Т-80

T-80 (ob'ekt 219) - SSSRda ishlab chiqarilgan jangovar avtomobil, asosiy tank .

Yagona gaz turbinali elektr stansiyasi bilan. O'rnatilgan ERA bilan dunyodagi birinchi asosiy tank. 1976-yildan beri SSSR armiyasida, keyin Rossiyada . T-64A asosida SKB -2 tomonidan ishlab chiqilgan birinchi seriyali namunalardir.Leningraddagi Kirov zavodida ishlab chiqarilgan. T-80U tanki Omskdagi Omsktransmash zavodida va dizel dvigatelli T-80UD tanki Xarkovdagi XZTMda ishlab chiqarilgan.

Xususiyatlari 
Tankga gaz turbinali dvigatellarni o'rnatish imkoniyatining dastlabki sinovlari "167T zavodi"da ishlab chiqilgan.

1969-yilda ishlab chiqarilgan yangi avlodning birinchi" Kirov "gaz turbinasi tanki" ob'ekt 219 sp 1 " tashqi ko'rinishi tajribali Xarkov gaz turbinasi T-64t ga o'xshash edi, jangovar transport vositasida 1000 ot kuchiga ega GTD-1000t dvigateli o'rnatildi. V.Y. Klimova.

Keyingi "Ob'ekt 219 sp 2" allaqachon asl T-64A dan sezilarli darajada farq qiladi..

Birinchi prototipning sinovlari shuni ko'rsatdiki, yangi, kuchliroq dvigatelni o'rnatish, ortib borayotgan massa va tankning o'zgargan dinamik xususiyatlari pastki qismda sezilarli o'zgarishlarni ko'rish mumkin..

Buning uchun yangi qo'zg'aluvchi va yo'naltiruvchi g'ildiraklar,roliklarni qo'llab-quvvatlovchi , rezina yugurish yo'laklari bo'lgan yo'llarni, gidravlik amortizatorlarni va yaxshilangan ishlashga ega torsion barlarni ishlab chiqishni talab qilindi.

Minoraning shakli ham o'zgartirildi. T-64A dan to'p, o'q-dorilar, yuklash mexanizmi ( T-72 va uning modifikatsiyalaridagi avtomatik yuklagichdan farq qiladi), alohida komponentlar va tizimlar, shuningdek, zirhni himoya qilish elementlari oldingidek saqlanib qolgan.

T-80 tanki (asl nusxasi) Sovet Armiyasi tomonidan 1976-yil 6-iyulda qabul qilingan va 1976-yildan 1978-yilgacha ommaviy ishlab chiqarilgan.

Xususiyatlari

O'zgartirishlar 

 Объект 219 й ходовой частью для полнены гусеницы с обрезиненной беговой дорожкой и резинометаллическими шарнирами. Изготавливался небольшой серией из 127 танков в период с 1971 по 1976 год.
 О

Tanklarga asoslangan transport vositalari 

 Ladoga juda himoyalangan transport vositasidir.
 BREM-80U - zirhli qutqaruv mashinasi.
 BTM-4M - ariq, xandaq va xandaqlarni tez yotqizish uchun mo'ljallangan xandaqli ekskavator.
 Msta-S - o'ziyurar artilleriya moslamasi.
 Pion - o'ziyurar artilleriya moslamasi.
 S-300V - zenit-raketa tizimi.
 SPM maxsus o't o'chirish mashinasidir.
 PTS-4 suzuvchi konveyer hisoblanadi.
 PDP - qo'nish paromi.

T-80 tankining dizayni 
(bo'limni yozishda "T-80B tankining texnik tavsifi va foydalanish yo'riqnomasi", 1-kitob, M. VI, 1984 yil ma'lumotlari ishlatilgan. )

T-80 tanki - bu tunu-kun keng ko'lamli jangovar topshiriqlarni, shu jumladan ommaviy qirg'in qurolidan foydalanish sharoitida hal qilish uchun mo'ljallangan raketa-to'p va pulemyot qurollari bilan jihozlangan, yuqori harakatchan jangovar transport vositasi .

Tankning yuqori harakatchanligi unga o'rnatilgan gaz turbinali dvigatel bilan ta'minlangan. Tankning quruq tuproq yo'lda o'rtacha tezligi 40-45 km / soat, tankning maksimal tezligi 70 km / soat.

Magistral yo'lda tankning masofasi (yoqilg'i bo'yicha) 500 km, qo'shimcha bochkalar bilan - 600 km; Tuproq yo'lida sayohat masofasi 335 km (qo'shimcha bochkalar bilan 410). Magistral yo'lda yoqilg'i sarfi 100 km uchun 430-500 litr oralig'ida.

Tank ekipaji uch kishidan iborat: komandir, qurolchi va haydovchi.

