MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Oʻzbekiston milliy universitetining ilmiy kutubxonasi

Oʻzbekiston milliy universitetining ilmiy kutubxonasi, Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston milliy universitetining ilmiy kutubxonasi — Oʻzbekiston Respublikasidagi qadimiy va yirik kutubxonalardan biri. Tarkibi va miqdori jihatdan Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston davlatlari oliy oʻquv yurtlari kutubxonalari ichida eng yirigi. 1918-yil Toshkent shahrida Turkiston xalq universitetining Asosiy kutubxonasi sifatida tashkil etilgan; 1968-yildan Toshkent davlat universiteti kutubxonasi deb ataladi; 1969-yilda "ilmiy kutubxona" maqomi berildi; 1976-yildan Oʻzbekiston Respublikasidagi oliy oʻquv yurtlari kutubxonalarining ilmiymetodik markazi. 1995-yildan hozirgi nomda. Kutubxona fondida 3 mln. dan ortiq turli fan sohalariga doir adabiyotlar mavjud (2005); har yili bir necha 10 ming dona kitob oladi. Kutubxonaning darsliklar va oʻquv qoʻllanmalari, ilmiy va maʼlumotnoma adabiyotlar fondi, xorijiy tildagi adabiyotlar va davriy nashrlar fondi muhim ahamiyatga ega. 1926-yildan Oʻrta Osiyoda, 1938-yildan ittifoqda chop etilgan kitob va jurnallarning majburiy nusxasini ola boshlagan.

Kutubxona fondida nodir qoʻlyozmalar, litografiyada bosilgan asarlar, fan sohalariga oid sharq va gʻarb tillarida noyob yodgorliklar, olimlarning shaxsiy kitoblari bor.

Ilmiy kutubxonada kitob fondini toʻldirish, kitoblarga ilmiy ishlov berish va kataloglashtirish, kitob fondini sakdash, ilmiy bibliografiya, gʻoyaviytarbiyaviy ishlar, ilmiy metodik ishlar, kitobxonlarga xizmat koʻrsatish, kutubxonachilik, bibliografik va axborot jarayonlarini mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish boʻlimlari faoliyat koʻrsatadi, kompyuter xonasi bor. Bundan tashqari ilmiy kutubxonaning universitet asosiy binosi va shiftlarida joylashgan shoxobchalari mavjud. Ilmiy kutubxona ilmiy kitoblar, shiftlardagi 14 sohadagi oʻquv kutubxonalari boʻlimlari, 16 oʻquv zallari (700 oʻrinli) orqali kitobxonlarga xizmat koʻrsatadi (2005). Maxsus zallarda yangi adabiyotlar bilan tanishtirish uchun "Axborot haftaliklari", "Kafedralar kuni", "Mutaxassislar kuni", "Diplomantlar kuni" kabi koʻrgazmalar uyushtiradi.

Ilmiy kutubxona Oʻzbekiston Respublikasi oliy oʻquv yurtlari boʻyicha Kutubxonalararo abonementning muvofiqlashtiruvchi markazi, oliy va maxsus oʻquv yurtlari kutubxonalarining metodik markazi sifatida respublikadagi 65 ta oliy oʻquv yurtlari kutubxonalariga maʼlumotnomalar, maslahatlar, metodik yordam ishlarini amalga oshiradi. Xorijiy mamlakatlar (AQSH, Buyuk Britaniya, Germaniya, Fransiya, Yaponiya va boshqalar) bilan hamkorlik qiladi.

Manbalar 

 
Kutubxonalar
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi
Oʻzbekiston muskati

Oʻzbekiston muskati — xoʻraki va vinobop uzum navi. Sharqiy ekologikgeografik navlar guruhiga kiradi. Butunittifoq oʻsimlikshunoslik institutining Oʻrta Osiyo tajriba st-yasida Kattaqoʻrtn va Aleksandriya muskati navlarini chatishtirib chiqarilgan (AM.

