MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Koʻrinmas pushti yakkashox

Koʻrinmas pushti yakkashox (IPU) parodiya dinining maʼbudasi boʻlib, teistik eʼtiqodlarni satirik qilish uchun ishlatiladi. U paradoksal ravishda ham koʻrinmas, ham pushti rangdagi yakkashox shaklini oladi. U ateistlar va boshqa diniy skeptiklar tomonidan Russell choynakining zamonaviy versiyasi sifatida foydalaniladigan ritorik illyustratsiya boʻlib, baʼzida uchar lagʻmon jonivori bilan birgalikda tilga olinadi.

IPU gʻayritabiiy eʼtiqodlar oʻzboshimchalik bilan, masalan, har qanday teistik bayonotda Xudo soʻzini Koʻrinmas Pushti yakkashox bilan almashtirish orqali bahslashish uchun ishlatiladi. Pushtilik va koʻrinmaslikning bir-birini istisno qiladigan atributlari, IPUning mavjudligini inkor eta olmasligi bilan birga, baʼzi teistlar teistik xudoga tegishli xususiyatlarni satirik qilish uchun foydalanishadi.

Tarixi 
Russellning choynagi faylasuf Bertrand Russell (1872-1970) tomonidan birinchi marta isbotlashning falsafiy yuki, xususan, din masalasida isbot yukini boshqalarga yuklashdan koʻra, ilmiy jihatdan notoʻgʻri daʼvolarni ilgari surgan odam zimmasiga yuklanishini koʻrsatish uchun oʻxshatish sifatida foydalanilgan. Russellning yozishicha, agar u choynak Quyosh atrofida Yer va Mars oʻrtasidagi fazoda qayerdadir aylanib yuradi, deb daʼvo qilsa, uning notoʻgʻri ekanligini isbotlay olmagani uchun boshqalar unga ishonishlarini kutish bemaʼnilikdir. Russellning choynagi hali ham Xudoning mavjudligi haqidagi munozaralarda tilga olinadi.

Koʻrinmas pushti yakkashox (IPU), birinchi navbatda, onlayn madaniyat orqali eʼtiborga sazovor boʻlgan koʻrinadi. Chunki IPU tez-tez muhokama qilinadigan alt.ateizmdan tashqari, unga bagʻishlangan bir qancha veb-saytlar ham mavjud. IPU haqidagi dastlabki hujjatlashtirilgan havola 1990-yil 7-iyulda Usenetning alt.ateism munozaralar guruhida boʻlgan. Koʻrinmas pushti yakkashox (IPU) bilan bogʻliq boshqa manbalarda u alt.ateizmda „bizga oshkor qilingan“ deb taʼkidlaydi.

Tushunchalar 
Koʻrinmas Pushti yakkashoxni muhokama qilayotganda, u koʻrinmas boʻlgani uchun hech kim uning yoʻqligini (yoki haqiqatan ham pushti emasligini) isbotlay olmasligini taʼkidlash odatiy holdir. Bu Xudo haqidagi shunga oʻxshash teistik daʼvolarning parodiyasi: Xudo koinotning yaratuvchisi sifatida uning qonunlariga boʻysunmaydi va shuning uchun uni jismonan aniqlamaslik bizga Uning mavjudligi yoki yoʻqligi haqida hech narsa aytmaydi. Koʻrinmas pushti yakkashox — bu xudoning mavjudligini isbotlash uchun atributlarni keltirishning bemaʼniligini va dalillarning yetishmasligini koʻrsatishga harakat qiladigan illyustratsiya. Uning ikkita belgilovchi atributi, koʻrinmaslik va rang (pushti) bir-biriga zid va qarama-qarshidir; bu satiraning bir qismi hisoblanadi. Koʻrinmaydigan, ammo koʻrinadigan xususiyatlarga (rang) ega boʻlgan narsaning paradoksi baʼzi Sharqiy Osiyo madaniyatlarida oʻz aksini topgan, bunda koʻrinmas qizil ip umumiy yoki bogʻlangan taqdirga ega boʻlgan odamlarni bogʻlashi aytiladi.

Manbalar 

Dinni tanqid qilish
Ateizm
Abdurrashid Musobek oʻgʻli

Abdurrashid Musobek o‘g‘li (arabcha: عبد الرشيد موسي بيك اوغلي — (1878, Qo‘qon — 1979, Dushanbe).

