MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Nu’mon Ablakulov

Ablokulov Nu’mon Maxkamovich (1964-yil) 1997-yildan „Hunarmand“ uyushmasi a’zosi,

Tarjimai hol 
N. Ablokulov 1964-yil Urgut shahrida usta hunarmandlar oilasida  tugʻilgan. Yoshligidan ota kasbi kulolchilikka mehr qoʻygan. Urgutlik mashhur Abdullo kulol sulolasining yettinchi avlodi. Oʻrta maktabda oʻqib yurgan kezlarida xalq amaliy san’atining eng qadimiy sohalaridan biri kulolchilik sirlarini mukammal oʻrgandi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan san’at arbobi, jahonning 70 dan ortiq davlatlaridagi koʻrgazmalari ishtirokchisi Mahkam Obloqulovning kulolchilik sohasidagi sir-asrorlarni mukammal oʻrganish maqsadida tunu kun ustaxonadan chiqmay mehnat qiladi. Bugungi kunda uning mehnatlari va izlanishlari oʻz samarasini berib, sohaning eng yuksak unvoni — "Oʻzbekiston Respublikasi xalq ustasi" faxriy unvoni bilan taqdirlandi.

Faoliyati 
Kulolchilikning 3 yoʻnalishi mavjud. Ular:
 koʻzagarlar-vertikal formali mahsulotlar ustalari;
 kosagarlar-gorizontal formali mahsulotlar ustalari;
 tandirsozlar.

Usta Nu’mon Maxkamovich kulolchilikning shu uchala yoʻnalishi boʻyicha ham faoliyat yuritadigan yetuk hunarmand usta. U sopol buyumlar yasashda qoliplar, shablonlardan foydalanmaydi, faqat oddiy charxda qoʻlda ijod qiladi. Usta balandligi 80 sm gacha boʻlgan koʻza va vazalar, diametri 70 sm ortiq boʻlgan laganlar va 200 litrgacha boʻlgan hajmli xumlarni tandir yasash uslubida bajaradi.

Sopollarga sayqal berishda ham mahalliy xom ashyolar, oq tosh (kvars), mis va temirning kuydirilishidan olinadigan oksidlar yordamida buyoq tayyorlaydi.

Kolleksiyasi 
N. Ablokulov yaratgan betakror sopol buyumlar Yaponiya, AQSh, Fransiya, Gollandiya, Germaniya, Rossiya va boshqa koʻplab xorijiy davlatlar koʻrgazmalarida ishtirok etgan. Amerika, Yevropa va bir qator Osiyo davlatlari muzeylaridan, shaxsiy kolleksiyalardan oʻrin olgan.

Ustoz-shogird anʼanasi 
Urgutlik  kulollar sulolasining sakkizinchi avlodi N. Ablokulov yetti pusht ajdodlari shuhrat qozongan kulolchilik sirlarini sulolaning toʻqizinchi avlodlari farzandlari Inomjon va Muhammadlarga oʻrgatib kelmoqda. Ota kasbini ardoqlayotgan farzandlar ham Urgut kulolchilik maktabi shuhratini yanada koʻtarish, boqiyligini taʼminlash yoʻlida fidokorona mehnat qilmoqdalar.

Nuʼmon Ablokulovning ustaxonasi hozirda shogirdlari va hunarmandchilikka qiziqqan yoshlar bilan gavjum. Hunarmand ustoz oʻz shogirdlariga kulolchilikning sir asrorlarini oʻrgatish bilan bir qatorda uni xorijiy mamlakatlarda ham nufuzini oshirish va tanitish boʻyicha oʻz saboqlarini berib kelmoqda. Kulolning hozirda 100 dan ortiq shogirdlari bor. Ular yakka tartibda ham faoliyat olib borishmoqda. N. Ablokulov milliy hunarmandchilikning ushbu yoʻnallishini rivojlantirishga oʻzining munosib hissasini qoʻshib kelayotgan ustalardan hisoblanadi.

Manbalar

Havolalar 
 Davlat mukofoti sovrindorlari e’lon qilindi (toʻliq roʻyxat)
 Ablakulov Nu’mon Maxkamovich «Oʻzbekiston Respublikasi xalq ustasi» faxriy unvoni bilan taqdirlandi

 Oʻzbekiston: Ordenlar
 Mukofotlar
 Oʻzbekiston Respublikasi xalq ustasi
Dobriy sovetidagi Ilohiy Ona tasviri

Dobriy Sovetidagi Ilohiy Onaning ikonasi ― Afsonaga koʻra Genazzanoda 1467-yil 25-aprelda muqaddas havoriy va xushxabarchi Markning bayrami kuni, shaharning homiysi avliyo, shahar maʼbadining devorida nozil qilingan. Tez orada tasvir katta hurmatga sazovor boʻldi. Afsonalardan biriga koʻra tasvirni Albaniyaga bostirib kirgan turklardan qutqarish uchun Shkodradan farishtalar olib kelishgan.

Tarixi 
1957-1959-yillar oraligʻida boʻlib oʻtgan restavratsiya paytida maslahatlashgan sanʼatshunoslarning fikriga koʻra Xudo onasining surati bir vaqtlar devorni qoplagan va keyin gips bilan qoplangan katta freskaning bir qismi boʻlgan. Ularning fikriga koʻra freska XV asr boshlarida yashagan rassom Gentile da Fabrianoga tegishli boʻlib, Papa Martin V (1417-1431) davrida chizilgan boʻlishi mumkin.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Gerrino Pelliccia va Jankarlo Rokka (kurr.), Dizionario degli Istituti di Perfezione (DIP), 10 jild, Edizioni paoline, Milano 1974-2003.
 Gilermo Pons, Le litanie della Vergine Maria, Paoline, Torino 2003–yil. ISBN 88-315-2509-3.
 Antonio Riccardi, Storia dei Santuari più celebri di Maria Santissima, t. II, Napoli 1846-yil.
 mintaqalar bo'yicha belgilar
alfavit bo'yicha bizning xonimning belgilar
XV asrda paydo bo'lgan
Evkaridlar

Evkaridlar (lat. Eucarida) - qisqichbaqasimonlarning yuqori turkumi, yuqori qisqichbaqalar (Malacostraca). Evkaridlarga dekapodlar, evfauzlar va amfionidatlar kiradi. Ular koʻkrak qafasining barcha segmentlarini qoplaydigan karapas bilan tavsiflanadi va sopi koʻz harakatining xususiyatlari.

Jamoalar 
Evkaridlar juda xilma-xil va turlarga boy. Ular orasida ikki yoki uchta guruh mavjud:

Euphausius 
Evfauz tartibining vakillari birgalikda krill deb ataladi. Ular dengiz qisqichbaqalariga oʻxshash organizmlar boʻlib, qorin a'zolari (pleopodlar) suzuvchi a'zolar vazifasini bajaradi. Ular katta suruvlarda yashaydilar va asosan plankton bilan oziqlanadilar. Bu guruh faqat 90 ga yaqin turni oʻz ichiga oladi, ammo bu turlarning ba'zilari sayyoradagi eng koʻp turlaridan biridir. Haqiqatan ham, Antarktika krill Euphausia superba ning umumiy biomassasi 500 million tonnaga baholanmoqda.

Dekapodlar 
Dekapod tartibida 15 000 tur mavjud. Ushbu tartib vakillari 5 juft koʻkrak qafasi va gillalarni qoplaydigan yaxshi rivojlangan karapasga ega. Dekapodlar orasida Qisqichbaqa, omar va qisqichbaqalar mavjud. Dekapodlarning gillalarining tuzilishiga koʻra, ular Dendrobranchiata va Pleocyemata superorderlariga boʻlinadi va bu taksonlar, oʻz navbatida, bir nechta infratuzilmalarga boʻlinadi: haqiqiy qisqichbaqalar (Caridea), nayza qisqichbaqalari (Stenopodidea), qisman dumli qisqichbaqalar (Anomura), Qisqichbaqa (Brachyura) va boshqalar.

Ampionidacea 
Koʻpincha, evkaridlarning yana bir tartibi ajralib turdi - amfionidacea, shu jumladan Amphionides reynaudii yagona turi. Kichik oʻlchamlardan kelib chiqqan ba'zi xarakterli xususiyatlarning yoʻqolishi tufayli, ikkinchisining tizimli pozitsiyasi uzoq vaqt davomida noaniq boʻlib qoldi. Ba'zi taksonomlar bu turga ega Amphionididae oilasini haqiqiy qisqichbaqalar (Caridea) infratuzilmasidagi Pandaloidea super oilasiga havola qiladilar.

Filogenez 
Evkaridlarning filogeniyasi hali ham munozarali. Xususan, ushbu taksonning monofiliyasi shubhali:

 Monofiletik: Koʻpgina olimlar Evkaridlar Peracarida yoki umuman yuqori qisqichbaqalar yoki mizidlar (Schizopoda parafiletik guruhi) ning singlisi, deb hisoblaydilar.
 Parafiletik: Ba'zilar, Eucarid parafiletik guruhi Peracarida bilan birga bir klade sifatida shakllanganligini ta'kidlaydilar.
 Polyphyletic: Ba'zi birlashtirib Euphausians bilan Mysids Shizopoda , yoki Euphausians Hoplocarids va Decapods bilan Peracarida hosil qiladi.

 Manbalar 

 Havolalar 

              ''
Alterra Power

Alterra Power Corp Innergex Renewable Energy Inc.ning shoʻba korxonasi, Kanadaning Britaniya Kolumbiyasi, Vankuver shahrida joylashgan qayta tiklanadigan energiya ishlab chiqaruvchi diversifikatsiyalangan kompaniya. U 2011-yilda Magma Energy Corp va Plutonic Power Corp ning birlashishi natijasida tashkil topgan. U gidroelektr, shamol, quyosh energiyasi va geotermal loyihalarni ishlab chiqadi, egalik qiladi, sotib oladi va boshqaradi.

Manbalar
Leopold Bloom

Leopold Bloom — Jeyms Joysning „ Uliss“ romanining bosh qahramoni.

Ehtimoliy prototip Alfred Hunter yoki Italo Svevo.

Uzoq vaqt davomida adabiyotshunoslar Bloomni Stiven Daedalusning soyasi sifatida qabul qilishgan. Xyu Kenner dan boshlab, tanqidiy asarlarda Leopold Bloom avvaliga Stiven bilan „teng huquq“ga ega bo‘ladi, so‘ngra bosh qahramon maqomini to‘liq oladi (baʼzan Stiven hatto avtobiografik qahramon bo‘lish „imtiyozini“ ham tortib oladi).

Joysning biografi Richard Ellmann Bloomni „atrofdagi hayotga deyarli taʼsir qilmaydigan“ „hech kimni“ deb taʼriflagan.

Ulissdagi boshqa koʻplab qahramonlar singari, Bloom ham Gomerning Odisseyidagi prototipiga ega. U Odisseyga (Uliss) toʻgʻri keladi.

Manbalar 

 xayoliy erkaklar
 Belgilar
 Jeyms Joys
Tayvan ibtidoiy madaniyat milliy muzeyi

Tayvan ibtidoiy madaniyat milliy muzeyi (xitoycha : 國立臺灣史前文化博物館, pinyin: Guólì Táiwān Shǐqián Wénhuà Bówùguǎn) ― Tayvanning Taydun shahri, Taydun okrugida joylashgan.

Muzey Taydun temiryoʻl vokzali yonida, Bouguan-lu (Muzey koʻchasi) dan besh daqiqalik yoʻl uzoqligida joylashgan.

Tarixi 
1980-yilda Tayvan temir yoʻlining janubiy liniyasi qurilishi vaqtida neolit davri madaniyatiga oid Beynan (卑南 遺址-) („beinan“ xitoychada „puyuma“ degan maʼnoni anglatadi) artefaktlari topildi. Slanets sarkofag va artefaktlar topilganidan soʻng Taydun shahri rahbariyati taklifi bilan Taydun stansiyasining qurilishi toʻxtatildi. Tayvan Davlat universiteti boshchiligidagi mutaxassislar jamoasi 10-yillik qazishma ishlari natijasida oʻn gektarga yaqin maydondan 1500 dan ortiq qabr va oʻn minglab artefaktlarni topishdi. Ushbu topilma Tayvanning oʻrta neolit davridagi tarixiga oid eng muhim arxeologik yodgorlik boʻlib chiqdi. Keyingi yillarda hudud Beynan madaniyat bogʻiga aylantirildi.

Ochiq osmon ostidagi muzey va muzey binosini tashkil etish taklifi 1990-yilda tasdiqlandi. Muzey binosi amerikalik arxitektor Maykl Greyves tomonidan ishlab chiqildi. Binodan foydalanish jarayoni 2001-yil 10-iyulda boshlandi va muzeyning rasmiy ochilishi 2002-yil 17-avgustda boʻlib oʻtdi.

Muzey 2020-yil 31-mayda taʼmirlash ishlari uchun yopildi. Ayni paytda u tashrif buyuruvchilar uchun yopiqligicha qolmoqda, ammo muzey xodimlari boshqa maydonlarda ishlashda va tadbirlar oʻtkazishda davom etmoqdalar.

Koʻrgazmalar 

 Tayvanning tabiiy tarixi (MET Studio tomonidan ishlab chiqilgan, London)
 Tayvanning ibtidoiy davri
 Tayvan mahalliy xalqlari (MET Studio tomonidan ishlab chiqilgan, London)

Fotogalereya

Manbalar

Havolalar 

 „Facebook“ ijtimoiy tarmogʻidagi hamjamiyat
 2002-yilda tashkil etilgan muzeylar
Xitoy Respublikasi Muzeylari
Xitoy Davlat Pekin opera teatri

Xitoy Davlat Pekin opera teatri masalan. chàngàngìnìnìnì , pinyin Zhōngguó guójiā jīngjùyuàn) ― Pekin opera truppalarining bir nechtasini oʻzida jamlagan, shuningdek, Teatr markazi, Mey Lanfan nomidagi Katta Teatr () va  ) Milliy teatrni boshqaruvchi tashkilot. U Xitoy Xalq Respublikasi Madaniyat vazirligiga boʻysunadi.

2007-yil 28-noyabrgacha — Xitoy Pekin opera teatri (xit. masalan. shíngìnínín, pinyin Zhōngguó jīngjùyuàn).

Tarixi 

Xitoy Pekin opera teatri 1955-yil 1-yanvarda Pekin operasining mashhur aktyori Mey Lanfan tomonidan Xitoy Pekin opera truppasi sifatida tashkil etilgan (xit. masalan. yàngāngāngī , pinyin Zhōngguo jīngjùtuán). Teatr oʻz faoliyatining ilk yillaridanoq Pekin operasi yoʻnalishidagi eng yaxshi mutaxassislarni birlashtirish uchun ijodkorlar, yozuvchilar, dirijyorlar va bastakorlarni taklif qila boshladi. Oʻtgan yillar mobaynida teatr asarlarini sahnalashtirish jarayonida Li Shaochun, , Yuan Shixay, Chjan Xodin kabi ijodkorlar ishtirok etdi.

Teatr faoliyati davomida tarixiy mavzudagi yuzdan ortiq pyesalar sahnalashtirildi, ikki yuzdan ortiq anʼanaviy va mahalliy operalar, shuningdek, koʻplab zamonaviy pyesalar teatrga moslashtirildi va namoyish etildi. Teatr truppalari oʻz hududlarida chiqishlar qilishdan tashqari 50 dan ortiq mamlakat va mintaqalarda gastrol safarlarida boʻlishdi.

Repertuar 
Teatr repertuarida „Lyu Bu va Diao Chan“ (), „Oq ilon haqidagi afsona“ (), „Se Yaohuan“ (Ch ), „Mu Guying buyruqni qabul qiladi“ (), „Maymunlar qiroli“ (), „Qizil fonus haqidagi afsona“ (), „Qizil armiyaning askar qizi“ (), „Kapalak“ (), „Opa-singil Szyanlar“ (), „Malika Venchen“ () va boshqalar namoyish etilgan.

Manbalar

Havolalar 

 Xitoy Davlat Pekin opera teatrining rasmiy sayti. (kit. )
 Xitoy Davlat Pekin opera teatrining rasmiy sayti. )
 1955-yilda tashkil etilgan teatrlar
Pekin Teatrlari
Pekin opera teatri
KinoSoyuz

„Kinosoyuz“ (toʻliq nomi: Rossiya kinematograflari va professional kinematografiya tashkilotlari hamda uyushmalari ittifoqi) — rus kinoijodkorlarining jamoat tashkiloti. 2010-yilda asos solingan.

Raisi — Aleksey Popogrebskiy, ushbu lavozimni 2017-yil 24-iyundagi qurultoydan keyin egallagan.

Tarixi 
2010-yil bahor faslida Rossiya Kinematograflar uyushmasi rahbariyati va Nikita Mixalkov faoliyatidan norozi boʻlgan bir guruh rus kinoijodkorlari ushbu uyushmani tark etishlarini eʼlon qilishdi. Mazkur qaror yangi „Kinosoyuz“ yaratish gʻoyasining paydo boʻlishiga olib keldi. „Bizga maʼqul emas“ degan mazmundagi murojaat yozildi va unga 150 kishi imzo qoʻydi. „Kinosoyuz“ning asoschilari Eldar Ryazanov, Aleksey German, Yuriy Norshteyn, Aleksandr Sokurov, Aleksandr Gelman, Daniil Dondurey, Vladimir Dostal, Vitaliy Manskiy, Boris Xlebnikov, Andrey Proshkin, kichik Aleksey Germanlar boʻlishdi. 2010-yil 23-iyunda yangi tashkilotning taʼsis konferensiyasi boʻlib oʻtdi. Boris Xlebnikov birinchi qurultoy oldidan „Kinosoyuz“ raisi etib saylandi.

2010-yil 9-sentabrda Adliya vazirligi tomonidan „Kinematograflar va professional kinematografiya tashkilotlari hamda uyushmalari ittifoqi“ga hududiy jamoat tashkilotining davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnoma taqdim etildi.

„Kinosoyuz“ning birinchi qurultoyi 2011-yil 1-2-iyul sanasida Moskvada boʻlib oʻtdi. Roʻyxat tarkibiga koʻra, oʻsha vaqtlarda „Kinosoyuz“ 168 nafar aʼzodan iborat boʻlgan. Reyting usulida ovoz berish yo‘li bilan 11 kishidan iborat boshqaruv kengashi saylangan. Rahbarlik lavozimiga Andrey Proshkin hamda Vitaliy Manskiylar nomzodi ilgari surilgan, natijada Andrey Proshkin tashkilot rahbari (67 foiz ovoz) sifatida ish boshlagan.

= "Kinosoyuz" faoliyati 
2011-yil dekabr oyida birinchi marta „Kinosoyuz“ mukofoti — rejissyor Elem Klimov sharafiga nomlangan „Elem“ mukofoti oʻz egalariga topshirildi.

Anʼanaga koʻra, ushbu mukofot bir yil avval taqdim etilgan filmlar uchun beriladi. Uning birinchi gʻolibi Aleksey Popogrebskiyning „Men bu yozni qanday oʻtkazdim“ filmi boʻlgan.

„Elem“ mukofoti 2012-yilda „Yelena“ (Andrey Zvyaginsev) va „Faust“ (Aleksandr Sokurovn) filmlariga, 2013-yilda „Anton shu yaqin atrofda“ (Lyubov Arkus) filmiga berilgan.

Tashkilot sovrinlarni topshirish bilan bir qatorda badiiy-maʼrifiy hamda ijtimoiy-siyosiy faoliyat bilan ham shugʻullanadi.2014-yilning mart oyida „Kinosoyuz“ ning 169 nafar aʼzosi ukrainalik hamkasblariga xat yozishgan."Biz ham xuddi siz kabi Ukraina taqdirini hal qiluvchi hodisalarni yoritishda yolgʻon ishlatilishi, shu bilan birga Rossiyaning Ukrainadagi harbiy harakatlariga qarshimiz. Uydirma targʻibotga ishonishimiz uchun bizni bogʻlab turgan juda koʻp narsalar toʻsqinlik qiladi".

Manbalar

Havolalar 

 RBC kundalik „Kassa tushumlarini qayta taqsimlash“ Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
alifbo tartibida tashkilotlar
 Rossiya Kinosi
 Rossiya ijodiy uyushmalari
 2010 yilda tashkil etilgan tashkilotlar
 kinoijodkorlarning ijodiy birlashmalari
Lakshmana

Lakshmana (sanskr, IAST „xayrli“; ;) — qadimgi hind eposining "Ramayana" qahramoni, Sumitra va Dasarathaning oʻgʻli. U Sumitra muqaddas prasadamni isteʼmol qilgandan keyin tugʻilgan. Donishmand Vasistha Rama va Lakshmanani ilohiy mujassamlar deb eʼlon qiladi — Nara-Narayana. Uttaraphalguni yulduzining xayrli kunida Rama, Lakshmana, Bharata va Shatrughnaning toʻyi bir vaqtning oʻzida boʻlib oʻtadi. Lakshmana Urmilaga uylandi.

Lakshmananing tugʻilishi 
Qirol Dasaratxa oʻz xotinlariga (Kaushalya, Kaykeya, Sumitra) farzand koʻrishlari uchun olingan prasadaning har bir qismidan bir qismini tarqatadi. Sumitra gʻusuldan soʻng, kosasini terastaga qoʻyadi va sochlarini qurita boshlaydi. Shu payt bir burgut kelib, prasadamni olib ketadi. Erining gʻazabidan qoʻrqib, Sumitra Kaushalya va Kaykeyidan prasadamasini soʻraydi. Natijada, Kaushalya bergan qismdan Lakshmana, Kaykeya bergan qismdan esa Shatrughna tugʻiladi. Lakshmana va Shatrughna tugʻilgandan boshlab faqat yegʻlaydilar. Ular faqat Lakshmana Ramaning yoniga, Shatrughna esa Bharata bilan birga joylashtirilganida tinchlanishadi.

Surgundagi hayot 
Lakshmana Ramasiz yashay olmaydi va shuning uchun birinchi boʻlib u bilan surgunga ketishga rozi boʻladi. U Rama va Sitaga oʻrmonda surgun paytida har tomonlama yordam beradi, masalan, ular uchun qamishdan kulbalar qurib beradi. Jahli chiqqan Lakshmana Ramani vasvasaga solmoqchi boʻlganida Ravananing singlisi Shurpanaxaning burnini kesib tashlaydi va Sitani haqoratlaydi, bu esa oʻz navbatida Ravanani qasos olishga undaydi. Lankada kshatriya (jangchi) vazifasini bajarib, Lakshmana koʻplab rakshasalarni oʻldiradi, ammo Indrajit bilan jangda u Shakti nayzasidan qattiq jarohat oladi va u hushini yoʻqotadi. Shamolning oʻgʻli Xanuman Sanjivi tepaligini Himoloydan hayotga qaytaradigan shifobaxsh oʻt bilan koʻchiradi va ilgari oʻgʻirlab ketilgan shifokor Ravana Lakshmanani davolaydi. Shundan soʻng Lakshmana yana Indrajit bilan jang qiladi va bu safar u gʻalaba qozonadi.

Lakshmana har doim Ramaga boʻlgan muhabbat va sadoqat bilan toʻla edi, chunki u Rama Xudoning avatari ekanligini tushundi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 «Рамакатха Расавахини» — «Рамаяна» в изложении Сатьи Саи Бабы
 «Рамаяна» — «Рамаяна»
 «Сказание о Раме» — Литературное изложение Э. Н. Тёмкина и В. Г. Эрмана

Havolalar 
 Лакшмана — Мифы народов мира
 Vaishnavizm
 quyosh sulolasi
 "Ramayana" Belgilar
Serradura

Serradura (), səʀɐˈdurɐ, „qirindi“) ― shuningdek, qirindili puding yoki makao pudingi, Makaoda mashhurlikka erishgan portugal shirinligi. U bir necha qatlamlardan: koʻpirtirilgan qaymoq, quyultirilgan sut va „Mariya“ pechenyesi uvoqlaridan iborat. „Serradura“, yaʼni „qirindi“ nomi pechenyening retseptga koʻra maydalanishi tufayli paydo boʻlgan.

Kelib chiqishi va tarixi 
Serradura — Portugaliyada oʻylab topilgan va Makaoda mashhurlikka erishgan shirinlik. Serradura Makaoda keng tarqalgan boʻlib, uni turli restoran va qandolatxonalarda uchratish mumkin, shuning uchun ham ushbu shirinlik Makaoga kelgan sayyohlar orasida tatib koʻrish shart boʻlgan yeguliklardan biri sanaladi. Serradura Makao Portugaliya mustamlakachiligi ostida boʻlgan davrda oʻylab topilgan. U Gonkong, Goa, portugal va ispan tillarida muloqot qiluvchi mamlakatlarda ham yetarlicha mashhur. Gonkong va Makaoda serradura tayyorlashga ixtisoslashtirilgan yoki ushbu shirinlik maxsus desert sifatida dasturxonga tortiladigan mashhur va koʻp tarmoqli kafe hamda doʻkonlar yetarlicha.

Turlari

Taʼmlar 
Anʼanaga koʻra, serradura „Mariya“ deb nomlanuvchi pechenye va koʻpirtirilgan qaymoq bilan tayyorlangan Keyinchalik, shirinlik turli taʼmlar, jumladan „Oreo“ pechenyelari, kofe donalari, yongʻoqlar, koʻk choy va boshqa taʼmlar bilan boyitilgan. „Qirindi“ni hosil qilish uchun ayrim retseptlarda boshqa turdagi pechenyelar, biskvit, turli kukunlar „Mariya“ pechenyesi bilan qorishtiriladi yoki oʻrni almashtiriladi. Ayrim retseptlarda shirinlikka shokolad, qulupnay, koʻk choy va boshqa turdagi taʼm bagʻishlash maqsadida qaymoqqa har xil qoʻshimchalar qoʻshish mumkin.

Shakli 
Serradura tayyor holatdagi shakliga koʻra ikki xil: pirojniy yoki puding koʻrinishida boʻladi. Pirojniy koʻrinishidagi serradura qattiq holatga kelguniga qadar muzlatiladi, shuning uchun ham uning tuzilishi muzqaymoqqa oʻxshab ketadi. Puding koʻrinishidagi shirinlik ham ozroq muzlatiladi, ammo bu kremning quyuqlashishi va kremsimon koʻrinishga kelishi uchun kerak xolos.

Retsept 
Serradurani tayyorlash juda oson, buning uchun bir nechta tarkibiy mahsulot boʻlsa yetarli. Quyultirilgan sut, „Mariya“ pechenyesining uvoqlari va koʻpirtirilgan qaymoq serraduraning keng tarqalgan tarkibiy masalliqlari sanaladi, ammo baʼzan koʻpirtirilgan qaymoq oʻrniga quyuq qaymoqdan ham foydalanish mumkin. Birinchi qatlam koʻpirtirilgan qaymoq, oxirgi qatlam esa pechenyedan iborat boʻladi. Bundan tashqari, shirinlikka qirgʻichlangan shokolad sepish ham mumkin. Muzlatgichda besh-olti soat sovutilgan shirinlikni dasturxonga tortsa boʻladi. Serradura bugungi kunda keng tarqalgan va mashhur desert boʻlgani sababli yangi taʼmlar bilan boyitilmoqda: koʻk choy, shokolad, guava hamda vanil bilan pishirilgan serradura turlari allaqachon paydo boʻlgan. Shirinlik ichidagi „Mariya“ pechenyesi oʻrniga „Oreo“ pechenyelaridan foydalanib ham yangi taʼmga ega shirinlik tayyorlash mumkin.

Manbalar 

Desertlar
 Portugaliya pishiriqlar
 Makao Madaniyati
Krasnoyarskdagi Baynalminal jangchilar yodgorligi

Krasnoyarskdagi baynalmilalchilar uchun yodgorlik — Poklonnaya togʻida, Dubenskiy va Igarskaya koʻchalari kesishmasida, Trinitiy sobori yaqinida, Trinitiy qabristonining janubi-gʻarbiy burchagida joylashgan.

Yodgorlik mualliflari: haykaltarosh Boris Musat, meʼmor Sergey Gerashchenko.

Tarixi 
Yodgorlik 2005-yilda shahar byudjeti hisobidan qayta tiklandi va yodgorlikka aylantirildi: u qizil granit bilan qoplangan, Afgʻoniston, Checheniston, Tojikiston, Togʻli Qorabogʻda halok boʻlgan barcha Krasnoyarsk aholisining ismlari yozilgan plitalar oʻrnatilgan; zamonaviy elektr yoritish tizimi tashkil etildi; yodgorlik majmuasiga BMD-1 havo-desant jangovar mashinasi qoʻshildi.

Kulrang granitdan yasalgan kamardan qoʻlida tushirilgan pulemyot bilan chiqib turgan Sovet askari-internatsionalist haykali 1994-yil 2-avgustda havo-desant kuchlari kunida afgʻon askarlariga sharafiga xalq hisobidan ochildi.

Havolalar 

 Krasnoyarsk oʻlkasi arxivi :: Krasnoyarskdagi baynalmilal askarlar haykali.
 Krasnoyarskdagi baynalmilalchilarga yodgorlik.
Krasnoyarsk yodgorliklari / baynalmilal jangchilarga yodgorlik
afg'on urushi yodgorliklari (1979-1989)
afg'on jangchilarining yodgorliklari
Yalta davlat sirki

"Yalta davlat sirki" davlat korxonasi ― Qrimning Yalta shahrida joylashgan sobiq sirk. Sirkning asosiy vazifasi teatrlashtirilgan koʻngilochar va sirk tadbirlarini oʻtkazish hisoblangan. Yalta davlat sirki hozirda ish faoliyatini toʻxtatgan.

Tarixi 
1951-yilda Yaltada koʻchma sirk paydo boʻlgan va u faqatgina sayyohlik mavsumida ishlaydigan sirk chodiri hisoblangan.

1962-yilda Yalta sirki oʻzining doimiy sirk truppasiga ega boʻldi, Yaltaning turli hududlarida koʻchma sirk chodiri sifatida faoliyat yurita boshladi. 1965-yilda Yalta davlat sirki davlat korxonasi maqomini oldi. Sirk, shuningdek, Moskva koʻchasidan doimiy joyga ham ega boʻldi.

Sovet Ittifoqi parchalanib ketganidan soʻng korxona Qrim ASSR Davlat mulk jamgʻarmasining 1991-yil 1-dekabrdagi taʼsis shartnomasi va Qrim ASSR Oliy Kengashining 1991-yil 25-oktabrdagi „Qrim hududida joylashgan uyushma va respublikaga boʻysunuvchi korxonalar, muassasalar hamda tashkilotlar toʻgʻrisida“gi qarorga muvofiq qaytadan roʻyxatdan oʻtkazildi. Korxonaning yangi nizomi tasdiqlandi va maʼlumotlar Ukraina korxonalari, muassasalari va tashkilotlarining yagona davlat reestriga kiritildi. Sirk Ukraina Madaniyat va turizm vazirligiga boʻysungan.

Sirkda mahalliy truppa va chetdan tashrif buyurgan ijodkorlarning chiqishlari ham oʻtkazilgan.

1999-yilda Igor Kirilyuk sirk direktori etib tayinlandi. U 2010-yilda sirk chodiri butun yil davomida ishlay olmasli va doimiy binoga muhtojligi, sirk binosi zaruriy va zamonaviy jihozlar, infratuzilma bilan taʼminlanishi kerakligini aytdi. Yalta shahar kengashining sessiyasida yangi sirk binosini kapital qurish uchun Yalta avtovokzali yonidan 0,4 gektar yer hududini ajratib berish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. Sirk ilgari shahardan ijaraga olingan yerni boʻshatishi kerak boʻldi. Yer ajratish jarayonidagi xatoliklar tufayli davlat guvohnomasini olishda kechikishlar yuzaga keldi. Natijada sirkdan faqat yuridik shaxs nomigina qoldi va u ilgari egallab turgan hududda koʻp qavatli turar-joy binosi qurildi.

2014-yil may oyida Yalta davlat sirkining yangi direktori Anatoliy Rudkovskiy Mintaqaviy Tergov qoʻmitasi va Rossiya Federatsiyasi Ichki ishlar vazirligining Qrim Respublikasidagi iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurash boshqarmasi xodimlari tomonidan sirkning birinchi qavatidagi noturar joy uchun ijarachidan noqonuniy ravishda pul olishda ayblanib hibsga olindi. 2014-yil sentabr oyida Yalta shahar sudi qarori bilan Anatoliy Rudkovskiy tijoriy pora olishda aybdor deb topildi va shartli ravishda ikki yillik qamoq jazosiga hukm qilindi. 2014-yil oktabr oyida Qrim Respublikasi Vazirlar Kengashining 2014-yil 1-oktabrdagi 1008-sonli „Madaniyat sohasidagi tashkilotlarni tugatish va tashkil etish toʻgʻrisida “gi buyrugʻiga binoan sirk oʻz faoliyatini toʻxtatdi.

Manbalar 

 Yalta
 Ukraina Sirklari
 2014-yilda yopilgan tashkilotlar
sirk alifbosi