UEFA Yevro 2024

Odatda UEFA Euro 2024 chempionati yoki oddiygina Evro-2024, 2024 yilgi UEFA futbol boʻyicha Yevropa chempionati UEFA tomonidan unga aʼzo davlatlarning erkaklar terma jamoalari uchun toʻrt yillik xalqaro futbol chempionatining 17-nashri boʻladi. Germaniya 2024-yilning 14-iyundan 14-iyuliga qadar oʻtkazilishi rejalashtirilgan turnirga mezbonlik qiladi.

Bu safar uchinchi marta Evropa chempionati oʻyinlari Germaniya hududida va ikkinchi marta qayta birlashtirilgan Germaniyada oʻtkaziladi. Bunga sabab sobiq Gʻarbiy Germaniya 1988 yilda turnirga mezbonlik qilgan va koʻp millatli Evro-2020ning toʻrtta oʻyini Myunxenda oʻtkazilgan. Evro-2020 COVID-19 pandemiyasi sababli 2021-yilga qoldirilganidan soʻng turnir odatdagi toʻrt yillik tsikliga qaytadi.

Italiya finalda penaltilar seriyasida Angliya ustidan gʻalaba qozonib, 2020 yilgi turnirda gʻalaba qozongan amaldagi chempion.

Qur’a tashlash jarayoni 
2017-yilning 8-martida UEFA 2017-yilning 3-martiga qadar faqat Germaniya va Turkiya turnirni oʻtkazish niyatida ekanligini eʼlon qildi  

Mezbon 2018-yil 27-sentabr kuni Shveysariyaning Nyon shahrida tanlab olindi.  Germaniya dastlab Evro-2020 ga toʻliq mezbonlik qilishni rejalashtirgan, vaholanki 2012 yil mayiga qadar mezbonlikka hech qanday aniq qiziqish bildirmagan.

UEFA Ijroiya qoʻmitasi mezbonga yashirin ovoz berish orqali ovoz berdi, mezbonni aniqlash uchun oddiy koʻpchilik ovoz talab qildi. Ovozlar teng boʻlgan taqdirda, UEFA prezidenti hal qiluvchi ovoz beradi.

Saralash 
Mezbon Germaniya avtomatik tarzda turnirga yoʻllanma oldi. Qolgan 23 ta oʻrin saralash turnirida aniqlanadi; 20 ta oʻrin 10 ta saralash guruhi gʻoliblari va ikkinchi oʻrin egalarining toʻgʻridan-toʻgʻri saralashiga koʻra, qolgan uchta oʻrin esa pley-off bosqichida aniqlanadi.  Pley-offdagi oʻrinlar UEFA Millatlar ligasining 2022–23 yilgi mavsumida eng yaxshi natija koʻrsatgan, lekin saralash turniri orqali saralashdan oʻta olmagan jamoalarga  beriladi. 

2022-yil 9-oktabr kuni Frankfurtdagi Festhalleda UEFA Evro-2024 saralash guruh bosqichiga qur’a tashlash marosimi boʻlib oʻtdi.  

2022-yil 20-sentabr kuni Xvarda (Xorvatiya) boʻlib oʻtgan UEFA Ijroiya qoʻmitasi yigʻilishida Rossiyaning Yevro-2024 saralashidan chetlashtirilishi, 2022-yil fevralida Ukrainaga bostirib kirishi ortidan UEFA tomonidan Rossiyaning barcha jamoalari chetlatilishi tasdiqlandi.  Bu Rossiyaning 2000-yildan beri birinchi marta Yevropa chempionati finalida ishtirok etmasligini anglatardi.

Chempionat Joylari 
Germaniyada UEFAning Evropa chempionati oʻyinlari uchun minimal sigʻimi 30 000 oʻrindiq talabini qondiradigan koʻplab stadionlari mavjud.

Evro-2024 uchun tanlangan oʻnta maydondan toʻqqiztasi JCh-2006 uchun ishlatilgan: Berlin, Dortmund, Myunxen, Kyoln, Shtutgart, Gamburg, Leyptsig, Frankfurt va Gelzenkirxen .   Dyusseldorf 2006-yilda foydalanilmagan, lekin ilgari 1974-yilgi FIFA Jahon chempionati va UEFA Evro-1988 uchun ishlatilgan, oʻninchi joy sifatida xizmat qiladi; aksincha, 2006 yilda mezbonlik qilgan Gannover, Nyurnberg va Kayzerslautern bu chempionat uchun foydalanilmaydi.

Turnirning yakuniy qur’a tashlash marosimi 2023-yil 2-dekabr, CET 18:00 da Gamburgdagi Elbfilarmoniyada boʻlib oʻtadi.  Mezbon Germaniya avtomatik tarzda 1-potga joylashtiriladi va A1 pozitsiyasiga joylashtiriladi. Pley-offning uchta gʻolibi qur’a vaqtida maʼlum boʻlmaydi va 2024 yil mart oyida oʻtkazilishi rejalashtirilgan ushbu pley-offda ishtirok etuvchi jamoalar qur’a tashlash uchun 4-potga joylashtiriladi.

Taybreykerlar 
Agarda ikki yoki undan ortiq jamoalar guruh oʻyinlari yakuniga koʻra ochkolar hisobida teng boʻlsa, quyidagi tay-brek mezonlari qoʻllaniladi:

 Koʻrib chiqilayotgan jamoalar oʻrtasidagi oʻyinlarda toʻplangan ochkolar soni;
 Koʻrib chiqilayotgan jamoalar oʻrtasidagi oʻyinlar natijasida yuzaga kelgan ustun toʻplar farqi;
 Koʻrib chiqilayotgan jamoalar oʻrtasidagi oʻyinlarda urilgan gollar soni;
 Agar 1 dan 3 gacha boʻlgan mezonlarni qoʻllaganidan keyin ham jamoalar reytingi teng boʻlsa, 1 dan 3 gacha boʻlgan mezonlar yakuniy reytingini aniqlash uchun faqat darajasi boʻlgan jamoalar oʻrtasidagi oʻyinlarga qayta qoʻllaniladi.  Agar ushbu protsedura qarorga olib kelmasa, 5 dan 10 gacha boʻlgan mezonlar qoʻllaniladi;
 Guruhdagi barcha oʻyinlarda ustun toʻplar farqi;
 Barcha guruh oʻyinlarida urilgan gollar soni;
 Agar guruh bosqichining soʻnggi turida ikkita jamoa bir-biriga qarama-qarshi boʻlsa va ularning har biri bir xil miqdordagi ochkoga ega boʻlsa, shuningdek, urilgan va oʻtkazib yuborilgan gollar soni bir xil boʻlsa va oʻyindagi hisob darajasi yakunlangan boʻlsa, ularning reytingi aniqlanadi. penaltilar seriyasi orqali. (Agar ikkitadan ortiq jamoa bir xil miqdordagi ochkoga ega boʻlsa, bu mezon qoʻllanilmaydi);
 Guruhdagi barcha oʻyinlarda intizomiy ochkolar soni past (bitta sariq kartochka uchun 1 ball, ikkita sariq kartochka natijasida olingan qizil kartochka uchun 3 ball, toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka uchun 3 ball, sariq kartochka uchun 4 ball, keyin toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka uchun);
 Evropa saralashining umumiy reytingidagi yuqori oʻrin, agar taqqoslash mezbon Germaniyani oʻz ichiga olmasa, bu holda qur’a tashlanadi.

    (2024-06-15) (2024-06-16)(2024-06-16)   (2024-06-17) (2024-06-18)

Nokaut bosqichi 
Pley-off bosqichida, agar oʻyin normal oʻyin vaqti oxirida teng boʻlsa, qoʻshimcha vaqt oʻynaladi (har biri 15 daqiqadan ikki davrdan). Agar qoʻshimcha vaqtdan keyin ham durang boʻlsa, oʻyin penaltilar seriyasiga koʻra hal qilinishi lozim. 

UEFA Euro 1984 dan beri har bir turnirda boʻlgani kabi, uchinchi oʻrin uchun pley-off yoʻq.

Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar ishtirokidagi 1/8 final bosqichiga uchinchi oʻrinni egallagan toʻrtta jamoa yoʻl olishiga bogʻliq edi: 

Barcha vaqtlar mahalliy, CEST (UTC+2).

Logotip va shior 
Rasmiy logotip 2021-yil 5-oktabrda Berlindagi Olimpiastadionda boʻlib oʻtgan tantanali marosimda taqdim etildi. Logotipda Anri Delaunay kubogi 24 ta ishtirokchi davlatni ifodalovchi kubok atrofida 24 ta rangli boʻlaklar bilan tasvirlangan, ellips esa Olimpiya stadionining shaklini aks ettiradi.  Qolaversa, oʻnta mezbon shaharning har biri oʻziga xos maxsus logotipga ega boʻlib, unda quyidagi mahalliy diqqatga sazovor joylar aks etgan: 

 Berlin : Brandenburg darvozasi
 Köln : Köln sobori
 Dortmund : Dortmund U-Tower
 Dyusseldorf : Schlossturm, Reinturm va Rheinkniebrücke
 Frankfurt : Römer
 Gelzenkirxen : Musikteatr im Revier
 Gamburg : Elbfilarmoniya
 Leyptsig : Millatlar jangi yodgorligi
 Myunxen : Frauenkirche
 Shtutgart : Fernsehturm Shtutgart

Turnirning rasmiy shiori „Futbol birlashtiradi.  .“ Shior xilma-xillik va inklyuzivlikni targʻib qilish uchun tanlangan.

Maskot 
UEFA EURO 2024 rasmiy maskoti 2023-yil 20-iyun kuni Gelzenkirxenda Germaniya va Kolumbiya terma jamoalari oʻrtasidagi oʻrtoqlik uchrashuvida taqdim etildi.  Maskot sifatida shim kiygan ayiqcha tanlandi.  Maskot nomini tanlash uchun ommaviy ovoz berishdan foydalanildi, „Albärt“, „Bärnardo“, „Bärnheart“ va „Herzi von Bär“ variantlari mavjud.  Natijalar 5 iyul kuni ommaga eʼlon qilindi, maskotning nomi „Albart“ deb eʼlon qilindi va 32% ovoz oldi.

Homiylik 
UEFA quyidagi homiylik sheriklariga ega edi: 

 „Rasmiy global homiylar“: Adidas, Alibaba Group (Alipay brendi),  Atos,  Engelbert Strauss,  Hisense,  Lidl,  Vivo Mobile 
 „Rasmiy milliy homiylar“: Bitburger pivo zavodi,  Deutsche Bahn,  Deutsche Telekom,  Ergo Group

Eslatmalar

Manbalar

Havolalar 

 

UEFA Yevro-2024
Futbol boʻyicha Yevropa chempionatlari