MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
UCell

UCell Oʻzbekistonning yirik uyali aloqa operatorlaridan biri „COSCOM“ MChJ savdo belgisidir. 2008-yil may oyigacha shirkat nomi bilan, COSCOM deb atalgan. Brend nomi Yusell deb talaffuz etiladi, bunda U harfi „Uzbekistan“ni bildiradi, Cell soʻzi „cellular“ (uyali) atamasining qisqartmasidir. Shirkatning general rahbari - Ali Agan.

Tarixi 

COSCOM MChJ 1996-yil aprel oyida MCT Telecom Corp hamda mahalliy hamkor orasidagi qoʻshma korxona tarzida tashkil etilgan. 1997-yildan boshlab COSCOM Xalqaro GSM Assotsiatsiyasi aʼzosi hamda 1998-yildan esa Rossiya GSM Assotsiatsiyasi aʼzosidir. 2007-yil iyul oyida TeliaSonera & Turkcell shved-fin shirkati COSCOM MChJning asosiy hissadoriga aylandi (TeliaSonera COSCOMning katta qismini sotib oldi). 2009-yil iyul oyida Ucell 4 million abonentga ega boʻlib, Oʻzbekistondagi ikkinchi aloqa operatoriga aylandi. Hozirgi kunda ushu aloqa operatorining abonentlari 8 milliondan oshdi.
2018-yil 5-dekabr kuni Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirilgan korxonalarni qoʻllab-quvvatlash va raqobatni rivojlantirish qoʻmitasi Shvesiya hukumatiga tegishli Telia guruhidan COSCOM ustav kapitalidagi 100% ulushi $215 millionga va Telia guruhining COSCOM kompaniyasiga $485 million miqdorida qarz majburiyatlarini toʻlab sotib olgan. Bitim bir nechta davlatlarning vakolatli organlari tomonidan amalga oshirilganda, Gulnora Karimova kompaniyaning aksiyalariga aloqasi yoʻqligi aniqlangan.

COSCOM MCHJ 2021-yilning 29-sentabr kuni USM Telecom hamda MegaFon bilan birgalikda Digital Holding qoʻshma korxonasini tuzish bosqichini yakunlashdi.

Hozirda Ucell Oʻzbekistonda eng koʻp abonientga ega aloqa operatori sanaladi.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sahifasi

Uyali aloqa operatorlari
Uyali aloqa operatorlari:Oʻzbekiston
Andrey Arshavin

Andrey Sergeyevich (Shava) Arshavin (} (29-may, 1981, Leningrad)— rossiyalik futbol oʻyinchisi, Krasnodarning Kuban jamoasida toʻp suradi.

Rossiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
De facto

De facto () — odatda qonunchilik, boshqaruv va texnik (standartlarga nisbatan) sohalarida de jure atamasining antonimi sifatida amaliyotga qonun bilan rasmiy qoʻllab-quvvatlanmagan elementlar kiritilganda ishlatiladi. 

Masalan, huquqiy holatni yechishda de jure qonun talab etilishini bildirsa, de facto bu holat asliyatda sodir boʻlayotganini koʻrsatadi. (Xoh qonuniy, xoh noqonuniy boʻlsin.)

"De facto hukumat" iborasi esa maʼlum davlatda qonuniy-saylangan hokimiyat institutlarini muvaffaqiyatli agʻdarib (vaqtincha boʻlsa ham), ularning oʻrniga oʻzlarinikni oʻtqazgan hokimiyat organlari uchun ishlatiladi. 

Shuningdek, ushbu atama xalqaro huquqda ham tomonlarning haqiqiy aloqalarini ifodalashda ishlatiladi, ularning rasmiy aloqalari esa, de jure deb ishlatiladi.

Yana qarang 
 Status quo
 De jure

Lotincha atamalar
Diplomatiya
Xalqaro huquq
Avans

Boʻlak  (boʻnak-tomchi) yoki avans deb biror ish uchun oʻsha ish bajarilmasi yoki boshlanmasidan avval toʻlanadigan haqdir. 
Boʻnak koʻchma maʼnoda oldindan bildirilgan ishonch, maqtovni anglatadi.

OʻzMEga asosan boʻnakka quyidagicha taʼrif beriladi:
 biror ish yuzasidan ish beruvchi (buyurtmachi)lar ish bajaruvchilarga oldindan beradigan qarz. Oʻrta asrlar oxirida, asosan Oʻrta Osiyoda dehqon va hunarmandlarga pul yoki natura tarzida boʻlak berish keng tarqalgan edi. Boʻlak olgan dehqonning yeri va mol-mulki garovda turgan;
 oʻtmishda usta shogirdiga ishlab berish yoki qaytarish sharti bilan beradigan qarz puli.
Uyali aloqa operatori

Uyali aloqa operatori abonentlarning mobil telefonlari uchun uyali aloqa xizmatlarini koʻrsatuvchi har qanday telefon shirkatidir.

Uyali aloqa operatorlari ishini biror mamlakatda shu oʻka hukumatidan tegishli uzunlikdagi radiotoʻlqin spektrini egallashga ruxsat olishdan boshlashadi. Bir diapazon uchun odatda bir necha operator xaridgor boʻlib chiqadi va diapazon kimoshdi savdosiga qoʻyilishi mumkin. GSM, 3G, CDMA texnologiyalari uchun tayinli diapazonlar mavjud.

Yirik uyali aloqa operatorlari

Oʻzbekiston
 Beeline
 UCell
 Perfectum Mobile
 UzMobile
 Humans

Jahon
China Mobile (Xitoy)
Vodafone (Birlashgan Qirollik)
Telefónica / Movistar / O2 (Ispaniya)
América Móvil (Meksika)
Telenor (Norvegiya)
T-Mobile (Olmoniya)
Sprint Nextel (AQSh)
Verizon Wireless (AQSh)
AT&T (AQSh)
Sprint Corporation

Sprint Nextel Corporation- AQSH telekommunikatsion shirkatlaridan biri. Tarmoqning kattaligi va mijozlari soni (50.5 mln. mijoz) koʻpligi jihatidan AT&T va Verizon Wirelessdan keyin uchinchi oʻrinda turuvchi telekommunikatsiya korporatsiyasidir.

Sh. qarang 
 Uyali aloqa operatori

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy veb-sayti 

AQSh shirkatlari
Pat O'Brien

Pat OʻBrien (talaffuzi:Pet O'Brayan) amerikalik death metal guruhi Cannibal Corpse gitarachisidir. Bundan boshqa qator boshqa guruhlar uchun ham gitara chalgan.

Havolalar 
 Cannibal Corpse rasmiy sayti

Yashayotgan insonlar
Alex Webster

Alex Webster (talaffuzi: Aleks Uebster; 1969-yilning 25-oktabrida tugʻilgan) amerikalik Cannibal Corpse va Hate Eternal guruhlari bass-gitarachisidir.

Havolalar 
 MySpace sahifasi
 Cannibal Corpse rasmiy sayti

Amerikalik gitarachilar
Orphaned Land

Orphaned Land isroillik progressive metal guruhdir. Yaqin Sharq anʼanaviy musiqasi va metalni aralashtirishlari bilan mashhurlar. 1992-yilgacha guruh nomi Resurrection (Tirilish) boʻlgan. Guruhning hozirgi nomi Yetim yer deya oʻgiriladi.

Diskografiya

Demolar 
 The Beloved’s Cry (1993)

EPlar 
 The Calm Before the Flood (2004)
 Promo Split MCD (2005) − (Sentenced guruhi bilan)
 Ararat (2005)

Studiyaviy albomlar 
 Sahara (1994)
 El Norra Alila (1996)
 Mabool (2004)
 The Never Ending Way of ORWarriOr (2010)
 All Is One (2013)

