Antarktikadagi dinlar



Umumiy malumotlar 
 Antarktida - dunyodagi eng janubiy qit'a. U janubiy yarimsharning Antarktida hududida joylashgan bo'lib, shimolga tomon deyarli butun Antarktika doirasini qamrab oladi va Janubiy okean Antarktidani o'rab oladi. Bu eng katta 5-chi qit'a bo'lib, uning qariyb 98% muz bilan qoplangan, bu Antarktida yarim orolining deyarli barcha hududlarini qamrab oladi. Antarktida muzlik cho'l bo'lib, eng shamolli, eng qurg'oqchil va eng sovuq qit'a hisoblanadi. Antarktida o'zining qattiq iqlimi tufayli ko'pchilik odamlar tomonidan egallanilmagan. Ammo vaqti-vaqti bilan butun qit'ada joylashgan tadqiqot stantsiyalarida butun yil davomida qit'ada yashovchi 1000 dan 5000 gacha bo'lgan bir guruh odamlarni ko'rish mumkin. Qit'ada Antarktika Shartnoma tizimi deb nomlangan shartnoma mavjud bo'lib, u uni yadroviy portlashlardan, foydali qazilmalarni qazib olishdan va harbiy faoliyatdan himoya qiladi va ilmiy tadqiqotlarni rag'batlantiradi. Qit'ada o'tkazilgan barcha ilmiy tajribalar dunyoning turli xalqlari olimlari tomonidan nazorat qilinadi.
  Ko'pchilikni aytishicha, “40 darajadan pastda hech  qanday qonun yo'q, 50 darajadan past bo'lgan janubda esa Xudo yo'q." Bu majoziy gap va qit'adagi qattiq sovuq muzlik sharoitdan tashqari, o'tmish va hozirgi tadqiqotchilar, olimlar doimo dinga vaqt ajratadilar. Biroq, Antarktidada diniy e'tiqodlar to'g'risida hech qanday hujjat yo'q, ammo butun qit'ada tarqalgan bir qator cherkovlar va ibodat joylari mavjud va qit'ada muqaddas arxitektura va ma'naviy xizmatlarni qurish uchun izchil talablar bor. Shuni ta'kidlash kerakki, Antarktidani tadqiq qilish ko'plab tarafdorlarning, masalan, iezuit geofiziklarining ko'plab hissalari bilan ma'naviy ishlar b chambarchas bog'liq. Ilk diniy binolarning aksariyati hozirda muhim tarixiy yodgorliklar sifatida himoyalangan.
 Antarktidadagi cherkovlar sonidan shuni aytish mumkinki, qit'ada amal qiladigan asosiy din xristianlikdir. Buni birinchi marta Kapitan Enes Makintosh taklif qilgan, u 1914-yildan 1917-yilgacha vafot etgan ser Ernest Sheklton boshchiligidagi Imperator trans-Antarktika ekspeditsiyasi partiyasining uch a'zosiga hurmat bajo keltirish uchun Evans burnidagi Wind Vine tepaligiga ulkan yodgorlik xochini qo'ygan. 1916-yilda.

 Antarktidadagi cherkovlar sonidan shuni aytish mumkinki, qit'ada amal qiladigan asosiy din - bu Xristianlikdir. Buni birinchi marta Kapitan Enes Makintosh taklif qilgan, u 1914-yildan 1917-yilgacha vafot etgan ser Ernest Sheklton boshchiligidagi Imperator trans-Antarktika ekspeditsiyasi partiyasining uch a'zosiga hurmat bajo keltirish uchun Evans burnidagi "Shamol pardasi" tepaligiga 1916-yilda ulkan yodgorlik xochini qo'ygan.
 Hozirgi vaqtda qit'ada 90 dan ortiq ilmiy stansiyalar mavjud bo'lib, ularning aksariyati faqat yozda kunlar uzoqroq bo'lganda foydalaniladi. Ko'pgina tadqiqot stantsiyalarida kichik ko'p maqsadli xona mavjud bo'lib, ular maxsus ibodatxona sifatida ham foydalanadilar. Biroq, ba'zilari o'zlarining ibodatxonalarini qurishgan. Yuqorida aytib o'tilganidek, Antarktidada bir qancha ibodatxonalar mavjud va ulardan ba'zilari quyida qisqacha muhokama qilinadi.

Ibodatxonalar 
 Qorlar ibodatxonasi (Ross oroli, Ross dengizi)

Ushbu ibodatxona 1956-yilda qurilgan va u Ross orolida MakMurdo ilmiy stantsiyasida joylashgan. U 1978-yilda yongʻin natijasida vayron boʻlganidan keyin qayta tiklandi va 1989-yilda yana muqaddaslashtirildi. Keyinchalik u protestantlar, buddistlar, baxaylar va mormonlarga oʻz eshiklarini ochdi, shunda ular ham oʻz eʼtiqodlarini amalda qoʻllash imkoniyatiga ega boʻlishdi. Cherkovdan boshqa diniy boʻlmagan guruhlar ham foydalanadi, masalan, muqaddas (spirtli) ichimlikka sigʻinuvchilar.
 
 Muz g'ori katolik cherkovi (Belgrano II bazasi, Coats Land)

Bu cherkov har qanday din uchun eng janubiy ibodat joyi boʻlib, uning devorlari muzdan qilingan, shuning uchun uning nomi Muz gʻorlik cherkovi deb ataladi. Bu Argentina ilmiy tadqiqot stantsiyasi va bazasi uchun asosiy katolik cherkovi, 1955-yilda Koats orolida Belgrano II bazasi sifatida tashkil etilgan. Uning faoliyat koʻrsatish jarayoni mintaqalar kengligidan kelib chiqib, kunduzi ham, kechasi ham toʻrt oy davom etadi.

 Santisima Virgen de Lujan ibodatxonasi (Marambio bazasi, Seymur oroli)

Bu Rim-katolik ibodatxonasi boʻlib, ingliz tilidan „Muqaddas Bokira qiz“ ibodatxonasi deb tarjima qilingan. U Argentinaning Seymur orolida joylashgan Marambio bazasi tomonidan qoʻllaniladi.

  Trinity cherkovi (Bellingshausen, King Jorj oroli)

Bu rus pravoslav cherkovi boʻlib, u Bellingshauzenda Qirol Jorj orolida, rus bazasida joylashgan va 1990-yillarda qurilgan. Cherkov Rossiyada qurilgan va taʼminot kemasi bilan hozirgi joyiga olib kelingan. Katolik eʼtiqodidagi odamlarga cherkovda ommaviy bayram qilishlariga ruxsat berilgan. Cherkov 30 ga yaqin dindorni sigʻdira oladi. Cherkovni bir yillik xizmatga sodiq boʻlgan ikki rus rohiblari boshqaradi. Cherkovdagi ommaviy marosim odatda ingliz yoki ispan tillarida oʻtkaziladi. Cherkov deyarli Koreya, Chili Polsha va Rossiya stantsiyalari xodimlarining diniy ehtiyojlarini qondiradi.

 Antarktidada xristianlikdan tashqari boshqa dinlar ham mavjud. Ulardan ba'zilari buddizm va baxayni o'z ichiga oladi va yuqorida aytib o'tilganidek, ular Antarktida bo'ylab tarqalgan ba'zi cherkovlarda o'zlarining diniy amaliyotlarini bajarishadi. Qizigʻi shundaki, qit’ada islom dini ham amal qiladi. Jinna Antarktika stantsiyasida Pokiston dasturi musulmonlarni qit'aga olib keldi va buning natijasida ular o'z e'tiqodlarini ham olib kelishdi. Ammo shuni ta'kidlash kerakki, Antarktida yoki yaqin atrofdagi boshqa orollarda hech qanday masjid yo'q. Qit'adagi musulmonlar yangi ko'rsatmalar bilan chiqishlari kerak, masalan, Muqaddas Ramazon oyida, bu erda ro'za tutish va ochish quyosh chiqishi va botishi bilan bog'liq bo'lib, ular qit'ada kun yoki tunda sodir bo'lmaydi.

Antarktida muzlagan suvlardan boʻronlar, sovuq ob-havo va muzli erlargacha juda qattiq boʻlishi mumkin. Baʼzida odamlar oʻz holiga tashlab qoʻyiladi va aynan shu sababdan qitʼada oʻz ekspeditsiyalari chogʻida koʻpaygan sajdagohlarni topish mumkin. Antarktidada yashovchilar uchun din ularga oʻta ogʻir sharoitlarda qulaylik va yoʻnalishni taklif qildi. Aytish mumkinki, din Antarktidadagi odamlarga xuddi dunyodagi hamma odamlarga boʻlgani kabi umid tuygʻusini beradi.