MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Laura Tyson

Laura D’Andrea Tyson (1947-yil 28-iyunda tugʻilgan) — amerikalik iqtisodchi va universitet maʼmuri, hozirda Berkeleydagi Kaliforniya universitetining Haas biznes maktabi aspiranturasining taniqli professori va Berggruen institutining katta ilmiy xodimi. U 1993 — 1995-yillarda Oq uyning Iqtisodiy maslahatchilar kengashining 16-raisi, 1995—1996-yillarda esa Prezident Bill Clinton davrida Milliy iqtisodiy kengashning 2-direktori boʻlib ishlagan. Tyson ushbu lavozimlarning har birini egallagan birinchi ayol edi.

Yoshlik va taʼlim 
Laura D’Andrea Tyson Nyu-Jersida tugʻilgan. Uning otasi italyan amerikalik, onasi esa shved va gollandiyalik edi. Tyson 1969-yilda Smit kollejini iqtisod boʻyicha bakalavr darajasini tamomlagan va doktorlik dissertatsiyasini qoʻlga kiritgan. 1974-yilda Massachusetts texnologiya institutida iqtisod fakulteti bitirgan. Uning doktorlik maslahatchisi Evsey Domar edi. U 1974-yilda Prinston universitetining iqtisod boʻlimi fakultetiga ishga kirdi va 1977-yilgacha Berkli Kaliforniya universitetida iqtisod professori boʻlgunga qadar bu lavozimda qoldi. 1990-yilda biznes boshqaruvi professori etib tayinlangan.

Karyera 

1992-yil 12-dekabrda saylangan prezident Bill Clinton Tysonni Prezident huzuridagi Iqtisodiy maslahatchilar kengashi raisi lavozimiga koʻrsatish niyatida ekanligini eʼlon qildi. U 1993-yilda Qoʻshma Shtatlar Senati tomonidan tasdiqlangan va 1995-yildan 1996-yilgacha Milliy Iqtisodiy Kengash direktori lavozimiga tayinlangunga qadar ishlagan. U ikkala lavozimdagi birinchi ayol edi. Clinton maʼmuriyati bilan ishlagan vaqtida Tyson GATT foydasiga vakili boʻlib, Charli Rouz haqida ser Jeyms Goldsmit bilan savdo kelishuvi orqali Amerika ish oʻrinlari koʻpaytirilishi haqida bahslashdi.

Siyosatni tark etgach, Tyson 1998-yildan 2001-yilgacha Haas biznes maktabining dekani boʻlib, UC Berkeleyga qaytib keldi. Keyinchalik u 2002-yildan 2006-yilgacha London biznes maktabi dekani lavozimida ishlagan. U ikkala muassasani ham boshqargan birinchi ayol edi.

Tyson 1987--yildan buyon Tashqi aloqalar kengashi aʼzosi, 1997-yildan Morgan Stanley boshqaruv kengashi direktori, 1999-yildan AT&T Inc boshqaruv direktori, Eastman Kodak boshqaruv kengashi direktori va Kapital bozorlarini tartibga solish qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan. 2009-yil dekabr oyida Tyson 2010-yil 4-martda Richard Ellis direktorlar kengashiga qoʻshilishi eʼlon qilindi. Tyson, shuningdek, QFINANCE strategik maslahat kengashi aʼzosi.

Tyson sanoat raqobatbardoshligi, savdo, shuningdek, Markaziy Yevropa iqtisodiyoti va ularning bozor tizimlariga oʻtishi boʻyicha bir qator kitob va maqolalarni nashr etgan.

BusinessWeek jurnalining Economic Viewpoint sharhlovchisi Tyson The Washington Post, The New York Times va boshqa milliy va xalqaro sindikatlangan gazeta va jurnallarda muntazam ravishda ichki va xalqaro iqtisodiy siyosat masalalari haqida yozadi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1947-yilda tugʻilganlar

AQSh siyosiy ayollari
28-iyunda tugʻilganlar
Amerikalik ayol siyosatchilar
Ayollar kiyimi

Ayollar kiyimi — ayollar uchun kiyim.

Uslublar 
Uslub tendensiyalari turli mamlakatlar madaniyatidan taʼsirlanadi va turli uslublarning kombinatsiyasini oʻz ichiga oladi

Etnik (mahalliy kelib chiqishga ega) ayollar kiyimlari, masalan, kazak ayolining milliy libosini oʻz ichiga oladi.

Ayollar kiyimining oʻlchamini aniqlash 
Ayollar kiyimining oʻlchamlari ishlab chiqarilgan mamlakatga bogʻliq.

Rossiyada ayollar kiyimlari uchun boʻy uzunligi, koʻkrak aylanasi, son aylanasi oʻlchamini koʻrsatadi. Odatda, oʻlcham raqam yordamida aniqlanadi, masalan, 44, aslida koʻkrak qafasi uzunligining yarmini tashkil etadi, santimetrda ifodalanadi va koʻkrak qafasining ikkiga boʻlinishi sifatida aniqlanadi. Bunday hollarda oʻlchamlar orasidagi interval 2 sm ni tashkil qiladi.

Evropa va Qoʻshma Shtatlarda harf oʻlchamlari koʻproq qoʻllaniladi., bu erda:

 XS (juda kichik) — 40 rus oʻlchami;
 S (kichik) — 42 rus oʻlchami;
 M (oʻrta) — 44 rus oʻlchami;
 L (katta) — 46 rus oʻlchami.

Manbalar 

 
 
 

Ayollar kiyimi
Cho‘l bo‘ktargisi

Choʻl boʻktargisi  () — qarchigʻaylar oilasiga mansub boʻlib, uchib oʻtuvchi qushlar turkumiga kiradi.

Tavsif 
Voyaga etgan erkaklarning yelkalari  orqasi och zangori, yelkasi toʻqishroq; qoshlari va yonoqlari oq rangda. Tananing pastki qismi och kulrang, deyarli oqish rangga ega. "Barmoqlar" da - birlamchi asosiy patlari - qora-jigarrang dogʻlar; ikkilamchi momiq patlar zangori tusda, uchlarida oq chiziq bor. Birlamchilarining rangi ikkilamchi bilan bir xil boʻlib, ichki tomon patlarining uchi kulrang. Barcha patlarning ichki tomoni oq rangga ega. Dumning tepasi  kul-kulrang bilan chegaralangan; dum patlari, ikki oʻrtadan tashqari, kulrang va oq rang bilan ifodalangan, bir xil kulrang tusda; dum patlarining uchlari va pastki qismlari oq rangda. Tumshugʻi qora, koʻz kamalaklari va oyoqlari sariq boʻladi.

Voyaga etgan urgʻochilarning boshi va boʻyni tepasi jigarrang; qanotning ustki qismi va kichik patlarining uchlari qizgʻish bilan chegaralangan. Peshona, qosh va koʻz ostidagi dogʻlar oq rangga ega. Yonoqlari toʻq qoʻngʻir, och jigarrang tusga ega. "Barmoqlar" zangori-jigarrang; birlamchi qanot patlari tepasi kul-kulrang rangga boʻyalgan va ikkilamchi qanot patlar kabi uchlariga qadar qorayib,  sargʻish-jigarrang bilan tugallanadi. Dumning tepasi oq, toʻq jigarrang chegara yoki dogʻlar bilan ifodalangan. Dumida ikkita markaziy patlar kulrang-jigarrang, oltita gorizontal qora-jigarrang chiziqlar; qolgan dum patlari toʻrtta chiziqli, quyruqning pastki qismi och malla tusga ega. Pastki qismi qizgʻish yoki malla. Qanot ostidagi qoplamalar qaymoq rang boʻlib, jigarrang dogʻlar va chiziqlar mavjud. Tumshugʻi tagi yashil-sariq tusda. Oyoqlari sariq; kamalagi jigarrang boʻladi.

Tarqalishi 
Sharqiy Yevropa va Markaziy Osiyoning janubiy qismida bu qushlar turini uchratish mumkin. U asosan Hindiston va Janubi-Sharqiy Osiyoda qishlaydi. Buyuk Britaniya va Gʻarbiy Yevropada juda kam uchraydi.

Oʻzbekistonda: Qizilqum, Amudaryo, Sirdaryo, Zarafshon va Surxondaryo daryosi vohalari (uchib oʻtishi). Janubda nomuntazam ravishda qishlab qoladi.

Soni 
1970—1980-yillarda uchrashi odatiy edi, ayrim joylarda koʻp boʻlgan. Hozirda uchib oʻtish davrida yakka va mayda guruh shaklida uchraydi. Sanoqli darajasi qishlab qoladi. Global populyasiyasi (9-15 ming juft) qisqarib bormoqda.

Hayot tarzi 
Bahor uchib-oʻtishi — mart-may oylarida; kuzgisi - avgust-oktyabr oylarida. Kichik qushlar, kemiruvchilar, kaltakesaklar bilan oziqlanadi.

Uyalash 
Ular yer ustiga uyalashadi. Juftlashgach, 4-6 ta oq tuxum qoʻyadi. Tuxum ochib chiqishi aprel oyining oxiri yoki may oyining boshida roʻy beradi. Bosib yotish muddati taxminan bir oy. Joʻjalar iyun oxiri - iyul oyining boshlarida tuxumdan chiqadi va avgustgacha onasi bilan qoladi.

Cheklovchi omillar 
Choʻl va yarim choʻl zonalaridagi qoʻriq yerlarning oʻzlashtirilishi. Uyalash, koʻchish va qishlash joylarida ekologik shart-sharoitlarning oʻzgarishi, qurgʻoqchilik, ozuqa (mayda sutemizuvchilar) yetishmasligi oqibatida bu tur kamayib bormoqda.

Manbalar 

Oʻzbekiston Qizil kitobi
Qushlar
Mirabal opa-singillar

Mirabal opa-singillar sifatida tanilgan Patria, Minerva va Mariya Terezalar 1930-yildan 1961-yilgacha Dominikan Respublikasini boshqargan Rafael Trujillo diktaturasiga qarshi kurash olib borishgan.  1960-yili opa-singil Miraballarning diktaturaga qarshi kurashi butun mamlakat boʻylab keng tarqalib ketadi. Uch opa-singil va ularning haydovchisi Rufino de la Kruz 1960-yil 25-noyabr kuni diktaturaga qarshi muxolifligi sababli Trujillo tomonidan yollangan hukumat politsiyasi tarafidan toʻxtatiladi. Yollangan politsiyachilar opa-singillarga avval tajovuz qilishadi, kaltaklashadi va boʻgʻib oʻldirishadi.

Qotillikdan keyin jasadlar voqeani maxfiy qolishi uchun mashinaga solinadi va baxtsiz hodisaga oʻxshab koʻrinishi uchun jarlikdan uloqtirib yuboriladi. Fojia Trujilloga qarashli hukumat gazetasi El Caribe tomonidan avtohalokat sifatida jamoatchilikka maʼlum qilinadi. Biroq, Trujilloning bu urinishi muvaffaqiyatsizlik bilan tugaydi. Opa-singillar tomonidan asos solingan Clandestine(Yashirin)harakati opa-singillarning oʻldirilishidan bir yil oʻtib, diktaturani agʻdarilishida muhim rol oʻynaydi.

1999 yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi 25-noyabr opa-singil Miraballarning vafot etgan kuni munosabati bilan Ayollarga nisbatan zoʻravonlikka barham berish xalqaro kuni deb eʼlon qiladi.

Keyingi oʻzgarishlar 
2007-yilning 21-noyabr kuni opa-singillar yashagan Salsedo nomi Hermanas Mirabal provinsiyasi deb oʻzgartiriladi. 2019-yilda Manhattandagi Vashington Heightsdagi 168-koʻcha va Amsterdam avenyusining janubi-sharqiy burchagi Nyu-York shahar kengashi tomonidan „Mirabal opa-singillar yoʻli“ deb eʼlon qilinadi. 2021-yilda Dominikan Respublikasining Fransiyadagi elchisi Roza Ernandes de Grullón Parij shahrida 1960-yilgi Truxilo diktaturasi tomonidan oʻldirilgan mashhur Dominikan qahramonlarining sharafiga nutq soʻzlaydi. Ijtimoiy adolat va feminizm ramzi sifatida dunyo miqyosida tan olingan opa-singillar, bu harakatlari orqali kelajak avoldga qoldirgan ramziy merosini saqlab qolishni maqsad qilgan koʻplab tashkilotlar oʻz faoliyatini olib borishmoqda. Bunday tashkilotlarga immigrant oilalarning hayotini yaxshilashga urinayotgan „Mirabal opa-singillar“ madaniy va ijtimoiy jamoat markazini misol qilib keltirish mumkin.

Opa-singillarning qisqa biografiyasi

Manba 

Aka-ukalar va opa-singillar
Ayollar huquqlari
Ayol qomati

Ayol tanasining shakli yoki ayol qomati ayol skeleti tuzilishi va mushak va yogʻ miqdori va tanadagi taqsimotining birlashgan mahsulotidir. Koʻpgina jismoniy xususiyatlarda boʻlgani kabi, ayol tanasining normal shaklining keng doirasi mavjud.

Odamlar va madaniyatlar asrlar davomida ayol tanasini jinsiy jihatdan ob’ektiv qilib, uni estetik zavq, jinsiy joziba, tugʻish va koʻpayish manbai sifatida koʻrib, jamiyatdagi ayolning qadr-qimmati va rolini boshqalarda qoʻzgʻatishi mumkin boʻlgan jinsiy qoniqish vositasiga aylantirgan.. Jozibadorlik va sogʻliq uchun ideal yoki afzal koʻrilgan shaklni nima deb hisoblash kerakligi haqida farqlar mavjud edi. Muayyan madaniyatlar ichida ham farqlar mavjud edi.

Ayollar tanasi turli shakllarda boʻladi. Ayollar qomati koʻkrak va songa nisbatan beligacha torroq boʻladi. Koʻkrak, bel va sonlar egilish nuqtalari deb ataladi va ularning atrofi koeffitsientlari raqamning asosiy parametrlarini aniqlash uchun ishlatiladi.

Estrogenlarning taʼsiri 
Estrogenlar tanaga kuchli feminizatsiya taʼsiriga ega va ayol qomatini shakllantirishni ragʻbatlantiradi.

Yogʻ va mushaklarning taqsimlanishi 

Tanada yogʻning miqdori, tana vazni yoki kengligidan qatʼi nazar, ayol tanasi shakllari baʼzi gʻarb madaniyatlarida toʻrtta elementar geometrik shakldan biriga tasniflanadi. Bu har bir shakldagi haqiqiy oʻlchamlarning juda keng doirasini hisobga olishi kerak:

Banan (toʻrtburchak): belning koʻkrak qafasi 9 dyuym boʻlgan byust bilan nisbati. Yogʻ asosan qorin, dumba, koʻkrak va yuzda taqsimlanadi.

Olma yoki V shakl (uchburchak pastga): Bunday shaklga ega ayollar bel bilan solishtirganda keng yelkali boʻladi. Ayollarning oyoqlari / sonlari ingichka boʻlib, qorin va koʻkrak tananing qolgan qismiga nisbatan kattaroq koʻrinadi. Yogʻ asosan qorin, koʻkrak va yuzda taqsimlanadi.

Nok, qoshiq, qoʻngʻiroq (uchburchak yuqoriga): Tana yogʻining ulushi ortib borayotganligi sababli, uning nisbati bel va qorinning yuqori qismiga taqsimlanadi.

Qum soati yoki X shakl (qarama-qarshi uchburchaklar): son va koʻkrak, tor bel bilan deyarli bir xil oʻlchamda. Tana yogʻlarining taqsimlanishi tananing yuqori va pastki qismlari atrofida boʻladi.

Ayol oyoqlarining shakli 
Aleksandr Artyomev oyoqlarning „ideal“ shakli tushunchasini kiritdi, unda oyoqlar tizza boʻgʻimlariga, yuqori oyoq va toʻpiqlarga tegib, kontur nuqsonlarini — „derazalar“ ni tashkil qiladi.

Eslatmalar 

Ayol
Inson tanasi
GIF

GIF (inglizcha. Graphics Interchange Format „Rasmlarni Almashtirish Formati“) grafik tasvirlar uchun rastr formatidir. Siqilgan maʼlumotlarni sifatini yoʻqotmasdan 256 rangdan ortiq boʻlmagan formatda saqlashga qodir. Uskunadan mustaqil GIF formati 1987-yilda (GIF87a) CompuServe tomonidan bitmap tasvirlarni tarmoqlar orqali uzatish uchun ishlab chiqilgan. 1989-yilda format oʻzgartirildi (GIF89a): shaffoflik va animatsiyani qoʻllab-quvvatlash qoʻshildi. GIF juda koʻp bir xil toʻldirishga (logotiplar, yozuvlar, diagrammalar) ega boʻlgan fayllarni siqish imkonini beruvchi LZW siqishidan foydalanadi. Uzoq vaqt davomida GIF Internetdagi eng keng tarqalgan formatlardan biri edi.

Manbalar
PNG

PNG (Portable Network Graphics; ) rastrli tasvirlarni saqlash uchun yoʻqotishsiz zichlash usulidan foydalanadigan fayl formatidir. PNG GIFning oʻrniga patentlanmagan format oʻlaroq yaratilgan. PNG formatidagi fayllar „.png“ kengaytmasiga ega boʻladi.

Manbalar

Havolalar  
 PNG bosh sahifasi

Grafik formatlar
ISO standartlari
Misr sporti

Misrda sport boshqa arab va Afrika mamlakatlariga nisbatan yuqori darajada rivojlanganligi bilan ajralib turadi.

Mahalliy sport klublari mintaqaviy hokimiyatlardan moliyaviy yordam oladi, ularning aksariyati hukumatdan moliyaviy va maʼmuriy yordam oladi. Bir qancha universitetlar negizida jismoniy tarbiya fakultetlarida sportchi yoshlar tayyorlanadi.

Futbol 
Misrda eng mashhur sport turi bu futbol hisoblanadi. Misr futbol klublari, xususan Qohiraning Al-Ahli va Zamalek klublari Yaqin Sharq va Afrikada yaxshi tanilgan. Bundan tashqari, Al-Ahli 2006-yilgi FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionatining bronza medali sovrindori, olti karra CAF Chempionlar ligasi gʻolibi va toʻrt karra Afrika chempionlar kubogi gʻolibi sanaladi. „Zamalek“ klubi besh karra CAF Chempionlar Ligasi gʻolibi va bir marta (2000-yilda) Afrika chempionlar kubogini qoʻlga kiritgan. Har ikki klubning ham mamlakatdan tashqarida ham muxlislari bor. Mamlakatdagi boshqa mashhur klublar: Ismoiliy (Ismoiliya), Ittihod (Iskandariya) va El Masri (Port Said). 2006-yil yanvar oyida Iskandariya Afrika Millatlar Kubogiga mezbonlik qilgan 3 ta shahardan biriga aylandi, unda Misr gʻalaba qozondi.

Boshqa sport turlari 
Misrdagi boshqa mashhur sport turlari orasida boks, basketbol, gandbol va tennis sport turalari ham yaxshi rvojlangan. Misrning skvosh jamoasi 1930-yillarda jahon chempionatlarida porlagan va hozirgi paytda oʻzining avvalgi shon-shuhratini qayta tiklagan. Misrning gandbol jamoasi Tunis terma jamoasi bilan birga Afrika qitʼasidagi eng kuchli hisoblanadi. 1990-yillar boshidan Misr terma jamoasi besh marta qitʼa chempioni boʻldi, 2001-yilda esa jahon chempionatida toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

Shuningdek 

 Misr milliy futbol jamoasi
 Futbol boʻyicha Saudiya Arabistoni Superkubogi
 Misr 1912—yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida
 Misrda golf

Manbalar 

Misr
Pages with unreviewed translations
Buvi

Buvisi nabirasi bilan bogʻliq ota-onalardan birining onasi. Katta buvi — buvining onasi (chevarasi uchun). Kengroq maʼnoda — har qanday keksa ayol, qariya. Ota-onalardan birining yoki yoshi kattaroq kishining otasi bobo deyiladi.

Bobo va buvilar katta (murakkab) oilaning muhim qismidir. Anʼanaviy madaniyatda bobo va buvilar oiladagi eng kichik bolalarga gʻamxoʻrlik qilishda aniq belgilangan rolga ega. Markazlashgan oilaning rivojlanishi jarayonida bobo va buvilarning roli odatda yoʻqoladi, ammo koʻpchilik sharq mamlakatlarida bunday holat kuzatilmaydi.

Agar ota-onalar oʻz farzandlariga yetarlicha gʻamxoʻrlik qila olmasalar, bobo va buvilar vasiy yoki vasiy rolini oʻz zimmalariga olishlari mumkin. Shunday qilib, Ispaniyada har yili, 1998-yildan boshlab, har yili 26-iyulda buvilar va bobolar kuni nishonlanadi.

Rossiya qonunchiligida buvilar ikkinchi navbatdagi merosxoʻrlar hisoblanadi .

Havolalar 

 
 How Much Did Grandmothers Influence Human Evolution? // Smithsonianmag.com, 4.1.2021.
Ayol
Adam Reed

Adam Michael Reed (1991-yil 8-mayda tugʻilgan), shuningdek, Adam Tull ismi bilan tanilgan professional futbolchi — Tailand 1-ligasining „Ratchaburi Mitr Phol“ klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi. Angliyada tugʻilgan, Filippin terma jamoasi vakili.

Faoliyatini „Sunderland“da boshlaganidan soʻng, Reed ith Brentford, Bradford City, Leyton Orient, Portsmouth va York City klublarida ijarada oʻynagan. U 2013-yilda Burton Albion bilan shartnoma imzolagan va erkin agent boʻlganidan keyin 2014-yilda York City bilan ikkinchi marta qayta shartnoma tuzgan.

Klublardagi faoliyati 
Reed Durham okrugining Xartlpul shahrida tugʻilgan boʻlib asli kelib chiqishi filippinlik. U sakkiz yoshida „Sunderland“ning yoshlar jamoasida oʻynagan. 2011-yilning 21-fevralida u bir oylik ijara shartnomasi asosida League One klubi Brentfordga qoʻshildi. 2011-yil 5-mart kuni u oʻz shahrining asosiy jamoasida debyut qildi.

Reed 2011-yil 29-sentyabrda League Two klubi Bradford City bilan bir oylik ijara shartnomasi tuzdi. U 2011-yil oktabr oyi oxirida Sunderlandga qaytib keldi. 2012-yilning 8-martida Reed 2011-12-yilgi mavsumning qolgan qismini Leyton Orient klubida oʻtkazdi.

2012-13-yil oxirida Reedni „Sunderland“ erkin agent sifatida qoʻyib yubordi. 2013-yil 18-iyun kuni Reed League Two klubi Burton Albion bilan bir yillik shartnoma imzoladi. Reed 2014-yilning 4-yanvarida Burton bilan xayrlashganidan keyin 2013-14-yil oxirigacha York City jamosida toʻp surdi. U 2014-yilning may oyida klub tomonidan erkin agent sifatida qoʻyib yuborildi.

2016-yil yanvar oyida Reed United Football League klubi Stallion bilan shartnoma imzoladi.

Reed 2018-yilning yanvarida Filippin futbol ligasi klubi Davao Aguilas bilan shartnoma imzolagan. 2018-yilgi mavsumdan soʻng Davao Aguilas barcha oʻyinchilarini erkin agent sifatida qoʻyib yubordi.

2019-yil fevral oyida Reed Tailand 1-ligasining Chainat Hornbill klubi bilan shartnoma imzoladi.

Reed 2020-yilning yanvarida Malayziya Superligasining „Pahang“ jamoasiga qoʻshildi.

Terma jamoadagi faoliyat 
2017-yil noyabr oyida Reed Tayvanda boʻlib oʻtgan 2017-yilgi CTFA xalqaro turniri uchun Filippin terma jamoasiga jalb etildi. U 2017-yilning 1-dekabrida Laosga qarshi oʻyinda (3:1) birinchi oʻyinini oʻtkazdi.

Faoliyatidagi statistikasi

Klub

Terma jamoadagi statistikasi

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1991-yilda tugʻilganlar
Filippin futbolchilari
Gökdeniz Karadeniz

Gökdeniz Karadeniz (1980-yil 11-yanvarda tugʻilgan) — turkiyalik sobiq professional futbolchi, vinger yoki hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynagan.

Klubdagi faoliyati

Trabzonspor 
Karadeniz 1999—1900-yilgi mavsumda „Trabzonspor“ safidagi professional oʻyinini kattalar darajasida oʻtkazgan va oʻnta oʻyinda maydonga tushgan. Avvaliga u oʻz murabbiyi tomonidan himoyada foydalangan, ammo 2003-04-yilgi mavsumga qadar jamoada tobora koʻproq hujumkor rol oʻynagan va unga hujumkor yarim himoya roli berilgan. Uning jamoadoshi Fotih Tekke bilan samarali harakatlari unga oʻsha mavsumda 13 gol bilan klubda peshqadamlik qilishga imkon bergan.

Rubin Qozon 
2008-yilning 13-martida u Qozonning „Rubin“ klubi bilan 8,7 million yevroga besh yillik shartnoma imzolagan. Karadeniz Turkiyani tark etishi oʻzi uchun qaygʻuli ekanini tilga olib va agar Yevropada katta jamoaga qoʻshilsa, klubi uning uchun bunchalik pul olmasligini his qilgani uchun Rubin klubni tanlaganini aytgan. Jamoa bilan u 2008-yilda Rossiya Premer-ligasida gʻolib chiqqan.

2009-yil 20-oktyabrda Karadeniz „Camp Nou“ da "Barselona" muxlislarini hayratda qoldirib, „Rubin“ning gʻalaba qozonishiga yordam bergan.

2018-yil 5-may kuni Karadeniz 2017-18-yilgi mavsum oxirida faoliyatini yakunlashini eʼlon qilgan. Uning libos raqami (61) Rubin tomonidan doimiy ravishda futbolchiga berilgan.

Xalqaro faoliyati 
U milliy terma jamoadagi debyutini 2003-yil 30-aprelda Chexiya terma jamoasiga qarshi oʻtkazgan. U Turkiyaning B milliy futbol jamoasida 2 marta Shotlandiya va Germaniyaga qarshi Kelajak kubogi (Future Cup) oʻyinlarida va Turkiya U21 terma jamoasida 16 marta maydonga tushgan. U 2008-yilgi UEFA Yevropa chempionatiga Turkiya terma jamoasi safiga chaqirilgan.

Faoliyat statistikasi

Xalqaro maydondagi gollar

Yutuqlar 

 Trabzonspor

 Turkiya kubogi : (2): 2002-03, 2003-04

 Rubin Qozon

 Rossiya Premer-ligasi : (2): 2008, 2009
 Rossiya kubogi : 2011-12
 Rossiya Superkubogi : (2) 2010, 2012
 Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi kubogi : 2010-yil
 Marbella kubogi : 2012-yil

 Turkiya

 FIFA Konfederatsiyalar kubogi : 3-oʻrin (1): 2003
 UEFA Yevropa chempionati : 3-oʻrin (1): 2008

Manbalar 

Turkiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1980-yilda tugʻilganlar
Pamela E. Bridgewater

Pamela E. Bridgewater (1947-yil 14-aprelda tugʻilgan) Qoʻshma Shtatlardagi mansab diplomati boʻlib, yaqinda AQShning Yamaykadagi elchisi etib tayinlangan.

Hayoti 
Bridgewater Virjiniya shtatining Frederiksburg shahrida bank xodimi va jazz trubachisining oilasida tugʻilgan va Walker-Grant oʻrta maktabida oʻqigan. U siyosiy fanlar boʻyicha ikki darajaga ega, 1968-yilda Virjiniya shtat universitetining sanʼat bakalavriatini va Cincinnati universitetining sanʼat magistri darajasini tamomlagan. Uning faoliyati dastlab oʻqituvchilik bilan boshlangan, 1980-yilda AQSh Tashqi ishlar xizmatiga kirishdan oldin Merilend shtatidagi Morgan shtati va Bowiie shtati universitetlari va Janubiy Karolinadagi Voorhees kollejida ishlagan.

1980—1990-yillarda u Brusselsdagi vitse-konsul va Kingstondagi (Yamayka) mehnat attashesi/siyosiy xodimi lavozimlarida ishlagan. Davlat departamentida Bridjuoter Janubiy Afrikada eng uzoq xizmat qilgan diplomat edi. 1990-yildan 1993-yilgacha Pretoriada siyosiy xodim sifatida ishlagan va 1993-yildan 1996-yilgacha Durbandagi Bosh konsul etib tayinlangan birinchi afro-amerikalik ayol boʻlgan. Bu yerda u Nelson Mandela bilan Janubiy Afrikaning aparteiddan uzoqlashishi davrida ishlagan.

1996-yildan 1999-yilgacha u Bagama orollaridagi Nassaudagi missiya boshligʻining oʻrinbosari boʻlgan. Bridgewater 1999—2000-yillarda AQSh Davlat departamentining kasbiy rivojlanish boʻyicha eng nufuzli dasturi boʻlmish 42-katta seminarning aʼzosi va prezidenti boʻlgan, 2000-yil oktabridan 2003-yil yanvarigacha Amerika Qoʻshma Shtatlarining Benindagi elchisi lavozimida ishlagan. Keyinchalik, u 2002-yil dekabr oyida AQSh kotibining Afrika ishlari boʻyicha yordamchisi oʻrinbosari etib tayinlandi va u yerda Davlat departamentining Afrika ishlari boʻyicha byurosini Gʻarbiy Afrikadagi 16 davlat bilan aloqalarini boshqargan.

U 2004-yil sentabrdan 2005-yil mayigacha Vashingtondagi Hovard universitetida Diplomat lavozimida ishlagan. 2005-yil iyunidan 2008-yil iyuligacha Bridgewater AQShning Ganadagi elchisi boʻlgan.

U Kentukki, Luisvill, Yangi Sion baptistlar cherkovi ruhoniysi doktor A Rassel Avkardga turmushga chiqqan.

Mukofotlari 

 Davlat departamentining oliy sharaf mukofotlari (3)
 Prezidentning xizmatlari uchun mukofoti
 1997-yilda Virjiniya shtati universitetining faxriy huquq doktori unvoni
 2002-yil Benin milliy ordeni
 2002-yilda Savdoni rivojlantirishdagi tashabbus va muvaffaqiyat uchun Charlz E. Kobb Jr. mukofoti
 Dominion Resources Strong Leaders mukofoti 2004-yil
 2006-yilda Cincinnati universitetining faxriy huquq doktori unvoni
 2015-yilda Meri Vashington universitetining faxriy doktori

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1947-yilda tugʻilganlar

AQSh siyosiy ayollari
Amerikalik ayol siyosatchilar