MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Rafael Minaskanian

Rafael Minaskanian (1941-yil 19-dekabrda tugʻilgan) – eronlik musiqachi va pianinochi. U Eron televideniyesida klassik fortepiano ijrosini namoyish etgan birinchi rassom hisoblanadi.

Biografiyasi 
Rafael Minaskanian Tehronda musiqasevar arman oilasida tugʻilgan. Uning onasi pianino, otasi skripka chalgan, Rafael esa olti yoshida musiqa chalishni boshlagan. Uning birinchi pianino oʻqituvchisi Ms. Hagh Nazarian, keyin esa Emanuel Melik-Aslanian boʻlgan. U oʻn yoshida ilk bor sahnaga chiqgan va oʻsmirlik chogʻida yangi ochilgan Eron milliy televideniyesida jonli ravishda birinchi klassik fortepiano qoʻshiqlarini ijro etgan. Boshlangʻich taʼlimni fransuz xususiy maktabida, oʻrta taʼlimni esa Firuz Bahram oʻrta maktabida tamomlagan. Oʻqishni tamomlagandan soʻng u Amerika Qoʻshma Shtatlariga tibbiyot yoʻnalishida oʻqishga bordi, lekin ikki yildan soʻng pianino oʻqituvchisi va pianino rejissyori Ab Zerkoning rahbarligida Los-Anjelesdagi Kaliforniya universitetida musiqadan tahsil oldi.

Bir necha yil AQShda yashagach, Minaskanian 1960-yilda Angliyaga borib, Italiyaga koʻp sayohatlar qildi, biroq Islom inqilobi tufayli Eronga qaytdi.
Bu yillar davomida u dunyoga mashhur bir qancha insonlar, jumladan, Italiyadagi avstriyalik pianinochi Karl Ulrich Schnabel va Londondagi britaniyalik pianinochi Ilona Kabos bilan birgalikda ishladi va Nyu-Yorkdagi Juilliard maktabida tahsil oladi.

Minaskanian 1993-yildan beri Azad universitetida, keyin esa Tehron universitetida musiqadan dars berdi va soʻnggi yigirma yil davomida Eron, Yevropa mamlakatlari va AQShda taʼlim va ijrochilik (yakkaxon va orkestr) bilan shugʻullandi.

2019-yilda Rafael Minaskanian Eron Madaniyat va Islom irodasi vazirligining Birinchi darajali sanʼat mukofoti bilan taqdirlandi.

Manbalar
Aleksandr Ivanov (Rossiya Federatsiyasi Qahramoni)

Aleksandr Vasilyevich Ivanov (1918–1942) Qizil Armiya aviatsiyasi katta leytenanti, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Rossiya Federatsiyasi Qahramoni (1998).

Tarjimai holi 
Aleksandr Ivanov 1919-yil 9-iyunda Klukolovo qishlogʻida (Yam-Tosovskiy qishlogʻi, Luga tumani, hozirgi Leningrad viloyati) tavallud topgan. 1938-yilda Qizil armiya safiga chaqirildi. 1940-yilda Engels nomidagi harbiy aviatsiya uchuvchilar maktabini tamomlagan. 1941-yil dekabrdan Ulugʻ Vatan urushi frontida xizmat qilgan va jangda yaralangan.

Katta leytenant Aleksandr Ivanov 1942-yil oxiriga kelib 6-uzoq masofali bombardimonchilar polkining bombardimonchi eskadroniga, 132-bombardimonchi aviatsiya diviziyasiga, 5-havo armiyasiga qoʻmondonlik qildi. Urush paytida uning ekipaji 134 ta jangovar missiyani amalga oshirib, dushmanning harbiy texnikasini bombardimon qilib, ularga katta talofat yetkazdi. Ivanov 1942-yil noyabr oyida Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoniga nomzod boʻldi, ammo intizomiy huquqbuzarlik tufayli nomzodlik oʻtkazilmadi. 1942-yil 30 dekabrda Salsk temir yoʻl stantsiyasini portlatish paytida Ivanovning qaytib ketayotib, Elbrus yaqinidagi togʻ darasida samolyoti urib tushirildi. Faqat 1996-yilda samolyot qoldiqlari alpinistlar tomonidan topilgan.

Katta leytenant Aleksandr Ivanov Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1998-yil 12-dekabrdagi farmoni bilan „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida fashist bosqinchilariga qarshi kurashda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun“ vafotidan keyin oliy unvon bilan taqdirlandi. Rossiya Federatsiyasi Qahramoni. Bundan tashqari ikki marta Qizil Bayroq ordeni bilan ham taqdirlangan.

Manbalar 

1942-yilda vafot etganlar
30-dekabrda vafot etganlar
1919-yilda tugʻilganlar
9-iyunda tugʻilganlar
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Ted Williams

Ted Williams (toʻliq ismi Theodore Samuel Williams, 1918-yil 30-avgust, AQSH, California) – amerikalik beysbol oʻyinchisi.

Faoliyati 
Ted Williams bolaligida beysbol musobaqalarida qatnashgan va keyinchalik oʻrta maktab jamoasini shtat chempionatiga olib chiqqan. Ted Williams Tinch okeani sohilidagi ligada kichik liga jamoasi bilan shartnoma imzoladi va San-Diego va Minneapolisdagi bir necha mavsumdan soʻng 1939- yilda Red Sox oliy liga jamoasiga taklif qilindi. Ted Williams oʻyinda yaxshi ishtirok etdi va oʻrtacha 327 ballni qoʻlga kiritdi. Williams 1941-yilda mavsum davomida oʻrtacha 406 ball toʻpladi.

Williams Jon Andervud bilan birga yozgan „My Turn at Bat“ nomli avtobiografiyasi 1969- yilda nashr etilgan. Bu ikki kishi "The Science of Hitting" asarini ham birga yozishgan.

Mukofotlari 
 1954 yilda Williams San-Diegodagi chempionlar zali tomonidan San-Diegoning eng yaxshi sportchilarini taqdirlash uchun Breitbard shon-shuhrat zaliga kiritildi.

 Oʻsha yili Williams Beysbol Oliy Ligasining jamoasiga saylangan 30 nafar oʻyinchilar safiga qabul qilindi. 2020- yilda Williamsni sport yozuvchisi Jo Posnanski tomonidan tuzilgan „Beysbol 100“ roʻyxatida 6-oʻringa koʻtarildi.

Manbalar 

AQSH beysbolchilari
AQSh sportchilari
Košice viloyati

Košice viloyati (; ; ) – sakkizta Slovakiya viloyatlaridan biri. U 11 tuman va 440 munitsipalitetdan iborat boʻlib, ulardan 17 tasi shahar maqomiga ega. Mintaqa aholisining qariyb uchdan bir qismi Koshica aglomeratsiyasida istiqomat qiladi, bu uning asosiy iqtisodiy va madaniy markazi hisoblanadi.

Geografiyasi 
Viloyat Slovakiyaning janubiy qismida joylashgan boʻlib, maydoni 6,752 km2 ni tashkil qiladi. Mintaqaning gʻarbiy qismida joylashgan: Slovak Karst, Slovak Paradise, Volovské vrchy, Čierna hora. Hornád havzasi shimoli-gʻarbda joylashgan. Kattaroq daryolarga janubi-gʻarbda Slana, gʻarbda va markazda Hornad, sharqda Uzh va Bodrog, janubi-sharqda Tisa daryosining kichik bir qismi kiradi. Maʼmuriy boʻlinishlari: viloyat shimolda Presov viloyati, sharqda Ukrainaning Zakarpat viloyati, janubda Vengriyaning Sabolcs-Szatmar-Beregi va Borsod-Abaúj-Zemplén okruglari va gʻarbda Banská Bystrica viloyati bilan chegaradosh.

Demografiyasi 
Mintaqada aholining oʻrtacha zichligi 117,9 kishi/km2 ga kishini tashkil etadi, bu mamlakat boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkichga (110 kishi/km2) juda yaqin. Eng yirik shaharlari: Košice, Michalovce, Spišska Nová Ves, Trebišov va Rožňava. 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, mintaqada 766,012 kishi aholi istiqomat qiladi, ularning aksariyati slovaklar (81,8%). Janubda vengerlar (11,2%), loʻlilar (3,9%) va chexlar (<1%) yashaydi.

Iqtisodiyoti 
Košice viloyati iqtisodiyoti 2013-yilda Slovakiya YaIMning 11,47 foizini tashkil etgan, bu esa uni Bratislava viloyatidan keyin Slovakiyada ikkinchi eng yuqori YaIMga ega mintaqaga aylantirgan. Biroq, u aholi jon boshiga toʻgʻri keladigan yalpi ichki mahsulot boʻyicha Slovakiyaning aksariyat mintaqalaridan ortda qolmoqda.

Bratislava viloyatida maoshlar Koshitsa viloyatiga qaraganda 40% yuqori.

Mintaqadagi ishsizlik 2014-yilda 15,6% ni tashkil qilgan.

Siyosati 
Hozirgi Košice viloyati gubernatori – Rastislav Trnka. U 37,8% ovoz bilan gʻalaba qozongan.

Maʼmuriy boʻlinishi 
Košice viloyati 11 tumandan iborat. Košice shahrining oʻzida toʻrtta tuman mavjud; yetti tuman shahar tashqarisida joylashgan. 440 ta munitsipalitet mavjud boʻlib, shundan 17 tasi shaharcha.

Manbalar 

Košice viloyati
Slovakiya viloyatlari
Mullo Mir maqbarasi

Mullo Mir maqbarasi – (Hakim Mullo Mir maqbarasi, Xoki Mullo Mir maqbarasi) – Buxoro viloyati, Romitan tumanidagi meʼmoriy yodgorlik. Yodgorlik XVI asrda bunyod etilgan. Amir Husayn Mullo Mir maqbarasi boʻlib, yonida xonoqoh ham bunyod etilgan. Xonaqoh XVI asr 90-yillarida Xokimullomir qishlogʻida qurilgan. Amir Husayn Mullo Mir 1597-yilda vafot etgan. Ushbu yil dahma toshiga yozib qoʻyilgan.
Mullo Mir maqbarasida marosimlar binosi, xonaqohi joylashgan. Mullo Mir kompelks yaʼni meʼmoriy majmua hisoblanadi. Xonaqoh peshtoq, keng fasad, markazida gumbaz, ravoqdan iborat. Bino tarhi 26 metrni tashkil etadi. Bundan tashqari ziyoratchilar uchun hujralar va ikki qavatli hujralar mavjud.
Xonaqo toʻgʻri toʻrtburchak shaklida boʻlib, asosiy peshtoqning eni burchaklaridagi minoralari bilan birgalikda 20metr, balandligi esa 17 metrdan iborat. Bundan tashqari xonaqoh oldida jamoat xonasi ham mavjud boʻlib, gumbaz bilan qoplangan.

Xonaqoh fasad devorlari silliqlangan gʻisht bilan bezatilgan, va ganch qorishma bilan ishlangan. Derazalari spool panjaralar bilan qoplangan va gumbazida toʻrsimon qubbalar mavjud.
Mullo Mir Mirxondning nabirasi, Xojagon naqshbandiya tariqatining vakillaridan biri hisoblanadi. XVI asrda Buxoro xonligida tariqat va soʻfizm taʼlimoti rivojlangan va Mullo Mir shu davrda ijod qilgan. U xalq orasida Mir Hazrati Eshon nomi bilan mashhur boʻlib, avliyo sifatida tanilgan.
Mullo Mir qabri xonaqohning sharqiy tomonida joylashgan. Xazira ustida tosh boʻlib, Qur’oni Karimdan oyatlar va nasl nasabi toʻgʻrisida maʼlumot mavjud.

Manbalar

Adabiyotlar

Ilmiy adabiyotlar 
 
 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro viloyati
Ziyoratgohlar
Jalel Kizatov

Jalel Kizatovich Kizatov ( 1920 — 1999) — ishchi-dehqonlar qizil armiyasi kapitani, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1944).

Biografiyasi 
1920-yil 9-oktyabrda Buloq qishlogʻida (Qozogʻistonning Shimoliy Qozogʻiston viloyati) tugʻilgan.

1940-yilda qishloq xoʻjaligi texnikumining uch kursini tamomlagan. Xuddi shu yili u Ishchilar va Dehqonlar Qizil Armiyasi safiga chaqirildi. 1941-yil sentyabrdan - Ulug Vatan urushi frontlarida xizmat qildi. 1942-yilda Kizatov kichik leytenantlar kurslarini tugatdi.

1943-yil sentyabrgacha gvardiya leytenanti Jalel Kizatov Markaziy frontning 61-armiyasining 76-gvardiya otishma diviziyasining 154-gvardiya artilleriya polkining batareyani boshqarish vzvodiga qo'mondonlik qildi. U Dnepr jangida ajralib turdi.

1943-yil 28-sentyabrda Kizatov birinchilardan boʻlib Ukraina SSSR Chernigov viloyati, Repkinskiy tumani, Musi qishlogʻi yaqinida Dneprni kesib oʻtdi va Germaniya mudofaasidagi otishma guruhida razvedkachilik qildi, shundan soʻng u artilleriyani muvaffaqiyatli tugatdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 15-yanvardagi "Qizil Armiya generallari, ofitserlari, serjantlari va oddiy askarlariga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisida"gi farmoni bilan "jangovar vazifalarni namunali bajarganliklari uchun" Dnepr daryosidan oʻtish qoʻmondonligi hamda bir vaqtning oʻzida koʻrsatilgan jasorat va qahramonlik” gvardiya leytenanti Jalel Kizatovga Lenin ordeni va “Oltin yulduz” medali bilan Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berilgan.

1945-yilda Oliy ofitser artilleriya maktabini tamomlagan. Oʻsha yili kapitan unvoni bilan zaxiraga oʻtkazildi.

Qizil-Oʻrdada yashagan, partiya-xoʻjalik ishlarida ishchi boʻlgan. 1952-yilda Qozogʻiston SSSR Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasi qoshidagi partiya maktabini, 1969-yilda Selinograd qishloq xoʻjaligi institutini tamomlagan. Pensiyaga chiqqunga qadar Qizil-O‘rda viloyati non mahsulotlari ishlab chiqarish boshqarmasi boshligʻi lavozimida ishlagan.

1999-yilda vafot etgan va Qizil-Oʻrdada dafn etilgan.

Mukofotlari 
Ikkita Lenin ordeni, 1-darajali Vatan urushi ordeni, uchta Mehnat Qizil Bayroq ordeni va bir qator medallar bilan taqdirlangan.

Qizatov sharafiga uning byustlari qishloq xoʻjaligi texnikumida tahsil olgan Yesil tumanidagi Pokrovka qishlogʻida va Qizil-Oʻrdadagi qabri yaqiniga oʻrnatildi[3].

Manbalar 

Qozogʻiston
Sovet Ittifoqi Qahramonlari
Ruslan Stefanchuk

Ruslan Oleksiyovich Stefanchuk (; 1975-yil 29-oktyabrda tugʻilgan) – ukrainalik siyosatchi, huquqshunos va Oliy Rada raisi (2021-yil oktyabrdan).

Stefanchuk 2019-yilgi Ukraina prezidentlik saylovlarida Vladimir Zelenskiyning saylovoldi kampaniyasining ideologi sifatida eʼtirof etilgan. U 2019-yilgi Ukraina parlament saylovida „Xalq xizmatkori“ partiyasi aʼzosi sifatida (partiya roʻyxatida 2-oʻrin) Ukraina parlamentiga saylangan.

2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi kuni ertalab Stefanchuk Vladimir Zelenskiyga suiqasd uyushtirilgani haqidagi xabarlar ortidan Mariinskiy saroyiga olib ketildi. Sababi prezident oʻldirilgan taqdirda u mamlakat boshqaruvini oʻz qoʻliga olishi kerak edi.

Biografiyasi 
Stefanchuk Xmelnitskiy menejment va huquq universitetida huquqshunoslik darajasini olgan. Shuningdek Xmelnitskiy nomidagi Milliy universitetida ham tahsil olgan. Yuridik fanlar doktori, professor.

U „Ukraina huquqi“ huquq jurnali bosh muharririning birinchi oʻrinbosari.

Oliy Rada deputati Anatoliy Matviyenkoning yordamchisi (2007–2012).

Stefanchuk muxbir aʼzosi. Ukrainada xizmat koʻrsatgan fan va texnologiya xodimi (2017).

U Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiyning 2019-yilgi saylovoldi dasturi mualliflaridan biri. Zelenskiy saylovda gʻalaba qozondi. 

Stefanchuk 2019-yil 21-may dan 2021-yil 7-oktabrgacha Ukraina Prezidenti Zelenskiyning Oliy Radadagi (Ukraina milliy parlamenti) vakili boʻlgan.

2019-yilgi Ukraina parlament saylovlarida Stefanchuk parlamentga saylandi (partiya roʻyxatida 2-oʻrin). Uning akasi Mikola Stefanchuk (oʻsha saylovda) 187-sonli bir mandatli saylov okrugidan (Xmelnitskiy viloyatida joylashgan) shu partiyadan saylangan Jami „Xalq xizmatkori“ partiyasi umummilliy partiya roʻyxatida 124 oʻrin va 130 ta saylov okrugi oʻrnini qoʻlga kiritdi.

2019-yil 29-avgust kuni Stefanchuk Oliy Rada raisining birinchi oʻrinbosari etib saylandi.

2021-yil 7-oktabrda Oliy Rada Dmitriy Razumkovni parlament raisi lavozimidan ozod etish uchun ovoz berdi. Ertasi kuni Stefanchuk parlament raisi etib saylandi va 261 Oliy Rada aʼzosi bu tayinlashni qoʻllab-quvvatladi.

2021-yil 15-oktabrda Stefanchuk prezident Zelenskiy tomonidan Ukraina Milliy xavfsizlik va mudofaa kengashi aʼzosi etib tayinlandi.

Manbalar

Havolalar 
 

Yashayotgan insonlar
1975-yilda tugʻilganlar
Ukrainalik siyosatchilar
Takashi Aizawa

Takashi Aizawa (yaponcha: 相澤 貴志 , 1982-yil 5-yanvarda tugʻilgan) — yaponiyalik sobiq futbolchi.

Faoliyati 
Aizawa 1982-yil 5-yanvarda Niigata shahrida tug'ilgan. O'rta maktabni tugatgandan so'ng, u 2000-yilda J1 ligasiningKawasaki Frontale klubiga kelib qo'shilgan. Ammo u 2000-yilgi o'yinda umuman o'yinga tushmagan va komandasi 2001-yilgi mavsumda J2 ligasiga tushib ketgan. 2001-yilning yozida u ko'plab o'yinlarda qatnashgan bo'lsa-da, 2004-yilgacha Takeshi Urakami va Shinya Yoshihara borligi sababli zaxira o'rinig'ida o'tirishga majbur bo'lgan. Klub 2004-yilda chempionlikni qo'lga kiritgan va 2005-yilga kelib J1 ligaga ko'tarilgan. 2005-yildan boshlab u Yoshihara bilan bu pozitsiya uchun raqobarga kirishgan va 2005-yil iyul oyidan boshlab darvozabonlik qila boshlagan. Biroq, u 2006-yil sentyabr oyida Yoshiharaning o'rniga zaxira o'rindig'ida qoldi. 2007-yilgi mavsumda esa yangi a'zo Eiji Kavashima kelganligi sababdan yana zaxirada qolib ketgan. U Xiromasa Yamamoto bilan pozitsiya uchun kurashgan va ko'plab o'yinlarda qatnashgan. 2009-yilda u Kawasaki Frontale klubiga qaytgan. U 2010-yilning mayigacha Kavashima soyasida qolib ketib o'ynay olmagan bo'lsa-da, iyul oyidan boshlab u asosiy darvozabonga aylangan, Kavashima esa Belgiyaga ko'chib ketgan. 2012-yilda u J2 ligasining Machida Zelvia klubiga o'tgan. Garchi u 2012-yilning apreligacha asosiy o'yinchi bo'lsa-da, aprel oyidan boshlab Tomoxito Shugyo o'rniga zaxirada qolgan va klub 2013-yildan boshlab Yaponiya futbol ligasiga tushib ketgan. 2013-yilda u asosiy darvozabon sifatida ko'plab o'yinlarda ishtirok etgan. 2014-yilda u J1 ligasining Shimizu S-Pulse klubiga o'tgan. Ammo u yana Masatoshi Kushibiki o'rniga zaxirada qolgan. 2015-yilda u J2 ligasining Tokushima Vortis klubiga o'tgan. U 2017-yil oxirida faoliyatini yakunlagan.

Klub statistikasi

Manbalar 

Erkak futbol darvozabonlari
J2 Ligasi futbolchilari
Yaponiya erkak futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1982-yilda tugʻilganlar
Simenit ko‘li

Simenit koʻli – Turkiyaning Samsun viloyatida joylashgan koʻl. Koʻl Simenlik koʻli sifatida ham tanilgan. Koʻl markaziy Qora dengiz mintaqasidagi Yesilmak tekisligining sharqiy qismida joylashgan. Simenit koʻli Samsun viloyati Terme tumanida joylashgan. Koʻlning qamishzorlar va botqoqlar bilan qoplangan qismi 19 kilometr kvadratni tashkil qiladi. Koʻl qadimda „Semenlik“, „Simenlik“, „Karasu“ va „Arapsazi“ nomlari bilan ham atalgan.

Manbalar
John Llewellyn Rhys Mukofoti

John Llewellyn Rhys Mukofoti har yili Millatlar Hamdoʻstligidan 35 yoshgacha boʻlgan yozuvchi tomonidan ingliz tilida yozilgan va Buyuk Britaniyada nashr etilgan eng yaxshi adabiyot asari (badiiy adabiyot, real hayotga asoslangan sheʼriyat, drama) uchun beriladigan adabiy mukofotdir. 1942-yilda taʼsis etilgan bu mukofot Buyuk Britaniyadagi eng qadimiy mukofotlardan biri hisoblanadi.

2011-yildan beri mukofot moliyaviy muammolar sababli toʻxtatilgan. Oxirgi mukofot 2010-yilda berilgan.

Tarixi 
Mukofot 1942-yilda Jane Oliver tomonidan 1940-yil 5-avgustda Royal Air Force (Qirollik havo kuchlari)da bombardimonchi uchuvchi boʻlib xizmat qilayotganda halok boʻlgan yosh yozuvchi John Llewellyn Rhys turmush oʻrtogʻining xotirasiga atab asos solingan.

1987-yildan 2003-yilgacha mukofot Mail on Sunday tomonidan moliyalashtirilgan. Gazeta 2002-yilda Mary Lavenga mukofot berilganidan keyin oʻz faoliyatini 2003-yilda toʻxtatgan. Keyinchalik, sovringa mustaqil taʼlim xayriya tashkiloti, Booktrust tomonidan homiylik qilingan, ammo 2011-yil iyun oyida moliyaviy muammolari tufayli mukofot berish toʻxtatilgan.

2010-yilda gʻolib 5000 funt sterling olgan boʻlsa, ikkinchi oʻrin egalarining har biri 500 funt sterlingdan olgan.

Gʻoliblar (1942–1999)

Gʻoliblar (2000 yildan beri)

Manbalar
Akō

– Yaponiyaning Hyōgo prefekturasining janubi-gʻarbida joylashgan shahar.

Geografiyasi 
Akō Hyōgo prefekturasining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan. Shahar Hyōgo va Okayama prefekturalari chegarasida joylashgan boʻlib, u Kinki va Chūgoku hududlarini ham ajratib turadi.

Qoʻshni shahar hokimiyatlari 
Hyōgo prefekturasi

 Aioi
 Kamigōri

Okayama prefekturasi

 Bizen

Iqlimi 
Akō nam subtropik iqlimga ega (Köppen Cfa), yoz fasli issiq va qishda qor yogʻmaydi. Akōda oʻrtacha yillik harorat 15,1 °C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1519 mm, eng yomgʻirli oy sentyabr. Avgustda eng yuqori harorat 26,1 atrofida °C, eng pasti esa yanvarda, 4,8 atrofida °C boʻladi.

Demografiyasi 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Akō aholisi soʻnggi 40 yil ichida nisbatan oʻzgarmay qolgan.

Tarixi 
Akō qadimgi Harima provinsiyasining bir qismi boʻlgan. Edo davrida Akō tuz ishlab chiqarish bilan mashhur boʻlgan. Akō shahri 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining oʻrnatilishi bilan tashkil etilgan. 1951-yil 1-sentabrda shahar maqomiga koʻtarilgan.

Hukumati 
Akō toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 18 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Akō Hyogo Prefekturasi Assambleyasiga bir aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining 12-okrugiga kiradi.

Iqtisodiyoti 
Akō anʼanaviy ravishda tuz ishlab chiqarish bilan mashhur boʻlib, feodal davrda uning asosiy sanoati vazifasini bajargan.

Taʼlim 
Akōda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan oʻnta davlat boshlangʻich maktabi va beshta davlat oʻrta maktabi mavjud. Prefekturada nogironlar uchun maxsus taʼlim maktabi ham bor.

Manbalar 

Yaponiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari
Yaponiyadagi port aholi punktlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Uniper

Uniper SE bosh ofisi Germaniyaning Dyusseldorf shahrida joylashgan davlat energetika kompaniyasidir. U 2022-yildan davlat korxonasi sifatida faoliyatini boshlagan. "Uniper" nomi kompaniyaning uzoq yillik xodimi Gregor Rekke tomonidan yaratilgan boʻlib, "unique" – „noyob“ va "performance"-"ishlash" soʻzlarining birikmasidan iborat .

Uniper qazib olinadigan yoqilgʻi resurslari segmentini ajratgan holda, E.ON kompaniyasidan 2016-yil 1-yanvarda ajralib chiqqan va alohida kompaniya sifatida faoliyatini boshlagan .

2019-yil holatiga koʻra, Uniper 40 dan ortiq mamlakatlarda taxminan 11 000 kishini ish bilan taʼminlagan. Xodimlarning uchdan bir qismini germaniyaliklar tashkil etadi. Bu esa kompaniyaning turli mintaqalar va bozorlarda global ishtirokini saqlab qoladi.

Tarixi 
E.ON va Uniperning boʻlinishi 2015-yil aprel oyida eʼlon qilindi. Boʻlinshning asosiy maqsadi E.ONning elektr energiyasini ishlab chiqarish biznesining aksariyat qismini ajratish edi. Boʻlinish rasman 2016-yil 1-yanvardan kuchga kirdi.

Uniper oʻz faoliyatini 14 000 ga yaqin xodimlar bilan boshlagan va Uniper Beteiligungs GmbH va Uniper Holding GmbH kabi shoʻba korxonalarini oʻz ichiga olgan tuzilmaga ega edi. Uniper Holding GmbH, Uniper Kraftwerke GmbH kabi operativ kompaniyalar uchun xolding kompaniyasi sifatida faoliyat yuritgan.

Uniperning yadroviy stansiyalari Shvetsiyada joylashgan. Bunga Germaniya hukumatining yadro biznesi soliqlari sabab boʻlgan. Yadro biznesini ajratish orqali bunday xarajatlardan qochish maqsad qilingan.

E.ON 2016-yil 12-sentabrda Frankfurt fond birjasida IPO orqali Uniperning 53% ulushini sotadi. Bu investorlarga Uniper aksiyalarini sotib olish imkonini berdi va kompaniyaning moliyaviy mustaqilligiga hissa qoʻshdi.

Manbalar 

TMK
Shirkatlar
Elektr korxonalari
Whitefish koʻrfazi

Whitefish koʻrfazi – Michigan (AQSh) hamda Ontario (Kanada) oʻrtasidagi Yuqori koʻlning sharqiy chekkasida joylashgan katta koʻrfaz hisoblanadi. Koʻrfaz Michigandagi Whitefish Point va Ontariodagi Kanada qalqonining anchagina ogʻir va yovvoyi tabiatiga ega Whiskey Point oʻrtasida joylashgan. Xalqaro chegara koʻrfaz boʻylab oʻtgan boʻlib, u kemalar tomonidan juda koʻp ishlatilgan hamda ular Buyuk koʻllarning shimoliy va janubiy qismini bogʻlab turuvchi Soo Locks oʻtish yoʻlidan foydalanishadi.

Whitefish Point Light mayogʻi koʻrfazga kirish deb belgilangan boʻlib, koʻrfazning oʻrtasida Ile Parisienne Light mayogʻi va Gros Cap Reefs Light mayogʻi esa Soo Locks oʻtish yoʻliga yaqin yaʼni Michigan shtatidagi Sault Ste. Marie shahrida joylashgan. Whitefish Point mayogʻi Yuqori koʻldagi eng qadimiy ishlayotgan mayogʻdir. Qadimiy mayogʻning bir qismida Great Lakes Shipwreck Museum muzeyi ham joylashgan. Muzeyda choʻkkan kemalar roʻyxatida mavjud kemalardan artifaktlar mavjud boʻlib, ulardan eng mashhuri 1975-yilda choʻkkan va borddagi barcha 29 kishini oʻzi bilan olib ketgan SS kemasidir.

1855-yilda Soo Locks oʻtish yoʻli ochilganidan soʻng Yuqori koʻldagi kemalar harakati koʻpaygan va Whitefish koʻrfazi yomon ob-havo tufayli choʻkkan kemalar markaziga aylangan. Shundan soʻng, Whitefish Point Underwater Preserve hamjamiyati kelajak avlodlarga choʻkkan kema qoldiqlarini asl holicha saqlash vazifasi bilan tashkil qilingan. Hamjamiyatga maʼlum choʻkkan kemalar roʻyxatiga quyidagilar kiradi:

 Comet kemasi
 John B. kemasi
 Cowle kemasi
 Drake kemasi
 Samuel Mather kemasi
 Miztec kemasi
 Myron kemasi
 Niagara kemasi
 Sagamore kemasi
 Superior City kemasi
 Vienna kemasi
 John M. Osborn kemasi.

Manbalar 

Kemalar
Mayoqlar
Michigan shaharlari
Kanada
Daryolar