MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kanada — Chili munosabatlari

Kanada — Chili munosabatlari Kanada va Chili oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir.

Tarixi 
1818-yilda Chili Ispaniya imperiyasidan mustaqilligini eʼlon qildi. Ispaniya uni 1844-yilda tan olingan 1892-yilda Kanadaning Vankuver shahrida Chili konsulligi ochildi. 1885-yilda Kvebekda, 1907-yilda Brantfordda, 1923-yilda Monrealda konsullik ochildi. Bu yillarda Kanadaning Chilida diplomatik vakolatxonasi yoʻq edi, chunki mamlakat Britaniya imperiyasining bir qismi boʻlgan. Tashqi siyosat Londonning vakolat doirasida edi. 1931-yilda Kanada Vestminster statutining qabul qilinishi bilan mustaqil ravishda diplomatik munosabatlar oʻrnatish huquqiga ega boʻldi. Ikkinchi jahon urushi boshlanganidan keyin Kanada hukumati Lotin Amerikasi mamlakatlari bilan diplomatik munosabatlar oʻrnatishga kirishdi. 1941-yilda Kanada va Chili birinchi savdo shartnomasini imzoladilar va diplomatik munosabatlar oʻrnatdilar. 1942-yil iyul oyida Chili Ottavada, Kanadada esa Santyagoda oʻz vakolatxonasi ochildi. 1944-yil iyun oyida har ikki davlat oʻzlarining diplomatik vakolatxonalari maqomini elchixonalar darajasiga koʻtardilar.

1973-yil 11-sentyabrda Chili prezidenti Salvador Allende general Augusto Pinochet boshchiligidagi davlat toʻntarishi natijasida hokimiyatdan chetlashtirildi. Toʻntarishdan koʻp oʻtmay, bir necha Chili fuqarolari qochqin maqomini soʻrash uchun Kanadaning Santyagodagi elchixonasiga kelishdi. Kanada elchixonasi xodimlari Mark Dolgin va Devid Adam 16 chililikni elchixonaga kiritishga qaror qilishdi (oʻsha paytda elchi Argentinada edi). Taxminan bir oy davomida chililiklar elchixonada yashashdi va keyin ularga Chilini tark etib, Kanadaga koʻchib oʻtishga ruxsat berildi. 1973—1990-yillarda Kanadaga Chilidan 7000 ga yaqin qochqinlar kelgan. 2016-yilda mamlakatlar diplomatik munosabatlar oʻrnatilganining 75 yilligini nishonladi.

Iqtisodiy aloqalar 
1996-yilda Kanada va Chili erkin savdo shartnomasini imzoladilar. 2016-yilda mamlakatlar oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 2,4 milliard Kanada dollarini tashkil etdi. Kanadaning Chiliga eksporti: mashinalar, kimyoviy moddalar, ekinlar, moylar va mineral mahsulotlar. Chilining Kanadaga eksporti mis, qimmatbaho toshlar va metallar (asosan oltin va kumush), mevalar, baliq va dengiz mahsulotlari (asosan qizil ikra), ichimliklar (asosan vino). 2015-yilda Kanada Chili iqtisodiyotiga 15 milliard Kanada dollari miqdorida sarmoya kiritdi.

Doimiy diplomatik vakolatxonalar 
 Santyagoda Kanadaning elchixonasi bor.
 Chili Ottavada elchixona va Monreal, Toronto va Vankuverda bosh konsulliklarga ega.

Manbalar 

Kanadaning ikki tomonlama aloqalari
Chilining ikki tomonlama aloqalari
Kanadaning tashqi siyosati
Xalqaro munosabatlar
Eshoni pir madrasasi

Eshoni pir madrasasi – Buxoro madrasasi. Oʻzbekiston Respublikasi, Buxoro viloyati, Buxoro shahrining tarixiy markazida joylashgan 2 qavatli madrasa inshooti. Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi 
Eshoni pir madrasasi XVIII asr oʻrtalarida Eshoni pir guzari (Xojagi)da, Buxoro amirligida hukmronlik qilgan mangʻitlar sulolasi asoschisi Muhammad Rahimbiy davrida Ishoqxoja Dahbediy tomonidan bunyod etilgan. Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid koʻplab vaqf hujjatlarini aniqlagan. Vaqf hujjatlarining koʻchirma nusxasi Amir Shohmurod davrida koʻchirilgan. Vaqf hujjatida madrasa Xojagi guzarida, pishiq gʻishtdan bunyod etilgan, ichki va tashqi hovlisi, hujralar, gʻarbiy tarafida masjid joylashgan boʻlgan. Ushbu madrasaga oid koʻplab savdo doʻkonlari va yerlar vaqf qilingan. Jumladan madrasa uchun Xoja Abdulloh Safedmoʻy guzarida 1 ta qassoblik doʻkoni va Komi Abu Muslimda Raboti Kuraviy mavzesida 25 tanob yer vaqf qilingan. Hujjat Buxoro amiri Amir Shohmurod davrida qayta tiklangan va madrasa uchun Ashurjon Qofilaboshi ibn Muhammad Rahimjon mutavvali qilib tayinlangan. Madrasaga uzrli sababsiz 2 oyu 10 kun darslarda ishtirok etmaganlar haydalgan. Mazkur vaqf hujjati 1794—1795-yillarda koʻchirilgan. Madrasa faoliyatiga doir toʻrtta vaqf hujjati topilgan. Madrasada faoliyat olib borgan bir qator mudarrislar vaqf hujjatlarida yozib qoldirilgan. Jumladan mulla Abdurahim, mulla Bobonazar, mulla Komilxoja kabilar faoliyat olib borishgan. Sadri Ziyo ushbu madrasada 18 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.

Meʼmorchiligi 
Eshoni pir madrasasi 52 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan.

Manbalar 

Buxoro madrasalari
Buxoro meʼmoriy yodgorliklari
Daniel Candeias

Daniel João Santos Candeias (; 1988-yil 25-fevralda tugʻilgan) — portugaliyalik professional futbolchi, Turkiyaning „Alanyaspor“ klubi qanot himoyachisi. Primeirada 134 ta oʻyin oʻtkazib, 15 ta gol urgan, shuningdek, Ispaniya, Germaniya, Fransiya, Turkiya va Shotlandiya ligalarida oʻynagan.

Klublardagi faoliyati

Porto 
Fornos de Algodres shahrida tugʻilgan Candeias professional faoliyatini 2008—2009-yilgi mavsumda „Porto“ klubida boshlagan, klubning yosh toifadagi jamoasidan oʻtib, ikkinchi divizionda „Varzim“ klubida ijarada oʻynagan. Avgust oyi oxirida Supertaça Cândido de Oliveirada Sporting CPga qarshi oʻyinda (2:0) rasmiy debyut qildi.

Nacional 
2010-yil oktyabr oyida Candeias birgalikda egalik shartnomasi asosida CD Nacional jamoasiga oʻtdi. Koʻp oʻtmay Portimonense SCga ijaraga berildi, muntazam ravishda asosiy tarkibda maydonga tushdi, klub quyi ligaga tushib ketdi

Benfica 
2014-yil 3-iyulda Candeias Portugaliya chempioni SL Benfica bilan shartnoma imzoladi. Hech qanday raqobatbardosh oʻyinlarda qatnasha olmadi. Keyinchalik Germaniyaning 1. FC Nürnberg klubida Ispaniyaning „Granada“, Fransiyaning „Metz“ va Turkiyaning „Alanyaspor“ klublarida ijara asosida oʻynadi.

Rangers 
2017-yilning 11-iyunida Candeias Shotlandiyaning „Rangers“ klubiga ikki yillik shartnoma asosida qoʻshildi, transfer narxi 700 000 funt sterlingga teng boʻldi. 18 kundan soʻng debyutini oʻtkazdi va UEFA Yevropa ligasida „Progrès Niederkorn“ ga qarshi oʻyinda 31 daqiqa oʻynadi.

Candeias oʻzining yangi jamoasi safidagi birinchi golini 2017-yilning 9-avgustida Shotlandiya Liga kubogi doirasida „Dunfermline Athletic“ga qarshi oʻyinda (6:0) kiritdi. 2018-yilning 14-martida shartnomasini 2020-yilning yozigacha uzaytirdi.

Turkiyaga qaytish 
2019-yilning 22-iyulida Candeias Turkiya Superligasining „Gençlerbirligi“ klubi bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. Mavsum yakunida jamoa quyi ligaga tushib ketishdi, xuddi shunday shartnoma asosida „Alanyaspor“ga qaytdi.

Xalqaro faoliyati 
2008-yilda „Porto“da debyut qilganidan soʻng, Candeias tez orada Portugaliyaning 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasiga chaqirildi. Oʻsha yilning 5-sentyabrida oʻzining birinchi oʻyinida jamoasi gʻalaba qozondi va 2009-yilgi UEFA Yevropa chempionati saralashida Angliyaga safarda Vieirinhaning oʻrniga 58-daqiqasida zaxiradan maydonga tushdi. Portugaliya 2:0 hisobida magʻlub boʻldi.

Faoliyat statistikasi

Klublarda

Xalqaro faoliyati

Yutuqlari 
Porto

 Primeira Liga: 2008—2009
 Taça de Portugal: 2008—2009

Manbalar

Havolalar 

 National team data 

Ispaniyadagi portugaliyalik muhojir sportchilar
Fransiyadagi muhojir futbolchilar
Ispaniyadagi muhojir futbolchilar
Portugaliya U21 terma jamoasi futbolchilari
Portugaliya yoshlar terma jamoasi futbolchilari
La Liga oʻyinchilari
Portugaliya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1988-yilda tugʻilganlar
Kanada — Urugvay munosabatlari

Kanada — Urugvay munosabatlari — Kanada va Urugvay Respublikasi oʻrtasidagi tashqi aloqalar. Ikkala davlat ham Keyrns guruhi, Amerika davlatlari tashkiloti va Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo.

Tarixi 
Kanada va Urugvay 1951-yilning yanvarida diplomatik munosabatlar oʻrnatgan. 1953-yilda Kanadaning Urugvayga tayinlangan birinchi elchisi Argentinaning Buenos-Ayres shahrida joylashgan edi. 2001-yil aprel oyida Urugvay prezidenti Xorxe Batlle Kvebek shahrida boʻlib oʻtgan Amerika qitʼasining 3-sammitida ishtirok etish uchun Kanadaga tashrif buyurgan.

2017-yil noyabr oyida Urugvay Kanada bilan birgalikda Vankuverda (Britaniya Kolumbiyasi) Birlashgan Millatlar Tashkilotining Tinchlikni saqlash boʻyicha mudofaa vazirlari konferensiyasiga mezbonlik qildi. Urugvay tinchlikni saqlash va askar bolalarni yollash va ulardan foydalanishning oldini olish boʻyicha Vankuver tamoyillarini hamda Kanadaning tinchlik amaliyotlarida ayollar uchun Elsi tashabbusini maʼqulladi. 2020-yil fevral oyida Kanada hukumati rahbari Pablo Rodriges Urugvayga prezident Luis Alberto Lakalle Pou inauguratsiyasida ishtirok etish uchun tashrif buyurdi.

Ikki tomonlama shartnomalar 
Ikkala davlat ham bir qancha shartnomalarni imzolaganlar, masalan, Chet el investitsiyalarini ragʻbatlantirish va himoya qilish toʻgʻrisidagi bitim (1999); Ijtimoiy sugʻurta shartnomasi (2002); Audiovizual hamkorlikda ishlab chiqarish shartnomasi (2005); Havo transporti shartnomasi (2012) va Soliq maʼlumotlari almashinuvi toʻgʻrisidagi bitim (2014).

Migratsiya va turizm 
2016-yilda urugvaylik deb daʼvo qilgan taxminan 5500 kanadaliklar bor edi. Urugvayda Kanadalik muhojirlar jamoasi 500 ga yaqin fuqarolarni tashkil qiladi. 2016-yilda Urugvayga 15 000 kanadalik sayyoh tashrif buyurgan.

Savdo aloqalari 

2017-yilda Kanada va Urugvay oʻrtasidagi savdo hajmi 174 million AQSh dollarini tashkil etgan. Kanadaning Urugvayga asosiy eksporti quyidagilardan iborat: yoqilgʻi, gaz va neft; elektrotexnika va mexanika ishlab chiqarish; oʻgʻitlar; farmatsevtika va plastmassa va qoʻshimcha mahsulotlar. Urugvayning Kanadaga asosiy eksporti quyidagilardan iborat: muzlatilgan suyaksiz goʻsht, yangi yoki quritilgan sitrus mevalari va yangi rezavorlar. 2018-yil mart oyida Merkosur savdo bloki vazirlari (Urugvayni oʻz ichiga oladi) keng qamrovli Kanada-Mercosur erkin savdo bitimi (FTA) boʻyicha rasmiy muzokaralarni boshlashga kelishib oldilar. Urugvayda BlackBerry, Scotiabank va Thomson Reuters kabi Kanada transmilliy kompaniyalari faoliyat yuritadi.

Doimiy diplomatik vakolatxonalar 

 Kanadaning Montevideoda elchixonasi bor.
 Urugvayning Ottavada elchixonasi va Monreal va Torontoda bosh konsulliklari mavjud.

Manbalar 

Kanadaning ikki tomonlama aloqalari
Urugvayning ikki tomonlama aloqalari
Kanadaning tashqi siyosati
Xalqaro munosabatlar
Mentalizm

Mentalizm (), shuningdek, psixologik eksperimentlarni oʻzlashtirish — sahna sanʼatining bir turi, psixologik eksperimentlar, eksperimentlar va telepatiya, ravshanlik, psixokinez va boshqalar kabi " psixik " qobiliyatlarni (ajoyib qobiliyatlar, xotira, kuzatish va tezkor hisob-kitoblar) omma oldida namoyish qilish. Sahna sanʼati sifatida gipnozni mentalizm bilan ham bogʻlash mumkin.

mentalist [dict] — bunday mahoratni namoyish etuvchi mutaxassis.

Tarixi 
Mentalizm uzoq tarixga ega. Sehrgarlar, jodugarlar, afsungarlar va folbinlar qadim zamonlardan beri maʼlum boʻlib, ular haqidagi maʼlumotlar bizga etib kelgan qadimgi yunon va rim matnlarida, Eski Ahdda va boshqa koʻplab tarixiy manbalarda mavjud. Sanʼat turi sifatida mentalizm 19-asrda jamiyatda spiritizm va oʻrtamiyona qiziqishning rivojlanishi bilan bogʻliq holda rivojlangan.

Amalga oshirish yondashuvi 
Mentalizm illyuzionizmning boshqa turlariga oʻxshash tamoyillar va koʻnikmalardan foydalanadi. Baʼzi ijrochilar (firibgarlar) aslida ruhiy qobiliyatga ega ekanligini taʼkidlaydilar (Volf Messing, Uri Geller), boshqalari oʻzlarining chiqishlarida gʻayritabiiy narsa yoʻqligini taʼkidlaydilar (Derren Braun, Yuriy Gorniy), ularning „nomerlari“ inson psixikasi va fiziologiyasi fani yutuqlaridan foydalanadi..Baʼzi mentalistlar oʻz sanʼatini sahna sehrining boshqa turlaridan ajratib turadilar, lekin koʻplab spektakllar psixologik tajriba va illyuziya elementlarini birlashtiradi.

Madaniyatda 
2008-yilda Qoʻshma Shtatlarda mashhur " Mentalist " teleseriali suratga olindi, unda AQSh Kaliforniya Tergov Byurosi (CBI) maslahatchisi Patrik Jeyn qotillik holatlarini ochishda oʻz qobiliyatlaridan qanday foydalanishi haqida hikoya qiladi.

Shpongle „Hech narsa yoʻq …“ loyihasining uchinchi studiyaviy albomida 13-trek „Mentalizm“ deb nomlanadi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Kreskin: Mentalist
 Saymon Uintrop: Mentalist
 Teodor Annemann: Amaliy aqliy taʼsirlar
 Teodor Annemann: Amaliy aqliy sehr
 Banachek: Psixologik nozikliklar 1-3
 Borodin: Yakuniy parda
 Toni Korinda: Mentalizmga 13 qadam
 Erich Juhn: Leben und Taten des Hellsehers Henryk Magnus
 Devin Knight: Koʻzi bogʻlangan mashina
 Ajoyib Kreskin: Kreskinning aqlni kengaytirishning qiziqarli usuli: oʻzlashtirishingiz mumkin boʻlgan aqliy texnikalar
 Vilfrid Kugel: Hanussen
 Piter Lamont
 Ted Lesli
 Utz Napierala: Geistes-Blitze
 Perkeo, Geheimnisse der Parapsixologiya
 Perkeo, Im Bannkreis der Psychometrie
 Jeyms Randi : Sehrgarlik, Uri Gellerning haqiqati
 Wonder Man Fred: Yarim aqliy sayohat
 Ian Rowland: Sovuq oʻqishning toʻliq faktlari kitobi

Mentalistlarning jamoalari va yigʻinlari 

 Psixik koʻngilochar uyushmasi .
 PSYCRETS Britaniya sirli koʻngilochar jamiyati 
 Mind Summit 2014 — 1-Umumevropa mentalizm konventsiyasi 
Psixologiya
Gretsiya — Kanada munosabatlari

Gretsiya — Kanada munosabatlari Gretsiya va Kanada oʻrtasidagi ikki tomonlama tashqi aloqalardir. Har ikki davlat 1942-yilda birinchi marta elchi almashgan. Davlatlar BMT, Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti, Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti, NATO ga aʼzo. Gretsiyaning Ottavada elchixonasi, shuningdek Monreal, Toronto va Vankuverda 3 ta bosh konsullik bor. Kanadaning Afinada konsullik boʻlimiga ega elchixonasi, shuningdek Salonikidagi faxriy konsulligi bor. Kanadada katta yunon jamiyati mavjud.

Tarixi 
Kanadaga yunon immigratsiyasi 1843-yilda yunon muhojirlari Monrealga kelib joylasha boshlaganida boshlangan. 1941-yilga kelib Kanadada 5000 dan ortiq yunon muhojirlari istiqomat qilishgan. Ikkinchi jahon urushi paytida ikkala xalq ham Italiya kampaniyasi paytida yonma-yon kurashgan. 1942-yilda Kanada Gretsiya hukumati bilan diplomatik aloqalar oʻrnatgan. Oradan koʻp oʻtmay, har ikki davlat bir-birining poytaxtlarida mos ravishda diplomatik vakolatxonalarini ochdilar.

Bugungi kunda 243 000 dan ortiq kanadaliklar yunon kelib chiqishiga daʼvo qilmoqda. [4] 2012-yilda har ikki xalq oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatilganining 70 yilligini nishonladi.

Ikki tomonlama shartnomalar va bitimlar roʻyxati 

Yuk tashish kompaniyalarini soliqqa tortish toʻgʻrisidagi shartnoma (1929)

Ijtimoiy himoya shartnomasi (1981)

Rejalashtirilgan havo qatnovi shartnomasi (1987)

Qayta koʻrib chiqilgan rejalashtirilgan havo qatnovi shartnomasi

Ikki tomonlama soliq shartnomasi

Savdo aloqalari 
Gretsiya Kanadaga konserva, alyuminiy, yogʻlar, oʻgʻitlar eksport qiladi. Kanadaning Gretsiyaga asosiy eksporti qogʻoz, moʻyna, asbob-uskunalar, sabzavotlar, aviatsiya mahsulotlari va farmatsevtika. 1996-yilda Kanada va Gretsiyada faoliyat yurituvchi kanada kompaniyalari bilan ishlovchi yunon biznes vakillari Gretsiya Kanada Savdo-sanoat palatasini tuzdilar. Palataning vazifasi savdo, moliya xizmat koʻrsatish va investitsiyalar sohalarida ikki mamlakat oʻrtasidagi ishbilarmonlik aloqalarini rivojlantirishga koʻmaklashishdan iborat. .

2011-yilda Gretsiya va Kanada oʻrtasidagi oʻzaro tovar ayirboshlash hajmi 256,3 million dollarga yetdi. Asosan oziq-ovqat mahsulotlari, yogʻlar (qayta ishlanmagan), shuningdek, temir va poʻlatdan iborat boʻlgan Gretsiya eksporti 2011-yilda 168,2 million AQSh dollarini tashkil etdi. Kanadaning Gretsiyaga eksporti 88,1 million AQSh dollariga yetgan, bunda asosan moʻyna, sabzavotlar va farmatsevtika mahsulotlari asosiy oʻrinni egallagan.

Manbalar 

Kanadaning ikki tomonlama aloqalari
Gretsiyaning ikki tomonlama aloqalari
Kanadaning tashqi siyosati
Gretsiyaning tashqi siyosati
Xalqaro munosabatlar
Agematsu

Yaponiyaning Nagano prefekturasida joylashgan shaharchadir. 2019-yil 31-mart holatiga koʻra, shaharda 2091 ta xonadonda 4451 nafar aholi istiqomat qilgan va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 26 kishidan toʻgʻri keladi. Shaharning umumiy maydoni 168,42 kvadrat kilometrni tashkil etadi (65,03 mi²).

Geografiyasi 
Agematsu janubi-gʻarbiy Nagano prefekturasining togʻli hududida joylashgan boʻlib, shimolda Kiso togʻlari bilan chegaralangan. Shahar boʻylab Kiso daryosi oqib oʻtadi.

Atrofdagi munitsipalitetlar 

 Nagano prefekturasi
 Komagane
 Miyada
 Kiso
 Ōkuva
 Ōtaki, Nagano

Demografiyasi 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Agematsu aholisi soni soʻnggi 60 yil ichida doimiy ravishda kamayib bormoqda.

Iqlimi 
Shahar iqlimi issiq va nam yoz hamda sovuq qish bilan tavsiflanadi (Köppen iqlim tasnifi Cfa). Agematsuda oʻrtacha yillik harorat 10,1 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1676 mm boʻlib, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 22,8 °C, eng past harorati esa yanvarda, −2,2 °C atrofida boʻladi.

Tarixi 
Hozirgi Agematsu hududi qadimgi Shinano provinsiyasining bir qismi boʻlgan. Agematsu-juku Edo davrida Edoni Kioto bilan bogʻlaydigan Nakasendo shossesida post stansiyasi sifatida rivojlangan. Zamonaviy Komagane qishlogʻi 1889-yil 1-aprelda munitsipalitetlar tizimini tashkil etish bilan tashkil etilgan. Qishloq 1922-yil 3-sentyabrda Komagane va Agematsu shaharlariga boʻlingan.

Taʼlim tizimi 
Shaharda bitta davlat boshlangʻich maktabi va shahar hukumati tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta maktabi faoliyat yuritadi. Shaharda yuqori maktab yoʻq. Nagoya universitetining Koinot-Yerr atrof-muhit ilmiy-tadqiqotlar instituti Agematsu shahrida joylashgan.

Transporti

Temir yoʻl 

  JR Tokai — Chūō magistral liniyasi
 Agematsu — Kuramoto

Magistral yoʻl 

 Milliy yoʻnalish 19

Mahalliy diqqatga sazovor joylar 

 Nezame no toko (Nezame darasi)

Taniqli odamlar 

 Mitakeumi Hisashi, professional sumo kurashchisi

Galereya

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy sayti 

Nagano prefekturasidagi shaharchalar
Agematsu (Nagano)
Tursunjon madrasasi

Tursunjon madrasasi (Domullo Tursunjon madrasasi, Mullo Tursunjon madrasasi) — Buxoro madrasasi. Oʻzbekiston Respublikasi, Buxoro viloyati, Buxoro shahrining tarixiy markazida joylashgan 2 qavatli madrasa inshooti. Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi 
Tursunjon madrasasi 1805—1806-yillarda Otaliq guzarida, Buxoro amirligida hukmronlik qilgan mangʻitlar sulolasi davrida bunyod etilgan. Uning qurilishini Buxorolik savdogar domullo Tursunjon boshlab beradi va ammo vafoti sababli, vasiyatiga koʻra qurilishni Buxoro amiri Amir Haydar (1800—1806) tugatadi. Abu Abdurahmon Abdulloh Domullo Tursunjonni savdogar ekanligi haqida maʼlumot bergan. Mullo Tursunjon madrasasi Jo’ra Barakayev va Yo’ldosh Haydarovlar Buxoro tarixi kitobida 1796—1797-yillarda qurilgan deb notoʻgʻri koʻrsatilgan. Mullo Tursunjon madrasasi „Tarixi Buxoro va tarjumat ul-ulamo“ asarida 1805—1806-yillarda bunyod etilgan. Ushbu madrasa Buxoro shahridagi eng yirik va toʻrtinchi darajadagi oliy toifadagi madrasalar sirasiga kiradi. Tursunjon madrasasi Abdurauf Fitrat maʼlumotlariga koʻra, yillik vaqf mablagʻi 140 ming tangani tashkil etgan. Madrasada mudarrislar tomonidan dars oʻtilgan. Amir Haydar 1800—1826-yillarda Buxoro amirligini boshqardi. Uning davrida Buxoro amirligida taʼlim sohasida islohotlar amalga oshirilgan. Tursunjon madrasasi har bir hujrasida ikki nafardan talaba istiqomat qilgan. Madrasa hozirgi kunda ham mavjud.

Meʼmorchiligi 
Tursunjon madrasasi ikki qavatli boʻlib, 97 ta hujradan iborat. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda Mehtar Ambar koʻchasida joylashgan.

Manbalar 

Buxoro madrasalari
Buxoro meʼmoriy yodgorliklari
Xoja Davlat madrasasi

Xoja Davlat madrasasi  — Buxoro madrasasi. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Xoja Davlat madrasasi 1700—1701-yillarda Arki Basta (Qozi oʻrda) guzarida, ashtarxoniy hukmdor Subhonqulixon davrida, Xoja Davlat Saroy ibn Xoja Muhammad Xudoybaxsh tomonidan bunyod etilgan. Aslida ushbu bino masjid boʻlib, 12 ta hujrasi mavjud boʻlgan va xalq orasida madrasa sifatida mashhur boʻlgan. Madrasa gʻarbida Jon Muhammad ibn Abdulloh hovlisi, shimolida Zarifbek ibn Latif qutvol hovlisi, sharqida koʻcha, janubida Buxoro registoniga eltuvchi yoʻl mavjud boʻlgan. Xoja Davlat madrasasi Buxorodagi oliy toifadagi madrasalar qatoriga kirgan. Abdurauf Fitrat maʼlumotlariga koʻra madrasaning yillik vaqf mablagʻi 120 ming tangani tashkil etgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Madrasa uchun voqif Murgʻoq mavzesida 6 ta koʻl, Qorakoʻl tumanidagi Tarnagʻjoq mavzesida 19 boʻlakdan iborat xurri xolis yerni, Harqanruddagi Oʻzbekon mavzesida 15 tanob, Talli Gʻoziyon mavzesidagi 80 tanob dahyaki va Otuk mavzesida 200 tanob yerni, Xutfar tumanidagi Beruni masnok va Kushki Otabekdagi 2500 tangalik mulki xolis yer, Shirgaron mavzesida 40 tanob yer, Buxoro shahrida 2 ta baqqollik, 3 ta novvoyxona, 1 ta qassoblik va 1ta oshpazlik doʻkonini vaqf qilgan. Xoja Davlat madrasasining kutubxonasi ham mavjud boʻlgan. Madrasaga voqifning oʻzi mutavvali boʻlgan. Madrasaning hozirgi kunda ikkita vaqf hujjati mavjud. Vaqf hujjati Buxoro amiri Amir Shohmurod davrida koʻchirilgan. Sadri Ziyo ushbu madrasada 12 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.
Xoja Davlat madrasasi 12 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan.

Manbalar 

Buxoro madrasalari
Buxoro meʼmoriy yodgorliklari
Sport avtomobillari boʻyicha jahon chempionati

Sport avtomobillari boʻyicha jahon chempionati FIA tomonidan 1953-yildan 1992-yilgacha boʻlgan sport avtomobillarining poygalari uchun jahon seriyasi edi.

Chempionat Yevropa va Shimoliy Amerikadagi eng muhim poygalaridan biri hisoblanib, u yangi poygachilar ishtirokida dunyoning eng yirik avtomobil ishlab chiqaruvchilari yiliga millionlab dollar sarflaydigan professional poyga seriyasiga aylandi. Seriyaning rasmiy nomi yillar davomida oʻzgarib turdi, biroq u 1953-yilda tashkil etilganidan beri u odatda Jahon sport avtomobillari chempionati sifatida tanilgan. Jahon sport avtomobillari chempionati oʻz vaqtida Formula 1 boʻyicha jahon chempionati bilan deyarli bir xil darajadagi chempionat boʻlgan.

2012-yilda sport avtomobillari boʻyicha jahon chempionati qayta tiklandi va Endurance jahon chempionati deb oʻzgartirildi.

Tarixi 

Eng mashhur poyga Le Manning 24 soati boʻlib, u 1956, 1975—79 va 1989—90 mavsumlaridan tashqari har mavsumda chempionatning bir qismi sifatida tashki etilgan.

24 soatlik poyga bahslari Daytona kompaniyasi sport avtomobillari boʻyicha jahon chempionatiga qoʻshilganidan keyin tashkil etilgan. 1982-yilda poyga toʻxtatildi, chunki seriya Yevropada jamoalarni ushlab turish va poygani qisqartirish orqali xarajatlarni kamaytirishga harakat qildi.

Boshqalar qatorida, quyidagi musobaqalar ham maʼlum yillarda chempionlik uchun hisoblangan:

 Mille Miglia 1953-57
 1000 km Nyurburgring 1953-
 RAC turistik kubogi 1953-64
 Sebrning 12 soati 1953 -
 Carrera Panamericana 1953-54
 Targa Florio 1955-73
 1000 km Monza 1963-2008
 1000 km Spa 1963-
 Reymsning 12 soati 1964-65
 1000 km Buenos-Ayres 1954-72
 1000 km Zeltweg 1966-76
 1000 km Fudzi 1983-88
 Norisring 200 milya 1984-88
 Watkins Glen 6 soat 1968-71, 1973-80

1953-1984 yillar mavsumlarida unvonlar ikkita asosiy toifaga kiruvchi sport avtomobillarini ishlab chiqaruvchilarga berildi: Sport prototipi (1978-1981 yillar fasllaridan tashqari) va Grand Touring (GT) (1953-1961 va 1982 yillar mavsumlaridan tashqari). 1985-1992 yillar mavsumlarida unvonlar faqat sport prototiplarini kiritgan jamoalarga (sport prototiplarini ishlab chiqaruvchilar oʻrniga) berildi, GT avtomobillariga kiradigan jamoalar bundan mustasno.

Natijalar

Manbalar

Havolalar 
 WSC Results
 World Sportscar Championship stats

Avtopoygalar