Malistan tumani

Malistan ( yoki Malestan) — Afgʻonistonning Doykundi viloyati gʻarbidagi tuman. Aholisining 100% i hazoralar hisoblanadi. 2009-yilgi maʼlumotlarga koʻra aholi soni 350 000 kishini tashkil qilgan. Tuman markazi - Mir Adina.

Tarixi 
1830-yillarda Doʻstmuhammadxon davrida bu hudud Hazarajatga qarashli yarim avtonom hududi tarkibiga kirgan. 1949-yilda Jaghori tumanidan ajralib chiqqan. Sovet istilosi davrida hududda maoistik qarshilik guruhlar harakati ayniqsa faol edi. Harakat 1985-yilda Gʻaznining Qorabogʻ shahrida Nasrga magʻlub boʻlgach, siyosiy tashkilotlar Hizb-i Islomiyni Jagʻori va Maliston tumanlaridan siqib chiqarish uchun birlashdilar. Biroq, bu yerda faqat vaqti-vaqti bilan toʻqnashuvlar boʻlgan va markaziy hukumat Malistonga qiziqish bildirmagan. Taxminan 1997-yilda, Tolibon Hazorajatni nazorat qila boshlaganida, hudud oziq-ovqat blokadasi ostida qolib, 1 millionga yaqin hazoralar, shu jumladan Malistondagilar ham ochlikdan qiynalgan.

2002-yilda Malistonni toʻrtta alohida tumanga boʻlish rejalari ishlab chiqilgan boʻlib, baʼzi sabablarga koʻra bu rejalar amalga oshirilmagan. 2002-yildan 2008-yilgacha taxminan 3 801 qochqin BMT Qochqinlar Komissarligi tizimi orqali vataniga qaytarildi.

Xavfsizlik 
Hizb-i Wahdatga aloqador baʼzi qurolli guruhlar tomonidan aholiga tahdidlar amalga oshirilgani maʼlum boʻlgan. Bu esa baʼzi ichki koʻchirilishlarga olib keldi. Tahdid qiluvchilar orasida “Nasr” fraksiyasi a’zolari alohida ta’kidlangan va ular oʻgʻirlash, tovlamachilik va boshqa jinoyatlarda ham ayblangan. Tolibonning G'aznidaligi ham muhim muammoga aylangan. Bundan tashqari, nizolarning asosiy manbalari yer va suvdan tashqari qarz va nikoh bilan ham bogʻliq boʻlgan. Qurgʻoqchilik davrida yer bilan bogʻliq mojarolar juda koʻpaygan.

Eng muhimi, 2008-yildan boshlab, Tolibonning tumanda faoliyati cheklanganligi aytilgan boʻlsa-da, viloyatning boshqa hududlaridagi xavfsizlik vaziyati aholining turmush tarziga ta’sir koʻrsatib, ularning hayoti, xavfsizligiga jiddiy tahdid solmoqda. va erkinlik. Tumanlarga erkin borish mumkin emas.Tolibon hududiga kirmagan yoʻllar minalangan va ayrim hududlarda transport harakati taqiqlangan, Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, Qarabagh tumanidan Jagʻurigacha boʻlgan yo'l, ayniqsa, Malistondan oʻtuvchi yoʻl xavfli. 150 ga yaqin mashina oʻgʻirlangan. Shuningdek, Tolibon mintaqada oʻz ta’sirini oʻtkazish uchun koʻchmanchilaridan foydalanadi, degan qarashlar ham bor.

Qishloq xoʻjaligi va rivojlanishi 
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Afgʻoniston boʻyicha 2003-yildagi Oziq-ovqat dasturi va 2007-yildagi Qishloqlarni tiklash va rivojlantirish vazirligi maʼlumotlariga koʻra, bu hududda asosiy ekinlar bugʻdoy, makkajoʻxori, makkajoʻxori, noʻxat, uzum, bodom, kartoshka, piyoz va oʻtlar hisoblanadi.

Maʼlumotlarga koʻra, 2008-yilda Malistonda 182 ta Jamiyatni rivojlantirish qoʻmitasi faoliyat koʻrsatgan.

Tolibon qulagandan keyingi yillarda bu hudud ayniqsa qurgʻoqchilikdan aziyat chekdi. Kobul-Qandahor halqa yoʻli boʻylab tez-tez sodir boʻladigan hujumlar tizimdagi yordam koʻrsatish va rivojlanishga jiddiy taʼsir koʻrsatgan va mahalliy mojarolarni kuchaytirgan.

Siyosat 
Oʻtmishdagi va hozirgi asosiy siyosiy partiyalarga Muttahid-e Inqelab-e Islomi Afgʻoniston (1981-yilda tuzilgan), Hizbulloh, Harakat-i Islomi, Sazman-e Nasr-e Afg'oniston, Pasdaran-e Jihod-e Islomi Afgʻoniston (1983-yilda tuzilgan) va Hizb- Vahdat (Nasr fraktsiyasi) oʻz taʼsirini oʻtqizgan. Keyinchalik 2001—2008-yillarda ular tumanni nazorat qilgan, ammo 2009-yildan boshlab Tolibon oʻz taʼsirini oʻtkaza boshlagan.

Tuman hokimi - Zafar Sharif. 

Politsiya boshligʻi Aqhyee Abassi. 

2008-yildan 2010-yilgacha esa Nahzat-i Islomiy bilan aloqador.

Hozirgi gubernator Malistonlik janob Hidoyat va Lalchak Malistanlik janob Qomandam Askaryar.

Ta'lim 
Afgʻonistonda Tolibon rejimi qulagandan soʻng ta’limga sarmoya kiritish ustuvor yoʻnalishlardan biriga aylandi. Aholisining taʼlim olishga boʻlgan ishtiyoqi ushbu maqolada aytiladi: "Hazara xalqi oʻz ehtiyojlaridan voz kechib boʻlsa ham oʻz farzandlarini maktabga yuborish va bilim olishi uchun harakat qiladi".

Diqqat qiling 

 Afgʻoniston tumanlari
 G'azni viloyati

Manbalar

Havolalar 

 Aholi punktlari xaritasi  AIMS, 2002-yil may

Pages with unreviewed translations