MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Valentin Bogdanov

Valentin Olegovich Bogdanov (1979-yil 14-mart, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – rossiyalik jurnalist, Rossiya-1 telekanali muxbiri. 2000-yillarda u Yamal davlat teleradiokompaniyasida muxbir sifatida ish boshlagan, 2010- yillarning boshidan Rossiya davlat teleradiokompaniyasining AQShdagi muxbiri va 2021-yil mart oyidan boshlab Valentin Bogdanov bilan Goodbye, Amerika dasturini olib boradi.

Hayoti 
Valentin Bogdanov 1979-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan.

Otasi – Oleg Bogdanov, juda mashhur sovet zoologi va gerpetologi, Oʻrta Osiyodagi birinchi ilon pitomnigining yaratuvchisi. Bolaligidan u sayohat qilishni yaxshi koʻrgan va Bogdanov butun bolaligini otasi bilan birga ekspeditsiyalarda oʻtkazgan.

Oʻrta maʼlumotni Toshkent maktablaridan birida, shuningdek, Fransiyadagi Laragne-Monteyl kommunasida joylashgan Les Hauts de Plaine kollejida olgan. Fransuz va ingliz tilini oʻrgangan.

Maktabni tugatgach, Toshkent Davlat universitetining filologiya fakultetiga oʻqishga kirgan. Birinchi kursdan keyin u Moskvaga koʻchib oʻtgan va u yerda xuddi shu yoʻnalish boʻyicha Moskva davlat universitetida oʻqishni davom ettirgan.

Universitet diplomini olgandan soʻng, u koʻplab sohalarda faoliyat olib borgan. Maktab oʻqituvchisi sifatida fransuz tilidan dars bergan, bir muncha vaqt kino sanoatida ishlagan, radioning tijorat boʻlimida ishlagan va marketing bilan shugʻullangan.

U televideniyeda ishlash boʻyicha birinchi tajribasini 2005-yil mart oyida Yamal teleradiokompaniyasining Salekharddagi filialida amaliyot oʻtash paytida olgan.

2006-yilda u DIP Vesti kompaniyasiga ishga kirgan. Dastlab u Moskvada ishlagan, 2008-yil sentyabrdan esa Ukrainaning Kiyev shahridagi teleradiokompaniyalarining birida muxbiri lavozimida ishlagan. 2013-yildan beri Rossiya telekanallarining AQShdagi muxbiri sifatida ish boshlagan. Federal telekanallar va radiostantsiyalarda uning muallifligi muntazam ravishda Qoʻshma Shtatlarning tashqi va ichki siyosati haqidagi reportajlarni olib boradi va u Amerikaga shu yoʻnalish boʻyicha mutaxassis sifatida efirga taklif qilingan.

2021-yil mart oyidan boshlab u Rossiya 24 telekanalida Valentin Bogdanov bilan Amerika dasturi, shuningdek, Vesti FM radiosidagi Trumposkop va Shtatniy korrespondent dasturlari boshlovchisi sifatida ishlab kelmoqda. U 2022-yil yanvar oyidan boshlab u yakshanba kunlari Soloviev LIVE YouTube kanalida, shuningdek, Vesti FM radiostansiyasida efirga uzatiladigan Goodbye, America haftalik dasturining boshlovchisi sifatida ham ishlab kelmoqda.

Uylangan, xotini ham jurnalist. Bir qizi va bir oʻgʻli bor.

Manbalar 

1979-yilda tugʻilganlar
14-martda tugʻilganlar
Rossiyalik jurnalistlar
Toshkentda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Nurbopa Umurzoqov

Nurbopa Umurzoqov (1907-yil, Olmaota viloyati, Rayimbek tumani, Jambil qishlogʻi – 1947-yil 20-may, Toshkent) – sovet davlat arbobi.

Hayoti 
Nurbopa Umurzoqov 1907-yilda Olmaota viloyati, Rayimbek tumani, Jambil qishlogʻida tugʻilgan. Kelib chiqishi Katta juzning alban urugʻiga borib taqaladi.

Taʼlimi 
U 1918—1920 va 1923—1926-yillarda Jarkent maktab-internatida oʻqigan. Keyinchalik 1926—1927-yillarda viloyat partiya-sovet maktabida oʻqigan, shuningdek, 1930—1933-yillarda Toshkentdagi Lenin Kommunistik universitetni tamomlagan.

Partiyadagi faoliyati 
1937-yil 28-oktabrda Qozogʻiston SSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining qarori bilan Nurbopa Umurzoqov Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi raisi etib 30 yilga saylandi. Oʻsha yilning dekabr oyida Umurzoqov SSSR Oliy Soveti deputati boʻlgan, 1938-yil yanvar oyida esa SSSR Oliy Soveti Prezidiumi Raisining oʻrinbosari etib saylandi.

1938-yildan Timiryazev nomidagi Moskva qishloq xoʻjaligi akademiyasida tahsil olgan.

1939—1945-yillarda Boshqird ASSR, RSFSRning Stavropol va Krasnodar oʻlkalarida sovxozlar direktori boʻlgan.

1945—1946-yillarda Oʻzbekiston SSR gʻallachilik va chorvachilik sovxozlari xalq komissarining oʻrinbosari boʻlgan. 1946-yilda Oʻzbekiston SSR chorvachilik vazirining oʻrinbosari boʻldi. 1938-yilda Umurzoqov va Qozogʻiston SSRning boshqa kommunistik rahbarlariga qarshi koʻplab anonim bayonotlar olina boshladi. Shu munosabat bilan 1939-yilda Nurbopa deputatlik mandatidan mahrum qilinib, Boshqird Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasining olis sovxozlardan biriga rahbar qilib yuboriladi.

Ulugʻ Vatan urushidan keyin RSFSR Qishloq va chorvachilik vazirligida ishlagan. Nurbopa Umurzoqov 1945-yildan umrining oxirigacha Oʻzbekiston SSR Markaziy partiya qoʻmitasida boʻlim mudiri oʻrinbosari lavozimida ishladi.

1947-yil 20-mayda haydovchisi qoʻlida fojiali tarzda halok boʻldi.

Manbalar

Havolalar 

Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Toshkentda vafot etganlar
1947-yilda vafot etganlar
20-mayda vafot etganlar
1907-yilda tugʻilganlar
An Sen Nam

An Sen Nam (1912-yil 7-iyul, Shimoliy Hamgyong viloyati, Koreya – 1997-yil 8-yanvar) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumani, Budyonniy kolxozi agronomi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949).

Hayoti 
An Sen Nam 1912-yilda Koreyaning Shimoliy Hamgyong viloyatida dehqon oilasida tugʻilgan (sovet hujjatlarida – 1914-yilda Primorsk viloyati Xabarovsk tumani Samir qishlogʻida tugʻilgan). 1928-yildan Xabarovsk viloyatining Samir qishlogʻidagi „Krasniy Vostok“ kolxozida agronom, traktorchi, omborchi boʻlib ishlagan. 1935-yilda oʻrta maktabni tugatgan.

1937-yilda Shimoliy Qozogʻiston viloyatiga surgun qilingan. Petropavlovsk viloyatidagi „Krasniy Vostok“ kolxozida hisobchi, brigadir boʻlib ishlagan (1937—1944). 1940-yilda KPSS(b) safiga qoʻshildi. 1944-yilda Toshkent viloyatiga koʻchib oʻtib, Quyi Chirchiq tumani Budyonniy nomidagi kolxozda brigadir, agronom boʻlib ishlagan (1944—1953).

1948-yilda ilgʻor agrotexnika usullarini qoʻllanishi natijasida Budyonniy kolxozidagi 40 gektar maydondan oʻrtacha 82 sentnerdan sholi yigʻib olindi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 18-maydagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va „Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1953-yildan Toshkentdagi kolxoz raislarini tayyorlash boʻyicha oʻrta qishloq xoʻjaligi bilim yurtida oʻqigan, soʻngra Quyi Chirchiq viloyatidagi Budyonniy kolxozida agronom boʻlib ishlagan. 1958-yilda shu kolxozga rais etib tayinlandi. 1960-yildan Quyi Chirchiq tumanidagi Lenin nomidagi kolxoz agronomi, 1962-1990-yillarda Oqqoʻrgʻon tumanidagi „Zarya komunizma“ kolxozida katta agronom boʻlgan.

Xalq xoʻjaligi yutuqlari Butunittifoq koʻrgazmasida bir necha bor qatnashgan.

1970-yillarda xalq deputatlari Toshkent viloyat Kengashiga deputat etib saylangan.

1997-yil iyun oyida vafot etdi. U Quyirchiq tumanidagi „Guliston“ (sobiq „Kommunizm tong“ kolxozi) kolxozi qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari 
 Sotsialistik Mehnat Qahramoni
 Lenin ordeni
 Oktyabr inqilobi ordeni (1978)
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1972)

Adabiyotlar 
 Музалевский М. В. Герои Социалистического Труда. Биобиблиографический словарь. — М.: РИЦ «Кавалер», 2008. — Т. 2. — 200 с.
 Шин Д. В., Советские корейцы Герои Социалистического труда, Алматы: Service Press, 2019
 З. В., Пан Н. Г. Герои Социалистического Труда — казахстанцы, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
 Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, Советские корейцы Казахстана, Алматы, 1992
 Ким П. Г., Корейцы Республики Узбекистан, Ташкент: Узбекистон. 1993
 Кан Г. В., История корейцев Казахстана, Алматы: Гылым, 1995
 Ким Г. Н., Мен Д. В., История и культура корейцев Казахстана, Алматы: Гылым, 1995
 Ким Б. И., Корейцы Узбекистана. Кто есть кто, Ташкент, 1999

Manbalar 

“Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan” medali sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Oktabr Inqilobi ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
1997-yilda vafot etganlar
8-yanvarda vafot etganlar
1912-yilda tugʻilganlar
7-iyulda tugʻilganlar
Yevgeniy Reyxe

Yevgeniy Adolfovich Reyxe (1878-yil 26-mart, Drezden – 1946-yil 15-fevral, Toshkent) – nemis, sovet trombonisti, dirijyor, bastakor va musiqa oʻqituvchisi, Mariinskiy teatrining bas trombonchisi, N. A, Rimskiy-Korsakov nomidagi Leningrad konservatoriyasi professori.

Biografiyasi 
Yevgeniy Adolfovich 1878-yil 26-martda Drezdenda tavallud topgan va musiqachi otasi bilan skripka va klarnet chalishni oʻrgangan. 1896-yilda Drezden konservatoriyasini trombon sinfini tamomlagan, oʻsha yili (18 yoshida) Dortmund simfonik orkestrida, soʻngra Halleda opera va balet teatrida ishlay boshlagan. 1897-yilda Sankt-Peterburgga koʻchib oʻtgan va Zoologik bogʻda (yoz mavsumida 1897–1899), Italiya operasida (qish mavsumi 1899) va Count Sheremetyev orkestrlarida trombon chalgan.

Reyxe 1899-yilda Mariinskiy teatrida (teatrning bosh dirijyori E. F. Napravnik) bas trombonchilar tanlovda gʻolib boʻldi. 1899-yildan 1941-yilgacha Mariinskiy teatrining simfonik orkestrida, trombonchilar P. N. Volkov va V. V. Kuznetsov va tuba chaluvchi P. V. Petrov bilan birgalikda oʻz faoliyatini olib borgan. Yevgeniy 1923-yilda ishdagi muvaffaqiyati va koʻp yillik tajribasi uchun „Mehnat Qahramoni“ diplomi bilan taqdirlangan. Shu bilan birga 1917-yilgacha Yevropa va Amerikadagi simfonik orkestrlarda trombon chalgan va dirijyorlik qilgan.

Reyxe 1924-yilda Cherepovetsdagi „Geysha“ va „Graf Lyuksemburg“ operettalarining dirijyori va musiqiy direktori boʻlib ishlagan. Ular matbuot tomonidan yuqori professional asar sifatida qayd etilgan.

Yevgeniy 1933-yilda Leningrad konservatoriyasiga trombon sinfiga dotsent sifatida taklif qilindi va 1935-yilda aktyorlik lavozimini egalladi. 1940-yilda mis cholgʻu asboblari kafedrasida professor lavozimini egallagan. U mamlakat filarmoniyasi va opera orkestrlarida ishlagan, oʻrta va oliy musiqa oʻquv yurtlarida dars bergan va koʻplab trombonchi shogirdlarini tayyorlagan. Akim Kozlov va Nikolay Korshunov shular jumlasidandir.

1941-yilda puflama cholgʻu ijrochilarining Butunittifoq tanlovida hakamlar hay’ati aʼzosi sifatida ishtirok etgan va uning shogirdi I. M. Polyatskin 1-oʻringa sazovor boʻlgan.

Reyx XIX–XX asrlarning virtuoz solistlarining koʻzga koʻringan trombonchilaridan biri boʻlgan. RSFSR xalq artisti, professor V. M. Buyanovskiy Yevgeniy Reyxni Leningrad va Peterburg mis cholgʻu asboblarida chalish maktabi, trombon chalish maktablari asoschilaridan biri hisoblangan.

Manbalar 

Toshkentda vafot etganlar
1946-yilda vafot etganlar
15-fevralda vafot etganlar
1878-yilda tugʻilganlar
26-martda tugʻilganlar
Denis Rzanin

Denis Filippovich Rzanin (1910-yil 1-sentyabr – 1989-yil 6-dekabr) – Qizil Armiya serjanti, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1944).

Biografiyasi 
Denis Filippovich 1910-yil 1-sentyabrda Tambov viloyatining Korostelovo qishlogʻida (hozirgi Muchkapskiy tumani) tavallud topgan. Boshlangʻich maktabni tugatgach, Toshkent shahrida yashab, haydovchi boʻlib ishlagan.

1942-yilda Qizil Armiya safiga chaqirilgan. Oʻsha yildan Ulugʻ Vatan urushi frontida xizmat qilgan. 1943-yildan VKP(b) aʼzosi boʻlgan.

Rzanin 1943-yil noyabrgacha 3-Ukraina fronti 6-armiyasi 245-gvardiya minomyot diviziyasining BM-13 jangovar mashinasining haydovchisi boʻlgan. U Dnepr jangida oʻzining mardonavor xarakatlari bilan ajralib turgan. 1943-yil 17-noyabrda Dneprning Xortitsa orolining yaqinidan kesib oʻtayotganda, mashinadagi ponton shikastlangan. Denis teshikni tezda tuzatishga muvaffaq boʻlgan va bu „Katyusha“ni suv toshqinidan qutqarib qolgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 22-fevraldagi farmoni bilan „Qizil Armiya nemis bosqinchilariga qarshi kurash frontida qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajargani, koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun“ askar Denis Rzanin Lenin ordeni, „Oltin Yulduzli“ medali va Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Urush tugaganidan keyin Denis demobilizatsiya qilingan. U Toshkentda yashab ijod qilgan. 1989-yil 6-dekabrda vafot etgan va Toshkent Qahramonlar xiyobonidagi harbiylar qabristoniga dafn etilgan.

Shuningdek, Rzanin 1-darajali Vatan urushi ordeni, Qizil Yulduz ordeni va bir qator medallar bilan taqdirlangan.

Xotirasi 

Jangchi-haydovchi, Sovet Ittifoqi Qahramoni Rzanin nomi Ussuriysk Oliy harbiy avtomobil qoʻmondonlik bilim yurtining xotira devorida abadiylashtirilgan.

Manbalar 

Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Harbiy qabristonga dafn etilganlar (Toshkent)
Jasurlik uchun medali bilan mukofotlanganlar
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Lenin ordeni sohiblari
Sovet Ittifoqi Qahramonlari
Serjantlar (SSSR)
Toshkentda vafot etganlar
1989-yilda vafot etganlar
6-dekabrda vafot etganlar
1910-yilda tugʻilganlar
1-sentyabrda tugʻilganlar
Georgiy Polejayev

Georgiy Mixaylovich Polejayev (1900-yil 9-dekabr, Kirsanov, Tambov viloyati, Rossiya imperiyasi – 1986-yil, Perm, SSSR) – ukrain va sovet teatr arbobi, teatr va kino aktyori, rejissyor, oʻqituvchi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1937). Ukraina SSR xalq artisti (1943).

Hayoti 
Georgiy Mixaylovich Polejayev 1900-yil 9-dekabrda Rossiya imperiyasining Tambov viloyatida tugʻilgan.

1921–1925-yillarda teatr texnikumida va Moskvadagi oliy rejissyorlik kurslarida taʼlim olgan.

