Osu Sukam

Tan Sri Osu Sukam - Sabah viloyatining sobiq bosh vaziri . U 1949- yil 19- fevralda Sabahning Papar shahrida tug'ilgan.

Ta'lim 
Osu birinchi ta'limni Kavang milliy boshlang'ich maktabida oldi va keyinchalik o'rta maktabni Kota Kinabaludagi Sabah kollejida davom ettirdi. 1971- yildan boshlab u Buyuk Britaniyadagi Statistika institutida o'qishni davom ettirdi va yana undan keyingi to'rt yil davomida Angliyaning Bukingem universitetida statistika mutaxassisligi bo'yicha o'qishni davom ettirdi.

Hayotini baham ko'rdi Datin Noredah Majimpi   u o'z faoliyatini 1972- yilda ish yurita boshladi Sabah taraqqiyot va sanoat erlari vazirligining ma'muriy xodimi sifatida boshlagan va keyinchalik uning eng yuqori lavozimi 1999- yilda Sabah bosh vaziri bo'lgan.

Siyosat 
Osu 1981/1983- yillar oralig'ida USNO Markaziy prezidenti o'rinbosari etib saylanishidan oldin 1981- yilda Papar bo'limi rahbari sifatida siyosatga qo'shildi. Shu bilan birga, u 1982 -yilda bir yil muddatga UMNO Bosh kotibi lavozimida ishladi. 1985- yilgi saylovda Osu Buang Sayang Davlat Assambleyasi lavozimini qo'lga kiritdi va keyingi yili USNO chiptasida u Sulaman davlat lavozimiga ko'tarildi. 1986 -yilda Osu USNO vitse-prezidenti etib tayinlanganda partiya tomonidan yana bir bor ishonchga sazovor bo'ldi, biroq u o'sha yili Sulaman Davlat Qonunchilik Assambleyasi a'zoligidan iste'foga chiqdi.

U Barisan Nasional (BN) yo'llanmasi bilan bilan Papar parlamenti lavozimiga da'vogarlik qildi va 1986- yilda uni egalladi. Bu Osunun 1987- yilda UMNO partiyasiga qo'shilish istagidan keyinchalik sodir bo'ldi. Keyinchalik u 1991- yil 31- yanvarda UMNOga rasman qo'shilishdan oldin Papar bo'limining vaqtinchalik ishlaydigan qo'mitasi rahbari bo'ldi. Keyin u 1990- yilgi saylovda Papar parlament o'rindig'ini himoya qildi va 1992- yilgi saylovda Papar bo'limi UMNO rahbari etib saylandi.

Keyinchalik Osu 1993/1996- yillar uchun UMNO Oliy Kengashi a'zosi etib saylandi. 1995- yilda u UMNO Papar bo'limi boshlig'i sifatida raqobatchilari qolmadi va shuningdek, Sabah UMNO aloqa organi raisining o'rinbosari etib saylandi. U 1995- yilgi saylovda yana Papar parlament lavozimini muvaffaqiyatli himoya qildi va bir yildan keyin, 1104 ovoz bilan 15-o'rinni egallab, 1996/1999 -yillar uchun MT a'zosi etib qayta saylandi. 1996 -yil noyabr oyida Osu nihoyat Sabah Davlat UMNO aloqalar qo'mitasining raisi etib bo;ldii.

Shuningdek , u 1998/2001- yillar davomida partiya saylovlarida UMNO Papar bo'limi boshlig'i lavozimida qoldi. 1999- yilgi saylovda Osu ham Kawang shtatidagi lavozimi uchun kurash olib bordi va bu sohada katta g'alaba qozondi. U, shuningdek, Papar deputatlik o'rnini himoya qildi.

2001 -yilda UMNO Bosh Assambleyasi saylovlarida mag'lub bo'lishiga qaramay, u UMNO prezidenti doktor Mahathir Mohamad tomonidan UMNO MKT etib saylandi. Shuningdek,  Ta'lim vaziri Tan Sri Musa Mohamad saylandi

Qarama-qarshiliklar 
2005- yilda Malayziya ommaviy axborot vositalari Osu Sukamning Britaniyaning London shahridagi Ritz Hotel kazinosiga 1,8 million AQSh dollari qarzi borligi aniqlandi va Umnoning Sabahdagi mintaqaviy bo'limi rahbari lavozimidan chetlashtirishga majbur bo'lgani haqida xabar berdi. Sabah Umno rahbari, Datuk Musa Aman bu masalani New Straits Times gazetasiga ayti. Ritz Hotel Casino qarzni undirish uchun masalani Britaniya sudi va Malayziyadagi Oliy sudga hal qilish uchun topshirdi. Kota Kinabalu Oliy sudi sudyasi Datuk Ian Chin arizani qabul qilmaganida, kazinoning harakatlari muvaffaqiyatsizlikka uchradi. 2005- yil 5- iyulda Kota Kinabalu Oliy sudi sudyasi Datuk Ian HC Chin hukmiga ko'ra, Malayziyaga qarz beradigan xorijiy bank, hatto xorijiy bankning Malayziyada faoliyat yuritish uchun ruxsat bo'lmasa ham, davlat siyosatiga duch kelmaydi. . 

Osu, shuningdek, Melburn, Avstraliyadan qarzdor edi, lekin Sabah Oliy sudida bu masala ham hal qilindi. Crown Casino media direktori O'Nilning aytishicha, qarz to'lov  haqida ma'lumot berilmagan holda hal qilingan. Malayziya Bosh vaziri Datuk Seri Abdulla Ahmad Badaviy bir marta kazino qimoridan RM7,142,859,98 qarzi bo'lgan Osuni.

Manbalar 

 UMNO Oliy Kengashining ro'yxati 2000-2003