MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Aholi soni boʻyicha Amerika Qoʻshma Shtatlari shtatlari roʻyxati

AQSh aholini roʻyxatga olish byurosi muntazam ravishda 50 ta shtat, Vashington (Kolumbiya okrugi) va AQShning beshta hududi, jumladan, Puerto-Riko, AQSh Virjiniya orollari, Shimoliy Mariana orollari, Guam va Amerika Samoasi uchun doimiy aholi haqida maʼlumotlarni toʻplaydi.

Aholi maʼlumotlarining ahamiyati 

Birinchi aholi roʻyxati 1790-yilda oʻtkazilgan. Oʻshandan beri AQSh hukumati har 10 yilda bir marta bunday aholini roʻyxatga olish majburiyatini olgan boʻlib, uni Aholini roʻyxatga olish byurosi orqali AQSh Kongressining quyi palatasidagi vakillar sonini aniqlash uchun oʻtkaziladi. Qonunga koʻra, Vakillar palatasidagi deputatlar soni 435 kishini tashkil qiladi. Har bir shtat oʻz ulushini oʻz aholisiga mutanosib ravishda, ammo aholisi sonidan qatʼi nazar, kamida bitta oʻrin oladi. Ushbu koʻrsatkichlarni aniqlashda Hududlar va Kolumbiya okrugi aholisi hisobga olinmaydi.

Aholini roʻyxatga olish, shuningdek har bir shtatdan Saylov kollegiyasidagi ovozlar sonini aniqlaydi, bu Kongressning har ikkala palatasidagi shtat vakillari yigʻindisiga teng. Amerika Qoʻshma Shtatlari Konstitutsiyasining yigirma uchinchi tuzatmasiga binoan Kolumbiya okrugida kollegiyada 3 ta ovoz beriladi. Hududlarning unda vakolatxonasi yoʻq va shuning uchun na AQSh prezidenti yoki na AQSh vitse-prezidenti saylanishi mumkin.

Bundan tashqari, aholi maʼlumotlari federal hukumat uchun shtatlar va hududlar hukumatlariga qancha miqdordagi subvensiya va grantlarni oʻtkazish uchun xizmat qiladi.

Metodika 
Qoʻshma Shtatlar har yili shtat aholisi hisob-kitoblarini eʼlon qiladi (roʻyxatga olish-yillari bundan mustasno), roʻyxatga olish paytida tuzatiladi. Aholini roʻyxatga olish xulosalarida keltirilgan maʼlumotlar fuqaroligi va migratsiya holatidan qatʼi nazar, aholining haqiqiy sonini hisobga oladi va uzoq muddatli norezidentlarni oʻz ichiga oladi. Kongressni ajratish maqsadida, agar AQSh fuqarosini 50 ta shtat yoki hududdan birida doimiy yashash joyiga tayinlash mumkin boʻlsa, AQSh tashqarisida yashovchi harbiy xizmatchilar va federal fuqarolik amaldorlari va ularning oilalari ham koʻrib chiqiladi.

Aholisi boʻyicha AQSh shtatlari

Manbalar 

AQSh
Potomac

Potomak  () - AQSh sharqidagi Atlantika okeanining Chesapik qo'ltig'iga quyiladigan daryo.

Janubiy Potomak daryosi bilan uzunligi 590 km, estuariy bilan birga 780 km  .

Havzaning maydoni taxminan 38,1 ming km²ni tashkil etadi - bu parametrga ko'ra, Potomak AQShning Atlantika daryolari orasida to'rtinchi, mamlakatning barcha daryolari orasida 21-o'rinni egallaydi.  

AQShning poytaxti Vashington Potomakning shimoliy qirg'og'ida joylashgan.

Geografiya 
Daryo Merilend shtatidagi Kimberlandda Janubiy va Shimoliy Potomak daryolarining qo'shilishidan hosil bo'ladi. Shimoliy daryo G'arbiy Virjiniyada Fairfax Stone deb ataladigan joydan boshlanadi va shimoli-sharqqa qarab oqadi. Janubiy daryo Virjiniya shtatidagi Xaytaun qishlog'idan boshlanadi va shuningdek, shimoli-sharqqa qarab oqadi. Ularning qo'shilishidan keyin Potomak janubi-sharqqa burilib, Atlantika okeanining Chesapik qo'ltig'iga quyiladi. Daryo Virjiniya va Merilend shtatlari chegaralaridan o'tadi. Potomakda Buyuk sharsharadan (Vashingtondan 22 km narida) quyilishigacha kemalar harakatlanadi.

