MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Odathil masjidi

Odathil Palli (Odathil masjidi) – Janubiy Hindistonning Kerala shtatidagi Talasseri shahrida joylashgan 200 yillik masjid. Masjid taxminan 1806-yilda qurilgan.

Tarixi 
Talasseri markazida 200 yillik Odathil Palli va Bogʻ masjidi joylashgan. Odathil Palli oʻrnida avval Gollandiyaning shakarqamish bogʻi boʻlgan. U Britaniyaga tegishli Sharqiy Hindiston kompaniyasi tasarrufiga oʻtgan.

Musulmon Keralit Musakaka Sharqiy Hindiston kompaniyasining pudratchisi edi. Musakaka Talasseridagi Keyi oilasining aʼzosi boʻlgan. Keyilar oʻsha davrning koʻzga koʻringan savdogarlaridan biri boʻlishgan.

Musakakani juda halol va ishonchli shaxs deb hisoblashgan. Shuning uchun kompaniya uni sadoqati uchun mukofotlamoqchi boʻladi. Uning iltimosiga koʻra, unga Gollandiya shakarqamish bogʻi beriladi. Musakaka bu yerni tekinga olishni xohlamagani uchun arzimagan narxga sotib oladi.

Etimologiyasi 
Musakaka Talasseri shahrida inglizlar tomonidan bosib olingan ilgari gollandlarga tegishli boʻlgan „Karimbin-odam“ (shakarqamish plantatsiyasi)da muxtasham masjid qurdirgan. Odam malayalam tilida „bogʻ“ degan maʼnoni anglatadi. Shu hududda qurilgani sababli masjid Odathil Palli, yaʼni „Odamdagi masjid“ deb atala boshlangan. Masjidning tomi misdan yasalgan va oltin bilan bezaklangan gumbazga ega boʻlib, Brahmonik anʼanalarida qayd etilgan manzarali koʻrinish xususiyatlarini oʻzida birlashtiradi. Gumbazni oʻrnatishda qarama-qarshiliklar boʻlgan, shuning uchun zamindor gumbazlar va minoralarni oʻrnatishga tezlik bilan ruxsat bergan. Bu oʻsha kunlarda hukmron boʻlgan jamoaviy totuvlikni va Kerala hukmdorlari tomonidan olib borilgan maʼrifiy bagʻrikenglik siyosatini namoyish etadi. Bu yerda barcha musulmonlar ibodat qilishlari mumkin. Qabristonda (masjidga tutash) faqat Keyis oilasiga aloqador kishilarning jasadlari dafn etilgan.

Eʼtiborga molik jihati 
Odathil Palli – sayyohlar va ziyoratchilar koʻp tashrif buyuradigan joy. Odathil Pallining diqqatga sazovor tomoni shundaki, u Keralaning odatiy arxitekturasini oʻzida namoyish etadi va Talasserining markazida joylashgan. Tomdagi toj shakli oltindan qilingan. Masjiddan bugungi kunda ham ibodat qilish maqsadida foydalanilmoqda. Masjidning uchta kirish joyi mavjud. Birinchisi, Talasseri eski avtobus stendining yaqinidagi asosiy darvoza orqali kirish. Keyingisi Logans yoʻli orqali, uchinchisi – OV yoʻliga ulangan binoning orqa hovlisi orqali kirishdir.

Yana qarang 

 Keyi oilasi
 Chovvakkaron Muso
 Talasseriy
 Talasseriy qal’asi

Manbalar 

Keraladagi masjidlar
Shahre Muborak masjidi

Shahre Muborak masjidi – Hindistonning Kerala shtati, Kojikode tumani, Central Knowladge City shahrida shayx Abubakr Ahmad tomonidan qurilgan Markaz qoshidagi masjid. U Knowledge Cityning 12 gektarlik maydonida bunyod etilgan va taxminan 25000 kishini oʻz ichiga sigʻdira oladi, masjidning taxminiy qiymati 400 million rupiyga teng.

Masjid arxitekturasi Boburiylar sulolasi meʼmoriy uslubiga asoslangan va yashil qurilish konseptsiyasiga amal qilganligi aytiladi. Keng namozgohdan tashqari majmuada seminarlar oʻtkazish uchun auditoriya, ulkan kutubxona va bir vaqtning oʻzida 1000 dan ortiq kishini sigʻdira oladigan xonalar mavjud. Bino umumiy sakkiz gektar maydonni egallagan va toʻrt gektar qismi yashil maydon va bogʻdan iborat.

Masjidda musulmonlar paygʻambari Muhammadning sochi deb ishonilinadigan yodgorlik boʻlgan. Masjid nomi arabcha shahre soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, soch maʼnosini bildiradi.

Yana qarang 

 Shayx Abubakr Ahmad
 Markaz sanʼat va fan kolleji

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Buyuk masjidlar
Markaz
Keraladagi masjidlar
Turkman jome masjidi

Turkman jome masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Bekobod tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

Joylashuvi va faoliyati 
Turkman jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Bekobod tumani, Bekobod nomidagi qishloq fuqarolar yigʻinida joylashgan Navoiy jamoa xoʻjaligi, Turkman koʻchasida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Rahmonberdi domla Erkayev hisoblanadi. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun qoʻshimcha 0.5 gektar joyda 1000 kishiga yaqin boʻlgan maʼmuriy namozxonalar, xonaqoh, tahoratxona, maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Bekobod qishloq fuqarolar yigʻini, Turkman qishlogʻining koʻchalari, Alisher Navoiy mahalla fuqarolar yigʻini, Yuqori qoʻsh tamgʻali mahalla fuqarolar yigʻini, Oʻrta qoʻsh tamgʻali mahalla fuqarolar yigʻini, Pastki qoʻsh tamgʻali mahalla fuqarolar yigʻini, Segizsari mahalla fuqarolar yigʻini, Tuyachi mahalla fuqarolar yigʻini, Kukany mahalla fuqarolar yigʻini, Ming chinor mahalla fuqarolar yigʻini, Sarmich mahalla fuqarolar yigʻini, Yangi obod mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi.

Tarixi 
Turkman jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Mazkur masjidda namozxonlar uchun qulay sharoitlar yaratilgan boʻlib, qoʻshni va chet ellik sayyohlarning tashrif buyurishini inobatga olib, ayollar uchun alohida namozxona, tahoratxona hamda, maxsus Ona va bola uchun alohida xonalari barpo etildi. Mazkur masjidga mahalliy aholining takliflariga koʻra shu joy koʻchasining nomi bilan – „Turkman“ deya nomlangan.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
 Bekobod tumani masjidlari
Binolar
Kan San Un

Kan San Un, Kan San-Un varianti ham bor, (1915-yil 4-oktyabr, Suchan volosti, Olgin uezdi, Primorsk viloyati, Rossiya imperiyasi – 1970-yil noyabr) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanidagi Dmitrov nomidagi kolxoz raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Tarjimai holi 

1915-yilda Primorsk viloyatining Olgin uezdidagi dehqon oilasida tugʻilgan. Millati koreys. Olti yoshida yetim qolib, qarindoshlari qoʻlida tarbiyalanadi. 1932-yil Voroshilov tumani Putsilovka qishlogʻidagi (hozirgi Ussuriysk shahar okrugi tarkibiga kiradi) yetti yillik maktabni tamomlaydi. Shundan soʻng Olgin tumanidagi „Severniy mayak“ () kolxozida mehnat qiladi (1933—1935-yillar).

1937-yilda Qozogʻiston SSR Qiziloʻrda viloyatiga deportatsiya qilinadi. 1939-yil Qiziloʻrda qishloq xoʻjaligi texnikumini tamomlaydi. 1939-yildan boshlab Toshkent viloyati Kalinin tumanidagi boshlangʻich maktabda dars beradi. 1940-yilda Quyi Chirchiq tumani Dimitrov nomli kolxozning kotibi sifatida ishlaydi. Shundan keyin Quyi Chirchiq tumani 2-MTSda mahalliy agronom boʻlib ishlagan (1941—1946-yillar). 1947-yil VKP (b) safiga qabul qilinadi.

1946-yil mart oyidan nafaqaga chiqqunga qadar – Quyi Chirchiq tumani Dimitrov nomidagi kolxozda hisobchi, dala fermeri, brigadir, agronom sifatida mehnat qilgan. 1950-yilda Dimitrov nomidagi kolxozda ilgʻor agrotexnik usullarni qoʻllagan agronom Kan Sanning Un mehnati tufayli 398 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 76,1 sentnerdan yashil kanop poyasi yetishtirildi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan Lenin ordeni (tartib raqami 143510) va O‘roq va Bolg‘a oltin medali (tartib raqami 5942) hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1968-yil yanvardan boshlab Ittifoq ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr. 1970-yil noyabrda vafot etgan. Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumani sobiq Dimitrov nomli kolxozning qabristoniga dafn etilgan.

Olgan mukofotlari 
 Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
 Lenin ordeni;
 „1941—1945-yillar Ulugʻ Vatan Urushida jasorat bilan qilgan xizmatlari uchun“ medali;

Adabiyotlar 
 Shin D. V., Sovetskie koreysi Geroi Sotsialisticheskogo truda, Almati: Service Press, 2019
 Z. V., Pan N. G. Geroi Sotsialisticheskogo Truda – kazaxstansi, Alma-Ata, 1969—1985, tt. 1-5
 Men D. V., Kvon L. A., Kim, Sovetskie koreysi Kazaxstana, Almati, 1992
 Kim P. G., Koreysi Respubliki Uzbekistan, Tashkent: Uzbekiston. 1993
 Kan G. V., Istoriya koreysev Kazaxstana, Almati: Gilim, 1995
 Kim G. N., Men D. V., Istoriya i kultura koreysev Kazaxstana, Almati: Gilim, 1995
 Kim B. I., Koreysi Uzbekistana. Kto est kto, Tashkent, 1999

Manbalar

Havolalar 
 German Kim, Video-Ensiklopediya koryo saram. Geroy Sotsialisticheskogo truda Kan San Un

Kishilar
Quyi Chirchiq tumani Dmitrov nomidagi kolxozning Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Toshkent viloyatida dafn etilganlar
1970-yilda vafot etganlar
Qushtamgʻali jome masjidi

Qushtamgʻali jome masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Bekobod tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

Joylashuvi va faoliyati 
Qushtamgʻali jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Bekobod tumani, Bekobod nomidagi qishloq fuqarolar yigʻinida joylashgan Pastki qoʻsh tamgʻali mahalla fuqarolar yigʻinida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Usmonxoʻja domla Orifjonov hisoblanadi. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun qoʻshimcha 0.75 gektar joyda 2000 kishiga yaqin boʻlgan maʼmuriy namozxonalar, tahoratxona, xonaqoh, maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Jome masjid Kirov kanalining yoqasida joylashgan. Mazkur masjidga Bekobod qishloq fuqarolar yigʻini, Farxod mahalla fuqarolar yigʻini, Alisher Navoiy mahalla fuqarolar yigʻini, Shirin mahalla fuqarolar yigʻini, Yuqori qoʻsh tamgʻali mahalla fuqarolar yigʻini, Oʻrta qoʻsh tamgʻali mahalla fuqarolar yigʻini, Pastki qoʻsh tamgʻali mahalla fuqarolar yigʻini, Ming chinor mahalla fuqarolar yigʻini, Madaniyat mahalla fuqarolar yigʻini, Tuyachi mahalla fuqarolar yigʻini, Qoraqum mahalla fuqarolar yigʻini, Sarmich mahalla fuqarolar yigʻini, Turkman qishlogʻining koʻchalari, Neyman mahalla fuqarolar yigʻini, Usmon Nosir mahalla fuqarolar yigʻini, Tukboy mahalla fuqarolar yigʻini, Yangi obod mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi.

Tarixi 
Qushtamgʻali jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
 Bekobod tumani masjidlari
Binolar
Vasiliy Kan (kolxozchi)

Vasiliy Semyonovich Kan (1904-yil 26-may, Yuqori Sidimi qishlogʻi, Adimin volosti, Posyetskiy uezdi, Janubiy Ussuriysk oʻlkasi, Rossiya imperiyasi – 1969-yil 25-may, Taldiqoʻrgʻan, Qozogʻiston SSR) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanidagi Dmitrov nomidagi kolxoz raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Tarjimai holi 

1904-yilda Janubiy Ussuriysk oʻlkasining Posyetskiy uezdi (hozirgi Xasan tumani) Yuqori Sidimi qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati koreys. 1918-yilda Posyetskiy uezdi Razdolninskiy volostining Barabash qishlogʻidagi cherkov maktabining beshta sinfini tamomlagan. 1924-yilgacha uy xoʻjaligida mehnat qilgan. 1924-yildan – Yuqori Sidimi qishlogʻidagi umumiy doʻkonda sotuvchi. 1927—1932-yillarda – kassir, Barabash qishlogʻidagi Lespromxoz ombori mudiri. 1933-yilgacha Vladivostokdagi mintaqaviy ijtimoiy taʼminot oshxonasining boshligʻi boʻlgan. 1933-yildan 1937-yilgacha – Spassk-Dalniy qishlogʻidagi doʻkon mudiri.

1937-yilda Qozogʻiston SSRga deportatsiya qilinadi. 1938—1941-yillarda Qiziloʻrdadagi rezina zavodi qurilishida ishlagan. 1941-yildan boshlab Oʻzbekistonda istiqomat qilgan. 1942—1955-yillarda – Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanidagi Engels nomli (keyinchalik Dimitrov nomidagi) kolxozda oddiy kolxozchi, kolxoz mudiri.

1950-yilda Vasiliy Kanning boʻlimi 12,4 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 98,8 sentnerdan yashil kanop poyasi yetishtirildi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1955-yildan 1957-yilgacha Toshkent viloyatining Sirdaryo tumanidagi Xrushchyov nomidagi kolxozning oddiy ishchisi. 1957—1966-yillarda Quyi Chirchiq tumani Dimitrov nomidagi kolxozning oddiy ishchisi. 1966-yilda Olmaota viloyatining Qoratol tumani „Bolshevik“ kolxozida, 1967-yildan boshlab Fargʻona viloyatining „Pobeda“ kolxozida mehnat qilgan.

Nafaqaga chiqqach, Taldiqoʻrgʻan shahrida yashagan va 1969-yil shu shaharda vafot etgan.

Olgan mukofotlari 
 Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
 Lenin ordeni;

Adabiyotlar 
 Shin D. V., Sovetskie koreysi Geroi Sotsialisticheskogo truda, Almati: Service Press, 2019
 Z. V., Pan N. G. Geroi Sotsialisticheskogo Truda – kazaxstansi, Alma-Ata, 1969—1985, tt. 1-5
 Men D. V., Kvon L. A., Kim, Sovetskie koreysi Kazaxstana, Almati, 1992
 Kan G. V., Istoriya koreysev Kazaxstana, Almati: Gilim, 1995

Manbalar

Havolalar 
 German Kim, Video-Ensiklopediya koryo saram. Geroy Sotsialisticheskogo truda Kan Vasiliy Semenovich

Kishilar
Quyi Chirchiq tumani Dmitrov nomidagi kolxozning Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Sidi Sayyid masjidi

Sidi Sayyid masjidi, xalq orasida Sidi Sayyid ni Jali nomi bilan tanilgan, milodiy 1572–1573-yilda (hijriy 980-yil) qurilgan, Hindistonning Gujarat shtatidagi Ahmadobod shahrining eng mashhur masjidlaridan biridir. Masjid 1572—1573-yillarda Habashiy zodagonlaridan boʻlgan Sidi Sayyid tomonidan qurdirilgan.

Tarixi 
Sidi Sayyid masjidi, xalq orasida Sidi Sayyid ki/ni Jali nomi bilan tanilgan, milodiy 1572–1573-yil (hijriy 980-yil)da qurilgan bo‘lib, Hindistonning Gujarat shtatidagi Ahmadobod shahrining eng mashhur masjidlaridan biridir. Masjid devoriga oʻrnatilgan marmar lavhadan maʼlum bo‘lishicha, u Shayx Sayyid al-Habshiy Sultoniy tomonidan barpo ettirilgan. Sidi Sayyid asli Yamandan Gujarotga oʻzining qullarini olib kelgan turk sarkardasi Rumiyxonning quli boʻlgan. Sidi Sayyid keyinchalik Sulton Mahmud III ga xizmat qiladi va uning vafotidan keyin Habash generali Jujarxonga xizmat qiladi. Sidi Sayyid harbiy xizmatni tugatgandan soʻng, Jujarxon unga jogir sovgʻa qilgan. Sidi Sayyid oʻz faoliyati davomida koʻzga koʻringan zodagonlardan biriga aylanadi: u kutubxona uchun kitoblar yigʻadi, yuzdan ortiq qullarga egalik qiladi, haj ziyoratini amalga oshiradi va langar (jamoat oshxonasi) tashkil etadi. Ilgari bu yerda kichikroq gʻishtli masjid boʻlib, uni Sidi Sayyid qayta tiklagan va 1576-yilda vafot etgach masjid yaqiniga dafn etilgan. Masjid Gujarat sultonligining soʻnggi yillarida qurilgan.

Britaniya mustamlakasi davrida bino Dascrohi taluka Mamlatdori uchun ofis yoki kachery boʻlib xizmat qilgan. Ishxona boʻlgan yillarida eshiklar oʻrnatilib, mehroblar pressga aylantirilgan va ichi oqlangan. Hindiston vitse-qiroli lord Kerzon Ahmadobodga rasmiy tashrifi chogʻida tarixiy obidalarni saqlash boʻyicha amalga oshirgan siyosati doirasida Mamlatdor idorasiga binoni boʻshatishni buyurgan.

Arxitekturasi 

Masjid butunlay ravoqli boʻlib, yon va orqa arklarda oʻnta murakkab oʻyilgan tosh panjarali derazalari (jalis) mavjudligi bilan mashhur. Orqa devor geometrik dizayndagi kvadrat shaklda teshilgan tosh panellar bilan toʻldirilgan. Markaziy yoʻlakning yonma-yon joylashgan ikkita qismi bir-biriga bogʻlangan daraxtlar va barglar hamda palma naqshlari bilan bezaklangan va toʻrlangan tosh plitalardan iborat. Ushbu murakkab oʻyilgan panjara tosh derazasi Sidi Sayyid Jali deb nomlanadi, u Ahmadobod shahrining norasmiy ramzi va Hindiston Ahmadobod boshqaruv instituti logotipi dizayni uchun ilhom manbai boʻlgan.

Masjidning markaziy deraza arkida yana bir murakkab jalini koʻrish mumkin, deraza parda oʻrniga tosh bilan oʻralgan. Bu masjidning Boburiylar Gujarotga bostirib kirishidan oldin reja qilingan, ammo qurib bitkazilmagan qismi boʻlishi mumkin.

Galereya

Yana qarang 
 Imomshoh Bavo Dargoh

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Ahmadoboddagi masjidlar
Hindistondagi sunniy masjidlari
Ulugʻbek jome masjidi

Ulugʻbek jome masjidi – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Bekobod tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

Joylashuvi va faoliyati 
Ulugʻbek jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Bekobod tumani, Bekobod qishloq fuqarolar yigʻinida joylashgan Ulugʻbek mahalla fuqarolar yigʻinida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Hamroqul domla Xolboyev hisoblanadi. Mazkur masjidga Bekobod qishloq fuqarolar yigʻini, Treakzor qishlogʻining koʻchalari, Zomin mahalla fuqarolar yigʻini, Ulugʻbek mahalla fuqarolar yigʻini, Birlik dala mahalla fuqarolar yigʻini, Z. M. Bobur mahalla fuqarolar yigʻini, Gulzor mahalla fuqarolar yigʻini, Namuna mahalla fuqarolar yigʻini, Birlik mahalla fuqarolar yigʻini, Tinchlik mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi.

Tarixi 
Ulugʻbek jome masjidi haqida xalq va mahalliy aholi orasida turli rivoyatlar va hiyokalar yuradi, jome masjidning aynan qaysi yili bunyod etilganligi haqida deyarli maʼlumotlar juda kam. Ulugʻbek jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Mazkur masjidda namozxonlar uchun qulay sharoitlar yaratilgan boʻlib, qoʻshni va chet ellik sayyohlarning tashrif buyurishini inobatga olib, ayollar uchun alohida namozxona, tahoratxona hamda, maxsus Ona va bola uchun alohida xonalari barpo etildi. Mazkur masjidga mahalliy aholining takliflariga koʻra shu hududning nomi bilan – „Ertosh“ deya nomlangan.

Manbalar 

Masjidlar
Toshkent viloyatidagi masjidlar
 Bekobod tumani masjidlari
Binolar
Li Gir Sen

Li Ger Sen, Li Gersen varianti ham bor, (1899-yil, Primorsk viloyati, Rossiya imperiyasi – 1962-yil 10-may, Yuqori Chirchiq tumani, Toshkent viloyati, OʻzSSR) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ () kolxozi raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Tarjimai holi 

1899-yilda Primorsk viloyatidagi qishloq aholi punktlaridan birida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati koreys. 1937-yil kuzida yapon militaristlarining Xitoyga bostirib kirishidan koʻp oʻtmay, SSSRning Uzoq sharq oʻlkasidagi aholini boshqa hududlarga koʻchirish boshlangan. 1937-yilda Li Gir Sen Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus aholi punktiga deportatsiya qilinadi. Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozida oddiy kolxozchi, dala brigadasi brigadiri lavozimlarida ishlagan.

1950-yilda Li Ger Senning boʻlimi 30,1 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 108,3 sentnerdan koʻp yillik oʻt pichan hosilini yetishtirdi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 1-noyabrdagi farmoni bilan „1950-yilda MTS ishiga natura shaklida haq toʻlagani, barcha turdagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari boʻyicha kolxozning majburiyatlari va shartnomalarini toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, pichandan yuqori hosil olgani uchun hamda 1951-yilda bahorgi ekish uchun toʻliq talab miqdorida barcha ekinlarni urugʻlikni tayyorlagani“ uchun Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1962-yildan Yuqori Chirchiq tumanidagi „Politotdel“ kolxozining poliz uchastkasida qorovul boʻlib ishlagan.

1962-yil may oyida vafot etdi. U Yuqori Chirchiq tumanidagi sobiq „Politotdel“ kolxozi qabristoniga dafn etilgan.

Olgan mukofotlari 
 Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
 Lenin ordeni;
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1950);
 „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali.

Adabiyotlar 
 Shin D. V., Sovetskie koreysi Geroi Sotsialisticheskogo truda, Almati: Service Press, 2019
 Z. V., Pan N. G. Geroi Sotsialisticheskogo Truda – kazaxstansi, Alma-Ata, 1969—1985, tt. 1-5
 Men D. V., Kvon L. A., Kim, Sovetskie koreysi Kazaxstana, Almati, 1992
 Kim P. G., Koreysi Respubliki Uzbekistan, Tashkent: Uzbekiston. 1993
 Kan G. V., Istoriya koreysev Kazaxstana, Almati: Gilim, 1995
 Kim G. N., Men D. V., Istoriya i kultura koreysev Kazaxstana, Almati: Gilim, 1995
 Kim B. I., Koreysi Uzbekistana. Kto est kto, Tashkent, 1999

Manbalar 

1899-yilda tugʻilganlar
Toshkentdagi Il-18 halokati

Toshkentdagi Il-18 halokati 1974-yil 24-iyun kuni Toshkent shahrida Aeroflot Il-18E samolyoti bilan aviahalokat sodir boʻlgan va natijada 23 kishi jarohatlangan, shu jumladan 1 kishi halok boʻlgan.

Samolyot 
Il-18E 1966-yil 21-mayda (zavod raqami 186009005, seriyasi 090-05) „Znamya Truda“ zavodi tomonidan ishlab chiqarilgan va keyin SSSR Fuqarolik aviatsiyasi vazirligiga topshirilgan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, samolyotning yoʻlovchilar sigʻimi 90 oʻrinli edi. Avialayner hammasi boʻlib, falokat vaqtida 19 030 soat parvoz qilgan.

Falokat 
Samolyot 5139-reys bilan Samarqanddan Toshkent va Sverdlovskdagi oraliq toʻxtashlari bilan Leningradga parvoz qilgan. Uni 219-chi parvoz otryadining ekipaj boshqargan. Ekipajda komandir A. F. Milukova, ikkinchi uchuvchi V. I. Nechayev, navigator A. M. Xadkevich, parvoz mexanigi Y. V. Kaprov boshchilik qilgan. Samolyot salonida F. U. Churakov, F. Udabayev va A. Y. Mosyagin bort kuzatuvchilari boʻlishgan. Samolyotda jami 106 yoʻlovchi boʻlgan. Ulardan 96 tasi kattalar va 10 ta bolalar edi.

Toshkentdan parvoz soat 15:00 da amalga oshirilishi kerak edi, biroq ARK-P ishlamay qolgani uchun bir soatga kechiktirilgan. Taʼmirlashdan soʻng, soat 17:04 da (Moskva vaqti bilan 16:04) ekipaj uchish-qoʻnish yoʻlagi oxirida joy olgan. Avvaliga hech qanday muammolar boʻlmagan, lekin tezlashuv boshlanganidan taxminan 41 soniya oʻtgach, samolyot 230 km/soat tezlikka uchayotgan vaqtda, samolyatning oʻngdagi dvigateli qushlar galasiga urilgan (№ 4), ammo ekipaj buni koʻrmagan. Biroq bort muhandislaridan biri 4-dvigatelning ishdan chiqqanini koʻrgan va darhol bu haqida komandirga xabar bergan. Uchish-qoʻnish yoʻlagining oxiriga hali 2100 metr bor boʻlsa-da komandir vaziyatni baholab, parvozni toʻxtatishga qaror qilgan. Keyin qoʻmondon Vintni tirgakdan alratishni va samolyotning aerodinamik tormoz rejimiga oʻtkazishni buyurdi. Bu parvoz mexanikasi parvoz boshlanishidan 47 soniya oldin (qush toʻqnashuvidan 6 soniya keyin) amalga oshirilgan.

Manbalar 
Oʻzbekiston aviatsiya hodisalari
Oʻzbekiston SSRdagi aviahalokat va hodisalari
Toshkent tarixi
Ikki gulli lola

Ikki gulli lola () – bir urugʻpallalilar sinfi, loladoshlar oilasi lola turkumiga mansub koʻp yillik piyozchali oʻt oʻsimlik. Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent viloyati hududidagi togʻlarda oʻsadi. Asl vatani Oʻrta Osiyo lekin Buyuk Ipak yo'li orqali Yevropaga tarqalgan.

Birinchi marta 1935-yilda Toshkent atrofidan yigʻilgan oʻsimlik asosida Vvedenskiy tomonidan tasvirlangan .

Tavsifi 
Balandligi 10-20 sm gacha yetadigan koʻp yillik piyozchali oʻt oʻsimlik. Popuk ildiz tizimiga ega. Piyozchasi tuxumsimon, diametri 1,5-2 sm, tashqi qobigʻi jigarrang qora, ichki qismi oʻrgimchak toʻrisimon tuk bilan qoplangan. Poyasi uzunligi 5-15 sm, silliq, tuksiz. Barglari bandsiz, oddiy, yashil. Gullari ikki jinsli, poya uchida yakka yakka joylashgan. Gultojibarglari oqish yoki och sariq tusda, yuzasida siyohrang dogʻlar boʻlishi mumkin. Hasharotlar yordamida changlanadi. Mevasi koʻsak meva, uzunligi 2,5-3 sm. Urug‘i va piyozchasi orqali koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent viloyati uchun endemik tur hisoblanadi, Chimyon togʻi hududida tarqalgan. Dengiz sathidan 1900 metr balandlikda oʻsadi. Kelib chiqish joyi Oʻrta Osiyo, lekin Buyuk Ipak yo'li orqali Yevropaga tarqalgan. Tur asosida koʻplab yangi navlar yaratilgan. Hozirda koʻplab mamlakatlarda navlari manzarali oʻsimlik sifatida oʻstiriladi. Piyozchasidan yaxshi koʻpaygani va erta gullagani sababli manzarali oʻsimlik sifatida qadrlanadi. Yovvoyi holatda dengiz sathidan 2000 metr balandlikda, togʻ etaklarida, unumdor tuproqlarda oʻsadi.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Manzarali o‘simliklar
Lola