MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Galina Matviyevskaya

Galina Panlovna Matviyevskaya (1930.13.7, Dnepropetrovsk) — matematik olim. Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi akademik (2000), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1980), fizika-mat. fanlari doktori (1968), Leningrad universitetini tugatgan (1954). Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Romanovskiy nomidagi Matematika institutida katta ilmiy xodim (1959-yildan). 2001-yildan Orenburg pedagogika universitetida kafedra mudiri. Ilmiy ishlari asosan Yaqin va Oʻrta sharqdagi oʻrta asr fanlari tarixiga bagʻishlangan. M. oʻz asarlarida Yaqin va Oʻrta Sharq, jumladan, Oʻrta Osiyo olimlarining Yevropada mat.ning rivojlanishi va hozirgi zamon mat.sining vujudga keli-shidagi rolini aniqlab berdi. beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1974).

Manbalar 
 K istorii matsmatiki Srslnsy Azii IX—XV vskov, T., 1962; Uchsiiye o chisle na sredisvekovom Blijmsm i Srsdnem Vostoks, T., 1967; Razvitis ucheiiya o chisle v Yevrops do XVII v„ T„ 1971.

Matematiklar
Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
1930-yilda tugʻilganlar
13-iyulda tugʻilganlar
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademiklari
Qobul Maqsetov

Maqsetov Qobul (1929.16.1, Qoʻngʻirot tumani — 2002.17.2, nukus) — qoraqalpoq (|yulklorshunosi. Oʻzbekistonda (1979) va Qoraqalpogʻistopda (1973) xizmat koʻrsatgan fai arbobi, filol. fanlari doktori (1966), professor (1968). Xoʻjayli psd. bilim yur-tini (1949) va Qoraqalpoq ped. institutini (1953) tugatgap. Avval maktabda oʻqituvchi (1949 — 53), keyinchalik mazkur intda qoraqalpoqadabiyoti kas|)yedrasida katta oʻqituvchi, mudir (1953—1957). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Qoraqalpo-giston (|)ilialining Tarix, til va adabiyot instituti katta ilmiy xodimi, boʻlim mudiri (1959—1962), direktori (1963—1992). Ilmiy asarlari qoraqalpoq folkloriga, qoraqalpoq qahramonlik eggosiga bagʻishdangan. Uning qoraqalpoq tilidagi "Qoraqalpoq qahramonlik eposi „Qirq qiz“ (Nukus, 1962), „Qoraqalpoq qahramonlik dostonlari poetikasi“ (T., 1965), „Qoraqalpoq folklori estetikasi“ (Nukus, 1971), „Qoraqalpoq eposi. Qurbonboy Toji-boyev repertuaridagi dostonlarning badiiy xususiyatlariga doir“ (rus tili-da, 1976) asarlari qoraqalpoq folk-lorshunosligi rivojida muhim rol oʻynadi. „Folklor va adabiyot“ ("Nu-kus, 1975) maqolalar toʻplami hozirgi qora-qalpoq adabiyoti muammolariga bagishlangan. Berdaq nomidagi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Davlat mukofoti laureati (1976).

1929-yilda tugʻilganlar
2002-yilda vafot etganlar
16-yanvarda tugʻilganlar
17-fevralda vafot etganlar
Berdaq nomidagi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Davlat mukofoti laureatlari
Rufat Gʻulomovich Mahkamov

Mahkamov Rufat Gʻulomovich (1930.16.10, Toshkent – 2018.26.07) — mashinasozlik sohasidagi olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (2000), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1982), texnika fanlari doktori (1978). professor (1979). Bauman nomidagi Mosk-va oliy texnika bilim yurtini tugatgan (1954). Mashinasozlik texnologiyasi ilmiy tadqiqot institutida kichik ilmiy xodim (1954—56), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining texnika fanlari boʻlimi ilmiy kotibi (1960-61), Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat institutida katta oʻqituvchi, dotsent, dekan, kafedra mudiri, professor (1962-yildan).
 Ilmiy faoliyati - tola sifatini oshirish maqsadida paxta tozalash mashinalari ish organlari sifatini tekshirish va ularning parametrlarini optimallashtirishga bagʻishlangan.

Manbalar 
 Osnov! protsessa vzaimodeystviya poverxiostey tvsrdix tel s voloknistoy massoy, Toshkent.-1979.

 Povmsheniye texnologicheskoy nadyojnosti xlopkoochistiteln1x mashin, ra~ botayushix v udarnom rejime. Toshkent.-1999.

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
1930-yilda tugʻilganlar
16-oktabrda tugʻilganlar
2018-yilda vafot etganlar
26-iyulda vafot etganlar
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademiklari
Frédéric Mistral

Frédéric Mistral (1830. 8.9 — Meyan - 1914.25.3) - provansal shoiri. Eks-an-Provais shahrida huquqshunoslik fakultetini tugatgan (1851). 1854-yilda pansionatdagi oʻqituvchisi J.Rumanil va bir pechta doʻstlari bilan uyushib, provansal tilining 12—13-asrlardagi yuksak mavqeini tiklashga intilgan. Bu uyushma aʼzolari "Felibrlar" ("Ilhom parisining shogir-di") deb atalgan. M.ning "Mireyo" dos-toni (1859) fsdibrlar harakatiga qat-tiq turtki boʻlgan. Doston markazida sevgilisiga yetolmay halok boʻlgan qiz turgan boʻlsa-da, asar Provans viloya-tining tabiatini, xalqining xarakterini aks ettirgan, unda folklorga boy provansal tilining barcha goʻzalliklaridan mahorat bilan foydalanilgan. "Oltin orollar" (1876), "Zaytun terimi" (1912) sheʼriy toʻplamlarida ham folklor ohanglari yorqin aks etgan. M.ning ulkan asari — "Felibrij xazinasi" provansalcha-fransuzcha lu-gʻati 1880—86 yillarda bir necha jildda bosilgan. Lugʻat oʻziga xos ensiklopediya boʻlgan. Nobel mukofoti laureati (1904).

Manbalar 

Shoirlar
Adiblar
1830-yilda tugʻilganlar
8-sentabrda tugʻilganlar
1914-yilda vafot etganlar
25-martda vafot etganlar
Theodor Mommsen

Theodor Mommsen (1817.30.11, Garding — 1903.1.1 1, Sharlottenburg) — nemis tarixchisi, Peterburg Fanlar akademiyasining xorijiy faxriy aʼzosi (1893). Leypsig (1848-yildan), Syurix (1852-yildan), Breslau (Vrots-lav) (1854-yildan), Berlin (1858 — 1903) universitetlari professor 1848—49 yillardagi inqilob davrida nemis burjua-ziyasining soʻl qanotida boʻlib, Shlez-vigni Prussiyaga qoʻshilishi tarafdori boʻlgan, ShlszvigGolsh-teyn muvaqqat hukumatining nashriy organiga muharrirlik qilgan. Pro-gresschilar partiyasidan prus landtagi va Germaniya reyxstagiga deputat qilib saylangan (1863—66 va 1873— 79 yillarda landtag deputati, 1881—84 yillarda reyxstag deputati). Qad. Rim va Rim huquqiga oid 1500 dan ziyod tarixiy asarlar muallifi. Asosiy asari "Rim tarixi"da, asosan, Rimning miloddan avvalgi 46 yilgacha boʻlgan harbiy-siyosiy tarixini yoritgan va Rim provinsiyalari tarixini bayon qilgan. Nobel mukofoti laureati (1902).

Manbalar 

Shoirlar
Adiblar
1817-yilda tugʻilganlar
1903-yilda vafot etganlar
1-yanvarda vafot etganlar
30-noyabrda tugʻilganlar
Multimedia

Multimedia (lotincha — koʻp va — vositachi boʻlmoq) — kompyuterning matn, grafik, tovushli va videomaʼlumotlar bilan ishlashga imkon beruvchi qurilmasi. Ana shunday qurilma oʻrnatilgan kompyuter multimedia kompyuter deyiladi. Hozirda deyarli barcha kompyuterlar multimedia qurilmalar bilan taʼminlangan. Bularga SE-KOM, SE-K\U kompakt disklarini oʻqiydigan disk yurituvchi qurilmalar, tovush platalari, videokartalar va boshqalar kiradi. Keyingi vaqtlarda multimedia qurilmalar standartiga grafik tezlatgichlar va katta hajmli universal kompakt disklar ham qoʻshildi.

Kino va video terminologiyasi
Muxtorjon Murtazoyev

Murtazoyev Muxtorjon (1909.5.5 - Qoʻqon — 1994.2.3) — xonanda, sozanda (gʻijjak, dutor, tanbur), bastakor. Fargʻona vodiysi zamonaviy bastakorlik maktabining asoschilaridan. Anʼanaviy musiqa yoʻllarini Mahram hofiz va gʻijjakchi Qodirjon Ham-damovlardan oʻrgangan. Qoʻqon shahri Temiryoʻlchilar madaniyat saroyida musiqa rahbari (1929—33), Qoʻqon teatrida sozanda (1933—41) va musiqa rahbari (1957-yildan), Yangiyoʻl teatri (1942—45), Muqimiy teatri (1945 — 57)da gʻijjakchi-konsertmeyster, Qoʻqonda maqomchilar ansamblining badiiy rahbari (1957-yildan). Mumtoz va zamondosh shoirlarning sheʼrlariga yaratgan qoʻshiq va ashulalari ("Oʻrta-ma", "Gulzor makoni", "Sogʻinish", "Jonim ila jonim", "Bir ishva bilan", "Ey koʻngil", "Jafo ham qilmading" va boshqalar) M.Ahmedov, O.Imom-xoʻjayev, K.Moʻminov va boshqa hofizlar repertuaridan oʻrin olgan. Ayniqsa, T. Qodirov talqinidagi "Fargʻona tong otguncha", "Bizni tashlab" kabi badiiy yetuk asarlari ommaviylashgan. "Doʻstlar" (Uygʻun pʼyesasi), "Qumrining murodi" (J.Mashrabiy), D.Jalilov bilan birgalikda "Ishqobod" (S.Abdulla), "Xolisxon" (Hamza) kabi spektakllarga musiqa bastalagan.

1909-yilda tugʻilganlar
1994-yilda vafot etganlar
Mustaqillik va ezgulik monumenti

Mustaqillik va ezgulik monumenti — Toshkent shahridagi Mustaqillik maydoniaa Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I.Karimov gʻoyasi bilan bunyod etilgan meʼmoriybadiiy majmua. Oʻzbekiston istiqbolining dastlabki yillari (1992)da maydonda oʻrnatilgan obida Mustaqillik monumenti deb atalgan. Ramziy ravishdagi Yer sharida Oʻzbekiston Respublikasi xaritasi aks etgan ushbu obida jahon xaritasida mustaqil Oʻzbekiston mamlakati mustahkam oʻrin olganini ifodalaydi. 2005-yil 28 dekabrda ushbu monument oldiga farzan-dini bagʻriga bosib turgan munis oʻzbek ayoli siymosi — Baxtiyor ona haykali oʻrnatildi (haykaltarosh I.Jab-borov). Mustaqillik monumenti va Baxtiyor ona haykali Ezgulik arkasi, oq poyondoz shaklidagi keng yoʻlak bilan birga yaxlit ansamblni tashkil qiladi. Mustaqillik va ezgulik tushunchalarini ramziy tarzda uygʻun ifodalagan ushbu yodgorlik M. va e.m. deb ataldi.

2004—2005-yillarda Mustaqillik maydoni pa unga tutash hududda keng koʻlamdagi qurilish va obodonlashtirish ishlari amalga oshirildi. Vazirlar Mahkamasi binosi tubdan qayta taʼmirlandi, Senat binosi, Ezgulik arkasi, Tasviriy sanʼat gʻalereyasi kabi muhtasham meʼmoriy inshootlar, yashil maydon va xiyobonlar barpo etildi. Ayni vaqtda yangi Mach.muriy bino, Biznes markazi qurilipchi ni-hoyasiga yetmoqda. Bunday katta bunyodkorlik ishlari tufayli maydonning faqat qiyofasi emas, uning vazifasidagi mazmun-mohiyati ham oʻzgardi. Mustaqillik maydonining ijtimo-iy-siyosiy hayotimizda tutgan muhim oʻrni va ahamiyatini inobatga olib hamda xalqimiz, ayniqsa, yosh avlod qalbi va ongiga istiqlol gʻoyalarini, milliy gʻurur va iftixor, vatanpar-varlik tuygʻularini yanada chuqurroq singdirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidsntining 2006-yil 3-fevralda "Mustaqillik va ezgulik monu-menti toʻgʻrisida" qarori qabul qilindi. Qarorga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasi umumxalq bayramlari hamda davlat miqyosidagi boshqa tantanali maro-simlarda, shuningdek, mustaqil taraqqiyotimiz, milliy qadriyatlari-miz b-p bogliq muhim sanalar, kasb bayramlarini nishonlash, tantana va anjumanlar oʻtkazish munosabati bilan M. va e.m. poyiga 1ulchambar qoʻyish rasmiy marosimini bslgilagan tartibda amalga oshirish joriy etildi va boshqa tad-birlar belgilandi.

Yana qara 

 Oʻzbekiston Mustaqilligi kuni

 Oʻzbekiston mustaqilligi boʻyicha referendum (1991)
Davlat Muxamedov

Davlat Muxamedov (1955.13.5, Gurlan tumani) — ganchkor usta, Oʻzbekiston xalq ustasi (2004). Toshkent politexnika institutiping meʼmorlik fakultetini tugatgan (1977). Xorazm viloyati xalq amaliy sanʼati boʻlimida usta (1980—99); 1999-yildan "Us to" respublika badiiy ishlab chiqarish uyushmasida usta. M. yaratgan ganchkori naqshlar nafisligi hamda zamonaviy binolar bilan uygunligi diqqatga sazonor. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi, Vazirlar Mahkamasi majlislar zali, Bekobod, Toshkent va Urganch shaharlari hokimiyatlari, "Turkiston" saroyi va boshqa yirik inshootlarning ganchkorlik ishida ishtirok etgan.

    

Oʻzbekiston xalq ustalari
Karimjon Moʻminov

Karimjon Moʻminov (1938.19.6, baliqchi tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (2003). Andijon pedagogika institutini tugatgan (1963). 1956-yildan Baliqchi tumanidagi maktablarda boshlangʻich sinf oʻqituvchisi, 1963-yildan 8-internat maktabda kimyo, 1969-yildan 29-maktabda kimyo-biol. oʻqituvchisi.

    

Oʻzbekiston Respublikasining xalq oʻqituvchilari
Neapol opera maktabi

Neapol opera maktabi - 17-18-asrlarda Neapolda shakllangan ijo-diy maktab, kompozitorlar guruhi. Ilk yirik namoyandasi — F.Provensale (taxminan 1627 — 1704), boshligʻi — A.Skarlatti (qarang Skarlattilar). Neapol opera maktabim. vakillari (kompozitorlar L.Vinchi, N.Porpora, L.Leo, N.Iomelli, T.Traetta va boshqa, libretto mualliflari A.Dzeno, P.Metastazio) operannng jiddiy (opera-seria) va hajviy (buff opera) turlari, shuningdek, ariya, uvertyura, rechitativnit tugal koʻrinishini bel-gilab berishgan. Ular tarixiy-afsonaviy, antik syujetlarda asarlar yaratib, Sharq (hind, arab, fors) mavzulariga ham murojaat qilishgan, xususan, Sohibqiron Amir Temur qiyofasini oʻz operalarida gavdalantirganlar. Neapol opera maktabim. tamoyillari G.Gendel, I.Xasse va boshqa Yevropa opera ustalari ijodiga ijobiy taʼsir koʻrsatgan.
Mansur Nosirov

Mansur Mahmudovich Nosirov (1936.12.6, Samarqand viloyati, Oxunboboyev qishlogʻi) — kulol. Oʻzbekiston Respublikasi sanyutarbobi (1998). Samarqand universitetida taʼlim olgan (1957—58). Ish faoliyatini (usta Umarqul Joʻra-qulov rahbarligida) shahar sanoat kombinatida boshlagan (1944—50). "Qizil Sharq" artelidagi sandiqsozlik sexida bezatuvchi rassom (1951—53), Samarqand badiiy fondining kulolchilik sexida (1963—93), Umarqul Joʻraqulov nomidagi "Us to" birlashmasida (1993-yildan) kulol-usta. "Bibixonim", "Goʻri Amir", "Shohizinda" kabi suvenirlar, "Ajdarho", "Koʻra va shamdon" kabi bezakli buyumlar, "Afrosiyob" naqshli shokosa va chash-kalar, milliy uslubda bezalgan oʻyinchoqlar, koʻzalar, of-toba, bezakdor relyef, gul tuvaklar, laganlar va boshqa yaratgan. "Samarqand" restorani inter-yerini bezashda qatnashgan. Asarlari bilan respublika va xalqaro koʻrgazmalarda ishtirok etgan.
Muhammadxon Nuriddinov

Muhammadxon Nuriddinovich Nuriddinov (1948.6.1, Namangan) — rang-tasvir ustasi, Oʻzbekiston xalq rassomi (2004). Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurti (1968) va repin nomidagi Leningrad rassomlik, haykadtaroshlik va meʼmorlik instituti (1976)ni tugatgan. 1976-yildan hozirgi Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn institutida pedagog, 1998-yildan dotsent. Nuriddinov realizm uslubida ijod qiladi, realistik sanʼat anʼanalarini zamon ruhi bilan boyitishga intiladi. "Namangan ohanglari", "Kundagi tashvishlar", "Katta Fargona kanali", "Rejissyor O.Abdurazzoqov", jadidlar portretlari turkumi, "Abu Ali ibn Sino" portreti, "Sayid Baraka Amir Temurga bayroq topshirmoqda", "Bahor suvlari" va boshqa asarlarida rassomning ijodiy izlanishlari namoyon boʻldi. Nuriddinov respublika va xorijdagi koʻrgazmalarda ishtirok etgan. Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi Oltin medali bilan taqdirlangan (2003).

Manbalar 

    

Oʻzbekiston Respublikasi xalq rassomlari
Baxtiyor Nurillayev

Baxtiyor Abatovich Nurullayev (1975.20.1, Nukus) — ogir atletika-chi, xalqaro miqyosdagi sport ustasi (1992), „Oʻzbskiston iftixori“ (2003). 85 kg vazn toifasida Oʻzbekiston chem-pioni (1995, 1996, 1998-2003), Osiyo oʻyinlari bronza (1998, Bangkok; 2002, Pusan) va talabalar oʻrtasida jahon chempionati kumush (2002, Izmir)Italya (2003,Milan) medallari sovrindori. N.Qoraqalpoqun-tini tugatgan (2004), Taxiatosh bolalar va oʻsmirlar sport maktabida murabbiy (1991-yildan).

Manbalar 

1975-yilda tugʻilganlar
20-yanvarda tugʻilganlar
Oʻzbekiston ogʻir atletikachilari‎
Sodiq Nurimbetov

Sodiq Nurimbetov (1900, Kegeyli tumani — 1972, Nukus) — Qoraqalpogiston xalq shoiri (1942), Oʻzbekiston xalq hofizi (1957). Mahalliy maktabda, madrasada oʻqigan. Oʻtgan asrning 20-yillari oʻrtalarida shoir sifatida shuhrat qozongan. Qoraqalpoq hajviyasini, xususan masal janrini rivojlantirishda N.ning xizmatlari katta. Bolalar uchun ham koʻplab sheʼrlar yaratgan. "Bizning Vatan" (1940), "Xalq yengilmaydi" (1942), "Olgʻa, botirlar" (1944), "Tulkicha" (1956), "Farhol" (1958, 1974), "Pillakor Janil" (1961), "Yangi davr ohanglari" (1962), "Ogʻa-inilar" (1968) kabi sheʼr va dostonlar toʻplamlari nashr etilgan. Uning "Bax-tiyor" (1950), "Dengizda" (1957-58), "Pillakor Janil" (1961), "Zarimbetning hayajoni" (1958) dostonlari ularda tilga olingan ijtimoiy masalalarning dolzarbligi bilan ajralib turadi.

"Berdaq" (1950) va "Ogʻa-inilar" (1968) dostonlari oʻtmishni badiiy talqin qidishga bagishlangan. Berdaq nomidagi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Davlat mukofoti laureati (1971).

    

1900-yilda tugʻilganlar
Berdaq nomidagi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Davlat mukofoti laureatlari
Xorazm madrasalarida tahsil olganlar
Aleksey Nurullayev

Aleksey Fayzullayevich Nurullayev (1953.28. 1 1, Peshku tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (2004). Lugansk pedagogika institutini tugatgai (1976). 1976-yildan Jondor tumanidagi 2-maktabda tarix oʻqituvchisi, maktab direktori oʻrinbosari va maktab direktori, 1992-yildan tarix oʻqituvchisi va Jondor tuman tarix-oʻlkashunoslik muzeyi direktori.

Oʻzbekiston Respublikasining xalq oʻqituvchilari
Usmonxon Obidov

Obidov Usmonxon (1931.20.1, Toʻraqoʻrgon tumani) — Xalq oʻqituvchisi (1991). Fargona ped. institutini tugatgan (1957). 1954—95 yillarda Toʻraqoʻrgon tumanidagi 1-maktabda fizika oʻqituvchisi. Tumanda birinchi boʻlib fizika kabinetini tashkil etgan va uni zamon talabi darajasida jihozlagan. "Shuhrat" medali bilan mukofotlangan (1994).

1931-yilda tugʻilganlar
20-yanvarda tugʻilganlar
Ovminzatov

Ovminzatov — Markaziy Qizilqumdagi past togʻlardan biri. Navoiy viloyati hududida gʻarbdan sharqqa 30 km choʻzilgan. Oʻrtacha balandligi 300-500 m, eng baland joyi 694 m (sharqiy qismida). Shimgarbiy qismidan gumbazsimon Shakitov tarmogʻi ajralib chiq-qan. Ovminzatov tektonik jihatdan gorst- anti-klinal boʻlib, Turon plitasi poy-devorining yer yuziga chiqib qolgan qismidir. Uning baland joylari paleozoy davri metamorfik, otqindi va choʻkindi tog jinslari (slanets, kong-lomerat, qumtosh, granit, granodiorit, diorit va boshqalar)dan tashkil topgan. Yon bagʻirlarining quyi qismi va etaklarida boʻr, paleogen.neogen va toʻrtlamchi davrlarga mansub choʻkindi togʻ jinslari (kon-glomerat, qumtosh, gravelit, alevro-lit, gil, mergel, qumlar) tarqalgan. Choʻl iqlimi sharo-itida bular nurash jarayonlar taʼsirida kuchli yemirilgan elyuviy va delyuviy yotqiziqlari hosil qilgan.

Ovminzatov asimmetrik tuzilishga ega. Shimoliy yon bagri tikroq, janubiy yon bagʻri esa qiyaroq, quruq soylar va jarliklar bilan kesilgan. Quruq soylarning quyi qismlarida kichik yoyilma konuslar vu-judga kelgan, ular bir-biri bilan tutashib prolyuvial shleyflarni hosil qilgan. Shleyflar yuzasida har xil shakldagi qum uyumlari tarqalgan.

Ovminzatovning etaklarida qoʻngir-boʻz, qumli choʻl tuproqlar tarqalgan. Ularda shuvoq, boyalich, arpagʻon, saksovul, quruq soylar boʻylarida yulgʻun va boshqa oʻsadi. Hayvonlardan qoʻshoyoq, tulki, boʻri, yumronqoziq, kaltakesak, turli ilonlar va boshqa uchraydi. Togʻ etaklaridagi yerlardan yaylov sifatida foydala-niladi.

Togʻlar
Oʻzbekiston geografiyasi
Navoiy viloyati
Ovozi tojik

"OVOZI TOJIK" ("Tojik ovozi") — Toshkent shahrida tojik tilida haftada 2-marta chiqadigan gazeta. Muassislari: Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. 1-soni 1924-yil 25 avgustda Samarqand shahrida "Ovozi tojiki kambagal" nomida nashr etilgan. Keyinchalik "Ovozi tojik" (1925— 31), "Haqiqati Oʻzbekiston" (1931—40; 1964—91), "Oʻzbekistoni Surx" ("Qizil Oʻzbekiston", 1950—64) nomlarida chiqqan. 1992-yil 1-yanvardan hozirgi nomda. Sahifalarida doʻstlik va birodarlik shiori ostida Oʻzbekistonda yuz bera-yotgan ulkan oʻzgarishlar, jumladan, xalq xoʻjaligining turli tarmoqlarida erishilayotgan yutuqlar yoritib boriladi. Iqtisodiyot, maktab va mao-rif, fan va madaniyat, adabiyot va sanʼat, axborot va sport boʻlimlari bor. Gaz.ga turli yillarda Abdulqay-yum Qurbiy, Muhammadjon Hasaniy, Shahobiddin Sadrullin, Qamariddin Mirzoyev, Muborak Fozilov, Abdulla Hakimov, Shavkat Niyozov, Ehson Turdiqulov va boshqa muharrirlik qilishgan. 2003-yildan muharriri Sherpoʻlot Vakilov. Adadi 3000 (2005).

    

Oʻzbekiston gazetalari
Oyoqogʻitma botigʻi

Oyoqogʻitma botigʻi - Qizilqumdagi botiq. Quljuqtovning janubiy etagi bilan Zarafshon daryosi vodiysi orasida. Yuqori boʻr va paleogen davrlarining qumtosh va gillaridan tuzilgan. Nisbiy chuq. 130 m dan ortiq. Janubi-sharqdan shimoli-gʻarbga tomon 38 km masofaga choʻzilgan. Oyoqogʻitma botigʻining tubi yassi, eol qumlari, taqirlar va shoʻrxoklar bilan qoplangan. Botiqning tsktoiik yeriqlaridan mezozoy va kay-nozoy yotqiziqlarining qatlamlaridan yer osti shoʻr suvlari chiqib turadi. Bu suvlarning buglanishi natijasida shoʻrxoklar vujudga kelgan. Chuchuk sr osti suvlari ham mavjud. Bogiq hududida Oyoqottma koʻli joylashgan.

Oyoqogʻitma botigʻida burgan, qoʻngirbosh, rang, saksovul, shoʻrxoklarda sarsazan, qora-baroq, yulgʻun oʻsadi. Artezian suvlari hisobiga kichik maylonlarda dehqonchilik qilinadi.

Oʻzbekiston geografiyasi
Oila va jamiyat

"Oila va jamiyat" - ijtimoiy gʻazeta. 1991-yil I sentabrlan Toshkent shahrida haftada 1-marta chiqali. Muassislari: Oʻzbekiston xotin-qizlar qoʻmitasi, "Soglom avlod uchun" hukumatga qarashli boʻlmagap xalqaro xayriya jamgʻarmasi hamda Oʻzbekiston Bolalar jam-gʻarmasn.

Ilm-fan, malaniyat, sanat, ishlab chiqarish, tadbirkorlik, qishloq xoʻjaligi sohalarida oʻrnak koʻrsatib kslayotgan xoginqizlarpipgʻ gajribalari, oilalarda tibbiy matsaiiyatni shakllantirish, sogʻlom turmush tarzi targiboti, xotinqizlarning \uquqiy savodxonlikni oshirish gazetada chop etilayotgan maqolalarning asosiy mavzulari hisoblanadi. Gaz.da tursunoy Sodiqova, Sanʼat Mahmudo-va, Basira Saydaliyeva, Lola Ahme-dova, Sanobar Faxriddipova kabi jurnalistlar faol qatnashadi. Gaz,ga turli yillarla Qulman Ochilov, Abduhoshim Irisboyev, Abdukarim Rahimberdiyev, Muhammal Ismoillar muharrirlik qilishgan. 1998-yildan muharriri Dilbar Saidova. Adadi 15000 (2005).
Robert Aumann

Robert Aumann (1930, Germaniya) – isroillik iqtisodchi (1938-yil Amerikaga koʻchib oʻtgan, 1956-yildan Quddusda. AQSH va Isroil fuqaroligiga ega). Massachusets texnologik institutida doktorlik ilmiy darajasini olgan. Quddus yahudiy universiteti profes-sori. 20-asr nish 90-yillari boshidan Isroil matematiklar ittifoqi prezidenti. Yahudiy matematiklar jamiyati jurnali muharriri. "Talmuddagi oʻyinlar nazariyasi" asari mashhur. Ilmiy ishlari oʻyinlar nazariyasi asosida ijtimoiy muammolar, jumladan toʻqnashuvlar va hamkorlik masalalariga bagʻishlangan, narxlar va savdo urushlari kabi iqtisodiy ixtiloflarning kelib chiqishi tabiati ochib berilgan. Nobel mukofoti laureati (2005; Thomas Schelling bilan birga).

Manbalar 

Olimlar
Yashayotgan insonlar
Maʼpura Orifxonova

Maʼpura Orifxonova (1917. 25.10, Chimkent shahri — 1977.9.7, Toshkent) — meteorolog, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1967). Geogr. fanlari doktori (1966), professor (1966). Oʻrta Osiyo universitetini tugatgan (1940), 1944—46 yillarda shu universitetda, 1946-yildan Toshkent politexnika institutida ishlagan, oliy mat. kafedrasi mudiri (1967-yildan). Ilmiy ishlari janubiy siklonlarning Oʻrta Osiyo ob-\avosi shakllanishiga taʼsiri mavzuiga bagʻishlangan. Dastlabkilardan boʻlib "Ruscha-oʻzbekcha meteorologik lugʻat" tuzgan (T., 1956). Oliy texnika oʻquv yurtlari qoshidagi tayyorlov kurslari uchun "Matematika" qoʻllanmasi tuzuvchilaridan (T., 1974).

Manbalar 
 Pols vetra sikpoiov nad Sredney Aziyei pri prornvax yujnnx siklonov, T., 1974.

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Yusufjon Otamirzayev

Yusufjon Otamirzayev (1949.1.4, Mingbuloq tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (2003). Namangan pedagogika institutini tugatgan (1970). 1970-yildan Mingbuloq tumanidagi 6-, 1972-yildan 7-maktabda mat. oʻqituvchisi.

    
Oʻzbekiston Respublikasining xalq oʻqituvchilari
Bosit Oxunjonov

Bosit Aliyevich Oxunjonov (1923. 19.7, Toshkent — 2000.7.2) — xirurg. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1991), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan vrach (1990). Tibbiyot fanlari doktori (1979), professor (1981). Toshkent tibbiyot akademiyasi ni tugatgach (1949), aspirant (1949— 52), Toshkent tibbiyot akademiyasi pediatriya fakulteti gospi-tal xirurgiya kafedrasida assistent (1953—61), Travmatologiya va orTope-diya ilmiy tadqiqot instituti direktori (1961—63), Toshkent tibbiyot akademiyasi pediatriya fakulteti xirurgiya kafedrasida dotsent (1964— 72), Toshkent tibbiyot pediatriya instituti xirurgiya kafedrasi mudiri (1972— 91), shu kafedrada professorkonsultant (1991—2000). Ilmiy ishlari oʻtkir ichak tutilishi masalalariga va jigar sirrozini uning faoliyatini kuchay-tiruvchi omillardan foydalangan holda jarrohlik yoʻli bilan davolashga oid.

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari