MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Koalib

Koalib, lgalige, Sudandagi kordofan xalqlari guruhi (Kordofan platosining sharqida): koalib (lgalige), kanderiya, kavama, laro, moro, otoro, tira, fungor, shvay, heyban (oʻz nomi — lebang). Aholining mumiy soni 240 ming kishi.

Til 
Ular koalib-dengiz tillarida gaplashadi. Shuningdek, ISO standartlariga koʻra Koalibga oʻxshash 7 ta til va dialekt mavjud.

Din 
Koaliblarning aksariyati sunniy musulmonlar, baʼzilari anʼanaviy eʼtiqodlarga amal qiladilar (Misyugin, 1966:287).

Yashash hududi 
Sudan (Kordofan platosining sharqida) 2016-yil 5-martda Wayback Machine arxivlangan.

ijtimoiy tuzilma 
Ijtimoiy tashkilotning asosiy birligi katta oila jamoasidir. Bir guruh oilalar boshida oqsoqol boʻlgan ekzogam urugʻini tashkil qiladi. Nikoh patrilokaldir. Qarindoshlik hisobi patrilinealdir; Talodi va Kadugli-Krongo matrilineal anʼanalarni saqlab qolishadi (Mints, 2007:250).

Hayot tarzi va faoliyati 
Umumiy Kordofan tipidagi anʼanaviy madaniyat. Asosiy mashgʻulotlari — terrasalarda yomgʻirli va sugʻoriladigan dehqonchilik (doʻxna, joʻxori, kunjut, yeryongʻoq, paxta), chorvachilik va mayda chorvachilik; Gummaarabika yigʻish muhim ahamiyatga ega. Xalq ogʻzaki ijodi, jumladan musiqa ham saqlanib qolgan (Andrianov, 1999:198).

Manbalar

Havolalar 
 Global Recordings Network
 JoshuaProject
 Энциклопедии и словари

Adabiyotlar 
 Адрианов Б. В. Коалиб // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999. — С. 198.
 Народы Африки, М., 1954;
 Мисюгин В. М., Кордофанские народы, в сборнике: Africana, М.— Л., 1966 (Тр. института этнографии, Новая серия, т. 90). — С. 287—291.
 Большая советская энциклопедия : в 30 т. / гл. ред. А. М. Прохоров. Т. 30. — М. : Сов. энцикл., 1970—1981. — С. 467—470
 Минц Л. М. Коалиб // Большая энциклопедия народов / Науч. ред. Л. М. Минц. М.: ОЛМА Медиа Групп, 2007. — С. 250.
Afrika Xalqlari
 Cordofan Xalqlari
 Sudan Aholisi
Gelikon

Gelikon (- burama, qiyshiq) — saksgornlar oilasiga mansub past ovozli jez cholgʻu asbobi. Asosan duxovoy orkestrlarda ishlatiladi. Simfonik orkestrlarda helikon deyarli ishlatilmaydi, chunki u tuba bilan almashtiriladi (bu asboblarning ovozi oʻxshash). Gelikonning duxovoy orkestrlardagi mashhurligi uni tik turgan holda yoki harakatlanayotganda foydalanish qulayligi bilan bogʻliq: uzoq vaqt davomida oʻynaganda, vaznini qoplash uchun kamarlardan foydalanish kerak boʻlgan tuba bilan solishtirganda, gelikon oʻz konstruksiyasi va joylashishiga koʻra chalish paytida (asbob bosh orqali chap yelkaga osiladi) vaznini yaxshiroq taqsimlaydi. Otdagi duxovoy orkestrlarida bu qulaylik yanada katta ahamiyatga ega boʻladi: ijrochi otni boshqarish uchun bir qoʻlini (yoki hatto ikkala qoʻlini) boʻshatib, gelikonda oʻynashi mumkin.

Gelikon Rossiyada XIX-asrning birinchi yarmida faqat oʻrnatilgan armiya guruhlari uchun ixtiro qilingan. U Markaziy va Sharqiy Yevropada, XIX asrning oxirida AQShda paydo boʻlgan bir turi suzafon esa AQSh va boshqa mamlakatlarda ham mashhur.

