MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Jon Boyn

Jon Boyn ( ; ) — irlandiyalik kattalar va bolalar uchun romanlar yozuvchi . Uning kitoblari 46 tilda nashr etilgan  . " Chiziqli pijamali bola " romani 2008-yilda rejissor Mark Xerman tomonidan filmga aylantirilgan.

Biografiya 
Jon Boyn 1971-yilda Irlandiyaning Dublin shahrida tugʻilgan. Trinity kollejida ingliz adabiyoti, Dublin va Sharqiy Angliya universitetida ijodiy yozish boʻyicha oʻqigan, Norvich, u erda Kertis Braun mukofotiga sazovor boʻlgan (nasrdagi eng yaxshi talaba ishi uchun mukofot). 2015-yilda Sharqiy Angliya universitetlarining faxriy doktori unvoni bilan taqdirlangan. U 2015-yilgi Scotiabank Giller mukofoti uchun hakamlar hay’atiga raislik qildi  .

Uning ilk nasri asosan qissalardan iborat edi. Boynning „Entertainments Jar“ nomli birinchi qissasi Irlandiyada Xennessi adabiy mukofotiga nomzodlar ro‘yxatiga kiritilgan. Hammasi boʻlib 70 ga yaqin hikoyalari nashr etilgan.

Hozirgacha u 17 ta roman yozgan. „ Chiziqli pijamali bola“ (2006) romani Miramax tomonidan filmga aylantirilgan. Film bir qancha nufuzli kino mukofotlarini oldi  . Romanning oʻzi ikkita Irlandiya kitobi mukofotiga sazovor boʻlgan, Bisto „Yil kitobi“ mukofotiga sazovor boʻlgan va bir nechta xalqaro mukofotlar uchun saralangan yoki qisqa roʻyxatga kiritilgan. Bundan tashqari, roman 80 hafta davomida Irlandiyaning eng koʻp sotilgan kitoblari roʻyxatida birinchi oʻrinni egalladi va New York Times Bestseller roʻyxatida birinchi oʻrinni egalladi va 2007 va 2008 yillarda Ispaniyada eng koʻp sotilgan roman boʻldi. Dunyo boʻylab kitobning 5 milliondan ortiq nusxasi sotilgan  .

Bibliografiya 

 Romanlar

 2000: Abadiylik oʻgʻrisi / Vaqt oʻgʻri (ruscha tarjimasi 2005)
 2001 yil: Qoʻpol chavandozlar kongressi
 2004: Crippen / Crippen (ruscha tarjimasi 2006)
 2006 yil: Yaqin qarindoshlar
 2008: Mutiny on the Bounty (ruscha tarjimasi 2016)
 2009: Maxsus maqsadli uy
 2011: Absolutist / Absolutist (ruscha tarjimasi 2013)
 2013 yil: Bu uy haunted (ruscha tarjimasi 2014)
 2014: Yolgʻizlik tarixi  / Yolgʻizlik tarixi (ruscha tarjimasi 2017)
 2016: Yurakning koʻrinmas gʻazabi (ruscha tarjimasi 2018)
 2018: Osmonga narvon (ruscha tarjimasi 2019)
 2020 Donolik darvozasidagi sayohatchi
2008 -yilda "Chiziqli pijamali bola " filmining moslashuvi chiqdi. Suratga olish ishlari Budapeshtda bo‘lib o‘tdi. Bosh rollarda Asa Batterfild, Jek Skanlon, Vera Farmiga va [[David Thewlis|Devid Teulis] ]

Irlandiyalik yozuvchilar
Yashayotgan insonlar
1971-yilda tugʻilganlar
30-aprelda tugʻilganlar
Rostov (Lipetsk viloyati)

Rostovka — Rossiyaning Lipetsk viloyati Usman tumanidagi qishloq. Plastinskiy qishloq kengashi tarkibiga kiradi.

Geografiyasi 
Qishloq Lipetsk viloyatining janubi-sharqiy qismida, oʻrmon-dasht zonasida, Oka-Don tekisligida, Baygor daryosidan gʻarbda, Usmon shahridan taxminan 27-kilometr (toʻgʻri chiziqda) shimoli-sharqda joylashgan. tumanning maʼmuriy markazi. Mutlaq balandligi dengiz sathidan 145-metr.

 Iqlim

Iqlimi mo''tadil kontinental, yozi issiq va qishi oʻrtacha sovuq. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 511 mm. Ularning maksimal soni may va oktyabr oylariga toʻgʻri keladi. Eng sovuq oyning oʻrtacha harorati (yanvar) −9 °C, eng issiq (iyul) — 20°S.

 Vaqt zonasi

Derevnya Rostovka, kak i vsya Lipeskaya oblast, naxoditsya v chasovoy zone MSK (moskovskoe vremya). Smeщenie primenyaemogo vremeni otnositelno UTC sostavlyaet +3:00[4].

Aholi 

 Jins tarkibi

2010-yildagi Butunrossiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholining gender tarkibida erkaklar 50 %, ayollar esa mos ravishda 50 % ni tashkil qiladi.; Milliy kompozitsiya

2002-yilgi aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra, ruslar milliy aholi tarkibidagi 46 kishining 100 foizini tashkil etdi.

Koʻchalar 
Qishloqning koʻcha tarmogʻi bitta koʻchadan iborat (st. Bepul).
Rastovka (Tambov viloyati)

Rastovka — Rossiyaning Tambov viloyati Mordovskiy tumanidagi qishloq. Lavrovskiy qishloq kengashi tarkibiga kiradi.

Geografiya 
Qishloq Tambov viloyatining janubi-gʻarbiy qismida, oʻrmon-dasht zonasida , Oka-Don pasttekisligida , R193 avtomagistralidan sharqda, taxminan 28 kilometr masofada joylashgan. toʻgʻri chiziq) Mordovning shimoli-sharqida, viloyatning maʼmuriy markazi. Mutlaq balandligi dengiz sathidan 175 metr  .

Iqlim 
Iqlimi moʻʼtadil kontinental, nisbatan quruq, qishi uzoq sovuq va yozi issiq. Eng sovuq oyning oʻrtacha havo harorati (yanvar) −10,6 °C (mutlaq minimal −39 °C); eng issiq oy (iyul) — 20,6 °C (mutlaq maksimal — 40 °C). Ijobiy harorat bilan davrning davomiyligi 145 dan 150 kungacha. Atmosfera yogʻinlarining oʻrtacha yillik miqdori 450–475 mm ni tashkil etadi, ularning asosiy qismi issiq davrga toʻgʻri keladi. Qor qoplami 135 kun davom etadi  .

Vaqt zonasi 
Derevnya Rastovka, kak i vsya Tambovskaya oblast, naxoditsya v chasovoy zone MSK (moskovskoe vremya). Smeщenie primenyaemogo vremeni otnositelno UTC sostavlyaet +3:00[5].

Jins tarkibi 
2010-yildagi Butunrossiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholining gender tarkibida erkaklar mos ravishda 35,3 %, ayollar — 64,7 %.

Milliy kompozitsiya 
2002-yilgi aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra, ruslar aholining milliy tarkibidagi 51 kishining 100 foizini tashkil etdi.
Rostovka (Kamenskiy tumani)

Rostovka — Rossiyaning Penza viloyati Kamenskiy tumanidagi qishloq, Kamenskiy SSSR tarkibiga kiradi .

Geografiya 
U Rostovka daryosi ( Shuvardaning irmog'i) qirg'og'ida, Kamenka shahri tuman markazidan 10 km shimolda joylashgan.

Qishloq tarixi 
17-asr oxiri yoki 18-asr boshlarida Penza tumanidagi Zavalniy lageri tarkibida tashkil etilgan. 1710-yilda 17-dehqon xo'jaligi bor edi, general-mayor, brigadir Ivan Mixaylovich Golovin, 1719 yilgacha Rostovning Arxangelskoye qishlog'iga yana 67-dehqon keltirildi. Ehtimol, dehqonlarning sobiq vatani uchun, ularni tashish mumkin bo'lgan joydan (Buyuk Rostov shahri) nom berilgan. Ehtimol, Golovingacha bo'lajak generalning dachadagi kichik er uchastkasi Rostov ismli harbiy xizmatchiga tegishli bo'lgan. 1780-yildan - Penza viloyatining Nijnelomovskiy tumani tarkibida . 1795-yilda qishloqda 196 dehqon xo'jaliklari bo'lib, ular har bir auditor uchun yiliga 3-rubldan to'lashardi. Bilan krepostnoylik bekor qilinishidan oldin. Rostovka malika Varvara Vasilevna Dolgorukova uchun ko'rsatilgan, u 665 revizion dehqon joniga ega, 140 gektar er uchastkasida 203 xonadon, kvitrentadan 181 ta soliq, 83 ta korvee, dehqonlar 1978 gektar ekin maydonlariga ega. pichan tayyorlash, 221 dek. yaylov, yer egasi 2002 y. qulay yer, shu jumladan o'rmon va butalar 1080 dess. 1877-yilda - Nijnelomovskiy tumanidagi Kamenskaya volostida 259 ta hovli, Archangel Maykl nomidagi yog'och cherkov (1780 yilda qurilgan), 1884-yilda qurilgan yog'ochdan yasalgan diniy cherkov, Eski imonlilarning ibodatxonasi. 1896 yilda Arxangelsk cherkovining 1300 parishioni va 400 ga yaqin eski imonlilar namoyish etildi. 1897-yilda - 305 baptistlar va eski imonlilar - qochoqlar. 1896-yilda zemstvo maktabi ishladi. 1911-yilda - Rostovka qishlog'i, Arxangelsk identifikatori, Nijnelomovskiy tumanining Kamensk volosti, bitta dehqon jamiyati, 313 xonadon, ta'lim vazirligi maktabi, 3 cherkov, 2 ibodatxona, kredit sherikligi, suv tegirmoni, 3 shamol tegirmoni., 4 ta temirchilik zavodi, kaliy zavodi, 4 doʻkon  .

1928-yildan beri qishloq O'rta Volga viloyatining Penza tumanidagi Kamenskiy tumani qishloq kengashining markazi (1939-yildan - Penza viloyati tarkibida). 1955 yilda - Suvorov kolxozining markaziy mulki. 1980-yillarda - Kamenskiy qishloq kengashi tarkibida.

Diqqatga sazovor joylar 
Qishloqda Archangel Mayklning faol bo'lmagan cherkovi (1911) joylashgan  .

Taniqli odamlar 
Rostovka - RSFSR xalq artisti, Mali teatrining bosh rejissyori (1937–1944), aktyor, professor, SSSR Davlat mukofoti laureati (1942, 1951) Ilya Yakovlevich Sudakov (1890–1969)  .
Ogʻabek Sobirov

Ogʻabek Sobirov – 1972-yil 24-iyun kuni Xorazm viloyati, Urganch shahrida tugʻilgan. 1978-yil Urganch shahar Alisher Navoiy nomli 9-son oʻrta maktabning birinchi sinfiga borgan. 1983-yil 2-son Bolalar musiqa maktabiga oʻqishga boradi. 1988-yili tugatib Urganch shahar M. Xarratov nomidagi sanʼat kollejiga oʻqishga kirdi. Oʻqish faoliyatida 4 yil Qashqar rubob mutahassisligi boʻyicha tahsil oldi.
Oʻqish jarayonida Urganch yogʻ-moy kombinati qoshidagi „Soqili navo“ ansambliga ishga kirdi. Oʻqishni tugatgach Komiljon Otaniyozov nomidagi Davlat filarmoniyasiga ishga qabul qilindi. Oʻqib yurgan paytlarida koʻpgina Davlat tadbirlarida faol ishtirok etdi. Bir qancha diplom va faxriy yorliqlar bilan taqdirlandi. Shu bilan birga Toshkentda oʻtkazilgan Oʻrta Osiyo mintaqaviy maqomchilar koʻrik-tanlovida qatnashdi va ragʻbatlantiruvchi diplomga ega boʻldi.
1990-yil Kamolot koʻrik-tanlovida ishtirok etdi. Xonanda ilk bor 1993-yili filarmoniya binosida yakkaxon konsertini oʻtkazdi.
1996-yili Ogahiy nomidagi komediya va drama teatrida navbatdagi konsert dasturini berdi. 1997-yili Komiljon Otaniyozov xotirasining 80 yilligiga bagʻishlangan Respublika koʻrik-tanlovida ikkinchi oʻrin sohibi boʻldi.
1998-yil ilk bor Toshkentdagi Turkiston saroyining yozgi binosida yakkaxon konsert dasturini oʻtkazdi. Shu yilda boshlab xonanda „Istiqlol“ konsert saroyida konsertlarini oʻtkazib kelmoqda. 2008-yil 19-20-21-22-iyun kunlari „Istiqlol“ saroyida navbatdagi konsert dasturini oʻtkazdi.
2002-yil xonanda uchun juda omadli keldi. U shu yili Prezidentimiz tomonidan Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist unvoniga sazovor boʻldi.
2007-yil xonanda aktyorlik mahoratini koʻrsatish uchun „Qizgʻaldoq“ filmida bosh rolni ijro etdi. Xonanda koʻpgina horijiy davlatlarda gastrolda boʻldi. Jumladan Turkiya, Fransiya, Malayziya, Janubiy Koreya, Vengriya, Rossiya va Eronda oʻzbek sanʼatini targʻib qildi.
2020-yil mustaqillik bayrami arafasida Oʻzbekiston xalq artisti unvoni bilan taqdirlandi. 2024-yilda Tojikiston xalq hofizi faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

Manbalar
Natalya Jukova

Natalya Oleksandrivna Jukova (; 1979-yil 5-iyunda tugʻilgan) — ukrainalik shaxmat grossmeysteri va ayollar oʻrtasida ikki karra Yevropa chempioni. U oʻsmirlik davrida Yevropa va jahon darajasida bir necha yosh toifasida gʻolib chiqdi. Shuningdek, u ayollar o‘rtasidagi bir qancha xalqaro turnirlarda g‘olib chiqqan. Jukova 1996-yilda 17 yoshidan beri Ukraina ayollar terma jamoasida oʻynagan, oʻsha yili u debyutida Ukraina ayollar chempionatida gʻolib chiqqan. U 2006-yilgi ayollar shaxmat olimpiadasida gʻolib boʻlgan Ukraina jamoasida bitta taxtada oʻynadi.

Faoliyati 
Jukova 12 yoshda edi, u 1991-yilda Mamayya shahrida boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida debyut qilgan va 7½/11 ball bilan 12 yoshgacha boʻlgan qizlar guruhida 3-4-oʻrinlarni egallagan. 1993-yilda Szombathelyda 14 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi Yevropa yoshlar chempionatida 7½/9 natija bilan gʻolib chiqdi. U 1994-yilda Herkulanda 7/9 hisobida 16 yoshgacha bo‘lgan qizlar o‘rtasidagi Yevropa chempionatida g‘olib chiqdi. U 1995-yilda Kishinevda zonalararo miqyosda debyut qildi va maydon oʻrtasida 6½/13 ball bilan yakunlandi.

Ukraina ayollar chempionati 
Jukova 1996-yilda ukrainalik ayollar miqyosida debyut qilganida, bu sohadagi eng yosh shaxmatchi edi. U 6/10 bilan chempionatda 1-oʻrin va 2-oʻrinlarni egalladi va tay-breykda Tatyana Melameddan keyin ikkinchi boʻldi. 1995-yilda u Butunjahon shaxmat federatsiyasi FIDE tomonidan xalqaro ayol ustasi unvoniga sazovor boʻldi va 1997-yilda ayol grossmeyster unvoniga koʻtarildi.

Olimpiada oʻyinlari 
Jukovaning dastlabki natijalari unga 1996-yildan boshlab Ukraina milliy ayollar terma jamoasiga kirish huquqini berdi va u 1998-yildan beri ketma-ket oltita Olimpiadada Ukrainani himoya qildi. 65 ta o‘yinda u 20 ta gʻalaba qilgan (+20−13=32).

Uning toʻliq olimpiada natijalari:

 Yerevan 1996-yil, doska 4, +5−2=4
 Elista 1998-yil, doska 1, +3−4=3
 Istanbul 2000-yil, doska 1, +3−1=7
 Bled 2002-yil, doska 1, +3−3=5
 Calvià 2004-yil, doska 1, +1−3=8
 Turin 2006-yil, taxta 1, +5−0=5

Xalqaro muvaffaqiyatlari 
Jukova 1998-yilda Belgradda 6/9 hisobida 1-oʻrin va 2-oʻrinlarni egallagan. U 1998-yilda Groningen ayollar festivalida 7/10 ball bilan gʻolib chiqdi. U 1999-yilda Nova Goritsadagi ayollar oʻrtasidagi Yevropa Ittifoqi kubogida 5½/7 bilan gʻolib chiqdi.

U ikki marta, 2000-yil va 2015-yillarda ayollar o‘rtasidagi Yevropa chempionatida g‘olib chiqqan.

Shaxsiy hayoti 
Jukova Sharqiy Germaniyaning Drezden shahrida tugʻilgan va Ukrainaning Odessa shahrida yashaydi.

2019-yil iyul oyida boʻlib oʻtgan Ukraina parlament saylovlarida Jukova „Yangi kuchlar harakati“ partiyasi roʻyxatida toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

2020-yil oktyabr oyida Ukraina mahalliy saylovlarida Jukova Odessa shahar kengashining „Xalq xizmatchisi“ partiyasi saylov roʻyxatida toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1979-yilda tugʻilganlar
Shaxmatchi ayollar
Rostovka (Omsk tumani)

Rostovka — Omsk viloyatidagi qishloq, Omsk tumani va Rostovkinskiy qishloq posyolkasining maʼmuriy markazi.

Aholisi - 5460 kishi. (2018)

Fizik va geografik xususiyatlari 
Qishloq Omsk viloyatining o'rmon-dasht zonasida, Baraba pasttekisligi ichida, Om daryosining chap qirg'og'ida joylashgan  . Markazning dengiz sathidan balandligi 95 m  . Chernozemlar Rostovka yaqinida keng tarqalgan. Tuproq hosil qiluvchi jinslar gil va qumloqlardir  .

Rostovka Omsk shahar chegarasidan 2 km sharqda va shahar markazidan 18 km uzoqlikda joylashgan  . Eng yaqin aholi punkti - Rostovkaning g'arbiy qismida joylashgan Novomoskovka qishlog'i.

 Iqlim

Iqlimi keskin kontinental, qish va yozda sezilarli harorat farqlari (Köppen iqlim tasnifi bo'yicha - nam kontinental iqlim (Dfb)). Uzoq muddatli yog'ingarchilik 396 mm. Eng ko'p yog'ingarchilik iyulda - 62 mm, eng kami martda - 14 mm. Yillik oʻrtacha harorat ijobiy boʻlib, +1,2 °C, eng sovuq yanvar oyining oʻrtacha harorati -17,7 °C, iyulning eng issiq oyi +19,6°S  .

 Vaqt zonasi

Ростовка, как и вся Омская область находится в часовой зоне МСК+3. Смещение применяемого времени относительно UTC составляет +6:00[6].

Hikoya 
U 1895-yilda tashkil topgan. 1928-yilda Rostovka qishlog'i 103 xonadondan iborat bo'lib, asosiy aholisi ukrainlar edi. Sibir o'lkasining Omsk tumanidagi Kornilovskiy tumani Rostovkinskiy qishloq kengashining markazi  .

1977yil 21-iyunda Sibir parrandachilik fermasi tashkil etildi. 1980-yilda ishchilar uchun kvartiralarning birinchi ordeni berildi, 280 o'rinli bolalar bog'chasi foydalanishga topshirildi. 1982-yilda 840 o'quvchiga mo'ljallangan o'rta maktab , 1991-yilda - Sibir 2-sonli o'rta maktab  ochildi.

Transport 
Rostovka Syropyatskiy trakti yaqinida joylashgan. Omsk shahri bilan transport aloqasi quyidagilar tomonidan ta'minlanadi:

 Avtobus raqami 910  .

Mikroavtobus taksisi (no) 2021-yilda tahrirlangan
Morning

Ertalab - quyosh chiqishidan peshingacha bo'lgan davr. Tongning qachon boshlanishi haqida aniq vaqtlar yo'q (shuningdek, kechqurun va tunga ham to'g'ri keladi), chunki u har bir kishining turmush tarziga va yilning har bir vaqtida kunduzi soatiga qarab farq qilishi mumkin.  Biroq, ertalab doimo  peshindan keyin tugaydi, ya'ni tushdan keyin boshlanadi. Ertalab, shuningdek, yarim tundan peshingacha bo'lgan vaqtni belgilash mumkin.

Ertalab kun ketma-ketligida tushdan keyin, kechqurun va tundan oldin keladi. Dastlab bu atama quyosh chiqishiga ishora qilgan.

Etimologiya 
Zamonaviy inglizcha "morning" va "tomorrow" so'zlari o'rta ingliz tilida  sifatida boshlangan ,  , keyin   va oxir-oqibat  . Ingliz tilida, ba'zi boshqa tillardan farqli ,  umumiy ildizga qaramay, "ertalab" va "ertaga" uchun alohida atamalar mavjud. Golland, shotland va nemis kabi boshqa tillar bitta so'zdan foydalanishi mumkin –  – "ertaga" ham, "ertaga" ham ma'nosini bildiradi.

Ahamiyati

Salom 
Salomlashishda kun vaqtini hisbga olgan holatda, ba'zi tillarda ertalab uchun maxsus salom bor, masalan, ingliz tilidagi xayrli kun . Bunday salomlashishning to'g'ri vaqti, masalan, yarim tundan tonggacha foydalanish mumkinmi, madaniyat yoki notiqning ertalab haqidagi tushunchasiga bog'liq.  "Xayrli tong" so'zidan foydalanish noaniq bo'lib, odatda odam qachon uyg'onganiga bog'liq. Umuman olganda, salomlashish odatda soat 3:00 dan boshlab ishlatiladi tushgacha.

Ko'p odamlar kimnidir "xayrli tong" emas, balki qisqartirilgan "tong" bilan kutib olishadi. U salomlashish sifatida ishlatiladi, hech qachon xayrlashmaydi, ikkinchisi sifatida ishlatiladigan "xayrli tun" dan boshqacha. Hurmat ko'rsatish uchun salomlashishdan keyin qabul qiluvchining familiyasini qo'shish mumkin: Xayrli tong, janob Smit.

Diniy marosimlar 
Ertalabki namoz bir necha dinlarda keng tarqalgan amaliyotdir. Ertalabki davr Xristianlik soatlari Liturgiyasining o'ziga xos bosqichlarini o'z ichiga oladi.

Madaniy foydalanish 
Ba'zilar uchun ertalab so'zi kunning hozirgi vaqtidan qat'i nazar, uyg'ongandan keyingi davrni anglatishi mumkin. Ushbu zamonaviy tong tuyg'usi asosan elektr energiyasining butun dunyo bo'ylab tarqalishi va tabiiy yorug'lik manbalaridan mustaqillik bilan bog'liq.

Genetika 
Ertalabki davr kuchaygan yoki kamaygan energiya va mahsuldorlik davri bo'lishi mumkin. Odamning ertalab samarali uyg'onish qobiliyatiga " davr " deb nomlangan gen ta'sir qilishi mumkin.<span typeof="mw:Entity" id="mwTw">&nbsp;</span>3 ". Bu gen ikki shaklda bo'ladi, "uzun" va "qisqa" variant. Bu odamning ertalab yoki kechqurun afzal ko'rishiga ta'sir qiladi. Uzoq variantni olib yuradigan odamlar ertalabki odamlar sifatida ifodalangan, qisqa variantni olib yurganlar esa kechqurun afzal ko'rgan odamlar edi.

Galereya

Manbalar

Havolalar 

 Quotations related to Morning at Wikiquote
 The dictionary definition of morning at Wiktionary
Vertikal holat

Vertikal holat yoki vertikal joylashuv, shuningdek, vertikal daraja — berilgan vertikal maʼlumotlardan yuqori yoki pastda vertikal yoʻnalish boʻylab joylashgan joy. Vertikal masofa yoki vertikal boʻlinish — bu ikki vertikal pozitsiya orasidagi masofa. Vertikal pozitsiyani ifodalash uchun koʻplab vertikal koordinatalar mavjud: chuqurlik, balandlik, koʻtarilish va boshqalar.

Turlari 
Xalqaro standartlashtirish tashkiloti (ISO), aniqrogʻi ISO 19111 quyidagi ikkita taʼrifni taklif qiladi: 

 chuqurlik : „bunda masofa biror nuqtaning tanlangan yuzadan ushbu sirtga perpendikulyar chiziq boʻylab pastga qarab oʻlchanadi.“ 
 balandlik : „bunda masofa biror nuqtaning tanlangan yuzadan ushbu sirtga perpendikulyar chiziq boʻylab yuqoriga qarab oʻlchanadi“; 

ISO 6709 (2008-yil versiyasi) quyidagi qoʻshimcha taʼrifni beradi:

 dengiz sathidan balandlik : „tanlangan yuzaning oʻrtacha dengiz sathidan balandligi“

Birliklar 
Ortometrik balandlik kabi vertikal masofa kattaliklari turli birliklarda ifodalanishi mumkin: metr, fut va boshqalar.

Baʼzi vertikal koordinatalar uzunlikka asoslanmaydi, masalan, geopotentsial raqamlar m2/s2 birliklariga ega. Doimiy nominal gravitatsiya qiymati (m/s2) boʻyicha normalizatsiya geopotentsial balandlikda (standart tortishish asosida) yoki dinamik balandlikda (45 gradus kenglikdagi oddiy gravitatsiya asosida) kabi metr birliklarini beradi. Oʻlchov birligiga qaramay, vertikal koordinata oʻlchagich bilan oʻlchanadigan masofani anglatmaydi. Baʼzan taʼkidlash uchun standart geopotentsial metr (gpm yoki m' belgisi) kiritiladi. Biroq, bu amaliyot Xalqaro birliklar tizimi (SI) uchun qabul qilinishi mumkin emas: Xalqaro birliklar tizimidan foydalanish boʻyicha qoʻllanmaning 7.5 boʻlimida (Axborotni birliklar bilan aralashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi), deyiladi: "Agar miqdorning qiymati berilganda, miqdor yoki uning oʻlchov shartlariga oid har qanday maʼlumot birlik bilan bogʻlanmaydigan tarzda taqdim etilishi kerak".

SI boʻlmagan yana bir birlik vertikal metr boʻlib, vertikal, gorizontal yoki qiyalik masofalar oʻrtasida chalkashlik yuzaga kelganda joriy etiladi. U alpinizm, changʻi uchish, piyoda yurish, yugurish yoki velosipedda yurish kabi sport turlarida masofaga chiqish uchun ishlatiladi. Nemis tilida soʻzlashuvchi mamlakatlarda Höhenmeter („balandlik metr“) uchun „Hm“ qisqartmasi ishlatiladi.

Yana qarang 
 

 Altimetr
 Balandlik
 Batimetriya
 Dengiz tubi ostidagi chuqurlik
 Chuqurlik o'lchagich
 Dinamik balandlik
 Balandlik
 Elipsoidal balandlik
 Geosentrik balandlik
 Geopotensial
 Geografik koordinatalar
 Geoid
 Izostaziya
 Dengiz sathi balandligi
 cho'kish
 Topografiya
 Vertikal va gorizontal
 Vertikal bosim o'zgarishi
 Suv darajasi

Manbalar

Adabiyotlar 

 IOGP (2018) Geomatika boʻyicha yoʻriqnoma 24: Neft va gaz ilovalaridagi vertikal maʼlumotlar, Xalqaro neft va gaz ishlab chiqaruvchilar assotsiatsiyasi (IOGP), Geomatika qoʻmitasi, geodeziya quyi qoʻmitasi. Hisobot 373-24, 2018 yil aprel. 

Holatlar
Fleksitarianizm

Fleksitarianizm yoki fleksitarizm — bu yarim vegetarian parhez boʻlib, unda odamlar goʻshtni haftada bir yoki bir necha kun isteʼmol qilmaydi, xuddi koʻpchilik yirtqich hayvonlar kabi.

Taʼriflari 
Fleksitarizmning turli xil taʼriflari qoʻllaniladi. Gollandiyaning Natuur & Milieu atrof-muhit tashkiloti maʼlumotlariga koʻra, fleksitarian haftada kamida bir kun goʻsht, baliq yoki tushlik goʻshti yemaydi. Gollandiyaning I&O Research tadqiqot agentligi haftada bir yoki bir necha kun goʻsht isteʼmol qilmasa, odamlarni moslashuvchan deb ataydi. Gollandiyaning oziq-ovqat sogʻligʻi boʻyicha organi Voedingscentrum taʼkidlashicha, fleksitarlar haftada uch yoki undan koʻp kun goʻsht isteʼmol qilmaydi (lekin baliq isteʼmol qiladi) yoki issiq ovqat bilan ovqatlanmaydi.

Rivojlanishi 
2015-yilda, Voedingscentrum maʼlumotlariga koʻra, Gollandiyaliklarning 55 % fleksitarianlar edi. Natuur & Milieu maʼlumotlariga koʻra, 2016-yilda Gollandiyaliklarning 67 foizi moslashuvchan boʻldi. Wageningen University &amp; Research tadqiqotiga koʻra, oʻzlarini fleksitarian deb ataydigan gollandiyaliklar soni 2011-yildagi 14 foizdan 2019-yilda 43 foizgacha oshgan. Biroq, oʻzini moslashuvchan deb eʼlon qilganlar goʻsht isteʼmol qilgan kunlar soni oʻsha davrda haftada 2,9 kundan 3,7 kungacha oshdi. Tadqiqotchilar, bu, asosan, gollandlar orasida ushbu atamaning inflyatsiyasi bilan bogʻliq deb taxmin qilishdi.

LEI Wageningen UR tomonidan oʻtkazilgan tadqiqotga koʻra, 2010 va 2012-yillar orasida har kuni goʻsht isteʼmol qiladigan gollandiyaliklarning ulushi 26,7 % dan 18,4 % gacha kamaydi. Gollandiyaning Motivaction tadqiqot agentligining 2012-yil iyun oyi boshida oʻtkazgan tadqiqotiga koʻra, goʻsht isteʼmolini kamaytirish Gollandiyaliklarning 35 foizi uchun ongli tanlovdir. Aholining 14,8 foizi haftada bir yoki ikki kundan koʻp boʻlmagan goʻsht isteʼmol qilgan. Flandriyada 2013-yilda har 6 kishidan 1 nafari haftada bir yoki bir necha kun goʻsht isteʼmol qilmaydi. Toʻrtdan biri oyiga kamida bir marta goʻshtsiz kunni tanlaydi.

Fakt 
2003-yilda Amerika dialekt jamiyati fleksitarian soʻzini yilning eng foydali soʻzi sifatida tanladi.

Manbalar