MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Lilli Palmer

Lilli Palmer () — nemis aktrisasi, Oltin globusga nomzod.

Biografiyasi 
Lilli Palmer 1914-yil 24-mayda Prussiyaning Poznan shahrida doktor Alfred Peiser va avstriyalik teatr aktrisasi Roza Lisman oilasida dunyoga kelgan. Lilli Palmer to'rt yoshga to'lganda, uning oilasi Berlinga ko'chib o'tdi va u yerda Sharlottenburg tumanida joylashdi. U yerda Lilli Palmer teatrga qiziqib, dramani o'rgana boshladi va 1933-yilda fashistlar hokimiyatga kelishi bilan uning oilasi Parijga qochib ketdi.

Lilli Palmerning faoliyati kabareda boshlangan. U yerda britaniyalik agentlardan biri uni payqab qoladi va unga Gaumont-British studiyasi bilan shartnoma tuzishni taklif qiladi. Uning kinodagi debyuti 1935-yilda bo'lib o'tdi va keyingi o'n yil ichida u Britaniya filmlarida faol ishtirok etishda davom etdi.

Lilli Palmer 1943-yilda aktyor Rex Harrisonga turmushga chiqdi va 1945-yilda u bilan Hollywoodga ko'chib o'tdi. U yerda u Warner Bros bilan shartnoma imzoladi va tez orada Warner Brosning bir nechta filmlarida paydo bo'ldi. Jumladan, "Cloak and Dagger" (1946) va "Body and Soul" (1947). U vaqti-vaqti bilan teatrda chiqish qildi va 1951-yilda o'zining teleko'rsatuviga mezbonlik qildi. 1950-yillarning boshlarida Warner Bros va Rex Harrison Brodveydagi “Call, book and candle” spektaklida va keyin esa “The Four Paster”da (1952) filmida birga rol oʻynagan. Rex Harrison Lilli Palmerni bir necha bor aldagan va oxir-oqibat 1956-yilda ajrashishgan. Ushbu nikohdan Lilli Palmer 1944-yilda tug'ilgan Rex Carey Alfred Harrison ismli o'g'il bor.

1954-yilda Lilli Palmer Germaniyaga qaytib, u yerda kino va televideniyeni yo'lga qo'yishga harakat qila boshladi. Ammo u AQShda ham o'z faoliyatini davom ettirdi. Keyingi yillarda u "The Pleasure of His Company" (1961) va "Miracle of the White Stallions " (1963)kabi Amerika filmlarida paydo bo'ldi. 1986-yilda da Lilly "Oltin globus" mukofotiga "Buyuk Pyot" filmidagi roli uchun nomzod qilib ko'rsatildi, bu uning faoliyatida oxirgi rol bo'ldi.

1958-yilda Lilli Palmer argentinalik aktyor Carlos Thompsonga turmushga chiqdi va u bilan o'limigacha birga bo'ldi. Lilli Palmer 1986-yil 27-yanvarda vafot etdi. Los-Anjelesda 71 yoshida saraton kasalligidan vafot etdi. Kino sanoatiga qo'shgan hissasi uchun u Hollywood bulvari 7013-dagi Hollywood shon-shuhrat xiyobonida yulduzga ega.

Saralangan filmografiyasi

Manbalar 

Amerikalik televideniye aktrisalari
Kishilar
1986-yilda vafot etganlar
27-yanvarda vafot etganlar
1914-yilda tugʻilganlar
24-mayda tugʻilganlar
Germaniyalik aktrisalar
Pax Mafiosa

Pax Mafiosa - bu jinoiy faoliyatga aralashmaslik toʻgʻrisidagi kelishuvlar natijasida uyushgan jinoiy guruhlar hududlariga nisbatan zoʻravonlik boʻlmagan holatni tavsiflovchi atama.

Tavsifi 
"Tinchlik" nisbiy zoʻravonliksiz holat sifatida tasvirlangan. Bu turli raqobatlashuvchi uyushgan jinoiy guruhlar oʻrtasida jinoiy faoliyat va hududda raqobat qilmaslik toʻgʻrisidagi kelishuvdan kelib chiqadi va bu barqaror tinchlikka olib keladi.

