MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kirill Altman

Kirill Altman (; 1988-yil 21-mart, Urganch, Xorazm viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — Oʻzbekistonda taniqli bloger, jurnalist va tadbirkor. „Shuhrat“ medali sohibi (2021).

Kirill Altman 2019-yilda Oʻzbekistonning so‘nggi yillardagi jamoatchilik faollari Top-30 talik ro‘yxatiga kiritilgan. U shuningdek „Oltin qalam“ mukofotining 2023-yilgi gʻolib va sovrindorlaridan biridir.

2017-yildan YouTubedagi „Alter Ego“ mualliflik kanalining boshlovchisi. Unda Kirill Altman mashhur kishilardan intervyu oladi va hujjatli filmlar chiqaradi. „Alter Ego“ kanalidagi ayrim intervyulardan parchalar Prezident Shavkat Mirziyoyevning saylovoldi roliklariga ham kiritilgan.

Tarjimayi holi 
Kirill Altman 1988-yil 21-mart kuni Xorazm viloyatining Urganch shahrida tugʻilgan. Oʻzi bergan intervyuda aytishicha, Toshkent davlat universitetining Jurnalistika fakultetini tamomlagan va oliygohda oʻqishi davomida qandaydir oʻziga xos, alohida aloqalar yoki malaka topmagan.
Rossiyalik hamkasbi Yuriy Dudning faoliyatidan ilhomlangan Kirill Altman 2017-yilda „Alter Ego“ YouTube-kanalini yaratadi. Kanalda u mashhur kishilardan intervyu oladi. Intervyu bergan bunday kishilar orasida Oleg Malginov, Jahongir Ortiqxoʻjayev, Alisher Qodirov, Murod Nazarov va boshqalar bor. „Alter Ego“ kanalidagi ayrim intervyulardan parchalar Prezident Shavkat Mirziyoyevning saylovoldi roliklariga ham kiritilgan.

Kirill Altman „Yuksalish“ umummilliy harakati Ijtimoiy va iqtisodiy tashabbuslar instituti ekspertlari bilan hamkorlikda 2019-yilda tuzgan Oʻzbekistonning so‘nggi yillardagi jamoatchilik faollari Top-30 talik ro‘yxatiga kiritilgan.

Shavkat Mirziyoyev Oʻzbekiston mustaqilligining 30 yilligi munosabati bilan 2021-yilda Kirill Altmanni „Shuhrat“ medali bilan taqdirlagan. Farmonda u bloger sifatida koʻrsatilgan. Ammo Kirill Altman blogerlik faoliyatidan oldin tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanib, „Brandbox Branding“ grafik dizayn agentligi va „Days“ onlayn-doʻkoniga rahbarlik qilgan.

Kirill Altman „Oltin qalam“ mukofotining 2023-yilgi gʻolib va sovrindorlaridan biri boʻlib, „Internet tarmog‘ida eʼlon qilgan eng yaxshi materiali uchun“ yoʻnalishida g‘oliblar safidan joy egallagan.

Manbalar 

Oʻzbekistonlik blogerlar
Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari
Podkast

Podkast — internet orqali yuklab olish, eshitish va tarqatish imkoni mavjud boʻlgan raqamli formatdagi dastur. Foydalanuvchilar oʻzlari tanlagan vaqtda tinglash uchun shaxsiy qurilmasiga yuklab olishi mumkin boʻlgan raqamli audio fayllarning epizodik seriyasi. Podkastlar birinchi navbatda audio vosita boʻlib, baʼzi dasturlar qoʻshimcha video komponentini taklif qiladi. Oqimli ilovalar va podkast xizmatlari koʻplab podkast manbalari va ijro qurilmalarida shaxsiy isteʼmol navbatini boshqarishning qulay va integratsiyalashgan usulini taʼminlaydi. Shuningdek, foydalanuvchilarga podkast epizodlarini topish va almashishga yordam beruvchi podkast qidiruv tizimlari mavjud.

Podkastlar seriyasida odatda maʼlum bir mavzu yoki joriy voqea haqida munozarada qatnashadigan bir yoki bir nechta takrorlanuvchi xostlar mavjud. Podkastdagi munozara va kontent puxta skriptdan tortib toki to‘liq improvizatsiyagacha, badiiy yoki ilmiy tadqiqotlardan tortib, hayotiy jurnalistikagacha bo‘lgan mavzular haqida ham boʻlishi mumkin. Koʻpgina podkastlar havolalar va shou qaydlari, mehmonlarning tarjimai hollari, transkriptlari, qoʻshimcha manbalar, sharhlar va vaqti-vaqti bilan shou mazmunini muhokama qilishga bagʻishlangan jamoat forumi bilan bogʻlangan vebsaytlarni taqdim etadi.

2022-yil dekabr oyi holatiga koʻra internetda kamida 2 999 008 podkast va 152 596 784 epizod mavjud.

Manbalar

Havolalar

Podkast
Kino va video texnologiyalari
Stefanie Scott

Stefanie Noelle Scott (1996-yil 6-dekabrda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa va qoʻshiqchi. Beethoven's Big Break (2008) komedik filmida ekranlardagi debyutini amalga oshirgan. Scott Illinoys shtatining Chikago shahrida tugʻilgan. Uning ikkita akasi bor. 2010-yilgacha Florida shtatining Indianalantic shahrida yashagan va Holy Trinity Episcopal akademiyasida tahsil olgan.

Filmografiyasi

Filmlarda

Televizion rollari

Musiqiy videolari

Manbalar

Havolalar 

 
 

Amerikalik televideniye aktrisalari
Yashayotgan insonlar
1996-yilda tugʻilganlar
Aktrisalar
Artyom Kulesha

Artyom Pavlovich Kulesha (; 1990-yil 14-yanvarda tugʻilgan) — rossiyalik sobiq professional futbolchi.

Futbolchilik faoliyati 
Kulesha 2008-yilgi mavsumda "Zenit" himoyachisi sifatida faoliyatini boshlagan. Biroq, u hech qachon asosiy tarkibga tusha olmagan va toʻrt marta oʻyin qaydnomasidan oʻrin olgan. 2009-yilda Kulesha Rossiyaning ikkinchi divizionida „Zenit“ ning „Smena-Zenit“ jamoasida debyut qildi va 2009-yilning avgustida Qozonning „Rubin“ klubi bilan shartnoma imzoladi.

Havolalar 

 Artyom Kulesha at Sportbox.ru (in Russian)
 Artyom Kulesha at FootballFacts.ru (in Russian)

1990-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Rossiya futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Buxoro klubi futbolchilari
Nikolay Chipev

Nikolay Chipev (;  1989-yil 20-fevralda tug'ilgan; Sofiya, Bolgariya) — bolgariyalik futbolchi. Hozirda „Buxoro“ futbol klubi yarim himoyachisi.

Faoliyati 
Nikolay Chipev Sofiyaning SSKA klubi tarbiyalanuvchisi. Chipev professional faoliyatini 2007-yilda aynan shu klubda boshlagan. „Armiyachilar“ tarkibida u bir mavsum o'ynadi. U yerda 21ta o'yin o'tkazdi va birorta ham gol ura olmadi (2008 va 2009-yillarda u „Bero“ va „Sportist“ da ijara asosida harakat qilgan). 2010-yilgi mavsumda Nikolay Chipev Plovdivning "Lokomotiv" klubiga o'tdi va  yerda bir mavsum davomida harakat qildi. 12 o'yinda maydonga tushib, bitta gol urdi.

2011-yilda u Maltaning Hamrun Spartans klubi bilan shartnoma imzoladi. Hamrun Spartans klubi jamoasi tarkibida Chipev 6 oy o'ynadi va to'qqizta o'yinda maydonga tushib, bitta gol urdi. 2011-yilning ikkinchi yarmida Bolgariyaga qaytib, Montana safiga qo'shildi. 2012-yilda yana ikki marta klubini almashtirib, „Vidima-Rakovski“ va „Slaviya Sofiya“da o'ynadi. Keyingi 2013—2014-yilgi mavsuda u Bolgariyaning  turli ligalarda ishtirok etadigan  klublari sharafini himoya qildi.

2014-yilning ikkinchi yarmida u Varnaning „Spartak“ jamoasida harakat qildi. 2015-yil boshida  Nikolay Chipev Samarqandning  „Dinamo“ jamoasi safiga o'tgan. O'sha yilning iyul oyida u O'zbekistonning boshqa klubi — „Buxoro“ga o'tdi.

Terma jamoadagi faoliyati 
2006-yilda Nikolay Chipev Bolgariya yoshlar terma jamoasidan taklif oldi. 2008-yilda esa Bolgariya yoshlar terma jamoasiga a‘zo bo'ldi va yoshlar jamoasida sakkizta o'yinda maydonga tushib, bitta gol urishga muvaffaq bo'ldi.

Yutuqlari 

 2007-08-mavsmda Bolgariya chempioni
 2008-yilda Bolgariya Superkubogi sohibi

Manbalar 

1989-yilda tugʻilganlar
20-fevralda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Bolgariya futbolchilari
Buxoro klubi futbolchilari
Dinamo Samarqand futbolchilari
O‘zbekistondagi futbol legionerlari
Sergey Rusetskiy

Sergey Rusetskiy ( ;  ; 1989-yil 8-martda tugʻilgan) — belaruslik futbol murabbiyi va sobiq futbolchi. 2020-yildan Minskning Zorka-BDU ayollar klubi bosh murabbiyi.

Faoliyati 
Rusetskiy o'z faoliyatini 3-ligadagi „Zvezda-BGU Minsk“ jamoasida o'ynashdan boshlagan. 2008 yil boshida Chexiyaning FK Banik Most jamoasiga o'tdi.

2008-yildan 2011-yilgacha  Chexiyaning ikkinchi divizioni ishtirokchisi hisoblangan „FK Banik Most“ klubi   futbolchisi bo'lgan. 2009-yilda „Chomutov“ga ijaraga berilgan. 2012-yilda „Zvezda-BGU Minsk“ klubiga qaytdi. O'sha yili ijara asosida Shvetsiyaning „Brage“ futbol klubida o'ynadi.

2013-yil boshida u yana „Zvezda-BGU Minsk“ klubiga qaytdi. Lekin yozda jarohati tufayli jamoani tark etdi.

2014-yilning avgust oyida „Dnepr Mogilev“ klubi futbolchisiga aylandi. 2015-yildan boshlab Rusetskiy yana Zvezda-BGU Minskda o'ynay boshladi. 2016-yilgi mavsumning aksariyat qismini jarohati sababli o'tkazib yubordi.

2018-yilning birinchi qismida „Buxoro“ safida to'p surgan. Ulugʻbek Baqoyev qoʻl ostidagi jamoa safiga  erkin agent sifatida kelib qoʻshilgan. 2018-yilning 2-mart kunida Buxoro klubi Buxoro viloyatidagi musiqali drama teatrida yangi futbolchilarni tanishtirish marosimini oʻtkazgan va shu marosim davomida Sergey Rusetskiyga 89-raqamli futbolka topshirilgan. Iyul oyida Rusetskiy Belarusga qaytib, „Smolevichi“ klubi safiga o'tdi. 2019-yilning yanvarida „NFK Minsk“ klubiga o'tdi va avgust oyida jamoani tark etdi.

Umumiy hisobda Rusetskiy Belarus Premier-ligasida 21ta o'yin o'tkazgan.

Manbalar

Havolalar 

 Sergey Rusetskiyning FootballFacts.ru saytidagi profili (ruscha) 
 Sergey Rusetskiy „Soccerway“ saytida
Buxoro klubi futbolchilari
O‘zbekistondagi futbol legionerlari
Belaruslik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1989-yilda tugʻilganlar
Isgender Aznaurov

Isgender Aznaurov () (16-avgust 1956-yil, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi, SSSR – 18-aprel 1993-yil, Gadabay tumani, Ozarbayjon) — Ozarbayjon milliy qahramoni, Birinchi togʻli Qorabogʻ urushi ishtirokchisi.

Hayoti
Isgender Aznaurov 1956-yil 16-avgustda Buxoro viloyatining Galaosiyo qishlog‘ida mesxeti turklar oilasida tugʻilgan. 1963-yildan 1973-yilgacha o'rta maktabda o'qidi. Ukrainaning Cherkessk shahrida harbiy xizmatni o‘tagan. 1978-yilda Toshkent irrigatsiya va melioratsiya institutiga o‘qishga qabul qilingan va uni 1983-yilda tamomlagan. O‘qishni tugatgach, Toshkent viloyatining Ohangaron tumanida ishlagan. 

1989-yilda O‘zbekistondagi mesxeti turklari bilan O‘zbekistonning Farg‘ona vodiysidagi mahalliy o‘zbeklar o‘rtasida tartibsizliklar boshlanganidan so‘ng yuz minglab mesxeti turklar Oʻzbekistonni tark etdi. Aksariyati, ya’ni 70 mingga yaqini Ozarbayjonga ketgan. Aznaurovlar oilasi 1990-yilda Ozarbayjonga ko‘chib o‘tgan va Shamkir tumanidagi Kyur qishlog‘iga joylashgan.

Harbiy xizmati
Tog‘li Qorabog‘ mojarosi boshlanganda (1992-yilda) Aznaurov ko‘ngilli sifatida Ozarbayjon Qurolli kuchlari safiga qo‘shilgan. U armanlarning pozitsiyalariga jiddiy zarar yetkazgan va bir nechta o‘q-dori omborlarini yoʻq qilgan . 1993-yil yozidagi hujumlardan oldin Aznaurov armanlarning eng muhim qarorgohlarini qurol bilan vayron qildi. 1993-yil 18-aprelda Gadabay tumanining Orukdosh qishlog‘i atrofidagi jangda halok bo‘ldi.

Bokudagi Shahidlar xiyoboniga dafn etilgan.

Oilasi
Aznaurov uylangan va 3 ta farzandi boʻlgan.

Mukofotlari
Prezidentning 1995-yil 15-yanvardagi 262-son Farmoni bilan Aznaurov vafotidan keyin “Ozarbayjon Milliy Qahramoni” unvoni bilan taqdirlangan.
 1995 –  Ozarbayjon Milliy Qahramoni
 1998 –  Oltin yulduz medali

Xotirlash
Shamkir tumani Kyur qishlog‘idagi 1-umumta’lim maktabiga Isgender Aznaurov nomi berildi.

Manbalar
Qoraxon Sardorov

Qoraxon Sardorov (1905-yil, Buxoro amirligi, Kerkin bekligiga qarashli Mirzobek qishlog‘i, Turkiston general-gubernatorligi — 1952-yil 21-oktyabr, Tojikiston Sovet Sotsialistik Respublikasi) — Tojikiston Sovet Sotsialistik Respublikasining siyosat va davlat arbobi.

Tarjimai holi
Buxoro amirligining Kerkin bekligiga qarashli Mirzobek qishlog‘ida tug‘ilgan. Hozirda bu qishloq Turkmanistondagi Lebap viloyatining Halach tumani tarkibiga kiradi. Kelib chiqishi — turkman. 1920-yilda, 15 yoshida u Qubodiyon bekligining Past-ariq qishlog‘iga ko‘chib o‘tadi va u yerda mardikor bo‘lib ishlaydi. 

1925-yilda u Koʻktosh qishlogʻiga koʻchib oʻtadi. Ikki yildan soʻng Tojikiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasidagi  Lokay-Tojik tumanining markazida sovet siyosiy rejimini oʻrnatishda faol qatnashadi. 

Bosmachilikka qarshi harakat a'zosi. Qoraxon Sardor ( — „qoʻmondon, hoʻjayin“;   — „boshliq, boshqaruvchi, hoʻjayin“) nomi bilan tanilgan. 1931-yil 23-iyunda Muqum Sultonov qoʻl ostidagi boʻlinmada bosmachilarga qarshi kurashda ishtirok etgan. Sovet hukumatining 1922—1931-yillardagi eng ashaddiy dushmani, bosmachilar boshlig‘i Ibrohimbekni qo‘lga olishda qatnashgan to‘rtta qahramondan biri edi. 

Qizil Armiya Harbiy Kengashining 1931-yil 27-iyuldagi qarori bilan  1931-yil iyun oyida Ibrohimbek tarafdorlarini yo'q qilishda faol ishtirok etgani uchun  RSFSR Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan. 

Tojikistonning Rudakiy tumani hokimligi arxivida saqlanayotgan Sardarov Qoraxonning tarjimai holiga oid hujjatlarga koʻra, yosh ittifoqchi Respublika — Tojikiston SSSRdagi nomuntazam tojik militsiyasi 2-sonli otryadining huquq-tartibot idoralari boshligʻi oʻrinbosari lavozimida ishlagan. 1940-1941 yillarda maktabni tamomlagandan keyin Stalinobod shahrida Tojikiston SSR Kompartiyasi MK huzuridagi partiya va sovet ishchilari kurslarida Yovon tuman ijroiya qoʻmitasi raisi, soʻngra Tojikiston SSR oziq-ovqat sanoati xalq komissarining oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

1952-yil 21-oktyabrda gepatit A tufayli vafot etdi. „Bachamazor“ qabristoniga dafn etilgan.

Mukofotlari
Qizil Bayroq ordeni (1926-yil)
"Oktyabr inqilobiga 10 yil" ko'krak nishoni bilan taqdirlangan. (1927-yil)
Tojikiston ASSRning oliy mukofoti — “Fuqarolik belgisi” ko‘krak nishoni bilan taqdirlangan. (1929-yil)
„Shon-sharaf belgisi“ ordeni (1951-yil)

Manbalar

Kishilar
1905-yilda tugʻilganlar
Buxoroda tugʻilganlar
Sorojon Yusupova

Sorojon Mixaylovna Yusupova () ( 1910-yil 5-may — 1966-yil 15-may) — Tojikistonlik geolog va akademik.

Tarjimai holi
Yusufova Buxoro shahrida, buxorolik yaxudiylar oilasida tug’ilgan. 1935-yilda Samarqand davlat universitetini tamomlagan. Magistrlik faoliyatini O’zbekistondagi SSSR fanlar akademiyasi tarkibiga kiruvchi Tuproqshunoslik institutida davom ettirdi  .

1940-yilda Yusufova Fanlar akademiyasi qoshidagi Geologiya institutida ish boshladi va bu lavozimda uch yil faoliyat yuritdi. 1946-yilda u Tojikiston Fanlar akademiyasi SSR filiali Geologiya institutiga koʻchib oʻtdi va 1948-yilgacha shu yerda qoldi. Geologiya-mineralogiya boʻyicha doktoranturani tamomlagandan soʻng koʻmir va neft bilan bogʻliq geologik tadqiqotlar boʻlimi boshligʻi etib tayinlandi.

Bir vaqtning o‘zida, 1940-yildan to vafotigacha Tojikiston Milliy universitetining mineralogiya va petrografiya kafedrasida ishladi. 1948-yilda kafedra mudiri lavozimiga tayinlandi. Uning asosiy ilmiy qiziqishlari Selestina geokimyosi, Tojikiston mineral buloqlari va Oʻrta Osiyodagi lyoss tuproqlar boʻlgan. U Tojikistonda termal buloqlar geokimyosini birinchi bo‘lib o‘rgangan.

Yusufova 1950 yilda professor lavozimiga ko’tarilgan va Tojikistonning Dushanbe, shuningdek, Oʻzbekistonning Toshkent shahridagi universitetlarda dars bergan. Uning asosiy tadqiqot yoʻnalishi gil va loy kabi choʻkindi jinslarning mineral xossalari, elementar tarkibi va mineralogiyasining geokimyosi boʻlgan. 1951 yilda Tojikiston SSR Fanlar akademiyasining to’laqonli a'zosi sifatida qabul qilingan.

1962 yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasiga a'zo bo'ldi.

U 1964 yilda nashr etilgan darslikda (tojik tilidagi birinchi qo’llanma) gil minerallarini geokimyoviy va mineralogic tarafdan batafsil tahlilini keltirib o’tgan.

 

Sorojon Yusupova 1966-yil 15-mayda Tojikiston poytaxti Dushanbe shahrida vafot etgan.

Manbalar

Shaxsiyatlar
Geologlar
Gerbert Gaase

Gerbert Yulievich Gaase (1896—1922) — Birinchi jahon urushi va fuqarolar urushi qatnashchisi, ikki karra Qizil Bayroq ordeni sovrindori (1922).

Biografiyasi 
Gerbert Gaase 1896-yil (boshqa ma'lumotlarga ko'ra — 1897-yilda) Sankt-Peterburgda tug'ilgan.

1915-yilda u Sankt-Peter nomidagi Bosh nemis maktabini (Petrishule) tugatgan va keyin Sankt-Peterburg universitetiga o'qishga kiradi. O'qishni tugatmasdan, 1916-yilda Gaase chor armiyasiga xizmatga chaqirildi. U Pavlovsk harbiy maktabini tezlashtirilgan kursda tamomlagan va praporshchik unvonini olib, Birinchi jahon urushi frontiga yuborilgan.

1918-yilda Gaase ishchilar va dehqonlarning Qizil Armiyasiga xizmat qilish uchun ketdi. Sharqiy frontda Kolchak rus armiyasiga qarshi janglarda qatnashgan, vzvod, rota, batalon komandiri bo'lgan. Jangdagi faolligi uchun 1919-yilda u 15-piyoda diviziyasining 127-piyoda polkiga komandir etib tayinlandi. U janglarda o'zining harakatlari bilan ajralib turardi.

1920-yil 7-avgustda Gaase polki Dneprdagi Korsunskiy monastiriga bostirib kirdi va u yerdan Vrangel rus armiyasining bir qismini haydab chiqardi. Respublika Inqilobiy Harbiy Kengashining 1922-yil 18-oktyabrdagi 213-sonli buyrug'i bilan polk komandiri Gerbert Gaase RSFSRning birinchi Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlandi.

Keyinchalik Gaase Oʻrta Osiyoga oʻtkazildi va Buxoro kuchlar guruhi qoʻmondoni yordamchisi etib tayinlandi. Bosmachi tuzilmalari bilan janglarda faol qatnashgan. 1922-yil 10—11-sentabrda Buxoro yaqinidagi Tixiy Kuluk qishlog‘i yaqinidagi jangda qatnashgan. 31-otliqlar brigadasi otryadiga rahbarlikni o'z zimmasiga olib, uni hujumga boshladi. Bosmachi mag'lubiyatga uchradi va Sovet bo'linmalarining muhim sovrinlarni qo'lga kiritdilar. O'sha jangda Gaase halok bo'ldi. U Kogon shahrida (hozirgi Oʻzbekiston) dafn etilgan, Gaase qabriga yodgorlik oʻrnatilgan.

Respublika Inqilobiy Harbiy Kengashining 1922-yil 22-oktyabrdagi 216-son buyrug'i bilan Gerbert Gaase vafotidan keyin RSFSR Qizil Bayroqning ikkinchi ordeni bilan taqdirlandi.

Adabiyotlar 

 "Qizil Bayroq va Faxriy inqilobiy qurollar bilan taqdirlangan shaxslar to'plami". Harbiy nashriyot, 1926-yil.
 Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasining to'rt yilligiga bag'ishlangan xotiralar to'plami. 1918—1922 yillar. Harbiy akademik kurslar qoshidagi Harbiy ilmiy jamiyat bo'limi, 1922-yil.

Manbalar 

Qizil Bayroq ordeni sohiblari
1922-yilda vafot etganlar
11-sentyabrda vafot etganlar
Sankt-Peterburgda tugʻilganlar
1896-yilda tugʻilganlar
Buxoro amirligi hukmdorlari
Buxoro viloyatida vafot etganlar
Buxoro viloyatida dafn etilganlar
Volidayi Abdulazizxon madrasasi

Validai Abdulazizxon madrasasi — Oʻzbekistonning Buxoro shahrida joylashgan madrasa. Madrasa ashtarxoniylar davrida qurib bitkazilgan. Madrasaning qurulishi XV asrda boshlangan va qurilish uchun 2 asrga yaqin vaqt sarflanib, XVII asrda qurib bitkazilgan. Bu madrasaning yaratilish tarixi Abdulazizxon (1647-1680) nomi bilan bogʻliqdir. Abdulazizxon Buxoroda yana bir madrasa — Abdulazizxon madrasasini yaratib, u yerni o‘zining oliy maktabiga aylantirdi.

18—19–asrlarda Validayi Abdulazizxon madrasasi Buxoro taʼlim tizimi tarkibida boʻlgan va maktab sifatida foydalanilgan. Ayni paytda madrasa binosi meʼmoriy yodgorlik boʻlib, UNESCOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

Tavsif 
Madrasa shaharning janubi-gʻarbiy qismida, Juybor va Muhammad Iqbol koʻchalari kesishmasidagi bogʻ hududida joylashgan. Yaqinida yana bir madrasa, Joʻybori Kalon madrasasi joylashgan.

Madrasa binosi gʻishtdan qurilgan. Bir necha kirish eshigi mavjud boʻlib, ayvon bilan oʻralgan. Ayvon ustunlari yogʻochdan yasalgan va figurali oʻymakorlik bezaklari bilan bezatilgan. Binoni ushlab turish uchun ustunlar beton poydevorga oʻrnatiladi. Madrasa burchaklarida kuzatuv minoralari mavjud boʻlgan binolar joylashgan.

Validai Abdulazizxon madrasasi ikki qavatli bino boʻlib, birinchi qavat asosiy qavat hisoblanadi. Va unda, asosan, darslar uchun xonalar mavjud. Ikkinchi qavat goʻzal, koʻk gumbaz bilan oʻralgan minorani oʻz ichiga olgan ustki inshootdir.

Yana qarang 
 Oʻzbekistonda turizm
Abdulazizxon
Abdulazizxon madrasasi

Adabiyotlar

S. Doniyorov, B Doniyorova and T. Toshtemirova, Oʻzbekiston, Paris, Dunyo odamlariga koʻrsatilgan yoʻl, 2020, 478  p. ( ISBN  9782907629867 ), 175-bet

Tashqi havolalar 
 Buxoro bo'ylab sayohat

Buxoro madrasalari
Mahmud Injir Fagnaviy

Mahmud Injir Fagʻnaviy (vaf. 1317) — murshid, naqshbandiya tariqatidagi 12-shayx.

Biografiyasi 
Buxoro va Gʻijduvon oraligʻida (Buxorodan 20 km uzoqlikda) joylashgan Babkent (hozirgi Vobkent) shahri yaqinidagi Fagʻnaviy qishlogʻida tugʻilgan. Uning qabri Buxorodan o‘n besh kilometr uzoqlikda, Shofirkon shahri yaqinidagi Injirbog‘ qishlog‘ida joylashgan. Oʻz vaqtida duradgorlik va qurilish savdosi bilan shugʻullangan, uylar qurgan. Shayx Mahmudning ustozlik qilishda davom etgan ikki oʻrinbosari boʻlgan. Ulardan biri Ali Ramitoniy, ikkinchisi Sayyid Mir Kulolning ukasi Amir Xurd Vobkandiydir.

Fagʻnaviy oʻrta boʻyli, yuzi jilmayib turar, burni chiroyli, ogʻzi biroz katta edi. Oq tanli, qora soqolli. Uning boshida doim oq salla bor edi. Xulq-atvori jihatidan u Muso paygʻambarga oʻxshardi, taqvodor va solih kishi edi.

Shayx bilmi haqida 
Murshidining koʻrsatmasi va izni bilan ularning tariqat yoʻlining asosi boʻlgan yashirin zikrni baland ovozda oʻqidi. Chunki u shayx Revgariy Xoja Orifdan baland zikr meros qilib olgan.

Shayx Mahmud Fagʻnaviy koʻp vaqtini masjidda, itikofda o‘tkazar edi. Shayx Hofiz ad Din undan jahriy zikrini qanday niyat bilan oʻtkazayotganini soʻradi. U javob berdi: „Uxlayotganlarni (dunyoga shoʻngʻib) uygʻotishni, gʻaflatlarni Allohga yuzlanishga chaqirishni, haq yoʻlini – tariqatni tutib, Allohga chin dildan tavba qilishini xohlayman. Zero, tavba saodatning kaliti va baxtning belgisidir“. Shayx Hofiziddin: “Niyating toʻgʻri, jahriy zikr qilishing mumkin”, deb javob qaytardi.

Shayx Hofiziddin, shuningdek, munosib zikr va uni buzishi mumkin boʻlgan zikrni farqlash uchun jahriy zikri kimga ruxsat etilgani haqida tushuntirishni soʻradi. Shayx Mahmud javob berdi: „Zikri jahrini tili yolgʻon va boʻhtondan xoli, bachadoni haromdan pok boʻlgan, qalbi ikkiyuzlama va kibrdan xoli, siri botil va mayda-chuydalikdan xoli boʻlgan kishi qila oladi“ deb javob qaytardi.

Manbalar 

Oʻzbekiston tarixi
O‘zbek so‘fiylari
1317-yil vafot etganlar
Tasavvuf namoyondalari