Manbalar

Havolalar 

 Guruh sayti
 Qoʻshiqlari tarjimasi
Neptun

Neptun (belgisi: ) — Quyosh sistemasida Quyoshdan uzoqligi boʻyicha 8-sayyora. Koʻzga koʻrinmaydi, belgisi if yoki T. Fransuz astronomi U. Leveryening matematik hisoblari asosida 1846-yil nemis astronomi I. Galle kashf etgan. Quyoshdan oʻrtacha uzokligi 30,071 astronomik birlik (4498,6 mln. km). Orbitasining ekssentrisiteti 0,008, orbita tekisligi ekliptika bilan G46’ burchak tashkil etadi. Quyosh atrofidagi aylanish davri 164,788 yil, oʻz oʻqi atrofida 16 soatda aylanib chiqadi. Neptunning ekvatorial radiusi 24750 km, massasi Yer massasining 17,25 baravariga teng. Neptun moddasining oʻrtacha zichligi boshqa gigant-sayyoralarniki kabi 1,71 g/sm³ ga teng. Ekvatorda ogʻirlik kuchi tezlanishi 15m/s2, Neptun sirtida ikkinchi kosmik tezlik 25 km/s. Neptun atmosferasi vodorodning metan bilan bir oz aralashmasidan iborat molekulalaridan tashkil topgan. Neptun tashki qatlamining temperaturasi 200° atrofida. Oddiy koʻz bilan Neptunni kuzatib boʻlmaydi. Teleskopda burchak diametri taxminan 2,5" boʻlgan yashil disk boʻlib koʻrinadi. Neptunning 8 ta tabiiy yoʻldoshi boʻlib, ulardan 2 tasi katta — Nerida va Triton bor.

Neptunning kashf etilishi astronomiyaning katta yutuqlaridan biridir. Uran kashf etilgandan ikki yil oʻtgandan keyin, 1783-yil rus astronomi A. N. Lek-sel (1740—84) uning harakatini oʻrga-nib, Uranning hisoblangan yoʻldan muntazam ravishda ogʻishini aniqladi, bu ogʻish 8-nomaʼlum sayyoraning taʼsiri ekanligini aytgan. Bu gipotezani fransuz fizigi D. F. Arago qoʻllab-quvvatlagan. J. K. Adame va U. Leveryelar bir-biridan mustaqil holda uning oʻrnini mustaqil ishlab chiqqan.

Neptun Quyosh tizimining Quyoshdan uzoqliligi boʻyicha sakkizinchi oʻrinda turuvchi sayyoradir.

Yana qarang

Manbalar 

Astronomiya
Quyosh tizimi
Splin

Splin (ruscha: Сплин) rus rock-guruhidir. 1994-yili Aleksandr Vasilyev tomonidan tuzilgan.

Diskografiyasi 
 Пыльная Быль (Chang bosgan hikoya), 1994
 Коллекционер Оружия (Qurol toʻplovchi), 1996
 Фонарь под Глазом (Koʻkargan koʻz, so'zma-so'z tarj. Koʻz ostidagi fonus), 1997
 Гранатовый Альбом (Anor albom), 1998
 Альтависта (Altavista), 1999
 Зн@менатель (сборник песен для радио) (Radio uchun terma), 1999
 Альтависта live (Altavista jonli), 2000
 25 кадр (25-kadr), 2001
 Акустика (Akustika), 2002
 Новые Люди (Yangi odamlar), 2003
 Реверсивная Хроника Событий (Voqealarning teskari solnomasi), 2004
 Раздвоение Личности (Juft shaxsiyat), 2007
 Сигнал из космоса(Signal From Space), 2009

Havolalar 
 Rasmiy sahifasi
Astronomik birlik

Astronomik birlik – astronomiyada masofa birligi; Yerdan Quyoshgacha bo'lgan o'rtacha masofaga teng. Astronomik birlikni aniqlash uchun Quyoshning gorizontal parallaksi aniqlanishi lozim. Astronomik birlikning aniq qiymati Yerga juda yaqin keladigan sayyoralarni kuzatish usuli (yoki boshqa usullar) bilan topiladi. Deyarli barcha asronomik hisoblashlarda 1 a.b.=149.6 mln. km deb olinadi. Aniq qiymati:

