MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Harsh Varrdhan Kapoor

Harsh Varrdhan Kapoor (; ; 1990-yil 9-noyabrda tugʻilgan) — hind aktyori va kino prodyuseri. U aktyor Anil Kapoorning eng kichik farzandi va yagona oʻgʻli. Harshning oilasi kino sanoatiga aloqadorligi uni kino olamiga kirishiga va filmlarga mehr qoʻyib aktyor boʻlishiga turtki boʻlgan.

Yoshligi 
Harsh 1990-yil 9-noyabrda Mumbayda aktyor Anil Kapoor va Sunita Kapoorning yagona oʻgʻli. Uch farzandning eng kichigi, u aktrisa Sonam Kapoor va prodyuser Rhea Kapoorning ukasi. Chapman universitetini tamomlagan.

Faoliyati 
Kapoor oʻzining debyut filmida turgʻun bola va jangchining ikki personaj rolini ijro etdi, buning uchun u ot minish boʻyicha mutaxassis boʻlishi kerak edi. Shuning uchun umrida ot minmagan Harsh Dehlida olti oylik qattiq mashgʻulotlardan oʻtdi va keyin Mumbaydagi Mahalaxmi poyga kursida mashq qildi. U bergan intervyusida filmga suratga olish jarayoni boshlanishidan oldin bir yarim yil tayyorlaganini aytdi. Hindistondagi mashgʻulotdan soʻng, u bir necha oy davomida Amerika Qoʻshma Shtatlarida murabbiy bilan barqaror bola sifatida oʻz xarakterining terisiga kirib qoldi. Aktyorning aytishicha, u oʻzining ikkinchi filmi „Bhavesh Joshi“ga ham xuddi shunday mashgʻulot va tayyorgarlikdan taqlid qilmoqchi boʻlgan, biroq vaqt tanqisligi tufayli bunga erisha olmagan. Uning qoʻshimcha qilishicha, agar u oʻziga bogʻliq boʻlsa, u har ikki yilda bir marta film suratga olishi kerak, chunki bu unga tayyorgarlik koʻrish uchun zarur vaqtni beradi. Kapoor aktyorlik debyutidan oldin Anurag Kashyapning 2015-yilda suratga olingan „Bombay Velvet“ filmida rejissyor yordamchisi sifatida ishlagan.
Harsh Varrdhan 2016-yilda Rakesh Omprakash Mehraning Mirzya filmida aktrisa Saiyami Kher bilan ijro etgan. Uning ikkinchi filmi „Bhavesh Joshi Superqahramon“ (Bhavesh Joshi Superhero) rejissyori Vikramaditya Motvan tomonidan 2018-yilda chiqarilgan. 2020-yilda u Vikramaditya Motvan bilan yana Netflix AK va AK filmida ishladi, unda u oʻzining xayoliy versiyasini ijro etdi va ekranni otasi va singlisi bilan boʻlishdi.
2021-yilda u Netflix -ning Rey shousining epizodlaridan birida paydo boʻldi.
2022-yilda u Netflix-da 2022-yil 6-mayda chiqarilgan „Thar“ filmida rol ijro etdi va hamkorlikda prodyuserlik qildi. Filmda asosiy rollarda Anil Kapoor, Fotima Sana Shayx va Satish Kaushik ham ishtirok etgan. Uni Raj Singx Chaudxari boshqargan va yozgan. Dialoglar Anurag Kashyap tomonidan yozilgan.

Filmografiyasi

Mukofotlari

Manbalar

Havolalar 
 

Screen Awards g'oliblari
Panjob xalqi
Hindistonlik erkak aktyorlar
Mumbayda yashovchi aktyorlar
Yashayotgan insonlar
1990-yilda tugʻilganlar
Kapoorlar oilasi
Merops apiaster

Oltin yonoq () — asalarichilar oilasiga mansub qush (Meropidae).

Tavsif 
Oltin ari yeyuvchi yoki Oltin yonoq, uzunligi 28 sm gacha boʻlgan Yevropadagi eng yorqin rangdagi qushlardan biridir. Uni boshqa qushlar bilan aralashtirib yuborish qiyin. Qorni koʻk, boʻyinning orqa va orqa qismi qizil-jigarrang, qanotlari bu ikki rangning aralashmasidir. Nisbatan uzun tumshugʻi, shuningdek, kattalarda choʻzilgan quyruq patlari xarakterlidir. Voyaga yetmaganlar biroz oqarib ketgan va dumi qisqaroq boʻladi.

Tarqatish 
Oltin yonoq Evropada, qisman Shimoliy Amerika va Gʻarbiy Osiyoda koʻpayadi. Koʻchib yuruvchi qush, tropik Afrika yoki Hindistonda qishlaydi.

Xulq-atvor 
Oltin yonoqlar odatda koloniyalarda yashaydilar. Koʻpincha ular alohida joylashgan daraxt shoxlarida va elektr simlarida oʻtirgan guruhlarda kuzatilishi mumkin. Ular yaxshi uchish qobiliyatiga ega, yerda ular biroz noaniq koʻrinadi.

Ovqat 

Oltin yonoqlar hasharotlarni isteʼmol qiladilar va oʻzlarini ajoyib varaqalar sifatida koʻrsatadilar. Ushbu qushlarning ikkinchi nomi — ari yeyuvchilar deb tasavvur qilganimizdek, ularning asosiy oʻljasi asalarilar, ari, shuningdek, uchuvchi qoʻngʻizlar va ninachilardir. Qush tutilgan hasharotni qattiq yuzaga uradi va yutib yuborilganda chaqmasligi uchun uni ehtiyotkorlik bilan ezib tashlaydi. Asalarichilar orasida bu qushlar juda mashhur emas, chunki ular asalarilar koloniyalariga katta zarar yetkazishi mumkin.

Koʻpayish 

Koloniyada yashovchi juftlik oʻzlarining gʻorlarini bir xil devorda bir-biriga juda yaqin qurishadi. Shu bilan birga, alohida naslchilik juftlari ham kuzatiladi, ayniqsa tarqalish hududi chegaralarida. Bunday dastlabki turar-joylar tez orada koloniyalar hajmiga koʻpayadi.

Qushlar oʻzlari sopol gʻorlarni jarlarning qumli devorlarida, baʼzan esa tekis yerlarda qazishadi. Qazish ishlari ikki-uch hafta davom etadi. Gʻorlarning uzunligi koʻp hollarda 1 dan 1,5 m gacha, baʼzan 2,7 m gacha, diametri 4 dan 5 sm gacha, kirish teshigi 8 dan 10 sm gacha. Teshikning oxirida dumaloq kengaytirilgan boʻshliq mavjud boʻlib, unda nasl tugʻiladi.

Galereya

Manbalar
Oleg Stepanenko

Oleg Stepanenko (1939-yil 20-oktyabr, Lvov) — Sovet yengil atletikachisi, toʻsiqlardan oʻtish boʻyicha mutaxassis. U 1960-yillarning oxiri — 1970-yillarning boshlarida SSSR yengil atletika terma jamoasida oʻynagan, Butunittifoq chempionatlari gʻolibi va sovrindori, Mexiko shahrida boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi. Moskva va „Dinamo“ sport jamiyati vakili. SSSR sport ustasi.

Biografiyasi 
Oleg Stepanenko 1939-yil 20-oktyabrda Polsha Respublikasining Lvov shahrida tugʻilgan.

U 1955-yilda engil atletika bilan shugʻullana boshladi, Moskvada murabbiy E.Kuznetsov rahbarligida mashq qildi. "Dinamo" sport jamiyatining aʼzosi edi.

U birinchi marta 1968-yilgi mavsumda oʻzini Butunittifoq darajasida eʼlon qildi, oʻshanda u 110 metrga toʻsiqlar osha yugurishda kutilmaganda Leninakanda SSSR chempionligini qoʻlga kiritdi. Ushbu gʻalaba tufayli u Sovet jamoasining asosiy jamoasiga kirdi va Mexiko shahrida boʻlib oʻtadigan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqiga ega boʻldi — 110 metrga toʻsiqlar osha yugurishda u dastlabki saralash bosqichidan muvaffaqiyatli oʻtdi. yarim final bosqichida, oʻrnatilgan shaxsiy rekordiga qaramay (13,83), faqat beshinchi oʻrinni egalladi va hal qiluvchi poygaga yoʻllanma oldi.

1969-yilda 50 metrga toʻsiqlar bilan yugurishda u Belgradda boʻlib oʻtgan Yevropa yengil atletika oʻyinlarida yettinchi oʻrinni egalladi, 110 metrga yugurish boʻyicha Kievda oʻtkazilgan SSSR chempionatining kumush medali sovrindori boʻldi va faqat Viktor Balixinga yutqazdi.

1970-yilda Minskda boʻlib oʻtgan SSSR chempionatida u yana Balixindan keyin ikkinchi boʻldi.

1971-yilda xuddi shu intizom boʻyicha u Moskvada boʻlib oʻtgan SSSR qishki chempionatida yana bir kumush medalni qoʻlga kiritdi — bu yerda Viktor Balixin uni yana ortda qoldirdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1939-yilda tugʻilganlar
20-oktabrda tugʻilganlar
Tatyana Talisheva

Tatyana Andreyvna Talisheva (1937 yil 15 oktyabr, Barnaul) — sovet sportchisi, Olimpiya oʻyinlari bronza medali sovrindori. SSSR xalqaro toifadagi sport ustasi.

Faoliyati 
Tatyana 1964-yilgi Tokio Olimpiadasida 80 metrga to‘siqlar osha yugurish va uzunlikka sakrashda qatnashgan. Yugurishda u finalga chiqa olmadi, sakrashda esa 10-o‘rinni egallagan.

Keyingi Olimpiya oʻyinlarida Tatyana uzunlikka sakrashda britaniyalik Sheyla Parkin Shervud va ruminiyalik Viorika Viskopolyanuni ortda qoldirib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. U toʻsiqlar bilan yugurish boʻyicha 8-oʻrinni egalladi.

1967 va 1968-yillarda SSSRning uch karra chempioni, shuningdek, chempionatlarning koʻp karra gʻolibi.

Manbalar

Havolalar 

 Tatyana Andreevna Talisheva — olimpiyskaya statistika na sayte Sports-Reference.com (angl.)

Yashayotgan insonlar
1937-yilda tugʻilganlar
15-oktabrda tugʻilganlar
Paul Goldstein

Paul Goldstein (1943-yil 14-yanvar, New Yorkda tugʻilgan) Stanford yuridik maktabining huquq professori.

Intellektual mulk huquqi bo‘yicha jahon miqyosida eʼtirof etilgan ekspert Goldstein Amerika Qo'shma Shtatlari mualliflik huquqi to‘g‘risidagi to‘rt jildlik nufuzli risola va xalqaro mualliflik huquqi bo‘yicha besh jildlik risola, shuningdek intellektual mulk va xalqaro intellektual mulk bo‘yicha yetakchi kitoblar muallifi. U to‘qqizta kitob muallifi, jumladan, 2013-yilda huquqiy fantastika bo‘yicha nufuzli Harper Lee mukofotiga sazovor bo‘lgan "Xatolar va kamchiliklar", “Patent yolg‘oni", "Maxfiy adolat", „Huquqiy boshpana“ va „Gavana rekviyemlari“ kabi romanlarning muallifi ham hisoblanadi. Uning boshqa asarlari orasida „Mualliflik huquqi shossesi: Gutenbergdan samoviy musiqa qutisigacha“ va „Intellektual mulk: biznesingizni yaratishi yoki buzishi mumkin boʻlgan yangi qiyin haqiqatlar haqida“ mualliflik huquqining tarixi va kelajagi haqidagi asarlari keng eʼtirof etilgan kitob hisoblanadi.

Goldstein muntazam ravishda Amerikadagi eng yaxshi huquqshunoslar roʻyxatiga kiritilgan. U Amerika Qoʻshma Shtatlarining Texnologiyalarni baholash boʻyicha idorasining elektronika va axborot asrida intellektual mulk huquqlari boʻyicha maslahat kengashi raisi boʻlib ishlagan, Max Planck nomidagi Xorijiy va xalqaro patent, mualliflik huquqi va raqobat institutida tashrif buyurgan olim boʻlgan. Germaniya va Myunxen intellektual mulk huquqi markazining asoschi o'qituvchisi bo'lgan. Bundan tashqari, Goldstein 1975-yilda Stenford yuridik maktabining yuridik fakultetiga kirishdan oldin New York shtat universitetining Buffalo yuridik fakultetida huquq professori boʻlgan.

Oxirgi nashrlar [ manbani tahrirlash ] 

 Pol Goldstein, Goldstein on Copyright , 3-nashr, Nyu-York: Aspen, 2013-yil.
 Pol Goldstein va P.Bernt Hugenholtz , Xalqaro mualliflik huquqi: Principles, Law and Practice 4-nashr, Nyu-York: Oksford universiteti nashriyoti, 2019.
 Pol Goldstein va Marketa Trimble , Xalqaro intellektual mulk huquqi: holatlar va materiallar , 3-nashr, Nyu-York: Foundation Press, 2012.
 Pol Goldstein va R. Entoni Riz, mualliflik huquqi, patent, tovar belgisi va tegishli davlat doktrinalari: Intellektual mulk huquqi boʻyicha holatlar va materiallar , 7-nashr, Nyu-York, NY: Foundation Press, 2012.
 Pol Goldstein, mualliflik huquqi shossesi: Gutenbergdan samoviy musiqa qutisiga , Rev. nashri, Stenford, CA: Stenford universiteti nashriyoti, 2003-yil.

Tashqi havolalar [ manbani tahrirlash ]
Anatoliy Bashashkin

Anatoliy Vasilyevich Bashashkin (; 1924-yil 23-fevral, Reutovo, Moskva gubernatorligi, Rossiya – 2002-yil 27-iyul, Moskva, Rossiya) — 1940-1950-yillarda sovet va rus futbolchisi, keyinchalik futbol murabbiyi. Markaz himoyachisi sifatida o'ynagan.

1952-yilgi Olimpiadada Sovet Ittifoqi terma jamoasining sardori bo'lgan, ammo Yugoslaviyadagi sharmandali mag'lubiyatidan keyin u kapitanlikdan mahrum qilingan.

1947-1953-yillarda Bashashkin CSKA jamoasining a'zosi bo'lib, 1940-1950-yillar boshida to'rtta mahalliy chempionlikni qo'lga kiritgan (1947, 1948, 1950, 1951). 1952-yilgi Olimpiadadan keyin jamoa Iosif Stalin tomonidan tarqatib yuborilgan. 1953-yilda Moskvaning "Spartak" jamoasiga o'tdi. Stalin vafotidan keyin, 1954-yilda CSKAga qaytib keldi va 1958-yilgacha o'ynadi. Bashashkin 1956-yilda futbol bo'yicha Olimpiada chempionligini qo'lga kiritgan SSSR terma jamoasining tarkibida bo'lgan. Besh marta SSSR oltin medallarini (1947, 1948, 1950, 1951, 1953) va uch marta Sovet Kubogini (1948, 1951, 1955) qo'lga kiritgan.

Futboldan nafaqaga chiqqanidan keyin Bashashkin Malinovskiy nomidagi harbiy akademiyani tamomlagan va Ukrainada Sovet Armiyasining tank ofitseri sifatida xizmat qilgan. Keyinchalik, murabbiy sifatida futbolga qaytdi. Bashashkin, 1976-yilda Toshkentning "Paxtakor" klubi murabbiyi, 1981-yilda esa Moskvaning "Spartak" klubida yordamchi murabbiy (Konstantin Beskov qo'l ostida) bo'lgan. Jurnalist Pavel Alyoshinning so'zlariga ko'ra, Bashashkin murabbiy sifatida unchalik muvaffaqiyatli bo'lmagan. 1970-80-yillar futbolchilariga 1950-yillardagi futbolchilardan qanchalik pastroq ekanligini aytib bergan.

Manbalar 

Olimpiyada medalini olgan futbolchilar
Rossiya futbolchilari
Yevgeniy Yeliseyev

Yevgeniy Ivanovich Yeliseyev (; 1908-yil 25-dekabrda Moskvada tugʻilgan; 1999-yil 21-avgustda Sankt-Peterburgda vafot etgan) — sovet va rus futbolchisi, futbol murabbiyi.

Biografiya 
"SKZ" klub jamoasi („Zamoskvorechye“ sport klubi) va Moskvaning „Krasnaya Roza“ zavodining klub jamoalari tarbiyalanuvchisi. Birinchi murabbiyi — Aleksandr Mixaylovich Xolin. Trexgorka jamoasida oʻynagan (1926-1930).

Moskva chempioni 1929, 1930.

Futbol jamoasi „Trexgornaya manufaktura“ zavodining yangi rahbariyati tomonidan tarqatib yuborilganidan soʻng, uning sobiq oʻyinchilari bilan birga poytaxtni tark etib, Leningradga oʻtdi va 1931-1935 yillarda Boltiqboʻyi kemasozlik zavodi jamoasida oʻynadi. Leningrad terma jamoasining yetakchi oʻyinchilaridan biriga aylandi. Ikki marta shaharlarning birlashgan jamoalari oʻrtasidagi mamlakat chempionati sovrindori boʻldi. 1932 va 1935-yillar, 4 oʻyin oʻtkazdi va 2ta gol urdi.

SSSRning birinchi klub chempionatidan oldin, Moskvaning „Dinamo“ jamoasiga taklif qilindi. 1936, 1937, 1940-yillarda uch karra SSSR chempioni va SSSR kubogi (1937) sohibi boʻldi. Mamlakatning 33 nafar eng yaxshi futbolchilaridan biri boʻlgan. Moskva jamoasida oʻynagan (1939).

1940-yildagi ogʻir jarohatdan soʻng, asosiy jamoada oʻynashni toʻxtatdi. Urush yillarida Moskva chempionatida „Dinamo-2“ klubi va Minskning „Dinamo“ jamoasi tarkibida evakuatsiya qilingan oʻyinchilari jamoasida oʻynagan.

1931-1932-yillarda SSSR terma jamoasi tarkibida Turkiya terma jamoasiga qarshi uchta norasmiy oʻyin oʻtkazdi va shulardan birida raqib darvozasiga gol kiritdi.

1945-yilda futbolchilik faoliyatini yakunlab, murabbiylik faoliyatini boshlagan.

Keyinchalik "Dinamo" (Minsk) (1945-46), „Dinamo Riga“ (1947-1948), „Daugava“ (1949-1952, 1956), REZ (1960), Moskvaning "Lokomotiv" (1958-1959), Toshkentning „Paxtakor“ va „Politotdel“ (1968-1969) klublarida bosh murabbiy boʻlib ishlagan.

SSSR terma jamoasi murabbiyi — 1952-yil (fevral-aprel).

1970-1985-yillarda oʻsmirlar maktablarida murabbiylik qildi. „Zenit“ (Leningrad) murabbiyi boʻlgan. Futbol nazariyasi va amaliyoti boʻyicha maqolalar va qoʻllanmalar yozgan.

Sankt-Peterburgdagi Serafimovskiy qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari 

 Sovet Oliy Ligasi chempioni: 1936 (bahor), 1937, 1940.
 Sovet kubogi gʻolibi: 1937 yil.
 Top-33 mavsumning eng yaxshi oʻyinchilari roʻyxati: 1930 (№ 2), 1933 (№ 3), 1938 (Top-55 / # 1).

Manbalar 

Doʻstlik Toshkent viloyati klubi bosh murabbiylari
Tuproqqalʼa tumani

Tuproqqalʼa tumani – Oʻzbekistonning Xorazm viloyatidagi tuman. 2020-yil 11-may kuni Hazorasp tumani hududini ikkiga boʻlish orqali tashkil etilgan. Shimolda Qoraqalpogʻiston Respublikasi, shimoli-gʻarbda Hazorasp tumani, janubi-sharqda Buxoro viloyati, janubda Turkmaniston bilan chegaradosh. Maydoni – 192 262 m², aholisi – 56,6 ming kishi (2022). Maʼmuriy markazi – Pitnak shahri. Tumanda 17 ta aholi yashash punkti mavjud.

Etimologiyasi 
Tuproqqala tumanining nomi Xorazmdagi Tuproqqala qal’alarining nomi bilan bogʻliq. Xorazm vohasida 7 ta qala Tuproqqala nomi bilan ataladi. Tuproqqala tumani tashkil etilganidan soʻng qadimda bu yerlarda Tuproqqala deb nomlangan qala harobaralari mavjud. Qal’a miloddan avvalgi 4-3 asrlarda oid. Tuproqqala soʻzining maʼnosi tuproq va suv aralashmasi bilan paxsa qilingan bino qaʼla degan maʼnoni anglatadi.

Tashkil etilishi 
2020-yil 23-mart kuni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining navbatdagi yigʻilishida bir qator deputatlar Xorazm viloyati tarkibidagi Hazorasp tumani chegaralarini oʻzgartirish va shuning asosida Tuproqqalʼa tumanini tashkil etish toʻgʻrisidagi masalani koʻtarib chiqdilar. Ular bunga asos qilib Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2020-yil 13—14-mart kunlari Xorazm viloyatiga borgan paytida bergan buyruqlari va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining aholi uchun ijtimoiy-maishiy qulayliklar yaratish haqidagi topshiriqlarini koʻrsatdilar.

Ayrim deputatlar yangi tuman tashkil etilishi hududda qishloq xoʻjaligi, ayniqsa, chorvachilikni rivojlantirishga, hududni ijtimoiy-iqtisodiy jihatdan taraqqiy ettirishga va aholi bandligini taʼminlashga ijobiy taʼsir koʻrsatishini taʼkidlanganlar.

Mahallalar 
Hazorasp tumanining Tuproqqalʼa maskani va Pitnak shahri hududlari alohida ajratilib, Tuproqqalʼa tumani tashkil etilgach, quyidagi 15 mahalla yangi tuman tarkibiga qoʻshildi:

Pitnak shahri hududidagi mahallalar
 A. Ibragimov
 Muhabbat
 Navbahor
 Obod
 Oxunboboyev
 Pastom
 Saidlar
 Sapayir
 Yoshlik
 Sharlauq
 Shexlar
Tuproqqalʼa maskani hududidagi mahallalar
 Hazorasp
 Nukus
 Sarimoy
 Tuproqqalʼa

Manbalar 

Xorazm viloyati tumanlari
Oʻz-oʻzini nazorat qilish

Oʻz-oʻzini nazorat qilish ( oʻzini boshqarish) — his-tuygʻularingizni, fikrlaringizni va xatti-harakatlaringizni nazorat qilish qobiliyati. Oʻz-oʻzini nazorat qilish irodaga asoslanadi — insonning ongli qarorlar qabul qilish va ularni amalda qoʻllash qobiliyatini belgilaydigan eng yuqori aqliy funktsiya hisoblanadi. Oʻz-oʻzini nazorat qilish aqliy oʻzini oʻzi boshqarish tushunchasi bilan chambarchas bogʻliq. Oʻz-oʻzini nazorat qilish insonning maqsadlarga erishish qobiliyatining muhim elementidir. Oʻz-oʻzini nazorat qilish darajasi insonning tugʻma genetik xususiyatlari va psixologik qobiliyatlari bilan belgilanadi. Oʻz-oʻzini nazorat qilish impulsivlikka qarshi — bir lahzalik vasvasalarga qarshi tura olmaslik.

Oʻz-oʻzini nazorat qilish uchun mas’ul boʻlgan neyrofiziologik jarayonlar miyaning koʻplab sohalarida toʻplangan, ammo miyaning frontal lobi oʻzini oʻzi boshqarish uchun eng muhim hisoblanadi . Frontal lobning shikastlanishi yoki uning konjenital patologiyalari oʻz-oʻzini nazorat qilishning buzilishiga olib keladi; tajovuzkor va jinoiy xatti-harakatlar ham koʻpincha frontal lob patologiyasi bilan bogʻliq.

Kahnemanning fikriga koʻra, oʻz-oʻzini nazorat qilish inson psixikasining 2-tizimining ishlashi bilan taʼminlanadi, bu ongli aqliy harakatlar uchun zarur boʻlgan diqqatni taqsimlashni taʼminlaydi, shu jumladan murakkab va hissiy jihatdan kuchli fikrlash va harakatlarni amalga oshirish [ <span style="" title="Википедия:Значимость факта">faktning ahamiyati?</span> ]

Valter Mishel tajribasi 
1960-yillarda Valter Mishel bolalar oʻrtasida test oʻtkazdi va uni " zefir testi " deb atadi. Sinovda toʻrt yoshli bolalarning har biriga bir boʻlak zefir (shirinlik) berildi va uning qanchalik shirin ekanligi haqida oʻylashni soʻrashdi. Boladan darhol bir parcha yeyish yoki 15 daqiqa kutish va keyin qoʻshimcha boʻlak olish soʻralgan.

Keyingi 40 yil ichida Mishel test ishtirokchilarining hayotiy muvaffaqiyatlarini kuzatdi, psixologik testlar oʻtkazdi, ularning taʼlim va martaba yutuqlarini, shaxsiy hayotini taqqosladi, tana massasi indeksini oʻlchadi. 2006 yilda tadqiqotni tugatgandan soʻng, Mishel vasvasaga berilib ketganlar, zefirni darhol isteʼmol qilmaganlarga qaraganda, oʻrtacha darajada stress, giyohvandlik, hissiy va shaxslararo muammolarni boshdan kechirgan degan xulosaga keldi. Eksperiment natijalariga asoslanib, Mishel oʻz-oʻzini nazorat qilish muvaffaqiyat va inson hayotining sifatini uzoq muddatli bashorat qilishda hal qiluvchi rol oʻynaydi, degan xulosaga keldi .

Manbalar

Yana qarang 

 Abuliya
 Intizom
Shaxsiy xususiyatlar
Psixologiya
Zina usuli (psixologiya)

Zina usuli, Narvon usuli (), yuqoriga koʻtarilish protsedurasi sezgirlik chegaralarini aniqlashning psixofizik usuli boʻlib, uning xususiyati sub’ektning javob toifasi oʻzgarganda stimulning oʻzgarish yoʻnalishini oʻzgartirishdir. Ushbu usul sezgirlikning mutlaq chegarasini aniqlash uchun ishlatiladi.

Bu usul 1962 yilda Amerikalik psixolog Tom Norman Kornsvit minimal oʻzgarish usulining varianti sifatida taklif qilingan  .

Narvon usuli mutlaq eshitish sezuvchanligini aniqlash uchun Bekeshining kuzatish usuliga oʻxshashdir .

Oʻlchash tartibi 

Oʻlchash protsedurasi odatda maʼlum stimulni taqdim etishdan boshlanadi, yaʼni sub’ekt tomonidan oson va aniq idrok etiladigan stimul (masalan, oʻrtacha yorqinlik tasviri). Keyin stimulning intensivligi sub’ekt stimulning yoʻqligi toʻgʻrisida javob bermaguncha pasayadi („koʻryapman“ javobini „koʻrmayapman“ javobiga oʻzgartirish). Javob toifasi oʻzgartirilganda, stimulning oʻzgarish yoʻnalishi oʻzgaradi, yaʼni mavzu koʻtarilgan qator bilan taqdim etiladi, javob toifasidagi keyingi oʻzgarishlarga qadar stimulning intensivligini oshiradi („Koʻrmayapman“ javobiga „Koʻraman“ javobini oʻzgartirish.). Eshik chegarasi sub’ektning reaktsiyasi toifasi oʻzgarishi sodir boʻlgan qoʻzgʻatuvchi va undan oldingi stimul oʻrtasidagi intervalning oʻrtasida joylashgan qoʻzgʻatuvchining qiymati sifatida qabul qilinadi. Mutlaq chegara tajriba davomida topilgan barcha chegaralarning oʻrtacha arifmetik qiymatini topish yoʻli bilan hisoblanadi.

Usulning afzalliklari va kamchiliklari 
Ushbu usulning asosiy afzalligi uning tejamkorligidir: stimulning oʻzgarishi yoʻnalishi oʻzgargandan keyin qatorda qolgan stimullar protsedurada ishlatilmaydi, bu esa mutlaq chegarani tezda oʻrnatish imkonini beradi. Shunga qaramay, taqdim etilgan stimullarning oz miqdori sub’ektga sezilmaydigan va idrok etilmagan stimullarning almashinish tartibini tezda payqashga imkon beradi, bu esa unga kutish taʼsirini keltirib chiqaradi, bunda sub’ekt u hali sezmagan stimulga ijobiy javob beradi. Bu taʼsir sub’ektning hissiy qobiliyatlarini aniq oʻlchamaydi va shuning uchun odatda sezgirlik chegarasini taxminiy aniqlash uchun zina usuli qoʻllaniladi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Gusev A. N., Izmailov C. A., Mixaylovskaya M. B. Psixologiyada oʻlchovlar: umumiy psixologik seminar. M.: „Maʼno“, 1987. — 281 b.
 Gusev, A. N. Psixologik oʻlchovlar: nazariya. Usullari / A. N. Gusev, I. S. Utochkin. — M.: Aspect Press, 2011. — 320 b.

Yana qarang 

 Minimal oʻzgartirish usuli
 Psixofizika
 Sensor chegarasi
Psixologiya
Psixofizika
Jérôme Blanchard

Jérôme Blanchard (talaffuzi: Jerom Blanshar; 1981-yil 20-iyul, Lion, Fransiya) — Fransiya va Rossiya uchun juftlikda konkida uchish boʻyicha musobaqalarda qatnashgan figurali uchuvchi. Sabrina Lefransua bilan juftlikda konkida uchish boʻyicha 2004-yilgi Fransiya chempioni, Rinata Araslanova bilan juftlikda 2006-yilgi Fransiya chempionatining kumush medali sovrindori , Mariya Muxortova bilan juftlikda 2011-yilda Rossiya chempionati ishtirokchisi boʻlgan.

Faoliyati 
Sportdagi jufti Sabrina Lefransua bilan 2004-yilgi Fransiya chempioni boʻlgan. Jérôme 2005 — 2006-yilgi mavsumda rossiyalik Rinata Araslanova bilan juftlikda Fransiyani himoya qilgan va u bilan birga milliy chempionatning kumush medali sovrindoriga aylangan. 2007-yilning yozida Jérôme Rossiyaga kelgan va Oleg Vasilev guruhiga koʻchib oʻtib, Valeriya Vorobyova bilan mashq qila boshlagan. Fransiya figurali uchish federatsiyasi uni Rossiya bayrogʻi ostiga qoʻyib yuborishni istamagan, ammo uzoq kurashlardan soʻng Jérôme Rossiyani himoya qilish uchun ruxsat olgan. Jérôme 2008-yilda Rossiya telekanalining „Zvyozdniy lyod“ loyihasida qoʻshiqchi Yuliya Savicheva bilan juftlikda ishtirok etgan.

Jérôme 2010-yilda sobiq murabbiyi Oleg Vasilevning taklifiga koʻra sportga qaytgan. Mariya Muxtorova bilan juftlikda 2011-yilgi Rossiya chempionatida 7-oʻrinni egallagan, shuning uchun federatsiyaning moliyaviy yordamisiz qolib, terma jamoaga kira olmagan. Ushbu muvaffaqiyatsizlikdan soʻng, Blanchard havaskor faoliyatini tugatishga qaror qilgan holda Fransiyaga qaytib keldi.

Dasturlar 
(M. Muxortova bilan)

Sportdagi yutuqlari

Rossiya 
(M. Muxortova bilan)

Fransiya 
(R. Araslanova bilan)

(S. Lefransua bilan)

 WD = tanlovdan chiqarildi

Yana qarang 

 Figurali uchish boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati (2000)

Manbalar 

Yashayotgan insonlar