Gʻaziza Jubanova

Gʻaziza Jubanova (1927-1993) — musiqachi, Qozogʻistonning va SSSR xalq artisti, QozSSR Davlat mukofoti laureati, professor. Qozoqning hozirgi zamon musiqasining asoschisi A.Jubanovning qizi.

Biografiyasi 
Alimuli qabilasining Shekti urugʻidan chiqqan.

Gnesinlar nomidagi Moskva musiqa maktabin (1949), P. I.Chaykovskiy nomidagi Moskva davlat konservatoriyasin (1954), uning aspiranturasin (1957), professor Yu. A.Shaporinning kompozitsiya fakultetini tamomlagan.

1958-yildan Olmaota konservatoriyasida (hozirgi Qozoq milliy konservatoriyasi) ustozlik qildi; 1975-1987-yillari ushbu konservatoriyaning rektori (1978-yildan professor), 1962-1968-yillari Qozogʻiston Bastakorlar uyushmasi boshqarmasining raisi, SSSR Bastakorlar uyushmasi boshqarmasining kotibi boʻlgan.

Shogirdlari va tavsifi 
Jubanova — oʻzini buyuk ustoz sifatida koʻrsatgan shaxs. Uning shogirdlari — E.Serkeboyev, S.Kabirova, T.Muhammadjonov va boshqalar. Konservatoriya rektori sifatida u milliy kadrlar — sozanda-ijrochilar bilan musiqashunoslarning shakllanishiga hissa qo‘shdi. Ularning bir qanchasi jahon miqyosida nom qozondi. Masalan, A.Musaxoʻjaeva, G.Mirzabekova, G.Qodirbekova, J.Aubakirova, T.Abdirashev va boshqalar. Jubanovaning taʼsiri bilan musiqa maktablarin qurish, folklor va kompozitor ijodiy masalalari boʻyicha dissertatsiyalar himoyalana boshladi. Jubanova oʻzining barcha janrda namoyon etgan ijodiy doirasi keng kompozitordir. Uning musiqasi respublikadan tashqarida ham mashhur. U doimiy izlanishda boʻlgan rassom edi. G. Jubanova musiqasi orqali qozoq musiqa madaniyati boshqa xalqlarga ham maʼlum bo‘ldi. „Qahramonlik sheʼri“ simfonik sheʼri, „Jiger“, „Enlik-Kebek“ simfoniyasi, „Yigirma sakkiz“ operasi, „Oq qush afsonasi“ baleti, kantatalar, romanslar, estrada musiqasi, musiqalar yozgan. teatr va kino uchun. Ularning barchasini musiqiy tafakkur tizimining birligi, xususiylikdan umumiylikka bosqichma-bosqich o‘tish, vokal ijrochilikdan cholg‘u ijrosiga o‘tish, his-tuyg‘ularning ko‘zga ko‘ringanligi, mavzuiy materialning ochiqligi, milliy rang-barangligi, milliy rang-barangligi, o‘ziga xosligi bilan birlashadi. musiqiy obrazlarning miqyosi, epik kengligi va qarama-qarshi xarakterlari.

Ijodkorligi 
Jubanovaning ijodiga otasi A. Q. Jubanov taʼsir qildi. Otasining tugallanmay qolgan „Qurmangʻozi“ radiooperasini qizi tugatgan (1970). Jubanovaning oʻzi „Enlik — Kebek“ (1975), „Yigirma sakkiz“ (1981) operalarining, „Oqqush haqida afsonasi“ (1966; Qozogʻiston Davlat mukofoti, 1970), „Xirosima“ (1966), „Qoragoʻz“ (1990) baletlarining, „Jiger“, „Oqsoq qulan“ simfoniya poemalarining, „Daladagi tong nuri“ (1960), „Muxtor Avezov haqida afsona“ (1965), „Qahramonlik sheʼri“ (1972) oʻxshash simfonik sheʼrlarning, „Odam, odamni qutqar“, „Ayollar oroli“, „Orol haqiqati“, „Tatyananing maktubi“ nomli vokal-simfonik kompozitsiyalar, „Elegiya“, „Variatsiyalar“, skripka va pianino uchun yozilgan „Poema“ preludiyalari, „ Yolgʻiz eman“, „Boran“, kapella xorlari, cholgʻu asari, kamera asarlari, sheʼr va kvartetlar, fantaziya va boshqalar. koʻplab musiqiy asarlar muallifi. Shuningdek, u „Yolg‘iz daraxt o‘rmon emas“ (A.Tojiboyev, 1958), „Kaput ostida boltirik burik“ (Q.Muhamedjonov, 1959), „Vaqt shunday boshlanadi“ (Z. Shashkin, 1960) kabi asarlarini ham yozgan. qozoq drama teatri repertuaridan mustahkam o‘rin oldi., „Xudo keldi“ (Q.Muhamedjanov, 1961), „Abay“ (M.Auezov, 1962), „Ona Yer“ (Sh. Aytmatov, 1964), „ Qoraqipchoq qoʻbilandi“ (M. Auezov, 1967) spektakllariga musiqa yozgan. „Bo‘rondan qo‘rqma“, „Oq nur“, „To‘lqinli shamol“, „Ishonchli do‘st ham baxt“, „Bahor valsi“, „Qo‘shiq yozaman qalbimdan“ romansi keng ommalashgan.

Mukofotlar va xotiralar 
Qozogʻiston Davlat mukofoti (1970), Qozogʻiston Lenin komsomol mukofotining (1964) laureati. Xalqlar doʻstligi, Mehnat Qizil Bayroq ordenlari bilan mukofotlangan.

Olmaota ko‘chalarining biriga Jubanovaning nomi berilib, yashagan uyining devoriga memorial taxta o‘rnatilgan.

Manbalar 

1993-yilda vafot etganlar
13-dekabrda vafot etganlar
1927-yilda tugʻilganlar
2-dekabrda tugʻilganlar
Qozogʻistonlik qoʻshiqchilar