MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Jon (qissa)

Jon (ruscha: Джан, forschadan olingan: جان(jon) — „hayot baxsh etuvchi ruh“ degan maʼnoni anglatadi) — Andrey Platonov tomonidan yozilgan asar. Platonov 1935-yilda Turkmaniston Respublikasiga ikkinchi safari natijasida ushbu asarni yozishga qaror qilgan. Garchi 1930-yillarda Sovet davlati Jon asarini senzura qilib, faqat tanlangan boblarni nashr etgan boʻlsa-da, senzuralarsiz nashr 1999-yilda toʻliq chop etilgan.

Ruh asarini „Stalinizm davrining tipik, sotsial-realistik romani“ sifatida oʻqish mumkin. Asar Markaziy osiyolik „gʻayrirus“ iqtisodchi Nazar Chagatayevning Moskvani tark etib, oʻz xalqiga sotsializm gʻoyasini olib borish uchun joʻnab ketgani haqida hikoya qiladi. Jonga yetib borgach, Chagataev xalqiga yordam berish uchun hech narsa qila olmasligini tushunadi, ammo hikoya oxirida Moskvaga qaytishdan oldin ular bilan sahro orqali togʻlar oralab xavfli sayohatga chiqadi. Hikoyaning aksariyati jon xalqining Sari-Qamish deltasidan Qoraqum choʻli orqali Ustyurt togʻlariga xavfli ravishda koʻchishlari haqida hikoya qiladi.

Jo‘g‘rofik bilimlar ushbu romanda muhim rol o'ynaydi, ayniqsa Platonov rus yozuvchisi sifatida O'rta Osiyoda "insayder" nuqtai nazaridan yozgan "begona" shaxs edi. Voqea 1930-yillarda, aniqrog‘i 1924-1936 yillarda Oʻrta Osiyoda sodir boʻlgan milliy chegaralanish jarayonining yakunida, Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Tojikiston, Turkmaniston va Oʻzbekiston SSRlarning tashkil topishida sodir boʻladi.  Bugungi kunda romanda ushbu oʻziga xos geografik belgilarga havolalari mos ravishda Oʻzbekiston, Turkmaniston va Qozogʻiston xalqlarida mavjud.

Tarjimalar

Inglizcha tarjima 

"Soul" - "Jon" ingliz tiliga 2003 yilda Robert va Elizabeth Chandler tomonidan tarjima qilingan (Harvill Press nashriyoti tomonidan nashr etilgan). Koʻp oʻtmay, 2008-yilda New York Review Books Classics Andrey Platonovning Robert va Elizabet Chandler, Katia Grigoruk, Anjela Livingstone, Olga Meerson va Eric Naiman tomonidan ingliz tiliga tarjima qilingan asarlari toʻplamini nashr etdi, unda " Jon " romani, „Jon“ va „Qaytish“ qissalari va yana oltita hikoya bor.

Oʻzbekcha tarjima 

Kitobni o‘zbek tiliga Sharifjon Ahmad tarjima qilgan. Birinchi nashri 2019-yilda kirill yozuvida, ikkinchi nashri esa lotin yozuvida 2024-yil fevralida akadem•nasr ruknida chop etilgan.

Manbalar
Umut koʻprigi

Umut koʻprigi (, ), avvaldan Boraltan koʻprigi nomi bilan tanilgan,  uzunlikdagi Ozarbayjon-Turkiya chegarasidan oqib oʻtuvchi Aras daryosini kesib oʻtuvchi arkali koʻprik. Hozirgi koʻprik 1991-yildan 1992-yilgacha boʻlgan davrda qurilgan va 1992-yil 25-mayda Dilucu bojxona nazorat punkti bilan birga rasmiy ravishda ochib berilgan.

Asl koʻprik tarixan 1945-yilda Sovet Ittifoqi va Turkiya oʻrtasidagi Boraltan koʻprigi fojeasi () deb nomlanuvchi voqea orqali tanilgan. Unga koʻra, Ikkinchi jahon urushi paytida Germaniya uchun jang qilganlikda ayblangan 195 nafar sovet askari Turkiya hukumati tomonidan Sovet Ittifoqiga qaytarilgan. Undan avvalroq, yaʼni 1944-yilda 146 nafar ozarbayjonlik Stalin taʼqibidan qochib Turkiyadagi Boraltan chegara postlaridan boshpana izlagan. SSSR va Turkiya oʻrtasidagi ziddiyat kuchayganligi sababli, taranglikning yanada kuchayishiga yoʻl qoʻymaslik uchun mahkum askarlar SSSR hukumatiga topshirilgan. Askarlar chegarani kesib oʻtganidan koʻp oʻtmay, ular vatanga xiyonatda ayblanib, qatl qilingan.

Turkiya Kars shahrini Igdir viloyati orqali Naxichevan bilan bogʻlash rejasining bir qismi sifatida ozmi-koʻpmi xuddi shu joyda temir yoʻl koʻprigi qurish niyatini bildirgan.  Armanistonni toʻliq aylanib oʻtuvchi Boku-Naxichevan temir yoʻlini taʼminlash uchun Boku-Tbilisi-Axalkalaki-Kars temir yoʻlini kengaytirish ham rejaga kiritilgan. Ammo Ikkinchi Qorabogʻ urushidan keyin Zangazur yoʻlagi temir yoʻlini (Horadiz-Agband-Ordubad) reabilitatsiya qilish ishlari yoʻlga qoʻyilgan va natijada Boku-Naxichevan temir yoʻl loyihasi amalga oshmay qolgan.

1990-yillarning boshlarida koʻprik Naxichevan hukumati boshdan kechirgan iqtisodiy qiyinchiliklarni, ayniqsa transport blokadasini bartaraf etishda beqiyos rol oʻynagan.

1992-yil 28-mayda Turkiyaning o‘sha paytdagi Bosh vaziri Sulaymon Demirel 60 nafar deputat va 40 dan ortiq nufuzli ommaviy axborot vositalari vakillari bilan Araz daryosi ustidagi “Umut ko‘prigi”ni ochish uchun Naxichevanga kelgani butun xalqning eʼtiborini tortgan.

Manbalar

Havolalar 

 BIURmF Umut koʻprigi toʻrtburchakli taklif

Ozarbayjonda transport
Ozarbayjondagi binolar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Iğdır viloyatida transport
Turkiyadagi yoʻl koʻpriklari
Ozarbayjondagi yoʻl koʻpriklari
Turkiyaning chegara oʻtish joylari
Ozarbayjonning chegara oʻtish joylari
Gʻolib (film)

Gʻolib — 2019-yilda rejissyor Vamshi Paidipally hamda Shri Venkatesvara Creations, Vyjayanthi Movies va PVP Cinema tomonidan telugu tilida ishlab chiqarilgan hind drama filmi.

Syujet 

AQSHdagi muvaffaqiyatli bosh direktor K. Rishi Kumar Hindistondagi oʻrta sinf oilasidan Origin kompaniyasidagi yuksalishigacha boʻlgan yoʻlini eslaydi. Bu yoʻlda u shaxsiy va axloqiy qiyinchiliklarga duch keladi. Shu jumladan uning doʻsti Ravining uning kelajagi haqida qaygʻurib qilgan qurbonligi ham roʻy beradi. Hindistonga qaytib kelgach, Rishi buzuq tadbirkorga qarshi Ravining daʼvosini qoʻlga kiritadi va oxir-oqibat Hindistonda qolishni va qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullanishni tanlaydi. U oʻz vatandoshlarida yordam berishdan baxt va halovat topadi.

Rollarda

Mukofotlar

Manba 

2019-yil filmlari
Hindiston filmlari
Kozolec

Kozolec () asosan Sloveniyada qoʻllanilgan pichan quritish va saqlash uchun moʻljallangan uy qismi. Kozoleclar asosan yogʻochdan yasalgan doimiy foydalanish inshooti boʻlib, ularda hayvonlar uchun yem quritiladi, ammo ulardan foydalanish faqat pichanni quritish bilan cheklanmaydi. Dala makkajoʻxorisi singari boshqa oziq-ovqatlar ham ular ustida quritiladi. Garchi bu amaliy tuzilma boʻlsa-da, pichan koʻpincha alohida ishlov bilan qoʻlda tayyorlangan boʻlib, bu figura slovenlar xalq meʼmorchiligining oʻziga xos shakli sifatida qabul qilinadi.

Tarqalishi 
Kozolec Prekmurje viloyati, Sharqiy Shtiriya va Sloveniya sohilidan tashqari butun Sloveniya hududida keng tarqalgan. Shunga oʻxshash tuzilmalarni Italiyaning Friuli shahrida va Avstriyaning Sharqiy Tirol mintaqasida ham uchratish mumkin. Nemis tilida u  yoki  deb ataladi.

Nomlanishi va tipologiya 
Kozolecning slovencha nomlari orasida kozolec va kazuc (soʻzlashuv tilida, odatda, bitta tekis chiziqli pichan maʼnosida qoʻllaniladi), stog (koʻpincha Yuqori Karniolada va ayniqsa, Boxinj mintaqasidagi Studor atrofida joylashgan) va toplar singari nomlari mashhur. Kozolec ham, kozuc ham kozel „echki“ soʻzining kichikraytrilgan shakllari boʻlib, u pichan yoki donni saqlash va quritish uchun ishlatiladigan shoxlangan tuzilish maʼnosini beradi. Stog soʻzi pichan maʼnosida qoʻllanilib, umumiy slavyanchada stog „uyma, toʻp“ soʻzidan olingan. Toplar (yoki doplar) soʻzi avstriyalik nemis olimi Doppler ismidan olingan boʻlib, umuman qoʻsh tuzilishga ishora qiladi.

Kozolecning oʻziga xos turlariga quyidagilar kiradi:

 Bitta toʻgʻri chiziqli kozolec (enojni stegnjeni kozolec)
 Bitta toʻgʻridan-toʻgʻri chiziqli kozolec (stegnjeni kozolec s plaščem)
 Ikkita tekis chiziqli kozolec (dvojni stegnjeni kozolec)
 Qoʻsh tomli kozolec (dvojni vezani kozolec)
 Bir tirgakli qoʻshaloq tomli kozolec (dvojni vezani kozolec v eno drevo)
 Ikki tirgakli qoʻsh tomli kozolec (dvojni vezani kozolec v dve drevesi, toplar)
 Kengaytirilgan qoʻsh tomli qoʻsh kozolec (toplar z repom)
 Shiyponli qoʻsh tomli kozolec (kozolec s hišo)
 Ikki darajali kozolec (kozolec na kozla, kozolec na psa)

Ochiq osmon ostidagi muzey 
2010-yildan 2013-yilgacha Sloveniya janubi-sharqidagi Šentrupert munitsipalitetining maʼmuriy markazi boʻlgan Šentrupertning janubiy qismida tarixda birinchi boʻlib ochiq osmon ostidagi „Kozoleclar oʻlkasi“ muzeyi(slovencha: Dežela kozolcev) faoliyat yuritgan. Toʻplam 17 turdagi kozolec va 19 ta pichan quritish moslamasini oʻz ichiga olgan. Ularning eng qadimgisi 1795-yilga tegishli boʻlib, barcha turdagi kozoleclar namoyish etilgan. Muzey shuningdek, tadbirlarni oʻtkazish joyi sifatida ham xizmat qilgan. Loyihaning asosiy tashkilotchisi Šentrupert meri Rupert Gole edi. Aholi punkti hisoblangan Mirna vodiysidagi 650 dan ortiq kozoleclar muzeyning asosiy eksponati vazifasini bajargan. Ularning orasida butun mamlakat boʻylab eng kattasi Simončič kozolec boʻlgan.

Galereya

Manbalar

Adabiyotlar 

 Čop, Jaka; Cevc, Tone: Slovenski kozolec = Sloveniya Hay-rack, Žirovnica 1993, Agens  (sloven, ingliz)

Havolalar 

 kozolec.si — Har xil turdagi pichanlar.
Sloveniya arxitekturasi
Kozoleclar
Sloveniya folklori
Alaotra mangora

Alaotra-Mangoro — sharqiy Madagaskardagi mintaqa. Shimolda Sofiya viloyati, shimoli-sharqda Analanjirofo va Betsiboka, sharqda Atsinanana, janubi-gʻarbda Vakinankaratra, gʻarbda Analamanga bilan chegaradosh. Viloyat poytaxti Ambatondrazaka boʻlib, 2018-yilda aholi soni 1 255 514 kishini tashkil etdi. Viloyatning maydoni .

Maʼmuriy boʻlinmalar 
Alaotra-Mangoro viloyati beshta tumanga boʻlingan, ular 82 ta kommunaga boʻlingan.

 Ambatonzarzaka tumani — 20 ta kommuna
 Amparafaravola tumani — 21 ta kommuna
 Andilamena tumani — 8 ta kommuna
 Anosibe An'ala tumani — 11 ta kommuna
 Moramanga tumani — 22 ta kommuna

Aholisi 
Mintaqani asosan shimolda Sihanaka, janubda Bezanozano va Merina aholisi tashkil qiladi.

Iqtisodiyot

Qishloq xoʻjaligi 
120.000 ga ekin maydoniga ega, Madagaskarning asosiy ekin mahsulotini guruch tashkil qiladi.
Boshqa ekinlar manyak (175 ming tonna), kartoshka (49 ming tonna), makkajoʻxori (50 ming tonna) va shakarqamish (50 ming tonna) ekiladi.
Chorvachilik (Zebu) yiliga 265 mingga, baliq ovlash boʻyicha 2000-2500 tonnaga yetadi.

Konchilik 
Moramanga/Ampitambe yaqinida nikel koni bor: Ambatovy koni.
Kon ishlari Andilamena, Ambatondrazaka va Didyda safir joylarida olib boriladi va u yerdan  yoqut qazib olinadi.

Transport

Milliy yoʻllar 
 2-milliy marshrut (Antananarivo — Moramanga — Toamasina).
 Milliy yoʻnalish 44 (Moramanga — Ambatondrazaka — Imerimandroso — Amboavory).

Temir yoʻllar 
 TCE (Tananarive-Côte Est) temir yoʻli — (Toamasina — Moramanga — Antananarivo).
 MLA (Moramanga-Lac Alaotra) temir yoʻli (Moramanga — Ambatondrazaka).

Aeroportlar 
 Ambatonzarzaka aeroporti
 Amparafaravola aeroporti
 Amboxiyanahari aeroporti

Himoya qilinadigan hududlar 
 Torotorofotsy Yangi qoʻriqlanadigan hudud
 Ankeniheny-Zahamena koridori qismi
 Alaotra ko'li
 Ko'proq
 Ambatofotsy yangi qo'riqlanadigan hudud
 Ampanganangongi-Behasina Yangi muhofaza qilinadigan hudud
 Ampotaka Ankorabe Yangi muhofaza qilinadigan hudud
 Analabe Betanatanana Yangi muhofaza qilinadigan hudud
 Analalava yangi qo'riqlanadigan hudud
 Mahialambo Yangi qoʻriqlanadigan hudud
 Mangabe-Ranomena-Saxasotra Yangi muhofaza qilinadigan hudud
 Ambohidray Yangi qoʻriqlanadigan hudud
 Zahamena milliy bog'i qismi
 Mantadia milliy bogʻi
 Analamazaotra milliy bogʻi
 Marotandrano qo'riqxonasi qismi
 Peyrieras sudraluvchilar qo'riqxonasi Marozevodagi kapalak fermasi va sudraluvchilar markazi

Daryolar 
 Ivondro daryosi
 Marimbona
 Gilos yashil
 Sahatandra
 Sandrangato
 River Village

Maʼlumotnomalar 

 
Madagaskar hududlari
Nass (Islom)

Nass () — arabcha soʻz boʻlib, turlicha, xususan „maʼlum, aniq qonuniy buyruq“, „ilohiy farmon“, „belgi“, yozilmagan qonundan farqli ravishda „yozma qonun“, taqiqlovchi yoki talab qiluvchi „kanonik matn“, „matnli dalil“ kabi tarjima qilinadi.

Shialikda (Oʻn ikkilik va Ismoiliylar) nass avvalgi masʼum imom tomonidan yangi masʼum imomni belgilash jarayonini anglatadi.

Manbalar 

Oʻn ikkilik ilohiyoti
Islom atamashunosligi
Ismoiliylik
Prekmurska gibanica

Prekmurska gibanica (Prekmurje qatlamli pirojnoesi) — sloven gibanicasi yoki qatlamli pishiriqning bir turi. Uning tarkibida koʻknori urugʻi, yongʻoq, olma, mayiz va kvark kabi mahsulotlar mavjud. Prekmurjeda mashxur boʻlgan bu yegulik Sloveniyaning milliy mahsulotiga aylanib ulgurgan. Noyob shirinlik bu mintaqadagi qishloq xoʻjaligining xilma-xill hayot tarzini koʻrsatadi. Gibanica nomi guba dialekt iborasidan kelib chiqqan va pishiriqdagi burmalarga ishora qiladi.

Tarixi 
Asrlar davomida prekmurska gibanica Prekmurje hududida bayramona va marosim taomi sifatida tayyorlanib kelingan. Retseptning aniq kelib chiqishi maʼlum emas. Ilk manbalar uning retsepti asrlar davomida rivojlanganligini koʻrsatadi. József Kossics tomonidan saqlanib qolgan eng qadimgi hujjatda (1828) yozilishicha, toʻy hech qachon gibanikasiz (Prekmurje lahjasi: gostüvanje) oʻtkazilmasligi aytiladi. Taomning tayyorlanilishi quyidagicha amalga oshiriladi: „Xamir yupqa holatda yoyiladi, mayda toʻgʻralgan karam, sholgʻom yoki kvark aralashtirilib, sepiladi. Uning usti boshqa yupqa qilib yoyilgan xamirning ikkinchi qatlami qoplanadi, soʻngra avvalgi jarayon qaytarilib, 10 yoki 11 ta qatlam hosil qilinadi. Natijada tort koʻrinishidagi pishiriq holatiga keladi“.

Sloveniya Prekmurska gibanica taomiga vakillik qilishi uchun 2006-yil Yevropa kunida, Yevropa Ittifoqiga Avstriyaning Café Europe nomli madaniy tashabbusidagi taklifi bilan tanlangan. 2010-yil mart oyidan beri prekmurska gibanica Yevropa Ittifoqida anʼanaviy mutaxassislik kafolati sifatida himoyalangan.

Yana qarang 

 Međimurska gibanica: oddiyroq retseptdan foydalangan holda, Xorvatiyaning qoʻshni mintaqasidan olingan, shunga oʻxshash, ammo kamroq ishlab chiqilgan gibanica turi
 Sloveniya oshxonasi

Manbalar

Havolalar 

 Prekmurska gibanica retsepti: http://www.food.com/recipe/slovenian-traditional-prekmurska-gibanica-412339
Prekmuje
Sloveniya pishiriqlari
Uwe Bohm

Uwe Bom (Uwe Enkelmann; 1962-yil 23-yanvar — 2022-yil 8-aprel) Germaniyalik aktyor. U 1973-yildan 2020-yilgacha 100 dan ortiq film va telekoʻrsatuvlarda rol oʻynagan.

Biografiyasi 
Rejissor Hark Bohm 1973-yilda 11 yoshli Uve Enkelmanni I can also build an Ark filmiga taklif qilgan. 1976-yilda u Hark Bohmning North Sea Is Dead Sea dramasida bosh rolni oʻynadi. Direktor Enkelmanni asrab olishga va oʻzi bilan Myunxenga olib ketishga qaror qildi. Gʻarbiy Germaniyaning 61-Oskar mukofotlari taqdimotida premyera qilingan „Yasemin“ (1988) filmida bosh rolni oʻynadi. Shuningdek, aktyor 1990-yilda boʻlib oʻtgan 40-chi Berlin xalqaro kinofestivalidan joy olgan „Herzlich willkommen“ filmida ham rol oʻynagan.

Yoshligida u rassomga shogirdlikka tushdi, ammo keyinroq fikridan qaytib, aktyor boʻlishga qaror qildi. 1980—2000-yillar davomida mashhur rejissyor Peter Zadek bilan bir necha bor ishlagan. Bohm Germaniya televideniyesida ham faol ijod qilgan, ayniqsa yovuz rollari bilan tanilgan.

Bohm aktrisa Ninon Bohmga bilan oila qurgan va bir farzandi bor. Bohm 2022-yil aprel oyida 60 yoshida kutilmaganda yurak hurujidan vafot etdi.

Filmografiyasi
North Sea Is Dead Sea (1976)
Moritz, Dear Moritz (1978)
The Heartbreakers (1983)
Yasemin (1988)
Herzlich willkommen (1990)
A Demon in My View (1992)
Paul und Clara – Liebe vergeht nie (1999, television film)
Cloned to Kill (2000, television film)
Heart (2001)
Unpleasant Encounter in the Moonlight (2004, television film)
Hunger for Life (2004, television film)
Vacation (2007)
The Lie (2008, television film)
Germany 09 (2009)
In the Shadows (2010)
Gold (2013)
A Blind Hero: The Love of Otto Weidt (2014, television film)
Sanctuary (2015)
Goodbye Berlin (2016)

Manbalar
Abecedarium (Trubar)

Abecedarium (Abecedary) — katexizm asosida yozilgan Catechismus in der windischenn Sprach (qisqacha Catechismus) kitobidan oldinroq chop etilgan sloven tilidagi birinchi bosma kitob. Bu odamlarga alifboni oʻrganishga yordam beradigan sakkiz varoqli buklet. Protestan islohotchisi Primož Trubar uni 1550-yilda schvabacher (gotik yozuv)da chop etgan va 1555 va 1566-yillarda lotin yozuvida baʼzi tuzatishlar bilan qayta nashr ettirgan. Uning takomillashtirilgan versiyasi 1566-yilda Sebastyan Krelj tomonidan chop etilgan. Abecedarium ham, Catechismus ham sloven tilining rivojlanishida muhim ahamiyatga ega.

Tarixi 
Bir necha oʻn yillar davomida Catechismus Tübingenda bosilgan deb taxmin qilingan boʻlsa-da, yangi tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, u 1550-yilda Peter Frentz tomonidan Schwäbisch Hallda chop etilgan.

Zamonaviy nashr 
Abecedarium 2008-yil oktyabr oyida birinchi marta zamonaviy sloven tilida nashr etilgan. Ushbu ilmiy nashr Trubar davridagi sloven tilini va ilmiy eslatmalar bilan zamonaviy sloven tiliga tarjimani oʻz ichiga oladi. Xuddi shunday, Catechismus 2009-yil oktyabr oyida nashr etilgan, yana bir „birinchi“ sloven kitobidir. Catechismusning „Pridiga o veri“ (Imon haqida vaʼz) qismining sloven, ingliz, nemis va esperanto tillaridagi tarjimalari mavjud.

Yana qarang 

 Abecedarium

Manbalar

Havolalar 

 Trubar Forum veb-sayti ingliz va sloven tillarida — Trubarni zamonaviy sloven tiliga tarjima qilish!
Alifbo kitoblari
Sloveniyaning madaniy tarixi
Zayd ibn Umar

Zayd ibn Umar () — ikkinchi xalifa Umar ibn al-Xatob va uning rafiqasi Ummu Kulsum binti Alining oʻgʻli, Islom paygʻambari Muhammadning nabirasi.

Biografiyasi 

Zayd ibn Umar oʻz qabilasi Banu Adiyga tinchlik olib kelish yoʻlidagi saʼy-harakatlari natijasida oʻldirilgan. Zayd ibn Umardan hech qanday avlod qolmagan.

Ota-onasining nikohi 
Ali oʻz qizlarini ukasi Jaʼfar ibn Abu Tolibning oʻgʻillariga turmushga berishni xohlaydi, ammo boʻlajak xalifa Umar Alining qizi Ummu Kulsumning qoʻlini soʻraydi va Aliga qarata: „Yer yuzidagi hech bir kishi unga men kabi yaxshiroq munosabatda boʻlmaydi“ deb aytadi.

Ali Umarga qizi hali balogʻat yoshiga yetmaganini tushuntiradi, lekin shunday boʻlsa-da, Umar undan rozilik bildirishini soʻraydi. Soʻngra Ali qiziga yoʻl-yoʻl chopon beradi va unga shunday buyuradi: „Buni amirul moʻminga olib boring va otam, agar bu chopon sizga yoqsa, uni oʻzingiz bilan olib qoling, agar yoqmasa, uni qaytarib bering deb aytdi deng“. Ummu Kulsum ushbu xababrni Umarga yetkazgach, qaytib kelib otasiga: „U kishi choponning tugmalarini ham yechmas, mendan boshqa narsaga qaramas edi“, — deydi. Umar Ummu Kulsumga chopon unga yoqqanligini aytadi va bu xabardan keyin Ali Ummu Kulsumni Umarga turmushga berishga rozi boʻladi. Umar rafiqasi uchun 40 ming dirham mahr beradi, ularning nikohi milodiy 638-yilning noyabr yoki dekabr oylarida (hijriy 17-yilning Zulqaʼda oyi) boʻladi.

Umar va Ummu Kulsum Zayd va Ruqayya ismli ikki farzand koʻrishadi, qizi Ruqayya keyinchalik Saʼd ibn Abi Vaqqosning oʻgʻli Ibrohimga turmushga chiqadi va undan qiz farzandni dunyoga keltiradi.

Yana qarang 

 Sahoba

Manbalar

Adabiyotlar 
 Al-Maorif, Ibn Qutayba 77-bet, „Zikri Umar“ bobi

Sahobalar ajdodlari
Vače Situla

Vače Situla (, shuningdek, ) 19-asrning ikkinchi yarmida Sloveniya markazidagi Vače shahridagi Hallstatt arxeologik manzilgohidan topilgan temir davriga oid bezakli bronza idish (situla). U bunday idishlar orasida eng yuqori sifatda saqlangan va mamlakatning eng qimmat arxeologik artefaktlari qatoriga kiradi. Miloddan avvalgi 5-asrga oid artefakt Sharqiy Hallstatt hududida topilgan shimoliy iliriyaliklarning eng qadimgi situla buyumlaridan biri hisoblanadi. Idishda hukmron tabaqaning oddiy hayotini aks ettiruvchi, shuningdek, oʻsha davrdagi dunyoning diniy tushunchasini tasvirlab beruvchi uchta qator relyef belgilari mavjud. Vače Situla Sloveniya milliy muzeyida saqlanadi.

Izlanish 
Vače Situla 1882-yil boshida dehqon Yanez Grilc tomonidan topilgan (ogʻzaki anʼanaviy yil hisobiga koʻra 17-yanvarda, lekin katta ehtimol bilan oʻsha yilning martida). Situla  chuqurlikdan qazib olingan. Oʻsha yili Carniola viloyat muzeyi () direktori Karel Dezmanga topilma haqida maʼlum qilishgan. Tarixiy artefakt muzey agenti tomonidan 18 florin va 20 kreuzerga sotib olingan. Keyinchalik muzey uning qiymatini taxminan 6000 floringa baholagan.

Tuzilishi 
Situlaning uzunligi  boʻlib, bronza qavati bilan birlashtirilgan uchta alohida bronza mixparchinlaridan tayyorlangan. Tutqich qalin torkli simdan yasalgan va uchlarida oʻrdak boshi shakli tasvirlangan. U toreutik texnikasi asnosida qilingan va muqaddas suvni saqlash uchun marosim idishi sifatida ishlatilgan boʻlishi mumkin. Idishning hajmi  ni tashkil etadi.

Frizlari 
Situla uchta gorizontal parallel qatorlar bilan bezatilgan, ularda jangchilar, marosim janglari va hayvonlarning kichik figuralari relyef, boʻrtma tasvir yordamida tasvirlangan. Yuqorida otda va ikkita aravadagi, hamda piyoda jangchilarning tantanali yurishi tasvirlangan. Idish oʻrtasidagi tasvirlar asosiy voqeani koʻrsatib beradi: dastlab gʻallani qurbon qilish marosimi, keyin toʻrtta munosib vakilning oʻz taxtlarida oʻtirgan va har biri turli odamlardan sovgʻalar olgan bayram holati koʻrsatib berilgan. Shundan soʻng, kubok (uzun qirrali dubulgʻa shaklidagi qozon) uchun kurash marosimi tasvirlangan. Pastki qismda ketma-ket sakkizta hayvon tasviri bor: birinchisi hayvonning oyogʻini yutib yuborgan boʻri dumli sher, undan keyin uchta doʻst va toʻrtta echki. Yuqoridagi ikki qator epopeyaga oʻxshash davomiylikni hosil qilgan. Idishning relyeflari etrusk sanʼatining taʼsirini oʻzida namoyon etgan.

Taʼsiri 
Ushbu situladan olingan kichik tasvirlar Sloveniya pasportida fon grafikasi sifatida ishlatiladi va mahalliy Vače arxeologik harakatining asosi hisoblangan bronza nusxasida besh marta kattalashtirilgan holda koʻrsatilgan. Arxeologik harakat davomida boshqa muhim yodgorliklar — Ronkar jarliklaridagi Reber, Nad Lazom va Drage hududlaridan topilgan temir davri qabristonlari (), hamda Spodnja Krona va Zgornja Krona hududlaridagi qadimiy terassali turar-joy maskanlari aniqlangan.

Galereya

Yana qarang 

 Este madaniyati

Manbalar

Havolalar 

 
Sloveniya temir davrida
Illiriya sanʼati
Bronza buyumlar
1882-yilda ilm-fan
Piz Cengalo

Piz Cengalo ([tʃ'ɛŋɡalɔ]) (3,369 m) — Alplar taxtalasidagi Bregaglia togʻ, Graubünden va Italiya Shveytsariya kanton chegarasida joylashgan. D. W. Freshfield va C.Comyns Tucker tomonidan birinchi marta togʻga chiqish yoʻlboshchisi F. F. Devouassoud bilan 1866-yil 25-iyul kuni sodir boʻldi. „Cengalo“ nomi „tschingel“ degan maʼnoni anglatadi.

2011-yil 28-dekabr kuni taxminan 1,5 million kub metr tosh summit hududidan ajralib, togʻning Shveysariya tomonida katta yer siljishiga sabab boʻldi. Soglio va Bondo eshitilishi mumkin edi. Shu hududda yana koʻp toshlar tushib qolishi kutilayotganligi sababli, baʼzi koʻchalar va togʻlarga chiqish yoʻllari yopilgan. 2017-yil 23-avgust kuni togʻda yana bir yer siljishi yuz berdi, bu 2011-yilgiga qaraganda taxminan uch baravar katta deb taxmin qilinadi.

Manbalar

Havolalar 

 Piz Cengalo SummitPostda
 Hikrdagi Pizzo Cengalo
 Piz Cengalo shahridan 360° panorama
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Misaki Matsutomo

yaponiyalik badminton boʻyicha ikki baravarlik mutaxassis boʻlgan futbolchi.

Manbalar
Marcel Adams

Marsel Adams (1920-yil 2-avgust — 2020-yil 11-avgust) – kanadalik koʻchmas mulk investori, milliarder.

Ish faoliyati 
Marcel Abramovich (keyinchalik Adams) 1920-yilda Ruminiyaning yahudiy oilalaridan birida tavallud topgan. Otasi koʻnchi edi. Ikkinchi jahon urushi yillarida fashistlarning mehnat lagerlarida ishlashga majbur boʻlgan (1941—

1944). Avval Turkiyada, keyin esa Falastinda Isroil mustaqilligi uchun kurashgan. 1951-yilda Kanadaga koʻchib kelgan va Quebec shahridagi koʻnchilik zavodida ishlagan. 1955-yilda binolar barpo qilishni boshlagan va birinchi qurilishdayoq 70% foyda koʻrgan. Shundan keyin koʻchmas mulkka sarmoya kirita boshlagan.1958-yilda Iberville Developments Adams nafaqaga chiqqandan keyin, oʻgʻli Sylvan Adams kompaniyani 25 yil davomida boshqargan. Meros oʻgʻli Joshga oʻtgan. 2017-yil holatiga koʻra, Iberville sakkiz million kvadrat futdan iborat yuzdan ortiq mulkga egalik qiladi va boshqaradi.

Shaxsiy hayoti 
1953-yilda Annie Adamsga uylangan. To'rtta farzandi bo'lgan: Julian, Sylvan, Linda va Leora. Oʻgʻli Julian – biokimyogar. Linda – advokat, Leora esa hamshira. Annie 1997-yil noyabr oyida vafot etgan. Marcel 2020-yil 11-avgustda avgustda vafot etgan.
2020-yilda vafot etganlar
1920-yilda tugʻilganlar

Manbalar
Zonguldak

Zonguldak — Turkiyaning Qora dengiz mintaqasida joylashgan shahri. Zonguldak viloyati va Zonguldak tumanining markazi. Aholisi 101,749 kishini tashkil qiladi (2022). Shahar 1849-yilda Ereğlidagi koʻmir konlari uchun port shahri sifatida tashkil etilgan va haligacha koʻmir savdosi shaharning asosiy iqtisodiy faoliyati boʻlib kelmoqda. Hozirgi shahar hokimi CHP vakili Tahsin Erdem.

Manbalar

Turkiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari