MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Tauarasi

Tauarasi () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumanidagi aholi yashash punkti. Aynabuloq qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 194833400.

Aholisi 
1999-yilda aholisi 42 kishini (22 erkak va 20 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, u yerda 68 kishi (36 erkak va 32 ayol) yashagan.

Manbalar 

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
:Turkum:Qozogʻiston qishloqlari

{{Kz-geo-stub}}
Terekti (Koʻksu tumani)

Terekti () — Qozogʻiston Respubliksining Almati viloyati, Koʻksu tumanidagi qishloq. Balpiq qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 194830300.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1066 kishini (506 erkak va 560 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1034 kishi (496 erkak va 538 ayol) yashagan.

Manbalar 

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
:Turkum:Qozogʻiston qishloqlari

{{Kz-geo-stub}}
Abdullo Qoʻchqor masjidi

Abdullo Qoʻchqor masjidi — Oʻzbekistonning Buxoro shahri tarixiy markazida joylashgan madaniy meros yodgorligi. Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Abdullo Qoʻchqor guzarida 1744-yilda bunyod etilgan. Hozirda tashlandiq holatida boʻlib, kapital restavratsiyaga muhtoj.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi masjidlar
Oʻzbekistondagi meʼmoriy yodgorliklar
Ilok

Ilоk, Elok () — Tojikiston Respublikasining Fayzobod tumani, Qalaidashti shahariga qarashli daha.

Ilok Hisor vodiysida, Dushanbe shahridan 75 km sharqda joylashgan. Shimolda Vahdat tumani, gʻarbda Boboiy Vali qishlogʻi, sharqda Miskinobod qishlogʻi, janubda Dashti Marzo qishlogʻi bilan chegaradosh.

Ilok — Tojikiston Respublikasi Fayzobod tumanidagi Qalʻai-Dasht qishloq fuqarolar yigʻini hududidagi eng katta va eng qadimgi qishloqlardan biri. 2010 yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 2949 kishi.

Manbalar
Abu-l-Abbos ibn Masruq

Abu-l-Abbos ibn Masruq ( — Abu-l-Abbos Ahmad ibn Muhammad ibn Masruq at-Tusiy, ?, Eron — 911,?) — tasavvuf shayxi.

Hayoti va faoliyati 
„Nasoyim ul-muhabbat“da tilga olingan tasavvuf shayxi. Eronning Tus shahrida tug‘ilib, Bag‘dodda yashagan. Muhammad ibn Mansur at-Tusiy, Horis al-Muhosibiy, Sariy as-Saqatiy, Muhammad ibn al-Husayn al-Burjaloniydan tasavvuf ilmlarini o‘rgangan. Abu Abdulloh ar-Ro‘dboriyning ustozi. Junayd al-Bag‘dodiyning yaqin safdoshi. Abu-l-Abbos ibn Masruq hadis naql qiluvchilardan bo‘lib, u Ali ibn al-Jaʼd, Xalaf ibn Hishom, Ahmad ibn Hanbal va Ali ibn al-Madiniylardan rivoyat qilgan. Shu bilan birga undan Abu Bakr ash-Shofeʼiy, Jaʼfar al-Xoldiy, Muxallad al-Boqarhiy, Ibn Ubayd al-Askariy va Abu Bakr al-Ismoiliylar hadis rivoyat qilganlar. Junayd al-Bag‘dodiydan rivoyat qilingan naqllarga ko‘ra, u valiylarning abdollar toifasidan hisoblangan.

Vafoti 
Abu-l-Abbos ibn Masruq 84 yoshida vafot etgan.

Adabiyotlar 

 Alisher Navoiy. TAT. Nasoyim ul-muhabbat. — T.: „Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi“, 2011. X, 91.

Manbalar
Ibn Aliya

Abu Bishr Ismoil ibn Ibrohim ibn Muqsam al-Asadiy onasi Aliyaga nisbat qilib Ibn Aliya kunyasi berilgan. Imom va obro‘li hofiz. Payg'ambarimiz hadislarini roviylaridan biri hisoblanadi.

== Hayoti ==
U Hasan al-Basriy vafot etgan yili hijriy 110 -yilda dunyoga kelgan. Abu Ahmad al-Hakim aytdilar:

„ Abu Bishr Ismoil ibn Ibrohim ibn Sahm ibn Muqsam al -Basriy, Banu Asad ibn Xuzaymaning mavlosi va onasi Aliya Banu Asad mavlosidir“.

Zahabiy aytadilar: „Ishoq ibn Suvayd, Ali ibn Zayd , Hamid at-Tavil, Ato ibn as-Soib, Abdulloh ibn Abu Najih, Suhayl ibn Abu Solih, Lays ibn Abu Salim , Abdulaziz ibn Suhayb, Abo al- Tayyah ad-Dabaʼiy, Saʼid al-Jaririy, Habib ibn ash-Shahid , Ibn Jurayj, Hajjoj ibn Abu Usmon as-Savof, Hanzala as-Sudusiy va Xolid al-Hadzo, Rovh ibn Al-Qosim , Sulaymon al -Taymiy, Osim ibn Sulaymon, Avf ibn Abu Jamila, Muhammad bin Az-Zubayr Al-Hanthaliy, Bard bin Sinon Al-Dimashqiy, Basrada yashovchi , Dovud bin Abi Hind, Ali bin Al-Hakam Al-Bananiy, Mansur bin Abdul Rahmon Al-Ashval, Valid ibn Abi Hishom, Yahyo bin Atiq, Yahyo bin Maymun Al-Attor va Yahyo bin Yazid Al-Hinai Abu Rehana Al-Saʼdiy va u koʻplab mehnat qilishgan“.

Undan rivoyat qilinadi: Ibn Jurayj, Shu’ba, ikki shayx, Hammod ibn Zayd, Abdurrahmon ibn Mahdiy, Ali ibn al-Madiniy, Ahmad ibn Hanbal, Abu Xaysama, Yahyo ibn Maʼin, Abu Hafs -Falas, Amr ibn Rofi al-Qazviniy, Ahmad bin Mani’ va Ziyod ibn Ayyub, Ali bin Hajar, Ahmad bin Harb, Muhammad bin Bashar, Yaqub al- Davraqiy, Nasr bin Ali, Al-Hasan bin Arafa, Mo‘mal ibn Hishom, Ubaydulloh bin Moaz, Xalifa bin Xayyat, Muhammad bin Al-Mutanna, Al-Hasan bin Muhammad Az-Zaʼfaroniy va boshqalar. Uning faqihi imom va muftiy, hadis imomlaridan biri hisoblanadi .

Olimlarning u haqidagi fikrlari 

 Ghandor aytadi: „Men tugʻilganimdan hadisda o‘sganman, hech kim hadisda Ibn Aliyadan ustun emas“. Abu Dovud aytdilar: „Hadis olimlari ichida Ismoil ibn Aliya va Bishr ibn Mufaddaldan boshqa xato qilmagan hech kim yo‘q“. Yahyo ibn Moin aytdilar: „Ibn Aliya ishonchli, taqvodor va omonatdor edi“. Yunus ibn Bakir aytdilar: "Men Shu’baning: „Ismoil ibn Aliya muhaddislarning ustozi“, deganini eshitdim". Amr ibn Zarara an-Nisoburiy aytadi: „Men Ibn Aliyaga o‘n to‘rt yil hamroh bo‘ldim va bu vaqt davomida uning kulganini qilganini ko‘rmadim“. Zahabiy aytdilar: „Bunda maqtov yoʻq, lekin u qoʻrquv va qaygʻuli muazzinidir“. Affon ibn Muslim rivoyat qiladi: "Bizga Xolid ibn Horis aytdi: „Biz Yunus ibn Ubayd bilan Ibn Aliyaga o‘xshar edik“. Ibrohim ibn Abdulloh al-Haraviy aytadilar: "Men Yazid ibn Horunning: „Men Basraga kirdim va bu yerda hadisda Ibn Aliyadan ustun bo‘lgan xulq yo‘q“, deganini eshitdim". Ziyod ibn Ayyub: "Ismoil ibn Aliyaning kitob yozganini hech qachon ko‘rmaganman va xatlardan keyin „Ibn Aliya“ deyilgan", dedi. Hammod ibn Salama aytdilar: „Biz Shamoil Ismoil ibn Aliyaga faqat Shamoil Yunus bilan oʻxshatdik, to u kirgan narsaga kirguncha“ .

Vafoti 
Hijriy 193- yilda Bag‘dodda vafot etganlar.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Kitob: Imom Ahmaddan hijriy 241-yilda 1420-yil (1422-hijriy)gacha vafot etgan hanbaliy ulamolari. Shayx Bakr Abu Zayd .
809-yilda vafot etganlar
729-yilda tugʻilganlar
Sunniy musulmon ulamolar
Abu-l-Abbos Muhammad as-Saraxsiy

Abu-l-Abbos Muhammad as-Saraxsiy ( — Abu-l-Abbos Muhammad ibn Abdurrahmon ad-Dog‘uliy as-Saraxsiy,?, Saraxs — 975 yoki 999-yil) —muhaddis va faqih.

Hayoti va faoliyati 
Abu-l-Abbos Muhammad as-Saraxsiy mashhur muhaddis, imom va faqih bo‘lib, Buxoro va Nishopurda hadisdan taʼlim olgan, Saraxsda va’zlar o‘qigan. Abu Saʼd as-Sam’oniyning maʼlumotiga ko‘ra, birinchi bo‘lib shofe’iylikni Saraxsda targ‘ib etgan. Iroqda bo‘lgan. Movarounnahr va Xurosonda uning sakkiz shogirdi, Iroq va Marvda uchta ustozi borligi qayd etilgan. „Al-Mu’jam“ nomli hadislar to‘plami muallifi.

Adabiyotlar 

 Islom. Ensiklopediya. — T.: „O‘zME DIN“, 2017. 208.

Manbalar
Abu-l-Abbos at-Tusiy

Abu-l-Abbos at-Tusiy ( — Abu-l-Abbos al-Fazl ibn Sulaymon at-Tusiy, VIII asr) — noib.

Hayoti va faoliyati 
Xalifalikning Xuroson va Seyistondagi noibi (782-786-yillar), amir Abu Muslim safdoshi. Movarounnahr ham uning nazoratida bo‘lgan. Abu-l-Abbos at-Tusiy ko‘chmanchi qabilalar hujumidan saqlanish uchun Buxoro bilan Sug‘d oralig‘ida devor qurdirgan. Har bir farsaxga (1 farsax — 6-7 km ga teng) bittadan darvoza, har yarim mil masofada bittadan mustahkam minora barpo etgan. Baʼzi manbalarda Abu-l-Abbos at-Tusiy Buxoroning vayron bo‘lgan devorlarini tiklagan, deb yoziladi. Abu-l-Abbos at-Tusiy mamlakat obodonchiligi yo‘lida ko‘p ishlarni amalga oshirgan.

Adabiyotlar 

 O‘zME. -T.: 2000. I, 55.

Manbalar
Goʻzal masjidi

Goʻzal masjidi — Toshkent shahri Yashnobod tumani Goʻzal mahallasi joylashgan jomeʼ masjidi. Masjidning yangi qurilayotgan binosi ushbu hududdagi yirik masjid bo'lishi kutilmoqda. 2013-yil 27-may sanasida Toshkent shahar adliya boʻlimi tomonidan diniy tashkilot sifatida roʻyxatdan oʻtkazilgan.

Tarixi 

Sobiq ittifoq davrida ushbu mahalla hududida masjid boʻlmagan. Yoshi ulugʻ keksalar mahalla choyxonasining bitta xonasida namoz oʻqib kelishgan. Hayit namozlarini ham boshqa uzoqroq mahallalardagi masjidlarga borib oʻqishgan. 1997-yili mahalla faollari Qulmuhammad Mirzajonov va mahalla oqsoqoli Qozoqboy ota tashabbusi bilan hashar uyushtirilib, mahallaning yangi masjidi qurilgan. 1998-yil 12-noyabrda esa Toshkent viloyati Adliya boshqarmasidan roʻyxatdan oʻtkazilgan. Mahalla hududi 2011-yilda Toshkent viloyati Zangiota tumanidan Toshkent shahar Hamza tumaniga (hozirgi Yashnobod tumani) oʻtganligi sababli 2013-yil 27-mayda № 07/13/152-son bilan Toshkent shahar Adliya boshqarmasidan qaytadan roʻyxatdan oʻtkaziladi. Masjid tahoratxonasining binosi taʼmirga muhtoj holga kelganligi bois 2007-yili yangi tahoratxona binosi qurilgan. 2008-yili masjid xonaqohining chap tomonidan yozgi ochiq ayvon qurildi.

Joylashuvi 

Masjid Toshkent avtomobil halqa yoʻli „Iltifot“ bekatidan Sokin koʻchasiga 200 metr masofada mahallaning janubiy qismida joylashgan.

Yana qarang 

Mirzo ota (Otamozor) qabristoni

Manbalar
Xolid ibn Valid masjidi (Paxtakor)

Xolid ibn Valid masjidi — Jizzax viloyatining Paxtakor tumanida joylashgan jomeʼ masjidi.

Tarixi 
Masjid 2022-yil 15-noyabrda oʻz faoliyatini boshlagan. Masjidning ochilish marosimida Oʻzbekiston musulmonlari idorasining „Qur’on va tajvidni oʻrgatish“ boʻlimi mudiri Shayx Alijon qori, Masjidlar boʻlimi mudiri Muzaffar Kamolov hamda Moliyaviy nazorat va tahlil boʻlimi mudiri Islomiddin Zuhriddinovlar ishtirok etishdi.

Yana qarang 
 Xolid ibn Valid masjidi (Asaka)

Manbalar
Rohatoy Olyorova

Rohatoy Olyorova (1925-yil, Pop tumani, Namangan viloyati — ?) — paxtakor, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1971), KPSS aʼzosi (1953).

Tarjimayi holi 
Rohatoy Olyorova 1925-yil  Pop tumanida tavallud topgan. Olyorova Pop tumanidagi „Ittifoq“, „Kommunizm“ kolxozlarida kolxozchi, 1941-yildan brigadir boʻlib faoliyat yuritgan. 1970-yilda Olyorova boshliq brigadada 60 gektar yerning har gektaridan 45,2 sentner paxta yetishtirilgan. Uch orden va medallar bilan taqdirlangan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
1925-yilda tugʻilganlar
Namangan viloyatida tugʻilganlar
Ravshan Sobirov

Ravshan Sobirov — oʻzbekistonlik musiqachi, bastakor va aktyor. „Bolalar“ guruhining sobiq aʼzosi. Nihol mukofoti sovrindori. „Tarona taqdimoti“ musiqiy festivali doirasida xonandaning „Xayr maktabim“, „Askar“, „Sen yig‘lama“, „Nega aytgin“ kabi qoʻshiqlari „Musiqiy topilmalar“ nominatsiyasi boʻyicha taqdirlangan.

Biografiyasi 
Ravshan Sobirov, 1975-yil 24-iyun kuni Toshkent shahrida tugʻilgan. Bolaligi asosan Toshkent shahrining eski shahar qismida oʻtgan. 1990-yilda durodgorlik maktabiga oʻqishga qabul qilingan va u yerda bu hunarni oʻrgana boshlagan. Ravshan Sobirov bolaligidanoq futbolga katta qiziqish bildirgan. Shu sababli ota-onasi uni keyinchalik Paxtakor bolalar futbol maktabiga berishgan.

Manbalar
Ali al-Bamijkasiy

Ali ibn al-Hasan ibn Shuʼayb al-Bamijkasiy (Abul Hasan) — adib, o‘z qishlog‘ining xatibi bo‘lgan. Hadislar rivoyat qilgan.

Ali al-Bamijkasiy hijtiy 386-yil Ramazon hayiti kechasi tunda vafot etgan.

Manbalar
Ali al-Bag‘viy

Ali ibn Abdulaziz ibn al-Marzibon ibn Shobur al-Bag‘viy — muhaddis va hofiz bo‘lgan. U hijriy 190-yildan keyin tug‘ilgan.

Ali al-Bag‘viy milodiy 899-yil (hijriy 286-yil) vafot etgan.

Asarlari 
 „al-Musnad al-kabiyr“ („Katta suyanchiq“)

Manbalar
Ali al-Banjaxiniy

Ali ibn Muhammad ibn Homid al-Karobisiy al-Faqih al-Banjaxiniy — banjaxinlik faqih bo‘lgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar.

Ali al-Banjaxiniy hijriy 360-yilda vafot etgan.

Manbalar
Ali al-Poykandiy

Ali ibn Muhammad ibn Ali ibn Abu Bakr ibn Ali an-Nasafiy, so‘ngra al-Poykandiy — fozil inson bo‘lgan.

Asarlari 
 „Sharhu-l-qismi-s-solis min miftohi-l-ulum“ (as-Sakkokiy qalamiga mansub „Miftohu-l-ulum“, yaʼni „Ilmlarning ochqichi“ nomli asarning uchinchi qismiga sharh)
Muallif ushbu asarni hijriy 719-yilda yozib tugatgan.

Manbalar
Ali at-Tabriziy

Ali ibn Abdulazim al-Hukmobodiy, at-Tabriziy, al-Xiyoboniy — muarrix, adib va olim bo‘lgan. U Hukmoboddagi Tabriz mahallasida milodiy 1865-yilda (1282-hijriy yilning 28-shavvol) tugʻilgan. Grammatika, morfologiya, balog‘at, mantiq, riyoziyot ilmlariga oid ko‘p kitoblar mutolaa qilib, xatiblikni o‘rgangan. Eronning mashhur voizlaridan biriga aylangan. Milodiy 1946-yil (hijriy 1366-yil)

Asarlari 
 „Vaqoiʼu-l-ayyom“ („Kundalik voqealar“, ko‘p jildli), 
 „Muntaxabu-l-maqosid“ („Maqosid“ kitobining qisqartmasi"), 
 „Muntaxab“ (Xuddi „Kashkul“ singari faroiz va boshqa ko‘pgina mavzularni qamrab olgan 9 jildli tanlanma), 
 „Qoshiʼu-l-ayyom“ („Kunlarni oydinlashtiruvchi“ kitob), 
 „Tuhfatu-l-ahibbo fi qasidati sayyidi-sh-shuʼaro“ ("Shoirlar xojasi, yaʼni Harimiyning „Qasida“si haqida suyuklilar tuhfasi").

Manbalar
Ali at-Tabriziy (faqih)

Ali ibn Lutf Ali al-Mag‘oniy at-Tabriziy — faqih va usul-al-fiqh bo‘yicha olim bo‘lgan. Milodiy 1867-yilda (hijriy 1284-yil) tugʻilgan. Uning yetti jilddan iborat „Taqriru bahsi Husayn at-Turkiy va-l-Momaqiy fil-usul“ („Husayn at-Turkiy bilan al-Momaqiy o‘rtasida usul xususida kechgan bahs-munozaraning yechimi“) nomli asari bor.

Manbalar
Abu Abdulloh Abdulvohid al-Agʻzuniy

Abu Abdulloh Abdulvohid al-Agʻzuniy ( — Abu Abdulloh Abdulvohid ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Ayman ibn Abdulloh ibn Murra ibn Ahnaf ibn Qays at-Tamimiy al-Ag‘zuniy) — hadis roviysi.

Hayoti va faoliyati 
Tabaʼa tobe’inlardan biri bo‘lib, o‘z davrining peshqadam roviylaridan biri sifatida tanilgan. Abu Abdulloh Abdulvohid al-Ag‘zuniy Hoshid ibn Abdulloh al-Ag‘zuniy al-Buxoriyning bobosidir.

Abu Abdulloh Abdulvohid al-Ag‘zuniy Sufyon ibn Uyayna, Sharik ibn Abdulloh an-Naxaʼiy, Yazid ibn Ato, Muhammad ibn Muslim at-Toifiy, Hammod ibn Salama, Ibrohim ibn Saʼd az-Zuhriy, Qays ibn Robi’ va b.larning suhbatida ishtirok etib, ulardan hadis eshitgan va o‘z navbatida, yetuk muhaddis shogirdlar ham yetishtirib chiqargan. Undan Muhammad ibn Salom al-Boykandiy, Kaʼb ibn Saʼid al-Qoziy va boshqalar hadis rivoyat qilganlar.

Adabiyotlar 

 As-Sam’oniy. Ansāb. — Haydarobod: „Doira al-maʼorif al-Usmoniyya“, 1962. I, 79; 
 Yoqut. Mu’jam. — Bayrut: „Dor Sodir“, 1995. I, 54, 285; 
 Ibn al-Asir. Al-Lubāb fӣ tahzӣb al-ansāb. — Bayrut: „Dor Sodir“. I, 20; 
 Abdulkarim as-Sam’oniy. Nasabnoma. — T.: „Hilol-nashr“, 2017. 9.

Manbalar
Ali Musoviy

Ali ibn Muhammad al-Musoviy, at-Tabriziy — adib va tabib bo‘lgan. Milodiy 1898-yilda (hijriy 1316-yil)  tugʻilgan

Asarlari 
 „Qonunu-l-iloj“ („Davolash qonuni“),
 „Zodu-l-musofiriyn“ („Yo‘lovchilarning yo‘l zaxirasi“),
 „Risolatu-l-jadariy“ („Chechak risolasi“).

Manbalar
Ali al-Qunaviy

Ali ibn Ismoil ibn Yusuf al-Qunaviy at-Tabriziy ash-Shofiʼiy (Alouddin, Abul Hasan) — faqih, mutakallim, usuliy olim, adib va sufiy bo‘lgan. U Rum diyoriga mansub Quniyada milodiy 1270-yil (hijriy 668-yil) tug‘ilgan, so‘ngra Qohiraga kelgan. Keyinchalik Damashqqa kelib, u yerda Shom qozisi bo‘lgan.
Ali al-Qunaviy milodiy 1329-yil (hijriy 729-yil) zulqaʼda oyida Damashqda vafot etgan.

Asarlari 
 „Sharhu-l-hoviyi-s-sag‘iyr fi furuʼi-l-fiqhi-sh-shofiʼiy“ ("Shofiʼiylik mazhabidagi furuʼ al-fiqhga oid „al-Hoviy as-s-sag‘iyr“ sharhi")
 „Muxtasaru minhojid-din“ (Kalobodiyning „Shaʼbu-l-imoni-t-taarruf li mazhabi-t-tasavvuf“ — „Tasavvuf mazhabining donish va imon ahli“ asari haqidagi Halimiyning qalamiga mansub „Minhojuddin“ning qisqartmasi")
 „Musannaf fi hayoti-l-anbiyo“ („Payg‘ambarlarning hayoti haqidagi kitob“)
 „ash-Shofiy fi-l-usul“ („Ilmi usul bo‘yicha ishonchli asar“)
 „al-Ibtihoj fi intixobi-l-minhoj“ („Dastur talashdagi xursandchilik“)

Manbalar
Al-Magʻoniy Ali at-Tabriziy

Ali Naqiy ibn Ali Lutf Ali ibn Ahmad al-Mag‘oniy at-Tabriziy — fozil inson bo‘lgan. Tabrizda, 1900-yilda vafot etgan. Asarlari: „Rayohinu-r-riyoz“ („Bo‘stonlardagi rayhonlar“).

Manbalar
Abu Abdulloh al-Antokiy

Abu Abdulloh al-Antokiy () — tasavvuf shayxi.

Biografiyasi 
Shariat va tariqat ilmining yetuk bilimdoni. Bishr al-Hofiy, Sariy as-­Saqatiyga yaqin maslakdosh. Horis al-­Muhosibiyning shogirdi. Ansoriy, Jomiy va Na­voiy tazkiralarida uning asl ismi Ahmad bin Osim al-Antokiy tarzida zikr qilingan, ammo ushbu tazkiralardan shu nomdagi boshqa bir shayxning tarjimai holi ham o‘rin olgan. Bu ikki shayx aslida bir kishi ekanligi ehtimoldan xoli emas.

Adabiyotlar 

 Alisher Navoiy. TAT. — T.: Gʻafur Gʻulom nomidagi NMIU, 2011. X, 142; 
 Alisher Navoiy. Qomusiy lug‘at. — T.: 2016. I.

Manbalar
Ali at-Tabotaboʻiy

Ali ibn Husayn ibn Ahmad ibn Rahim at-Tabotaboʻiy at-Tabriziy — olim, mujtahid va qozilardan bo‘lgan. U milodiy 1858-yil (hijriy 1274-yil) zulhijja oyining 13-sanasi Tabrizda tavallud topib, ziyoli xonadonda voyaga ketgan. Baʼzi fozil odamlardan ilm o‘rgangan. Otasi Muso at-Tabriziy va boshqalarning shogirdi bo‘lgan. So‘ngra Najafga ko‘chib ketgan va u yerda masjidda al-Fozil ash-Sharobiyoniy, Muhammad Hasan al-Momaqoniy va boshqalarning huzurida bo‘lib, suhbatlarini olgan.

Ali at-Tabotaboʻiy milodiy 1947-yil (hijriy 1366-yil) rabiulavval oyining 6-sanasi chorshanba kechasi vafot etgan.

Asarlari
 „Tafsiru-l-Qurʼon“ („Qurʼon tafsiri“)

Manbalar
Ali at-Tabriziy (Tojuddin)

Ali ibn Ismoil ibn Yusuf al-Qunaviy at-Tabriziy ash-Shofiʼiy (Alouddin, Abul Hasan) — faqih, mutakallim, usuliy olim, adib va sufiy bo‘lgan. U Rum diyoriga masub Quniyada milodiy 1270-yil (hijriy 668-yil) tug‘ilgan, so‘ngra Qohiraga kelgan. Keyinchalik Damashqqa kelib, u yerda Shom qozisi bo‘lgan.

Ali al-Qunaviy milodiy 1329-yil (hijriy 729-yil) zulqaʼda oyida Damashqda vafot etgan.

Asarlari
 „Sharhu-l-hoviyi-s-sag‘iyr fi furuʼi-l-fiqhi-sh-shofiʼiy“ („Shofiʼiylik mazhabidagi furuʼ al-fiqhga oid „al-Hoviy as-s-sag‘iyr“ sharhi“)
 „Muxtasaru minhojid-din“ (Kalobodiyning „Shaʼbu-l-imoni-t-taarruf li mazhabi-t-tasavvuf“ — „Tasavvuf mazhabining donish va imon ahli“ asari haqidagi Halimiyning qalamiga mansub „Minhojuddin“ning qisqartmasi")
 „Musannaf fi hayoti-l-anbiyo“ („Payg‘ambarlarning hayoti haqidagi kitob“)
 „ash-Shofiy fi-l-usul“ („Ilmi usul bo‘yicha ishonchli asar“)
 „al-Ibtihoj fi intixobi-l-minhoj“ („Dastur tanlashdagi xursandchilik“)

Manbalar
Ali at-Tabriziy (Siqatu-l-islom)

Ali ibn Muso ibn Shafiʼ ibn Rafiʼ at-Tabriziy („Siqatu-l-islom“) — fozil odam. Tabrizda, 1858-yilda tugʻilgan. 1911-yilda ruslar Tabrizga bostirib kirayotganda, Ashuro kuni osib o‘ldirilgan.

Asarlari 
 „Risola fi isboti yavmi milodi-r-rasul“ („Rasululloh tavallud topgan kunning isboti haqidagi risola“).

Manbalar
Ali al-Habibiy

Ali ibn Abdulloh ibn Muhammad ibn Habib ibn Hammod ibn Yahyo ibn Hammod al-Marvaziy al-Habibiy — Buxoro va Marvda hadis aytgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilgan. Milodiy 962-yilda (hijriy 351-yil) vafot etgan.

Manbalar
Iordaniya gubernatorliklari

Iordaniya uchta mintaqaga, oʻn ikkita guberniyaga (muhofaza), tumanlarga (liva) va kichik tumanlarga (qada) boʻlingan.

1994-yil islohoti 
1994-yilda Ichki ishlar vazirligining maʼmuriy boʻlinish tizimi tarkibida toʻrtta yangi gubernatorlik tashkil etildi. Ular Jerash, Ajlun, Madaba va Aqaba. Jerash va Ajlun guberniyalari Irbid gubernatorligidan, Madaba guberniyasi Amman gubernatorligidan va Aqaba gubernatorligi Maʼan gubernatorligidan ajralib chiqqan.

Geografik mintaqalar va metropoliyaga hududlari 
Geografik jihatdan Iordaniya gubernatorliklari Shimoliy mintaqa, Markaziy mintaqa va Janubiy mintaqa kabi uchta mintaqada joylashgan. Uch geografik mintaqa hudud yoki aholi soni boʻyicha emas, balki geografik bogʻliqlik va aholi markazlari orasidagi masofa boʻyicha taqsimlangan. Janubiy mintaqa Markaziy mintaqadan Karak gubernatorligidagi Moʻab togʻlari bilan ajratilgan. Markaziy va Shimoliy mintaqaning aholi markazlari geografik jihatdan Jerash gubernatorligi togʻlari bilan ajratilgan.

Ijtimoiy jihatdan Amman, Salt, Zarqa va Madaba aholi punktlari birgalikda bitta yirik metropolitan hududni tashkil qiladi. Bu shaharlardagi biznes aloqalari Amman taʼsirida boʻlsa, Jerash, Ajlun va Mafraq shaharlari esa, asosan, Irbid shahri taʼsirida.

12 ta guberniya

Manbalar 

Iordaniya
Iordaniya hududiy birliklari
Ali al-Xorazmiy (Hujjatu-l-afozil)

Ali ibn Muhammad al-Xorazmiy (Hujjatu-l-afozil) hijriy 560-yilda vafot etgan. Uning „Ishtiqoqu asmoi-l-mavoziʼ va-l-buldon“ („Mavzelar va o‘lkalar nomlarining etimologiyasi“).

Manbalar
Ali al-Xorazmiy

Ali ibn Iroq as-Sinoriy al-Xorazmiy (Abul Hasan) — faqih, mufassir, nahvshunos, tilshunos va aruzshunos olim bo‘lgan. U milodiy 1160-yil (hijriy 555-yil) tug‘ilgan.

Ali al-Xorazmiy Xorazm qishloqlaridan bo‘lgan Mazonada milodiy 1220-yil (hijriy 617-yil) vafot etgan.

Asarlari 
 „Shamorixu-d-durar fi tafsiri-l-Qurʼon“ („Qurʼon tafsiridagi durlar shodasi“)
 „Fazlu-l-vidoʻayni-l-muntaziʼ an kitobi tanzihi-sh-shariat“
 „Shariat sofligini taʼminlash kitobi haqidagi ikki ajratilgan kelishuvning fazilati“

Manbalar
Ali ad-Dorakoniy

Ali ibn Ibrohim as-Sullamiy al-Marvaziy ad-Dorkoniy (Abul Hasan) — obro‘-eʼtiborli va ishonchli odam bo‘lgan. Bag‘dodda hadis aytgan. U ulamolardan, boshqalar esa undan hadis rivoyat qilganlar.
Ali ad-Dorakoniy hijriy 213-yilda vafot etgan.

Manbalar
Ali al-Xorazmiy (Abul Hasan)

Ali ibn Muhammad ibn Ali ibn Ahmad ibn Mirvon al-Imroniy, al-Xorazmiy (Abul Hasan) — adib, mufassir, tilshunos olim bo‘lgan.

Ali al-Xorazmiy taxminan hijriy 560-yilda vafot etgan.

Asarlari 
 „Shamorixu-d-durar fi tafsiri-l-oyot va-s-suvar“ („Oyat va suralarning tafsiri haqidagi durlar shodasi“)
 „Ishtiqoqu asmoi-l-mavoziʼ va-lbuldon“ („Mavzelar va o‘lkalar nomlarining etimologiyasi“)
Uning sheʼrlari ham bor.

Manbalar
Abu Abdulloh al-Xorazmiy al-Buxoriy

Abu Abdulloh al-Buxoriy ( — mutasavvif, faqih, tilshunos.

Hayoti va faoliyati 
Abu Abdulloh al-Baraqiyning otasi Abu Abdulloh al-Xorazmiy al-Buxoriy tasavvuf olimi, faqih, shoir, nahv va sarf ilmining bilimdoni edi. U „Sharaf ur-ruaso“ („Raislarning ulug‘i“) laqabi bilan mashhur bo‘lib, Ibn Mokulo Abu Iso at-Termiziyning „Al-Jāmi’ as-sahӣh“ hadis to‘plamini shu kishidan o‘rganganini aytadi.

Adabiyotlar 

 Saloh Ravvoyi. An-Nahv al-’arabӣ. Nash’atuh, tatavvuruh, madārisuh, rijāluh. — Qohira: 2003; 
 Muhammad Tantoviy. Nash’a an-nahv va tarӣx ashhur an-nuhāt. — Misr: 2005; 
 Mozin Muborak. An-Nahv al-’arabӣ. Al-Illa an-nahviyya: nash’atuhā va tatavvuruhā. — Misr.: „Dor al-fikr“, 1971.

Manbalar