Hukumat organlari ham giyohvand moddalar savdosi va boshqa jinoiy harakatlarga aralashmaslik orqali oʻz fuqarolari uchun bunday tinchlikka rozi boʻlishlari mumkin. Aksincha, uyushgan jinoiy guruhlar ham raqobat va xavfning kamayishi, aʼzolari va oila aʼzolarini taʼqib qilmaslikdan foyda koʻradi. Uyushgan jinoyatchilarning qoʻlga olinishi va qochishi tinchlikni saqlash uchun hiyla boʻlishi mumkinligi haqida da'volar ham bor.

Tinchlik davridan keyin zoʻravonlikning kuchayishi status-kvoning oʻzgarishi, masalan, guruhlar oʻrtasidagi raqobatning kuchayishi yoki siyosiy aralashuv tufayli ekanligi seziladi.

Etimologiyasi 
Bu nom odatda Sitsiliya mafiyasi va Italiyaning boshqa uyushgan jinoiy guruhlariga nisbatan ishlatiladi. Bu nom lotincha Pax Romana (inglizcha: "Roman Peace") asosida yaratilgan boʻlib, bu Rim imperiyasida oʻzining kuchi va ta'siri tufayli uzoq vaqt nisbiy tinchlik davridan namuna oladi. Xuddi shu atama Pax Britannica va Pax Americana kabi lotin atamalarni keltirib chiqargandek, Pax Mafioza atamasi ham lotin tilidan kelib chiqqan. Bu ibora ba'zan Pax Mafioso deb yoziladi, ammo Mafiosa grammatik jihatdan toʻgʻri va keng tarqalgan variantdir.

Meksikaga nisbatan qoʻllanishi 
Pax Sinaloa atamasi Meksikadagi giyohvandlik urushi paytida Sinaloa kartelining kuchi tufayli yuzaga kelgan tinchlikni tasvirlash uchun ishlatiladi. U, shuningdek, Pax Narcotica deb ham ataladi.

Manbalar 

Pax
Mafiya
Janaarqa (tuman)

Janaarqa tumani () — Qozogʻiston Respublikasi Ulitau viloyatidagi tuman. Maʼmuriy markazi — Janaarqa qishlogʻi. Aholisi 34 758 kishi (2022).

Aholisi 
Tuman aholisi 2022-yilgi maʼlumot boʻyicha 34 758 kishini tashkil qildi. Aholisining oʻrtacha zichligi 1 km²-ga 1,46 kishidan toʻgʻri keladi. Tuman aholisining asosiy qismini qozoqlar — 92,93 % tashkil qiladi, shuningdek ruslar — 4,93 %, ukrainlar — 0,5 % va boshqalari – 1,61 %.

Milliy tarkibi 
2022-yil 1-yanvar oyidagi statistikaga koʻra tuman aholisi 34 758 kishi tashkil qildi. Tuman aholisining milliy tarkibi quyidagicha:

 Qozoqlar – 32 509 kishi 
 Ruslar – 1 562 kishi 
 Ukrainlar – 157 kishi 
 Tatarlar – 142 kishi 
 Nemislar – 85 kishi 
 Boshqalar – 303 kishi

Hududiy boʻlinishi  
 Aynabulaq qishloq okrugi  
 Aqtasti qishloq okrugi  
 Aqtau qishloq okrugi  
 Aqtubek qishloq okrugi  
 Baydali biy qishloq okrugi  
 Bidayiq qishloq okrugi  
 Yeraliyev qishloq okrugi
 Janaarqa kent hokimligi
 Jumajanov qishloq okrugi  
 Qaraagʻash qishloq okrugi
 Qiziljar kent hokimligi 
 Seyfullin qishloq okrugi
 Toʻgisken qishloq okrugi 
 Tselinniy qishloq okrugi

Manbalar 

Janaarqa tumani
Black Black Heart

„Black Black Heart“ () — kanadalik xonandalar David Usher hamda Jeff Pearce tomonidan yozilgan qoʻshiq. Usherning 2001-yil eʼlon qilingan „Morning Orbit“ albomining ikkinchi singli sifatida chiqarilgan. Qoʻshiq Germaniya, Niderlandiya va Shveysariyada kichik xitga aylangan, Gretsiyada esa uchinchi pogʻonaga koʻtarilib, mamlakatning singllar xit-paradidan 25 haftadan koʻproq vaqt davomida tushmagan. Qoʻshiqning klipi ikkita „MuchMusic Video“ mukofotiga sazovor boʻlgan.

„Black Black Heart“ qoʻshigʻining uch versiyasi mavjud. Albomga kiritilgan hamda radio uchun hozirlangan versiyalarida Usher bilan bir qatorda „My Brilliant Beast“ guruhi aʼzosi Julie Galios () kuylagan. Albomga yashirin trek sifatida kiritilgan hamda „Black Black Heart 2.0“ deb ataladigan rock versiyada esa kanadalik xonanda Kim Bingham () kuylagan.

Qoʻshiq naqoratida Léo Delibes yozgan „Lakmé“ operasining sopranolar uchun moʻljallangan mashhur „Gul dueti“ () dueti ishlatilgan. Usher qoʻshiqni fransuz tilida ham yozgan. Fransuzcha versiyada kanadalik qoʻshiqchi Marie-Mai () kuylagan. Tayvanlik xonandalar Rene Liu bilan Stanley Huang „Black Black Heart“ qoʻshigʻini „Alohida sayohat“ () nomi bilan xitoy tilida kuylagan.

Klipi 
„Black Black Heart“ qoʻshigʻi uchun olingan klipda Usher tunda katta turar-joy binosidagi kvartirada qoʻshiq kuylayotgani tasvirlangan. Video davomida ayni imoratdagi boshqa kvartiralarda turgʻunlar umuman olganda odatiy ishlarni qilayotganini koʻrsatadigan. Klip 2002-yilda „Eng yaxshi post-produksiya“ (Kurt Ritchie ( uchun) va Jeff Campbell () uchun) hamda „Eng yaxshi pop video“ (Usher uchun) nominatsiyalarida ikkita „MuchMusic Video“ mukofoti bilan taqdirlangan.

Manbalar

Havolalar 
  (albom versiyasi)
  (rock versiya)
  (fransuzcha versiya)
  (xitoycha versiya)

David Usher qoʻshiqlari
2001-yil qoʻshiqlari
Ingliz tilidagi qoʻshiqlar
Alisher Saipov

Alisher Soipov (   ; 1981-yil 4-sentabr – 2007-yil 24-oktabr) – qirgʻizistonlik, millati oʻzbek. O'zbek jurnalisti. Mamlakatdagi oʻzbek ozchilikka mansub “ Siyosat” gazetasining bosh muharriri boʻlib, qoʻshni Oʻzbekistonda inson huquqlari poymol etilishi haqida xabar bergan. Soipov Oʻzbekiston prezidenti Islom Karimov va uning hukumati haqida tez-tez tanqidiy maqolalar yozgan. U Oʻzbekiston qamoqxonalaridagi qiynoqlar, muxolifatga nisbatan bosim va islom radikalizmining kuchayishi haqida koʻp yozgan. Ozodlik va Amerika Ovozi radiolarida muxbir sifatida ham ishlagan. 2007-yilning 24-oktabrida O'sh shahridagi ofisining oldida yaqin masofadan otib o'ldirilgan

Jurnalistik faoliyati 
Soipov Oʻzbekiston siyosati haqida xolis va tanqidiy mavzularni yoritgan. Jurnalistlarni himoya qilish nodavlat tashkiloti qoʻmitasi (CPJ)ga koʻra, Soipov oʻlimidan bir oy oldin O'zbekiston davlat nazoratidagi oʻzbek matbuotida hujumlarga uchragan va oʻzbek xavfsizlik agentlari uni kuzatib borayotganini aytgan.

BBC News muxbiri Natalya Antelava: “Alisher Soipov yigirma olti yoshida Markaziy Osiyodagi eng ochiq gapiradigan jurnalistlardan biri edi" deydi. U Oʻzbekiston Prezidenti Islom Karimov qamoqxonalaridagi qiynoqlar, muxolifatga nisbatan bosim va Qirgʻizistonda yashayotgan oʻzbek qochqinlarining ahvoli haqida koʻp yozgan”

Qotillik va tergov 
2007-yilning 24-oktabrida Soipov Oʻshdagi idorasi oldida yaqin masofadan noma'lum shax tomonidan otib oʻldirilgan. Uning turmush o'rtog'i va uch oylik qizi qolgan. Xalqaro Amnistiya Qirgʻiziston hukumatini jurnalistlarni yaxshiroq himoya qilishga hamda Soipov oʻldirilishi boʻyicha tergovni “puxta, xolis va xalqaro qoidalarga mos” oʻtkazishga chaqirgan.

2007 va 2008-yillarda qirgʻiz tergovchilari qotillikka oʻzbek xavfsizlik xizmatlari aloqador boʻlishi mumkinligi haqidagi iddaolarni tekshirayotganini aytishgan. Xalqaro Inqiroz Guruhi nohukumat tashkiloti oʻzbek agentlari javobgarlikka tortilishiga "kuchli gumonlar" borligini ma'lum qilgan.

2009-yilning aprel oyida rasmiylar qotillikda ayblanib, sobiq militsiya xodimi Abdufarit Rasulovni hibsga olganliklarini va qotillik qurolini topganliklarini e'lon qilishgan. Biroq Oʻsh shahar sudi sudyasi mahkama uchun dalillar yetarli emas, degan qarorga kelgan. Prokurorlar apellyatsiya ariza berib, sudya almashtirilgan. Uznews xabariga koʻra, Rasulov qotillikka aloqadorligini rad etib, militsiya tomonidan kaltaklanganini aytgan. “Ozod Yevropa” radiosi qarorni tanqid qilib, “Tergov atrofidagi chalkashliklar va qarama-qarshiliklar Soipov qotillarini amalda jazosiz qoldirgan va Qirgʻiziston hukumatining ishni hal qilishga sodiqligi haqida savollar tugʻdirdi”, deb ta’kidlagan. 2010-yilda Rasulov aybdor deb topilib, yigirma yillik qamoq jazosiga hukm qilingan.

2012-yil 25-oktabrda Qirgʻiziston ichki ishlar vaziri oʻrinbosari Melis Turganboyev qotillik boʻyicha yangi tergov boshlanganini ma’lum qildi.

Manbalar 

2007-yilda vafot etganlar
1981-yilda tugʻilganlar
Sanne van Dijke

Sanne van Dijke (tugʻ. 1995-yil 21-iyul, Heeswijk-Dinther, Bernheze, North Brabant, Niderlandiya) — niderlandiyalik dzudochi, 70 kg gacha vazn toifasida, Niderlandiya terma jamoasi aʼzosi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari bronza medali sovrindori. 2019-yilgi Yevropa oʻyinlarining kumush medali sovrindori, ikki karra Yevropa chempioni, Jahon chempionati sovrindori.

Faoliyati 
1995-yil 21-iyulda Sanne van Dijke tugʻilgan. 2017-yilda Varshavada (Polsha) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida u barcha raqiblarini magʻlub etdi va gʻalaba qozonib, qitʼa chempioni boʻldi. 2019-yilda Minskda (Belarus) boʻlib oʻtgan Yevropa oʻyinlarida u finalga chiqdi, unda u fransiyalik sportchi Margaux Pinotga yutqazdi va oʻyinlar va qitʼa chempionatining kumush medalini qoʻlga kiritdi.

2020-yil noyabr oyida Pragada (Chexiya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Sanne 70 kg gacha vazn toifasida turnirning kumush medalini qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi. Finalda u fransiyalik sportchi Margaux Pinotga yutqazdi.

2021-yil aprel oyida Lissabonda (Portugaliya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Sanne 70 kg gacha vazn toifasida gʻolib chiqdi va ikki karra qitʼa chempioni boʻldi. Finalda fransiyalik sportchi Margaux Pinot sindi. Oʻsha yili iyun oyida Budapeshtda (Vengriya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida Sanne van Dijke 70 kg gacha vazn toifasida uchinchi oʻrin uchun kurashda germaniyalik Miriam Butkereitni magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida 70 kg gacha vazn toifasida niderlandiyalik sportchi turnirning bronza medalini qoʻlga kiritdi. U uchinchi oʻrin uchun kurashda germaniyalik dzudochi Giovanna Scoccimarroni magʻlub etib.

Manbalar 

21-iyulda tugʻilganlar
1995-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi dzyudochilar
Stolichka agamasi

Stolichka agamasi () —  agamasimonlar oilasiga mansub Osiyo togʻ agamalari jinsidan boʻlgan kaltakesak. Ushbu tur avstriyalik zoolog Ferdinand Stolichka sharafiga nomlangan.

Katta kunduzgi kaltakesak.

Tarqalish 
Stolichka agamasi asosan Xitoy va Moʻgʻuliston hududida tarqalgan.

Xitoyda u Gansu viloyatida hamda  ShUMRning turli mintaqalarida uchraydi. Moʻgʻulistonda esa, mamlakatning gʻarbiy va janubi-gʻarbiy qismida, Kobdo, Gobi-Oltoy, Bayanxongor va Janubiy Gobi viloyatlarida uchraydi.

Inson tomonidan foydalanish 
Stolichka agamasi anʼanaviy xitoy tibbiyotida qoʻllaniladi. Undan spirtli ichimliklar ishlab chiqarishda qoʻshimcha sifatida ishlatilinadi.

Kichik turlar

Galereya

Manbalar

Adabiyotlar 

 Ананьева Н. Б., Орлов Н. Л., Халиков Р. Г., Даревский И. С., Рябов С. А., Барабанов А. В. Атлас пресмыкающихся Северной Евразии (таксономическое разнообразие, географическое распространение и природоохранный статус). — СПб.: Зоологический институт РАН, 2004. — С. 51. — 1000 экз. — ISBN 5-98092-007-2.
 Mongolian Red List of Reptiles and Amphibians, ADMON Printing, Ulaanbaatar, 2006 ISSN: 1751-0031 — стр. 39-40 (pdf)

Havola 
 The Reptile Database: Laudakia stoliczkana (англ.)
Air Caledonie

Société Calédonienne de Transports Aériens, Air Calédonie sifatida faoliyat yuritadi, Yangi Kaledoniya davlat aviakompaniyasi boʻlib, shtab-kvartirasi Noumea shahrida joylashgan, koloniyaning ichki havo transportida ishlaydi.

Air Calédonie Yangi Kaledoniyadagi oʻnta aeroportga rejalashtirilgan yoʻlovchi va yuk reyslarini amalga oshiradi. Aviakompaniyaning asosiy bazasi va uning tranzit markazi (hub) Noumea Magenta aeroportidir.

Tarix 
Transpac Airlines aviakompaniyasi 1954-yilda tashkil topgan va keyingi yilning 25-sentabrida oʻz faoliyatini boshlagan. 1968-yilda kompaniya oʻzining rasmiy nomini hozirgi Air Calédonie ga oʻzgartirdi.

1969-yilda, aktsiyalarni sotib olish va tashuvchining qarzlarini qayta moliyalashtirish boʻyicha yirik bitimdan soʻng, Air Caledonie'ning asosiy qismi Yangi Kaledoniya hukumatining davlat mulkiga aylandi. 2010-yil boshida aktsiyalarning 50,28 foizi xorijdagi hukumatga, 43,31 foizi orol hukumatiga, 4,43 foizi xususiy investorlarga va 2,09 foizi Fransiyaning Air France milliy aviakompaniyasiga tegishli edi.

2007-yil mart oyida kompaniya xodimlari 225 nafar xodimdan iborat edi.

Yoʻnalish tarmogʻi 
2005-yil mart oyida Air Calédonie Yangi Kaledoniyadagi quyidagi yoʻnalishlarga rejali yoʻlovchilar qatnovini amalga oshirdi:

 Belep orollari
 qalam oroli
 Kona
 kumak
 Lifou
 Mare
 Noumea
 Ouvea
 Tiga
 La Tontouta
 Touho

Flot 
2009-yil dekabr holatiga ko'ra Air Caledonie floti quyidagi samolyotlardan iborat edi  :

 1 ATR 42-500
 3 ATR 72-500 (bitta samolyot Air Tahiti tomonidan ijaraga olingan).

Manbalar

Havolalar 

 Société Calédonienne de Transports Aériens rasmiy veb-sayti )

Aviakompaniyalar
Darvoza ogʻasi

Kapi og'a (   Rasmiy ravishda Saodat darvozasi og'asi (Bâbüssaâde ağasi) deb ataladigan "darvoza og'asi" 16-asr oxirigacha bu lavozimni Kizlar og'a egallab olgan paytgacha Usmonli Saroyining amaldor xizmatkorlarining boshlig'i bo'lgan. Oxirgi idora bilan yonma-yon bo'lib, Bosh qora amaldor nomi bilan ham tanilgan, chunki uning egalari qora afrikalik qullardan olingan bo'lsa, Kapi og'a Bosh oq amaldor nomi bilan ham tanilgan.

Tarix va vazifalar 
Sarlavhasidan ko'rinib turibdiki, Kapi og'a Tashqi mahkamani (davlat ishlari olib boriladigan Birun) ichki saroydan (Enderun) va Sultonning To'pqopi saroyidagi shaxsiy xonadonlaridan ajratib turuvchi Saodat darvozasini nazorat qilgan. Ogʻa darvozaning oʻng tomonidagi idorani egallab, ichki saroyga kirishni nazorat qilish va  Halil Inaljikning taʼbiri bilan aytganda, Sultonning buyrugʻini amaldorlariga yetkazish va unga yetkazish vazifasini bajargan. Saroy va Saroydan tashqaridagi dunyo o'rtasidagi yagona "vositachi". Kapi og'a va uning oq amaldorlarining vazifalari saroy saxifalari uchun Saroy maktabini boshqarishni ham o'z ichiga olgan, uning bitiruvchilari keyinchalik imperiyaning ma'muriy elitasiga aylanishgan. Topqopi saroyidagi “Ogʻalar masjidi” (Agalar Camii) Kapi ogʻa va uning amaldorlari foydalanishi uchun qurilgan.

Kapi og'aning idorasi nufuzli lavozim edi, egasi sultonning yaqin maslahatchisi bo'ldi va imperator vorisligida hal qiluvchi rol o'ynashi mumkin edi. Egalari vazirlik darajasiga ega bo'lib, faqat amir va shayxulislomdan keyin birinchi o'rinni egallaganlar. 15—16-asrlarda oʻzining gullagan davrida Kapi ogʻa muhimligi boʻyicha Sadr vazir bilan raqobatlashdi. Shunga qaramay, uning boshqa islomiy davlatlardagi oʻxshashlaridan farqli oʻlaroq, odatda hojib unvonining variantlari bilan ifodalanadi, mansab egalari hech qachon oʻz kuchlarini sulton bilan raqobatlasha oladigan darajada kengaytirmaganlar. O'z hamkasblaridan farqli o'laroq, Kapi og'alar na amirning qo'lida bo'lgan ma'muriy apparatni, na boshqa bir amaldorning qo'lida edi. Kapi og'aning kunlik maoshi 100 aqcha edi. Shunga qaramay, koʻp Kapi Ogʻalar yirik viloyat hokimliklarini egalladilar (koʻpincha oʻzlarining keyingi martabalarida “ hadim ”, “eunuch” nomi bilan ajralib turadilar) va baʼzilari zamonaviy tarixchilar tomonidan davrning eng yirik Usmonli davlat arboblari qatoriga kiradi. 

Bu lavozim Sulaymon Qonuniy davrida (1520-1566), uning egalari Islomning muqaddas shahri Makka va boshqa shaharlarni saqlash uchun moʻljallangan xayriya jamgʻarmalari va vaqflar (vakf) boshqaruvchisiga aylanganda oʻzining yuksak choʻqqisiga chiqdi.Bu davrda mansab egalari davlat ishlarini nazorat qilish uchun vazirlar bilan ochiq raqobatga kirishdilar. Biroq koʻp oʻtmay imperator haramidagi ayollar taʼsirida Kapi ogʻani haramni boshqargan Qizlar ogʻa tutib oldi. Qizlar og'a 1587-yilda Kapi og'adan mustaqil bo'lib, Haramni o'z qo'liga oladi va tezda saroy amaldori darajasiga ko'tariladi. Kapi og'ahokimiyatiga soʻnggi zarba 1704-yilda, qolgan vakolatlari Silahdar ogʻaga oʻtkazilganda keldi. Kapi og'aning mavqei saqlanib qoldi, ammo keyinchalik hech qanday ahamiyatga ega emas edi.

Manbalar 

 
 
Usmonli
Darvoza og'asi
Kapi og'a
Alvina Shpadi

Alvina Andreyevna Shpadi (1935-yil 31-yanvar — 2019-yil 23-iyun) oʻzbek rassomi va restavratori. Qoraqalpogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi.

Tarjimai hol 
Boʻlajak rassom Turkmaniston SSRning Marv viloyatida 1930-yillarda Volga boʻyidan surgun qilingan nemis oilasida dunyoga keladi. Shpadi 1960-yil Ashxoboddagi Shota Rustaveli nomidagi Turkman davlat rassomlik bilim yurtini tamomlagan, Bayramali shahridagi oʻrta maktabda rasm va chizmachilikdan dars bergan.

Rassom 1960-yilda Nukusga koʻchib keladi, Qoraqalpogʻiston ASSR Badiiy jamgʻarmasi va Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Qoraqalpogʻiston boʻlimining san’atshunoslik sektorida ishladi. Igor Saviskiy qistovi bilan Oʻrta Osiyo xalq amaliy san’ati bilan qiziqib qoldi va 1962-yilda Toshkent teatr va rassomchilik institutining “Mato boʻyicha rassomchilik” fakultetiga oʻqishga kiradi va u yerdan Moskva toʻqimachilik institutiga oʻqishi koʻchiriladi va bu ta’lim dargohini 1969-yilda tamomlaydi. Keyinchalik Shpadi umrining oxirigacha Nukusda yashab ijod qildi.

U bir necha oʻn yillar davomida Qoraqalpoq davlat san’at muzeyining yetakchi restavratori boʻlgan. Shu bilan birga Stanislavskiy nomidagi Qoraqalpoq davlat musiqali teatrida teatr rassomi, 1980-yilda “Isyonchilar” (rejissor Anatoliy Kabulov) birinchi qoraqalpoq badiiy filmi suratga olish maydonida liboslar boʻyicha rassom boʻlib ishlagan.

Bundan tashqari u rus ustalari hisoblanmish Oʻrta Osiyo musavvirlari Aleksandr Volkov, Nikolay Qoraxon an’analarini davom ettirgan holda rassom sifatida faoliyat yuritgan. 2015-yilda Qoraqalpogʻiston davlat san’at muzeyida musavvir tavalludining 80-yilligiga “Alvina Shpadi olami” yubiley koʻrgazmasi, 2018-yilda “Qoraqalpogʻiston – mangu muhabbatim” nomli shaxsiy koʻrgazmasi boʻlib oʻtdi. Shpadining ijod namunalari, uning eskizlari, qoraqalpoq xalq bezaklari asosida gilam-soʻzanalari namoyishi boʻlib oʻtdi.

Manbalar

Havolalar 

 Тамара Санаева. Самая короткая ночь большой жизни Альвины Андреевны Шпады // «Новости Узбекистана», 24.06.2019.
 Страница на сайте Каракалпакского государственного музея искусств

2019-yilda vafot etganlar
23-iyunda vafot etganlar
1935-yilda tugʻilganlar
31-yanvarda tugʻilganlar
Oʻzbekistonlik ayollar
Valentin Antov

Valentin Ivaylov Antov (   ; 2000-yil 9-noyabrda tugʻilgan) — Bolgariyalik professional futbolchi, Bolgariyaning CSKA Sofia klubidan ijara asosida A Seriyaning Monza klubida markaziy himoyachi yoki himoyaviy yarim himoyachisi sifatida oʻynaydi.

CSKA Sofia jamoasining yoshlik futbolchisi bo'lgan Antov 2015-yilda 14 yosh, 9 oy va 10 kunligida debyut qilganida, klubni himoya qilgan eng yosh futbolchiga aylandi. U 2020–21-yilgi mavsumning ikkinchi yarmida A Seriyaning Bolonya klubiga, 2021-yil yozida esa B seriyaning Monza jamoasiga ijara asosida oʻtdi.

Antov Bolgariyani barcha darajada xalqaro miqyosda himoya qilgan va 2019-yil mart oyida 18 yoshida kattalar jamoasida debyut qilgan.

Jamoalardagi faoliyati

CSKA Sofia 

Antov CSKAning yoshlar akademiyasidan o'tgan va yoshligidanoq ularda taasurot qoldirgan.  U 2015-yilning 19-avgustida Bolgariya kubogi Sofia 2010ga qarshi oʻyinda birinchi jamoa safida debyut qildi va 14 yosh, 9 oy va 10 kunligida CSKAning eng yosh debyutantiga aylandi, shu bilan birga o'yinning so'nggi 25 daqiqasida sardorlik bog'ichini olgandan keyin klub uchun tarixdagi eng yosh sardorga aylandi.

Antov Birinchi ligadagi debyutini 2018-yil 14-aprelda Vereyaga qarshi liga o'yinida o'tkazdi. Antov 2018–19-yilgi mavsumda CSKA asosiy jamoasida o'zini namoyon qila boshladi va barcha musobaqalarda 26 ta o'yin o'tkazdi. 2018-yilning 12-iyulida u Latviyaning Riga klubiga qarshi birinchi saralash bosqichining birinchi oʻyinida 90 daqiqa oʻynab, Yevropa ligasida debyut qildi. U 2020-yil 12-iyulda Beroe Stara Zagoraga qarshi ligada 5–0 hisobida gʻalaba qozonib, CSKAning ikkinchi golini urdi va klub uchun oʻzining birinchi musobaqadagi golini kiritdi. 

2020-yilning avgust oyida u yangi klub sardori etib tayinlandi.

Boloniyaga ijara 
2021-yilning 1-fevralida Antov A Seriyaning Bolonya klubiga doimiy transfer huquqi bilarn mavsum oxirigacha ijaraga berildi.

Monzaga qarz 
2021-yilning 27-avgustida Antov bir yillik ijaraga B Seriyasi vakili Monzaga sotib olish sharti bilan yuborildi. U 21-sentabr kuni chempionatda Pizaga qarshi 2–1 hisobidagi mag'lubiyatli o'yinda boshlang'ich tarkibda debyut qildi.

Xalqaro karyera 
Antov Bolgariya terma jamoasida 2019-yil 25-mart kuni Kosovoga qarshi Yevro-2020 saralash oʻyinining 80-daqiqasida Georgi Kostadinovning o'rniga zaxiradan tushib debyut qildi.

Shaxsiy hayot 
Antov sobiq futbolchi Anatoliy Nankovning jiyani.

Karyera statistikasi

Klub

Xalqaro

Yutuqlar 

 Bolgariya Kubogi: 2015–16-yil, 2020–21-yil
 V guruh: 2015–16-yil

Individual

 Bolgariyada yilning eng yaxshi yosh futbolchisi: 2018-yil
 Bolgariya Birinchi ligasi yilning eng yaxshi himoyachisi: 2020-yil

Manbalar

Havolalar 

 Valentin Antov at Soccerway
 Valentin Antov – UEFA competition record (archive) 
 
Yashayotgan insonlar
2000-yilda tugʻilganlar