T-80 tankining umumiy tuzilishi 
T-80 tankining asosiy yig'ish birliklari, uskunalari va tizimlari:

 ramka
 minora
 shassi
 kuchi
 yuqish
 elektr jihozlari
 aloqa vositalari
 nishonga olish va kuzatish asboblari
 jamoaviy himoya tizimi
 isitish tizimi
 tutunli granata otish moslamasi
 termal tutun uskunalari
 suv ostida haydash uskunalari
 o'z-o'zidan qazish uskunalari
 minalarga qarshi trolni o'rnatish uchun uskunalar

Tankning ichki qismi uchta bo'linmaga bo'lingan:

 boshqaruv bo'limi
 jangovar bo'linma
 quvvat bo'limi

Boshqaruv bo'limi tank korpusining oldida joylashgan bo'lib, haydovchining ish joyini tankning harakatini boshqarish elementlari va kechayu kunduz haydash uchun moslamalarini o'z ichiga oladi.

Jangovar bo'linma tankning o'rta qismida joylashgan bo'lib, korpus va minora birikmasidan iborat. Minoraga yuklash mexanizmiga ega 125 mm silliq qurol va koaksiyal PKT pulemyoti o'rnatilgan. Tankning korpusida minora bilan biriktirilgan dumaloq aylanish kokpiti mavjud. Kokpitdagi to'pning o'ng tomonida komandir gumbazi bilan tank komandirining pozitsiyasi, to'pning chap tomonida - o'qchining pozitsiyasi. Jangovar bo'limda shuningdek, turli xil kuzatuv va aloqa vositalari va boshqa jihozlar mavjud.

Quvvat bo'limi korpusning orqa qismida joylashgan. Unda gaz turbinali dvigatel mavjud bo'lib, ular yig'ilganda monoblok hosil qiladi . Shuningdek, energetika bo'limida dvigatel va transmissiya boshqaruv bloklari, boshqa komponentlar, agregatlar va sensorlar, shuningdek, tankda o'rnatilgan: ta'minot va orqa yonilg'i baklari va transmissiya moyi baklari. Quvvat bo'limi ikki yarmining olinadigan tomi bilan yopilgan.

Korpus 
Tankning korpusi payvandlangan zirhli qutidan tashkil topgan  bo'lib, u  yon tomonlar, orqa tomondan, tomdan, pastki qismdan, to'siq va quvvat bo'linmasining tomidan iborat. Boshqaruv bo'linmasida astar plitalari yon tomonlarga va tomga ichkaridan o'rnatiladi.

Minora 
Bu zirhli po'latdan yasalgan shaklli quyma po'lat bo'lib, uning yuqori qismida tomga payvandlanadi. Minora oldida qurol o'rnatish uchun embrazura mavjud. Minora tank korpusining old va orqa tom qoplamalarining halqali trubkasida joylashgan rulmanga o'rnatiladi.

Kuchi 
Tank uch valli gaz turbinasi, ikki bosqichli turbokompressor, quvvat turbinasi va quvvat turbinasining sozlanishi nozul apparati, GTD-1000TF dvigateli bilan jihozlangan . Dvigatelning maksimal quvvati 1100 ot kuchi. Shu bilan maksimal o'ziga xos yoqilg'i iste'moli 230 g / (hp soat). Bo'sh rejimda soatlik yoqilg'i sarfi 70 litrdan oshmaydi.

Dvigatelning umumiy o'lchamlari 1495x1042x888 mm. Vites qutisi bilan dvigatel blokining massasi birgalikda 1050 kg.

Dvigatelning texnik muddati 1000 soat, kafolat muddati 500 soat.

Dvigatel ko'p yoqilg'isi asosiy yoqilg'i RT aviatsiya kerosini hisoblanadi. Zaxira yoqilg'ilari: aviatsiya T-1, TS-1; dizel yoqilg'isi L, Z va A; qo'rg'oshinsiz avtomobil benzini A-72.

Tank yonilg'i tizimi: 1100 litr hajmli ichki baklar, 700 litr tashqi baklar, qo'shimcha baklar - 200 litr.

Dvigatelni moylash tizimi bosim ostida yopiladi. Amaliy moylar: asosiy - sintetik aviatsiya moyi turi B-3V, zaxira - IPM-10, 36/1KUA . Yog' tizimining umumiy hajmi 45 litrni tashkil qiladi.

Havo tizimi: bosim 135-165 kg / sm2 ish bosimi bilan dvigatelga o'rnatilgan AK-150SV pistonli nasos tomonidan yaratilgan.

Dvigatel APU-71 avtomatik ishga tushirish moslamasi tomonidan amalga oshirilgan dasturga muvofiq ishga tushuradi.

Dvigatelning aylanish vaqtlari:

 ishga tushirish - 53-57 sek
 tozalash - 22,5-25,5 sek

Transmissiya 
Mexanik, ishqalanish elementlarini gidravlik faollashtirish bilan Strukturaviy ravishda, u ikkita yig'ish birligidan iborat bo'lib, ularning har biri bort vites qutisi va bort vites qutisini birlashtiradi. Har bir oxirgi diskda to'rtta oldinga va bitta teskari vites mavjud. Vites qutisi nisbati:

 1-vites - 4,38 (maksimal tezlik 16,0 km/soat)
 2-vites - 2,16 (maksimal tezlik 32,3 km/soat)
 3-vites - 1,36 (maksimal tezlik 48,0 km/soat)
 4-vites - 1,00 (maksimal tezlik 70,0 km/soat)
 teskari vites - 6,36 (maksimal tezlik 11 km / soat)

Yakuniy haydovchi sayyoraviy, vites nisbati 5,45.

