MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Odamning qini

Tashqi koʻrinishi

Qin ( — qin, gʻilof ) — ayolning toq ichki jinsiy aʼzosi, kichik chanoq boʻshligʻida joylashgan mushak-elastik naysimon aʼzo. Tanadan hayz va vaginal suyuqliklarni chiqarib tashlash funksiyasini bajaradi shuningdek, qinning vazifasi jinsiy aloqa qilish va tugʻriq jarayonida qatnash hisoblanadi.

Qinning oldingi devorining yuqori qismi siydik qopi tubiga tegib tursa, pastki qismi ayollar siydik chiqarish nayining devoriga birikib ketgan. Orqa devorining yuqori qismi qorinparda bilan qoplansa, pastki qismi toʻgʻri ichakning oldingi devoriga tegib turadi. Bokira qizlarda bu teshik odatda qizlik pardasi bilan yopiladi. Bachadonga nisbatan qin old tomondan ochilgan burchak hosil qiladi. Qinning old va orqa devorlari oʻrtasida ularning qoʻshilishi natijasida qin boʻshligʻi yoriqsimon shaklga ega boʻladi.

Anatomiya va fiziologiya 
Ayol qinining oʻrtacha uzunligi 7 sm dan 12 sm gacha. Ayol tik turganida qin bir oz yuqoriga egiladi..

Qin devorlarining qalinligi 3–4 mm va uchta qatlamdan iborat:

 Qinning ichki yoki shilliq qavati. U qatlamli yassi epiteliy bilan qoplangan boʻlib, qinda koʻp sonli koʻndalang burmalarni hosil qiladi. Ushbu burmalar zaruriyat boʻlganda, qinning hajmini oʻzgartirishga imkon beradi. Burmalar bola tugʻish davrida aniq namoyon boʻladi.
 Qinning oʻrta yoki silliq mushak qatlami. Oʻrta mushakli qavat boʻylama va koʻndalang yoʻnalishga ega mushak tutamlaridan iborat. Qinning yuqori qismida mushakli qavat bachadon mushakli qavatiga oʻtib ketsa, pastki qismida mushakli qavati nisbatan kuchli rivojlangan boʻlib, oraliq mushaklari bilan qoʻshilib ketadi. Qinning pastki uchini va siydik chiqarish nayini oʻragan koʻndalang-targʻil mushak tolalari oʻziga xos qisqichni hosil qiladi.
 Qinning tashqi yoki adventsial qatlami. Mushak va elastik tolalali elementlari boʻlgan biriktiruvchi to'qimadan iborat.

Vazifasi

Kopulyativ funktsiya 
Qin urug'lantirish jarayonida ishtirok etadi. Erkaklarda jinsiy aloqa (kopulyatsiya) paytida chiqarilgan urugʻlik suyuqligi qinga kiradi, u yerdan sperma bachadon boʻshligʻi va naychaga kiradi. Spermatozoidlar, asosan, bachadon boʻyni yoʻlidagi shilliq qavati yoʻnaltirilgan bachadon boʻyning orqa (chuqurroq) qin boʻshligʻida toʻplanadi. Bachadon boʻyni shilliq qavat sekretsiyasi fazoviy aloqalar va fizika-kimyoviy xususiyatlar (past yopishqoqlik, ishqoriy reaktsiya va boshqalar) natijada spermatozoidlarning yuqori jinsiy yoʻllarga kirib borishi va urugʻlanish jarayoniida ishtirok etishiga yordam beradi.

Tugʻriq funktsiya 
Qin tugʻish jarayonida ishtirok etadi: bachadon boʻyni bilan birgalikda homila va platsenta oʻtadigan tugʻilish yoʻlini hosil qiladi. Xomilaning toʻsiqsiz oʻtishi mumkin, chunki homiladorlik paytida vaginal toʻqimalarda fiziologik oʻzgarishlar sodir boʻladi (mushak tolalari, biriktiruvchi toʻqimalar, qon tomirlarining gipertrofiyasi va giperplaziyasi, toʻqimalarning seroz emdirilishi va boʻshashishi), buning natijasida uning devorlari elastik va choʻziluvchan boʻladi.

