Yevgeniya Kogan

Kogan Yevgeniya Solomonovna (1886-yil 6-iyun, Samara – 1938-yil 28-iyul, Moskva) – inqilobchi, sovet partiyasi rahbari. V.V.Kuybishevning ikkinchi xotini (1917–1919).

Hayoti

Yoshligi 
Kogan Yevgeniya Solomonovna 1886-yil 6-iyunda Samara shahrida tugʻilgan (baʼzi maʼlumotlarda Kiyev viloyati, Uman shahrida). Millati yahudiy. U oʻrta maktabni, keyin pedagogika kurslarini tugatgan va maktablarda oʻqituvchi boʻlib ishlagan hamda Moskva universitetiga kirishni rejalashtirgan.

Inqilobiy faoliyati 
Kogan Yevgeniya Solomonovna 1905-yilda inqilob boshlanishi bilan oʻzini siyosatga bagʻishlashga qaror qildi. 1907-yilda u RSDLP aʼzosi boʻldi. Partiya ishida qatnashib, boʻlajak eri, taniqli bolshevik V.V.Kuybishev bilan uchrashdi. U oilasini tashlab, oʻzini inqilob ishiga bagʻishladi. U avtokratiyani zoʻravonlik bilan agʻdarishga bagʻishlangan ommaviy chaqiriqlardagi ishtiroki uchun bir necha bor hibsga olindi.

1908-yilda ikki yilga Vologda viloyatiga surgun qilindi.

1910–1912-yillarda Nikolayev, Odessa, Xerson shaharlarida, 1913-yilda esa Kiyevda noqonuniy partiya ishlarida qatnashdi.

1912-yil bolsheviklarning „jangovar otryadlari“dan biriga qoʻshildi.

1914-yilda qurol va oʻq-dorilarni noqonuniy saqlagani uchun hibsga olindi. Tergov choʻzilib ketdi va ish sudgacha bormadi. (Baʼzi maʼlumotlarga koʻra ikki yilga Poltava viloyatiga surgun qilindi).

1915-yilda jamoat politsiyasi nazorati ostida Samaraga koʻchirildi.

1917-yil Samara viloyati inqilobiy qoʻmitasi aʼzosiga aylanib, Samaradagi Oktyabr inqilobining faol ishtirokchisi boʻldi.

Fuqarolar urushi davrida 
1917-yildagi fevral inqilobidan soʻng, RSDLP Samara viloyat qoʻmitasining tashkiliy ishlar boʻyicha kotibi, Samara Kengashi ijroiya qoʻmitasining aʼzosi boʻldi.

1918–1920-yillarda 1-armiya inqilobiy tribunalining aʼzosiga aylandi.

Keyingi faoliyati 
1920–1921-yillarda Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Toshkent shahar qoʻmitasi kotibi boʻldi.

1921–1926-yillarda KPSS Sokolniki tuman qoʻmitasining agitprop boʻlimi mudiri boʻldi. 1926–1930-yillarda Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Moskva viloyati qoʻmitasi boʻlim mudiri boʻldi. 1930-yilda Bolsheviklarning Butunittifoq Kommunistik partiyasi (MGK) Moskva shahar qoʻmitasining targʻibot boʻyicha kotibi boʻldi. 1931–1934-yillarda Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Moskva shahar qoʻmitasining ikkinchi kotibi boʻldi. 1934-yilda Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Markaziy taftish komissiyasi aʼzosiga aylandi. 1936–1937-yillarda Moskva shahar kengashi raisining oʻrinbosari boʻldi.

Hibsga olinishi va oʻlimi 
Kogan Yevgeniya Solomonovna 1937-yil 2-noyabrda „Moskva oʻng qanot trotskiy markazi“ni tashkil etishda ayblanib hibsga olingan. K.P.Chudinovaning fikricha, Kogan qiynoqlarga dosh berolmay, aybini tan olish bayonnomasiga imzo chekdi.

U 1938-yil 28-iyulda otib tashlangan. Vafotidan keyin, 1954-yil 3-noyabrda reabilitatsiya qilingan.

Mukofotlari 
Kogan Yevgeniya Solomonovna 1931-yil 8-martda Xalqaro xotin-qizlar kunining 20 yilligi munosabati bilan hamda mehnatkash va dehqon ayollarni kommunistik tarbiyalash sohasidagi mehnati uchun "Lenin ordeni" bilan taqdirlandi.

Adabiyotlar 
 Боевое прошлое. Воспоминания. Куйбышев: Куйбышевское книжное издательство, 1958.

Manbalar 

Sovet partiyasi rahbarlari
inqilobchilar