MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Desantchi askar haykali

Desantchi askar haykali — Rossiya Federatsiyasi, Tyumen shahrining Sharqiy tumanida oʻrnatilgan yodgorlik.

Tarixi 
Yodgorlik „Tyumen viloyati desantchilar ittifoqi“ jamoat tashkiloti bosh qarorgohi yonida oʻrnatilgan va 2010-yil 2-oktabrda ochilgan. Yodgorlikning ochilish marosimida Ulugʻ Vatan urushi, Afgʻoniston va Chechen Respublikasidagi urushlar faxriylari, shuningdek, faxriylar jamoatchilik tashkilotlari vakillari, tuman rahbarlari va Tyumen shahri aholisi ishtirok etdi.

Haykal — havo-desant kuchlari askarining qoʻlida PK pulemyotini tutgan holdagi bronzadan yasalgan yodgorligidir. U qora marmar plitali granit tagkursiga oʻrnatilgan boʻlib, undagi lavhaga Havo-desant kuchlari haqidagi qoʻshiq soʻzlaridan iqtibos bitilgan:Margelovning Oʻgʻillari

Biz oʻz qonunlari bilan yashaymiz -
Hurmat, jasorat, qoʻnish birodarlik,
Va mamlakat koʻk osmon ostida
Buning uchun kurashishga tayyormiz.

V. PuhovYodgorlik muallifi — havo-desant qoʻshinlari faxriysi, „Jasorat“ ordeni sohibi Sergey Kalinovskiy. U yodgorlikni oʻz ustaxonasida Tyumen havo-desant qoʻshinlari faxriylari jamoat tashkiloti aʼzolari tashabbusi bilan hamfikrlari koʻmagida toʻliq oʻz mablagʻlari hisobidan yasagan. 2011-yil 19-fevralda tashkilot kengashi raisi Sergey Shermatov ushbu xizmati hamda Tyumen shahrida desant harakatini rivojlantirishga qoʻshgan hissasi uchun Sergey Kalinovskiyga „Armiya generali V. F. Margelov ordeni“ni topshirdi.

Havolalar 

 
 
 
 Tyumen Yodgorliklari
 Rossiya havo kuchlari
Kleopatra (Idas qizi)

Kleopatra () — qadimgi yunon mifologiyasida, Marpessa va Argonavt Idasning qizi, Meleagerning rafiqasi.

Kleopatra Meleagraga Polydora ismli qiz tugʻadi, u Kiprga koʻra, yunon shahzodasi Protesilausga turmushga chiqadi (boshqa bir manbaga koʻra, Protesilausning xotinining ismi Laodamea boʻlgan).

Kalidoniyaliklar va kuretlar oʻrtasidagi oʻzaro urush paytida, kuretlar Kalidonni qamal qilishganda, Kleopatra onasining soʻzlariga qaramay, erini shaharni himoya qilishga ishontiradi. Meleager jangda halok boʻladi. Boshqa manbaga koʻra, Meleager onasi Alfea tomonidan hayoti bogʻliq boʻlgan olovga yogʻoch tashlab oʻldirilgan.

Afsonaning bir manbasida aytilishicha, Kleopatra boshqa ayollar bilan birga gvineya parrandalariga aylanadi va Afrodita tomonidan barcha gunohkorlarning boshpanasi boʻlgan Leros oroliga koʻchiriladi.

Manbalar 

 qadimgi yunon mifologiyasining belgilar
Kleotera

Kleotera (grech. Leoththa) — yunon mifologiyasida Mileziya qiroli Pandareyning qizi va uning rafiqasi Garmofoy, Merope va Aedonaning singlisi.

Mifologiya 
Kleotera va uning opa-singillari Aedona va Merope Milet qiroli Pandarey oilasida tugʻilgan.

Bir manbaga koʻra, ularning otasi Pandareus Kritning shahridagi Zevs ibodatxonasini qoʻriqlagan oltin itni oʻgʻirlab ketgan va uni saqlash uchun Sipil qiroli Tantalga topshirgan. U yana Sipilda paydo boʻlib, itni qaytarishni talab qilganida, Tantal xudo Germesga hech narsa olmaganlikka qasam ichadi. Boshqa bir manbaga koʻra, hamma narsa aksincha sodir boʻladi va oltin itni oʻgʻirlagan hamda Pandareyga saqlash uchun bergan Tantal edi. Qanday boʻlmasin, Zevs oʻgʻirlangan narsalarni qaytarishni talab qiladi. Zevs boshchiligidagi xudolarga soxta qasamlar va kafolatlar tufayli, u hech qachon oltin itni koʻrmagan, gʻazablangan xudolar Pandarey va uning xotinini oʻldirishgan (afsonaning boshqa manbasida ularni toshga aylantirganlar).

Zevs Pandarea oilasining barcha aʼzolaridan oʻch olmoqchi edi. Afrodita va boshqa maʼbudalar ikki yosh opa-singil Kleotera va Meropani saqlab qoladi va ularni tarbiyalaydi: Gera ularga goʻzallik va gʻayritabiiy donolik beradi, Artemida ularni kuchli va baland boʻyli qiladi, Afina esa barcha taniqli ayollar hunarmandchiligini oʻrgatadi. Afrodita ular uchun daʼvogarlar tanlaydi va hatto Zevsdan ular uchun kechirim olish uchun uning oldiga boradi. Biroq, u nimadandir shubhalangan boʻlsa kerak va Afrodita u bilan Olympusda birga qolganda, eriniylar uning roziligi bilan qizlarni oʻgʻirlab ketishadi va ularni Erinyesga topshirdilar, ular qizlarni oʻz xizmatkorlariga aylantirib, baxtsiz yetimlarni qolganlari ota-ona gunohlari uchun shafqatsiz azoblanishga majbur qildilar.

Manbalar

Havolalar 
 Кондрашов А. П. Кто есть кто в мифологии Древней Греции и Рима. 1738 героев и мифов. — : РИПОЛ классик, 2016. — С. 174. — ISBN 978-5-386-09554-3.
 Heinrich Wilhelm Stoll. Kleothera // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. / Hrsg.: Wilhelm Heinrich Roscher., 1894. — Bd. 2, 1. — Sp. 1225.
 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
qadimgi yunon mifologiyasida kichik Osiyo
 Krit Afsonalari
Yaroslavldagi Savva Mamontov yodgorligi

Savva Mamontov haykali Yaroslavl — Glavniy temir yoʻl vokzali yaqinidagi Yaroslavl temir yoʻl vokzal maydonida joylashgan.

Yaratilish tarixi 
Rossiyalik sanoatchi va filantrop Savva Ivanovich Mamontovning nomi Shimoliy temir yoʻl tarixi bilan chambarchas bogʻliq. Bu rus sanoatchisi va filantropi 1859-yilda Moskva-Yaroslavl temir yoʻl jamiyatining asoschilaridan biridir. Keyinchalik bu yoʻl asosiy yoʻnalishning bir qismiga aylandi. U oʻz mablagʻlari bilan Yaroslavl, Vologda va Arxangelskda temir yoʻl qurdi.

Yodgorlikning tavsifi 
Olti metrli bronza kompozitsiyada Mamontov toʻliq gavdasi bilan tasvirlangan. U qoʻlida soat va kompas ushlab turibdi. Arxitektor fikricha, soat yuzi vaqtni, kompas esa temir yoʻl yordamida Rossiya iqtisodiyotiga birlashgan va integratsiyalashgan shimoliy hududlarning cheksiz makonini anglatadi. Yodgorlik yonida ikkita granit plita oʻrnatilgan boʻlib, ulardan birida Savva Mamontov davridagi temir yoʻl xaritasi, ikkinchisida esa uning tarjimai holi keltirilgan. Poydevorning perimetri boʻylab toʻrtta bronza paneli mavjud boʻlib, ular Mamontovning hayot yillarini, shuningdek, eng yirik temir yoʻl stantsiyalari — Yaroslavl, Vologda va Ribinskni koʻrsatadi.

Yodgorlikning ochilishi 
Yodgorlik 2008-yil 31-iyulda Shimoliy temir yoʻlning 140-yilligi kuni ochilgan.

Havolalar 
alifbo bo'yicha yodgorliklar
Yaroslavl Yodgorliklari
Savva Mamontov haykali
Klimen

Klimen (  „mashhur“) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Kardisning oʻgʻli, Olimpiya qiroli. Idean Gerkulesning avlodi. Krit Kidoniyasidan, Iardana daryosidan koʻchirilgan. U Elisda Afina Kidoniya ibodatxonasiga asos solgan va kulidan Hera Olympia uchun qurbongoh bagʻishlagan.

U toshqindan taxminan 50-yil oʻtgach, Kritdan keladi, Olimpiyada musobaqalar oʻtkazadi va Kuretlar hamda Gerkulesga qurbongoh qurib, uni Gerkules Parastatus deb ataydi. Endimion uni hokimiyatdan mahrum qiladi.

Manbalar 

 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
 Elidaning Afsonalari
Klimen (Presbon oʻgʻli)

Klimen (  „mashhur“) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Presbonning oʻgʻli (Friksning oʻgʻli), Orxomen oʻlimidan keyin Orxomen shohi. Yoki Orxomenning oʻgʻli. Poseidonning muqaddas joyida, Onhestda u Menekey Perierning aravachasi tomonidan oʻlik yarador boʻladi. Klimen oʻgʻli Ergindan oʻlimi uchun fivalardan qasos olishni soʻraydi Ergin, Stratius, Arron, Pileus, Azei oʻgʻillari. Boshqalarga manbalarga koʻra, bir necha Thebans Poseidon Onchestius festivalida uni oʻldirish edi.

Manbalar 

 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
 Beotiya Afsonalari
 Orxomen Shohi
alifbo tartibida belgilar
Klimena

Klimena ( ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Okeanida, Okean va Tetisning qizi, Yapetusning xotini, Prometey, Epimetey, Menetius va Atlasning onasi.

Boshqa nasabnomalarga koʻra, Prometeyning xotini, Deucalionning onasi; manbaga koʻra, u Zevsdan Mnemosinani tugʻadi.

Okeanida bilan — Heliosning xotini (Apollon bilan aniqlangan) va Phaethon va Astrisning onasi, shuningdek Heliad. Boshqa bir guruh manbalarda Faeton ning onasi Minyasning qizi bilan belgilanadi.

Klimena Perseyni qutqaradi. Virgil tomonidan tilga olingan.

Ehtimol, (104) Klymene asteroidi 1868-yil 13-sentabrda amerikalik astronom J.K. Uotson tomonidan AQSh-ning Detroit rasadxonasida kashf etilgan va qadimgi yunon mifologiyasining 10 qahramonidan biri sharafiga nomlangan okeanida Klimena ismi sharafiga nomlangan.

Manbalar 

 Okeanlar
Otaturk niqobi

Otaturk niqobi () — zamonaviy Turkiyaning asoschisi Mustafo Kamol Otaturkning Izmirning Buja tumanida joylashgan katta beton byusti. Haykal 2009-yilda 4,2 million turk lirasiga qurib bitkazildi.

Tarixi 
Buja tuman hokimiyati haykaltarosh Horun bilan Mustafo Kamol Otaturkka haykal oʻrnatish uchun shartnoma tuzdi. Qurilishi 2006-yilda boshlangan haykal 2009-yilda 4,2 million turk lirasi ga qurib bitkazildi. 2010-yil sentabr oyida haykaltaroshlik boʻyicha „Mustaqillik urushi“ va „9-sentabr muzeyi“ nomli muzey tashkil etildi, bu uzoq davom etmadi. 2018-yilda ob-havo va iqlim sharoiti tufayli qisman vayron boʻlgan byust tajribali alpinistlar yordamida taʼmirlandi, chunki maxsus kran yodgorlikning baʼzi joylariga yetib bora olmagan.

Tavsif 
Otaturkning niqobi balandligi 42 metr boʻlib, u Turkiyadagi eng baland relyefli haykaldir va dunyoda oʻninchi turadi. U maxsus ramka yordamida qurilgan va oʻz turiga oʻxshab togʻ yonbagʻriga oʻyib ishlangan emas. Haykalning pastki chap burchagida Otaturkning „Uydagi tinchlik — butun dunyodagi tinchlik“ soʻzi va imzosi oʻyib yozilgan.

Manbalar 

Byustlar
2009-yilgi haykallar
Mustafa Kemal Atatürk
Klitiy

Klitiy () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Navbol urugʻidan boʻlgan Ekaliya shohi Yevrit va Antioxiyaning oʻgʻli (yoki Yevrit va Antiop).

Argonavt, Giginga koʻra, Aetes tomonidan oʻldirilgan. Boshqa manbaga koʻra, u Ehaliani qoʻlga olish paytida Gerkules tomonidan oʻldirilgan.

Manbalar 

 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
 Argonauts
 Eubei Afsonalari
Keley

Keley () — qadimgi yunon mifologiyasida Elevsinning birinchi shohi.

Avtoxton. Metaniraning eri, Demofont, Diogeniya, Pammerope va Sesaraning otasi, Elevsin shahrining qiroli, Demetra Persefona Aid tomonidan oʻgʻirlab ketilgandan keyin sargardonlik paytida shu shaharga kelib qolgan va uning uyida yashagan. Bundan tashqari, maʼbuda Demetraga hurmatsizlik koʻrsatgani uchun u tomonidan kaltakesakka aylantirilgan Abantning otasi.

Yoki Triptolemning otasi, yoki Demetra va Triptolemning qarindoshi. Ehtimol, Plutarx u birinchi boʻlib pritaneyni taʼsis qilganligini aytganida uni nazarda tutgandir. Keleyning qizlari Elevsinda dafn etilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Келей // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
 Attica Afsonalari
Karpo

Karpo () — yunon mifologiyasidagi fasllar maʼbudasi. Afinadagi Orlardan biri. Zevs va Femidaning qizi. U Afroditaning hamrohi hisoblangan.

Sanʼatda u yil mavsumiga mos keladigan turli xil mevalari bilan bezatilgan yosh goʻzal qiz (baʼzan Fallo bilan birga) sifatida tasvirlangan.

2005-yil 30-martda Yupiterning tabiiy yoʻldoshiga maʼbuda nomi berilgan.

Manbalar 

 qadimgi yunon ma'budalari
taqvim fasllari xudolari
Karnabon

Karnabon (, roditelniy padejda: Χαρναβώντος) — yunon mifologiyasidagi Getlar shohi, Sofokl tomonidan „Triptolem“ tragediyasida eslatib oʻtilgan. Undan faqat qisqacha parchalar qolgan boʻlsa-da, Triptolem va Karnabon afsonasi eramizdan avvalgi II asrdagi yunon tarixchisi Gegesianaksning hikoyasiga ishora qilgan Gay Yuliy Giginning „Poetik astronomiya“ sida saqlanib qolgan.

Giginning soʻzlariga koʻra, maʼbuda Demetra odamlar qishloq xoʻjaligiga ega boʻlishlari uchun ularga birinchi marta don berganida Karnabon hukmronlik qilgan. U bu vazifani ajdaho qoʻshilgan uchar aravada dunyoning turli burchaklariga tashrif buyurgan oʻzining sevimli Triptolemiga ishonib topshirgan. U Frakiyaga kelganida, uni Karnabon iliq kutib oldi (Gigin Carnabon deb atagan). Biroq, keyinchalik Karnabon nomaʼlum sababga koʻra mehmonga hujum qilib, uni ham oʻldirmoqchi boʻlganida, Triptolem qochib ketmasligi uchun qirol ajdarlarholaridan birini yashirincha oʻldirishni buyurdi. Ammo Demetra Triptolemga yangi ajdaho sovgʻa qiladi va u uchib ketishga muvaffaq boʻladi. Bunday xiyonat uchun u Karnabonni shunchalik qattiq jazoladiki, uning hayotining qolgan qismi chidab boʻlmas boʻlib qoldi. Oʻlimidan soʻng, u Karnabon jinoyati va jazosiga ishora qilib, ilonni uni oʻldirmoqchi boʻlgandek ushlab turgan odamga oʻxshash Ilon eltuvchi yulduz turkumiga aylandi.

Manbalar

Havolalar 
 Theoi Project — Demeter Wrath: Carnabon
 Katasterizm
 qadimgi yunon mifologiyasida Trakiya
 Gyote shohi
Ona Albaniya

Ona Albaniya () — Albaniya shahidlari milliy qabristoni yaqinida joylashgan oʻn ikki metrli haykal. 1971-yilda qurilgan.

Yodgorlik mualliflari Muntas Dhrami, Kristak Rama va Shaban Xaderi.

Haykal majoziy maʼnoda mamlakat uchun jonini fido qilgan barcha halok boʻlgan askarlarni qoʻriqlayotgan ona sifatida gavdalanadi. Katta haykalda dafna gulchambari va yulduz bor.

Haykal uch metrlik poydevor ustiga oʻrnatilgan boʻlib, uning ustiga „Vatan shahidlarining mangu shon-shuhratlari“ („Lavdi e perjetshme deshmoreve te Atdheut“) yozuvi oʻyib yozilgan

Haykal betondan yasalgan.

Manbalar 

Albaniya
 Milliy personifikatsiya
 1971-yilgi haykallar
Albaniya
 allegorik haykallar
 Zolim Yodgorliklari
 1971-yilda qurilgan bino va inshootlar
20-asrda Albaniyada paydo bo'lgan
Albaniyada 1971-yil
Karmenta

Karmenta — Rim maʼbudasi, uning nomi carmen soʻzidan olingan boʻlib, u bashoratchi maʼbuda hisoblanganligini koʻrsatadi. Kimmeriyaliklar nomi ostida sivillalar soniga kiritilgan.

Kapitoliy etagida unga ibodatxona quriladi va 11-15-yanvar kunlari (12 va 15-yanvar) uning sharafiga ziyofat (Carmentalia) boʻlib oʻtdi, unda asosan ayollar qatnashdilar. Bu bayram nafaqat Karmentaning oʻziga, balki uning hamrohlari Antevorta va Postvortaga ham tegishli edi, ulardan birinchisi kelajakni, ikkinchisi esa oʻtmishni bashorat qilgan. Biroq, ehtimol, bu nomlar Karmentaning oʻzi uchun oddiy sinonimlar boʻlib, uning oldindan koʻrish qobiliyatini koʻrsatadi.

Rim mifologiyasiga koʻra, u nimfa, Yevandrning onasi va Favnning xotini edi. U oʻgʻliga Italiyaga koʻchishni bashorat qilgan. Plutarxning yozishicha, uning asl ismi Femida yoki Nikostrata.

Yana qarang 
 Karmenta darvozasi — Rimdagi Serviya devorining darvozasi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Кармента // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Rim mifologiyasida ma'buda
 vaqt va taqdir ma'budasi
 Sivilce
xudolar alifbo tartibida
 Payg'ambarlar
Kar

Kar (Kariy va , ) — qadimgi mifologiyada karianlarning eponimi. Damashq Nikolayga koʻra Zevs va Torrebiyaning oʻgʻli. Koʻlda nimfalarning qoʻshiqlarini eshitgan va ulardan musiqa oʻrgangan, qoʻshiqlar Torrebiya va koʻl Torrebiskiy deb atalgan. Kariya afsonasiga koʻra, Lid va Misning ukasi. Boshqa versiyaga koʻra, Kretaning oʻgʻli.

Manbalar 

 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
qadimgi yunon mifologiyasida kichik Osiyo
Vaqt mashinasi yodgorligi

Vaqt mashinasi ― yodgorligi Ufada Dvigatel quruvchilar maydonida oʻrnatilgan Su-25 samolyoti uchun moʻljallangan R-95Sh dvigateli tasvirlangan yodgorlik boʻlib, Ufa dvigatel zavodining afsonaviy direktori Mixail Ferin tavalludining 100 yilligiga bagʻishlangan.

Haykaltaroshlik kompozitsiyasining asosi — ulkan kub boʻlgan metall ramkadagi poydevorga oʻrnatilgan haqiqiy R-95Sh dvigateli. Dvigatel har tomondan aniq koʻrinib turishi uchun shisha bilan qoplanmagan. Poydevorda ikkita tilda — rus va boshqird tillarida dvigatelning texnik tavsiflari berilgan plitalar mavjud.

Ushbu yodgorlik Ufa avtomobilsozlik ishlab chiqarish birlashmasining barcha xodimlariga bagʻishlangan.

„Vaqt mashinasi“ haykaltaroshlik kompozitsiyasining tantanali ochilishi 2007-yil 15-dekabrda boʻlib oʻtgan.

Manbalar

Havolalar 

 Rossiyaning gʻayrioddiy yodgorliklari saytida vaqt mashinasi
 Yodgorlikning 3D panoramasi
 Ufa Yodgorliklari
Ayiqlar haykaltaroshlik kompozitsiyasi

"Ayiqlar" haykaltaroshlik kompozitsiyasi („Rossiya shu yerdan boshlanadi“ yodgorligi sifatida tanilgan) ― Kamchatka oʻlkasi Yelizovo shahrida oʻrnatilgan yodgorlikdir.

Tarix 

Haykaltaroshlik kompozitsiyasi 2011-yil 7-oktabrda Yelizovo shahrida uchta Kamchatka vulqonlari — Avachinskiy (balandligi 2741 m.), Koryakskiy (balandligi — 3456 m.) va Kozelskiy (balandligi 2189 m.) panoramasi fonida oʻrnatilgan. Ushbu yodgorlikning oʻrnatish muallifi va tashabbuskori Kamchatka fuqarosi, Yelizovskiy munitsipal okrugi rahbari Andrey Andreyevich Shergaldin.

Haykaltaroshlik kompozitsiyasi Yelizovo xalqaro aeroporti yaqinida Petropavlovsk-Kamchatskiy yoʻlida joylashgan.

Tavsifi 
Ona ayiq bilan bolasidan iborat haykallar tabiiy ranglariga muvofiq tabiiy hajmda yasalgan. Ona ayiq ogʻzida katta baliqni ushlab turibdi. Poydevorda old tomonda „Rossiya shu yerdan boshlanadi“ va „Kamchatka“ yozuvlari, orqa tomonida esa „Yelizovo“ yozuvi bor.

Hozirgi holat 
Bu mintaqaning eng mashhur diqqatga sazovor joylaridan biri va Kamchatkaning oʻziga xos tashrif qogʻozidir. Mahalliy aholi anʼanaviy tarzda yodgorlik yonida toʻy fotosessiyasi va boshqa muhim tadbirlarni oʻtkazadi.

2015-yilda uning yoniga shaharlar koʻrsatgichlari oʻrnatilgan.

Ushbu kompozitsiya tasviri 2016-yilda 200 va 2000 rubllik kupyuralardan joy olish uchun Rossiyaning diqqatga sazovor joylari orasida Butunrossiya ovoz berishida ishtirok etdi.

Yodgorlik vandallar tomonidan bir necha bor shikastlangan — ayiq tishlarida ushlab turgan baliq sindirildi; „Qrim“ yozuvli belgi sindirildi; ayiqning quloqlarini sindirildi. Shu munosabat bilan kompozitsiya kechayu kunduz video kuzatuv ostiga olingan.

2018-yil may oyida yodgorlik rekonstruksiya qilindi.

Manbalar

Havolalar 

 „Rossiya shu yerdan boshlanadi“ yodgorligi haqida
 „Rossiya shu yerdan boshlanadi“ yodgorligi
Brestdagi „Chegara qo'riqchilariga“ yodgorligi

"Chegara qoʻriqchilari" yodgorligi — Belarusning Brest viloyati, Brest shahridagi chegarachilarga bagʻishlangan yodgorlik majmuasi. 1972-yilda ochilgan „Chegara posbonlari“ haykali negizida rekonstruksiyadan soʻng „Qahramonlar — chegara qoʻriqchilari“ yodgorlik majmuasi yaratildi.

Tarix va tavsif 
"Chegara qoʻriqchilari" monumenti Ikkinchi jahon urushi yillarida halok boʻlgan chegarachilarga bagʻishlangan. U 1972-yilda Chegara qoʻshinlari maydonida ochilgan. Yodgorlik mualliflari: haykaltarosh M.S. Altshuler, meʼmorlar A. Gorbachev, N. Milovidov. 2001-yilda Brest chegara guruhi va Belarus chegara qoʻshinlari faxriylarining shaxsiy mablagʻlari bilan „Chegara qoʻriqchilari“ haykali negizida „Qahramonlarga — chegara qoʻriqchilariga“ yodgorlik majmuasi yaratildi. Moskva va Butun Rossiya Patriarxi Aleksiy II tomonidan duo qilingan. 2015-yildan buyon yodgorlik kapital taʼmirdan oʻtkazilib, 2017-yilda qayta ochildi. Yodgorlik majmuasi taʼmirlandi, granit plitalar almashtirildi, zinapoyalar qayta tiklandi, yodgorlik joylashgan joy atrofi obodonlashtirildi. Hozirgi vaqtda yodgorlik majmuasida chegarachilar — Sovet Ittifoqi Qahramonlari — Andrey Mitrofanovich Kizhevatov, Garmazhap Ayurovich Garmaev, Ivan Petrovich Barsukov,Qizil Armiya askari Grigoriy Ilyich Kofanov, kapral Aleksandr Abramovich Zavidov, siyosiy ofitser oʻrinbosari Ivan Petrovich Belyayev, kichik serjant Aleksey Aleksandrovich Novikov, katta general Varlam Mixaylovich Kublashvil barelyeflari tasvirlangan sakkizta stela mavjud.

Yodgorlik majmuasi Brest shahridagi Masherov prospekti va Lenin koʻchasi kesishmasida joylashgan.

Manbalar

Havolalar 

 „Chegara qoʻriqchilariga“ haykali kapital taʼmirdan soʻng ochildi
 Hammasi Ikkinchi jahon urushi haqida. Yodgorliklar va yodgorliklar
 „Chegara qoʻriqchilariga“ — Brestdagi yodgorlik chegara majmuasi
 Brest Yodgorliklari
Belarus yodgorlik majmualari
1972-yilda Belarusda qurilgan bino va inshootlar
 1972-yilgi haykallar
Londondagi Viktoriya yodgorligi

Viktoriya yodgorligi () — Bukingem saroyi oldidagi Qirollik bogʻining markazida joylashgan va qirolicha Viktoriyaga bagʻishlangan haykal.

Yodgorlik 1911-yilda Viktoriyaning toʻngʻich nabirasi Jorj V va uning amakivachchasi Vilgelm II tomonidan qurdirilgan. Haykaltarosh ser Tomas Brok edi. Memorialning oʻzi 1914-yilda yakunlandi.

Arxitektor Aston Uebb tomonidan oq marmardan yasalgan poydevorning ogʻirligi 2300 tonnani tashkil etadi.

Viktoriya haykalining yuzi shimoli-sharqiy tomonga, The Mall koʻchasi tomon qaragan. Poydevorning qolgan uch tomonida Adolat farishtasi (shimoli-gʻarbga Green park tomon qaragan), Haqiqat farishtasi (janubi-sharqqa qaragan) va Bukingem saroyi oldida oʻtirgan Mehribonlik farishtasining marmar haykallari joylashgan. Tepada ikkita oʻtirgan figurali Gʻalaba turadi.

Butun yodgorlik dengiz mavzusiga ega. Unda siz Buyuk Britaniyaning dengiz qudratiga ishora qiluvchi mavjudotlarni koʻrishingiz mumkin: mermaidlar, mermenlar va gippogriflar.

Albert Xoll oldida Viktoriyaning turmush oʻrtogʻi Albertga bagʻishlangan xuddi shunday yodgorlik bor.

Yana qarang 

 Shahzoda Albert yodgorligi
 Viktoriya yodgorligi (Hindiston)

Manbalar 

alifbo bo'yicha yodgorliklar
 London Yodgorliklari
 allegorik haykallar
 monarxlar yodgorliklari
Aviakonstruktor Koritin yodgorligi

Aviakonstruktor Andrey Sergeyevich Koritin haykali ― 1990-yilda Anapa kurort shahrida, Tamanskaya va Protapov koʻchalari chorrahasida I.V. Gudovich nomidagi bogʻda ochilgan.

Yodgorlik tarixi 
Yodgorlik gidrosamolyotlar dizayneri va Anapa shahrining faxriy fuqarosi — Andrey Sergeyevich Koritinga bagʻishlab qurilgan(1807-1989).

Nafaqaga chiqqach, Koritin Anapa tarixiy va madaniyat yodgorliklarini jamoat muhofazasi boshqarmasi tarixiy boʻlimi raisi boʻlib ishlagan. Bu lavozimda u kurortning barcha qazishmalari va qurilishini nazorat qildi, arxeologik topilmalarni kuzatib bordi. Uning saʼy-harakatlari bilan shaharda „ Gorgipiya“ arxeologik muzey-qoʻriqxonasi tashkil etildi. Yodgorlik shahar aholisiga munosib hayot kechirgani va Anapa kurort shahrining arxeologik ahamiyati keng tarqalishi uchun minnatdorlik belgisi sifatida oʻrnatildi.

Tavsif 

Yodgorlik samolyot konstruktorining barelyefi boʻlgan stela boʻlib, stelaning tepasida Taganrog aviatsiya zavodi tomonidan ishlab chiqarilgan Be-10 gidrosamolyotining maketi joylashtirilgan. Stelladagi yozuvda „Andrey Sergeyevich Koritinga bagʻishlangan“ deb yozib qoʻyilgan. Yodgorlik poyiga oʻrnatilgan granit taxtachada „Koritin Adrey Sergeevich, 1907-1989, gidroaerodinamika bosh muhandisi. MBR-7, KOR-2, LL-143, Be-10, Be-12 gidrosamolyotlari dizayneri“ degan yozuvlar bor.

Yodgorlik ustida haykaltarosh-rassom A. N. Proshutin va meʼmor Yu. V. Risin ishlagan. Yodgorlik 1990-yilda ochilgan.

Manbalar

Havolalar 

 Korytin haykali (Anapa) / " Arxivnaya kopiya "
 Anapadagi Koritin haykali Arxivnaya kopiya -da arxivlangan / „Mening Anapam“
 S.  Arxivnaya kopiya
 Arxivnaya kopiya haykali 
 Andrey Sergeevich Korytin haykali (1907-1989) Arxivnaya kopiya | „www. anapa-dengiz. rf“
 Samolyot konstruktori A. S. Korytin. Anapa rezidentining tarjimai holi sahifalari | " Arxivnaya kopiya "
 Anapadagi A. Korytin haykali yangilandi / „www.anapa.info“
 Anapa Yodgorliklari
Korytin