Jami vites qutisining og'irligi 850 kg ni tashkil qiladi.

Bosimli transmissiya moy tizimi Yoqilg'i quyish quvvati (to'liq) 60 litr B-3V moyi.

Shassi 
Orqa g'ildirakli Caterpillar harakatlantiruvchisi.

Kauchuk-metall menteşeli metall tırtıl, rezina qoplamali yugurish yo'lakchasi va chiroq tishi bor. Yo'llar soni - 80. Yo'l kengligi - 580 mm. Tırtıllar to'plamining massasi 1767 kg.

Drayv g'ildiraklari tishli, quyma, olinadigan jantlar bilan, 12 tish. Haydash g'ildiragiarining og'irligi 188 kg.

G'ildiraklari butunlay metalldan yasalgan. Krank  g'ildiragi majmuasining massasi 230 kg.

Trek roliklari tashqi zarbani yutuvchi va olinadigan disklarga ega ikki diskli. Roliklar soni 12 dona. Rolikning bitta diskining massasi 78 kg bo'ladi.

Qo'llab-quvvatlash roliklari bitta tarmoqli, tashqi kauchuk zarbani yutuvchi, 10 dona rulon bilan jhozlangan. Bitta rulonning massasi 12 kg.

Gidravlik teleskopik amortizatorli osma torsion bari. Amortizatorlar birinchi, ikkinchi va oltinchi yo'l g'ildiraklarining suspenziyalariga o'rnatiladi.

Elektr jihozlari 
DC tankining bort tarmog'i, erga minusli bitta simli. Oqim manbalari - dvigatel 28,5 volt kuchlanish uchun GS-18MO samolyot generatori va to'rtta 12ST-85R qo'rg'oshin kislotali starter akkumulyatorlari bilan jihozlangan. Batareyaning umumiy quvvati 340 A*h.

Generator tarmoqqa maksimal 600 ampergacha oqim etkazib beradi, generator rotorining tezligi 4200-9000 rp/m oralig'ida.

Dvigatelni ishga tushirishda aylantirish uchun GS-12TO samolyot starter-generatori ishlatiladi. U  PUS-71 boshqaruv paneli bilan ishlaydi.

Aloqa vositalari 

 R-123 M radiostansiyasi
 4 abonent uchun tankli interkom R-124

Kuzatish va orientatsiya qurilmalari 

 Kunduzgi kuzatuv moslamalari TPNO-160, besh dona. (Komandir uchun 2 va haydovchi uchun 3).
 Ikkita TNPA-65 moslamasi (komandir uchun 2 ta va otishma uchun 1 ta).
 Tank komandiri TKN-3V qurilmasi (kunduzi va kechasi, kunduzi 5 ga, kechasi 4,2 ga teng)
 TVNE-4B haydovchisi uchun elektron-optik binokulyar kuzatuv qurilmasi
 Haydovchi uchun yo'lni ko'rsatkichi GPK-59 gyro -yarim kompasdir.

Yoritish faralari : FG-127 (ko'k rang bilan), ikkita FG-126, FG-125 (TVNE-4B tungi qurilmasi uchun).

IR yoritgichlari : OU-3GKU (TKN-3 gacha), L-4A (TPN3-49 gacha)

Kollektiv himoya tizimi 
Tank ekipajni yadroviy portlash yoki zaharli moddalar ishlatilganda shikastlanishdan himoya qilish uchun avtomatik tizim bilan jihozlangan. Sensor sifatida radiatsiya va kimyoviy razvedka moslamasi bilan jihozlangan, shuningdek, 3ETs11-2 aktuatorni boshqarish moslamasi va tankda (orqa suv) ortiqcha havo bosimini yaratish uchun filtr-shamollatish moslamasi mavjud.

Yong'inga qarshi uskunalar 
Tank 3ETs11-2 uskunasidan, 114V2 freonli uchta tsilindrdan va 15 ta yong'inga qarshi datchiklardan iborat avtomatik yong'in o'chirish tizimi bilan jihozlangan. Qo'lda ishlaydigan karbonat angidridli yong'inga qarshi vosita ham mavjud.

Isitish tizimi 
Tankni isitish uchun havo olish 300°C gacha bo'lgan havo harorati bilan dvigatel turbokompressoridan amalga oshiriladi. Tankdagi ijobiy haroratga (qishda) taxminan 10 daqiqadan so'ng erishiladi.

Tutunli granata otish moslamasi 
902B tizimi 81 mm kalibrli tutunli granatalar uchun 8 ta ishga tushirish moslamasidan iborat tizm tankga o'rnatilgan. Granata otish masofasi - 250-300 metr.

Termal tutun uskunalari 
Tutun ekranini o'rnatish orqali tankni kamuflyaj qilish uchun ishlatiladi. Uzluksiz ishlash muddati 10 litrli sikl uchun yoqilg'i sarfi bilan 10 minut.

