MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Tatur, Darin

Darin Tatur (  gen. 1982-yil 16-aprel, Reina) - falastinlik shoir va fotograf. U arab tilida “Yakuniy bosqin” deb nomlangan kitob yozgan va uni 2010 yilda nashr etgan. 2017-yilda uning asarlari tarjimalari Falastin shoirlarining ingliz antologiyasi boʻlgan “A Blade of Grass: New Palestinian Poetry”ga kiritilgan. U Isroil fuqarosi.

Ozodlikdan mahrum qilinishi 
Darin 2015-yilda Isroil politsiyasi tomonidan hibsga olingan. Ular uni terrorizm va zoʻravonlikka undashda aybladilar. Keyin uning sud jarayoni keng rezonansga ega boʻldi va soʻz erkinligi harakatining koʻplab faollari uni himoya qilishdi. 2018 yil may oyida u aybdor deb topildi va 2018 yil iyul oyida u olti oyga qamoqqa yuborildi. U 42 kun qamoqda oʻtirdi va 2018-yil 20-sentyabrda ozod qilindi.

Sud 
Taturning mahkamasida militsiya xodimi uning she’rini tarjima qildi: “Bularga qarshilik qil, ey xalqim, qarshilik qil”. Bu politsiyachi professional tarjimon boʻlmagan va adabiyot bilan tajribaga ega emas edi. Tatur himoya jamoasi professional tarjimon olib keldi. Taturni ayblovchilar professional tarjimonni tarafkashlikda aybladilar .

Taturni ayblovchilar uning Facebook’dagi postlaridan birini ham ko‘rsatishgan. Unda: “Men keyingi shahidman” deb yozilgan.) . Ularning taʼkidlashicha, bu Tatur terrorchilik harakatini rejalashtirayotganini anglatadi. Ular, shuningdek, Darinning Facebook’da terrorchi guruh maqomi bilan ko‘rganini ham taʼkidladilar.

Taturning himoya jamoasi sud jarayoniga adabiyot professorlarini taklif qildi. Ularning aytishicha, Rossiya imperiyasi va Britaniyaning Falastin mandati yahudiy yozuvchilarni “bundanda qattiqroq soʻzlari” uchun sudga tortmagan.

Noroziliklar 
Koʻplab yozuvchilar uning hibsga olinishiga norozilik bildirishdi. 2016 yil iyun oyida Tel-Avivda norozilik namoyishi boʻlib oʻtdi. Uning asarlarini 20 ga yaqin shoir, yozuvchi va tarjimon mutolaa qilgan.  ) uning hibsga olinishi Isroilning ojiz va madaniyati barbod bo‘lganini ko‘rsatdi, deb yozgan. Uning soʻzlariga koʻra, Isroil oʻzini himoya qila olmaydi, faqat yozuvchilarning ovozini oʻchirishi mumkin. Shoir Lilax Veber ham u haqida sheʼr yozgan  .

2016-yil oktabr oyida 180 dan ortiq shoir, yozuvchi va ziyolilar unga ozodlik so‘ragan . Ulardan toʻrt nafari Isroil mukofoti laureatlari edi: A. B. Ieshua , Tuvia Rivner, Avishay Margalit va Shimon Sandbank. Bayonotda aytilishicha, Tatur “sheʼr yozgani uchun hibsga olingan va sudlangan”. Ular buni “demokratiya, so'z erkinligi va ijodkorlikka” zid, deb hisoblashgan. Ular arablar va yahudiylar uchun bir-birlari bilan gaplashish va arab-isroil mojarosini tugatish qiyinligini qoʻshimcha qildilar. Bu harakatga  )  .

Tatur aybdor deb topilgach, PEN u faqat yozuvchi sifatidagi ish bilan shug‘ullanayotganini yozgan: “biz o‘z so‘zimizni adolatsizlikka qarshi tinch yo‘l bilan kurashish uchun ishlatamiz”.

Erkinlikka chiqishi 
Tatur 2018 yil 20 sentabrda ozodlikka chiqdi.

Manbalar

Havolalar 

 "Ularga qarshi turing, xalqim, ularga qarshi turing"
 Salonda intervyu
 Haaretz nashriga intervyu
 Warscapes-da intervyu
 Intervyu +972
Yashayotgan insonlar
1982-yilda tugʻilganlar
16-aprelda tugʻilganlar
Fridrix Nilsen

Fridrix Karl Adolf Nilsen (1854- yil 29-mart, Uetersen - 1894- yil 11 aprel, Drezden ) - nemis patologi .

Hayoti 
Fridrix CA Neelsen Uetersen vikarajining diakoni Xans Fridrix Nilsen va uning rafiqasi Berta Sofiya (née Lueders) oilasida tug'ilgan. Uetersenda, keyinroq Altonada maktabda o'qigan. U Leyptsig universitetida tibbiyot fakultetida tahsil olgan, u erdan 22 yoshida doktorlik darajasini olgan. Keyinchalik u Rostok universitetining Patologiya institutida professor bo'ldi. Uning so'nggi yillari Drezden texnologiya universitetining mashhur patologik institutida tibbiyot boshlig'i sifatida o'tkazildi. Nilsen 1894 -yil 11 aprelda 40 yoshida vafot etdi, bu ko'p yillik bakteriologik tadqiqotlar davomida patogenning ta'siri tufayli. U o‘z davrida butun umri davomida o‘z shahrining fuqarolik ishlarida faol bo‘lgan bo‘lsa-da, imkon qadar jamoatchilik e’tiboridan chetda qoladigan yolg‘onchi sifatida tanilgan.

Ishlari 
Mikrobiolog Frants Ziel bilan birgalikda Nilsen kislotaga chidamli bakteriyalarni bo'yash usuli bo'lgan Ziehl-Nilsen bo'yog'ini ishlab chiqdi, u hozirgi kunga qadar sil kasalligini tashxislashda va boshqa mikobakteriyalarning mavjudligini aniqlashda qo'llaniladi.

Manbalar 

 Uetersener Nachrichten (gazeta) (2005) (de)
1894-yilda vafot etganlar
1854-yilda tugʻilganlar
Nuga

Nuga — shakar yoki asal, qovurilgan yongʻoqning turli navlari, masalan, bodom, yongʻoq, pista, finduk va makadamiya yongʻoqlari keng tarqalgan, koʻpirtirilgan tuxum oqidan tayyorlanadigan shirinlik.

Tarix 
Nugatning kelib chiqishi haqida koʻplab afsonalar mavjud. Oq nougatning dastlabki tarkibi Oʻrta Osiyo yoki Forsdan olingan deb taxmin qilishadi. X asr Bagʻdodda Yaqin Sharq kitobida nugat haqida maʼlumotlar topilgan. Bu nougat  deb nomlangan  . X asr oxirida sayyoh va geograf, olim Ibn Havqal Manbijda (hozirgi Suriyada) va Buxoroda (hozirgi Oʻzbekistonda) bir oz  yeganligi haqida ozining kitobida qayd etib ketgan. 

Janubiy Yevropa davlatlari ushbu shirin yegulikni asosan Yangi yil oqshomida tanovul qilishadi

Manbalar 

Taomlar
Shirinliklar
Isroil oshxonasi
Qandolatchilik
Uik

Uik — Shotlandiyaning shimolidagi Xaytlend okrugining Keytness grafligida joylashgan shahar.

Tarixi 
Bir necha asrlar oldin, shaxar okrugning poytaxti sifatida ulkan ahamiyat kasb etgan. Ammo hozir, bor yoʻgʻi 7333 kishilik aholidan iborat kichik shaharcha hisoblanadi.

Transport 
shaharda temiryoʻl stansiyalari mavjud boʻlib, Uik shahri Buyuk Britaniyaning boshqa hududlari bilan temiryoʻl orqali bogʻlanadi. Shaharning shimolida aeroport bor va ushbu aeroport orqali Eastern Airways va Loganair aviakompaniyalarining samolyotlari doimiy ravishda Aberdin va Edinburg shaharlariga parvoz qiladi.

Dunyodagi eng kichik koʻcha 
2006 — yilning noyabr oyida Uik shahridagi Ebenezer Pleys koʻchasi dunyodagi eng kichik koʻcha deb topilgan, bu maʼlumot Guinness rekordlar kitobida qayd etilgfan. Ushbu koʻcha 1883 — yilda paydo boʻlgan.

Foydalanilgan adabiyotlar 
https://www.undiscoveredscotland.co.uk/wick/wick/index.html
Frants Ziel

Frants Zihl (1857 -yil 13 -aprel, Vismar - 1926 -yil 7 -aprel) nemis bakteriologi . Lyubekda professor bo'lgan.

Frants Zihl 1882 -yilda sil tayoqchasi uchun karbol fuchsin bo'yog'ini taqdim etdi. Patolog Fridrix Nilsen (1854-1898) bilan u kislotaga chidamli bo'yoq sifatida ham tanilgan, kislotaga chidamli bakteriyalarni aniqlash uchun ishlatiladigan Ziehl-Neelsen dog'ini ishlab chiqdi.

Tashqi adabiyotlar 

 Mondofacto lug'ati    Archived (ta'riflar)

1926-yilda vafot etganlar
1857-yilda tugʻilganlar
Tang Zhongming

Tang Zhongming (      ; 1897-1980) - xitoylik muhandis va ixtirochi . Zhong-Ming Tang 1897- yilda kambag'al oilada tug'ilgan  U Xenan provinsiyasidagi boshlang'ich va o'rta maktabda o'qigan, 19 yoshida Huaiqing o'rta maktabini tamomlagan, keyin esa Kayfeng o'qituvchilar malakasini oshirish instituti va Pekin fransuz maktabida o'qigan. 1919-yil iyundan 1926-yilgacha Fransiyada tahsil oldi.

Zhong-Ming Tang 1926 -yilda jahon neft inqirozi davrida Xitoyga qaytib keldi. Xitoyda ( Kaifeng va Zhengzhou ) u Birinchi jahon urushi davrida muammo bo'lgan Xitoyning energiya samaradorligi va mustaqilligiga yordam berish uchun ko'mir bilan ishlaydigan avtomobilni yaratish ustida ishladi. 1931-yilda u ko'mir bilan ishlaydigan ichki yonuv dvigatelini yaratdi.  va uni avtomobilga o'rnatdi. 1932 -yilda u Shanxayda ko'mir yoqilg'isi bilan ishlaydigan avtomobillar ishlab chiqarish uchun Chung Ming Machinery Co., Ltd kompaniyasiga asos soldi. Ikkinchi Jahon urushi paytida (1937) ko'mir mashinasi neftning yuqori narxi tufayli mashhurlikka erishdi. Uning ko'mir mashinalari 1950-yillarning boshlariga qadar mashhur edi. O'sha paytdan boshlab, ularning mashhurligi, ayniqsa, arzon yoqilg'iga osongina kirish mumkin bo'lgan janubi-g'arbiy Xitoyda pasayib ketdi. Shundan so'ng, Xitoyning qolgan qismi avvalgidek ko'mirda ishlaydigan mashinalarni sotib olishni to'xtatdi.

Tashqi adabiyotlar 

 chàngāngāngāngāngāngāngāngāngāngāngāngāngī

Manbalar 

1897-yilda tugʻilganlar
1980-yilda vafot etganlar
Zamboni qoziq

Zamboni qoziq (shuningdek, Duluc Dry Pile  deb ham ataladi) 1812-  yilda Juzeppe Zamboni tomonidan ixtiro qilingan dastlabki elektr batareyasi .

Zamboni qoziq " elektrostatik batareya" bo'lib, kumush folga, rux folga va qog'oz disklaridan qurilgan. Shu bilan bir qatorda, "kumush qog'oz" disklari (bir tomoni yupqa rux qatlami bo'lgan qog'oz) yoki marganets dioksidi  va asal bilan surtilgan kumush qog'ozdan foydalanish mumkin. Taxminan 20 ta disk mm diametrli vayronaga yig'iladi, ular qalinligi bir necha ming disk bo'lishi mumkin, so'ngra so'nggi qopqoqli shisha trubkada siqiladi yoki yog'och so'nggi plitalari bilan uchta shisha tayoq orasiga qo'yiladi va eritilgan oltingugurt yoki pitchga botirib izolyatsiyalanadi.

Zamboni qoziqlari 1980-yillarda tasvirni kuchaytiruvchi quvurlar uchun tezlashtiruvchi kuchlanishni ta'minlash uchun, ayniqsa harbiy maqsadlarda ishlab chiqarilgan. Bugungi kunda bunday kuchlanishlar an'anaviy (past kuchlanishli) batareyalar bilan ishlaydigan tranzistorli invertor davrlaridan olinadi. 

Har bir element uchun EMF taxminan 0,8 ni tashkil qiladi V ; minglab to'plangan elementlar bilan Zamboni qoziqlari kilovolt diapazonida chiqish potentsial farqlariga ega, ammo nanoamper oralig'ida oqim chiqishi. 1840- yildan beri uzluksiz jiringlab kelayotgan mashhur Oksford elektr qo'ng'irog'i bir juft Zamboni qoziqlari bilan quvvatlanadi deb taxmin qilinadi.

Shuningdek 

 Voltaik qoziq

Manbalar
Ja`mun daraxti

Jaʼmun (jomun; Eugia jambolona) - Hindistonda oʻsadigan daraxt. „Boburnomada“da Hindistonning oʻsimligi sifatida tilga olingan: „Yana jaʼmundir, bargi tol bargli filjumla oʻxshash… mevasi qora uzumga oʻxshash“. Bobur zikr qilgan oʻsimlik qalampirmunchoq (Caryophyllus aromaticus) — mirtadoshlar (Murtacease) oilasiga mansub, boʻyi 10–12 m ga yetadigan, Tropik Osiyoda oʻsadigan hamisha yashil daraxt boʻlishi yoki Janubiy Osiyo togʻlarida oʻsadigan Yava olxoʻrisi boʻlishi istisno emas.

Manbalar
Muzlatilgan yogurt

Muzlatilgan yogurt   — qatiq va baʼzan boshqa sut va sutsiz mahsulotlardan tayyorlangan muzlatilgan shirinlik .  Ushbu muzlatilgan shirinlik muzqaymoq kabi bir xil tarkibdan tayyorlanadi. 

Yogurtdan farqli oʻlaroq, muzlatilgan yogurt AQSh oziq-ovqat va farmatsevtika idorasi (FDA) tomonidan  etibor kuchli , lekin Kaliforniya kabi AQShning baʼzi shtatlari ushbu mahsulotni koproq isteʼmol qiladi.

Ishlab chiqarish 

Muzlatilgan yogurt tarkibida moyning miqdori 0.55% dan 6%gacha boʻladi. Shuningdek, mevalar, yoki quritilgan sutning quyuqalari boʻlishi mumkin. Baʻzi yogurtlarga jelatin yoki shunga oʻxshash moddalar qoʻshiladi.

Muzlatilgan yogurt turli xil tamlarda va uslublarda stolga tortiq qilinadi. Shuningdek, shakarsiz va yog'siz turlari mavjud. Muzlatilgan yogurt doʻkonlari odatda mevalardan yongʻoqlar, mashhur pechene brendlari bilan birga sotiladi. Baʼzi kompaniyalar asl retseptga yaqinroq hisoblangan koʻproq tort versiyasini taklif qilishadi, boshqalari esa oʻzlarining tamini muzqaymoqqa oʻxshatishga eʼtibor berishadi. 

 Sut va sut mahsulotlari
 Muzlatilgan yogurtni ishlab chiqaruvchi yirik kompaniyalari ro'yxati

Manbalar 
 ↑  1 2 3 

 1 2 3  ↑ 
 ↑  1 2 
 1 2  ↑ 
 ↑  ↑ 
 ↑  ↑ 
 ↑  
Yogurt
Shirinliklar
Abu Abdulloh ibn Juzayy al-Kalbiy

Abu Abdulloh Muhammad ibn Muhammad al-Kalbiy, Ibn Juzay al-Kalbiy nomi bilan mashhur (1321-1357;  — Andalusiyalik islom ilohiyotchisi, shoiri, tarixchisi va Molikiy mazhabining huquqshunosi. U asosan Ibn Battuta (vaf.) sayohatlari haqida maʼlumot yozgan. Shuningdek, u tarix, huquq va falsafaga oid sheʼrlar va kitoblar muallifi.

Biografiya 
Uning toʻliq missiyasi: Abu Abdulloh Muhammad ibn Muhammad ibn Ahmad al-Kalbiy al-Garnatiy. 1321-yilda Granadada tugʻilgan. U shoir va faqih sifatida mashhur boʻlgan Abulqosim ibn Muhammad Juzayyaning oʻgʻlo. U Lisanu-d-din Ibn al-Xatibning ustozlaridan biri bo‘lib, Rio Salado jangida halok bo‘lgan. Ibn Juzayy otasidan islom ilmlarini o‘rgangan.

Ibn Juzayy Granadadagi Nasrid hukmdori Abu-l-Hajjoj Yusufning (hukmronligi 1333-1354)) kotibi edi. Hukmdor bilan janjaldan so‘ng u Fezga marinidlar sultoni Abu Inon Foris saroyiga boradi. U kotib boʻlib ishlagan. U Ibn Battutaning „Rixli“ („Sayohatlar“) asarini yozib tugatgandan ikki yil o‘tib, 1357 yilda Fezda vafot etdi.

Manbalar 

1357-yilda vafot etganlar
1321-yilda tugʻilganlar
Sutli kokteyl

Sutli kokteyl — sut, muzqaymoq va xushboylashtiruvchi moddalar yoki sariyogʻ , karamel sousi, shokolad siropi, meva siropi yoki butun mevalarni qalin, shirin, sovuq aralashmaga aralashtirish orqali tayyorlangan shirin muzdek ichimlik.

Tayyorlanish jarayoni 
Toʻliq xizmat koʻrsatadigan restoranlar, muzqaymoq doʻkonlari va mehmonxonalarda odatda kokteyl mashinasida kokteyl tayyorlaydilar. Uyda blender yordamida tayyorlaniladi. Sutli kokteyllar muzqaymoqning har qanday taʼmidan tayyorlanishi mumkin.

Tarix 

1885-yilda sut kokteyli atamasi birinchi marta bosma nashrda qoʻllanilganda, sipirtli ichimlik turi sifatida foydalanilgan. Keyinchalik esa tibbiyot sohasida, undan keyin va hozirgi vaqtga kelib shirin ichimlik turi sifatida ichiladi.

Manbalar 

Shirinliklar
Najohiylar

Najohiylar (1022-1158) — Yamanda hukmronlik qilgan sulola. Poytaxti — Zabid. Pul birligi — dinor. Din — Sunniy Islom.

Tarixi 
Habashistonlik (Efiopiyalik) ozod qilingan qul-gʻulomlardan kelib chiqqan. Su­lola asoschisi — habashlarning jazal qabilasidan boʻlgan Muayyad Nosiriddin Najoh (1022-1060). Ziyodiylar tanazzulga uchra­gan paytda, Zabidda mustahkam oʻrnashib oldi. Hudud talashib Sulayhiylar bilan urush olib borgan.1060-yili Ali ibn Muhammad Sulayhiy Najohni oʻldirib, Zabidni egalladi va Najohning 4 oʻgʻlini quvib yubordi. Ulardan ikkitasi Dahlakda vafot etadi. 1060-1081-yillarda Zabidni Sulayhiylar egallab turishgan. 1081-yili Said ibn Najoh Zabidni egalladi. Lekin 1083-1086-yillarda Sulayhiylar Zabidni qaytadan istilo qilishdi. Fatik II ibn Mansur (1124-1137) davriga kelib Yamanda Mahdiylar harakati bosh koʻtardi. Taxminan 1150-yili ular najohiylarga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarishdi. Zabid aholisi Zaydiylardan yordam soʻraydi. 1158-yili Fatik III Zaydiylar tomonidan taxtdan agʻdarilib, qatl etilgan va Najohiylar sulolasi tugadi. Zabid shahrini 1159-yili Mahdiylar egallab olishdi.

Hukmdorlar roʻyxati 

1060-1081-yillarda Zabidni Sulayhiylar egallab turishgan.

1083-1086-yillarda Sulayhiylar Zabidni qaytadan istilo qilishdi.

Yana qarang 
Yaman
Zaydiylar
Sulayhiylar

Manbalar
Al-Javohiriy, Muhammad Mahdiy

Muhammad Mahdi al-Javohiriy (  1899 yil, Najaf, Iroq — 1997 yil 26 iyul, Damashq, Suriya) — iroqlik shoir.

Biografiya 
1899 yilda Iroqning Najaf shahrida tug'ilgan. Shia imomi oilasidan chiqqan. Uning otasi Abdul Husayn Najafda diniy rahbar boʻlgan va oʻgʻlining ishini davom ettirishini xohlagan. U oʻgʻlini arab tili grammatikasi, ritorika, fiqh va boshqalar boʻyicha taniqli mutaxassislarga yubordi. U bolaligidanoq adabiyotga moyilligini koʻrsatdi. 1920-yilda u Britaniya hukumatiga qarshi inqilobda qatnashgan.

Qisqa muddat qirol Faysal I saroyida Protokol bo‘limi kotibi bo‘lib ishladi. U 1925-yilda nashr eta boshladi. Ijtimoiy va siyosiy faoliyatda faol ishtirok etgan. U bir necha bor Iroq Yozuvchilar uyushmasi rahbari etib saylangan.

1948-yilda al-Vasba qo‘zg‘oloni chog‘ida akasi Ja’farning o‘ldirilishi uni eng mashhur she’rlaridan biri “Jafar akam”ni yozishga undagan. 1955 yilda Suriyaga koʻchib oʻtgan. 1958 yil Iroq inqilobidan keyin qaytgan.

Ijtimoiy oʻzgarishlarga daʼvat etgan al-Javohiriy ijodida markaziy oʻrinni monarxiyaga qarshi mavzular egallaydi. Al-Javohiriyning she’riy tilida arxaizmlar gazeta markalari va siyosiy lug‘at bilan uyg‘unlashgan. Uning she’riyati ezgulik va adolat davri boshlanishiga ishonch, idealistik optimizm bilan sug‘orilgan.

Asarlari 

 “Tuygʻular va his-tuygʻular oʻrtasida”
 “Jafar akam”
 “Arab xalqi qahramoni Adnan al-Malik xotirasi”,
 “Port Said”
 “Ustun qasidasi” anʼanaviy shaklda yozilgan, Qurʼon, hadislar, arab mumtoz sheʼriyati va hikmatlaridan oʻz ichiga olgan qasidadir.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Chukov B.V. Asr bilan bir qatorda: Iroq qirolligi va Iroq Respublikasida arab adabiyoti tarixi. M., 2006 yil.
Iroqlik shoirlar
1997-yilda vafot etganlar
26-iyulda vafot etganlar
27-iyulda vafot etganlar
1900-yilda tugʻilganlar
26-iyulda tugʻilganlar
1899-yilda tugʻilganlar
Butunjahon suv resurslari kuni

Butunjahon suv resurslari kuni (BMTning boshqa rasmiy tillarida: ingl. World Day for Water, arab tili. ạlywm ạlʿạlmy lmyạh, ‎ ch. shīčičiči, fr. Mondiale de l'eau sayohati) har yili 22-martda nishonlanadi. Bu butunjahon kuni BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 1993-yilda (A/RES/47/193-sonli qarori bilan Butunjahon suv resurslari kuni nishonlash) e’lon qilinadi.

Bosh Assambleya qarorida barcha davlatlar ushbu kunda suv resurslarini saqlash va ishlab chiqishga bag‘ishlangan tadbirlar o‘tkazish taklif qilingan. Bosh Assambleya BMT Bosh kotibidan BMTning tegishli yillik faoliyatini aniq bir mavzuga qaratishni so‘radi.  

Shunga ko‘ra, 2003-yilda Bosh Assambleya o‘zining A/RES/58/217-sonli qarorida 2005-yil 22-martdagi Xalqaro suv resurslari kunidan boshlab 2005—2015-yillarni “Suv hayot manbai” xalqaro o‘n yillik odimi deb e’lon qiladi. Har yili bu kun ma’lum bir shior (mavzu) ostida o‘tkaziladi.

Havolalar 

 Bosh Assambleyaning A/RES/47/193-son qarori
 BMT sayti
 Jahon suv kuni veb-sayti
 YUNESKO Bosh direktorining 2006 yildagi xabari
Husayn salami

Husayn Salami (1939-yilda tugʻilgan) — eronlik harbiy, 2018-yildan buyon Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusi bosh qoʻmondoni lavozimida ishlab kelmoqda . Shuningdek , Oliy Milliy Mudofaa Universiteti o'qituvchisi . Yevropa Ittifoqi uni 2020-yilning aprel oyida 2018-yil noyabr oyidagi norozilik namoyishlari paytida namoyishchilarning bostirilishi tufayli sanksiya qilgan.

Manbalar
Bennett, Javison

Jevison Fransisko Bennet Villegas (  2004 yil 15 iyun, Heredia)- Kosta-Rikalik futbolchi, "Sanderlend"klubi va Kosta-Rika terma jamoasi yarim himoyachisi.

Shaxsiy kariyerasi 
" Hediano " klubi tarbiyalanuvchisi. 2021-yil 1-avgust kuni 17 yoshli Bennet klubning asosiy jamoasida Jikaralga qarshi o‘yinda debyut qildi va to‘rt daqiqadan so‘ng kattalar futbolidagi ilk golini urdi  . Muvaffaqiyatli ochilish uchrashuvlari Kosta-Rika terma jamoasi murabbiylarini ham chetlab o'tmadi. 21 avgust kuni, Herediano uchun debyutidan bir oy o'tmay, yarim himoyachi Salvadorga qarshi o'yinda mamlakatning asosiy terma jamoasi tarkibida maydonga tushdi. O'shanda Bennet 17yoshu ikki oylik edi-u "Tikos"tarixidagi eng yosh futbolchiga aylandi.U Qatarda bo'lib o'tadigan 2022-yilgi jahon chempionati saralash turnirida ishtirok etdi.

Bir oila 
Bennettning otasi Jewisson va amakisi Tray Herediano va Kosta-Rika terma jamoasida o'ynagan sobiq futbolchilar edi..Jevison ikkita katta akasi bilan oilada o'sgan.

Adabiyotlar

Manbalar 

Kosta-Rikalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
2004-yilda tugʻilganlar
15-iyunda tugʻilganlar
Butunjahon she’riyat kuni

Butunjahon she’riyat kuni har yili 21-martda nishonlanadi. U (Birlashgan millatlar tashkilotining Ta’lim, fan va madaniyat masalalari bo‘yicha tashkiloti) YUNESKO Bosh anjumanining 30-sessiya qarorida YUNESKO tomonidan 1999-yil 15-noyabrda ta’sis etilgan va qabul qilingan. YUNESKO qarorida qayd etilishicha, bayramni ta’sis etishdan maqsad "she’riy ifoda orqali til turfa xilligini qo‘llab-quvvatlash va yo‘q bo‘lib ketish xavfida turgan  tillarni tinglash imkoniyatini berish".

Tarixi 
She’riyat kunini rasman tashkil etish bo‘yicha dastlabki tashabbus 1930-yillarning oxirlariga borib taqaladi: 1938-yilda Amerikaning Ogayo shtatida shoira Tessa Suizi Uebb taklifi bilan 15 oktyabr She’riyat kuni – qadimgi Rim shoiri Vergiliyani tavallud kuni munosabati bilan e’lon qilinadi. 1951-yilga kelib, bu sana Amerika Qo‘shma Shtatlarining o‘ttiz sakkiz shtati, shuningdek, Meksika tomonidan tan olinadi va Milliy she’riyat kuni sifatida nishonlanadi. Keyinchalik mazkur an’ana boshqa mamlakatlarda Butunjahon she’riyat kuni sifatida nishonlana boshladi .

1998-yilda Marokash taklifi bilan YUNESKO Bosh Assambleyasining ijroiya qo‘mitasi Butunjahon she’riyat kunini nishonlash masalasini ko‘rib chiqadi va shunga o‘xshash tadbirlarni turli mamlakatlarda o‘tkazishni tavsiya qildi. Shunday qilib, ilk she’riyat kunlari YUNESKO rasman e’lon qilinishi va she’riyat kuni ta’sis etilishidan avval bo‘lib o‘tadi .

Manbalar

Havolalar 

 BMT veb-saytida Butunjahon she'riyat kuni .
 Taganka teatrida Butunjahon she'riyat kuni, 2000 yil
Sheʼriyat
Vayn

Vayn (voyin) — zinapoyali hovuz-quduq.

Tarixi 
Hindistonda daryolardan boshqa oqar suvlar bo‘lmagani uchun vaynlardan foydalanilgan. Bobur Agra yaqinida bog‘ va uning hududida hammom barpo etganda, ularni suv bilan ta‘minlovchi uch qavatli vayn qurdirgan (1526/27-y). U boshqa vaynlardan farqli o‘laroq yirik suv inshooti hamda me‘moriy obida bo‘lgan.

Tuzilishi 
Eng pastki qavatida uchta ayvon boʻlib, ular bir-biridan uch zina balandda joylashgan va suv tortish uchun xizmat qilgan. Oʻrta qavatda qaznoqli ayvon va ulkan gumbaz bo‘lgan, bu yerda ho‘kiz aylanib, charxni harakatga keltirgan. Yuqori qavatda tashqariga qaragan bir ayvon va yo‘l bo‘lgan. Yo‘lning toʻgʻrisida inshoot ta‘rixi yozilgan tosh o‘rnatilgan.
Bu vaynga yana bir choh qoʻshilgan. Uning tubi birinchi chohdan bir oz baland boʻlgan. Charx harakatga keltirilganda suv birinchi chohdan ikkinchisiga chiqqan. U yerda yana bir charh yordamida yuqoriga ko‘tarilgan va bog‘ tomonga oqqan.
Vayn ancha qiyinchilik bilan bunyod etilgan: „Ayni pashkolda qazmoqqa mashgʻul edilar, necha navbat yiqildi, muzdor(kovlovchi)larni bosti…“ („Boburnoma“, 300-b, 301a)

Manbalar