MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Biringuccio, Vannoccio

Vannoccio Biringuccio (  ; 1480- yil ,20 -oktyabr, Siena - 1539- yil, 30 -aprel, Rim ) - italiyalik kimyogar, metallurg va me'mor. Uzoq vaqt davomida Italiya, Chexiya va Avstriyada kimyo, metallurgiya va quyish bo'yicha tahsil olgan. Bir muncha vaqt u Sienadagi zarbxona direktori bo'lgan, ammo 1515-yilda u tanga qotishmasining tarkibini o'zgartirgani uchun shahardan haydalgan. Butun Evropada quyish ustasi sifatida tanilgan, u Florentsiya Respublikasida harbiy texnika ishlab chiqarish bilan shug'ullangan. Bu yerda 1529-yilda Biringuchchio oʻsha davrning eng katta toʻplaridan birini tashlagan, ogʻirligi 6 tonnadan ortiq, uzunligi 6,7 metr boʻlgan.1531-1535 -yillarda u yana Siena shahrida yashagan; hayotining so'nggi yillarida u Vatikanning bosh quyish zavodi lavozimini egallagan. 1540-yilda (o'limidan keyin) "Pirotexnika" (Pirotexnika) risolasi Venetsiyada nashr etilgan; keyinchalik bir necha marta qayta nashr etilgan.

Biringuccio birinchilardan bo'lib metallar havoda yoqilganda og'irligi oshishini payqagan ( kalsinlanish, ya'ni "ohak" ga aylanish). Biringuchchioning asosiy ilmiy ishi uning o'n jildlik "Pirotexnika" (Pirotechnia, yunoncha. - " olov " va "san'at", "hunarmandchilik"; pirotexnika - yong'indan foydalanish bilan bog'liq hunarmandchilikning tavsifi), unda 16-asr boshlarida kimyoviy texnologiyaning ko'plab masalalari muhokama qilinadi. Bu ishda Biringuccio metallurgiya, tog'-kon va quyish sanoati, tahlil usullari, kulolchilik va shisha ishlab chiqarish va boshqalar haqida juda ko'p amaliy muhim ma'lumotlarni taqdim etdi. P. U eritish pechlari, puflagichlar, yirik quyma - to'p va qo'ng'iroqlar ishlab chiqarishda qo'llaniladigan turli mexanizmlar, texnikalar va operatsiyalarni batafsil tavsiflab berdi, oltin va kumushni olish usullarini ko'rib chiqdi, birlashma texnikasi va nitrat kislotasini tayyorlash usulini tasvirlab berdi. Kitobning oxirgi jildi porox va turli xil pirotexnika kompozitsiyalarini tayyorlashga bag'ishlangan.

Ba'zi bo'sh joy (to'qqizinchi kitob) "Pirotexnika" va alchemical g'oyalar taqdimoti berilgan; unda Biringuccio alkimyogarlar haqida ancha qattiq gapiradi, ularni charlatanlar deb ataydi. Biringuchchioning o'zi, texnologik jarayonlarni ko'rib chiqayotganda, alkimyoviy nazariyalarga emas, balki eksperimental ma'lumotlarga asoslanishni afzal ko'radi.

"Pirotexnika" Biringuccio o'z davri uchun noyob texnik ensiklopediyaga aylandi va butun Yevropada keng shuhrat qozondi.

Eslatmalar

Adabiyot 

 
 Волков В. А., Вонский Е. В., Кузнецова Г. И. Выдающиеся химики мира. — М.: ВШ, 1991. 656 с.
 Фигуровский Н. А. Очерк общей истории химии. От древнейших времен до начала XIX века. — М.: Наука, 1969. 455 с.
1539-yilda vafot etganlar
1480-yilda tugʻilganlar
Kimyo tarixi
Rimda vafot etganlar
20-oktabrda tugʻilganlar
Norman Kerry

Norman Kerry (Norman Hussey Kaiser, talaffuzi: „Norman Hussi Kaiser“, 1894-yil 16-iyun — 1956-yil 12-yanvar) amerikalik aktyor boʻlib, kino sanoatidagi karerasi 1916-yilda boshlangan va eng yuqori choʻqqisi yigirma besh yilni qamrab olgan. Jahon urushi boshlanganida u ismini shubhasiz nemischa ism „Kaiser“ dan oʻzgartirdi.

Kino karerasi 

Kerry 1916-yilda Douglas Feirbanks ishtirok etgan va Allan Dwan rejissyori boʻlgan „Manhattan Madness“ komediyasida birinchi marta suratga tushdi. Dwan sahnada paydo boʻlishi uchun otli yoshlar kerak edi va Kerry bu ehtiyojni qondirish uchun oʻzi va doʻstlari koʻngilli boʻldi. Keyingi yili Kerry „A Little Prince“ filmida aktrisa Mary Pickfordga qarshi o‘ynab, yetakchi aktyor maqomiga ko‘tarildi. U yana Mary Pickford bilan 1918-yilda Amarilli of Clothes-line Alley filmida paydo boʻldi va bu oʻz navbatida uni Constance Talmadge tomonidan Up the Road With Salli efilmi uning yetakchi odami sifatida tanlashiga olib keldi.

Shaxsiy hayoti 
1894-yil 16-iyunda Nyu-Yorkning Rochester shahrida tugʻilgan Kerry Isaak va Eunice Kaiserning oʻgʻli edi. U oʻsib ulgʻayganida oilasi bilan Nyu-York   va Long-Aylendda yashagan. DeLaSalle maktabi, Sent-Jon kolleji va Merilend universiteti talabasi va sportchi boʻlgan. Kerrining otasi Isaak Kaiser charm buyumlar ishlab chiqaruvchi va dileri boʻlgan va Kerryning oʻzi bir muncha vaqt shu kompaniyaning vakili sifatida ishlagan.

1917-yilda, kino sanoatida bir oz muvaffaqiyatga erishganiga qaramay, Kerry Britaniya Qirollik uchuvchi korpusiga qoʻshildi va oʻsha yilning sentabr oyida Kanadaning Toronto shahrida leytenant sifatida komissiya bilan mashgʻulotlarga qatnashishi kerak edi. Biroq, 2-noyabr kuni Kerryning otasi vafot etdi va unga olti oylik taʼtil berildi. 1918-yilda u qisqa muddat (2-oktabrdan 4-dekabrgacha) AQSh armiyasida xizmat qildi, Los-Anjelesga qaytib keldi va shu yilning oxiriga kelib kino karerasiga qaytdi.

Manbalar 

1956-yilda vafot etganlar
1894-yilda tugʻilganlar
Theodore Kosloff

Theodore Kosloff (Fyodor Mixaylovich Kozlov, , 1882-yil 22-yanvar – 1956-yil 22-noyabr) asli rossiyalik balet raqqosi, xoreograf, kino va sahna aktyori. Uni vaqti-vaqti bilan Theodor Kosloff deb atashgan.

Karyerasi 
1882-yilda Moskvada tugʻilgan Kosloff oʻzining professional baletdagi faoliyatini Moskva Imperial teatrida tahsil olganidan keyin boshlagan. 1901-yilda oʻqishni tugatgandan soʻng, u 1909-yilda qoʻshilgan Diagilev balet kompaniyasi bilan xalqaro gastrollarni boshladi. Tamara Karsavinaning afzal koʻrgan sherigi edi.

1909-yilda Qoʻshma Shtatlarga kelganidan soʻng, Kosloff nufuzli kinorejissyor Cecil B. DeMille bilan aktrisa va yozuvchi Jeani MacPherson tomonidan tanishtirildi. DeMille, shuningdek, balet raqqosasining ashaddiy muxlisi boʻlgan yosh jiyani Agnes de Millning qatʼiyati tufayli Kosloff bilan shartnoma imzolashga undadi. DeMille darhol qora sochli yosh raqqosadan hayratda qoldi va tezda Kosloffni aktyor sifatida ishga qoʻydi. Kosloffning birinchi roli 1917-yilda DeMillening mashhur amerikalik qoʻshiqchi va aktrisa Geraldine Farrar qarshisida "The Woman God Forgot" filmida boʻlgan.

U hali ham Fransiyaning Parij shahrida yashagan Matilda Kshesinskaya xonim bilan hamkor edi. 1917-yildan boshlab Cecil B. De Mill kabi kino prodyuserlari bilan maslahatlashdi va u oʻlimigacha "The Ten Commandments" filmida ishtirok etdi. Bu film soʻnggi filmlaridan biri edi.

Keyingi yillari va oʻlimi 
Aktyorlikdan nafaqaga chiqqandan soʻng, Kosloff xoreograf sifatida ishlashni davom ettirdi va Los-Anjelesda muvaffaqiyatli balet maktabini ochdi. U yerda xoreograf Flower Hujer uning shogirdlaridan biri edi.

1956-yil Shukrona kuni ertalab Theodore Kosloff Gollivud kasalxonasiga olib ketildi va u yerda 74 yoshida vafot etdi. Shimoliy Gollivuddagi Valhalla memorial parki qabristoniga dafn qilindi.

Manbalar 

1956-yilda vafot etganlar
1882-yilda tugʻilganlar
Obiy,behi

Obiy,behi - ikalasi ham fors tili materiali bo'lib,oʻzbek tiliga oʻzlashgan.Alisher Navoiy asarlarida:
Behi rangidek oʻlmish dardi hajringdan manga siymo,
Dimogʻim ichra har bir tuhmi yangligʻ donai savdo.
(Badoe ul-vasat, 34)
Ne soʻzdaki sa'y oshkor qilib,
Chu xasm oʻldi obiy madoro qilib.
(Saddi Iskandariy, 1363)

Qoʻllanish davri 
Bu soʻzlar faqat XIV-XV asrlarda,aniqrogʻi,Alishe Navoiy asarlarida qoʻllangan.Zamaxshariy lugʻatida a:bi shaklida berilgan.

Behi 
Behi soʻzi izofa orqali yangi ma'no atab,olmalar turkumiga kiruvchi meva nomini bildiradi.Soʻzning asosi beh boʻlib,yaxshi,yoqimli,koʻrinishli,yaxshi hidli ma'nolarida kelib,behi hidli,yoqimli meva demakdir.

Obiy 
Obiy soʻzi ham izofa vositasida yasalgan.Soʻzning asosi ob - suvdir.Obiy soʻzi behining oʻzini emas, uning bir turi nomini anglatadi.Bundagi asosiy ma'no suvning koʻkligi, rangi asosga olingan boʻlib,obiy - koʻkish, koʻk, koʻkligi ,oʻxshashligi asosiy oʻrinda turadi.Demak, behi soʻzi mevaning hidi,xususiyati asosida,obiy-oby soʻzi esa mevaning rangi asosida aytiladi.

Shakllari 
Obiy,behi soʻzlari hozirgi eroniy tillarda: tojik tilida beh-bihi, oby (bihi oby - behining bir turi), fors tilida beh,abi tarzida qoʻllanadi.Bundan tashqari, osetin tilida bia,fors tilida bia,obia,gruzin tilida bia,abxaz va boshqa qoʻshni tillarda bia,bin kabi shakllari ham mavjud.

Manbalar
Kurt Kreuger

Kurt Kreuger (talaffuzi: „Kurt Kreuger“, 1916-yil 23-iyul — 2006-yil 12-iyul) shveytsariyalik nemis aktyori edi. Kreuger bir vaqtlar 20th Century Fox filmida eng koʻp soʻralgan uchinchi erkak aktyor edi. U, jumladan, Ingrid Bergman va Humphrey Bogart bilan birga rol oʻynagan.

Hayoti va karyerasi 
Kreuger Potsdam yaqinidagi Michendorfda tugʻilgan, lekin Shveytsariyada oʻsgan. U London Iqtisodiyot maktabida oʻqidi va Kolumbiya Universitetiga (Nyu-York shahri) tibbiyot fakultetiga oʻqishga kirdi, lekin tez orada aktyorlik karerasini davom ettirish uchun uni tashlab ketdi. Uning otasi, tadbirkor, aktyorlik karerasini jiddiy boshlaganidan keyin nafaqasini toʻxtatdi.

Kreugerning birinchi yirik film ijrosi 1944-yilda Fransiya-Prussiya urushida tasvirlangan „Mademoiselle Fifi" filmida boʻlgan.

Krougerga birinchi navbatda Ikkinchi Jahon urushi filmlarida nemis ofitseri sifatida rollarni taklif qilishdi, bu esa uni natsist sifatida yozilganidan shikoyat qilishga undadi. Kreugerning natsist boʻlmagan rolini oʻynash uchun bir nechta imkoniyatlaridan biri 1948-yilda „Unfaithfully Yours“ filmida Rex Harrisonning shaxsiy yordamchisini oʻynagan. Xabarlarga koʻra, Krouger Darryl Zanuckdan yaxshiroq rollarni soʻraganida, Zanuck shunday javob bergan: „Nega shoshyapsiz? Tashqi koʻrinishingiz bilan siz 50 yoshgacha filmlarda boʻlishingiz mumkin.“

Shaxsiy hayoti 
Kreuger muvaffaqiyatli koʻchmas mulk investori boʻlgan, birinchi navbatda Beverli-Xillzdagi (Kaliforniya) mulklarni sotib olishda. U Beverli-Xillzda yashagan va Kolorado shtatining Aspen shahrida ikkinchi uyiga ega edi. Kreuger changʻi uchishni yaxshi koʻrardi va 87 yoshiga qadar ushbu sport turi bilan shugʻullangan.

Kreuger 1951-yildauylandi, keyinchalik u nikohini „uch yil baxt, uch yil doʻzax“ deb taʼrifladi. Ajralishdan oldin uning oʻgʻli bor edi.

U 2006-yil 12-iyulda, 90 yoshga toʻlishidan oʻn bir kun oldin, Los-Anjelesdagi Sidars-Sinay tibbiyot markazida insultdan keyin vafot etdi.

Manbalar 

Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
2006-yilda vafot etganlar
1916-yilda tugʻilganlar
Indianapolis Motor Speedway

Indianapolis Motor Speedway — Amerika Qoʻshma Shtatlari Indiana shtatining Speedway shahrida (Indianapolisning anklav hududi) joylashgan poyga avtodromi. Ushbu avtodromda Indianapolis 500, Verizon 200 va Amerika Qoʻshma Shtatlari Gran-prisi oʻtkaziladi. Avtodrom Jorjtaun yoʻlining 16-koʻchasida, Indianapolis markazidan taxminan olti milya (9,7 km) gʻarbda joylashgan.

1909-yilda qurilgan Indianapolis Motor Speedway Bruklenddan keyingi ikkinchi oval poyga avtodromi hisoblanadi. Ushbu avtodrom Bruklendlar va Milwaukee Mildan keyin dunyodagi uchinchi eng qadimgi avtodromlaridan biri. Shuningdek, 257 325 kishilik sig‘imi bilan bu dunyodagi eng ko‘p sig‘imli sport maydonchasidir.

Amerika standartlari boʻyicha nisbatan tekis hisoblangan trassa uzunligi 2,5 milya (4,0 km) boʻlib toʻrtburchak oval shaklida qurilgan. Oʻlchamlari qurilganidan beri deyarli oʻzgarmagan. Unda uzunligi 5⁄8 milya (1000 m) boʻlgan ikkita toʻgʻridan-toʻgʻri, toʻrtta geometrik bir xil 1⁄4 mil (400 m) burilishlar mavjud boʻlib, ular ikkita 1⁄8 mil (200 m) qisqa toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻlangan boʻlib, „qisqa oluklar“ deb ataladi. 1 va 2 burilishlar va 3 va 4 burilishlar orasida farq yoʻq.

Avtodrom Indianapolis 500dan tashqari, NASCARning Verizon 200 va Pennzoil 150 poygalariga ham mezbonlik qiladi. 2000-yildan 2007-yilgacha Formula 1 Amerika Qoʻshma Shtatlari Gran-prisi va 2008-yildan 2015-yilgacha Moto GP poygasi boʻlib oʻtgan.

2019-yil 4-noyabrda Hulman & Company oʻz ulushini, jumladan Indianapolis Motor Speedway, IndyCar Series va shunga tegishli korxonalarni Roger Penskega tegishli Penske korporatsiyasiga sotishini eʼlon qildi.

Natijalar

Indianapolis 500

NASCAR Cup Series

Oval oʻlchamlar

Manbalar 

Indianapolis 500
Avtodrom
Otto Kruger

Otto Kruger (talaffuzi: „Otto Kruger“, 1885-yil 6-sentyabr — 1974-yil 6-sentyabr)  amerikalik aktyor, asli Brodveylik boʻlib, Hitchcock’s Saboteur kabi filmlarda maftunkor yovuz qahramon sifatida oʻz oʻrnini topgan. Shuningdek, u CBS telekanalidagi Perry Mason va boshqa teleseriallarda ham suratga tushgan. U Janubiy Afrika prezidenti Paul Krugerning nevarasi edi.

Erta hayoti va taʼlimi 
Ogayo shtatining Toledo shahrida tugʻilgan Kruger nemis millatidan edi. U Bernard Alben Kruger va Elizabeth Winers Krugerning oʻgʻli boʻlib Janubiy Afrikalik kashshof va prezident Paul Krugerning nevarasi edi.

Otto musiqiy tayyorgarlikdan oʻtgan, ammo Michigan universitetida muhandislik boʻyicha oʻqiganidan soʻng karerasini oʻzgartirdi va aktyor boʻldi.

Karyerasi 
1915-yilda Brodveyda debyut qilgan Kruger tezda yaxshi aktyorga aylandi. U 1920-yillarning boshlarida eʼtiborga tusha boshlagan boʻlsa-da, uning karerasi eng yuqori choʻqqisiga chiqqan 1930-yillar edi. Uning ovozli filmdagi debyuti „Turn Baack the Clock“ (1933) filmida boʻldi. Shuningdek, „Chained“ (1934) filmida ham barakali ijod qildi.

Vaqti-vaqti bilan u qahramon rolini oʻynagan boʻlsa-da, u faoliyatining koʻp qismida asosiy yovuz odam yoki maftunkor yoki buzuq biznesmen rolini oʻynadi. Uning eng mashhur rollaridan biri Douglas Sirkning „Magnificent Obsession“ (1954) filmidagi edi. Kruger Sudya Persy Mettrickning yordamchi rolini oʻynadi.

Shaxsiy hayoti, keyingi yillari va sharaflari 
1920-yil 20-martda Kruger Brodvey aktrisasi Susan „Sue“ McManamiga uylandi. Ularning qizi Ottili Kruger (1926-2005)  ham aktrisa edi va kashshof kinematograf Gayne Rescherning birinchi xotini edi.

Kruger 1944-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari prezidentlik saylovlarida Thomas Deweyni qoʻllab-quvvatlagan.

Kruger oʻzining 89 yoshga toʻlgan kunida Kaliforniyaning Vudlend-Xillz shahridagi Kino va televidenie Country Houseda vafot etdi.

Kruger Gollivud shon-shuhrat xiyobonida ikki yulduz bilan taqdirlandi; biri televizor uchun, biri kino uchun.

Filmografiyasi

Manbalar 

Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
1974-yilda vafot etganlar
1885-yilda tugʻilganlar
Laura La Plante

Laura La Plante (talaffuzi: „Laura La Plante“, 1904-yil 1-noyabr — 1996-yil 14-oktyabr) amerikalik kino aktrisasi boʻlib, uning koʻzga koʻringan rollari ovozsiz filmlar davrida boʻlgan.

Yoshligi 
La Plante 1904-yil 1-noyabrda Missuri shtatining Sent-Luis shahrida Willyam A. Laplante va Elizabeth E. Turkning qizi boʻlib tugʻilgan. Uning otasi raqsga oʻrgatgan. Ota-onasi ajrashgandan soʻng, onasi Laura va singlisi Violetni Kaliforniyaning San-Diego shahrida yashashga olib ketdi. Oʻsmirligida Laura yozgi taʼtilda Gollivudda amakivachchasi Mary McMahon bilan qoldi va gazetada bolalarni harakatlanuvchi suratlar uchun soʻragan eʼloniga javob berdi va uni ishga olishdi.

Ovozsiz kino karerasi 
La Plante 15 yoshida aktyorlik debyutini qildi va 1923-yilda u oʻsha yili WAMPAS yosh yulduzlaridan biri deb nomlandi. 1920-yillarda u 60 dan ortiq filmlarda suratga tushgan. Uning dastlabki filmlari orasida kovboy yulduzi Tom Mix ishtirokidagi Big Town Round-Up (1921), Perils of the Yukon (1922), Around the World in 18 Days (1923) seriallari va Hoot Gibson ishtirokidagi bir nechta filmlar kiradi.

La Plante (1921-yildan 1930-yilgacha) rol oʻynagan filmlarning aksariyati Universal Pictures uchun yaratilgan. Bu davrda u studiyaning eng mashhur yulduzi boʻlgan.

La Plantening eng muvaffaqqiyatli filmlaridan biri bu 1925-yilda Klarens Braun tomonidan suratga olingan va Pauline Frederick rol oʻynagan „Smouldreing Fires“ filmidir. Uning eng yaxshi eslab qolgan filmi, shubhasiz, ovozsiz klassik „The Cat and the Canary“ (1927), garchi u Reginald Denny bilan „Skinner’s Dress kostyumi“ (1926  bilan ham mashhurlikka erishgan boʻlsa ham.

Oʻlimi 
La Plante 1996-yil 14-oktyabrda 91 yoshida Kaliforniyaning Vudlend-Xillz shahrida vafot etdi. Uning oʻlimiga Altsgeymer kasalligi sabab boʻlgan. Uning Kaliforniya shtatining San-Diego shahridagi El Camino memorial bogʻida dafn etilgani haqidagi mish-mishlarga qaramasdan, La Plante aslida Shimoliy Gollivuddagi Valhalla memorial bogʻi qabristonida kuydirilgan va uning kullari dengizga sochilgan.

Filmografiyasi

Manbalar 

1996-yilda vafot etganlar
1904-yilda tugʻilganlar
Tapa (Filippin oshxonasi)

Tapa 

Tapa quritilgan yoki quritilgan mol go'shti , cho'chqa go'shti , qo'y go'shti , kiyik go'shti yoki ot go'shti , ammo boshqa go'sht yoki hatto baliq ham ishlatilishi mumkin . Filippinliklar go'shtning yupqa bo'laklarini ishlatib , ularni saqlash usuli sifatida tuz va ziravorlar bilan davolash orqali tapa tayyorlashadi .

Tapa ko'pincha qovurilgan yoki panjara pishiriladi . Qovurilgan guruch va qovurilgan tuxum bilan xizmat qilganda, u tapsilog deb nomlanadi , bu tagalog tilidagi tapa , sinangag ( qovurilgan guruch ) va itlog (tuxum) so'zlarining portmantosi. U ba'zan garnitür sifatida atchara , tuzlangan papayya chiziqlari yoki dilimlenmiş pomidor bilan birga keladi. Sirka yoki ketchup odatda ziravor sifatida ishlatiladi.

Etimologiya 
Filippin tillarida tapa dastlab chekish orqali saqlangan baliq yoki go'shtni anglatadi . Ispaniya Filippinida bu boshqa vositalar bilan saqlanib qolgan go'shtlarga ham tegishli edi . U Proto-Malayo-Polineziya *tapa dan olingan bo'lib , u o'z navbatida Proto-Astroneziya * Capa dan olingan. Tinapa ( so'zma-so'z " chekish bilan tayyorlangan " ) boshqa qarindoshdir , garchi u odatda dudlangan baliqlarga ishora qiladi.

Idishlar 
Tapa pishirishdan oldin , go'sht quritiladi yoki quritiladi  va kichik qismlarga yoki ingichka bo'laklarga bo'linadi . Saqlash usuli sifatida tuz va ziravorlar qo'shiladi. Tayyorlangandan keyin , go'shtni panjara yoki qovurilgan pishirish mumkin .

Filippin oshxonasidagi boshqa har qanday ulam ( asosiy taom ) singari , tapa odatda guruch bilan qo'shiladi . Bu sarimsoqli guruch , java guruch , oddiy guruch yoki boshqa har qanday tayyorgarlik turlari bo'lishi mumkin . Yon piyola sifatida tapa ba'zan atchara ( tuzlangan papayya chiziqlari) yoki dilimlenmiş sabzavotlar (odatda pomidor ) bilan birga keladi . Sirka ( ko'pincha siling labuyo bilan ) yoki ketchup odatda ziravor sifatida ishlatiladi .

Tapsilog 

Tapsilog - bu tapa , sarimsoqda qovurilgan guruch ( sinangag )  va qovurilgan tuxum ( itlog ) bir taomga birlashtirilganda , asosan , nonushta paytida, beriladigan atamadir. Tagalog tilida , asosan , tapa xizmat qiladigan restoran tapahan , tapsihan yoki tapsilugan deb ataladi .

Baʼzi manbalarga koʻra , tapsilog  va tapsixon  soʻzlashuv soʻzlari ; ammo , bu atamalar allaqachon o'sha restoranlar va barcha ijtimoiy qatlamlardan ko'p filippinliklar tomonidan foydalanilmoqda . Shunday qilib , tapsilog va tapsihan endi jargon emas , balki filippin tilida standart so'zlar deb hisoblanishi mumkin .

Restoranlar 
Filippindagi ko'plab barangaylardagi tapsihan ( yoki tapsilogan ) deb nomlangan kichik restoranlar tapsilog va uning ba'zi urug'lari bilan birga xizmat qiladi (qarang. Silog ) . Biroq , Filippindagi yirik biznes tarmoqlari , xususan , ba'zi tez ovqatlanish tarmoqlari va hattoki ko'pchilik mehmonxonalar , bu turdagi oshxonaning mashhurligi , jumladan , nonushta qilishda tapsilog va uning variantlari tufayli tapa va tapsilog sotishga kirishgan menyular .

Yana qarang 

 Tinapa
 Filippin oshxonasi
 Filippin taomlari ro'yxati

Ma'lumotnomalar 
Flippin taomiari
Alan Ladd

Alan Walbridge Ladd (talaffuzi: „Alan Uolbrij Ledd“, 1913-yil 3-sentyabr — 1964-yil 29-yanvar) — amerikalik aktyor va kino prodyuseri. Ladd 1940-yillar va 1950-yillarning boshlarida kinoda muvaffaqiyatga erishdi, xususan, Shane (1953) kabi Western va noir filmlarida. U koʻpincha Veronika Lake bilan „The Gun for Hire“ (1942), „The Glass Key“ (1942) va „Th Blue Dahlia“ (1946) kabi „noir“ filmlarida suratga tushgan.

Biografiyasi 
Ladd 1913-yil 3-sentyabrda Arkanzas shtatining Hot Springs shahrida tugʻilgan. U Ina Raleigh (shuningdek, Selina Raleigh nomi bilan ham tanilgan) (1888-1937) va mustaqil hisobchi Alan Laddning (1874-1917) yagona farzandi edi. Uning onasi ingliz va Durham okrugidan boʻlib, 1907-yilda 19-yoshida AQShga koʻchib ketgan. Uning otasi Ladd toʻrt yoshida yurak xurujidan vafot etdi. 1918-yil 3-iyulda yosh Alan gugurt o‘ynab, tasodifan oilaviy uyni yoqib yubordi. Onasi Oklaxoma Siti shahriga koʻchib oʻtdi va u yerda rassom Jim Biversga turmushga chiqdi (1936-yilda vafot etgan).

Erta karyerasi 
Laddning „The Mikado“ filmidagi oʻyinini isteʼdod ovchilari koʻrgan. 1933-yil avgust oyida Ladd Universal Pictures bilan uzoq muddatli shartnoma imzolagan yosh „kashfiyotlar“ guruhidan biri edi. Shartnomada yetti yil davom boʻlishi mumkin boʻlgan variantlar bor edi, ammo ularning barchasi studiya foydasiga edi. Ladd „Once in a Lifetime“ (1932) filmida nomaʼlum rol ijro etdi.

Oʻlimi 
1964-yil yanvar oyida tizzasini jarohatlaganidan keyin Ladd Palm Springsdagi uyida sogʻayishiga umid qildi. 1964-yil 29-yanvarda uning xizmatchisi Laddni ertalab soat 10 da karavotida ko‘rganini va hammasi joyida boʻlganini aytdi. 3:30 da qaytib kelganida esa u Laddni toʻshagida oʻlik holda topdi.

Filmografiyasi

Manbalar 

Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
1964-yilda vafot etganlar
1913-yilda tugʻilganlar
Mala Frankova

Mala Frankova (, ) — Shimoliy Slovakiyaning Presov viloyati, Kežmarok tumanida joylashgan qishloq va munisipalitet. Bu yerda anʼanaviy ravishda Gorallar yashaydigan eng gʻarbiy aholi punktlaridan biri (Veľka Frankova va Osturna bilan birga) hisoblanadi.

Tarixi 
Tarixiy maʼlumotlarda qishloq haqida birinchi marta 1568-yilda qayd etilgan.

Geografiyasi 
Mala Frankova 750 metr balandlikda joylashgan boʻlib, 10,808 km²maydonni egallaydi. Aholisi esa 180 yaqin kishini tashkil qiladi.

Taniqli shaxslar 

 Yan Voschek (*1924 — † 2015) — slovak siyosatchisi va Chexiya va Slovakiya Federativ Respublikasi Konstitutsiyaviy sudining sudyasi.

Manbalar

Havolalar 

 https://web.archive.org/web/20071217080336/http://www.statistics.sk/mosmis/eng/run.html

Slovakiya viloyatlarining hududiy bo'linmalari
Pata (Galanta tumani)

Pata () — Slovakiyaning janubi-gʻarbiy qismidagi Trnava viloyati, Galanta tumanida joylashgan qishloq va munisipalitet. Qishloq Dunay pasttekisligining markaziy qismida (qisman Dunay togʻi deb ataladi) va Nitra togʻining sharqiy-gʻarbiy qismida joylashgan. Hudud yumshoq tepalik va sayoz Jác vodiysidan iborat. Qishloq boʻylab Jarchie suv oqimi oqib oʻtadi. Yaqin atrofdagi qishloqlar — Šoporňa, Báb, Pusté Sady, Šintava a Hajske.

Tarixi 

Tarixiy yozuvlarda qishloq birinchi marta 1156-yilda tilga olingan, ammo mahalliy aholi punkti tarixdan oldingi davrdan beri maʼlum. Oʻrta asrlarda Pata cherkovi boʻlgan, gullab-yashnagan qishloq edi, Pataga kichik zodagonlar joylashdilar. 1526-yildagi Mohach jangidan keyin yaxshi vaqtlar oʻtib ketdi va Pata Šintava hukmronligining bir qismi edi. Qishloq qashshoqlashdi. 1820-yilda Bibi Maryamning tugʻilishining klassik cherkovi qurildi. Bu asosan mahalliy fuqarolar mablagʻlari hisobidan qurilgan oddiy bin edi. Gʻishtlar Šintava uy egasi tomonidan taqdim etilgan. 1849-yil inqilobida Pata yaqinida Gabsburg va vengriya armiyasi oʻrtasida jang boʻlib oʻtdi. Voqea Avstriya-Vengriya davridagi Oloment nomli obelisk bilan nishonlanadi. 1918-yildan keyin qishloq Chexoslovakiya tarkibiga kirdi. Ikkinchi Jahon urushi paytida Pata qoʻgʻirchoq Slovakiya davlatining, urushdan keyin esa yana Chexoslovakiyaning bir qismi edi. Hozirgi kunda Pata Slovakiyaning oʻrta qishloqidir. 21-asrda u yerda yangi, zamonaviy Bibi Maryamning tugʻilgan cherkovi qurildi.

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy sahifa
 https://web.archive.org/web/20070513023228/http://www.statistics.sk/mosmis/eng/run.html

Slovakiya viloyatlarining hududiy bo'linmalari