Astronomik birlik – astrono-miyada masofa birligi; Yerdan Quyoshgacha boʻlgan oʻrtacha masofaga teng. A.6.ni aniqlash uchun Quyoshning gorizontal pa-rallaksi aniqlanishi lozim. Astronomik birlikning aniq qiymati Yerga juda yaqin keladi-gan sayyoralarni kuzatish usuli (yoki boshqa usul) bilan topiladi. 20-asr gacha bu maqsadda Marsning buyuk roʻpara turish vaqtlarida kuzatilgan natijalardan foydalanilar edi. Quyosh parallaksini Yerga juda yaqin oʻtadigan ayrim kichik sayyoralarni kuzatish yoʻli bilan aniqlashga urinish Eros kashf qilinganidan keyin boshlandi. 1930– 31 yillarda Eros Yerdan 22 mln. km uzoqliqdan oʻtdi. Oddindan tuzilgan dasturga koʻra jahonning 24 ra-sadxonasida, shu jumladan, Toshkent ra-sadxonasida ham kuzatuvlar olib bori-lib, R"e=8.790"ga tengligi aniqlandi.1961–63 yillarda sobiq Ittifoq va AQShda Merkuriy, Venera va Mars ra-diolokatsiya qilinishi natijasida Astronomik birlik hisoblandi. Astronomik birlik ni butun olam tortishish qonunita asoslangan dinamik va yorugʻlik tezligiga asoslangan fizik usullar bilan ham topish mumkin. Astronomik birlikning eng aniq qiymati (1 a.b.=149597870±2 km) avto-matik kosmik kemalar harakatini kuza-tib topildi. Deyarli barcha astronomik hisoblashlarda 1 a.b.=149,6 mln. km deb olinadi.

1 a.b. = 149 597 870 691 ± 30 m.

Tarixi 
XX asrgacha bu maqsadda Misrning buyuk ro'para turish vaqtlarida kuzatilgan natijalardan foydalanilar edi. Quyosh parallaksini Yerga juda yaqin o'tadigan ayrim kichik sayyoralarni kuzatish yo'li bilan aniqlashga urinish Eros kashf qilinganidan keyin boshlandi. 1930-1931 yillarda Eros Yerdan 22 mln. km uzoqlikdan o'tdi. Oldindan tuzilgan dasturga ko'ra jahonning 24 rasadxonasida, shu jumladan, Toshkent rasadxonasida ham kuzatuvlar olib borilib, Р"е=8.790" ga tengligi aniqlandi. 1961-1963 yillarga sobiq Ittifoq va AQSHda Merkuriy, Venera va Mars radiolokatsiya qilinishi natijasida "Astronomik birlik" hisoblandi. Astronomik birlikni butun olam tortishish qonuniga asoslangan dinamik va yorug'lik tezligiga asoslangan fizik usullar bilan ham topish mumkin.

Havolalar

Manbalar
Chilonzor yoʻli

Chilonzor yoʻli — Toshkent metropoliteni yoʻllaridan biri. 1977-yil 6-noyabrda ishga tushirilgan.

Yoʻlga qoʻyish xronologiyasi

Qayta nomlanish tarixi

O`tish bekatlari

Bekatlar 
1. Chinor
2. Yangihayot
3. Sergeli
4. Oʻzgarish
5. Choshtepa
6. Olmazor
7. Chilonzor
8. Mirzo Ulugʻbek
9. Novza
10. Milliy bogʻ
11. Xalqlar doʻstligi
12. Paxtakor
13. Mustaqillik maydoni
14. Amir Temur xiyoboni1
15. Hamid Olimjon
16. Pushkin
17. Buyuk ipak yoʻli

Harakat tarkibi 
Chilonzor yoʻlida 81-717/714 raqamli vagonlar toʻrt-vagonli poyezdda harakatga qoʻyilgan.

Havolalar 
http://metrotashkent.narod.ruda Chilonzor yoʻli

Toshkent metropoliteni
Metropoliten
Toshkent
Chilonzor yoʻli liniyasi
Oʻzbekiston yoʻli

Oʻzbekiston yoʻli Toshkent metropolitenining hozirda mavjud yo'llaridan biridir. 1984-yilning 7-dekabrida ishga tushirilgan.

Ochilish sanalari

Nomlar oʻzgarishi

Yoʻldan yoʻlga oʻtish joylari

Poyezdlar 
Bu yoʻlda 81-717/714 va 81-718/719 tipli vagonlardan iborat toʻrt vagonli poyezdlar yuradi.

Havolalar 
 Oʻzbekiston yoʻli MetroTashkentda

Toshkent metropoliteni
Martin Luther King Jr.

Martin Luther King, Jr. (; 15-yanvar, 1929 — 4-aprel, 1968) — afroamerikalik baptist rohibi hamda Amerika inson huquqlari faoli va yetakchisi boʻlgan. U bugun AQSh tarixida inson huquqlari taraqqiyoti uchun muhim hissa qoʻshgan shaxs sifatida eslanadi. U AQShda qora tanli aholining fuqarolik huquqlari uchun kurash rahbarlaridan biri boʻlgan boʻlib, kuch ishlatmasdan, tinch yoʻl bilan kurashish usuli tashabbuskoridir. Baptistlar ruhoniysi (1954-yildan). „Xristian rahbarlarining janubiy konferensiyasi“ uyushmasining asoschisi (1957). Tinchlik boʻyicha Nobel mukofoti laureati (1964). Irqchilar tomonidan oʻldirilgan.

Manbalar 

AQSh kishilari
Grammy mukofoti sovrindorlari
Chilonzor (metro bekati)

Chilonzor — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekatlaridan biri. Olmazor va Mirzo Ulugʻbek bekatlari oʻrtasida joylashgan. Bekatdan Toshkent tibbiyot kollejiga chiqiladi.

Manbalar
Mirzo Ulugʻbek (metro bekati)

"Mirzo Ulugʼbek" — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekati hisoblanadi. Mirzo Ulugʻbek bekati Chilonzor va Novza bekatlari oraligʻida joylashgan.

Manbalar 

Mirzo Ulugʻbek sharafiga nomlangan joylar
Amir Temur xiyoboni (metro bekati)

Amir Temur xiyoboni - Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻlining bekatlaridan biri. «Mustaqillik maydoni» va «Hamid Olimjon» bekatlari oʻrtasida joylashgan. Bekatdan Yunusobod yoʻlining Yunus Rajabiy bekatiga oʻtiladi. Amir Temur xiyoboni sharafiga nomlangan. Bekat kolonnali, 2 vestibyul va 1 orolchali platformadan iborat.

Stansiya atrofidagi inshootlar 
 Amir Temur xiyoboni
 Temuriylar tarixi davlat muzeyi
 InterContinental Tashkent, an IHG
 Hotel O‘zbekiston
 O‘zbekiston xalqaro anjumanlar saroyi

Manbalar
Hamid Olimjon (metro bekati)

Hamid Olimjon — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekatlaridan biri. Atoqli oʻzbek adibi Hamid Olimjon sharafiga nomlangan. 2 vestibyul va 1 platformali. Platformada 9ta chiroqlar bor, ular oq marmar va smaltadan ishlangan. Bekatda bir nechta panno bo'lib, bittasida Hamid Olimjon gorelyefi bor

Manbalar
Pushkin (metro bekati)

Pushkin — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekatlaridan biri. Afsonaviy rus adibi Aleksandr Pushkin sharafiga nomlangan. 2 vestibyul va 1 platformali. Platformada 9ta chiroqlar bor, ular oq marmar va smaltadan ishlangan. Bekatda bir nechta panno bo'lib, bittasida Pushkin tasvirlangan Ushbu bekatning arxitektorlari: L. Adamov, R. Fayzullaev, A. Tabibov va A. Adilova. Bekatning mramordan tayyorlangan 40 ustunlarning tepa qismi girlyand shamlar shaklida qilingan chiroqlar bilan bezatilgan (rassom I.Lipene). Shunday uslubdagi shamlar platformaga tushirirish devorlariga ham o’rnatilgan. Bekatning devorlarini bronzadan yasalgan pannolar bezatib turipti va ularning birida esa A.S.Pushkin tasvirlangan. Bekatning poli silliq kulrang granit bilan qoplangan. Uning devorlari hamda vestibyuldagi ustunlar oq va pushti rangli mramor bilan qoplangan. Platformaning uzunligi esa 102 metr.

Manbalar
Buyuk Ipak yoʻli (metro bekati)

Buyuk Ipak yoʻli — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekatlaridan biri. 1997-yil 1-maygacha rus adibi Maksim Gorkiy nomi bilan atalgan. Bir qubbali ikki vestibyuldan iborat. Platforma devorlari Maksim Gorkiyning "Dankoning alangali yuragi" asarini aks ettirgan barelyef bilan bezatilgan. Poli marmar va granitdan tayyorlangan.

Manbalar
Yunusobod yoʻli

Yunusobod yoʻli — Toshkent metropoliteni yoʻllaridan biri. 2001-yil 26-oktabrda yoʻlga qoʻyilgan. 2016-yil noyabrda avvaldan qurilishi rejalashtirilgan Yunusobod va Turkiston bekatlarini qurish ishlari boshlab yuborildi. Qurilishga 108 million dollar ajratilgan. Bekatlar 2020-yil 29-avgustda foydalanishga topshirildi. Shuningdek, Fayzulla Xoʻjayev, Bobur, Toʻqimachilar, Usmon Nosir, Janubiy bekatlari loyihasi bekor qilindi.

Bekatlar 
 Mingoʻrik (metro bekati) (26-oktabr 2001-yilda ishga tushgan) — Oʻzbekiston yoʻlining Oybek bekatiga o'tiladi.
 Yunus Rajabiy (metro bekati) (26-oktabr 2001-yilda ishga tushgan) — Chilonzor yoʻlining Amir Temur xiyoboni bekatiga o'tiladi.
 Abdulla Qodiriy (metro bekati) (26-oktabr 2001-yilda ishga tushgan) —
 Minor (metro bekati) (26-oktabr 2001-yilda ishga tushgan) —
 Bodomzor (metro bekati) (26-oktabr 2001-yilda ishga tushgan) —
 Shahriston (metro bekati) (26-oktabr 2001-yilda ishga tushgan) — 2015-yil 16-iyungacha nomi "Habib Abdullayev" bo'lgan
 Yunusobod (metro bekati) (29-avgust 2020-yilda ishga tushgan) —
 Turkiston (metro bekati) (29-avgust 2020-yilda ishga tushgan) —

Harakat tarkibi 
Yunusobod yoʻlida 81-717/714 raqamli vagonlardan iborat toʻrt vagonli poyezd harakatlanadi.

Avariya 
 2019-yil 18-dekabrda Yunusobod bekati qurilishida yon devorning qulab tushishi oqibatida avariya holati kelib chiqqan. Hodisa joyiga huquq-tartibot organlari xodimlari, qutqaruchilar, shifokorlar yetib kelishgan, qidiruv-qutqaruv ishlari boshlangan Oʻzbekiston Bosh vaziri boshchiligida avariya oqibatlarini bartaraf etish komissiyasi tuzildi
 Hodisaga kuchli yomgʻir natijasida beton devorning orasiga suv toʻplanib, devor ogʻirlik oqibatida qulab tushgani aytildi.
 Qutqaruv yakunlandi. Qurbonlar soni 6ta ekani aytildi.
 19-dekabr kuni Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi tomonidan hodisa yuzasidan jinoiy ish ochildi
 Saylovlar doirasidagi anjumanlarda deptatlar qurilish sohasiga mas’ul shaxslarni tanqid qilishgan. Go Uzbekistan loyihasi muallifi esa Yunusobod bekatiga „Quruvchilar“ nomini berishni taklif qilgan.
 Oʻzbekiston temir yoʻllari halok boʻlgan har bir ishchining oilasi uchun 100 million soʻm (taqriban 10400 dollar) tovon puli ajratdi.

Manbalar 

Toshkent metropoliteni
Metropoliten
Toshkent
Yunusobod yoʻli liniyasi
2001-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Oʻzgarish (metro bekati)

Oʻzgarish — Toshkent metropoliteni Chilonzor yoʻli bekatlaridan biri.

Manbalar 

2020-yilda ochilgan temiryoʻl bekatlari
2020-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Tuman

Tuman () mahalliy birlikdir.

Qozogʻiston tumanlari 
Qozogʻistonda 160 ta tuman mavjud.

Tumanlar 1923-1929-yillar Rossiya imperiyasida oyaz va boʻlis oʻrniga qurilgan.

Tuman Ozarbayjon, Belarus, Gruziya, Latviya, Litva, Moldova va Ukrainada ham mahalliy birlik sifatida tan olinadi.

Tumanning chet eldagi analogi AQShda tuman okrug, Polshadagi poviat, Ispaniyada provinsiya va Gretsiyadagi nomlar . Rossiya imperiyasida va Sovet hukumatining dastlabki yillarida (1927-yilgacha) okruglar oʻrniga oyazlar boʻlgan.

Qozogʻiston SSR tumanlari

Qoʻshimcha 
Tuman — 1) oʻzaro bogʻlangan ayrim belgilar yoki hodisalar majmui bilan ajralib turadigan hudud; 2) odatda geografik qobiqning genezisi va tarkibiy qismlarining umumiyligi, shuningdek, landshaft yoki ijtimoiy ishlab chiqarish elementlarining oʻzaro bogʻliqligi bilan tavsiflangan butun hudud. Bu xususiyatlar uni qoʻshni hududdan ajratib turadi. „Tuman“ tushunchasi geografiyadagi eng asosiy tushuncha boʻlib, u baʼzi metodologik va uslubiy usullarning (tumanlashtirish), ilmiy yoʻnalishlarning (tumanshunoslik) kelib chiqishi boʻlib, barcha geografik fanlarda, shuningdek tuman tushunchasi qoʻshimcha xususiyatga ega boshqa ilimlarda ham foydalaniladi. Iqtisodiy tuman.

TUMANLAR MASSHTABI 
xaritadagi cheksiz kichik figura maydonining ellipsoiddagi (shardagi) mos keladigan figura maydoniga nisbati.

TUMANLASHTIRISH 
oʻrganilayotgan tumanni kamida ikkita mezonga - ajratilgan hududiy boʻlimning oʻziga xosligi hajmi va ularni qoniqtiradigan oʻz aro munosabatlarning hajmiga mos kelatigan taksonlarga ajratadigan usul. Tuman xususiy va umumiy boʻlib boʻlinadi. Alohida tumanda faqat tumanning alohida elementlari hisobga olinadi, umumiy tumanda esa integral elementlar hisobga olinadi.

TUMANLASHTIRISH XARITALARI 
rayonlashtirishning maqsadli yoʻnalishi boʻyicha hududning boʻlinishini bir yoki bir nechta belgilarining (tabiiy yoki ijtimoiy-iqtisodiy) jamlanmasi boʻyicha tasvirlaydigan xaritalar obektlar va hodisalarning joylashishini koʻrsatuvchi xaritalarga nisbatan yigʻma xaritalar hisoblanadi.

==TUMANNING SHAMOL REJIMI — har bir tumandagi relefning taʼsiridaN shamol yoʻnalishi bilan tezligi va ularning balandlik boʻyicha oʻzgarishining sifati.

TUMANSHUNOSLIK 
biror bir mamlakat mintaqalarini geografik oʻrganish va tavsiflash bilan shugʻullanuvchi etnologiya ilimining bir qismi.

TUMANLASHTIRISH 
yuqori intensivlikdagi ichki oʻzaro bogʻliqliklari va oʻzaro taʼsirlari bor landshaft elementlarining (tabiiy tumanlashtirish) yoki ijtimoiy takror ishlab chiqarish elementlarining (iqtisodiy tumanlashtirish) barqaror fazoviy birikmalarining shakllanish jarayoni.

Manbalar
Tuman (tabiiy hodisa)

Ushbu maqola tabiiy hodisa haqidadir. "Tuman" soʻzining boshqa maʼnolari uchun Tuman maqolasiga qarang.

Tuman — tomchi holidagi suyuq dispers fazali aerozollar. Oʻta toʻyingan bugʻlardan kondensatsiya natijasida hosil boʻladi. Atmosferadagi Yer sirti qatlamlaridagi suv bugʻlarining toʻyinishidan hosil boʻlgan suv tomchilari yoki muz kristallari toʻplamidan iborat. T. 1 km dan kamroq masofaga gorizontal koʻrinishni xiralashtiradi. T. Yerga yaqin havo qatlamining sovishi yoki uning namlanishi oqibatida yuzaga keladi. Sovish natijasida paydo boʻladigan T. quyidagilarga ajraladi: 1) Yer yuzasi salbiy radiatsiya balansi natijasida bunyodga keladigan va Yer yuzasidagi havo qatlamini sovitadigan radiatsion T., bunday T., odatda, sal shamol boʻlib ayoz tunda, qishda esa kunduzi ham boʻlishi mumkin; 2) sovuq Yer ustiga issiq havoning adveksiyasi natijasida paydo boʻladigan advektiv T.; bulutlar past boʻlib sovuq shamol turganda sutkaning har qanday paytida ham yuzaga kelishi mumkin; 3) atmosfera fronti ustidagi yomgʻir tomchilarining bugʻlanishi hisobiga paydo boʻladigan frontal T. Qishda qattiq sovuq adveksiyasi paytida dengizlar ustida, yezda va kuzda esa qirgʻoqdan kechasi sovigan havoning oqib kelishi oqibatida suv havzalari ustida kuzatiladi. Koʻp vaqt T. yuqorida aytib oʻtilgan jarayonlarning birgalikdagi yoki ketma-ket taʼsiri ostida ham paydo boʻladi. 

Meteorologiyada tuman atamasi ostida suv bugʻlari, tomchilari yoki muz parchalarining kondensatsiyalashib, yer sirtiga yaqinlashishi va natijada havo shaffofligining kamayishi tushuniladi. Boshqacha aytganda, tuman yer sirtidagi bulutdir.

Tumanlar hosil boʻlishi suv bugʻining atmosferadagi kondensatsiya yadrolari (tayanch nuqtalari) atrofida yigʻilishi va kondensatsiyalanishidan boshlanadi. Suv tomchilaridan iborat tumanlar odatda −20 °C dan yuqori havo harorati sharoitida kuzatiladi, biroq bunday tuman shakllari −40 °C atrofidagi haroratda ham paydo boʻlgan hollari maʼlum. Bundan quyi haroratlarda muz tumanlari hosil boʻladi.

Tumanlar aholi punktlarida boshqa joylardagiga nisbatan koʻproq hosil boʻladi. Bunga sabab shahar havosida kondensatsiya yadrolari (masalan, avtomobil tutuni va boshqa yonish mahsulotlari) koʻproq boʻlishidir.

Transport vositalari ishiga xalal bergani tufayli ob-havo bashoratlarida boʻlajak tumanlar alohida eslatib oʻtiladi.

Meteorologiya
Atmosfera
Kirk Hammett

Kirk Lee Hammett (18-noyabr, 1962-yil) - 1983-yildan beri Metallica musiqiy guruhi yetakchi gitarachisi va bastakori.

18-noyabrda tugʻilganlar
1962-yilda tugʻilganlar
Musiqachilar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
A.S. Roma

Roma — Rim sharafini himoya qiluvchi Italiya futbol klubi.

Yutuqlari 
 Italiya chempioni: 1942, 1983, 2001
 Italiya vitse-chempioni: 1931, 1936, 1955, 1981, 1984, 1986, 2002, 2004, 2007, 2008, 2010, 2014, 2015, 2017
 Italiya kubogisohibi: 1964, 1969, 1980, 1981, 1984, 1986, 1991, 2007, 2008
 Italiya kubogi finalchisi: 1937, 1941, 1993, 2003, 2005, 2006, 2010, 2013
 Italiya superkubogisohibi: 2001, 2007
 Chempionlar kubogi finalchisi: 1984
 Yarmarkalar kubogi sohibi: 1961
 UEFA kubogi finalchisi: 1991

Oʻyingoh 

 1927—1929 — „Motovelodromo Appio“
 1929—1941 — „Kampo Testachchio“
 1941—1953 — Milliy fashistik firqasi oʻyingohi (keyinroq „Stadio Flaminyo“)
 1953—1989 — „Stadio Olimpiko“
 1989 — „Stadio Flaminyo“ (1990-yilgi JCH tufayli „Stadio Olimpikoda“ taʼmirlash ishlari olib borilgan)
 1990—hozir — yana „Stadio Olimpikoda“

Taniqli futbolchilar 
  Franchesko Totti
  Ivan Pelitsoli
  Kristian Panuchchi
  Vinchentso Montella
  David Pisarro
  Yon Arne Riise
  Julio Baptista
  Sergey Gurenko
  Dmitriy Alenichev
 🇺🇿 Eldor Shomurodov

Havolalar 
 Rasmiy sayt 
 AS Roma Ultras 
 AS-Roma.ru — MDH dagi Romaning fan-klubi 
 Roma Giallo Rossa 
 Latest Team News. Goal.com  
 AS Roma Blog 

Futbol klublari
Italiya futbol klublari
Rimda Sport
Germaniya milliy futbol terma jamoasi



Tarkibi 
2008-yil iyun oyiga koʻra:

Darvozabonlar

Himoyachilar

Yarimhimoyachilar

Hujumchilar

Manbalar 

Yevropa milliy assotsiatsiyasi futbol jamoalari