Aleksandr Vishnevskiy (aktyor)

Aleksandr Leonidovich Vishnevskiy (haqiqiy ismi Vishnevetskiy; 1861—1943) –rus aktyori, Moskva badiiy teatrining asoschilaridan biri. Mehnat Qahramoni (1933), RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1933).

Biografiya 
1861-yil 1-fevralda  Taganrogda tavallud topgan. U Taganrog erkaklar gimnaziyasida A. P. Chexov bilan birga oʻqigan va u bilan doʻst edi.

1883-yildan Taganrog musiqa va dramatik jamiyatining spektakllarida qatnashgan. U Xarkov, Yekaterinoslav, Odessa, Saratov teatrlarida rollar ijro etgan. 1898-yildan boshlab Moskva badiiy teatrining aktyori sifatida ishlay boshlagan.

Moskva badiiy teatrining ochilish kunida Fyodor Ioannovich spektaklida Boris Godunov rolinivoʻynadi. Keyin unga „Ivan Grozniyning oʻlimi“ (1899) filmidagi Godunov roli berildi.

Vishnevskiy Moskva badiiy teatrining „Ivan amaki“ spektaklidagi birinchi bosh rolini ijro etdi.

1933-yilda Vishnevskiyga Mehnat Qahramoni unvoni berildi. U oʻsha yillarda ushbu unvonga sazovor boʻlgan birinchi rassom edi, keyinchalik u „Sotsialistik Mehnat Qahramoni“ unvoni bilan almashtirildi.

Aleksandr Vishnevskiy 1943-yil 27-fevralda Toshkentda vafot etdi. Toshkentda dafn etilgan. Uning oʻgʻli Aleksandr (jurnalist) va Natalya ismli qizi bor edi.

Mukofotlar 
1933-yilda Mehnat Qahramoni unvoni bilan mukofotlangan, u bu unvonga loyiq koʻrilgan birinchi aktyor hisoblanadi. Bundan tashqari RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1933-yil) va Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.

Teatrdagi rollar

Moskva badiiy teatri 

  1898-yil – A. K. Tolstoy „Tsar Fyodor Ioanovich“ – Boris Godunov
 1898- yilW.Shakespearee „Venetsiyalik savdogar“ – Antonio
 1898-yil A. P. Chexov „Chayqa“ – Dorn
 1899 -yil A. K. Tolstoy „Ivan Grozniyning oʻlimi“ – Boris Godunov
 1899-yil A. P. Chexov „Ivan amaki“ – Voinitskiy
 1900-yil H. Ibsen „Doktor Shtokman“ – Govstad
 1901-yil A. P. Chexov „Uch opa-singil“ – Kulygin
 1902-yil Maksim Gorkiy „Pastlikda“ – tatar
 1903-yil W. Shakespeare „Yuliy Tsezar“ – Mark Entoni
 1906-yil A. S. Griboedov „Aqldan voy“ – knyaz Tugouxovskiy
 1907-yil A. S. Pushkin " Boris Godunov " – Boris Godunov
 1909-yil L. N. Andreev „Anatema“ – Devid Leyzer
 1910-yil F. M. Dostoevskiy „Aka-uka Karamazovlar“ – Pan Vrublevskiy
 1926-yil Pagnol va Nivoyning „Shon-sharaf sotuvchilari“ – Berluro
 1927-yil Vsevolod Ivanov „14-69 zirhli poezd“. Ishlab chiqarishning badiiy rahbari K. S. Stanislavskiy, rejissyorlar Ilya Sudakov va Nina Litovtseva – Semyon Semyonovich
 1930-yil L. N. Tolstoy „Tirilish“ – sud raisi
 1930-yil W. Shakespeare „Otello“ – Brabantio
 1931-yil A. N. Afinogenov „Qoʻrquv“ – professor Zaxarov
 1932-yil N. V. Gogol „Oʻlik jonlar“ – politsiya boshligʻi

Film rollari 

1918-yil Cagliostro („Soxta masonlar“), 1927-yilda Ayolning gʻalabasi („Boyarin Nikita Yuryevich“) filmlarida rol ijro etgan.

Manbalar

Adabiyot 

 Vishnevskiy A. L. Xotiralar parchalari. – L., 1928 yil.
 Rostotskiy B. VA. A. L. Vishnevskiy (1861-1943) // 1943 yil uchun Moskva badiiy teatri yilnomasi. – M., 1945 yil. – B. 769—776.
 Kirichek M. S. Vishnevskiy A. L. // Taganrog entsiklopediyasi. – Rostov-na-Donu: Rostizdat, 2003 yil. – 179-bet. – ISBN 5-7509-0662-0 .
 Vishnevskiy, Aleksandr Leonidovich / / Brokxaus va Efron yahudiy entsiklopediyasi . – Sankt-Peterburg., 1908-1913 yillar.

Toshkentda dafn etilganlar
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Sovet aktyorlari
Alifbo boʻyicha aktyorlar
Toshkentda vafot etganlar
1943-yilda vafot etganlar
27-fevralda vafot etganlar
1861-yilda tugʻilganlar
1-fevralda tugʻilganlar