Qoʻshimcha faktlar 

 Nikolay Nosovning ertak qahramoni Bilmasvoy multiplikatsion filmlarda gelikon chalayotgan holda tasvirlangan, garchi kitobda u truba chalgan deb aytilgan boʻlsa ham.
 Imperator Aleksandr III gelikon chalishni yaxshi koʻrgan.

Galereya

Yana qarang 
 Sousaphone — spiralning eng keng tarqalgan turi

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 Mikheeva L. Hikoyalardagi musiqiy lugʻat. — M.: Sovet bastakori, 1986. — 176 b.
Puflama asboblar
Konzo

Konzolar Kongo Demokratik Respublikasidagi (Eduard koʻli gʻarbida) Bantu guruhining xalqi boʻlib, Uganda va chegaradosh hududlarda ham yashaydilar. Kongo DR-da 600 ming kishigacha, Ugandada esa 250 ming kishini tashkil etadi.

Til 
Muloqot tili olu konzo.

Din 
Ajdodlarga sigʻinish, tabiat kuchlari ajdodlardan qabilaga oʻtgan. Ammo Konzo qabilasining barcha vakillari katolik nasroniylar deb tasniflanadi.

Ijtimoiy tashkilot 
Katta oila jamoalari ijtimoiy tashkilotning asosidir.

Asosiy kasb 
Konzo qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullanadi banan, joʻxori, elemsina, kassava, guruch, dukkaklilar, moy palmalari va mayda qoramollar netishtirilib, boqiladi. Shuningdek, Edvard koʻli boʻyida baliq ovlash bilan shugʻullanadilar. Ular boʻyalgan somondan paspaslar ishlab chiqarish bilan shugʻullanadi, somon savatlari, qovoq belanchaklari. Konzo metallarni eritib, qayta ishlaydilar, yogʻoch bilan ham ishlaydilar (yogʻoch oʻymakorligi). Kongo Demokratik Respublikasining kon markazlarida mavsumiy ishlar rivojlangan.

Turar joylar 
Konzo kulbalari asalari uyasi shaklida boʻlib, devorlari yoʻq, tomlari yerga tegib banan barglari bilan qoplangan. Barcha aholi punktlari tepaliklarda joylashgan. Ularning yonida oʻt va somondan toʻqilgan don omborlari joylashgan. Bir katta oilaga tegishli kulbalar odatda aylana shaklida joylashgan boʻlib, ular ichida kichik koʻcha va hovlilarni tashkil qiladi.

Asosiy oziq-ovqat 
Oziq-ovqat, bu mintaqaning koʻplab aholisi singari, oʻsimlik - non va boʻtqalar, donli mahsulotlar, banan va baliqdan tayyorlangan taomlardir, palma yogʻi va yeryongʻoq. Palma sharobi ham tayyorlanadi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Исмагилова Р. Н., Таланова Е. В. Кения, Уганда. У карты мира, — М. : Географгиз, 1959. — 59 с.
 Минц Л. М. // Большая энциклопедия народов : для школьников и студентов/, — М. : Медиа Групп, 2007. — 643 c.
 Позднякова А.П Уганда: Справочник / Позднякова Ариадна Петровна; Институт Африки РАН. — М.: Восточная литература, 1998. — 223с.
 Членов М. А. Конзо // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков, — М. : Большая Российская Энциклопедия, 1999, — 928 с.
 Шпажников Г.А Этнический состав и социально-политическое развитие независимой Танзании в 1960-х начале 1970-х гг.: Автореф. дис. ист. наук. — М., 1982. — 21 с.
 Hilton A./ The Kingdom of Kongo. — Oxford: Oxford University Press — London., 1985. — 319 p.

Havolalar 
 Энциклопедия народов мира
 Tooro of Uganda
 Страна за пустыней [1990 Ланге П. В.
 Kongo Demokratik Respublikasi Xalqlari
Uganda Xalqlari
Livandagi Lankiylar

Livandagi Lankiylar yashovchi Shri Lankaliklardir. Ularning soni 80 000 — 90 000 kishi deb taxmin qilinmoqda Lankaliklar Livanda yuqori darajadagi uy mehnati bilan asosan ish qidirish maqsadida Yaqin Sharqqa koʻchib ketishadi.

Tarixi 
Lankiylaik ayollarning Livanga katta oqimi 1990-yillarning boshida boshlangan, ular asosan uy ishchilari sifatida ishlaydi. Boshqa mamlakatlar singari, Shri-Lanka hukumati ham oʻz fuqarolarini uy ishchilari sifatida „eksport“ ni faol ravishda ragʻbatlantiradi, chunki bu mamlakat uchun valyuta tushumlarining eng katta manbaiga aylandi. Biroq, yaqinda Shri-Lankadagi uy ishchilarining aksariyati qonuniy mehnat sharoitlarini hisobga olgan holda „shartnomali qullik“ toifasiga kirdi.

Manbalar

Havolalar 
 Еще 1000 ланкийцев должны быть репатриированы из Ливана на этой неделе
 Livan Xalqlari
 lankiyalik livanliklar
lankians diasporasi
Guiro

Guiro () — Lotin Amerikasining musiqa asbobi boʻlib, dastlab Kuba va Puerto-Rikoda „iguero“ nomi bilan tanilgan,  gorlyanka  daraxti mevalaridan yasalgan (ispancha: higüero, lat. Crescentia cujete), sirtki qismida yaralar bilan. Zamonaviy guiros koʻpincha tirqishli metall naycha yoki yogʻoch gofrirovka qilingan taxta shaklida boʻladi. Guiro musiqachisi (odatda qoʻshiqchi) uni Poa qirgʻichi (pua) bilan boshqaradi, xarakterli chiroyli ovozni chiqaradi. „Guiro“ soʻzi Antil orollarida yashaydigan taino hindulari tilidan Yevropa mustamlakasiga qadar keladi. Zamonaviy guiro turli xil materiallardan tayyorlanadi:   gorlyanka  daraxti mevalaridan, gorlyanka (Oddiy lagenareya), yogʻoch, plastmassa va metalldan.

Anʼanaga koʻra, Merengue tez-tez oʻtkir ovozga ega boʻlgan metall guiro, salsa va cha-cha — cha-yogʻoch yoki anʼanaviy igueroʻdan tayyorlangan. Gironing boshqa nomlari — kalabaso (calabazo), ralyadera(ralladera) va raskador(rascador).

Manbalar

Adabiyotlar 
 
Perkussiyali musiqa asboblari
Idiofonlar
Lotin Amerikasi musiqa asboblari
Kriptografik algoritm

Criptografik algoritm (inglizcha — cryptographic algorithm) ruscha — kriptograficheskiy algoritm) Axborotni (maʼlumotlarni) buzishga toʻsqinlik qilish va undan ruxsatsiz foydalanishdan muhofazalash maqsadida uni oʻzgartirishning matematik algoritmi.
Titans

Titans Akiva Goldsman, Geoff Johns va Greg Berlanti tomonidan yaratilgan superqahramonlar haqidagi teleserialdir. Serial DC Comicsʼning Teen Titans jamoasiga asoslanib, ularning yovuzlikka qarshi kurashi haqida hikoya qiladi.

Mazmuni 
Bu Batmanning sobiq sherigi Dick Grayson (Robin) boshchiligidagi bir guruh yosh qahramonlar haqida. Ilgari oilasi bilan Haly nomli sirk tomoshasida boʻlgan yosh Grayson bir kechada oilasi Tony Zucco tomonidan oʻldirilganida chuqur qaygʻuga tushadi. Sirk paytida bu voqealarga guvoh boʻlgan Bryus Ueyn (Batman) uni oʻz himoyasiga oldi va Batman tomonidan jinoyatchilarga qarshi kurashish uchun  Dik Robinning shaxsini oʻz zimmasiga oldi. Dick Batman bilan janjallashib qolganda, u bilan ajrashdi va oʻz yoʻlidan ketdi. U Titanlar jamoasini Hawk and Dove, Wonder Girl va Aqualad kabi yordamchilari bilan asos solgan, ammo keyinchalik bu jamoa tarqatib yuborilganidan bir kun oʻtib soʻroq qilish uchun kelganda Rachel (Raven) ismli qizni uchratib, Dickni hayoti tubdan oʻzgaradi.

Rollarda 
 Brenton Thwaites — Dick Grayson / Nightwing  
 Mame-Anna Diop — Koriand'r / Kory Anders / Starfire
 Teagan Croft — Rachel Roth / Raven
 Ryan Potter — Gar Logan / Beast Boy 
 Curran Walters — Jason Todd / Robin / Red Hood (2–4-mavsum) 
 Conor Leslie — Donna Troy / Wonder Girl (2–3-mavsum)  
 Minka Kelly — Dawn Granger / Dove (2–3-mavsum)
 Alan Ritchson — Hank Hall / Hawk (2–3-mavsum)  
 Esai Morales — Slade Wilson / Deathstroke (2-mavsum)
 Chelsea Zhang — Rose Wilson (2-mavsum)
 Joshua Orpin — Subject 13 / Conner Kent / Superboy (2–4-mavsum)  
 Savannah Welch — Barbara Gordon (3-mavsum)
 Vincent Kartheiser — doktor Jonathan Crane (3-mavsum)
 Damaris Lewis — Komand'r / Blackfire (3-mavsum)
 Jay Lycurgo — Tim Drake / Robin (4-mavsum)
 Franka Potente — May Bennett / Mother Mayhem (4-mavsum)
 Joseph Morgan — Sebastian Sanger / Brother Blood (4-mavsum)

Qismlar

Manbalar

Havolalar  
 
 

Ingliz tilidagi televizion shoular
AQSh teleseriallari
2010-yillar teleseriallari
2020-yillar teleseriallari
Jangari film

Jangari yoki ekshn film (ekshn filmi) ( — harakatli film) — kino janri boʻlib, unda asosiy eʼtibor otishma, mushtlashuv, quvish va hokazolarga qaratilgan. Jangari filmlar koʻpincha yuqori byudjetli boʻlib, kaskadyorlar va maxsus effektlarga toʻla boʻladi. Jangari filmlarning koʻpchiligi „yaxshilik musht bilan boʻlishi kerak“ degan mashhur tezisni tasvirlaydi. Ushbu janrdagi filmlar koʻpincha murakkab syujetga ega boʻlmay, bosh qahramon odatda eng aniq koʻrinishida yovuzlikka duch keladi: terrorizm, odam oʻgʻirlash, qotillik, korrupsiya, adolatsizlik. Boshqa yoʻl topolmay, bosh qahramon zoʻravonlik qilishga qaror qiladi. Filmning soʻnggida koʻpincha salbiy qahramonlar odatda oʻldiriladi, kam holatda hibsga olinadi . Oʻldirilgan salbiy personajlar va ularning sheriklari soni oʻnlab va hatto yuzlablarga boʻlishi mumkin. „Zoʻravonlik estetikasi“ning ommalashishi shunday kinofilmlar sabab hisoblanadi. Jang sanʼatiga atalgan filmlar odatda jangovar filmlarning kichik janri sifatida qabul qilinadi.

Adabiyotlar

Havolalar 
 IMDB Popular Action Titles
 
 

Film janrlari
Jangari filmlar
Qoʻqon tangasi

Tanga (yoki tenge) Qo‘qon xonligi 1876-yilda Rossiya imperiyasining mustamlakasiga aylangunga qadar uning pul birligi bo‘lgan. Kumush tanga, mis pul va oltin tilla muomalada boʻlgan. Uch birlik oʻrtasida qatʼiy ayirboshlash kursi yoʻq edi. Kurs qimmatbaho metallar qiymatining oʻzgarishiga qarab oʻzgarar edi.

Rossiya rubli pul, tanga va till oʻrnini egalladi. Bir muncha vaqt eski pullar kichik qaytimlarning etishmasligi tufayli rubl bilan parallel ravishda muomalada boʻldi.

