MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Turkiston mo‘ylovdori

Turkiston moʻylovdori () — karpsimonlar oilasiga mansub chuchuk suv baligʻi, Luciobarbus capito  kichik turi.

Tavsif 
Uzunligi 70 sm va vazni 16 kg gacha boʻlgan bu  yirik baliqning rangi toʻq, orqasidan to pastki qismigacha bilinar-bilinmas och oltin tusga ega. Orqa suzgichining balandligi tana uzunligining 15-16% ni tashkil qiladi. U 3-4 ta shoxlanmagan va 8 ta shoxlangan, analda 2-3 ta shoxlanmagan va 5 ta shoxlangan yoylari boʻladi. Yon chiziqda 59-68 ta tangachalari bor. Ularning tangachalari Orol moʻylovdoridan yirikroq boʻladi.

Tarqalishi va yashash joyi 
Turkiston moʻylovdori Oʻrta Osiyoda Orol dengizi havzalarida, Qozogʻiston, Oʻzbekiston, Turkmaniston, Qirgʻiziston va Tojikiston hududida tarqalgan. Amudaryo, Sirdaryo, Zarafshon, Chu, Norin, Urgʻa daryolarining irmoqlarida yashaydi. Turgʻun hayot kechiradigan baliq sanaladi. Daryolarning tekis joylarida yashaydi. U har doim oz boʻlgan, lekin Orol moʻylovdoridan koʻra koʻproq uchragan.

Oziqlanishi 
Suvda turgʻun yashovchi umurtqasiz suv hasharotlari va mayda baliqlar bilan oziqlanadi.

Yashash tarzi 
Urchish davrida daryolar boʻylab 1000 km gacha koʻtariladi. Aprel-may oylarida qumli-toshli tuproqli daryo toshqinlarida, daryolarning butun tekis oqimi boʻylab urugʻlanadi. Serpushtliligi 2000 uvildiriqqacha boradi. Bir yilda yoki ikki yil ichida bir marta uvildiriq tashlaydi. mumkin.

Muhofaza etish 
Qozogʻiston, Oʻzbekiston, Qirgʻiziston, Turkmaniston va Tojikistonning Qizil kitoblariga kiritilgan. Qirgʻizistonda u yoʻqolib ketish xavfi ostidagi kichik tur hisoblanadi.

Cheklovchi omillar 
Bir qancha migrasiya yoʻllarini butunlay toʻsib qoʻygan toʻgʻonlar bilan daryolarning tartibga solinishi oqibatida keskin kamayib ketmoqda.

Muhofaza choralari 
Baliq ovlashni taqiqlash, urugʻlantirish va oziqlanish joylarini muhofaza qilish, kichik turlar sonini va uning holatini aniqlashtirish.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Qirg'iziston Respublikasi Qizil kitobi / ch. ed. Shukurov E. J. - 2-nashr. - Bishkek, 2006. - S. 307. - 544 b. Baliq pdf
 Veselov E. A. SSSR chuchuk suv baliqlari faunasining kaliti. O'qituvchilar uchun qo'llanma. - M.: Ta'lim, 1977. - S. 121-122. - 238 b.
Oʻzbekiston Qizil kitobi
Allambovotepa

Allambovotepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Samarqand viloyatining Tayloq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Uzunqishloq” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Alan qal’a

Alan qal’a — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XII—XIV asrlar. Qoraqalpogʻiston Respublikasining Qoʻngʻirot tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Yoshlik“ posyolka fuqarolar yigʻini. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Buyrachi II

Buyrachi II — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: I ming yillikning birinchi yarmi. Surxondaryo viloyatining Oltinsoy tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Karsagen” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Doʻhchitepa Boltaqochoq

Doʻhchitepa Boltaqochoq — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IX—XII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Shahrisabz tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Qiyomshayx“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Ettitepa-2

Ettitepa-2 — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IV —VI asrlar. Samarqand viloyatining Nurobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Sazagʻon“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Gʻalvatepa (Yumaloqtepa)

Gʻalvatepa (Yumaloqtepa) — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Boʻstonliq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Gʻalvasoy quyilish joyining oʻng qirgʻogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Aranchitepa

Aranchitepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Toshkent viloyatining Yuqorichirchiq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Arganchi MFY, Aranchi qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Doʻstmattepa

Doʻstmattepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mil.avv. III—I,VIII, XVIII—XIX asrlar. Samarqand viloyatining Tayloq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Eskijuma” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Eski qoʻrgʻontepa

„Eski qoʻrgʻontepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Toshkent viloyatining Qibray tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Eskiqoʻrgʻon qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari“
Ganchtepa (Toshrabot-2)

Ganchtepa (Toshrabot-2) — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Ilk oʻrta asrlar. Navoiy viloyatining Qiziltepa tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Hasancha“ MFY, Saribosh qishloq aholi punkti. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Navoiy viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida.. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Eski Achchitepa

EskiAchchitepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VII asrlar. Jizzax viloyatining Zomin tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Navoiy” QFY, Achchi qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Jizzax viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Oʻzbekistonda futbol stadionlari roʻyxati

Quyida Oʻzbekistondagi futbol stadionlari sigʻimlari boʻyicha saralangan roʻyxati keltirilgan. Roʻyxatga kamida 500 tomoshabin sigʻadigan stadionlar kiritilgan. Roʻyxatda sigʻim va stadion nomlarida kichik noaniqliklar boʻlishi mumkin.

Stadionlar

Buzilgan va Oʻrniga qayta stadion va boshqa inshoat qurilgan stadionlar

Yana qarang 

 Oʻzbekistonda futbol
 Sig‘imi bo‘yicha Osiyo stadionlari ro‘yxati
 Jahonda futbol stadionlarining sig‘imlari bo‘yicha ro‘yxati

Manbalar

Havolalar 

 Uzbekistan Football Association Website
 europlan-online.de
 michas-groundhopping.de/
 stadiumdb.com

Oʻzbekiston futboli
Oʻzbekiston stadionlari
Gʻallabalatepa

Gʻallabalatepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Samarqand viloyatining Pastdargʻom tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Gumbaz” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Ettitepa-1

Ettitepa-1 — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VI—VIII asrlar. Samarqand viloyatining Nurobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Sazagʻon“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Doʻstboytepa

Doʻstboytepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Bronza davri. Namangan viloyatining Chortoq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Navoiy“ MFY koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulkidir. Namangan viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Buzgantepa

Buzgantepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi hisoblanadi. Obyekt davri: XI—XV asrlar. Toshkent viloyatining Qibray tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Doʻrmon qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Chakmontepa

Chakmontepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VI—XI asrlar. Navoiy viloyatining Navbahor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Beshrabot” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Navoiy viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Gar-gartepa

Gar-gartepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: III—VIII asrlar. Andijon viloyatining Marhamat tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Xoʻjaariq shaharchasi, „Gar-gar“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Balandgʻoʻrtepa

Balandgʻoʻrtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Namangan viloyatining Mingbuloq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Gʻoʻrtepa” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Namangan viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Choʻnqatepa

Choʻnqatepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V-VI asrlar. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Makrid” QFY, Xonaqo qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Gʻamxurdtepa

Gʻamxurdtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Ilk oʻrta asrlar. Navoiy viloyatining Qiziltepa tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Gʻamxoʻr“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Navoiy viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Chagʻirboytepa

Chagʻirboytepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IX—XIII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Quyioqboy” QFY, Denov qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Gʻarovtepa-II

Gʻarovtepa-II — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: III—VIII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Shahrisabz tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Saroy“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
A’zamtepa (Toshkent viloyati, Qibray tumani)

A’zamtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Qibray tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Oʻngqoʻrgʻon” QFY, Yangiyoʻl mahallasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi  arxeologiya yodgorliklari
Ateş

Ateş 1995-yil 7-dekabrda Dinch Bilgin tomonidan tashkil etilgan gazetadir. Mavzusi jinsiy aloqa, sud va politsiya bilan bogʻliq yangiliklar. 1998-yilda „Yeni yuzyil“ gazetasi bilan birgalikda Korkmaz Yigitga sotilgan. Gazeta 1999-yil 15-fevralda yopilgan.
 

Gazetalar
Edmontonia

Edmontonia ( — zirhli dinozavrlar turkumi, kech boʻr davri nodozavrlar oilasiga mansub. Edmontonia skeletlari Kanada va AQShda topilgan.

Kaltakesak Kanadaning Alberta provinsiyasida joylashgan Edmonton geologik tuzilishi sharafiga nomlangan, uning qoldiqlari birinchi boʻlib topilgan.

Tavsif 

Edmontonia balandligi 2 metr va uzunligi 7 metr boʻlib, ogʻirligi 4 tonnaga yaqin boʻlgan oʻtxoʻr dinozavr. Uning orqa va boshining yuqori qismi suyaklar bilan qoplangan boʻlib, ular dumga yaqinroq boʻlgan tikanlarga oʻxshardi. Toʻrtta eng katta tikanlar kaltakesakning yelkasidan turli yoʻnalishlarda boʻlib, yirtqichlardan himoya yoki kurash vositasi boʻlib xizmat qilgan.

Kashfiyot va qarashlar 

Pangolin turi (E. longiceps) birinchi marta 1924-yilda Jorj Paterson tomonidan Morrin qishlogʻi yaqinidagi Horsehoe Canyon geologik shakllanishida kashf etilgan. Biroq, unga ism faqat 1928-yilda Charlz Sternberg tomonidan berilgan. NMC 8531 holotipi qisman skeletdan iborat.

Keyinchalik Texasdagi Aguya geologik qatlamida yana bir tur topildi, u 1930-yilda E. rugosidens nomini oldi. Bosh suyagi tuzilishidagi turlar bilan farq qilganligi sababli, Robert Bakker uni Chassternbergia (Sternberg sharafiga) alohida jins yoki kichik jinsga ajratdi, ammo bu ilmiy hamjamiyatda umumiy eʼtirofga ega emas.

Bugungi kunga qadar maʼlum boʻlgan uchinchi tur, E. australis, faqat topilgan servikal qalqonlardan maʼlum boʻlgan, hozirda Glyptodontopelta (Burns, 2008) ning sinonimi hisoblanadi.

Manbalar
Steve Sidwell

Steven James Sidwell (1982-yil 14-dekabrda tug'ilgan) - yarim himoyachi sifatida o'ynagan ingliz sobiq professional futbolchisi.

Sidwell "Arsenal" akademiyasi tarbiyalanuvchisi edi va ikki marta Angliya yoshlar kubogini qo'lga kiritganidan so'ng, u Brentford va Brighton & Hove Albionga ijaraga o'tdi, lekin hech qachon "Arsenal"ning asosiy jamoasiga kira olmadi. U 2003-yil yanvar oyida Qirollik klubiga o'tganidan so'ng "Reading" bilan chempionatda mashhur bo'ldi. Ularga 2005-06-yilgi mavsumda birinchi marta Premer-ligaga ko'tarilishlariga yordam berdi. U 2007-08-yilgi mavsumda "Chelsi"ga bepul transfer orqali qo'shildi, ammo "Stamford Bridge"da imkoniyatlari cheklangan edi. U 2008-yilning iyulida 5 million funt sterling evaziga "Aston Villa"ga o'tdi. Villa Parkdagi faoliyati davomida u 64 marta o'ynab, to'rtta gol urdi. O'shanda Siduell "Fulham"da  3+1⁄2 yil o'tkazdi va 115 ta o'yinda maydonga tushib, 17ta gol urdi. Uning "Craven Cottage"dagi faoliyati klub 2013-14-yillarda Premer-ligadan tushib ketganidan so'ng tugadi va keyinchalik u 2014-yil iyun oyida "Stoke City"ga tekin transfer orqali qo'shildi. U klub uchun bor-yo'g'i 13 ta o'yinda maydonga tushdi va faoliyatini "Brighton & Hove Albion"da ikki yillik faoliyati bilan yakunladi.

Reading 
Sidwell 2003-yilning yanvarida  4+1⁄2 yillik shartnoma evaziga noma'lum pul evaziga «Reading»ga o'tdi. U «Reading»dagi debyutini 2003-yilning 29-yanvarida «Leicester City»ga qarshi o'yinda (3:1) o'tkazdi. 2003-yil 11-fevralda o'zining navbatdagi o'yinida u "Burnley" ustidan 5:2 hisobida g'alaba qozonib, ikkita gol urdi. Sidwell 2002-03-yillarda 15 marta o'ynadi.

Personal life 
Sidwell 2005-yilning 19-iyunida Krystellga turmushga chiqdi.

Sidwellning Louise ismli singlisi va Lee ismli akasi bor. Lee 2002-03-yilgi mavsumda AFC Wimbledonda o'ynadi.

Karyera statistikasi 

Angliya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1982-yilda tugʻilganlar
Oʻpkaning tarqoq sili

Oʻpkaning tarqoq sili uni chaqiruvchi sil tayoqchalarining butun oʻpka boʻylab yoki uning koʻp qismida tarqalishi natijasida, juda koʻp sil oʻchoqlarning paydo boʻlishi bilan tavsiflanadi. Silning bu turi kelib chiqishi va klinik belgilari boʻyicha oʻziga xos xususiyatlarga ega.

Etilologiyasi 
Birinchi bor aniqlangan bemorlar orasida oʻpkaning tarqoq sili 5-9 % ni tashkil etadi, silga qarshi kurashuvchi dispanserlar hisobidagi kasallar orasida esa 12-15 % ni tashkil etadi. Oʻpkaning tarqoq sili bolalar va oʻsmirlar orasida nisbatan kamroq uchraydi. Kelib chiqishi jihatidan oʻpkaning tarqoq sili baʼzan birlamchi sil bilan bogʻliq boʻlsa boshqa paytlarda ikkilamchi silga bogʻliq boʻladi. Oʻpkaning tarqoq sili sil tayoqchalarining butun oʻpka boʻylab, qon, limfa tomirlari baʼzan bronxlar orqali tarqalishi natijasida kelib chiqadi. Oʻpkaning tatrqoq sili rivojlanishi uchun bir qancha shartlar mavjud boʻlmogʻI zarur. Shulardan birinchisi, sil tayoqchalarining qon tomirlari orqali tarqalishi hisoblanadi, ammo bu asosiy sabab boʻla olmaydi. Yuqoridagi holat bilan birga makroorganizmning sil infeksiyasiga qarshi tabiiy kurashish qobiliyati va silga qarshi immunitet juda past boʻlsa, organizmning ayniqsa, oʻpka toʻqimasining, uning qon tomirlarining infeksiyaga nisbatan sezgirligi juda baland boʻlsa, tarqoq sil rivojlanadi.

Klinik koʻrinishi. 
Ich terlamasi koʻrinishidagi xili oʻta oʻtkir tusda toʻsatdan tana harorati koʻtarilib, titroq, bosh ogʻrigʻI, alahlash va baʼzan hushdan ketish bilan boshlanadi. Kasallik boshlangandan 10-14 kun oʻtgach qilingan rentgenogrammada juda koʻp mayda oʻchoqlarning boʻlishi bemorda oʻpkaning miliar sili borligini tasdiqlaydi.

Davolash. 
Birinchi marta oʻpkaning tarqoq sili aniqlangan bemorlarni albatta shifoxona sharoitida izoniazid, rifampitsin, streptomitsin zarur boʻlsa tizamid berib to sil oʻchoqlari soʻrilib, qotib qolguniga qadar kovaklar berkitulgunicha davolash zarur.

Manbalar
Farg'ona axborot agentligi

Fargʻona axborot agentligi sobiq Sovet Ittifoqining Markaziy Osiyo respublikalariga xizmat koʻrsatuvchi rasmiy Rossiya ommaviy axborot vositalaridir.

Fargʻona axborot agentligi sobiq Ittifoqning barcha Oʻrta Osiyo respublikalarining yirik shaharlarida muxbirlari ishlagani bilan eʼtiborlidir. Agentlik oʻzi haqida: "…sobiq SSSRning Markaziy Osiyo mamlakatlari hayoti bilan shugʻullanadigan eng mashhur manbalardan biri" deya daʼvo qiladi.

Manbalar

Havolalar 
 in Russian

 in English

 in Uzbek
Markaziy Osiyo
Fargʻona viloyati