MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Lopital teoremasi

Lopital teoremasi (shuningdek, Bernulli — Lopital qoidasi) — bu  va  shaklining noaniqliklarini ochib beradigan funksiyalar chegaralarini topish usuli. Usulni asoslovchi teorema maʼlum sharoitlarda funksiyalar nisbati chegarasi ularning hosilalari nisbati chegarasiga teng ekanligini tasdiqlaydi.

Aniq ifodalanishi 
Lopital teoremasi:

Agar:   nuqtaning  teshilgan atrofida differensiallanadigan haqiqatan qiymatli funksiyalardir, buyerda  haqiqiy son yoki  belgilaridan biri, buning ustiga

  yoki ;
 ,  ichida;
  mavjud;

bunday holda  mavjud.

Chegaralar ham bir tomonlama bo‘lishi mumkin.

Tarix 
Ushbu turdagi noaniqlikni hal qilish usuli Giyom Lopital tomonidan 1696 yilda „Analyse des Infiniment Petits“ darsligida nashr etilgan. Usul Lopitalga uning kashfiyotchisi Iogan Bernulli tomonidan maktubda xabar qilingan.

Misollar 

 

 Bu yerda Lopital qoidasini 3 marta qo‘llash mumkin, ammo boshqacha qilish ham mumkin. Surat va maxrajni eng katta darajasida  ga bo‘lish kerak (bizning holatlarimizda ). Bu misol natijasi quyidagicha bo‘ladi:
 
  —  marta qoidani qo‘llash;
   da;
  .

Natija 
Lopital qoidasining oddiy, ammo foydali natijasi, funksiyalarning differentsialligi mezoni quyidagicha:

 nuqtaning teshilgan atrofida  funksiyasi differensiallanuvchi bo‘lsin va aynan shu nuqtada u uzluksiz va hosilaviy  chegaraga ega. Bunda  funksiyasi  nuqtaning o‘zida ham farqlanadi va  (yaʼni,  hosilasi  nuqtada uzluksiz).

Buni isbotlash uchun Lopital qoidasini  nisbatiga qo‘llash kifoya.

Manbalar 

Nomlangan qonunlar va qoidalar
Chegaralar
Matematik tahlil teoremalari
Varez dasturiy ta’minoti

Varez ( „wares“ soʻzining jargon versiyasi, „dasturiy taʼminot“ — „software“ koʻpligining qisqartirilgani) — mualliflik huquqi egasining huquqlarini buzgan holda noqonuniy ravishda tarqatilgan dastur. Undan bepul foydalanish uchun oʻzgartirishlar yoki qoʻshimchalardan iborat boʻlishi mumkin.

Varez turlari 

 Dastlab himoyani olib tashlash uchun dasturiy taʼminot. Ushbu toifaga uchinchi shaxslar tomonidan dasturning noqonuniy foydalanish himoya tizimlaridan olib tashlash uchun tarqatishlari oʻzgartirilgan dasturlar kiradi. U koʻpincha Internet orqali tarqatilishining qonuniyligini tekshiradigan dasturlar uchun ishlatiladi.
 Himoyani olib tashlash uchun yordamchi dasturlar bilan jihozlangan dasturiy taʼminot: kryaklar (kreklar, ) yoki kalit generatorlari (keygenlar, ).
 Litsenziya kalitili dasturiy taʼminot.
 Maxsus yuklagich bilan jihozlangan dasturiy taʼminot (), bu Shareware dasturlari uchun cheksiz sinov muddatini taʼminlaydi. Tizim sanasini dastur ishlayotgan vaqtga oʻzgartiradigan yoki dasturga oldingi ishga tushirishlar sonini yoki dastlabki ishga tushirish sanasini beruvchi teglarni olib tashlaydigan ilovalar mavjud.
 Skript Warez yoki Nulled Warez skripts: WWW -saytlar uchun turli dasturlash tillaridagi skriptlar, ulardan himoya kodi va ishlab chiquvchilarni boshqarish tizimlari mustasno.

Tarqalishi 
Warez manbalarini litsenziyalangan dasturiy taʼminotni buzish va uni keyinchalik tarqatishga ixtisoslashgan saytlar deb atash mumkin. Dasturiy taʼminotni buzish bilan shugʻullanuvchi dasturchilar guruhlari mavjud edi. Koʻpgina mamlakatlar qonunchiligi nuqtai nazaridan, varez ishlab chiqarish va tarqatish jinoiy javobgarlik hisoblanadi.

Aksariyat dasturlarga dastur tavsifi, undan foydalanish boʻyicha eslatmalar, shuningdek nazorat summalari va tarqatish hajmini oʻz ichiga olgan NFO fayllari hamroh boʻladi.  Xuddi shu faylda tarqatish toʻplamini „buzgan“ guruh haqidagi maʼlumotlar va ASCII-Art chizmasi — guruhning oʻziga xos logotipi mavjud.

Yana qarang 
 Reliz guruh
 Hakerlik qiymati
 Dasturiy taʼminotni buzish
 NFO
 Demosahna
 Chiptune

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
 
Internet slengi
Mualliflik huquqi
Tarmoqlarda fayl almashinuvi
Varez
Akxit

Akxit (Ugarit. 'aqht) — Ugarit mifo-epik siklining qahramoni, ovchi, xudoga qarshi kurashuvchi.

Manbalar 

Ugarit yozuvining uch nafar lavhasi bizgacha qisman yetib kelgan boʻlib, (C17=KTU, I.17, C18=KTU, 1.18 va C19=KTU, I.19), "Akxit haqida" sheʼr ham saqlab qolgan. Miloddan avvalgi XIV-asr oxirida Ugarit podshosi Nikmaddu II buyrugʻi bilan bosh ruhoniy Attinparlanu soʻzlaridan kotib Ilimilku tomonidan yozib olingan.

Afsona 
Eng adolatli shoh Daniilning merosxoʻri yoʻq edi. Olti kun davomida u xudolarga oʻgʻil berishini soʻradi. Yettinchi kuni Balu unga zohir boʻlib, otasi Ilu xudosi hukmdorning iltimosini bajarishini aytdi. Va shunday boʻldi: belgilangan vaqtda Danniilda Axit ismli oʻgʻil tugʻildi. Bola voyaga yetganida, xudo-qurol ustasi Chiroyli va dono Akxit uchun ov kamonini yaratdi. Anatu maʼbuda bu kamonga ega boʻlishni xohlardi. Boshida u kamon uchun Akxitga kumush va oltin taklif qildi. Rozilik olmagach, u hech qachon oʻlmaslikni taklif qildi. Ammo Akxit bu sovgʻadan bosh tortdi va hamma odamlar kabi taqdirga duchor boʻlishini aytdi: "Hamma oʻlsa, men ham oʻlaman!". Shunda Anatu gʻazablanib, Ilaga Akxit bilan muomala qilishiga ruxsat berish uchun tahdid qildi. Yatpanu bilan birga u Akxitga burgutlar suruvini yubordi, ular uni parchalab tashladilar. Shundan soʻng yetti yil davomida yer motamga botdi — u Daniilni laʼnatlashi bilan dahshatli qurgʻoqchilikni keltirib chiqardi. Danniilning iltimosiga koʻra, Balu burgutlarning qanotlarini sindiradi. Danniil ularning qorinlarini yirtib tashlaydi, lekin Tsamalu faqat burgutlarning onasining qornida oʻgʻlining goʻshti va suyaklarini topadi. Balu burgutlarga qanotlarini qaytaradi va ular uchib ketishadi. Danniil, xuddi shunday kerak ekan deb, motam tutadi va Akxitani dafn qiladi. Uning qizi va singlisi Akxita Pugatu akasi uchun qasos olish uchun Yatpanani topadi. Keyinchalik nima sodir boʻlganligi topilgan yozuvlarda saqlanmagan.

Obrazning kelib chiqishi 
Akxit obrazida oʻlayotgan va tiriluvchi xudo haqidagi qishloq xoʻjaligi afsonasining xususiyatlarini aniqlash mumkin. Qadimgi qatlam boshlangʻichning ibtidoiy marosimlarini koʻrsatadi. Tarixiy asos aniq emas va faqat Akxitning otasi Danniil bilan bogʻliq holda kuzatilishi mumkin.

Daniil Iezekiilya kitobida 
Daniil haqida Iezekiilya kitobida eslatib oʻtilgan (Iez. 14:14, 20 , 28:3). Baʼzi olimlar bu Daniilni, ushbu sheʼrdagi Daniil bilan bogʻlashadi.

Butunjahon kontekstda obrazning qahramonligi 
"Akxita haqida" sheʼrida koʻrsatilgan hayot va oʻlim masalasi antik adabiyotning "Gilgamish dostoni", "Arfist qoʻshigʻi", "Iezekiilya kitobi", " Odisseya" kabi oʻxshashliklarini topadi. Gomer tomonidan. Ugarit eposi bu savolga javobni yerdagi mavjudotning zaifligi ustidan axloqiy imperativning ustunligi orqali beradi. Akxitning boqiylikdan voz kechishi „qahramonning jamiyatning axloqiy meʼyorlariga va mavjud dunyo tartibining buyrugʻiga rioya qilishga intilishi tufayli erishilgan jasoratdir“. "Qahramonning oʻzi „Anat“ taklifini „kishan“, yaʼni hiyla yoʻli bilan ozodlikdan mahrum qilishga urinish deb biladi".

Adabiyotlar

Manbalar 

G'arb Semitik mifologiyasi
Ugarit mifologiyasi
 mifologik ovchilar
Alaband

Alaband () — yunon mifologiyasining qahramoni, kariya qahramoni, Alabanda shahrining afsonaviy asoschisi.

Letopolisdagi Apolloniusning 9-qismidan kelib chiqadiki, u afsonaviy Kara va Kallironing oʻgʻli, daryo xudosi Meanderning qizi. Vizantiyalik Stivenning soʻzlariga koʻra, u arava poygasida gʻalaba qozonganidan soʻng, Alaband nomini oldi, chunki kariya soʻzi ἄla „ot“ degan maʼnoni anglatadi benada esa „gʻalaba“ degan maʼnoni anglatadi. Shunga koʻra, yunon tilida uni baʼzan Hipponikus (Piponikus) deb atashgan. Uning haqiqiy ismi nomaʼlum.

Yoki u „ Iliada“ da Patrokl (XVI, 417), u deme eponimiga aylangan, ehtimol Alabandadan, yaʼni, ehtimol, bu Alaband alohida belgi edi.

Tsitseron Alabandani (Alabandus) qahramonlar apotheoziga misol qilib keltirgan va uning oʻlimidan keyin Alabanda aholisi asoschiga boshqa xudolarga qaraganda koʻproq hurmat bilan sigʻinardi. Shu munosabat bilan Tsitseron bu shahar aholisidan biri afinalik musiqachi Stratonikosni Gerkules Alabanddan farqli oʻlaroq xudo emasligiga qatʼiy ishontira boshlagan epizodni esladi va u shunday javob berdi: „Shunday ekan, Alabandning gʻazabi mening boshimga tushsin. Gerkulesning gʻazabi esa sizning boshingizga“.

Manbalar 

 qadimgi yunon mifologiyasining belgilar
 qadimgi yunon mifologiyasida kichik Osiyo
 shahar Eponimlari
Alakshmi

Alakshmi (Skt. अलक्ष्मी; ildizlardan a (a) — „emas“ va लक्ष्मी (Lakshmi, „omad“) — hind mifologiyasida muvaffaqiyatsizlik maʼbudasi. U sigirlarga qarshi kurashuvchi, antilopa oyoqlari va buqa tishlari bilan tasvirlangan. Yoki „quruq ajinli tanasi, yonoqlari choʻkib ketgan, lablari qalin, koʻzlari munchoqdek, eshak minib yuradi“. Vedik, Upanishadik yoki erta Puran adabiyotida u nomi bilan tilga olinmagan, ammo Alakshmining barcha jihatlari Rigveda maʼbudasi Nirritiga mos keladi. Shuningdek u, Lakshmi soyasi deb atalar edii. Padma Puranada kosmologiyasi uni oʻz ichiga oladi, bu yerda esa okeanining chayqalishi ham yaxshi, ham yomonni yaratadi deb tushuniladi. Padma Puranaga koʻra, unda oldin salbiy va yomon narsa paydo boʻladi, lekin xudolarning koʻproq harakatlari xayrli va yaxshilikni yaratadi. Avval Alakshmi, keyin Lakshmi paydo boʻladi. Xudolar Alakshmini yovuz odamlar orasiga joylashish uchun yuboradi, ularga qashshoqlik va qaygʻu beradi. U asurasiga, qaygʻuga oʻxshaydi — farovonlik va quvonch maʼbudasi Lakshmining aksi. Alakshmi baʼzan boshqa nom bilan ataladi — Jyestha. Alakshmi Kalahapriya va Daridara nomi bilan ham tanilgan va Lakshmining qarama-qarshi soyasidir.

U Chakrabarti tomonidan eslatib oʻtilgan "… Aytishlaricha, u uyga kirganida Alakshmi unga hasad va gʻazabni keltirib chiqardi. Birodarlar bir-birlari bilan janjallashdilar, oilalar va ularning erkak qonlari vayronagarchilik va halokatga duch keldi".

Alakshmi, shuningdek, Kali jinining ikkinchi xotini hisoblanadi — soʻnggi davrning timsolidir, unda koʻplab nohaq odamlar borligini koʻrsatadi.

Manbalar 

 omad ma'budasi
hinduizm ma'budasi
hinduizmdagi jinlar
Injera

Injera (amxar va Tigrinya tillarida እንጀራ, ɨndʒǝra; shuningdek, rus tiliga indzhera, indzhira, yndzhera, indzhira ; somal. canjeero) — Efiopiya va Afrika davlatlarining (Eritreya, Somali) oshxonasiga mansub anʼanaviy taom. Efiopiya aholisining asosiy oziq-ovqati. Injera Yamanda (lahoh nomi bilan) va Isroilda ham tanilgan, u yerga uni Efiopiya va Yamandan yahudiy repatriantlar olib kelishgan. Bu anʼanaviy ravishda mikroelementlarga boy nordon undan tayyorlangan anʼanaviy non hisoblanadi. Teff qimmat boʻlgan Efiopiya mintaqalarida kambagʻal dehqonlar uni bugʻdoy, makkajoʻxori, arpa yoki joʻxori bilan almashtiradilar.

Teff unidan xamirturushsiz suyuq nordon xamir tayyorlanadi, bir necha kun davomida tindiriladi, soʻngra uni olovda qizdirilgan katta dumaloq (mogogo) sopol idishga quyib, anʼanaviy tarzda yogʻ surtilib olovda pishiriladi. Injeraning oq (nech), qizil (kay) va qora (tikur) navlari bor. Anʼanaviy injera diametri taxminan 1 metrni tashkil qiladi. „Injera“ nomi kengroq maʼnoda ham ishlatilishi mumkin: baʼzida sabzavot yoki goʻshtli achchiq sous bilan birga tayyorlanadigan nonlarga nisbatan ham ishlatilinadi (wot, boshqa uzatish — bu yerda). Injerani boʻlaklarga boʻlib, bu boʻlaklarni qoʻshimcha souslarga botirish yoki salat va souslar (vota) uchun tarelka sifatida isteʼmol qilinadi va boshqa taomlarga qoʻshimcha sifatida ham tanovul qilinadi (lavashga oʻxshash).

Qoʻshimcha masalliqlar sifatida qovurilgan kartoshka, qovurilgan sabzi, tuzlangan lavlagi, ziravorli sabzavotlar, oʻtlar, guruch, goʻsht sousi, xom qiyma, qovurilgan goʻsht (odatda mol goʻshti yoki qoʻzichoq), qovurilgan goʻsht, qaynatilgan goʻsht, pomidor sousi, qovurilgan karamdan foydalaniladi. Injera yiliga 200 kungacha roʻza tutadigan nasroniy efiopiyaliklar orasida mashhur roʻza mahsulotidir. Nonushta, tushlik va kechki ovqatda sabzavotli vat yoki boʻtqa bilan isteʼmol qilinadi. 2003-yilda injera uchun qulayroq pech ixtiro qilindi. Hozirgi vaqtda anʼanaviy vositalardan tashqari zamonaviy qovurish uchun kostryulkalar, elektr yoki gaz plitalari ham qoʻllaniladi.

Yana qarang 

 Fyrfyr
 Qoʻllar bilan ovqat

Eslatmalar
Qamariddin Shayxov

Qamariddin Qutbiddin oʻgʻli Shayxov (1992-yil 30-may kuni tugʻilgan) — oʻzbek jurnalisti. Qalampir.uz internet nashri asoschisi va bosh muharriri.

Tarjimai holi 
Qamariddin Shayxov 1992-yil Toshkent shahrida tugʻilgan. Otasi – Qutbiddin Abrorovich Shayxov (1955-yil 10-yanvarda tugʻilgan) tadbirkor. Onasi – Shayxova Muazzam Rizayevna (1958-yil 21-avgust kuni tugʻilgan) oʻqituvchi. 

2015-yilda Oʻzbekiston davlat jahon tillari universitetinining Xalqaro jurnalistika fakultetini tamomlagan. 2017-yilning iyun oyida Qamariddin Shayxov Turkiya Respublikasining Toshkentdagi elchixonasi taklifi bilan Turkiyaning Istanbul, Anqara, Shonli-Urfa, Usmoniya shaharlariga safar qildi. U Shonli-Urfa, Usmoniya shaharlarida Suriya va Iroqdan kelgan qochoqlar uchun tashkil etilgan lagerlarga kirib bordi. Qochqinlar bilan suhbatda boʻldi. Shu kunning oʻzi Qamariddin Shayxov Usmoniya shahrida Prezident Rajab Toyib Erdoʻgʻan bilan uchrashdi va muloqot qildi.

Mukofotlar 

 2021-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmoniga koʻra “Shuhrat” medali va “Oʻzbekiston Respublikasi Mustaqilligining 30 yilligi” esdalik nishoni bilan mukofotlangan.
 XIII “Oltin qalam” milliy mukofoti xalqaro “Oʻzbekiston va Turkiya oʻrtasidagi munosabatlar haqidagi eng yaxshi material uchun” nominatsiyasi gʻolibi. 
 “Yilning eng faol jurnalisti – 2018” tanlovi sovrindori.
 TURKSOY xalqaro turk madaniyati tashkilotining “Turksoy xalqaro media mukofoti - 2020” sovrindori.

Manbalar

Havolalar 
Instagram sahifasi

Facebook sahifasi
Shuchina

Shuchina — rus va ukrain oshxonalarida shuka nomli baliqdan tayyorlanadigan shoʻrva. Rus oshxonasida sovuq holda dasturxonga tortiladi. Sovuq shoʻrva qaynatilgan va tuzlangan baliq boʻlaklari, asosan baliq dumlari va mayda toʻgʻralgan yangi bodring va ziravorlar bilan boyitilgan baliq shoʻrvasidan tayyorlanadi. Taomga maydalangan yerqalampir yoki turp, xantal va kvas qoʻshiladi va maydalangan arpabodiyon yoki maydanoz, smetana va muz boʻlaklari bilan aralashtiriladi.

Ukrainada shuchina shoʻrva sifatida xizmat qiladi, u mayda toʻgʻralgan bodring, yashil piyoz va maydalangan yerqalampir bilan birgalikda dasturxonga tortiladi. Rossiyada, shuningdek, baliq ovlash joylaridan bochkalarda olib kelingan va yerqalampir bilan qaynatib tayyorlangan taomga ham shoʻr shuka deyiladi.

Manbalar

Adabiyotlar
Aleteya

Aleteyya ( - „haqiqat“) — yunon mifologiyasining maʼbudasi, Zevsning qizi, haqiqat timsoli. Plutarx uni Apollonning hamshirasi deb atagan. Rim mifologiyasidagi hamkasbi Saturn yoki Xronosningning qizi Veritas edi.

Mifologiyada 
Ezopning 530-ertakiga koʻra, u Prometey tomonidan loydan yasalgan, ammo yasayotgan paytda uni Zevs chaqirib qoldi. Keyin shogird Dolos (miflarda yolgʻonni aks ettirgan) deyarli bir xil figurani yasab olib, faqat oyoqlari uchun loy yetmay qoldi. Qaytib kelgan Prometey ularni koʻrdi va oʻxshashlikdan hayratda, ularni oʻchoqqa pishirib va ikkalasini ham jonlantirishga qaror qildi. Oʻshandan beri muqaddas Haqiqat oʻlchovli qadamlar bilan yurar edi uning egizaklari esa qoqilib ketar edi.

Nuda veritas, taniqli „yalangʻoch haqiqat“ (lat.), Goratsiyaning „Oda“ asarida uchraydi. Aksincha, qadimgi davrlarda va antik rassomchiliklarida ham u asosan oq kiyimda tasvirlangan. Filostrat Oqsoqol Oropa shahridagi Amfiara ibodatxonasida shunday kiyingan Aleteyya tushlar darvozasi yonida turganini yozgan va bu yerda uxlab yotgan orakul haqiqatni topishini koʻrsatgan.

Klavdiy Elianning soʻzlariga koʻra, Misr bosh qozisi (katta ruhoniy) boʻyniga sapfirdan yasalgan figurani kiyib olgan, uni Aletheia deb atagan.

Antik davrdan soʻng 
Braunshvayg- Volfenbyuttellik Geynrix Yuliy 1597 va 1598-yillarda yolgʻon va tuhmatni oyoq osti qilib, yalangʻoch Haqiqatning teskari tomonidagi tasviri bilan rostgoʻy ertak yaratgan.

Yalangʻoch Haqiqatning allegorik figurasi Sandro Botticelli tomonidan mashhur "Tuhmat" rasmida taqdim etilgan. U qadimgi yunon rassomi Apellesning rasmini Lusianning „Tuhmat toʻgʻrisida“ risolasidagi tavsifga koʻra takrorladi. XIX-asr oxirida Gustav Klimt oʻzining baʼzi asarlariga shu kabi shaxslarni kiritgan.

Uning sharafiga katta asteroid (259) Aletheia deb nomlangan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Vilgelm Avgust Roscher: Aletheia. In: Vilgelm Geynrix Roscher (Hrsg.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Band 1.1, Leyptsig 1886, Sp. 229.
 Konrad Vernik: Aletheia. In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Band I,1, Shtutgart 1893, Sp. 1371.
 qadimgi Yunon xudolari
 qadimgi yunon mifologiyasida personifikatsiya
Agapenor

Agapenor () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Ankey va Yotisning oʻgʻli Arkadiyaliklarning rahbari. Tegea qiroli. Elenaning kuyovi Fegeyning oʻgʻillari unga Arsinoyni qul qilib berishdi. Uning uyida Alkmeon oʻgʻillari Fegeyning oʻgʻillarini oʻldirishdi.

U Troya (yoki 7) ostiga 60 nafar kema olib keldi. „Iliada“da faqat bir marta tilga olingan. Sakrash boʻyicha Axilla sharafiga oʻtkazilgan musobaqalarda qatnashgan. Troyan otini mingan.

U Troya yaqinida boʻlganida Arkadiyada bugʻu tutilgan. Troyadan qaytgach, u Kiprga joylashdi. Qaytib kelgach, Arkadians kemalari Kiprga olib kelindi, u yerda Agapenor Pafosni qurdi va Eski Pafosda Afrodita ibodatxonasini qurdi. Uyga qaytmadi.

Manbalar 

 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Tapas taomi

Tapas (, tapa - „qopqoq“ soʻzidan olingan) — Ispaniyada barlarda pivo yoki sharob bilan birga beriladigan har qanday turdagi gazak. Bu yongʻoq, chips yoki zaytun donalari, mustaqil taomlar (misol uchun, "pincho moruno ", choʻchqa goʻshtidan kabob yoki San-Sebastyanda „pinchos donostiyarras“ — koʻplab sovuq va issiq gazaklar) boʻlishi mumkin. Koʻp hollarda kichik „tapaslar“ ichimlikning narxi ichida boʻladi. Mamlakatning janubi-sharqida (Almeria va Granadada) gazaklar har doim ichimlik narxi ichiga kiritiladi.

Tarixda gazak (bir boʻlak non yoki hamon) mijozga beriladigan stakan yoki sharob koʻzasining ustiga qoʻyilgan (bu uning uchidagi ichimlikni chivin va changdan yopib turgan). Ammo Kastiliya qiroli Alfonso X ning farmoniga koʻra, har qanday traktirda qirol askarlariga sharobdan tashqari, bepul gazak (askarlar keragidan ortiqcha mast boʻlib qolmasliklari uchun) ham berilishi shart qilib qoʻyilgan, traktir egalari shuning uchun ham bepul gazaklar oʻlchamini imkon qadar kichkinaroq qilishga urinishgan. Bu turdagi gazak-taomlar anʼanasi oʻsha vaqtlardan beri davom etib keladi.

Ispanlar orasida keng tarqalgan koʻngilxushlik turi — bardan barga koʻchib yurish hisoblanadi, ular barlarning barchasida bir stakandan sharob yoki pivo ichib, tapasni — barning oʻziga xos gazak-taomini tatib koʻradilar.

Yana qarang 

 Pincho
 Kanepe

Adabiyotlar 

 
 
 Charles Sinclair. tapas // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 572—573. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
Pages with unreviewed translations
Agve

Agve () — vudu dinidagi loa, suvning ilohiy ruhi, dengiz; dengizchilar va baliqchilarning homiysi „Sevgi maʼbudasi“ loa Erzulie ga sigʻinuvchilardan biri.

Xususiyatlari 
Agvening ranglari koʻk, oq va havorangdir. Uning veve — yelkan ostidagi qayiq. Uning ramzlari eshkak, dengiz chigʻanoqlari, dengiz yulduzi. Vudu marosimi paytida dengiz qobigʻi Agveni chaqirish uchun ishlatiladi va marosimning oʻzi odatda suv yaqinida boʻlib oʻtadi .

Ibodat qilish 
Agva uchun qurbonlik sifatida kema modellari, eshkak, dengiz qobigʻi, shuningdek shampan, rom, qahva, qamish siropi, tort va zaytun moyi ishlatiladi. Oq qoʻchqor, echki qurbonlik qilinadi. Ular pishiriladi va uyning tashqarisidagi tokchaga joylashtiriladi, chunki dengiz xudosi boʻlgan Agve uy ichida issiq ovqat yemaydi.

Agva uchun kichik qurbonliklar suvga tashlanadi. Katta qurbonliklar dengizga yuboriladigan maxsus qayiqda (barques d’Agwe) joylashtiriladi. Kelajakda, agar qayiq choʻkib ketsa, bu qurbonlik qabul qilinganligini anglatadi; agar sal qirgʻoqqa chiqsa, bu Agve qurbonlikni rad etganligini anglatadi .

Ommaviy madaniyatda 

 Bir vaqtlar bu orolda Brodvey musiqiy filmida Agve bosh qahramonga taʼsir qiluvchi toʻrtta xudodan biri sifatida taqdim etilgan. Agve suv xudosi deb taʼkidlanadi va boshqa uchta xudo bilan birga paydo boʻladi: yer onasi Asaka, sevgi maʼbudasi Erzuli va oʻlim iblisi Gede.
 Agve — amerikalik yozuvchi Roza Guyning „Mening muhabbatim yoki dehqon qiz“ romani qahramonlaridan biri.
 Loa Agve vudu dini tarafdorlari bilan birga Andrey Gusevning „Bir paytlar Malindida“ romanida tasvirlangan.

Manbalar 

Vudu
Alkinoy

Alkinoy ( ) — qadimgi yunon mifologiyasida Sxeriya orolida yashagan badavlat dengizchilar feaks xalqining qiroli. Poseydonning nabirasi va Navsifoyning oʻgʻli (Diodorda Feakning oʻgʻli). „Odyssey“ da eslatib oʻtilgan. Uning xotini Aretadan, akasi Reksenorning qizi (yaʼni uning jiyani), u besh oʻgʻil va qizi Navsikaya bor edi.

Rodoslik Apollonning hikoyasiga koʻra, argonavtlar Kolxidadan qaytib, uning oroliga kelib tushganda, Aretaning maslahati bilan Yason Medea bilan turmush qurishga shoshilganda, Alkinoy ularni kolxidlarning taʼqiblaridan himoya qiladi.

Kalipso orolidan ketayotib, kema halokatga uchragan Odissey Sheriyaga qoʻnganida, Nausikaa uni mehmon sharafiga ajoyib bayram uyushtirgan goʻzal bogʻlar bilan oʻralgan hashamatli Alkinus saroyiga olib bordi; bayram paytida Odissey oʻzining baxtsiz hodisalari haqida gapiradi va keyin Alkina unga boylik berib, uyiga borishiga ruxsat beradi.

Qadimgilar Sheriya bilan tanishgan Kerkira (Korfu) orolida Alkinus qahramoniga sigʻinish mavjud edi.

Manbalar

Havolalar 
 Alkinoy // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Ionian dengizining orollari afsonalari
Agenoriya

Agenoriya yoki Ageron () — Rim jonlilik va energiya maʼbudasi. Ehtimol, uning ismi lotin feʼlidan kelib chiqqan agere, bu harakat qilish demakdir. U bolalarga yurish, qoʻshiq aytish, fikrlash, hisob-kitob qilish kabi rivojlanish bilan bogʻliq qobiliyatlarga ega boʻlgan maʼbudalardan biridir. U bolalarga yurish, qoʻshiq aytish, fikrlash, hisoblashni oʻrganish kabi rivojlanish qobiliyatlarini ato etgan maʼbudalardan biridir. Nemis filologi va arxeologi Vilgelm Geynrix Roscher Agenoriyani pontifiklar kollejida saqlanayotgan va diniy marosimlarda xudolar nomlaridan toʻgʻri foydalanishni kafolatlovchi Rim xudolarining roʻyxatini indigitamenta ichiga kiritgan.

Uygʻonish davri allegoriyasi 
Garchi kam maʼlum boʻlsa-da, Agenoriya 1497-yilda italiyalik gumanist Pandolfo Kollenuchio tomonidan Ferrara gertsogi Erkol II d’Este sharafiga yozilgan toʻrtta lotin uzrlarining birinchi nomidir. Kollenuchchioning Lukian taʼsiri ostida amalga oshirilgan Agenoriya haqidagi allegorik hikoyasi, qishloq xoʻjaligi hayvonlari va qiyin ish kabi toʻy sovgʻalari ularni ajralib ketishiga olib keladigan Inertiya (harakatsizlik) va Labor (ish) bilan boshlanadi. Shundan soʻng, Labor Agenoriya (faoliyat) bilan turmush quradi. Toʻyda Uberitas (moʻl-koʻllik) va Volupia (zavq) ishtirok etadi, ularning mavjudligi Inertiya va uning hamrohlarining gʻazabini keltirib chiqaradi. Agenoriya va Laborning fazilatli ittifoqini magʻlub etish Yupiterning kutilmagan aralashuvi oldini oladi.Keyin toʻyda hozir boʻlganlardan biri Politia (Sivilizatsiya), Mehnat (Mehnat), Agenoriya (Faoliyat) va boshqa fazilatlarning insoniyatga qoʻshgan hissasini maqtaydi. Yupiter, oʻz navbatida, Lagenariya uning ilohiy himoyasi ostida ekanini taʼkidlaydi.

Ommaviy madaniyatda 
Dunyodagi birinchi parovozlardan biri Agenoriya nomi bilan atalgan. Foster, Patrik& Co tomonidan qurilgan. va uning birinchi safari 2-iyun 1829-yil Kingzuinford temir yoʻli orqali amalga oshirildi.

Manbalar 

Rim mifologiyasi
Alfavit tartibida xudolar
Rim mifologiyasida ma'budalar