MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Sharqiy Turkiston Jumhuriyati

Sharqiy Turkiston Jumhuriyati - tarixda Sharqiy Turkiston hududida tuzilgan davlat. 1944-yilning 12-noyabrida  Sharqiy Turkistondagi "Ozodlik jamiyati" yig'ilishida mustaqilligi e'lon qilingan. Davlat poytaxti etib G`ulja shahri tayinlandi.

Hukumat hay’at aʼzolari 

12-noyabrdagi yegʻilishda Sharqiy Turkiston islom hukumati raisi etib Alixonto'ra Shokirxo'ja o'g'li, muovin raisi etib Hakimbekxoʻja saylandi.
Hukumat hay’at aʼzolari etib quyidagilar saylandi
 Muhammadjon Maxdum
 Abdurauf Maxdum
 Solihjonboy (Bobojon)
 Rahimjon Sobir hoji
 Joniy (Gʻaniy) Yoʻldosh
 Zunnun Tayib
 Nuriddinbek (Ilohun)
 Qosimjon Qambariy
 Abdukarim Abbos
 Abulhaytoʻra
 Muhiddin oxun Qanot
 Umarjon (Pirmuhammad)
 Habib Yunusiy
 Moskalev
 Karimjon dungan
 Hakimbekxoʻja

Mustaqillik Bayonoti 

1942-yil, 12-noyabr sanasida Sharqiy Turkiston Jumhuriyatining 9 moddadan iborat boʻlgan Mustaqillik Bayonoti qabul qilingan.
9 moddaning har biri mustaqillikni toʻliq va oshkora ifodalovchi, inson huquqlarini toʻla himoyalovchi islomga asoslangan hujjat boʻlgan.

Bayrogʻi 

Sharqiy Turkiston islom hukumati bayrogʻi yashil rangda boʻlib, qoʻshimcha sariq rang ishlatilgan. Shuningdek, bayroqda oy-yulduz, „La ilaha illaloh, Muhammadur Rasululloh“ yozuvi boʻlgan.

Bayroqning tuzilishi ham 9 moddalik bayonotda qabul qilingan.

Sharqiy Turkiston milliy armiyasi 

1945-yil 8-aprelda Sharqiy Turkiston milliy armiyasi tashkil etildi.
Askarlikka qabul qilish va harbiy masalalar bilan shugʻullanuvchi Harbiy Shoʻro tuzilgan. Rahbarlikka Asilxon Alixonto'ra o'g'li tayinlangan.
Ushbu qoʻshin ichidan Gʻani botir (uygʻur), Usmon Botir (qozoq), Akbar botir (qozoq), Fotix botir (tatar), general Palinov (rus) kabi xalq qahramonlari yetishib chiqdi.

Ijtimoiy tashkilot va jamiyatlar 

Sharqiy Turkiston Jumhuriyati davlat sifatida oz vaqt mavjud boʻlgan boʻlsada, unda turli tashkilot va jamiyatlar keng faoliyat yuritgan.Masalan, „Yoshlar tashkiloti“, „Xotin qizlar tashkiloti“ va „Majruhlar
jamiyati“ shular jumlasidan.

Jumhuriyat gazetasi 

Hukumatning dastlabki kunlaridanoq „Ozod Sharqiy Turkiston“ gazetasi va yana rus tilidagi gazetalarni nashr qilish boshlangan.

Hokimlar 

Sharqiy Tukiston Jumhuriyati viloyat va shaharlarining voliylari:

 Gʻulja shahri hokimi Tayyip oxun
 Suydun shahar hokimi Muhammadsharif oxun
 Chilpanzga hokimi Hoshimjon oxun
 Choʻchak viloyati hokimi Boshvoy qozoq
 Sovon hokimi Qalibek
 Kunas hokimi Joyirbek
 Toʻqqiztoro hokimi Jonboʻlat
 Tekas nohiya hokimi Madi oqoloqchi
 Moʻngʻul Ashin ombol

Hukumatning tugatilishi 

Turkiston Jumhuriyati mustaqilligini saqlab qololmasligining asosiy sababi qurol-yaroq jihatdan sovetlarga qaramligi edi. 1946-yil 23-iyunda „Sharqiy Turkiston hukumati tarqatildi“ deb eʼlon qilindi.

Manbalar

Havolalar 
 Sharqiy Turkiston, Tibet
 Ikki Turkiston gʻururi
 „Turkiston qaygʻusi“ asari haqida
 „Turkiston qaygʻusi“ audio Youtube
 Sharqiy Turkiston Youtube
 Uygʻurlar dardi Youtube
Uygʻurlar
Tarix
Bekmurod Oltiboyev

Bekmurod Oltiboyev (tugʻ. 1996-yil 17-iyun, Surxondaryo viloyati, O'zbekiston) — oʻzbek dzudochi, 100 kgdan ortiq vazn toifasida, Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchi, 2018-yilgi Yozgi Osiyo o'yinlari sovrindori.

Biografiya 
1996-yil 17-iyunda Bekmurod Oltiboyev Surxondaryo viloyatida tugʻilgan.

Faoliyati 
2015-yilda Chirchiqda (Oʻzbekiston) oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo kubogida Oltiboyev oltin medalni qoʻlga kiritdi. Oʻsha yilning oktyabr oyida u Bangkokda (Tailand) oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2016-yilda u yana Oʻzbekistonda oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo kubogini qoʻlga kiritdi, shuningdek, Berlinda (Germaniya) oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa kubogida bronza, Kochida (Indiya) oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. Toshkentdagi Gran-prida Oltiboyev chorak finalga qadar yetib borib, yakunda yettinchi oʻrinni egalladi.

2017-yilda Antaliyada (Turkiya) Gran-prisi u 1/4 final bosqichida toʻxtadi va oxir-oqibat ettinchi boʻldi. Oʻsha yili Toshkentda bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2018-yilda Xuxxotoda (Xitoy) oʻtkazilgan Gran-prida Bekmurod Oltiboyev navbatdagi bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili avgust oyida u Jakartada (Indoneziya) boʻlib oʻtgan Yozgi Osiyo oʻyinlarida qatnashib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Bokuda (Ozarbayjon) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida u bronza uchun kurash olib bordi, ammo yaponiyalik Hisayoshi Harasawaga yutqazdi. Noyabr oyida u Toshkentda kumush, Guanchjoudagi „Masters“ musobaqasida esa beshinchi boʻldi.

2019-yilda u Tel-Avivdagi (Isroil) Gran-prida bronza uchun bahsda magʻlub boʻlgan, shuningdek, Dusseldorfdagi (Germaniya) „Katta dubulgʻa“ turnirida chorak finalga chiqqan. Oʻsha yili Osiyo-Tinch okeani chempionatida uchinchi oʻrin uchun bahsda magʻlub boʻldi. Budapeshtdagi (Vengriya) Gran-prida u ham beshinchi boʻldi. Oʻz uyidagi Gran-prida u ketma-ket ikkinchi yil kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2020-yilda yanvar oyida Tel-Avivdagi Gran-prida beshinchi, oktyabr oyida Vengriyadagi „Katta dubulgʻa“ musobaqasida yettinchi oʻrinni egalladi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 100 kgdan ortiq vazn toifasida u chorak finalda chexiyalik Lukash Krpalekkaga yutqazib qoʻydi.

Manbalar 

2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi dzyudochilar
Yashayotgan insonlar
1996-yilda tugʻilganlar
17-iyunda tugʻilganlar
Oʻzbekiston dzyudochilari
Vagner guruhi

Vagner guruhi, toʻliq nomi Vagner xususiy shirkati () — Yevgeniy Prigojin tomonidan yaratilgan va boshqariladigan noaniq huquqiy maqomga ega Rossiyaning nodavlat qurolli tizilmasidir . Ayrim mamlakatlarda u terroristik tashkilot maqomiga ega.

Shakllanish nomi podpolkovnik Dmitriy Utkinning „Vagner“ chaqiruv belgisi tufayli paydo boʻldi. Birlik komandiri bastakor Richard Wagner sharafiga shunday chaqiruv belgisini oldi. Aynan shuning uchun „Vagnerchilar“ koʻpincha „musiqachilar“ yoki „orkestr“ deb nomlanadi va ularning oʻzlari musiqa asboblari bilan suratga olinadi.

2014-yildan beri guruh Ukraina hududida, keyin esa Suriyada faoliyat yuritadi. Guruh ogʻir texnika, artilleriya va harbiy aviatsiya bilan qurollangan.

BMT va Fransiya Vagner yollanma askarlarini Markaziy Afrika Respublikasida zo‘rlash va talonchilikda ayblamoqda. Yevropa Ittifoqi va boshqa bir qator davlatlar Vagnerga qarshi sanksiyalar kiritib, guruhni Ukrainaning hududiy yaxlitligi va suverenitetiga putur etkazish, Suriya va Liviyadagi vaziyatni beqarorlashtirish, shuningdek, inson huquqlarini qoʻpol ravishda buzishda aybladi.

Ushbu tuzilma Rossiyaning kuch tuzilmalari bilan muvofiqlashtirilgan holda, javobgarlikka tortish qiyin boʻlgan parallel yoki soyali qurolli tuzilma sifatida ishlaydi. Vagner va uning rahbari Prigojin Rossiya va Ukraina oʻrtasidagi urushda muhim rol oʻynadi. 2023-yil may oyida Prigojin oʻz yollanma askarlari tomonidan Ukrainaning Baxmut shahrini egallab olganini eʼlon qildi. Koʻp odamlarning hayotiga zomin boʻldi va bu Rossiya uchun ramziy yutuq edi. Oq uy maʼlumotlariga koʻra, 2023-yil fevral oyi oʻrtalariga kelib, Vagnerchilar Ukrainada 30 mingga yaqin odamni oʻldirgan va yarador qilgan.

Yana qarang 
 Rossiyaning Ukrainaga bosqini (2022)
 Xususiy harbiy kompaniya

Manbalar 

Rossiyaning Ukrainaga bosqini
Oʻzbekiston axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi

Oʻzbekiston axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi (AOKA), toʻliq nomi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi — Oʻzbekistonda axborot sohasidagi yagona davlat siyosatini ishlab chiquvchi va amalga oshiruvchi hamda ommaviy axborot vositalari, matbuot, noshirlik-matbaa va axborot-kutubxona faoliyatini rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha vakolatli organ. AOKA Oʻzbekistonda davlat hokimiyati organlari, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, respublika ahamiyatiga molik idora, muassasa hamda boshqa tashkilotlar axborot xizmatlari faoliyatini muvofiqlashtiradi hamda matbuot kotiblarini attestatsiyadan oʻtkazadi.

Tarixi 
AOKA prezident Shavkat Mirziyoyevning 2019-yil 2-fevraldagi „Axborot sohasi va ommaviy kommunikatsiyalarni yanada rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida“gi farmonga muvofiq Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligi negizida tashkil etilgan. 2019-yil 4-fevraldan 2020-yil 29-yanvarga qadar Komil Allamjonov AOKA direktori vazifasini bajargan. 2020-yilning iyulidan beri agentlikka Asadjon Xodjayev rahbarlik qilib keladi.

Tuzilishi 
AOKA tizimiga quyidagi tashkilotlar kiradi:
 Maʼmuriy binolardan foydalanish boshqarmasi davlat unitar korxonasi
 Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi
 Ommaviy kommunikatsiyalar masalalari boʻyicha markaz
 „Oʻzbekiston nashriyoti“ davlat unitar korxonasi

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayt
 Telegram kanali
 Facebook sahifasi
 YouTube kanali
 Instagram sahifasi
 AOKAni tuzish toʻgʻrisidagi prezident qarori

Oʻzbekiston vazirliklari
Hüsameddin Çoban

Hüsameddin Çoban — 1211-yilda Çobanoğulları bekligiga asos solgan Onadoʻli Saljuqiy davlati sarkardasi. XIII asrda yashagan. Qachon va qayerda tugʻilganligi va vafoti haqida aniq maʼlumotlar uchramaydi. Melîk'ül-ümera unvoni bilan ulugʻlangan.

Nasli 
Hüsameddin Çoban turklarning Kayı qabilasidan boʻlganligi, Saljuqiy amiri Karatekinning avlodi ekanligi haqida manbalarda baʼzi maʼlumotlar uchraydi.

Hukmdorligi 
Ushbu beklikka qachon asos solingani haqida aniq maʼlumotlar uchramasa-da, Hüsameddin Çoban 1211-yildagi manbalarda Kastamonu beki sifatida qayd etilgan. Qilich Arslon II (1156-1192) davrida Çobanoğulları bekligiga asos solgani taxmin qilinadi.

İzzeddin Keykavus I davri 
Hüsameddin Çoban Onadoʻli Saljuqiy davlatining eng tajribalari beklaridan biri hisoblanardi. İzzeddin Keykavus I va Alouddin kayqubod oʻrtasida yuz bergan taxt mojarosidan soʻng tinchlik shartnomasining (1212) imzolanish jarayonida Hüsameddin Çoban ham qatnashganligi haqida maʼlumot bor. Hüsameddin Çoban İzzeddin Keykavus I davrida Vizantiya imperiyasi hududlariga bir necha marta hujumlar uyushtirgani va katta oʻljalarni qoʻlga kiritgani haqida manbalarda maʼlumotlar uchraydi.

Alouddin kayqubod davri 
Hüsameddin Çoban İzzeddin Keykavus I ning oʻlimidan soʻng Alouddin kayqubodning taxtga chiqish marosimida qatnashgan, koʻplab hadyalar berib, davlati va oʻzining bogʻliqligini bildirgan. 1223-yilda Sudak port shahri yunonlarning qoʻliga oʻtganligi sababli Alouddin kayqubod Sudakka harbiy safar qilish haqida yangi qaror chiqargan. Ushbu safarga bosh qoʻmondon sifatida Hüsameddin Çoban tayinlandi. 1224-yilda Sudak shahri egallandi, yangi masjid qurildi va qozi, muazzin tayinlandi. Shuningdek, qipchoq xoni va rus knyazi ham Hüsameddinga tobeligini bildirdi. Soʻngra koʻplab oʻljalar bilan Hüsameddin Kastomonuga qaytib keldi.

Sudak safaridan keyingi davrlarda Hüsameddin Çoban haqida manbalarda biror maʼlumot yoʻq. Ammo Alouddin kayqubod tarafidan Ertoʻgʻrul bey, Gunduz Alp va Goʻk Alplarning Hüsameddin Çoban qoʻl ostiga berilganligi haqida maʼlumotlar mavjud.

Yana qarang 
 Çobanoğulları bekligi
 Ertoʻgʻrul bey

Manbalar 

Kastamonu tarixi
Çobanoğulları bekligi
Yuka Kinoshita

Yaponiyalik YouTuber va competitive eater(xoʻranda).

Karyera 
Yuka Kinoshita 2014-yildan boshlab, yapon ovqatlanish musobaqalaridagi debyutidan besh yil oʻtgach, oʻzining ovqatlanishga yoʻnaltirilgan YouTube kanaliga videolar joylashtira boshladi.
Yaponiya televideniesi Yaponiya televideniesi
Kinoshita har kuni 5000 dan 23 000 kaloriyagacha boʻlgan taomlarni isteʼmol qiladigan videolarni yuklaydi. Odatda Kinoshita oʻz videolarini 5-7 daqiqalik qilib tayyorlaydi, lekin vaqti-vaqti bilan u mukbang anʼanasi boʻyicha uzunroq „jonli ovqatlanish“ videolarini yuklaydi. 2020-yil iyun oyi holatiga koʻra, uning videolari 2 milliarddan ortiq koʻrildi.

Kinoshita videolari yapon tilida va ingliz tilida soʻzlashuvchi tomoshabinlar uchun ochiq, chunki ular inglizcha subtitrlar bilan birga joylanadi. Shu sababli u ingliz tilidagi yangiliklar manbalarining ham eʼtiborini tortdi. Shuningdek, u Yaponiya televideniesi,  dasturida namoyish etilgan.

Manbalar

Havolalar 

 
 Yuka Kinoshitaning 
 
 
 
 
 Yuka Kinoshita profili  arxivlangan
Yashayotgan insonlar
1985-yilda tugʻilganlar
Yaponiyalik ayol YouTuberlar
Ayol YouTuberlar
Videoblogerlar
Alp Yürek

Alp Yürek — Çobanoğulları bekligining ikkinchi hukmdori.

Hukmdorligi 
Ushbu bekning hukmronlik davri qisqa boʻlgan va beklik tarixida biror muhim voqea yuz bermagan. Ushbu davrda beklik tarixida hech qanday muhim voqealar yuz bermaganining sababi sifatida Kösedağ jangida turklarning magʻlub boʻlganligi keltiriladi. Ushbu jangdan soʻng beklar moʻgʻullarga ortiqcha muammo chiqarishmaslikni va soliqlarni oʻz vaqtida toʻlab tinch yashashni afzal koʻrganlar.

Alp Yürekning qanday va qachon vafot etganligi haqida maʼlumotlar uchramasa-da, manbalarda jangda shahit boʻlganligi yozib qoldirilgan. Alp Yürekdan soʻng beklik taxtiga uning oʻgʻli Muzaffereddin Yavlak Arslan chiqdi.

Manbalar 

Çobanoğulları bekligi
Maryam binti Imron

Maryam Binti Imron (arab. مريم بنت عمران‎) — Islom dini paygʻambari xisoblanmish Iso Masihning onasi. Maryam islomdagi eng soliha va eng hurmatli ayollardan biri xisoblanadi. Qur’oni Karimning 19-surasi uning ismi bilan nomlangan.

Hayoti 
Maryamning otasi Imron onasi esa Xanna boʻlgan, Qur’oni Karimda aytilishicha Iso Masih moʻjizaviy holatda Allohning irodasi bilan otasiz xolatda dunyoga kelgan.

Maryamni gunoxkorlikda xayosizlikda ayblashdi lekin Alloh Maryamni pokligini taʼkidladi.

Maryamning jasurligi tugʻilmasidan oldin boshlangan aniqrogʻi Falastin diyoridagi bir daraxtda qoʻnib turgan chumchuqdan boshlanadi. Sulaymon Alyhissalom naslidan boʻlgan Isroillik ulugʻ olim Imronnin ayoli Xanna bintu Faqud zaytun daraxtida polaponini ovqatlantirayotgan bir chumchuqni koʻrib qoladi. U paytida Xannaning farzandi yoʻq edi. U boyagi xolatni koʻrib onalik mehri tutuib Allohdan farzand soʻrab duo qiladi Alloh uning duosini ijobat qiladi.

Oradan vaqtlar oʻtib Maryam dunyoga keladi Zakariyo alayhissalom Maryamni oʻz tarbiyasiga oladi. U bir bogʻda oʻsgan gulday voyaga yetadi. Bu ayol keyinchalik Iso Alayhissalomning paygʻambarning onasi boʻlish baxtiga muyassar boʻladi

„Va Maryam Imron qizini (misol keltirdi), u farjini pok saqlagan edi, Biz unga Oʻz ruhimizdan pufladik va u Robbisining soʻzlarini hamda kitoblarini tasdiq qildi va itoatkorlardan boʻldi“ („Tahrim“ surasi, 12-oyat). 
Maryam binti Imronning ismi Qurʼoni karimda jami 11 surada 33 marta zikr qilingan. Alloh taolo muslimalarni u kishining goʻzal sifatlaridan oʻrnak olish ila sharaflantirsin!

Koʻpgina musulmon oʻlkalarida kishilar havas bilan farzandlariga Maryam ismini qoʻyadilar. Arablarda bu ism Islomdan oldin ham ishlatilgan. Sahobiyalar roziyallohu anhunnaning orasida Maryam binti Iyas al-Ansoriya ismligi bor edi. U kishining otasi va amakisi Badr jangida ishtirok etgan. Yana Banu Amr ibn Avf qavmidan Maryam binti Abu Sufyon al-Ansoriya ad-Dausiya roziyallohu anho ham bor edi. U kishining otasi roziyallohu anhu Uhud jangida shahid boʻlgan. Shuningdek, Maryam binti Usmon al-Ansoriy, Maryam al-Magaliya roziyallohu anhumo ham sahobiyalardandir.

Manbalar 

 Ali Zade A Maryam// Islom Ensiklopedik lugʻati — M.: Ansor, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8
 Mary and Angels. (angl.)
 Ali Zade A Maryam // Islom ensiklopedik lugʻati. — M.: Ansor, 2007. — [B. 446 (pdf)]. — 396, [2] s. — (Oltin islom fondi). — ISBN 5-98443-025-8
 Maryam — mat proroka Isi (Iisusa) (mir emu)
Mariella

Mariella - Finlandiyaning Viking Line kompaniyasiga qarashli, 11 palubali kema. U Xelsinki — Mariehamn / Langnäs — Stokgolm yoʻnalishi boʻyicha muntazam reyslarni amalga oshiradi. 1985-yilda SF Line yuk tashish kompaniyasi buyurtmasiga asosan, Viking Line korparatsiyasining bir qismi sifatida qurilgan.

Qurilish 
Kema Finlandiyaning Turku shahridagi Wärtsila kemasozlik zavodida qurilgan. Ishga tushirish rejasi 1984-yil 8-aprelda tuzilgan va shu yilning 28-sentabrda ishga tushirilgan. U 1989-yilgacha dunyodagi eng katta (kruiz paromi) kema boʻlgan.

Kemani suvga tushirish ishlari 1984-yil 18-aprelda boshlangan boʻlsa, 1984-yil 28-sentabrda u ishga tushirildi. Dengiz sinovlaridan muvafaqiyatli oʻtgan kema, 1985-yil 18-mayda SF-Line AB (Viking Line korparatsiyasi operatori) ga topshirildi.

Ekspluatatsiya 
Mariella kemasi Xelsinki-Mariehamn/Longnaes-Stokgolm yoʻnalishi boʻyicha eng uzun uzluksiz ishlash boʻyicha rekordchi hisoblanadi.

1996-yilning yoz mavsumida Xelsinkida toʻqqiz soatlik dam olish vaqtining oʻrniga Mariella jadvaliga Xelsinkidan Tallinga toʻxtab oʻtish rejasi tuzildi va amalga oshirildi, biroq bu reja amalda oʻzini qoqlamadi va yoʻnalish yopildi.

2000-yil sentabr oyida Mariella paromi Naantali zavodida modernizatsiya qilindi. Orqa panduslar va yangi tezyurar qutqaruv qayiqlari oʻrnatildi. Ichki koʻrinishi ham sezilarli darajada yangilandi va jamoat joylari qayta qurildi.

Keyingi katta taʼmirlash 2006-yil sentabr oyida Naantali shahrida boʻlib oʻtdi. Bu safar boj olinmaydigan savdo doʻkoni qayta qurilib, yangi diskoteka zali va yana 1 ta restoran barpo etildi.

Qiziqarli faktlar 
Mariella 1994-yil sentabrida Estoniyadagi kema halokatiga yetib kelgan birinchi parom edi. Qutqaruv operatsiyalari davomida ekipajda 15 nafar tirik qolgan odamlar bortga olib chiqdi. Yana 11 kishi qutqaruv vertolyotida olib kelindi, chunki Mariella bortidan qutqaruv operatsiyasi davomida vertolyot qoʻnadigan joy sifatida foydalanilgan.

Deyarli barcha Viking Line kema (eng yangi Viking XPRS va Viking Greysdan tashqari) nomlarining oxirgi qismi -ella qoʻshimchasi bilan (Gabriella, Mariella, Amorella, Rosella, Cinderella). Ushbu anʼana kompaniya asoschisining rafiqasi sharafiga tashkillashtirilgan.

Manbalar
Chorum

Chorum (turkcha talaffuzi: [ˈtʃoɾum]) — Shimoliy Anadoludagi shahar, Turkiyaning Chorum viloyatining markazi. Chorum Turkiyaning markaziy Qoradengiz mintaqasining ichki qismida joylashgan va Anqaradan taxminan 244 km (152 milya) va Istanbuldan 608 km (378 milya) uzoqlikda joylashgan. Shahar dengiz sathidan 801 m (2,628 fut) balandlikda, sirt maydoni 12,820 km2 (4,950 sq mi) va 2016-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra 237,000 aholiga ega.

Manbalar
Hamako Mori

Hamako Mori (1930-yil 18-fevralda tugʻilgan), oʻzining Gamer Grandma onlayn taxallusi bilan mashhur yaponiyalik YouTuber va esport oʻyinchisi. U qariyb 40 yil davomida video va esport oʻyinlarini oʻynagani maʼlum. 2020-yil may oyida u dunyodagi 90 yoshlik eng keksa YouTube gamer deb eʼlon qilindi. U yosh omiliga qaramay maqtovga sazovor boʻldi va internet sensatsiyasiga aylandi.

Karyera 
Mori 1981-yilda (51-yoshida) bolalari va nabiralari soatlab videooʻyin oʻynashlarini bilgach, oʻyinga qiziqishni davom ettirdi. U 1981-yil 30-iyulda Yaponiyada rasman chiqarilgan Cassette Vision konsolida oʻynashni boshladi. Keyin u klassik yapon Nintendo Entertainment System-ga oʻtdi. Keyin Mori 1990-yillarda PlayStation-ga kirishga kirishdi.

Mori dastlab yolgʻiz videooʻyinlar oʻynagan, soʻngra dunyoning turli burchaklaridan kelgan boshqa oʻyinchilar bilan bogʻlanish uchun 2014-yilda Gamer Grandma nomi ostida YouTube kanalini ochgan. U YouTube kanalini yapon tilida ochdi va oyiga kamida toʻrtta oʻyin videosini joylashtirdi, koʻpincha tomoshabinlar tomonidan millionlab sahifalarni koʻrish orqali mashhurlikka erishdi. U shuningdek, rasmiy YouTube akkaunti orqali Call of Duty: Modern Warfare va GTA 5 kabi oʻyinlarni jonli efirga uzatishni boshladi. U The Elder Scrolls V: Skyrim, Super Mario Brothers, Dragon Quest, Final Fantasy, Call of Duty va Grand Theft Auto V kabi sevimli kisport oʻyinlarini oʻynashga oʻrtacha, kuniga kamida uch yoki undan koʻproq soat sarflashini aytdi.

2020-yil may oyi holatiga koʻra, Mori YouTubeʼda 250 000 dan ortiq obunachiga ega boʻlgan va 2020-yil iyun oyi holatiga koʻra u 300 000 ga yaqin obunachiga ega boʻlgan. 2020-yil 13-may holatiga koʻra, u 90 yoshida dunyodagi eng keksa oʻyin YouTuberiga aylangani uchun xalqaro miqyosda tan olingan va Ginnesning rekordlar kitobi bilan taqdirlangan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1930-yilda tugʻilganlar
Yaponiyalik ayol YouTuberlar
YouTuberlar
Gamer
Amerika Qoʻshma Shtatlari tarixi

Amerika Qo'shma Shtatlari hududining tarixi taxminan miloddan avvalgi 15-mingyillikda Amerikaga birinchi odamlarning ko'chib kelishi bilan boshlanadi. Ko'plab mahalliy madaniyatlar shakllandi . Amerikaning Yevropa davlatlari tomonidan  mustamlaka o'lkaga aylantirilishi  15-asrning oxirida boshlangan, ammo keyinchalik Amerika Qoʻshma Shtatlarining mustamlakasiga aylangan davlatlar 1600-yildan keyin joylashtirildi. 1760-yillarga kelib, o'n uchta Britaniya mustamlakalari 2,5 million kishini o'z ichiga olgan va Appalachi tog'larining sharqida joylashgan Atlantika sohili bo'ylab davlatlari tashkil etilgan. Fransiyani mag'lubiyatga uchratgandan so'ng, Britaniya hukumati  mustamlakachilarning yangi soliq turlarini ma'qullashi kerakligi haqidagi konstitutsiyaviy muzokarani rad etib,yangi soliq turlarini,ya'ni Marka solig'ini  joriy etdi. Ushbu soliqlarga, ayniqsa 1773 yildagi Boston choy bazmIGA qarshilik ko'rsatish parlamentning o'zini o'zi boshqarish organlarini tugatish uchun jazo qonunlarini ishlab chiqarishiga olib keldi. 1775- yilda Massachusets shtatida qurolli mojaro boshlandi.

1776 yilda Filadelfiyada Ikkinchi kontinental kongressda mustamlaka davlatlar  ''Qo'shma Shtatlar'' deb o'z davlatlarining mustaqilligini e'lon qilishdi. Bo'lib o'tgan inqilobiy urushda yutgan General Jorj Washington tomonidan davlat boshqariladigan bo'ldi. 1783 -yilgi tinchlik shartnomasi yangi davlatning chegaralarini belgilab berdi. Konfederatsiya Maqolalarida markaziy hukumat tashkil etilgan, ammo u barqarorlikni ta'minlashda samarasiz edi, chunki u soliq yig'a olmadi va boshqaruvchi xodimi yo'q edi. Konventsiya 1789-yilda yangi Konstitutsiya ishlab chiqdi  yozdi va huquqlarni kafolatlash uchun ''Huquqlar to'g'risidagi Bill '' ga 1791-yilda qo'shildi.Birinchi prezident  Washington, Aleksandr Hamilton esa uning bosh maslahatchisi sifatida kuchli markaziy hukumat yaratildi. 1803 -yilda Fransiyadan Luiziana hududini sotib olish AQShning hajmini ikki baravar oshirdi.

Eslatmalar

Manbalar 

 
 
 
 
AQSh tarixi
AQSh
Makedon koʻprigi

Makedon koʻprigi — Surxondaryo viloyati Qumqoʻrgʻon tumanida joylashgan tarixiy koʻprik. XVI asrda Abdullaxon II davrida bunyod etilgan.
Yo‘lovchi, transport va suv o‘tishi uchun mo‘ljallangan bu inshoot o‘tmishdagi ajdodlar meʼmorchilik sanʼatining noyob durdonasi sifatida nafaqat mahalliy, balki xorijlik sayyohlarda ham katta qiziqish uyg‘otib keladi. Keng va baland ko‘prik pishiq g‘ishtdan yuksak mahorat va did bilan barpo etilgan.

Tarixi 
Tarixiy manbalarda qayd etilishicha, Iskandar (Aleksandr Makedonskiy) eramizdan avvalgi 327-yilda Termiz shahrini bosib oladi va unga Aleksandriya nomini beradi. Xullas, yodgorlikning qisqacha tarixi bitilgan lavhaga yozib qo‘yilganidek, uni Aleksandr Makedonskiy nomi bilan atasalar-da, lekin ko‘prikning Iskandar Zulqarnaynga hech qanday aloqasi yo‘q. Aniqrog‘i, noyob va mustahkam ushbu inshoot XVI asrda Abdullaxon II davrida barpo etilgan. Katta suv oqimiga ega bo‘lgan Bandixonsoyda qad rostlagan bu inshoot bir paytlar qo‘shni davlatlar bilan savdo-sotiq aloqalarini keng yo‘lga qo‘yishda muhim ahamiyat kasb etgan. Uni bunyod etishda pishgan g‘isht, alebastr, ohak, qum kabi qurilish materiallaridan foydalanilgan.
Ushbu koʻprik qurilishida 26x26x45 sm oʻlchamdagi pishgan gʻishtlardan foydalanilgan. G"ishtlar oʻziga xos sharqona usulda sinch usulda terilgan boʻlib, bu koʻprikning asrlar davomida korroziyaga chidamli boʻlishiga sabab boʻlgan. Uzoq yillar davomida qarovsiz qolgan tarixiy yodgorlik bugungi kunda qayta rekonstruksiya qilingan boʻlib, atrofida obodonlashtirish ishlari amalga oshirilgan.

Manbalar

Havolalar 
 Makedon koʻprigi haqida Daryo.uz maqolasi