MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Moyemont

Moyemont Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Épinal tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
220 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,7 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 12,4 km2. Dengiz sathidan 274 – 367 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Vosges shaharlari
Moyenmoutier

Moyenmoutier Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Saint-Dié-des-Vosges tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
3338 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 97,9 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 34,1 km2. Dengiz sathidan 285 – 642 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Vosges shaharlari
Nayemont-les-Fosses

Nayemont-les-Fosses Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Saint-Dié-des-Vosges tumani tarkibiga kiradi.

Neuvy-Deux-Clochers (fransuzcha talaffuzi: ​[nøvi dø klɔʃe]) yoki Neuvy-Deux-Clochers-Genouilly — Fransiyaning Markaziy Val-de-Luara mintaqasida joylashgan Cher departamentida joylashgan kommunadir.

Tarix:

Neuvy-Deux-Clochers nomi "Ikki qo'ng'iroq minorali yangi shahar" degan ma'noni anglatadi. Shahar 11-asrda Vierzon abbatligidagi rohiblar tomonidan tashkil etilgan.

12-asrda Neuvy-Deux-Clochers mustahkam shaharchaga aylandi. Shahar devorlari shaharni hujumdan himoya qilish uchun qurilgan.

16-asrda Neuvy-Deux-Clochers fransuz diniy urushlari paytida protestant qo'shinlari tomonidan ishdan bo'shatildi. Shahar 17-asrda qayta qurilgan.

19-asrda Neuvy-Deux-Clochers chinni sanoatining markaziga aylandi. Shaharda bir nechta chinni zavodlari joylashgan edi.

Bugungi kun:

Bugungi kunda Neuvy-Deux-Clochers 1000 ga yaqin aholisi bo'lgan kichik shaharchadir. Shaharda bir qator tarixiy binolar mavjud, jumladan:

Sent-Martin cherkovi

Chateau de Neuvy-Deux-Clochers

Mehmonxona de Ville (Raund hokimiyati)

Neuvy-Deux-Clochers, shuningdek, bir qator kichik biznes va sanoat korxonalari joylashgan. Shahar mashhur sayyohlik maskani bo'lib, u chinni ishlab chiqarishi bilan mashhur.

Taniqli shaxslar:

Lyudovik XIV davrida moliya vaziri boʻlgan Jan-Batist Kolber Neuvi-Deux-Klochers shahrida tugʻilgan.

Jan-Batist Pigal, haykaltarosh, Neuvy-Deux-Clochers shahrida tug'ilgan.

Egizak shaharlar:

Neuvy-Deux-Clochers quyidagi shaharlar bilan birlashgan:

Bad Dyurrenberg, Germaniya

Saint-Jean-de-Maurienne, Frantsiya

Tashqi havolalar:

Neuvy-Deux-Clochers rasmiy veb-sayti (frantsuz tilida)

Neuvy-Deux-Clochers sayyohlik ofisining veb-sayti (frantsuz tilida)

Aholisi 
825 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 92,7 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 8,9 km2. Dengiz sathidan 345 – 890 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Vosges shaharlari
Neufchâteau (Fransiya)

Neufchâteau Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Neufchâteau tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
7533 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 316,5 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 23,8 km2. Dengiz sathidan 274 – 373 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Vosges shaharlari
Neuvillers-sur-Fave

Neuvillers-sur-Fave Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Saint-Dié-des-Vosges tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
281 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 55,1 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 5,1 km2. Dengiz sathidan 363 – 524 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Vosges shaharlari
Nomexy

Nomexy Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Épinal tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
2193 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 274,1 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 8,0 km2. Dengiz sathidan 283 – 375 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Vosges shaharlari
Nompatelize

Nompatelize Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Saint-Dié-des-Vosges tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
522 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 75,7 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 6,9 km2. Dengiz sathidan 301 – 520 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Vosges shaharlari
Nonville (Vosges)

Nonville Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Épinal tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
137 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 15,1 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 9,1 km2. Dengiz sathidan 269 – 401 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Vosges shaharlari
Nonzeville

Nonzeville Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Épinal tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
41 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 25,6 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 1,6 km2. Dengiz sathidan 332 – 362 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Vosges shaharlari
Norroy

Norroy Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Neufchâteau tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
244 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 33,4 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 7,3 km2. Dengiz sathidan 323 – 454 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Vosges shaharlari
Nossoncourt

Nossoncourt Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Épinal tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
122 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 23,0 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 5,3 km2. Dengiz sathidan 267 – 371 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Vosges shaharlari
Oëlleville

Oëlleville Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Neufchâteau tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
278 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 27,8 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 10,0 km2. Dengiz sathidan 308 – 391 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Vosges shaharlari
Offroicourt

Offroicourt Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Neufchâteau tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
121 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,3 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 9,1 km2. Dengiz sathidan 293 – 402 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Vosges shaharlari
Ollainville (Vosges)

Ollainville Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Neufchâteau tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
75 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 11,7 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 6,4 km2. Dengiz sathidan 323 – 438 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Vosges shaharlari
Oncourt

Oncourt Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Épinal tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
139 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,8 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 4,0 km2. Dengiz sathidan 310 – 377 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Vosges shaharlari
Ortoncourt

Ortoncourt Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Épinal tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
75 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,0 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 4,4 km2. Dengiz sathidan 297 – 391 m balandlikda joylashgan.

Manbalar 

Vosges shaharlari
Rim Papasi

Rim Papasi ( — Rim pontifiki; yoki  — oliy suveren pontifik) — katolik cherkovining boshligʻi. Katolitsizmda Rim Papasi Avliyo Pyotrning oʻrinbosari sifatida eʼtirof etiladi. Hozirgi Rim Papasi Fransisk 2013-yil 13-mart kuni konklavda saylandi.

Yana q. 

 Katolitsizm
 Xristianlik
 Konklav

Manbalar
Chov-yorgʻoq churrasi

Chov-yorgʻoq churrasi — moyak xaltasiga ichak va charvi sohasininig maʼlum bir qisimini tugʻma patologiya oqibatida tushib qolishi.

Etiologiya 
Chov-yorgʻoq churrasi qorin churralari qatoriga kiradi. Qorin churralari anatomik, etiologik va klinik belgilar boʻyicha farqlanadi:

 Anatomik tasniflanish: chov, chov-yorgʻoq, son va kindik churralari
 Etiologik tasniflanish: tugʻma va orttirilgan
 Klinik koʻrinish boʻyicha: toʻgʻirlanadigan va toʻgʻirlanmaydigan.

Patogenezi 
Bolalarda chov-yorgʻoq churralari tugʻma boʻlib, sababi qorin parda qin oʻsimtasini oblitiratsiyasi bilan bogʻliq. Xomilaning 7- oyidan boshlab moyak qorin parda qin oʻsimtasi bilan yorgʻoqqa tusha boshlaydi. Bu jarayon tugʻilgandan soʻng tugaydi va qin oʻsimta oblitiratsiyaga uchraydi.

Bu jarayonni buzilishi turli patologiyalarga sabab boʻladi. Qin oʻsimta butunlay bitmay qolishi chov churralarini xosil qiladi. Chov-yorgʻoq churralarini chaqaloqni dastlabki 1-2 oyligida koʻrina boshlaydi. Bola yigʻlaganda va bezovta boʻlganda bilinadi.

Churra tarkibiy qismlari 
— Churra darvozasi

— Churra qopi

— Churra aʼzosi

Klinik manzarasi 
Chov sohasida yorgʻoq yoki jinsiy lablarda yumaloq yoki shishsimon hosila, uning qorin boʻshligʻiga bosim ortganda (yigʻlasa, kulsa, ogʻir yuk koʻtarsa) paydo boʻlishi. Odatda qorin boʻshligʻida bosim pasayganda yoʻqoladi lekin yana osonlikcha paydo boʻladi.
Asosan erkaklarda uchraydi. Churran 27 % erkaklarda uchrasa 3 % ayollarda uchrashi kuzatilgan.

Davolash 
Churralar jarrohlik amaliyoti yordamida davolanadi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Manbalar
Dabir

Dabir (soʻgʻdcha) — mamlakat hukmdorining shaxsiy kotibi. Ilk oʻrta asrlardan boshlab manbalarda uchraydi. Katta va kichik maʼmuriy hudud hukmdorlarining mahkamasida kotib. Samarqandda Afrosiyob devoriy suratlari orasidagi soʻgʻdcha yozuvda kotiblar boshligʻi — dapirpat. D.lar chuqur bilimli yetuk odamlar boʻlishgan. Ular din, tarix, adabiyotni puxta bilishi, ajoyib uslubda yozishi va voqeani chiroyli soʻzlar bilan ifodalay bilishi lozim edi. D.ning sifatlarini Nizomiy Aruziy Samarqandiy oʻzining "Chor maqola" ("Toʻrt maqola") asarida batafsil bayon etgan. Hukmdorning boshqa hukmdorlar bilan yozishmalarining yuqori saviyada bitilishida D.ning masʼuliyati ulkan boʻlgan.

Adabiyot 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  

Forscha soʻzlar va iboralar
Dabiriy

Dabiriy - Kattaqoʻrgʻoniy, Miyno (taxalluslari; asl ismi Ostonaqul Abdushukur oʻgʻli) (1871 — Kattaqoʻrgʻon sh. yaqinidagi Payshanba qishlogʻi — 1939) — shoir, xattot. Buxorodagi Xalifa Husayn madrasasida tahsil koʻrgan. Oʻz qishlogʻi va Buxoro amiri saroyida mirzalik qilgan. "Yosh buxoroliklar"ga qoʻshilib amir Olimxonga qarshi harakatda qatnashgan. 1917 yil oktabr davlat toʻntarishidan keyin yangi usuldagi maktabda muallimlik qilgan, koʻhna qoʻlyozmalarni qidirib topish bilan ham shugʻullangan. Oʻzbek va tojik tillarida ijod qilgan. Navoiy, Fuzuliy, Bedil gʻazallariga muhammaslar bogʻlagan. Devon tuzgan, ammo devoni amir kishilari tomonidan yoqib yuborilgan. Asarlaridan namunalar "Bayozi Valiy", "Bayozi Maxdiy", "Bayozi Muhibbiy" kabi manbalarda saqlangan. Bizgacha 2000 misra sheʼrlari yetib kelgan. Xiromiyning "Chor darvesh" dostonini oʻz qoʻli bilan koʻchirib, muqaddima (sheʼriy taʼrix) va soʻnggi soʻz bilan Kogonda chop ettirgan.

Adabiyot 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  

Buxoro madrasalarida tahsil olganlar
Xalifa Husayn madrasasida tahsil olganlar
Dabiriston

Dabiriston — 1) oʻrta asrda Oʻrta Osiyo va Eron shaharlaridagi maktab. Bunday maktabda bolalar ozmikoʻpmi dunyoviy umumiy maʼlumot olgan, odatda, mashhur shoirlarning devonlarini oʻqib chiqqan, yozish va hisoblashni oʻrgangan; 2) podshoh va xonlar huzurida ish yuritgan mirzaxona. Bu yerda maxsus kotiblar (dabirlar) tomonidan davlat maktubi, hujjatlari tuzil-gan va tahrir qilingan, hisobchilar hisob-kitob ishlari bilan shugʻullangan.

Adabiyot 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Davak

Davak — deraza oʻrnidagi panjarali koʻtarma toʻsiq. Xona ichini shamollatishga xizmat qiladi. Mahalliy meʼmorliqsa ishlatilgan. Hoz. binolarda oynali deraza va uning tashqarisidan oʻrnatiladigan jalyuzi D. oʻrnini egallagan.

Adabiyot 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Davao

Davao — Filippindagi shahar. Davao provinsiyasining maʼmuriy markazi. Mindanao oroldagi Davao buxtasidagi port. Xalqaro aeroport bor. Aholisi 1,1 mln. kishi (2000). Abaka yetishtiriladigan va ularga ishlov beriladigan rayonning muhim markazi hamda Mindanao o.ning asosiy savdo shahri. Yogʻoch-sozlik, oziq-ovqat sanoati korxona-lari bor. D. orqali chetga abaka, kopra va yogʻochtaxta chiqariladi.

Adabiyot 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Shaharlar
Larisa Davats

Larisa Iosifovna Davats (1937, Tyanszin sh., XXR hududida) — grafik rassom, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1987). Moskva rassomlik institutida taʼlim olgan (1958—64). 1964-yildan Oʻzbekistonda. D.ning mahorat bilan yaratgan asarlari koʻtarilgan mavzular mazmunini anik, ochib bera olishi bilan ajralib turadi: "Qirgʻiziston" turkumi (guash, 1967, 1973), "Kutish" (1985), "Urushga yoʻl yoʻq" triptixi (1986) va b. oq-qora, rangli asarlari shular jumlasidan. Oʻzbekistan (mas, S. Axmad, S. Zunnunova, A. Oripov), Qirgʻiziston (Ch. Aytmatov) va b. kardosh xalqlar, shuningdek, chet mamlakatlar (U. Uitmen, AQSH) mumtoz yozuvchilarining asarlarini badiiy bezadi. Soʻnggi yillarda rangtasvirda ijod qilmoqda ("Yoshlik xotiralari", "Dengiz chigʻanoqlari" va boshqalar).

Manbalar 

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arboblari
David Jak Lui

DAVID (David) Jak Lui (1748.30.8, Parij — 1825.29.12, Bryussel) — fransuz rassomi, inqilobiy klassitsizmning yetakchi namoyandasi. Parijdagi Qirollik rassomlik va haykaltaroshlik akademiyasida (1766—74; 1784-yildan akademik), 1775—80 yillarda Rimda taʼlim olgan. Qad. tarixiy mavzulardagi asarlarida klassitsizm xususiyatlari koʻzga tashlanadi ("Goratsiylar qasamyodi", 1784; "Liktorlar Brutga uning oʻgʻli jasadini keltirmoqdalar", 1789 va b.). Ulug fransuz inqilobi (1789—94)da faol qatnashgan, yakobinchilar Konventi aʼzosi boʻlgan. Qahramon zamondoshlari qiyofasini aks ettirgan asarlar yaratgan ("Toʻp oʻynaydigan zalda qasamyod", 1791; "Maratning oʻlimi", 1793 va b.). Termidorianlar toʻntarishidan soʻng inqilobiy harakatdan chetlashdi. Direktoriya yillari, keyinroq Imperiyada D. Napoleonning birinchi rassomi boʻlgan. Koʻrinishda yoqimli, tantanavor (saroybop) asarlar ("Napoleon Sen-Bernardan oʻtishda", 1800; "Napoleonning Jozefinaga toj kiydirishi", 1805—07 va b.), oʻta nafis portretlar ("Madam Rekamye", 1800 va b.) yaratdi. Ayni paytda realistik portretlari ham dunyoga keldi ("Grendl oilasidan oʻsmir portreta", 1816 va b.). Burbonlar hokimiyatga qaytishi bilan Bryusselga ketadi.

Adabiyot 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Davidzon gʻoʻzasi

Davidzon gʻoʻzasi (Gossypium davidsonii Kell.) — yovvoyi gʻoʻza turi. Genomi D2_d, xromosomalar soni 2p=26. 1873-yilda topilgan. Birinchi marta Keller taʼriflab bergan (1912). Meksikaning Sonora shtatida, Quyi Kaliforniyada va Ravilya, Gigedo o.da tarqalgan. D. gʻ. koʻp yillik, sertuk buta, boʻyi 2 m gacha. Hosil shoxlari 2—3 boʻgʻimli. Barglari mayda, butun yoki 1—2 boʻlakchali, yuraksimon, uchi choʻziq va oʻtkir, och yashil, baxmalsimon. Barg shira bezi bitta, tomir uchlari mayda, qizil. Gullari mayda, kosachasimon, sariq, asosida maydamayda toʻq qizil dogʻlari bor. Gulyonbarglari yuraksimon, 6—8 uchli tishchalar bor. Koʻsaklari mayda, dumaloq, uchi oʻtkir, 3 — 5 chanoqli, toʻliq ochilmaydi. Chigiti mayda, toshdek qattiq, 3–4 mm li qoʻngʻir tuklari chigitga yopishgan. D. gʻ. qurgʻoqchilikka, shoʻrga chidamli, serhosil, bitlar va bakteriozdan kam zararlanadi. Klotssh, Armur gʻoʻzalari bilan oson chatishadi.

Abdumavlon Abdullayev.

Adabiyot 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Pyotr Davidov

Pyotr Semyonovich Davydov (1900-yil 4-may — 1963-yil 30-mart, Toshkent) — rus sovet kino va teatr aktyori. Oʻzbekiston SSR xalq artisti (1950).

Tarjimai hol 
Davidov 1918—1924-yillarda Samara drama teatri sahnasida rollar ijro etgan. 1927—1928-yillarda qishki mavsumda Petropavlovsk sahnalarida chiqqan. 1924-1937 yillarda Chelyabinsk, Irkutsk, Ashxobod teatrlarida faoliyat yuritadi.

U 1937—1963-yillarda M. Gorkiy nomidagi Toshkent rus drama teatri (hozirgi Oʻzbekiston rus drama teatri) aktyori boʻlib turli rollar ijro etadi. Oʻzbekistonda birinchi marta N.Pogodinning „Miltiqli odam“ (1940) spektaklida Lenin rolini ijro etgan.

U kino sohasida ham bir qancha rollar  oʻynagan („Uyqusiz yoʻl“ — bosh shifokor — 1947).

Pyotr Davidov 1953-yildan SSSR Kommunistik partiyasi aʼzosi boʻladi.

Teatrda ijro etgan rollari 

 A. Ostrovskiyning „Momaqaldiroq“ — Yovvoyi  (1937); 
 L.Tolstoy — „Anna Karenina“ — Karenin (1939); 
 V.Vishnevskiyning „Optimistik tragediya“  — Hirqiroq (1939); 
 Z.Fatxullinning „Sotqinlar“ — Mahmudov  (1939);
 L.Leonov „Bosqin“ — Fayunin  (1943);
 N.Gogolning „Revizor“ — Gorodnichiy (1945); 
 M.Gorkiyning „Varvarlar“ — Redozubov  (1947);
 N. Safarovning „Sharq tongi“ — Azizbay (1949); 
 A.Ostrovskiyning „Hazilkashlar“ —  Obroshenov (1950); 
 M.Saltikov-Shchedrinning „Pazuxinning oʻlimi“ — Prokofiy Pazuxin (1951); 
  — Viktor Gyugoning Ryui Blas — Don Sallust de Bazan (1952); 
 M. Gorkiyning „Dala hovlidagilar“ — Suslov  (1952); 
 T. Londonning B.Polevoy asosida „Haqiqiy inson“— komissar (1954); 
 Hamzaning „Paranji sirlari“ — Umurzoq (1956). 
 F. Dostoyevskiyning „Telba“ asari asosida — Karandishev; Ganya.  

Pyotr Davidov 1963-yil 30-martda ohir xastalikdan vafot etadi va u Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etiladi.

Adabiyotlar 

 Teatr entsiklopediyasi. 2-jild / bob. ed. A. P. Markov — M.: Sovet Entsiklopediyasi, 1963 yil
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilganlar
Toshkentda vafot etganlar
Aktyorlar
1963-yilda vafot etganlar
1900-yilda tugʻilganlar
Ippolit Davidovskiy

Ippolit Vasilyevich Davidovskiy (1887—1968) — patolog-anatom. Pata-natomiyada klinik-anatomik yoʻnalish asoschilaridan. Tibbiyot fanlar akademiyasi akad. (1944) va vitse-prezidenti (1946—50, 1957— 60), Mehnat Qahramoni (1957). Ilmiy ishlari infeksion kasalliklar va harbiy jarohatlar patanatomiyasi hamda patogenezi, tepkili terlama patogenezi va morfologiyasiga oid.

Adabiyot 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 

Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
1887-yilda tugʻilganlar
1968-yilda vafot etganlar
1-avgustda tugʻilganlar
11-iyunda vafot etganlar
Davlat ayblovchisi

Davlat ayblovchisi - jinoyat ishi boʻyicha sudlanuvchiga qoʻyilgan aybni sudda davlat nomidan qoʻllabquvvatlaydigan prokuror. Prokuror ayblovni quvvatlaganda amaldagi qonunlarning talablariga va ishning barcha holatlarini eʼtiborga olishga asoslangan oʻz ishonchiga amal qiladi. D.a. tekshirishda ishtirok etadi. Jinoyat kodeksining normalarini qoʻllash, sudlanuvchining hara-katlarini tavsiflash, unga jazo turini va meʼyorini tayinlash toʻgʻrisida qamda sud hal etishi lozim boʻlgan boshqa masalalar yuzasidan oʻz fikrini bayon qiladi. Prokuror sud tergovi natijalari asosida sudlanuvchiga qoʻyilgan ayblovni oʻzgartirish zarur, degan xulosaga kelsa, bu haqda sudga asoslantirilgan bayonot berishi shart. Sud muhokamasida qatnashgan prokuror sud tergovi maʼlumotlari sudlanuvchining aybsizligidan dalolat beradi, degan ishonchga kelsa, u ayblovdan voz kechishi va voz kechish sabablarini sudga bayon qilishi; ayblovning mazmunini oʻzgartirish yoki ayblovdan voz kechish sabablari xususidagi fikrini sudga yozma ravishda takdim etishi shart. Basharti fuqa-rolarning huquqlarini va jamiyat manfaatlarini muhofaza etish maqsadlari talab qilsa, daʼvo qoʻzgʻatuvchi yoki jabrlanuvchi tomonidan qoʻzgʻatilgan fuqaroviy daʼvoni quvvatlaydi. Oʻzbekiston Respublikasida prokurorning sud muhokamasida ishtiroki JPK va Prokuratura toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi qonuni (yangi tahriri — 2001 yil 29 avgust) bilan belgilanadi (yana qarang Ayblov, Xususiy ayblov).

Adabiyot 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Davlat bayrogʻi

Davlat bayrogʻi — davlatning asosiy ramzlaridan biri: rasmiy, boshqa davlatlardan farqlovchi belgisi, emblemasi. Davlat bayrogʻining tasviri maxsus qonun yoki konstitutsiya bilan belgilanadi. Davlat suverenitetining ramzi hisoblanadi. U gerb yoki boshqa emblema tasvirlangan bir yoki koʻp rangli alvondan iborat boʻladi (jahondagi davlatlar bayroqlari tasviri haqida tegishli maqolalarga qarang). Davlat bayrogʻi davlat muassasalari, elchixonalar, konsulliklar, vakolatxonalar, bojxonalar va hokazolar binolarida koʻtariladi. Milliy bayramlar kunlari elchixonalar, vakolatxonalar, konsulliklar oʻz mamlakati bayrogʻini koʻtaradi. Davlat bayrogʻi, shuningdek, marosimlar paytida, xalqaro sport sovrinlari topshirilayotganda va boshqa xollarda ham koʻtariladi.

Oʻzbekistan Respublikasi Davlat bayrogʻining sxematik va rangli tasviri „Oʻzbekiston Respublikasining Davlat bayrogʻi toʻgʻrisida“gi qonun (1991-yil 18 noyabr)da tasdiqlangan. Oʻzbekistan Respublikasi Davlat bayrogʻi bayroqning butun uzunligi boʻylab toʻq moviy rang , oq rang va toʻq yashil rangli uchta endan tashkil topgan toʻgʻri toʻrtburchak shaklidagi matodir. Bayroqning yuqori qismida yarim oy va 12 yulduz tasviri tushirilgan. Bayroqning uzunligi 250 sm, kengligi 125 sm ga teng (155-betdagi tasvirga qarang). Oʻzbekistan Respublikasining Davlat bayrogʻi xalqaro maydonda; OʻzR rasmiy delegatsiyalarining xorijiy mamlakatlarga safarlari chogʻida, xalqaro tashkilotlarda, anjumanlarda, jahon koʻrgazmalarida, sport musobaqalarida OʻzRning timsoli boʻladi. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bayrogʻi va uni koʻtarish bilan bogʻliq tartib-qoidalar yuqoridagi qonunda belgilangan. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bayrogʻi doimiy suratda, jumladan, mamlakat Prezidenti, Oliy Majlis, Oʻzbekiston hukumati, xalq deputatlari mahalliy kengashlari, hokimliklar ish olib borayotgan binolarda, Oʻzbekistonning rasmiy delegatsiyalari qatnashayotgan xalqaro tadbirlarda, bayram kunlari — vazirliklar, davlat qumitalari va muassasalari, korxonalar va tashkilotlar binolari, shuningdek, uy-joy binolarida koʻtariladi.

Yana qarang 

 Davlat gerbi

Adabiyot 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Davlat bibliografiyasi

Davlat bibliografiyasi - mamlakat hududida nashr etiladigan barcha matbuot asarlarini davlat hiso-bini olish va ular haqida axborot berish. Roʻyxat barcha nashriyotlar va poligrafiya korxonalaridan Bibliografik markazga kelib tushadigan majburiy (kontrol) nusxa asosida olib boriladi va davlat miqyosida toʻliq boʻlishi taʼminlanadi. D.b. tizimi universal manba boʻlib, bibliografiyaning boshqa turlari rivojida asos vazifasini oʻtaydi: matbuot rasmiy statistikasi uchun maʼlumot beradi, mamlakatdagi madaniyat, fan va texnika holatini oʻzida aks ettiradi, uning keyingi taraqqiyotiga koʻmak beradi. D.b. bilan Oʻzbekistonda Oʻzbekiston Respublikasi Milliy kitob palatasi shugʻullanadi. Yangi kitoblarni roʻyxatga oladigan "Kitob solnomasi", jurnal va gaz.larda bosilgan dolzarb mavzudagi maqolalarni roʻyxatga oluvchi "Jurnal maqolalari solnomasi", tasviriy sanʼat asarlarini roʻyxatga oluvchi "Tasviriy nashrlar solnomasi" va b.ni chop etadi.

Adabiyot 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Davlat boji

Davlat boji — davlatning maxsus vakolatli idoralari (sud, militsiya, fuqarolik holatini qayd etish byurosi, xoʻjalik sudlari, notarial ido-ralar, sugʻurta agentliklari va b.) tomonidan fuqarolar, korxonalar, tashkilot va muassasalar manfaatlari yoʻlida xizmat koʻrsatganlik hamda yuridik ahamiyatga molik hujjatlar (pasport, turli guvohnomalar, sertifikat, litsenziya va b.) berganlik uchun undiradigan pul yigʻimlari. Oʻzbekistonda D.b. stavkalari OʻzR Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. Respublikada D.b.ni toʻlash, undirish va nazorat qilish va b. 1992-yil 9 dekabrda qabul qilingan OʻzRning "Davlat boji toʻgʻrisida"gi qonuniga muvofiq amalga oshiriladi.

Adabiyot 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil