Markirovkalash

Markirovkalash (nemischa markieren, fransuzcha marquer,  – belgilash, belgi qoʻyish) – obyektni yaʼni mahsulotga yoki uning qadogʻiga keyinchalik identifikatsiyalash (tan olish) maqsadida, uning xususiyatlari koʻrsatadigan odatiy belgilar, harflar, raqamlar, grafik belgilar yoki yozuvlarni qoʻllash hisoblanadi.

Tavar belgilari 
Tovarlarning turli xarakteristikalari, xususiyatlari, ularni ishlab chiqarish joyi, vaqti, tovarlarning sifat standartlariga muvofiqligi, ishlab chiqaruvchi haqidagi turli maʼlumotlarni koʻrsatadi.

 Ishlab chiqarish brendi – ishlab chiqaruvchi haqida maʼlumot, mahsulot turi, GOST .
 Sifat belgisi – sifat standartlariga muvofiqligi sinovdan oʻtgan tovarlarning markasi. Bunday belgilarning mavjudligi mahsulotga boʻlgan hurmatni sezilarli darajada oshiradi.
 Koʻmir belgisi
 Oʻq-dorilarni belgilash – bu oʻq-dorilar bilan ishlashning asosiy xususiyatlari va qoidalarini belgilash.
 Tishli ulanishlarni belgilash – bu murvatni, gaykani yoki tirgakni mahkamlashda birlashtiruvchi qismlarning chegarasidagi belgi.
 Qogʻoz belgisi
 Film belgisi
 Intel protsessor belgilari
 Oziq-ovqat yorligʻi

Markirovkalash, shuningdek, mahsulot ishlab chiqarilgan davlatnini aks ettiradi. Masalan:

 Made in EU – Evropa Ittifoqida ishlab chiqarilgan.
 Made in USA – AQShda ishlab chiqarilgan.
 Made in Germany – Germaniyada ishlab chiqarilgan.
 Swiss Made – Shveytsariyada ishlab chiqarilgan  .
 Made in China – Xitoyda ishlab chiqarilgan.
 Made in Russia – „Rossiyada ishlab chiqarilgan“.
 Markirovka birinchi marta Sankt-Peterburgdagi „Bratevʼ Kornilovixʼ“ chinni zavodi mahsulotlarida paydo boʻldi, ular 1893-yilda Chikagodagi Jahon koʻrgazmasida namoyish etilgan.

Ilova belgisi 

 Transport belgisi (yukni markirovkalash) – qadoqdagi belgi va yukni tashish paytida tashish qoidalari va cheklovlarini bildiradi.
 Toʻqimachilikni parvarish qilish belgilari bilan belgilash mato mahsulotlari bilan ishlash qoidalarini koʻrsatadi.
 Gaz ballonlarini boʻyash va markalash
 Yorliqlash (biologik) – tadqiqot uchun hujayralarni etiketlash.
 Anti-oʻgʻirlik belgisi – oʻgʻirlikning oldini olish uchun avtomobillarni markalash.
 Turistik belgilar doimiy turistik marshrutlarni belgilash uchun maxsus tizimdir.
 Ziyorat belgilari doimiy ziyorat (diniy) marshrutlarida maxsus belgilash tizimidir.
 Internet-qidiruv tizimida saytlarni belgilash – bu Rossiya Banki va Yandex kompaniyasining Yandex qidiruv natijalarida moliya tashkilotlari (kredit tashkilotlari, mikromoliya tashkilotlari va sugʻurta tashkilotlari) saytlarini qoʻshma belgilash boʻlib, ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlar tegishli nashrlarda ochiq boʻladii  .

Belgilash qoidalari 
Oʻzbekistonda, markirovkalash kodlarini berish va „Asl Belgisi“ MAT tizimining ishiga „CRPT TURON“ MChJ javob beradi. Aynan u „Asl Belgisi“ MAT ni yaratish, undan foydalanish va rivojlantirishni taʼminlaydi. Markirovkalash qoidalari Rossiyada GOST tomonidan oʻrnatiladi. Masalan, GOST 19433-88 .

Yana qarang 

 Rossiyada tovarlarni majburiy markirovkalash
 Oʻzbekistonda ayrim turdagi mahsulotlarni majburiy raqamli markirovkalash

Havolalar

Adabiyotlar 

 GOST 2.314-68
 GOST 2.802-74
 GOST 14192
 GOST 31688-2012
Markirovka
Soliq
Soliqlar
Soliqqa tortish
Tovar belgilari bo‘yicha avtomobillar