MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Rezaksoy suv ombori

Rezaksoy suv ombori — Qurama togʻ tizmalaridan oqib tushadigan rezaksoy daryosida qurilayotgan gidrotexnika inshooti. Namangan viloyatidagi Chust shahridan 5 km uzoqlikda joylashgan. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini suv bilan taʼminlash maq-sadlariga xizmat qiladi. Suv ombori qurilishi 2003-yilda boshlangan (qurilish davom etmoqda, 2005). Oʻzanli tip-da. Rezaksoy suvini mavsumiy tartibga soladi. Loyihaga koʻra toʻgʻoni uz. 3200 m, bal. 80 m, toʻliq sigʻimi 200 mln. m3. Rezaksoy suv omborio. tarkibida tosh-tuproqli toʻgʻon, Sirdaryoga va Shimoliy Fargʻona kanaliga 40 m3/s dan suv berish imkoniyatiga ega boʻlgan 2 inshoot hamda suv tashlama inshootlar bor. Suvi Namangan viloyati yerlarini sugʻorishda foydalaniladi.

Suv omborlari
Oʻzbekiston geografiyasi
Namangan viloyati
Władysław Reymont

Władysław Reymont (1867.7.5, Kobele-Velke — 1925.5.12, Varshava) — polyak yozuvchisi. Dastlabki romani — "Loʻttiboz ayol" (1896) avtobiografik motivlarda yozilgan. "Jannatmonand yer" (1—2 j.. 1899) romanida naturalistik va simvolistik usullardan voz kechib, realistik usulni qoʻllagan. "Mujiklar" (1—4 j., 1904—09) milliy epos romani muallifi. Ruhi va koloriti bilan sof polyakcha boʻlgan bu asar bir oz mavhum, kompozitsiyasi va tilida nuqsonlar boʻlishiga qaramay, yozuvchiga xalqaro miqyosda obroʻ keltirgan. "Uchrashuv" (1897), "Tong oldida" (1902), "Odillik bilan" (1899), "Gʻalayon" (1897) kabi asarlarida qishloq hayoti asl holicha yorqin tasvirlangan. "1794-yil" (1913—18) tarixiy trilogiyasida Polshadagi ichki siyosiy ahvol aks etgan. Nobel mukofoti laureati (1924)..

Manbalar 

Shoirlar
Adiblar
Respublika perinatal markazi

Respublika perinatal markazi (RPM) — ona qornida rivojlanayotgan homla va yangi tugʻilgan chaqaloqlarga ixtisoslashgan tibbiy yordam koʻrsatadigan respublika darajasidagi ilmiy tadqiqot va davolash muassasasi hisoblanadi. 2002-yil 1 iyunda Toshkent shahrida Xalqaro bolalarni himoya qilish quni munosabati bilan oʻz faoliyatini boshlagan. Markaz Toshkent tibbiyot pediatriya instituti klinikasi hududida joylashgan, u tunu-kun tartibida ishlaydi. Markazda homiladorlarga, tugʻruq va chilla davridagi ayollarga yuqori malakali shoshilinch va rejali tibbiy xizmat koʻrsatiladi; respublikaning barcha viloyatlaridan chaqaloqlar, ayollar va bemorlar qabul qilinadi.

Markazda 9 klinik boʻlim: qabul boʻlimi, 2 ta akusherlik boʻlimi, shuningdek, homilani saqlab qolish, homiladorlarni tugʻruqqa tayyorlash. ginekologiya (artifitsial abort; jarrohlik usulida davolash; asoratlangan akusherlik anamnezi boʻlgan ayollar reabilitatsiyasi, bepushtlik), kattalar reanimatsiyasi va intensiv davolash (har xil etiologiyali oʻtkir gemodi-namik oʻzgarishlar; hayot uchun muhim aʼzo va sistemalar funksiyasining oʻtkir buzilishi; jarrohlikdan keyingi oʻtkir metabolik buzilishlar; shok va klinik oʻlimdan keyin tiklanish davri, ogʻir darajali preeklampsiya), chaqaloqlar patologiyasi (immunologik ziddiyat—konflikt; homila ichki gipotrofiyasi; moddalar almashinuvi patologiyasi; ogʻir tugʻma jarohat va asfiksiyadan soʻng). neonatal jarrohlik, chaqaloqlar reanimatsiyasi va intensiv davolash (yiringli septik kasalliklar rivojlanish nuqsonlarining murakkab shakli) kabi boʻlimlar. 125 oʻrinli kasalxona ishlab turibdi.

Hozirgi markazdagi ilmiy izlanishlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qoshidagi Ilm-fan va texnologiya markazi tomonidan tasdiqlangan grant mavzusi (yangi tugʻilgan chaqaloqlar rivojlanishining uzoq muddatli prognozi va uning buzilishlarini oldini olish; homiladorlarda gepatoz holatlari; chaqaloqlar miyasining gipoksiya natijasida buzilishlari; siydik pufagining tugʻma anomaliyalari; tuxumdon epitelial kistomasida ayollarning immunologik statusi; homi-ladorlarda fetoplatsentar yetishmovchilik) asosida olib boriladi.

RPMda 300 ga yaqin tibbiyot xodimi xizmat qiladi (2005). Markaz Tibbiyot akademiyasi, Toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti, Toshkent tibbiyot pediatriya instituti stu-dentlari, magistrlari va klinik ordinatorlari uchun tayyorlov hamda respublika neonatolog (yangi tugʻilgan chaqaloq vrachlari)lari uchun asosiy ilmiy oʻquv markazi hisoblanadi. Markaz ilmiy toʻplam, monogra-fiya va metodik qoʻllanmalar nashr etadi.

Manbalar 

Tibbiyot
Shifoxonalar
Tibbiyotga oid mutaxassisliklar
Davolash profilaktika muassasalari‎
Tashkilotlar
Ilmiy markazlar
Perinatologiya
Bolalar shifoxonalari‎
Alifbo bo‘yicha shifoxonalar‎
Hurjon Romanova

Romanova Hurjon Qodirovna (1946. 13.5, Beruniy tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (2004). Xorazm pedagogika institutini tugatgan (1975). 1968-yildan Beruniy tumanidagi 11-maktabda boshlangʻich sinf oʻqituvchisi, 1970-yildan 66-maktabda oʻzbek tili va adabiyoti uqituvchisi.

    

Oʻzbekiston Respublikasining xalq oʻqituvchilari
Redison sas xoutel tashkent

"REDISON SAS XOUTEL TASHKENT" (ingl. — "Redison SAS Toshkent mehmonxonasi") — 4 yulduzli mehmonxona; Toshkent shahridagi Amir Temur koʻchasi ("Bodomzor" metro stansiyasi yoni)da 2003-yil bunyod etilgan (bosh meʼmori A.Toʻxtayev; "Aysel" firmasi). Mehmonxonada barcha qulayliklarga ega 110 xona mavjud: 85 ta "biz-nes-klass", 18 ta 2 oʻrinli yarim lyuks va 7 ta lyuks. 6 qavatli bino zamonaviy va tabiiy qurilish materiallaridan qurilgan, oʻziga xos badiiy meʼmoriy yechimga ega. Hovlisida favvora va suv havzasi mavjud. Mehmonxonada 50—400 oʻrinli 3 xil koʻrinishdagi konferensiya zali, "Bosfor" restorani va 3 ta ("Piano", "Akva" va kokteyl) bar, biz-nes-markaz, sogʻlomlashtirish markazi (sauna va ochiq basseyn bilan). koʻp funksiyali xoll, shuningdek, ofis va xizmat xonalari mavjud.

Mehmonxonalar
Abdulla Sagitov

Abdulla Kiyamovich Sagitov (1918, Ulyanov viloyati) — biolog olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgʻan fan arbobi (1977), biol. fanlari doktori (1966), professor (1968). Oʻzbekiston Davlat universiteti (Sam-DU)ni tugatgan (1941). urush qatnashchisi (1941—45). SamDU biologiya fakulteti zoologiya kafedrasida assistent (1948—50), dotsent (1950-68), professor (1968), mudir, fakultet dekani (1945—2001). Umurt-qali hayvonlarni muhofaza qilish, qushlarning nerv sistemasi va eshitish organlarining solishtirma anatomiyasi ustida ilmiy ish olib borgan. 4 jildli "Oʻzbekiston qushlari" va "Oʻzbekistonning Qizil kitobi" bosh muharri-ri. Oʻzbekiston ornitologlar jamiyati prezidenti (1951—92).
Sanoq sistemasi

Sanoq tizimi — sonlarni maxsus belgilar (raqamlar) toʻplami yordamida yozish usuli. Sanoq tizimining pozitsion va nopozitsion koʻrinishlari mavjud. Nopozitsion Sanoq tizimi rim raqamlari bilan, pozitsion Sanoq tizimi esa biz oʻrgangan va arab raqamlari (aslida hind raqamlari) deb ataladigan belgilar bilan yoziladi. Pozitsion Sanoq tizimida oʻrniga qarab raqamning qiymati oʻzgarib boradi. Masalan, 34 soni 4 ta birlik va 3 ta oʻnlikni bildiradi. Agar ularning oʻrni almashtirilsa 43 soni hosil boʻladi. Bu sonda 3 ta birlik va 4 ta oʻnlik mavjud, yaʼni 3 ning qiymati 10 marta kamaydi va aksincha 4 ning qiymati 10 barobar oshdi. Bunday oʻnlik Sanoq tizimidagi sonlarning raqamlari uni 10 lik asos darajalari yigʻindisida tasvirlashning koeffitsiyentlari hisoblanadi. Hisoblash mashinalarida, odatda, G.V. Leybnits taklif qilgan ikkilik sanoq sistemasi ishlatiladi. Bunday sonlarni tasvirlash uchun 2 ta — 0 va 1 raqamlaridan foydalaniladi. 2 lik Sanoq tizimining ishlatilishi EHMlar quriladigan elementlarning faqat 2 ta turgʻun ishchi holatda boʻlishi bilan bogʻliq. Bu elementlar kalitlarga oʻxshash boʻlib, ular yozilgan yoki oʻchirilgan holatlarda boʻladi. Uchinchi holat yoʻq. Bu holatlarning biriga 1, 2siga 0 mos qoʻyilsa, bunday elementlarning ketma-ketligi 2 lik Sanoq tizimidagi songa mos keladi.

Manbalar

Yana qarang 

 Rim raqamlari
 Sakkizlik sanoq sistemasi
 Oʻn oltilik sanoq sistemasi
Sanshayn

"SANSHAYN - TURON" (ingl. "Turon — Quyosh yogʻdusi") — 3 yulduzli mehmonxona; Toshkent shahridagi Abdulla Qodiriy va Usmon Yusupov koʻchalari kesishgan chorrahada joylashgan. 1977-yilda qurilgan. 1977—92 yillar "Leningrad" mehmonxonasi, 1992—2005-yillar "Turon" mehmonxonasi deb atalgan. Qayta taʼmirlanganidan soʻng — 2005-yildan hozirgi nomda. Taʼmirlash loyihasini "TAMAX" shaxsiy firmasi bajardi (2003—04). Taʼmirda yangi qoʻshimcha blok qurildi, xonalar kengaytirildi. Binoning yer osti qavati "A" va "B" bloklardan iborat boʻlib, xollar, qahvaxona-bar, oshxona, suzish havzasi, qoʻshimcha xonalar joylashgan. 1-qavatda vesti-byul, xizmat koʻrsatish majmualari, foye, xoll, restoran, savdo doʻkonlari, sartaroshxona, bar, sogʻlomlashtirish majmuasi, ofislar, qahvaxona, muzokara xonalari va boshqa yordamchi xonalar bor. 3—9-qavatlarda turar joy xonalari joylashgan: 2 oʻrinli 106 ta lyuks, 2 oʻrinli 54 ta yarim lyuks xona, 2 oʻrinli 14 ta apartamentli xonalar barchasi keng, qulayliklarga ega. binoning tashqi qiyofasi sharqona uslubda koʻrkam, salobatlidir.

Turizm
Toshkent
Sardoba tumani

Sardoba tumani – Sirdaryo viloyatidagi tuman. 1964-yil 30-aprelda tashkil etilgan. 1992-yildan Sharof Rashidov tumani, 2004-yil 24-maydan Sardoba tumani deb ataldi. Sardoba tumanida Sardoba suv ombori mavjud.

Tuman markazi: Paxtaobod (Sh. F.Y).

Tarkibi 
2011-yil 1-yanvar holatiga tuman tarkibiga quyidagilar kiradi:

shahar qishloq

Paxtaobod

Qishloq fuqarolar yigʻinlari

Chulquvar

Guliston

Yangiqishloq

Gulzor

Yangiobod

Qoʻrgʻontepa

Geografiyasi 
Tuman hududi Mirzachoʻl dashtning markaziy qismida joylashgan, relyefi tekis, yagona tabiiy suv oqimi tumanning gʻarbiy chegarasidan oqib oʻtuvchi Sirdaryodir. Rivojlangan sugʻorish tizimi va bir nechta sunʼiy suv havzalari mavjudligi tufayli tuman viloyatning rivojlangan qishloq xoʻjaligi boʻlinmalaridan biri hisoblanadi.

Iqlimi 
Ob-havo keskin kontinental iqlim zonasi taʼsirida shakllanadi. Kundalik va mavsumiy haroratning sezilarli oʻzgarishlari mavjud.

Qishki davrlar qisqa va nisbatan yumshoq. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −3…-5 daraja. Arktikadan kelib chiqqan sovuq havo massalari kirib kelganda, harorat −25 va undan pastga tushishi mumkin. Qor qoplami ahamiyatsiz boʻlsa-da, kuchli qor boʻronlari ham boʻlishi mumkin. Qishda ob-havo doimiy emas. Uzoq erish, qor va yomgʻir koʻrinishidagi yogʻingarchilik, kuchli shamollar ayozli va tiniq kunlarga yoʻl beradi. Bahor mart oyining boshlarida keladi va oyning oʻrtalarida harorat oʻrtacha +10…+15 darajaga yetadi.

Yoz quruq va issiq ob-havo bilan yilning eng uzun davri hisoblanadi. Iyul-avgust oylarida oʻrtacha harorat +27…+29 daraja. Ob-havo maʼlumotlari kuchli chang boʻronlari va quruq shamollar haqida ogohlantirishi mumkin. Yil davomida mintaqada 140 dan 250 mm gacha yogʻingarchilik tushadi, soʻnggi yillarda yogʻingarchilik miqdori sezilarli darajada oshdi. Yogʻingarchilikning koʻp qismi sovuq davrga va mavsumdan tashqari mavsumga toʻgʻri keladi.

Tarixi 
Tuman 1964-yilda Ilyichevsk tumani nomi bilan tuzilgan. 1992-yilda Sharof Rashidov tumani deb nomlandi. 2004-yilda Sardoba tumani deb oʻzgartirildi

2020-yil 1-may kuni 2017-yilda qurilgan Sardoba suv omborining toʻgʻoni buzilib, suv toshqiniga sabab boʻlgan edi. Natijada 4 kishi halok boʻlgan, 1 kishi bedarak yoʻqolgan. Qoʻshni Qozogʻistonning Turkiston viloyatidagi aholi punktlari ham suv ostida qolgan.

Yana qarang 

 Sharof Rashidov tumani (Jizzax viloyati).

Manbalar 
Sirdaryo viloyati tumanlari
Sarminjon

Sarminjon, Jarminkon, Charmangon — oʻrta asrlarda Termiz viloyatidagi yirik shahar. Termizdan Sagʻoniyonga borish yoʻlida (bir manzil masofada) joylashgan. 12-asrda u Termiz viloyatidagi alohida nohiya markazi boʻlib, Balx viloyati nohiyalari bilan chegaradosh boʻlgan. "Hudud ul-olam"tʼ koʻra, 10-asrda Charmangon atrofida koʻplab ekinzorlar va oqar suvlar boʻlgan. 10-asrda S. chiroyli shahar boʻlib, unda Abul Hasan ibn Hasan Moh degan kishiga tegishli ajoyib rabot qurilgan. Bu rabot katta daro-mad keltirgan va unda har kuni kam-bagʻallarga xayriya qilingan.

S. Jarqoʻrgʻonjan 4–5 km jan.gʻarbda joylashgan. Minor qishlogʻi yaqinidagi Kultepa oʻrnida boʻlganligi tax-min etiladi. Oʻrta asrlarda bu yerda katta shahar mavjud boʻlgan, hozirgi atigi 2,5 ga maydongina qolgan. Saljuqiylar davrida 1108/9 yilda qurilgan minora saqlangan (qarang Jarqoʻrgʻon minora-si). Uningjan.da 20-asr boshida eski mas-jid xarobalari qad. koʻtarib turgan; bu yerda yana atrofi pishiq gʻishtdan ishlangan hovuzlar va boshqa inshootlar joylashgan.

Adabiyot 
 Kamaliddinov Sh.S., Iyetoricheskaya geografiya Yujnogo Sogda i Toxaristana po araboyazmchnsh istochnikam IX—nachala XIII vv., T., 1996.

Shamsiddin Kamoliddinov.
Camilo José Cela

SELA (Sela) Kamilo Xose (1916.11.5, Lakorunya viloyati, Padron shaharchasi) — ispan yozuvchisi, akademik (1957). Madridda va Angliyada huquq ilmini oʻrgangan. Jami 70 ga yaqin kitob yozgan. Romanlari va hikoyalarining bosh mavzui — hozirgi jamiyatdagi odamning nochorligi, fojiaviy ahvoli. Eng yaxshi ro-manlari — "Pasqual Duartening oilasi" (1942) va "Asalari uyasi" (1951)da hayotning nochorligi, tutruqsizligi mavzui tilga olinib, Ispaniyaning Franko davridagi hayoti misolida yori-tilgan. "Alkorriyaga sayohat" (1948), "Bekor vaqtlar gʻiddiragi" (1957) ocherklar toʻplamlarida xalq hayoti, unda oʻz oʻrnini topa olmagan inson fojiasi hujjatdatillar asosida xolislik bilan tasvirlangan. "Tormeslik Lasariloning yangi sarguzashtlari va musibatlari" (1944) asari bilan makr-hiyla maz-munidagi roman janrini qayta tiril-tirishga uringan. Haddan tashqari mubolagʻaga boy hikoyalari "Ispaniya hikoyalari. Koʻrlar va tentaklar" (1957) toʻplamida jamlangan. P.Pikasso bilan birgalikda "Sevgisiz latifalar toʻpla-mi" (1962)ni nashr ettirgan. "1936-yil Madridda avliyo Kamilo kuni arafasi, bayrami va bayramdan keyingi hafta" (1969) romanida ispaniyadagi fuqarolar urushi (1936— 39) qurbonlariga chuqur hamdardlik aks etgan. Nobel mukofoti laureati (1989).

Manbalar
Yermek Serkeboyev

Yermek Bekmuhamedovich Serkeboyev (1926.4,7, Petropavlovsk — 2013.16.11, Olmaota) — qozoq xonandasi (lirik bariton). Xalq artisti (1959), Mehnat Qahramoni (1986). Olmaota konservatoriyasini tugatgan (1951). 1947-yildan Qozoq davlat opera va balet teatrida yakkaxon xonanda, 1973-yildan Olmaota konser-vatoriyasida oʻqituvchi, professor (1982-yildan). Yoqimli, mayin ovoz sohibi. S. qozoq va mumtoz operalarda asosiy partiyalarni ijro etgan: Omongeldi (Tuleboyev, "Omongeldi"), Er Targʻin, Artyom (Ye. Brusilovskiy, "Er Targʻin", "Dudaray"), Alpamis (Ye.Rahmadiyev, "Alpamis"), Yevgeniy Onegin, Yeletskiy, Mazepa, Robert (P.Chaykovskiy, "Yevgeniy Onegin", "Mazepa", "Iolanta") va boshqa Repertuaridan shuningdek, kamer va estrada asarlari oʻrin olgan. Yevropa, Osiyo va Amerika mamlakatlarida gastrolda boʻlgan. Qozogʻiston Davlat mukofoti laure-ati (1972).

 

Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
1926-yilda tugʻilganlar
2013-yilda vafot etganlar
4-iyulda tugʻilganlar
16-noyabrda vafot etganlar
Siborgiy

Siborgiy (lot. 81ogyo1it), §§ — Mendeleyev davriy sistemasining VI guruhiga mansub sunʼiy radioaktiv kimyoviy element. Tartib raqami 106. Barqaror izotoplari yoʻq, massa soni 259-261, 263, 265, 266 ga teng boʻlgan 6 ta izotopi maʼlum. Eng uzoq mavjud boʻluvchi nuklidi 2655§ (T,,2=21 sek, a-nurlanuvchi). Oksidlanish darajasi +4 va +6; baholangan maʼlumotlarga koʻra 5§4+ionning radiusi 0.086 nm. Ogʻirlik miqdorida olinmagan, uning xos-salari oʻrganilmagan. Kimyoviy xossalariga koʻra (nazariy hisoblar) Siborgiy XV va Mo ning analogi boʻlishi kerak. 5§°/5§4~ ning standart elektrod potensiali 0,6 V (hisob-kitoblarga koʻra). Siborgiy izotoplari R, SGʻ yoki St ni 54Sg, ʻYU yoki 22№ ionlari bilan siklotronda nurlantirish (bombardirovka qilish) yoʻli bilan sintez qilinadi. Ilk bor S (2635yo)ni 1974-yilda amerikalik fizik va radiokimyogar SiborgiySiborg oʻz xodimlari bilan birgalikda sintez qilgan. Deyarli bir vaqtda rus fizigi va kimyogari SiborgiySiborgiyFlyorov xodimlari bilan birgalikda 207R va 2(18R nishonlarini 54Sg ning tezkor ionlari bilan nurlantirib olgan. 1997-yilda elementni IYUPAK siborgiy (SiborgiySiborg sharafiga) deb tasdiqladi.

Kimyoviy unsurlar
Siyom

Siyom — ilk oʻrta asrlarda Kesh viloyatidagi mustahkam togʻ qalʼasi. 8-asrning 2-yarmida Muqanna shu yerdan turib qoʻzgʻolonga boshchilik qilgan. Narshaxiynint yozishicha, "Som togʻi tepasida gʻoyatda mustahkam bir hisor boʻlib, unda oqar suv, daraxtlar va ekin yerlar bor edi. Bu hisor ichida undan ham mustahkamroq yana bir hisor bor edi. Muqanna uni tuzatishga buyurdi va uni tuzatdilar. Muqanna u yerga koʻp mol va behisob oziq-ovqat yigʻdi. Soqchilar tayinladi". Arablar S.ni qamal qilgan paytda qalʼadan 30 ming kishi chiqib kelgan va yana 2 ming kishi ichkarida qolgan. Ichkari qalʼaning bir darvozasi boʻlib, atrofi xandaq bilan oʻralgan. Unda Muqanna xotinlari va bolalari bilan yashagan. tarixchi Ibn Shixnaning yozishicha S.ni Muqannaning oʻzi qurdirgan. tarixchi Sh.Kamoliddinovning fikri-cha, S. qalʼasi Sanggardak daryosi vodiysida, Shahrisabzdan sharqdagi Maydonak degan joyda boʻlgan. 2 ming metr balandlikdagi togʻ tepasida 7— 9-asrlarga oid ulkan qalʼa xarobalari aniqlangan.

Manbalar
Manmohan Singh

Manmohan Singh (1932.26.9, Pokistonning Gax sh.chasi) — Hindiston davlat arbobi. Panjob universitetini tugatib, 1952 yil bakalavr, 1954 yil magistrlik darajasiga ega boʻlgan. Kembrij universitetida oʻqigan. 1957-yildan Panjob universitetida oʻqituvchi, 1966-yildan BMTning Jenevadagi savdo va taraqqiyot konferensiyasi kotibiyatida konsultant, 1969-yildan Dehli universiteti prof., 1972-yildan Hindiston moliya vazirligida iqtisodiyot boʻyicha maslahatchi, 1976-yildan shu vazirlikla iqtisodiy masalalar boʻyicha departament rahbari — vazir oʻrinbosari, 1982-yildan Hindiston rezerv banki boshqaruvchisi, ayni vaqtda 1983—1984-yillarda Hindiston bosh vaziri huzuridagi iqtisodiy kengash aʼzosi, 1985 yil Hindiston iqtisodiy assotsiatsiyasi prezidenti, 1985-yildan Hindiston reja komissiyasi raisi — vazir, 1990 yil dekabrdan Hindiston bosh vaziri maslahatchisi, 1991 yil Milliy universitet komissiyasi rahbari. 1991 va 1995 yil parlamentning yuqori pala-tasiga saylangan. 1991 yil iyundan Hin-diston moliya vaziri, 1996—2004 yillarda vazirlik huzuridagi Konsul-tativ qoʻmita aʼzosi. 1996 yil avgustdan parlamentda savdo qoʻmitasi raisi. 1996 yil mart — 2004 yil parlament yuqori palatasida muxolifat yetakchisi. 2000-yildan Hindiston parlament guruhi ijroiya qoʻmitasi aʼzosi. 2004 yil 22-maydan Hindiston Respublikasi bosh vaziri. Iqtisodiyot boʻyicha ilmiy asarlar muallifi. Hindiston va xorijdagi bir qancha universitetlarning faxriy darajalari sohibi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Mahammadjon Sobirov

Mahammadjon Sobirovich Sobirov (1907, Turkiston shahri — 1985, Samarqand) — matematik olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1968). Fizika-mat. fanlari nomzodi, dotsentyabr Samarqand ped. akademiyasining tabiiy-matematika fakultetini tugatgan (1932). Oʻzbekiston davlat universiteti (Samarqand Davlat Universiteti) da assistent, oʻqituvchi, katta oʻqituvchi, fakultet dekani, kafedra mudiri, ilmiy ishlar boʻyicha prorektor lavozimlarida ishlagan (1933—77). Ilmish ishlari asosan sonlar nazariyasiga oid.

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Matematiklar
Yevgeniya Sokolova

Yevgeniya Ivanovna Sokolova (1910.31.5, Xarkov - ?) - Oʻzbekiston xalq artisti (1979). Kuybishev drama teatri qoshidagi studiyani tugatgan (1930). Urush qatnashchisi. 1946— 86 yillar Samarqand rus drama teatrida aktrisa. Yuqori aktyorlik texnikasi, sahna madaniyati, chuqur psixologik kechinmada ifodalash va kuchli ehtiros S. ijodiga xos. "Irkutsk voqeasi" (A.Arbuzov)da Larisa. "Terezaning tugʻilgan kuni" (G.Mdivani)da Tereza, "Qoidasiz oʻyin" (L.Sheynin)da Marfa, "Oʻgay ona" (O.Balzak) da Gertruda, "Vanya togʻa" (A.Chexov)da Marina kabi obrazlar yaratgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston xalq artistlari
1910-yilda tugʻilganlar
Subax

Subax —ilk oʻrta asrlarda Oʻzbekistonning janubida mavjud boʻlgan shahar. nasafdan 6 farsax masofada, Kesh va Ter-mizga boradigan karvon yoʻli kesishu-vida joylashgan. 8-asrda S. Muqanna qoʻzgʻo-loni bilan bogʻliq voqealar markaziga aylangan. S. aholisi dehqon Umar Suba-hiy (yoxud Amr) boshchiligida arablar noibini oʻldirib Muqannaga birinchi boʻlib qoʻshilganlar va ochiq ravishda yangi dinga eʼtiqod qila boshlaganlar. Arxeologik maʼlumotlarga qaraganda. S. Qarshi yoʻlida joylashgan hozirgi Oʻliktepa shahar xarobasi oʻrnida boʻlgan. shahar 3 qismdan — ark, shahriston va raboddan tashkil topgan. S.dagi hayot moʻgʻullar istilosigacha davom etgan. Keyingi davr manbalarida S. qayd etilmagan.

Adabiyot 
 Kamaliddinop Sh.S.. Istoricheskaya gsografiya Yujnogo Sogda i Toxaristana po araboyaz1chn|m istochnikam IX — nachala XIII vv„ T., 1996.
Taymer

Taymer (ing. Iteg, Ite — vaqtni belgilash) — kompyuterga oʻrnatilgan elektron soat; haqiqiy vaqt va vaqt oraligʻini koʻrsatadi, berilgan vaqt oraligʻidan soʻng mashinani avtomatik ishga tushiradi (toʻxtatadi), yohud uni ishga tushirish (toʻxtatish) uchun sig-nal beradi. Programma-qurilmalar vositalari bilan amalga oshiriladi.
Takina xotun

Takina xotun, Tegina begim. Tegina Mohbegim (taxminan 1318 — 1353, hozirgi Shahrisabz) — Amir Temurning onasi. Amir Muhammad Taragʻayning xotini.

Takina xotun 16 yoshida Kesh amiri Muhammad Taragʻaybekka uzatilgan (1334). Keyinchalik yaratilgan "Qissai Temur" ("Malfuzoti Temuriy"), "Temur qissasi" va Toshkentlik tarixchi Salohiddin Toshkandiyning "Temurnoma" (1908) asarida Takina xotun hayotiga oid ayrim maʼlumotlar mavjud. "Temurnoma"da boʻlajak sohib-qiron Amir Temurning tavallud topish (1336-yil 9 aprelda) tafsilotlari taqdirning ilohiy hukmi sifatida tasvirlangan. Amir Temurning kelajakda buyuk inson boʻlib yetishuvida onasining hissasi katta boʻlgan. Takina xotun erining vafoti (1360)dan ancha avval qazo qilgan (1353).

Sohibqiron Amir Temur keyinchalik onasi va otasi dafn etilgan Keshdagi oilaviy xilxona ustida muhtasham maqbara qurdirgan. Amir Temur katta oʻgʻli Jahongir Mirzo 20 yoshida vafot etgach (1376), uni ota-onasining qabri yonida dafn etgan. Sohibqiron onasi xotirasiga atab, Keshda mashhur Oqsaroyni bunyod ettirgan.

Adabiyot 
 Fasix Xavafi. Mudjmal-i fasixi., T., 1980; 
 Temurnoma (Amir Temur Koʻra-gon jangnomasi]. T., 1990; 
 Sharafiddin Ali Yazdiy., Zafarnoma, T.. 1997; 
 Amir Temur Koʻragon, Qissai Temur ("Malfuzoti Temuriy"), T., 2000.

Oʻzbekiston tarixi
Tashkent pelis xoutel

"TASHKENT PELIS XOUTEL" (Toshkent saroy mehmonxonasi") — 4 yulduzli mehmonxona; Toshkent shahrining Buyuk turon koʻchasi (Navoiy teatri roʻparasi)da joylashgan. 1958-yilda "Toshkent" mehmonxonasi (meʼmor M.Bulatov. L.Karash) nomi bilan bunyod etilgan. Bnno tarhi P shaklida, markaziy korpusi 5 qavatli, yon qanotlari 4 qavatli. 2003-yilda taʼmirlandi (taʼmirlash loyihasi muallifi A.Z.Toʻxtayev; qurilishni "Aysel" firmasi bajargan). 2003 — 04 yillarda "ye MepsNep TaagLegI ra1ake po1e1", 2005-yildan hozirgi nomda. Taʼmirdan soʻng 232 ta xonadan iborat boʻldi; 149 ta 1 oʻrinli lyuks, 39 ta 2 oʻrinli lyuks, 29 ta 1 xonali yeuperlyuks, 13 ta 2 xonali, 1 ta 3 xonali apargamentli va 1 ta prezilent apartamentli xonalari bor. binoning yer osti qismida yorlamchi xonalar, ustaxona va texnik xonalar joylashgan. Ichkari hovlida hovuz, 1-qavatda vestibyul, biznes-markaz va konferensiya zali, sartaroshxona. doʻkon. 210 oʻrinli restoran, 34 oʻrinli qahvaxona, sogʻlomlashtirish markazi faoliyat koʻrsatadi. 2 — 5-qavatlarda turar joy xonalari joylashgan. Ular zamonaviy mebel va boshqa kerakli uskunalar bilan jihozlangan. 6-qavatda shinamgina ayvonli qahvaxona mavjud.

Binoning meʼmoriy yechimi avvalgi koʻrinishda saqlangan. faqat uning granitdan qilingan qismi qayta tiklangan. Yogoch derazalar alyu-miiiy derazalar (shishapeiat) bilan almashtirilgan. Bino yanlda goʻzallashgan.

Mehmonxonalar