Kinomatografiya sanʼati va fanlari akademiyasi

Kinomatografiya sanʼati va fanlari akademiyasi (ingl. The Academy of Motion Picture Arts and Sciences, AMPAS; Kinomatografiya akademiyasi va Akademiya nomlari ostida ham mashhur)- kinomatografiya sanʼati va fanlarini rivojlanishiga bagʻishlangan nufuzli tashkilot. Tashkilotning korporativ boshqaruvi va umumiy siyosati boshqaruv kengashi tomonidan olib boriladi.

Akademiya oʻzining yillik Academy Awards sovrini bilan dunyoda mashhurlik qozongan, hozirda rasman va ommatan Oskar nomi bilan ataladigan sovrin.

Bundan tashqari Akademiya har yili kinomatografiyadagi yutuqlar uchun "Governors Awards", talabalar uchun "Student Academy Awards" kabi taqdirlash marosimlarini oʻtkazadi.

Akademiya 2021-yil Los Angeles shahrida oʻzining kinomatografiya muzeyiga asos soladi

Tarixi 
Kinomatografiya sanʼati va fanlari akademiyasining gʻoyasi "Metro-Goldwyn-Mayer"(MGM)ning rahbari Louis B. Mayerga tegishli. U kinostudiyalarni rivojlanishiga va ragʻbatlanishiga hissa qoʻyuvchi tashkilot kerakligini angladi. Dastlab u bu gʻoyani aktyor Conrad Nagel, rejissor Fred Niblo va prodyusser Fred Beetson bilan maslahatlashdi. Bu uchrashuvdan soʻng,1927-yil 11-yanvar kuni, u rasmiy ravishda sanʼatning barcha sohalaridan 36ta professional ijodkorlarni Los Angelesdagi Ambassador Hotel mehmonxonasiga bazmga taklif etadi.Shu kunda Kinomatografiya sanʼati va fanlari akademiyasiga asos solindi.Oʻsha bazmda qatnashgan oʻttiz olti kishi rasman Akademiyaning asoschilari deb hisoblanishadi. 1928-yilda yetti kishidan tashkil topgan kommitet mukofotlarni 12 kategoriya asosida taqdim qilishni taklif qiladi.1929-yil 16-may sanasida Akademiya tarixida birinchi marotaba taqdirlash marosimi boʻlib oʻtdi.

Akademiyaning asoschilari

Aktyorlar 
 Richard Bartelmess
 Harold Lloyd
 Konrad Nayjel
 Meri Pikford
 Milton Sills
 Duglas Feyrbanks
 Jek Xolt
Prodyuserlar
 Fred Bitson
 Sid Groman
 Charlz X. Kristi
 Jessi Lui Laski
 M. S. Levi
 Luis B. Mayer
 Garri Rapf
 Irving Talberg
 Garri Uorner
 Jek Uorner
 Milton Xoffman
 Jozef M. Schenk
 Rejissorlar
 Sesil Blount DeMille
 Genri King
 Frank Lloyd
 Fred Niblo
 Jon M. Stahl
 Raul Uolsh

Akademiyaning Prezidentlari 
Prazidentlar bir yil muddatga saylanishadi va ular ketma-ket to‘rt muddatdan ortiq saylanishi mumkin emas.
 Duglas Feyrbanks (1927-1929)
 Uilyam DeMille (1929-1931)
 M. S. Levy (1931-1932)
 Konrad Nayjel (1932-1933)
 J. Teodor Rid (1933-1934)
 Frank Lloyd (1934-1935)
 Frank Kapra (1935-1939)
 Valter Vanger (1939-1941, 1941-1945)
 Bette Devis (1941; ikki oydan keyin isteʼfoga chiqdi)
 Jan Gersholt (1945-1949)
 Charlz Brakett (1949-1955)
 Jorj Siton (1955-1958)
 Jorj Stivens (1958-1959)
 B. B. Kahein (1959-1960)
 Valentin Devis (1960-1961)
 Vendell Kori (1961-1963)
 Artur Freed (1963-1967)
 Gregori Pek (1967-1970)
 Daniel Taradash (1970-1973)
 Valter Mirish (1973-1977)
 Hovard V. Koch (1977-1979)
 Fay Kaning (1979-1983)
 Gen Allen (1983-1985)
 Robert Wise (1985-1988)
 Richard Kan (1988-1989)
 Karl Malden (1989-1992)
 Robert Reme (1992-1993, 1997-2001)
 Artur Xiller (1993-1997)
 Frank Pirson (2001-2005)
 Sid Ganis (2005-2009)
 Tom Sherak (2009-2012)
 Hawk Koch (2012-2013)
 Cheryl Boone Isaacs (2013-2017)
 Jon Beyli (2017-2019)
 Devid Rubin (2019 yildan hozirgacha)

Havolalar 
 Kino Akademiyasi veb-sayti

Manbalar