William Allen White

William Allen White - amerikalik gazeta muharriri, siyosatchi, muallif, (1868-yil 10-fevral – 1944-yil 29-yanvar). U bundan tashqari Progressiv harakat rahbari ham boʻlgan edi. 1896-yildan vafoti orasida White Oʻrta Amerikaning vakili boʻldi.

1937-yilda Kansas tahririyat assotsiatsiyasi tomonidan uning sharafiga uyushtirilgan ziyofatda u Kansas matbuotining "eng sevimli va eng taniqli aʼzosi" deb ataldi

Yoshligi 
White Kansas shtatining Emporiya shahrida tugʻilgan va ota-onasi Allen va Mary Ann Hatten White bilan El Doradoga (Kansas) koʻchib oʻtgan va u yerda bolaligining koʻp qismini oʻtkazgan. U hayvonlarni va kitob oʻqishni yaxshi koʻrardi. U Emporia kolleji va Kanzas universitetida oʻqigan va 1889-yilda Kansas City Star gazetasida muharrir yozuvchisi sifatida ish boshlagan.

Respublikachilar 1896-yildagi qizgʻin kurashlar ostida boʻlib oʻtgan prezidentlik saylovlarida William McKinleyni qoʻllab-quvvatlash uchun tahririyatning yuz minglab nusxalarini yuborib, Whitega milliy taʼsir koʻrsatdi.

Oʻzining iliq hazil tuygʻusi, soʻzli tahririy qalami va hayotga gʻayrioddiy munosabati bilan Uayt tez orada butun mamlakat boʻylab tanildi. Uning "Gazette" tahririyati koʻplab qayta nashr etilgan, u George Matthew Adams xizmati tomonidan sindikatlangan siyosat haqida hikoyalar yozgan va u koʻplab kitoblarni, jumladan Woodrow Wilson va Calvin Coolidgening tarjimai hollarini nashr etdi. "Kansasga nima boʻldi?" va "Mary White" (1921-yilda 16 yoshli qizining oʻlimiga bagʻishlangan hurmat) uning eng mashhur yozuvlari edi. Mahalliy miqyosda u Emporia uchun eng katta kuchaytiruvchi sifatida tanilgan.

Kichik shahar ideallari 
Oʻzining roman va hikoyalarida White kichik shaharcha haqidagi gʻoyasini ijtimoiy oʻzgarishlarni tushunish va jamiyat zarurligini targʻib qilish uchun metafora sifatida rivojlantirdi. U oʻz fikrlarini kichik shaharcha nuqtai nazaridan bildirgan boʻlsa-da, u oʻz ritorikasini rivojlanayotgan shahar Amerikasining ehtiyojlari va qadriyatlariga moslashtirdi. Birinchi jahon urushidan keyingi dunyoning kinikligi uning xayoliy adabiyotini susaytirdi, ammo umrining oxirigacha u kichik shaharlar jamoasi haqidagi qarashlarini targʻib qilishda davom etdi. U asosiy koʻchada biznes egasiga tahdid sifatida zanjir doʻkonlari va pochta buyurtma firmalariga qarshi chiqdi. Buyuk Depressiya uning kooperativ, fidoyi, oʻrta sinf Amerikaga boʻlgan ishonchini silkitdi. Koʻpgina eski progressivlar singari, uning Yangi kelishuvga munosabati ikki xil edi: Prezident Franklin D. Roosevelt mamlakatga gʻamxoʻrlik qildi va shaxsan jozibador edi, ammo White oʻz echimlarini tasodifiy deb hisobladi.  White 1940-yilga kelib, xorijiy tahdidlar oldida mamlakat eski ideallar ortida birlashganini koʻrdi.

Siyosati 

White Kansasdagi Progressiv harakatning yetakchisiga aylandi va 1912-yilda temir yoʻllarga qarshi turish uchun Kansas Respublika Ligasini tuzdi. WhiteTheodore Rooseveltga 1912-yilgi prezidentlik saylovlarida amaldagi respublikachi prezident William Howard Taft atrofidagi konservativ kuchlarga qarshi Progressiv (Bull-Moose) partiyasini tuzishda yordam berdi.

Qizil qoyalarga mashhur mehmonlar (Emporiyadagi Oq oila uyi) 

 Theodore Roosevelt
 Herbert Hoover
 Calvin Coolidjge
 Edna Ferber
 Henry J. Allen
 Frencis Louise Treysi va Enn Morgan, mos ravishda JP Morganning rafiqasi va qizi edi.
 Duglas Feyrbanks
 Doroti Kanfild

Oʻlimidan keyingi mukofotlari 

Emporiya shahri Ikkinchi Jahon urushi paytida 25 000 dollarlik urush obligatsiyalarini yigʻdi va 1945-yil boshida B-29 bombardimonchi samolyotiga nom berish huquqini oldi. Ajablanarlisi shundaki, ular buni oʻzlarining eng mashhur fuqarolari William Allen White sharafiga nomlashni tanladilar. Ushbu bombardimonchi ekipaj bilan Tinch okeanining janubidagi Tinian oroliga yuborilgan va Enola Gay boʻlgan oʻsha bombardimonchilar eskadronining bir qismi edi.

Ikkinchi jahon urushi paytida William Allen White Liberty kemasi 1944-yil 8-mayda Kaliforniyaning Richmond shahridan suvga tushirildi.

1946-yilda vafotidan keyin nashr etilgan uning tarjimai holi 1947-yilda Biografiya yoki avtobiografiya boʻyicha Pulitzer mukofotiga sazovor boʻldi.

Manbalar 

1944-yilda vafot etganlar
1868-yilda tugʻilganlar