William Wilson Corcoran

William Wilson Corcoran (; 1798-yil 27-dekabr — 1888-yil 24-fevral) amerikalik bankir va sanʼat kolleksiyachisi. U Corcoran sanʼat galereyasiga asos solgan.

Yoshlik davrlari 

Corcoran 1798-yil 27-dekabrda Kolumbiya okrugidagi Georgetaun shahrida tugʻilgan. U ikki marta Georgetaun meri etib saylangan. U badavlat savdogar Tomas Corcoran va Xanna Lemmonning oilasida tugʻilgan. Ularning oilasida12 farzand (olti oʻgʻil va olti qiz) edi. Uning otasi Irlandiyada tugʻilgan. 1788-yilda Georgetaunga joylashib, u yerda charm biznesini yoʻlga qoʻyadi.

Uilyam Corcoran Georgetaunda oʻsib ulgʻaygan. U yerda Aleksandr Kirk va Reverend Addison Belt tomonidan boshqariladigan, xususiy maktablarda klassika va matematikani oʻrgangan. Shuningdek, Georgetaun kollejida ham bir yil dars olgan. U oʻqishni tugatish oʻrniga, biznes soxasiga qiziqib, oilaviy biznesga qoʻshildi va muvaffaqiyatli biznes karerasini rivojlantirdi.

Faoliyati 
Corcoran biznesga 17 yoshida kirib kelgan. Ikki aka-ukaga tegishli quruq mahsulotlar doʻkonida ishlagan. Shundan soʻng ikki yil ichida oʻz filialini ochgan. Aka-uka Corcoranlar ulgurji auktsion biznesini yoʻlga qoʻyishdi. Ammo ularning tashabbuslari 1819-yildagi vahimadan keyin omadsizlikka uchradi. U boshqa oilaviy biznesda ishlagan.1828-yilda otasidan katta miqdordagi koʻchmas mulkni oʻz nomiga oldi.

Corcoran Georgetaun filialidagi Kolumbiya Bankida xodim, keyin esa Washingtondagi Amerika Qoʻshma Shtatlarining Ikkinchi Bankida koʻchmas mulk va kredit menejeri boʻlib ishlagan.

1837-yilda Corcoran Pensilvaniya avenyusi 15-koʻchada brokerlik firmasini tashkil qildi. Firma muvaffaqiyatli ish boshladi. 1840-yilda Elisha Riggsning oʻgʻli, George Washington Riggs bilan hamkorlik shartnomasini imzoladi. Corcoran va Riggs xususiy bank firmasi Gʻaznachilik kotibi Levi Vudberining homiyligidan mamnun boʻldi. 1843-yilda 5 million dollarlik AQSh gʻazna qogʻozlarini investorlarga qayta sotdi. U 1845-yilda Nyu-York prospektidagi 15-koʻchada joylashgan, Amerika Qoʻshma Shtatlarining Ikkinchi Bankining sobiq binosini sotib oldi.

1847-yil bahorida Corcoran va Riggs AQSh gʻaznachiligining Meksika urushi obligatsiyalarining asosiy qismini oʻz ichiga oladi va chet elda investorlarga sotadi.Corcoranning daromadi 1 million dollar edi. 1854-yilda Corcoran oʻzining koʻchmas mulklari, yer grantlari, qurol-yarogʻ, shuningdek zavqlanish va xayriya ishlarini davom ettirish uchun Corcoran nafaqaga chiqdi.

Sanʼati 

Koʻpgina zamonaviy sanʼat homiylaridan farqli oʻlaroq, Corcoran faqat Yevropa asarlari bilan qiziqibgina qolmay, u Amerika sanʼatining birinchi muhim toʻplamlaridan birini yigʻgan.

1851-yilda amerikalik haykaltarosh Xiram Pauersning „Yunon quli“ haykalining ikkinchi marmar versiyasini sotib oldi va buni oʻzining eng qimmatli xaridi deb hisobladi. 1850-yillarning oʻrtalariga kelib, uning rasmlari va haykallari Lafayette maydonidagi saroyiga toʻlib-toshgan va 1859-yilda u Pensilvaniya avenyusida Ikkinchi imperiya uslubidagi rasm galereyasini qurish uchun oʻsha davrning eng mashhur meʼmori Jeyms Renvikni yollagan.