Tarix 
"Potomak" nomi daryoning janubiy qirg'og'ida yashovchi hindu qabilalaridan birining Algonkin qabilasidan kelib chiqqan; "Potomak" (yoki inglizlarning birinchi ko'chmanchilari yozganidek "Patawomeke") so'zi "savdo joyi" yoki "o'lpon olib kelinadigan joy" degan ma'noni anglatadi, deb ishoniladi. Biroq hindularning o'zlari daryoni "g'ozlar daryosi" degan ma'noni anglatuvchi "Cohongarooton" deb atashgan. 

Yevropaliklardan birinchi bo'lib 1570 yil atrofida ispanlar bu yerda bo'lganlar. 1608 yilda daryo kapitan Jon Smit tomonidan tasvirlangan va xaritada tushurilgan. Keyin Virjiniyadan savdogarlar bu yerga joylashishni boshladilar. Merilend (1634) tashkil topgandan so'ng, daryo koloniyaning asosiy transport arteriyasiga aylandi.

Fuqarolar urushi davrida daryo Janubiy Konfederatsiyaning shimoliy-sharqiy chegarasi bo'lgan. Janub generali Robert Li Potomakni ikki marta kesib o'tib, shimolga bostirib kirdigan.

Diqqatga sazovor joylar 

Potomak qirg'og'ida, Qo'shma Shtatlar poytaxtidan tashqari, Vernon tog'ini ham o'z ichiga olgan mamlakat tarixiga oid ko'plab yodgorliklar mavjud.

Izohlar (tahrirlash)

Havolalar 

 
 
 
 Potomak daryosi egasi
 
 Potomak suv havzasi davra suhbati
 
 
 
Category:Geografiya
Category:Daryolar
Category:Amerika Qoʻshma Shtatlari
Category:Amerika daryolari
Metamorfik togʻ jinslari

Metamorfik togʻ jinslari — avval choʻkindi yoki magmatik jins si-fatida vujudga kelgan, lekin Yer qaʼrida chuqur flyuidlar, temperatura va bosim taʼsirida oʻzgargan (metamorfizm) yoki yer yuzasiga yaqin qatlamda ichiga kirib borgan intruziv massalar issigʻidan oʻzgarishga uchragan togʻ jinslari. Bunda jinslarning kimyoviy tarkibi deyarli oʻzgarmaydi. Choʻkindi va otqindi jinslar metamorfizmidan vujudga kelgan para- va ortometamorfik jinslar farq qilinadi. Metamorfik togʻ JINSLARIj.dan slanets, gneys hamda marmar, kvarsitlar, rogoviklar koʻp tarqalgan. Metamorfik togʻ JINSLARIj. ning tarkibi fizik-mexanik xususiyatlari kabi har xil. Karbonatli Metamorfik togʻ JINSLARIj.dan marmar, kalsifirlar, kataklizitlar alohida oʻrin egallagan. Skarn, ohaktoshsilikatli jinslarning metamorfik oʻzgarishiga gidrotermal suyuqliklar sezilarli taʼsir koʻrsatgan. Katta ahamiyatga ega boʻlgan temir, mis kabi rudali konlar skarn tipiga mansub. Regional metamorfiz-mda hosil boʻlgan Metamorfik togʻ JINSLARIj. kuchli bosim taʼsirida varaqsimon qatlamlashgan. Katta chuqurlikda vujudga kelgan eklogitlar granat-jodeit togʻ jinslaridan iborat. Loyqa jinslardan hosil boʻlgan fillitlar ostida xlorit, granatbiotitlar, slyudali slanetslar, undan pastrokda gneys va granulitlar joylashgan. Metamorfik togʻ JINSLARIj.ningaksariyati foydali qazilmalardir.

Yana q. 

 Petrografiya

Manbalar
Shoazim Minovarov

Shoazim Shoislamovich Minovarov (1951-yil 1-avgust, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — Oʻzbekiston islom sivilizatsiyasi markazi direktori, Oʻzbekiston Prezidentining Jamoat va diniy tashkilotlar bilan aloqalar boʻyicha sobiq davlat maslahatchisi. Asl kasbi tarjimonlik.

Munavvarqori Abdurashidxon oʻgʻlining nabirasi.

Shaxsiy hayoti 
Shoazim Minovarov 1951-yil 1-avgustda Toshkent shahrida tugʻilgan. Uning bobosi jadidchilik harakatining namoyandalaridan biri Munavvarqori Abdurashidxon oʻgʻlidir. Shoazim Minovarovning asl kasbi tarjimonlik boʻlidiy, Abdulla Avloniy va Munavvarqori Abdurashidxon oʻgʻli „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni bilan taqdirlanganida, bu mukofotlarni Shoazim Minovarov qabul qilib olgan.

Shoazim Minovarov 1973-yilda Oʻzbekiston Milliy universitetining fransuz tili va adabiyoti yoʻnalishini tamomlagan.
SSSRning Gvineyadagi elchixonasida va Jazoirdagi bosh konsulligida ishlagan.

Tarjimonlik faoliyati 
U tarjimon sifatida fransuz tilidan Charles Perronning „Ona gʻoz ertaklari“, „Qizil qalpoqcha“, „Kuloyim yoki billur boshmoqchalar“, „Ustasi farang yoki etik kiygan mushuk“, „Sehrgarlar“, „Kokildor Rike“ ertaklarini, Jean-Marie Gustave Le Clézioning „Odel. Mondo va boshqa hikoyatlar“ asarini, François Mauriacning „Ilonlar komida“ romanini, Montesquieuning „Fors nomalari“ asarini, Lucien Kerenning „Buyuk Temur“ pyesasini, Patrick Modianoning „Toʻy sayohati“ romani va Maupassantning hikoyalarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Faoliyati 
 1973-yilda Toshkent davlat universitetini fransuz tili va adabiyoti oʻqituvchisi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.
 1973-1994 — Toshkent davlat universitetida chet tili oʻqituvchisi.
 1994-1997 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Yevropa mamlakatlari departamentining birinchi kotibi;
 1997-yil 27-iyundan — 2006-yil 1-avgustgacha — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari boʻyicha qoʻmita raisi;
 2006-yil 1-avgustdan — 1-dekabrgacha — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti davlat maslahatchisi;
 2006-yil 1-dekabrdan — 2008-yil 28-iyungacha — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari;
 2008-yildan — 2012-yilgacha — Oʻzbekistonning Misrdagi Favqulodda va muxtor elchisi;
 2013-yildan nafaqada;
 2015-yil apreldan — 2017-yil iyulgacha — Toshkentdagi Fransuz alyansi () raisi;
 2017-yil 17-iyuldan hozirgacha — Oʻzbekiston islom sivilizatsiyasi markazi direktori;
 2021-yil 25-maydan 2022-yil 2-fevralgacha — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining jamoat va diniy tashkilotlar bilan aloqalar boʻyicha davlat maslahatchisi.

Manbalar 

Oʻzbekistonning Misrdagi elchilari
Futzal boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasining natijalari



Futzal boʻyicha Jahon chempionati

Futzal boʻyicha Osiyo chempionati

Grand Prix de Futsal

Yopiq inshootlar va jang sanʼati boʻyicha Osiyo oʻyinlari

Erkaklar 

Oʻzbekiston milliy futzal terma jamoasi
Johnson & Johnson COVID-19 vaksinasi

Johnson & Johnson COVID-19 vaksinasi (Ad26.COV2.S, JNJ-78436735) — Johnson & Johnson va Janssen-Cilag International N.V. kompaniyalari hamkorligida ishlab chiqarilgan COVID-19 ga qarshi vaksina. Mushak ichiga yuboriladi. 2020-yil 1-dekabrda Yevropa dori vositalari agentligi (; EMA, EMEA)  Ad26.COV2.S vaksinasini insonlarda sinab koʻrishni boshladi. Sinovlar natijasida vaksina SARS-CoV-2 ga qarshi antitanachalarni va immun toʻqimalarni yuzaga keltirishi aniqlandi. 1-, 2-faza klinik tekshiruvlari natijalari 2020-yil sentabrda eʼlon qilingan. 3-faza  tekshiruvlariga koʻra Johnson & Johnson vaksinasining samaradorligi AQShda 57% va 72% Afrika mintaqasida esa undan 15% pastroq natija berdi. Bu holat Afrikada „Janubiy Afrika shtammi“ (501.V2) tarqalgani bilan bogʻliq ekani taxmin qilingan. 2021-yilning may oyida 70 million doza yaroqsiz Johnson & Johnson vaksinasi ishlab chiqarilgani maʼlum qilindi.
Shuningdek, Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti koronavirusga qarshi kurashish doirasida ushbu vaksinani tasdiqladi va favqulodda foydalanish uchun tavsiya etilgan vaksinalar roʻyxatiga kiritildi.

Farmakologiya
Vaksina biotexnologik yoʻl bilan, inson uchun patogen taʼsirga ega boʻlgan SARS-CoV-2 koronavirusidan foydalanilmagan holda yaratilgan.

Taʼsiri
2021-yil 9-fevralda Janubiy Afrika Respublikasi sogʻliqni saqlash vaziri AstraZenecaning 1 million dozasini sotishi yoki almashtirishini aytgandi. 17-fevraldan Janubiy Afrika Respublikasida Ad26.COV2.S vaksinatsiyasi boshlandi.

Nojoʻya taʼsiri
Johnson & Johnson vaksinasi bilan emlangan 74 yoshli amerikalik Richard Torrellning tanasida toshmalar toshib, teri toʻkilish holati kuzatilgan. AQShda kuzatilgan 6 ta tromboz holatidan keyin AQSh oziq-ovqat va farmatsevtika nazorati boshqarmasi (; FDA, USFDA) va AQSh kasalliklar nazorati va profilaktikasi markazlari (; CDC) Johnson & Johnson vaksinasi bilan emlashni toʻxtatib turishni tavsiya etdi.
2021-yil 10-apreldan Johnson & Johnson va Janssen Pharmaceutica kompaniyalari tomonidan yaratilgan yaratilgan vaksina nojoʻya taʼsirlarga qayta tekshiruvdan oʻtishi maʼlum qilingan. 

Daniya vaksinatsiyadan keyin kuzatilgan tromboz hodisalari sababli Johnson & Johnson vaksinasidan foydalanmasligini maʼlum qilgan.
2021-yilning 13-iyul kuni AQSh oziq-ovqat va farmatsevtika nazorati boshqarmasi Johnson & Johnson vaksinasi Giyena-Barre deb nomlangan kamyob nevrologik kasallikni keltirib chiqarishini aniqladi. Shu bilan birga, ushbu vaksinani olganlarda harakatning qiyinlashishi, holsizlik, yuz harakatida muammolar yuzaga kelishi mumkinligi aytilgan.

Manbalar

Virusga qarshi preparatlar
COVID-19 vaksinalari
Xalqlar doʻstligi (koʻkrak nishoni)

„Xalqlar doʻstligi“ koʻkrak nishoni — Oʻzbekistonda yashayotgan millat va elatlar oʻrtasida doʻstlik muhitining mustahkamlanishiga hissa qoʻshgan, milliy madaniy markazlar va doʻstlik jamiyatlari faoliyatida samarali hissa qoʻshgan mahalliy va xorijiy davlat organlari xodimlari, nodavlat notijorat tashkilotlar, tadbirkorlik subyektlari, OAV va ijtimoiy soha vakillari hamda xorijda yurgan oʻzbekistonliklar taqdirlanadi.

Taqdirlash
 Koʻkrak nishoni har yili 30-iyul kuni („Xalqlar doʻstligi“ kuni) topshiriladi.
 Koʻkrak nishoni bilan taqdirlanganlarga qoʻshimcha sifatida bazaviy hisoblash miqdorining 4 barobari miqdorida pul mukofoti beriladi.
 Bir shaxs koʻkrak nishoni bilan faqat bir marta taqdirlanadi.

Manbalar
Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi fidoyisi (koʻkrak nishoni)

Oʻzbekiston Respublikasi Oʻrmon xoʻjaligi fidoyisi — Oʻzbekistonda oʻrmon xoʻjaligi sohasini rivojlantirish, oʻrmonlarni muhofaza qilish va koʻpaytirish ishlarida faollik koʻrsatgan shaxslarga topshiriladigan mukofot. Ushbu koʻkrak nishoni bilan Oʻzbekiston fuqarosi boʻlmagan shaxslar ham taqdirlanishi mumkin..

Taqdirlash
 Mukofot 21-mart — Xalqaro oʻrmonchilar kuni arafasida topshiriladi.
 Koʻkrak nishoni bilan taqdirlanganlarga qoʻshimcha sifatida bazaviy hisoblash miqdorining 4 barobari miqdorida pul mukofoti beriladi.

Manbalar
Xalq qabulxonasi

Xalq qabulxonasi -O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2016-yil 28 dekabrdagi "Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari bilan ishlash tizimini tubdan takomillashtirishga doir chora-tadbirlar toʻgʻrisida"gi  PF-4904-sonli farmoni bilan tashkil etilgan yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmagan tuzilma.

Tashkil topishi 
2016-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining virtual qabulxonasi qisqa davrdagi faoliyati davomida aholining eng dolzarb muammolarini hal etish imkonini beruvchi, davlat hokimiyati va boshqaruvi, xoʻjalik boshqaruvi organlari, barcha darajadagi hokimiyatlar bilan fuqarolar oʻrtasidagi hamkorlikning samarali mexanizmiga aylandi.
Tahlillar shuni koʻrsatdiki, murojaatlarning aksariyat qismi tadbirkorlik subyektlarining rivojlanishiga xalaqit berayotgan toʻsiq va gʻovlarni bartaraf etish, qonunchilikka zid boʻlgan idoraviy qarorlarni bekor qilish, ishga joylashish, sogʻliqni saqlash, bank kreditlaridan erkin foydalanish, uy-joy-kommunal va yoʻl-transport xizmatlari sifatini yaxshilash masalalari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, sud, huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat organlarining faoliyati yuzasidan kelib tushmoqda.
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining virtual qabulxonasi faoliyati davlat organlarining murojaatlar bilan bogʻliq ishni tashkil etishda ularni koʻrib chiqish tartibi va muddatlariga, rasmiyatchilik, byurokratizm va sansalorlik holatlariga doir qator tizimli kamchiliklarni aniqladi.
2017-yil “Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili” deb e’lon qilingani munosabati bilan hamda aholining Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining virtual qabulxonasi ishi toʻgʻrisidagi koʻplab ijobiy fikrlarini e’tiborga olib, barcha darajadagi davlat organlari faoliyatida “Xalq davlat idoralariga emas, davlat idoralari xalqimizga xizmat qilishi kerak” degan tamoyilni amalda qaror toptirish, shuningdek jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari bilan ishlashning sifat jihatidan yangi tizimini joriy etish maqsadida tashkil topdi.

Manbalar
Oʻzbekiston madrasalari roʻyxati



Oʻquv sohasida faoliyat koʻrsatib kelayotgan madrasalar

Davlat muhofazasidagi madrasalar

Tarixda mavjud boʻlgan madrasalar

Buxoro madrasalari

Nasaf (Qarshi) madrasalari

Qoʻqon madrasalari

Toshkent madrasalari

Saqlanib qolmagan madrasalar roʻyxati

Manbalar 

Oʻzbekiston madrasalari
SARS-CoV-2 alfa shtammi

SARS-CoV-2 koronavirusining alfa shtammi, shuningdek, VOC-202012/01 shtammi, B.1.1.7 liniyasi, 20B/501Y.V1 nomlari bilan maʼlum — COVID-19ni keltirib chiqaruvchi SARS-CoV-2 virusi shtammidir. Bu shtamm ilk marta 2020-yil Buyuk Britaniyada COVID-19 pandemiyasi vaqtida aniqlangan. Shtammning aniqlangan eng birinchi namunalari 20-sentabrda olingan. Dekabr oʻrtalarida shtamm tezlik bilan tarqalishni boshladi.

Nomlanishi
Shtamm bir necha nomlar bilan maʼlum. OAVda uni asosan „COVID-19 britancha shtammi“ va „koronavirusning britancha shtammi“ deyishadi. Bu shtammni avval Angliya Jamoat sogʻligʻini saqlash departamenti „2020-yil dekabrda oʻrganilayotgan birinchi shtamm“ deb atagan (VUI — 202012/01) lekin Meera Chand va uning hamkasblari tashabbusi bilan Angliya Jamoat sogʻligʻini saqlash tashkiloti tomonidan „Xavotirga soluvchi shtamm“ (Variant of Concern 202012/01) kategoriyasiga oʻtkazilgan. Buyuk Britaniya COVID-19 genomikasi Konsortsiumi (COG-UK) eʼlon qilgan hisobotda Andrew Rambaut va hammualliflari bu shtammni B.1.1.7. CDC liniyasi deb nomladi, Nextstrain talqini boʻyicha esa 20B/501Y.V1 deb nomlangan.

Xususiyati

Genetika
SARS-CoV-2 virusi koʻplab mutatsiyalarga uchrashi mumkin.

Manbalar 

SARS CoV-2 shtammlari
SARS-CoV-2 gamma shtammi

SARS-CoV-2 koronavirusining gamma shtammi, boshqa nomlari P.1 liniyasi, 20J/501Y.V3, 202101/02– Brazilcha shtamm — COVID-19 shtammi.

B.1.1.248 liniyasi 2021-yil 6-yanvarda Tokioda Infeksion kasalliklar milliy instituti (NIID) tomonidan aniqlangan. U Braziliyaning Amazonas shtatidan Tokioga kelgan 4 kishida aniqlangan. Braziliyadagi Oswaldo Cruz Foundation tashkiloti xabar berishicha, bu shtamm Amazon tropik oʻrmonlarida tarqalgan. Bu shtamm boshoq oqsilning 12 mutatsiyasiga egadir, bular orasida N501Y va E484K ham bor.

Manbalar

SARS CoV-2 shtammlari
Runge–Kutta usuli

Runge–Kutta usuli — oddiy differensial tenglamalar va tenglamalar sistemasi uchun Koshi masalasini yechishda qoʻllaniladigan sonli usullar toʻplami. Ilk marta 1900-yili nemis matematiklari Carl Runge va Wilhelm Kutta tomonidan taklif qilingan.

Runge–Kutta usullari toʻplamiga Eulerning oshkor usuli va Eulerning modifikatsiyalangan usullari kiradi. Ushbu usullar mos holda birinchi va ikkinchi tartibli aniqlikka ega boʻlgan usullar hisoblanadi. Bundan tashqari uchinchi tartibli aniqlikka ega boʻlgan standart oshkor usullar ham mavjud, biroq ular keng tarqalmagan. Koʻplab matematik paketlar (Maple, MathCAD, Maxima) da toʻrtinchi tartibli aniqlikka ega boʻlgan klassik Runge–Kutta usuli qoʻllaniladi. Yuqori aniqlikdagi hisob-kitoblar zarur boʻlganda beshinchi va oltinchi tartibli aniqlikka ega boʻgan usullardan foydalaniladi. Aniqlik tartibi ortib borgani sari ushbu usulda hisoblash sxemasi ham murakkablashib boradi.

Yettinchi tartibli usullar kamida toʻqqiz bosqichdan iborat boʻladi, sakkizinchi tartibli usullar esa kamida 11 bosqichdan iborat. Toʻqqizinchi va undan yuqori tartibli aniqlikka ega boʻlgan usullar (umuman olganda, ular amaliyotda deyarli ishlatilmaydi) qancha bosqichdan iborat boʻlishi maʼlum emas.

Toʻrtinchi tartibli klassik Runge–Kutta usuli 
Toʻrtinchi tartibli aniqlikka ega boʻlgan Runge–Kutta usuli juda koʻp qoʻllanilgani tufayli baʼzida uni shunchaki Runge–Kutta usuli deb ataladi. Ushbu metodda integrallash qadami doimiy boʻladi.

Birinchi tartibli oddiy differensial tenglamalar sistemasi uchun Koshi masalasi ni koʻrib chiqamiz. (Bundan keyingi oʻrinlarda ).
 

U holda ushbu tenglamaning yaqinlashgan (taxminiy) yechimi quyidagi iteratsion formula yordamida hisoblanadi:
 

Yangi qiymatni hisoblash esa quyidagi toʻrt bosqichda amalga oshiriladi:
 
 
 
 
bu yerda  — toʻr qadamining  boʻyicha kattaligi.

Ushbu usul toʻrtinchi tartibli aniqlikka ega. Demak, bitta hisoblash qadamidagi xatolik  tartibida boʻladi. Oxirgi intervaldagi yigʻindi xatolik esa  tartibida.

Runge–Kuttaning oshkor usullari 
Runge–Kuttaning oshkor usullari sinfi, Eulerning oshkor usullari hamda toʻrtinchi tartibli Runge–Kutta usullarining umumlashgan koʻrinishi hisoblanadi. Ushbu metod quyidagi formula orqali beriladi:
 
bu yerda  — toʻr qadamining  boʻyicha kattaligi. Yangi qiymatni hisoblash esa quyidagi  bosqichlarda amalga oshiriladi:

 

Aniq metod,  soni va  hamda  koeffitsiyentlar orqali aniqlanadi. Ushbu koeffitsiyentlar Butcher jadvali deb ataluvchi jadvalni hosil qiladi:

 

Runge–Kutta usuli koeffitsiyentlari uchun  dlya  shart bajarilishi kerak. Agar metod aniqligi  -tartibli boʻlishi kerak boʻlsa, qoʻshimcha tarzda quyidagi shart ham bajarilishi lozim:
 

bu yerda  — Runge–Kutta usuli orqali olingan yaqinlashish.

Koʻp martalab differensiallashdan soʻng ushbu shart, metod koeffitsiyentlariga nisbatan polinomial tenglamalar sistemasiga aylanadi.
Kuba inqilobi

Kuba inqilobi (ispancha [Revolución cubana]) - Fidel Kastro va uning 26-Iyul Harakati inqilobchilari va uning ittifoqchilari tomonidan Kuba Prezidenti Fulgenso Batistaning harbiy diktaturasiga qarshi olib borgan qurolli qo'zg'oloni. Inqilob 1953-yil iyulda boshlanib va isyonchilar oxir-oqibat 1958-yil 31-dekabrda uning hukumati o'rnini bosgan Batistani quvib chiqarguncha davriy ravishda davom etdi. 1953-yil 26-iyul Kubada inqilob kuni sifatida nishonlanadi. Keyinchalik 26-iyul harakati marksistik-lenincha yo'nalishda islohot o'tkazdi va 1965-yil oktyabrda Kuba Kommunistik partiyasiga aylandi.  

Kuba inqilobi kuchli ichki va xalqaro ta'sirga ega edi. Xususan, bu Kuba-AQSh munosabatlarini o'zgartirdi, garchi so'nggi yillarda Kuba yer ishi kabi diplomatik munosabatlarni yaxshilashga qaratilgan harakatlar jadallashdi. Inqilobdan so'ng darhol Kastro hukumati Kuba iqtisodiyoti va fuqarolik jamiyatini o'zgartirgan milliylashtirish, matbuotni markazlashtirish va siyosiy konsolidatsiya dasturini boshladi. Shuningdek, inqilob Kuba tibbiyot internatsionalizmi va Afrika, Lotin Amerikasi, Janubi-Sharqiy Osiyo va Yaqin Sharqdagi xorijiy harbiy mojarolarga Kubaning aralashuvi davrini e'lon qildi. 1959-yildan keyingi olti yil ichida bir nechta isyonlar yuz berdi asosan Eskambrey tog'larida, inqilobiy hukumat tomonidan yakson qilingan.
Mutlaq monarxiya

Mutlaq monarxiya (yoki ta'limot sifatida absolutizm) - bu monarxiya shaklidir, unda monarx oliy avtokratik hokimiyatga ega bo'lib, asosan yozma qonunlar, qonun chiqaruvchi organlar yoki yozilmagan urf-odatlar bilan cheklanmaydi. Bu ko'pincha irsiy monarxiyalardir. Aksincha, konstitutsiyaviy monarxiyalarda davlat rahbari hokimiyat konstitutsiya, qonun chiqaruvchi yoki yozilmagan urf-odatlardan kelib chiqadi yoki ular bilan qonuniy ravishda bog'lanadi yoki cheklanadi.

