MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Ahmedjon Ibrohimov

Ahmedjon Ibrohimov — sovet davlat va iqtisodiyot arbobi.

Tarjimayi holi 
1899-yilda Tevriz shaharchasi yaqinidagi Milan qishlogʻida tugʻilgan. 1921-yildan KPSS aʼzosi.

1907-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol. 1907—1958-yillar oraligʻida toʻquvchining shogirdi, toʻquvchi, idish-tovoqchi, kotib, qizil gvardiyachi. Toshhovuz inqilobiy qoʻmitasi raisi, Toshhovuz viloyati favqulodda komissiyasi boshligʻi. Tegishli sanalarda Shovot tumani va Gurlan tumani ijroiya qoʻmitalari raisi. Bogʻot tumani ijroiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Shovot tuman qoʻmitasi masʼul kotibi, Bauman okrug komitetining 1-kotibi, Butunittifoq Bolsheviklar Kommunistik partiyasi Xorazm okrug qoʻmitasining 1-kotibi. Xorazm viloyati boʻyicha tashkiliy byuro 1-kotibi. Oʻzbekiston SSR besh yilligi nomidagi paxtachilik sovxozi direktori. Oʻzbekiston Kompartiyasi Uychi tuman qoʻmitasining 1-kotibi. Paxtachilik davlat boshqarmasi direktori 1-sonli fermer xo‘jaligi, O‘zbekiston SSR besh yilligi nomidagi paxtachilik sovxozi direktori.

SSSR Oliy Sovetining I va II chaqiriq deputati. 1957-yilda vafot etgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Filippov S. Territorialnie rukovoditeli VKP(b) v 1934—1939 gg. Spravochnik. — Moskva, ROSSPEN, 2016. (rus.)
 Oʻzbek Sovet ensiklopediyasi : [V 14-ti t.] / AN UzSSR, Gl. red. Oʻzbek Sovet ensiklopediyasi; [Gl. red. Zufarov K. A.]. — Toshkent : Oʻzbek Sovet ensiklopediyasi.

Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
1958-yilda vafot etganlar
1899-yilda tugʻilganlar
Oʻzbekiston Kompartiyasi Xorazm viloyat qoʻmitasining birinchi kotiblari
Oʻzbekiston Kompartiyasi tuman qoʻmitalari birinchi kotiblari
Oʻzbekiston SSR tuman ijroiya qoʻmitalari raislari
Frost/Nikson (o'yin)

Frost /Nixon — 2006-yilda stsenariy muallifi va dramaturg Piter Morgan.  AQShning sobiq prezidenti Richard Nikson 1977-yilda ingliz teleradiokompaniyasi Devid Frostga oʻz maʼmuriyati, shu jumladan, uning boshqaruvidagi roli haqida bergan shu nomdagi munozarali televizion intervyularga asoslangan. Uotergeyt mojarosi oxir-oqibat uning iste'fosiga olib keldi.

Ishlash tarixi 
Ushbu spektakl 2006-yil avgust oyida Londondagi "Donmar Warehouse" teatrida premyerasi boʻlib oʻtdi. Rejissyor Maykl Grandage va bosh rolni Maykl Shin tok-shou boshlovchisi Frost, Frank Langella esa sobiq prezident rolini ijro etdi. Frost/Nixon Britaniya matbuotida hayajonli sharhlarga sabab bo`ldi. Keyin u Londonning <b><i>West End</i></b> shahridagi <b><i>Gielgud teatrida</i></b> yana Langella va Sheen ishtirokida o'ynadi.

2007-yil 31-martda spektakl Brodveyda prevyularni boshladi. U 22-aprelda Bernard B. Jeykobs teatrida rasman ochildi .137 spektakldan keyin 19-avgustda yopildi. Rollarda Langella, Shin, Remi Oberjonua ( Jon Birt ), Shira Gregori ( Evonne Goolagong ), Kori Jonson ( Jek Brennan ), Stiven Kunken ( Jeyms Reston kichik), Stiven Rou ( Swifty Lazar / Mayk Uolles ), Trini Sandoval () Manolo Sanches), Armand Shults ( Bob Zelnik ) va Sonya Uolger (Kerolin Kushing).

Mintaqaviy teatrda Frost/Nixon Ogayo premerasi Madison shahridagi Rabbit Run teatrida o'tkazdi. AQShning Rocky Mountain mintaqaviy premyerasi Jon Tornberry tomonidan Kolorado shtatining Longmont shahridagi Longmont Theatre Company uchun rejissyorlik qilgan va loyihalashtirilgan va 2011 yil 4-19-noyabr kunlari boʻlib oʻtgan.

Shou o'zining Filadelfiya premerasi New City Stage Company bilan 2013-yil 5-dekabrdan 2014-yil 4-yanvargacha bo'lgan. Ko'rgazma sahna spektakli va Frost/Nixon filmi ssenariysi kombinatsiyasidan iborat bo'lib, ko'pchilikning olqishiga sazovor bo'ldi. Richard Nikson obrazini yaratgan Den Olmstead "Barrimor" mukofotiga, Devid Frost rolini ijro etgan Russ Viddall esa 2014-yilning eng ko‘zga ko‘ringan spektakllaridan biri uchun Filadelfiya haftaligidan iqtibos oldi.

Mukofotlar va nominatsiyalar

Haqiqiy ishlab chiqarishi

Badiiy film 
Ron Xovard 2008-yilda ushbu spektaklning filmga moslashtirilgan rejissyori bo'lgan.  Film Imagine Entertainment va Universal Pictures uchun Working Title Films tomonidan ishlab chiqarilgan. Suratga olish ishlari 2007-yil 27-avgustda boshlangan  Langella va Shin filmdagi rollarini takrorlashdi.

Havolalar
Efiopiyada din

Efiopiyadagi din bir qancha dinlardan iborat. Bu asosan Ibrohimiy dinlar orasida, xoh nasroniylik, xoh islom yoki iudaizm, eng ko'p soni 62,8% bilan nasroniylikdir (Efiopiya pravoslav, bentay, rim katoliklari), undan keyin 33,9 foiz bilan yahudiylik, musulmonlar soni esa taxminan. 65%, shuningdek, [Dor Al-Laliy] jamoasi eski, ammo kichikdir. Xuddi shunday, bir qator shahar va qishloqlarda Bahoiy diniga e'tiqod qiluvchilar ham bor. Bundan tashqari, asosan mamlakatning janubi-g'arbiy qismida istiqomat qiluvchi an'anaviy dinlarning bir nechta tarafdorlari mavjud. [iqtibos kerak]‌‌

2007 yilda o'tkazilgan milliy aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, 32 milliondan ortiq kishi yoki 43,5 foizi Efiopiya pravoslav xristianlari, 25 milliondan ortig'i yoki 33,9 foizi musulmonlar, 13,7 millioni yoki 18,6 foizi protestantlar va faqat. Ikki milliondan kam odam yoki 2,6% an'anaviy e'tiqodga ega. Javoblar 2007 yilgi aholini ro'yxatga olishda ham, 1994 yilgi aholini ro'yxatga olishda ham batafsil xabar qilinmagan: masalan, o'zlarini hindular, yahudiylar, bahoiylar, ateistlar yoki agnostiklar deb tanishtirganlar "boshqalar" deb hisoblangan.‌‌

Hozirgi Efiopiya va Eritreyadagi Aksum qirolligi IV asrda xristianlikni rasman davlat dini sifatida qabul qilgan dunyodagi birinchi xristian davlatlaridan biri edi. Efiopiya Afrikada islomning mamlakat sifatida kengayishiga qaramay nasroniy bo'lib qolgan yagona mintaqa edi va bu ularning shohi Najoshiyning nasroniylikni qabul qilgani bilan bog'liq.‌‌

 Efiopiyadagi Bahaiy dini
 Budda (folklor)
 Efiopiyadagi katolik cherkovi
 Efiopiyada xristianlik
 Efiopiya demografiyasi
 Efiopiya katolik cherkovi
 Efiopiya yahudiylari
 Efiopiya pravoslav Tevahedo cherkovi
 Efiopiyada islom
 Efiopiyalik Evangelist
 Tashrif buyuring

Ma'lumotnomalar

Havolalar 

 Berxanu Abegaz, "Efiopiya: ozchiliklarning namunali millati"
Abdul Hadi Kanakari

Abdul Hadi Kanakari 1956-yilda tug'ilgan (65-66 yosh)

Damashq - Suriya Arab Respublikasi

amaliy hayot

Islomshunoslik va Qur’on fanlari bo‘yicha PhD darajasida o‘qish

Shon-shuhratga sabab 1985-yildan beri radioda Qur'oni Karim o'qilishidir‌‌

Abd al-Hadiy bin Ahmad Kanakari 1956-yilda Damashqda tug‘ilgan. U Qur’oni Karimni yoshligida otasi Damashq qozisi Ahmad Kanakariydan olgan va uni Levantning bir qancha ulamolariga o‘qib bergan. U Shom universiteti qoshidagi Islomshunoslik kollejiga o‘qishga kirdi va islomshunoslik va arab tili bo‘yicha bakalavr darajasini oldi, so‘ngra 1980 -yilda Qur’oni Karim mutolaasi bo‘yicha magistrlik darajasini oldi. 1985-yilda Pokiston Islom universitetida islomshunoslik va Qur’on fanlari bo‘yicha doktorlik darajasini oldi.

1985 yilda Saudiya Arabistoni Podshohligidagi rasmiy teleradiokompaniya qirol Fahd ibn Abdulaziz Ol Saudning ko'rsatmalariga asoslanib, Osim rivoyatida Hafs rivoyati bilan Qur'oni Karimning to'liq tugatilishini yozib olishni so'radi. Kundalik dasturlari doirasida Qur'oni Karim radiosida efirga uzatiladi. 1980-yilda Saudiya Arabistoni Podshohligida Ar-Riyod, Zahron va boshqa bir qator islom universitetlarida Qur’on fanlari bo‘yicha o‘qituvchi va professor sifatida ishlagan.‌‌

1990-yilda esa hozirgacha Zahron shahridagi Shaxzoda Sulton sog‘liqni saqlash fanlari harbiy kollejida islom va arabshunoslik va Qur’on fanlari bo‘limi mudiri lavozimida ishlagan.‌‌

Manbalar 

 

1956-yilda tugʻilganlar
Futbol boʻyicha 2022-yilgi Jahon Chempionati finali

Futbol boʻyicha 2022-yilgi Jahon Chempionati finali — Qatarning Lusayl shahrida 2022-yil 18-dekabr kuni Argentina va Fransiya terma jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtishi rejalashtirilgan Jahon Chempionati final bahsi.

Oʻtmish

Final joyi

Finalgacha yoʻl

Manbalar
Ibn al-Mufla

Abu Ishoq Burhoniddin Ibrohim bin Muhammad bin Abdulloh bin Muhammad bin Muflih ar-Romini al-Maqdisiy al-Solihiy al-Hanbaliy (816 - 884 hijriy / 1413 - 1479 milodiy) - qozi va buyuk hanbaliy olimlaridan biri va Shomdagi yetakchilik va ilm uyi boʻlmish Bani Muflih oilasidan boʻlgan taniqli olim va Falastinning Tulkarim viloyatidagi Ramin qishlogʻidan boʻlib, Damashqda tugʻilgan. O‘zidan oldingilar singari u ham Ibn Muflih nomi bilan mashhur bo‘lib, ularning barchasi muqaddas qiluvchilar sifatida tanilgan.‌‌

uning tarjimai holi 
Ibn al-Mufleh Suriyaning Damashq shahrida tug‘ilgan va Falastinning Tulkarm gubernatorligidagi Ramin qishlog‘idan. Ibn al-Muflih Damashqda ulg‘aygan, u Qur’on va kitoblarni, jumladan, al-Muqni’ fi al-Mazhahib, Alfiya ibn Molik, ash-Shatibiyya va ar-Ra’iyyani yod olgan. U fiqh ilmi va uning asoslari bo‘yicha ustun bo‘lgan, solihlar esa undan bahramand bo‘lgan. U o‘qituvchilik, sud va yozuvchilik sohasida ishlagan, shuning uchun Dayr al-Hanabila sharqidagi As-Solihiya shahridagi Shayx Abi Umar maktabida, Qosiun, Al-Hanbaliya va Al-Hanbaliya etagidagi Dar al-Hadis al-Ashrafiyada tahsil olgan. Al-Qaymariya mahallasidagi Mismariya, Umaviylar masjidi yaqinidagi Al-Javziyya va Kurdlar mahallasidagi Qosiun etagidagi Al-Muzaffari masjidi yoki Hanbaliy masjidi. Va Damashq hukmdori bir necha marta, shuning uchun u o'z vazifalarini yaxshi bajargan. U Misrni sarflashni so'radi, shuning uchun u kechirim so'radi. Va hanbaliylarning rahbarligi u bilan tugadi va u fiqhlar va odamlarning murojaati va ishlarda ishonchli bo'ldi

Uning yozuvlari 
U huquqshunoslik, tamoyillar va sinflarga oid asarlar muallifi va yaratgan, jumladan:‌‌

 Hanbaliy fiqhida ishontirishning izohi: va uni ijodkor deb atadi. Kelib chiqishi haqidagi fanga kirish.  “Al-Maqsad arshad” Imom Ahmadning sahobalari tarjimasida: “Tabaqatul-hanbaliy”da va lug‘at harflariga ko‘ra tartiblangan.‌‌

uning o'limi 
Qozi Burhoniddin Damashqdagi Dar al-Hadis al-Ashrafiyadagi uyida vafot etdi va uning dafn marosimida Shom noibi va ko'plab axloqlar ishtirok etdi va u Solihiyadagi Al-Ravdada dafn qilindi. ota va bobolar.‌‌

Yana qarang 

 Shamsiddin Muhammad bin Mufleh

sharhlovchi 

 

1479-yilda vafot etganlar
1413-yilda tugʻilganlar
Aydınlar (Çerkeş)

Aydinlar — Turkiyaning Chanqiri viloyati Cherkes tumaniga qarashli qishloq.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Aliözü, Çerkeş

Aliözü — Turkiyaning Chanqiri viloyatining Cherkes tumaniga qarashli qishloq.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Mruvve Husayn



Husayn Mruvve 

Husayn Mruvve (1910 - 1987 yil 18 fevral) - asli livanlik arab faylasufi, jurnalisti, adabiyotshunosi va siyosatchisi.

Arab dunyosida sotsialistik realizmni tanqid qilish maktabining asoschisi. Uning asosiy asari “Arab-musulmon falsafasida materialistik tendentsiyalar” an’anaviy arab matnlarini o‘qishning marksistik talqini edi[1].

Biografiya 
Husayn Mruvve 1910 yilda (yoki boshqa versiyalarda 1908 yilda) Livan janubidagi Haddata qishlog'ida tug'ilgan.1924 yili otasi tomonidan Najaf universitetiga islom ilmlarini o‘rganish uchun Iroqqa yuboriladi.

1920-yillarning oxiridan boshlab u adabiy ish bilan shug'ullana boshladi. U asosan tarix va adabiyot, shuningdek, she’riyatga oid tanqidiy maqolalar yozgan.

1948 yilda u Husayn Muhammad ash-Shabibiyning (Iroq Kommunistik partiyasi asoschilaridan biri) “Kommunistik manifest” asarini o‘qib chiqdi, shundan so‘ng u marksizmga qiziqib qoldi.

Asosiy fikrlar 
Mruvve arab dunyosi va islom tarixini tarixiy materializm asosida yozish bilan shugʻullangan.
Lyao (Kidan imperiyasi)

Lyao (Kidan imperiyasi) — Xitoyda 907—1125-yillarda mavjud boʻlgan davlat boʻlib, kidan xalqining Yelyuy urugʻi tomonidan boshqarilgan. Tang sulolasining qulashi davrida tashkil etilgan. Hozirgi shimoli-sharqiy Xitoy, Moʻgʻuliston, Koreya yarim orolining shimoliy qismi, Rossiya Uzoq Sharqining janubiy qismlarini o‘z ichiga olgan.
Davlatga Yelyuy Abaoszi tomonidan asos solingan va 916-yildan imperiya maqomiga ega bo‘lgan. Xoqonlar tomonidan olib borilgan istilochilik urushlari natijasida Manjuriyadagi Boxay davlati, Mo‘g‘uliston, hozirgi Pekin va Xebeyning bir qismidagi „16 viloyat“ ushbu davlat tarkibiga qo‘shib olingan. Markaziy Xitoydagi sulolalar bilan uzoq muddatli urushlarda so‘ng, har ikki tomon Shanyuan shartnomasini ishlab chiqqan. Shartnoma orqali Lyao sulolasi o‘zini Shimoliy Sung imperiyasi tomonidan teng davlat sifatida tan olinishiga majbur qilgan va ikki davlat oʻrtasida taxminan 120 yil davom etgan tinchlik va barqarorlik davrini boshlangan. Lyao imperiyasi butun Manjuriyani nazorat qilgan birinchi davlat edi.
Lyao sulolasi jurchen qabilalarining Szin sulolasi tomonidan 1115—1125-yillarda to‘laligicha bosib olingan va tugatilgan. Biroq, imperator xonadoniga mansub sarkarda Yelyuy Dashi boshchiligidagi Lyaoning sodiq tarafdorlari Yettisuv, Sharqiy Turkiston va Movarounnahr hududlarida Gʻarbiy Lyao sulolasi (Qoraxitoy xonligi)ga asos solganlar. Lyao sulolasi bilan bogʻliq madaniy yutuqlar salmog‘i kengdir. Muzeylar va boshqa kolleksiyalarda turli xil haykaltaroshlik va boshqa artefaktlar mavjud.

Manbalar 

Xitoy
Abdul-G‘ani al-Maqdis

Abdul-Gʻani al-Maqsid milodiy 1146-yil, 541-hijriy yili (Hadisshunos olim)

Hayoti 
Abdul-G‘ani ibn Abdul-Vohid al-Jammoiliy al-Maqdisiy (milodiy 1146-1203) klassik sunniy islom olimi va ko‘zga ko‘ringan hadis ustasi. Uning toʻliq ismi al-Imom al-Hofiz Abu Muhammad Abdul-Gʻani ibn Abdul-Vohid bin Ali bin Surur Ibn Rofi' bin Husayn bin Jaʼfar al-Maqdisiy al-Jammoʻiliy al-Hanbaliy edi. U milodiy 1146 (hijriy 541) yili Falastinning Jummail qishlog‘ida tug‘ilgan. U Damashqda olimlardan tahsil olgan, ularning koʻpchiligi oʻzining katta oilasidan edi. Tasavvuf imomi Shayx Abdul-Qodir al-Jiloniydan tahsil olgan. U Damashq yaqinidagi Qosyun togʻida maktab ochgan birinchi shaxs edi. 1203 yilda (600 hijriy) vafot etgan.

Uning onasi va Diyo al-Din al-Maqdisiyning buvisi opa-singil boʻlgani uchun u Diyo al-Din al-Maqdisiyning qarindoshi edi. Uning Muhammad, Abdulloh va Abdurrahmon ismli uchta oʻgʻli bor edi, ularning barchasi taniqli olimlarga aylandi. Olim Ibn Qudoma al-Maqdisiy Abdul-G‘aniyning amakivachchasi edi va Ibn Qudoma uning Abdul-G‘aniy bilan aloqasini shunday taʼriflaydi:

„Mening doʻstim bolaligida va ilm talabida, biz hech qachon yaxshilikka poyga qilganimiz yoʻq, magar u mendan oldin boʻlardi, faqat [bir] kichik [holatlar] bundan mustasno“.

U „Al-Kamol fi Asmoʻ al-Rijal“ nomli islomiy biografik baholash fanida hadis roviylarining tarjimai hollari to‘plamining muallifi edi.

Asarlari 
Uning asarlariga quyidagilar kiradi:

 Tavhid kitobi
 Axbar Ad-Dajjol
 Al-`Itiqod — Asosiy eʼtiqodni tavsiflovchi qisqa matn
 Al-Jomi' as-Sagʻir Li Ahkam al-Bashir an-Nazir
 I`tiqod ul-imom ash-Shofi`iy — Muallif asosli ilohiyot boʻyicha barcha imomlar oʻrtasidagi toʻliq kelishuvni, xususan, imomning spekulyativ ilohiyotni yoqtirmasligini koʻrsatadi
 Al-Ahkam
 Al-Arbaʼin Men olamlarning Parvardigoriman
 Amr bi-l-Maʼruf va-n-Nahy ʿani-l-Munkar
 At-Targʻib fid-duo al-hats Allohim
 At-Tavakkul Alloh taoloning duosidir
 Al-Asar al-Mardiyya va Yaxshi Fadoil al-Bariyya
 Al-Iqtisod fil-I’tiqod — Bu ilgʻor ilohiyotga oid kitob boʻlib, aqidani bir qator mavzularga ajratadi.
 Al-Misbah — „Uyun il-Ahadis“ degan maʼnoni anglatadi
 Muxtasar Sirah an-Nabi va Sirah Ashabihi al-Ashara (Paygʻambarimiz va u zotning jannat xushxabari berilgan oʻnta sahobasining qisqacha tarjimai hollari)
 Jihod val-mujohidlarga qarshi isyon
 Umdat ul-Ahkam min Kalom Xayr il-Kalom
 Umdat ul-Ahkam al-Kubro — Umdat ul-Ahkam min Kalom Xayr il-Kalomning kengaytirilgan versiyasi
 Fadoil ul-Haj
 Bizning fazilatlari-sadaqa
 Zilhijja ashharining fazilatlari
 Fadoil Umar ibn al-Xattob
 Fadoil Makka
 Al-Kamol Ilmda al-Rijol
 Mihna Imom Ahmad ibn Hanbal

Adabiyotlar
Yelyuy Dashi

Yelyuy Dashi — (1087—1143-yillar) — Gʻarbiy Lyao sulolasi (Qoraxitoy xonligi)ning asoschisi. 1124—1143-yillarda hukmronlik qilgan. U jurchen qabilalarining Szin sulolasi tomonidan agʻdarilgan Shimoliy Xitoydagi Lyao sulolasidan qochib, Oʻrta Osiyoga koʻchib oʻtgan va u yerda yangi imperiyaga asos solgan.
Yelyuy Dashi Lyao imperatorlari xonadoniga mansub boʻlib, „Lyao tarixi“da uni „Kidan va xitoy yozuvlarini yaxshi bilgan, ot minish va kamondan oʻq otishda zoʻr boʻlgan va Tyansing erasining beshinchi yili (milodiy 1115-yil)da oliy imperatorlik imtihonidan oʻtgan“ deb taʼriflanadi.
Dastlab kichik maʼmuriy lavozimlarda ish boshlagan Yelyuy Dashi jurchenlarning hujumi sababli Lyao imperatori Tyanzoning eng yaqin sarkardalaridan biriga aylangan. Istilo sababli imperator g‘arbga qochib ketgach, Lyao Janubiy poytaxti (hozirgi Pekin) mudofaasini tashkillashtirgan. Uzoq muddatli kurashlarda davlatni qayta tiklash imkoniyati boy berilgandan so‘ng, Yelyuy Dashi o‘zini hukmdor deb eʼlon qilgan va 1124-yilda o‘z yaqinlari bilan shimoli-g‘arbdagi Kedun shahriga borgan.
Yelyuy Dashi Gʻarbiy hududlardagi askarlar, mogʻul jangchilaridan qoʻshin tuzib Oʻrta Osiyo hududlariga yurishlar uyushtira boshlagan. 1132-yilda unga oʻz tarafdorlari tomonidan „Gurxon“ unvoni berilib, imperator deb eʼlon qilinadi. Koʻp oʻtmay Sharqiy qoraxoniylar hukmdori Ibrohim II ibn Ahmad uni qarluqlar va qangʻlilarga qarshi kurashda yordam berishga taklif qilgan va 1134-yilda ushbu davlat yerlarini oʻz tasarrufiga kirgizgan.
1137-yil may oyida Yelyuy Dashi Xoʻjandda Gʻarbiy qoraxoniylar hukmdori Rukniddin Mahmudni magʻlubiyatga uchratib, oʻz imperiyasini gʻarb va janubga kengaytiradi. Oʻshanda saljuqiylarning vassali boʻlgan Mahmud sulton Ahmad Sanjarga yordam soʻrab murojaat qilgan. 1141-yilgi Qatvon jangida esa Yelyuy Dashi saljuqiy turklar ustidan hal qiluvchi gʻalabaga erishgan. Oʻrta Osiyoda qoraxitoylar hukmron kuchga, Xorazm va qoraxoniylar esa uning imperiyasiga vassal davlatlariga aylanganlar. Yelyuy Dashi 1143-yilda vafot etgan.

Manbalar 

Xitoy
Wen-Chang Za Lu

Wen-Chang Za Lu (Ven-Chang boʻlinmasidan turli qaydlar. Qoʻshimlar) — Xitoyning dengizorti mamlakatlar bilan munosabatlariga oid muhim manba.
Wen-Chang Za Lu, (Ven-Chang boʻlinmasidan turli qaydlar. Qoʻshimlar) asarining muallifi Pan Yuan-in (1020—1085) boʻlib, uning otasi Pan Szi (988—1063) Sun imperatori Jen-tszun (1020—1063) saroyida birinchi vazir sifatida xizmat qilgan. asarda maʼmuriy boshqaruv, mansablar, mansablarni egallash uchun topshirildigan imtihonlar, elchilar va ularni qabul qilish marosimiga oid maʼlumotlar keltirilgan. Pan Yuan-in Sun imperiyasida toʻrt yil davomida xorijiy elchilarni qabul qilish idorasining boshligʻi boʻlgan. Bu uning davlat arxivlaridan foydalanishiga imkon yaratgan. Dastlab kitob olti boʻlimdan iborat boʻlgan. Qaydlarning aksariyati sud odob-axloq qoidalari va marosimlarida, oʻzgarishlarni tavsiflashga bagʻishlangan turli boʻlimlarda rasmiy tayinlashlar va koʻtarilishlar toʻgʻrisidagi hisobotlar, voqealar va tartiblarning tavsifi; davlat imtihonlari bilan bogʻliq. shuningdek, qo‘shni davlatlar tavsifi va ulardagi joy nomlari, yirik shaharlar xususida toʻxtalib oʻtilgan. Sun imperiyasining iqtisodiy jihatdan dengizorti mamlakatlari bilan bu davrda aloqalariing avj olishi natijasida koʻplab dengizorti mamlakatlari savdogarlari, elchilari Sun imperiyasiga kelganlar. Pan Yuan-in mansabi nuqtai-nazaridan ular bilan suhbatlashish, ularning urf-odatlari va davlati, hukumdorlari, mamlakatlarining tabiati, xoʻjaligi va boshqa sohalarga oid maʼlumotlarni bilib olish imkoniga ega boʻlgan. Shuningdek, asarda Xitoy Sun sulolasi tarixiga oid qoʻshimcha maʼlumotlar, 1080-yildan keyin Sun sulolasi davlat aparatida boʻlgan oʻzgarishlarni ham qamrab oladi. Pan Yuan-in asarida tarixiy xronologik jarayonlar aniq va ketma-ketlikda keltirilganligi bilan ham oʻziga xos boʻlib hisoblanadi. Asarning birinchi va ikkinchi boʻlimlari 1082-yilda yozilgan boʻlsa, uchinchi va toʻrtinchi boʻlimlari 1083-yilda, beshinchi boʻlimi 1084 yilda va soʻnggi oltinchi boʻlimi 1085 yilda yozib tugatilgan.

Manbalar 

Xitoy
Efkan Ala

Efkan Ala (1965 yil 21 fevralda tugʻilgan; Oltu, Erzurum ); Turk byurokrati, siyosatchi va sobiq ichki ishlar vaziri . U 2013-2015 va 2015-2016 yillarda ichki ishlar vaziri lavozimida ishlagan. Bu vazifadan oldin 2007-2013 yillarda Bosh vazirlik maslahatchisi lavozimida ishlagan. 2003-2004 yillarda Batman gubernatori, 2004-2007 yillarda esa Diyarbakirgubernatori lavozimlarida ishlagan. Efkan Ala 2016 yil 31 avgust kuni qariyb uch yildan beri xizmat qilgan Ichki ishlar vaziri lavozimidan iste'foga chiqdi.   Ba'zi mahalliy va xalqaro sharhlovchilar; Fetullahchi Terror Tashkiloti (FETO) bilan kurashning tezligi va muvofiqlashtirishdagi nomuvofiqlik, PKK va Iroq Shom Islom Davlati (IShID) harakatlarining ortishi, 2016 yil avgust oyida 55 kishini yo'qotgan Gaziantep hujumi ularning hayoti va Sharqiy va Janubi-Sharqiy ko'plab voqealar Ular uning iste'foga portlash natijasida Prezident Rajab Toyyib Erdo'g'an tomonidan turtki bo'ldi, deb da'vo, uning harakatsizligi 2016 Turkiya harbiy to'ntarish tashabbusi . Jumhuriyat Xalq partiyasi (CHP) Izmir deputati Aytun Chiray, Alaning hibsga olingan Sinop gubernatori bayonotlari asosida Ichki ishlar vazirligidan iste'foga chiqqanini da'vo qildi. Sulaymon Soylu Ola tomonidan bo'shatilgan Ichki ishlar vazirligiga tayinlandi. 

2013-yil 17-dekabrda o‘tkazilgan poraxo‘rlik tergovidan so‘ng, 61- va 62-Bosh vazir Rajab Toyyib Erdo‘g‘an o‘z vazifasidan iste’foga chiqqan o‘sha paytdagi Ichki ishlar vaziri Muammer Gulerning o‘rnini egalladi . U Turkiya Buyuk Millat Majlisi a'zosi bo'lmagan bo'lsa-da, tashqi tayinlov bilan Ichki ishlar vazirligiga tayinlangan.  2015 yil iyun oyida Turkiyada boʻlib oʻtgan umumiy saylovlarda Adolat va taraqqiyot partiyasi (AK partiya) Erzurumdeputati sifatida parlamentga kirdi. 2015 yil noyabr oyida bo'lib o'tgan Turkiya umumiy saylovlarida AK Partiya Bursadeputati sifatida parlamentga qayta kirdi. Ahmet Davutog'lu tomonidan 2015-yil 24-noyabrda tashkil etilgan, 64. Turkiya hukumatida Ichki ishlar vazirligiga qayta tayinlangan.  Ahmet Davutog'lu iste'foga chiqqanidan keyin Binali Yildirim tomonidan asos solingan, 65. Turkiya hukumatida ichki ishlar vaziri sifatida o'z vazifasini davom ettirdi.  2020-yil 10-noyabrda AK partiya raisining tashqi aloqalar boʻyicha oʻrinbosari etib tayinlangan.  

Efkan Ala Ichki ishlar vazirligiga tayinlanganidan ko'p o'tmay, uning ukasi Atif Alo Milliy Ta'lim Vazirligining Yo'l-yo'riq va taftish kengashi raisi etib tayinlandi.  Efkan Ala 2016 yil 31 avgust kuni iste'foga chiqqanidan so'ng uning ukasi Atif Ala ham ishdan ketdi.
Ibn Abi Asim



Ibn Abi Asim

Hayoti 
Ibn Abu Osim nomi bilan mashhur Abu Bakr Ahmad bin Amr ad-Dahak bin Maxlad ash-Shayboniy IX asrning iroqlik sunniy olimi. U hadis ilmi sohasidagi faoliyati bilan mashhur.

Ibn Abu Osim 822-yilda Iroqning Basra shahrida tavallud topgan. Otasi ham, bobosi ham oʻz holicha paygʻambarlik urf-odatlari olimlari boʻlgani uchun u ilmiy oilada oʻsgan. Ibn Abu Osim o'z davriga nisbatan diniy ta'lim ko'pincha madrasa yoki masjidda boshlangan bo'lsa-da.

Asarlari 
Nihoyat, Ibn Abu Osim Basrani tark etib, sharqdagi Isfahon shahriga yo‘l oldi. Umrining oxirida unga yangi yashash shahrida sudyalik lavozimi berildi.

Vafoti 
Ibn Abu Osim 900-yilda Isfahonda vafot etgan. U 81 yoshda edi va vafot etganida ham qozilik lavozimini egallab turgan edi. Eronlik tarixchi Abu Nuaymning yozishicha, Ibn Abu Osim Isfahondagi Doshabaz qabristoniga dafn etilgan.

Ilmiy merosi 
Ibn Abu Osim ko'plab Payg'ambarlik rivoyatlarini ikki jildga jamlagan, turli ilohiyot va aqidaga oid mavzular asosida boblarga ajratilgan. U birinchi avlod musulmon va umaviylar xalifasi Muoviya haqida ham yozgan edi, ammo hozir bu asar yo'qolgan. Xuddi shunday, aniq mavzu tarixchilarning e'tiboridan chetda qolgan, Suyutiy esa bu kitob Muoviyaning tushlari haqidagi kitob ekanligini ta'kidlagan, Ibn Hajar esa uni Muoviyaning fazilatlari haqidagi kitob deb atagan. Ibn Abi Osim inshosining mavzusi haqiqatda bahsli bo'lganmi yoki u ikkala mavzu haqida oddiygina yozganmi, noma'lum.

Adabiyotlar