Ishtixoniy) — roviy.

Tugʻilgan yili va joyi 
Abulhasan Ishtixoniy 411/1020-yilda Ishtixonda tavallud topgan.

Hayoti 
Najmiddin Umar Nasafiyning „Al-qand fiy zikri ulamoi Samarqand“ („Samarqand allomalari haqida (qanddek) shirin kitob“) nomli kitobida Hamduya deb ham keltirilgan. Abulhasan Ishtixoniy IX asrning oxirlari va X asrning boshlarida yashab oʻtgan roviy Abu Ibrohim Hamdavayh ibn Qutn ibn Farazdaq ibn Tarxon Salamiy Ishtixoniyning avlodlaridan boʻlganligi bois, uning nomiga nisbat berilib Hamdavayhiy ham deyilgan. Ammo alloma xalq orasida Abulhasan Ishtixoniy nomi bilan mashhur boʻlgan.
Abulhasan Ishtixoniy bilimdon va dono ekanligidan „shayx“ va „imom“ rutbalariga sazovor boʻlgan. Umar Nasafiyning „Al-qand fiy zikri ulamoi Samarqand“ kitobida shunday keltirilgan: „Yuqorida nomi zikr etilgan Qatan ibn Farazdaqning bir qancha birodarlari boʻlgan. Ulardan biri — Abdurrahmon Sulamiy boʻlib, u Hasan va Husaynning muallimi edi, uning qabri Soʻgʻddadir. Ikkinchi birodari — Mahfuz Sulamiy boʻlib, u Balxlik boʻlgan. Uchinchi birodari — Muhammad esa Iroqdagi Xoniqin shahrida yashagan. Ibn Manda Isfahoniy oʻzining tarixga doir kitobida mazkur Muhammad nomini zikr qilib oʻtgan“.
Abulhasan Ishtixoniy asosan oʻz vatani hududida faoliyat yuritgan, oʻz davrining muhaddislaridan hadislar rivoyat qilgan va xalqparvar ulamolardan biri sifatida tanilgan.

Ustozi 
U hadis ilmi sir-asrorlarini, asosan oʻsha davrining mashhur allomasi Shayx Abu Muhammad Abdulmalik ibn Abdurahmon Asiriydan oʻrgangan.

Shogirdi 
Oʻz navbatida, Abulhasan Ishtixoniydan hofiz Umar ibn Muhammad ibn Ahmad Nasafiy (461/1069-537/1142) kabi bir qancha allomalar taʼlim olgan va hadis rivoyat qilgan.

Vafoti 
Manbalarda Abulhasan Ishtixoniyning vafot etgan yili haqida maʼlumotlar turlicha keltirilgan. Shulardan Abdulkarim Samʼoniyning „Ansob“ („Nasablar“) va hofiz Abu Abdulloh ibn Mandah Asbahoniyning „Tarix“ kitoblarida: Xatib Abulhasan Ishtixoniy hijriy 524-yili zulqaʼda oyining boshlarida (milodiy 1130-yil) 113 yoshida Ishtixonda vafot etgan, deb keltirilgan.

Manbalar 

Muhaddis
Islom:Shaxslar
Musnad at-Tayolisiy

“Musnad at-Tayolisiy” yoki “Musnad Abu Dovud at-Tayolisiy” (arab. مسند أبي داود الطيالسي) eng qadimgi hadis kitoblaridan biri boʻlib, Imom Abu Dovud Tayolisiy (750/751 – 819/820) tarafidan tuzilgan.

Tavsif 
Kitobda deyarli uch ming (3000) hadis mavjud. U eng qadimgi yozma musnadlardan biri (toʻliq isnodli hadis kitobi) sanaladi. Asar hijriy ikkinchi asrga oid boʻlib, eng ishonchli hadis toʻplamlari - “Sahihayn” (Sahih al-Buxoriy va Sahihi Muslim)dan oldin yozilgan. Musnad (مسند) kitoblari roviylar (sahobalar) tasnifiga asoslangan hadis toʻplamlaridir. Bu toʻplam toʻgʻridan-toʻgʻri Tayolisiyning ishi emas, balki uning shogirdi Yunus ibn Habib ustozi unga yetkazgan rivoyatlar asosida yaratilgan asar boʻlishi mumkin.

Nashrlari 
Kitob dunyoning koʻplab mamlakatlarida nashr etilgan. Bulardan biri:

• “Musnad Abi Dovud at-Tayolisiy”. AbeBooks tomonidan nashr qilingan, Buyuk Britaniya.

Manbalar

Yana qarang 
 Kutub al-Sittah
 Sahihi Muslim
 Sunani Abu Dovud

X asr Arab adabiyotlari
Sunniy
Hadis
Hadislar to'plami
Toyyib Ishtixoniy

Toyyib Ishtixoniy (arabcha: طيب اشتيخاني — Toyyib ibn Muhammad ibn Ibrohim Ishtixoniy) — roviy.

Toyyib Ishtixoniy X asr oxiri — XI asr boshlarida yashab oʻtgan. U hadis roviysi boʻlib, xalq orasida Toyyib Ishtixoniy nomi bilan tanilgan.

Ustozlari 
Abdulkarim Samʼoniyning „Ansob“ nomli kitobida Toyyib Ishtixoniyni Abu Bakr Muhammad ibn Hizr ibn Shohivayh ibn Salm Xarʼonkasiy Buxoriy va Abu Muhammad Suhayb ibn Aʼsim ibn Ibrohim ibn Rashid ibn Lubayb Ismat ibn Qays Jundal Qaysiy Karmaniy kabi ustozlardan taʼlim olgani va hadislar rivoyat qilganligi qayd etilgan".

Manbalar

Adabiyotlar 
Isaev Y., Abbosov A. Ishtixoniy allomalar. Imom Buxoriy xalqaro markazi. 2016. 22.

Islom:Shaxslar
Muhaddis
Roviylar
Queenstown qishlogʻi

Kvinstaun - Singapurning markaziy mintaqasining janubi-g'arbiy chekkasida joylashgan rejalashtirish hududi va sun'iy yo'ldosh turar-joy shaharchasi. U shimolda Bukit Timah, shimoli-sharqda Tanglin, sharq va janubi-sharqda Bukit Merah, shuningdek shimoli-g'arb va g'arbda Klementi bilan chegaradosh. Uning janubiy va janubi-gʻarbiy chegaralari Pandan boʻgʻozi bilan chegaralangan
.

1950-yillarda Singapurni yaxshilash tresti va keyinchalik 1960-yillarda Uy-joy va rivojlanish kengashi tomonidan ishlab chiqilgan Kvinstaun mamlakatda qurilgan birinchi sun'iy yo'ldosh shaharcha edi. Shahardagi kvartiralarning aksariyati oddiy bir, ikki yoki uch xonali kvartiralardan iborat bo'lib, odatda kam qavatli, yurish uchun mo'ljallangan. 1960 va 1965 yillar oralig'ida birinchi besh yillik qurilish dasturi davomida asosiy qurilish ishlari amalga oshirildi. 1952 va 1968 yillar orasida jami 19 372 turar-joy qurilgan.

Grab, Razer va Osiyo-Tinch okeani iqtisodiy hamkorligi (APEC) shtab-kvartirasi Kvinstaun shahrida joylashgan.

Manbalar
Abu Lays Ishtixoniy

Abu Lays Ishtixoniy (arabcha: أبو ليس اشتيخاني— Abu Lays Nasr ibn Fath ibn Ahmad Ishtixoniy) — roviy.

Abu Lays Ishtixoniy oʻrta asrlarda Ishtixonda tavallud topgan. U hadis roviysi boʻlib, xalq orasida Abu Lays Ishtixoniy nomi bilan tanilgan.

Ustozlari 
Asosan taʼlimni Abu Iso Muhammad ibn Iso Termiziy, Abu Muso Imron ibn Idris Xasaʼmiy, Muhammad ibn Sulaymon Bogʻnadiy, Ismoil Qoziy va Abu Mansur Muhammad ibn Hasan ibn Muhammad ibn Nasr ibn Siboʻ Dehqoniy Andoqiylardan olgan va hadislar rivoyat qilgan.

Shogirdlari 
Abu Lays Ishtixoniydan Muhammad ibn Ahmad ibn Muso Bazoziy va Abu Nasr Malohamiy kabi allomalar hadis rivoyat qilgan.

Manbalar 

Roviylar
Islom:Shaxslar
Abu Fazl Ishtixoniy

Abu Fazl Ishtixoniy (arabcha: ابو فضل اشتيخاني — Abu Fazl Muhammad ibn Amr ibn Muhammad ibn Abbos ibn Ali Maxzumiy Ishtixoniy Soʻgʻdiy Samarqandiy) — faqih.

Abu Fazl Ishtixoniy XI asrda Ishtixonda tavallud topgan. U zamonasining faqihi, adibi, grammatika ilmi bilimdoni va solih kishisi boʻlgan.

Ustozlari 
Abu Fazl Ishtixoniy fiqh ilmi borasida Muhammad ibn Husayn Kashoniydan va Qurʼoni karimni qiroat qilish borasida esa Abu Bakr Muhammad ibn Abdulaziz ibn Tohir Buxoriydan (vaf. 525/1131 y.) taʼlim olgan.

Vafoti 
Abu Fazl Ishtixoniy 560/1164 yili vafot etgan.

Manbalar 

Roviylar
Islom:Shaxslar
Faqih
Nigali valley

Nigali yoki Nigali vodiysi (Gruzin tilida: ნიგალი), shuningdek, gangolis Xevi, shuningdek, pastki kursda tarixiy tumani. Choruh yoki Choroxi daryosi, Turkiya va Gruziya oʻrtasida joylashgan.

Tarixi 
Nigal deb nomlanuvchi yer birinchi marta VII asr arman geografiyasida Shiraklik Hananiyaga tegishli boʻlgan Kolxida tumanlaridan biri sifatida paydo boʻlgan.8-asrda Nigali gruzin Bagratidlar oilasining bir qismiga aylandi. U shimoli-sharqda Adjara bilan chegaralangan edi. Sharqda Shavsheti, janubda Klarjeti. Oʻrta asr gruzin manbalarida Niali haqida ham eslatib oʻtiladi, bu Nigalining korruptsiyasidir.18-asr boshlarida yashagan gruzin olimi knyaz Vakhushti uni Ligani deb atagan va tumanni Choroxining ikki qirgʻogʻida Artʼvani (hozirgi Artvin)gacha boʻlgan hududda joylashgan. v yilda. 1530-yilda bu hudud Usmonli imperiyasi tomonidan gruzinlar tomonidan bosib olindi va uni Livanning kazasi yoki sanjagi sifatida boshqargan. Unga maʼmuriy jihatdan qaram boʻlgan Machahel okrugi boʻlgan. Batum viloyatining Artvin tumani (uchastok). Birinchi jahon urushi (1914—1918) va Gruziyaning qisqa muddatli mustaqilligi (1918—1921)dan soʻng Nigali 1921-yildagi Moskva va Kars shartnomalariga muvofiq Turkiya va yaqinda sovetlashtirilgan Gruziya oʻrtasida boʻlingan.[1][8]
1878-yilda Nigali Berlin shartnomasida Usmonlilar tomonidan Rossiya imperiyasiga berilgan hududning bir qismi edi. ga kiritilgan

Joriy boʻlinma

Hozirda Nigalining turk qismi Artvin viloyatining Borchka, Murgul va Artvin tumanlarining bir qismini tashkil etadi. Gruzin tilida soʻzlashuvchi element hali ham bu sohada mavjud, ammo yosh avlod orasida gruzin tilini bilish zaiflashmoqda.[9][10] Gruziya qismi Adjara Avtonom Respublikasining Xelvachauri munitsipaliteti tarkibiga kiruvchi atigi 9 ta qishloqdan iborat[8].
Solih Ishtixoniyov

Solih Ishtixoniy (arabcha: صالح اشتيخاني — Solih ibn Muhammad ibn Mutavakkil ibn Qudoma ibn Yahyo Soʻgʻdiy Ishtixoniy) — roviy.

Solih Ishtixoniy Jibriyl Ibn Muhammadning akasi boʻlgan. Najmiddin Umar Nasafiyning "Al-qand fiy zikri ulamoi Samarqand" kitobida keltirilishicha, Jibriyl ibn Muhammadning nabirasi Muhammad ibn Ahmad ibn Jibriyl ibn Muhammad bobosining akasi Solih Ishtixoniydan u esa Muhammad ibn Yahyo ibn Abu Umar Adaniydan quyidagi hadisi sharifni rivoyat qilgan:
Solih Ishtixoniy: Bizga Muhammad ibn Yahyo ibn Abu Umar Adaniy hadis aytdi, dedi. U: Bizga Sufyon ibn Uyayna esa Ibn Abu Nujayhdan, u esa Mujohiddan, u esa ibn Abu Laylodan, u esa Ali raziyallohu anhudan hadis aytdi, dedi. U: „Rasululloh sollallohu alayhi vasallam menga (hajga keltirgan) jonliqlarini (tuyalarini) zabh qilmogʻimni va uning goʻsht, toʻqim va terilarini (odamlarga) ulashmogʻimni amr qildilar“, — dedi.
Manbalarda Solih Ishtixoniyning tavallud topgan va vafot etgan yili haqida maʼlumotlar keltirilmagan.

Manbalar 

Roviylar
Islom:Shaxslar
Muhaddis
Abulabbos Ahmad Ishtixoniy

Abulabbos Ahmad Ishtixoniy (arabcha: أبو العباس أحمد اشتيخاني — Abulabbos Ahmad ibn Muhammad Ishtixoniy) — faqih.

Abulabbos Ahmad Ishtixoniy fiqh boʻlib, asosiy taʼlimni Abu Jaʼfar Hindivoniydan olgan. Abu Jaʼfar Hindivoniy esa mashhur faqih Abu Bakr Muhammadi ibn Soʻiy ibn Aʼmanning shogirdi boʻlgan. Natijada zamonasining mashhur faqihlaridan boʻlib etishgan. U 370/980 yillardan soʻng Nasafda qozilik lavozimida faoliyat yuritgan.
Najmiddin Umar Nasafiyning „Al-qand fiy zikri ulamoi Samarqand“ kitobida keltirilishicha Abulabbos Ishtixoniy: „Men Abu Jaʼfar Hindivoniydan eshitdim. U aytar edi: Men faqih Abu Bakr Muhammad ibn Saʼiy ibn Aʼmashdan eshitdim“, — deydi.

Manbalar 

Islom:Shaxslar
Faqihlar
Nassau reydi

Nassau reydi (1776-yil 3-4-mart) Amerika inqilobiy urushi davrida Amerika qoʻshinlarining Bagama orollaridagi Nassau portiga qarshi dengiz amaliyoti va amfibiya hujumi. Porox taqchilligi muammosini hal qilish uchun qilingan reyd natijasi bosqinchilarning Nyu-Angliyaga qaytib ketishdan oldin ikkita qalʼa va katta miqdordagi harbiy yuklarni tortib olishiga olib keldi. U yerda Britaniya fregati bilan jang muvaffaqiyatsiz yakunlandi.

Amerika inqilobiy urushi davrida Patriot kuchlari porox tanqisligidan aziyat chekishgan. Ushbu tanqislikka javoban, Ikkinchi kontinental kongress Esek Hopkins qoʻmondonligi ostidagi Amerika flotiga Virjiniya va Karolina qirgʻoqlarida patrul uyushtirishni buyurdi. Ehtimol, Hopkinsga Virjiniyadan porox zahiralari yuborilgan Nassauga reyd uyushtirish haqida ham maxfiy buyruqlar berilgan.

Flot 1776-yil 17-fevralda Delaver shtatidagi Cape Henlopen shahridan joʻnab ketib, 1-martda Bagama orollariga yetib keldi. Ikki kundan soʻng ikki yuzta kontinental dengiz piyodalari qirgʻoqqa chiqib, Fort Montaguni egallab olishsa-da, lekin porox saqlanadigan shaharga yaqinlasha olishmadi. Gubernator Montfort Braun Nassau poroxining katta qismini Avliyo Avgustinga suzib ketayotgan kemalarga ortgan edi. 4-mart kuni dengiz piyodalari Nassauni egallab olishdi.

Izohlar

Manbalar

Adabiyotlar

Vebsaytlar 
 
 

Urushlar
Dovud Ishtixoniy

Dovud Ishtixoniy (arabcha: داود اشتيخاني — Dovud ibn Amr Ishtixoniy) — roviy.

Dovud Ishtixoniy oʻrta asrlarda Ishtixonda tavallud topib, xalq orasida „muallim“ nomi bilan mashhur boʻlgan. U hadis ilmi sir-asrorlarini Ahmad ibn Hishom Ishtixoniydan oʻrgangan va hadislar rivoyat qilgan.

Shogirdlari 
Dovud Ishtixoniydan Abu Nasr Muhammad ibn Ibrohim ibn Hamdavayh Ishtixoniy hadis rivoyat qilgan.

Rivoyat qilgan hadis 
Najmiddin Umar Nasafiyning „Al-qand fiy zikri ulamoi Samarqand“ kitobida Dovud Ishtixoniy ustozi Ahmad ibn Hishom Ishtixoniydan rivoyat qilgan quyidagi hadisi sharif keltirilgan: Dovud Ishtixoniy: Bizga Ahmad ibn Hishom Ishtixoniy hadis aytdi, dedi. U: Bizga Iso ibn Zayd Faroiy hadis aytdi, dedi. U: Bizga Zafar esa Shuʼbadan, u esa Qays ibn Iboddan, u esa Zayyod ibn Muxroqdan, u esa Abu Saʼiddan hadis aytdi, dedi. U: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Tezda bir qavm keladiki, ular duo qilishda haddan oshadilar ", — dedilar, deb aytdi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Isaev Y., Abbosov A. Ishtixoniy allomalar. Imom Buxoriy xalqaro markazi. 2016. — B. 29.

Islom:Shaxslar