MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Koreys tili

Koreys tili — koreyslarning tili. Oltoy tillariga, baʼzan toʻngusmanjur tillariga kiradi, deb taxmin qilinadi. KXDRning hamda Koreya Respublikasining rasmiy tili. Bu tilda 60 mln. kishi soʻzlashadi (1992). Uning genetik jihatdan boshqa tillar bilan bogʻliqligi aniqlanmagan. Koreys tilining shim.-sharqiy, shim.-gʻarbiy, markaziy, jan.-sharqiy, shim. va jan. shevalari bor. Koreys tilida 40 fonema (19 undosh, 21 unli) mavjud. Morfologik jihatdan agglyutinatsiya rivojlangan. Feʼl zamonlari hozirgi, 2 oʻtgan va 2 kelasi zamon shakllaridan iborat. Son kategoriyasida birlik va koʻplik shakllari farqlanmaydi. Nisbat kategoriyasi hamma feʼllarga xos emas. Leksikasida xitoy tilidan, sanskrit, moʻgʻul va baʼzan Yevropa tillaridan oʻzlashgan soʻzlar bor. Koreys tili 1993-yilgacha "standart til", 1966-yilda "madaniy til" (munxvao) deb atalgan. Bu tilning 2 turi ham KXDR hamda Koreya Respublikasida qoʻllanib kelinadi. KXDRda koreys yozuvi, Koreya Respublikasida xitoykoreys aralash yozuvi qoʻllanadi.

Tarixi 
Zamonaviy koreys tili oʻrta koreys tilidan kelib chiqqan boʻlib, u oʻz navbatida eski koreys tilidan kelib chiqqan boʻlib, u odatda oʻzining til vataniga ega boʻlgan eng qadimgi koreys tili ya'ni protokoreys tilidan kelib chiqqan. Shimoliy Koreyada mavjud boʻlgan protokoreyslar miloddan avvalgi 300-yillarda Koreya yarim orolining janubiy qismiga tarqalib , yaponlar mumun kultivatorlarining avlodlari bilan birga yashagan (yoki ularni oʻzlashtirgan deb taxmin qiladi). Ikkala til ham bir-biriga ta'sir koʻrsatdi va keyinchalik asoschi ta'siri ikkala til oilasining ichki xilma-xilligini kamaytirdi. Koreya urushidan beri , 70 yillik ajralish davomida, Shimoliy va Janub oʻrtasidagi farqlar standart koreys tilida, jumladan, talaffuz va tanlangan lug'atdagi oʻzgarishlarni keltirib chiqardi, ammo bu kichik farqlarni koreys lahjalarining har birida topish mumkin , ular hali ham asosan oʻzaro oʻxshash tomonlari bor.

Manbalar 

Tillar
Koreys tili
Valencia CF

Valencia — Ispaniya futbol jamoasi.

Manbalar 

Futbol klublari
Ispaniya futbol klublari
Ernst Thälmann

Ernst Thälmann (talaffuzi: Ernst Telmann; 16-aprel 1886 – 18-avgust 1944) Weimar Respublikasi davrida Olmoniya Kommunist Partiyasi (KPD) rahbari boʻlgan. U Gestapo tomonidan 1933-yili hibsga olinib, oʻn bir yil davomida qamoqda saqlangan. 1944-yili Adolf Hitler buyrugʻiga binoan Buchenwald konsentratsion lagerida otib oʻldirilgan.

Thälmann dunyo kommunistlari orasida sharaflangan, jumladan SSRI davrida Toshkentdagi xiyobonlardan biri uning nomi bilan atalardi.

Havolalar 
 Ernst Thälmann nutq va asarlari
Ajdar oʻrgatuvchilar

Ajdar oʻrgatuvchilar (; asl tarjimasi: Ajdaringizni qanday tarbiyalash kerak) 2010-yili chiqarilgan jangari-fantaziya janridagi kompyuter-animatsion filmdir. DreamWorks Animation studiyasi tomonidan ishlangan va Paramount Pictures tomonidan tarqatilgan. Film gʻoyasi Cressida Cowellning 2003-yilda yozilgan shu nomli kitobiga asoslangan. Filmga ovoz bergan aktyorlar sirasiga Jay Baruchel, Gerard Butler, Craig Ferguson, America Ferrera, Jonah Hill, Christopher Mintz-Plasse, T.J. Miller va Kristen Wiig kirishadi.

Film Oscar mukofotiga nomzod etilgan (Eng yaxshi animatsiya hamda Eng yaxshi soundtrack); biroq, tegishli toifalarda Oʻyinchoqlar tarixi 3 va Ijtimoiy tarmoq filmlariga yutqazgan.

Ajdar oʻrgatuvchilar filmi afsonaviy Viking olamida sodir boʻladigan voqeani hikoya qiladi. Film 2010-yil 26-martda ekranlarda namoyish etila boshlandi. Uning keltirgan daromadi $500 millionga yaqinlashib, DreamWorks Animationʼning beshinchi eng omadli filmi boʻldi (4 ta Shrek filmlaridan keyin). Ajdar oʻrgatuvchilar kinotanqidchilar tomonidan juda xush qarshilandi, u 98% reyting bilan baholandi.

Film sikvellari — Ajdar oʻrgatuvchilar 2 va Ajdar oʻrgatuvchilar 3: Yashirin dunyo mos ravishda 2014 va 2019-yillarda chiqarilgan.

Ovoz berganlar 
 Jay Baruchel — Hiccup Horrendous Haddock III, Stoick the Vastʼning oʻgʻli
 America Ferrera — Astrid Hofferson, Hiccup'ning yoqtirgan qizi
 Gerard Butler — Stoick the Vast, Hiccup'ning otasi
 Craig Ferguson — Gobber the Belch, Stoick'ning yaqin doʻsti
 Christopher Mintz-Plasse — Fishlegs Ingerman, ajdarlar haqida bilimga ega yigit
 Jonah Hill — Snotlout Jorgenson, Hiccup'ning takabbur doʻsti
 T.J. Miller va Kristen Wiig — Tuffnut va Ruffnut Thorston, egizaklar
 David Tennant — Spitelout, Snotloutʼning otasi
 Robin Atkin Downes — Ack, sariq soqolli Viking
 Philip McGrade — Starkard
 Kieron Elliott — Hoark the Haggard
 Ashley Jensen — Phlegma the Fierce, ayol Viking
 Randy Thom — „Tishsiz“ laqabli tungi furiya (Toothless the Night Fury) ning ovozi

Musiqasi

Relizi

Mukofotlari

Manbalar

Havolalar 
 
 
 
 
 

2010-yil filmlari
2010-yil 3D filmlari
2010-yil animatsion filmlari
AQSh filmlari
AQSh 3D filmlari
AQSh animatsion filmlari
AQSh kompyuterli animatsion filmlari
AQSh komediya filmlari
AQSh jangari filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
DreamWorks Animation filmlari
Paramount Pictures filmlari
Fentezi filmlar
IMAX filmlar
Ajdar oʻrgatuvchilar
AQSh dramatik filmlari
Satya Sai Baba

Satya Sai Baba (tel.: సత్య సాయిబాబా; asl ismi: Satyanarayana Raju; 23-noyabr 1926 – 24-aprel 2011) hind gurusi, ruhoniy boʻlgan.

Satya Sai Baba Hindiston va baʼzi boshqa mamlakatlarda kasalxonalar, maktablar ochgan, turfa xayriya ishlari bilan shugʻullangan. Hozirda uning ishini Xalqaro Sai Tashkiloti davom ettirmoqda.

Manbalar

Havolalar 
 Xalqaro Sai Tashkiloti
 Satya Sai Baba nutqlari
Ali Abdulloh Solih

Ali Abdulloh Solih (21-mart 1946 — 4-dekabr 2017 yoki 1942) Yaman Respublikasining birinchi prezidenti. 2011-yil 23-aprelida u Yaqin Sharq eʼtirozlari sababli oʻz lavozimidan voz kechishga majbur boʻldi.

Manbalar

Havolalar 
Rasmiy sayti 

2017-yilda vafot etganlar
Guru

Guru (sanskrit: गुर) odatda biror sohada katta bilim, obroʻga ega, donishmand, bilimlarini boshqalarga oʻrgatuvchi shaxsdir ("domla" tushunchasiga oʻxshash). Guru har doim ham odam boʻlavermaydi, balki u kitob, film shaklida ham boʻlishi mumkin.

Atama Hinduiylik dinidan kelib chiqqan. Hinduiy, buddaviy, sikh ruhoniylar aynan "guru", deb nomlanishadi. Boshqa sohalarda bu soʻz ishlatilganida, u diniy emas, balki har qanday "ustoz" maʼnosini bildiradi.

Buddist va hindu madaniyatlari to'g'ri guru tanlashda yaxshiroqdir, chunki bu funktsiya u yerda chuqurroq va mustahkamroq ildiz otgan va guruning mavjudligi tabiiy va ravshan ko'rinadi.

Shuningdek 
 Domla
 Oʻqituvchi

Manbalar

Havolalar 
Large clickable List of Gurus from around the world 
Gurus in Buddhism 
Gurus and Saints in Hinduism 
Sikh Gurus
Sukhoi Superjet 100

Sukhoi Superjet 100 () Rossiyaning Sukhoi kompaniyasi tomonidan ishlab chiqariluvchi yoʻlovchi tashuvchi havo layneridir. Ushbu uchoq Rossiya fuqarolar aviatsiyasi uchun eng muhim loyihalardan biri boʻlib, hukumat tomonidan dastaklangan. 75-95 oʻringa moʻljallangan. Narxi — $23–25 million/birlik.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti

Samolyotlar
PlayStation

PlayStation (, Pureisutēshon, qisqartmasi: PS) Sony Computer Entertainment tomonidan ishlab chiqariluvchi videooʻyin konsollarining umumiy nomi hamda branddir. Ilk PlayStation 1994-yili 3-dekabrda Yaponiyada sotilgan. Shu kungacha PlayStation 2, PlayStation 3, PlayStation 4, PlayStation Portable va boshqa modifikatsiyalari chiqarilgan.

Birinchi konsol, PS One, 100 milliondan ortiq miqdorda sotilib, rekord oʻrnatgan. Undan keyingi PlayStation 2 konsoli 150 million dona sotilib, shu rekordni yangiladi. Sonyning hozirgi konsoli, PlayStation 3, 2011-yilgacha 47.9 million dona sotildi.

Yana qarang 
 Xbox
 Xbox 360
 Wii

Galereya

Manbalar

Havolalar 
 Yaponiya
 Shimoliy Amerika
 Yevropa 

Sony
PlayStation Network

PlayStation Network (PlayStation tarmogʻi, qisqartmasi: PSN) Sony tomonidan ochilgan, PlayStation 3 va PlayStation Portable konsollariga multimedia yetkazib beruvchi, multiplayer oʻyin oʻynash uchun tarmoqdir. 2011-yil 27-apreliga koʻra butun dunyo boʻylab 42 million nafar odam bu tarmoqda roʻyxatdan oʻtgandir. 2011-yil 20-aprelida tarmoq ishdan chiqdi. Sony korporatsiyasi 26-aprel kuni tarmoq buzilishi munosabati bilan foydalanuvchilar shaxsiy maʼlumotlari xavf ostida qolganini tan oldi.

Manbalar

Rasmiy saytlar 
 Yaponiya
 AQSh
 Yevropa

Sony
Videooʻyin konsoli

Videooʻyin konsoli interaktiv kompyuter tizimi boʻlib, videooʻyin tasvirini displey (masalan, televizor, kompyuter monitori, birlashtirilgan monitor) ga uzatadi. Videooʻyin konsolining kompyuterdan farqi shundaki, u asosan oʻyin oʻynash uchun moʻljallangandir (baʼzi konsollarda shuningdek kino koʻrsa ham boʻladi).

Galereya

Havolalar 
 Open Directory Project, Console Platforms
Jay-Z

Shawn Corey Carter (talaffuzi: Shoun Kori Karter; 4-dekabr 1969-yilda tugʻilgan) Jay-Z (talaffuzi: Jey-Zi) taxallusi bilan tanilgan amerikalik reper va tadbirkordir. $1 milliard atrofida ishlab, dunyoning eng boy rapperlari qatoriga kirgan. 125 milliondan oshiq albom sotgan, 23 ta Grammy mukofoti olgan. Yakkaxon artist sifatida albomlari Billboard 200 chartida eng koʻp (14 marotaba) birinchi oʻrinni egallani ortidan rekord oʻrnatgan.

Diskografiyasi 

Studiyaviy albomlari

 Reasonable Doubt (1996)
 In My Lifetime, Vol. 1 (1997)
 Vol. 2... Hard Knock Life (1998)
 Vol. 3... Life and Times of S. Carter (1999)
 The Dynasty: Roc La Familia (2000)
 The Blueprint (2001)
 The Blueprint2: The Gift & the Curse (2002)
 The Black Album (2003)
 Kingdom Come (2006)
 American Gangster (2007)
 The Blueprint 3 (2009)
 Magna Carta Holy Grail (2013)
 4:44 (2017)

Hamkorlikda chiqargan albomlari

 The Best of Both Worlds (R. Kelly bilan birgalikda) (2002)
 Unfinished Business(R. Kelly bilan birgalikda) (2004)
 Watch the Throne (Kanye West bilan birgalikda) (2011)
 Everything Is Love (Beyoncé bilan birgalikda) (the Carters guruhi sifatida) (2018)

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 

Amerikalik erkak aktyorlar
Afroamerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
Afroamerikalik erkak qoʻshiqchilar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik filantroplar
MTV Europe Music Award sovrindorlari
Brit mukofoti sovrindorlari
Amerikalik erkak reperlar
Afroamerikalik erkak reperlar
Amerikalik kinoprodyuserlar
Qoʻshiqlari Billboard Hot 100 xit-paradida eng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan ijrochilar
Qodir Zokirov

Zokirov Qodir Zokirovich (1906. 25.7, Jalolobod — 1992.9.8, Toshkent) — botanik, Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi akademik (1956), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1956), biol. fanlari doktori (1951), professor (1951). Samarqand Davlat Universiteti tugatgan (1933). Oʻrta Osiyo universiteti oʻsimliklar sistematikasi va geografiyasi kafedrasi dotsenti (1941 —43), Nizomiy nomidagi Toshkent pedagogika instituti botanika kafedrasi mudiri (1943—52), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Botanika instituti direktori (1952—56), Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligi Fanlar akademiyasi prezidenti (1957–61). Fargʻona pedagogika instituti rektori (1963-66), 1966-yildan Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Botanika instituti Oʻsimliklar resursi boʻlimi mudiri. Ilmiy ishlari oʻsimliklar (taksonomik birliklar) sistemasi, flora, oʻsimliklar qoplami va oʻsimliklar xom ashyolarini oʻrganishga oid. Oʻsimlikshunos-sistematik sifatida kampirchopondoshlar, torondoshlar, koʻknordoshlar, hiloladoshlar va b. oilalarni oʻrganib, yangi turkum va turlarni kashf etdi. Oʻzbek tilida botanika terminlarini yaratishga asos soldi. 3. koʻp jildli "Oʻzbekiston florasi"ni tuzishda faol qatnashdi. "Ruscha-oʻzbekcha botanika atamalarining qisqacha izohli lugʻati"ni (boshqa mualliflar bilan birga, 1963), keyinchalik "Botanikadan ruscha-oʻzbekcha ensiklopedik lugʻat"ning I jildini chop etdi (X. Jamolxonov bilan hamkorlik-da). Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1968).

Havolalar 
 Закиров Кадыр Закирович , ZiyoNet
 Nekrolog

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Beruniy nomidagi davlat mukofoti laureatlari
Qirgʻizistonlik oʻzbeklar
Jalolobodda tugʻilganlar
Oʻzbekiston olimlari
Janubi-Sharqiy Osiyo

Janubi-Sharqiy Osiyo, Osiyo qitʼasining janubi-sharqida joylashgan mintaqadir. Bu mintaqa Xitoyning janubi, Hindistonning sharqi hamda Avstraliyaning shimolida joylashgan davlatlarni oʻz ichiga oladi.

Manbalar 

Osiyo
Xalqaro Slavyan Kanali

Xalqaro Slavyan Kanali yoki SCI (oʻqilishi Es-Si-Ay) — 1994-yilda Ivanenko Valeriya Vladimirovna televizion kanal.

Uning vazifasi butun dunyodagi slavyanlarni va jahon hamjamiyatini slavyanlar hayotining turli xil jihatlari, slavyanlarning gʻaroyib tarixi, boy anʼanalar, madaniyat, yutuqlar va dunyo sivilizatsiyasining rivojlanishiga slavyanlarning ulkan hissasi toʻgʻrisida axborot berishdan iborat.

„Xalqaro Slavyan kanali“ ("International „Slavonic Channel“) 2008 yil 12 sentyabr kuni Ukraina hududida yoʻldosh orqali efirga uzatildi (Sirius-4 Satellite 5° East Frequency 12075 MHz (H) Symbol Rate: 27,5 Msymb/s FEC 3/4 & Astra-2 Satellite 31,5° East Frequency 12090 MHz (H) Vertical Symbol Rate: 27,5 Msymb/s FEC 9/10). SCI kecha-kunduz ishlaydi va oʻzining eshittirishlari va koʻrsatuvlari bilan 1 milliard 202 million kishilik aholi yashaydigan hududni qamrab oladi. Eshittirishlar (dastlab Ukraina hududidan) toʻrt tildagi ovoz yoʻlakchalari: rus, ukrain, ingliz va mahsulot ishlab chiqaruvchi mamlakat tilida olib boriladi. Kelajakda eshittirishlar bir vaqtning oʻzida jahonning barcha slavyan tillarida, shuningdek fransuz, nemis, ispan, portugal, arab va xitoy tillarida ham amalga oshiriladi. Telekanalning mavzulari — madaniy-maʼrifiy.

Tarix 
Sobiq SSRI hududidan bevosita yoʻldosh orqali eshittirishlar berishning dastlabki tajribasi Ukraina hududidan „Xalqaro Slavyan kanali“ ning eksperimental olib eshittirishi boʻldi. Efirga eksperimental uzatish 1994 yilning 14 dekabr kunidan 1995 yilning 15 may kunigacha amalga oshirildi. Loyihaning mualliflari: Ivanenko Vladimir Aleksandrovich va Ivanenko Valeriya Vladimirovna.

Adabiyot 
Maщenko I. G. Ukrainada televidenie. Birinchi jild „Televidenie de facto“. — Nikolaev, 1998. — 341 b.

Havolalar 
 Telekanal sayti 

Telekanallar
Shahzoda William

Shahzoda William, Cambridge gersogi KG FRS (asl ismi: William Arthur Philip Louis; talaffuzi: Uilliam Artur Filip Luis; 21-iyun, 1982) Qirol Charles va Malika Diananing toʻngʻich oʻglidir. U Buyuk Britaniya taxtiga ikkinchi daʼvogardir (otasidan soʻng). 2011-yil 29-aprelda William Catherine Middletonga uylandi.

Yana qarang 
 Qirolicha Elizabeth II (buvisi)
 Shahzoda Charles
 Malika Diana
 Shahzoda Harry (ukasi)

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy biografiyasi

21-iyunda tugʻilganlar
1982-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Catherine Middleton

Catherine, Cambridge hersoginyasi (toʻliq ismi: Catherine "Kate" Elizabeth, qizlik sharifi: Middleton, talaffuzi: Katerin Middlton; Ketrin, Kembrij hersoginyasi; 9-yanvar, 1982) Shahzoda Williamning rafiqasidir. William bilan 2001-yili Avliyo Andrews Universitetida tanishgan. 2011-yil 29-aprelida unga turmushga chiqdi.

Havolalar 
 Catherine Middleton, The Guardian

Yashayotgan insonlar
Shahzoda William va Catherine Middleton nikohi

Shahzoda William va Catherine Middleton nikoh toʻyi 2011-yil 29-aprelida Londonda, Westminster Abbatligida boʻlib oʻtdi. Shahzoda William va Catherine bundan oʻn yil avval, 2001-yili Avliyo Andrews Universitetida tanishishgan edilar. Ular 2010-yil 20-oktabrda unashtirilgan edilar. Marosim butunjahon matbuoti, TV, radio, internetda yoritildi, YouTubeda namoyish etildi.

Havolalar 
 Marosim rasmiy sayti
 Shahzoda Uilyam va Keyt Middltonlarning nikoh to‘yi Twitter saytini “to‘ldirib yubordi” 
 Свадьба Уильяма и Кейт Миддлтон , Lenta.ru

simple:Prince William, Duke of Cambridge#Marriage to Kate Middleton
Enrique Iglesias

Enrique Miguel Iglesias Preysler (talaffuzi: Enrike Migel Iglesias Preysler; 8-may, 1975) ispan pop-musiqachisi, shoir va qoʻshiqchidir. Julio Iglesiasning uchinchi va kenja oʻgʻli. Iglesias musiqachilikni Meksikadagi Fonovisa leyblida boshlagan. U 1990-yillarda eng koʻp sotilgan ispanchada kuylovchi ashulachidir. XXI asrdan boshlab inglizcha kuylashga oʻtdi va Universal Music Group bilan misli koʻrilmagan $48,000,000 lik shartnoma imzoladi.

U 2017-yilning 28-dekabr sanasida Oʻzbekistonda ham konsert dasturini taqdim etdi.

Iglesiasʼning 52 ta ashulasi Billboard chartlarida 1-oʻrinni egallab, oʻziga xos rekord qoʻygan. 55 milliondan ortiq albomi sotilgan.

Musiqa karerasi 
Iglesias otasining musiqa karerasi haqidagi rejalari haqida bilishini istamadi va uning mashhur familiyasi uning karerasini rivojlantirishga yordam berishini xohlamadi. Torontoda u oilasining enagasidan qarz oldi va ispan qo'shig'i va ikkita ingliz qo'shig'idan iborat demo kassetani yozib oldi. Otasining sobiq publitsisti Fernan Martinesga yaqinlashib, ular Gvatemalalik qo'shiqchi bo'lish tarixi bilan Enrike Martines sahna nomi ostida qo'shiqlarni targ'ib qilishdi. Iglesias Fonovisa Records bilan shartnoma imzoladi.

Diskografiyasi 
Ispancha albomlari
Enrique Iglesias (1995)
Vivir (1997)
Cosas del Amor (1998)
Quizás (2002)

Inglizcha albomlari
Enrique (1999)
Escape (2001)
7 (2003)
Insomniac (2007)

Zullisonayn albomlari
Euphoria (2010)
Sex And Love (2014)

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy sayti
 Enrique Iglesias YouTubeda

Amerikalik erkak modellar
Amerikalik erkak aktyorlar
Yashayotgan insonlar
MTV Europe Music Award sovrindorlari
Grammy mukofoti sovrindorlari
Qoʻshiqlari Billboard Hot 100 xit-paradida eng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan ijrochilar
Uygʻur tili

Uygʻur tili, yangi uygʻur tili () — turkiy tillardan biri. Asosan, XXRning Shinjon-Uygʻur muxtor rayonida, shuningdek, Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Qirgʻiziston respublikalarida, Afgoniston, Rossiya Federatsiyasi va boshqa mamlakatlarda tarqalgan. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 7,7 mln. (jumladan XXR da 7,5 mln.) kishidan ortiq. „Uygʻur“, „Uygʻur tili“ atamalari 1921-yilda yagona etnolingvistik jamoa uchun SE. Maloye tomonidan taklif etilgan (avvalgi nomlari: Gʻarbiy Xitoy tatar tili, Xitoy musulmonlari tili, Gʻarbiy Xitoyning turkiy lahjalari, Sharqiy Turkiston tili va boshqalar) Uygʻur tili kad. uygur tilining davomchisi hisoblanmaydi.

Uygʻur tili 3 lahjaga boʻlinadi: markaziy (ili, turfon, qashqar, koʻmul, urumchi, karashar, koʻchor, qoʻrlin oqsu, yorkand shevalaridan iborat) — hozirgi adabiy Uygʻur tiliga asos boʻlgan; sharqiy (lobnor) va jan. (xoʻtan). Oʻrta Osiyo va Qozogʻistonda yashovchi uygʻurlarning 2 lahjasi boʻlib, ularning nomlanishida (iliyettisuv, qashqarfargʻona) uygʻurlarning Gʻarbiy Xitoydan Yettisuv va Fargʻonaga koʻchib oʻtganliklari aks etgan.

Boshqa turkiy tillardan farqli ravishda Uygʻur tilida unlilar va undoshlarning regressiv assimilyatsiyasi (bashbeshi (boshboshi), tagtaqqa] mavjud; singarmonizm izchil emas: unlilarning lab va tanglay garmoniyasi buzilish hollari uchraydi; unlilar reduksiyasi (sinilsiqlim), undoshlarning tushib qolishi (odekordek, kesenchukelsan, chu), baʼzan oʻzak va qoʻshimcha oʻrtasida tovush orttirilishi (su—suyi (suv —suvi), toxu — toxurim (tovuq — tovugʻim) kuzatiladi.

Uygʻurlar 8-asrgacha qadimiy uygʻur yozuvidan, IIa. gacha sugʻd alifbosiga asoslangan yozuvdan, 11-asrdan eʼtiboran arab grafikasi asosidagi yozuvdan foydalanadilar. Sobiq SSSR hududida yashagan uygʻurlar 1930-yilgacha arab, 1930-1946-yillarda lotin grafikasi asosidagi yozuvdan; 1946-yildan esa rus grafikasi asosidagi yozuvdan unga uygʻur fonemalarini ifodalovchi qoʻshimcha harflar qoʻshgan holda foydalanadilar. XXR dagi uygʻurlar hozirgacha arab grafikasi asosidagi yozuvdan foydalanadilar (1960-1965-yillarda lotin grafikasi asosidagi yozuv ishlab chiqilib, 1965-1980-yillarda har ikkala alifbo parallel qoʻllangan, 1982-yildan yana arab grafikasining oʻzi qolgan).

Uygʻur tili — oltoy tillari oilasining turkiy tillar turumidagi qarluq guruhiga kiruvchi tildir. Oʻzbek tiliga eng yaqin til. Uygʻur tili Xitoyda, Qozogʻistonda Uygʻurlar koʻp istiqomat qiladigan joylariga qoʻllaniladi. Xitoydagi uygʻurlar arab alifbosi asosida, Qozogʻistondagilar esa krilitsada yozishadi.

Yana q. 

 Qadimgi uygʻur tili

Manbalar 

Oʻzbekiston tillari
Uygʻur tili
Qirgʻiziston tillari
Moʻgʻuliston tillari
Qozogʻiston tillari
Xitoy tillari
Turkiy tillar
Stephen Harper

Stephen Joseph Harper (talaffuzi: Stephen Joseph Harper; 30-aprel, 1959) Kanadaning 22- hamda joriy bosh vaziri, Konservativ Partiya raisidir. Harper bosh vazir mansabiga 2006-yil oʻtirgan. Harper Konservativ Partiyadan chiqqan birinchi bosh vazirdir.

2011-yil 2-mayida Harperning Konservativ Partiyasi federal saylovda 167 oʻrinni egallab gʻolib chiqdi.

Havolalar 
 Kanada bosh vaziri rasmiy sayti

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Kanada Konservativ partiyasi

Kanada Konservativ Partiyasi (inglizcha: Conservative Party of Canada, fransuzcha: Parti conservateur du Canada) Kanadadagi siyosiy partiya boʻlib, 2003-yili Kanada Alyansi va Kanada Ilgʻor Konservativ Partiyasi qoʻshilishi natijasida tashkil topgan. Oʻng-qanot siyosat yuritadi. Partiya 2008-yilgi federal saylovda 37.6% ovoz yigʻdi. 2011-yilgi saylovda partiya birinchi marta parlamentda koʻpchilik joyni egalladi. Partiyaning hozirgi rahbari — Stephen Harper.

Havolalar 
 Rasmiy sayti
Kanada federal saylovi (2011)

2011-yilgi Kanada federal saylovi Kanadada oʻtkazilgan 41-umumiy parlament saylovi boʻlib, 2011-yil 2-mayida boʻlib oʻtdi. Natijalar Kanada Konservativ Partiyasi parlamentda oʻz nufuzlarini oshirishgani, 167 (54.22%) oʻrin egallab, koʻpchilikni tashkil etganini koʻrsatdi. Bosh vazir Stephen Harper mansabida qoldi. Qolgan oʻrinlarni Yangi Demokratlar (33.12%), Liberallar (11.04%), Kvebek separatistlari (1.30%) hamda Yashillar (0.32%) egallashdi. Saylovda ovoz beruvchi aholining 61.4%i qatnashdi.

Manbalar

Havolalar 
 Elections Canada

Saylovlar
Fintelligens

Fintelligens helsinkilik hip hop guruhidir. Guruh ikki odamdan tashkil topgan: Elastinen va Iso H. 1997-yildan beri ijod qilayotgan Fintelligens 150 000 dan ziyod albom sotib, Finlandiyaning eng muvaffaqiyatli rapperlariga aylanishgan.

Diskografiyasi
Renesanssi (2000)
Tän tahtiin (2001)
Kokemusten summa (2002)
Nää vuodet 1997–2003 (2003)
Fintelligens Collections (2007)
Lisää (2008)
Mun tie tai maantie (2010)Täytyy tuntuu'' (2011)

Havolalar 
Fintelligens.com 
Fintelligens MySpace'da
Fintelligens Last.fm'da
Jizzax viloyati teleradiokompaniyasi

Jizzax viloyati radiosi 1974-yil sentabrda ilk marotaba efirga chiqdi.

Har kuni soat 16.00 dan 17.00 gacha ultraqisqa toʻlqin (keyinchalik oʻrta toʻlqin)da 5 til, yaʼni oʻzbek, rus, qrim-tatar, qozoq va tojik tillarida eshittirishlar olib borildi.

1996-yil 8-avgust kuni viloyat televideniesi ilk bora oʻz koʻrsatuvlarini namoyish eta boshlagan. Dastlabki koʻrsatuvlar hajmi haftasiga 1 soatni tashkil etgan, ularni tayyorlashda Yaponiyaning «SONY» firmasida ishlab chiqarilgan televideo apparaturalardan foydalanilgan.

Televidenie koʻrsatuvlari 2000-yilgacha faqat Samarqand RTPS orqali uzatilgani uchun ham uni Jizzax viloyatida toʻliq, Sirdaryo viloyati, Samarqand viloyati, Navoiy va Toshkent viloyati viloyatlari qisman, qoʻshni Qozog’iston hamda Tojikistonning chegara shududlari aholisi tomosha qilishgan va hozirda ham shunday. 2000 yilda alohida releyka uskunasi keltirilgani esa koʻrsatuvlarning uzatilishi bilan bogʻliq qiyinchiliklarga barham berdi.

Shu bilan bir qatorda reklama — tijorat boʻlimi faoliyati ham yoʻlga qoʻyildi. 2005-yildan boshlab efir vaqti byudjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan yana 1,5 soatga uzaytirilib 7,5 soatga keltirildi.

2003-yil oktabr oyida teleradiokompaniyasi qoshida bir kunda 9 soat (shundan 8 soati oʻz hisobidan) hajmda eshittirishlar beriladigan «Sangzor» radiosi ishga tushdi. Bu viloyatlardagi teleradiokompaniyalar orasida birinchi boʻlib tashkil etilgan, FM kanalida uzatiladigan ilk radio boʻldi.

2004-yilda Jizzax viloyati hokimligi koʻmagi bilan viloyatda birinchi boʻlib «Sangzor» ovoz yozish studiyasi tashkil qilindi. Ovoz yozish studiyasi Yaponiyaning YAMANA firmasida ishlab chiqarilgan zamonaviy talablar darajasida tez va yuqori sifatda yozilishiga erishildi.

Viloyat televideniesida bugungi kunda 4 ta-axborot, siyosiy-huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy, maʼnaviy- maʼrifiy boʻlim, reklama tijorat guruxi mavjud boʻlib, 30 nafardan ortiq mutaxassislar faoliyat koʻrsatadilar.

Havolalar 
 Jizzax viloyati teleradiokompaniyasi '

Radiolar