MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Trans-Sibir temir yoʻli (Fabergé tuxumi)

Trans-Sibir temir yoʻli tuxumi  1900-yilda rus zargari Peter Carl Fabergé rahbarligida Rossiya podshosi Nikolay II uchun tayyorlangan Pasxa tuxumidir. Nikolay II Trans-Sibir temir yoʻli tuxumini oʻzining rafiqasi Alexandra Feodorovnaga Pasxa sovgʻasi sifatida taqdim etgan. Hozirda Trans-Sibir temir yoʻli tuxumi Moskvadagi Kreml qurol-yarogʻ muzeyida saqlanadi.

Dizayni 
Trans-Sibir temir yoʻli tuxumining tashqi koʻrinishi oniks, kumush, oltin va kvartsdan yasalgan va rangli shishasimon emal bilan bezatilgan. Tuxumning qopqogʻi yashil emal bilan qoplangan va akantning naqshli barglari bilan bezatilgan. Qopqoqning tepasida Imperator toji bilan oltin rangdagi uch boshli oltin burgut mavjud. Tuxumning ichki qismi baxmal bilan qoplangan.

Trans-Sibir temir yoʻlining marshrut xaritasi tuxum yuzasi boʻylab kumush bilan oʻyib ishlangan, asosiy stantsiyalar qimmatbaho tosh bilan belgilangan. Tuxumni oq oniksdan yasalgan pogʻonali uchburchak asosda oltin bilan qoplangan kumushdan yasalgan uchta griffin koʻtarib turadi.

Oʻziga xos xususiyati 
Sovgʻa — bu oltin, platina, olmos, yoqut va billurdan yasalgan miniatyura poyezdi. Poyezdda olmosli fara va yoqut chiroqlari mavjud. Poyezdda „pochta“, „faqat ayollar“, „chekish“, „chekish taqiqlangan“ va „chapel“ deb yozilgan kristall oynali beshta vagon mavjud. Poyezdda oltin kalit bor. Bu bilan poyezdni harakatga keltirish mumkin.

Tarixi 
1900-yilda Rossiyaning Tinch okeani sohilidagi Yevropa Rossiyasini Vladivostok bilan bogʻlovchi temir yoʻl qurilishi nihoyasiga yetdi. Bu resurslar va inson hayoti uchun juda qimmatga tushganiga qaramay, Nikolay II uchun katta yutuq edi, chunki imperator sifatida u sharqiy poydevor toshini qoʻyish uchun Uzoq Sharqqa sayohat qilgan edi.

Yana qarang 
 Tuxumni bezash,en

Manbalar

Havolalar 
 Wintraecken.nl saytidagi tavsif

Fabergé tuxumlari
Estefania Aldaba-Lim

Estefania Aldaba-Lim (1917-yil 6-yanvar — 2006-yil 7-mart) Filippin Vazirlar Mahkamasining birinchi ayol kotibi boʻlib, 1971-yildan 1977-yilgacha Ijtimoiy xizmatlar va taraqqiyot kotibi boʻlib ishlagan. U Filippinning birinchi klinik psixologi ham edi.

Yoshlik yillari va taʼlim 
Aldaba 1917-yilda 14 farzandning beshinchisi bo‘lib tug‘ilgan.  U Filippinning Bulakan provinsiyasidagi Malolos shahrida tugʻilgan, otasi Malolos viloyati gʻaznachisi va onasi uy bekasi boʻlgan. 

Aldaba 1936-yilda Filippin ayollar universitetining sanʼat bakalavri, 1938-yilda Filippin ayollar universitetining taʼlim bakalavri va 1939 -yilda Filippin universitetining psixologiya boʻyicha sanʼat magistri darajasini olgan  

1942-yilda Aldaba Michigan universitetida doktorlik dissertatsiyasini tamomlab, klinik psixologiya boʻyicha doktorlik darajasini olgan birinchi filippinlik ayol boʻlgan.

Faoliyati 
Aldaba-Lim 1948-yilda Manilaga qaytib keldi. U Filippin Ayollar Universitetida Inson munosabatlari institutini tashkil etgan va Filippin Psixologlar Assotsiatsiyasi va Filippin Ruhiy Salomatlik Assotsiatsiyasining asoschisi va prezidenti boʻlgan.  

1971-yilda Aldaba-Lim Ijtimoiy Xizmatlar va Rivojlanish Departamenti (DSSD) kotibi etib tayinlanganida Filippindagi birinchi ayol vazirlar mahkamasi aʼzosi boʻldi.  U bu lavozimni 1977-yilgacha egallagan.

1976-yildan 1977-yilgacha Aldaba-Lim Filippindagi Qizlar Skautining prezidenti boʻlib ishlagan. 

1976-yilda Aldaba-Lim YUNESKO Ijroiya kengashining Osiyo mintaqaviy vakili etib saylandi. 1979-yilda u UNICEF — YuNESKOning Xalqaro bolalar yilida Bosh kotib yordamchisi lavozimiga ega boʻlgan birinchi ayol boʻlib, Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi maxsus elchi boʻldi. U oʻsha yili BMT Tinchlik medalini Bosh kotib Kurt Valdxaymdan oldi. 

1994-yilda u Maniladagi 1949-yilda qayta qurilgan Manila Elks klubi binosida Filippinning birinchi bolalar muzeyi boʻlgan Museo Pambata ga asos solgan.

Nikohi va bolalari 
Aldaba-Limning eri Luis Limdan olti farzandi bor edi, u 1944-yilda turmush qurishgan. Lim 1962-yilda samolyot halokatida vafot etdi

Oʻlimi 
2006-yil 7-martda 89 yoshida Aldaba-Lim Filippinning Manila shahridagi uyida vafot etdi.

Manbalar

Havolalar 

 Aldaba oilasi veb-sayti
 Museo Pambata bolalar muzeyi veb-sayti — Estefania Aldaba-Lim tomonidan asos solingan
 Senatning Estefaniya Aldaba-Lim merosini hurmat qilish toʻgʻrisidagi 74-sonli qarori
 UNICEFning Xalqaro bolalar yili boʻyicha maxsus vakili, Bosh kotib yordamchisi 

2006-yilda vafot etganlar
1917-yilda tugʻilganlar
Xoʻrozcha (Fabergé tuxumi)

Xoʻroz tuxumi (shuningdek, kuku soati tuxumi deb ataladi) Peter Carl Faberge tomonidan Imperial Faberge tuxumlari toʻplamida yaratilgan. Xoʻroz tuxumi 1900-yilda podsho Nikolay II ga topshirilgan. Podsho Nikolay II Xoʻroz tuxumini onasi qirolicha Maria Feodoronovaga sovgʻa sifatida bergan. Xoʻroz tuxumining yuqori orqa qismida qushning tashqariga chiqishi va harakatlanishini taʼminlaydigan mexanizm mavjud.

Xoʻroz tuxumi The Link of Times fondiga tegishli Viktor Vekselberg kolleksiyasining bir qismi boʻlib , Rossiyaning Sankt-Peterburg shahridagi Faberge muzeyida saqlanadi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 
 

Fabergé tuxumlari
Svetlana Munkova

Svetlana Vladimirovna Munkova (turmushga chiqquncha — Ruban) (1965-yil 23-may, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — o‘zbekistonlik yengil atletikachisi, balandlikka sakrash bo‘yicha ishtirok etgan. 1994-yilgi yozgi Osiyo o‘yinlari chempioni, 1993-yilgi Osiyo chempionati kumush medali sovrindori. 1996-yilgi yozgi Olimpiya o‘yinlarida ishtirok etgan.

Tarjimai holi 
Svetlana Munkova 1965-yil 23-mayda Toshkent shahrida tug‘ilgan.

Xalqaro yengil atletika musobaqalarida O‘zbekiston sharafini himoya qilgan.

Svetlana 1993-yilda Maniladagi Osiyo chempionatida 1,92 metr natija qayd etib, urinishlar soni bo‘yicha g‘olib — qozogʻistonlik Svetlana Zalevskayaga imkoniyatni boy berib, kumush medalga sazovor bo‘ladi.

1994-yilda Xirosimadagi yozgi Osiyo o‘yinlarida 1,92 metrga sakrab, 3 santimetr yo‘qotgan Zalevskayadan revansh olib, oltin medalni qo‘lga kiritadi.  

1995-yilda Barselonadagi yopiq inshootlardagi jahon chempionatida u 23-26-o‘rinlarni bo‘lishib, 1,80 metr natija bilan finalga chiqa olmadi. Gyoteburgdagi jahon chempionatida u yana o‘zining saralash guruhida 1,85 metr natija bilan 15-16-o‘rinlarni olib, finalga o‘ta olmadi.  

1996 yili Atlantadagi yozgi Olimpiya o‘yinlarida O‘zbekiston terma jamoasi tarkibiga kiradi. Saralash bosqichida u birinchi urinishda 1,75 metrga sakradi, uchinchi urinishda 1,80 metr masofani bosib o‘tadi, lekin 1,85 metrga to‘siqdan o‘ta olmadi va natijada 28-o‘rinni egalladi va ukrainalik Inga Babakovaga 13 santimetrni boy berib mag‘lub bo‘ladi.

Munkova ayni vaqtda Samarada istiqomat qiladi va suzish boʻyicha murabbiy hisoblanadi.

Shaxsiy yozuvlari 

 Balandlikka sakrash — 1,94 (1988-yil 17-may, Olma-Ota)
 Balandlikka sakrash (yopiq) — 1,80 (1995-yil 10-mart, Barselona)

Manbalar 

Toshkentda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1965-yilda tugʻilganlar
23-mayda tugʻilganlar
Oʻzbekiston yengil atletikachilari
Doris Twitchell Allen

Doris Twitchell Allen (1901 – 2002) taniqli psixolog va Xalqaro bolalar yozgi qishloqlari (hozirgi CISV International) asoschisi, shuningdek, u rivojlanish va psixodrama boʻyicha yetuk mutaxassis.

Taʼlim 
Meyn universitetida kimyo (1923-yilda bakalavr) va biologiya (1926-yilda magistr) darajalarini olgandan soʻng, u yerda u Phi Kappa Phi milliy faxriy jamiyati aʼzosi boʻlgan, u 1930-yilda Psixologiya fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi. Michigan universiteti va 1932-yilda Berlin universiteti Psixologiya institutida aspiranturani tamomlagan.

Faoliyati 
Uning psixolog sifatidagi karyerasi hozirda Nyu-York shahridagi CISV nomi bilan tanilgan Bolalar taʼlimi jamgʻarmasi dala laboratoriyasi direktori sifatida boshlangan (1932—1935).

1962-yildan nafaqaga chiqqunga qadar u Cincinnati universitetida psixologiya professori va Meyn universitetida psixologiya (psixodrama) professori boʻlgan.

U psixologiya va taʼlim sohalarida bir qancha qimmatli vositalarni ishlab chiqdi. Ular orasida "Psixodrama orqali maktablarda ijtimoiy taʼlim" loyihasi va Twitchell-Allen uch oʻlchovli shaxsiyat testi CISV tadqiqotida va klinik amaliyotda, yoshi yoki madaniyatidan qatʼi nazar, shaxsiyat dinamikasini tasvirlash uchun ishlatiladi.

1951-yilda CISVni tashkil etishdan tashqari, Doris Allen Xalqaro prezident (1951—1956), ishonchli vakil (1956—1965), tadqiqot rahbari (1951—1967) va faxriy maslahatchi (1965—2002) lavozimlarida ishlagan va bir vaqtning oʻzida prezident (1956—1965), CISV AQSHning tadqiqot boʻlimi hamraisi (1956—1969) va hayotning ishonchli vakili (1970—2002) boʻlgan. 1988-yilda tashkil etilganidan beri Doris Allen CISV Xalqaro Tinchlik Jamgʻarmasi Trustning ishonchli vakili, faxriy ishonchli vakili sifatida ham ishlagan.

Mukofotlari va merosi 
1979-yilda Doris CISV bilan ishi uchun Tinchlik uchun Nobel mukofotiga nomzod boʻlgan.

Meyn universitetidagi Doris Twitchell Allen Village (DTAV) talabalar turar joylari uning nomi bilan atalgan.

Shaxsiy hayoti 
U Procter & Gamble advokati Erast S. Allen bilan turmush qurgan.

Manbalar 

2002-yilda vafot etganlar
1901-yilda tugʻilganlar
Dejan Đurđević

Dejan „Švaba“ Đurđević (; 1967-yil 4-iyulda tugʻilgan) — serbiyalik futbol murabbiyi va sobiq futbolchisi. „Kolubara“ jamoasi murabbiyi.

Futbolchi karyerasi 
1989-1990-yilgi mavsumda „Beograd“ jamoasiga koʻchib oʻtishdan oldin, mahalliy „Kolubara“ klubida ish boshlagan. Keyinchalik, Shvetsiyaga koʻchib oʻtdi va „Vasalunds IF“ jamoasiga qoʻshildi. 1998-yilda „OFK Beograd“ jamoasiga qaytib, keyingi ikki mavsumni klubda oʻtkazdi.

Murabbiy karyerasi 
"Butsasini osib qoʻygandan" soʻng, Beograd OFKda yoshlar tizimida ishlay boshladi. Keyinchalik, Serbiya U17 terma jamoasini boshqardi va jamoani 2008-yilda 17 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Yevropa chempionatiga olib chiqdi. 2008-yil dekabr oyida „Chukarički“ boshqaruvchisi etib tayinlandi.

2009-yil iyun oyida „OFK Beograd“ murabbiyi boʻldi. Ikki yarim yildan soʻng klubni tark etib, Oʻzbekistonga koʻchib keldi va 2011 yilning dekabr oyida Toshkentning „Paxtakor“ klubiga bosh murabbiy etib tayinlandi.

2012-yilning oktyabr oyida „Radnički Kragujevac“ jamoasini boshqargan. 2013-yilning aprel oyida, yomon natijalardan soʻng, klub tomonidan boʻshatib yuborilgan. 2014-yil iyun oyida „Beograd“ jamoasiga qaytdi.

Manbalar

Havolalar 
 

Yashayotgan insonlar
1967-yilda tugʻilganlar
Serbiya futbolchilari

Navbahor klubi murabbiylari
Oʻzbekistonda chet ellik futbol murabbiylari
Beda yaprogʻi (Fabergé tuxumi)

Beda yaprogʻi tuxumi 1902-yilda rus zargari Peter Carl Fabergé rahbarligida Rossiya podshosi Nikolay II uchun tayyorlangan zargarlik buyumlari bilan bezatilgan Pasxa (Masihning tirilishini nishonlash kuni edi) tuxumilaridan biri hisoblanadi. Beda yaprogʻi tuxumiga   Fabergé  ustaxonasi ustalaridan biri Michael Perkhin tomonidan ishlov berilgan. Beda yaprogʻi tuxumini Nikolay II oʻzining rafiqasi qirolicha Alexandra Feodorovnaga Pasxa sovgʻasi sifatida taqdim etdi. Hozirda Beda yaprogʻi tuxumi Moskvadagi Kreml qurol-yarogʻ muzeyida saqlanadi. Beda yaprogʻi tuxumi Rossiya inqilobidan keyin hech qachon sotilmagan bir necha imperator Fabergé tuxumlaridan biridir.

Dizayni 
Beda yaprogʻi tuxumi tuxum shaklini hosil qiluvchi poya va barglarning ochiq naqshidan qilingan. Barglarning metall konturlari orasidagi boʻshliqlar shaffof yashil emal bilan qoplangan. Yoqutlar bilan qoplangan juda yupqa oltin lenta barglar orasidan jingalaklanadi. Oʻsha paytda shaffof emal ishlab chiqarish hali ham yangi usul edi va koʻpincha emalni  sovutish paytida muammolarga duch kelingan. Beda yaprogʻi tuxumining emalida hech qanday nuqson yoʻq, lekin u juda nozik hisoblanadi.

Oʻziga xos xususiyati 
Beda yaprogʻi tuxumining oʻziga xos „sovgʻa“si yoʻqolgan. Ammo arxiv maʼlumotlariga koʻra, Beda yaprogʻi tuxumining  ichidagi sovg'asi  yigirma uchta olmosli toʻrt bargli beda va podshohning toʻrtta qizi: Olga, Tatiana, Maria va Anastasianing toʻrtta miniatyura portreti edi. Beda yaprogʻi tuxumining  bo'yi 98 mm ni tashkil qiladi.

Yana qarang 
 Tuxumni bezash,en

Manbalar

Adabiyotar

Havolalar 
 Wintraecken.nl saytidagi tavsif

Fabergé tuxumlari
Belgiya — Germaniya munosabatlari

Belgiya — Germaniya munosabatlari Belgiya va Germaniya oʻrtasidagi davlatlararo munosabatlarga ishora qiladi. Ularning ikkalasi ham qoʻshni davlatlar boʻlib, umumiy 204 kilometr uzunlikdagi quruqlik chegarasiga ega. Ikkala davlat ham NATO, Yevropa Ittifoqi va Yevrozona aʼzolaridir.
Belgiyaning Berlinda elchixonasi, Kyolnda konsuli hamda Duysburg, Frankfurt-na-Mayn, Myunxen, Axen, Gamburg, Shtutgart va Bremenda faxriy konsulligi, Germaniya esa Bryusselda elchixonasiga ega. Ularning Lyej, Hasselt, Antverpen va Eupenda faxriy konsullari ham bor.
Federal Statistika boshqarmasi maʼlumotlariga koʻra, hozirda Germaniyada 56 000 ga yaqin belgiyaliklar, 2021-yilda esa Belgiyada 40 000 ga yaqin nemislar istiqomat qiladi.
Baʼzi Germaniya shaharlari (masalan, Xanau va Kyoln) Belgiya protestant diasporasining anʼanaviy markazlari boʻlgan. Nemis tili golland va fransuz tilidan tashqari Belgiyada uchinchi rasmiy til hisoblanadi. Belgiyaning nemis tilida soʻzlashuvchi jamiyati Belgiyadagi uchta siyosiy jamoaning eng kichigidir. Har ikki davlat rahbarlari nemis tilida soʻzlashuvchi mamlakatlarning yillik yigʻilishida ishtirok etadilar.

Tarixi 

Belgiyaning zamonaviy hududi Germaniya bilan birga asrlar davomida to XVIII asr oxiriga qadar Muqaddas Rim imperiyasining bir qismi boʻlgan. Belgiyaning 1830-yilda mustaqillikka erishganidan keyin birinchi qiroli Saks-Koburg va Gota aristokratik oilasidan chiqqan Leopold I edi. Bugungi kunga qadar barcha Belgiya qirollari uning nasl-nasabidan kelib chiqqan.

Hozirda Belgiyadagi nemis tilida soʻzlashuvchi jamoani tashkil etuvchi hudud, Versal shartnomasida koʻrsatilganidek, Ittifoqdosh davlatlar uchun kompensatsiya sifatida Birinchi jahon urushidan keyin Germaniyadan tortib olingan.

XX asrning boshlarida Belgiya arxitekturasi nemis rassomlari va grafik ustalari, jumladan Roland Anxoter, Luidji Kasimir va Ernst Oppler uchun motiv boʻlib xizmat qilgan.
Germaniya-Belgiya-Lyuksemburg parlament guruhi Germaniya Bundestagi va Federal parlament oʻrtasidagi aloqalarni qoʻllab-quvvatlaydi.

Manbalar 

Belgiyaning ikki tomonlama aloqalari
Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari
Xalqaro munosabatlar
Belgiyaning tashqi siyosati
Germaniyaning tashqi siyosati
Andrew Allen

Andrew Allen (, 1976-yil 2-avgustda tugʻilgan) — kanadalik xokkey darvozaboni. Hozirda u Seattle Kraken jamoasidagi professional oʻyinchi hisoblanadi. U 2006-yildan 2011-yilgacha Yaponiya erkaklar milliy xokkey jamoasida ishlaganidan keyin, 2015-yildan 2019-yilgacha Milliy xokkey ligasining Buffalo Sabers jamoasi darvozaboni boʻlgan.

Yoshligi 
Allen Ontario shtatining Vankleek Hill shahrida tugʻilgan. U Vermont universitetida oʻqigan va u yerda Vermont Catamounts jamoasida NCAA xokkeyining toʻrt mavsumida (1997-2001) oʻynagan.

Faoliyati 
Allen Amerika Xokkey Ligasi va ECHLda beshta professional mavsumda oʻynagan. 2004—2005-yilgi ECHL mavsumida Allen 30-11-3 rekordini qayd etgan. Oʻrtacha hisobda 2.36 gol bilan u Trenton Titans jamoasini 2005-yilgi Kelly kubogi chempionligini qoʻlga kiritishi uchun toʻsqinlik qilgan.

2006-yildan 2011-yilgacha Allen Yaponiya erkaklar milliy xokkey jamoasida va 2008-yildan 2011-yilgacha Lawrence universitetining NCAA jamoasida darvozabon murabbiyi boʻlib ishlagan. U ECHLning 2011—2012-yilgi mavsumida Rockford IceHogs murabbiylar shtabiga qoʻshilgan.

Allen Sabers jamoasi tomonidan 2015-yil iyul oyida isteʼfoga chiqarilgan Arturs Irbe oʻrniga darvozabon murabbiyi sifatida yollangan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1976-yilda tugʻilganlar
Atirgul panjarasi (Fabergé tuxumi)

Atirgul panjarasi tuxumi zargarlik buyumlari bilan qoplangan, emallangan Imperial Fabergé tuxumidir. Atirgul panjarasi tuxumi Rossiyaning Sankt-Peterburg shahrida zargar Peter Carl Fabergé nazorati ostida 1907-yilda Rossiya podshosi Nikolay II uchun tayyorlangan. Atirgul panjarasi tuxumini podshoh Nikolay II 1907-yil Pasxa kuni (22-aprel) rafiqasi qirolicha Alexandra Feodorovnaga sovgʻa qilgan. Hozir tuxum Maryland shtatining Baltimore shahridagi Walters sanʼat muzeyida saqlanmoqda.

Dizayni 
Atirgul panjarasi tuxumi Fabergé ustaxonasida ishlovchi usta Henrik Wigström (Rossiya, 1862-1923) tomonidan yaratilgan bo‘lib, u turli rangdagi oltin, yashil va pushti emal, portretli olmos va atlas astardan ishlangan. Bu tuxum shaffof och yashil rangda emallangan va atirgul shaklida kesilgan olmos bilan qoplangan va shaffof boʻlmagan och va toʻq pushti sirli atirgullar va zumrad yashil barglari bilan bezatilgan. Ushbu tuxumning ikkala uchida portret olmos oʻrnatilgan boʻlib, uning tagida „1907“ sanasi yozilgan. Afsuski, monogramma hozirgi kunda gʻoyib boʻlgan. Tuxum ichidagi sovgʻa olmos marjon va fil suyagidan tayyorlangan qirolichaning olmos bilan bezatilgan miniatyura portreti boʻlib, hozirda yoʻqolgan. Tuxumning balandligi taxminan 7,7 sm.

Egalik 
Atirgul panjarasi tuxumini Nikolay II  rafiqasi Alexandra Feodorovnaga sovg'a sifatida sotib oldi. 1907-yil 21-apreldagi hisob-fakturada tuxumning narxi 8300 rublni ko'rsatdi. 1920-yilda Atirgul panjarasi tuxumi Gatchina saroyining sobiq xodimi boʻlgan va keyinchalik Parijda antiqa buyumlar doʻkonini ochgan Alexandre Polovtsovga tegishli edi. Polovtsov tuxumni qanday sotib olgani nomaʼlum. 1930-yilda Atirgul panjarasi tuxumi 1901-yilgi Gatchina saroyi tuxumi bilan birga Henry Waltersga sotildi va 1931-yilda Walters sanʼat muzeyi kolleksiyasining bir qismiga aylandi. 1936-yilda Atirgul panjarasi tuxumi Gatchina saroyi tuxumi bilan birga Baltimore shtatidagi Walters sanʼat muzeyida namoyish etildi va 1952- yildan beri doimiy koʻrgazmada.

Yana qarang 
 San'at obyekti,en

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
 Wintraecken.nl saytidan Rose Trellis Egg haqida batafsil maqola

Fabergé tuxumlari
Araxnodaktiliya

Araxnodaktiliya ( ;  — oʻrgimchak +  barmogʻi) "oʻrgimchak barmoqlari" deb ham ataladi — patologik holat hisoblanib biriktiruvchi toʻqimaning patologiyalari bilan bogʻliq, bunda barmoqlar kaft bilan solishtirganda noodatiy tarzda uzun boʻladi. Ushbu kasallik tugʻma yoki hayot davomida orttirilgan boʻlishi mumkin. Shuni taʼkidlash kerakki, araxnodaktiliyaning baʼzi holatlarida qoʻlning barcha yoki bir nechta barmoqlarida kuzatiladi va araxnodoktiliyaga uchragan barmoq juda moslashuvchan boʻlib hatto 180 °C ga burilish qobiliyatiga ham ega boʻladi.

Sabablari 
Araxnodaktiliyaning paydo boʻlishi oqsillarni ishlab chiqarish uchun javobgar boʻlgan fermentlar hosil boʻlishining buzilishi bilan bogʻliq.Bu holat oʻz-oʻzidan, toʻsatdan, sogʻliq bilan bogʻliq muammolarsiz paydo boʻlishi mumkin.Asoratli kechgan homiladorlikdan keyin ham ushbu patologiya rivojlanish ehtimoli bor. Biroq, koʻpincha Marfan sindromi (bu kasallik miyopiyani (10-15 yoshdan keyin) namoyon qiladi) tufayli yuzaga keladi. Bemorlar koʻpincha ozgʻib va baland boʻyli boʻlishadi.

Araxnodaktiliyada odatda 15-xromosomada joylashgan FBN 1 geni mutatsiyaga uchraydi bundan tashqari 1 va 2 turdagi fibrillin va glikoprotein genlaridagi mutatsiyalar tufayli ham yuzaga keladi.

Davolash 
Odatda kollagenlarni normallashtiruvchi terapiya oʻtkaziladi. Biriktiruvchi toʻqimalarning metabolizmi normal holga keltiriladi. Araxnodaktiliyani jarrohlik yoʻli bilan davolash usullari medikamentoz davolash bilan birga olib boriladi. Medikamentoz davo sifatida antioksidantlar va troplardan: tokoferol, koenzim, limontir, piratsetam, riboksin va B vitaminlar majmuasi qoʻllaniladi.

Tayanch-harakat tizimini yaxshilash va normal holatda ushlab turish uchun maxsus jismoniy mashqlar buyuriladi.

Manbalar

Kasalliklar
Tibbiyot
Unbearable

Unbearable (Chidab boʻlmas) — daniyalik haykaltarosh Jens Galschiot tomonidan yaratilgan bronza haykal. U global qazib olinadigan yoqilgʻining uglerod chiqindilarini koʻrsatadigan grafikdan va Shu grafik uchiga joylashtirilgan qutb ayigʻidan tashkil topgan. Haykalning barpo etilishi 2015-yilda tugatilgan va COP21 davomida Parijda namoyish etilgan. Haykal WWF Daniya tashkiloti bilan hamkorlikda yaratilgan.

Umumiy koʻrinish 
Qutb ayigʻi neft quvuriga joylashtirilgan boʻlib, unda global qazib olinadigan yoqilgʻi uglerod chiqindilarini koʻrsatadigan grafik shakli aks ettirilgan. Qutb ayigʻi haykali oq ayiqning tabiiy toʻliq oʻlchamida va misdan tayyorlangan. Grafik milodiy yildan boshlab amalga oshirilgan emissiyalarni namoyish etadi. Grafikning uzunligi 20 metr boʻlib, uning koʻrsatkichi 1850-yilgacha koʻtarilmaydi. Keyinchalik, 1850-yilda insonning yoqilgʻi isteʼmoli ortib ketadi. Grafik 2015-yilgacha boʻlgan natijalarni koʻrsatadi va yerdan besh metr balandlikda toʻxtab qutb ayigʻini eng yuqoriga oʻrnatilgan holda yakunlanadi. Haykal WWF Daniya, Crowdfunding kampaniyasi va Jens Galschiot tomonidan moliyalashtirilgan. Kampaniya Kickstarterda moliyalashtirilgan va umumiy hisobda haykal qurilishi uchun 12 000 yevro yigʻilgan.

Koʻrgazmalar 
Haykal minglab namoyishlar ishtirok etgan Kopengagendagi iqlim oʻzgarishlariga bagʻishlangan namoyish davomida keng ommaga havola etildi. Namoyishdan soʻng haykal Parijdagi Cité Universaitreda COP21 koʻrgazmasida namoyish etildi. Jens Galschiotning soʻzlariga koʻra, haykal 2016-yilning aprel oyida Daniya parlamenti oldida namoyish etilishi rejalashtirilgan edi.

Qutb ayigʻi Armiyasi 

Jens Galschiot COP21 paytida Parijda ajoyib voqea sodir boʻldi, u yerda u va uning xodimlari qutb ayigʻi liboslarida maxsus namoyish oʻtkazdilar. Bu insonning yoqilgʻi isteʼmoliga eʼtiborini tortishga qaratilgan harakat edi. Voqea sodir boʻlgan vaqtda Parijda favqulodda holat sodir boʻlayotgan edi. Shuning uchun Jens Galschiot va uning xodimlariga maxsus niqob kiyishga ruxsat berilmagan. Qutb ayiqlari armiyasi iqlim oʻzgarishi boʻyicha koʻplab namoyishlarda ishtirok etdi. Jens Galschiotning soʻzlariga koʻra, qutb ayigʻi armiyasi New-Yorkdagi tadbirda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi prezidenti Mogens Lykketoft bilan birga namoyishda ishtirok etgan.

Manbalar 

Bronza haykallar
Qutb ayiqlari
Gulchambarli beshik (Fabergé tuxumi)

Gulchambarli beshik tuxumi (shuningdek, Sevimli kuboklar tuxumi sifatida ham tanilgan) Imperial Fabergé tuxumi boʻlib, rus imperator oilasi uchun Peter Carl Fabergé nazorati ostida tayyorlangan ellik ikkita zeb-ziynat buyumlari bilan bezatilgan, sirlangan Pasxa tuxumlaridan biri hisoblanadi.

Gulchambarli beshik tuxumi qirolicha Maria Feodorovna uchun 1907-yilgi Pasxa (Masihning tirilishini nishonlash kuni) sovgʻasi boʻlgan. Maria Feodorovnaning oʻgʻli Rossiya imperatori Nikolay II har yili ikkita Fabergé Pasxa tuxumiga (biri onasi va ikkinchisi xotini uchun) doimiy buyurtma berar edi. Gulchambarli beshik tuxumining 1907-yilgi Pasxa bayramida podshohning xotiniga sovgʻa qilingan hamkasbi Atirgul panjarasi tuxumidir.

Dizayni 
Gulchambarli beshik tuxumi Henrik Wigström tomonidan Louis XVI uslubida yaratilgan boʻlib, shaffof och koʻk va yashil emalli, turli xil rangdagi tillalardan yasalgan va marvaridlar bilan bezatilgan. Gulchambarli beshik tuxumini tayyorlashda oltin, emal va marvaridlardan foydalanilgan.

Oʻziga xos xususiyati 
Hozirgi kunda Gulchambarli beshik tuxumi ichidagi sovgʻa yoʻqolgan. Fabergéning hisob-fakturasiga koʻra,  Gulchambarli beshik tuxumining ichidagi sovgʻa imperator (Nikolay II) bolalarining miniatyura rasmlari edi.

Tarixi 
Gulchambarli beshik tuxumi oxirgi marta 1989-yilda San Diegoda namoyish etilgan.  Gulchambarli beshik tuxumi  New Yorkdagi Sotheby auksionida sotilgan.  Hozirgi kunda  Gulchambarli beshik tuxumi  AQShdagi  shaxsiy kolleksiyalardan birida  ekanligi taxmin qilinmoqda. Gulchambarli beshik tuxumining bo'yi va eni (o'lchamlari) haqida ma'lumot mavjud emas.

Manbalar

Havolalar 
 Annemiek Wintraecken veb-sayti, har bir Fabergé tuxumining tafsilotlari

Fabergé tuxumlari