Adabiyot

Havolalar

Manbalar 

Ayollar jinsiy organi
Mendizorrotza stadioni

Mendizorrotza yoki Mendizorroza Ispaniyaning Vitoria-Gasteiz shahrida joylashgan futbol stadion. Deportivo Alavés jamoasining uy maydoni hisoblanadi.

Tarixi 
1924-yil 27-aorelda ochilgan ushbu stadion Ispaniya Professional Futbolidagi El Molinón va Mestalladan keyingi uchinchi eng qadimiy futbol maydonlaridan biri sanaladi.

Mendizorroza shu kungacha bir necha marta taʼmirlangan. Ulardan eng asosiysi, 1999-yilgi tomoshabinlar sigʻimini hozirgi 19,840ga oshirish maqsadida burchaklarga qoʻshimcha tribunalar qoʻshilganligi sanaladi.

2016-yilda klub Prezidenti Josean Querejeta stadionni modernizatsiya qilish va keygaytirishni, maydon sigʻimini 28,000ga yetkazishni eʼlon qildi. Ispaniyadagi COVID-19 pandemiyasi sababli 2020-yilning iyun oyida klub loyihaning kamida 1 yilga qoldirilganini tasdiqladi.

Galereya

Manbalar 

Stadionlar

Ispaniya stadionlari
Minsk-Arena

Minsk Arena (, toʻliq nomi — , ) — Belarus poytaxti Minsk shahridagi sport-koʻngilochar majmuasi. Majmua toʻrtta obyektdan iborat: koʻp funksiyali sport va koʻngilochar arena ( oʻrinli), konkida uchish stadioni (3000 oʻrinli), velodrom (2000 oʻrinli) va ochiq koʻp qavatli avtoturargoh (1080 toʻxtash joyi).

2009—2010-yilgi mavsumdan boshlab Kontinental xokkey ligasida qatnashadigan Dinamo xokkey klubi (Minsk) uchun uy maydoni hisoblanadi.

Tarixi 
„Minsk Arena“ Belarus Prezidentining 2005-yil oxirida qabul qilingan „koʻp tarmoqli sport majmuasini qurish toʻgʻrisida“gi farmoniga binoan qurilgan. Qurilish ishlari 2006-yilning bahorida boshlangan. Majmua „Belproekt“ kompaniyasi tomonidan loyihalashtirilgan. Asosiy pudratchi esa „Minskpromstroy“ kompaniyasi edi. Qurilish ishlarini Belarus Respublikasining sobiq sport va turizm vaziri va Belarus prezidentining yordamchisi — Nikolay Ananyev nazorat qilgan.

Dastlab, 2008-yil 30-dekabrda velodrom foydalanishga topshirildi. 2009-yil iyul oyida ushbu velodrom velosport boʻyicha Yevropa chempionatiga mezbonlik qildi. 2009-yil 2 dekabrda konkida uchish stadioni muzida ilk mashgʻulot boʻlib oʻtdi. Minsk-Arenadagi birinchi xokkey oʻyini 2009-yil 26 dekabrda boʻlib oʻtgan. Bu oʻyinda „Minsk“ sport maktabi va „Yunost“ xokkey maktabining yoshlar jamoalari oʻzaro kuch sinashishdi. Minsk-Arena tarixidagi ilk gol Minsk sport maktabi jumoasi hujumchisi Pavel Pechur tomonidan raqiblari darvozasiga kiritildi. Birinchi rasmiy oʻyin 2010-yil 14-yanvarda boʻlib oʻtdi. Unda KXL doirasida „Dinamo Minsk“Magnitogorskning „Metallurg“ klubini qabul qildi.

Minsk Arenaning tantanali ochilish marosimi 2010-yil 30-yanvarda doirasida boʻlib oʻtdi. Oʻsha paytda mazkur arena kattaligi boʻyicha KXL jamoalari maydonlari orasida birinchi, Yevropadagi xokkey arenalari orasida toʻrtinchi oʻrinda edi.

2014-yil mayda Minsk Arena xokkey boʻyicha jahon chempionati oʻyinlariga mezbonlik qilgan ikkita maydondan biriga aylandi.

2016-yilning yanvar oyidan boshlab Minsk Arenada „Starladder i-League Season 13“ kibersport musobaqasi oʻtkazilib kelinmoqda.

2018-yil 25-noyabr kuni „Junior Eurovision Song Contest 2018“ nomli xalqaro qoʻshiq tanlovi boʻlib oʻtgan.

Manbalar

Havolalar 

 

Sportga oid chala maqolalar
Sport
Xokkey
Belarusdagi basketbol maydonlari
Belarusdagi xokkey maydonlari
Belarusdagi yopiq arenalar
Minskda sport
Belarusdagi velodromlar
Minskdagi bino va inshootlar
Saudiya Arabistoni milliy futzal terma jamoasi

Saudiya Arabistoni milliy futzal terma jamoasi Saudiya Arabistoni futbol federatsiyasi tomonidan nazorat qilinadi va xalqaro futzal musobaqalarida Saudiya Arabistoni nomini himoya qiladi.

Turnirlardagi ishtirok 
Saudiya Arabistoni 1989-yilda Niderlandiyada boʻlib oʻtgan futzal boʻyicha birinchi jahon chempionatida ishtirok etish uchun FIFA tomonidan taklif qilingan. Ispaniya, boʻlajak jahon chempioni Braziliya va Vengriya bilan bir guruhda ishtirok etgan va uchta magʻlubiyatdan soʻng, dastlabki bosqichni turnir jadvalidagi soʻnggi oʻrinda yakunladi. Saudiya Arabistoni futzal termasining navbatdagi xalqaro ishtiroki 2007-yilda, Makaodagi Yopiq inshootlardagi Osiyo oʻyinlarida ishtirok etgan. Oʻshan davrdadan beri terma jamoa xalqaro maydonda koʻrinmay qoldi. 2009-yilda terma jamoa 2010-yilgi Osiyo chempionati saralash bosqichi uchu roʻyhatga olingan, biroq qur’adan soʻng musoboqada ishtirok etmasligi aytilgan.

Natijalar

2022

2023

Turnirlar

FIFA Futzal Jahon chempionati

AFC Futzal Osiyo Kubogi

Yopiq inshootlardagi va jang sanʼatlari boʻyicha Osiyo oʻyinlari

Futzal boʻyicha Arab chempionati

Futzal boʻyicha GCC kubogi

Futzal boʻyicha WAFF chempionati 
WAFF futzal chempionati 2022

Falastin 1-2 Saudiya Arabistoni

Saudiya Arabistoni 4-5 Quvayt

Saudiya Arabistoni 3-2 Iroq

Saudiya Arabistoni 4-3 Ummon

Saudiya Arabistoni 3-5 Quvayt

2022 GCC oʻyinlari 
Bahrayn 1-3 Saudiya Arabistoni

Saudiya Arabistoni 2-3 Quvayt

BAA 5-2 Saudiya Arabistoni

Saudiya Arabistoni 3:0 Ummon

Manbalar

Havolalar 

 Saudiya Arabistoni FA rasmiy sayti

Osiyo futzal terma jamoalari
Saudiya Arabistonida futzal
Saudiya Arabistoni milliy sport jamoalari
Iroq milliy futzal terma jamoasi

Futzal boʻyicha Iroq terma jamoasi xalqaro futzal musobaqalarida Iroqni himoya qiladi va Iroq futbol Assotsiatsiyasining futzal komissiyasi tomonidan nazorat qilinadi. Bu Osiyodagi oʻsib borayotgan jamoalardan biri. 2023-yil oktyabr oyi halatiga koʻra Iroq futzal Jahon reytingida 43 oʻrinni egallagan..Iroq futzal boʻyicha oʻn bitta AFC Futzal Osiyo Kubogida qatnashgan. Uning eng yaxshi natijasi 2018-yilda toʻrtinchi oʻrin edi. Iroq VAFF futzal chempionatining uchta mavsumida ham ishtirok etgan. Iroq futzal boʻyicha Arab Kubogining 2022-yilgi musoboqasida ikkinchi oʻrinni egallagan.