Suv ostida haydash uskunalari 
Tank suv ostida haydash uchun olinadigan asbob-uskunalar bilan jihozlangan, bu esa 5 metrgacha chuqurlikdagi suv to'siqlarini o'tish joyining kengligini cheklamasdan engib o'tish imkonini beradi. Tayyorgarliksiz tank 1,2 m chuqurlikdagi suv to'siqlarini engib o'tadi, 15 daqiqa davomida - 1,8 metrgacha. Tankda 100 litr / min quvvatga ega ikkita sintine nasosi mavjud.

O'z-o'zidan qazish uchun uskunalar 
Tank o'z-o'zidan qazish uchun o'rnatilgan buldozer uskunalari bilan jihozlangan. Pichoqning kengligi 2140 mm. Tankning o'zidan qazish vaqti 12 minut dan 40 minutgacha (tuproqqa qarab).

Minaga qarshi trolni o'rnatish uchun uskunalar 
Tank KMT-6 kalibrli pichog'i minalarga qarshi trol bilan jihozlanishi mumkin.

Qurollanish 

 silliq teshikli qurol 2A46M-1 kalibrli 125 mm. Avtomatik yuklagichli qurol daqiqada 6-8 o'qning jangovar otish tezligini ta'minlaydi. Eng samarali o't o'chirish masofasi 4000 metr (zirhli teshuvchi subkalibrli, kümülatif yoki boshqariladigan snaryad), 5000 (yuqori portlovchi parchalanuvchi o'q). Yuqori portlovchi parchalanuvchi raketaning maksimal otish masofasi 10 000 metrgacha. Otish burchaklari: balandlik burchagi +15 ° dan -5 ° gacha, gorizontal tekislikda 360 °. Tankning o'q-dori yukidagi to'p uchun o'qlar soni 38 dona.
 PKT kalibrli koaksiyal pulemyot 7,62 mm. Eng samarali otish masofasi 1600 metrni tashkil qiladi. Lentadagi kartridjlar soni 250 dona. Tankdagi pulemyot uchun o'q-dorilar - 2000 o'q, 8 do'konda (quti).
 zenit pulemyoti "Cliff" tanki (NSVT-12,7) kalibrli 12,7 mm. Havo nishonlariga maksimal samarali o'q otish masofasi 1500 metrni, yerdagi nishonlarda esa 2000 metrni tashkil qiladi. Lentadagi kartridjlar soni 100 dona. Tankdagi pulemyot uchun o'q-dorilar - 300 ta o'q.
 AKMS avtomati. O'q-dorilar - 300 ta o'q.
 signal to'pponchasi 26 mm, 12 ta o'q
 10 ta F-1 mudofaa qo'l granatalari

Qurolni yuklash mexanizmi gidromexanik konveyer bo'lib, sig'imi 28 ta turdan iborat. Bitta zarbani yuklash davomiyligi 7,1 soniya. Konveyerni yuklash vaqti 13-15 minut. Konveyerning gidravlik tizimidagi suyuqlik MGE-10A gidravlik moyidir.

Yong'inni nazorat qilish tizimi 
Tizim 1A33. O'z ichiga oladi:

 gyro-stabillashtirilgan ko'rish - masofa o'lchagich 1G42
 elektron ballistik kompyuter 1V517
 ikki tekislikli gidravlik qurol stabilizatori 2E26M

Boshqariladigan qurollar majmuasi 
Tizim 9K112-1. O'z ichiga oladi:

 Kümülatif jangovar kallakli 9M112 "Kobra" faol-reaktiv boshqariladigan raketa
 9S461-1 optoelektronik radio impulslarni boshqarish uskunasi
 elektro-optik monokulyar tungi ko'rish TPN3-49

Qayerda ko'rish mumkin 

 Arxangelskoye, Moskva viloyati - T-80B, Vadim Zadorojniy texnologiya muzeyi ;
 Bryansk - T-80B, "Partizan Glade" memorial majmuasi ;
 Buguruslan - T-80, Bolshoy Kinel daryosi qirg'og'i yaqinidagi harbiy texnikalar xiyoboniga o'rnatilgan;
 Volgograd - T-80B " O'chirgich " yong'in va qutqaruv qayig'i yodgorligi yaqinidagi ochiq maydonda. LCD "Yelkanlar"
 Verxnyaya Pyshma, Sverdlovsk viloyati - T-80UD, UMMC muzey majmuasi ;
 Vidnoye, Moskva viloyati - T-80B, Ulug 'Vatan urushida halok bo'lganlar uchun obelisk-yodgorlik oldida o'rnatilgan;
 Vologda, Vologda viloyati - T-80BV, G'alaba bog'ida o'rnatilgan;
 Yekaterinburg, - T-80BV, Markaziy harbiy okrugi shtab-kvartirasida st. Bajov;
 Zelenodolsk, Tatariston Respublikasi - T-80BV ;
 Qozon - T-80, birinchi namunalardan biri, sobiq harbiy tank maktabining hududi, chunki maktab sobiq SSSRda ushbu mashina uchun qo'mondonlik xodimlarini tayyorlagan yagona maktab edi (? );
 Qozon - T-80B, Qozondagi G'alaba memorial bog'i ;
 p.Kamenka, Leningrad viloyatining Vyborgskiy tumani - A-125 avtomagistrali yaqinidagi poydevorda;
 Kostroma - G'alaba bog'ida T-80B va T-80UD;
 Kubinka - T-80, T-80BV va T-80U, Kubinkadagi zirhli qurol va texnika markaziy muzeyi ;
 Kubinka - T-80, Patriot Parki ;
 Liskovo, Nijniy Novgorod viloyati, G'alaba bog'ida o'rnatilgan T-80B;
 Livniy, Oryol viloyati, Oktyabrskaya va Gaydar ko'chalari chorrahasida o'rnatilgan T-80B;
 Moskva - T-80U, Moskva po'lat va qotishmalar institutining harbiy kafedrasidagi poydevorda (? );
 Moskva - T-80UD, Moskva Suvorov harbiy maktabi (? );
 Moskva - T-80U, Rossiya davlat ijtimoiy universiteti hududida;
 Moskva - T-80, ochiq maydonda, Qurolli Kuchlar Markaziy muzeyi ;
 Odintsovo - T-80B, Odintsovo tarix va o'lkashunoslik muzeyi yaqinidagi saytda;
 Omsk - T-80BV, Shcherbaneva ko'chasida, Turistlar uyi yaqinida;
 Padikovo qishlog'i (Moskva viloyatining Istra tumani) - T-80BV, Rossiya harbiy tarixi muzeyining tank binosida;
 Ramenskoye, (Moskva viloyati) - T-80U, Shahar madaniyat va istirohat bog'i;
 Sankt-Peterburg - T-80B artilleriya, muhandislar va signal korpusining harbiy tarixi muzeyi ;
 Sankt-Peterburg - T-80BV, NPO Maxsus Materiallarida, Oil Road ;
 Sankt-Peterburg - T-80B, Strelnadagi 61-BTRZ hududida ;
 Saratov - T-80BV (yoki erta T-80UD), Sokolovaya Goradagi G'alaba bog'idagi "Saratov davlat harbiy shon-sharaf muzeyi";
 Sertolovo (Leningrad viloyati) - birinchi seriyali T-80 lardan biri (1976 yil 219 sp 2 ob'ekti) harbiy qism oldida, Berezovaya va Zarechnaya ko'chalari chorrahasiga ko'chirildi ;
 G. Tver - G'alaba bog'i;
 G. Tula - Yangi qurol muzeyi;
 Tolyatti - erta T-80UD, K. nomidagi texnologiya tarixi parki majmuasi. G. Saxarov
 Xabarovsk - T-80BV, Sharqiy (Uzoq Sharq) harbiy okrugining harbiy tarixi muzeyi ;
 Tsivilsk, Chuvashiya Respublikasi T-80B madaniyat uyi yonida o'rnatilgan ;
 Chelyabinsk - ishlab chiqarishdan oldingi T-80 (1974), G'alaba bog'i bog'i ;
 Cherepovets - T-80BV, G'alaba bog'i
 Sholoxovo qishlog'i (Moskva viloyati) - T-80B, T-34 tankining tarixi muzey majmuasi ;
 Ufa - T-80, poydevorga o'rnatilgan, Shakshadagi Xotira xiyoboni, st. Yashil, 1;
 Yujno-Saxalinsk - Kommunistik prospekt, 27 (? )
  :
 Gomel - T-80B, Gomel mintaqaviy harbiy shon-sharaf muzeyi ;
 Grodno - T-80B. Shon-sharaf tepaligi.
 Loshany qishlog'i - T-80B, " Stalin chizig'i " tarixiy-madaniy majmuasi.
 Kostyukovichi - T-80B. O'lkashunoslik muzeyi.
 Mstislavl - T-80B. Shon-sharaf tepaligi
 Minsk - T-80B. VA RB muzeyi.
  :
 G. Qarag'anda - harbiy maktab (? );
  :
 Kiev - T-80B Ukraina Milliy Mudofaa Akademiyasi ;
 Kiev - erta T-80UD, Ulug 'Vatan urushi muzeyi ;
 Pervomaysk - T-80, Strategik raketa kuchlari muzeyi asosiy ekspozitsiyadan tashqari;
 Xarkov - T-80BV, "KhPI" NTU harbiy tayyorgarlik fakultetining Ukraina Oliy Radasi nomidagi gvardiya hududida. st. Poltava yo'li, 192 .

Xizmatda

Jangovar foydalanish 

Iroq T-80 tanklarini sotib olishga uringan birinchi davlat bo'ldi. 1986 yilda SSSRdan "T-74" belgisi ostida bir nechta tanklar buyurtma qilingan, ammo etkazib berish haqida hech narsa ma'lum emas .

Xizmat 
T-80, o'zining ommaviy xarakteriga qaramay, kamdan-kam hollarda harbiy harakatlarda qatnashgan.

 Oq uyda otishma

1993-yil 4-oktyabrda 12-gvardiya tank polkining oltita T-80UD tanki 12:00 atrofida Kalininskiy ko'prigidan Rossiya Federatsiyasi Oliy Kengashi binosiga qarata o't ochdi. Hammasi bo'lib 12 ta snaryad, shu jumladan 2 ta zirhli teshuvchi kichik kalibrli va 10 ta yuqori portlovchi parchalanish . Qatl paytida tanklarni general-mayor Evnevich Valeriy Gennadievich boshqargan . Keyinchalik tank ofitserlari aytganidek, Oliy Kengash ijrosida qatnashgan bir kun uchun ularga uch oylik maosh berildi .

 Birinchi Chechen urushi (1994-1996)

Harbiy ekspertlar, jumladan, gʻarb tadqiqotchisi S. TO. Au-Yong (SK Au-Yeong), T-80 ning Birinchi Chechen urushida muvaffaqiyatsiz bo'lgan qo'llanilishiga e'tibor bering, T-80 ning yo'qotishlari "halokatli" va "g'ayrioddiy" deb nomlanadi, o'nlab T-80lar yo'q qilindi. RPG-7V va RPG-18 dan foydalanish, buning sababi ekipajlarning yomon tayyorgarligi, tanklardan foydalanishning muvaffaqiyatsiz taktikasi, shuningdek, chechen separatistlarining yuqori ruhiyati. FROM. TO. Au-Yong, shuningdek, federal qo'shinlarga faqat engil qurollar bilan qurollangan to'dalar qarshilik ko'rsatishini aytdi

To'rtta batalondan (taxminan 150 ta tankdan) iborat T-80 tanklari, jumladan, Xonqal'a uchun jang va Grozniyga keyingi hujum paytida ishlatilgan. Birinchi marta T-80 1994-yil 24-dekabrda "Vostok" qo'shinlari guruhi tarkibida jangga kirdi. Tanklar 133-alohida gvardiya tank bataloni bilan xizmat qilgan, ulardan uchta kompaniyada 40 ta T-80 bor edi: 36 T-80BV, uchta T-80B va bitta T-80K . 28 dekabr kuni ular Xonqal’a aerodromini ayirmachilardan ozod qildi.

Ushbu jangda 4 ta T-80 tanki ishdan chiqdi, ulardan faqat ikkitasi dushman otishmasidan, ikkita tanker halok bo'ldi (faqat bitta tank ichida):

T-80BV No532 elektr simlari qisqa tutashuvi, yonib ketgan.

521-sonli T-80BV karerga qulab tushdi, evakuatsiya paytida bitta tanker yonib halok bo'ldi, bir haftadan so'ng evakuatsiya qilindi va ta'mirlandi.

517-sonli T-80BV Dudayevning T-72 A tankidan uzatmada zarba oldi, ekipaj tomonidan tashlab ketildi va keyinchalik evakuatsiya qilishning imkoni yo'qligi sababli o'z yong'inlari bilan yo'q qilindi. Ushbu jangda ikkita T-72A separatisti T-80 tanklari tomonidan yo'q qilindi.

T-80BV № 536 ATGM bortga urilgan, yonib ketgan, bitta tanker halok bo'lgan .

31-dekabr kuni ertalab Grozniyga hujum boshlandi, hujumda 65 ga yaqin T-80 tanklari qatnashdi (Vostok guruhidagi 133-batalyon - 37 tagacha tank va 81-gvardiya motorli miltiq polkining 3-bataloni, Shimoliy guruh - 31 tank). Janob S.Kurnosenko qo'mondonligi ostidagi 133-batalonning T-80BVga hujumi boshlanishida Dudayevning ikkita T-72A tanki yo'q qilindi . 3-batalonning T-80-lari Severniy VPD va Vokzalni olish vazifasini oldilar. 186-raqamli tank (3-batalyon) kuchli mina tomonidan portlatilgan va butun ekipajni yo'qotgan, bu T-80da butun ekipaj halok bo'lgan yagona holat edi. Orjonikidze prospektiga kirayotganda, 3-batalonning bir nechta T-80 samolyotlari yuqori tezlikda ayirmachilarning orqa qismiga kirishdi va orqaga qaytarilmaydigan miltiq batareyasini yo'q qildi. "Saksoninchi yillar" dvigatelining afzalliklari o'z ta'sirini o'tkazdi, oldingi jang sharoitida ish shovqini eshitilmadi. Xiyobonda ayirmachilarni olib ketayotgan yuk mashinalari orqa tomondan tank qurollaridan o'qqa tutildi, bu ularni hayratda qoldirdi, ular mashinalarni tashlab, binolar bo'ylab tarqala boshladilar. T-80BV № 180 stantsiya yaqinida urilgan, tank Dudayevning tanklaridan 3-4 marta zarba oldi (zirhga bitta snaryad ham kirmadi) va boshqa PTSdan 3-4 marta zarba oldi, bitta tanker RPG zarbasidan halok bo'ldi. Xuddi shu joyda bir nechta tanklar separatistlarning tankga qarshi qurollari bilan to'qnashgan, bir nechta tanklar, shuningdek, bir nechta qurollar ishdan chiqqan. Ikki separatist tank T-80 № 185 va № 189 tanklaridan o'qqa tutilishi natijasida yo'q qilingan.

1995-yil yanvar oyining oxirida T-80 bilan qurollangan ikkita tank batalonlari ( 245-gvardiya motorli otishma polkidan va 166-gvardiya motoo'qotar brigadasidan ) Grozniyni egallash operatsiyasiga qo'shildi. 133-batalon yana 13 ta T-80 tanklari bilan ta'minlanmagan.

Harbiy harakatlar intensivligi T-80 tanklari tomonidan otilgan o'qlar soni bilan ko'rsatiladi. 133-batalonning har bir tanki bir yarim oy ichida 800 dan 1500 tagacha o'q uzdi . Umuman olganda, Xonqal'ani bosib olish va Grozniyga hujum paytida dekabr oyining oxiridan mart oyining boshigacha 133-batalon 12 ta T-80BV tankini qaytarib bo'lmaydigan darajada yo'qotdi, yana 12 tasi ta'mirlash zavodiga, 81-brigadaning 3-batalyoniga yuborildi. oltita T-80BV yo'qolgan (№ 174, № 186, № 193, № 195 va № 198 dushman otishmasi bilan yo'q qilingan va № 199 texnik sabablarga ko'ra yo'qolgan), yana 19 tasi ta'mirlashga yuborilgan, ba'zilari ta'mirlash uchun yuborilgan tanklar jangovar holatda edi, ya'ni nogironlar soni kamroq edi .

T-80 tanklari 1996-yil avgust oyida Grozniy uchun janglarda qatnashgan. 10-avgust kuni 133-batalonning 3-rotasi Ichki ishlar vazirligining muvofiqlashtirish markazi yaqinida jangga kirishdi. A. Goncharov boshchiligidagi T-80 tanki separatistlarning tankini ishdan chiqardi . Avgust janglarida birorta ham T-80 yo'qolmadi .

166-gvardiya tank batalonining yo'qotishlari. Urushning ikki yilida motorli miltiq brigadasi kamida 2 ta qaytarib bo'lmaydigan yo'qotishlarni tashkil etdi. Masalan, 1995-yil 24-fevralda 166-brigadaning T-80 tanki urib tushirilgani ma'lum . 245-gvardiyaning tank bataloni. motorli miltiq polki urush davomida beshta T-80-ni qaytarib bo'lmaydigan darajada yo'qotdi. Shunday qilib, Birinchi Chechen urushida kamida 25 ta qaytarib bo'lmaydigan yo'qolgan T-80 tanklari ma'lum (150 ga yaqin ishtirok etgan).

T-80 tanklarining frontal zirhlari orqali kirib borish holatlari noma'lum . T-80 lardan biri urush oxirigacha xizmat qildi, minaga urilganda va 18 ta RPG zarbasini qabul qilganda, tankga qarshi granatalarning 19-zarbadan keyingina yonib ketgan yana bir tank bor edi .

 Ikkinchi Chechen urushi

Aksariyat tadqiqotchilarning ta'kidlashicha, T-80 tanklari Ikkinchi Chechen urushi paytida ishlatilmagan . Garchi rus manbalarida ular oz qismini egallaganligi haqida tasdiqlanmagan ma'lumotlar mavjud . G'arb manbalarining ta'kidlashicha, ikkinchi Chechen urushida 250 ga yaqin T-80 tanklari qatnashgan .

 Yaman fuqarolar urushi

2015-yil yanvar oyida Yamandagi shia hutiy isyonchilari va hukumat kuchlari o‘rtasidagi qurolli to‘qnashuvda Belarus tomonidan yetkazib berilgan T-80BV tanklari ishlatilgan. Shu bilan birga, kamida bitta tank yo'q qilindi, boshqasi isyonchilar tomonidan qo'lga olindi . 2017-yilda jangovar sharoitlarda masofadan zondlashning muntazam ishlashi . 2018-yil avgust oyida T-80BV ni arab koalitsiyasi aviatsiyasi tomonidan yo'q qilish holati qayd etilgan.

 Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi

Ikkala tomon tomonidan ham qo'llaniladi. Harbiy ekspertlarning ta'kidlashicha, bosqin paytida T-80 dan muvaffaqiyatsiz foydalanilgan, ko'plab T-80lar, shu jumladan T-80BVM modifikatsiyasining tanklari tashlab ketilgan, Ukraina qo'shinlari tomonidan qo'lga olingan yoki tankga qarshi raketa tizimlari, artilleriya, minomyotlar va UAVlar, shu jumladan minorani ajratish bilan o'q-dorilarning portlashi natijasida . Shuningdek, Oriks loyihasiga ko'ra, eksperimental rus T-80UM2 ning bitta nusxasini yo'q qilish qayd etilgan. 18-iyul holatiga ko'ra, Oriks loyihasiga ko'ra, Rossiya 170 ta T-80 tankini yo'qotdi 60 ga yaqin turli xil modifikatsiyadagi rus T-80 lari qo'lga olindi, ularning ba'zilari Ukraina tomoni tomonidan qo'llanilmoqda

Mashinani baholash 

Mutaxassislar T-80 ning quyidagi kamchiliklarini ta'kidlaydilar:

 yuqori yoqilg'i sarfi; elektr stantsiyasiga texnik xizmat ko'rsatish qiyin
 T-64A bilan solishtirganda olov kuchining biroz oshishi;
 yuqori narx (T-64A dan deyarli uch yarim baravar qimmat)
 avtomatik yuklagichning dizayndagi nuqsoni; RPGdan o'q uzilishi ko'pincha o'q-dorilarning portlashiga olib keldi va minoraning qulashiga olib keldi
 qurolning vertikal ko'tarilishi va egilishining minimal burchaklari
 T-80BVM T-72B3 bilan bir xil xususiyatlarga ega, T-80BVM dvigateli qimmatroq, ko'proq yoqilg'i sarflaydi va unga xizmat ko'rsatish qiyinroq

В середине 1976 г. член ЦК КПСС, главный конструктор Кировского завода в Ленинграде Н. С. Попов сумел убедить руководство страны принять на вооружение Советской Армии далеко не лучший танк Т-80. Прежде всего, обладая по сравнению с серийными танками Т-64А и Т-72 одинаковым вооружением, защищенностью и маневренностью, Т-80 имел (по результатам войсковых испытаний) значительно больший (в 1,6—1,8 раза) километровый расход топлива и, несмотря на увеличенное количество возимого топлива, — меньший на 25—30 % запас хода. В танке Т-80 использовано менее удачное, чем у Т-72, боевое отделение от танка Т-64А с вертикальной укладкой выстрелов, что в боевых условиях снижает живучесть танка и практически делает невозможным прямое общение экипажа с механиком-водителем и его эвакуацию в случае ранения. В этом танке применена несовершенная ходовая часть и т. д. В целом, танк Т-80 сложнее, дороже и ненадежнее танка Т-64А, не говоря уже о Т-72.

В середине 1976 г. член ЦК КПСС, главный конструктор Кировского завода в Ленинграде Н. С. Попов сумел убедить руководство страны принять на вооружение Советской Армии далеко не лучший танк Т-80. Прежде всего, обладая по сравнению с серийными танками Т-64А и Т-72 одинаковым вооружением, защищенностью и маневренностью, Т-80 имел (по результатам войсковых испытаний) значительно больший (в 1,6—1,8 раза) километровый расход топлива и, несмотря на увеличенное количество возимого топлива, — меньший на 25—30 % запас хода. В танке Т-80 использовано менее удачное, чем у Т-72, боевое отделение от танка Т-64А с вертикальной укладкой выстрелов, что в боевых условиях снижает живучесть танка и практически делает невозможным прямое общение экипажа с механиком-водителем и его эвакуацию в случае ранения. В этом танке применена несовершенная ходовая часть и т. д. В целом, танк Т-80 сложнее, дороже и ненадежнее танка Т-64А, не говоря уже о Т-72.
— Карцев Л. Н. «Воспоминания Главного конструктора танков»Tankning raketaga qarshi zirh darajasi noma'lumligicha qolmoqda, DZ Kontakt-5 bilan T-80U uchun bir qator hisob-kitoblar 780 mm (xorijiy) dan 1100 mm gacha, kümülatif o'q-dorilarga qarshilik T- darajasida baholanadi. 72B yoki undan pastroq .

O'yinlarda T-80 

 Operatsiya Flashpoint: Sovuq urush inqirozi / ArmA: Sovuq urush hujumi : SSSR Qurolli Kuchlarining MBT.
 Zirhli urush: Armata loyihasi T-80 tankining deyarli barcha modifikatsiyalariga ega.
 Tanktastic -da (mobil qurilmalar uchun o'yin) modifikatsiyalar mavjud: T-80U, T-80U "Black Eagle", BM "Oplot".
 Qo'ng'iroq T-80BV va T-80UD terrorchilar va Rossiya armiyasi bilan xizmat qiladi.
 Rise of Nations filmida T-80 rivojlanishning keyingi bosqichlarida mavjud.
 Dunyoda mojarolarda T-62 va T-80U kabi tanklar mavjud.
 Arma 3 da u norasmiy RHS AFRF plaginidagi barcha modifikatsiyalarda mavjud.
 War Thunder -da T-80B-ning T-80BV, shuningdek, T-80U, T-80BVM va T-80UK kabi DZ-ni o'rnatish qobiliyatiga ega modifikatsiyasi mavjud.
 Wargame: Red Dragon T-80 ning bir qator modifikatsiyalari
 Anarxiya askarlari o'yinida taqdim eting
 Wild Tanks Online (brauzer) o'yinida T-80 dan tashqari T-80 Terek ham mavjud.
 " Combat Mission: Sovuq urush " o'yinida taqdim eting

Tasvirlar

Manbalar

Havolalar 

 Maqolalar

 
 Устройство танка Т-80 на t-80b.ru
 Т-80 — основной боевой танк 
 
 Список модификаций танка Т-80
 Минобороны возвращает в строй «реактивные» танки // «Известия», 14 ноября 2016

 Fotosurat

 T-80BV (fotogalereya)
 T-80BV ning batafsil fotosuratlari

 Video

 
 Виртуальная экскурсия по танку Т-80БВ
Pages with unreviewed translations
Tanklar