Abdurrashid Musobek o‘g‘li (Qozi Abdurrashid Farg‘oniy) 1878-yilda Qo‘qon muzofotiga qarashli Oltiariq tumanining Bozorboshi mahallasida tavallud topgan. U yoshligidan otasidan yetim qolgan.

Taʼlimi 
Boshlang‘ich taʼlimni oilada oladi, keyin to‘qqiz yoshdan o‘n sakkiz yoshigacha Qo‘qondagi Kamol Qozi madrasa­sida o‘qiydi. U ko‘p vaqtini ibodat bilan o‘tkazgani tufayli „Namozxon talaba“ (yoki „Namozxon“) laqabi bilan taniladi. Aytishlaricha, u to‘qqiz yillik taʼlimi mobaynida biron marta ham jamoat namozini tark etmagan ekan.

Qo‘qon ulamolari Abdurrashid Musobek o‘g‘liga Buxoroga borib, u yerdagi Mir Arab, Ko‘kaldosh kabi madrasalarda ilm tahsilini davom ettirishni tavsiya qiladilar. U Buxoroga kelib, yigirma yil qolib ketadi: o‘n yil ilm o‘rganish, o‘n yil taʼlim berish bilan shug‘ullanadi. Bu yerda oxund (ustoz, muallim, din peshvosi) maqomiga sazovor bo‘ladi. Maʼlumotlarga ko‘ra, ilm sohasida yuqori marralarni zabt etgan Abdurrashid Musobek o‘g‘li Buxoro amiri Olimxonning alo­hida iltifotiga sazovor bo‘lgan. Buxorodan Farg‘onaga qaytganida uni odamlar temir yo‘l vokzalidan Olti­ariqqacha poyondoz to‘shab, ulug‘ ehtirom bilan kutib olishgan. Bu paytda Abdurrashid Musobek o‘g‘li o‘ttiz sakkiz yoshda bo‘lgan (1916-yil).

Faoliyati 
O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy nazorati tashkil topganida Abdurrashid Musobek o‘g‘li fatvo hay’ati aʼzosi etib saylanadi. Uning „Abdurrashid qozi domla“ bitikli o‘z muhri bo‘lib, fatvo bersa yoki biror muhim hujjatni yozsa, ostiga shu muhrni bosib bergan. U, shuningdek, moʻtabar so‘zlarni arabiy, turkiy, forsiyda chiroyli tarzda yoza oladigan mohir xattot bo‘lgan.

1947-yilda Abdurrashid Musobek o‘g‘li diniy nazoratning Tojikistondagi vakili sifatida Dushanbega yuboriladi va umrining oxirigacha o‘sha yerda qoladi.

Shogirdlari 
Abdurrashid Musobek o‘g‘li g‘oyat shijoatli inson bo‘lgan. Bora-bora ko‘zlari xiralashib, ko‘zoynak kor qilmaydigan bo‘lib qolganida ham lupa yordamida shogirdlariga dars berishdan to‘xtamagan. El suygan, eʼzoz­lagan ulamolar shayx Ziyouddinxon ibn Eshon Boboxon, shayx Abdulg‘ani Abdullayev (kuyovi), Mubin qori Aminov, shayx Ahmadjon maxdum Hanafiy-Naqshbandiy, shayx Do‘st­muhammad Tursunov, Sad­riddin qori Abdurazzoqov, shayx Abdulaziz Mansurlar Abdurrashid Musobek o‘g‘lining shogirdlaridir.

Abdurrashid Musobek o‘g‘li 1989-yilda Dushanbeda vafot etgan. Qabri Tojikistonning Dushanbe shahridagi Ko‘ktosh qabristonida.

Adabiyotlar 

 X. Yo‘ldoshxo‘jayev, I. Qayumova. O‘zbekiston ulamolari. — T.: „Movarounnahr“, 2015, 146-147.

Manbalar
Abdurrashid qori

Abdurrashid qori (arabcha: عبد الرشيد بهراموف — Abdurrashid Bahromov, 8.01.1953, Andijon — 26.10.2011, Toshkent) — muftiy.