Adabiyotlar 

 Krause, Chester L.; Klifford Mishler (1991). Jahon tangalarining standart katalogi: 1801-1991 (18-nashr.). Krause nashrlari. ISBN 0873411501 .
1876-yilda yoʻq boʻlganlar
Osiyo tangalari
Qo'qon xonligi
Oʻktam Salomov

Oʻktam Salomov Rahimovich — Fargʻona politexnika instituti rektori, Fizik, fan doktori.

Biografiyasi 
Salomov Oʻktam Raximovich 1977-yil 20-yanvar kuni Buxoro viloyatining Shofirkon tumanida ziyolilar oilasida tugʻilgan. 1994-yilda maktabni bitirgach Toshkent Davlat universitetiga oʻqishga qabul qilinadi.

Salomov talabalik yillarida ustozlari rahbarligida fizika fanining sir-asrorlarini chuqur oʻrgangan va 1999-yilda Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasining Issiqlik fizikasi boʻlimi aspiranturasiga qabul qilingan. 2003-2004-yillarda esa ilmiy izlanishlarini Fransiya davlatining Pyer va Mariya Kyuri nomidagi 6-Parij universiteti aspiranturasida davom ettirgan. 2004-yilda shu yerda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

2004-2008-yillarda yosh olim Oʻ.R.Salomov Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasining Issiqlik fizikasi boʻlimida kichik ilmiy tadqiqot ishlarida faoliyat koʻrsatgan hamda 2008-2010-yillarda shu yerda u doktoranturani oʻtagan. Doktoranturadan soʻng u 2010-2011-yillarda Toshkent shahridagi Turin politexnika universitetida yangi loyihalar boʻyicha muxandis lavozimida ishlagan.

Ilmiy izlanishlarga boʻlgan ishtiyoq uni 2011-yilda Italiyaning Turin politexnika universiteti doktoranturasiga yetaklagan va 2014-yilda ilmiy izlanishlarini yakunlab, doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan va unga doktorlik ilmiy darajasi berilgan.

Talabalikdan soʻng, taʼlim sohasidagi muvaffaqiyatlari 

Oʻ.R.Salomovdagi ilmiy salohiyat, rahbarlarga hos qatʼiyat va ustozlarga hos fazilatlarini sezgan Davlatimiz rahbari uni 2016-yilda Andijon mashinasozlik instituti rektori lavozimiga tayinlagn. Bu dargohda u 2019-yilgacha yoshlarga bilim berish, ilmiy salohiyatni koʻtarish va xalqaro aloqalarni rivojlantirish yoʻlida samarali mehnat qilgan.

2019-2020-yillarda u Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti rektori, 2020-2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirining birinchi oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

2021-yilning 14-yanvar kunidan boshlab u Fargʻona politexnika instituti rektori lavozimiga tayinlangan va hozirga qadar ushbu lavozimda faoliyat yuritib kelmoqda.

Oilasi haqida 

Oʻ.A.Salomov katta oilaning boshligʻi, toʻrt nafar farzandning otasi.

Manbalar
Agatha Christie's Poirot

Poirot (; Agatha Christieʼs Poirot nomi oʻlaroq ham maʼlum) Britaniya dramatik teleserialidir. 1989-yilning 8-yanvaridan 2013-yilning 13-noyabrigacha ITV telekanalida efirga uzatilgan. Bu vaqt davomida 13 ta mavsumga boʻlinib 70 qism suratga tushirilgan. Serialda David Suchet bosh qahramon — izquvar Hercule Poirotni jonlantirgan. Serial avvalboshda LWT studiyasi tomonidan, keyinchalik esa ITV Studios tomonidan tayyorlangan. Shuningdek, serial Kanadada VisionTV telekanali, AQShda esa PBS va A&E telekanallari orqali berib borilgan. Oʻzbekistonda serial Yoshlar telekanalida efirga uzatilgan.

Rollarda

Mavsumlar

Manbalar

Havolalar  
 

1980-yillar teleseriallari
1990-yillar teleseriallari
2000-yillar teleseriallari
2010-yillar teleseriallari
Buyuk Britaniya teleseriallari
Ingliz tilidagi televizion shoular
ITV dasturlari
Gofralar

Gofralar — Markaziy Osiyo qadimiy meʼmorchiligining oʻziga xos shaklidir. Odatda bir-biriga biriktirilgan massiv yarim silindrlar shaklini olgan vertikal ravishda chiqadigan relyef elementlari. Qadim zamonlarda gofraalar xom gʻisht va paxsadan qurilgan monumental binolarning jabhalarini loyihalashda ishlatilgan; Oʻrta Osiyo, Eron, Kichik Osiyo va Hindistonning oʻrta asr monumental binolarida topilgan badiiy uslub.

Silindrsimon oʻsimtalardan tashqari, burchakli va boshqa, koʻproq „gʻaroyib“ shakllar ham mavjud, ammo yarim dumaloq shakllar miqdoriy jihatdan ustunlik qiladi.

Quyidagilarga foydalaniladi:
 Gofrokarton, gofrokarton deb ham ataladi
 Gofrirovka qilingan galvanizli temir, sovuq oʻram issiq galvanizli yumshoq poʻlat plitalardan tashkil topgan qurilish materiali
 Gofrirovka qilingan plastmassa, yuqori taʼsirga ega polipropilen qatronidan ishlab chiqarilgan siqilgan ikki qavatli plastmassa plitalarning keng assortimenti
 Gofrirovka qilingan zanglamaydigan poʻlat quvurlar, ichki yoki tashqi tomondan gofrirovka qilingan zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan quvurlar

Tarixi 
Oʻrta Osiyoning turli mintaqalaridagi qalʼalar, qalʼalar va qoʻrgʻonlarning gofrirovka qilingan jabhalari juda qadim zamonlardanoq bezatilgan: qadimgi davrga oid gofrirovka qilingan qalʼalar Xorazm va Baqtriyada maʼlum boʻlib, ularning baʼzilari miloddan avvalgi 2-1 asrlarga toʻgʻri keladi. Islomgacha boʻlgan davrda Xorazmda (ayniqsa, bu yerda juda koʻp saqlanib qolgan), Marv va Buxoro vohalarida va boshqa baʼzi joylarda „gofra qilingan“ qalʼalar va qalʼalar qurilgan. Eron va Afgʻonistonda bu davrdagi binolar orasida gofra qilingan binolar uchramagan — ular u erda ancha keyin paydo boʻlgan va oʻsha paytda ham keng qoʻllanilmagan .

Boshqa koʻplab meʼmoriy shakllar singari, devorlarning „gofrirovkasi“ vaqt oʻtishi bilan oʻzining himoyaviy maʼnosini yoʻqotdi va sof badiiy uslubga aylandi. Bunday holda, gofrirovkalar ichki meʼmorchilikda ham qoʻllanilgan, keyinchalik 10-12-asrlarda gofrirovka qilingan devorlarning kuchli plastikligi Oʻrta Osiyo, Eron, Kichik Osiyo va hatto Hindistondagi fuqarolik binolari, maqbara va minoralarning bezakiga aylandi .

Adabiyotlar 
 Xmelnitskiy S. G. Arablar va turklar oʻrtasida. Oʻrta Osiyoning ilk islom meʼmorchiligi. — Berlin-Riga: GAMAJUN, 1992. — 344 p. Xmelnitskiy S. G. Kushonlar va arablar oʻrtasida. Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi V-VIII asrlar. — Berlin-Riga: GAMAJUN, 2000. — 288 p.

Manbalar
Namangan stansiyasi

Oʻzbekiston temir yoʻlining Namangan shahridagi temir yoʻl stansiyasi.

