MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Brussel metropoliteni

Brussel metropoliteni — Belgiyaning Brussel-Poytaxt mintaqasining katta qismiga xizmat koʻrsatadigan tezkor tranzit tizimi. U toʻrtta anʼanaviy metro va uchta premetro liniyalaridan iborat. Metro darajasidagi liniyalar M1, M2, M5 va M6 bo'lib, ular umumiy metroda 59 ta metro stantsiyalari bilan 39,9 km masofani qamrab oladi.

Tarixi 
STIB / MIVB 1954-yilda yaratilgan. Birinchi yer osti tramvay liniyasi (yoki premetro) 1965-yil va 1969-yillar orasida, Shumandan De Brokerga qadar qurilgan. 1970-yilda Madou va Porte de Namur / Naamsepoort oʻrtasida ikkinchi yoʻl ochildi. 1972-yilda Diamant-dagi metro bekati ochildi va "tashqi halqa" liniyasi 1975-yilda Diamantdan Boiloga uzatildi. Ushbu tramvay yoʻli bundan buyon ishlab chiqilmagan va undan 7 va 25-sonli tramvay yoʻllarida foydalaniladi. 1974-yilda Rogier stantsiyasi ochildi.

Yana qarang 
 Metropolitenlar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 
 Brussels Metro Map on Google Maps with Geolocation 
 STIB/MIVB official website
 Official Metro map
 To-scale map
 Brussels page on Urbanrail.net
 Photos: Métro de Bruxelles
 Proposed network : / 
 Web site with information on future „line 3“ 

Metro
1976-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati
Salvador metropoliteni

Salvador metropoliteni — Braziliyaning toʻrtinchi eng yirik shahri boʻlgan Salvador shahridagi metro sistemasi. 2014-yil 11-iyunda ishga tushirilgan. Uni CCR METRÔ BAHIA Company kompaniyasi boshqaradi.

Hozirgi vaqtda Salvadordagi shahar transport tizimi rivojlanmagan va asosan yoʻlga asoslangan boʻlib, bu katta tiqilishga va kechikishlarga olib keladi. Yoʻl transportining ushbu darajasi mahalliy iqtisodiyot va atrof-muhitga sezilarli taʼsir koʻrsatadi. Shu sababli munitsipalitet va davlat Jahon banki bilan birgalikda 1992-yildan beri transport strategiyasini ishlab chiqishda va amalga oshirishda ishtirok etdilar.

Galereya

Yana qarang 
 Metropolitenlar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 
 CCR Metrô Bahia — official website
 Transalvador 
 Salvador at UrbanRail.net

Metropoliten
Braziliya metropolitenlari
2014-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati
Porto Alegre metropoliteni

Porto Alegre Metropoliteni — federal hukumat, Rio Grande-do-Sul shtati hukumati va Porto-Alegre shahri tomonidan Braziliyadagi Trensurb (Porto Alegre SA Urban Train of Company) kompaniyasi orqali boshqariladi. U 22 ta stantsiyaga ega bo'lib, 43.4 km (27.0 mil) marshrutni tashkil etadi va kuniga 175000 foydalanuvchiga xizmat koʻrsatadi.

Tarixi 

Porto Alegre shahrida qurilgan metroning 1-liniyasi 1980-yilda boshlangan boʻlib, u Porto Alegre markazini Kanoas, Esteio, Sapukayya do Sul, San-Leopoldo va Novo Gamburgo kabi shaharning shimoliy tomoniga bogʻlab turadi. Yoʻlni tanlab, ushbu trassa qurilishi oldidagi yagona variant – oʻsha paytda tranzitda jiddiy muammolarga duch kelgan BR-116 avtomagistralining ogʻir tirbandligini yengillashtirish uchun qilingan.

Yana qarang 
 Metropolitenlar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

Metropoliten
Braziliya metropolitenlari
1985-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati
Helsinki metropoliteni

Helsinki metropoliteni — Finlandiya poytaxti Helsinki shahridagi metro tizimi. Bu dunyodagi eng shimoliy metro tizimi hisoblanadi va Finlandiyada yagona. Metro 27 yillik dizayndan soʻng 1982-yil 2-avgustda ochilgan. 2017-yil 18-noyabrdan boshlab tizim ikkita filialga boʻlingan 25 stantsiya va bitta liniyani oʻz ichiga oladi. Umumiy uzunligi 35 km. Metro asosan Helsinkining zich joylashgan sharqiy hududlarida xizmat qiladi, ammo uni shahar markazida harakatlanish uchun ham ishlatish mumkin. Metro tizimi Xelsinki shahrining boshqa hududlari bilan bogʻlanish uchun foydalaniladigan shahar poyezdlari bilan toʻldiriladi.

Tarixi 
Helsinkida metro qurish gʻoyasi 1955-yil sentabrga kelib pishgan edi. Ushbu maqsadlar uchun maxsus qurilish qoʻmitasi tuzilgan. Birinchi loyiha 1963-yil mart oyida yakunlandi va umumiy uzunligi 86,5 km boʻlgan va 108 stantsiyani oʻz ichiga olgan tizimni oʻz ichiga olgan. Natijada, Kamppi va Puotila stantsiyalari orasida faqat bitta liniya qurishga qaror qilingan.
Metroda keng koʻlamli qurilish 1969-yil 7-mayda boshlangan. 1971-yilga kelib eksperimental Roihupelto-Xerttoniemi uchastkasining qurilishi yakunlandi va 1977-yilda shu vaqtga qadar rejalashtirilgan metro qurilishi yakunlandi. Biroq, bir qator holatlar (shu jumladan korruptsiya faktlari) sababli birinchi poyezd faqat 1982-yilda oʻtdi. Metroga kirish 1-iyun kuni ochilganiga qaramay, rasmiy ochilish faqat 2-avgust kuni boʻlib oʻtgan.

Galereya

Manbalar

Havolalar 

1982-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati
Lion metropoliteni

Lion metropoliteni — Lion metropolisga (Fransiya) xizmat koʻrsatadigan tezkor tranzit tizimi. Birinchi marotaba 1974-yilda ochilgan boʻlib, u toʻrtta liniyadan iborat boʻlib, 40 ta stansiyani oʻz ichiga oladi va 32.1 km (19.9 mil) yoʻnalishni oʻz ichiga oladi. Transports en Commun Lyonnais (TCL) jamoat transporti tizimi tomonidan nazorat qilinadi.

Fransiyaning boshqa metrolaridan farqli oʻlaroq, lekin RER va SNCF singari, Lion Metropoliteni chap tomonda harakatlanishni ishlatadi. Bu metroni temir yoʻlning shahar atrofi yoʻnalishlari bilan bogʻlash boʻyicha amalga oshirilmagan rejalarning natijasidir. A, B va C chiziqlari uchun harakatlanadigan transport vositasining hajmi Yevropaning boshqa metrolariga qaraganda oʻrtacha 2,90 m ni tashkil qiladi. D chizigʻidagi oʻlcham – 2.78 m.

Manbalar

Havolalar 
 Lyon Metro Map on Google Maps with Geolocation 
  
 Lyon at UrbanRail.net 
 Comprehensive map of the Lyon metro network 
 Métro de Lyon  – French Wikipedia has a much more detailed description of the Lyon Metro

Fransiya metropolitenlari
1979-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati‎
Afina metropoliteni

Afina Metropoliteni —  Gretsiya poytaxtida jamoat transportining yetakchi turlaridan biri. Tizim uchta chiziqdan iborat: Afina-Pireyus elektr temir yoʻllari tomonidan boshqariladigan 1-qator (yashil chiziq) (), 2-qator (qizil chiziq) va Atiropolit liniyasi, 3 ishchi liniya (koʻk) ().
Birinchi qator 1869-yilda, London metrosidan atigi olti yil oʻtgach foydalanishga topshirilgan. Shunga qaramay, bu Afina metrosida dunyoda ikkinchi oʻrinni egallashga asos boʻlmaydi, chunki parovoz lokomotividagi quruqlikni metro deb atash qiyin edi.

Tarix

Afina-Pireyus temir yoʻli 
2000-yil 28-yanvargacha Afinada 1-yoʻnalishli yagona tezkor tranzit liniyasi bor edi. Afina va Pireyus temir yoʻl kompaniyasi (SAP) 1869-yil 27-fevralda Pirey va Bueyo oʻrtasidagi bug 'temir yoʻli sifatida yoʻlni ochdi. 1904-yilda elektrlashtirildi va 1957-yilda Kifisiyaga bosqichma-bosqich uzatildi.
1926-yildan 1976-yilgacha Yunoniston elektr temir yoʻllari (E.I.S.) tomonidan boshqarildi. 1976-yilda Yunoniston elektr temir yoʻllari milliylashtirildi va Afina-Pirey elektr temir yoʻllari deb oʻzgartirildi.
1976-yildan 2011-yil 16-iyungacha Afina-Pireyus elektr temir yoʻl kompaniyasi (ISAP) 1-qatorni boshqargan.

Manbalar

Havolalar 
 Athens Metro Map on Google earth with geolocation 
 Urban Rail Transport Company (STASY S.A.)
 Attiko Metro Company (Construction and Infrastructure)
 Athens Urban Transport Organisation (OASA S.A.)
 Hellenic Ministry of Public Works page on the Attiko Metro
 UrbanRail.Net — Athens Metro
 CityRailTransit — Athens railway map (real distance)

1869-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati‎
Lima metropoliteni

Lima metropoliteni — Argentinaning Ferrovías kompaniyasi va Peru Graña Montero kompaniyasi tomonidan boshqariladigan tezkor tranzit tizim boʻlib, hozirgi vaqtda Peru poytaxti shimoli-sharqidagi San-Xuan de Lurigancho bilan Lima janubidagi Villa El Salvador tumanini bogʻlaydi.

Tarix

Boshlanishi 

1972-1973-yillar orasida „Metrolima“ konsorsiumi 1974-yilda Peru hukumati tomonidan tasdiqlangan „Lima va Callao metropoliten mintaqasida yoʻlovchilar uchun tezkor tranzit tizimi“ ning texnik-iqtisodiy asoslarini va oldindan loyihasini ishlab chiqdi.

Biroq, Prezident Xuan Velasko Alvaradoning toʻsatdan kasalligi va uning merosxoʻrlik muammosi tufayli yuzaga kelgan siyosiy inqiroz, yuqori seysmik zonada joylashgan Lima tuprogʻining murakkabligiga, shuningdek, xalqaro iqtisodiy inqirozga olib keldi. 317 000 000 AQSh dollari miqdorida zarur moliyalashtirishni olishning iloji yoʻq edi. Shu tarzda, jami 5 ta yer osti poezdini nazarda tutgan „Metrolima“ loyihasi amalga oshirilmadi.

Qurilish birinchi toshni 1986-yil 18-oktabrda qoʻyishdan boshlangan boʻlib, uning qurilishi 1987-yilda Lima shahrining yangi saylangan hokimi va hukumat partiyasi aʼzosi Xorxe del Kastilo tomonidan berilgan vaʼda asosida boshlandi. Metro orqali oʻtgan munitsipalitetlar shahar landshaftiga salbiy taʼsirni kamaytirish maqsadida qurilishi tugallanmagan qismlarni qamrab olishga kirishdilar. Shunday qilib, Avning oʻrta mediasi. Aviacionda ambulatoriya tijoratining kirib kelishiga yoʻl qoʻymaslik uchun oʻtlar bilan ishlangan ustunlar bor edi (ular oʻsha paytda Limada juda katta muammoga aylangan edi). Tugallanmagan loyihaning poʻlat va beton qismlarini qoplash uchun oʻsimlik ekilgan. Baʼzi tumanlar, shuningdek, loyihani bekor qilingan deb hisoblagan Peru landshaftlari va tabiatining rasmlari bilan ustunlar va devorlarni boʻyashdi.

Manbalar

Havolalar 
 Línea 1 del Metro de Lima
 Consorcio Metro de Lima
 Autoridad Autónoma del Sistema Eléctrico de Transporte Masivo de Lima y Callao (AATE)
 Agencia de Promoción de la Inversión Privada
 Urban Rail — Lima Metro
Bilbao metropoliteni

Bilbao metropoliteni — Bilbao shahrida (Ispaniya) va uning atrofidagi metro liniyalari tizimi. Uning sxemasi Y harfi shaklida (ikkita ajratuvchi chiziqlar - L1 va L2 - umumiy kesim bilan) va L3 chiziq shakli V harfiga oʻxshaydi, 1995-yilda ochilgan, stantsiyalar va zamin lobbilarining zamonaviy arxitekturasi bilan tanilgan (meʼmor - Norman Foster).

2017-yilgi holatga koʻra, Bilbao Metropolieni aholi tashish soni boʻyicha Madrid va Barselona metropolitenlaridan keyin uchinchi oʻrinda turadi.

Tarixi

Loyihalash 
Bilbao shahrida metro tizimini qurish gʻoyasi eski. 1920-yillarda shahar kengashi Abando va San-Fransisko atroflarida metro tizimini qurish loyihasini tayyorladi. Koʻp oʻtmay, iqtisodiy inqirozlar va Ispaniya fuqarolik urushi loyihani aniq toʻxtatdi.

1971-yilda Biskay hukumati, Bilbao shahar kengashi va Savdo byurosi Buyuk Bilbaoning transport ehtiyojlarini baholash uchun komissiya tuzdi. 1976-yilda, besh yildan soʻng, Biscay transport konsorsiumi (CTB, qarang Barik Card) tuzildi. Oʻsha yili 1985-yilda metro xizmatini boshlash uchun ikkita taklif yaratildi, ularning birinchisi hozirgi tarmoq bilan deyarli bir xil.

Qurilish 
Metro tizimi rivojlanayotgan va qayta tiklanayotgan shaharda tiqilish muammolarini yaxshilashning eng yaxshi usuli deb topildi. Bilbaodagi metro tizimini qurish shartnomasi 1988-yilda meʼmorlar ser Norman Foster va sheriklarga ochiq tanlovdan soʻng berilgan.

Xuddi shu yili Erandioda, Bilbao-Plentsiya temir yoʻlidagi birinchi metro bekati ochildi. 1989-yilda shahar markazida qurilish boshlandi, u yerda 1997-yilgacha asosiy Moyua maydoni piyodalar uchun yopiq edi. Qurilish, ayniqsa, Deusto va San-Inazio atroflarida murakkablashdi. Transportning jiddiy buzilishlariga olib keldi. Ushbu qazish usuli shaharning boshqa joylarida ishlatiladigan tunnel-burgʻulash mashinalari bilan taqqoslandi.

Dizayni 
Metroga kirishni „fosteritoslar“, ularni loyihalashtirgan meʼmor Norman Foster sharafiga nomlangan shisha inshootlar taʼminlaydi. Ushbu zamonaviy tunnellar stantsiyalarning zamonaviy va innovatsion koʻrinishi bilan bir qatorda jozibali koʻrinishga ega.
Anʼanaviy bogʻlangan tunnellardan farqli oʻlaroq, 160 m2 kesishgan katta gʻorlar stantsiyalar uchun qazilgan va keng maydonlar hosil qilgan. Masalan, chiptalar liniyasi poyezdlar bilan bir qatorda, shu maqsadda yoʻllar ustida 'mezzanines' deb nomlangan temir konstruktsiyalar qurilgan. Poyezdlarga liftlar va eskalatorlar tomonidan toʻliq kirish mumkin. Poʻlat va beton kabi materiallar butun vaqt davomida ishlatilgan.

Sarriko stantsiyasi 1998-yilda temir yoʻl dizayni uchun Brunel mukofotiga sazovor boʻldi. Bu tarmoqdagi boshqa stantsiyalardan sezilarli farq qiladi: standart „fosterito“ oʻrnida, ulkan sirlangan atrium butun stantsiyaga tabiiy yorugʻlik yogʻdiradi va koʻcha darajasidan uzoq, sinchkov eskalator chiptalar zaliga chiqadi. stantsiya uchun dramatik xarakter hissi.

Liniyalari 

 (Under study)

 (Under study)

Manbalar

Havolalar 

 Metro Bilbao website 
 Metro Bilbao — urbanrail.net
 Metro Bilbao Map

1995-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati
Ispaniya metropolitenlari
Izmir metropoliteni

Izmir metropoliteni () — Turkiyaning Izmir shahridagi metro liniyalar sistemasi.

Tarixi 
1990-yilga kelib, Izmirda mavjud boʻlgan jamoat transport tizimi endi oʻsib borayotgan shahar aholisi ehtiyojlarini qondira olmasligi aniq boʻldi. Qurilish 1995-yilda boshlangan va taxminan 4 yil ichida muvaffaqiyatli yakunlangan. Metro 2000-yil 22-mayda sinov rejimida ochilgan va muntazam foydalanish 2000-yil 25-avgustdan boshlangan. Bugungi kunda tizimning umumiy qiymati 600 million AQSh dollarini tashkil etdi.

Manbalar

Havolalar 
 İzmir Metro — official website
 İzmir at UrbanRail.net

Turkiya metropolitenlari
Dnepr metropoliteni

Dnepr metropoliteni — (,)
— Ukrainaning toʻrtinchi yirik shahri boʻlgan Dnepr shahri aholisiga xizmat koʻrsatadigan metro sistemasi. Ukrainada qurilgan toʻrtinchi metro boʻlib, sobiq Ittifoq parchalangandan keyin 1995-yil 29-dekabrda ochilgan.

Joriy kengaytirish rejalarida 2021-yil sentabrgacha stansiyalar sonini toʻqqiztaga yetkazish rejalashtirilmoqda.

Tarixi 
Ukraina Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasining birinchi kotibi Vladimir Shcherbitskiyning yordami bilan 1979-yilda Sovet Ittifoqi Vazirlar Kengashi Kommunistik partiyaning Markaziy Qoʻmitasini Gosplan (davlat rejalashtirish agentligi) va shahar hokimiyatiga metro qurishga ruxsat berish uchun harakatini tasdiqladi. Aloqa va transport qurilish vazirliklari Dnepropetrovskda metropoliya tizimini qurish boʻyicha tadqiqotlar oʻtkazadilar.

1982-yil 15-martda Sovet Ittifoqi Vazirlar Kengashining qaroriga binoan Dnepr metrosi birinchi navbatdagi qurilish loyihalari roʻyxatiga kiritildi. Uni 12 yillik rejaga binoan yakunlash rejalashtirilgan edi. Ammo Leonid Brejnevning vafotidan koʻp oʻtmay, 1982-yil 10-noyabrda mamlakatda iqtisodiy qiyinchiliklarga duch keldi va loyihani moliyalashtirish qisqartirildi. 1988-yilda Mixail Gorbachyov shaharga tashrif buyurganida aholiga loyihalarni yakunlashda yordam berishga vaʼda bergan edi, ammo uning vaʼdalari bajarilmay qoldi.Sovet Ittifoqining parchalanishi bilan prognozlash toʻxtatildi.1994-yilda loyihani tugatishga majbur qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi va viloyat kengashi raisi Pavlo Lazarenkoning yordami bilan ushbu rejalar 1995-yilning 29-dekabrida tizimning birinchi liniyasi — Tsentralno-Zavodska liniyasi jamoatchilikka ochilganda amalga oshirildi.

Manbalar

Havolalar 
 Dnipro Metro — unofficial website
 Dnipro Metro at Metroworld website
 Dnipro Metro at UrbanRail.net
 Dnipro Metro at Subways.net 
 Daryna Sukhonis. What mysteries hides the Dnipro Metro (photos) (Yakі taєmnitsі xovaє dnіprovskiy metropolіten (Foto)). Visti Prydniprovia. 9-noyabr 2016-yil
 Olga Fomenko. How the Dnipro Metro masters the budget on purchases of expensive non-operational equipment (Kak dneprovskiy metropoliten osvaivaet byudjet na zakupkax dorogogo, no nerabotayuщego oborudovaniya). Anti-corr. 27-fevral 2019-yil
 Yegor Moroz. Subway of Dnipro: old and new. How and for how much it is repaired and built? (Metro Dnepra: staroe i novoe. Kak i za skolko remontiruyut i stroyat?). 49000.com. 26-aprel 2018-yil

Ukraina metropolitenlari
Boina Qirolligi

Boina Qirolligi (baʼzan Iboina) — hozirgi Madagaskarda joylashgan anʼanaviy davlat.

Qirollikka 1690-yilda qirol Adriamandisoarivo tomonidan asos solingan. Andrimandisoarivo Sakalava Qirolligining asoschisi Lahifotsining oʻgʻli edi va shimol uchun meros kelishmovchiligidan keyin oʻz saltanatiga asos solgan edi. U Madagaskarning shimoli-gʻarbidagi Boina koʻrfazida joylashgan edi.

1690-yillarga kelib, 500 ga yaqin yevropalik qaroqchilar Madagaskarning shimoliy qirgʻoqlari boʻylab operatsion bazalarni qurdilar. Andrianamboniarivo bir vaqtlar oʻzining bosh vaziri qilgan Tom Similaxoning otasi ingliz qaroqchisi va onasi malagasiyalik ayol edi.

1832-yildan keyin biroz vaqt oʻtgach, uni Merina Qirolligi egallab oldi va 1840-yilda Madagaskar qoʻshib oldi. Qirollikning soʻnggi hukmdori qirolicha Tsiomeko boʻlgan.

Boina hukmdorlari 
 c. 1690-1720 — Andriamandisoarivo (Tsimanata)
 c. 1720-1730 — Andrianamboniarivo (Toakafa)
 c. 1730-1760 — Andriamahatindriarivo
 c. 1760-1767 — Andrianahilitsy
 1767-1770 — Andrianiveniarivo
 1770-1771 — Andrianihoatra
 1771-1777 — Andrianikeniarivo
 1777-1778 — Andrianaginarivo
 1778 — Tombola
 c. 1778-1808 — Ravahiny
 1808-1822? — Tsimalomo
 1808 — Maka (Andrianaresy) (pretender)
 1822-1832 — Andriantsoly
 1828-1829 — Oantitsy - Regent
 1832-1836 — Oantitsy
 1836-1840 — Tsiomeko

Manbalar

Havolalar
Minsk metropoliteni

Minsk metropoliteni (beloruscha: Мінскі метрапалітэн, ruscha: Минский метрополитен) — Belorusiya poytaxti Minsk aholisiga xizmat koʻrsatadigan tezkor tranzit tizimi. 1984-yilda ochilgan boʻlib hozirda 2 liniya va 29 ta stantsiyalardan iborat boʻlib, 37.27 km (23.16 milya) 2013-yilda ushbu tizim 328,3 million yoʻlovchini olib yurgan, bu oʻrtacha kunlik tashish taxminan 899,450 kishini tashkil qiladi.

Tarixi 
1950-1970-yillarda shahar aholisi milliondan oshdi va tezkor tranzit tizimining loyihalari dastlab 60-yillarning oxirlarida tayyorlandi. Qurilish 1977-yil 3-mayda boshlangan va tizim 1984-yil 30-iyunda Sovet Ittifoqida toʻqqizinchi metro tizimiga aylanib, jamoatchilikka ochilgan. Dastlabki sakkizta stantsiya 37.27 km (23.16 mil) marshrut bilan 29 liniyali ikkita liniyali tarmoqqa kengaytirildi.

Sovet Ittifoqi parchalanishiga qaramay, 1990-yillarda Minsk metrosining qurilishi toʻxtovsiz davom etdi (Yerevan va Samara kabi boshqa sobiq sovet metrosidan farqli oʻlaroq, moliyalashning toʻliq etishmasligi tufayli toʻxtatilgan). Ayrim ekspertlar buni Sovet Ittifoqining Belorusiyada rejalashtirilgan iqtisodiyotini asta-sekin isloh qilish bilan bogʻlaydilar, bu metro kengayishi uchun foydali boʻlgan deb hisoblaydilar.Hozirgi vaqtda stantsiyani ishga tushirish sanasi belgilangan jadvaldan oldinda ishga tushirilmoqda. Masalan, dastlab 2006-yilda rejalashtirilgan Atazavodskaya liniyasining soʻnggi bosqichi 2005-yil oxirida ochilgan va shunga oʻxshash 2008-yilda rejalashtirilgan Maskoŭskaya liniyasining shimoliy kengayishi 2007-yil 7-noyabrda ochilgan.Shuningdek, 2012-yil noyabr oyida Maskonskaya liniyasining janubiy uchida 3 ta yangi stantsiya ochildi.

Yana qarang 
 Metropolitenlar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 
 Minsk Metro Map on Google Maps 
 Minsk Metro — official site
 Official City of Minsk Urban Transport site 
 The site of the Minsk subway Minsk-Metro.NET (unofficial)
 Minsk at UrbanRail.net
 Site by Andrey Kharchevk
 Popular site
 Another Popular site
 Network map
 Minsk Metro Track Map

Metro
1984-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati
Jazoir metropoliteni

Jazoir metropoliteni (arabcha: مترو الجزائر العاصمة) — Jazoir Xalq Demokratik Respublikasi poytaxti Jazoir metrosi 2011-yil 1-noyabrda foydalanishga topshirildi. 2011-yil 31-oktabrda mamlakat prezidenti ishtirokida metroning rasmiy ochilish marosimi boʻlib oʻtdi.. Hozirgi vaqtda tizim uzunligi 18,2 km boʻlgan 19 ta stantsiyadan iborat bitta liniyadan iborat

Yana qarang 
 Metropolitenlar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 
 Algiers Metro
 Algiers Metro (Ratp Djazaïr)
 Siemens Transportation Systems
 http://urbanrail.net/af/alg/algiers.htm

2011-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati
Sidney metropoliteni

Sidney metropoliteni — toʻliq avtomatlashtirilgan tezkor tranzit tizimi, Sidney, Yangi Janubiy Uels, Avstraliya. Hozirgi vaqtda 2019-yil 26-mayda ochilgan bitta tarmoqdan iborat boʻlib, Tallawongdan Chatsvudgacha boʻlgan 13 ta stantsiyadan va 36 km (22,4 milya) egizak yoʻllardan iborat. Ushbu liniyani Chatsvuddan Bankstaungacha, Sidney Harbori va CBD tomonidan 2024-yilgacha rejalashtirilgan tugatish bilan kengaytirish boʻyicha ishlar davom etmoqda. Qurib bitkazilgandan soʻng, ushbu liniya 66 km (41.0 milya) egizak yoʻllarni va 31 ta stansiyani oʻz ichiga oladi.

Sidney Metro West loyihasi ham eʼlon qilindi va CBDdan Vestmeadgacha 24 km (14.9 milya) yer osti egizak yoʻllari va yettita stantsiyani oʻz ichiga oladi. Ushbu liniyani  Gʻarbiy Sidney aeroportiga, shuningdek Sent-Mersi, Liverpul va Maksur oʻrtasidagi aeroport orqali qoʻshimcha liniyalarni kengaytirish uchun dastlabki loyihalash ishlari olib borilmoqda.

Sidney toʻliq avtomatlashtirilgan metro tizimini qurgan Avstraliyaning birinchi shahri. Sidneyda tezyurar, tezkor tranzit metro temir yoʻlini qurish rejalari va loyihalari 2008-yilga toʻgʻri keladi, ammo dastlabki taklif 2001-yilda paydo boʻlgan edi. Ilgari yer osti tarmogʻini qurish boʻyicha katta rejalarga qaramay, xususiylashtirish va moliyalashtirish boʻyicha tortishuvlar hukumat tomonidan maʼqullanishiga toʻsqinlik qildi va bu uning boshlanishini keyinga qoldirdi. Loyihani amalga oshirish qiyin boʻlganiga qaramay, 2013-yilda Sidneyning birinchi metrosi deb nomlanuvchi Shimoliy Gʻarbiy temir yoʻl liniyasini qurish hukumat tomonidan maʼqullangan.

Yana qarang 
 Metropolitenlar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 
 NSW Government Sydney Metro Website
 Transport NSW Metro Page
 MTS Home Page 

Metro
2019-yilda ochilgan metropolitenlar roʻyxati
Ibn Hisham

Abu Muhammad 'Abd al-Malik bin Hisham ibn Ayyub al-Himyari al-Mu’afiri al-Baṣri (arabcha: أبو محمد عبدالملك بن هشام ابن أيوب الحميري المعافري البصري) yoki Ibn Hisham — Ibn Ishoq tomonidan yozilgan Islom paygʻambari Muhammad kitobining tarjimai holini tahrir qilgan.

Hayoti 
Ibn Hishamning Basrada ulgʻayganligi va keyin Misrga koʻchib oʻtganligi aytiladi, uning oilasi Basrada tugʻilgan, ammo oʻzi ham Eski Qohirada tugʻilgan. U Misrda grammatika va til va tarixshunoslik talabasi sifatida shuhrat qozondi. Uning oilasi Himyariy qabilasidan boʻlib, Yamanning Banu Maʼafir qabilasiga mansub edi.

Manbalar

Havolalar 
 Biodata at MuslimScholars.info
 The earliest biography of Muhammad, by ibn Ishaq in English
 Bibliography
Kocel

Kocel (861–874) — tarixshunoslikda Balaton knyazligi nomi bilan mashhur boʻlgan Quyi Pannoniyaning slavyan hukmdori. U Sharqiy Franklar vassali hisoblangan va 861-yil yoki 864-yil va 876-yillar orasida hukmronlik qilgan deb taxmin qilinadi.

Hayoti 
Kocel Pribinaning oʻgʻli edi. 861-yilda Kocel Freising monastiriga katta xayr-ehson qildi va bu uning kuchli ijtimoiy va siyosiy mavqega ega ekanligini koʻrsatdi. Bowlusning soʻzlariga koʻra, ushbu hujjat Pribinaning vafot etganligidan dalolat beradi va Kocel uning oʻrniga taxtga keladi. 864-yilda Lyuis germaniyalik Kocelni Quyi Pannoniyada hukmdor deb tan oladi. Taxtga chiqqanidan soʻng koʻplab isyon va muammolarga duchor boʻlganiga qaramay, oʻz taxtida qolishga erishadi. Kocel 874-yildan keyin manbalardan yoʻqoladi va u oʻlgan yoki taxtdan olingan.
Enravota

Enravota () — bolgariyaning IX asrda yashab oʻtgan hukmdori.

IX asr boshida tugʻilgan Enravota, Bolgariya Malamirning katta akasi boʻlib, otasi Omurtagni 831-yilda bolgar taxtiga oʻtqazgan. Ehtimol, Enravota taxtdan mahrum boʻlgan, chunki u xristianlikni maʼqul koʻrgan, bu sudga hilof ish edi. Omurtagning oʻlimidan koʻp vaqt oʻtmay, Enravota akasidan Omurtag tomonidan qamoqqa olingan taqvodor Vizantiya asirini ozod qilishni soʻradi. Asirning vaʼzlari Enravotani masihiylikni qabul qilishga va suvga choʻmishga undagan.

Akasining qilmishlari toʻgʻrisida bir marta xabardor boʻlgan Malamir uni xristianlikdan voz kechishga chaqirgan edi, ammo u muvaffaqiyatga erishmadi. Enravota Malamirning buyrugʻi bilan, taxminan 833-yillarda oʻldirilgan.

Bolgar pravoslav cherkovida Enravotaning bayram kuni — 28-mart hisoblanadi.

Antarktidadagi Graham Landidagi Nordenskjold sohilidagi Enravota muzligi Sankt Enravota sharafiga nomlangan.

Manbalar