MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Otchopar (metro bekati)

Otchopar — Toshkent metropoliteni qurilayotgan Sirgʻali yoʻli bekatlaridan biri.

Manbalar
Choshtepa (metro bekati)

Choshtepa — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekatlaridan biri.

Manbalar 

2020-yilda ochilgan temiryoʻl bekatlari
2020-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Qipchoq (metro bekati)

Qipchoq — Toshkent metropoliteni Oʻzbekiston mustaqilligining 30 yilligi yoʻlining bekatlaridan biri. Bekat 2023-yil 30-avgustda ishga tushirilgan.

Manbalar
Sirgʻali (metro bekati)

Sirgʻali — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekatlaridan biri.

Manbalar 

2020-yilda ochilgan temiryoʻl bekatlari
2020-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Chinor (metro bekati)

Chinor — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻlining bekatlaridan biri. Bekat 2020-yil 30-avgustda ishga tushirilgan. Nomi 2023-yil avgustda Chinor deb o'zgartirgan, oldin esa 5-bekat edi.

Manbalar 

2020-yilda ochilgan temiryoʻl bekatlari
2020-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Turkiston (metro bekati)

Turkiston — Toshkent metropoliteni Yunusobod yoʻlining oxirgi bekati.

Galereya

Manbalar 

2020-yilda ochilgan temiryoʻl bekatlari
2020-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Yunusobod (metro bekati)

Yunusobod – Toshkent metropoliteni Yunusobod yoʻlining bekatlaridan biri.
Vokzal shu nomdagi tuman – „Yunusobod“ nomi bilan atalgan.

Tavsifi 
Bekat ustunli, ikki oraliqli, sayoz, egri platformali (Toshkent metrosining egri platformali yagona bekati), ikkita yer osti vestibyulli. Bekat dizayni platforma markazida bir qator relyef ustunlari bilan noyob qiyalik uslubida qurilgan. Kirish qismida Toshkentning zamonaviy va qadimiy qiyofasini aks ettiruvchi oyna koʻrinishidagi rasmlar oʻrnatilgan. Platformaning devorlarida oltita ekran kompozitsiyasi mavjud.

Qurilishi 
2016-yilning 7-noyabr kuni Oʻzbekiston Prezidenti vazifasini bajaruvchi Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan avval yer osti suvlari sizib chiqishi sababli toʻxtatilgan „Yunusobod“ va „Turkiston“ bekatlari qurilishi qayta tiklandi. Qurilish jarayonida Germaniya va Rossiyadan kelgan qurilish texnikalaridan foydalanilgan. Loyihada nemis texnologiyasi qoʻllanilgan, buning natijasida suvli qatlam temir-beton quvurlar yordamida bartaraf etilgan. 2019-yil 30-noyabr kuni yer osti oʻtkazgich qurilishi munosabati bilan avtomobil yoʻlining ayrim uchastkalari vaqtincha yopildi. 2020-yil 15-iyunda yakunlandi. „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ aksiyadorlik jamiyati matbuot xizmati xabariga koʻra, Yunusobod va „Turkiston“ stansiyalari qurilishining umumiy qiymati 103,8 million AQSH dollarini tashkil etgan. 2020-yil 29-avgustda Yunusobod stansiyasi foydalanishga topshirildi.

Avariya 
2019-yil 18-dekabrda bekat qurilishida yon devorning qulab tushishi oqibatida avariya holati kelib chiqqan. Hodisa joyiga huquq-tartibot organlari xodimlari, qutqaruchilar, shifokorlar yetib kelishgan, qidiruv-qutqaruv ishlari boshlangan Oʻzbekiston Bosh vaziri boshchiligida avariya oqibatlarini bartaraf etish komissiyasi tuzildi Hodisaga, birinchidan kuchli yomgʻir natijasida beton devorning orasiga suv toʻplanib, yaxshi mustahkamlanmagan devor ogʻirlik oqibatida qulab tushgani, ikkinchidan avtomobil qatnovi toʻxtatilmagani oqibatida yerdagi tebranish devorni qotirishga halal bergani aytildi. 19-dekabr kuni qutqaruv yakunlandi. Qurbonlar soni 6ta ekani aytildi. Shu kuni Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi jinoyat kodeksining 257-moddasi bilan (texnika xavfsizligi qoidalarini buzish) jinoiy ish ochildi. Keyinchalik, bu jinoyat ishi dalillar yetarli emasligi sabali yopildi. Saylovlar doirasidagi anjumanlarda deptatlar qurilish sohasiga mas’ul shaxslarni tanqid qilishgan. Deputat, „Go Uzbekistan“ loyihasi muallifi Fazliddin Hojimuhammedov esa Yunusobod bekatiga „Quruvchilar“ nomini berishni taklif qilgan Oʻzbekiston temir yoʻllari halok boʻlgan har bir ishchilarning oilasi uchun 100 million soʻm (taqriban 10400 dollar) tovon puli ajratdi. Shuningdek, ularning har bir oilasi ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda, doimiy moddiy taʼminlab turilishi aytildi

Galereya

Manbalar 

2020-yilda ochilgan temiryoʻl bekatlari
2020-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Bodomzor (metro bekati)

«Bodomzor» — Toshkent metropolitenining Yunusobod yoʻli bekatlaridan biri. 2001-yil 26-oktyabr kuni foydalanishga topshirilgan. Metro bekati meʼmori Ya. Mansurov, bekat kompozitsiyalari rassomi R. Muhammadjonov, A. Rahimov.

Stansiya atrofidagi inshootlar 
 Ekspomarkaz
 Oʻzbekiston milliy banki
 Toshkent axborot texnologiyalari universitetining Fargʻona filiali

Galereya

Manbalar 

2001-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Minor (metro bekati)

Minor - Toshkent metropoliteni Yunusobod yoʻli bekatlaridan biri. Yerusti va yerosti vestibyullaridan iborat. Bu bekatda metropoliten idorasi joylashgan.

Galereya

Manbalar 

2001-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Abdulla Qodiriy (metro bekati)

Abdulla Qodiriy - Toshkent metropoliteni Yunusobod yoʻli bekatlaridan biri. Bekat XX asr oʻzbek adibi Abdulla Qodiriy sharafiga shunday atalgan. Bekat 2ta yerosti vestibyulidan iborat. Platformasi 4 qirrali marmar ustunlardan iborat.

Galereya

Manbalar 

2001-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Mingoʻrik (metro bekati)

Mingoʻrik — Toshkent metropoliteni Yunusobod yoʻli bekatlaridan biri. Ushbu bekatdan Oʻzbekiston yoʻlining Oybek bekatiga oʻtiladi. 2 vestibyul va 1 platformadan iborat. Kumushrang marmar bilan bezatilgan. Oybek bekatiga oʻtiladigan 140 metrli yoʻlagi bor.

Manbalar 

2001-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Orlando Bloom

Orlando Jonathan Blanchard Copeland Bloom (; 1977-yil 13-yanvarda tugʻilgan) ingliz aktyoridir. UNICEFning yaxshi niyatli elchisi. Uzuklar hukmdori va Hobbit trilogiyasidagi Legolas va Karib dengizi qaroqchilari filml qislmlaridagi Will Turner rollari orqali tanilgan.

Filmografiyasi

Manbalar

Havolalar 
 Orlando Bloom IMDbda
 Orlando Bloom Yahoo! Moviesda

1977-yilda tugʻilganlar
Angliyalik erkak aktyorlar
Yashayotgan insonlar
Angliyalik erkak televideniye aktyorlari
AQSh prezidenti

Amerika Qoʻshma Shtatlari Prezidenti — AQSh Konstitutsiyasiga muvofiq, AQSh davlat va ijroiy hukumat boshligʻi hamda AQSh armiyasi va floti bosh qoʻmondonidir.

AQSh Prezidenti AQSh Kongressi tomonidan qabul qilingan qonun loyihalariga (bill) veto lar kiritishga haqli. 

Ushbu mansab AQSh Konstitutsiyasiga 1787-yil, yaʼni Konstitutsiya qabul qilingan yilda kiritilgan. 
Birinchi AQSh Prezidenti 1789-yil George Washington boʻldi.

Joriy AQSh Prezidenti - Joe Biden. U 2021-yil 20-yanvardan ushbu lavozimga 46-prezident boʻlib rasman kirishdi.

Talablar 
AQSh Prezidentligiga saylov kuniga qadar 35 yoshdan kam boʻlmagan, kamida 14 yil AQShda yashagan AQSh fuqarolar saylanishi mumkin. Shuningdek, ushbu fuqaro AQShda tugʻilgan boʻlishi shart. AQSh Prezidenti vakolati muddati 4 yil boʻlib, bir kishi ikki martadan ortiq (surunkali yoki tanaffus bilan boʻlishidan qatʼiy nazar) ushbu lavozimga saylanishi taʼqiqlanadi.

Manbalar

Havolalar 
 AQSh Prezidenti rasmiy sayti
Michelle Obama

Michelle LaVaughn Robinson Obama (talaffuzi: Mishel LaVon Robinson Obama; 17-yanvar, 1964) Amerika Qoʻshma Shtatlarining sobiq Birinchi Xonimi (2009-2017-yillar mobaynida), 44–AQSh prezidenti Barack Obamaning rafiqasidir. U birinchi xonim mansabini egallagan ilk afroamerikalik ayoldir.

Manbalar

Havolalar  

Yashayotgan insonlar
Grammy mukofoti sovrindorlari
LGBT huquqlari faollari
AQSh birinchi xonimlari
Talas jangi

Talas jangi — Talas (Taroz) daryosi boʻyida arab va xitoy qushinlari oʻrtasida yuz bergan hal qiluvchi jang (751). 8-asrning 1 yarmida Tan imperiyasi Buyuk ipak yoʻlini egallash va bu yoʻldagi davlatlarni oʻziga boʻysundirish uchun bir necha bor urushlar qilgan. Movarounnahrdagi murakkab ichki ahvol (arablarga qarshi xalq qoʻzgʻolonlari), Fargʻona hokimining Choch hokimiga qarshi kurashida Xitoydan yordam soʻragani bu yurishlarga bahona boʻlgan. Tan davlati 750 yil millati koreys boʻlgan Gao Syanchji (Gav Shanchji) qoʻmondonligida katta qoʻshin joʻnatgan. Bu qoʻshin fargʻonaliklar bilan ittifoqlikda Chochni olib vayron qilgan, katta oʻlja (tuyalar, otlar, oltin, kumush)ni qoʻlga kiritgan. Choch qokimi qatl qilingan, uning oʻgʻli arablardan yordam soʻragan. 751 yil iyul oyida arablarning Ziyod ibn Solih qoʻmondonligi ostidagi qoʻshini Gao Syanchjining xitoylar, fargʻonaliklar, qashqarliklar, kucharliklar hamda qarluqlardan iborat yirik qoʻshini (arab manbalariga koʻra 100 ming kishi) bilan Talas daryosi boʻyida toʻqnashgan. Talas jangi 5 kun davom etgan. Toʻqnashuv jarayonida Tan armiyasi tarkibidagi qarluqlar arablarga qarshi kurashdan bosh tortgan va xitoyliklarning arʼyergardiga zarba berganlar. Xitoy qoʻshini butunlay yakson qilingan. Gao Syanchji yordamchilari Li Siye va Duan Shoushilar bilan birga zoʻrgʻa qochib qutilgan. Ibn al Asirning yozishicha, xitoyliklardan 50 ming kishi oʻldirilib, taxminan 20 ming kishi asir olingan. Asirga tushgan Xitoy jangchilari orasidan tanlab olingan hunarmandlar Samarqandga keltirilgan. Ular Samarqandda qogʻoz ishlab chiqarish. sanoatini yanada rivojlanishiga munosib hissa qoʻshganlar. Xitoylik xunarmandlar hatto Mesopotamiya shaharlariga ham keltirilgan. Talas jangi Markaziy Osiyo xalqlari tarixida oʻta muhim rol oʻynaydi. U Tan imperiyasining Oʻrta Osiyo xududini egallash yoʻlidagi tajovuzkorona siyosatiga uzilkesil chek qoʻygan. Ammo bu Gʻarb bilan Sharq oʻrtasidagi savdo aloqalarini bugunlay uzilishiga olib kelmagan.

Abdulahad Xoʻjayev.

Talas jangi 751 — Talas vodiysida boʻlib oʻtgan jang. (Xozirgi Qozog'iston va Qirg'iziston) hududida Abbosiylar xalifaligi (Qutayba ibn Muslim) va Tan xitoylari oʻrtasida O'rta Osiyo hududini nazoratga olish uchun boʻlib oʻtgan. Arab otliq askarlari Xitoy suvoriylarini toʻliq magʻlubiyatga uchratishgan.

Jang natijasida Tan imperiyasining gʻarbga boʻlgan yurushi toʻxtatildi. Shu bilan birgan Xitoy sarkardalari Arablarga yetarlicha qarshilik koʻrsatishi natijasida, vaqtinchalik ularning sharqga boʻlgan yurushi toʻxtatildi.

Natija 
 Qarluqlar erkin yurt tuzishdi.
 Islom turkiylar orasida tarqala boshladi.
 Qogʻoz ishlab chiqarish texnologiyasi turkiyalar orqali arablarga oʻtdi.Ular orqali esa gʻarbga.

Xitoy ishtirokidagi janglar
Qozogʻiston tarixi
Qirgʻiziston tarixi
Oʻzbekiston tarixi
Oʻrta Osiyo
Islom tarixi
Janglar
Sharqiy Turkiston

Sharqiy Turkiston — Oʻrta Osiyodagi hudud, Xitoy tomonidan bosib olingan va hali hanuz u yerdagi uygʻurlar Xitoy Xalq Respublikasi tomonidan tahqirlanadi, XXR tomonidan ularning madaniyati va dini yoʻq qilinishga harakat qilinadi. (Shinjyang-Uygʻur avtonom rayoni XXR).

XX asrda Sharqiy Turkiston hududida 2 marotaba mustaqil davlatlar tashkil topgan.

 Sharqiy Turkiston Islom Jumhuriyati (1933).
 Sharqiy Turkiston Inqilobiy Jumhuriyati (1944—1949).

Tarixi 

Sharqiy Turkiston hududida yaqin kunlargacha xitoyliklar yashamagan. Bu hudud asosan Islom diniga eʼtiqod qiluvchi Uyg'urlar va qisman Qozoqlar yashashgan.

Bir vaqtlar hozirgi Sharqiy Turkistonning tub aholisi tomonidan buyuk tamaddun yaratilgan va Xitoy hamda O'rta Osiyo madaniyatiga katta tasir koʻrsatgan.
Oʻz vatida Sharqiy va Gʻarbiy Turkiston yagona davlatga birlashgan edi.

Hududdagi nizolar natijasida vujudga kelgan notinch vaziyatdan unumli foydalanib olgan Jung'orlarning xoni Galdan Sharqiy Turkistonni bosib oladi. Keyinchalik Xitoyning Manchjur sulolasi tomonidan bosib olinadi.1759-yilga kelib Uygʻuriston toʻliq xitoy-manchjur askarlari tomonidan bosib olinadi.Bosib olingan yer xitoy tilida Sintzyan (Yangi yer) deb atala boshlandi.

Butun XIX asr davomida Sharqiy Turkiston aholisi faqat ozodlik uchun boʻlgan inqiloblar ostida yashaydi (1825—1828, 1857, Yettishahar 1862—1872 yillar). XX asrda esa 1931—1933, 1944—1949 yillarda boʻlib oʻtadi.

 Hozirda XXR hududga xitoyliklarni koʻchirish faol siyosatini olib bormoqda.

Havolalar 

 Vatanga sayohat 
 Uygʻuriston — mening yurtim
 Uygʻurlar-Xitoy devoridagi buyuk bomba 
 Sharqiy Turkiston Respublikasi (1944-49gg.)
 Sintzyandagi inqilob 1944 g. 
 Uygʻur separatizmi 
  
 Sharqiy Turkistondagi Britaniya elchisi (1944—1949) 
 Uygʻur muammosi

 East Turkistan to the Twelfth Century (by William Samolin, 1964)

Turkiston
Sharqiy Turkiston
Sharqiy Turkiston tarixi
Xitoyda Islom
Xitoyning tarixiy hududlari
Xitoy tarixiy davlatlari
Geosiyosiy terminologiya
Sharqiy Turkiston istiqlol harakati
Shinjon geografiyasi
Xitoydagi siyosiy qarama-qarshiliklar
Xitoyning hududlari
Xitoyda separatizm
Shinjon mojarosi
Turkiy toponimlar
Mamlakatlar boʻyicha separatizm
Alifbo boʻyicha davlatlar
Targa Florio

Targa Florio ochiq yoʻllarda oʻtkaziladigan avtomobil poygalari edi. Italiyaning Palermo shahri yaqinida boʻlib oʻtadigan bu poygaga 1906-yilda asos solingan boʻlib, u to 1977-yilgacha, xavfsizlik bilan boʻgliq muammolar tufayli bekor qilinishigacha deyarli har yili oʻtkazilardi (II jahon urushi sababli 1941-1947-yillarda poyga boʻlmagan).
Shifokor

Shifokor — tibbiyot xodimi, kasallikka chalingan yoki jarohatlangan odam sogʻligʻini tiklash bilan shugʻullanuvchi kasb egalari hisoblanadi. Xalq orasida — „doktor“, „vrach“, „tabib“ (asosan xalq tabobatiga oid) kabi nomlari tarqalgan. Qadimda mazkur kasb egalarini „hakim“ deb atashgan.

Shifokorlik, deb hisoblanuvchi kasblarga misollar:

 Pediatr
 Jarroh
 Oftalmolog
 Tish shifokori
 Terapevt
 Ginekolog
 Urolog
 Psixiatr va hk.

Yana qarang 
 Hamshira
 Sanitar
 Veterinar

Kasblar
Tibbiyot
Tibbiyotga oid mutaxassisliklar
Jóhanna Sigurðardóttir

Jóhanna Sigurðardóttir (talaffuzi: Yohanna Sigurdardottir; 4-oktabr, 1942) Islandiya Bosh Vaziridir (2009-yil 1-fevraldan). Bungacha u Islandiya Ijtimoiy Ishlar Vaziri mansabini egallab kelgan (1987–1994 va 2007–2009 davomida). 1978-yildan beri Althing (Islandiya parlamenti) aʼzosi. Islandiyaning birinchi ayol Bosh Vaziri, shuningdek dunyo yangi tarixida ilk bor lezbian raisdir.

Manbalar

Havolalar 
 Shaxsiy blogi  

Yashayotgan insonlar
Planimetriya

Planimetriya (lot. planum - "tekislik" va yun. μετρεω (metreo) - "oʻlchayman") Yevklid geometriyasining sohasi boʻlib, unda ikki oʻlchamli, yaʼni bir tekislikka joylasha oladigan shakllar oʻrganiladi.

Planimetriyada nuqta, toʻgʻri chiziq, koʻpburchaklar, aylana kabi geometrik tushunchalar va ular orasidagi munosabatlar koʻriladi.

Geometriya
Mantiq ut-tayr (asar)

"Mantiq ut-tayr" (, ) — eronlik shoir Farididdin Attorning fors tilida yozilgan 4500 misradan iborat sheʼriy toʻplamidir.
Ushbu asar tasavvufiy shayx ramzida Hudhud nomli qushning boshqa 30 turdagi qushlar guruhi bilan boʻlgan majlisi va ularning safarlari haqida hikoya qiladi. Asar masnaviy shaklida yozilgan.

„Mantiq ut-tayr“dan taʼsirlangan buyuk turkiy shoir Alisher Navoiy ham „Lison ut-tayr“ ("Qushlar tili") asarini bitadi.

Sh. qarang 
 Tasavvuf

Havolalar 
 Ziyouz.com — Mantiq ut-tayr nasriy bayoni
 Fariduddin Attor asarlaridan parchalar 
 Mantiq ut-tayr haqida 

Sheʼriy kitoblar
Forscha sheʼrlar
Tasavvuf adabiyoti
Vladimir Visotskiy

Vladimir Semyonovich Visotskiy (rus.: Владимир Семёнович Высоцкий; 25-yanvar, 1938 - 25-iyul, 1980) rus shoʻro shoiri, bardi, yozuvchisi va aktyori boʻlgan.Tagankadagi Moskva drama va komediya teatrida aktyor (1964—1980). 30 ga yaqin filmlarda suratga tushgan. Visotskiy ijodida 400 dan ortiq qoʻshiqlar mavjud: kulgili va hajviy, lirik qoʻshiqlar, romantik balladalar va hokazo Ayniqsa, uning qudratli zavq va haqqoniyat tuygʻusi bilan yoʻgʻrilgan, kuchli ichki hissiyot va zoʻr ehtiros ila ijro etilgan fojiali asarlari mashhur. Visotskiy bir necha bor Oʻzbekistonda boʻlgan va Toshkent, Navoiy, Chirchiq kabi shaharlarda konsert bergan (1973, 1979).

Manbalar 

 Vladimir Visotskiy 

Shoirlar
Rossiyalik yozuvchilar
Rossiyalik erkak aktyorlar
Sovet erkak aktyorlari
Qahvaxona

Qahvaxona yoki kafe restorandan kichik va cheklangan assortimentli jamoat taomxonasidir. Asosiy ichimligi qahva boʻlgani uchun shunday nomlanadi. Odatda qahvaxonalarda spirtli ichimliklar sotilmaydi. Tezpishar taomlar (hot-dog, gamburger va hk.) tayyorlanadi. Baʼzan kichikroq kafelar kafeteriy ham deyiladi. Islom olamidagi birinchi qahvaxonalar Damashqda qahveh khaneh (forscha qahvaxona) paydo boʻlgan. Bu Usmonli qahvaxonalari 15-asrda Arabiston yarim orolida Makkada ham paydo boʻlgan, soʻngra 16-asrda Usmonlilar imperiyasining poytaxti Istanbulga tarqalgan. Kofexonalar odamlar qahva ichish, suhbatlashish, shaxmat va nard kabi stol oʻyinlarini oʻynash, hikoyalar va musiqa tinglash, yangiliklar va siyosatni muhokama qilish uchun yigʻiladigan mashhur uchrashuv joylariga aylandi. Ular oʻzlari jalb qilgan mijozlar turi va erkin va ochiq nutqlari uchun „donolik maktablari“ nomini oldilar.

Manbalar

Yana qarang 
 Choyxona
 Restoran
 Internet-kafe

Qahva
Qahva madaniyati
Choyxona

Choyxona asosan choy ichish uchun moʻljallangan jamoat taomxonasidir. Oʻrta Osiyo mamlakatlari, Eron va Turkiyada keng tarqalgan. Oʻzbek choyxonalaridagi asosiy taomlar — palov, somsa, lagʻmon, qozonkabob, dimlama va hk. Choyxonalarda spirtli ichimliklar sotilmaydi.

Choyxona, samovar — choy ichib tamaddi qilinadigan, hordiq chiqariladigan jamoat joyi. Issiq iqlim va sharoit taqozosi bilan Oʻrta Osiyoda keng tarqalgan. Oʻtroq xalqlarda qadimdan (arablar istilosidan ilgari ham) Choyxona kabi qishki va yozgi tamaddixonalar boʻlgani haqida maʼlumotlar bor. Choyxonalar rabotlar, bozor, guzarlar va mahallalardagi xushmanzara joylarga qurilgan, ularda choy va nondan tashqari turli qand-qurs, meva qoqilar sotilgan, taomlar ham tayyorlangan. Choyxonalar musofirlar, yoʻlovchilar tunab qoladigan joy vazifasini ham bajargan. Oʻtxonali suv qaynatish qurilmasi — rus samovarlari paydo bulishi bilan Choyxonalarda choy, albatta samovarda qaynab turgan suvdan damlangan (Choyxonaning "samovar" nomi shundan). 20-asrning 20-yillaridan boshlab sobiq sovet davlatida Choyxonalar — "qizil burchaklar" tashkil qilingan targʻibot-tashviqot, tashkiliy ishlar markaziga aylantirildi. 90-yillar boshidan qishloq markazlarida, korxonalarda, shahar mahallalari va oshxonalar huzurida ishlab turgan Choyxonalarda milliy urf-odatlarni tiklash masalalariga alohida eʼtibor berildi. Choyxonalarni milliy uslublarda qurish, bezash va jihozlash, xizmat koʻrsatish, madaniy hordiq chiqarish shart-sharoitlari yaratildi. Choyxonalar madaniyat va istirohat bogʻlarining zaruriy unsuriga aylanib, dam oluvchilarga xizmat koʻrsata boshladi.

Toshkentdagi "Salom", "Moviy gumbazlar", "Samarqand", "Fargʻona", "Otalar choyxonasi", Samarqand, Namangan, Qoʻqon shahridagi namunali Choyxonalar binolari atrof muhit bilan uygʻunlashtirib qurilgan, ularning zamonaviy jihozlanishiga alohida ahamiyat berilgan.

Sulton Xolnazarov.

Yana qarang 
 Qahvaxona
Mosh

Mosh (Phaseolus aureus) — dukkakdoshlar oilasiga mansub bir yillik dukkakli ekin; loviya turlaridan biri. Hindiston, xitoy va eron kenja turlariga boʻlinadi. M.ning vatani — Jan.gʻarbiy Osiyo, miloddan avvalgi 4—3ming yillikda ekila boshlagan. Hozir M. Oʻrta Osiyoda, Hindiston, Pokiston, Afgʻoniston, Eron, Xitoy, Yaponiya va boshqa mamlakatlarda ekiladi. Oʻq ildizi tuproqqa 1,5 metrgacha kirib boradi, azot toʻplaydigan tuganaklar hosil qiladi. Sershox poyasi 20—100 sm yoyilib, tik yoki chirmashgan holda oʻsadi, barglari keng, yirik. Guli ikki jinsli, kapalaksimon, barg qoʻltiklarida 3—12 ta boʻlib joylashadi, rangi sariq yoki sargʻish-yashil. Mevasi dukkak, ingichka, silindrsimon, uz. 6— 18 sm, ichida 6—15 ta urugʻ boʻladi. Urugʻi sariq, yashil va qora; 1000 dona urugʻi vazni 40—80 g. M. issiqsevar, urugʻi 12—15° haroratda 5—7 kunda unib chikali. Maysalari —1°, —2° da nobud boʻladi. M. namsevar oʻsimlik. Urugʻining koʻkarib chiqishi uchun vazni barobarida suv berish kerak. Ayniqsa, shonalash davrida suvni koʻp talab qiladi. Soya joylarda yaxshi rivojlanmaydi. Unumdor oʻtloqi tuprokda yaxshi oʻsadi. Asosan, oʻzidan changlanadi. Oʻzbekistonda doni bahorda ekilgani 85—95, yoz oxirida ekilgani 60—65 kunda yetiladi. Hosil dukkaklarining 75—80% pishganda yigʻiladi. Doni tarkibida 24— 28% oqsil, 46—50% kraxmal, 2—4% moy va vitaminlar bor. M. oziq-ovqatda qoʻllaniladi, oson hazm boʻladi, unidan makaron tayyorlashda foydalaniladi. Koʻkati chorvachiliqsa toʻyimli ozuqa, poyasidan silos bostirish mumkin.

Oʻzbekistonda Pobeda 104 (1948-yildan) va Radost (1984-yildan) navlari ekiladi. Sugʻoriladigan yerlarda gektaridan 10—16, angʻizga ekilganida 8—12 s hosil olinadi.

Kasall iklari : fuzarioz, bakterioz, askoxitoz, sariq mozaika; zararkunandalari: chertmakchi qoʻngʻizlar, yalangʻoch shilliq qurt, dala qandalasi.

Halima Otaboyeva.

Mosh Vigna radiata oʻsimligining urugʻidir. Vatani — Hindiston yarimoroli. Moshguruch, moshxoʻrda kabi taomlarning asosiy masalligʻidir.

Manbalar
Mathieu Kassovitz

Mathieu Kassovitz (talaffuzi: Matyo Kasovits; 3-avgust, 1967) fransuz rejissor, aktyor, dramaturg va prodyuseridir.

Filmografiyasi

Rejissorlik ishlari 
 2009 - Rebellion
 2008 - Babylon A.D.
 2003 - Gothika
 2000 - Les rivières pourpres
 1997 - Assassin(s)
 1995 - La Haine
 1993 - Métisse/Café au lait

Aktyorlik ishlari 
 Au bout du bout du banc (1979) - Mathias Oppenheim
 Next Year If All Goes Well  (1981)
 Fierrot le pou (1990)
 Touch and Die (1991) - Piaz 
 Assassins... (1992) 
 French Summer (1992)
 Café au lait (1993) - Felix 
 Putain de porte (1994) 
 Elle voulait faire quelque chose (1994) 
 See How They Fall (1994) - Johnny 
 Les Fleurs de Maria Papadopylou (1995)
 La Haine (Hate) (1995) - Taqirbosh
 My Man (1996) (uncredited) - Clement 
 A Self Made Hero (1996) - Albert Dehousse 
 News from the Good Lord (1996) 
 Assassin(s) (1997) - Max 
 The Fifth Element (1997) - Mugger 
 Pleasure (And Its Little Inconveniences) (1998) - Roland 
 Jakob the Liar (1999) - Herschel 
 Amélie (2001) - Nino Quincampoix 
 Birthday Girl (2001) - Yuri 
 Asterix & Obelix: Mission Cleopatra (2002)
 Amen. (2002) - Riccardo Fontana 
 Munich (2005) - Robert 
 Avida (2006)

Havolalar 
Rasmiy sayti 

Yashayotgan insonlar
Fransiyalik erkak aktyorlar
Urumchi

Urumchi (), — shimoli-g'arbiy Xitoydagi eng katta va tez rivojlanayotgan shahar. Aholisi soni 2,1 milliondan ortiq, Shinjong Uyg'ur Avtonom Rayonining poytaxti. Urumchi dengizdan eng uzoq bo'lgan katta shahardir. Tyanshan tog'larining shimolida joylashgan.Ishlab chiqarishda neft,tekstil va metallurgiya asosiy o'rin egallaydi. Urumchida Xitoydagi eng katta Shamol energiyasi markazi ishlaydi.

Urumchi - Xitoydagi shahar. Sintszyan Uygʻur muxtor rayonining maʼmuriy markazi. Tyanshan togʻlarining shim. Etagida, Urumchi daryosi vodiysidagi vohada. Aholisi 2 mln. kishidan ziyod (2004), asosan, xitoylar. Muhim iktisodiy va madaniy markaz. Transport yoʻllarining yirik chorrahasi. Xitoyni Yevropa mamlakatlari bilan bogʻlaydigan temir yoʻl U. orqali oʻtgan. Toʻqimachilik, oziqovqat, metallurgiya, kimyo, mashinasozlik sanoatlari, sement, qogʻoz korxonalari mavjud. Untlar (Sintszyan universiteti, Islom universiteti), muzey (5—6 ming yillik tarixga ega eksponatlar: Taklamakon choʻli atrofidagi qad. shaharlar xarobalari orasidan topilgan jasadlar va matolar boʻlaklari saqlanadi) bor. Shahar oʻzining kechki bozorlari bilan mashhur. Turizm markazlaridan. Shahar yaqinida toshkoʻmir qazib olinadi.

Arxeologik maʼlumotlarga koʻra, U. oʻrnida 2500-yil muqaddam turar joylar boʻlgan. Shahar sifatida Taklamakon choʻlining shim.dan oʻtgan savdo yoʻli yoqasida vujudga kelgan. Biroq shaharning siyosiy, harbiy va iqtisodiy ahamiyati 18-asr oʻrtalaridan ortib bordi. 19-asrdan 20-asr oʻrtalarigacha U.ni xitoylar Dixua deb ataganlar. Koʻhna budda ibodatxonasi boʻlgani sababli shaharning Xungmyaozi (Qizil budda ibodatxonasi) degan nomi ham boʻlgan. 1954-yildan shaharning avvalgi nomi boʻlgan U. (moʻgʻul tilida — atrofi oʻralgan dala) uning rasmiy nomi. U.da xukumat va maʼmuriy binolar joylashgan.

Havolalar 
 Urumchining rasmiy sayti 

Xitoy shaharlari
Sinszyan-Uygʻur muxtor rayoni
Buyuk Ipak yoʻli boʻyidagi aholi punktlari