Sharqiy Osiyo tillari

Sharqiy Osiyo tillari 2001-yilda Stanley Starosta tomonidan taklif qilingan til oilasi (muqobil ravishda makrofamily yoki superphylum) guruhini tashkil qiluvchi tillar jamoasi. Bu taklif George van Driem tomonidan qabul qilingan.

Tasniflar

Dastlabki takliflar 
Sharqiy Osiyo tillari oilasining turli xil tasniflari ishlab chiqilgan. Quyida bu oilaga kiruvchi tillarning dastlabki tasniflanishi keltirilgan:

 Avstroosiyo, Austronesian , Kra-Dai, Tibet-Burman : August Conrady (1916, 1922) va Kurt Wulff (1934, 1942) lar tomonidan taklif qilingan tasnif.
 Avstroosiyo, Austronesian, Kra-Dai, Hmong-Mien : Paul K. Benedict (1942), Robert Blust (1996), Ilia Peiros (1998) lar tomonidan taklif qilingan tasnif.
 Avstriya-Osiyo, Avstroneziya, Kra-Dai, Tibet-Burman, Xmong-Mien : Stanley Starosta (2001) tomonidan taklif qilingan tasnif.

Sharqiy Osiyo taklifining prekursorlari:

 Avstriya-Tai (Kra-Dai va Avstroneziya): Gustave Shlegel (1901, 1902), Weera Ostapirat (2005)
 Avstriya (Avstroosiyo va Avstroneziya): Wilhelm Schmidt (1906) va Lawrence Reid (1994, 2005) tomonidan taklif qilingan tasnif.

Starosta (2005) 

Stanley Starostaning (2005) Sharqiy Osiyo til oilalari taklifi Sharqiy Osiyo superphylumini shakllantirish uchun Avstroosiyo va Hmong-Miendan iborat „Yangzian“ filialini oʻz ichiga oladi. Biroq, Starosta oʻzi taklif qilgan Yangzianni avstroneziya tili emas, balki Xitoy-Tibet tillari bilan toʻgʻridan-toʻgʻri qardosh deb hisoblaydi, bu Xitoy-Tibet-Yangzianning qardoshi sifatida Xitoy-Tibet tillari bilan uzoqroq bogʻliq. Uning xulosasiga koʻra, proto-Sharqiy Osiyo eramizdan avvalgi 6500—6000-yillarda Shimoliy Xitoy tekisligidagi (xususan Han daryosi, Wei daryosi va markaziy Sariq daryosi hududlari) Peiligang madaniyati va Cishan madaniyati dehqon jamoalari tomonidan soʻzlashilgan til hisoblanadi.

 Sharqiy Osiyo
 avstroneziya
 (turli xil Formosan filiallari)
 Ekstra-Formosan
 Tai-Kaday
 Malayo-Polineziya
 Xitoy-Tibet-Yangzian
 Xitoy-Tibet
 Yangzian
 avstroasiatik
 Hmong-Mien

Starosta (2005) quyidagi Proto-Sharqiy Osiyo morfologik affikslarini taklif qiladi, ular Proto-Tibet-Burman va Proto- Austroneziya tillarida, shuningdek, Nikobarik kabi baʼzi morfologik konservativ avstroasiatik tarmoqlarda uchraydi.

 *m (V) — „V-ing agenti“
 *-Vn „V-ing bemori“
 *sV- „V-ing asbobi“
 * n (V) — „mukammal“

van Driem (2012) 
Sharqiy Osiyo til oilasining quyidagi daraxti (makrofamily) George van Driem tomonidan 2012-yilda Benaras Hindu universitetida oʻtkazilgan 18-Himoloy tillari simpoziumida taklif qilingan.

 Sharqiy Osiyo
 Avstriya-Tai
 Kradai
 avstroneziya
 avstroasiatik
 Himoloy-Yangtzean
 Trans-Himoloy
 Xitoy-Bodic
 Burmo-Qianjic
 Brahmaputran
 Gongduk va boshqalar.
 Kiranti va boshqalar.
 Yantzean
 Hmong-Mien

Van Driemning soʻzlariga koʻra, Sharqiy Osiyo tillari uchun lingvistik dalillar Y-DNK Haplogroup O dan olingan genetik dalillarga mos keladi. (Qoʻshimcha maʼlumot: Ota tili gipotezasi)

Larish (2006, 2017) 
Michael D. Larishning fikricha, Janubi-Sharqiy va Sharqiy Osiyo tillari bir proto-tildan (u „proto-osiyo“ deb ataydi) kelib chiqqan. Yapon tili koreys tili bilan birga proto-osiyo oilasining bir tarmogʻi sifatida guruhlangan. Boshqa tarmoq avstroneziya, avstroasiatik, kra-dai, Hmong-mien va xitoy-tibet tillaridan iborat.

 Sharqiy Osiyo
 Yapon-Koreys
 yaponcha
 koreyscha
 Avstriya-Osiyo
 avstroneziya
 avstroasiatik
 Kra-Dai
 Hmong-Mien
 Xitoy-Tibet

Lugʻatni taqqoslash 
Quyida Sharqiy Osiyodagi barcha 5 til oilasining proto-tillari uchun asosiy lugʻat elementlarini taqqoslash keltirilgan.; Manbalar

 Proto-Tibet- Burman: Matisoff (2015)
 Proto-Hmong-Mien : Ratliff (2010)
 Proto-Avstroosiyo : Sidvell va Rau (2015)
 Proto- Astroneziya: Blust & Trussel (2020)
 Proto-Tai : Pittayaporn (2009)
 Proto-Hlai : Norquest (2007)
 Proto-Kra : Ostapirat (2000)

Tarqatishlar

Yana qarang 

 Ota tili gipotezasi
 Janubi-Sharqiy Osiyo tillari uchun tasnif sxemalari
 Xitoy-Avstroneziya tillari
 avstriya tillari
 Avstriya-Tay tillari
 Materik Janubi-Sharqiy Osiyo lingvistik hududi
 Gaplogrup O (Y-DNK)
 Sharqiy Osiyo tillari
 Janubi-Sharqiy Osiyo tillari
 Xitoy tillari

Manbalar

Havolalar 

 George van Driem tomonidan Sharqiy Osiyo tillari boʻyicha maqolalar 
Tillar
Til oilalari