MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Yo‘ldosh Sharipov

Yoʻldosh Sharipov (1913—1973-yil) — qoraqalpoq sovet aktyori va rejissori. Qoraqalpogʻiston ASSR xalq artisti (1949). Oʻzbekiston SSR xalq artisti (1957). 

1930-yilda Xorazm viloyat teatri (hozirgi Ogahiy nomidagi Xorazm viloyat musiqali drama teatri) sahnasida debyut chiqish qilgan. 1933—1936-yillarda, 1939-yildan esa Nukusdagi Qoraqalpoq teatri aktyori, rejissori edi. 1936—1939-yillarda Rossiya teatr va san’at institutida tahsil olgan.

Aktyor va rejissor 1945-1951 va 1961—1963-yillarda Nukus teatriga rahbarlik qilgan.

Sharipov 1943-yildan Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi (b) a’zosi boʻlgan.

Oʻynagan rollari 
• Boysari (Davqorayevning "Alpomish”) 

• Makferson (“Rus savoli” K.Simonov), 

• Suxsurov (“Qabrdagi ovoz” A.Qahhor) va boshqalar.

Rejjissorlik faoliyati 
• “Gulsara” Yashen va Muhamedovlar (1940—1948-yillarda) 

• Aymurzayevning “Oʻz tayoqchasi bilan” (1940-yilda)

• A.N.Ostrovskiyning “Qashshoqlik illat emas” (1944-1947—1956-yillarda)

• “Amudaryo boʻyida” Aymurzayev (1949-yilda)

• «Berdoq» (1958-yilda) Aymurzayeva va boshqalar

Adabiyotlar 

 Teatr entsiklopediyasi. 5-jild / bob. ed. P. A. Markov - M.: Sovet Entsiklopediyasi, 1967-yil.

Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
1973-yilda vafot etganlar
1913-yilda tugʻilganlar
1-yanvarda tugʻilganlar
Oʻzbekiston SSR xalq artisti
Qoraqalpogʻiston ASSR xalq artistlari
Amerika Qo‘shma Shtatlari va Yaponiya o‘rtasidagi o‘zaro hamkorlik va xavfsizlik shartnomasi

Amerika Qoʻshma Shtatlari va Yaponiya oʻrtasidagi oʻzaro hamkorlik va xavfsizlik shartnomasi (ingliz. Treaty of Mutual Cooperation and Security between the United States and Japan, (yap. 日本国とアメリカ合衆国との間の相互協力及び安全保障条約 Nippon-koku to America-gasshu:koku to no Aida no So:go Kyo:ryoku oyobi Anzen Xosho: Jo:yaku)) — Amerika Qoʻshma Shtatlari va Yaponiya oʻrtasidagi kelishuv, qonun chiqaruvchi organ hisoblanadi hamda ikki davlat ittifoqining asosi va Yaponiyada Amerika harbiy kontingentining mavjudligini nazarda tutadi; 1960-yil 19-yanvarda Vashingtonda imzolangan San-Fransisko tinchlik sulhini yangilaydi.

Yangi shartnoma Qoʻshma Shtatlarga Yaponiya hududida harbiy bazalar yaratish va ulardan foydalanish, shuningdek, ularga istalgan miqdordagi qurolli kuchlarni joylashtirish imkoniyatini berdi. Yaponiya, oʻz navbatida, hujum sodir boʻlgan taqdirda Amerika bazalarini himoya qilishga vaʼda berdi.

San-Fransisko shartnomasi bilan solishtirganda, 1960-yilgi shartnomada tengroq shartlar mavjud edi. Xususan, unda Qoʻshma Shtatlar armiyasining Yaponiya ichki ishlariga aralashuviga ruxsat beruvchi, shuningdek, Tokioga AQShning roziligisiz uchinchi davlatlar bilan harbiy shartnomalar tuzishni taqiqlovchi qoidalar kiritilmagan.

Shartnoma, shuningdek, har ikki tomon xalqaro nizolarni tinch yoʻl bilan hal qilish, har qanday davlatga qarshi „kuch qoʻllash tahdidi yoki qoʻllash“ dan voz kechish va BMT Nizomi qoidalariga qatʼiy rioya qilish majburiyatini olgan qoidalarni oʻz ichiga olgan. Shartnoma Yaponiyaga Qoʻshma Shtatlar uchinchi davlatlar bilan urushga kirgan taqdirda AQShga yordam koʻrsatish majburiyatini yuklamadi.

Shartnoma 10 yilga moʻljallangan, shundan soʻng tomonlardan biri uni denonsatsiya qilish huquqiga ega edi.

Shartnomaning imzolanishiga va xususan, ratifikatsiya qilinishiga qarshi norozilik harakati urushdan keyingi yillarda Yaponiyadagi eng yirik ijtimoiy-siyosiy harakatiga aylandi. Unda sotsialistlar, kommunistlar va " yangi chaplar " faol ishtirok etdilar.

Yana qarang 

 Yaponiya-AQSh xavfsizlik shartnomasi
 Kishi, Nobusuke

Manbalar

Havolalar 

 1967-yilda Tokio, Yaponiyadagi Racy Comic Books and Birdseed Highs  Arxivnaya kopiya  )

 Yaponiya xalqaro shartnomalari
 AQSh xalqaro shartnomalari
Amerika-Yaponiya munosabatlari
Yaponiyada AQSh harbiy bazalari
 AQSh tarixi (1964-1980)
Uyg‘onish, birlik va Maxtumquli Fragi sheʼriyati kuni

Uygʻonish, birlik va Maxtumquli Fragi sheʼriyati kuni () ― Turkmanistonda rasmiy ravishda tashkil etilgan bayramlardan biridir. 18-may kuni nishonlanadi, dam olish kunidir.

Nishonlanishi 
Turkmanistonda Maxtumquli Fragining uygʻonish, birlik va sheʼriyat kuni keng nishonlanadi. Turkmaniston poytaxti va viloyat markazlarida tantanali tadbirlar, koʻrgazmalar, konsertlar, ommaviy bayramlar oʻtkazilmoqda. Maxtumquli Fragi uygʻonish, birlik va sheʼriyat kunida amnistiya oʻtkaziladi.

2012-yil 
Konstitutsiyamiz qabul qilinganining 20-yilligi hamda Maxtumquli Fragining Uygʻonish, birlik va sheʼriyat kuni munosabati bilan mamlakatimiz boʻylab yorqin tantanalar boʻlib oʻtdi. Ashxobodda, Maxtumquli haykali yonidagi maydonda, Maxtumquli shoh koʻchasida Fragi haykali poyiga gullar qoʻyildi. „Bu turkmanning asosi!“ deb nomlangan konsertlar poytaxtimizdagi „Vatan“ va „Turkmaniston“ kino-konsert markazlarida boʻlib oʻtdi, mamlakatimiz teatrlarida bayramga bagʻishlangan vatanparvarlik ruhidagi sahna koʻrinishlari namoyish etildi. Gurbanguli Berdimuhamedov umumiy balandligi 95 metr boʻlgan, tashqi doira diametri 57 metr boʻlgan aylanish gʻildiragi koʻtarilgan ulkan inshoot — Alem markazining ochilishida ishtirok etdi Bayramning yakuniy qismi Ashxobodning yangi meʼmoriy diqqatga sazovor joyi — „Alem“ markazining aylanish gʻildiragi ustidagi rang-barang feyerverk namoyishi boʻldi.

2011-yil 
Butun mamlakat boʻylab bayram tantanalari boʻlib oʻtdi. Gurbanguli Berdimuhamedov Turkmaniston prezidentining yangi qarorgohi „Oʻgʻuzxon“, Konstitutsiya yodgorligi, Turkmaniston poytaxtida tubdan rekonstruksiyadan soʻng „Nusay“ mehmonxonasi ochilgan.

Manbalar

Havolalar 

 Milliy bayramlar
 Turkmanistondagi bayramlar
Reyxshtadt bitimi

Reyxshtadt bitimi — Rossiya va Avstriya-Vengriya oʻrtasida Bolqon masalasi boʻyicha 1876-yil 26-iyunda (8-iyul) imperator Aleksandr II va tashqi ishlar vaziri knyaz A. M. Gorchakovaning Avstriya imperatori Frans Jozef va tashqi ishlar vaziri D. Andrashy bilan Reyxshtadt qasrida boʻlib oʻtgan uchrashuvda tuzilgan maxfiy bitim.

Baron Jomini tomonidan tayyorlangan kelishuv rasmiy hujjatda belgilanmagan. Gorchakov va Andrashi nomidan faqat muzokaralar yozuvlari olingan, ruscha va avstriyacha matnlar bir-biridan biroz farq qiladi. Erishilgan kelishuvlarga koʻra, tomonlar Serbiya va Chernogoriya bilan Turkiyaga qarshi urushga aralashmaslikka va Avstriyaning Klek va Kattaro portlarini yopishga vaʼda berishdi, chunki ular orqali tomonlarga (asosan Turkiya) qurol va oʻq-dorilar yetkazib berilar edi.

Usmonli imperiyasi urushda gʻalaba qozongan taqdirda, tomonlar urushdan oldingi kvo-holatni tiklash va Bosniya va Gertsegovinada maʼmuriy islohotlarni amalga oshirishga intilishadi. Turklar magʻlubiyatga uchragan taqdirda, rus matniga koʻra, Serbiya Gertsegovinani va Adriatik dengizidagi Spitsa portini, Chernogoriyada — eski Serbiya va Bosniyaning bir qismiga, Avstriya-Vengriyada — Turk Xorvatiyaga va Bosniya bilan chegaradosh hududlarga egalik qilishi kerak edi. Avstriya maʼlumotlariga koʻra, turklar magʻlubiyatga uchragan taqdirda, Serbiya va Chernogoriya faqat Bosniya va Gertsegovinaning chegara hududlarini oladi va ularning aksariyati Avstriya-Vengriya nazoratiga oʻtadi. Shu bilan birga, Rossiya 1856-yilgi Parij tinchlik shartnomasiga binoan undan tortib olingan Janubi-Gʻarbiy Bessarabiya va Batumni oʻziga qaytarib olgan boʻlardi.

Turkiya „toʻliq magʻlubiyatga uchragan“ taqdirda, rus yozuvlariga koʻra, Bolgariya va Rumeliyaning mustaqil knyazliklari tashkil etilishi va Avstriya knyazligiga koʻra, ularga va Albaniyaga Usmonli imperiyasining bir qismi muxtoriyatlari berilishi taxmin qilingan. Ikkala tomon ham Gretsiyani kengaytirishga rozi boʻldi. Ruscha versiyaga koʻra, u Fessaliya va Epirni, avstriya versiyasiga koʻra esa, Kritni olishi kerak edi. Ikkala davlat ham Konstantinopolni „erkin shahar“ ga aylantirish mumkinligini tan oldi.

Konstantinopol konferensiyasi davomida va Bolqondagi vaziyatning yanada keskinlashishi munosabati bilan kelishuv Budapesht konvensiyasi bilan toʻldirildi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Сборник договоров России с другими государствами, М., 1952.
 Татищев С. С., Имп. Александр II, его жизнь и царствование, т. 2, СПБ, 1903
 История дипломатии, т. 2, М., 1963.
Usmonlilar imperiyasining tarixi
1876-yil iyul oyi
1876-yilda siyosat
Avstriya-Vengriya xalqaro shartnomalari
Rossiya imperiyasining xalqaro shartnomalari
XIX asr xalqaro shartnomalari
Bolgariya XIX asrda
Rossiya-Turkiya urushi (1877-1878)
Alifbo boʻyicha shartnomalar
1733-yildagi Varshava konvensiyasi

Varshava konvensiyasi — 1733-yil 14-avgustda Varshavada Rossiya imperiyasi , Avstriya imperiyasi va Saksonlar hukmronligi oʻrtasida tuzilgan xalqaro shartnoma.

Shartnomaga koʻra, Rossiya va Saksoniya 18-yil davomida mudofaa ittifoqida boʻlishga, bir-biriga Evropadagi barcha mulklarini kafolatlash va urush holatida yordamchi taqdim qilishga: Rossiya — 2000 otliq va 4000 piyoda, Saksoniya — 1000 piyoda va 2000 otliq vaʼda berishgan. Bundan tashqari, Rossiya va Avstriya kurfyurstga Polsha taxtini egallashda yordam berishga vaʼda berishgan va u Anna Ioannovnaning imperator unvonini tan olgan, Liflyandiya Polsha uchun daʼvolardan voz kechib, Rossiyaning barcha daʼvolarini bajarishga vaʼda bergan.

Ushbu kelishuv orqali Rossiya va Avstriya Polsha-Litva Hamdoʻstligi taxtini oldindan tasarruf etishgan va Seymda koʻpchilik Stanislav Leshinskiyni qirol etib saylash tarafdori boʻlgan, bunday buyruq rus qoʻshinlarining kuchi bilan amalga oshirilgan.

Yana qarang 
 Varshava shartnomasi (1772)

Manbalar

Adabiyotlar 

 Varshavskaya konvensiya // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
1733
 alifbo tartibida shartnomalar
 XVIII asrning xalqaro shartnomalari
 Rossiya imperiyasining xalqaro shartnomalari
 Avstriya xalqaro shartnomalari
Saksoniya xalqaro shartnomalari
1733-yil
1768-yildagi Varshava shartnomasi

Varshava shartnomasi (1768) — 1768-yil 24-fevralda Rossiya imperiyasi va Polsha-Litva Hamdoʻstligi oʻrtasida imzolangan.

Oldingi voqealar 
Qirol Avgust III vafotidan soʻng, Stanislav Ponyatovski, Chartoriy partiyasi tomonidan, Polsha-Litva Hamdoʻstligi taxtiga nomzod qilib koʻrsatilgan. 1764-yilda zodagonlarning ishtiroki va Yekaterina II ning yordami bilan u qirol etib saylangan. Biroq, bir necha yillardan keyin yangi qirolning siyosati Rossiya va baʼzi zodagonlar manfaatlariga toʻliq mos kelmasligi maʼlum boʻlgan. 1767-yildan boshlab Ponyatovskiy siyosatidan norozi zodagonlar qoʻshni davlatlar Rossiya va Prussiya koʻmagida konfederatsiyalarga birlashganlar. 1767-yil oxiri — 1768-yil boshida Repninskiy seymi deb nomlangan (Yekaterina II vakili — N.V. Repnin nomi bilan atalgan, haqiqatda qarorlarni buyurgan) Rossiyaga, shartnomani imzolashga majburlash orqali, oʻz ahamiyatini tiklashga imkon berdi.

Shartnomaning mazmuni 
N.Repnin bosimi ostida Seym shartnoma matnini ishlab chiqqan. U Polshada rim-katolik dinining hukmronligini tasdiqladi. Biroq, ayni paytda u katoliklar, dissidentlar — pravoslav va protestantlar bilan fuqarolik huquqlarini tenglashtirdi. Ular qirollik qadr-qimmatidan tashqari barcha lavozimlarga ega boʻlish huquqini oldilar. Aralash nikohlarda qizlar onalarining, oʻgʻil bolalar esa otasining diniga eʼtiqod qilishlari kerak edi. Rossiya, oʻz navbatida, Polshaning mulki va asosiy qonunlari daxlsizligiga kafillik qilgan.

Ushbu shartnoma Seym tomonidan imzolangan va tasdiqlangan.

Natijalari 
Imzolangan kelishuvdan norozi boʻlgan zodagonlarning muxolifat qismi va shu bilan birga Ponyatovskiyning rossiyaparastlik yoʻnalishi kuchayganligi sababli, qurolli ittifoq — Advokatlar konfederatsiyasini yaratgan. Bu fuqarolar urushiga va qoʻshni kuchlarning aralashuviga olib kelgan. Natijada 1772-yilda Polsha-Litva Hamdoʻstligining birinchi boʻlimi deb atalgan.

Manbalar

Yana qarang 
 1733-yil Varshava konventsiyasi
 Varshava shartnomasi (1772)
Varshava shartnomasi
 XVIII asrning xalqaro shartnomalari
siyosatda 1768-yil
 Rossiya imperiyasining xalqaro shartnomalari
 Hamdo'stlikning xalqaro shartnomalari
 fevral 1768-yil
1849-yildagi Varshava shartnomasi

Varshava shartnomasi (1849) ― 1849-yil 21-mayda Varshavada Rossiya imperatori Nikolay I va Avstriya imperatori Frans Iosif I tomonidan imzolangan.

Shartnomaga koʻra, Nikolay I, Avstriya imperiyasining hududiy yaxlitligini saqlab qolish uchun, inqilobga qarshi kurashish uchun Vengriyaga 140 ming kishilik rus qoʻshinlarini yuborish majburiyatini olgan. Bundan tashqari, rus imperatori harbiy harakatlar paytida Moldaviya , Valaxiya (40 ming kishi) va Galisiyani (60 ming kishi) bosib olish uchun qoʻshin ajratgan. Shunday qilib, Frans Jozefning oʻzi Rossiya imperiyasi aralashuviga ruxsat bergan.

Nikolay I, Rossiya imperiyasining kansleri va tashqi ishlar vaziri graf Nesselrodning soʻzlariga koʻra, Muqaddas ittifoq va legitizm tamoyillari: „Hokimiyat qayerda boʻlishidan qatʼi nazar, qoʻllab-quvvatlash, zaiflashgan joyda uni mustahkamlash va unga ochiqdan ochiq hujum qilinsa, uni himoya qilish kerakligini“ talab qiladi, deb hisoblardi. Bundan tashqari, Rossiya imperatori Vengriya inqilobiga qarshi urushni 1830-1831-yillardagi Polsha qoʻzgʻoloniga qarshi kurashining davomi deb hisoblagan: ikkita polshalik legion vengerlar tomonida jang qilgan va Vengriya armiyasining generallari orasida polyaklar — Jozef Bem va Genrik Dembinskiy, ham boʻlgan.

Rossiya imperiyasining aralashuvi haqiqatan ham inqilobning magʻlubiyatiga olib keldi. Ammo Rossiyaning aralashuvi Yevropa jamoatchiligida salbiy taassurot qoldirdi. Varshava shartnomasining oʻzi ikki imperiyaning yaqinlashishiga hissa qoʻshmagan: Krim urushi paytida rasmiy ravishda betaraf qolgan Avstriya, Rossiyaga nisbatan dushmanlik pozitsiyasini egallagan.

Manbalar

Yana qarang 

 Vengriyadagi 1848-1849-yillardagi inqilob
  Vengriya qo'zg'olonining bostirilishi (1848-1849)

Havolalar 

 Eduard Surovtsev 1848-49 yillar mustaqillik uchun vengriya urushi
1849
Varshava shartnomasi
 XIX asrning xalqaro shartnomalari
 Avstriya xalqaro shartnomalari
 Rossiya imperiyasining xalqaro shartnomalari

 Vengriya urushi
1970-yildagi Varshava shartnomasi

Varshava shartnomasi () — Germaniya Federativ Respublikasi (Gʻarbiy Germaniya) va Polsha Xalq Respublikasi oʻrtasidagi shartnoma. 1970-yil 7-dekabrda Varshavadagi Prezident saroyida Germaniya kansleri Villi Brandt va Polsha Bosh vaziri Yuzef Tsirankevich tomonidan imzolangan va 1972-yil 17-mayda Germaniya Bundestagi tomonidan tasdiqlangan.

Shartnomada ikkala tomon ham zoʻravonlik qilmaslik majburiyatini olgan va 1945-yil avgustida Potsdam konferentsiyasida Ittifoqchi kuchlar tomonidan oʻrnatilgan Oder-Neyse boʻylab mavjud chegarani tan olgan. Germaniya bilan chegara masalasi Polsha uchun juda nozik mavzu edi, chunki ular Germaniya hukumati tomonidan sobiq Sharqiy hududlarning bir qismini qaytarib olishga harakat qilishi mumkinligidan xavotirda boʻlgan. Polsha nuqtai nazaridan, bu hududlarni oʻtkazish 1939-yilda Sovet Ittifoqiga qoʻshilgan Kerzon (Kresi) chizigʻidan sharqda joylashgan sobiq Polsha hududlari uchun kompensatsiya hisoblangan.

Germaniyada Brandt oʻz siyosatini milliy manfaatlarga xiyonat sifatida tavsiflagan muxolifatdagi konservativ XDS / XSS bloki tomonidan qattiq tanqid qilingan. Imzolanish vaqtida shartnoma Polshaning GFR bilan chegaralarini belgilash masalasida yakuniy nuqta hisoblanmagan, chunki ushbu shartnomaning IV moddasida ushbu shartnoma avvalgi kelishuvlar qoidalarini, xususan, Potsdam kelishuvi, bekor qilmasligi aytilgan edi. Shunday qilib, ushbu Shartnoma qoidalari Potsdam kelishuvida koʻrsatilganidek, Ikkinchi Jahon urushida Germaniya va ittifoqchilar oʻrtasidagi yakuniy tinchlik shartnomasi asosida oʻzgartirilishi mumkin edi.

Varshava shartnomasi Brandt tomonidan ilgari surilgan va Germaniyaning hukmron Sotsial-demokratik partiyasi tomonidan qoʻllab-quvvatlangan „sharqiy siyosat“ ning muhim elementi boʻlgan. 1990-yilda Germaniyaga nisbatan yakuniy kelishuv toʻgʻrisidagi shartnoma va oʻsha yilning 14-noyabrida Germaniya-Polsha chegara shartnomasi imzolangandan soʻng, qayta birlashtirilgan Germaniya va Polsha oʻrtasidagi chegaralar haqidagi barcha savollar olib tashlangan.

Yana qarang 
 Zgorzelek shartnomasi
 Villi Brandt maydoni

Manbalar

Havolalar 

 Shartnoma matni (PDF fayl, ))
 1970-yil Germaniyada
 XX asrning xalqaro shartnomalari
 Germaniya xalqaro shartnomalari
 Polshaning xalqaro shartnomalari
Varshava shartnomasi
 1970-yil siyosatda
 dekabr 1970-yil
 Polsha Xalq Respublikasi
nemis-Polsha munosabatlari
 alifbo tartibida shartnomalar
1970-yil Polshada
 Villi Brandt
1772-yildagi Varshava shartnomasi

1772-yildagi Varshava shartnomasi — Polsha qiroli va Seym tomonidan Varshavada Rossiya imperiyasi, Prussiya Qirolligi va Avstriya imperiyasi bilan tuzilgan va ushbu vakolatlar tomonidan amalga oshirilgan Polsha-Litva Hamdoʻstligining birinchi boʻlimini qonuniylashtirgan xalqaro shartnoma.

Rossiya Polshada Advokatlar konfederatsiyasini bostirib, yoʻq qilganda va rus-turk urushi baxtli yakuniga yaqinlashganda, Prussiya qiroli Fridrix II Usmonli imperiyasi ustidan qozonilgan gʻalabalar va Rossiya taʼsirining toʻliq ustunligi tufayli rus qudratining keskin oshishidan qoʻrqib, Polshada oxirgisini boʻlish rejasini tuzdi, bundan tashqari, Rossiya Polsha yerlaridagi turk urushi uchun haq olardi, Prussiya va Avstriya ham uning bir qismini olishlari kerak edi. U Avstriya va Rossiyani bu rejaga koʻndira olgan. Uch hokimiyat oʻzaro ittifoq tuzib, oʻz qoʻshinlari bilan: Prussiya — sharqiy yoki qirollik, Prussiyani, Avstriya — Galisiya va Podoliyaning bir qismini, Rossiya — Belarusiyani ishgʻol qilishdi.

Shundan soʻng Polshada Seym chaqirilgan va knyaz Adam Poninskiy uning marshali yoki prezidenti boʻlib, ittifoqchi kuchlardan oyiga 3000 chervonets maosh oladigan boʻlgan. Seym masalalarni koʻpchilikning ovozi bilan hal qilishga majbur boʻlgan; poraga uchmaganlar Seym aʼzolari chiqarib yuborilgan, qolganlari delegatsiya tayinlashga majbur boʻlganlar, bu delegatsiya ittifoqchilar bilan ular tomonidan bosib olingan yerlarni berish toʻgʻrisida risola tuzishi kerak boʻlgan. Bu amalga oshirilgan va tuzilgan risola Seym tomonidan tasdiqlangan. Rossiya 2200 kv. milya va taxminan 1,500,000 aholi, Avstriya — 1600 kv. milya va 2 500 000 aholi, Prussiya — 700 kv.milya, 900 000 aholisi boʻlgan yerlarni qoʻlga kiritganlar, ammo Polshaga Danzig va Tornni qoldirishgan.

Boʻlinishda ishtirok etgan vakolatlar Polshaga uning qolgan mulkining daxlsizligini kafolatlagan va Rossiya, bundan tashqari, unda oʻrnatilgan qoidalarni himoya qilishni oʻz zimmasiga olgan va shu bilan Polshada oʻz taʼsirini kuchaytirgan. Prussiya siyosatidan kelib chiqqan risola unga eng katta foyda keltirgan, ammo polyaklar Rossiyani asosiy aybdor deb bilishgan va bu ularning ruslar taʼsiridan voz kechish istagini kuchaytirgan.

Yana qarang 
 Varshava konventsiyasi (1733)
 Varshava shartnomasi (1768)

Adabiyotlar 

 Solovyov, „Polshaning qulashi tarixi“;
 Kostomarov, „Hamdoʻstlikning soʻnggi yillari“;
 Bobrjinskiy, „Polsha tarixi boʻyicha insho“ (rus. tarjima.);
 Kareev, „Tarixiy adabiyotda Polshaning qulashi“.
 Myakotin, Venedikt Aleksandrovich. 1772-yil Varshava shartnomasi / / Brokxaus va Efronning entsiklopedik lugʻati : 86 tonnada (82 tonna va 4 ta qoʻshimcha). — Sankt-Peterburg., 1890-1907.
1772
Germaniya tarixi
 alifbo tartibida shartnomalar
 XVIII asrning xalqaro shartnomalari
 Rossiya imperiyasining xalqaro shartnomalari
 Avstriya xalqaro shartnomalari
 Hamdo'stlikning xalqaro shartnomalari
 Prussiya xalqaro shartnomalari
Rossiya imperiyasi tarixi
 Avstriya Tarixi
 Polsha Tarixi
 xalqaro munosabatlar tarixi

Varshava shartnomasi
Mohira Abdullayeva

Mohira Abdullayeva (tugʻ. 1994-yil 28-may, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston) — oʻzbeklik bokschi, 81 kg dan ortiq vazn toifasida, Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2021-yilgi boks boʻyicha Osiyo chempionati bronza medali sovrindori. 2022-yilgi ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati bronza medali sovrindori. Mohira Abdullayeva va Aziza Yoqubova kattalar oʻrtasidagi Jahon chempionatida birinchi boʻlib Oʻzbekistonlik ayol bokschi medalni qoʻlga kiritdi.

Biografiya 
1994-yil 28-mayda Mohira Abdullayeva Fargʻona viloyati tugʻilgan. 2022-yilda Fargʻona davlat universiteti talabasi boʻlgan.

Faoliyati 
2021-yildan boshlab u xalqaro musobaqalarda qatnasha boshladi. Oʻsha yili Belgrad shahrida (Serbiya) boks boʻyicha „58th Belgrade Winner“ xalqaro turniri 81 kg dan ortiq boʻlgan vazn toifasida Mohira Abdullayeva bronza medalini qoʻlga kiritdi. Keyin Dubay shahrida (Birlashgan Arab Amirliklari) boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida Mohira Abdullayeva 81 kg dan ortiq boʻlgan vazn toifasida yarim finalda hindistonlik Anupamaga qarshi oʻtkazilgan bahsda oʻzbeklik sportchi magʻlub boʻldi, Osiyo chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2022-yilda Istanbulda (Turkiya) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida Mohira Abdullayeva 81 kg dan ortiq boʻlgan vazn toifasida chorak final bahsida Kongo Demokratik Respublikasilik bokschi Lisa Kanjingani magʻlubiyata uchratib, yarim finalga yoʻl oldi. Yarim finalda marokashlik Khadija El-Mardiga qarshi oʻtkazilgan bahsda oʻzbeklik sportchi yarim final jangining 1-raundida jarohat olib, bellashuvni davom ettira olmadi. Natijada, Mohira Abdullayeva Jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Manbalar 

Ayol bokschilar
Oʻzbekiston bokschilari
Integral mikrosxemalar uchun Vashington intellektual mulk shartnomasi

Vashington Shartnomasi () — 1989-yilda qabul qilingan, integral mikrosxemalar topologiyalarini (topografiyalarini) himoya qilishga bagʻishlangan xalqaro shartnoma. Shartnoma kuchga kirmagan, ammo Bosniya va Gertsegovina va Sent-Lyusiya allaqachon unga qoʻshilgan, Misr esa shartnomani ratifikatsiya qilgan.

Shartnomaning administrativ vazifalari Jahon intellektual mulk tashkiloti tomonidan boshqariladi.

Manbalar

Yana qarang 
 Jahon intellektual mulk tashkiloti
 Integratsiyalashgan sxema
 WIPO Lex

Havolalar 

 Integral mikrosxemalar uchun Vashington intellektual mulk shartnomasi  ) ) ) WIPO Lex maʼlumotlar bazasida — WIPO rasmiy veb-sayti.
Intellektual mulk huquqi
 xalqaro shartnomalar
BIMT tomonidan boshqariladigan xalqaro shartnomalar
Vashington kelishuvi

Vashington kelishuvi (, Bosn. Vašingtonski sporazum , ) ― Xorvatiya Gertseg-Bosna va Bosniya va Gersegovina Respublikasi (oʻsha paytda zamonaviy Bosniya va Gertsegovina hududidagi yagona xalqaro tan olingan davlat tuzilmasi hisoblanib, hukumati asosan etnik guruhlardan Bosnyaklardan iborat boʻlgan) oʻrtasida sulh bitimi.

Bitim 1994-yil 18-martda, Vashington va Venada Bosniya va Gersegovina Respublikasi Bosh vaziri Xaris Silajich, Xorvatiya tashqi ishlar vaziri Mate Granich va Gertseg-Bosna Prezidenti Kreshimir Zubak tomonidan imzolangan.

Shartnoma shartlariga koʻra, Xorvatiya va Bosniya harbiy tuzilmalari nazorati ostida boʻlgan hududlar Bosniya va Gersegovina Federatsiyasiga birlashtirilgan, u oʻz navbatida 10 ta avtonom kantonga boʻlingan. Kantonal tizim bir etnik guruhning boshqasi ustidan hukmronlik qilishiga yoʻl qoʻymaslik uchun tanlangan.

Yana qarang 
 Bosniya urushi
 Xorvatiya-Bosniya mojarosi
 Bosniya va Gertsegovina Respublikasi
 Xorvatiya Herseg-Bosna Respublikasi
  Bosniya va Gertsegovina Federatsiyasi
 Graz shartnomasi
  Dayton shartnomasi

Havolalar 

 Amerika Qoʻshma Shtatlari Tinchlik Instituti: Vashington kelishuvi (PDF, 173,7 KB) )
Bosniya va Gertsegovina xalqaro shartnomalari
 Bosniya urushi
Sulh
 Bosniya va Gertsegovina 1994-yil
 1994-yil siyosatda
 alifbo tartibida shartnomalar