MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Xudo onasining Dolinsk ikonasi

Xudo onasining Dolinsk ikonasi (Dolisskaya) ― mo''jizaviy sifatida hurmatga sazovor boʻlgan Bokira Mariyaning qoʻlida bolasi bilan pravoslav belgisidir. Ikona bayrami — 13 (26) fevral.

Tarixi 
Ikonaning yozilish vaqti va muallifi nomaʼlum, hech boʻlmaganda u XIX-asrning oxirida paydo boʻlgan. Manbalardan biri ikona Fransiyaning Dolis shahrida paydo boʻlganligi haqida xabar beradi. Yana bir manbaning taʼkidlashicha, ikona koʻplab moʻjizalar bilan mashhur boʻlgan, shu jumladan Ikkinchi jahon urushi oldidan, Xudo onasining koʻzidan qonli koʻz yoshlar oqganda. Xuddi shu manbaning aytishicha, ikona hali ham Fransiyada. Uchinchi manba, „Kormchiy“ jurnaliga (1897, No 6) taalluqli, Dolinskiyning Bokira tasviri toshdan, Fransiyada, Dolissda oʻyilganligi haqida xabar beradi.

Hozirda Rossiyada ushbu ikonaning nusxasi yoʻq. ROC MP tomonidan har yili chop etiladigan cherkov kalendarlarida ham maʼlumot yoʻq.

Ikonografiya 
Xudo onasining „Dolinskiy“ tasviri ikonografik turga tegishli "Odigitriya". Ammo kompozitsiya biroz gʻayrioddiy. Xudoning onasi chaqaloq Isoni ushlab, chap qoʻlida oʻtirib, yuzini undan yuz oʻgirib, Bokira qizning yuzi bilan bir xil tomonga yoʻnaltiradi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Земная жизнь Пресвятой Богородицы и описание святых чудотворных её икон. Сост. С. Снессорева, Спб. 1898. Повторное издание Ярославль, Верхняя Волга, 2000 год. Стр. 107.

Havolalar 
 Бухарев И.Н., прот. Чудотворные иконы Пресвятой Богородицы. Февраль
alfavit bo'yicha bizning xonimning belgilar
Chexovdagi T-34 yodgorligi

T-34 yodgorligi — Moskva viloyatining Chexov shahrida polkovnik M.I.Levskoy qoʻmondonligidagi 26-tank brigadasi va polkovnik A.L. Hetman qoʻmondonligidagi 112-tank diviziyasi sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik.

Tarix 
Gʻalaba kunining 30 yilligi arafasida Chexov va Chexov tumani jamoatchiligi Ulug Vatan urushi davridagiMoskvaning Stremilovskiy mudofaa (Stremilovo qishlogʻi yaqinida) chizigʻini himoya qilgan tankchi askarlar sharafiga shaharda yodgorlik oʻrnatish taklifi bilan shahar va tuman maʼmuriyatiga murojaat qildi. Bu masala bilan shahar ijroiya qoʻmitasi raisi Nadejda Petrovna Babashkina shugʻullandi. 1976-yilda 1944-yildagi T-34-85 tanki Kurskdan Chexov temir yoʻl stantsiyasiga yetkazildi. Tank tushirilganda, KPSS shahar qoʻmitasi kotibi A.S. Korotkov hozir edi.

1979-yil bahorida dvigatel mashinadan olib tashlandi, treylerga yuklandi va Chexov shahridagi Sovetskaya maydoniga keltirildi. Maydonda qurilish ishlari olib borilayotgan vaqtda T-34-85 rusumli kranlar yordamida poydevorga oʻrnatilib, ustiga brezent yopilgan. Jangovar transport vositasini tashish va oʻrnatishda texnik qism boʻyicha polk komandirining oʻrinbosari Mixail Alekseevich Shlyapkin ishtirok etdi.

9-may 1980, Gʻalabaning 35 yilligi kuni, Sovet maydonida Chexov Memorial maydonida qizil armiyaning Jasur jangchilari sharafiga „tank T-34“ haykali ochildi.[2] t-34-85 tankiga oʻrnatilgan yodgorlik qora granit plitalari bilan qoplangan temir-betonning ulkan poydevoriga oʻrnatilgan. Oʻtgan vaqt ichida poydevor bir necha bor qayta qurildi. Hozirgi vaqtda poydevorning old qismida va uning etagida yozuv yozilgan xotira taxtalari mavjud:
"Bu erda, 1941-yil noyabr oyida 17-miltiq diviziyasi bilan birga, dushmanni Lopasnaga, 26-tank brigadasiga oʻtkazib yubormasdan jang qildi. Bu erdan Lopasnya orqali Serpuxov 112-i panzer diviziyasini himoya qildi. Old tank. 1980-yilda tashkil etilgan.Yodgorlik yonida Chexov aholisi Ulugʻ Vatan urushi bilan bogʻliq tantanali tadbirlarni oʻtkazadi. Yodgorlik Chexovning eng mashhur diqqatga sazovor joylaridan biridir.

Manbalar

Havolalar 

 T-34-85 yodgorligi tanki 
T-34, Chexov
 Rossiyada Ulug ' Vatan urushi yodgorliklari
tanklar-yodgorliklar
Chexov (Moskva viloyati)
 1980-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
Moskva viloyatida 1980-yil
Kishorechandra Vangkhem

Категория:Персоналии по алфавиту
Категория:Википедия:Карточки без параметров
Категория:Википедия:Статьи без изображений (тип: человек; род занятий: журналист)
1992  Kabel televideniesi tarmog'iga ulangan.

Ishga qabul qilish 
Dastlab Vangxem Istv, Imfal tarmog'ida etakchi va muharrir bo'lgan. 2018 yilda Vangxema hibsga olinib, to'rt kun qamoqqa tashlandi, unda u BJPni "Budhu ahmoqlar partiyasi"deb masxara qildi. Xuddi shu yili Milliy xavfsizlik to'g'risidagi qonun Vangxemga qarshi videoni Facebook-da joylashtirgandan va Manipur Bosh vaziri N. Biren Singx va Bosh vazir Narendra Modini tanqid qilganidan keyin qo'llanilgan. Tilda maytey Vangxem N. ni qattiq qoraladi. Biren Singh ijtimoiy tarmoqlarga Yuklangan va vazirni" modi va Hindutva qo'g'irchog'i "deb atagan videoda,"Manipur bilan hech qanday aloqasi yo'q" deb da'vo qilgan Lakshmi Bayning tug'ilgan yilligi munosabati bilan Manipurda tadbirni tashkil qilish uchun. U Biren Singxni Lakshmi Bayni Manipurning ozodlik harakati bilan bog'lashga urinishi uchun qoraladi va bosh vazirning izohlarini va butun harakatni "Manipurning ozodlik kurashchilarini haqorat qilish"deb atadi. Xabarlarga ko'ra, Vangxem BJP boshchiligidagi hukumatga va partiyaning mafkuraviy manbai bo'lgan rssga qarshi odobsiz so'zlarni ishlatgan. U 2019 yil aprel oyida imfal chekkasida Manipur Markaziy qamoqxonasidan, Sajivdan ozod qilindi va qamoqda 100 kun o'tkazdi. Keyinchalik Vangxem uch oydan ortiq qamoqxonada, xotini va ayol o'rtasidagi urush haqida instagramga iqtibos keltirgan va izoh berganlikda ayblanib, o'zini Okram Genri Singx (sobiq Bosh vazir Manipur Okram Ibobi Singxning jiyani) deb atagan.

2021-yil may oyida Vangxem Facebook ijtimoiy tarmog'ida chop etilgani uchun hibsga olingan. Manipur BJP rahbari S. Tikendra Singx Coviddan vafot etganidan so'ng, Frontier Manipur yangiliklar saytining jurnalisti Facebook-da " sigir go'ngi va sigir siydigi yordam bermadi?"». Nashrda Vangxem sigir siydigi va go'ngi COVID-19 uchun davo emasligini va shu bilan marhumning so'zlarini rad etganini aytdi. Shuningdek, u milliy xavfsizlik to'g'risidagi qonunga binoan ayblangan. Garov evaziga Vangxemga ushbu qonun doirasida ayblov qo'yildi. Yana bir siyosiy faol Erendro Leyxombam (Xalq uyg'onish va adolat alyansining asoschisi, 2017 yilda Manipur qonun chiqaruvchi saylovida huquq himoyachisi Irom Sharmila nomzod bo'lgan siyosiy partiya) ham ushbu ishda hibsga olingan. Erendro o'zining Facebook devorida shunday deb yozgan edi: "tojni davolash sigir go'ngi va sigir siydigi emas. Dori-bu fan va aql-idrok".

Shaxsiy hayot 
Vangham Elangbama Ranjit bilan turmush qurgan, er — xotinning ikki qizi bor-besh yosh va bir yosh.

Manbalar 

1979-yilda tugʻilganlar
Xudo onasining Zimnenskaya ikonasi

Xudo onasining Zimnenskaya ikonasi ― Ukrainadagi Zimnenskiy Muqaddas Dormition monastirida joylashgan Xudo onasining hurmatli moʻjizaviy tasviridir. Ikona bayrami 11- (24)- sentabrda nishonlanadi.

Chap qoʻlida ilohiy chaqaloq bilan Bokira qizning tasviri yarim uzunlikdagi, yunoncha uslubda, kech Vizantiya davri yozuvi. Belgisi oltin fonli sarv taxtasida tasvirlangan.

Afsonaga koʻra, 987-yilda Chersonesni zabt etish paytida Buyuk Gertsog Vladimir koʻr boʻlib qoladi va 988-yilda yunon malikasi Anna Konstantinopol Patriarxining marhamati bilan nikohiga yunoncha harflar bilan Xudo onasining ikonasini olib keladi. Anʼanaga koʻra, knyaz Vladimir suvga choʻmish paytida Chersonesos shriftida ikonadan kuchli va gʻayrioddiy nurni koʻrgan, shundan soʻng u koʻrish qobiliyatiga ega boʻlgan. 1757-yilda ikona zarhal kumush rizo bilan qoplangan. 1966-yilda Oktabr inqilobidan oldin Zimnenskiy monastirida ishlagan rohiba Iuliana ikonani Koretskiy monastiriga oʻtkazadi. 1995-yilda ikonka qayta tiklangan Zimnenskiy monastiriga qaytariladi.

2010-yilda Ukraina Milliy banki Zimniy ikonasi tasvirlangan 20 grivnalik esdalik tangasini chiqaradi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Лильо І. Три етапи розвитку візантійсько-грецьких зв’язків мистецької культури давньої Волині // Волинська ікона: питання історії вивчення, дослідження та реставрації. Доповіді та матеріали ІV наукової конференції, м. Луцьк, 17-18 грудня 1997 р. — Луцьк, 1997.
 Луць В. Ікона Богородиці з Зимненського монастриря // Волинська ікона: питання історії вивчення, дослідження та реставрації. Доповіді та матеріали ІV наукової конференції, м. Луцьк, 17-18 грудня 1997 р. — Луцьк, 1997.

Havolalar 
 Акафист Пресвятой Богородице в честь Ея чудотворной иконы Зимненской
alfavit bo'yicha bizning xonimning belgilar
Saqqo Buxoriy

Saqqo Buxoriy – XVI asrda yashab ijod etgan buxorolik shoir.

Hayoti 

XVI asrda Buxoroda yashagan va meshkoblik (suv sotuvchilik) qilgan. Shu bilan birgalikda sheʼriyat bilan ham faol shugʻullangan.Asl ismi Bahrom  darvesh ,  „Saqqo“ uning adabiy taxallusi boʻlib , uning kasbini ifodalagan. Maʼlumotlarga koʻra ,u Shoh Qosim Anvorga payrovlik qilib , umr boʻyi saqqolik–meshkoblik qilgan va faqrlikda yashagan. Ikki yilcha Hindistonda yashagan va Sarandobga safar chogʻida Gʻoʻr viloyatiga yetganda hijriy 970 – milodiy 1562 – 1563− yilda vafot etadi va qabri ham shu yerdan oʻrin olgan.Bu haqidagi ma'lumotlarni Abdiy Geleniy va Fathiy  yaratgan ta'rixlarda koʻrishimiz mumkin.

Badiiy merosi 
Ma'lumotlarga qaraganda, shoir devon tartib bergan boʻlib ,ular bugungi kunda Tojikiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Sharq qoʻlyozmalar xazinasida 2265− va 976−inventar raqamlari ostida saqlanmoqda.  Adabiyotshunos M.Ahmadov   ilk bor devonda jami 290 satrni tashkil etgan 15 gʻazal , 3 qitʼa,6 taʼrix va 6 ruboiyni „Gulshani adab“ majmuasining 4-jildida 1977−yilda eʼlon qildi. Olimning ma'lumotlariga qaraganda, Saqqo Buxoriyning poetik merosini salkam toʻrt ming bayt (sakkiz ming misra)dan iborat gʻazal,qitʼa,taʼrix va ruboiylar tashkil etadi.Shoir ,asosan, tojik tilida ijod qilgan. Yuqoridagi manbalarga asoslanib oʻzbek shoiri Samandar Vohidov uning jami 35 baytni tashkil etuvchi 5 ta gʻazalini oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Sheʼriy namuna 

Lola baromad zi bogʻ surhu safedu siyoh,
Marhami dil shud ba bogʻ surhu safedu siyoh.
Boruhu xoli zaqon subh baromad chu mehr,
On mahi chashmu  charogʻ surhu safedu siyoh.

Ba tashnahoi hajri doʻst, chu Saqqo
Zamona dashti adam yo sarob az in du kadom ast?

Samandar Vohidov tarjimasi

Lola bilan toʻldi bogʻ qizilu oqu qora,
Shifo topdi dilda dogʻ qizilu oqu qora.
Yuzida xoli birla chiqdi goʻzal subhidam,
Yoqib quyoshdin chiroq qizilu oqu qora.

Doʻst hajri sahrosida sarson Saqqo davron–
Dashti adam yo sarob – ikkisidan qay biri?

Adabiyotlar
Tambovlik Mujik haykali

Tambovlik Mujik yodgorligi — 1920-1921-yillardagi Tambov qoʻzgʻolonida qatnashgan isyonkor dehqonlarga bagʻishlangan haykaltaroshlik yodgorligi. Tambovdagi Kronshtadtskaya maydonida joylashgan. 2007-yilda arxitektor Aleksandr Filatov tomonidan ishlab chiqilgan.

Tarix 
Tambov qoʻzgʻoloni Rossiya fuqarolar urushi davrida kommunistik boshqaruvga qarshi eng yirik dehqon qoʻzgʻolonlaridan biri edi. Baʼzida qoʻzgʻolonning haqiqiy rahbari, 2-qoʻzgʻolonchilar armiyasi shtab boshligʻi, Sotsialistik- inqilobiy partiya aʼzosi Aleksandr Antonov nomi bilan „Antonovshchina“ deb ataladi. Sovet tarixshunosligida — „Antonov qoʻzgʻoloni“. Birlashgan partizan armiyasi qoʻmondoni va Mehnat dehqonlari ittifoqi (STK) raisi Pyotr Tokmakov edi.

Oʻrnatilishi 
Yodgorlik 2007-yil 4-noyabrda Milliy birlik kuni Sochi bogʻida shahar qirgʻogʻida oʻrnatilgan. Dastlab, yodgorlik betondan yasalgan va metall boʻyoq bilan boʻyalgan. Va faqat 2008-yil 12-iyunda bronzadan yasalgan yodgorlikning yangilangan versiyasi ochildi.

Bogʻning markazidagi granit bilan qoplangan pastak dumaloq platformada joylashgan uch metrli haykali pulemyot kamarini va siyosiy shiorlarni pulluk bilan oyoq osti qiladi. U yalangoyoq, terisi oʻralgan, boʻyniga xoch bogʻlab, oʻz yerining bir boʻlagida turibdi va osmonga va Pokrovskiy soboriga uzoqdan termulub turibdi. Mualliflar, haykaltarosh V.S. Ostrikov va meʼmor A.Q. Filatov fikricha, haykal 20-asr boshidagi Tambov dehqonlarining ramzidir. Shunisi eʼtiborga loyiqki, 20-asrning 1920-yillari boshlarida bu joyda Aleksandr Antonov boshchiligidagi dehqonlar qoʻzgʻoloni ishtirokchilari va sovet tuzumiga sodiqlikda gumon qilingan shaxslar uchun konslager joylashgan edi.

Madaniyatda 
2011-yilda Rossiya pochtasi Mujik yodgorligi tasvirlangan bir qator markalar va pochta konvertlarini chiqardi. Tambovlik dehqon haykali silueti „Tambov tovarlari“ maxsus mintaqaviy sifat belgisi uchun asos sifatida olingan. Ushbu belgi Tambov ishlab chiqaruvchilarining mahsulotlarini belgilash rejalashtirilgan.

Manbalar 

alifbo bo'yicha yodgorliklar
 2007-yilda paydo bo'lgan
Tambov dehqon
 Rossiya fuqarolik urushi yodgorliklari
49-armiya tankchilari yodgorligi

49-armiya tankchilariga yodgorlik (Kalinovodagi T-34 tanki) — Moskva viloyati, Kalinovo qishlogʻida Sovet tankchi askarlariga bagʻishlangan yodgorlik.

Serpuxovdan Protvino yoki Drakinogacha boʻlgan magistralning Kalinovo qishlogʻi yaqinida oʻrnatilgan.

Tarixi 
Ushbu yodgorlik 1941-yil kuzida Serpuxov yaqinida nemis qoʻshinlari bilan jang qilgan 112-tank diviziyasining (49-armiya tarkibida) va boshqa tank boʻlinmalarining qahramonlari xotirasiga bagʻishlangan hurmatdir.
 
Kalinovoda oʻrnatilgan tank tankchi Dmitriy Lavrinenkoning jasorati sharafiga qurilgan. U qiruvchi batalyon jangchilari yaqinlashguncha dushmanning ustun kuchlariga qarshi turgan. Faqat 1990-yil 5-mayda katta leytenant Dmitriy Lavrinenko Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoniga sazovor boʻldi (u 1941-yil dekabrda vafot etdi).

Kalinovoda oʻrnatilgan T-34, Lavrinenko jang qilgan tank emas. Uning jangovar mashinasi Maloyaroslavets yaqinida dushmanlar tomonidan yoqib yuborilgan. Betonda joylashgan „oʻttiz toʻrt“ Ulugʻ Vatan urushi janglarida ham qatnashgan. U 1960-yillarda oʻrnatildi va Tuladan oʻz kuchi bilan abadiy manzilig keldi. Yodgorlik Gʻalabaning 50 yilligi munosabati bilan qayta tiklandi. Unga Dashkovskiy qishloq aholi punktining maʼmuriyati gʻamxoʻrlik qiladi.

Ulugʻ Vatan urushi bilan bogʻliq bayramlarda, xususan, Gʻalaba kuni va Tankchilar kunida monumentda tantanali tadbirlar oʻtkaziladi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 Toshdagi jang: Moskva yaqinidagi Ulugʻ Vatan urushining mashhur yodgorliklari — Kalinovodagi T-34 tanki  Arxivnaya kopiya
 Serpuxov shahar jamoatchiligi vakillari Arxivnaya kopiya tankerlar kunini  -da nishonladilar.
Moskva viloyati yodgorliklari / 49 armiyasining tankerlari
 Rossiyada Ulug ' Vatan urushi yodgorliklari
tanklar-yodgorliklar
 1960-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
Olmaotadagi Taras Shevchenko yodgorligi

Olmaotadagi Taras Shevchenko haykali ― 2000-yilda Qozogʻistonning janubiy poytaxtida ukrain shoiri va yozuvchisiga oʻrnatilgan yodgorliklardan biridir.

Tarix 
Ukraina shoiri Taras Shevchenko haykali Olmaota shahrining Medeu tumanidagi Doʻstlik shoh koʻchasi va Shevchenko koʻchasi kesishmasida joylashgan. Ukrainada — Jitomir viloyatida qazib olingan granitdan qilingan. Ukraina Mustaqilligining 9 yilligi sharafiga Ukrainaning Qozogʻistondagi elchixonasi va Olmaota akimatligi tashabbusi bilan ochilgan.

Yodgorlik oldiga Olmaotada yashovchi etnik ukrainlar tez-tez toʻplanib, bu yerda xotira tadbirlari, ijodiy kechalar oʻtkazadi. Toʻlqin shaklida yasalgan, undan shoirning boshi chiqib turadi.

Olmaotada Ukraina kobzariga haykalning ochilishi tasodifiy emas: Taras Shevchenko Qozogʻistonda , Mangʻistau viloyatidagi Mangʻishloq yarimorolidagi Novopetrovskoye istehkomida harbiy surgunda boʻlgan (1850-1857). Unga chizish va yozishni taqiqlagan. Hozir bu qozoq shahri Fort Shevchenko deb ataladi.

Vitaliy Ryjik boshchiligida ukrainalik haykaltaroshlar tomonidan yaratilgan.

Tarix va madaniyat yodgorligi 
2010-yil 10-noyabrda Olmaota shahrining mahalliy tarixiy va madaniy yodgorliklarining yangi Davlat roʻyxati tasdiqlandi, shu bilan birga bu boradagi barcha oldingi qarorlar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topildi. Ushbu Farmonda Shevchenko yodgorligiga mahalliy ahamiyatga molik yodgorlik maqomi saqlanib qoldi. Himoyalangan zonalarning chegaralari 2014-yilda tasdiqlangan.

Manbalar 

 Olmaotaning mahalliy ahamiyatga ega tarixiy va madaniy yodgorliklari
Olma-Ota
Shevchenko
Budapeshtdagi Taras Shevchenko yodgorligi

Shevchenko haykali — Vengriya poytaxti Budapesht shahrida ukrain shoiri, noshiri, rassomi va etnografi Taras Grigoryevich Shevchenko sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik.

Tarix 
Yodgorlik 2007-yil 11-iyulda Budapeshtda ochilgan. Ochilishda Ukraina prezidenti Viktor Yushchenko va Vengriya prezidenti Laslo Soyom turmush oʻrtoqlari bilan ishtirok etgan. Shuningdek, ochilish marosimida Vengriyadagi ukrainlarning davlat oʻzini-oʻzi boshqarish organi va Yevropa ukrainlar kongressi vakillari ishtirok etishdi.

Yodgorlik Vengriya Tashqi ishlar vazirligi qarshisidagi Dunayning oʻng qirgʻogʻidagi yunon katolik cherkovi maydonida oʻrnatilgan.

Yodgorlik muallifi Ivan Mykytyuk, Ukraina Milliy rassomlar uyushmasi aʼzosi, Lvov Badiiy akademiyasining professori, Ukrainada xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi. Yodgorlik bronzadan yasalgan, umumiy balandligi 3 metr.

Adabiyot va maʼlumotnomalar 

 Kucheruk Oleksandr (yozuvchi, O.Oljich nomidagi kutubxona direktori) Shevchenko yodgorliklari yer fonida… Mangʻishloqning Vashingtongacha boʻlgan koʻrinishi. // Cherkas viloyati — Bogdan va Taras erlari. Madaniyatshunoslik toʻplami., K.: „Ukraina propile“, 2010, 67-80-betlar.

Manbalar 

Budapesht
Taras Shevchenko
Disavl

Disavl ( ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Celeusning ukasi (Fliuntian versiyasiga koʻra, Gomer madhiyasida aytilmagan). Orfik madhiyalarda tilga olingan. Versiyaga koʻra, u Rarian ekin yerlarida tugʻilgan birinchi odam edi. U echkichi edi. Eleusinian ertaklarining Orfik versiyasida Disavl va uning rafiqasi Baubo Demetraga mezbonlik qiladi. Orfeyga koʻra Evbuley va Triptolemusning otasi.

Iono tomonidan Eleusisdan haydab yuborildi va Phliusda Demetraning sirlarini oʻrnatdi. Keleyda muqaddas marosimlar oʻrnatildi, bu hududga Keley nomi berildi. U Fliunt yaqinidagi Keley shahrida dafn etilgan.

Manbalar 

 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Sikion va Fliunt afsonalari
 Attica Afsonalari
Demeter afsonalari
Dolya

Dolya (dr.-rus. ustrcha; serboxorv. oʻrta) — slavyan mifologiyasida baxtli taqdirning timsoli, omad ramzi. U xudolarning sovgʻasi, ular tomonidan insonga hayot qiyinchiliklarini yengish uchun berilgan kuch, deb ishonilgan. U tugʻilish vaqtida sodir boʻlgan va u odamning oʻlimiga hamroh boʻlib, uning hayoti va shaxsiyatiga katta darajada taʼsir qilgan.

Etimologiya 
"Dolya" (taqdir) soʻzining asl maʼnosi — qism. Xuddi shu oʻzakdan -j- qoʻshimchasi bilan, lekin aylanib, „delit“, boʻlish kabi shakllangan.

Tavsif 
Dastlab, xudo soʻzining oʻzi „dolya“ degan maʼnoni anglatadi. Mifologik va folklor matnlarida baxt timsoli sifatida yaxshi ulush bilan bir qatorda, yomon (baxtsiz) ulush, ulush yoʻqligi, mashhur, qaygʻu, baxtsizlik, baxtsizlik, muhtojlik (d) a, oʻrtamiyonalik, azob, baxtsizlik, yomon ulush timsoli sifatida yomon odamlar harakat.

Dolya haqidagi eʼtiqodlar individual taqdirni bir qismi sifatida tushunish bilan bogʻliq (qarang. Ruscha taqdir). Maʼlum miqdorda yaxshilik, baxt (qarang. Rus qismi), bu inson tugʻilishida yuqoridan berilgan.

Iboralar 

 Xudo har bir ulushni yuboradi.
 Xudoga shukur, ulushsiz emas: non yoʻq, bolalar bor!
 Iroda, qullik — bizning taqdirimiz shunday!.
 Va ulush boʻlardi, lekin hech qanday iroda.
 Baxt irodada emas, ulushda.
 Uning irodasi achchiq ulushga olib keladi.

Yana qarang 

 Tugʻilgan ayollar
 Lyme

Manbalar

Adabiyotlar 

 Dolya / Ivanov V. V., Toporov V. N. // Mifologicheskiy slovar / gl. red. Ye. M. Meletinskiy. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1990. — S. 194. — ISBN 5-85270-032-0.
 Dolya / Levkievskaya Ye. Ye. // Slavyanskie drevnosti: Etnolingvisticheskiy slovar : v 5 t. / pod obщ. red. N. I. Tolstogo; Institut slavyanovedeniya RAN. — M. : Mejd. otnosheniya, 1999. — T. 2: D (Davat) — K (Kroshki). — S. 114-116. — ISBN 5-7133-0982-7.
 
 Dolya // Tolkoviy slovar jivogo velikorusskogo yazika : v 4 t. / avt.-sost. V. I. Dal. — 2-e izd. — SPb. : Tipografiya M. O. Volfa, 1880—1882.
 Dolya, v etnografii // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
 Dolya // Etimologicheskiy slovar russkogo yazika = Russisches etymologisches Wörterbuch : v 4 t. / avt.-sost. M. Fasmer; per. s nem. i dop. chl.‑kor. AN SSSR O. N. Trubachyova, pod red. i s predisl. prof. B. A. Larina. — Izd. 2-e, ster. — M. : Progress, 1986. — T. I : A—D. — S. 526.
  (serb.)
 Sedakova O. Tema „doli“ v pogrebalnom obryade   // Issledovaniya v oblasti balto-slavyanskoy duxovnoy kulturi: (Pogrebalniy obryad). — M., 1990. — S. 54-63.

Havolalar 

 Bayburin A.K. „Taqdir toifasi (oʻtmish va hozirgi)“ maʼruzasi „Rossiya madaniyatining etnografik voqeliklarining timsollari“ siklidan 
 Srecha  (drevnerus.ru)
 Viktor Korolkovning „Share and Nedolya“ rasmi
slavyan mifologiyasida afsonaviy mavjudotlar
slavyanlar taqdiri va taqdiri xudolari
 rus folk talqinlari
Dolos

Dolos (dolos) — qadimgi yunon mifologiyasida yolgʻon va ayyorlik ruhi. Ayyorlik va xiyonat (xiyonat)ning ham ustasi hisoblanadi.

Kelib chiqishi 
Geya (Yer) va Eterning oʻgʻli, yoki boshqa manbalarga koʻra, Erebus (Erebus) va Nyuktaning oʻgʻli. Dolosning koʻplab aka-uka va opa-singillari boʻlgan, ularning aksariyati zoʻravonlik, nifoq, satira va boshqalar kabi turli xil insoniy fazilatlarning ruhiy timsoli sifatida harakat qilishadi. Shuningdek, uning qarindoshlari orasida Titanlar va Sikloplar ham bor edi.

Tavsif 
Dolos titan Prometeyning shogirdi va Psevdologiyaning hamrohi (yolgʻon). Uning ayol hamkasbi — firibgarlik va yolgʻon maʼbudasi Apata. Uning rim tilidagi ekvivalenti Mendatsiydir.

Dolosning birinchi pranki Alethea (Veritas) haykalining soxta nusxasini yaratishga urinish boʻlib, odamlarni asl nusxasi oldida ekanligiga ishontirish edi. Biroq, Dolosning loylari tugab, haykalning oyoqlarini yaroqsiz qoldirishga majbur boʻldi. Ruh bu hiylasi uchun ustoz Prometeyning gʻazabidan qoʻrqdi. Haykallarning oʻxshashligi Prometeyni hayratda qoldirdi. Shuning uchun Dolos aldash va chalgʻitish qobiliyatlarini rivojlantirdi. Bu ruh xudolarni qanday aldaganligi haqida hatto bir nechta hikoyalar mavjud.

Manbalar 

 Tricksters
Dolon, Yevmelning o‘g‘li

Dolon ( ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Eumelning oʻgʻli (Eumedus), Troya himoyachisi. Boʻri terisini kiyadi. Odissey va Diomed tomonidan oʻldirilgan. Gomerga koʻra, Diomed tomonidan oʻldirilgan.

Pseudo-Euripides tragediyasining bosh qahramoni „Res“.

Manbalar 

 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
troyan urushi qatnashchilari
 qadimgi yunon mifologiyasida Troada
Dolix

Dolix ( "uzun") — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Gomer va Hesiod sheʼriyatida tilga olingan Eleusinian qahramoni.

Eleusinian sirlarining asoschisi Eumolpus bilan birga tilga olinadi. Gomerning Demeter madhiyasida u Eumolpusdan tashqari, Triptolem, Diokl va Poliksenlar ham boʻlgan hurmatli Eleusinianslardan biri sifatida nomlanadi.

Manbalar 

 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
 Attica Afsonalari