U Moskva Maly teatri sahnasida rollar oʻynagan. Georgiy Mixaylovich Polejayev 1927—1931-yillarda Ukrainaning Dnepropetrovsk, Xarkov, Makeyevka, Voroshilovgrad teatrlarida mehnat faoliyatini olib borgan. U 1931–1936-yillarda Qizil mash’al (Novosibirsk) teatrining aktyori va rejissyori boʻlgan.

1936–1937-yillarda Dnepropetrovsk musiqa va drama teatrida konsertlar bergan. 1937-yildan Kiyev Qizil Armiyasi KOVO teatri (hozirgi Lvovdagi Gʻarbiy Operativ Qoʻmondonligining drama teatri) aktyori, 1944–1948-yillarda Markaziy teatrning aktyori va direktori (Moskva) bo'lgan. Georgiy Polejayev 1950–1954-yillarda Grozniy rus teatrining bosh rejissyori boʻlgan. 1956–1958-yillarda Turkiston harbiy okrugi teatrida, 1958–1960-yillarda Shimoliy kuchlar guruhi teatrida ishlagan.

Georgiy Polejayev teatr va oʻqituvchilik faoliyatidan tashqari, filmlarda ham rol oʻynagan.

1937–1941-yillarda Kiyev teatr institutining aktyorlik kursiga rahbarlik qilgan. 1955–1958-yillarda esa Toshkent teatr institutida dars bergan. 1943-yilda Ukraina SSR xalq artisti unvoniga sazovor boʻlgan.

1962-yildan Sverdlovsk teatr maktabining badiiy rahbari va oʻqituvchisi boʻlgan.

Georgiy Mixaylovich Polejayev 1986-yilda Permda vafot etgan.

Teatrdagi rollari 
 Saten („Quyi chuqurlikda“ M.Gorkiy) (rus tilida: На дне),
 Polejayev („Betoqat qarilik“, L.Raxmanov) (rus tilida: Беспокойная старость),
 Korchagin („Poʻlat qanday qattiqlashgan“, N.Ostrovskiy) (rus tilida: Как закалялась сталь),
 Suvorov („Komandir Suvorov“, Baxterev) (rus tilida: Полководец Суворов).

Filmlardagi rollari 
 1939-yil – Shchors (filmi) – Petlyura.
 1968-yil – Ural togʻlari haqidagi ertaklar (hujjatli film) – epizod.

Adabiyotlar 
 Митці України. Енциклопедичний довідник (за редакцією А. В. Кудрицького). — К.: УЕ ім. М. П. Бажана, 1992. — с. 467

Manbalar 

Aktyorlar
1986-yilda vafot etganlar
Ivan Grigorov

Ivan Alekseyevich Grigorov (1914-yil 25-sentyabr, Talitskiy Chamlik, Tambov guberniyasi – 1982-yil 14-fevral, Bekobod, Toshkent viloyati) – 1-Ukraina fronti 5-gvardiya armiyasi 78-gvardiyachi oʻqchi diviziyasi 158-gvardiychi artilleriyachi Dembitsk polkining qurol-yarogʻ boʻyicha komandiri. Front, qorovul katta serjanti, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

Tarjimai holi 
Ivan Alekseyevich Grigorov Talitskiy Chamlik qishlogʻida (hozirgi Rossiyaning Lipetsk viloyati Dobrinskiy tumani) rus dehqoni oilasida tugʻilgan. 6-sinfni tamomlagan. 1930-yillarning boshlarida kollektivlashtirish boshlanishi bilan Oʻzbekistonga koʻchib kelgan, Begovat sovxozlararo fermer xoʻjaligi birlashmasida (Toshkent viloyati) ekspeditor boʻlib ishlagan.

1936—1939-yillarda Qizil armiyada xizmat qilgan. 1941-yilda Ulugʻ Vatan urushi boshlanishi bilan u armiyaga chaqirildi, 1942-yil iyuldan beri frontda, qurol-yarogʻ ekipajiga qoʻmondonlik qildi. 1943-yilda KPSS (b) safiga kirdi. Stalingrad jangida, Belorusiya va Ukrainani ozod qilishda qatnashgan.

Oder daryosining gʻarbiy qirgʻogʻida koʻpriklar kengayishi paytidagi janglarda I. Grigorov qoʻmondonligidagi miltiq piyoda jangovar tuzilmalarida doimo toʻgʻridan-toʻgʻri janglarda qatnashgan. Qurol-yarogʻ ekipaji Brizen qishlogʻi (Bjeg shimoli-gʻarbida) hududidagi janglarda ayniqsa ajralib turgan. 1945-yil 25-yanvarda gvardiya katta serjanti I. A. Grigorovning gvardiyasi dushmanning qarshi hujumini qaytargan, ikkita qurol, ikkita zirhli transport vositasi, uchta zenit moslamasi va dushman oʻq-dorilari boʻlgan toʻrtta aravani yoʻq qilgan. 6-fevral kuni artilleriyachilar fashistlar kolonnasini toʻxtatganlar, unga jangovar tarkibga kirish imkonini bermaganlar va butun diviziya bilan birgalikda uni magʻlub qilishgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 10-apreldagi farmoni bilan gvardiya katta serjanti Ivan Alekseyevich Grigorov fashist bosqinchilariga qarshi kurashda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va „Oltin Yulduz“ medali (№ 9118) bilan taqdirlandi.

Urushdan keyin armiyadan demobilizatsiya qilingan, Bekobodda yashagan va ishlagan, hozirgacha xalq qahramoni sanaladi.

Olgan mukofotlari 
 Sovet Ittifoqi Qahramoni „Oltin yulduz“ medali (№ 9118; 1945);
 Lenin ordeni (1945);
 II darajali Vatan urushi ordeni;
 Qizil Yulduz ordeni;
 III darajali Shuhrat ordeni;
 medallar.

Xotirasi 
Dobrinka shaharchasida (Lipetsk viloyati) Qahramonning byusti oʻrnatilgan.
2005-yilda Lipetsk viloyati Chamlik-Nikolskoye qishlogʻidagi oʻrta maktabga Sovet Ittifoqi Qahramoni I. A. Grigorov nomi berilgan.

Manbalar 

Kishilar
Bekobodda vafot etganlar
Katta serjantlar (SSSR)
Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari
Ulugʻ Vatan urushi artilleriyachilari
Nikolay Rogdayev

Nikolay Ignatyevich Rogdayev, variantlari Muzil, Muzil-Rogdayev (1880-yil, Shilkino, Klinskiy tumani, Moskva guberniyasi – 1934-yil, Toshkent) – rus anarxizm harakati yetakchisi.

Biografiyasi 
Nikolay Ignatyevich millati chex. Oliy maʼlumotli boʻlgan. 1890-yillarning oxiridan boshlab inqilobiy harakatda qatnashgan. Dastlab Sotsialistik inqilobiy partiyaga yaqin edi, ammo 1902-yilda chet elga ketdi va anarxistlar safiga qoʻshildi. Chet eldagi birinchi rus anarxizm tashkilotlarining aʼzosi boʻldi. 1905–1907-yillarda Kiyev va Yekaterinoslavda anarxizm-kommunistik guruhlar tashkilotchilaridan biri boʻldi. Rogdayev 1907-yilda Amsterdamda boʻlib oʻtgan Xalqaro anarxistlar kongressida qatnashib, Rossiyadagi anarxistik harakat va kasaba uyushmalari haqida maʼruzalar qildi. 1908-yil iyuldan Jenevada shu nomdagi anarxist-kommunistlar guruhining markaziy organi boʻlgan „Burevestnik“ ijtimoiy-siyosiy gazetasining bosh muharriri boʻlib faoliyat olib bordi. Bu 1900-yillarda Rossiya imperiyasidagi eng mashhur anarxistik nashr boʻlib, adadi 5 ming nusxagacha yetdi. Rogdayev 1910-yillarning boshlarida A. A. Karelinning anarxizm-tasavvufiga qarshi chiqdi. Aynan Rogdayev fitna usullari va tasavvufiy marosimlarning kombinatsiyasini bildiruvchi „karelinshina“ iborasini yaratgan.

Rogdayev 1914-yilda Davlat Dumasining sobiq deputati, politsiya bilan hamkorlik qilgan Zaxar Virovoyning provokatsiyasi qurboni boʻldi. Politsiya xabarchisi V. L. Burtsev anarxistlar orasida provokatsiya haqida maʼlumot oldi. Biroq, zukko taktik harakatlar natijasida Virovoy bir-birlarini xiyonat qilishda gumon qila boshlagan anarxist-kommunistlar guruhini magʻlub etdi. Natijada, shubha Virovoyga emas, balki Rogdayevga tushdi.

Nikolay Ignatyevich 1917-yilda Rossiyaga qaytib kelib, bolsheviklar safiga qoʻshilgan va propaganda bilan shugʻullangan. Turkistonda sovet tashviqotiga rahbarlik qilgan. 1923-yildan Moskvadagi P. A. Kropotkin muzeyida xodim boʻlib ishlagan. Nikolay 1927-yilda Borovoy va boshqa taniqli anarxistlar (ular orasida Aleksandr Atabekyan, Nikolay Lebedev, Vladimir Barmash, German Asqarov va Lidiya Gogeliya) bilan birga Sacco va Vanzettining qatl etilishiga ommaviy norozilik bildirdi.

1929-yil bahor va yoz oylarida Moskvada Borovoy tarafdorlari, jumladan A. Andreyev, V. Barmash, F. Getssi va boshqalar OGPU tomonidan hibsga olindi. Rogdayev 1929-yil may oyida hibsga olindi. Keyinroq Toshkentga surgun qilindi va Surgunda vafot etdi. U miyasiga qon quyilib, koʻchada yiqilgan va vafot etgan,

Manbalar 

SSSRda qatag‘on qilinganlar
Toshkentda vafot etganlar
1934-yilda vafot etganlar
1880-yilda tugʻilganlar
Arnold Kalandin

Arnold Petrovich Kalandin (1940-yil 23-fevral, Xabarovsk shahri, SSSR) – sovet va rus maxsus xizmatlari arbobi, general-leytenant, GSVGdagi SSSR KGB hukumat aloqa qoʻshinlari boshligʻi (1985–1987), Hukumat aloqalari bosh boshqarmasi boshligʻi va Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi FAPSI kengashi aʼzosi (1992–1993), Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Davlat texnik komissiyasi raisining oʻrinbosari (1993–1998).

Hayoti 
Arnold Petrovich Kalandin 1940-yil 23-fevralda Xabarovsk shahrida tugʻilgan. Uning otasi Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi boʻlgan.

1957-yilda Toshkentdagi Suvorov nomidagi harbiy bilim yurtini tamomlagach, SSSR Vazirlar Kengashi huzuridagi SSSR Davlat xavfsizlik qoʻmitasining hukumat aloqa qoʻshinlarida xizmat qilgan. 1960-yilda Moskva chegara harbiy bilim yurtining aloqa boʻlimini imtiyozli diplom bilan tugatgan. 1968-yilda S.M.Budyonniy nomidagi Harbiy aloqa akademiyasini tamomlagan.

Arnold Kalandin 1979-yilda SSSR Vazirlar Kengashi huzuridagi Davlat xavfsizlik qoʻmitasi hukumati aloqa boshqarmasi boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari etib tayinlangan. 1984-yildan shtab boshligʻi va birinchi oʻrinbosari, 1985-yildan GSVGda SSSR KGB hukumat aloqa qoʻshinlari boshligʻi boʻlgan. 1987-yilda SSSR KGB Hukumat aloqalari boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari boʻlgan. 1991-yildan boshlab RSFSR Prezidenti huzuridagi hukumat aloqa komissiyasi raisining oʻrinbosari boʻlgan.

Arnold Petrovich Kalandin 1991-yildan Davlat aloqalari bosh boshqarmasi boshlig'i oʻrinbosari, birinchi oʻrinbosari va 1992-yildan Davlat aloqalari bosh boshqarmasi boshligʻi va Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi FAPSI kengashi aʼzosi boʻlgan. 1993-yildan Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Davlat texnik komissiyasi raisining oʻrinbosari, 1998-yildan Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining maslahatchisi boʻlib ishlagan.

Mukofotlari 
Asosiy manbalar:

Ordenlari 
 Xalqlar doʻstligi ordeni
 Ikki Qizil Yulduz ordeni
 Harbiy xizmatlari uchun ordeni

Mukofotlari 
 „Rossiya xavfsizligini mustahkamlash uchun“ Milliy sanoat mukofoti (2008)
 Kumush xanjar mukofoti (2005)

Adabiyotlar

Manbalar

Havolalar 

1940-yilda tugʻilganlar
Harbiy arboblar