Negrul, M.S.Juravel). Tupi kuchli oʻsadi, bargi oʻrtacha, toʻgarak, sal kerriq, poʻsti qalin, etdor, sershira, karsillaydi, muskat taʼmli. Tarkibida 22—25% qand, 4—4,5% kislota bor. Hosili faol harorat yigʻindisi 2900— 3000° da 156 —160 kunda, sentabr boshlarida pishib yetiladi. Hosildorligi 400—450 s/ga. Yangiligida yeyiladi, sifatli mayiz tayyorlanadi. Novdalari yaxshi pishadi. Sovuqqa chidami past (tupi qishda koʻmiladi). Zararkunandalarga chidamli. Oʻzbekistonning hamma viloyatlarida ekiladi (yana qarang Muskat).

    
Uzum navlari
Oʻzbekiston musulmonlari idorasi

Oʻzbekiston musulmonlari idorasi — Oʻzbekiston musulmonlariga rahbarlik qiluvchi diniy tashkilot. 1943-yil 20-oktabrda Toshkentda boʻlib oʻtgan Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari qurultoyida taʼsis etilgan. Toshkentdagi Baroqxon madrasasida joylashgan. Bu tashkilot 1992-yildan Movarounnahr musulmonlari idorasi, deb yuritilgan, 1996-yildan hozirgi nomi bilan ataladi. U davlatdan ajralgan mustaqil tashkilot sifatida faoliyat yuritadi. Idora Oʻzbekistondagi musulmonlar oʻrtasida diniy ishlarni boshqarib turadi, fatvolar beradi, masjidlarga imom-xatiblar tayinlaydi, diniy xodimlar tayyorlaydi. Moddiy jihatdan musulmonlardan masjidlarga tushadigan xayr-ehson, yordamchi xoʻjaliklar va boshqalar hisobiga taʼminlanadi. Idora rahbar organi — Oliy hayʼat. Uning raisi muftiy hisoblanadi. Idoraning huquqshunoslik, xalqaro aloqalar, taʼlim va kadrlar tayyorlash, masjidlar va fatvo boʻlimlari bor. Toshkent islom institutida (1971) va oʻnta oʻrta maxsus islom bilim yurti (shulardan 2 tasi xotin-qizlar bilim yurti)da kadrlar yetishtiriladi. Idora muassisligida „Hidoyat“ jurnali va „Islom nuri“ gaz. nashr etiladi. Idora tasarrufidagi „Movarounnahr“ nashriyoti diniy adabiyotlar, diniy taqvim va boshqalarni chop etadi. Musulmonlar idorasi xorijiy mamlakatlardagi koʻpgina diniy tashkilotlar bilan aloqa qiladi. Har yili davlat tomonidan belgilangan kvota asosida minglab kishining haj safarini uyushtirishda faol ishtirok etadi. Idora oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, „Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar toʻgʻrisida“gi qonunga rioya qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining „Din sohasidagi maʼnaviy-maʼrifiy, taʼlim ishlarini va faoliyatini yanada takomillashtirishda ijtimoiy koʻmak va imtiyozlar berish toʻgʻrisida“gi 2003-yil 22-avgustdagi 364-son qaroriga asosan idora qoshida maxsus jamgʻarma tashkil etildi. 

Idoraga Eshon Boboxon ibn Abdulmajidxon (1943—1957), Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxon (1957—1982), Shamsiddinxon Boboxonov (1982—1989), Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf (1989—1993), Muxtorjon Abdullayev (1993—1997), Abdurashid Bahromov (1997—2006), Usmonxon Olimov (2006—2021) raislik qilgan.

Oʻzbekistonda Islom dini
Oʻzbekiston tashkilotlari
Musulmonlar diniy idoralari
Oʻzbekiston ovozi

Oʻzbekiston ovozi — ijtimoiy-siyosiy gazeta. Muassisi Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi. Haftada 3-marta, rus tilidagi nashri — "Golos Uzbekistana" esa 1-marta chiqadi. Dastlabki soni 1918-yil 21-iyunda — "Ishtirokiyun" ("Kommunist") nomi bilan chiqqan. Keyinchalik "Qizil bayroq" (1920), "Turkiston" (1922), "Qizil Oʻzbekiston" (1924), "Sovet Oʻzbekistoni" (1964) nomlarida nashr etilgan. 1991-yildan hozirgi nomda. Gazetaga turli yillarda U. Eshonxoʻjayev, Qamchinbek, K. Aliyev, Q.Sorokin, M. Shermuhamedov, M. Romiz, M. Hasanov, V. Rahimiy, A. Xudoybaxtov, M. Usmonov, R. Majidiy, A. Oʻrazayev, R. Abdurahmonov, S. Azimov, O. Abdurahmonov, S. Rajabov, H. Gʻulomov, Sh. Rashidov, M. Qoriyev, L. Qayumov, Oʻ. Usmonov, R. Rahmonov, Sh. Ubaydullayev, A. Suyun va boshqalar muharrirlik qilgan.

Oʻzbek adabiyoti va jurnalistikasining ulkan namoyandalari — Abdulla Avloniy, Abdulla Qodiriy (Julqunboy), Hamid Olimjon, Gʻafur Gʻulom, Oybek, Abdulla Qahhor, Maqsud Shayxzoda, Mirtemir, Sobir Abdulla, Zulfiya va boshqalar oʻzlarining ilk ijodlarini shu gazeta sahifasida eʼlon qilganlar.

Hayotning barcha sohalarida boshlangan islohotlar mohiyatini ochib berish, istiqlol siyosatini xalq qalbiga olib kirish, yangicha ong, yangicha tafakkurni shakllantirish, mustaqillik mafkurasini yaratish — gazetaning asosiy vazifasidir. Siyosat, maʼnaviyat va maʼrifat, parlament va huquq, ijtimoiy hayot va iqtisodiyot, ekologiya va sihatsalomatlik, sport va harbiy vatanparvarlik, xatlar va ommaviy ishlar hamda tijorat boʻlimlari bor. Mamlakatning barcha viloyatlarida, shuningdek, Qoraqalpogʻiston Respublikasida ham oʻz muxbirlariga ega. Adadi 10000 (2005). Bosh muharriri Safar Ostonov (2002-yildan).

Manbalar 

 
Gazetalar
Oʻzbekiston gazetalari
Toshkent shahar ommaviy axborot vositalari
Oʻzbek tilidagi gazetalar
Oʻzbekiston gazetalari rus tilida
Oʻzbekiston pedagogika akademiyasi

Oʻzbekiston pedagogika akademiyasi — ishchilar ftlari, texnikumlar uchun umumiy fanlardan dars beradigan pedagog kadrlar tayyorlagan oliy oʻquv yurti. 1929/30 oʻquv yili Samarqanddagi Oʻzbekiston oliy ped. instituti negizida tashkil etilgan. Oʻzbekiston pedagogika akademiyasi ishlari va oliy maktablar uchun kadrlar tayyorlashni rivojlantirish maqsadida 1931-yil yanvarda akademiya huzurida aspirantura ochilgan. 1933-yil 173 oʻqituvchi, jumladan, 15 professor, 40 dotsent, 70 assistent ishlagan. Bular orasida ʼ.L.Vyatkin, P. Soliyev, Fitrat, Otajon Hoshim kabi mashhur professorlar boʻlgan. I.M.Moʻminov, A.M. Bahovuddinov, S. Umarov, A. Toʻlaganov kabi olimlar, Oydin, Amin Umariy, Uygʻun, Hamid Olimjon kabi yozuvchilar shu akademiyada taʼlim olgan. Oʻzbekiston pedagogika akademiyasia. asosida 1933-yil Oʻzbekiston davlat universiteti (OʻzDU) tashkil etildi (qarang Samarqand universiteti).
Oʻzbekiston Respublikasi milliy kitob palatasi

Oʻzbekiston respublikasi milliy kitob palatasi — Oʻzbekistondagi bibliografiya va matbaa statistikasi sohasidagi markaz. 1926-yil 3-yanvarda Samarqandda tashkil etilgan. 1934-yildan Toshkentda faoliyat yuritadi. Oʻzbekiston Respublikasi milliy kitob palatasi respublika matbuot statistikasi materiallarini tayyorlaydi, respublikada nashriyotchilikning rivojlanishini baholaydi, uni rejalashtirishga yordam beradi. Respublikadagi barcha nashriyot va nashriyot huquqiga ega boʻlgan tashkilotlar mahsulotini qabul qiladi, ularning statistikasi bilan shugʻullanadi, barcha kitoblar, shuningdek, jurnallar, toʻplam va gazetalardagi asosiy materiallar bibliografiyasini tayyorlaydi, matbaa nashrlarining xalqaro standart belgilarini joriy etish va milliy matbaa arxivini tashkil etish bilan shugʻullanadi.

Milliy kitob palatasi tarkibida nazorat nusxasini qabul qilish va matbuot statistikasi, kundalik bibliografiya, bibliografik maʼlumotnomalar, kataloglar, matbaa arxivi kabi tarmoqlar mavjud. 1927-yildan respublikadagi matbuot nashrlarining majburiy nusxasini olib, ular asosida ilmiy bibliografiya, matbuot statistikasini amalga oshiradi. Milliy kitob palatasi 1969-yildan oʻzbek tilida, 1971-yildan rus tilida alifbo va sistematik kataloglar yordamida turli bibliografik maʼlumotnomalar tayyorlaydi. 1928-yildan ,,Oʻzbekiston matbuoti solnomasi" va uning tarkibida 3 oyda 1-marta ,,Tanqidiy maqolalar solnomasi", ,,Tasviriy sanʼat asarlari solnomasi", ,,Vaqtli nashrlar solnomasi" va boshqalar nashr etiladi.

Milliy kitob palatasi 1976-yildan Oʻzbekistonda (1920-yillardan) chop etilgan kitoblar bibliografiyasini tayyorlab, kitob holida nashr qilishga kirishib, 30 jildli kitoblar solnomasini tayyorladi. Shu bilan birga, turli sohalarga oid oʻnlab maxsus nashrlar ham oʻquvchilarga taqdim etildi. Jurnal materiallari, gazeta maqolalari solnomalari ham oyma-oy nashr etib boriladi. Milliy matbaa bibliografiyasi elektron shaklda ham tayyorlanmoqda.

Milliy kitob palatasining arxiv fondida qariyb 80 yil davomida Oʻzbekistonda chop etilgan 3 mln 230 ming saqlov birligidan iborat bosma nashrlar mujassam. Milliy kitob palatasi bibliografiya nazariyasi va metodikasi boʻyicha ilmiy-metodik ishlar olib boradi. Har yili arxiv fondiga Oʻzbekistondagi nashriyotlar chop etayotgan mingdan ortiq kitob, shuningdek, 110 nomdagi jurnal va byulletenlarning, 510 dan ortiq nomdagi gazetaning har bir soni qoʻshib boriladi. Milliy kitob palatasi 2002-yilga qadar Oʻzbekiston Davlat matbuot qoʻmitasi huzurida ish yuritgan, keyin esa Oʻzbekiston milliy kutubxonasi tarkibiga oʻtkazilgan.

Zuhriddin Isomiddinov
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi

Oʻzbekiston respublikasi oliy sudi — Oʻzbekiston fuqarolik, jinoiy va maʼmuriy sud ishlarini yuritish sohasida sud hokimiyatining oliy organi. Oliy sudning tashkil etilishi va uning faoliyat koʻrsatishi masalalari Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi (110-modda), "Sudlar toʻgʻrisida"gi qonuni (yangi tahriri, 2000-yil 14 dekabr), Fuqarolik protsessual va Jinoyat protsessual kodekslari normalari, shuningdek, qonunchilikning boshqa hujjatlarida belgilab berilgan.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudlari, viloyatlar, shaharlar, tumanlararo, tuman sudlari va harbiy sudlarning sudlov faoliyati ustidan nazorat olib borish huquqiga ega. Oliy sud ishlarni 1-instansiya sudi sifatida va nazorat tartibida koʻradi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Oliy sud raisi, uning 1-oʻrinbosari va oʻrinbosarlari, sudlov hayʼatlari raislari, Oliy sud sudyalaridan iborat. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudiga qonunchilik tashabbusi huquqi berilgan.

Oʻ.R.Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Oliy sud Plenumi, Rayosati, Fuqarolik ishlari boʻyicha sudlov hayʼati, Jinoyat ishlari boʻyicha sudlov hayʼati, Harbiy hayʼat tarkibida ish olib boradi. Oliy sud Plenumi eng yuqori sudlov instansiyasi boʻlib, 4 oyda 1-marta chaqiriladi hamda Oliy sud sudyalari va Qoraqalpogʻiston Respublikasi oliy sudlarining raislaridan iborat tarkibda ish olib boradi. Oliy sud Plenumi ishlarni nazorat tartibida koʻradi, sud amaliyotini umumlashtirish materiallarini koʻrib chiqadi va qonun hujjatlarini qoʻllash masalalari boʻyicha tushuntirishlar beradi, Oliy sud raisining taqdimnomalariga binoan, Oliy sud Rayosatining tarkibini, sudlov hayʼatlarining tarkibi va raislarini tasdiklaydi. Oliy sud Rayosati Oʻ.R.Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyalaridan belgilangan miqdorda tuziladi. Oliy sud Rayosatining majlislari har oyda kamida 1-marta oʻtkaziladi. Oliy sudning sudlov hayʼatlari ishlarni 1instansiyada, appelyatsiya, kassatsiya tartibida va nazorat tartibida koʻradi, sud amaliyetini oʻrganadi va umumlashtiradi, qonun hujjatlarini takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqadi, sud statistikasini tahlil qiladi va h.k. Oliy sud raisi, rais oʻrinbosarlari, sudyalari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining taqdimnomasiga binoan, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati tomonidan 5 yil muddatga saylanadi.

Oʻ.R.Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi " Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining axborotnomasi" (1989-yildan oʻzbek va rus tillarida), Oliy sud Plenumi qarorlari toʻplamini nashr etadi. "Kuch — adolatda" gaz.ning muassisi hisoblanadi.

    

Oʻzbekiston hukumati
Oʻzbekistonda huquq
Oʻzbekiston respublika tovar xom ashyo birjasi

Oʻzbekiston respublika tovar xom ashyo birjasi — yuqori xaridorgir tovarlar, xom ashyo mahsulotlari savdosini amalga oshiradigan yetakchi birja. 1994-yil 8-aprelda "Toshkent" universal tovar-fond birjasi (1991) ning "Toshkent" respublika fond birjasi va tovar-xom ashyo birjasiga boʻlinishi natijasida tashkil topgan. Boshqaruvi Toshkent shahrida. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Toshkent viloyatidan tashqari barcha viloyatlar markazlari va Toshkent shahrida filiallari bor. Barcha filiallari yagona elektron tizim bilan bogʻlangan. Birjada mamlakatdagi va chet ellik xaridorlar uchun neft mahsulotlari, koʻmir, paxtani qayta ishlash mahsulotlari (paxta tolasi, lint, shrot, shulxa), rangli va qora metallar, sement, mineral oʻgʻitlar, oziq-ovqat mahsulotlari va boshqalarning muntazam savdosi oʻtkaziladi. 2004-yildan respublika ichki bozorida talab yuqori boʻlgan tovarxom ashyo mahsulotlarining limit fondlar boʻyicha taqsimoti tizimi tugatildi va mazkur birjada bu resurslarning muntazam ochiq va raqobatli birja savdosi yoʻlga qoʻyildi. Birja savdolarida har bir xoʻjalik yurituvchi subʼyektlar uchun oʻziga kerakli tovarxom ashyo resurslarini milliy valyutaga va asosli narxlarda sotib olish imkoniyatlari yaratildi. Muntazam va kundalik birja savdolarining butun respublika hududini qamragan yagona elektron tizimi barpo etilgan. Birjada akkreditatsiya qilingan 1000 ga yaqin brokerlar ishlaydi. Birja huzurida savdolarda tuzilgan shartnomalarning sotuvchilar va xaridorlar tomonidan bajarilishini kafolatlaydigan hisobkliring palatasi faoliyat koʻrsatadi (2004). Respublikaning barcha viloyatlarida, ayniqsa, qishloq joylarida dehqon va fermer xoʻjaliklariga resurslar sotish bilan ularning oʻz mahsulotlarini ham birja koʻrgazmalariga qoʻyadigan 37 ta maxsus savdo maydonchalari tashkil etilgan. Birjada koʻrgazmayarmarka savdolari elektron tizimi joriy etilgan boʻlib, tovarlar birja listingta fototasvirlari bilan birga kiritiladi. Bu esa milliy eksporterlarning jahon bozorlariga chiqishiga yordam beradi. 2004-yilda birjada 150,5 ming t paxta tolasi, 63,8 ming t shrot, 137,7 ming t avtomobil benzini, 346,6 ming t dizel yonilgʻisi, 136 ming t sement, 37,2 ming t qora metallar prokati, 43,9 ming t koʻmir, 19,1 ming t mineral oʻgʻitlar va boshqalar mahsulotlar sotildi. 2004-yilda birjaning umumiy tovar aylanmasi 450,1 mlrd. soʻmni tashkil etdi (2000-yilda 65,8 mlrd. soʻm; 2003-yilda 288,3 mlrd.soʻm).

Manbalar
Oʻzbekiston respublikasi fuqaroligi

Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi — shaxs bilan Oʻzbekiston Respublikasining doimiy siyosiy, huquqiy aloqasini belgilovchi holat; bu aloqa ularning oʻzaro huquqlari va burchlarida ifodalanadi.Oʻzbekiston respublikasi fuqaroligini tasdiqlovchi hujjatlarga ega boʻlgan shaxslar Oʻzbekiston fuqarolari hisoblanadi. Oʻzbekiston fuqarolari bir vaqtning oʻzida boshqa mamlakatlarning fuqarolari boʻlishi mumkin emas. Fuqarolikka ega boʻlish va uni yoʻqotish asoslari hamda tartibi "Oʻzbekiston Respublikasining fuqaroligi toʻgʻrisida"gi qonun (1992-yil 2-iyul)da belgilab berilgan. Ushbu qonunga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashab turgan, shuningdek, davlat yoʻllanmasi bilan Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida ishlayotgan, harbiy xizmatni oʻtayotgan yoki oʻqiyotgan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolari boʻladilar. Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar ham Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligiga qabul qilinishi mumkin. Qonunda Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligiga qabul qilish shartlari, Oʻzbekiston respublikasi fuqaroligining toʻxtalishi va yoʻqotilishi hollari koʻrsatib oʻtilgan. Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi toʻgʻrisidagi ishlarni Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasining Ichki ishlar vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasining Tashqi ishlar vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasining diplomatiya vakolatxonalari va konsullik muassasalari yuritadi. Oʻzbekiston Respublikasi oʻz hududida ham, uning tashqarisida ham oʻz fuqarolarini huquqiy himoya qilish va ularga homiylik koʻrsatishni kafolatlaydi, ularning huquqlari, erkinliklari va manfaatlarini himoya qiladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari akademiyasi

Oʻzbekiston respublikasi qurolli kuchlari akademiyasi — Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari uchun yuqori malakali harbiy kadrlar tayyorlovchi muassasa. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 15-avgustdagi „Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari akademiyasini tashkil etish toʻgʻrisida“gi 414—49-sonli qaroriga muvofiq, 1995-yil 2-sentabrda tashkil etildi. Akademiya oliy qoʻmondonlik tarkibiga, tezkortaktik ixtisosga ega oliy malakali harbiy, ilmiypedagogik va ilmiy kadrlar tayyorlashga, tadqiqotlar oʻtkazishga, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari uchun katta va oliy ofitserlarni tezkorstrategik tayyorlash, katta va oliy ofitserlarning kasbiy tayyorgarlik malakasini oshirish uchun harbiy fan muammolarini oʻrganishda fundamental, qidiruv va amaliy tadqiqotlar oʻtkazish, harbiy siyosat, qurolli kuchlar qurilishi va tayyorgarligi boʻyicha amaliy masalalarni tadqiq etishga moʻljallangan. Akademiyada tinglovchilar 2 yil davomida saboq olishadi.

Rektorlari 
 Vladimir Mahmudov (taxminan 1995)
 Qodir Gʻulomov (1999-2000)
 Qobul Berdiyev (4-sentabr 2017-yil — 1-may 2018-yil)
 Shavkat Mamajonov (23-mart 2021-yil — 21-yanvar 2022-yil)
 Bobur Shoyoqubov (21-yanvar 2022-yildan)

Manbalar 

Oʻzbekiston harbiy bilim yurtlari
Toshkent harbiy oliy oʻquv yurtlari
1994-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi

Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi — konstitutsiyaviy nazorat olib boruvchi oliy sud organi. Oʻz faoliyatini qonun asosida mustaqil amalga oshiradi. Konstitutsiyaviy sudning vakolati, uning tuzilishi va faoliyati tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 108, 109-moddalari va "Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi toʻgʻrisida"gi qonun (1995-yil 30 avgust) bilan belgilangan. Konstitutsiyaviy sudning vakolatiga qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatlarning hujjatlari Konstitutsiyaga qanchalik mosligiga doir ishlarni koʻrish kiradi. Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi, jumladan, quyidagi vakolatlarga ega: qonunlarning va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlarining, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlarining, hukumatning va mahalliy davlat hokimiyati organlari qarorlarining, Oʻzbekiston Respublikasining davlatlararo shartnomaviy va boshqalar majburiyatlarining Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga mosligini aniqlaydi; Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasi Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga, Qoraqalpogʻiston Respublikasi qonunlari Oʻzbekiston Respublikasining qonunlariga muvofiqligi toʻgʻrisida xulosa beradi; Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlari normalariga sharh beradi; Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlari bilan berilgan vakolat doirasida boshqa ishlarni ham koʻrib chiqadi.

Konstitutsiyaviy sud siyosat va huquq sohasidagi mutaxassislar orasidan Konstitutsiyaviy sud raisi, rais oʻrinbosari va sudyalaridan, shu jumladan, Qoraqalpogʻiston Respublikasining vakilidan iborat tarkibda 5 yil muddatga saylanadi. Konstitutsiyaviy sudning har bir sudyasi yakka tartibda saylanadi. Konstitutsiyaviy sud doimiy ishlaydigan organ, uning majlislari zaruratga qarab oʻtkaziladi va qoida tarzida ochiq boʻladi. Konstitutsiyaviy sudning faoliyat koʻrsatishini taʼminlash uchun uning devoni tuziladi. Konstitutsiyaviy sudning raisi va aʼzolari deputat boʻla olmaydilar, siyosiy partiyalar va harakatlarning aʼzosi boʻlishlari va boshqa haq toʻlanadigan lavozimni egallashlari mumkin emas. Konstitutsiyaviy sud sudyalari daxlsizlik hukuqidan foydalanadilar. Konstitutsiyaviy sudning qarorlari matbuotda eʼlon qilingan paytdan boshlab kuchga kiradi. Ular qatʼiy va ular ustidan shikoyat qilish mumkin emas. 1998-yildan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudining Axborognomasi nashr etiladi.

Koʻrilgan ishlar
Konstitutsiyaviy sud raisi oʻrinbosarining soʻzlariga koʻra 1995-yildan to 2021-yilgacha Konstitutsiyaviy sud tomonidan jami 34 ta ish koʻrib chiqilgan

Manbalar