Tarixi 
Namanganda temir yoʻl transportini qurish gʻoyasi 19-asrning oxirida, yaʻni 1899-yilda Samarqand ikkinchi gildiya savdogari Rextzamer Y.A Turkiston general-gubernatoriga Oʻrta Osiyo temir yoʻlining Qoʻqon stansiyasidan Namangan shahrigacha boʻlgan temir yoʻl liniyasini qurish imkoniyatini oʻz mablagʻlari hisobidan amalga oshirish uchun ruxsat soʻrab murojaat qildi. Rextzamerning oʻlimi tufayli gʻoya yoʻqolib ketsada, garchi koʻplab rus savdo kompaniyalari "tovarlarni qayta yuklash va unda vujudga keladigan qayta qadoqlash, yuk harajatlari, aravalar yoki tuyalarda tashishda tovarlarning zararlanishi kabi noqulayliklar, Rus zavod va fabrikalarida foydalanadigan maxsulotlarni qimmatlashishiga olib keladigan qiyinchiliklarni bartaraf etish" -umidida rasmiy murojatlar yuborganlar.

1903-yildan 1908-yilgacha Temir yoʻl qurilish masalasi bilan yoʻllar qurilish muhandisi hamda yirik tadbirkor va bir qator neft sohasidagi ishlanmalar muallifi Kovalevskiy A.N. shugʻullangan. Aynan u 1908-yilda Qoʻqon-Namangan yoʻli aksiyadorlik jamiyatini tuzishga ruxsat olgan va 1910-yil 15-oktabrga qadar barcha ustav kapitali kiritilib, 3 799 845 rubl miqdorida obligatsiyalar sotilgan. Qoʻqon shahrida joylashgan qorilish boshqarmasi yuqori malakali temir yoʻl muhandislari bilan taʻminlangan: yoʻl boshqaruvchisi Kobolov N.A., bosh muhandis Kriger F.F. edi. Ish 1911-yil 9-mayda boshlanib, 1912-yil iyun oyida belgilangan muddatidan bir yil oldin tugatildi. Hukumat komissiyasi 1912-yil 21-22-dekabrda Qoʻqon-Namangan liniyasini qabul qildi. 1913-yil 5-yanvardan yo'l Fargʻona nomini oldi.

Vazirlar  Mahkamasining  2017  yil  9  iyundagi  Namangan  temir  yoʻl  vokzalini qayta  rekonstruksiya  qilish  toʻgʻrisida"gi farmoyishiga  asosan,  bu  yerda   "Oʻzbekiston temir  yoʻllari”  aksiyadorlik  jamiyati tomonidan  qayta  taʻmirlash  ishlari amalga oshirildi. 

Namangan
Republic P-47 Thunderbolt

Ripablik P-47 Tanderbolt () — Ikkinchi Jahon urushining qiruvchi-bombardimonchisi, 1941-yildan 1945-yilgacha ishlab chiqarilgan, oʻsha davrlarning eng yirik bitta dvigatelli qiruvchisi. Asosiy qurol sakkizta yirik kalibrli (12,7 mm) pulemyot boʻlib, qiruvchi-bombardimonchi sifatida foydalanilganda u 1133 kilogramm bomba yukiga ega edi. Toʻliq yuklanganida, P-47 sakkiz tonnagacha ogʻirlikka ega boʻlardi va bu urushning eng ogʻir jangchilaridan biriga aylandi. P-47 kuchli Pratt &amp; Whitney R-2800 Double Wasp dvigateli bilan ishlab chiqilgan boʻlib, u AQSh dengiz floti va AQSh dengiz piyodalari korpusi Grumman F6F „Hellcat“ va Vought F4U „Corsair“ qiruvchilarida ham ishlatilgan. Thunderbolt qisqa va oʻrta masofaga eskort qiruvchisi sifatida, baland balandlikdagi havo janglarida va Yevropa va Tinch okeani harbiy harakatlar teatrlarida quruqlikdagi hujumda samarali boʻlgan. Urush paytida u AQSH HHKning asosiy qiruvchi samolyotlaridan biri boʻlib, ayniqsa quruqlikdagi hujum rolini yaxshi bajargan. Radial dvigatel va himoyalangan benzin baklari tufayli, u yuqori darajada omon qolish bilan ajralib turardi.</br>

Urush oxiriga kelib, P-47 AQShning eng koʻp ishlab chiqarilgan qiruvchisi edi, u bir vaqtning oʻzida boshqa mamlakatlarga, shu jumladan Lend-liz asosida SSSRga yetkazib berildi.

Zirhli kokpit nisbatan keng va qulay boʻlib, koʻz yoshi shaklidagi soyabon P-47 uchuvchisiga yaxshi kuzatish imkonini berdi. Zamonaviy Amerika hujum samolyoti Fairchild Republic A-10 „Thunderbolt“ II oʻz nomi uchun P-47 dan qarzdor.

Mashina rus va gruzin kelib chiqishiga ega konstruktorlar N. Severskiy va A. M. Kartveli rahbarligida Republic Aviation Company tomonidan yaratilgan..

Mashinaning rasmiy nomi, Republic Aviationning boshqa koʻplab modellari singari, momaqaldiroq soʻzi bilan bogʻliq — „momaqaldiroq“ (). Fyuzelaj shakli uchun mashina norasmiy „Jag“ laqabini oldi (). Britaniyaliklar koʻzani Juggernaut (Juggernaut — tinimsiz kuch) soʻzining qisqartmasi deb hisoblashgan, bu rekord darajadagi oʻlcham va vazn, yuqori dvigatel kuchi va samolyotning taʼsirchan qurollanishini nazarda tutgan. Samolyotning yana bir norasmiy nomi — T-bolt.

Yana qarang

Manbalar

Havolalar 
 Le Burjedagi muzeydan P-47 Thunderbolt fotosuratlari
 Sovet Ittifoqidagi „Momaqaldiroqlar“ („Osmon burchagi“ sayti)
 Ikkinchi Jahon urushi paytida P-47 Thunderbolt eskadroni — 1945-yil AQSh havo kuchlari hujjatli filmi

Samolyotlar
AQSH qiruvchilari
SSSRga yetkazib berilgan samolyotlar
Ikkinchi jahon urushi qiruvchilari
Republic samolyotlari
Eribot

Eribot () yoki Evribat () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj.

Teleon (Teleont) oʻgʻli. Asli Opunt Lokrisidan. Argonavt. Yurish davomida u Oileyning yarasini davolaydi. Kizik oʻlimidan keyin bellashuv ishtirokchisi. Peliyga koʻra, dafn oʻyinlarining ishtirokchisi, disk uloqtirish boʻyicha chiqqan.

Manbalar 

Yunon mifologiyasi
 Argonauts
Lokrid Afsonalari
Erigona

Erigona () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj.

Ikariyaning qizi, Stafilning onasi.

Dionis uni yoʻldan urgan. Dionis Erigonaning sevgilisiga tok, otasiga esa meshda sharob berdi. Uning otasi birinchi marta sharobni tatib koʻrib, Ikariy ularga zahar berdi deb oʻylagan mast afinalik choʻponlar tomonidan oʻldirilganda, Erigone oʻzini daraxtga osib qoʻygan va oʻlim toʻshagida yotganida otasining qotillari topilmaguncha Afinaning barcha qizlari ham shunday oʻlim topishini tilagan. Tilak ijobat boʻlib, maʼbudlar aqlini olgan afinalik qizlar oʻz joniga qasd qilgan, Erigonani esa oʻlimidan soʻng Zevs Sunbula yulduz turkumiga aylantirgan. Eratosfenning elegiyasi unga bagʻishlangan (parchalari saqlanib qolgan).

Har yili Afinada Anfesteriya vino festivali boʻlib oʻtadi, unda Ikariya va Erigona qahramonlardek sharaflanadi. Bayramning ikkinchi kuni, Xoes (, „koʻzalar kuni“) kunining oxirida qizlar argʻimchoq uchishadi, balandga osilgan argʻimchoqqa gullardan falloslar ham ilishadi. Argʻimchoq uchish Aletida („daydi“) yoki Ayora ( „arqon“,  „belanchak“) deyilgan.

1876-yilda kashf etilgan asteroid (163) Erigona nomi bilan atalgan.

Manbalar

Havolalar 

Yunon mifologiyasi
Katasterizmlar
Attica Afsonalari