Tarix 
2022-yil 28-iyun kuni Iroq futzal boʻyicha 2022-yilgi Arab kubogida Marokashga qarshi oʻyinda magʻlub boʻlgan.

Jamoa tasviri

Uy stadioni 
Iroq uy oʻyinlarini 3000 tomoshabinga moʻljallangan Bagʻdod gimnaziyasida oʻtkazadi. Majmua shveytsariyalik arxitektor Charlz-Eduard Janneret tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, odatda Le Korbyuzye nomi bilan tanilgan.

Soʻnggi natijalar va oʻyinlar

Oldingi oʻyinlar

Murabbiylar shtabi 
2022-yil 21-iyun holatiga

Oʻyinchilar

Hozirgi tarkib 
Joriy futzalchilar AFC Futzal Osiyo Kubogi 2022 chaqirilgan.

Oldingi tarkiblar 
 
; AFC Futsal Championship
 2018 AFC Futsal Championship squads

Turnir natijalari

FIFA Futzal Jahon chempionati

Futzal boʻyicha Osiyo kubogi

Yopiq inshootlardagi va jang sanʼatlari boʻyicha Osiyo oʻyinlarida futzal

Futzal boʻyicha WAFF chempionati

Futzal boʻyicha Arab chempionati

Yana qarang 

 Iroq milliy futbol terma jamoasi
 Iroq milliy plyaj futboli jamoasi

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy veb-sayt

Osiyo futzal terma jamoalari
Avstraliya milliy futzal terma jamoasi

Futsalroos laqabli futzal boʻyicha Avstraliya terma jamoasi erkaklar oʻrtasidagi xalqaro futzalda Avstraliya sharafini himoya qiladi. Jamoa 2006-yilda Okeaniya Futbol Konfederatsiyasini (OFC) tark etganidan beri hozirda Osiyo Futbol Konfederatsiyasi (AFC) va mintaqaviy ASEAN Futbol Federatsiyasi (AFF) aʼzosi boʻlgan Avstraliyadagi futbol boʻyicha boshqaruv organi tomonidan nazorat qilinadi. Jamoaning rasmiy taxallusi Futsalroos.

Avstraliya besh karra OFC chempioni. Jamoa FIFA Futzal Jahon chempionati turnirlarida 7 marta Avstraliya nomini himoya qilgan, ammo hech qachon musobaqaning guruh bosqichidan oʻta olmagan. 2016-yilgi FIFA futzal bo<i>ʻ</i>yicha jahon chempionatidan soʻng, Avstraliya futbol ittifoqi Avstraliya futzaliga sarmoya kiritish va futzalni rivojlantirishni davom ettirmaslikka qaror qildi. F-liga 2017-yilda tarqatib yuborilgan va futzal boʻyicha Avstraliya milliy terma jamoasi avvalgidan zaiflashib bormoqda.

Tarix

Murabbiylar shtabi

Oʻyinchilar 
Milliy terma jamoa uchun paydo boʻlgan barcha oʻtmishdagi va hozirgi futbolchilar uchun Avstraliya milliy futzal jamoasi oʻyinchilariga qarang.

Hozirgi tarkib 
Futzal boʻyicha 2024-yilgi Osiyo kubogi uchun qaydnomaga quyidagi 14 nafar futbolchi kiritildi.

|}

Natijalar va tuzilmalar

2019

2022

2023 yil

2024 yil

Musoboqalardagi natijalari

FIFA Futzal Jahon chempionati

Futzal boʻyicha Oʻzbekiston chempionati 

^2006-yildan soʻng Avstraliya endi OFCning bir qismi emas. Ular mehmon xalq sifatida musoboqada ishtirok etgan.

AFC Futzal Osiyo Kubogi

Futzal boʻyicha AFF chempionati

Faxrlar 

 Futzal boʻyicha AFF chempionati

 Ikkinchi oʻrin (4): 2007, 2013, 2014, 2015

 Futzal boʻyicha Oʻzbekiston chempionati

 Chempionlar (5): 1992, 1996, 1999, 2004, 2013

Boshqa federatsiyalar 
FFA tomonidan boshqariladigan futzalga qoʻshimcha ravishda, Avstraliya futzal federatsiyasi (FAF) deb nomlanuvchi tashkilot oʻzini xalqaro tashkilot, Asociación Mundial de Futsal (AMF) aʼzoligi ostida Avstraliyadagi futzalning boshqaruv organi deb biladi.

Futzal boʻyicha AMF Jahon chempionati

Yana qarang 

 Avstraliyada futbol
 Avstraliya milliy futbol terma jamoasi

Manbalar

Havolalar 

 Futsalroos rasmiy sayti
  OzFutbolning Futzalroos boʻlimi.
 FFAA milliy jamoasi va UEFS assotsiatsiyalangan aʼzosi. Xalqaro sayohatlar haqida maʼlumot
 Futzal4 barcha Avstraliya
 Stiven Knight bilan suhbat
 Fotosuratlar

Osiyo futzal terma jamoalari
Zarmed University

Zarmed universiteti Buxorodda tashkil etilgan birinchi xususiy universitet bo‘lib, 2022-yilda tashkil etilgan.  Universitetga tadbirkor va taʼsischi Dilshod Dalerovich Shukurlaev asos solgan. Universitetning Buxoro va Samarqandda ikkita kampusi bor.

Universitet tarixi 
Zarmed universiteti 2022-yil avgust oyida Turon Zarmed universiteti sifatida tadbirkor Dilshod Shukurlaev tomonidan tashkil etilgan . 2021-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Samarqand shahrida ochilgan ko‘p tarmoqli tibbiyot markaz "Zarmed – Pratiksha" Oʻzbekiston-Hindiston qoʻshma korxonasi faoliyati bilan tanishdi. Dilshod Shukurlaev 2021-yilda Samarqand shahrida "Zarmed – Pratiksha" qoʻshma korxonasi tashkil etishda katta hissa qoʻshgan  Dilshod Shukurlaev Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev  xususiy tibbiyot universiteti va klinikadan iborat tibbiyot klasterini tashkil etish taklifidan soʻng Zarmed Universitetini tashkil etishga qaror qiladi. Zarmed Universiti oʻzining bilim va malakasi orqali insoniyat taraqiyotiga mahalliy,milliy va global miqyosida hissa qoʻshishga intiluvchi salohiyatli kadrlar tayyorlashni oʻz oldiga maqsad qilib qoʻygan

Kampuslar 
Zarmed universiteti ikkita kampusga ega - Buxoro va Samarqandda.

Buxoro 
Zarmed Universitetining Buxoro shahridagi 3 gektar (7,4 akr) kampusi Qayum Murtazoev koʻchasida joylashgan boʻlib, 9 ta blokdan iborat.

Samarqand 
Zarmed Universitetining Samarqand shahridagi 2,8 gektar (6,9 akr) kampusi Xo‘ja Ahror Valiy ko‘chasida joylashgan bo‘lib, 10 ta blokdan iborat.

Fakultetlar 
Hozirgi kunda Zarmed universitetda bakalavriatning 9 ta yoʻnalish boʻyicha 3 fakultet mavjud. Fakultetlar va ularning tegishli taʼlim yoʻnalishlariga quyidagilar kiradi:

 Tibbiyot fakulteti
 Iqtisodiyot fakulteti
 Tarix fakulteti
 Filologiya fakulteti (ingliz tili)
 Filologiya fakulteti (rus tili)
 Pedagogika va psixologiya fakulteti
 Maktabgacha taʼlim fakulteti
 Boshlangʻich taʼlim fakulteti
 Sport fakulteti

Hamkorlik 
Zarmed Universitetida talabalar sifatli bilim olishi va malaka oshirishi uchun xalqaro universitet va muassasalar bilan hamkorlik yoʻlga qoʻyilgan. Temple universiteti (AQSh), Hana General Hospital (Koreya Respublikasi), Apollo Hospitals (Hindiston), Almazov Milliy Tibbiy Tadqiqot Markazi (Rossiya), Belarus Davlat Tibbiyot Universiteti, Sharja universitet gospitali (BAA), Acibadem universiteti (Turkiya), Baskent University Healthcare Group (Turkiya) va Voronej Davlat Universiteti (Rossiya).

Ma'lumotnomalar

Tashqi havolalar 

 Rasmiy veb-sayt

Samarqand bino va inshootlari
Oʻzbekistondagi universitetlar
Nabeglavi

Nabeglavi (shuningdek, Nabeghlavi) () — Gruziyadagi mineral suvi.

„Healthy Water (Sogʻlom suv)“ Gruziya-Shveytsariya aksiyadorlik jamiyati mashhur „Nabeglavi“ mineral suvi va „Baxmaro“ buloq suvlarini ishlab chiqaradi. Kompaniya 1997-yilda tashkil etilgan va hozirga qadar mahalliy mineral suv bozorida yetakchi hisoblanadi.

Yangi tashkil etilgan kompaniyaning asosiy maqsadi uzoq yillik Nabeghlavi mineral suvini qadoqlash anʼanasini tiklash boʻlgan va bu jarayon muvaffaqiyatga erishgan. Shunday qilib, „healthy Water“ kompaniyasining tashkil etilish tarixi Nabeghlaviy suv ishlab chiqarish tarixiga borib taqaladi.

Nabeglavi mineral suvini idishlarga quyish 1958-yilda Nabeglavi qishlogʻining ekologik toza muhitida sogʻlomlashtirish maskani tashkil etilgandan soʻng boshlangan. Bu jarayon davomida suvning noyob shifobaxsh xususiyatlarini ham ochib berilgan. Usha vaqtga kelib suv ishlab chiqarish korxonasi unchalik katta boʻlmagan, tarqatish maydoni ancha cheklangan hududda boʻlgan.

„Healthy Water“ AJ litsenziya ega boʻlib, biznesni oʻz qoʻliga olganidan soʻng mahsulot sifati va ishlab chiqarish hajmi sezilarli darajada oshgan va butun mamlakat boʻylab mashhurlikka erishgan. Qadoqlangan suv gruziyalik isteʼmolchilarning olqishiga sazovor boʻlgan va asta-sekin bozorda yetakchi oʻrinni egallagan.

Mahsulot 
Mineral suv manbai Gʻarbiy Gruziyadagi Nabeglavi kurort hududida joylashgan. Suv nomi ham aynan shu kurort nomidan olingan.

Mazkur suv manbasi 1905-yilda topilgan. Qadimgi rivoyatga koʻra, mintaqaning mahalliy aholisi bufalolarni ayni bir suv manbasi yaqinida koʻproq toʻplanishini payqashgan. Xuddi shu manba keyinchalik oʻziga xos taʼm va shifobaxsh xususiyatlarga ega ekanligi aniqlangan.

Mineral suv bulogʻida ilk tadqiqotlar 20-asrning birinchi yarmida gruziyalik va xorijiy tadqiqotchilar tomonidan olib borilgan.

Suvning kimyoviy tarkibini dastlabki oʻrganish 1921-yilda umrining koʻp qismini Gruziyada oʻtkazgan latviyalik olim Robert Kuptsis tomonidan amalga oshirilgan. Keyinchalik gidrogeologik tadqiqotlar 1930-yillarda mashhur gruzin va xorijiy olimlar tomonidan olib borilgan.

Bu davrda suvning kimyoviy xossalari ilmiy jihatdan ishlab chiqilib, suvning karbonat angidrid bilan bir qatorda bikarbonat kaltsiy-natriyli tarkibi ham borligi maʼlum boʻlgan.

Atributlar 
Nabeglaviy suvi 2000-3000 metr chuqurlikda hosil boʻladi. Infiltratsiya qilingan suvlar substrat va togʻ jinslarning turli qatlamlaridan oʻtib, oʻziga xos taʼmi va foydali xususiyatlarini belgilaydigan minerallar va turli elementlarning oʻziga xos birikmasini oʻzlashtiradi. Nabeglavi suvi tabiiy gazlangan, chunki u suv qatlamida tabiiy karbonat angidrid (CO2) bilan boyiydi. Suv shishaga quyishdan oldin unga yana qoʻshimcha miqdorda tabiiy CO2 qoʻshiladi.

