MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Karavajizm

Karavajizm — 1) 17-asr Yevropa rangtasviridagi realistik yoʻnalishning ilk shakllanish davriga xos badiiy vositalar tizimi. Bu tizimga (ayniqsa, italiyalik rassom Karavajo ijodida yaqqol namoyon boʻlgan) demokratik badiiy ideallar, uni haqqoniy va hayotiy aks ettirishga intilish, asarda jonli harakat holati, tasvirlanayotgan jiyemga qiziqish, nursoya qarama-qarshiligiga urgʻu berish, mavzuga mahobatlilik baxsh etish kabi xususiyatlar xos. K. 17-asr Yevropa rassomlari (Rembrandt, P. Rubens va b.) ijodida muhim rol oʻynadi; 2) 17-asr Yevropa rangtasviridagi yoʻnalish. Gollandiya, Flandriya, Fransiya, Ispaniya, Germaniya va b. dagi Karavajo izdoshlari ijodida yaqqol koʻzga tashlanadi. Barcha markazlar (Rim, Neapol, Genuya va b.) rangtasvirida yorqin namoyon boʻldi. Jumladan, rassomlar O. Jentileski, K. Saracheni, J. B. Karachcholo va b. ijodida oʻziga xos tarzda namoyon boʻlsa, ayrim rassomlar (B. Manfredi va b.) ijodida K. ning rasmiy usul va mavzulari yuzaki qoʻllanilgan.

Manbalar
Karavajo Mikelanjelo

KARAVAJO (Caravaqqio, asli Merizida Karavajo) Mikelanjelo (1573. 28.9, Lombardiya —1610.18.7, Toskana) — italiyalik rassom. 17-asr Yevropa rangtasvirida realistik yoʻnalish asoschisi. Milanda tahsil olgan (1584— 88). Rim, Neapol, Malta o., Sitsiliyada yashab ijod qilgan. K. ijodida manyerizm va akademizm sanʼatiga xos boʻlgan obrazlarni ideallashtirishga individual taʼsirchanlikni ("Kasal kichkintoy Vakx"), mavzuni majoziy talqiniga naturani bevosita kuzatishni ("Mevali savat koʻtargan oʻspirin" va b.) qaramaqarshi qoʻyadi. Antik mavzulardagi asarlari ("Vakx", 1592—93, Karavajo. "Lyutna chalayotgan qiz" (1595). Ufitssi galereyasi)da bayramlar, begʻubor shoʻxlik ruhi aks etgan. Rangtasvirning yangi turlari — natyurmort ("Savatdagi mevalar", 1596), maishiy ("Folbin" va b.) janrlarning shakllanishiga katta hissa qoʻshdi. Diniy mavzudagi asarlari ("Misrga yoʻl olganlar xordigʻi" va b.)ga ham chuqur hayotiy ruh baxsh eta olgan. Yirik polotnolari katta dramatik kuchga ega ("Avliyo Pyotrning mixlanishi", 1601; "Tobutga qoʻyish", 1604; "Avliyo Matvey azoblari", 1606 — hammasi Rimda; "Mariyaning oʻlimi", 1606, Luvrda). K. ijodi rangtasvir usuli, nursoyaning nihoyatda keskinligi, harakatlarning soddaligi, boy koloriti, asarlaridagi ehtiros va dramatik ruhi bilan diqqatga sazovor.

K. ijodi 17-asr Yevropa rassomlik maktablarida realizm yoʻnalishi oqimlari (jumladan, karavajizm)ni shakllanishiga katta taʼsir koʻrsatdi.

Manbalar
Karageorgiyevichlar

Karageorgiyevichlar - Serbiyada 1808—13, 1842 — 58 yillarda knyazlar sulolasi, 1903 y.dan qirollar sulolasi, keyinchalik serblar, xorvatlar, slovenlar qirolligi (1918—29) va Yugoslaviya (1929—45, amalda 1941 y.gacha hukmronlik qilishgan)dagi hukmron sulola. Usmonli turklarga qarshi 1-serb qoʻzgʻoloni (1804—13) rahbari Karageorgiy 1808—13 yillarda Serbiya hukumati boshligʻi (oliy knyaz) boʻlgan. U "xalq yoʻlboshchisi" deb nom olgan va K. sulolasiga asos solgan. Asosiy vakillari: Karageorgiy (sulola asoschisi), Petr I (1903—21 yillarda qirol), Aleksandr I (1921—34 yillarda qirol), Petr II (1934 y.dan qirol), 1941 y. Yugoslaviyaga fashistlar Germaniyasi va Italiya hujum qilgandan keyin bir necha kun oʻtgach, xorijga qochgan. 1945 y. 29 noyabrda Yugoslaviya xalq ozodligi antifashist vechasining 3-sessiyasi monarxiyaning tugatilganligini rasman eʼlon qilgan.

Manbalar
Karagodeuashx

Karagodeuashx - sind-meot qabilasi boshligʻi dafn etilgan mozorqoʻrgʻon (mil. av. 4—3-asrlar). Krasnodar oʻlkasining Qrim st-yasi yaqinida joylashgan. Ye. D. Felitsin tomonidan qazilgan (1888). Mozorqoʻrgʻon tagidan yopiq yoʻlak (dromos)lari boʻlgan 2 dafn xonasi topilgan. Birinchi, asosiy xonadan erkak kishining skeleti, bosh kiyimiga tegishli oltin taqinchoq, boʻyniga taqilgan oltin gardish chiqqan; mayyit yoniga oltindan zeb berilgan qurolaslaha, jez va kumushdan ishlangan idishlar qoʻyilgan. Ikkinchi xona boʻsh boʻlgan, biroq xonaga eltuvchi yopiq yoʻlakdan dafn aravasi krldiqlari bilan bir qancha otlarning skeletlari, oltin va kumush taqinchoqlar bilan bezatilgan hashamatli marosim libosida dafn etilgan yosh ayolning qabri, shuningdek, qurbonlik marosimidan qolgan boshqa narsalar topilgan. K. Quyi Dnepr boʻyidagi skif podshoh mozorqoʻrgʻonlariga yaqin turadi.

Manbalar
Karadrina

Karadrina, kichik quruqlik tunlami () — tunlamlar oilasiga mansub kapalak. Tanasining uz. 11 – 13 mm, qanotlari yoyilganda 23–34 mm. Tuxumini (16—150 ta) toʻptoʻp qilib oʻsimlikka (ustini qornidan toʻkilgan tukchalar bilan yopadi), kuzda esa tuproqqa qoʻyadi. Yashil yoki qoʻngʻir kulrang tusdagi qurtining uz. 2,5—3,0 sm, 16 ta oyogʻi bor. Havo haroratiga qarab yilda 2—8 avlod beradi. Rivojlanish davri uchun samarali harorat yigʻindisi 350° boʻlishi shart. Rivojlanish sikli Oʻrta Osiyoda issiq oylarda 19—20, kech kuzda esa 60 va undan koʻproq kunda tugaydi. K.ning yashash areali juda keng. Har xil iqlim mintaqalarida va yil fasliga qarab kapalagi maʼlum ozuqa oʻsimligini tanlaydi. Dukkakdoshlar, galladoshlar, shoʻradoshlar, piyozguldoshlar va b. oilaga mansub oʻsimliklar bilan oziqlanadi. Gʻoʻza va b. oʻsimliklarning xavfli zararkunandasi. Begona oʻtlardan shoʻra, pechak va yantoqni yoqtiradi. Ekinlarga, ayniqsa, maysalik va gʻunchalash davrida katta zarar keltirib, ularni baʼzan butunlay quritib qoʻyadi.

Kurash choralari: kuzda agrotexnik choralar (kuzgi haydash, qishki sugʻorish va b.)ni oʻz vaqtida oʻtkazish. Bahor va yozda K. borligi aniqlanganda insektitsidlar (2—2,5 kg/ga) bilan kimyoviy ishlov berish; biologik vositalardan dendrobatsillin (4–6 kg/ga), shuningdek, trixogrammadan foydalanish mumkin.

/ld.-Larchenko K.I., Be lonchuk S. D., Karadrinaning koʻpayishi va unga qarshi kurash tadbirlari, T., 1966. 

KARAJ — Eronning shim. qismidagi shahar. Karajdaryosi vohasida joylashgan. Aholisi 940,9 ming kishi (1997). Transport yoʻllari tuguni. Shakar-qand, kimyo, toʻqimachilik, koʻn poyab-zal sanoati korxonalari, tayyor qismlardan avtomobil yigʻish zavodi bor.

Manbalar 

 

Hayvonlar
Karayli togʻlari

Karayli togʻlari - Hisor tizmasining janubi-gʻarbiy tarmogʻi. Qashqadaryo viloyatining janubi-sharqida. Eng baland joyi 964 m, uz. 7 km. Ikki antiklinal strukturadan iborat. Yon bagʻirlari shim.-gʻarbida qir-adirlardan keskin koʻtarilgan (Karamel choʻqqisi, 883 m) va kuchli parchalangan. Suvayirgich qismi paleogen (buxoro yarusi)ning qattiq ohaktosh va qumtoshlaridan tarkib topgan. Qattiq ohaktosh va qumtoshlarning mavjudligi sababli kuesta relyef shakli vujudga kelgan. Toʻq boʻz tuproqlarda past togʻlarga xos efemer va efemeroidlar, bugʻdoyiq, togʻ shuvogʻi, chalov, qoʻziquloq, butalardan bodom, pista va b. oʻsadi. Yaylovlarning mahsuldorligi oʻrtacha 2,3—3,0 s/ga. Karayli togʻlari shimoli-sharqidan Qarshi — Termiz avtomobil yoʻli va Gʻuzor daryosi oʻzani oʻtgan.

Manbalar 

 

Togʻlar
Oʻzbekiston geografiyasi
Qashqadaryo viloyati
Karakas

Karakas — Venesuela poytaxti. Karib And togʻlari orasidagi vodiyda, dengiz sathidan 900—1000 m balandlikda, Karib dengizidan 13—14 km ichkarida joylashgan. Iqlimi subekvatorial sernam iqlim. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 18°, iyulniki 21,2°. Yiliga 820 mm yogʻin yogʻadi. Aholisi 3,4 mln. kishi (1998). Shaharga 1567 yilda ispanlar asos solgan. 18-asrda Ispaniya mustamlaka imperiyasining yirik iqtisodiy, siyosiy va madaniy markazi. 1810 yilda Karakasda boshlangan qoʻzgʻolon 1810—26 yillarda Amerikadagi Ispaniya mustamlakachiligiga qarshi urushlarning boshlanishi boʻlgan. Buyuk Kolumbiya davlati parchalanganidan soʻng (1830) Karakas Venesuela poytaxti boʻlib qoldi.

Karakas — mamlakatning muhim siyosiy, savdo, moliya, sanoat va madaniyat markazi. Muhim transport yoʻllari tuguni. Shahar temir yoʻl va shosse yoʻli orqali La-Guayra porti va Mayketiya xalqaro ahamiyatdagi aeroporti bilan bogʻlangan. Karakas orqali Pan-Amerika shosse yoʻli oʻtgan. Yirik chet el va milliy banklar, savdo va sanoat kompaniyalarining idoralari joylashgan. Mashinasozlik, metallsozlik, neft kimyosi, kimyo, farmatsevtika, toʻqimachilik, tikuvchilik, koʻn poyabzal, oziq-ovqat sanoati rivojlangan. Oynashisha, qogʻoz, sement korxonalari bor. Karakasda metropoliten qurilgan. Bir necha universitet, Milliy pedagogika instituti, oliy tibbiyot maktabi, 2 ta musiqa akademiyasi, Venesuela til akademiyasi, Milliy tarix akademiyasi, Milliy tibbiyot akademiyasi va b. ilmiy muassasalar, bir necha Xalqaro jamiyatlar, milliy ku-tubxona; Bolivar, Tabiiy ilmlar, Mustamlakachilik sanʼati muzeylari, teatrlar bor. Meʼmoriy yodgorliklardan Plasa Bolivar markaziy maydonidagi sobor (1664—74 yillar) saqlangan. Karakas 1812 va 1990-yillarda kuchli zilzilalardan vayron boʻlgan, keyinchalik qayta qurilgan. 20-asrda "Simon Bolivar" jamoat markazi (1938), Nafis sanʼat muzeyi (1960), Milliy panteon, kapitoliy va b. qurilgan.

Manbalar 

Venesuela
Karakatitsa

Karakatitsa (Sepia) — oʻn oyoqlilar turkumiga mansub boshoyoqli mollyuskalar urugʻi. Tanasi choʻziq, uz. 8,3 mm dan 50 sm gacha, vazni 10–12 kg gacha. Ikki yonida jiyaksimon soʻrgʻichlari bor. Paypaslagichlari 10 ta, ularning ikkitasi boshqasiga nisbatan uzun, uchki qismi kengaygan boʻlib, oʻljani tutish uchun xizmat qiladi. Chap qorin paypaslagichi gektakotillashgan. Bu paypaslagichi yordamida erkagi oʻzining spermatoforalarini urgʻochisining mantiya boʻshligʻiga kiritadi. Chigʻanogʻi tanasining orqa tomonida mantiyasi ostida joylashgan. Xavf tugʻilganda siyox. xaltachasidan chiqadigan qora suyuqlik (sepiya) yordamida suvni loyqalatib dushmanini chalgʻitadi. Tuxumlarini suv ostida oʻsimliklarga bittadan yoki bir nechtadan yopishtirib qoʻyadi. K. suv tubida hayot kechiradi, tanasining rangini atrofidagi narsalarga mos qilib oʻzgartirish xususiyatiga ega. K. tropik va iliq suvli dengizlarda 200 m gacha chuqurlikda tarqalgan. K.ning 90 ga yaqin turi maʼlum. Goʻshti isteʼmol qilinadi; siyohi qimmatbaxr boʻyoq sifatida, chigʻanogʻi qoldigʻi metall va yogʻochdan ishlangan buyumlarga sayqal berishda, atir-upa sanoatida va tibbiyotda dorivor modda sifatida qoʻllaniladi.

Manbalar
Sofya Karakash

Sofya Yevseyevna Karakash (Shvidler) (1907.1.5, Odessa — 1983, Moskva) — pianinochi-konsertmeyster, Oʻzbekiston xalq artista (1972). Odessa konservatoriyasida tahsil koʻrgan (1924—27). Samarqand rus teatri (1927—29), Oʻzbek davlat musiqali teatri (1929—Karakas shahri markazidagi koʻp yarusli yoʻllar. 30), Toshkent rus opera va balet teatri (1930-38), Oʻzbek davlat filarmoniyasining Tamaraxonim rahbarligidagi ansambli (1938-57) va "Bahor" ansambli (1957—77)da joʻrnavoz-pianinochi.

Manbalar 

 

1907-yilda tugʻilganlar
1-mayda tugʻilganlar
1983-yilda vafot etganlar
Sayde Karakozova

Sayde Emirovna Karakozova (1950.8.3, Samarqand) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995). Samarqand Davlat Universitetini tugatgan (1972). 1972-yildan Samarkand tumanidagi 57-maktabda mat. oʻqituvchisi. Karakozova dareda koʻrgazmali qurollardan unumli foydalanadi, darslarni yangi pedagogik texnologiyalar asosida oʻtadi.

Manbalar 

 
Oʻzbekiston Respublikasining xalq oʻqituvchilari
1950-yilda tugʻilganlar
8-martda tugʻilganlar
Karamel

Karamel (,  — „shakarqamish“) — qandolat mahsuloti; shakar qiyomga taʼm beruvchi, boʻyovchi va xushboʻy qiluvchi moddalar qoʻshib qaynatib tayyorlanadigan shirinlik. Uning massasidan turli shaklda tayyorlangan karamel obaki yoki monpasye deyiladi. Karamel ichiga meva, asal va boshqalar solib ham tayyorlanadi. Karamelni saqlash uchun ustiga shakar, kakao uni sepiladi yoki qogʻozga oʻraladi, maxsus temir banka yoki karton qutiga joylanadi. Karamel konditer fabrikakalarida avtomatlashtirilgan universal mashinalarda ishlab chiqariladi.

Manbalar
Nikolay Karamzin

Nikolay Mixaylovich Karamzin [1766.1(12). 12, Orenburg viloyati Mixaylov tumani — 1826.22.5(3.6), Peterburg] — rus yozuvchisi, publitsist, tarixchi. Peterburg FA faxriy aʼzosi(1818). "Moskovskiy jurnal" ("Moskva jurnali", 1791—92) va 2 jildli "Aglay" almanaxi (1794—95)ni nashr ettirgan. 1802-yil "Vestnik Yevropi" ("Yevropa darakchisi") jur.ga asos solgan. Rus adabiyotida sentimentalizm oqimi asoschisi. "Bechora Liza" (1792) qissasi qator milliy adabiyotlarda sentimental sahna va nasr asarlarining paydo boʻlishiga taʼsir koʻrsatgan. "Rossiya davlati tarixi" (1 — 12-jild, 1816—29) yilnomasida Rossiyaning 17-asrgacha boʻlgan tarixini bayon etgan.

Manbalar 

Rossiyalik yozuvchilar
Karantin begona oʻsimliklar

Karantin begona oʻsimliklar — qishloq xoʻjaligi uchun oʻta xavfli, muayyan hududda uchramaydigan yoki kam tarqalgan begona oʻsimliklar. Bu oʻsimliklar ekinlar hosilini kamaytiradi, ularning ayrim turlari kishilarga va chorva mollariga katta ziyon keltiradi. Q.x.ni begona oʻsimliklarning kirib qolishi va tarqalishidan muhofaza qilish uchun koʻpgina davlatlarda maxsus qonunlar (Oʻzbekistonda „Oʻsimliklar karantini toʻgʻrisida“ qonun 1995-yil 31-avgustda) qabul qilingan. Oʻzbekiston Respublikasi hududida uchramaydigan va karantin tadbirlari qoʻllaniladigan.via xavfli begona oʻsimliklarTikanli ituzum — Chiziqbargli ituzum — Karolina ituzumi — Uch gulli ituzum — Amerika sassiq kakrasi — Kaliforniya kungaboqari — Kiprikli kungaboqar — Barg bandli kungaboqar — Tukli kungaboqar — Strigalar — Uch boʻlakli ambroziya — Kup yillik ambroziya — Kam gulli senxrus (lantarsimon)— Qatgiq tukli tikanmeva — Hind eshinomensi — Virginiya eshinomensi — Bidens bipinata — Gʻarb kassiyasi — Tora kassiyasi — Toʻpgulli kroton — Joʻvasimon diodiya — Janubiy emeks — Tikanli emeks — Hoshiyali sutli oʻt — Arrasimon sutli oʻt — Pechaksimon ipomeya — Yuraksimon bargli jakament oʻti — Pensilvaniya suv murchi — Raymoniya suv murchi — Sesbaniya makrokarpa — Mayda dukkakli sesbaniya — Burchakbargli qovoqsimon oʻt — Tikanli sida —Oʻzbekistan hududida kam tarqalgan karantin begona oʻsimliklarZarpechaklar Kakra (pushtirang) Shuvoqbargli ambroziyaCuscuta sp.sp. Acroptilan repens D. L. Ambrosia artimisifolia L.

Mamlakatda uchramaydigan K.b.oʻ. ga qarshi tashqi K. tadbir-choralari koʻriladi, jumladan, chet eldan keltiriladigan barcha oʻsimliklar, urugʻlar, turli bagajlar va yuklar, shuningdek, ichki K.ga olingan tuman va xoʻjaliklardan keltiriladigan yuklar, albatta, tekshiruvdan oʻtkaziladi.

K.b.oʻ. ga umumiy (qarang Begona oʻtlar), shuningdek, maxsus qarshi kurash choralari qoʻllaniladi: urugʻlik xoʻjaliklarda urugʻlik uchastkalar uchun begona oʻtlari yoʻq, toza yerlar ajratiladi; K.b.oʻ. oʻsgan uchastkalarda esa, ularni gullagunga qadar yoʻqotish uchun maxsus agrotexnik, mexanik yoki kimyoviy tadbirlar amalga oshiriladi; K.b.oʻ. urugʻi aralashgan urugʻlik material alohida binolarda saqlanadi va tozalanadi; xoʻjalik uchun yaroqsiz oʻsimlik qoldiqlari yoʻq qilibtashlanadi; K.b.oʻ. urugʻi aralashgan urugʻlik materiallarini viloyat doirasida tashish Davlat urugʻlik nazorati inspeksiyasidan, chetga chiqarish uchun esa qishloq xoʻjaligi oʻsimliklari karantini boʻyicha Davlat inspeksiyasidan berilgan maxsus ruxsatnoma bilangina amalga oshiriladi.

Respublikada uchramaydigan terli karantin manbaalar mavjud. Qoʻshni davlatlardan kirib qolishi mumkin boʻlgan zararli organizmlar mavjud. Karantin 3 toifaga boʻlinadi:
1. Karantin kasalliklari
2. Karantin begona oʻtlari
3. Karantin zararkunandalari

Manbalar
Karapuziklar

Karapuziklar (Histeridae) — qattiq qanotlilar turkumiga mansub qoʻngʻizlar oilasi, q. Mitti qoʻngʻizlar.

Manbalar
Karaslar

Karaslar (Caras sius) — karpsimonlar oilasiga mansub chuchuk suv baliqlari urugʻi. Tanasining uz. 45 sm gacha, vazni 3 kg gacha. 2 turi, jumladan, Oʻzbekiston suv havzalarida kumushtovon karas (Carassius aﬁ nus gibello Bloch) uchraydi. Tanasining shakli zogʻora baliqnikiga oʻxshaydi, lekin moʻylovining boʻlmasligi bilan undan farq qiladi. Yirik suyak tangachalar bilan qoplangan tanasining orqa tomoni och yashil yoki toʻq jigarrang , yon tomonlari tillarang tusda. Juft suzgichlari qizgʻish. Sekin oqadigan, tubi loyqa suv havzalarida uchraydi. Mayda suv hayvonlari, fitoplankton va oʻsimliklar bilan oziqlanadi. 2—4 yoshida voyaga yetadi. Bahor va yoz oylarida uchraydi. Suv oʻsimliklari orasiga 160—400 ming uvildiriq sochadi. Kumushtovon galasi, odatda, faqat urgʻochi baliqlardan iborat. Erkaklari nihoyatda kam uchraydi. Uvildirigʻini boshqa yaqin turlar otalantiradi. Uvildiriqdan urgʻochi baliqlar chiqadi. Oʻzbekistonda Sirdaryo, Amudaryo, Surxon va Zarafshon vodiysi suv havzalarida uchraydi.

Solanum rostratum Dun. Solanum elaegnifolium Cav. Solanum Carolinense L. Solanum triﬂ orum L. Iva axillaris Pursh. Helianthus Californicus D.C. Helianthus ciliaris D.C. Helianthus petiolaris Nutt. Helianthus scaberrimus Benth. Striga(sp.sp.) Ambrosia triﬁ da L. Ambrosia psilostachya D. C. Cenchrus pauciﬂ orus Benth (tribuloides L.)Acanthospermum hispidum D.S. Aeshynomene indica(L.) BSP. Aeshynomene virginica(L).BSP. Bidens bipinata L. Cassia occidentalis L. Cassia tora L. Croton capitatus Michx. Diodia terres Walt. Emexaustralis Stein Emex spinosa L. Euphorbia marginata Michx. Euphorbia dentata Michx. Ipomoae hederaceae (L.) Yacg. Jacguemontia tamnifolia L.

Polygonum pensylvanicum L. Raimonia laciniata Hill. Sesbania macrocarpa Myhl. Et. Sesbaniaexaltata(Raf.) Cory. Sicyos angylata L. Sida spinosa L.

Kapac.

Manbalar
Nikolay Karaxan

Nikolay Grigoryevich Karaxan (1900.17.5, Togʻli Qorabogʻ muxtor viloyati — 1970.18.6, Toshkent) — Oʻzbekiston xalq rassomi (1950). 1908 yildan Oʻzbekistonda. Turkiston oʻlka rassomlik maktabida taʼlim olgan (1918—21). Toshkent rassomlik bilim yurtida dars bergan (1925—41). Karaxan asarlarida oʻzbek xalqining hayoti va mehnatini, tabiat manzaralarini rangli lavhalarda aks ettirgan: "Oʻroqchilarning ishdan qaytishi" (1927), "Sirdaryo sohilidagi bozor" (1929), "Gʻalla oʻrimi" (1930), "Buxoroda qurilish" (1933), "Ishga ketishyapti" (1934), "Ovqatlanish mahali" (1935) va booshqalar 30-yillarning oxirlaridan asarlarida respublika manzaralarini aks ettira boshladi, kishilarni ham manzaralar fonida tasvirladi ("Ayollar gʻallazorda", 1936; "Gʻalla elayotgan ayol", 1946; "Nanay yoʻli", 1954; "Oltin kuz", 1957; "Yashnayotgan vodiy", 1958; "Oltin simfoniya", 1965; "Soʻnggi nur", 1969 va b.). Koʻpgina rassomlar (jumladan, R.Ahmedov, Z.Inogʻomov va b.) Karaxanning shogirdlaridir. Karaxan asarlari respublika va chet mamlakatlar muzeilari va xususiy toʻplamlarda saqlanadi.

Manbalar 

Oʻzbekiston Respublikasi xalq rassomlari
Qorashina

Qorashina () — Oʻzbekiston Respublikasining Qashqadaryo viloyati Dehqonobod tumanida joylashgan shaharcha. Dehqonobod tumanning maʼmuriy markazi. 2009-yil 13-martda Vazirlar Mahkamasining 68-sonli qaroriga asosan shaharcha maqomini olgan. U Dehqonobod tumanidagi ikkita shaharchadan biri hisoblanadi.

Etimologiyasi 
Shaharcha qora va shin yoki shina soʻzlaridan tarkib topgan. Shaharcha nomining Qarashina shaklidagi talaffuzi ham uchrab turadi. Turkiy va moʻgʻul tillarida qora, qara va xara soʻzlari balandlik, doʻnglik maʼnosida qoʻllanilgan. Qozoq tilida shin soʻzi choʻqqi, togʻning baland choʻqqisi, yuksak qoyasi maʼnosini bildiradi. Shuningdek, ting va shing soʻzlari ham togʻ choʻqqisi deganidir. Oltoy yoki uyrat, hakas, tuva, shor tillarida sin bu togʻ tizmasi, choʻqqi, qoya, balandlik deganidir. Xitoychada Tyanshan ham tangrilar togʻi maʼnosini beradi.

Shunga koʻra Qorashina bu uncha baland boʻlmagan togʻ deganidir. Qishloq nomiga togʻ etnonimi berilgan.

Joylashuvi 
Qorashina shahri Dehqonobod tumanida, Qashqadaryo viloyatining markazi Qarshi shahridan 101 km janubi-sharqda joylashgan. Eng yaqin temir yoʻl stansiyasi boʻlmish Dehqonobod vokzali Beshbuloq MFY (10 km) da joy olgan.

Aholisi 
Shaharchaning aholisi 8,4 ming kishi (2002-yil) ga teng.

2013-yil 1-yanvardagi aholini roʻyhatga olish maʼlumotlarida koʻrsatilishicha Qorashina shaharchasida 11119 nafar, 2016-yilgi hisob-kitob natijalariga koʻra esa 11.9 ming nafar aholi istiqomat qilishi aniqlangan. Aholining demografik koʻpayish darajasi viloyatda eng yuqori boʻlgan shaharchalardan biri hisoblanadi.

Shahar hududida oʻzbeklar bilan bir qatorda qozoq, qirgʻiz va tojik millatiga mansub aholi ham istiqomat qiladi.

Iqlimi 
Shaharchaning iqlimi kontinental. Yanvar oyining oʻrtacha harorati — 0,6° C, iyul oyiniki 28,4° C ga teng.

Yogʻin miqdori 
Shaharcha hududiga yiliga oʻrtacha 277 mm miqdorida yogʻin tushadi.

Suv taʼminoti 
Shaharcha buloqlar suvidan taʼminlanadi. Shuningdek, shaharcha hududida katta suv havzasi ham mavjud.

Ijtimoiy soha 
Qorashina shaharchasida tuman hokimiyati binosi, umumiy taʼlim maktablari, musiqa maktabi, kasb-hunar kolleji, aloqa boʻlimi, kutubxona, meteorologiya stansiyasi, dehqon bozori, sport majmuasi, tuman markaziy kasalxonasi va boshqalar tibbiy muassasalar, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari faoliyat olib boradi.

Adabiyotlar

Manbalar 

Oʻzbekiston shaharlari
Oʻzbekiston:Shaharchalar
Dehqonobod tumani
Qashqadaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Dehqonobod tumani shaharchalari
Herbert von Karajan

Herbert von Karajan (1908.5.4 — Zalsburg — 1989.16.7) — avstriyalik dirijyor. Birinchi konsertni pianinochi sifatida 11 yoshida bergan, dirijyorlik faoliyatini 1927-yilda boshlagan. Berlin davlat kapellasi (1941—1944), Berlin filarmonik orkestri (1954—1989), Vena davlat operasi (1956—1964), Zalsburg musiqali teatr festival (1957—60 va 1964—1988)larini boshqargan. London filarmonik orkestri (1947), Zalsburg pasxa festivali (1967)ning asoschisi. Dirijyorlik uslubida har bir kompozitor asarining nota matniga batamom boʻysundirish, musiqa shaklini toʻlaligicha his etish, yorqin joʻshqinlik va ajoyib taʼsirchanlikka erishgan. 1969-yildan Berlinda har-yili Karajan nomidagi xalqaro dirijyorlar va yoshlar simfonik orkestrlari tanlovi oʻtkaziladi. Venada Karajan jamgʻarmasi (1986-yildan) hamda Karajan markazi (1995-yildan) faoliyat koʻrsatadi.

Manbalar 

1908-yilda tugʻilganlar
1989-yilda vafot etganlar
16-iyulda vafot etganlar
5-aprelda tugʻilganlar
Grammy mukofoti sovrindorlari
Karbazol

Karbazol, dibenzopirrol, d i fenilenimin, C12H9N — rangsiz kristall modda. Ikkita benzol va bitta pirrol halqadan tuzilgan. Mol. m. 167,2. Suyuqlanish temperaturasi 247°, qaynash temperaturasi. 355°; yengil haydalanadi. Suvda erimaydi. Organik erituvchilarda yaxshi eriydi. Karbazol kuchsiz asos, kislotalar bilan beqaror tuzlar hosil qiladi. Karbazol, asosan, toshkoʻmir (antratsen moyi)dan va sunʼiy usulda ortoaminodifinil, fenantren 2-aminodifenilamin va b.dan olinishi mumkin. Karbazol va uning hosilalari dorivor moddalar, boʻyoklar, insektitsidlar, termoplastik materiallar olishda ishlatiladi.

Manbalar
Karbalo

Karbalo — Iroqdagi shahar. Karbalo muhofazasining maʼmuriy markazi. Furot daryosi vodiysida, Bagʻdod shahridan 85 km janubiy-gʻarbda. Aholisi 200 ming kishidan ziyod (1990-yillar oʻrtalari).

Saudiya Arabistoni (Makka, Madina va boshqa shaharlar)ga boriladigan avtomobil yoʻllari ustidagi yirik savdo (xurmo, gʻalla) va transport punkti. Temir yoʻl stansiyasi. Gʻisht zavodi, meva konserva zavodi va boshqa korxonalar bor. Hunarmandchilik rivojlangan.Ali ibn Abu Tolibning oʻgʻli Husayn ibn Ali shahar yaqinida 680 yildagi hokimiyat uchun boʻlgan jangda halok boʻlgan, Karbaloda dafn qilingan va keyinchalik masjid-maqbara qurilib, shialik mazhabidagi musulmonlarning ziyoratgohiga aylangan. Har yili muharram oyida Karbaloda motam marosimi oʻtkaziladi. Diniy marosim buyumlari bilan savdo qilinadi. Karbaloda Ozarbayjon mumtoz shoiri Fuzuliy tugʻilgan. Shahar 7-asrda bunyod etilgan.

Manbalar 

 

Aholi punktlari
Iroq shaharlari
 Karbalo muhofazasi
Muqaddas shaharlar