Taʼlimi 
Abdurrashid qori Bahromov dastlabki diniy saboqni otasi Abdulmu’min qori Mulla Bahrom o‘g‘lidan olgan. 1959-1969-yillarda Andijon shahridagi 29-o‘rta maktabda taʼlim olgan. Maktabdan so‘ng bog‘bon bo‘lib ishlagan. 1971-1973-yillarda harbiy xizmatda bo‘lgan. 1975-yilda Mir Arab madrasasiga o‘qishga kiradi.

Faoliyati 
Abdurrashid qori 1979-yilda Toshkent Islom institutini bitirib, shu yerda dars bera bosh­laydi. 1981-yildan Toshkent shahridagi Tilla Shayx masjidida imom-xatib, 1997-yil may oyidan 2006-yil avgustgacha O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy vazifasida ishlagan.

Yutuqlari 
Abdurrashid qori Islom konferensiyasi tashkilotiga aʼzo mamlakatlar Ulamolar kengashining aʼzosi etib saylangan. U Saudiya Arabistoni, Misr, Quvayt, Marokash, Indoneziya, Turkiya, AQSh kabi qator davlatlarda o‘tkazilgan ilmiy-amaliy anjumanlarda qatnashgan. Shuningdek, Marokash, Misr, Saudiya Arabistoni mamlakatlarida o‘tkazilgan Qur’oni karim hofizlarining musobaqalarida muvaffaqiyatli ishtirok etgan.

Adabiyotlar 

 X. Yo‘ldoshxo‘jayev, I. Qayumova. O‘zbekiston ulamolari. — T.: „Movarounnahr“, 2015, 87-89.

Manbalar
Abdurrahim Bob

Abdurrahim Bob (arabcha: عبد الرحيم باب — (10 (X-XI asrlar) — mutasavvif, faqih.

Biografiyasi 
Xoja Qoraxon sulolasi asoschisi. Imom Muhammad ibn al-Hanafiyning (vafoti: 700-yil) to‘rtinchi avlodi.

Turkis­tondagi Qora Usmon qishlog‘ida yashagan (hozirgi Janubiy Qozog‘istonning Aris tumani). „Nasabnoma“da qoraxonlilar davlati (992-1211-yillar) asoschisi Satuq Bug‘roxonga tenglashtirilgan. Turkistonda Islom joriy qilinishida qatnashgan. O‘zgan, Farg‘ona, Shosh, Isfijob, Qora Usmon, Taroz va Sharqiy Turkistonni egallagan. Qora Usmon va Sayramdagi so‘fiylar Mansur Xamir ota, Tekturmas ota, Mashhad ota, To‘qmoq ota va boshqalar Abdurrahimning avlodlari. Xalq qissalarida bu sulola „Mashriqiy chiltonlari“ deb yuritilgan. „Risolai qalandariy“da „Mashriq tomonda Abdurrahim pir“ deb ko‘rsatilgan.

Adabiyotlar 

 A. Fitrat. Ahmad Yassaviy / Tanl. asarlar. — T.: 2000. II, 17; 
 A. K. Muminov. Abd ar-Raxim-bab / Islam na terrotorii bivshey Rossiyskoy imperii. Ensiklopedicheskiy slovar. Vip. Z. — M.: „Vostochnaya literatura“, 2001. 5; 
 B. D. Kochnev. O Nasab-nama Karaxanidov // Yasavi tagilimi. Vip.2. Turkes­tan, 2002: 
 Islom tasavvufi manbalari. — T.: „O‘qituvchi“, 2005. 318.

Manbalar
Abdurrahim ibn Ahmad al-Buxoriy

Abdurrahim ibn Ahmad al-Buxoriy (arabcha: عبد الرحيم بن أحمد البخاري — Abu Zakariyo Abdurrahim ibn Ahmad ibn Nasr ibn Ishoq ibn Amr ibn Muzohim ibn Gʻiyos at-Tamimiy
al-Buxoriy al-Hofiz, 382/992, Buxoro — 461/1068-1069, Misr) — muhaddis, hadis hofizi.

Abdurrahim ibn Ahmad al-Buxoriy so‘z va rivoyatlari ishonchli hofiz, muhaddis, imom-peshvolardan bo‘lib,  milodiy yilning may-iyun (hijriy yilning rabi’ul-avval) oylarida tug‘ilgan va Misr viloyatlaridan hisoblangan Havro’da vafot etgan.

Taʼlimi 
Abdurrahim ibn Ahmad al-Buxoriy sayyoh ham bo‘lib, hadis ilmi talabida Xuroson, Iroq, Shom, Yaman, Misr, Afrika, Andalusiya (Ispaniya) diyorlariga safar qilgan va u yerning shayx va olimlaridan taʼlim olgan.

Hadislari 
U Buxoroda Muhammad ibn Ahmad al-Gʻunjor al-Buxoriy, Abu-l-Fazl Ahmad ibn Ali as-Sulaymoniy al-Baykandiy va Abu Abdulloh al-Husayn ibn al-Hasan al-Halimiylarni, Xurosonda Abu Yaʼlo al-Muhallabiyni tinglagan, so‘ng Misrda yashab qolib, Abdulg‘aniy ibn Saʼid al-Azdiy al-Hofizdan, Damashqda Tammom ibn Muhammad ar-Roziydan, Bag‘dodda Abu Umar ibn Mahdiy va boshqalardan hadis rivoyat qilgan.

Shamsuddin az-Zahabiyning „Tazkira al-huffāz“ asarida Abdurrahim ibn Ahmad al-Buxoriyning tarjimai holida roviy­lar zanjirida hofiz ham ishtirok etgan hadislardan uchtasi keltirilgan bo‘lib, birinchi (isnodida noaniqlik mavjud, sahih bo‘lmagan hadis) va ikkinchisi (Imom Muslimning hadis to‘plamida kelgan hadis)ning sanadi Ibn Allon hamda al-Hasan ibn Alilardan Ali ibn Abu Tolibga, uchinchisi (sahih, g‘arib hadis)niki Abdulloh ibn Hofizdan an-Noʻmon ibn Bashirga yetib borganiga guvoh bo‘lish mumkin. Manbalarda olim, shuningdek, al-Hofiz Abdulg‘aniy ibn Saʼidning „Mushtabah an-nisba“ asarini ham ri­voyat qilgani zikr qilinadi.

O‘z navbatida, hofizdan ustozi Abdulvahhob ibn Abdulloh ibn al-Habbob, shofeʼiy faqihi Abu-l-Fath Nasr ibn Ibrohim al-Maqdisiy, Musharraf ibn Ali at-Tammor, Jamil ibn al-Hasan al-Modroiy, Abu Abdulloh Muhammad ibn Ahmad ar-Roziy va boshqalar hadis ri­voyat qilganlar.

Iqtibos

Asari 

 „Risāla ar-rihla va asbābuhā va qavlu lā ilāha illallāh va savābuhā“.

Adabiyotlar 

 Yoqut. Mu’jam. -Misr: „As-Saʼoda“, 1906. II, 58; 
 Az-Zahabiy. Tazkira al-huffāz. — Bayrut: „Dor ihyo at-turos“, 1906. III, 1157; 
 Ibn al-Imod. Shazarāt az-zahab. — Damashq-Bayrut: „Dor Ibn Kasir“, 1991. V, 258; 
 Kahhola. Mu’jam al-muallifӣn. — Damashq: „At-Turos“, 1957. V, 202; 
 Imom Shamsiddin Zahabiy. Mashhur daholar siyrati. — T.: „Hilol-nashr“, 2017. 52-54.

Manbalar
Zanxvav

Zanxvav (shuningdek, Zankvav yoki Zankhavav deb ataladi) — Hindistonning Gujarat shtatidagi Surat tumaniga qarashli kichik shaharcha-temir yoʻl stansiyasi. Surat Metropolitan viloyatiga toʻgʻri keladi. Eng yaqin shahar Kosamba  yoshda uzoqda.

Zankvav, shuningdek, Kosamba — Zanxvav temir yoʻl liniyasining oxirgi stansiyasi. Ushbu temir yoʻl liniyasi 1900-yilda Gaekvarning Baroda davlat temir yoʻli tomonidan tor oʻlchovli chiziq sifatida qurilgan. Biroq, hozirda poyezd keng o‘lchagichda harakatlanadi. Stansiya kodi ZKV.

166-sonli davlat avtomagistrali Kosamba-Velachha-Mangrol-Vankal-Zanxvav yoʻli Zankvavni boshqa shaharlar bilan bogʻlaydi.

Zanxvovning pochta indeksi indeksi 394440.

Zanxvavda 1963-yilda foydalanishga topshirilgan Shantiniketan oʻrta maktabi mavjud. Shaharda Jamoat salomatligi markazi va sanoat oʻqitish instituti mavjud.

Manbalar

Yana qarang 

 Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati

Surat tumanidagi shahar va shaharchalar
Surat shahar atrofidagi hududlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Utran

Utran — Hindistonning Gujarat shtatidagi Surat tumaniga qarashli aholini roʻyxatga olish shaharchasi. Utran Eng yaqin Surat aeroporti (21,9 km). Eng yaqin temir yoʻl stansiyasi Utran temir yoʻl stansiyasidir.

Geografiyasi 
Utran  manzilida joylashgan. Uning oʻrtacha balandligi 12 metr (39 fut)

Demografiyasi 
2001-yilgi holatga koʻra, Utran aholisi 12 894 kishidan iborat. Aholining 54 foizini erkaklar, 46 foizini ayollar tashkil qiladi. Utran oʻrtacha savodxonlik darajasi 73% ni tashkil etadi, bu mamlakatdagi oʻrtacha 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 80% va ayollar savodxonligi 64%. Utranda aholining 13 foizi 6 yoshgacha

Yana qarang 

 Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati

Manbalar 

Surat tumanidagi shahar va shaharchalar
Surat shahar atrofidagi hududlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Un (Surat)

Unn — Hindistonning Gujarot shtatidagi Surat tumaniga qarashli shahar. Shahar Surat Metropolitan viloyatiga tarkibiga kiradi

Geografiyasi 
Unn taxminan 17 metr (131 fut) balandlikda joylashgan.

Demografiyasi 
2001-yilgi holat boʻyicha, Unnning aholisi 28 761 kishi. Aholining 65 foizini erkaklar, 35 foizini esa ayollar tashkil qiladi. Unn oʻrtacha savodxonlik darajasi 69% ni tashkil etadi, bu mamlakat oʻrtacha 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 76% va ayollar savodxonligi 56%. Unda aholining 14% 6 yoshgacha boʻlganlardir.

Yana qarang 

 Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati

Manbalar 

Surat tumanidagi shahar va shaharchalar
Surat shahar atrofidagi hududlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Tarasadi

Tarasadi — Hindistonning Gujarat shtatidagi Surat tumanidagi shahar va munisipalitet. Shahar Suratdan 45 km shimoli-sharqda, Kosamba yaqinidagi Surat-Mumbay trassasida joylashgan.

Geografiyasi 
Shahar taxminan 12 metr (66 fut) balandlikda joylashgan.

Demografiyasi 
2001-yilgi holatga koʻra Tarasadi aholisi 19567 kishi edi. Aholining 51 foizini erkaklar, 49 foizini ayollar tashkil qiladi. Tarsadida oʻrtacha savodxonlik darajasi 74% ni tashkil etadi, bu mamlakat oʻrtacha koʻrsatkichidan 59,5% yuqori: erkaklar savodxonligi 81%, ayollar savodxonligi 63%. Tarsadida aholining 14 foizi 6 yoshgacha bo‘lgan yoshlardir.

Transporti 
Trassa: Tarsadi Kosambadan 2 km, Suratdan 45 km.

Havo orqali: Eng yaqin aeroport Surat, Tarsadidan 59 km uzoqlikda joylashgan.

Poezdlarda: Tarsadi temir yoʻl stantsiyasidan 2 km uzoqlikda joylashgan

Yana qarang 

 Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati

Manbalar 

Surat tumanidagi shahar va shaharchalar
Surat shahar atrofidagi hududlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Sayan

Sayan — Hindistonning Gujarat shtatiga qarashli Surat tumanidagi shahar va munisipalitetdir. Bu Surat Metropolitan viloyatining asosiy sanoat hududlaridan biridir. Sayan Suratdan atigi 18 km uzoqlikda NH 228da joylashgan. Shuningdek, NH-8 dagi Kathor qishlog'i bilan davlat avtomagistrali bilan bog'langan. Shahar shakar zavodlari bilan mashhur. Sayanda istiqomat qiluvchi aholining aksariyati mahalliy kolislardir

Demografiyasi 
2016-yil holatiga ko'ra Sayanning umumiy aholisi 12,856 kishi edi. Erkaklar ayollardan 7258 nafarga koʻp boʻlib, 5598 nafarga yetdi. Sayanning oʻrtacha savodxonlik darajasi 100% ni tashkil etadi, bu 2011-yildagi oʻrtacha 69,3% dan yuqori. Sayyonda aholining 14 foizini 6 yoshgacha bo‘lgan yoshlar tashkil qiladi.

Manbalar

Yana  qarang 

 Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati

Surat tumanidagi shahar va shaharchalar
Surat shahar atrofidagi hududlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Akoti (Gujarat)

Akoti, Gujarat — Gujaratning Bardoli Taluka shahrida joylashgan kichik qishloq. Palsod, Mangroliya, Samthan, Orgam, Kantali qishloqlari bilan chegaralangan. Asosiy ekinlari shakarqamish, sholi, bugʻdoy, paxta, tuber, sabzavot, banan, yeryongʻoq hisoblanadi.

Manbalar

Yana qarang 

 Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati

Surat tumanidagi qishloqlar
Bhairav (Gujarat)

Bhairav — Hindistonda Gujarat shtatining Surat tumanidagi qishloq. U Tapti daryosining sohilida joylashgan.

Manbalar 

Surat tumanidagi qishloqlar
Bhanodra

Bhanodra — Hindistonning Gujarat shtatidagi Surat tumanidagi Choryasi Taluka shahrida joylashgan qishloq. Arab dengizi sohilidan taxminan 15 km va Surat shahar munitsipal chegarasidan 4 km dan kamroq masofada joylashgan.

Qatnov 
Unga eng yaqin temir yoʻli stansiyasi — Bhistan hisoblanadi, Surat shahri, qishloqdan 4 km uzoqlikda joylashgan.

Demografiyasi 
Bhandorada 500 ga yaqin aholi istiqomat qiladi, ularning katta qismi sunniy Surati Vohra va oz sonli qabila hindularidir. Oilalarning aksariyati dehqonchilik bilan shug‘ullanadi. Qishloq Ekleraning katta aholi punktida biri hisoblanadi.

Manbalar 

Surat tumanidagi qishloqlar
Bhatha

Bhatha — Surat chekkasida joylashgan qishloq. Pal 2010-yildan beri eng yuqori rivojlanishni qayd etgan Bhatha shahriga eng yaqin joy hisoblanadi. Qishloq bir necha koʻchalarga boʻlingan va yaxshi qurilgan kachcha uyi hamda pakka uylari mavjud.

Manzil 
Bhatha Pal RTO dan Hazira tomon 3 km uzoqlikda joylashgan. Surat temir yoʻl stansiyasidan kelgan odamlar Bhatha shahriga Adajan Patia yoki Gujarat gaz doirasi orqali riksha yoki avtobusda borishlari mumkin. Qishloq Tapi daryosining sohilida oʻrnashgan.

Bhathadagi arxitektura 
Bhathadagi uylarning aksariyati sof Parsi meʼmorchiligi asosida qurilgan. Bhatha shahrida „Agiyari“ olov ibodatxonasi mavjud boʻlib, u Parsi kalendariga koʻra 1912-yilda qurilgan. Bhathada 1800-yillarda qurilgan uylar ham bor. Uylar juda yaxshi qurilgan, havodor va tinch muhitga ega.

Manbalar 

Surat tumanidagi qishloqlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abdurrahmon valiy maqbarasi

Abdurrahmon voliy maqbarasi  — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik.

Tuzilishi 
Maqbara (18,5⨯10,8 m) uch gumbazli, tarhi to‘g‘ri burchakli. Ikki sag‘ana bor. Ziyoratxonaning to‘rt tomoni ravoqli. Shimoliy ravoqda eshik o‘rni bor. Bosh tarzidagi peshtoqining ikki burchagida tomga chiqiladigan zina, g‘arbiy devorida mehrob joylashgan. Go‘rxona ikki murab­ba (tomonlari teng to‘g‘ri to‘rtburchak) tarhli xona (4,85⨯4,7 m)dan iborat bo‘lib, biridan ikkinchisiga ravoq orqali o‘tilgan. Go‘rxonaning birida ikki qator ganch suvoqli katta-kichik sag‘analar, ikkinchisida xom g‘ishtdan qurilgan yirik sag‘ana joylashgan. Bu xonalarning tomi dastlab gumbazli bo‘lgan. Taʼmir vaqtida tekis tom va sinchli devorlar ishlangan. 1950-1986-yillarda o‘rganilgan va taʼmir qilingan.

Adabiyotlar 

 O‘zME. — T.: 2000. I, 39; 
 Islom. Ensiklopediya. — T.: „O‘zME DIN“, 2015. 17.

Manbalar
Bhuvasan

Bhuvasan — Surat Metropolitan viloyatidagi qishloq, Hindistonda Gujarat shtatining Surat tumanidagi Bardoli Taluka tarkibiga kiradi. Qishloq Bardolini Navsariy bilan bogʻlaydigan 88-sonli davlat magistralida joylashgan boʻlib, u  ni tashkil qiladi. Bardolidan. Bhuvasan boshlang'ich maktab va turli xudolarga bagʻishlangan hind ibodatxonasining uyi hisoblanadi. Qishloqda 2000 ga yaqin aholi istiqomat qiladi.

Manbalar 

Surat tumanidagi qishloqlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Bodhan (Surat)

Bodhan — Hindistonda Gujarat shtatining Surat tumanidagi Mandvi talukada joylashgan qishloq. U Surat tumani shtab-kvartirasidan 32 km sharqda va shtat poytaxti Gandinagardan 255 km uzoqlikda joy olgan. Bodhanning pin kodi 394140, pochta bosh ofisi esa Bodhanda joylashgan.

Geografiyasi 
Qishloq hududidan Tapi daryosi (ilgari Tapati daryosi deb ham atalgan) oqib oʻtadi.

Surat tumanidagi qishloqlar
Abdurrahmon ibn Abzo

Abdurrahmon ibn Abzo ( — Abdurrahmon ibn Abzo al-Xuzoiy (?, Makka — 70/689,?) — sahoba.

Hayoti va faoliyati 
Manbalarda Abu Saʼid va Abu Abdulloh kunyalari bilan mashhur bo‘lgan.

Sahoba hisoblangan otasi ham u kabi Bani Xuzoaning ozod qilgan quli bo‘lgan. Qur’oni karimni chuqur bilgani sababli, xo‘jayini va Makka voliysi Nofe’ ibn Abdulhoris xalifa Umar bilan uchrashishga ketayotgan vaqtlari uni o‘z o‘rniga qoldirar edi. Buning sababini so‘ragan Umarga Nofeʼ: „U Makka xalqi ichida Qur’onni eng yaxshi o‘qiydigan va ilohiy buyruqlarni eng yaxshi biladigan kishidir“ deb, javob bergan. Abdurrahmon ibn Abzo Siffiynda Aliga bay’at qilgan sahobalardan. Keyinchalik, Ali uni Xurosonga voliy etib tayinlagan (658-yil). Biroq qancha muddat voliy bo‘lgani haqida maʼlumotlar kelmagan.

Ibn Hibbon Abdurrahmon ibn Abzo al-Xuzoiyni tobe’inlardan ekanini aytgan bo‘lsa, Imom al-Buxoriy va Abu Hotim kabi muhaddislar uni sahobalardan bo‘lganini maʼlum qilganlar. Hatto Abu Hotim Abdurrahmon ibn Abzo al-Xuzoiy Payg‘ambarning orqalarida namoz o‘qiganini qayd etgan. Rasululloh tomonlaridan tarqatilgan o‘ljalardan ulush olgani haqidagi o‘zining rivoyati ham buni tasdiqlaydi.

Hadislari 
To‘g‘ridan-to‘g‘ri Payg‘ambardan rivoyat qilgan hadislaridan tashqari, Abu Bakr, Umar, Ali, Ammor, Ubay ibn Ka’b kabi buyuk sahobalardan naql qilgan rivoyatlari ham „Kutubi sitta“dan o‘rin olgan. Uning o‘zidan esa, o‘g‘illari Saʼid va Abdulloh, xossatan Shaʼbiy, Abu Ishoq as-Sabiiy va boshqa tobeʼinlar hadis rivoyat qilganlar.

Adabiyotlar 

 Ibn Saʼd. Tabaqāt al-kubrā. — Bayrut: 1968. V, 462; 
 Musnad. III, 406-407; V, 122-125; 
 Al-Buxoriy. At-Tarӣx al-kabӣr. — Haydarobod.: 1360-80/1941-60, — Diyorbakr: V, 245; 
 Muslim. „Salāt al-musofirӣn“. 269; 
 Ibn Abu Hotim. Al-Jarh va-t-taʼdӣl. — Haydar­obod: 1371-73/1952-53, — Bayrut: „Dor al-kutub al-’ilmiyya“. V, 209; 
 Az-Zahabiy. Siyar. III, 201-202; 
 Ibn Hajar. Al-Isāba. — Qohira: 1328. IV, 149.

Manbalar
Eklera

Eklera — Hindistonning Gujarat shtati, Surat tumanida joylashgan kichik musulmon qishloqchasi hisoblanadi. Bu taxminan Arab dengizi sohilidan  va Surat shahar munitsipal chegarasidan joylashgan. Unga eng yaqin temir yoʻl stansiyasi Suratdagi Bhistandir.

Demografiyasi 
Eklerada 1200 ga yaqin aholi istiqomat qiladi, ularning aksariyati sunniy Surti Vohra va oz sonli qismi esa qabila hindulari hisoblanadi. Aholining taxminan chorak qismi (sunniy Surti Vohralar) chet elda, jumladan Buyuk Britaniyada, asosan London, Dewsbury, Batley, Botswana, Panama, Janubiy Afrika, Kanada, Yangi Zelandiyada istiqomat qiladi. Oilalarning aksariyati dehqonchilik bilan shug‘ullanadi. Kichikroq qoʻshni Bhanodra qishlogʻining koʻpchilik vakillari Eklera ichida istiqomat etishadi.

Inshootlar 
Eklerada bitta masjid, bitta maktab, suv inshooti, tegirmon va sut zavodi bor. Qishloq aholisi istiqomat qiladigan uylar va savdo-sotiq uchun zarur boʻlgan mahsulotlar bilan taʼminlaydigan kichik doʻkonlar ham mavjud. 2007-yilda Eklera va Bhanodra katta masjid qurish loyihasini boshlandi, jumladan, toʻrt qavatli madrasa (Islom qoʻshimcha maktabi), shuningdek, dorixona va koʻp funksiyali zalni oʻz ichiga oladigan hudud qurilishi loyihalashtirilgan edi. Loyihani moliyalashtirish mablagʻlari asosan norezident hindlardan olingan.

Qishloqni yaqin atrofdagi Unn, Sachin va Bhistan bilan bogʻlaydigan uchta asosiy yoʻl mavjud. Qishloqning nisbiy farovonligi, shuningdek, qishloqdagi yer narxlarining yuqoriligi va koʻplab sobiq NRI (norezident Hindiston va Hindiston kelib chiqishi) qishloq farovonligiga qoʻshgan hissasi tufayli sezilarli darajada oshdi. NRIlar ikki qishloqning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishida hal qiluvchi rol oʻynaydi. Oilalar va keng jamoatchilikka muntazam ravishda pul oʻtkazmalari „panchayat“ qishloqqa infratuzilmani yaxshilash imkonini beradi. Hududda tibbiy xizmat uchun pul toʻlashga qodir boʻlmagan kambagʻal qishloq aholisiga, ularning kelib chiqishidan qatʼi nazar, hayotiy yordam koʻrsatadigan maxsus jamgʻarmalar tashkil etilgan.

Surat tumanidagi qishloqlar
Ena (Gujarat)

Ena — Hindistonning Gujarat shtatidagi qishloq. U Bardoli yaqinidagi Surat tumanida (Taxsil Palsana) joylashgan.

Yana qarang 

 Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati

Havolalar 

„Hindiston qishloqlar roʻyxati“
 „Kichik Enada katta oʻynash“ IBNLive

Surat tumanidagi qishloqlar
Surat shahar atrofidagi hududlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda