MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
A-level



A-level imtixoni haqida 

A-level (Advanced Level) imtixoni - umumiy ta'lim sertifikatining bir qismi sifatida beriladigan fanga asoslangan malaka, shuningdek, Buyuk Britaniyadagi ta'lim organlari va Britaniya Crown qaramligidagi ta'lim organlari tomonidan o'rta yoki oliy o'quv yurtidan oldingi ta'limni tugatgan talabalarga taqdim etiladigan maktabni tamomlaganlik malakasi. Ular 1951-yilda Angliya va Uelsda Oliy maktab sertifikatini almashtirish uchun joriy etilgan. A-level talabalarga, agar ularning baholari qoniqarli bo'lsa, universitetga kirish imkoniyatini beradi.

Bir qator Hamdoʻstlik mamlakatlari Britaniya A-leveli bilan bir xil nomdagi va oʻxshash formatdagi malakalarni ishlab chiqdilar. Universitetga kirish uchun A-level yoki unga tenglashtirilgan malakaga ega bo'lish odatda talab qilinadi, universitetlar erishilgan baholar asosida takliflar beradi. Xususan, Singapurda uning A-level imtihonlari Birlashgan Qirollikdagiga qaraganda ancha qiyinroq deb hisoblangan, aksariyat universitetlar Singapurning A-level sertifikatida erishilgan baholarga nisbatan pastroq kirish malakalarini taklif qilishadi.

A-level muddati ikki yildan ortiq davom etadi. Odatda, talabalar oltinchi sinfning birinchi yilida uchta yoki to'rtta A-level kurslarni o'qiydilar va ko'pchilik ikkinchi kursda to'rttadan uchtaga qisqartirishadi. Buning sababi shundaki, universitet takliflari odatda uchta A-level bahoga asoslanadi va to'rtinchisini olish baholarga ta'sir qilishi mumkin. Xalqaro bakalavriat kabi boshqa 3-darajali malakalardan farqli o'laroq, A-levelda o'ziga xos fan talablari yo'q, shuning uchun talabalar o'zlari xohlagan fanlarni birlashtirish imkoniyatiga ega. Biroq, talabalar odatda universitetda o'qishni istagan darajaga qarab o'z kurslarini tanlaydilar: ko'pchilik darajalar kirish uchun maxsus A-levelni talab qiladi.

Eski modulli kurslarda (so‘nggi baholash 2019-yil yozida) A-level ikki qismga bo‘lingan, talabalar o‘qishning birinchi yilida odatda AS yoki AS-level deb ataladigan mustaqil sertifikat yoki A-leveldagi to'liq mukofotga 40% ball qo'shish imkoniyati. Ikkinchi qism A2 yoki A2-level sifatida tanilgan, bu odatda ASga qaraganda chuqurroq va akademik jihatdan jiddiyroqdir. AS va A2 baholari to'liq A-levelni beradi. A2-level alohida o'zi sertifikat emas va sertifikatlash uchun xuddi shu fan bo'yicha AS darajasi bilan birga bo'lishi kerak.

Qaysi davlatlar foydalanadi va qaysi fanlar mavjud

Mavjud davlatlar: 

 Bangladesh
 Bruney
 Kamerun
 Hong Kong
 Hindiston
 Malayziya
 Mavrkiy
 Nepal
 Pokiston
 Seyshel orollari
 Singapur
 Shri-Lanka
 Tanzaniya
 Uganda
 Buyuk Britaniya

A-level darajasi bor fanlar 

A-level Cmbridge Universitetining imtixoni bo'lib u 50dan ortiq fanlarni o'z ichiga oladi.

Manbalar 

Buyuk Britaniya imtixoni
Maktabga oid
Belolipov astragali

Belolipov astragali () – burchoqdoshlar oilasi, astragal turkumiga kiruvchi gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Jizzax viloyati Zomin davlat qoʻriqxonasi hududida uchraydi. Oʻtlar orasida va archalar ostida soyada oʻsadi.

Tavsifi 
Balandligi 30-40 sm gacha yetadigan, poyasiz koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Novdalari yashil rangda. Barglari poyada ketma ket joylashgan, tikansiz, uzunligi 20-30 sm. Barglari jami 15-20 juft, tartibsiz oq tuklar bilan qoplangan. Gulpoyasi gulidan uzunroq. Gullari shingil toʻpgulda joylashgan. Shingili 15-20 gulli, uzunligi 10-15 sm. Gulkosachabarglarining pastki qismi koʻk, dastlab naysimon shaklda boʻlib, keyinroq pufak shakliga kiradi, sirti oq tuklar bilan qoplangan, uzunligi 12-15 mm, tishchalarining uzunligi 2-4 mm. Gulqoʻrgʻoni yarmigacha qoʻshilgan, qayiqsimon shaklda. Gullari och binafsharang tusda, ikki jinsli, urugʻchibargi va changchilari bitta gulda joylashgan. Bayroqchasi yashil, toʻq qizil rangda, uzunligi 25-30 mm, yumaloq uchi oʻyilgan. Qanotchasining uzunligi 25-30 mm, qayiqchasidan sal uzunroq. Hasharotlar yordamida changlanadi. Mevasi dukkak meva. Urugʻi orqali jinsiy yoʻl bilan koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Yovvoyi tabiatda juda kam tarqalgan endemik tur. Jizzax viloyati, Zomin davlat qoʻriqxonasi hududida tarqalgan. Archazorlar orasida oʻsadi. Birinchi marta Igor Vladimirovich Belolipov tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining akademik Rusanov nomidagi botanika bogʻida oʻstirilgan.

Manbalar 

Jizzax viloyati geografiyasi
George Gotthilf Eitel

George Gotthilf Eitel (1858-yil 28-sentyabr – 1928-yil 8-fevral) amerikalik jarroh, 1912-yilda Minnesota shtatining Minneapolis shahrida Eitel kasalxonasini loyihalashtirgan va qurgan. Eitel 1927-yilgacha oʻn besh yil davomida uning shtab boshligʻi boʻlgan.

Birinchi jahon urushi paytida u nemis merosi uchun taʼqib qilingan. Eitel yevgenika jamiyatining faol aʼzosi boʻlgan va u va uning jiyani erta jarrohlik sterilizatsiyasini amalga oshirganligi bilan eslanadi.

Oila va taʼlim 

Eitel Minnesota shtati Chaska yaqinidagi fermada Germaniyaning Vyurtemberg shahridan muhojir boʻlgan Jon G. va Meri (Ulmer) Eitel oilasida tugʻilgan. Chaskadagi Moraviya akademiyasida tahsil olgan. Otasi uni oilaviy un tegirmoniga qoʻshishni xohlardi. Eitel dastlab oʻqituvchi boʻlishni xohladi, lekin fikrini oʻzgartirdi va mahalliy shifokorga shogird boʻldi.

Eitel tibbiyot sohasidagi taʼlimini moliyalashtirish uchun ikki yil davomida uyma-uy yurib kitob sotgan. 1885-yilda u Minneapolisdagi Minnesota kasalxonasi kollejiga oʻqishga kirdi va uch yildan soʻng uni imtiyozli diplom bilan tugatdi. Keyin u Berlin universitetida bir yil tahsil oldi va AQShga qaytganidan soʻng Vashingtonning Centralia shahrida ikki yil jarrohlik amaliyotini oʻtkazdi. 1891-yilda Pensilvaniya universiteti tibbiyot fakultetini tamomlagan. U 1908-yil yanvar oyida Siu-Fols shahrida Jannet E. Larsenga (1875-yil 6-iyulda Mona shtatida tugʻilgan) turmushga chiqdi. Ularning farzandlari yoʻq edi. Uning ukalaridan biri Devid Eytel kasalxonasida kotib boʻlib ishlagan. Devidning oʻgʻli Jorjning oʻrniga doktor Jorj D. Eitel edi.

Karyera 

Eitel Minnesota shtati Chaska yaqinidagi fermada Germaniyaning Vyurtemberg shahridan muhojir boʻlgan Jon G. va Meri (Ulmer) Eitel oilasida tugʻilgan. Chaskadagi Moraviya akademiyasida tahsil olgan. Otasi uni oilaviy un tegirmoniga qoʻshishni xohlardi. Eitel dastlab oʻqituvchi boʻlishni xohladi, lekin fikrini oʻzgartirdi va mahalliy shifokorga shogird boʻldi. Eitel tibbiyot sohasidagi taʼlimini moliyalashtirish uchun ikki yil davomida uyma-uy yurib kitob sotgan. 1885-yilda u Minneapolisdagi Minnesota kasalxonasi kollejiga oʻqishga kirdi va uch yildan soʻng uni imtiyozli diplom bilan tugatdi. Keyin u Berlin universitetida bir yil tahsil oldi va AQShga qaytganidan soʻng Vashingtonning Centralia shahrida ikki yil jarrohlik amaliyotini oʻtkazdi. 1891-yilda Pensilvaniya universiteti tibbiyot fakultetini tamomlagan. U 1908-yil yanvar oyida Siu-Fols shahrida Jannet E. Larsen (1875-yil 6-iyulda Mona shtatida tugʻilgan) bilan turmush qurdi. Ularning farzandlari yoʻq edi. Uning ukalaridan biri Devid Eitel kasalxonasida kotib boʻlib ishlagan. Devidning oʻgʻli Jorjning oʻrniga doktor Jorj D. Eitel edi.

Manbalar 

Shifokorlar
Nishi (aktrisa)

Nishi Kohli (Nishi nomi bilan tanilgan) hind aktrisasi boʻlib, u panjobi va hind tilidagi filmlarda suratga tushgan.U tez-tez Dara Singh bilan birga rollar oʻynagan .

Faoliyati 
Garchi Nishi panjoblik kino yulduz boʻlishiga qaramay, u hind filmlarida ham koʻpincha ikkinchi darajali rollarni ijro etgan. U Panjobda A-list filmlarida ishlaganligi uchun milliy kino mukofotlariga sazovor boʻlgan. Uning eng koʻzga koʻringan panjabi filmlari – Prem Nath bilan suratga olingan Main Jatti Punjab Di, va Balraj Sahni bilan birga ijro etilgan Satluj De Kandhe filmlaridir.

Nishi panjob kino sanoatining oq-qora davrida aktrisa boʻlgan, ammo keyinchalik Bollywoodning rangli filmlarida rol oʻynash imkoniyatiga ega boʻlib, u yerda Dara Singxh, Raj Kapur, Balraj Sahni, Bharat Bhushan, Xelen, Ashok Kumar Shashi Kapur, Madhubala, Mala Sinha va Rajendra Kumar kabi kino yulduzlar bilan rol oʻynagan. U panjob filmlarida bosh aktrisa sifatidasuratga tushgan boʻlsa-da, Bollywood filmlarida Mala Sinha, Madhubala va Vyajayantimala kabi qahramonlar bilan ikkinchi darajali rollarni oʻynaydi. Nishining Bollywooddagi mashhur filmlari orasiga Main Nashe Mein Hoon, Ganvar, Phagun, Boyfriend, Naya Kanoon va Railway Platform kabilar kiradi. Keyinchalik u Nagin va Jaani Dushman kabi „snake-woman“ trillerlarini yaratgan prodyuser Raj Kumar Kohliga uylandi.

Nishi 68 ta hind filmlarida rol oʻynagan.

Shaxsiy hayoti 
Nishi Kohlining 2 ta oʻgʻli bor, kattasi Gogi Kohli va kichigi Armaan Kohli. Kichik oʻgʻli ham aktyor boʻladi. U otasining "Badle Ki Aag" va "Raaj Tilak" filmlarida yosh aktyor sifatida suratga tushgan. Nishi Kohli oʻgʻlini erining filmida suratga tushishini xohlaydi. keyinchalik Big Boss kabi telekoʻrsatuvlarda paydo boʻla boshlaydi.

Filmografiya

Panjabi filmlari 

 1969 yil – Nanak Naam Jaxaz Xay
 1969 yil – Danka Dara Singx
 1966 yil – Dulla Bhatti Dara Singx bilan
 1966 yil – Laiye Tod Nibxaiye Jeto rolida
 1965 yil – Dharti Veeran Di
 1964 yil – Satluj De Kandhe
 1964 yil – Asosiy Jatti Panjab Di
 1963 yil – Lado Rani
 1963 yil – Laajo
 1963 yil – Sapni
 1963 yil – Pind Di Kurhi
 1962 yil – Banto
 1962 yil – Dhol Jaani
 1961 yil – Guguddiddi
 1961 yil – Guddi
 1961 yil – Jija Ji
 1959 yil – Bhangra Banto sifatida

Hind filmlar 

 1955 yil – Railway Platform filmida Kapoor xonim rolida
 1955 yil – Char Paise Roop rolida
 1958 yil – Fagun Rajkumari rolida
 1958 yil – Bagʻi Sipahi imperatorning rafiqasi rolida
 1959 yil – Main Nashe Mein Xun Rita Bakshi rolida
 1959 yil – Kya Yeh Bombai Xay
 1959 yil – Insaan Jaag Utha Hansa / Riny rolida
 1960 yil – Tu Nahin Aur Sahi Bimla rolida
 1961 yil – Oʻgʻil doʻst Sushma rolida
 1964 yil – Herkules
 1964 yil – Ek Din Ka Badshah
 1964 yil – Darasingh: Ironman filmida Madhumati X. Singx rolida
 1964 yil – Badshah Sheeba/Tingu rolida
 1965 yil – Lootera Shabana rolida
 1970 yil – Ganvar Rai xonim rolida

Manbalar

Tashqi havolalar 

 
 Nishi (Actress) Profile an Bio 
XX asr hind aktrisalari
Hindistonlik aktrisalar
Yashayotgan insonlar
Hindistonlik kino aktrisalari
Korpus Abella

Korpus Abella (1950-yil 22-martda tugʻilgan) – filippinlik tadbirkor va yozuvchi, Duterte maʼmuriyatida Prezident matbuot kotibi (2016–2017) va Tashqi ishlar departamentining strategik aloqalar va tadqiqotlar boʻyicha maslahatchisi lavozimlarida ishlagan. (2017–2021). U 2022-yilgi Filippin prezidentligi saylovlarida mustaqil nomzod sifatida muvaffaqiyatsiz ishtirok etdi.

Hukumatga qoʻshilishdan oldin u Davao shahrida joylashgan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchisi va oʻzi asos solgan mahalliy kooperativda rahbar boʻlgan. U Davaoda maktab ochgan va mahalliy SunStar Davao gazetasida sharhlovchi boʻlgan.

Taʼlim 

Abella oʻrta maktabni 1964-yilda Ateneo de Davao universitetida tamomlagan. 1968-yilda u shu universitetning tibbiyot yoʻnalishi boʻyicha bakalavr darajasini tamomlagan. 1980-yilda u Silliman universitetida aspiranturani davom ettirdi va u yerda 1984-yilda xudoshunoslik boʻyicha magistr darajasini oldi. Shuningdek, 2005-yilda Osiyo Menejment Institutida ijtimoiy rivojlanish (social development) boʻyicha magistrlik darajasini oldi.

Karyera 

Abella oʻz faoliyatini reklama sohasida boshlagan. U 1975-1977-yillarda Makati shahridagi Adformatix kompaniyasining direktori boʻlib ishlagan. Keyin Davao shahriga qaytib, Davao shahridagi San Pedro Express gazetasida sharhlovchi va oʻzining Ateneo de Davao oʻquv yurtida professor boʻlib ishlagan.

1990-yilda u „Osiyo umidi“ va „Jesus Fellowship, Inc“ nasroniy xarizmatik guruhiga asos solgan. U Filippin Evangelist cherkovlari kengashi va Koinonia teologik seminariyasining boshqaruv aʼzosi ham boʻlgan. U 1996-yilda etnik banditlar tomonidan oʻgʻirlab ketilguniga qadar Davaoda bir necha yil voizlik qilgan. Prezident matbuot kotibi etib tayinlanganidan keyin OAV muxbirlari bilan uchrashuvda u Davao shahri meri Rodrigo Duterte bilan 24 soat ichida uni ozod qilish uchun qanday muzokara olib borganini aytib berdi. Aynan oʻshanda u Duterteni kuzatishni boshlagan va hatto oʻz yozuvlari orqali soʻnggi saylovlarda uni faol ravishda himoya qilgan.

Abella 2002-yilda dunyoviy hayotga qaytdi va agrobiznes sohasida karerasini davom ettirdi. U AZ Agri-Products kompaniyasining bosh ijrochi direktori va F&P Agri-Inputs kompaniyasining bosh operatsion direktori lavozimlarida ishlagan. Shuningdek, u oʻz biznesini tashkil etdi: „One Accord“ kredit kooperativi va Davao shahridagi „Southpoint“ maktabi.

2017-yil 27-oktabrda Abella shaxsiy sabablarga koʻra prezident matbuot kotibi sifatida Kabayan partiya roʻyxati guruhi vakili Garri Roke bilan almashtirildi. Keyinchalik, u Filippin prezidentligiga oʻz nomzodini qoʻyish uchun 2021-yil 8-oktabrda isteʼfoga chiqmaguncha, Abella 2017-yil 27-oktabrda Tashqi ishlar departamentining Strategik aloqalar va tadqiqotlar boʻyicha oʻrinbosari lavozimiga tayinlandi.

Manbalar
Bilejik shahri (Turkiya)

Bilejik - Bilejik viloyatining markaziy shahri hisoblanadi.

Tarix 
Hozirgi aholi punkti haqidagi ma'lumotlar cheklangan. Shahardan 4 km janubi-g'arbda qadimiy Agrilion shahri joylashgan bo'lib, u yerda aholi punkti eramizdan avvalgi 3000-yillarga borib taqaladi. Hozirgi aholi punktining Hamsu va Debag'hane daryolari o'rtasidagi qoyali qirda Vizantiya davrida Belekoma nomi bilan mashhur qal'a bor edi.  13-asrda Vizantiyaning Saljuqiylar bilan kurashining oʻta ogʻir mintaqasida joylashgan Bilejik, asr oʻrtalaridan boshlab markazdan yarim mustaqil ravishda tekfur maʼmuriyati tomonidan boshqarilgan. Bilejik 1299-yilda birdaniga bosqin bilan Usmonli yerlariga qoʻshildi. Usmon Gʻozi Bilejik shahri qoʻlga kiritilgach, bu yerda masjid qurdirdi, ikkinchi oʻgʻli Ali va uning rafiqasi Bala Xotun, shuningdek, erining otasi Shayx Edebaliy ham shu yerda yashadi. Shahar qal'a atrofida rivojlangan bo'lsa-da, geografik tuzilish tufayli yetarli darajada o'sishga erisha olmadi. Bu aholi punkti 16-asrda 700 ga yaqin kichik aholiga ega bo'lib, uning o'ndan bir qismi xristian diniga mansub edi. 1649 yilda Avariz yozuvlarida Bilecik Ertug'rul Gazi vaqflariga tegishli shahar sifatida qayd etilgan. Bu davrda aholi punkti 10 ta mahalladan iborat boʻlib, toʻqqiz musulmon va bir nasroniy boʻlgan. Oʻsha davrda geografik joylashuviga koʻra dehqonchilik qilish mumkin boʻlmagan aholi punktlari  temir qazib olish va ipakchilik bilan shug'illangan va shu sohalar rivojlangan. Usmonlilar boshqaruvi davrida uzoq vaqt Sultonönü sanjagining bir tumani hisoblangan turar-joy, Tanzimatdan keyin Hudavendigar viloyatining sanjagiga aylandi. II. Abdulhamid davrida Ertug'rul sanjagining markaziy tumani bo'lgan Bilejik, Respublikaning dastlabki yillarida viloyatga aylandi.  1924 yilda viloyat nomi Bilejik deb o'zgartirildi.

Oqimlar

Sakarya daryosi

Manba

Tashqi havolalar 

 Bilecik gubernatorligi 7 Temmuz 2020 tarihinde     
Turkiya shaharlari
Turkiya viloyatlari
Amerika angusi

Amerikan Angus - Amerikada goʻshti uchun boqiladigan qoramollar zoti. U Shotlandiyadagi qoramollarning Aberdin Angus zotiga borib taqaladi, lekin faqat qora rangda boʻlishi mumkin. Qizil rangdagilari Amerika Angus Assotsiatsiyasida roʻyxatdan oʻtmagan. Ammo Red Angus sifatida roʻyxatdan oʻtkazilgan.

Tarixi 

Shotlandiyadagi Aberdin Angus zotining bir nechta vakili taxminan 1859-yilda Kanadaning Monreal shahriga olib kelingan, ammo bundan keyin nima boʻlgani haqida boshqa hech narsa maʼlum emas. Ushbu zotning Qoʻshma Shtatlarga eng birinchi olib kelinishi 1873-yilga toʻgʻri keladi. Shotlandiyalik mulkdor Jorj Grant Kanzas shtatining Viktoriya shahridagi yashash joyiga ushbu zot vakillaridan bir nechtasini olib keladi, ularni Texasning Longhorn zoti bilan chatishtirishadi. 1878-yildan 1883-yilgacha Qoʻshma Shtatlarga bosh Amerika angus zotli qoramollar import qilingan. Oʻsha yili Chikagoda (Illinoys shtati) 60 aʼzoni oʻz ichiga olgan Amerika Aberdin-Angus zotdorlari assotsiatsiyasi tashkil etildi, nomi 1950-yillarda Amerika Angus Assotsiatsiyasi deb oʻzgartirildi.

1917-yilga qadar ham qora ham qizil qoramollar uyushmaning Naslchilik kitobiga kiritilishi mumkin edi. Biroq, keyinchalik, qizil rangli qoramollarni roʻyxatga kiritish taʼqiqlandi. 1954-yildan beri ular Amerika Qizil Angus Assotsiatsiyasi tomonidan alohida qilib roʻyxatga olingan. 

2010-yilda Amerika Angusi soni taxminan  boshni tashkil etdi, deyarli  nasldor sigirlar va  dan ortiq roʻyxatga olingan buqalar bu Qoʻshma Shtatlardagi eng koʻp goʻsht beradigan qoramol zotiga aylandi. 2021-yilda zotning saqlanish holati DAD-ISga „xavf ostida emas“ deb xabar qilindi.

Foydalanish 
Amerika angusi goʻsht beruvchi zot boʻlib, faqat shu maqsadda yetishtiriladi va koʻpaytiriladi.

Manbalar 

Qoramol zotlari
Murmansk aeroporti

Imperator Nikolay II nomidagi Murmansk aeroporti ( yoki )  – Rossiyaning Murmansk shahriga xizmat koʻrsatadigan xalqaro aeroport. U Murmanskning janubiy chekkasidagi Murmashi shahri yaqinida, shahar markazidan  uzoqlikda joylashgan. U Smartavia uchun markazi boʻlib xizmat qiladi.
Articles containing Russian-language text
2019-yil holatiga koʻra, u Rossiyaning 31-eng gavjud, sobiq SSSRning 53-eng gavjum aeroporti hisoblanadi. Aeroport 2016-yilda 763,668 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan, bu 2015-yilga nisbatan 1,65% ga koʻproq. 2017-yilda esa 845,928 yoʻlovchini qabul qildi, 2016-yilga nisbatan oʻsish 10.8%.

Tarixi 
Ilgari aerodrom harbiy ahamiyatga ega boʻlib, Murmashi aerodromi deb nomlangan. Sovet-fin urushi paytida aerodromda Polikarpov I-15, I-16 va I-153 samolyotlari boʻlgan Sovet 147-qiruvchi aviatsiya polki joylashgan edi. Germaniya SSSRga bostirib kirgandan soʻng, 147-qiruvchi aviatsiya polki Murmansk va Kirov temir yoʻlini nemis havo hujumlaridan himoya qilish boʻyicha vazifalarni bajardi. 1941-yil iyul oyidan boshlab polk MiG-3 samolyotlarini oldi va 1942-yilning bahorigacha ulardan foydalandi. 1941-yil iyul oyining oʻrtalarida polk dushman bombardimonchi samolyotlarini toʻxtatish uchun moʻljallangan toʻrtta MiG-3 samolyotlarini qabul qildi va oy oxiriga kelib yana 17 ta MiG-3ni oldi. 1942-yil yanvar oyida polk P-40 Tomahawk samolyotini oldi. Polk 1945-yilning bahorigacha aerodromda edi.

2015-yil noyabr oyida Novaport Pobeda lou-kosterining Murmansk aeroportidan parvozlarini rivojlantirish maqsadida aeroportni Gazprom Neftdan sotib oldi.

Terminallari

Yoʻlovchi terminali 

Yagona yoʻlovchi terminalining birinchi qavatida roʻyxatdan oʻtish punktlari, kutish zali, xalqaro zona, kafe va esdalik sovgʻalari sotiladigan doʻkonlar joylashgan. Ikkinchi qavatda kafe, bojsiz savdo doʻkoni, aviakompaniya vakolatxonalari va esdalik doʻkonlari joylashgan. Duti-fri doʻkon faqat xalqaro zonada joylashgan. Uchib kelish zonalari birinchi qavatlarda – binoning oʻng („B kelish zali“) va chap („A kelish zali“) qanotlarida joylashgan. Shuningdek, VIP mehmonlar uchun zal mavjud boʻlib, u yerda tekshirish va roʻyxatdan oʻtish boshqa yoʻlovchilardan alohida amalga oshiriladi.

Yuk terminali 
400 m² maydonga ega Yuk terminali oʻralgan, transport xavfsizligi qoidalariga javob beradigan hududda joylashgan.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Statistika

Baxtsiz hodisalar va falokatlar 
1965-yil 11-noyabrda Aeroflot 99-reysi Murmansk aeroportiga yaqinlashayotganda halokatga uchradi. Hodisa oqibatida bortdagi 64 yoʻlovchidan 32 nafari va ekipaj aʼzolari halok boʻldi.

Ommaviy madaniyatda eslanishi 
Douglas Adamsning "The Long Dark Tea-Time of the Soul" romanida aytilishicha, Murmansk aeroporti holdan toygan, xochli odamlarga toʻla boʻlmagan yagona aeroportdir. Aeroport, shuningdek, Anthony Horowitzning josus Alex Rider haqidagi turkum romanlaridan biri „Skeleton Key“ romanida ham qisqacha eslab oʻtilgan.

Manbalar

Havolalar 

 
Sovet Ittifoqida qurilgan aeroportlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Rossiya
Rossiya aeroportlari
Farosat ilmi

Farosat ilmi – insonning tashqi koʻrinishiga qarab ichki dunyosida yuz berayotgan jarayonlar, qanday fikr-qarashlarga egaligi, nimani va qanday narsalarni oʻylayotganini anglashga qaratilgan, bir soʻz bilan aytganda, odamning zohiriga qarab botinini oʻrganadigan, yuz berayotgan jarayonlar qanday oʻzgarishlarga olib kelishini asosli bashorat qiladigan fan hisoblanadi.

Tarixi 
Farosat ilmi IX asr boshlaridan XV asrgacha yuksalish bosqichida bo‘lgan. Bu fan koʻp asrlar mobaynida Sharq mamlakatlarida oliy madrasa taʼlimi tizimida markaziy oʻrinni egallagan. Asosan, Movarounnahr va Xurosonda keng yoyilgan. U madrasada oʻrganilayotgan turli yoʻnalishdagi darslar mazmunini uygʻunlashtiruvchi fan sifatida alohida ahamiyat kasb etgan. Samarqand, Buxoro, Xiva, Toshkent, Balx, Qoʻqon, Hirot va Bagʻdod oliy madrasalarida farosat ilmi talabalarga toʻrt yil mobaynida oʻtilib, fan yuzasidan maxsus bitiruv imtihoni olingan. Imtihondan muvaffaqiyatli oʻta olmagan bitiruvchi oʻz hisobidan yana bir yil madrasada qolib alohida dastur asosida tahsil olishga majbur boʻlgan. Mabodo talaba ikkinchi marotaba ham yetarli darajada salohiyat namoyon eta olmasa, unga qayta imtihon topshirish huquqi berilmagan va umumiy maʼrifati nisbatan sust deb hisoblangan chekka qishloq masjidiga soʻfi lavozimiga tayinlanib joʻnatilgan.

Asarlar 
Farosat ilmi haqida quyidagi bir qator asarlarda atroflicha maʼlumotlar berilgan:

 Xondamir „Habib us-siyar“
 Mustafo ibn Hoji Xalifa „Kalif az-zunun an asom al-kutub va al-funun“
 Soʻfi Olloyor „Sabot ul-ojizin“
 Alisher Navoiy „Mahbub ul-qulub“, „Majolis un-nafois“
 Faxriddin Ali Safiy „Rashahotu aynul-hayot“
 Muhammad Siddiq Rushdiy „Avliyolar sultoni. Turonlik valiylar“

Boshqa fanlar bilan aloqasi 
Farosat ilmi oʻz rivojida sotsiologiya, psixologiya, falsafa, pedagogika, xiromantiya, frenologiya, semiotika, iqlim, rang, tovush, hid bilan bogʻliq hodisalarni maxsus oʻrganuvchi fanlarga tayanadi.

Yondashuvlar 
O‘rta asrlarda Farosat ilmiga erishishda ikki xil yondashuv ustuvor ilmiy ahamiyatga ega bo‘lgan. 

 Birinchi yo‘l "mashshoiylar" bo‘lib, unga ko‘ra borliqdagi narsa-hodisalar va tushunchalarni dalillar, faktlar yordamidagina o‘rganish mumkin degan qarashlarni ifoda etadilar. Bu yo‘l tarafdorlari o‘zlarini Aristotel izdoshlari deb sanaydilar. 
 Ikkinchi yo‘l tarafdorlari esa o‘zlarini "ishroqiylar" deb ataydilar va borliqdagi narsa-hodisalarni faqat mushohada va sezgi yo‘li yordamidagina o‘rganish mumkin deb hisoblaydilar. Bu yo‘l tarafdorlari o‘zlarini  platonizm (Aflotun) izdoshlari deb sanaydilar.

Manbalar 

Fan