Kimyoviy tarkibi 
100 ml suvdagi jami erigan qattiq moddalar 3,5 — 5,9 g/l ni tashkil etadi. Ular quyidagilardir:
 Kationlar mg/l
 Ca2+ 32-116
 Mg2+ 34-120
 Na+ + K+ 690-1270; Anionlar mg/l
 HCO3- 2400-4400
 Cl- 37-95
 SO4 2- 53-244; Maxsus komponentlar mg/l
 H2SiO3 55-90
 H3BO3 > 35

Manbalar 

Gazlangan suv
Gruziyadagi mineral suv brendlari
Gruziya brendlari
Xixvi

Xixvi (/ kʰɪˈxvi /; gruzincha ხიხვი) — Sharqiy Gruziyada, xususan Kaxeti mintaqasida yetishtiriladigan uzum navi.

Kelib chiqishi 
Uzumning kelib chiqishi va uning nomining ayni qayerdan paydo boʻlganligi noaniqligicha qolmoqda. Xixvi uzumlari asosan viloyatning sharqiy-janubiy mintaqalarida, Alazani daryosining oʻng qirgʻogʻi yaqinida oʻstiriladi. Shuningdek, Kartlida ham mazkur uzum navi yetishtiriladi.

Uzumchilik 
Uzumlar deyarli yumaloq koʻrinishda boʻlgan katta, uch boʻlakli barglari bilan ajralib turadi. Oʻrtacha kattalikdagi shodasi konussimon, qanotsimon, koʻrinishga ega boʻladi. Uzum donalarining oʻzi esa oʻrtacha uzunlikda, yashil-sariq tusli, poʻsti yupqa boʻladi. Xixvi uzumining kurtaklari odatda aprel oyining birinchi yarmida unib chiqa boshlaydi va sentyabr oyida yetiladi.

Vino tayyorlash uslubi 
Xixvi Yevropa va anʼanaviy gruzin Kvevri metodologiyasida stol va shirin sharob ishlab chiqarish uchun yetishtiriladi. Uzum oʻzining yuqori shakar konsentratsiyasi bilan mashhur. Undan yorqin yashil va quyuq rangga ega boʻlgan yaxshi muvozanatlashgan, nozik taʼmli sharob ishlab chiqariladi.

Xixvi oʻzining yuqori sifati sababli ham maqtovga sazovor boʻlib, boshqa vino tayyorlanadigan uzum navlari bilan ularning yumshoqligi va xushboʻyligini yaxshilash uchun qoʻshimcha sifatida birgalikda foydalanilishi mumkin. Bundan tashqari, u oʻzining quyuq sariq rangi, garmonik taʼmi bilan mashhur Kardanaxi mikro zonasida yaxshi sifatli shirin sharob ishlab chiqarish uchun foydalaniladi.

Xixvi vinosi oʻrtacha alkogol darajasi va yumshoq kislotaliligi bilan ajralib turadi. Bu uni bitta navli sharob sifatida mustaqil ishlab chiqarish uchun yoki aralashmaning yuqori konsentratsiyasini oshirish uchun qoʻshimcha sifatida qoʻllanilishiga mos keladi. Potentsialiga qaramay, Xixvi uzumlari va undan tayyorlangan sharob hali ham u qadar koʻp oʻrganilmagan va boshqa sharob turlari singari qadrlanmaydi.

Manbalar
Borjgali

Borjgali (; shuningdek, Borjgala yoki Borjgalo; Laz tilidagi Borçgali) — Gruziyada Quyosh va abadiyat ramzi. Borjgali koʻpincha hayot daraxti ustidagi yettita aylanib turuvchi qanotchalar bilan ifodalanadi. Ular turli shakllar va oʻzgarishlarni yaratish uchun qoʻllanilinishi mumkin. Mazkur belgi Gruziya madaniyatining asosiy ramzi sifatida ham eʼtirof etiladi.

Etimologiyasi 
Borjgali atamasi Megrelian tilidagi  (barchxali) soʻzidan kelib chiqqan deb hisoblaniladi. Mazkur jumla soʻzma-soʻz tarjima qilinganda „kuchli porlash“ degan maʼnoni anglatadi. Boshqa baʼzi olimlar esa bu belgining turli xil kelib chiqishi haqidagi versiyalar mavjudligiga ishonishadi. Qadimgi Megrelian tilida borj „vaqt“, gal esa „oʻtish“ yoki „oqim“ degan maʼnoni anglatadi. Shunday qilib, butun ibora „vaqt oqimi“ degan maʼno hosil qiladi.

Foydalanilishi 
Nasroniylargacha boʻlgan davrda mazkur belgi Gʻarbiy (Kolxida va Sharqiy Gruziyada (Gruziya meʼmorchiligidagi Dedabodzi, „ona-ustun“) muqaddas ramz sifatida Kura-Araxes madaniyatida Darbaziyning bir qismi oʻlaroq keng qoʻllanilgan. Oʻrta asrlarda esa bu belgi xristian ramziyligining bir qismiga aylanib ketgan.

Hozirgi vaqtda mazkur belgi Gruziya identifikatorlari va pasportlarida, shuningdek, valyutalarda va Gruziya regbi ittifoqi tomonidan keng qoʻllaniladi. Gruziya regbi jamoasi oʻyinchilari  (borjgalosnebi) deb ataladi, bu „Borjgali (belgisi)ni olib yuradigan erkaklar“ degan maʼnoni anglatadi. Bundan tashqari, 1990-yillarning oxiri va 2000-yillarning boshlarida Gruziya dengiz floti bayrogʻida ham shu belgidan foydalanilgan. Gruziya millatchilari koʻpincha milliy gʻururni namoyish etish uchun ushbu ramzdan foydalanadilar[ iqtibos kerak ].

Galereya

Yana qarang 

 Laz xalqi
 Arevaxach
 Hilarri
 Lauburu
 Triskelion
 Svastika
 20-asr boshlarida svastikaning gʻarbda qoʻllanilishi

Manbalar

Adabiyotlar 

 Belgilar lugʻati 
 Gruziyaning tarixiy lugʻati, Aleksandr Mikaberidze
 T. Uilson „Svastika, eng qadimgi maʼlum ramz va uning koʻchishi“ Vosh. 1990 yil
 Transkavkaz banknotlari, Arutiun Airapetian, p. 52
Gruziya madaniyati
Gruzin mifologiyasi
Ramzlar
Gruzincha so'zlar va iboralar
Gruziyaning milliy ramzlari
Gulliver effekti

Gulliver effekti — bu katta elementga koʻplab kichik elementlar taʼsirini ifodalash uchun ishlatiladi . Makroiqtisodiyotda dengizga chiqish imkoniyati cheklangan qoloq davlatlarga qoʻshni boʻlgan qudratli davlatning taʼsirini ifodalashda qoʻllaniladi . Ayrim manbalarda  koʻrinmas, mayda xavflardan qoʻrqib, oʻz istaklarimizni amalga oshira olmasligimizni, atrofdagilarning xohish-irodasiga koʻra ish tutishimizni bildiradi. Shuningdek, katta toʻplamdagi kichik xatolar kichik toʻplam guruhlariga salmoqli taʼsir etishini anglatadi . Ibora sifatida notanish muhitda odam oʻzini kichik, ahamiyatsiz sezishini yoki haddan tashqari eʼtibor markazida boʻlishini ham ifodalaydi. Molekulyar kimyoda bir modda molekulasini hosil qilishda ishtirok etgan mayda zarralar birgalikda yaxlit moddani hosil qiladi. Bu atama Jonatan Sviftning "Gulliverning sayohatlari" romanidan ilhomlangan boʻlib, unda bosh qahramon turli mamlakatlarga sayohati davomida hajmi oʻzgarishini boshdan kechiradi..

Manbalar

Havolalar 
 https://new_words.en-academic.com/172/Gulliver_effect
 https://www.researchgate.net/publication/346053113_Gulliver_Effect_in_Macroeconomic_Policies_of_Landlocked_Developing_Countries_A_Comparative_Study
 https://www.beverleystone.co.uk/do-you-suffer-from-the-gulliver-effect/
 https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED504912.pdf
 https://en.wikipedia.org/wiki/Gulliver%27s_Travels

Effektlar haqidagi maqolalar