MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Steyr M

Steyr M seriyali oʻz-oʻzini avtomat oʻqlaydigon toʻpponcha Avstriyada Steyr Mannlicher GmbH & Co KG tomonidan politsiya va fuqarolar foydalanishi uchun ishlab chiqilgan. Toʻpponchani yaratish boʻyicha ishlar 1990 yil boshida boshlangan va yakuniy mahsulot M9 (9x19 mm Parabellum) 1999-yil bahorida taqdim etilgan. M40 ning 40 S&W versiyasi biroz keyinroq chiqdi, undan keyin M357 (357 SIG kalibrli) va bir muncha vaqt oʻtgach, ikkita ixcham versiyalari M9 va M40, S9 va S40, mos ravishda chiqarildi. Ikkinchisi yashirin tashish uchun moʻljallangan va qisqartirilgan barrel, qisqartirilgan ramka va kamroq sigʻimli oʻqdonga ega edi.

Yaratilish tarixi 
1999-yilda Avstriyaning Steyr Mannlicher kompaniyasi isteʼdodli dizayner va oʻq otish ishqibozi Vilgelm Bubits tomonidan yaratilgan yangi Steyr M seriyali toʻpponchani taqdim etdi.

Steyr-Manlicher bilan ishlashdan oldin bir muncha vaqt Bubits Glock GmbH kompaniyasida ishlagan va u erda oʻz dizayni boyicha toʻpponcha yaratgan. Biroq, qurol Glock korporativ dizayni talablariga javob bermasligi maʼlum boʻldi va 1997-yilda Bubits Steyrga oʻz qurolini taklif qildi. Bubitsning Steyr bilan hamkorligi ancha muvaffaqiyatli boʻldi. Toʻpponchasini takomillashtirgan dizayner ikki yil davomida muhandis Fridrix Eyner bilan ishlagan, u ham ushbu qurolni yaratishga hissa qoʻshgan.

Variantlar

Modernizatsiyadan oldin 

 Steyr M40 — kalibrli 40 S&W, oʻqdon sigʻimi 12 patron.
 Steyr M9 — kalibrli 9 mm Parabellum, 15 patron sigʻimli oʻqdon. Shuningdek, ushbu belgi ostida Italiya uchun 9x21 IMI patroniga ega toʻpponchalar ishlab chiqarilgan.
 Steyr M357 — kalibrli 357 SIG, 12 patron sigʻimli oʻqdon.

 Steyr S9 — kalibrli 9 mm Parabellum, 10 patron sigʻimli oʻqdon.
 Steyr S40 — kalibrli 40 S&W, 10 patron sigʻimli oʻqdon.

Modernizatsiya 
Steyr quyidagi versiyalarda Steyr M-A1 va Steyr S-A1 seriyali toʻpponchalarni ishlab chiqarishni boshladi:

 Steyr M9-A1 — 9×19 mm Para uchun,15 patron sigʻimli oʻqdon..
 Steyr M40-A1 — 40 S&W, 12 patron sigʻimli oʻqdon.
 Steyr M357-A1 — 357 SIG , 12patron sigʻimli oʻqdon.
 Steyr S9-A1 — 9×19 mm Para, 10 patron sigʻimli oʻqdon.
 Steyr S40-A1 — 40 S&W, 10 patron sigʻimli oʻqdon.
 Steyr L9-A1 — choʻzilgan barrel, panjurli korpus, plastik ramka bilan sportda otishni oʻrganish uchun varianti. Toʻpponcha 9x19 Parabellum, 9x21 IMI (soʻrov boʻyicha), 40 S&W va 357 SIG (mos ravishda oʻqdoni 15,15,12,12 patron sigʻimi bilan).

Yana qarang 

 Heckler &amp; Koch USP
 Valter P99

Manbalar

Bibliografiya

Havolalar 

 Steyr Mannlicher — rasmiy sayt
 Steyr M-A1 qoʻllanma
 Steyr S-A1 qoʻllanma
 Zamonaviy oʻqotar qurollar
 REMTEK — qurol
 Sight M1911A1 — Steyr M seriyasining tarixi va sharhi
 Steyr M9 — qisqacha maqola Guns jurnali, 1999-yil oktabr, Massad Ayoob
Rhian Nokes

Rhian Nokes (1989-yil, 13-fevralda tugʻilgan) — uelslik sobiq futbolchi va regbichi. U Cardiff City bilan darvozabon sifatida futbol oʻynashni boshladi va Uels ayollar milliy jamoasini himoya qildi. Keyinchalik u regbi ittifoqiga oʻynashga oʻtdi.

2018-yilda u sport murabbiyi boʻlib ishlagan vaqtida bola bilan munosabatda boʻlganidan keyin voyaga yetmaganga nisbatan jinsiy aloqada boʻlganlikda ayblangan.

Yoshligi 
Nokes Port Talbotda tugʻilgan, Taibach hududida oʻsgan.

Futbol karyerasi 
Nokes Cardiff Cityda darvozabon sifatida oʻynagan. U 2012-yilda finalda UWICni magʻlub etganidan keyin FAW ayollar kubogi sardori boʻlgan.

Nokes Uels terma jamoasi safida 19 yoshgacha boʻlganlar darajasida 17 ta oʻyin oʻtkazdi. 2006-yil avgust oyida Nokes Sofiyadagi „Vasil Levski" Milliy sport akademiyasida Bolgariyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida 3-0 hisobida magʻlub boʻlgan Uels ayollar milliy terma jamoasi uchun birinchi oʻyinini qoʻlga kiritdi. U 2013-yilgi Algarve kubogida Uels terma jamoasining bir qismi boʻlib qoldi va u yerda 34-marta gʻalaba qozondi.

Regbi karyerasi 
Nokes Maesteg Celtic va Pencoed Phoenix uchun klub regbisida oʻynagan.

Nokes Uels ayollar milliy regbi ittifoqi jamoasi vakili boʻlib, 201-yilgi oltita ayollar chempionatida ishtirok etmagan olti nafar futbolchidan biri edi. 2018-yilda sudlanganidan keyin Nokes Uels regbi ittifoqi tomonidan umrbod diskvalifikatsiya qilingan.

Shaxsiy hayoti 
2018-yil iyun oyida Nokes Swansea Crown sudida bola bilan jinsiy aloqada boʻlganlik, bolani jinsiy faoliyatga undash va bola bilan jinsiy aloqada boʻlgan ishonch lavozimida boʻlganida ayblanib, etti yillik qamoq jazosiga hukm qilingan. U oʻzini miya shishi bilan ogʻrigandek koʻrsatgan va kasallikdan va sport murabbiyi lavozimidan 15 yoshli qiz bilan munosabatda boʻlish uchun foydalanganlikda ayblangan. Nokes oʻsha paytda 13 yoshli oʻquvchi bilan uchrashganida Port Talbotdagi maktabda ishlagan. Nokesning taʼkidlashicha, u terminal miya shishi bilan ogʻrigan, odamlarni aldash uchun sochini oldirgan va soxta tutilishlar qilgan. Keyinroq oʻquvchi politsiyaga Nokes uni munosabatlarga manipulyatsiya qilgani haqida xabar bergan.

Keyinchalik Crown Prokuraturasi vakili Nokes oʻzining mohir sportchi sifatidagi obroʻsi ortiga yashiringan va ishonch mavqeini suiisteʼmol qilgan  jabrlanuvchini manipulyatsiya qilish va oʻzining jinsiy qoniqishini qondirish deb izoh berdi. Nokes jinsiy huquqbuzarlar roʻyxatiga umrbod kiritildi, shuningdek, jabrlanuvchi bilan aloqa qilmaslik toʻgʻrisida buyruq berildi.

Manbalar

Havolalar 

 Rhian Nokes at Soccerway
Yashayotgan insonlar
1989-yilda tugʻilganlar
Rebecca Nolin

Rebecca Nolin (1983-yil, 12-aprelda tugʻilgan) — ingliz futbol murabbiyi va sobiq professional futbolchi, Atlanta Beat of Womenʼs Professional Soccerning (WPS) himoyachisi va yarim himoyachisi sifatida oʻynagan. U shuningdek, Atlanta Silverbacks Women va Chelsea klublarida ham oʻynagan.

Faoliyati

Angliya 
Nolin Gonkongda tugʻilgan, ammo Angliyaning Vindzor shahrida oʻsgan. U 15 yoshida Slough Town Ladies jamoasida oʻynay boshladi va keyinroq 2001-yilda Chelsiga qoʻshildi 2001-yilda

Qoʻshma Shtatlar 
Toʻrt mavsum davomida Kennesaw State Owls bilan boshlangʻich sifatida Nolin jamoasi NCAA II divizionida gʻalaba qozondi va I divizionga koʻtarildi. U jamoa sardori boʻldi, turli tanlangan jamoalarda nomlandi va himoyadan 16 ta gol urdi. Sport menejmentini tamomlagandan soʻng, Nolin 2007-yilda W-League kampaniyasi uchun Atlanta Silverbacks Women jamoasiga qoʻshildi. Kumushlar bilan uch mavsumda Nolin mos ravishda 11, 14 va 12 tadan oʻyinda maydonga tushdi.

Professional 
2010-yilda Nolin oʻzining universitet murabbiyining maslahati bilan yangi WPS Atlanta Beat franchayzi uchun ochiq sinovlarda qatnashdi. U tanlangan va birinchi mavsum uchun jamoa bilan sharnoma tuzgan.

2010-yil may oyida Nolin oʻzining Kennesaw shtat universitetining yangi futbol stadionida Tampa Bay Hellenicga qarshi koʻrgazmali oʻyinda Atlanta Beatning birinchi golini kiritdi. Oxirgi daqiqada bosh bilan berilgan zarba 1-1 hisobida durangga erishishga yordam berdi; Nolin oʻzining eski universitetida ball toʻplashni „orzuning amalga oshishi" deb taʼriflagan. Sent-Louis Athletica mavsumning oʻrtalarida buklanganida, Atlanta Beat olti nafar oʻyinchini meros qilib oldi (shu jumladan Nolinning hamyurti Eniola Aluko). Biroq, Nolin roʻyxatdagi oʻz oʻrnini saqlab qoldi.

KSU 2010-yil iyul oyida Nolinni futbol dasturining murabbiylar shtabiga tayinladi U 2014-yildan 2016-yilgacha „Valdosta State Blazers” jamoasida uch mavsum bosh murabbiy boʻlib ishlagan.

Manbalar

Havolalar 

 Rebekka Nolin ayollar professional futbolida (WPS)
 Atlanta Silverbacksdagi Rebekka Xoll
Yashayotgan insonlar
1983-yilda tugʻilganlar
Sharolta Nonen

Sharolta Louisa Nonen (1977-yil, 30-dekabrda tug'ilgan) - kanadalik sobiq futbol himoyachisi va Florida xalqaro universiteti Panthers jamoasining hozirgi ayollar futboli murabbiyi. U kollejda Nebraska Cornhuskers uchun o'ynadi, u yerda u birinchi uch karra Butunamerikalik va dastur tarixidagi birinchi Big 12 o'yinchisi bo'ldi. Ayollar Birlashgan Futbol Assotsiatsiyasida Atlanta Beat bilan Nonen All Star bo'ldi va WUSA eng yaxshi 3 himoyachisi, Fortuna Hjorring (Daniya ligasi) uchun barcha yulduzlar o'yinchisi bo'ldi va jamoani 10 dan ortiq o'yinlarda birinchi o'ringa olib chiqdi. Yillar davomida Atlanta Silverbeksda u Silverbacks yarim professional tarixidagi birinchi o'yinchi murabbiyi bo'lgan va u jamoani o'zining eng yuqori marralaridan biriga olib chiqqan, Indiana (W-liga) va Los-Angeles Sol (WPS)da All Star bo'lgan. 2009-yilda milliy chempionat jamoasining bir qismi edi.

U Kanada terma jamoasi a'zosi bo'lib, 1999 va 2003-yillardagi jahon chempionatlarida qatnashgan, u yerda ikkala o'yinda ham (Ayollar o'rtasidagi jahon chempionatining eng yaxshi 11 o'yinchisi) Butunturnirlar jamoasiga kiritilgan. U, shuningdek, 2001 va 2003-yillardagi Butunjahon terma jamoalari o'yinlarida orqa chiziqni boshqarish uchun ikki marta boshlang'ich tarkibga kirgan.

Nafaqaga chiqqanidan beri Nonen yoshlar, olimpiya, mintaqaviy, milliy, yarim professional va kollej toifalarida murabbiylik qilgan.

Xalqaro martaba 
2006-yilning avgust oyida Charmaine Hooper va Christine Latham Xitoyga qarshi ikkita ko'rgazmali o'yinda qatnashishdan bosh tortdilar va jamoa bosh murabbiyi Even Pellerud bilan janjallashib qolishdi. Nonen Hooper va Latxemga qoʻshilib, Pellerudni olib tashlashni omma oldida chaqirdi. Pellerud ularga Vancouver Whitecapsga qo'shilish uchun klub shartnomalarini buzishga bosim o'tkazgan va USL W-liga pley-off natijasini ba'zi terma jamoa o'yinchilarini qo'yib yuborish orqali tuzatishga harakat qilgan, ammo boshqalarni emas. Pellerud o'yinchilarni haqorat qilgan va o'yinchilarni jiddiy jarohatlar tufayli o'ynashga majbur qilgan yoki mablag'larini yo'qotish xavfi bor edi. Futbolchilar 2007-yilgi Jahon chempionatini boykot qilib, o'zlari va jamoadoshlari uchun adolatli va xavfsiz sharoitlarni talab qilishgan. Nonen 2 ta butun jahon jamoasida boshlovchi va Kanada ayollar futboli tarixidagi eng yaxshi oʻyinchilardan biri hisoblangan oʻzi va jamoadoshlarining xavfsiz va barqaror muhitda ishlash huquqlarini himoya qilgani uchun qora roʻyxatga kiritilgan. Bir qancha mamlakatlardagi futbolchilar, kanadalik jamoadoshlarimiz inson huquqlarini himoya qilishga tayyor emasligi achinarli.

Manbalar

Havolalar 

 Sharolta Nonen – FIFA competition record (archived)
 Canada Soccer player profile
 WPS Atlanta Beat player profile
 WUSA Atlanta Beat player profile 
 Nebraska player profile 
Yashayotgan insonlar
1977-yilda tugʻilganlar
Siri Nordby

Siri Kristine Nordby (1978-yil, 4-avgustda tug'ilgan) — norvegiyalik himoyachi, Norvegiyaning Toppserien ligasida Røa tarkibida o'n besh yildan ortiq o'ynagan. U Norvegiya ayollar milliy futbol jamoasida ham o'ynagan.

Karyera 
Nordby o'z faoliyatini Hosle ILda boshlagan, ammo u barcha qizlar jamoasida o'ynashga majbur bo'lganida tezda qo'shni Røaga ko'chib o'tdi. Nordby Røa klubi tarkibida deyarli butun umri davomida o'ynadi, u AQShda Janubiy Florida universitetida o'ynagan bir necha yillarini hisobga olmaganda va klub uchun 250 ta o'yinda qatnashgan. U Røaning to'plar bo'yicha mutaxassisi (jarima zarbalar, burchaklar va penaltilar), shuningdek, vitse-sardor va 2008-yilda Røa sardori bo'lib, Norvegiya ligasi va kubogining dubliga erishgan. U hatto jamoaga sodiqligini ko'rsatish uchun Røa bilan umrbod shartnoma imzoladi.

U milliy terma jamoadagi debyutini 2004-yilning 24-iyulida Germaniyaga qarshi o'yinda o'tkazgan. Nordby milliy terma jamoadagi ilk golini 2008-yil, 3-may kuni Isroilga qarshi Yevro saralash bahsida kiritdi. Uning ikkinchi goli 2008-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarining chorak finalida Braziliyaga penaltidan kiritildi.

Nordby ko'pincha o'z futbolchilarini turli lavozimlarga joylashtirgani ma'lum bo'lgan murabbiy Bjarne Berntsen qo'l ostida terma jamoada chap va o'ng qanot himoyachisi sifatida o'ynagan.

U 2005-yilgi Yevropa chempionatida Germaniyadan 3-1 hisobida mag'lub bo'lgan finalda kumush medalni qo'lga kiritgan jamoa safida edi. U shuningdek, 2007-yilgi ayollar o'rtasidagi Jahon chempionatida to'rtinchi o'rinni egallagan terma jamoa a'zosi, shuningdek, chorak finalda Braziliya tomonidan mag'lub bo'lgan 2008-yilgi Olimpiada terma jamoasi a'zosi edi.

2008-yil, 21-oktabrda Siri Nordby va boshqa to'rtta Røa o'yinchisi Marie Knutsen, Guro Knutsen, Marit Fiane Christensen va Lene Mykjåland - matbuot relizida beshlikdagi muammolar tufayli terma jamoaga qaytmasliklarini e'lon qilishgan. Matbuot bayonotida hech qachon murabbiy Bjarne Berntsenning ismi tilga olinmagan bo'lsada, uning jamoadan ketish qarorida muhim rol o'ynagan deb taxmin qilingan. Biroq, Siri Nordby bu faqat Berntsenga qaratilganligini rad etdi. Ko'pgina gazetalarda boykot sifatida chiqqan nafaqa ommaviy axborot vositalarining e'tiborini tortdi.

U Øvrevoll Hosle IL erkaklar jamoasida jismoniy murabbiy bo'lib ishlagan, uning akasi Sverre bosh murabbiy bo'lgan. Uning boshqa akasi Geir Nordby Røa ILda uning murabbiyi edi. 2012-yilgi mavsumdan so'ng u yuqori darajadagi futbolni tark etdi, lekin bir necha oydan so'ng u Øvrevoll Hosle ILga qo'shildi, uning ayollar jamoasi Ikkinchi diviziondan ko'tarishni uddaladi.

Yutuqlar 
Janubiy Florida Bulls

 Konferensiya AQSh chempioni: 1998-yil

Røa

 Liga chempioni: 2004, 2007, 2008
 Kubok chempioni: 2004, 2006, 2008

Manbalar

Havolalar 

 Norvegiya futbol assotsiatsiyasining rasmiy o'yinchisi profili
 Aftenposten profili
 Siri Nordby   
Yashayotgan insonlar
1978-yilda tugʻilganlar
Eron gerbi

1979-yil Eron inqilobidan beri Eron gerbi to'rtta egri chiziq va shamshir bilan o'ralgan qilichdan iborat. Logotip Hamid Nadimiy tomonidan ishlab chiqilgan va 1980-yil 9-mayda Oyatulloh Ruhulloh Xomayniy tomonidan rasman tasdiqlangan.

Logotip kod nuqtasida Unicode bilan kodlangan.

Manbalar
Iroq gerbi

Baʼs davlat to'ntarishidan so'ng Iroq gerbida chap tomoniga qaragan oltin qora burgut tasvirlangan. Burgut 20-asr panarabizmi bilan bogʻliq boʻlgan Saladin burguti boʻlib, Iroq bayrogʻi unga qalqon sifatida tasvirlangan, pastda arabcha soʻzlar yozilgan jmhwryẗ ạlʿrạq ( Jumhuriyet Al-`Iroq yoki “Iroq Respublikasi”) bilan oʻralgan varaqni ushlab turadi.
Ko'pgina tadqiqotchilar tomonidan tarixdagi birinchi jahon imperiyasi bo'lgan Ossuriya imperiyasi butun Mesopotamiya, Levant va Misrni, shuningdek, Anadolu, Arabiston va hozirgi Eron va Armanistonning bir qismini boshqargan.
1959-yil 57-sonli "Iroq Respublikasi gerbi" deb nomlangan qonun va 1-modda "gerbning tavsifi" tuzilgan.

Manbalar 

Davlat gerblari
Iordaniya gerbi

1934-yil 25-avgustda Ijroiya Kengashi (oʻsha paytdagi Vazirlar Kengashi) Trans-Iordaniya amirligining Gerbini eʼlon qilish toʻgʻrisidagi 558-sonli Direktivni chiqardi (bu davlat, Britaniya protektorati oʻsha paytda deb atalgan edi). U dastlab 1921-yilda Oliy hazratlari Amir Abdulla I ning iltimosiga binoan mamlakatning rasmiy timsoli sifatida ishlab chiqilgan boʻlib, uning oʻsha davrdagi oʻziga xos dizayni koʻrsatilgan. 1921-yil aprel oyida tashkil etilgan amirlik 1946-yil may oyida mustaqilligini eʼlon qilganidan soʻng rasman Transiordaniya Hoshimiylar Qirolligiga aylandi va 1946-yil 17-iyunda rasman mustaqillikka erishdi. Shtat 1949-yil aprelda rasman Iordaniya Hoshimiylar Qirolligi deb oʻzgartirildi.

Manbalar 

Davlat gerblari
Ines Nrehy

Vino Inès Nrehy Tia (1993-yil, 1-oktabrda tug'ilgan), shuningdek Inès Tia nomi bilan ham tanilgan — Kot-d'Ivuarlik ayollar terma jamoasi hujumchisi, WK Ligasi Changnyeong WFC jamoasida o'ynaydi. U 2015-yilgi FIFA ayollar o'rtasidagi Jahon chempionati uchun Ivuar terma jamoasida bor edi.

O'yin karyerasi

Klub 
Tia futbolchilik faoliyatini o'z mamlakatining Juventus Yopougon klubida boshlagan va u yerda 2010-2012-yillarda o'ynagan. Serbiya SuperLigasining 2013-14-yilgi mavsumida u liga chempioniga aylangan ŽFK Spartak Subotica jamoasida o'ynadi. U 2015-yilning aprelida Rossiyaning Khimki shahrida joylashgan WFC Rossiyanka lnga o'tdi. U WFC Rossiyanka bilan ikki mavsum o'ynadi va 28 o'yinda sakkizta gol urdi. 2016-yilgi mavsum oxirida u o'z jamoasining chempionlik unvonini qo'lga kiritdi.  U WFC Rossiyanka uchun 2016-17-yilgi UEFA  Ayollar Chempionlar Ligasining to'rtta o'yinida o'ynadi.  

2017-yil fevral oyida Tia Turkiyaga ko'chib o'tdi va Tutkish ayollar birinchi ligasi mavsumining ikkinchi yarmida o'ynash uchun Istanbuldagi Beshiktosh JK bilan shartnoma imzoladi. 

2018-yil mart oyida Tia Turkiyadan Janubiy Koreyaga joʻnab ketdi.  U 2018-yilgi WK ligasida o'ynash uchun Gyeongju KHNP WFCga qo'shildi.

Xalqaro 
Tia Kot-d'Ivuar ayollar milliy futbol jamoasida o'ynagan va 2012 va 2014-yillar Afrika ayollar chempionati va 2015-yilgi FIFA ayollar o'rtasidagi jahon chempionatida mamlakatni himoya qilgan.

Karyera statistikasi

Yutuqlar

Klub 
ŽFK Spartak Subotica

 Serbiya ayollar Superligasi: 2013-14 

WFC Rossiyanka

 Rossiya chempionati: 2016-yil; ikkinchi o'rin: 2015 

Beshiktosh JK

 Turkiya ayollar birinchi futbol ligasi 2-oʻrinchisi: 2016-17

Gyeongju KHNP WFC

 WK Ligasi ikkinchi sovrindori: 2018, 2020, 2021

Xalqaro 
Kot-d'Ivuar

Yana qarang 

 Kot-d'Ivuar ayollar terma jamoasi futbolchilari ro'yxati

Manbalar

Havolalar 

 Ines Nrehy – FIFA competition record (archived)
 Ines Nrehy – UEFA competition record (archive)
 Profile at FIF (in French)

Yashayotgan insonlar
1993-yilda tugʻilganlar
Moʻgʻuliston gerbi

The State Emblem of Mongolia (Moʻgʻulcha: Moʻgʻul Davlat, Mongol Ulsīn törín süld). Rasmiy ravishda, Moʻgʻuliston pasportlari, hukumat va elchixona plakatlari kabi hujjatlarda qoʻllaniladi.

Manbalar 

Gerblar
Elisaveta Bykova

Elisaveta Bykova (toʻliq ism sharifi - Elisaveta Ivanovna Bykova) — Ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatining ikki karra chempioni boʻlgan sovet shaxmatchisi.

Bolaligi 
1913-yil 4-noyabrda Sovet Ittifoqining Bogolyubovo shahrida tavallud topgan Elisaveta Bykova yosh vaqtidan sportga qadam qoʻydi. Elisaveta bolaligidan aniq fanlarga qiziqqan. 12 yoshidan boshlab shaxmat bilan shugʻullanishni boshladi. Otasi dehqon boʻlgan va oilasi bilan keyinchalik Moskvaga koʻchib oʻtishgan. Maktabda tirishqoqlik bilan oʻqigan va aʼlo bahoda tugatgan. Shundan soʻng texnikumga oʻqidi va 1931-yilda Moskva aloqa institutiga talaba boʻldi. Dastlab kichik turnirlarda qatnashib boshlagan va U 1930-yillardan kattaroq turnirlarda gʻolib chiqishni boshladi.  1934-yilda qiz Markaziy statistika boshqarmasida kotib lavozimini egalladi.

Shaxmatdagi faoliyati 

1938-yilda u ayollar oʻrtasidagi Moskva chempionatida gʻolib chiqdi va Ikkinchi Jahon urushidan keyin u Sovet ayollar oʻrtasidagi shaxmat chempionatining uch karra gʻolibi boʻldi (1946, 1947 va 1950). 
1952-yilda Moskvada oʻtkazilgan ayollar nomzodlari turnirida gʻalaba qozonganidan soʻng, 1953-yilda u Leningradda amaldagi chempion Lyudmila Rudenkoni ettita gʻalaba, beshta magʻlubiyat va ikkita durang bilan magʻlub etdi. U 1956-yilda Olga Rubtsovaga yutqazib qoʻydi, ammo ikki yildan soʻng uni qaytarib oldi va bu sovrinni qoʻlga kiritgan birinchi ayol boʻldi. 

1960-yilda u Kira Zvorykina (+6 -2 =5) ga qarshi chempionlik unvonini muvaffaqiyatli himoya qilgan boʻlsa, 1962-yilda 21 yoshli Nona Gaprindashvili (+0 -7 =4) ga qarshi oʻyinda chempionlik unvonini boy berdi.

Shaxmat targʻiboti 
Urush boshlanganidan keyin Bykova Markaziy Statistika boshqarmasidan isteʼfoga chiqdi va bosmaxonaga ishga ketdi. Poytaxt korxonalari rahbarlari Elizabetni muntazam ravishda ishchilar jamoalari bilan uchrashuvlarga taklif qilishardi. Shaxmatchi simulyalar berib, oʻtmishning ajoyib oʻyinlari haqida gapirib berdi. 1960-yillarning oʻrtalarida Elizabet turnirdagi faoliyatini qisqartirdi. Bykova „Shaxmat maktabi“ teledasturining direktori boʻldi. Sobiq jahon chempioni yigirma yil davomida telejurnal uchun materiallar tayyorlab kelgan. 1976-yilda FIDE uch karra Sovet Ittifoqi chempioniga ayollar grossmeysteri unvonini berdi. 

Taniqli shaxmatchi 1989-yil mart oyida vafot etdi.

Manbalar
Brittany Bock

Brittany Christine Bockok (1987-yil 11-aprelda tugʻilgan) — amerikalik yarim himoyachi.

Yoshligi 
Bock Illinoys shtatining Naperville shahrida tugʻilgan va Neuqua Valley oʻrta maktabida oʻqigan. 2009-yilda u Notr-Dam universiteti qoshidagi Mendoza biznes kollejiga marketing ixtisosligi boʻyicha oʻqishga kirdi.

Bock 2002-yildan 2004-yilgacha Ko Thanadabut qoʻl ostida Windy City Pride jamoasida oʻynagan. Bungacha u Hudson Fortune qoʻl ostida Chikago futbol klubida oʻynagan. 2004 va 2005-yillarda u Eclipse Select futbol klubida boʻlajak Notre Dame jamoadoshi Eliz Veber bilan birga oʻynagan.

Notr-Dam universiteti 
Bok Notre Damedagi faoliyati davomida kuchli taʼsirga ega oʻyinchiga aylandi. 2006-yilgi NCAA Division 1 Ayollar futboli milliy finalida Notr-Dam Shimoliy Karolina universitetiga 2-1 hisobida magʻlub boʻldi. Irlandiyaliklarning yagona golini 81-daqiqada Bock kiritdi.

Jamoalardagi faoliyati

Los-Angeles Sol 
Bock 2009yilgi Ayollar professional futbol loyihasida beshinchi tanlov boʻlib, Los-Angeles Solga yoʻl oldi, yigirma bitta oʻyinda atigi oʻnta gol urish imkonini bergan himoyaning bir qismiga aylandi.

Washington Freedom 
Sol 2010-yil yanvar oyida oʻyindah voz kechganida, Bock Washington Freedom tomonidan 2010-yilgi tarqatish loyihasida tuzilgan.

Western New York Flash 
2011-yilda, Bock Western New York Flash tomonidan imzolangan.

Colorado Rush 
2012-yilda WPS faoliyatini toʻxtatgandan soʻng, Bock W-ligada Colorado Rush tomonidan imzolandi. Rush bilan birga u 12 oʻyin oʻtkazib, toʻrtta gol urib, oʻyin daqiqalari boʻyicha jamoada yetakchilik qilgan.

Sky Blue FC 
2013-yil 1-fevralda Bock shartlarga rozi boʻlgani va Milliy ayollar futbol ligasining Sky Blue FC bilan shartnoma imzolagani eʼlon qilindi.

Houston Dash 
2014-yil 10-yanvarda Houston Dash 2014-yilgi NWSL kengayish loyihasida birinchi tanlov bilan Bockni tanlagani eʼlon qilindi. Bu harakat uni Notr Damening sobiq murabbiyi Randy Waldrum bilan birlashtirdi. U Dashning dastlabki oʻyinida jarohat oldi va mavsumning qolgan qismida maydonga tushmadi, keyin jarohatlar bilan bogʻliq muammolar tufayli keyingi yil faqat beshta oʻyin oʻtkazdi.

U 2015-yil oktyabr oyida Houston Dash tomonidan rad etilgan edi.

Chicago Red Stars 
Chicago Red Stars 2015-yil 21-oktyabrda Bockni rad etishni talab qildi va ertasi kuni Chicago Red Stars tomonidan qabul qilindi; u oʻz ona shahriga qaytdi. Biroq, u 2016-yilda hech qachon roʻyxatga kiritilmadi va klub uchun hech qanday maydonga tushmadi.

Xalqaro karyera 
Bock Notr Dam sinfdoshi Carrie Dew bilan birga 2006-yilda Rossiyada boʻlib oʻtgan FIFA U-20 ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida qatnashgan toʻrtinchi oʻrinni egallagan Amerika Qoʻshma Shtatlari U-20 ayollar milliy terma jamoasi aʼzosi edi.

2009-yilda Bock Amerika Qoʻshma Shtatlari U-23 ayollar milliy futbol jamoasi oʻyinchi safida edi.

Manbalar

Havolalar 

 Houston Dashdagi Brittani Bok profili
 Brittany Bock  
 AQSh futbolchisi profili
 Los-Angeles Sol o'yinchi profili
 Notre Dame o'yinchisi profili

Yashayotgan insonlar
1987-yilda tugʻilganlar
John McCarthy

John McCarthy (; 4-sentabr, 1927-yil — 24-oktabr, 2011-yil) informatika sohasidagi amerikalik olimdir. McCarthy sunʼiy ong fani asoschilaridan biri boʻlgan. U „sunʼiy ong“ atamasi muallifi boʻlib, Lisp dasturlash tili oilasini ishlab chiqqan, ALGOL dasturlash tili rivojiga sezilarli taʼsir koʻrsatgan, vaqt taqsimotini ilgari surgan hamda chiqindi toʻplamini ixtiro qilgan.

McCarthy faoliyatining katta qismini Stanford universitetida oʻtkazdi. U koʻplab yutuqlarga, jumladan Turing mukofoti (1971), AQSh Milly fan medali va Kyoto mukofotiga sazovor boʻlgan.

Manbalar

Oʻqish uchun 
 Philip J. Hilts, Scientific Temperaments: Three Lives in Contemporary Science, Simon and Schuster, 1982. Lengthy profiles of John McCarthy, physicist Robert R. Wilson and geneticist Mark Ptashne.
 Pamela McCorduck, Machines Who Think: a personal inquiry into the history and prospects of artificial intelligence, 1979, second edition 2004.
 Pamela Weintraub, ed., The Omni Interviews, New York: Ticknor and Fields, 1984. Collected interviews originally published in Omni magazine; contains an interview with McCarthy.

Havolalar  

 John McCarthy DBLP saytida 

1927-yilda tugʻilganlar
2011-yilda vafot etganlar
Amerikalik olimlar
Amerikalik informatiklar