Andijon mashinasozlik instituti

Andijon mashinasozlik instituti Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2011-yil 20-maydagi  "Oliy taʼlim muassasalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash sifatini tubdan yaxshilash chora-tadbirlari toʻgʻrisida"gi PQ‑1533 sonli va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 25-iyuldagi "Andijon muxandislik-iqtisodiyot institutini Andijon mashinasozlik institutiga aylantirish toʻgʻrisida"gi 214-sonli qaroriga asosan Andijon muxandislik‑iqtisodiyot instituti negizida tashkil etilgan.

Tarixi 
Oliygoh 1976-yilda Toshkent xalq xo‘jaligi institutining (hozirgi Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti) Andijon filiali sifatida tashkil etilgan. 1986 yilda Andijon menejment va iqtisodiyot institutiga aylantirildi.  Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Andijon boʻlimi negizida 1992-yilda barpo qilingan Andijon iqtisodiyot va boshqaruv instituti hamda Andijon muhandislar tayyorlash eksperimental oʻquv-ishlab chiqarish markazi negizida 1995-yil 5-iyunda tashkil topdi. Institut tarkibidagi kunduzgi „Boshqaruv“, „Iqtisodiyot“, „Muhandislik“ fakultetlari va sirtqi fakultetda 10 taʼlim yoʻnalishi boʻyicha bakalavrlar 504 va 3 mutaxassislik boʻyicha magistrlar tayyorlanadi. 1999-2000 oʻquv yilida 3,5 mingdan ortiq talaba taʼlim oldi; 18 kafedrada 245 professor-oʻqituvchi, jumladan 12 fan doktori va professor, 75 fan nomzodi, dotsent ishladi. Institut aspiranturasida 20 ga yaqin aspirant tahsil olmoqda. Institut kutubxonasida 120 mingdan ziyod asar saqlanadi (2000). Iqtisodiyot va texni-ka-texnologiya sohalari boʻyicha ilmiy kadrlar ham tayyorlanadi. Ilmiy ishlar nashr etadi. 2023-yilgacha 30 mingdan ortiq mutaxassislar tayyorlandi.

Institutning vazifasi 
Institutning vazifasi oliy ta’limning asosiy va qo‘shimcha ta’lim dasturlarini, o‘quv-uslubiy va ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshirish bo‘yicha zamonaviy, sifatli ta’lim faoliyatini, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq boshqa faoliyatni amalga oshirishdan iborat. ta'lim xizmatlarini amalga oshirish va ko'rsatish. Institutning asosiy vazifalari:

- dunyoning yetakchi ilm-fan va ta’lim muassasalari bilan yaqin hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, ta’lim jarayoniga ilg‘or pedagogik texnologiyalar, xalqaro ta’lim standartlari asosidagi o‘quv rejalari va o‘quv-uslubiy majmualarini keng joriy etish;

- xorijiy hamkor ta’lim muassasalarining yuqori malakali o‘qituvchi va olimlarini o‘quv jarayoniga faol jalb etish, mahorat saboqlarini o‘tkazish, o‘quv jarayoni;

- Respublika oliy ta’lim muassasalari magistrlari, yosh o‘qituvchilari va ilmiy xodimlarining xorijiy hamkor oliy ta’lim muassasalari negizida stajirovka o‘tashlarini, qayta tayyorlash va malakasini oshirishni tizimli asosda tashkil etish;

- amalga oshirilayotgan hududiy va tarmoq dasturlari talablarini hisobga olgan holda oliy ta’lim muassasalari mutaxassislarini tayyorlashning maqsadli parametrlarini shakllantirish, istiqbolda oliy ta’lim yo‘nalishlari va mutaxassisliklarini optimallashtirish, hududlar va iqtisodiyot tarmoqlarini kompleks rivojlantirish;

- yangi pedagogik texnologiyalar va o‘qitish uslublarini keng joriy etish, magistratura bosqichining ilmiy-ta’lim jarayonini sifat jihatidan yangilash hamda zamonaviy tashkiliy shakllarni joriy etish asosida oliy ta’limning o‘quv jarayoni, o‘quv reja va dasturlarini yanada takomillashtirish; 

- yangi avlod darsliklarini yaratish va ularni oliy ta’lim muassasalarining o‘quv jarayoniga keng joriy etish, oliy ta’lim muassasalarini zamonaviy o‘quv, uslubiy va ilmiy adabiyotlar bilan ta’minlash, shu jumladan, yangi xorijiy adabiyotlarni ko‘proq xarid qilish va tarjima qilish, adabiyotlarni muntazam yangilab borish; axborot-resurs markazlarining mablag'lari;

- pedagog kadrlar sifati va kasbiy mahorat darajasini doimiy ravishda oshirish, professor-o‘qituvchilar va ilmiy xodimlarni xorijda malaka oshirish va stajirovkadan o‘tish, oliy ta’lim muassasalari bitiruvchilarini PhD va magistratura, oliy ta’lim muassasalari hamda qayta tayyorlash hamda yuqori malakali xorijiy olimlar, o‘qituvchilar va kadrlarni jalb etish; malaka oshirish markazlarining o'quv jarayonidagi mutaxassislari;

- institutning ilmiy salohiyatini mustahkamlash, fanni yanada rivojlantirish, uni akademik fan bilan integratsiyalashuvini kuchaytirish, institut professor-o‘qituvchilarining ilmiy-tadqiqot faoliyati samaradorligi va samaradorligini oshirish, iqtidorli talabalarni ilmiy faoliyatga keng jalb etish; 

- Institutda ta’limning ma’naviy-axloqiy mazmunini oshirish, talabalarda istiqlol g‘oyalariga, yuksak ma’naviyat va insoniyatning milliy an’analariga sadoqat ruhini shakllantirish, ularda yot g‘oya va mafkuralarga qarshi immunitet va tanqidiy fikrlashni kuchaytirish. keng ko'lamli ta'lim ishlari;

- oliy ta’lim muassasalarining o‘quv va ilmiy-laboratoriya binolari va binolarini, sport inshootlarini, ijtimoiy va muhandislik infratuzilmasini qurish, rekonstruksiya qilish va kapital ta’mirlash, oliy ta’lim fanining ustuvor yo‘nalishi O‘quv va ilmiy laboratoriyalarni zamonaviy asbob-uskunalar va jihozlar bilan jihozlash orqali yanada mustahkamlash; 

- Oliy ta’lim muassasalarini zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari bilan jihozlash, oliy ta’lim muassasalari talabalari, o‘qituvchilari va yosh tadqiqotchilarining jahon ta’lim resurslaridan, zamonaviy ilmiy adabiyotlarning elektron kataloglari va ma’lumotlar bazalaridan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish

– oliy ta’lim va oliy o‘quv yurtidan keyingi ta’lim orqali shaxsning intellektual, madaniy va ma’naviy rivojlanishiga bo‘lgan ehtiyojini qondirish;

– Har tomonlama rivojlangan va sadoqatli shaxs, mustaqil davlat fuqarosi, fidoyi, xalq, jamiyat va oila oldida mas’ul, milliy va umuminsoniy qadriyatlarni hurmat qiladigan, xalq an’analarini boyitib, mustahkamlaydigan, mamlakatimiz kelajagini shakllantirish vijdonli va halol ishchi uchun;

- ilmiy-pedagogik xodimlar va talabalarning ilmiy-tadqiqot va ijodiy faoliyati orqali fanni rivojlantirish, olingan natijalardan o‘quv jarayonida foydalanish;

- Oliy ma’lumotli mutaxassislar va ilmiy-pedagogik kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishiqtisodiyotning tegishli tarmoqlari;

-jamiyatning axloqiy, madaniy va ilmiy qadriyatlarini saqlash va boyitish;

- aholi o'rtasida bilimlarni tarqatish, uning ma'naviy-ma'rifiy va madaniy darajasini oshirishdan iborat.

Fakultetlari 
Hozirgi kunda institutda quyidagi 6 ta fakultet faoliyat olib bormoqda:

 Avtomobilsozlik fakulteti.

 Elektrotexnika fakulteti.

 Mashinasozlik texnologiyasi fakulteti.

 Transport va logistika fakulteti.
 Intellektual boshqaruvi va kompyuter tizimlari fakulteti.
 Iqtisodiyot fakulteti.

Bakalavr 
Institutda quyidagi taʼlim yoʻnalishlari boʻyicha bakalavrlar tayyorlanmoqda:

 5230100 — Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar boʻyicha)

 5230200 — Menejment (tarmoqlar va sohalar boʻyicha)
 5230900 — Buxgalteriya va audit

 5310200 — Elektr energetikasi (tarmoqlar va yoʻnalishlar boʻyicha)

 5310500 — Avtomobilsozlik va traktorsozlik
 5310600 — Transport vositalari muhandisligi (turlari bo‘yicha)

 5310700 — Elektr texnikasi, elektr mexanikasi va elektr texnologiyalari (tarmoqlar boʻyicha)

 5310900 — Metrologiya, standartlashtirish va mahsulot sifati menejmenti (tarmoqlar boʻyicha)

 5311000 — Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishni avtomatlashtirish va boshqarish (tarmoqlar boʻyicha)
 5312100 — Energiya tejamkorligi va energoaudit

 5312400 — Muqobil energiya manbalari (turlari boʻyicha
 Energiya mashinasozligi (tarmoqlar bo‘yicha)

 5312600 — Mexatronika va robototexnika
 5312700 — Intellektual muhandislik tizimlari (tarmoqlar va sohalar bo‘yicha)
 5313000 — Biotibbiyot muhandisligi

 5320100 — Materialshunoslik va yangi materiallar texnologiyasi (tarmoqlar boʻyicha)

 5320200 — Mashinasozlik texnologiyasi, mashinasozlik ishlab chiqarishini jihozlash va avtomatlashtirish

 5320300 — Texnologik mashinalar va jihozlar (tarmoqlar boʻyicha)
 5330200 — Axborot tizimlari va texnologiyalari (tarmoqlar va sohalar bo‘yicha)
 5620100 — Transport logistikasi (transport turlari bo‘yicha)
 5620400 — Yo‘l harakatini tashkil etish
 Avtomobil servisi
 5320900 — Yengil sanoat buyumlari konstruksiyasini ishlash va texnologiyasi (ishlab chiqarish turlari bo‘yicha)

 5322100 — Metallar texnologiyalari (jarayon turlari bo‘yicha)

 5340600 — Yo‘l muhandisligi (sohalar va faoliyat turlari bo‘yicha)
 5321200 — Tabiiy tolalarni dastlabki ishlash texnologiyasi (xomashyo va jarayon turlari bo‘yicha)

 5640200 — Mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi
 5230600 — Moliya va moliyaviy texnologiyalar
 5230700 — Bank ishi va auditi
 6010408 — Dizayn (avtomobilsozlik dizayni)

Magistratura 
Institutda quyidagi mutaxassisliklar boʻyicha magistrlar tayyorlanmoqda:

 5A230107 — Iqtisodiyotda axborot texnologiyalari va tizimlari
 5A310501 — Avtomobilsozlik va traktorsozlik

 5A310601 — Erusti transport vositalari va tizimlari (transport turlari boʻyicha)

 5A310902 — Metrologiya, standartlashtirish va sifatni boshqarish (tarmoqlar boʻyicha)

 5A311001 — Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishni avtomatlashtirish (tarmoqlar boʻyicha)

 5A320201 — Mashinasozlik texnologiyasi va jixozlari (ishlab chiqarish boʻyicha)

 5A320308 — Payvandlash ishlab chiqarishi texnologiyasi va jixozlari

 5A310701 — Elektr mexanikasi (tarmoqlar boʻyicha)

 5A320101 — Materialshunoslik va materiallar texnologiyasi (tarmoqlar boʻyicha)

Rektorlar 
Institut tashkil etilganidan buyon 8 nafar rektorlar boshqarib kelgan. 2019-yil 25-iyundan buyon institutga texnika fanlari doktori Umid Muxtoraliyevich Turdialiyev rektorlik qilib kelmoqda.
 Abdullayev Qaxramon Yunusovich (1976-1978-yillar)
 Ermatov Ismoiljon Nurmatovich (1979-1986-yillar)
 Iminov Toxir Karimovich (1986-1995-yillar)
 Sotvoldiyev Abdulaziz Abdumoʻminovich (1995-2011-yillar)
 Saydaxmedov Ravshan Xolxodjayevich (2011-2014-yillar)
 Teshabayev Anvar Ergashevich (2014-2016-yillar)
 Salomov Uktam Raximovich (2016-2019-yillar)
Turdialiyev Umid Muxtaraliyevich (2019-yildan boshlab - hozirgi kunga qadar)

Ilmiy salohiyati 
Ayni paytda institutda 17 ta fakultet mavjud. Bugungi kunda institutda faoliyat olib borayotgan ushbu kafedralarda 300 nafardan ortiq professor-oʻqituvchi faoliyat yuritmoqda. Ularning 19 nafari fan doktori, 92 nafari esa fan nomzodi. Bundan tashqari, doktoranturada 23 ixtisoslik boʻyicha jami 156 nafar doktorant, tayanch doktorant va maqsadli izlanuvchilar ilmiy-tadqiqot ishlarini olib bormoqda. Oʻtgan yil davomida jami bir milliard soʻmdan ortiq uchta davlat ilmiy texnika dasturlari doirasidagi ilmiy loyihalar amalga oshirildi. Ushbu mablagʻlar hisobiga ikkita ilmiy laboratoriya tashkil etildi. Shuningdek, 11 ta patent, 83 ta dasturiy taʼminot uchun guvohnoma olishga erishildi.

Xalqaro hamkorlik 
Xalqaro hamkorlik har bir oliy taʼlim muassasasining asosiy ustuvor yoʻnalishlaridan biri boʻlib, jahon taʼlim tizimiga integratsiyalashuvni taʼminlash, jahon oliy taʼlim tizimi standartlariga yaqinlashish, taʼlim, ilmiy, iqtisodiy faoliyat doirasini kengaytirish uchun zamonaviy shart-sharoit va normativ bazani yaratishda munosib xizmat qilmoqda.

Andijon mashinasozlik instituti misolida oladigan boʻlsak, ayni paytda muassasamiz Rossiya, Belarusiya, Germaniya, Xitoy, Koreya, Turkiya singari dunyoning oʻnlab davlatlaridagi 80 dan ortiq oliy taʼlim muassasalari bilan hamkorlik aloqalarini oʻrnatgan. Ayniqsa, Xitoy Xalq Respublikasining qator nufuzli oliy taʼlim muassasalari bilan hamkorligi tobora mustahkamlanib bormoqda.

Institut milliy va xalqaro reytingda 
Institut 2023-yil davomida avvalgi yillarga nisbatan sezilarli koʻrsatkichlarga erishgan hamda respublikamizning ilgʻor OTMlari qatoriga qoʻshilgan.

Misol uchun Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan eʼlon qilingan oliy taʼlim muassasalarining 2022-yildagi faoliyat samaradorligi boʻyicha reytingida institutimiz respublikamizdagi 98 ta oliy taʼlim muassasasi orasida 19-oʻrinni egalladi.

Bundan tashqari Buyuk Britaniyaning nufuzli reyting tashkiloti – Times Higher Education agentligining World University Rankings – 2024 reyting natijalariga koʻra, Oʻzbekistonning 48 ta oliy taʼlim muassasasi qatorida Andijon mashinasozlik instituti ham “reporter” maqomida qayd etilib, TOP-1000 talik reytingdan joy olish uchun daʼvogarlar roʻyxatiga qoʻshildi. Ushbu reytingda 18 ta indikator asosida 5 ta yoʻnalishdagi samaradorlik koʻrsatkichlari baholanadi: oʻqitish, tadqiqot muhiti, tadqiqot sifati, sanoat va xalqaro istiqbollar.

Joriy yilning dekabr oyi boshida eʼlon qilingan Indoneziyaning “UI Green Metric World University Ranking” boʻyicha dunyo universitetlarining xalqaro reytingida esa jami 6550 ball toʻplab, 84 ta mamlakatdagi 1183 ta oliygohlar orasida 454-oʻrinni egallagan.

Qayd etish lozim, mazkur reytingning asosiy mezonlari energiya isteʼmolini tejash suv resurslaridan oqilona foydalanish, chiqindilarni saqlash va qayta ishlash, ekologik toza transport vositalaridan foydalanish, kampusdagi yashil hududlarning maydoni kabi koʻrsatkichlarni oʻz ichiga oladi. Reytingda ushbu sohada olib borilayotgan oʻquv va ilmiy faoliyat koʻrsatkichlariga katta eʼtibor beriladi. “Yashil reyting” boshqa reytinglarga nisbatan bir qator inkor etilmaydigan afzalliklarga ega.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 Institut veb sayti.

Havolalar 
 Rasmiy sayti 
Oʻzbekistondagi institutlar