MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Hududni rejalashtirish loyihasi

Assortimentni kengaytirish boʻyicha hududni rejalashtirish loyihasi (HRL) — mavjud ob’ektlarni joylashtirish zonalarini va ularning parametrlarini, shuningdek, qurilishiga ruxsat berilishi mumkin boʻlgan ob’ektlarni joylashtirish zonalarini belgilaydigan maʼlum bir hudud uchun hujjat. U mavjud er uchastkalarining chegaralari va kelajakdagi er uchastkalarining chegaralarini oʻz ichiga olgan er tuzish loyihasi bilan bir vaqtda ishlab chiqilgan.

Umumiy tushunchalar. Taʼriflar. Murakkab 
PPT aholi punktlarining bosh rejalarini ishlab chiqishda yoki shaharsozlik qonunchiligida „rejalashtirish tuzilmasi elementlari“ deb ataladigan kvartal, mikrorayon yoki boshqa hududlarning bosh rejalari mavjudligidan qatʼi nazar ishlab chiqiladi. PPT hududning investitsion jozibadorligini aniqlash uchun zarur boʻlgan asosiy koʻrsatkichlarni oʻz ichiga oladi — aholi va yangi qurilishning mumkin boʻlgan hajmlari (uy-joy, biznes, ijtimoiy, madaniy, transport, muhandislik). Agar PPTni tayyorlash toʻgʻrisidagi qaror aholi punktining mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish organi yoki shahar tumanining mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish organi tomonidan qabul qilingan boʻlsa, PPT jamoat muhokamasiga muvofiq davlat yoki shahar hokimiyati tomonidan tasdiqlanadi. Rossiya Federatsiyasi shaharsozlik kodeksining 46-moddasiga muvofiq tartib. Davlat hokimiyati ijroiya organi rahbarining qarori asosida tayyorlangan PPT jamoatchilik muhokamalarida muhokama qilinmaydi.

HRL-ning bir qismi sifatida ishlab chiqilgan chizma keyingi turdagi dizayn ishlari uchun asosdir.

HRL- qurilish ruxsatnomasini olish uchun zarur boʻlgan er uchastkalari uchun shaharsozlik rejalarini shakllantirish uchun asosdir.

„HRL“ tushunchasi " bosh reja " tushunchasidan farq qiladi. Umumiy indikativ koʻrsatkichlarga ega hujjat boʻlgan bosh rejadan farqli oʻlaroq, HRL qizil chiziqlar, ob’ektlar va infratuzilmani oʻz ichiga olgan batafsilroq shahar rejalashtirish hujjatidir. Aholi punktining bosh rejasi, HRLdan farqli oʻlaroq, qurilish imkoniyatini baholash uchun zarur maʼlumotlarni oʻz ichiga olmaydi. Tasdiqlangan HRL asosida er uchastkasi (GPZU) uchun shahar rejalashtirish rejasi chiqariladi. Qurilishga ruxsat olish uchun GPZU talab qilinadi.

Yana qarang 

 Loyiha hujjatlari
 Yerdan foydalanish va rivojlantirish qoidalari

 Moskva shahridagi hududlar uchun loyihalarni rejalashtirish toʻgʻrisidagi nizom  (mavjud havola 15.03.2016 dan [2320 kunlar]) .
 Misol (Vologda shahrining Priluki tumanidagi PPT va PMT)  .
 http://cfo.gov.ru/news/1419 (inaccessible+link) (mavjud havola 15.03.2016 dan [2320 kunlar])
 https://archive.today/20130417051328/realty.lenta.ru/news/2012/11/22/laxta/
 Jamoatchilik muhokamalari natijalari boʻyicha xulosa, Laxta-Olgino (mavjud havola) (mavjud havola 15.03.2016 dan [2320 kunlar])
 Qurilishdan oldin erni rejalashtirish loyihalari boʻyicha jamoatchilik muhokamalarini oʻtkazish kerak (mavjud havola) (mavjud havola 15.03.2016 dan [2320 kunlar])
Zargʻaldoqtepa (Oʻliktepa)

Zargʻaldoqtepa (Oʻliktepa) — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Yangiyoʻl tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Niyozbosh“ MFY, Gulbogʻ mahallasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 
Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Tuzloq qishloq harobasi

Tuzloq qishloq  harobasi  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya  yodgorligi. Obyekt davri: Mil.av. IV-III asrlar; IX—XIII asrlar . Xorazm  viloyatining Urganch tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “A.Temur” QFY  . Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Xorazm viloyati madaniy meros  boshqarmasi operativ boshqaruv xuquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy  merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat  muhofazasiga olingan.
    == Manbalar ==

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Zargʻaldoqtepa

Zargʻaldoqtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Yuqorichirchiq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Chirchiq daryosining oʻng qirgʻogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 
Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Tupchoqtepa-2

Tupchoqtepa-2   — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi.  Obyekt davri: IX—X asrlar . Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida  joylashgan. Obyekt manzili: “Tupchoq” MFY . Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq:  Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ  boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining  qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk  obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga  olingan.
    == Manbalar ==

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Zardoʻshtiylar ibodatxonasi

Zardoʻshtiylar  ibodatxonasi  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya  yodgorligi. Obyekt davri: II—V asrlar . Jizzax viloyatining Baxmal  tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Duvlat” qishlogʻi . Koʻchmas mulkka  boʻlgan huquq: Davlat mulki. Jizzax viloyati madaniy meros boshqarmasi  operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar  Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning  koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga  olingan.
    == Manbalar ==

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Qusbek Tauke Og'li

Qusbek Tauke Og'li (vaf. 1802) va boshqalar. b. ) - davlat arbobi, Qarqarali tashqi okrugi og'a sultoni, Qora-Aytimbet bolisi hukmdori.

Biografiya 
1854-yil shu paytgacha ketma-ket 2 marta (1849—53) Qarqarali duanining katta sultoni etib saylangan.U Peterburgdagi podsho saroyida ham edi. Taldi,Jarma daryolari boʻyida oʻtlaydi,qishlogʻi esa Qorasha togʻli hududida boʻladi.Qurmang‘ozi Qarqarali duoni katta sultoni bo‘lganida,zodagon Qunanboy bilan uchrashib,turli masalalarni birgalikda hal qilgan. 1845-yil 12-yanvar kuni Qo'nanboy o‘z qishlog‘ida musulmon va rus maktabi ochmoqchi bo‘lib, undan ikki tilni teng biladigan o‘qituvchi topib berishni so‘raganida, Qurmang‘ozi chegara boshlig‘iga xat yozadi. Biroq, ikkalasi o'rtasida ko'plab kelishmovchiliklar mavjud edi. Abayning o‘zi Qusbekning mamlakatni boshqarishdagi samarali va foydali tajribasidan keng foydalanib keladi.

Manbalar
Voyaga yetmaganlar ishlari bo'yicha komissiya

Voyaga yetmaganlar ishlari boʻyicha komissiya — OʻzR VMning 2001-yil 21-sentyabrdagi 360 — son „Voyaga yetmaganlar ishlari boʻyicha komissiyalar faoliyatini takomillashtirish haqida“gi qaroriga muvofiq Voyaga yetmaganlar ishlari boʻyicha komissiya Oʻz faoliyatini jamoatchilik asosida amalga oshiruvchi, voyaga etmaganlar oʻrtasida nazoratsiz qolishlar va huquqbuzarliklarning oldini olish organlari hisoblanadilar.
 Voyaga yetmaganlar ishlari boʻyicha komissiya: voyaga etmaganlarning nazoratsiz, qarovsiz qolishlari, huquqbuzarliklari va jamiyat uchun zararli xatti — xarakat qilishlarining oldini olish, bularga imkon tugʻdiruvchi sabablar va sharoitlarni aniqlash xamda bartaraf etish;
 voyaga etmaganlarning huquqlari va qonuniy manfaatlari ximoya qilinishini taʼminlash;
 ijtimoiy jihatdan xavfli axvolda boʻlgan voyaga etmaganlarni ijtimoiy — pedagogika jihatdan reabilitatsiya qilish maqsadida tuziladi. Voyaga yetmaganlar ishlari boʻyicha komissiya tum.lar, sh.lar, vil.lar xokimliklari , QR Vazirlar Kengashi , OʻzR VM huzurida tuziladi. Tum.lar, sh.lar, vil.lar huzuridagi Voyaga yetmaganlar ishlari boʻyicha komissiya tegishli xokimlar tomonidan tuziladi. QR Vazirlar Kengashi xuzuridagi Voyaga yetmaganlar ishlari boʻyicha komissiya QR Vazirlar Kengashi tomonidan tuziladi. OʻzR VM huzuridagi Voyaga yetmaganlar ishlari boʻyicha komissiya OʻzR VM tomonidan tuziladi. Voyaga yetmaganlar ishlari boʻyicha komissiya oʻz faoliyatida yuqori turuvchi komissiyalarga, shuningdek, tegishli hokimliklar , QR Vazirlar Kengashi , OʻzR VMga hisob beradilar. Komissiyalar rais (tum . , sh . , vil . hokimi oʻrin bosari , QR Vazirlar Kengashi raisining oʻrinbosari), rais oʻrinbosari, masʼul kotib va komissiyaning 6-12 aʼzosi tarkibida tuziladi. Komissiya aʼzolari soni komissiyaning ish hajmiga qarab belgilanadi. Komissiyaning masʼul kotibi kundalik ishlarni va komissiya qarorlarining bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi. Tum.lar, sh.lar va vil.lar hokimliklari , QR Vazirlar Kengashi huzuridagi komissiyalarda boshqa ishlardan ozod masʼul kotib lavozimi, zaruriyat boʻlganda esa voyaga etmaganlar bn ishlash boʻyicha inspektor lavozimi joriy etiladi. Komissiya tarkibiga oliy va oʻrta maxsus, kasb — xunar taʼlimi, sogʻliqni saqlash, ijtimoiy taʼminot, ichki ishlar, mehnat organlari, xotin — qizlar qoʻmitasi, kasaba uyushmalari, nodavlat notijorat tashkilotlari, mudofaaga koʻmaklashish jamiyati, mexnat jamoalari, madaniy — maʼrifiy va b. muassasalarning vakillari kiradilar.

Manbalar
Star (Turkiyaning kundalik gazetasi)

Категория:Газеты по алфавиту
Категория:Печатные издания, возникшие в 1999 году
Категория:Неопределяемый язык для газеты
Star (ing. Star - „Yulduz“) Turkiyaning kundalik gazetasidir. Bu gazeta  1999-yil 8-martda Istanbulda Star Medya Grubu xoldingi jamoasi  tomonidan tashkil etilgan boʻlib, hozirgacha oʻz ichiga oladi. 2015-yil 9-sentabrdan buyon shiori “Milli İradenin Sesi” (tur. Millat irodasi ovozi), bu yerda “milli irade” iborasi kiritilgan (tur. Millat irodasi), Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdoʻgʻon oʻz nutqlarida bu ju tez-tez ishlatib turadi. Avvalgi shior “Yeni Turkiyaning gazetasi” (tur. Yangi Turkiya gazetasi).

Qolaversa ushbu gazeta 2004-yilda  Uzan Grubu (Star Medya Grubu tarkibiga kiruvchi) boshqa aktivlari bilan birga bu  gazetaning faoliyati Turkiya hukumati tomonidan  ish faoliyati toʻxtatilgan edi. 2006-yilda gazeta Turkiya jamgʻarma depozitlarini sugʻurtalash fondiga oʻtkazildi va u orqali u tadbirkor Ali Oʻzmen Safaga sotilgan hisoblandi. 2008-yilda tadbirkor Etem Sandzak gazetani sotib oldi. Endi u yana Turkiyaning hukmron Adolat va taraqqiyot partiyasiga yaqin boʻlgan tadbirkorlar Fettah Tamince va Tevxit Karakayga tegishli boʻlgan Star Medya Grubu xoldingining  kompaniyasining bir qismi hisoblanadi.

Eslatmalar va manbalar

Havolalar 

 Rasmiy sayt
Voyaga yetmagan yoki mehnatga layoqatsiz shaxslarni moddiy taʼminlashdan boʻyin tovlash

Voyaga yetmagan yoki mehnatga layoqatsiz shaxslarni moddiy taʼminlashdan boʻyin tovlash — moddiy yordamga muhtoj boʻlgan Voyaga yetmagan yoki mehnatga layoqatsiz shaxslarni moddiy taʼminlashdan boʻyin tovlash yaʼni ularni moddiy jihatdan taʼminlash uchun sudning hal qiluv qaroriga binoan undirilishi lozim boʻlgan mablagʻni jami boʻlib uch oydan ortiq muddat mobaynida toʻlamaslik OʻzR JKning 122 — mddasigasiga muvofiq javobgarlikka tortishga sabab boʻladi.

Manbalar
Xoʻja Raxmontepa

Xoʻja  Raxmontepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya  yodgorligi. Obyekt davri: VII—VIII asrlar . Buxoro viloyatining Jondor  tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Demun” MFY, Demun qishlogʻi .  Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Buxoro viloyati madaniy meros  boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy  merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat  muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati
Voyaga yetmagan shaxsni g'ayriijtimoiy xatti-harakatlarga jalb qilish

Voyaga yetmagan shaxsni gʻayriijtimoiy xatti-harakatlarga jalb qilish — voyaga etmagan shaxsni tilanchilikka, spirtli ichimliklar isteʼmol qilishga, giyohvandlik yoki psixotrop xisoblanmagan, lekin kishining aql — idrokiga taʼsir qiladigan vosita va moddalarni isteʼmol etishga jalb qilish, shunday harakatlar uchun maʼmuriy jazo qoʻllanilganidan keyin sodir etilgan boʻlsa , OʻzR JKning 127 — m.siga muvofiq jinoiy javobgarlikka tortishga sabab boʻladi. Tilanchilikka jalb qilish deganda, voyaga etmagan shaxsni begona shaxslardan pul, oziq — ovqatlar, kiyim — kechak va b. buyumlar soʻrashga oʻrgatish va dalolat qilishni tushunish zarur. Voyaga etmagan shaxsni spirtli ichimliklar isteʼmol qilishga, giyohvandlik va psixotrop vositalar isteʼmol qilishga yohud jinoyat sodir etishga jalb etish ayniqsa ogʻir jinoyat hisoblanadi.

Manbalar
Zaranglitepa-2

Zaranglitepa —  2  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi.  Obyekt davri: IX—XII asrlar . Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida  joylashgan. Obyekt manzili: “Makrid” QFY, Zarangli qishlogʻi . Koʻchmas  mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros  boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy  merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat  muhofazasiga olingan.

Manbalar
Afrika sariq sayroqi qushi

Afrika sargʻish qushi, Natal sariq oʻti, toʻq qalpoqli sariq qiruvchi, yoki sariq pashsha ovlovchi (Iduna natalensis) Acrocephalidae turkumiga kiradi; Ilgari, bular parafiletik " Eski dunyo dovrugʻi " ga joylashtirilgan.

Tavsif 
Afrikalik sariq chakalak oʻrta boʻyli boʻlib, uning ustki qismi va dumining hammasi sargʻish-jigarrang, toji biroz qoʻngʻirroq va dumi sariqroq. Qanotlari sariq rang bilan oʻralgan jigarrang patlarga ega. Pastki qismlar koʻkrak, yonbosh va pastki qorinning yon tomonlarida zaytun moyi bilan yorqin sariq rangga ega. Bill yuqori mandibulada oqarib, pastki qismida qora rangda, oyoqlari qora rangda. Urgʻochilarning pastki qismlari xiraroq, balogʻatga yetmaganlar esa erkaklarnikiga oʻxshaydi. Umumiy uzunligi 13 sm va qushlarning vazni  gacha.

Ovoz 
Afrikalik sariq chakalakning sayrashi — bu tomoq va xilma-xil notalarning tez silsilasi boʻlib, unda bir nechta shov-shuvli tovushlar mavjud, masalan, " chip-chip-chip-whee-lee-whee ", " tsk " yoki " chirr " dir.

Manbalar
Xoʻja Nadjoytepa

Xoʻja  Nadjoytepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya  yodgorligi. Obyekt davri: VI—VIII asrlar . Buxoro viloyatining Jondor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Romish” MFY, Najot qishlogʻi .  Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Buxoro viloyati madaniy meros  boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy  merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat  muhofazasiga olingan.

Manbalar
Embolizatsiya

Ushbu maqola davo chorasi sifatida. Patologik holat uchun qarang emboliya .

Embolizatsiya ( emboloterapiya   ) - bu minimal invav rentgen jarrohlik usuli orqali amalga oshiriluvchiendovaskulyar protsedura. Bu maxsus kiritilgan emboliya bilan qon tomirlarini selektiv okklyuziyasidan (bloklanishidan) iborat. Interventsion rentgenolog (rentgen jarroh) tomonidan amalga oshiriladi.

Tibbiy amaliyotda qo'llanilishi 
Embolizatsiya jarayonini radikal xirurgik aralashuvidan oldin amalga oshirish mumkin, negaki  operatsiyadan keyingi qon ketishining oldini olish , o'smaning qaytalanishi oldini olish   yoki to'qimalar kompensator o'sishini rag'batlantirish uchun . Bundan tashqari embolizatsiya turli organlardagi patalogik jarayonlarni keng ko'lamda davolash uchun ham qo'llaniladi

Adabiyot 

 
 
   . — PMID 18460450.
    Архивная копия от 24 октября 2010 на Wayback Machine.

Havolalar 

Tibbiyot
Jarrohlik
Zaranglitepa-1

Zaranglitepa —  1  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi.  Obyekt davri: X—XII asrlar . Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida  joylashgan. Obyekt manzili: “Makrid” QFY, Zarangli qishlogʻi . Koʻchmas  mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros  boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy  merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat  muhofazasiga olingan.

Manbalar
Xoʻja Gʻoyibtepa

Xoʻja  Gʻoyibtepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya  yodgorligi. Obyekt davri: Ilk oʻrta asrlar . Navoiy viloyatining  Qiziltepa tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Husbiddin” MFY . Koʻchmas  mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Navoiy viloyati madaniy meros boshqarmasi  operativ boshqaruv huquqi asosida.. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar  Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning  koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga  olingan.

Manbalar
Xodja Umar Perontepa

Xodja Umar  Perontepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya  yodgorligi. Obyekt davri: XVI—XVII asrlar . Buxoro viloyatining Buxoro tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Kulonxona” MFY, Jismandi qishlogʻi .  Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Buxoro viloyati madaniy meros  boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy  merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat  muhofazasiga olingan.

Manbalar
Zarangari-tepa

Zarangari-tepa   — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi.  Obyekt davri: XII—XVIII asrlar . Buxoro viloyatining Gʻijduvon tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Zarangari” MFY, Abadi koʻchasi .  Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Buxoro viloyati madaniy meros  boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy  merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat  muhofazasiga olingan.

Manbalar
Xiva qudugʻi

Xiva qudugʻi – Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mil.avv. III—I asrlar. Xorazm viloyatining Xiva shahrida joylashgan. Obyekt manzili: „Ichan-qal’a“ MFY, Boʻyoqchilar koʻchasi, 107-uy. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. „Ichan-qal’a“ davlat muzey-qoʻriqxonasi operativ boshqaruv xuquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan – davlat muhofazasiga olingan.

Tarixi 
Aholi orasidagi afsonalardan biri Xiva qudugʻini Nuh alayhissalomning oʻgʻli Som qazgan. Qazish paytida Som va uning odamlari oʻzlarining changʻogʻini qondirishib, „Hey voh!, Hey voh!“ („Oh, qanday ajoyib“) deyishgan va quduq nomi shundan kelib chiqqan. Boshqalarda esa quduq joylashgan hudud Buyuk Ipak yoʻlida boʻlgan boʻlib, uzoq yoʻldan kelgan sayohatchilar buloqdagi suvdan ichib, „Hey voh!“ („Oh, qanday ajoyib“) deyishgan. Bu soʻz soʻngra Xeyvak – Xivaq – Xiva nomiga oʻzgarib borgan. Bu soʻz „saroy“ maʼnosini bildiradi. Asta-sekinlik bilan quduq atrofida odamlar yashay boshlagan. Keyinchalik bu odamlar qarorgohi oʻrnida Xiva shahri vujudga kelgan. Xiva shahridagi quduq haqidagi maʼlumot birinchi marta miloddan avvalgi V asrda qayd etilgan.

Tarixchilarning tadqiqotlariga koʻra, Xiva qudugʻini qurish uchun maxsus loy Xiva shahri yaqinidagi 2 kilometr uzoqlikda joylashgan Govukkoʻl degan hududdan qazib olingan. Hozirgi vaqtda bu joyda katta koʻl mavjud boʻlib, undan hali ham yuqori sifatli loy qazib olinadi.

Quduq Ichan qalʼa devorining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan, yaʼni shaharning shimoli-gʻarbiy burchagida bir xususiy uy ichida saqlanib qolingan. XX asrning 70-yillarida quduq Saʼdulla ismli kishining uyida boʻlgan. Oʻsha paytda quduqning chuqurligi oʻn metrcha boʻlib, qududqning eng pastki qismi saksovul daraxtidan terilgani va uning ustidan esa pishgan gʻishtlar terilgani aniqlangan. Bu esa quduq qadimgi boʻlganligi hamda keyinchalik taʼmirlashganligidan dalolat beradi. Mana shu taʼmirlash paytida ustki qismi pishgan gʻishtlar bilan terilgan, pastki qismida suv chiqib turgani tufayli taʼmirlashning imkoni boʻlmagan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari
Xiva arxitekturasi
Zarafshon-II

Zarafshon-II   — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi.  Obyekt davri: Aniqlanmagan . Navoiy viloyatining Tomdi tumanida  joylashgan. Obyekt manzili: “Aqtov” OFY . Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq:  Davlat mulki. Navoiy viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv  huquqi asosida.. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori  bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari  milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar
Xisaraktepa

Xisaraktepa   — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi.  Obyekt davri: IV-V asrlar . Toshkent viloyatining Parkent tumanida  joylashgan. Obyekt manzili: Xisarak qishlogʻi . Koʻchmas mulkka boʻlgan  huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ  boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining  qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk  obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga  olingan.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorliklari