MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Innokentiy Pustinskiy

Innokentiy (dunyoviy ismi Aleksandr Dmitriyevich Pustinskiy; 1868-yil 6-oktyabr, Aleksandr-Korovina Pustin, Vologda viloyati – 1937-yil 3-dekabr, NKVDning „Janalik“ poligoni, Qozogʻiston SSR) – renovatsionizm arbobi, yozuvchi.

Hayoti 
1868-yil 23-sentyabrda Vologda viloyati (hozirgi Gryazovets tumani, Vologda viloyati) tugʻilgan. U 1868-yil 26-sentyabrda xuddi shu cherkovda suvga choʻmgan.

Innokentiy Pustinskiy ota-onasini erta vafot etdi. Mahalliy ruhoniy Vasiliy Avduevskiydan oʻqish va yozishni oʻrgangan. u Vologda ilohiyot maktabini 1883-yilda tugatgan. Keyinchalik Vologda diniy seminariyasini tugatgan (1889). 1893-yilda u Kiyev ilohiyot akademiyasini ilohiyot boʻyicha nomzodlik darajasi bilan tamomlagan va Amerika Qoʻshma Shtatlarining San Franciscodagi soborga sano oʻquvchi etib tayinlangan.

1894-yil sentyabr oyining oʻrtalarida u rohib boʻldi va ierodeakon darajasiga koʻtarildi va sentyabr oyining oxirida ieromonk boʻldi.

1895-yildan Novgorod diniy seminariyasi inspektori yordamchisi. 1897-yildan Moskva diniy akademiyasining inspektor yordamchisi boʻlgan. 1898-yildan Moskva diniy akademiyasining inspektori vazifasini bajaruvchi boʻldi. 1899-yildan Sankt-Peterburg maʼnaviy senzura qoʻmitasi aʼzoligiga qabul qilindi.

1902-yilda sogʻligʻi yomonligi sababli u maʼnaviy-maʼrifiy xizmatdan, Moskvadagi Chudov monastirining abbatligidan boʻshatildi. 1909-yil 1 mayda u Yakutsk va Vilyuysk yepiskopi etib tayinlandi. 1912-yil 23 fevralda u yeparxiya maʼmuriyatidan boʻshatildi.

1912-yil 25-iyundan Turkiston va Toshkent yepiskopi, yeparxiya missionerlik qoʻmitasi raisi etib saylandi.

1918-yilda Muqaddas Pasxa bayrami munosabati bilan, u arxiyepiskop darajasiga koʻtarildi. 1920-yillarning boshlarida u arxpriest Andrey Malov va oddiy professor Valentin Voyno-Yasenetskiy bilan birgalikda renovatsionizmga qarshi chiqdi.

1937-yil 21-noyabrda u hibsga olinib otib tashlandi.

Manbalar
Umir masjidi

Umir masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Zangiota tumanida joylashgan boʻlib, tuman masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

Joylashuvi va faoliyati 
Umir jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Zangiota tumani, Qatortoq nomli qishloq fuqarolar yigʻini, Qatortol jamoa xoʻjaligi, Bobur mahalla fuqarolar yigʻini 40-uyda joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Nurali domla Mavlonov boʻlib, ushbu masjidga Qatortol qishloq fuqarolar yigʻini, Bobur koʻchasida istiqomat qiluvchi mahalliy aholilar, hamda, ushbu hududlarga yaqin boʻlgan mahalla fuqarolari yigʻinidan, guzarlardan, ovullardan va qishloqlardan mahalliy aholi vakillari, musofirlar, ziyoratchilar, mehmonlar tashrif buyurishib, namoz ibotanini ado etishadi. Umir jome masjidi Toshkent shahriga yaqin boʻlgan hududda joylashganligi tufayli, masjidga doimiy ravishda Juma namozi, Ramazon va Qurbon hayiti namozlarida koʻplab namozxonlar, aholilar, yoʻlovchilar tashrif buyurishadi.

Tarixi 
Umir jome masjidi qachon barpo etilganligi haqida aniq maʼlumotlar yoʻq. Masjid binosi bir necha yillar oldin xalq hashar yoʻli bilan mahalliy aholi vakillari, homiylar, ulamolar, tadbirkorlar tomonidan qaytadan barpo etilgan va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan 1999-yil 8-sentabr kunida roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Hozirda ushbu masjid oʻz bagʻriga 1500 nafardan ziyod boʻlgan namozxonlarni va ziyorachilarni sigʻdira oladigan zamonaviy binoga ega.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
Zangiota tumanidagi masjidlar
Binolar
Baxtiyor Zokirov

Baxtiyor Botirovich Zokirov (1962-yil 9-avgust, Konibodom, Tojikiston SSR — 2005-yil 6-noyabr, Toshkent, Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik  teatr aktyori, dublyaj aktyori va kinoaktyor. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist (1997).

Tarjimayi holi 
Baxtiyor Zokirov 1962-yil 9-avgustda Tojikiston SSRning Konibodom  shahrida sanʼatkorlar oilasida tugʻilgan. Otasi qoʻshiqchi, rassom, oʻzbek zamonaviy estrada ijrochiligining asoschisi, Oʻzbekiston xalq artisti — Botir Zokirov, onasi aktrisa, Oʻzbekiston xalq artisti — Erkli Malikboyeva. U 1979-yil (17 yoshida) Moskvadagi Butunrossiya davlat kinematografiya institutiga (VGIK) oʻqishga kirgan va u yerda professor Boris Chirikov studiyasida tahsil olgan.

Ijodi 
Baxtiyor Zokirov debyut rolini 1982-yilda rejissyor Elyor Ishmuhamedovning Abu Ali ibn Sino haqida tasvirga olingan „Yunost geniya“ filmida oʻynagan. Bu film oʻz vaqtida SSSRning oliy mukofotiga sazovor boʻlgan.

Baxtiyor Zokirov kinematografiyadagi ijodi davomida „Oʻzbekfilm“, „Tojikfilm“, „Sverdlovskaya kinostudiya“, „Mosfilm“ kinostudiyalari tomonidan tasvirga olingan filmlarga suratga tushgan.

Aktyor 32 yoshida „Buyuk Amir Temur“ filmida rol oʻynab „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist“ unvoniga sazovor boʻlgan.

Filmografiyasi

Teatrdagi ijodi 
Baxtiyor Zokirov teatrdagi faoliyatini 1986-yilda Mark Vayl tashkil etgan „Ilhom“ teatrida boshlagan boʻlib, u yerda Janik Fayziyev sahnalashtirgan „Petrushka“ plastik spektaklida oʻynagan. Spektakl 3 yil davomida namoyish etilgan.

Baxtiyor Zokirovning teatr sahnasida keyingi chiqishi 1998-yilda amalga oshgan. 

Aktyor „Ilhom“ teatrida Oscar Wilde asari asosida Avliyoquli Xoʻjaquli rejissyorligida sahnalashtirilgan „Salomeya“ spektaklida Iokanaan (1998), Mark Vayl rejissyorligida Abdulla Qodiriy asari asari asosida sahnalashtirilgan „Beliy beliy cherniy aist“ (Oxund roli, 1998) va Aleksandr Pushkin asari asosida sahnalashtirilgan „Podrajaniya Koranu“ spektaklida (2002) rollar ijro etgan.

Manbalar

Konibodomda tugʻilganlar
Toshkentda vafot etganlar
Xasanboy ota masjidi

Xasanboy ota masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Zangiota tumanida joylashgan boʻlib, tuman masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

Joylashuvi va faoliyati 
Xasanboy ota jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Zangiota tumani, Qizgʻaldoq nomli qishloq fuqarolar yigʻini, K. Gʻofurov mahalla fuqarolar yigʻinida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Muxtor domla Abdujalilov boʻlib, ushbu masjidga Qizgʻaldoq qishloq fuqarolar yigʻini, K. Gʻofurov mahallasida istiqomat qiluvchi mahalliy aholilar, hamda, ushbu hududlarga yaqin boʻlgan mahalla fuqarolari yigʻinidan tashrif buyurishib, namoz ibotanini ado etishadi. Xasanboy ota jome masjidi Juma namozi, Ramazon va Qurbon hayiti namoz vaqtlarida koʻplab namozxonlar, aholilar, hamda, yoʻlovchilar bilan gavjum boʻladi.

Tarixi 
Xasanboy ota jome masjidi qachon barpo etilganligi haqida aniq maʼlumotlar yoʻq. Masjid binosi bir necha yillar oldin xalq hashar yoʻli bilan mahalliy aholi vakillari, homiylar, ulamolar, tadbirkorlar tomonidan qaytadan barpo etilgan va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

Xasanboy ota jome masjidi 1993-yildan boshlab qurilish ishlari boshlanib, to 1995-yillar davomida hashar yoʻli orqali barpo etilgan. Masjid hududi 0,245 gektar boʻlib, 3 dona xonaqoh 6 dona ustunli qilib qurilgan. Masjid 1200 nafar namozxonga moʻljallangan boʻlib, uning yonida 1898-yilda tashkil etilgan „Hasanboy ota“ qabristoni mavjud. Masjid 2007-yili mahalliy aholi va ustalar tomonidan qayta taʼmirlangan. „Hasanboy ota“ masjidi Zangiota tumaniga qarashli boʻlgan Qizgʻaldoq qishlogʻida joylashgan.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
Zangiota tumanidagi masjidlar
Binolar
Hamd masjidi

Hamd masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Zangiota tumanida joylashgan boʻlib, tuman masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

Joylashuvi va faoliyati 
Hamd jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Zangiota tumani, Koʻk Saroy qishloq fuqarolar yigʻini, Shamsiobod maxalla fuqarolar yigʻinidagi Marxamad opa koʻchasida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Samad domla Joʻraqulov boʻlib, ushbu masjidga Koʻk Saroy qishloq fuqarolar yigʻini, Shamsiobod mahallasida istiqomat qiluvchi mahalliy aholilar, hamda, Marxamad opa koʻchasiga yaqin boʻlgan mahalla fuqarolari yigʻinidan tashrif buyurishib, namoz ibotanini ado etishadi. Hamd jome masjidi Juma namozi, Ramazon va Qurbon hayiti namoz vaqtlarida koʻplab namozxonlar, aholilar, yoʻlovchilar bilan doimiy ravishda gavjum boʻladi.

Tarixi 
Hamd jome masjidi qachon barpo etilganligi haqida aniq maʼlumotlar yoʻq. Masjid binosi bir necha yillar oldin xalq hashar yoʻli bilan mahalliy aholi vakillari, homiylar, ulamolar, tadbirkorlar tomonidan qaytadan barpo etilgan va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan 1998-yil 17-iyul kunida roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

Hamd jome masjidi bir necha yillar ilgari mahalliy aholi vakillari tomonidan hashar yoʻli orqali barpo etilgan. Masjid binosi 2 dona xonaqoh 4 dona ustunli qilib qurilgan. Masjid 1000 nafardan ziyod boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan. „Hasanboy ota“ masjidi Zangiota tumaniga qarashli boʻlgan Koʻk Saroy qishloq fuqarolar yigʻinida joylashgan.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
Zangiota tumanidagi masjidlar
Binolar
Respublika ixtisoslashtirilgan Travmatologiya va ortopediya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi

Respublika ixtisoslashtirilgan Travmatologiya va ortopediya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi – Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tasarrufidagi ilmiy amaliy tibbiyot markazi boʻlib, aholiga travmatologik va ortopedik tibbiy hizmatlarni koʻrsatishga ixtisoslashtirilgan hisoblanadi.

Faoliyati 
Respublika ixtisoslashtirilgan travmatologiya va ortopediya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Respublika darajasidagi shifoxona booʻlib, asosiy markazi Toshkent shahrida joylashgan. Shuningdek, maskur markazning har bitta viloyatda filiallari mavjud boʻlib, eng ilgʻor texnologiyalar asosida aholiga xizmat koʻrsatadi. Mazkur shifoxonada yiliga 3500 ga yaqin endoprotezlash usulida va 4000 dan ziyod artroskopik operatsiyalarni muvofaqqiyatli oʻtkazilib kelinmoqda. Bu haqda Sogʻliqni saqlash vazirligining matbuot xizmati xabar berib boradi. Travmatologiya va ortopediya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi 1930-yilda oʻsha vaqtdagi ortopediya klinikasi sifatida tashkil etilgan. Oradan kki yil oʻtib, klinika ilmiy-tadqiqot institutiga aylantirildi. Mustaqillik yillardan soʻng moddiy-texnika bazasi muttasil ravishda takomillashtirilib borilmoqda, kadrlar tarkibi va ilmiy salohiyatida ham ancha oʻsishlar kuzatildi. Ilmiy-amaliy tibbiyot markazi xodimlari ortopedik va travmatologik bemorlarni davolashning yangi va zamonaviy usullarini koʻp marta ishlab chiqib amaliyotga tatbiq etib kelmoqda. Bugungi kunda markaz davlatimizning travmatologiya va ortopediya sohasi boʻyicha kuchli bilib, hamda malakaga ega boʻlgan mutaxassislar faoliyat olib borayotgan, Respublikamizning turli hududlaridan davolanish maqsadida kelayotgan bemorlarga sifatli tibbiy yordam koʻrsatayotgan tibbiyot markazlaridan biri hisoblanadi.
Shifoxona Toshkent shahri, Yashnobod tumani Maxtumquli koʻchasi, 78-uyda joylashgan.

Manbalar 

Kardiologiya
Tibbiyot
Shifoxonalar
Tibbiyotga oid mutaxassisliklar
Davolash profilaktika muassasalari‎
Tashkilotlar
Ilmiy markazlar
Hoji ota masjidi

Hoji ota masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Zangiota tumanida joylashgan boʻlib, tuman masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

Joylashuvi va faoliyati 
Hoji ota masjidi Toshkent viloyati hududidagi Zangiota tumani, Guliston nomli qishloq fuqarolar yigʻini, Qashqarlik maxalla fuqarolar yigʻinidagi koʻchasida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Otabek domla Yoʻldoshev boʻlib, ushbu masjidga Guliston qishloq fuqarolar yigʻini, Qashqarlik mahallasida istiqomat qiluvchi mahalliy aholilar, hamda, unga yaqin boʻlgan mahalla fuqarolari yigʻinidan tashrif buyurishib, namoz ibotanini ado etishadi. Hoji jome masjidi Juma namozi, Ramazon va Qurbon hayiti namoz vaqtlarida koʻplab namozxonlar, aholilar, yoʻlovchilar bilan doimiy ravishda gavjum boʻladi.

Tarixi 
Hoji ota jome masjidi qachon barpo etilganligi haqida aniq maʼlumotlar yoʻq. Masjid binosi bir necha yillar oldin xalq hashar yoʻli bilan mahalliy aholi vakillari, homiylar, ulamolar, tadbirkorlar tomonidan qaytadan barpo etilgan va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

Hoji ota jome masjidi bir necha yillar ilgari mahalliy aholi vakillari tomonidan hashar yoʻli orqali qaytadan barpo etilgan. Masjid binosi 1 dona xonaqoh 2 dona ustunli qilib qurilgan. Masjid 1000 nafarga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan. „Hoji ota“ masjidi Zangiota tumaniga qarashli boʻlgan Guliston qishloq fuqarolar yigʻinida joylashgan.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
Zangiota tumanidagi masjidlar
Binolar
Chuvalachi masjidi

Chuvalachi masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Zangiota tumanida joylashgan boʻlib, tuman masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

Joylashuvi va faoliyati 
Chuvalachi masjidi Toshkent viloyati hududidagi Zangiota tumani, Chuvalachi nomli qishloq fuqarolar yigʻini, Navoiy maxalla fuqarolar yigʻini, Navoiy koʻchasi joylashgan. Mahalliy aholi mazkur machitni „hulovchi“ deb nomlashadi. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Numonjon domla Soliyev boʻlib, ushbu masjidga Chuvalachi qishloq fuqarolar yigʻini, Navoiy mahallasida istiqomat qiluvchi mahalliy aholilar, hamda, unga yaqin boʻlgan mahalla fuqarolari yigʻinidan, Jumladan, Alisher Navoiy koʻchasi, Chamanzor koʻchasi, Mehribon koʻchasi, Guliston koʻchasi, Anhor koʻchasi, Mustahkam koʻchasi, Sarkor koʻchasi, Chilangarlar koʻchasidan tashrif buyurishib, namoz ibotanini ado etishadi. Chuvalachi masjidi tumanning chekka hududida joylashganligiga qaramay, ushbu masjidda Juma namozi, Ramazon va Qurbon hayiti namoz vaqtlarida koʻplab namozxonlar, aholilar, yoʻlovchilar bilan doimiy ravishda gavjum boʻladi.

Tarixi 
Chuvalachi jome masjidi qachon barpo etilganligi haqida aniq va yetarli maʼlumotlar mavjud emas. Ushbu masjid joylashgan hudud oldin Toshkent tumaniga qarashli boʻlgan. Masjid binosi bir necha yillar oldin mahalliy aholining hashar yoʻli bilan, shuningdek, homiylar, ulamolar, mahalla faollari, tadbirkorlar tomonidan qaytadan barpo etilgan va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
Zangiota tumanidagi masjidlar
Binolar
Liv Xyuson

Liv Xyuson (Liv Hewson, 1995-yil 29-noyabrda tugʻilgan) – avstraliyalik aktrisa.

Biografiyasi 
1995-yil 29-noyabrda Kanberrada tugʻilgan, Xyuz shahri chekkasida oʻsgan va Alfred Deakin oʻrta maktabi va Kanberra kollejida oʻqigan.

Filmografiyasi

Film 
 2017 : Before I Fall … Anna Cartullo
 2018 : Puzzle … Nicki
 2019 : Let It Snow … Dorrie
 2019 : Bombshell … Lily
 2020 : Under My Skin … Denny

Televizion 
 2014 : I've Got No Legs … Liv
 2014–2015 : Do You Mind? … Gurt, Matilda, Lana
 2016 : Dramaworld … Claire Duncan
 2016 : The Code … Elle
 2017 : Top of the Lake … Michaela
 2017–2019 : Santa Clarita Diet … Abby Hammond
 2017 : Inhumans … Audrey
 2018 : Back In Very Small Business … Ashley Piper
 2021 : Dramaworld 2 … Claire Duncan
 2021 yildan beri : Yellowjackets … Teenage Vanessa Palmer
 2023 : Party Down … Escapade

Manbalar

Havolalar 
 

29-noyabrda tugʻilganlar
1995-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Avstraliyalik aktrisalar
Popov joʻyakmevasi

Popov joʻyakmevasi ) – ikki urugʻpallalilar sinfi, ziradoshlar oilasiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Gʻarbiy Tyan-Shan, Ugom, Chatqol, Piskom togʻ tizmalari hududida tarqalgan.

Tavsifi 
Balandligi 40-50 sm gacha yetadigan koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Ildizining yogʻonligi 1 sm. Ildizpoyasi bor. Ildiz bogʻzi qurigan barg bandlari bilan qoplangan. Poyasi baquvvat, shoxlangan, tik oʻsadi, yuzasi siyrak tuklar bilan qoplangan. Yopirma barglari patsimon boʻlingan, barg bandi ingichka qanotchali, toʻq yashil. Gullari ikki jinsli, soyabon toʻpgulda joylashgan. Soyaboni 10-18 ta shu’lali, eni 6-7 sm. Gultojibarglari och sariq tusda. Hasharotlar yordamida changlanadi. Avgust oyida gullab mevasi sentabrda yetiladi. Mevasi choʻziq yon tomondan siqilgan. Urug‘i va ildizpoyasi orqali koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda juda kam tarqalgan, yakka yakka yoki toʻp hosil qilib oʻsadi. Dengiz sathidan 1600-2000 metr balandlikda togʻlarning shimoliy va shimoli sharqiy qismlarida, ohaktoshli yerlarda oʻsadi. Toshkent viloyati Gʻarbiy Tyan-Shan, Ugom, Chatqol, Piskom togʻ tizmalari hududida tarqalgan. Oʻsimlik faqat bir marta gullab meva berishi, urug‘ining unib chiqish foizi kamligi va maxsus ohaktoshli yerlarda oʻsishga moslashganligi sababli areali qisqarib ketgan. Ugom-chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Bochansev toshbuyurg‘uni

Bochansev toshbuyurgʻuni () – ikki urugʻpallalilar sinfi, gultojixoʻrozdoshlar oilasi, nanophyton turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati dengiz sathidan 1600-2000 metr balandlikda Chatqol tizmasi Nurakotasoy va Berdirsoyda tarqalgan.

Tavsifi 
Boʻyi 20-40 sm gacha yetadigan koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Yostiqcha hosil qilib, yerbagʻirlab oʻsadi. Poyasi kalta, yuzasi silliq, yashil tusda, oʻrmalab oʻsadi. Barglari poyada navbatma-navbat joylashgan, yashil, dagʻal, uchi tikansimon, uzunligi 6 mm. Gullari bir jinsli, 2-9 donadan poya uchida oʻrnashgan. Har bir gul bir dona guloldi va ikki dona gulyonbargchaga ega. Gulqoʻrgʻon bargchalari yupqa. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyun iyul oylarida gullab mevasi avgustda pishib yetiladi. Urug‘lari tik, uzunligi 4-6 mm. Urug‘i orqali koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda juda kam tarqalgan. Suvayirgichlar yonida 10-20 ta oʻsimlik kichik toʻplar hosil qilib oʻsadi. Toshkent viloyati dengiz sathidan 1600-2000 metr balandlikda Chatqol tizmasi Nurakotasoy va Berdirsoyda tarqalgan. Togʻlarning tosh shagʻalli yonbagʻirlarida, archa va butazorlarda uchratish mumkin. Oʻsimlik tarqalgan joylar chorva mollar uchun oʻtloq sifatida ishlatilgani sababli tur soni qisqarib ketgan. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Botanika bogʻida urugʻidan koʻpaytirish urunilgan, ammo unib chiqqan oʻsimliklar ikkinchi yili qurib qoladi.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Margarita kirpioʻti

Margarita kirpioʻti () – ikki urugʻpallalilar sinfi, karmakdoshlar oilasi kirpioʻt turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Qurama togʻ tizmasi, Ohangaron daryosi vodiysida tarqalgan.

Tavsifi 
Diametri 20-50 sm gacha yetadigan yostiqcha hosil qilib oʻsadigan, koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Hayotiy shakli buta. Yer ustki qismi yarimsharsimon gʻovak yostiqcha hosil qiladi. Poyasi qisqa, atrofga qarab tarvaqaylab oʻsadi. Barglari yashil, oddiy, bandli, tekis, silliq, uzun bigizsimon, uzunligi 2-4 sm, eni 1-2 mm. Gulpoyasining uzunligi, oʻn oʻn besh sm. To‘pguli boshoqcha shaklida. Gullari ikki jinsli, gulqoʻrgʻon aʼzolari qoʻshilmagan, erkin. Boshqacha yakka yakka joylashgan gullardan iborat. Gultojibarglari pushti yoki och qizil tusda. Gulkosachabarglari yashil, qirmizi tusda. Iyul avgust oylarida gullab mevasi sentabr oktabr oylarida pishib yetiladi. Urug‘i orqali koʻpayadi. Botanika bogʻida oʻstirilgan namunalari 15 yilgacha umr koʻrgan.

Yil bo‘yi yashil holatda saqlanib turishi mumkin.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda kam uchraydi. Toshkent viloyati Qurama togʻ tizmasi, Ohangaron daryosi vodiysida tarqalgan. Togʻlarning oʻrta qismidagi, archazorlarda, butazorlarda, qoyalarda, toshli yonbagʻirlarda oʻsadi. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Botanika bogʻida 1963-yilda ekib oʻstirib kelinmoqda. Unib chiqganining ikkinchi yilida urugʻ beradi. Sakkiz toʻqqiz yildan keyin quriy boshlaydi, oʻn besh yildan soʻng butunlay qurib ketadi.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Yekaterina kirpioʻti

Yekaterina kirpioʻti () – ikki urugʻpallalilar sinfi, karmakdoshlar oilasi, kirpioʻt turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Hayotiy shakli yarimbuta. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Chatqol tizmasi, Katta Chimyon togʻida uchratish mumkin.

Tavsifi 
Diametri 15-40 sm boʻlgan yerga yopishib oʻsuvchi oʻsimlik. Hayotiy shakli yarimbuta. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Poyasi koʻp, sershox, yerda oʻrmalab oʻsib yostiqcha hosil qiladi, yuzasi silliq tuksiz, qishda sovuq urib ketadi. Barglari yassi nashtarsimon, yoki uchli nashtarsimon, uzunligi 2 sm, eni 4 mm, yashil poyada ketma ket joylashgan. Gulpoyasining uzunligi 5-20 sm, bargidan biroz uzunroq. Gullari ikki jinsli, siyrak joylashib boshoq toʻpgulni hosil qiladi. Gultojibarglari pushti rangda. Gulkosachabarglari och qirmizi yoki yashil tusda. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyul sentabr oylarida gullab mevasi oktabr oyida pishib yetiladi. Urug‘i orqali koʻpayadi.

Yil bo‘yi yashil holatda saqlanib turishi mumkin.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda juda kam tarqalgan. Togʻlarning yuqori qismidagi yonbagʻirlarda oʻsadi. Toshkent viloyati Chatqol tizmasi Katta Chimyon togʻida uchratish mumkin. Inson omili va chorva mollarining koʻplab boqilishi natijasida oʻsimlik soni qisqarib ketgan. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Botanika bogʻida 1963-yildan beri ekib oʻstirilmoqda. Ekilganidan uch yil oʻtib unib chiqadi. Nam sharoitda yaxshiroq oʻsadi.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Doʻlona astragal

Do‘lona astragal () — ikki urugʻpallalilar sinfi, burchoqdoshlar oilasi, astragal turkumiga kiruvchi ko‘p yillik gulli o‘simlik turi. O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Qurama tog‘ tizmasi hududida tarqalgan.

Tavsifi
Balandligi 20 sm gacha yetadigan koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Poyasi qisqa, yuzasi dagʻal, qoʻngʻir yashil, sertikan. Barglari murakkab, bandli, toʻq yashil tusda, uzun barg bandida navbatma-navbat joylashgan. Bargchalari 6 juft, aylana yoki ovalsimon shaklda, yuzasi siyrak tuklar bilan qoplangan. Gullari ikki jinsli, poya uchida oʻrnashgan. Gultojibarglari sariq tusda, qoʻshilmagan, erkin. Gulkosachabarglari yashil, qalin tuklar bilan qoplangan. Urug‘chibargi ikkita urugʻch qoʻshilishidan hosil boʻlgan, tugunchasining uzunligi besh mm, tuxumsimon shaklda, uzun tuklar bilan qoplangan. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyun oyida gullab mevasi iyul avgustda pishib yetiladi. Mevasi quruq, dukkak meva. Dukkagi bandsiz, uzunligi 4 sm, choʻziq tuxumsimon, qalin, mayin yarim yotiq tukli. Urugʻi yordamida koʻpayadi

Tarqalishi va o‘sish sharoiti
Tabiatda juda kam tarqalgan, yakka yakka yoki kichik to‘plar hosil qilib o‘sadi. Toshkent viloyati Qurama tizmalari hududida tarqalgan. Dengiz sathidan 1600-2000 metr balandlikda tog‘larning o‘rta qismidagi toshli va shagʻalli tuproqlarda, siyrak archazorlar orasida o‘sadi. O‘sish joylarida ko‘plab yilqi boqilishi sababli o‘simlik soni kamayib ketgan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi