MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kompozitsion materiallar

Kompozitsion materiallar -oʻzaro uncha taʼsirlashmaydigan, kimyoviy jihatdan har xil boʻlmagan komponent (aralashma) larning hajmiy birikishidan hosil boʻladigan va komponentlar bir-biridan aniq chegara bilan ajralib turadigan materiallar. Har qaysi komponentning eng yaxshi xossalari (mustahkamligi, yeyilishga chidamliligi va boshqalar)ni oʻzida mujassamlashtirganligi uchun Kompozitsion materiallar ularning hech biriga xos boʻlmagan koʻrsatkichlar bilan ifodalanadi. Odatda, Kompozitsion materiallar plastik (metall yoki nemetall — anorganik yoki organik) asos yoki matritsa hamda qoʻshilmalar: metall kukunlari, tolalar, ipsimon kristallar, yupka payraha, gazlama va boshqalardan iborat boʻladi. Kompozitsion materiallar turlari: tolali (tolalar yoki ipsimon kristallar bilan mustahkamlangan); dispersion-zichlangan (dispers zarralar bilan mustahkamlangan) va qatlamli (turli xil materiallarni presslab yoki prokatlab olingan).

Kompozitsion materiallar tayyorlashning muhim texnologik usullari: armaturalovchi (mustahkamlovchi) tolalarga matritsa materiali shimdirish; mustahkamlagich va matritsa lentalariga press-qolipda shakl berish; komponentlarni sovuqlayin presslab, keyin qovushtirish; mustahkamlagichga matritsani purkab, keyin qisish; komponentlarning koʻp qatlamli lentalarini diffuziya usulida payvandlash; armaturalovchi elementlarni matritsa bilan birga prokatkalash va h.k.

Kompozitsion materiallar aviatsiya, kosmonavtika, raketasozlik, avtomobil sanoati, mashinasozlik, kon-ruda sanoati, qurilish, kimyo sanoati, toʻqimachilik, qishloq xoʻjaligi, uy-roʻzgʻor texnikasi, radiotexnika, energetika, quvur ishlab chiqarishda va boshqa tarmoqlarda qoʻllaniladi.

Kompozitsion vositalar 
 Toʻgʻridan-toʻgʻri oqim tarkibi
 Jiringlash
Hikoyachi xarakterining mavjudligi
ikki hikoya-ichki hikoya, qahramon tomonidan aytilgan va tashqi hikoyani muallifning oʻzi aytgan.
 Nuqtalar tarkibi
 Toʻqilgan kompozitsion

Manbalar
Kompozitsiya uslubi

'''Kompozitsiya vositalari, kompozitsiya usuli — koʻp ovozli, kompozitor tomonidan nota yozuvi shaklida ijod etilgan musiqiy asarning tuzilish xususiyatlari, oʻziga xosligi; kuy-ohanglar yaratish hamda ularni rivojlantirish yoʻli. Musiqa asaridagi ovozlar, musiqiy-ifodaviy vositalarning oʻzaro nisbatlari jihatidan farqlanadi. Yevropa sanʼati tarixida oldin polifoniya uslublari (9— 10-asrlardan), keyinchalik gomofoniya turlari (16— 17-asrlardan), 20-asrda atonal musiqa, dodekafoniya, puantilizm, aleatorika, konkret musiqa, elektron musiqa, minimalizm kabi Kompozitsiya uslubilari rivoj topdi. Oʻzbekiston kompozitorlik sanʼatining ilk tajribalari (1920—1930-yilari), asosan, gomofoniya tarzida vujudga kelgan, keyinchalik (ayniqsa, 1960—1970-yillardan boshlab) polifoniya, shuningdek, turli zamonaviy kompozitsiya turlari keng rivoj topdi. Kompozitsiya uslubilari bir-birini inkor qilmaydi, balki aksariyat zamonaviy (shu jumladan, oʻzbek kompozitorlari yaratgan) musiqa asarlarida kompozitsiyaning bir necha turlari oʻzaro tutashib, qorishib ketgan holda namoyon boʻladi. Kompozitsiya uslubi asoslari maxsus oliy musiqa oʻquv yurtlarida musiqashunoslik hamda kompozitsiya kurslarida oʻrganiladi. Kompozitsiya uslubi tushunchasi, asosan, kompozitorlik ijodiga nisbatan qoʻllanilsada, taʼkidlash joizki, uzoq va yaqin oʻtmish hamda hozirgi davr oʻzbek bastakorlik ijodiyoti ham oʻzining uzoq taraqqiyoti jarayonida bir qator turfa Kompozitsiya uslubilarini shakllantirgan.

Yana qarang 
 Kompozitsiya

Manbalar
Komponentlar

Komponentlar (termodinamika va kimyoda), mustaqil komponentlar — termodinamik sistemani tashqil etadigan, kimyoviy jihatdan individual hisoblanadigan moddalar. Komponentlar deganda sistemani tashqil etadigan moddalarning umumiy soni emas, balki uning har qanday fazasining tarkibini ifodalash uchun yetarli boʻlgan moddalar soni tushuniladi. Mas, kalsiy oksid (SaO) va karbonat angidrid (SO2)dan tashqil topgan sistemada SaO + SO2 ^± SaSO, reaksiyasiga muvofiq kalsiy karbonat (SaSO2) hosil boʻladi. Bu sistemada SaO va SO, mustaqil Komponentlar, SaSO3 esa shu Komponentlarning birikish mahsulidir. Shuningdek, SaO va SaSO3 ni teng xuquqli Komponentlar, SO, ni esa SaSO3 ning termik dissotsiatsiyasi mahsuli deb qarash mumkin. Kimyoviy sistemalarni tashqil etadigan moddalar oʻzaro reaksiyaga kirishadi va shu sababli bu sistemalarda Komponentlar soni tashqil etadigan moddalar soni bilan roʻy berishi mumkin boʻlgan mustaqil reaksiya soni orasidagi farq bilan aniqlanadi. Agar sistemani tashqil etadigan Komponentlar oʻzaro reaksiyaga kirishmasa, bu sistema fizik sistema deyiladi (mas, benzol-glitserinning suyuq aralashmasi). Bunday sistemalarda Komponentlar soni sistemani tashqil etuvchi moddalar soniga teng. Komponentlar soniga karab 1 komponentli, 2 komponentli, 3 komponentli va koʻp komponentli sistemalar boʻladi. Komponentlar tushunchasini fanga 1875—1876-yillarda amerikalik fizik J.I.Gibbs kiritgan.

Manbalar
Kompost

Kompost (, ,  — „tarkibli“) — har xil organik moddalarning mikroorganizmlar taʼsirida chirishi natijasida hosil boʻladigan mahalliy oʻgʻit. Kompostlashda oʻsimlik oʻzlashtira oladigan oziq elementlar (azot, fosfor, kaliy va boshqa) miqdori ortadi, patogen mikroflora va gelmintlar tuxumi oʻladi, sellyuloza va pektin moddalar miqdori kamayadi, organik massa tuproqqa solish uchun qulay fizik xossaga ega boʻladi. Gune (torf, parranda axlati, xazon), nishxoʻrd, roʻzgʻor chiqindilari, najas, qipiq, oqar suv loyqalari kompostlashning asosiy materialidir. Kompostlashning davomiyligi chiqindilarning tarkibi, namlik, yil fasli va boshqa sharoitlarga bogʻliq. Kompost uyumi qizishdan toʻxtab, unda bir xildagi oʻzgarmas harorat qaror topganidan keyin tayyor qisoblanadi. Chiqindi xuddi goʻng kabi chuqurlarga bosib yoki uyum qilib tayyorlanadi. Kompost uyumi tuproq bilan koʻmiladi. Chirish jarayoni chiqindida organik modda (miqdori 25 %dan kam boʻlmaganda), namlik (50—55 %) yetarli boʻlganda yaxshi kechadi. Yoz oylarida kompost massa-siga suv sepib turiladi. Chiqindi massasidan 50 % kompost chiqadi. Chiqindidan hosil boʻlgan kompost tarkibida oʻrta hisobda 30—50 % organik modda, 0,6—1,0 % azot, 0,4—1,0 % fosfor, 0,5—1 % kaliy boʻladi. Chiqindidan kompost tayyorlashda unga oqar suv loyiqasi yoki najas qoʻshib, sifatini anchagina yaxshilash mumkin. Baʼzi hollarda tarkibini yaxshilash uchun kompostga fosforit uni, kaliy toʻzlari qoʻshiladi. Kompost oʻgʻit sifatida organik oʻgʻitlardan qolishmaydi va barcha qishloq xoʻjaligi ekinlariga (gektariga 20— 40 t) ishlatiladi .

Manbalar

Havolalar 
 Kompostiruem pravilno  — Statya, o tom kak izgotovit kompostniy yaщik i prigotovit kompost.
 Kompost — „chernoe zoloto“ (Dachnitsa — Gazeta dlya sadovodov i ogorodnikov)
 Dubenyuk A. [http://www.vestnik-cvetovoda.ru/plant_growing/vegetable_garden/news11816.php  Prigotovlenie komposta
Kompot

Kompot (fr.dan  ) — yangi, konservalangan, quritilgan yoki muzlatilgan mevalardan turli xil aralashma holatida yoki bitta turdan tayyorlanadigan salqin shirinlik. Maceduan ham kompotning bir turi hisoblanadi.

Kompot uchun yangi va toʻliq pishgan mevalar ayni muddao boʻladi, uning xushboʻyligini taʼminlaydi. Tozalangan olma va nok oz miqdordagi shakar bilan alohida qaynatib olinadi, o‘rik, shaftoli va olxo‘rining danaklari chuqurchadan ajratib, ustidan qaynoq suv quyiladi. Kompotga tozalangan rezavorlar, aylana shaklida boʻlaklangan sitrus mevalar, qovun va tarvuz boʻlaklari termik ishlov berilmagan holda qoʻshiladi. Kompotda mevalarning xushboʻyligini saqlab qolish uchun ziravorlar ishlatilmaydi. Aralashtirilgan meva hamda rezavorlar ustidan odatda limon yoki apelsin sedrasi qoʻshib tayyorlangan, sovutilgan shaffof sirop quyiladi. Kompot tindirilgandan soʻng sovuq holatdakremanka idishlarida stolga tortiladi, undan avval esa ustidan sirop quyiladi. „Sirop ichidagi mevalar“ ham kompotga oʻxshash shirinlik boʻlib, suvda qaynatilmaydi, ammo shakar siropi orqali termik ishlov beriladi. Konservalangan mevalar stolga tortilayotgan vaqtda ustidan shaffof shakar siropi quyiladi.

Yana qarang 
 Mors
 Ichimlik
 Uzvar

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 Poxlyobkin V. V. Kompot // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 162—163. — 456 s. — 4000 ekz. — ISBN 978-5-699-75127-3.
 Ratushniy A. S. Kompoti // Vsyo o ede ot A do Ya: Ensiklopediya. — M.: Izdatelsko-torgovaya korporatsiya „Dashkov i K°“, 2016. — S. 183. — 440 s. — 300 ekz. — ISBN 978-5-394-02484-9.
 Kompot // Kultura pitaniya. Ensiklopedicheskiy spravochnik / Pod red. I. A. Chaxovskogo. — 3-e izdanie. — Mn.: „Belorusskaya ensiklopediya imeni Petrusya Brovki“, 1993. — S. 129. — 540 s. — ISBN 5-85700-122-6.
 
 Charles Sinclair. compote // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 147. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
Alifbo boʻyicha taomlar
Ichimliklar
Turk oshxonasi
Sovet oshxonasi
Bolgar oshxonasi
Desertlar
Kompress

Kompress ( — qisilgan) — shifo maqsadida qoʻyilgan issiq yoki sovuq boylam. Ogrigan aʼzoni sovqotishdan va boshqa tashqi taʼsirotlardan himoya qilish uchun bir necha qavat doka yoki qalin paxta qatlamdan iborat quruq Kompressdan foydalaniladi. Shifobaxsh taʼsir koʻrsatish maqsadida nam Kompress qoʻllanadi. Bu Kompressning sovuq, qaynoq, issiq va dorili xillari boʻladi. Shifokor buyurgan Kompressni bemorning oʻzi yoki unga qaraydigan odam qoʻyishi mumkin. Kompressning qanchalik davomliligi uning qanday qoʻyilishiga bogʻliq.

Sovuq Kompress (bir boʻlak yumshoq matoni bir necha qavat qilib sovuq suvga boʻktirib olinadi) maʼlum bir joyni sovitib, qon tomirlarini toraytiradi; uni lat yeganda, burun konaganda gavdaning kasal qismiga (bosh, qoʻl, oyoq va boshqa joylarga) qisqa muddat (2—3 min.) qoʻyiladi.

Issiq Kompress qon tomirlarini uzoq, vaqt davomida kengaytirib, teri va chuqurroqdagi toʻqimalarga qon oqib kelishini yaxshilaydi, natijada yalligʻlanish oʻchogʻi tez yoʻqolib, ogriq qoladi. Bir necha qavat qilib taxlangan doka yoki matoni oldindan uy temperaturasidagi suvga boʻktirib olib, yaxshilab siqib, kasal joyga qoʻyiladi, ustidan kleyonka yoki suv oʻtkazmaydigan qogʻoz yopiladi (kleyonka yoki qogʻoz ancha katta boʻlishi va nam matoni berkitib turishi kerak), uning ustidan kattaroq paxta yoki flanel (Kompress ostida hosil boʻlgan issiqlikni saqlab turish uchun) oʻraladi. Kompress toʻgʻri qoʻyilgan boʻlsa, tanaga tegib turgan mato Kompress olinganda iliq va nam boʻladi. Kompress aksari kechqurun, uxlashdan oldin qoʻyiladi. Kompress tananing katta joyiga (mas, koʻkrak qafasiga) qoʻyiladigan boʻlsa, bemor oʻrinda yotishi lozim. Baʼzan suvli isitadigan Kompress oʻrniga arokli yoki spirtli Kompress qoʻllaniladi. Bunday Kompress tez qurib qoladi, shuning uchun tez-tez almashtirib turiladi. Dorili K. isitadigan K.ning ayni oʻzi, bunda K. taʼsirini kuchaytirish uchun suvga vrach buyurgan turli xil dori moddalar qoʻshiladi. Kompress notoʻgʻri qoʻyilganda koʻngilsiz oqibatlarga olib kelishi mumkin. Shuning uchun Kompressni oʻz bilgicha, vrach maslahatisiz qoʻymaslik kerak.

Yana qarang 
 Kompressor
 Kompressor stansiyasi

Manbalar
Kompressor

Kompressor — havo yoki gazni siqadigan va bosim ostida uzatadigan qurilma. Tuzilishiga koʻra, porshenli, rotatsion, markazdan qochirma, uqaviy va oqimli; siqiladigan gaz xiliga qarab, havo va kislorod Kompressorlari; bosimga qarab, past (0,3—1 MYA/m2), oʻrta (10 MYA/m2 gacha) va yuqori (10 MYA/m2 dan yuqori) bosimli xillarga boʻlinadi. Havoni 12 kPa bosimgacha siqadigan mashinalar ventilyatorlar, 0,3 MPa gacha siqadigani havo puflagichlar deyiladi.

Porshenli Kompressor, asosan, ish silindri va porshendan iborat. U bir va koʻp silindrli, silindrlari vertikal, gorizontal, Vintsimon va Wsimon oʻrnatilgan, bir yoqlama yoki ikki yoklama ishlaydigan, bir yoki koʻp bosqichli boʻladi. Gaz silindrning ichki devorlari bilan ilgarilanmaqaytma harakat qiladigan porshen orasida qisiladi. Rotatsion Kompressorda aylanuvchi bir yoki bir necha porshen va rotor ish organi hisoblanadi.

 Ularda soʻrilgan gazning xajmi rotorda ekssentrik joylashgan sirpanuvchi plastina bilan silindr orasida (plastina va vintsimon rotor orasida (vintli Kompressor) kamayadi. Markazdan qochirma Kompressorda rotorning ish gʻildiragiga aylanma harakat beradigan gaz, avval markazdan qochma kuch taʼsirida, soʻngra harakat tezligining pasayishi natijasida (halqa diffoʻzorda) siqiladi. Oʻ qa viy K.da gaz oʻqqa parallel siljiydi. Bunda gaz rotor koʻraklari bilan korpusning koʻzgʻalmas koʻraklari orasida siqiladi. Markazdan qochirma va uqaviy Kompressorni turbokompressorlar ham deb ataladi. 

Oqimli Kompressorlarning tuzilishi va ishlashi oqimli nasoslarga oʻxshash, ammo bosim darajasi nasosnikidan yuqori. Bunda ish muhiti sifatida, koʻpincha, suv bugʻidan foydalaniladi. Kompressorlar sanoatning koʻp tarmoqlarida ishlatiladi.

Yana qarang 
 Kompress
 Kompressor stansiyasi

Manbalar
Kompressor stansiyasi

Kompressor stansiyasi -energiya eltgich (pnevmatik asboblar uchun havo, isitish uchun gaz) yoki xom ashyo (havodan kislorod, azot-vodorod aralashmasidan ammiak olish) sifatida foydalaniladigan qisilgan gaz yoxud havo olish uchun qoʻllaniladigan statsionar qurilma. Kompressor stansiyasi turli sanoat korxonalari va qurilish maydonchalariga oʻrnatiladi. Kompressor stansiyasi kompressor va boshqa jihozlar — siqilgan gaz idishlari, gaz yiggichlar, suv, havo va sovitish qurilmalari, muxandislik kommunikatsiya tarmoqlari ([[vodoprovod tarmog'i|vodoprovod, kanalizatsiya, bugʻ, issiq suv), transformator kichik stansiyasi oʻrnatilgan asosiy bino va xodimlar binosidan iborat. Kompressor stansiyasi alohida joyga olovbardosh materiallardan quriladi. Ayrim (masalan, kompressor jihozlari ishlab chiqarishga taʼsir qilmaydigan) hollarda korxona binosida joylashishi mumkin.

Yana qarang 
 Kompressor
 Kompress

Manbalar
Arthur Compton

Arthur Compton () (1892.10.9, Vuster, Ogayo — 1962.15.3, Berkli) — amerikalik fizik, AQSH Milliy Fanlar Akademiyasi aʼzosi. Ilmiy ishlari atom va yadro fizikasiga, kosmik nurlar fizikasiga oid. Kavendish labarotoriyasi (Kembrij)da rentgen nurlari sochilishi va yutilishini tekshirgan (1920). Modda elektronlari sochadigan rentgen nurlari toʻlqin uzunligining oʻzgarish effekti (Kompton effekti)ni ochgan va yorugʻlikni fotonlar oqimi sifatida tasavvur qilgan holda bu effekt nazariyasini yaratgan (1922). Metal va shishalar sirtidan rentgen nurlarining toʻliq qaytish hodisasini aniqlagan. Kristalllar va ayrim atomlarda elektron zichligining taqsimlanishini hisoblash usulini ishlab chiqqan. Kosmik nurlarni tekshirish bilan shugʻullangan va birlamchi kosmik nurlarning korpuskulyar tabiatidan dalolat beruvchi effektni aniqlagan. Atom bombasini yaratishda qatnashgan (1941—45). Nobel mukofoti laureati (1927)

Manbalar 

Olimlar
Fiziklar
1892-yilda tugʻilganlar
1962-yilda vafot etganlar
10-sentabrda tugʻilganlar
15-martda vafot etganlar
20-asr amerikalik olimlari
Kompyuter grafikasi

Kompyuter grafikasi — grafik displey (monitor) ekranida tasviriy informatsiyani vizuallash („koʻrinadigan“ qilish). Tasvirni qogʻozda, fotoplyonkada, kinolenta va boshqalarda aks ettirish usulidan farqli ravishda. Kompyuter grafikasida kompyuterda hosil qilingan tasvirni darhol oʻchirib tashlash, unga tuzatish kiritish (tahrirlash), istalgan yoʻnalishda toraytirish yoki choʻzish, yaqinlashtirish va uzoqlashtirish, rakurenn oʻzlashtirish, burish, harakatlantirish, rangini oʻzgartirish va boshqa amallarni bajarish mumkin. Kitoblarni bezash, rasm va chizmalarni tayyorlashda buyumlarni loyihalash va modellarini yasashda, telereklamalar yaratishda, televizion eshittirishlar „qistirmalari“ (zastavkalari)ni, multfilmlarni yaratishda, kinofilmlarda qiziqarli kadrlar hosil qilish va boshqa koʻplab sohalarda qoʻllaniladi.
Tasvirlarni joyladhtirishda mavjud uskunalaridan foydalaniladi.
Tasvirdan nusxa olib, sahifaning kerakli qismiga ish doim ham shu bilan tugamaydi:
Tasvirlar asosan kompyuterda ham telefon apparatida ham joylashtirish mumkin.

Umumiy koʻrinishi

Kompyuter grafikasi hisoblash texnikasi yordamida vizual va geometrik maʼlumotlarni manipulyatsiya qilishni oʻrganadi. U sof estetik masalalarga emas, balki tasvirni yaratish va qayta ishlashning matematik va hisoblash asoslariga qaratilgan. Kompyuter grafikasi koʻpincha vizualizatsiya sohasidan farqlanadi, garchi ikkala soha koʻp oʻxshashliklarga ega.

Bu bilan bogʻliq tadqiqotlar quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

 Amaliy matematika
 Hisoblash geometriyasi
 Hisoblash topologiyasi
 Tasvirni qayta ishlash
 Axborotni vizualizatsiya qilish
 Ilmiy vizualizatsiya

Kompyuter grafikasining ilovalari quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

 Chop etish dizayni
 Raqamli sanʼat
 Maxsus effektlar
 Video oʻyinlar
 Vizual effektlar

Tarixi

Kompyuter grafikasi boʻyicha eng muhim natijalar nashr etilgan bir nechta xalqaro konferentsiyalar va jurnallar mavjud. Ular orasida SIGGRAPH va Eurographics konferentsiyalari va Hisoblash Mashinalari Assotsiatsiyasi (HMA) Grafika boʻyicha tranzaktsiyalar jurnali mavjud. Eurographics va HMA SIGGRAPH qoʻshma simpozium seriyasi koʻproq ixtisoslashgan kichik sohalar uchun asosiy joylarni oʻz ichiga oladi: geometriyani qayta ishlash boʻyicha simpozium, renderlash boʻyicha simpozium, kompyuter animatsiyasi boʻyicha simpozium va yuqori samarali grafikalar.

Boshqa kompyuter fanlarida boʻlgani kabi, kompyuter grafikasidagi konferentsiya nashrlari odatda jurnal nashrlariga qaraganda muhimroqdir (va keyinchalik qabul qilish stavkalari pastroq).

Kichik sohalari

Kompyuter grafikasidagi asosiy kichik sohalarning keng tasnifi quyidagilar boʻla oladi:

 Geometriya: yuzalarni tasvirlash va qayta ishlash usullari
 Animatsiya: harakatni ifodalash va manipulyatsiya qilish usullari
 Tasvirlash: tasvirni olish yoki tasvirni tahrirlash

Manbalar 

Kompyuter grafikasi
Kompyuter tarmogʻi

Kompyuter tarmogʻi, EHM tarmogʻi — axborotlarni uygʻunlashtirib almashinish maqsadida uzatish liniyalari orqali bogʻlangan alohida kompyuterlar majmui. Har qaysi axborot isteʼmolchisiga axborotlar zahiralari (maʼlumotlar bazasi, protsessor, xotira va h. k.) dan birgalikda foydalanish uchun qoʻshimcha imkoniyat yaratadi. Kichik hudud (korxona, tashkilot) doirasida foydalaniladigan Kompyuter tarmogʻi lokal (mahalliy), keng hudud (oʻlka, davlat, qitʼa va b.)ni qamrab oladigan Kompyuter tarmogʻi global (umumlashgan) deb ataladi

Yana qarang 
 Internet

Manbalar
Talgʻar (tuman)

Talgʻar tumani — Almati viloyatining janubiy qismida joylashgan maʼmuriy hudud. 1928-yil tashkil topgan. Yer maydoni 3,7 ming km2. Aholisi 186,839 kishi (2013). Tumanning maʼmuriy markazi — Talgʻar shahri.

Aholisi 
Tuman aholisi 2013-yilgi maʼlumot boʻyicha 186,839 kishini tashkil qildi. Oʻratacha zichligi 1 km2 ga 50,4 kishidan toʻgʻri keladi. Tuman aholisi koʻp millatli hisoblanadi, aholining milliy tarkibini quyidagi jadvaldan koʻrishingiz mumkin (1-yanvar 2010-yil):
 qozoqlar — 86 010 kishi (54,80 %)
 ruslar — 35 753 kishi (22,78 %)
 uygʻurlar — 17 702 kishi (11,28 %)
 turklar — 4 693 kishi (2,99 %)
 ozarbayjonlar — 3 341 kishi (2,13 %)
 kurdlar — 1 394 kishi (0,89 %)
 tatarlar — 1 269 kishi (0,81 %)
 olmonlar — 1 232 kishi (0,79 %)
 ukrainlar — 1 215 kishi (0,77 %)
 koreyslar — 869 kishi (0,55 %)
 yunonlar — 683 kishi (0,44 %)
 oʻzbeklar — 427 kishi (0,27 %)
 polyaklar — 382 kishi (0,24 %)
 qirgʻizlar — 290 kishi (0,18 %)
 chechenlar — 250 kishi (0,16 %)
 beloruslar — 178 kishi (0,11 %)
 boshqalari — 1 252 kishi (0,80 %)
 Jami — 156 940 kishi (100,00 %)

Tabiati 
Turizm obektlari: Almati milliy qoʻriqxonasi, Talgʻar choʻqqisi (5017m), Nursulton choʻqqisi (4376m), Molodejniy choʻqqisi (4147m), Amangeldi choʻqqisi (3970m).

Talgʻar tumanining katta qishloqlari 
 Talgʻar shahri
 Besqaynar qishlogʻi
 Birlik qishlogʻi

Manbalar 

Almati viloyati
Qozogʻiston tumanlari
What's My Age Again?

„What's My Age Again?“ (inglizchadan tarjimasi: „Yoshim nechada edi?“) Amerikada tuzilgan Blink-182 rok guruhi ijro etgan qoʻshiqdir. 1999-yilning aprelida guruhning Enema of the State nomli uchinchi studiyaviy albomining asosiy singli oʻlaroq chiqarilgan. Unda Travis Barker ilk bora qatnashgan. Bas gitarachi Mark Hoppus tomonidan yozilgan ushbu ashula 23 yoshga kirib ulgʻaysa ham oʻzini yosh boladek tutuvchi bosh qahramon nomidan kuylanadi.

„What's My Age Again?“ qoʻshigʻi Blink-182 guruhi shuhratini keskin oshirishga yordam etgan taronalardan biridir. Tarona NME jurnali 2012-yilda tuzgan „Oʻtgan 15 yilning eng zoʻr 150 ashulasi“ () roʻyxatida 117-oʻrinni egallagan.

Manbalar

Havolalar 
 What's My Age Again? klipi, YouTube

1999-yil qoʻshiqlari
Ingliz tilidagi qoʻshiqlar
Blink-182 qoʻshiqlari
Videooʻyin

Videooʻyin kompyuter yordamida oʻynaladigan koʻngilochar oʻyindir. Oʻyin maydoni kompyuter orqali boshqariladi yoki displey va televizor ekranida namoyon boʻladi. Turli oʻyinlar (masalan, avtomobilni boshqarish, tennis, futbol oʻynash va boshqalar) ning kechishi va vaziyatlari modellari (dasturlari) tuzilib, videooʻyinlar shular asosida tashkil qilinadi. Modelda oʻyinga jalb qilingan obyektlar va ular orasida boʻlishi mumkin boʻlgan munosabatlar aks etadi. Masalan, bir oddiyroq oʻyin saviyasidan yuqoriroq oʻyin saviyasiga oʻtish shartlarini oʻz ichiga olgan oʻyin qoidalari ishlab chiqiladi. Videooʻyinlar „jonli“ ravishda rivojlanib va murakkablashib borishi, yaqqolligi va vaziyatlarning son-sanoqsizligi bilan boshqa oʻyinlardan ajralib turadi. Oʻyinchoqlarning mahorati va koʻnikmalari oshgan sari videooʻyinlar qiziqarli va mazmunliroq boʻlib boradi

Yana qarang 
 Videooʻyin konsoli

Manbalar 

Videooʻyinlar