Galereya tayyor boʻlgunga qadar, fuqarolar urushi boshlandi va janubiy xayrixoh Corcoran Washingtondan Parijga joʻnadi, u yerda uning kuyovi kichik George Eustis Konfederatsiya vakili edi. Renvik tomonidan loyihalashtirilgan yarim tayyor bino AQSh hukumati tomonidan qabul qilingan va taʼminot ombori sifatida ishlatilgan. Urush tugagach, Corcoran Washingtonga qaytib keldi; bino 1869-yilda qurib bitkazildi va 1874-yilda Corcoran sanʼat galereyasi ochildi, ammo tez orada struktura eskirib ketdi. Corcoran sanʼat galereyasi va uning yangi paydo boʻlgan sanʼat maktabi (hozirgi Corcoran sanʼat kolleji + Dizayn) uchun yangi bino amerikalik arxitektor Ernest Flagg tomonidan Beaux-Arts uslubida loyihalashtirilgan va Corcoran vafotidan toʻqqiz yil oʻtgach, 1897-yilda qurib bitkazilgan. Binoning jabhasi tashqi koʻrinishdagi batafsil va dekorativ aksanlarni ochib berish orqali binoning funksiyalarini aks ettirishga harakat qilgan Beaux-Artsning bir boʻlagi boʻlgan " Neo-Grec " ni aks ettiradi. Corcoran galereyasining birinchi uyi hozir Renvik galereyasi, Smitson muzeyi.

1854-yilda, nafaqaga chiqqandan soʻng, u oʻzini va katta boyligini sanʼat va xayriya ishlariga bagʻishladi. 1848-yilda Corcoran Rok-Krik Parkiga qaraydigan Oak Hill qabristoni uchun 15 akr (6 ga) er sotib oldi. U 1849-yil 3-martda Kongress qonuni bilan rasmiy ravishda tashkil etilgan qabristonni nazorat qilish uchun Oak Hill qabristoni kompaniyasini tashkil qildi. Corcoran Oak Hill qabristonida Gothic Revival ibodatxonasini qurish uchun pul toʻlagan, odatda Renvik ibodatxonasi deb nomlanadi. Bu Corcoranning asl muzeyi (pastga qarang) va Smitson institutining Washington savdo markazidagi birinchi („Qal’a“) binosidan tashqari Washingtondagi Renvik tomonidan ishlab chiqilgan yagona bino.

Corcoran, shuningdek, Georgetaundagi kambagʻallar uchun oʻtin sotib olish uchun xayrixohlar jamiyati tomonidan boshqariladigan 10 000 dollarlik fond yaratdi. Corcoran shuningdek, George Washington universiteti, Merilend qishloq xoʻjaligi kolleji, Uilyam va Meri kolleji va Washington va Li universitetlari kabi bir qancha universitetlarga koʻplab sovgʻalar berdi. Corcoran, shuningdek, George Washingtonning Vernon togʻidagi mulkini sotib olish uchun fondga oʻz hissasini qoʻshdi, chunki uning oilasi uni ushlab turolmadi va federal hukumat uni sotib olishdan bosh tortdi. Uilyam Uilson Corcoranning uzoq yillik biznes hamkorlaridan biri va doʻsti taniqli George Pibodi edi.

Corcoran Washington aholisiga boshqa koʻplab muhim vasiyatlarni, shu jumladan Kolumbiya universitetining bir nechta boʻlimlari (hozirgi George Washington universiteti) va hozirgi yuksalish va Avliyo Agnes cherkovi uchun er va qurilish xarajatlarining yarmini qoldirdi. Corcoran, shuningdek, Kolumbiya (George Washington) universiteti korporatsiyasi prezidenti edi. 1883-yilning boshida Corcoran Jon Xovard Peynning jasadini AQShga qaytarishni rejalashtirgan, bu xarajatlarni shaxsan oʻzi koʻtargan. Payne, aktyor, shoir va " Uy! Jonajon Uy! 1852-yilda Tunis bekida Qoʻshma Shtatlar konsuli boʻlgan va u yerda vafot etgan. Peyn Tunisga ikkinchi konsul etib tayinlanishidan oldin, 1850-yilda Corcoran va uning biznes sherigi George V. Riggsning yaxshi doʻstlari boʻlgan.

Corcoran, shuningdek, 1869-yilda qashshoq ayollarni qoʻllab-quvvatlash va saqlashga yordam berish uchun vafot etgan xotini xotirasiga atalgan ayollar uchun Luiza uyini tashkil etdi. Uy 1871-yilda Massachusets prospektida ochilgan. NW, 15 va 16-koʻchalar oraligʻida, Washingtonda, u 1947-yilgacha faoliyat yuritgan; asl bino 1949-yilda vayron qilingan. Louise Home Decatur Place va 22nd Street NWdagi Kodman uyiga koʻchib oʻtdi va 1976-yilda Abraham va Laura Lisner keksa ayollar uyi bilan operatsiyalarni birlashtirdi.  Luiza uyi Lisner-Luise-Dikson-Hurt uyining bir qismi sifatida ishlashda davom etmoqda.

Qullik 
Corcoran kamida bitta odamni, Maryamni qul sifatida tutgan. 1930-yillarda George Pibodi Corcoranni qul savdosi bilan shugʻullangan deb atagan. Biroq, Corcoran xotiniga yoʻllagan kamida bitta maktubida abolitsionistlarga hamdardlik bildirgan va 1845-yilda u Meri va uning toʻrt nafar yosh bolasini oʻldirgan. 1851-yilda Corcoran birinchi marta qullikdan qochib qutulganidan sakkiz yil oʻtib qayta qoʻlga olingan qul boʻlgan odamning ozodligini sotib olishga yordam berish uchun mablagʻ ajratdi.

35 yoshida u komodor Charlz Morrisning (1784—1856) qizi va Robert Myurrey Morrisning (1824—1896) katta singlisi boʻlgan Luiza Morrisni sevib qoldi, keyin „oʻsmirlik chogʻida“. 1835-yilda Corcoran qochib ketdi va 1818-yilda tugʻilgan Luizaga uylandi. 1840-yil 21-noyabrda uning xotini sil kasalligidan erta vafot etishidan oldin, ularning uchta farzandi bor edi, ammo balogʻat yoshida faqat bittasi tirik qoldi:

 Harriet Luiza Corcoran (1836—1837), goʻdakligida vafot etgan.
 Luiza Morris Corcoran (1838—1867), 1859-yilda kichik George Eustis (1828—1872) bilan turmush qurgan
 Charlz Morris Corcoran (1840—1841), u ham goʻdakligida vafot etgan.

Corcoran Georgetaundagi 5-sonli erkin va qabul qilingan masonlarning Potomac lojasiga qoʻshildi va 1827-yil 26-iyulda Mason ustasi sifatida tarbiyalandi

Xotini 1840-yilda vafot etganidan keyin Corcoran boshqa turmushga chiqmaslikni tanladi. U 1888-yil 24-fevralda Washingtonda vafot etdi va Oak Hill qabristoniga dafn qilindi.

Avlodlar 
Tirik qolgan qizi Luiza orqali u Uilyam Corcoran Eustis (1862—1921) va Tomas Xitkokka (1860—1941) turmushga chiqqan Luiza Mari Eustis Xitkokning (1867—1934) bobosi edi. 1891.

Corcoranning jiyani xonim. S. Charlz Xill, davolab boʻlmaydiganlar uchun Washington uyiga asos solgan.

Meros 
1840-yilda asos solingan Corcoran banki 2005-yilgacha Riggs Bank sifatida mavjud boʻlib, PNC Bank tomonidan qabul qilingan. Washingtondagi Corcoran sanʼat galereyasi 2014-yilda milliy sanʼat galereyasiga berilgan sanʼat toʻplamlari va George Washington universitetiga berilgan bino (shu jumladan sanʼat maktabi) bilan tugatilgunga qadar Amerika sanʼatiga eʼtibor qaratgan eng qadimgi Amerika xususiy muzeylaridan biri boʻlgan. Washingtonda, DC. Corcoranning Kolumbiya okrugidagi Dupont Circle mahallasida, Q koʻchasi va R koʻchasi NW oraligʻida, Riggs koʻchasidan bir blok uzoqlikda uning nomidagi koʻcha bor. Shuningdek, Minneapolis, Minnesota shahridagi Corcoran mahallasi shimolda Sharqiy Leyk koʻchasi, janubda Sharqiy 36-koʻcha, sharqda Hiavata prospekti va gʻarbda Sidar prospekti bilan chegaralangan Uilyam Corcoran nomi bilan atalgan. Kaliforniyaning Sierra Nevada togʻ tizmasidagi Corcoran togʻi uning sharafiga nomlangan.

Manbalar

Bibliografiya

Havolalar 

 Corcoran sanʼat galereyasi

Amerikalik filantroplar
1888-yilda vafot etganlar
1798-yilda tugʻilganlar