Salmon bin Abdulaziz va Xaytam bin Tarik, mos ravishda Saudiya Arabistoni va O'monning mutlaq monarxlari. Yevropada keng tarqalgan mutlaq monarxiya tushunchasi fransuz inqilobidan va Birinchi suverenitet tushunchasiga asoslangan boshqaruv nazariyalarini ilgari surgan Birinchi Jahon urushidan keyin ancha pasayib ketdi.

Ba'zi monarxiyalarda zaif yoki ramziy qonun chiqaruvchi va boshqa hukumat organlari mavjud bo'lib, ular monarx o'z xohishiga ko'ra o'zgartirishi yoki tarqatishi mumkin. Monarxlar hanuzgacha mutlaq hokimiyatni saqlab kelayotgan mamlakatlar Bruney, Esvatini (Svazilend), Qatar, Ummon, Saudiya Arabistoni, Vatikan shahri va Birlashgan Arab Amirliklarini tarkib toptirgan alohida amirliklardir.
Davlat
Davlatlar
Davlat shakllari
Monarxiyalar
Saudiya Arabistoni
Ummon
Vatikan shahri
Bruney
Birlashgan Arab Amirliklari
Qatar
Huquqshunoslik
Mein Kampf

Mein Kampf (nemischa: [maɪn ˈkampf]; Mening jangim) natsistlar partiyasi yetakchisi Adolf Hitler qalamiga mansub avtobiografik manifestdir. Asar Hitler antisemitik boʻlgan jarayon hamda uning siyosiy mafkurasi va Germaniya uchun kelajakdagi rejalar haqida hikoya qiladi. Mein Kampfning 1-jildi 1925-yilda, 2-jildi esa 1926-yilda chop etilgan. Kitob avval Emil Maurice, keyinchalik Hitlerning oʻrinbosari Rudolf Hess tomonidan tahrirlangan.

Manbalar

Havolalar 
Mein Kampfning onlayn versiyalari
 Olmoncha
 1936-yilgi nashr (s. 172.-173) (71.4 Mb)
 1943-yilgi nashr (3.8 MB)
 Audiokitob (27s 17d, 741 Mb)

 Inglizcha 
 Mein Kampf (1940) — archive.org 
 Murphy tarjimasi — Gutenberg
 Murphy tarjimasi — greatwar.nl (pdf, txt) 
 Complete Dugdale abridgment — archive.org
 1939 Reynal va Hitchcock tarjimasi — archive.org.
Adolf Erik Nordenskiöld

Nils Adolf Erik Nordenskiöld (18-noyabr 1832-yil, Helsinki, Finlandiya — 12-avgust 1901-yil, Dalbyö, Södermanland, Shvetsiya) fin-shved aristokrati, geologi, mineralogi va Arktika tadqiqotchisidir. U taniqli olimlardan iborat Nordenskiöldlar oilasining aʼzosi boʻlgan hamda unga friherre (baron) unvoni berilgan.

Manbalar

Havolalar 

 A. E. Nordenskiöld kolleksiyasi — Finlandiya milliy kutubxonasi

1832-yilda tugʻilganlar
1901-yilda vafot etganlar
Olimlar
American Horror Story

American Horror Story („Amerikacha dahshatli hikoya“) Ryan Murphy va Brad Falchuk tomonidan yaratilgan dahshatli janrdagi Amerika teleserialidir. Serial ilk bor 2011-yil 5-oktabrda FX telekanalida efirga uzatilgan.

Manbalar

Havolalar 
 
 

AQSh teleseriallari
FX dasturlari
2010-yillar teleseriallari
2020-yillar teleseriallari