MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Nurullah Atach

Nurulloh Atach (1898-yil 21-avgust - 1957-yil 17-may) - turkiyalik tanqidchi, esseist, yozuvchi, shoir .

Hayoti 
Nurulloh Atoch 1898-yil 21-avgustda Istanbulda Jozef fon Hammerning “Usmonli tarixi” kitobini turk tiliga tarjima qilgan Mehmed Ato Beyning oʻgʻli boʻlib tugʻilgan. Nurulloh Atachning otasi Mehmet Atach muvaffaqiyatli byurokrat edi. Boshlang'ich maktabdan so'ng 4 yil Galatasaroy o'rta maktabida o'qidi. Keyin Shveytsariyada o'qishni davom ettirdi. Otasi vafotidan keyin 1919 yilda Istanbulga qaytib keldi. 1922 yilgacha Istanbul universitetining adabiyot fakultetida oʻqishni davom ettirdi. Uni tamomlay olmadi. U fransuz tilidan dars bergan va tarjimon bo‘lib ishlagan. 1945 yildan keyin Prezident tarjimoni boʻlib ishlagan.

1926 yilda Leman Atachga uylandi. Meral Ataç Tolluog'lu bu nikohdan 1926 yilda tug'ilgan bo'lib, keyinchalik u "Mening otam Nurulloh Atach" kitobini yozadi, unda u otasining hayotidan parchalarni hikoya qiladi.

O'limi 
1955 yilda gut va diabet paydo bo'ldi. 1955 yilda rafiqasi vafotidan keyin jigar va buyrak kasalliklari boshlandi. U 1957 yil 17 mayda Istanbul Numune kasalxonasida vafot etdi.

Oʻlimidan soʻng koʻplab adabiy-badiiy jurnallarda uning uchun maxsus sonlari chop etilib, u haqda 2 ta kitob tayyorlandi. Ulardan birinchisi Tohir Alangu tomonidan 1959 yilda tayyorlangan Ataç'a Sayg'i nomli kitob bo'lib, unda unga yozilgan maqolalar jamlangan. Ikkinchisi, 1962 yilda Anqarada Turk Tili Jamiyati tomonidan nashr etilgan Ataç nomli kitobdir.

Manba 

1957-yilda vafot etganlar
1898-yilda tugʻilganlar
Xitoy chuchvarasi jiaozi

Jiaozi  Xitoyda va Sharqiy Osiyoning boshqa qismlarida tez-tez iste'mol qilinadigan xitoy chuchvarasidir . Jiaozi  Xitoyda katta madaniy ahamiyatga ega. Jiaozi Shimoliy Xitoy bo'ylab Xitoy Yangi yilida iste'mol qilinadigan asosiy taomlardan biridir va shimoliy provinsiyalarda butun yil davomida iste'mol qilinadi.

Turlari 
 
Qiyma uchun xamirga tuxum solinadigan jiozi "tuxumli jiaozi" deb ataladi .

Gyōza 

Gyoza - Jiaozi ning yaponcha versiyasi boʻlib , Ikkinchi jahon urushi davrida Xitoyning shimoli-sharqidagi Yaponiyani qoʻllab-quvvatlagan qoʻgʻirchoq davlat Manchukuodan qaytgan yapon askarlari tomonidan olib kelingan retseptlar asosida ishlab chiqilgan. Yaponcha gyōza so'zi giǎoze dan kelib chiqqan bo'lib, standart Mandarin jiǎozi ning Jilu Mandarin talaffuzi bo'lib, ko'pincha bir xil xitoycha belgilar yordamida yoziladi.
Yaponiya oshxonasi

Havolalar  
https://www.thespruceeats.com/jiaozi-chinese-dumplings-694504
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Jiaozi
Kitlar

Kitlar ( grekcha: kῆtos - "dengiz yirtqich hayvoni") - delfinlar yoki cho‘chqalar bilan bog‘liq bo‘lmagan dengiz sutemizuvchilaridir. Qotil kitlar va uchuvchi kitlarning norasmiy nomlarida ("qotil kit") so‘zi bor, garchi ular qat’iy taksonomiya bo‘yicha delfinlar bo‘lsa ham. Eskirgan tasnifda kitlar silliq kitlarni anglatardi (lotincha: Andoza:Bez kursiva Balayenidaye). Qadimgi kunlarda "kit" so‘zi ba’zan leviafani anglatadi

Kelib chiqishi va turlari 
Ketatsianlar, xususan kitlar, hayvonlar orasida eng kattasi: ko‘k kit, balog‘at yoshida o‘rtacha tana uzunligi 25 m (eng kattasi - 33 m gacha) va massasi 90-120 tonnaga etadi. Barcha kitsimonlar, kitlar, delfinlar va dengiz cho‘chqalari, jumladan, artiodaktil tuzilmasi quruqlikdagi sutemizuvchilarning avlodlaridir. Molekular genetik ma’lumotlarga ko‘ra, kitsimonlar artiodaktillarning infraorderi hisoblanadi. Bundan tashqari, ushbu ma’lumotlarga ko‘ra, begemotlar kitlarning eng yaqin qarindoshlaridan biri hisoblanadi; ular taxminan 54 million yil avval yashagan umumiy ajdoddan kelib chiqqan. Kitlar taxminan 50 million yil oldin suvda yashashga o‘tgan.

Anatomiya 

Barcha sutemizuvchilar kabi, kitlar o‘pkalari bilan havodan nafas oladilar, issiq qonli, bolalarini sut bezlari suti bilan oziqlantiradilar va sochlari bor (xattoki juda qisqargan bo‘lsa ham).

Tana baliqning oqimli tanasi kabi silliqdir. Qavatlar, ba’zan qanotlar deb ham ataladi, tashqi ko‘rinishida lobli. Quyruqning oxirida dvigatel va stabilizator rolini o‘ynaydigan ikkita gorizontal pichoqli qanot mavjud bo‘lib, vertikal tekislikdagi to‘lqinsimon harakatlar tufayli oldinga siljishni ta’minlaydi (masalan, baliq va suvda yashovchi sudralib yuruvchilardan farqli o‘laroq). Unda eshkak eshish quyruq harakati tekisligi gorizontaldir.

kit baliq ovlash 
Milodiy birinchi ming yillik oxiridan boshlab kit ovlash davom etmoqda. Kit ovlashning maqsadi, birinchi navbatda, yoqilg‘i va qimmatbaho sanoat xom ashyosi bo‘lgan yog' olishdir. Go‘sht uchun kitlarni qazib olish (kitina) faqat 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab muhim rol o‘ynay boshladi (kitina, xususan, kolbasa tayyorlashda ishlatilgan). Kit suyagi ham qadrli edi, A vitamini kitlarning jigaridan, gormonal preparatlardan, asosan, insulin, bezlar va miyadan olingan.

Kitlarning qiymati 
Tadqiqotga ko‘ra, daraxt yiliga o‘rtacha 24 kg yoki 100 yilda 2,4 tonna karbonat angidriddan foydalanadi. Bir kit umri davomida 33 tonna karbonat angidriddan foydalana olish imkoniyatiga ega.
Agah afandi

Chapanzoda Agah afandi (   | 1832, Sorg'un, Yozgat - 1887, Afina ), Usmonli davlat arbobi va ziyoli, Yosh Usmonli Jamiyati a'zosi, Tarjima xonasida o'sgan, shuningdek, jurnalist bo'lib ishlagan.

Manba 

 Posta jurnali 1915 yil, p. 183
 Turk tili va adabiyoti ensiklopediyasi, Dergah Y., 1997, c. 1 soniya. 41.
1887-yilda vafot etganlar
1832-yilda tugʻilganlar
Leyden Kutubxonasi

Leyden universiteti kutubxonasi — (ingilizchada; Leiden University Libraries) 1575-yilda tashkil topgan boʻlib Niderlandiyaning eng qadimiy kutubxonalaridan biridir. Kutubxona Yevropa madaniyatining eng muhim joyi sifatida qaraladi. Kutubxona oʻz davrida bilimlarning rivojlanishi va tarqalishida hissa qoʻshgan kam sonli kutubxonalardan biridir. Kutubxonada hozirda 5.200.000 jild, 1.000.000 elektron kitoblar, 70.000 elektron jurnallar, 2000 hozirgi qogʻoz jurnallar, 60.000 sharq va gʻarb qoʻlyozmalari, 500.000 xatlar, 100.000 xaritalar, 100.000 nashrlar, 12.000 rasmlar va 300.000 fotosuratlar kiradi.

Kutubxona Indoneziya va Karib dengizidagi dunyodagi eng yirik kolleksiyalarni boshqaradi. Bundan tashqari, Leyden universiteti kutubxonalari Niderlandiyadagi yagona meros tashkiloti boʻlib, YUNESKO ning jahon xotirasi roʻyhatida uchta hujjatlar bilan roʻyxatga olingan.

Kutubxonaning hozirgi faoliyati 
Leyden universiteti kutubxonalari toʻliq axborot zanjiriga qaratilgan. Kutubxona nafaqat maʼlumotlarga kirishni (nashr etilgan) osonlashtiradi, balki ilmiy maʼlumotlarni baholash, ulardan foydalanish, ishlab chiqarish va tarqatishni tobora koʻproq qoʻllab-quvvatlaydi. Buning uchun kutubxona faoliyati taʼlimni qoʻllab-quvvatlashdan iborat axborot savodxonligi uchun ekspert markazi sifatida xizmat qilish yoʻlga qoʻyilgan. Kutubxona ilmiy maʼlumot menejeri sifatida ishlashni maqsad qilgan. Leyden universiteti Kennisdagi strategik reja boʻyicha sherikchilikga kutubxonani virtual tadqiqot muhiti va maʼlumotlar bazasi orqali raqamli boʻshliqlarda tadqiqot va taʼlimni qoʻllab-quvvatlovchi ekspert markaziga aylantirishga, kutubxonalarni oʻrganish markazlarini amalga oshirishga, maʼlumotlar kuratsiyasi va boshqa yangi ekspert yoʻnalishlarini rivojlantirishga qaratilgan.

Kutubxona juda koʻp ilmiy maʼlumotlarni taqdim etadi: 400 dan ortiq maʼlumotlar bazalari, 70,000 elektron jurnallar, 5000 gazeta va gazeta jurnallari, 1,000,000 elektron kitoblar va maʼlumotnomalar va yuzlab millionlab jurnal va maqolalarni ichiga oladi. Ushbu raqamli axborot resurslari butun dunyo boʻylab Leyden universiteti talabalari va xodimlari uchun mavjud.

Manbalar 

Dunyo kutubxonalari
Hakan Karahan

Hakan Karahan (1960 yil 1 yanvarda tugʻilgan , Istanbul ) — turk yozuvchisi, shoiri, qoʻshiq muallifi, ssenariynavis, aktyor va kinorejissyor. Ayrim asarlarida asl ismi o‘rniga Sinan ismini qo‘llagan.

Hayoti 
1960-yil 1-yanvarda Istanbulda tugʻilgan Xoqon Qoroxon Robert kollejini tamomlab, bakalavriat taʼlimini olish uchun AQShga joʻnab ketdi. Mayami universitetida biznes boshqaruvi bo'yicha bakalavriat ta'limini tamomlagan Qoroxon 1983 yilda shu erda tamomlagan.

Manba 

XXI asr turkiyalik shoirlari
XX asr turkiyalik shoirlari
Yashayotgan insonlar
1960-yilda tugʻilganlar
Yusuf Amiriyning "Dahnoma" asari

“Dahnoma” – Yusuf Аmiriyning asari. 1429–1430-yillarda temuriy hukmdor Boysungʼur Mirzo rahnamoligida yaratilgan.

Muallif haqida
Amiriy,
Yusuf Amiriy (15-asr, Hirot) — Temuriylar davri turkiy shoiri.

Boysunqur Mirzo himoyasida yashagan. Turkiy va forsiyda ijod qilgan. Alisher Navoiy „turk erdi va turkcha sheʼri yaxshi voqe boʻlibtur“ („Majolis un-nafois“) deb yozsa, Davlatshoh Samarqandiy „Shohrux davrida katta shuhrat qozondi“ („Taz-kirat ush-shuaro“) deb taʼriflaydi. Amiriyning turkiydagi bir devoni hamda „Dahnoma“, „Chogʻir va Bang munozarasi“ asarlari yetib kelgan. Forsiydagi asarlaridan 2 baytgina maʼlum: biri „Majolis un-nafois“, ikkinchisi Yaqiniyning „Oʻq va yoy munozarasi“da saqlangan. Devoniga kirgan sheʼrlarida shoir hayot haqida chuqur falsafiy fikr yuritadi, ishq-muhabbatni ulugʻlaydi („Ey koʻza…“, „Telbaman“, „Ey koʻngul“ va boshqalar). „Chogʻir va Bang munozarasi“ bilan munozara janri imkoniyatlarini boyitdi. Ubayd Zakoniy taʼsirida yozilgan bu asarda amal-dorlarning salbiy axloqiy-maʼnaviy qiyofalari, hislatlari hajv qilinadi, adovat, johillik, oʻzaro qirgʻin urushlar qoralanadi. A. „Dahnoma“ (1429) asari bilan noma janrini rivojlantirdi. Bu devon nusxasi Turkiyada, „Dahnoma“, „Chogʻir va Bang …“ nusxalari Britaniya muzeyida, fotonusxalari Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Sharqshunoslik va Qoʻlyozmalar institutlarida saqlanadi.

Asar haqida 
Yusuf Amiriyning uygʻur va arab yozuvli qoʻlyozmasi yetib kelgan. uning uygʻur yozuvli qoʻlyozmasini Zaynu-l-Obidin baxshi koʻchirgan. Hozir Istanbuldagi Toʻpqopi saroyi kutubxonasida saqlanmoqda.(2172-koʻrsatgichli qoʻlyozma) Qoʻlyozmada asarning yigirma uch bayti berilgan xolos. Uning koʻchirilgan davri ma'lum emas. Zaynu-l-Obidin baxshining yashagan davriga qarab, bu qoʻlyozma ham Samarqandda koʻchirilgan deyish mumkin.
“Dahnoma” noma janrida bitilgan boʼlib, 907 baytdan tashkil topgan. Аsar muqaddima, 10 noma va xotimadan iborat. Har bir noma oshiq va maʼshuqaning maktubini oʼz ichiga oladi. Nomalardan soʼng keyingi nomadan avval gʼazal va fard keltiriladi va shu tariqa har bir noma alohida mustaqil asarday taassurot qoldiradi. “Dahnoma” Xorazmiyning “Muhabbatnoma”siga javob tarzida vujudga kelgan. Аlisher Navoiy “Majolis un-nafois”da Yusuf Аmiriyga bagʼishlangan bobda asardan quyidagi baytni keltiradi:Ne yemakdin, ne uyqudin solib soʼz, 

Yemakdin toʼyub uyqudin yumub koʼz.

Manbalar 

Navoiyshunoslik
Otabek Joʻraboyev

Otabek Joʻraboyev — (1973, Fargʻona viloyati) adabiyotshunos, Filologiya fanlari nomzodi (2003).

Faoliyati 
Qoʻqon Davlat pedagogika institutini tugatgan. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi Davlat adabiyot muzey aspiranti (1998—2001), Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti doktaranti (2007—2009). Keyinchalik Davlat adabiyot muzeyi katta ilmiy xodimi.

Asarlari 
Uning „Haziniy toʻra. Hayoti va ijodi“ (2007), „Zahiriddin Muhammad Bobur va XVI asr oʻzbek adabiyoti“ (2008), „Navoiy va tarix“ (2016), „Mumtoz adabiyot tugʻanniynoma“ (2016), „Matn va tadqiq“ (hammuallif, 2016), Abdulqodir Gʻiyloniy „Sirr ul-asror. Maktubot“ (2005) kabi tarjima, monografiya, risola kitoblari nashr etilgan.

Mukofotlari 
„Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining maxsus mukofoti“ (2000) va „Yilning eng yaxshi ilmiy maʼruzasi uchun“ (2004) mukofotlari bilan taqdirlangan.

Manbalar
Feleton

Feleton-(fransuzcha.feuilleton-varaq,sahifa) - badiiy-publisistlik janr,dolzarb mavzuda yozilgan tanqidiy ruhdagi,ko'pincha hajviy-satirik yo'nalishdagi asar.Feleton atamasi publisistikaning ijtimoiy-siyosiy tanqir ruhidagi alohida janrini anglata boshlashi o'n to'qqizinchi asr oxirlariga to'g'ri keladi.Unga qadar feleton so'zi boshqa ma'noda ishlatilgan. "jurnal de deba" nomli Parij gazetasi 1800-yil 28-yanvar soniga qo'shimcha varaq ilova qiladi,keyincha bu gazetaning "feleton" nonli doimiy rubrikasi bo'lib qoladi.Shu nomli rubrika Evropa matbuotida tez ommalashib,bu rubrika ostida nosiyosiy,norasmiy materiallar: e'linlar,moda yangiliklari,teatr taqrizlari,hikoya va hatto romanlar e'lon qilina boshladi.Jadid matbuotida ham shu nomli rubrika tashkil qilingan bo'lib,masalan, Cho'lponning "Qurboni jaholat","Do'xtir Muhammaddiyor" hikoyalari Sadoi Turkistonning feleton rubrikasi ostida chop etiladi.Bu hol adabiyotshunosligimizga Cho'lpon ushbu hikoyalari janrini feleton tarzida belgilagan degan noto'g'ri qarashning paydo bo'lishiga olib kelgan.

Adabiyotlar 
D.Quronov, Z.Mamajonov, M Sheraliyeva Adabiyotshunoslik lug'ati Toshkent-2013 akademnashr.346-bet
Yasemin Yalchin

Yasemin Yalchin (1964-yil 3-avgustda tugʻilgan, Fatih, Istanbul ) — turk teatr aktrisasi, kino aktrisasi va komediyachi. U Puturgeli oilasida tug'ilgan.

Yalchin 1982-yilda o'rta maktabni tamomlagan va o'sha yili Istanbul shahar konservatoriyasida o'qishni boshlagan. 1988-yilda u Demet Akbag' bilan reklama roligida rol o'ynadi. Kenter teatrida ishlagan. Ko'plab kino va teatr spektakllarida rol o'ynagan aktrisa, 2009-yilda Suzan Kardesh tomonidan chiqarilgan "Makiyaj xonasi qo'shiqlari" albomida kuylagan Taht Kurmuşsun Kalbime qo'shig'i bilan albomda ishtirok etdi. Qizi Eda qandli diabetga chalinganidan keyin u teatrda tanaffus qildi. Keyinroq “Oyunun Oyunu” spektakli bilan teatrga qaytdi. 1991-yilda u "Eng yaxshi komediyachi" mukofotini oldi. U teatr aktyori Ilyas İlbey bilan turmush qurgan.

Manba 

1964-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Gaye Turgut Evin

Gaye Turgut Evin (1987-yilning 1-iyunida tugʻilgan, Istanbul, Turkiya ) — turk teatr, kino va serial aktrisasi. Beykent universiteti tasviriy san'at fakulteti aktyorlik fakulteti bitiruvchisi.  Shu bilan birga, u ikki tomonlama mutaxassislik va kino-televideniye bo'limi diplomini oldi.

U yoshligidan bolalar bog‘chasida ijodiy drama va raqs mashg‘ulotlariga qatnashib, aktyorlikka qiziqa boshlagan. Maktabning teatr jamoasida qatnashib, respublikaning 75 yilligi munosabati bilan “Bayrog‘imiz soyasida” spektakli bilan MEB muvaffaqiyat mukofotiga sazovor bo‘ldi.

Gaye Turgut, ijtimoiy sezgirlik ko'rsatib, Ümraniye tipidagi jazo muassasasi tomonidan sahnalashtirilgan "Devorlar tili" teatr spektaklida ishtirok etdi. U "peri" rolini o'ynagan ushbu spektaklda qolgan barcha aktyorlar qamoqxona aholisi edi. Xuddi shu joyda teatrdan dars beradi.

Shaxsiy hayot 
U 2013-yilda “Meni kechir” serialidagi hamkasbi Deniz Evin bilan turmush qurgan.

Manbalar

Havolalar 

 Gaye Turgut CinemaTürkda   28 Şubat 2012 tarihinde     
Yashayotgan insonlar
1987-yilda tugʻilganlar
Husayn Boyqaro devoni

Turkiy adabiy tilning rivojida Sulton Husayn Boyqaro (Abdulgʻoziy Sulton Husayn Bohodirxon)ning xizmatlari alohida ta'kidlamaoq kerak. Husayn Boyqaro hukumdor va ma'naviyat jon kuyari sifatida turkiyning davlat tili darajasida keng amal qilishi va katta mavqeyga koʻtarilishi,badiiy adabiyot tili sifatida gullab-yashnashiga bor imkoniyatini yaratib berdi.
Muhumi,Husayn Boyqaro oʻzi ham turkiy devon bitdi. Uningijodi xususida  «Ul ḥaḍratnïŋ xob aš’ārï va marγub abyātï baγāyat köpdür va
dīvān ham murattab boluptur»      deb yozgan edi Alisher Navoiy. U "Majolisu-n-nafois"ning sakkizinchi majlisini(Majolis,136-149) Husayn Boyqaro ijodiga bagʻishlagan.Tazkirada uning baytlarini tahlil,etib shoir ijodiga juda katta baho beradi.

Manbalar
Ahmad Hikmat Muftuo'g'li

Ahmat Hikmat Muftuog'lu (1870 yil 3 iyun - 1927 yil 19 may), turk yozuvchisi va diplomati.

Hayoti 
U 1870 yilda Istanbulda tug‘ilgan. Uning otasi shoir Yahyo Sezai afandi  edi. Uning oilasi o‘sha davr ulamo tabaqasidan edi; Uning bobosi Mo‘ra muftiysi Abdulhalim afandi edi. U yetti yoshida otasidan ayrilgan, akasining qaramog‘ida ulg‘aygan. Ta'limini Soğukcheshme harbiy o'rta maktabida boshlagan; U Galatasaray Sultanisida davom etdi. U shu maktabda Tevfik Fikret bilan uchrashib, do‘stlashdi. Uning adabiyotga qiziqishi o‘rta maktabda boshlangan. Uning birinchi asari “ Leyla Yahut bir Majnun qasosi ” maktabda o‘qib yurgan paytlarida nashr etilgan  . 1888-yilda oʻqishni tamomlab, Tashqi ishlar vazirligida ish boshladi; Boshqa tomondan, u Galatasaray Sultonisida o'qituvchi bo'lib ishlagan.

Manba 

XX asr turkiyalik shoirlari
Istanbulda vafot etganlar
Istanbullik yozuvchilar
1927-yilda vafot etganlar
1870-yilda tugʻilganlar
Balikpapan

Balikpapan

Balikpapan — Indoneziyaning Sharqiy Kalimantan viloyatidagi shahar. Shahar biznes va sanoat markazi sifatida butun Kalimantandagi eng yirik iqtisodiyotga ega bo‘lib, 2016-yilda umumiy YaIM 79,65 trillion IDRni tashkil etadi. Aholi soni boʻyicha Balikpapan Sharqiy Kalimantandagi ikkinchi yirik shahar (Samarida shahridan keyin) boʻlib, 2018-yilda jami 645.727 kishi va 2019-yilda 655.178 kishi  boʻlgan. Balikpapan Indoneziyaning yangi poytaxtiga olib boradigan 3 ta shlyuzdan biri bo'lib, unda Semayang porti (Samarida portidan keyin ikkinchi eng gavjum) va Sulton Aji Muhammad Sulaymon xalqaro aeroporti mavjud bo'lib, u Kalimantanda eng gavjum uchinchi o'rinda turadi.

Geografiyasi 
Balikpapan shahrining maydoni 85% tepalikli va 12% tor tekis maydonlar shaklida, asosan suv havzasida (DAS) va kichik daryolar, shuningdek qirg'oqda joylashgan. Kislotali tuproq sharoitlari (torf) va unumdorligi past bo'lgan dominant qizil tuproq bilan. Indoneziyaning boshqa hududlari singari, bu shahar ham tropik iqlimga ega. Bu shahar Makassar bo'g'oziga to'g'ridan-to'g'ri tutashgan Kalimantanning sharqiy qirg'og'ida joylashgan bo'lib, dengiz savdo porti va neft porti sifatida foydalanish mumkin bo'lgan ko'rfazga ega.‌‌

Topografiyasi 
Umuman olganda, Balikpapan shahri dengiz sathidan 0 dan 100 metrgacha balandlikda joylashgan. Eng katta tasnif dengiz sathidan 20-100 metr balandlikda joylashgan bo'lib, maydoni 20090,57 ga yoki hududning 51,66%, dengiz sathidan 10-20 metr balandlikda 17260 ga maydonni egallaydi. yoki 34,17% maydon va dengiz sathidan 0-10 metr balandlikda 6980 ga yoki umumiy maydonning 13% ni tashkil etadi. Topografiya nuqtai nazaridan, Balikpapan shahrining katta qismi 15-40% qiyalikda joylashgan bo'lib, bu 21305,57 gektar yoki umumiy maydonning 42,33% ni tashkil qiladi. Morfologik jihatdan Balikpapan shahri 85% tepalikli hududdan iborat bo'lib, qizil-sariq podzolik tuproq turi yupqa tuproqli xarakterga ega, tuproq tuzilishi oson eroziyalanadi. Qolgan 15% esa Balikpapan shahrining sharqiy va janubiy qirg'oqlari bo'ylab, odatda allyuvial tuproq turlariga ega tekisliklardir.‌‌

Iqlimi 
Balikpapan shahridagi havo harorati 23 ° -32 °C, nisbiy namlik darajasi ± 84%. Balikpapan shahrining o'zi (Af) tipidagi tropik iqlimga ega. Balikpapan hududida yog'ingarchilik har yili yuqori bo'ladi, bu yiliga 2300–2900 mm gacha va yiliga 130 dan ortiq yomg'irli kun.‌‌

Manbalar 
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Kota_Balikpapan

Havolalar 
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Kota_Balikpapan
Azamat Ziyoyev

Azamat Ziyoyev (1963-yil Toshkent shahrida tugʻilgan) — Oliy Majlis Qonunchilik palatasi sobiq deputati. Fanlar akademiyasi tarix instituti direktori. ToshDU sharq fakultetining 1985-yil bitiruvchisi. Sharqshunos, filolog, eronshunos, tarix fanlari doktori, professor (1999), Oʻzbekiston Milliy tiklanish demokratik partiyasi aʼzosi.

Faoliyati 
1985-yildan Oʻz FA SHIda kichik ilmiy xodim, ilmiy xodim va 1993-yildan katta ilmiy xodim (ayni vaqtda, 1991-1993 yillar ToshDSHI MOXT kafedrasida oʻrindosh).1997-1998-yillar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devonining bosh maslahatchisi, 1998-1999-yillari Prezident Matbuot kotibi, 1999-yili Prezident Davlat maslahatchisi — Ijtimoiy-siyosiy masalalar boʻyicha guruh rahbari, 1999-2000-yillari Prezident Matbuot kotibi vazifalarini bajargan. 1998-1999-yillarda Oliy Majlis deputatligiga, 2004, 2009-yillarda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatligiga saylangan. 2000 — 2005-yillari Oliy Majlis Yoshlar ishlari qoʻmitasi raisi, 2005-2010-yillari Oliy Majlis Qonunchilik palatasi Fan, taʼlim, madaniyat va sport masalalari qoʻmitasi raisi lavozimda ishlagan. 2010-yildan buyon Qonunchilik palatasi Fan, taʼlim, madaniyat va sport masalalari qoʻmitasi aʼzosidir. 2017-yildan „Oʻzbekiston madaniy merosi“ tahrir hayʼati aʼzosi. (Shu orada 2006-2009-yillari TDPUning „Oʻzbekiston tarixi“ kafedrasida oʻrindosh professor.)

Ilmiy yoʻnalishi 
Manbashunoslik, Oʻrta asrlar Oʻzbekiston, Eron, Afgʻoniston va Hindiston xalqlari tarixi. 200 ga yaqin maqolalar muallifi. Bir qancha Xalqaro ilmiy konferensiyalar ishtirokchisi. 1988 Qizil Yulduz ordeni, 1996-yili „Shuhrat“ medali, 2003-yili „Doʻstlik“ ordeni bilan taqdirlangan.

Asosiy ilmiy ishlari: 
Nomz. diss. mavzusi: „Silsilot as-salotin“ tarixiy manba sifatida". — Toshkent, 1990.

Dokt. diss. mavzusi: „Oʻzbek davlatchiligi tarixidan (eng qadimgi zamonlardan Rossiya bosqiniga qadar)“. — Toshkent, 1999.

 Elchilar yetib kelmadi // Fan va turmush. — Toshkent, 1985. — № 5.
 Umri boqiy asar // Guliston. — Toshkent, 1986. — № 5.
 XVII asrning ikkinchi yarmi oxirida Balx va Hindistonaro munosabatlar // Sharqshunoslik. Tarix, manbashunoslik, filologiya. Tezislar toʻplami. — Toshkent, 1987.
 Oʻzbekistonda Firdavsiy hayoti va ijodini oʻrganishga doir // Oʻzbekistonda ijtimoiy fanlar. — Toshkent, 1987. — № 8. — B.69 — 72.
 „Silsilot as-salotin“ XVII asr oʻrtalarida Buxoro xonligidagi siyosiy ahvol haqida // Oʻzbekistonda ijtimoiy fanlar. — Toshkent, 1989. — № 8. — B.44-46. 
 „Silsilot as-salotin“ tarixiy manba sifatida // Oʻzbekistonda ijtimoiy fanlar. — Toshkent, 1990. — № 9. — B.41-45. 
 XVI — XVIII asrlarda Xuroson uchun kurash // Sharq mashʼali. — Toshkent, 1992. — № 3 — 4. — B.20 — 21.
 Mahmud ibn Vali va oʻlkamiz tavsifi // Sirli olam. — Toshkent, 1992. — № 11 — 12.
 Senniy istochnik po istorii vzaimootnosheniy Buxarskogo xanstvo i Indii XVII — nachala XVIII veka // Obщestvennie nauki v Uzbekistane. — Tashkent, 1992. — № 3 — 4.  - S. 44 — 49.
 „Maosiri Olamgiriy“ tarixiy manba sifatida // Oʻzbekistonda ijtimoiy fanlar". -Toshkent, 1993. — № 6. — B.30 — 34.

Manbalar

Adabiyotlar 
 

Oʻzbekistonlik sharqshunoslar
Ahmat Hamdi Tanpinar

Ahmat Hamdi Tanpinar (23 iyun 1901, Istanbul — 24 yanvar 1962, Istanbul) — turk shoiri, romanchisi, esseist, adabiyot tarixchisi, siyosatchi va akademik.

Hayoti 
1901-yil 23-iyunda Shahzodaboshi shahrida tug‘ilgan. Uning otasi gruzin   asli Husayn Fikri afandi, onasi Nasima Bahriye Hanim.  Tanpinar oiladagi uch farzandning kenjasi.  Bolaligi Ergani, Sinop, Siirt, Kirkuk va Antaliya shaharlarida oʻtgan, u yerda qozi boʻlgan otasi xizmat qilgan. U 1915-yilda Kirkukdan safarda boʻlganida onasidan tif kasalligidan ayrilgan. Antaliyada o'rta maktabni tamomlab, 1918 yilda oliy ma'lumot olish uchun Istanbulga boradi.

Halkali qishloq xo‘jalik bilim yurtida bir yil internat maktabida o‘qiganidan so‘ng 1919 yili o‘rta maktab o‘quvchisi bo‘lganida she’rlaridan bilgan Yahyo Kamol Beyatli ta’sirida Istanbul universitetining adabiyot fakultetiga o‘qishga kiradi. Bu yerda ayniqsa Yahyo Kamol, Mehmed Fuad Koprulu, Jenab Shahabeddin, O'mer Ferit Kam, Babanzoda Ahmad Naim kabilardan saboqlarni davom ettirdi. 1923-yilda Adabiyot fakultetini Shayhiyning “ Husrev u Shirin ” nomli masnaviyi boʻyicha bakalavrlik dissertatsiyasini tamomlagan.

Manba 

XX asr turkiyalik shoirlari
XX asr turk romanchilari
Turk romanchilari
1962-yilda vafot etganlar
1901-yilda tugʻilganlar