Хай-тек (стиль)

Yuqori texnologiyalar () 1970-yillarda kech modernizm tubida paydo boʻlgan va 1980-yillarda keng qoʻllanilgan arxitektura va dizayndagi uslubdir. Yuqori texnologiyalarning asosiy nazariyotchilari va amaliyotchilari (asosan, dekonstruktivizm va postmodernizm meʼmorlaridan farqli oʻlaroq amaliyot) asosan inglizlardir — Norman Foster, Richard Rojers, Nikolas Grimshou, oʻz ishining qaysidir bosqichida Jeyms Stirling va italiyalik Renzo . Pianino .

kelib chiqishi 
Yuqori texnologiyali kontseptsiyalarni shakllantirish uchun 1960-yillardagi pop-art va ilmiy fantastika gʻoyalarini oʻtkazgan Arkigram guruhining faoliyati juda muhimdir. arxitekturaga. Texnologik tomondan B.Fullerning (geodezik gumbazlar; 1960 -yillarning oxiridan 1983- yilgacha N. bilan hamkorlik qilgan) asarlari ham muhim ahamiyatga ega. Foster), O. Fry, kinetik tuzilmalarni ishlab chiqdi.

Charlz Jenks tasnifiga koʻra, yuqori texnologiya kech modernizmga tegishli, yaʼni pragmatizm, meʼmorning elita mutaxassisi sifatida gʻoyasi, arxitekturaning texnik xizmat koʻrsatishi, murakkab soddaligi, haykaltaroshlik shakli bilan ajralib turadi., giperbola, ishlab chiqarish qobiliyati, bezak sifatida tuzilishi va dizayni, tarixiylikka qarshi, monumentallik. Deyarli barcha arxitektura tanqidchilari Jenksga ergashib, yuqori texnologiyali arxitektorlarni modernistlarning yangi avlodi deb atashadi, chunki ular 1970-yillarning kinoyasiga qaramay, ular Yevropa meʼmorchiligi anʼanalarini buzmaydilar, Vitruvius bilan bahslashmaydilar : ularning asarlari juda funktsional, qulay va ular oʻzlarining goʻzalligiga ega. Ammo agar yuqori texnologiyalar modernizmning choʻqqisi boʻlsa, undan ham kengroq — arxitekturadagi „zamonaviylik“ gʻoyasi boʻlsa, unda yuqori texnologiyani butun bir davrning sheʼriy yakuni deb hisoblash mumkin.

Erta yuqori texnologiyalar 
Richard Rojers va Renzo Piano tomonidan qurilgan Parijdagi Pompidou markazi (1977) amalga oshirilgan birinchi muhim yuqori texnologiyali tuzilmalardan biri hisoblanadi. Dastlab, loyiha dushmanlik bilan kutib olindi, ammo 1990-yillarga kelib, tortishuvlar barham topdi va markaz Parijning taniqli diqqatga sazovor joylaridan biriga aylandi (bir paytlar Eyfel minorasi boʻlgani kabi).

Angliyada haqiqiy yuqori texnologiyali binolar keyinchalik paydo boʻldi. Londondagi birinchi yuqori texnologiyali binolar faqat 1980 va 1990-yillarda qurilgan (Lloyds binosi, 1986). Maʼlum darajada, Angliyada zamonaviy yuqori texnologiyali loyihalarning sekin amalga oshirilishi shahzoda Charlzning siyosati bilan bogʻliq edi, u keyinchalik Paternoster maydonini rekonstruksiya qilish boʻyicha arxitektura tanlovi doirasida faol faoliyatni boshladi (1988). Arxitektura munozaralarida qatnashgan shahzoda yangi klassitsizmchilarni qoʻllab-quvvatlab, yuqori texnologiyali arxitektorlarga qarshi chiqdi va ularning binolarini London qiyofasini buzuvchi deb atadi. Ch. Jenks „qirollarni meʼmorchilikni meʼmorlarga topshirishga“ chaqiradi, hatto monarxizmning yangi toʻlqini meʼmorchilikda knyaz diktaturasi bilan boshlanadi, deb taxmin qiladi.

Kech yuqori texnologiya 
Yuqori texnologiyalar 80-yillardan beri obroʻ -eʼtiborni namoyon etgan (barcha yuqori texnologiyali binolar juda qimmat), Ch. Jencks ularni „bank soborlari“ deb atagan, hatto aytish mumkinki, zamonaviy yuqori texnologiyalar eng yirik tijorat firmalarining qiyofasini shakllantiradi. Londonda yuqori texnologiyalar atrofidagi arxitektura munozaralari susaydi va uning eng yorqin vakillari tan olinadi va hurmat qilinadi (Norman Foster ritsar unvoni bilan taqdirlangan).

90-yillardan boshlab biotexnologiyalar va eko-texnologiyalar rivojlanmoqda — uslublar yuqori texnologiyalardan farqli oʻlaroq, tabiat bilan bogʻlanishga, u bilan bahslashmaslikka, balki dialogga kirishga harakat qilmoqda (bu ayniqsa ishlarda sezilarli. yuqori texnologiyalar vatani meʼmorlari — Angliya va Italiya R. Pianino).

Asosiy xususiyatlar 

 Bino va inshootlarni loyihalash, qurish va loyihalashda yuqori texnologiyalardan foydalanish.
 Toʻgʻri chiziqlar va shakllardan foydalanish.
 Shisha, plastmassa, metall, betonning keng qoʻllanilishi.
 Bino tashqarisida joylashgan funktsional elementlardan foydalanish (liftlar, zinapoyalar, shamollatish tizimlari va boshqalar).
 Markazsiz yoritish, keng, yaxshi yoritilgan xonaning taʼsirini yaratish.
 Kumush metall rangidan keng foydalanish.
 Kosmik rejalashtirishda yuqori pragmatizm .
 Konstruktivizm va kubizm elementlariga tez-tez murojaat qilish (bio-texnologiyadan farqli oʻlaroq).
 Istisno sifatida, dizayn uchun funksionallikni qurbon qilish.

Yana qarang 

 Arxitektura tarixi
 Arxitektura uslublarining xronologiyasi

Eslatmalar

Adabiyotlar 

 1945-yildan beri zamonaviy Britaniya arxitekturasi. London,  (1984) .

Havolalar 

Arxitektorlar
Arxitektura
Arxitektura elementlari
Arxitektura XX asr