Cillian Murphy

Cillian Murphy (inglizcha:/ˈkɪliən/;  1976-yil 25-mayda tugʻilgan) — irlandiyalik aktyor. U The Sons of Mr. Green Genes rok guruhining solisti, gitarachisi va soʻzlari muallifi edi. 1990-yillarning oxirida u rekord darajadagi kelishuvni rad etdi va sahnada, qisqa va mustaqil filmlarda rol oʻynay boshladi. Uning birinchi mashhur filmlari orasida "28 kundan keyin zombi dahshatidagi Jim" (2002), qorongʻu komediya "Intermission" (2003) va "Qizil koʻz" (2005) trilleri kiradi. U "Plutonda nonushta" (2005) komediya-dramasida transgender irlandiyalik ayol rolini oʻynadi, bu unga "Muzikl yoki komediyadagi eng yaxshi aktyor" nominatsiyasida „Oltin globus“ mukofotiga nomzod boʻlishiga sabab boʻldi.

Murphy rejissor Christopher Nolan bilan hamkorligi, superqahramonlik filmlarining "Qorongʻu ritsar" Batman trilogiyasida Qoʻrqinchli rolini oʻynaganligi (2005-2012) va „Inception“ (2010) ilmiy-fantastik trilleri, „Dunkerk“ (2017) jangovar dramasida suratga tushishi bilan tanilgan. Yaqinlashib kelayotgan biopik Oppengeymerda (2023) nomli fizik sifatida namoyon boʻladi. U suratga tushgan boshqa filmlar qatoriga „Arpani silkituvchi shamol“ (2006) harbiy dramasi, „Quyosh nuri“ (2007) ilmiy-fantastik trilleri, „Vaqt“ (2011) ilmiy-fantastik trilleri, „Antropoid“ jangovar dramasidagi filmlar kiradi. 2013-yildan 2022-yilgacha u BBCning „Peaky Blinders“ kriminal dramasi serialida Tommi Shelbi rolini oʻynagan, buning uchun u 2017 va 2018-yillarda "Eng yaxshi aktyor" uchun Irlandiya kino va televideniesi mukofotini qoʻlga kiritgan.

201- yilda Murphy „Misterman“ yakkaxon spektakli uchun „Eng yaxshi aktyor“ nominatsiyasida Irish Times teatr mukofoti va "Eng yaxshi yakkaxon ijro uchun Drama Desk" mukofotini qoʻlga kiritdi. 2020-yilda The Irish Times uni eng buyuk irland kino aktyorlaridan biri deb atadi. Irlandiyalik aktyor Yvonne McGuinnessga uylangan, uning ikki oʻgʻli bor.

Hayoti 

Murphy 1976-yil 25-mayda Duglasda tugʻilgan. Uning onasi fransuz tilidan dars bergan, otasi Brendan esa Taʼlim va malakalar departamentida ishlagan. Bobosi, xolalari, amakilari ham oʻqituvchi boʻlgan. U Corkdagi Ballintempl shahrida ukasi Paidi va ikkita opasi Sile va Orla bilan birga katta boʻlgan. U 10 yoshida qoʻshiq yozish va ijro etishni boshlagan. U katolik boʻlib tarbiyalangan va pullik katolik oʻrta maktabi Presentation Brothers kollejida oʻqigan, u yerda akademik boʻlib yaxshi oʻqigan, lekin tez-tez muammoga duch kelgan, baʼzan esa toʻxtatilgan; u oʻzining toʻrtinchi yilida oʻzini notoʻgʻri tutish qiyinchilikka arzimasligiga qaror qildi. Maktab oʻquv dasturining asosiy qismi boʻlgan sportga unchalik qiziqmas, maktabda badiiy izlanishlar eʼtibordan chetda qolganini aniqladi.

Murphy oʻrta maktabda Corcadorca teatr kompaniyasi direktori Pat Kiernan tomonidan taqdim etilgan drama modulida qatnashganida oʻzining birinchi spektakl taʼmini his qildi. Keyinchalik u bu tajribani „katta yuqori“ va „toʻliq jonli“ tuygʻu sifatida taʼrifladi va u keyin taʼqib qilishni boshladi. Uning ingliz tilidan oʻqituvchisi boʻlgan yozuvchi William Wall uni aktyorlik bilan shugʻullanishga undagan, ammo u rok yulduzi boʻlishni maqsad qilgan. U oʻsmirlik va 20 yoshning boshida ukasi Paidi bilan birga bir nechta guruhlarda qoʻshiq kuyladi va gitara chaldi va Beatlesga berilib ketgan duet oʻzlarining eng muvaffaqiyatli guruhini Frank Zappa qoʻshigʻidan qabul qilgan The Sons of Mr Green Genes deb nomladilar. Keyinchalik uning aytishicha, guruh „bemaʼni qoʻshiqlar va cheksiz gitara sololariga ixtisoslashgan“. Ularga Acid Jazz Records tomonidan beshta albomdan iborat shartnoma taklif qilingan, ular buni rad etishgan, chunki Páidi hali maktabda edi va duet rekord yorligʻiga Murphy kompozitsiyalari huquqini bergani uchun oladigan oz miqdordagi pulga rozi boʻlmagan. Keyinchalik Murphy shunday deb tan oldi: "Oʻtmishga qarab, biz imzo chekmaganimizdan juda xursandman, chunki siz oʻz hayotingizni yorliq va butun musiqangiz bilan imzolagansiz".

Murphy 1996-yilda Cork universiteti kollejida (UCC) huquqshunoslik boʻyicha oʻqishni boshlagan, biroq uning birinchi yil imtihonlarida muvaffaqiyatsizlikka uchragan, chunki u “hech qanday ambitsiyalari yoʻq edi”. U nafaqat o'z guruhi bilan band edi, balki UCCda ish boshlaganidan keyin bir necha kun ichida qonun u qilmoqchi bo`lgan narsa emasligini tushundi. Corcadorcaning Kiernan rejissorligidagi "Soat mexanizmi apelsin" spektaklini ko'rgandan so'ng, aktyorlik uning qiziqishini uyg'ota boshladi. Murphy, shuningdek, Cork opera teatrida namoyish etilgan "Kichik dahshatlar do'koni" spektaklida bosh rolni o'ynadi. Keyinchalik u o'sha paytdagi asosiy motivatsiya aktyorlik faoliyatini emas, balki ziyofatlarga borish va ayollar bilan uchrashish ekanligini tan oldi.

Karyera

1996-2001: Dastlabki davr 

Murphy Pat Kirnanga Corcadorca Theatre Companyda tinglovga kirguniga qadar bosim oʻtkazdi va 1996-yil sentyabr oyida u Enda Walshning Disko Pigslari filmida oʻzgaruvchan Kork oʻsmirining rolini oʻynab, sahnada oʻzining professional aktyorlik debyutini qildi. Uolsh Merfi bilan uchrashganini va kashf qilganini esladi: "U haqida bir narsa bor edi — u juda jumboq edi va u haqiqiy borligi bilan xonaga kirardi va siz „Xudoyim“ deb borasiz. Bu hammaning qonli koʻzlari bilan hech qanday aloqasi yoʻq edi. har doim davom etadi." Murphy shunday dedi: "Men aql bovar qilmas darajada takabbur edim va yoʻqotadigan hech narsam yoʻq edi va bu qismga mos edi, shekilli." Dastlab Corkda uch hafta yugurishni maqsad qilgan edi. Disco Pigs ikki yil davomida Yevropa, Kanada va Avstraliya boʻylab gastrol safarlarini yakunladi va Murphy ikkala universitetni va uning guruhini tark etdi. Garchi u musiqaga qaytishni niyat qilgan boʻlsa-da, birinchi agenti Disko Pigslari spektaklini tomosha qilganidan soʻng u vakillikni qoʻlga kiritdi va uning aktyorlik faoliyati boshlandi.

U boshqa koʻplab teatr spektakllarida, jumladan, Shekspirning „Much Ado About Nothing“ (1998), „Qishloq bolasi“ va „Juno va Paykok“ (ikkalasi ham 1999) filmlarida rol oʻynagan. U „On the Edge“ (2001) kabi mustaqil filmlarda va Filleann an Feall (2000) va Watchmen (2001) kabi qisqa metrajli filmlarda suratga tusha boshladi.[15] U, shuningdek, „Disko Pigs“ (2001) filmida oʻz rolini takrorladi va BBC telekanalining „Biz hozir yashayotgan yoʻli“ mini-serialida suratga tushdi. Bu davrda u Corkdan koʻchib oʻtdi va bir necha yil avval Dublinga, soʻngra 2001-yilda Londonga koʻchib oʻtdi.

2002-2004: 28 kundan keyin filmi va yutuqlar 
2002-yilda Murphy Dublindagi Gate teatrida Nil LaButening „Narsalar shakli“ nomli teatr spektaklida Odam rolini ijro etdi. The Irish Times uchun yozgan Fintan OʻTul Murphyning faoliyatini yuqori baholadi: "Murphy oʻzining metamorfozini taʼsirchan noziklik va aql bilan oʻlchaydi".

U Danny Boylening „28 kundan keyin“ (2002) dahshatli filmida bosh rolni ijro etgan. U pandemiyadan omon qolgan Jimni tasvirlagan, u London kasalxonasida komadan uygʻonganidan soʻng „oʻzini kimsasiz, post-apokaliptik dunyoda yolgʻiz topishdan hayron boʻlgan“. Kasting direktori Geyl Stivens Boylga „Disko Pigs“ filmidagi ijrosi bilan hayratda qolgan Murphy rolini tinglashni taklif qildi. Stivensning taʼkidlashicha, suratga olish paytida uning nozik fizikasini koʻrgandan keyingina film boshida uni toʻliq yalangʻoch tasvirlashga qaror qilishgan. Uning eslashicha, Murphy suratga olish paytida uyatchan va kameradan bir oz uzoqroq qarashga moyil edi, lekin u "hayolparast, kuchsizlangan, film uchun ajoyib boʻlgan suzuvchi sifatga ega" deb hayratda qoldi. 2002-yil oxirida Buyuk Britaniyada chiqarilgan, keyingi 28-iyuldan keyin esa Shimoliy Amerikada mashhur boʻlib, butun dunyo boʻylab muvaffaqiyat qozondi va Murphy birinchi marta ommaviy tomoshabinlar oldiga qoʻydi.

2004-yilda u Druid teatr kompaniyasi bilan Irlandiya boʻylab gastrollarda boʻldi, „Gʻarbiy dunyoning oʻyinchisi“ filmida (Christy Mahon rolini oʻynagan) Harry Hynes boshchiligida — u ilgari 1999-yilda „Juno“ teatr spektakllarida Murphyni boshqargan. Paycock — shuningdek, The Country Boy filmida ham.

2005-2011: Yovuz rollar va muhim muvaffaqiyat 

Murphy Christopher Nolanning „Batman: Muqaddima“ (2005) filmida doktor Jonathan Crane rolida paydo boʻldi. Dastlab Bryus Ueyn/Betmen rolini tinglash uchun soʻralgan Merfi hech qachon oʻzini superqahramonga toʻgʻri keladigan fizikaga ega deb koʻrmagan, balki rejissor Nolan bilan aloqa oʻrnatish imkoniyatini tugʻdirgan. Bosh rolni Kristian Beyl egallagan boʻlsa-da, Nolan Merfidan shunchalik hayratda ediki, u unga qoʻrqinchli qoʻrqinchli doktor Kreynning yordamchi rolini berdi. Nolan Spin jurnaliga shunday dedi: „Uning koʻzlari eng gʻayrioddiy va men uning koʻzoynagini yaqindan olib tashlashi uchun bahonalar oʻylab topishga harakat qildim.“ U Reychel MakAdamsni tungi parvozda qoʻrqitadigan Jekson Rippner rolini oʻynadi. Ues Kreyvenning „Qizil koʻz“ trillerida (2005). New York Times kino tanqidchisi Manohla Dargisning taʼkidlashicha, Merfi „mukammal yovuz odam“ boʻlgan va uning „chaqaloq blyuzlari suvni muzlatib qoʻyadigan darajada sovuq koʻrinadi va uning boʻrilar oʻziga xos dahshatini anglatadi“. Film ijobiy baholandi va dunyo boʻylab deyarli 100 million dollar ishlab topdi.

Murphy oʻzining 2005-yildagi qabih rollari uchun bir qancha mukofotlarga nomzod boʻlgan, shular qatorida 2006-yilda Batman: Muqaddima" filmi uchun MTV kino mukofotida „Eng yaxshi yovuz qahramon“ nominatsiyasi ham bor edi. Entertainment Weekly uni oʻzining 2005-yildagi „Yozgi MVP“lar qatoriga kiritdi. „Nyu-Yorker“ muxbiri Devid Denbi shunday yozgan edi: „Cillian Murphy, farishtalarga oʻxshab, dahshatli koʻrinishga ega boʻlib, soʻnggi filmlardagi eng nafis jozibali yirtqich hayvonlardan biri“.

2010-yilda u „Golveydan Brodveygacha“ va yana teatrga qaytdi, bu Druid Teatr kompaniyasining 35 yilligini nishonlagan sahna koʻrinishi edi. Elliot Peyj, Syuzan Sarandon va Bill Pullman ishtirok etgan toʻgʻridan-toʻgʻri video psixologik triller „Pikok“ (2010), Murphy oʻzini oʻzi ham oʻz xotini ekaniga ishontirib, odamlarni aldab, oʻziga xosligi boʻlmagan erkak rolini oʻynadi. The Washington Times gazetasi muxbiri Kristian Toto filmni „Cillian Murphy tomonidan qoʻzgʻatuvchi burilish bilan ajoyib tarzda tashkil etilgan psixologik drama“ deb taʼkidladi va Murphy dragda oʻynash uchun begona boʻlmasa ham, uning filmdagi ishi „ Genderga asoslangan chiqishlar uchun yangi standart“. Murphy navbatdagi Christopher Nolanning „Inception“ (2010) filmida tadbirkor Robert Fisher rolini oʻynadi, uning fikriga Di Kaprioning Kobb qahramoni kirib, uni biznesini tugatishga ishontiradi. Oʻsha yili Merfi Tron: Legacy filmida Tronning asl antagonisti Ed Dillingerning (Devid Uorner) oʻgʻli Edvard Dillinger kichik dasturchi sifatida ham nomaʼlum kamo rolini ijro etdi.

2011-yildan hozirgi kungacha: Keyingi muvaffaqiyatlar, Peaky Blinders va Sokin hudud II qism 

2013-yildan beri Murphy Birinchi jahon urushidan keyingi davrda Birmingemdagi jinoiy guruh haqidagi BBC teleserialida Tomas Shelbi rolini oʻynagan. Jason Stathamni rolga dastlab rejissor Stiven Knight tanlagan, u ikkala aktyor bilan ham rol haqida suhbatlashish uchun uchrashgan. Keyinroq Knight shunday dedi: „Cillian, siz u bilan uchrashganingizda, Tommi emasligi aniq, lekin men buni tushunmaydigan darajada ahmoq edim.“ U Murphydan "Esingizda boʻlsin, men aktyorman" matnli xabarini olgach, Murphyni tanladi. Murphy The Independent nashriga shunday dedi: "[Ssenariylar] juda jozibali va ishonchli edi, xarakter juda boy va murakkab, qatlamli va qarama-qarshi edi. Men „Men buni qilishim kerak“ deb oʻyladim. " Peaky Blinders maqtovga sazovor boʻldi va yuqori baholarga sazovor boʻldi. Ikkinchi seriya BBCda 2014-yil oktabr oyida efirga uzatila boshlandi. 25-avgust kuni 5-mavsumning birinchi epizodi BBC One telekanalida efirga uzatildi. Digital Spy rejissori Entoni Birn intervyusida, „agar biz suratga olishni yanvar oyida (2021) boshlagan boʻlsak, biz may yoki iyungacha tugatmagan boʻlardik va keyin yana 6 oylik tahrirlash davom etadi“, dedi. Bu Peaky Blindersning soʻnggi mavsumi uchun chiqish sanasini 2021-yil oxiri yoki 2022-yilning boshiga qoʻyadi. 2013-yilda Murphy Money guruhining Hold Me Forever singli uchun musiqiy videoklip bilan rejissorlik debyutini qilgan. Videoda ingliz milliy baletining raqqosalari tasvirlangan va Londondagi The Old Vic teatrida suratga olingan.

Murphy Christopher Nolanning „Dunkirk“ (2017) jangovar filmida halokatga uchragan kemadan qutqarib olingan armiya zobiti rolini oʻynadi. U oʻzining ism-sharifi yoʻq va oddiygina titrayotgan askar sifatida eʼtirof etilgan xarakterini "minglab askarlar boshidan kechirgan narsaning vakili, bu urush olib kelishi mumkin boʻlgan chuqur hissiy va psixologik zarar" ekanligini his qildi. 2021-yil 28-mayda chiqarilgan „Sokin hudud“ II-qismida Murphy omon qolgan va Abbotlarning eski oilaviy doʻsti Emmett rolini oʻynaydi. Murphy qahramoni birinchi filmdagi voqealardan soʻng Abbottsni istamay oladi.

Murphy Nolanning 2023-yil 21-iyulda chiqadigan Oppengeymer filmida Robert Downey Jr. bilan rol oʻynashi tasdiqladi.

Ommaviy tasvir 
Murphyda shaxsiy stilist yoki publitsist yoʻq, atrofidagilarsiz sayohat qiladi va koʻpincha film premyeralarida yolgʻiz qatnashadi. Oʻzini shaxsiy, u mashhurlar sahnasiga qiziqish yoʻqligini tan oladi va qizil gilamdagi tajribani „yengib oʻtishni istamaydigan“ qiyinchilik deb biladi. U qasddan tabloidlarni qiziqtirmaydigan turmush tarzini olib boradi va „Men hech qanday bahs-munozara yaratmaganman, uxlamayman, mast holda borib yiqilmayman“ deb aytmaslikni afzal koʻradi. Uning aktyorlikdan tashqari hayoti va 2010-yilgacha, u Perrier’s Bountyni targʻib qilish uchun Irlandiyaning Late Late Showda mehmon boʻlgunga qadar hech qanday televizion tok-shoularda qatnashmadi, lekin u hali ham oʻzini tutib qoladi.
2015-yilda u GQning 50 ta eng yaxshi kiyingan erkaklaridan biri deb topildi.

Yutuq va nominatsiyalar

Manbalar

Havolalar 

 
 Cillian Murphy Instagram muxlislari

25-mayda tugʻilganlar
1976-yilda tugʻilganlar
Aktyorlar
Kishilar
Irlandiya
Yashayotgan insonlar
Irlandiyalik erkak aktyorlar