MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Bandi kushod masjidi

Bandi kushod masjidi — Qashqadaryo viloyati Koson tumanida joylashgan meʼmoriy yodgorlik (taxminan XVI-XVII asr).

Tuzilishi 
Masjid paxsadan qurilgan, toʻgʻri toʻrtburchak tarhli boʻlib, umumiy maydoni 15,1 x 12,4 m ni tashkil qiladi. Inshoot tomi 6 gumbazdan iborat, ularning diametri 2,5 — 2,9 metrga teng. Sharqiy tomonga qaragan bosh qismi oddiy, ayvonli tarzda bunyod etilgan.

Masjidda maydoni 15 x 9 metrga teng boʻlgan ikki ustunli, bezaksiz xonaqoh bor. Bu yerning markazida oq marmardan qilingan ramziy qabr joylashtirilgan. Shuningdek, ziyoratchilar oʻtirib Qur’on tilovat qilishi uchun oʻrindiq ham oʻrnatilgan. Xonaqohning ikki yon tomonida biri kattaroq, ikkinchisi nisbatan kichik boʻlgan deraza uchun ochiq oʻyiq deraza mavjud.
Devori ichkari va tashqaridan somonli loy bilan suvalgan.

Tarixi 
Masjid oʻrta asrlardagi qishloq madaniyatiga xos bino namunasi sifatida muhim ahamiyatga ega. Bir necha marotaba taʼmir qilingan, dastlabki bezaklari saqlab qolinmagan.

Oʻxshash nomlar 
Oʻzbekistonda Kushod nomli bir nechta masjidlar mavjud. Shundaylardan biri Buxoro viloyati Peshkoʻ tumanidada joylashgan Xoʻjam Bandi Kushod (Said po Bandi Kusho) jom’e masjid hisoblanadi. Mazkur inshoort ham davlat muhofazasiga olingan. Yana biri Fargʻona viloyati Buvayda tumanidagi Kushod masjididir.

Muhofazaga olinishi 
2019-yil 4-oktyabrdagi Vazirlar Mahkamasining tegishli qaroriga muvofiq Bandi kushod masjidi Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asnosida davlat mulkiga aaylantirilgan va davlat muhofazasiga olingan. Shundan soʻng masjid hududi taʼmirlanib, yon-atrofidagi hududga daraxtlar va koʻp yillik oʻsimliklar ekilgan. Ziyoratchilar uchun maxsus oʻrindiqlar oʻrnatilgan.

Adabiyotlar

Manbalar 

Qashqadaryo meʼmoriy yodgorliklari
Bandi Turkiston

Bandi turkiston - Paropamiz togʻlarining old tizmalaridan biri, Afgʻoniston shim.da. Uz. 300 km. Eng baland joyi 3809 m (Havzi Kaud choʻqqisi). B. T. bilan Safidkoʻh tizmasi orasidagi boʻylama botiqdan Murgʻob daryosi oqadi. B. T. shimoli-gʻarbda Qorabel qirlarita qoʻshilib ketadi. Togʻlar asosan ohaktosh va slaneslardan tashkil topgan, granit jinslar ham uchraydi; koʻplab daralar bilan oʻyib yuborilgan, qurumlar keng tarqalgan. Iqlimi subtropik, kontinental iqlim. Yogʻin yiliga 100 — 350 mm, asosan qish va bahorda yogʻadi. Togʻ oraligʻidagi vodiylarda vohalar bor. Etaklarida choʻl, togʻ dashti oʻsimliklari oʻsadi, yuqori qismi siyrak archazor.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  

Togʻlar
Afgʻoniston
Bandixon

Bandixon — Surxondaryo viloyatidagi dara. Boysunsoy vodiysi Takasakiradi tizmasini kesib oʻtgan joyda. B.ning uz. 10 — 12 km, tagining eng tor joy 8 — 10 m. Yon bagʻirlari tik, jan. yon bagʻrida baʼzan qiyaroq joylari ham uchraydi. B. yon bagʻirlari boʻr davrining gil, gips, ohaktosh, alevrolit jinslaridan, suvayirgʻich qismi paleogen ohaktoshlaridan tuzilgan. Ohaktosh jinslari qattiq boʻlganidan kam yemiriltan. Boysunsoy bu darada tor (4 — 5 m) oʻzanda oqadi. Boysun bilan Qumqoʻrgʻon shaharlari oʻrtasidagi eng yaqin yoʻl shu daradan oʻtadi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  

Vodiylar
Oʻzbekiston geografiyasi
Surxondaryo viloyati
Bandixon (qishloq)

Bandixon — qishloq. Surxondaryo viloyati Bandixon tumani markazi. Tuman hududining jan.-gʻarbida. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Qumqoʻrgʻondan 30 km, Termizdan 100 km shim.da. Qishloq yaqinidan Oqqopchigʻay arigʻi oʻtgan. Aholi uchun ichimlik suvi magistral quvur orqali Xoʻjaipok daryosidan keltiriladi. Aholisi asosan qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullanadi.

B.da tarixiy-arxeologik yodgorliklar — Bandixontepa I, II, Kindiktepa, Gʻozimullatepa, Yalangtoʻshtepa va yana bir nomsiz tepa hamda Xonbandi toʻgʻoni qoldiqlaridan iborat majmua mavjud. Bular mukammal oʻrganilmagan. Bandixontepa I shahar harobasi boʻlib, maydoni 1,5 ga; topilgan tosh uy qoldiqlari, sopol idish boʻlaklari miloddan avvalgi 2ming yillik oxiri va 1 - ming yillik boshiga oid. Bandixontepa II shahar harobasining maydoni 10 — 12 ga; undan topilgan paxsa devor qoldigʻi, jom, xum va qadahlar miloddan avvalgi 650 — 450 y.larga mansub. Kindiktepa (maydoni 140 x 30 m) va Fozimullatepa (maydoni 50 x 25 m)dan topilgan moddiy madaniyat yodgorliklari axomaniylar davri (miloddan avvalgi 558 — 330)ga toʻgʻri keladi. Yalangtoʻshtepa shahar harobasi (maydoni 10 ga)dan topilgan terrakota gʻaykalcha va idish-tovoq boʻlaklari antik davr va ilk oʻrta asrlarga oid. Nomsiz tepa oʻrnida qandaydir mudofaa inshooti boʻlgan, deb taxmin qilinadi. Xonbandi toʻgʻoni 16 — 17- alarda pishiq gʻishtdan qurilgan boʻlib, eni 30 – 35 m keladi. B. yodgorliklari Oʻzbekistonning meʼmorlik, hunarmandchilik va dehqonchilik madaniyati tarixini oʻrganishda muhim ahamiyatga ega.

Manbalar 

Surxondaryo shaharlari
Surxondaryo viloyatining shahar tipidagi aholi punktlari
Bandlik xizmati

Bandlik xizmati, aholini ish bilan taʼminlash davlat xizmati — mamlakat miqyosida aholini ish bilan taʼminlash siyosatini amalga oshirish va fuqarolarga tegishli kafolatlarni taʼminlab berish uchun tashkil etilgan davlat xizmati. Oʻzbekistonda 1992-yildan OʻzRning "Aholini ish bilan taʼminlash toʻgʻrisida"gi qonuni (13.1.1992) asosida tashkil etilgan. Bandlik xizmati  ishsizlikning oldini olish va ishsizlik oqibatlaridan ijtimoiy muhofaza qilish maqsadlarida respublika miqyosida va mahalliy darajada ish bilan taʼminlash dasturlarini amalga oshiradi, jumladan, mehnat bozoridagi holatni tahlil hamda taxmin qiladi, tegishli axborot tarqatilishini taʼminlaydi; boʻsh ish joylarini va ishga joylashtirish masalasida murojaat qilgan fuqarolarning hisobini yuritadi, ularni ishga joylashtiradi, ishlamayotgan fuqarolarni kasbga oʻrgatish, qayta oʻqitish va malakasini oshirishni tashkil etadi, ishsizlarni roʻyxatga olishni taʼminlaydi, ularga yordam koʻrsatadi va boshqa Bandlik xizmati  faoliyatini pul bilan taʼminlash uchun ish bilan taʼminlashga koʻmaklashish Davlat fondi tashkil etilgan. Bu fond mulkchilik va xoʻjalik yuritish shakllaridan qatʼi nazar korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, kooperativlar va boshqa ish beruvchilar mehnatga haq toʻlash fondining 3%dan kam boʻlmagan miqdorda majburiy ajratmalari, hukumat va mahalliy boshqaruv organlari dotatsiyalari, ixtiyoriy xayriyalar va boshqalardan tashkil topali.

Mamlakat miqyosida Bandlik xizmati  tizimi OʻzR Mehnat vazirligi va uning hududiy organlarini hamda mahalliy bandlik markazlari — mehnat birjalarini qamraydi (qarang Mehnat birjasi).

Dilfuza Rahimova.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bandung

Bandung — Indoneziyaning Yava oroldagi shahar. Jakartadan 85 km jan.-sharqda, dengiz sathidan 600 m balandlikda joylashgan. Gʻarbiy Yava viloyatining maʼmuriy markazi. Aholisi 2 mln. kishi (1990). Bandung , avtomobil va havo yoʻllari tuguni. B. Indoneziyaning yirik sanoat, ilmiy va madaniy markazlaridan. Toʻqimachilik fabrikalari, oziq-ovqat, kimyo, metallsozlik, kauchukni qayta ishlovchi korxonalar va yirik temir yoʻl ustaxonalari bor. B. xinin ishlab chiqarish bilan mashhur. B.da ilmiy tadqiqot institutlari, toʻqimachilik va texnologiya institutlari, Paster instituti (shifobaxsh zardob va vaksina ishlab chiqariladi), markaziy elektrotexnika lab. va universitet, yadro energetikasi markazi bor. B. yaqinida (15 km) rasadxona qurilgan. Sanʼat, geologiya muzeylari bor. Togʻ kurorti va turizm rivojlangan. 1955-yilda B.da Osiyo va Afrika mamlakatlari vakillarining tinchlikni mustahkamlashga bagʻishlangan Bandung konferensiyasi boʻlib oʻtgan. Shahar 1810-yilda barpo etilgan.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bandung konferensiyasi

Bandung konferensiyasi - Osiyo va Afrikadagi 29 mamlakatning Bandung shla 1955-yil 18 — 24-aprelda boʻlib oʻtgan konferensiyasi. Bandung konferensiyasi  ga tashabbuskor davlatlar — Hindiston, Birma, Indoneziya, Pokiston va Seylon namoyandalari bilan birga Afgʻoniston, Kambodja, Xitoy Xalq Respublikasi, Misr, Efiopiya, Oltin Qirgʻoq, Eron, Iroq, Yaponiya, Iordaniya, Laos, Livan, Liberiya, Liviya, Nepal, Filippin, Saudiya Arabistoni, Sudan, Suriya, Tailand, Turkiya, Vyetnam Demokratik Respublikasi va Jan. Vyetnam, Yaman vakillari taklif etildi. Ularni umumiy masala — tinchlik va milliy mustaqillikka erishish masalasi birlashtirdi. Bandung konferensiyasi  har bir xalq va millatning oʻzini idora qilish huquqiga amal qilgan holda, irqiy tengsizlik siyosatini qoraladi. Tinch-totuv yashashning besh tamoyili ("Pancha shila") asosida "Yalpi tinchlik va hamkorlikka koʻmaklashish toʻgʻrisidagi deklaratsiya"ni qabul qildi. Atom va termoyadro qurollarini tayyorlash va sinovdan oʻtkazishni taqiqdashga, xalqaro munosabatlarda nizoli masalalarni tinch yoʻl bilan hal etishga chaqirdi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bandura

Bandura (polyakcha bandura, yun. pandura — uch torli sitra) — chertma soz. B.ning past tovushli asosiy uzunroq torlari joʻrnavozlik xizmatini oʻtaydi. Baland tovushli, koʻpgina qisqa torlari kuy hosil qiladi. B. torlari barmoqlar bilan tirnab chertiladi. Xonanda-sozanda (bandurachi-kobzachi)lar qoʻshiqlarini B. joʻrnavozligida ijro etishgan (qadimda B.lar kobza deb atalgan).

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Banjarmasin

Banjarmasin - Indoneziyadagi shahar va port. Jan. Kalimantan viloyatiiing maʼmuriy markazi, Kalimantan orolda. Aholisi 444 ming kishi (1990). Savdo markazi, yogʻochsozlik korxonalari va kema verfi mavjud. Banjarmasin orqali chetga neft, yogʻochtaxta, kauchuk, olmos, guttapercha chiqariladi. Universitet bor.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Indoneziya
Banjul

Banjul, Baterst — Gambiyaning poytaxti, eng katta port shahri, savdo va sanoat markazi. Aholisi 135 ming kishi (shahar atrofi bilan, 1995). B. 1816-yil Sent-Meri o.da qurila boshlagan va unga Britaniya mustamlakalar ministri Baterst nomi berilgan va 1973-yilgacha shu nomda atalgan. 1965-yildan mustaqil Gambiyaning poytaxti. Oziq-ovqat (yer yongʻoq tozalash, yogʻ ishlab chiqarish, baliq konservalash) sanoati, daryo kemasozligi korxonalari, taxta tilish zavodlari bor. Gambiya tashqi savdosi muomalasining deyarli hammasi B. orqali oʻtadi. Chetga yer yongʻoq, teri xom ashyosi va mum chiqariladi. Hunarmandchilik rivojlangan. Xalqaro aeroport va oʻqituvchilar tayyorlovchi kollej bor.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Gambiya
Banionis Donatas

Banionis Donatas (1924-yil 28-aprel — 2014-yil 4-sentyabr) — litva aktyori. 1941-yildan Panevej teatrida ishlaydi. 1980-yildan bosh rejissyor, 1984—1988-yillar badiiy rahbar va direktor. B. ijrosi chuqur psixologik talqini, kuchli ehtirosga boyligi bilan ajralib turadi. „Hech kim oʻlishni xohlamasdi“, „Oʻlik mavsum“, „Goyya“, „Solyaris“, „Trest“ operatsiyasi", „Nikkolo Paganini“ kabi filmlarda bosh rollarni ijro etgan. B. ijodiga bagʻishlab „Men — kambagʻal qirolman“ va „Kichik shahardan chiqqan usta“ nomli filmlar ishlangan.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Sovet erkak aktyorlari
1924-yilda tugʻilganlar
2014-yilda vafot etganlar
Litvalik erkak aktyorlar
Banisueyf

Banisueyf (arab. Banisuvayf) — Misrdagi shahar. Banisueyf muhofazasining maʼmuriy markazi. Aholisi 174 ming kishi (1991). Nilning chap sohilidagi port. Banisueyf  va avtomobil yoʻllari tuguni. Banisueyf  rnining (paxta, shakarqamish, donli ekinlar, xurmo) savdo markazi. Oziq-ovqat, toʻqimachilik, paxta tozalash, ip-yigiruv, yogʻ-moy sanoati korxonalari bor. Hunarmandchilik rivojlangan.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bank axborotnomasi

Bank axborotnomasi ("Bankovskiye vedomosti") — Oʻzbekiston Respublikasi bank xodimlari, ishbilarmonlari va tadbirkorlarining haftalik gazetasi. Muassislari: OʻzR Markaziy banki, Jahon iktisodiyoti va diplomatiya universiteti, "Zakovat" jamgʻarmasi. Toshkentda 1995-yil yanvardan oʻzbek va rus tillarida chiqadi. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki va banklar hamda ularning mijozlari faoliyatini yoritadi. Asosan, ishbilarmonlik, tijorat xabarlari va reklamalar, maslahatlar, shuningdek bank ishiga oid yangi meʼyoriy qonun hujjatlariga sharhlar beradi. Sharq va Gʻarb mamlakatlari, uzoq va yaqin xorij iqtisodiyotining muhim qirralari, Oʻzbekistonning eng yaxshi firmalari va moliya ozori qatnashchilari va boshqa haqida materiallar beradi. Adadi har ikki tilda 8 ming nusxadan (2000).

Manbalar
Bank kapitali

Bank kapitali — banklarning muomalaga tushirgan pul kapitallari majmui (oʻziniki boʻlgan va jalb etilgan vositalar). Bank ishiga qoʻyilgan bank kapitali bank foydasini yaratadi. Aksariyat rivojlangan mamlakatlarda bank kapitali sanoat kapitali bilan birlashib ketishi natijasida moliya kapitali paydo boʻlgan.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bank kafolati

Bank kafolati — kafil banklar (garant banklar)ning mijozlari majburiyatlarini oʻz zimmasiga olishi. Mijozlar qarzlarini oʻz hisobidan va oʻz muddatida toʻlay olmagan hollarda banklar ularning topshirigʻiga koʻra va ularning hisobidan majburiyatlarni zimmasiga oladi. Qarz tegishli taʼminot (garov) asosida bank tomonidan toʻlanadi. Kafil banklarning kreditor yoki eksportyor oldida qarzdor yoki importyorning kontrakt boʻyicha toʻlov majburiyatlari ijrosini kafolatlashi; mijozning oʻzga shartnoma majburiyatlari ijrosini pul shaklida taʼminlash (avansni qaytarish, savdo kelishuvi yoki kontrakt shartlarini bajarish va boshqalar) keng tarqalgan toʻlov kafolatlariga kiradi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bank krediti

Bank krediti — banklarning mijozlarga vaqtinchalik foydalanish uchun kapital berishi. Banklar qaytarishlik, bank foiz toʻlovi va muddatlilik shartlarida oʻz mablagʻlari va jalb etilgan mablagʻlar hisobidan kreditlar beradi. Turli ssudalar (savdo-sotiq, koʻchmas mulkni garovga olish, asosiy kapitalni kengaytirish va boshqalar), veksellar hisobi kabi shakllari bor (qarang Banklar).

Manbalar
Bank monopoliyalari

Bank monopoliyalari - konsentratsiyalashuv natijasida biror davlatdagi bank ishlarining bir necha yirik banklar qoʻlida toʻplanishi. Moliya kapitali bozoridagi taklifda raqobatning boʻlmasligi bilan tavsiflanadi. Mas, 1962-yil Angliyada bank kapitali umumiy summasining 90% besh bankka tegishli boʻlgan, 1968-yil AQShda rasman mustaqil hisoblanadigan 14 ming bank boʻlgan, lekin jami bank operatsiyalarining 25% 10 ta yirik tijorat banki hissasiga toʻgʻri kelgan, 1995-yilda esa AQShdagi eng yirik hisoblangan "Cheyz of Manxetten" va "Kemikl" banklari oʻzaro qoʻshilib ketdi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bank operatsiyalari

Bank operatsiyalari — banklar amalga oshiradigan operatsiyalar: joriy yoki boshqa hisob varaqqa pul qabul qilish, foizi bilan yoki foizsiz kreditlar berish, birja topshiriqlarini bajarish, qimmatbaho qogʻozlar, aksiyalar sotib olish, mijozlarning topshiriqlarini bajarish, tovarlar yoki tovar hujjatlari garovi hisobiga ssudalar berish, shuningdek boshqa har qanday pulli va naqd pulsiz hisobkitoblar boʻyicha operatsiyalar kiradi. Asosan passiv (kreditlash uchun resurslar hosil qilish) va aktiv (foyda olish maqsadlarida bu resurslarni ishlatish) turlarga boʻlinadi (qarang Banklar).

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bank ssudasi

Bank ssudasi — bankning foiz toʻlovi sharti bilan kreditga berilgan pul mablagʻi. Qisqa, oʻrta va uzoq muddatli turlarga boʻlinadi. Bank ssudasi ning toʻlov ssudasi, veksellar hisobi, tovar hujjatlari va qimmatli qogʻozlar evaziga beriladigan, investitsiya maqsadlaridagi turlari bor.

Manbalar  

Kreditlash
Bank tizimi

Bank tizimi - q. Banklar.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bank foiz stavkasi

Bank foiz stavkasi - bank ssudasidan foydalanganlik uchun belgilangan haq miqdori; qarz summasiga nisbatan foiz hisobida undiriladi. Uning miqdori kredit turi, muddati va qarzning vaqtida qaytarilishiga bogʻliq. Tijorat va davlat banklari Markaziy (milliy) bank boshchiligida kreditlar uchun belgilaydigan Bank foiz stavkasi  s. miqdori foiz stavkalarning butun bir tizimini tashkil etadi. Davlat shu tizimga investitsiyalar darajasi va pul muomalasini tartibga soladigan yoʻnalishda taʼsir koʻrsatadi, yaʼni qulay iqtisodiy konʼyunkturani yaratadi. Bank foiz stavkasi  s. qarzning kaysi tarzda va qanday berilishiga ham bogʻliq. Uzoq muddatli qarzning Bank foiz stavkasi  s. past, qisqa muddatlisiniki yuqori boʻladi. Qarz yordam tarzida berilganda ham Bank foiz stavkasi  s. imtiyozli boʻladi. Agar korxona va tashkilotlarni oʻz qoʻlidagi mablagʻni yaxshi ishlatishga undash zarur boʻlsa, Bank foiz stavkasi  s. oshiriladi. Bank foiz stavkasi  s.ning minimal va maksimal darajasi bor. Minimal darajadagi Bank foiz stavkasi  s. bankning harajatlarini qoplab, zarar koʻrmasligini taʼminlashi kerak, maksimali esa bankka el qatori foyda koʻrishni taʼminlashi lozim. Bank omonat depozitlar uchun toʻlaydigan foiz stavkalari ssudadan foydalanganlik uchun belgilangan foiz stavkalaridan past boʻladi, bu esa banklarning foyda olib ishlashini taʼminlaydi (yana q. Hisob foizi).

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bankers trast kompani

"Bankers trast kompani" (Bankers Trust Company) — AQShdagi tijorat banki. 1903-yilda moliyasanoat guruhi boʻlgan Morganlar tomonidan tashkil etilgan. Nyu-Yorkda 15 boʻlimi, chet ellarda 21 boʻlimi bor. 12 xorijiy bankni nazorat qiladi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bankiv tovugʻi

Bankiv tovugʻi, yovvoyi tovuq (Gallus gallus) — tovuqsimonlar turkumining qirgʻovulsimonlar oilasiga mansub parranda. Jan. Osiyoda keng tarqalgan. Bu yerlarda hozir ham uchraydi. Togʻ va tekisliklardagi oʻrmon va butazorlarda yashaydi. Ch. Darvin Bankiv tovugʻi  xilma-xil zotli xonaki tovuqlarning yovvoyi ajdodi ekanligini aniqlagan. Bankiv tovugʻi  Hindistonda miloddan avvalgi 3000-yil ilgari qoʻlga oʻrgatilgan. Uy tovuqlari Hindistondan Eron orqali Yevropaga tarqalgan degan taxminlar bor. U qoʻlga tez va oson oʻrganadi. Parvarish qilish, tanlash va chatishtirish yoʻllari bilan yovvoyi tovuqdan katta farq qiladigan xonaki tovuq zotlari yetishtirilgan. Bankiv tovugʻi ning rangi dakang xoʻrozning rangiga oʻxshaydi. Xoʻrozining ogʻirligi 900 — 1250 g , makiyoniniki 500 — 550 g . Bankiv tovugʻi  yaxshi uchadi; kechalari daraxtda tunaydi. Makiyoni 5—13 donagacha maydaroq tuxum qoʻyadi. Bankiv tovugʻi  har xil don, urugʻ, meva va umurtqasiz mayda jonivorlar bilan ovqatlanadi.

Manbalar

  

Qushlar
Bankirlar uyi

Bankirlar uyi - ayrim bankir yoki bankirlar guruhiga tegishli xususiy bank korxonalari; odatda maʼsuliyati cheklanmagan shirkat tarzida faoliyat yuritadi. Ularning koʻpchiligi moliya guruhlari va bank konsernlariga kirgan boʻladi. Dastlab Italiyada 14-asrda sudxoʻrlikning rivojlanishi negizida paydo boʻlgan, savdo va bank operatsiyalarini bajarishga xizmat qilgan. Keyinchalik bank ishi bilan shugʻullanish asosiy mashgʻulotiga aylandi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bank-moliya akademiyasi

Bank-moliya akademiyasi, BMA — OʻzRda iqtisodiyot sohasida magistrlar tayyorlovchi oliy oʻquv yurti, Oʻzbekiston Banklar uyushmasiga qaraydi. 1996-yil 2-mayda Toshkent shahrida tashkil etilgan, BMA Respublika bankmoliya tizimi uchun jahon talablari darajasida mutaxassislar tayyorlaydi. BMAda bank ishi; moliya; soliq va soliqqa tortish; bankmoliya xodimlarining malaka oshirish fakultetlari bor. Akademiyaga 2 yillik amaliy ish stajiga ega boʻlgan bakalavr mutaxassislar tanlov asosida qabul qilinadi. 1997 — 98 ylarda akademiyaga 153 kishi qabul qilingan. Akademiyada 11 kafedra boʻlib, 19 professor-oʻqituvchilar, jumladan, 5 fan dri, professor, 11 fan nomzodi, dotsent ishladi (2000). Akademiya "Bank ishi", "Moliyani boshqarish", "Soliq ishi" mutaxassisligi boʻyicha magistr unvoni beradi. 2000-yil akademiyani 92 kishi bitirib chiqdi, ulardan 91 kishi dissertatsiya yoqlab magistr unvonini oldi.

Manbalar
Banknotlar

Banknotlar, bank biletlari, kredit biletlari— markaziy emissiya banklari chiqaradigan qog‘oz pullar, kredit pullarning asosiy turi. Banknotlar pulning to‘lov funksiyasi asosida 17-asrda vujudga kelgan. Yirik davlatlarda tovar-pul munosabatlarining rivojlanishi Banknotlar chiqarishni davlat emissiya banklarining monopoliyasiga aylantirdi. Qog‘oz pullarning oltin ta’minoti bekor qilinganidan keyin (20- a. 70- y.lari) Banknotlar haqiqiy qog‘oz pulga aylandi. Banknotlar Davlat (Markaziy) bankining aktivlari va davlatning aholiga sotadigan tovarlari bilan ta’minlanadi.O‘zbekiston Respublikasida 1994 y. 1 iyuldan boshlab milliy valyuta so‘m muomalaga kiritildi. O‘zR Markaziy banki muomalaga qiymati 1,3,5, 10,25,50,100 so‘mlik, 1997 y. 1 martdan qiymati 200 so‘m, 2000 y. 1 iyundan 500 so‘m bo‘lgan bank biletlari (bank qog‘oz pullari) chiqargan. Ular tanga va chaqalarga maydalanadi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bankrotlik

Bankrotlik, (ital. — singan kursi), s i n i sh — fuqaro, korxona, firma yoki bankning mablagʻi yetishmasligidan oʻz majburiyatlari boʻyicha qarzlarni toʻlashga qurbi yetmasligi; qarzdorning majburiyatlari mol-mulkidan oshib ketganligi sababli tovar (ishlar, xizmatlar)ga haq toʻlash yuzasidan kreditorlarning talablarini qondirishga qodir emasligi, shuningdek byudjetga va boshqa fondlarga majburiy toʻlovlarni taʼminlashga qodir emasligi tushuniladi. Bankrotlik, odatda, korxonaning yopilishiga olib keladi. Chunki qarz (kredit) beruvchining talabini qondirish uchun mol-mulkini sotishdan oʻzga chorasi qolmaydi. Bankrotlikka uchrashning sabablari tovar ishlab chiqarishda qiymati qonunning amal qilishi, raqobat va inflyatsiya bilan belgilanadi. Iqtisodiy inqirozlar davrida kasodga uchragan korxonalarning soni keskin oshib ketadi, uning oqibatida ishsizlik kuchayadi. Sobiq Ittifoq xalq xoʻjaligida bankrotlik tushunchasi NEPdan keyin isteʼmoldan chiqib ketgan edi, 1987-yildan eʼtiboran korxonaning toʻlov qobiliyati yoʻqligi tushunchasi amaliyotga kiritildi. Bankrotlik amalda korxonaning byudjet, bank va mol yetkazib beruvchilar oldida oʻz majburiyatlarini bajarishga ojizligini bildiradi. Bankrot deb eʼlon qilingan korxonalarga nisbatan qator sanatsiya tadbirlari oʻtkaziladi, unga har tomonlama yordam koʻrsatiladi (soliqlardan ozod etiladi, qarzlarni toʻlash kechiktiriladi). Bozor iqtisodiyoti sharoitida bankrotlikka uchragan korxonalar boshqa korxonalarga sotiladi yoki qoʻshib yuboriladi, korxona jamoa aʼzolariga ijaraga beriladi va boshqa Korxonalar sudlar, xoʻjalik sudlari qarori bilan bankrot deb eʼlon qilinadi. Oʻzbekiston Respublikasida kreditorlarning daʼvolarini qondirish maqsadida xoʻjalik yuritish subʼyektlari boʻlmish yuridik va jismoniy shaxslarni bankrot boʻlgan deb eʼtirof etish shartlari va tartibi Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 5-mayda qabul qilingan "Bankrotlik toʻgʻrisida" Qonunida belgilab berilgan (bu qonun oʻz faoliyatini davlat byudjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshiradigan korxona, tashkilotlarga nisbatan tadbiq etilmaydi). Vladimir Shevsov, Abdurahim Ortiqov.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil