MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Jizzax politexnika instituti

Jizzax politexnika instituti — kimyo texnologiyasi, avtomobil va avtomobil xoʻjaligi, bino va inshootlar qurilishlari, fermer xoʻjaliklari va b. boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydigan oliy oʻquv yurti. 1989-yilda Toshkent politexnika instituti Jizzax boʻlimi tashkil etilib, 1990-yilda Toshkent arxitektura-qurilish instituti Jizzax boʻlimiga aylantirildi. 1992-yilda Toshkent kimyo-texnologiya instituti Jizzax boʻlimi, Toshkent avtomobil transporti va yoʻllari instituti Jizzax umumtexnika fakulteti, Toshkent arxitektura-qurilish instituti Jizzax boʻlimlari birlashtirilib J. p. i. tashkil etildi. Institutda avtomatika, muhandislik iqtisodiyoti, sanoat texnologiyasi va qurilish fakultetlari hamda sirtqi fakultetlari mavjud. Institutda kunduzgi boʻlimda 13 ta yoʻnalish boʻyicha bakalavrlar, 4 ta mutaxassislik boʻyicha magistrlar; sirtqi boʻlimda 16 ta yoʻnalish boʻyicha bakalavrlar tayyorlanadi. 2000/2001 oʻquv yilida 1900 dan ortiq talaba taʼlim oldi; 18 ta kafedra va 4 ta ilmiy laboratoriya boʻlib, unda 143 professoroʻqituvchi, jumladan 1 akad., 13 fan doktori va professor, 49 fan nomzodi, 20 dotsent ishladi. Institutda aspirantura, 40 oʻquvchiga moʻljallangan tayyorlov kursi mavjud. Institut kutubxonasida 67 mingdan ziyod asar saqlanadi. 2002-yilgacha 6500 dan optiq, mutaxassis tayyorlandi.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi institutlar‎
Jizzax suv ombori

Jizzax suv ombori - Sirdaryo viloyatidagi suv ombori.Jizzax shahridan 9 km jan.-sharqda, Yoyilmasoy jarligida joylashgan. 1963—68 yillarda qurilgan. Mayd. 12,7 km, chuqurligi 26 m, suv hajmi 87,5 mln. m3, keng joyi 5,1 km, uz. 3,3 km. Suv omboriga 25 m3/sek suv keltiradigan (uz. 9 km) va suv omboridan 10 m3/sek suv chiqaradigan (uz. 15 km) kanal qurilgan. J.s.o.ga Sangzor daryosining suvi toʻplanadi. Suv ombori Jizzax tumanidagi 15 ming ga dan ortgan yerni suv bilan taʼminlaydi.

Manbalar 

Suv omborlari
Jizzax temir-beton buyumlari zavodi

Oqtosh temir-beton Mahsulotlari 
MCHJ  — tom ustini yopish uchun ishlatiladigan plitalar, lotoklar va ularning jixozlari, fundament bloklari, quduqlar hamda ularni jihozlash uchun ishlatiladigan moslamalar va b. mahsulot turlari ishlab chiqariladigan davlat korxonasi. Korxona yiliga 17 ming dona temir-beton mahsulotlari i.ch. quvvatiga ega. 3 ta asosiy ishlab chiqarish sexi va boʻlimlari bor.

Manbalar
Jizzax oʻzeksayd qoʻshma korxonasi

JIZZAX „OʻZEKSAYD“ QOʻSHMA KORXONASI — 1998-yil „Jizzax akkumulyator“ aksiyadorlik jamiyati negizida Oʻzbekiston-AQSH hamkorligida 147 mln AQSH dollari ustav fondi bilan tashkil etilgan. 2001-yil oxirida Jizzax shahrida ishga tushirildi. Yillik loyiha quvvati 1,0 mln dona har-xil turdagi akkumulyatorlar. Mahsulot AQSH ning ilgʻor firmalari texnologiyalari asosida ishlab chiqariladi. Ishlab chiqarilgan akkumulyatorlarning yarmini chetga eksport qilish moʻljallangan.

Manbalar
Jizzax haqiqati

"JIZZAX HAQIQATI" - Jizzax viloyati hokimligining ijtimoiysiyosiy gaz. Jizzax sh.da oʻzbek tilida haftada 2 marta chiqadi. Gaz.ning birinchi soni 1974-yil 1 mayda nashr etilgan. Taniqli jurnalistaar Islom Usmonov, Nushar Qarshiboyev, Xolmuhammad Nurullayev va b. oʻz faoliyatlarini mazkurgaz.da boshlaganlar. Gaz. viloyat hayotini, undagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlarni yoritadi. Uning sahifalarida Jizzax dashti, Zomin, Forish choʻllarini kompleks oʻzlashtirish, Marjon buloq oltin koni, Forish temir va qoʻrgʻoshin konlarini, Jizzax akkumulyator zavodi, plastmassa quvurlari zavodi, ip yigiruv f-kasi kabi korxonalarning qurilishi va ishga tushirilishi haqida maqolalar berilgan. Bundan tashqari, qishloq madaniyatini rivojlantirish, iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish, mamlakatda huquqiy demokratik davlat barpo etish, mamlakat va viloyat miqyosidagi sport yangiliklarini keng yoritish mazkur gaz.ning doimiy mavzularidir. Gaz. tahririyati tashabbusi bilan 1974-yilda tashkil etilgan ishchi va qishloq muxbirlari xalq universitetini 1800 tinglovchi bitirdi (2001). Gaz.ning mahalliy boshqaruv, ijtimoiy masalalar va maʼnaviyat, iqtisodiyot, agrosanoat, qonunchilik va huquq tartibot, xatlar va ommaviy ishlar boʻlimlari bor. Adadi 7000 nusxa (2002).

Manbalar
Jizzaxplastmassa aksiyadorlik jamiyati

"JIZZAXPLASTMASSA" AKSIYADORLIK JAMIYATI - plastmassa mahsulotlari ishlab chiqaradigan korxona. "Oʻzkimyosanoat" uyushmasi tizimida faoliyat koʻrsatadi. Respublika sanoatini rivojlantirish va Jizzax viloyatidagi choʻl zonasini oʻzlashtirish maqsadida 1960 yilda Jizzax plastmassa quvurlari zavodi qurilishi loyihalashtirildi. 3-d oʻzining birinchi mahsuloti — polietilen plyonkalar va mashinasozlik uchun butlovchi buyumlarni 1972 yildan boshlab ishlab chiqara boshlagan. 1980 yilda zavod qayta rekonstruksiya qilindi va polietilen quvurlar ishlab chiqaradigan plastmassa zavodiga aylantirildi. 1996 yilda Germaniya va Xitoyda ishlab chiqarilgan zamonaviy texnologiyalar oʻrnatilib, polietilen plyonka ishlab chiqarila boshladi va shu yili hozirgi nomidagi aksiyadorlik jamiyatiga aylantirildi. Yiliga 10 ming t gacha plastmassa quvur, 18200 t polietilen plyonka i.ch. quvvatiga ega. Shoʻrtangaz majmuining ishga tushirilishi munosabati bilan qoʻshimcha 3 ming t yuqori issiqlikka chidamli polietilen plyonkalar va xalq isteʼmoli mollari i.ch. yoʻlga qoʻyildi. Mahsulotlari respublika ichki ehtiyojlariga ishlatiladi.

Manbalar
Jizya

Jizya (arab. — jon soligʻi) — dastlab arab xalifaligida, keyinchalik boshqa musulmon davlatlari (jumladan, Oʻrta Osiyo)da musulmon boʻlmagan fuqarolardan olingan jon soligʻi. Davlat musulmon boʻlmagan fuqarolarning haq-huquqlarini himoya qilishi, ularni tashqi va ichki tajovuzlardan saqlashi lozim boʻlgan. Shuning evaziga ulardan J. undirilgan. J. balogʻatga yetganlarga solingan (qariyalar, ayollar, bolalar, qul va ishga yaroqsizlar esa undan ozod qilingan). J. asosan pul va natura tarzida undirilgan.

Manbalar
Jiyda

Jiyda () — jiydadoshlar oilasiga mansub daraxt yoki buta. Janubiy Yevropa, Markaziy va Sharqiy Osiyo, Shimoliy Amerikada oʻsadigan 40 ga yaqin turi bor. Oʻrta Osiyo, xususan, Oʻzbekistonda Janubining qargʻajiyda. (; yovvoyi holda oʻsadi), sharq jiydasi (), tikanakli J. (), kumushsimon J. (), non J. () turlari oʻsadi. Sharq Jiydasining bargi oddiy, ensiz, kumushrang . Daraxti 8–10 m, shoxlari siyrak, tikanli yoki tikansiz. Guli ikki jinsli, sariq, serasal, xushboʻy, efir moyli. Mevasi sargʻish, magʻizsiz danakli, eti 31,2—88,7%, unsimon, xushxoʻr. Tarkibida 46—65% qand, 10% oqsil, 1,3% kislota, 200 mg% S vitamini mavjud. Jiydaning ning mevasi yangiligida yoki quritib isteʼmol etiladi. Mevasidan spirt va kuchsiz alkogolli ichimliklar tayyorlanadi. Tabobatda oshqozon-ichak kasalliklarini davolashda ishlatiladi. Yogʻochidan turli xil buyumlar yasaladi, parfyumeriya sanoatida, gulidan efir moy olinadi.

Jiyda qurgʻoqchilikka chidamli, yer osti suvlari yuza va shoʻr tuproqlarda ham oʻsaveradi. Danagidan, ildiz bachkisidan va qalamchasidan koʻpayadi. Koʻchati oʻtkazilgach, 3—5- yili hosilga kiradi. May—iyun oyida gullaydi, mevasi sentabr, oktabr oylarida pishadi. Bir tupi 50 kg gacha hosil beradi.Jiyda60—80-yil yashaydi. Non jiyda mevali daraxt sifatida ekiladi, oʻrta boʻyli daraxt. Sernam yerlarda yaxshi oʻsadi. Serhosil. Mevasi yirik, mazali, qizgʻish-qoʻngʻir rangli. Oʻzbekiston oʻrmonchilik ilmiy tadqiqot institutida uning 20 ga yaqin navi taʼriflangan (Qizil Jiyda , Raʼno, Urganch, Xurmoy, Toshkent deserti, Choʻli qandak, Kizil qandak va b.). Hozirgi davrga kelib sanoat ahamiyatini yoʻqotdi. Oʻzbekiston,Tojikiston va koʻpgina mamlakatlarda ayrim tomorqa bogʻlarida havaskorlar ekadi. Koʻproq yoʻl yoqalari, kanal boʻylari, dala-ihota oʻrmon mintaqalari, tashlandiq yerlarga ekiladi. Tuproqni azot bilan boyitadi.

Azimov E.Non jiyda.T.1967.

Manbalar 

Ikki pallali oʻsimliklar
Jiydasoy

Jiydasoy — Namangan viloyati Pop tumanidagi soy. Sirdaryoning oʻng irmogʻi. Qurama tizmasining jan.sharqiy yon bagʻridan boshlanadi. 30 dan ortiq irmogʻi bor. Uzunligi 25 km. Yuqori qismida tor va ancha chuqur vodiyda, juda nishab toshloq oʻzanda oqadi. Bahorning seryogʻin oylarida suvi koʻpayadi, baʼzan sel keladi. Yozda suvi juda ozayib ketadi. J. suvi sugʻorishga sarflanishi tufayli, uning etak qismida koʻpincha suv boʻlmaydi.

Manbalar 

 

Oʻzbekistondagi daryolar
Jiyron qarqara

Jiyron qarqara, qizil qoʻton (Ardea рифигеа) — uzun oyoqlilar turkumining qarqaralar oilasiga mansub qush. Osiyoda, Yevropaning janubida va Afrikada tarqalgan. Oʻzbekistonda Sirdaryo, Amudaryo atroflarida, Chirchiq va Ohangaron vodiylarida uchraydi. Qamishzorlarga, baʼzan butazorlarga uya soladi. 3—5 ta tuxum qoʻyadi. Boshidagi pati va uzun kokilining binafsha rangli hamda qanotining atrofidagi patlar qizil boʻlishi bilan oq va koʻk qarqaradan farq qiladi. Baliq, baqa, kaltakesak va har xil hasharotlar bilan oziqlanadi. Chigirtka, sichqon va kalamushlarni qirib, foyda keltiradi.

Manbalar 

 

Qushlar
Jiklyor

Jiklyor (frans. gicler — purkash, toʻzitish) — ichki yonuv dvigateli silindrlariga beriladigan yonilgʻi (havo) miqdorini cheklaydigan va meʼyorlaydigan detaldagi kalibrlangan teshik. Karbyuratorsa boʻladi. Asosiy, qoʻshimcha, salt yurish, ekonomayzer, tezlatkich va havo J.lari bor. Asosiy va qoʻshimcha J.lar toʻzituvchi naychaga beriladigan yonilgʻini, salt yurish J.i salt yurish kanallariga beriladigan yonilgʻini, ekonomayzer J.i ekonomayzerdan, tezlatkich J.i tezlatish nasosidan keladigan yonilgʻini, havo J.i salt yurish tizimi kanaliga beriladigan havoni cheklab va meʼyorlab turadi.

Manbalar
Jilvon

Jilvon, Jil bon — Buxoro vohasining shim. chekkasidagi choʻl landshaftli hudud. Qizilqum chegarasida, Shofirkon va qisman Gʻijduvon tumanlari hududida joylashgan. Uning bir qismi oʻrta asrlardayoq oʻzlashtirila boshlangan. Ayrim koʻchmanchi guruxlar, qaroqchilar hujumidan, voha aholisi va karvonlarni himoya qilish uchun xonlik tomonidan u yerda jilbon (chegara posboni) mansabi joriy qilingan. Jilbonlar Buxoro va Vardonze sh.lariga kelib ketayotgan karvonlarni ham nazorat qilishgan. Keyinroq jilbon atamasi joy nomiga aylangan. Shayboniylar davrida J. rudi (arigʻi) qazilgan. 1640, 1880 va 1920-y.larda sodir boʻlgan kuchli qum koʻchishlari oqibatida J. etagidagi qishloqlar qum ostida qolgan. Axolining bir qismi boshqa joylarga koʻchib oʻtgan. Bu S. Ayniyning asarlarida ham qayd qilingan. 1926-yilda Shofirkon tumani tashkil qilingach, J. choʻlini oʻzlashtirish va obod qilish ishlariga buxorolik Hamro Polvon boshchilik qildi. 1927—28-yillarda Gʻijduvon va Shofirkon tumanlarini kesib oʻtuvchi 35 km uzunlikdagi yangi Jilvon arigʻi qazildi. 2000-yilda uning uz. 50 km ga yetdi. J.ni oʻzlashtirish asosan tugallandi; choʻl oʻrnida yangi qishloqlar barpo qilindi. Hoz. kunda oʻsha joydagi qishloqlardan beshtasi "J" nomi bilan maʼlum.

Manbalar
Jild

Jild (arab.) — 1) biror narsa ustidan kiydirib, qoplab qoʻyiladigan buyum, gʻilof. Masalan, yostiq J., koʻrpa J.; 2) kitobni yaxshi saqlash uchun uning muqovasiga oʻlchab tikilgan, odatda, teri-charmdan yasalgan qin; 3) ilgari oʻquvchilar oʻquv ashyolari solib yurishi uchun portfel oʻrnida ishlatgan xalta. J. biror matodan konvert taxlitida tikilib, ikki yonidan latta tasmaga biriktirilgan va yelkaga oʻtkazib boʻyinga osib yurilgan; 4) biror katta asarning alohida kitob holidagi qismi, shuningdek, bir necha kitobdan iborat asarning har biri, tom. Masalan, Alisher Navoiy asarlarining 10j. i.

Manbalar
Jillavza

Jillavza — qad. ogʻirlik oʻlchovi; bunduka ogʻirligiga teng: 1J=1 bunduka = 4,25 g .

Manbalar
Jilo

Jilo — metall (oltin, kumush, mis, bronza, temir) yoki yogʻoch buyumlar, ipak matolar yuzidagi yaltiroqlik. Buyumlar yuzini jilvir bilan ishqalash, sirtga maxsus moy surkash, mato (adras, atlas) ni kudunglash (kudung— toʻqmoqsimon asbob bilan urish) natijasida J. hosil qilinadi.

Manbalar
Jilov

Jilov, tizgin — ot yoki eshak yuganining ikki tomonidan suvluq halqalarga ulanib, ikki uchi tugib birlashtirilgan qayish. Har bir boʻlagining uz. 1 — 1,5 m boʻladi. J.dan ot va eshakni boshqarishda foydalaniladi.

Manbalar
Jilovdor

Jilovdor — oʻtmishda hukmdor otini qabul qilib oluvchi shaxc. J. hukmdor otini jilovlash bilan birga, uning otga minishi va tushishiga koʻmaklashgan. J. hokim otxonasiga yaqin xonada istiqomat qilgan va bu xona jilovxona deb atalgan. Hukmdor qarorgohiga kelgan mehmonlarning otlarini J. olib qolib, to oʻz yurtiga qaytguniga qadar oziqlantirgan. Har bir viloyat hokimining maxsus J.i boʻlgan. Buxoro amirligida J. saroy mansablaridan biri hisoblanib, oʻz vazifasiga koʻra zinbardor "otni egarlovchi", avrangbardor "safar taxti (kursi) ni koʻtarib yuruvchi" hamda roiz "otlarni parvarish qiluvchi, otboqar" bilan teng mavqega ega boʻlgan.

Manbalar
Jilolash

Jilolash, pardozlash, sayqallash — buyumlar yuzalariga koʻzgusimon shaffoflik (sillikliq, sayqal) berish uchun mexanik yoki dastaki usulda ishlov berish. Metall buyumlarga J. stanoklarida, shuningdek, elektrolitik va elektromexanik usul bilan ishlov beriladi. J. stanoklarining J. qurilmalari fetra, kigiz, boʻz, duxoba, charm va b.dan tayyorlangan doyra va tasmalardan iborat boʻlib, ularga oldindan yoki ishlov berish vaqtida J. pastalari (kukunlar) surkalgan boʻladi. Bunda buyumni stolga, J. qurilmasini shpindelga mahkamlab, J. qurilmasi buyum ustida harakatlantiriladi. Yogʻoch buyumlarni J. yuzalarga yaltiroq smola (polituralar) surkab ishqalashdan yoki lok-buyoq qoplashdan iborat. Tosh buyumlarning yuzalarini J. uchun ularga J. kukunlari sepib, namlangan kigiz bilan ishlov beriladi. Plastmassa buyumlar barabanlarda yoki J. stanoklarida jilolanadi. Barabanlarda J.da unga buyumlar bilan birga J. aralashmasi (maye, mashina moyi yoki vazelin moy shimdirilgan pemza kukuni) solinadi.

Manbalar
Jilonbuzgan devorlari

Jilonbuzgan devorlari — Ohangaron vodiysini jan.-sharqiy tomondan uragan qad. mudofaa devorlari. J. d. Chatqol togʻlaridan boshlanib, Ohangaron daryosining oʻng va chap sohillaridagi qad. sugʻorilgan yerlarni oʻz ichiga olgan holda Sirdaryoning oʻng qirgʻogʻiga kelib taqaladi va Sirdaryoning chap qirgʻoq tomonida ham davom etadi. J. d. Markaziy Osiyoda arablar hukmronligi davrida (8—9-asrlar) Ohangaron vodiysidagi obod yerlarni koʻchmanchilarning hujumlaridan mudofaa qilish uchun barpo etilgan. J. d.ni 1957, 1959, 1967-yillarda arxeolog X. Muhamedov tekshirgan.

J. d. bir-biriga parallel holda 2—3 qator paxsa devor urib, ularning oraligidagi maxsus qoldirilgan boʻshliq loy (loʻmboz) va tuproq bilan tuldirilgan. Shu sababli J. d.ning harobalari birbiriga parallel ikki-uch qator sunʼiy marzalar (kengligi 35-45 m va bal. 2-3 m) holida saqlangan.

Adabiyot 
 Muhamedov X., Oʻzbekistonning qadimiy mudofaa inshootlari tarixidan, T., 1961.

Manbalar 

Oʻzbekiston arxeologiyasi
Toshkent viloyati
Jilontamgʻali

Jilontamgʻali, ilon tamgʻali — urugʻ nomi. 20-asr boshlarida Nurota togʻining jan. yon bagirlarida yashovchi oʻzbek-turkmanlar, Zarafshon vodiysidagi naymanlar, Surxondaryo viloyatidagi yuz, qoʻngʻirot qabilalari tarkibida uchrar edi. J. nomi toponim tarzida ham uchraydi.

Manbalar
Jiltemasoy

Jiltemasoy — Navoiy viloyati Nurota tumanidagi soy. Qalamjarsoy (Selsoy)ning chap irmogʻi. Oqtov tizmasining shimoliy yon bagʻridagi Langar qishlogʻi yonidan boshlanib, shim.ga tomon oqadi. Kirichsoy qoʻshilgandan soʻng Nurota tekisligiga chiqadi va Chuyamoy deb ataladi. Qalamjarsoygacha yetib bormasdan Soykechar qishlogʻidan 3 km janubi-gʻarbda qurib qoladi. Uzunligi 18 km, xavzasining maydoni (togʻli qismi) 25 km. Jiltemasoy qisman qor, asosan yomgʻir, buloq suvlaridan toʻyinadi. Oʻrtacha yillik suv sarfi 80 —100 l/sek. Suvi fevral— aprelda koʻpayadi, may, ayniqsa, iyundan kamayib ketadi. Lekin havzasida buloqlar koʻp boʻlganidan butunlay qurib qolmaydi.

Galereya

Manbalar 

Oʻzbekistondagi daryolar
Navoiy viloyati daryolari
Jiltirbos

Jiltirbos — Orol dengizining jan. qirgʻogʻidagi botqoqlashgan koʻl. Qoraqalpogʻiston Respublikasi hududida joylashgan. 1960-yillar boshigacha Orol dengizining qoʻltigʻi boʻlgan. 60— 70-yillarda dengizning qurib borishi tufayli quruqlikka aylandi. Lekin Amudaryoning oʻng tarmogʻi va ikkita tashlama orqali zovur suvining kelib turishi natijasida qurigan qoʻltiq oʻrnida koʻl vujudga keldi (2000). Daryo va tashlamalardan koʻlga quyilayotgan suv hajmi yillar davomida keskin farq qilgani uchun koʻl sathi turgʻun emas. Suvning minerallashuv darajasi har litrda 10—15 g . Oʻrtacha chuq. 1–3 m, uz. 45 km, eni jan.da 10 km, shim.da 6 km (1997). Mutlaq bal. 53–42 m, jan. dan shimolga choʻzilgan. Suvda qoʻgʻa, qamish va b. suv oʻsimliklari mavjud, qirgʻoqlari ham qamishzor. Toʻqayzorda qobon, suvli joylarda birqozon, baliqchi qush, oʻrdak va b. yashaydi. J. baliqchilikda (laqqa baliq, zogʻora baliq, ilonbosh va b.) va ovchilikda foydalaniladi.

Manbalar 

Koʻllar
Qoraqalpogʻiston
Orol dengizi
Qoraqalpogʻiston geografiyasi
Oʻzbekiston suv omborlari
[[Turkum:Katta Orol dengizi havzasi]
Oʻzbekiston koʻrfazlari
Jilgʻa

Jilgʻa, yilgʻa — uncha baland boʻlmagan togʻ yon bagʻirlarida qor-yomgʻir suvlari hamda buloqlardan vujudga kelgan oqar suvlar, kichik soy, daryocha. Oʻrta Osiyoda koʻpgina J.lar yozda qurib qoladi. Tarixiy manbalarda (chunonchi "Boburnoma"da) vodiy, soylik julga deb atalgan; maye, Ohangaron julgasi.

Manbalar 

 

Geografik terminlar
Jin mashina

Jin mashina () yoki tola ajratkich — paxta tolalarini chigitdan ajratib oladigan mashina. Arrali va valikli xillari bor.

Arrali jin mashinaning asosiy ish qismlari, ish kamerasi va arrali silindr 2 dan iborat. Arrali silindr 80—130 dona arrali disklardan yigʻiladi. Chigitli paxta ish kamerasi ga tushadi. Aylanib turgan silindr arralariga ilingan tolalarning bir qismi chigitdan ajralib, panjara 3 orasiga oʻtadi, soplo 4 va mashina boʻgʻzi 5 orqali batareya kondensoriga yigʻiladi. Chigitli paxta silindr bilan bir necha marta uchrashgach, chigit tolalardan deyarli tozalanadi va sirpanib, taroq 8 bilan panjara orasidan oʻtib, chigit konveyeriga tushadi. „Ulik“ tola ajratish moslamasi 6 toladan „ulik“ tola va ifloslarni ajratib, shnekli „ulik“ tola konveyeri 7 ga yoʻnaltiradi.

Valikli jin mashinaning ish qismlari hayvon terisidan, sunʼiy rezinalashtirilgan materiallar va tabiiy poʻkaklardan yasalgan valik, qoʻzgʻalmas pichoq 2 va urish valigi 3 dan iborat. Taʼminlash kamerasi ga tushgan chigitli paxtani qarama-qarshi tomonga aylanib turadigan valiklar 2 qoziqchali titkilash barabani 3 ga bir meʼyorda uzatadi, baraban qoziqchalari uni ilashtirib, toʻr 4 sirtidan sudrab utadi. Paxtadan ajralgan xas-choʻplar toʻr koʻzlaridan oʻtib tashqariga chiqadi, titilgan paxta esa qiya 5 dan sirpanib, ignali baraban 6 ga yoʻnaladi. Tekislovchi valik 8 chigitli paxta qatlamini tekislab turadi. Tezlatish barabani 9 ignali baraban 6 dan chigitli paxtani ajratib olib, bir-biriga teskari aylanayotgan ish valigi va urish valigi 10 orasiga keltiradi. Chigit pichoq ostidan oʻta olmaydi, tolalar chigitdan ajraladi va ish valigiga yopishib, pichoq ostidan oʻtib ketadi. Chigit tolalardan toʻliq ajralmaguncha bu jarayon takrorlanadi. Chigitdan ajralgan tola nov 15 ga tushib, undan tola quvuriga, chigitlar esa toʻr 7 ning koʻzlaridan oʻtib, nov 14 orqali yigʻish shnegiga yoʻnaladi. Paxta tozalash korxonalarida bir necha jin mashina batareya tarzida (arralisi har qatorda 2—5 tadan, valiklisi 8—10 tadan) oʻrnatiladi. Oʻzbekiston paxta korxonalarida avtomatlashtirilgan jin mashina lari ishlatiladi.

Adabiyotlar 
 Jab borov Gʻ. Sh., Otametov T. U., Hamidov A., Chigitli paxtani dastlabki ishlash texnologiyasi, Toshkent, 1987-yil.
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.
Jinja

Jinja ( jinja deb talaffuz qilinadi) Python dasturlash tili uchun shablonlash mexanizmi . U Django shablon mexanizmiga o'xshaydi, lekin Pythonga o'xshash ifodalarni taqdim etadi, bu shablonlarni vaqtinchalik muhitda bajarishga imkon beradi. Bu matn shablonlari mexanizmi, shuning uchun undan har qanday belgilash va manba kodini yaratish uchun foydalanish mumkin. BSD litsenziyasi ostida litsenziyalangan.

Jinja shablon mexanizmi - teglar , filtrlar, testlar va global oʻzgaruvchilarni  sozlash imkonini beradi. Bundan tashqari, Django shablon mexanizmidan farqli o'laroq, Jinja shablon konstruktoriga obyektlardagi argumentlar bilan funktsiyalarni chaqirish imkonini beradi.

Jinja, Smarty kabi, Unix konveyeriga o'xshash foydalanish uchun qulay filtr tizimi bilan birga keladi.

Misol 
Oddiy shablonga misol:from jinja import from_string

tmpl = from_string('''\
<html>
<head><title>{{ variable|escape }}</title></head>
<body>
{% for item in item_list %}
   {{ item }}{% if not loop.last %},{% endif %}
{% endfor %}
</body>
</html>''')
 
print(tmpl.render(
    variable='Value with <unsafe> data',
    item_list=[1, 2, 3, 4, 5, 6]
))HTMLdagi natija:<html>
<head><title>Value with <unsafe> data</title></head>
<body>

    1,
    2,
    3,
    4,
    5,
    6

</body>
</html>

Qo'llanilishi 
( Flask ) Veb-freymvorklardan tashqari, Jinja2, masalan, SaltStack  va Ansible konfiguratsiyalarni boshqarish tizimida ham qo'llaniladi.

Eslatmalar

Adabiyot

Havolalar 

 Jinja rasmiy veb-sayti
Jinnidaryo

Jinnidaryo — Qashqadaryo viloyati Kitob tumanidagi daryo, Qashqadaryoning chap irmogʻi hisoblanib, boshlanishida Zoʻgʻatasoy deb ham nomlanadi.

Kitob davlat geologiya qoʻriqxonasi Jinnidaryoning chap qirgʻogʻida joylashgan.

Tuzilishi 
Zarafshon va Hisor togʻ tizmalarini tutashtiruvchi Shertogʻning gʻarbiy yon bagʻirlari (2500 m)dan oqib tushuvchi 100 dan ortiq irmoqning qoʻshilishidan hosil boʻladi. U umumiy gʻarbiy yoʻnalishda, yuqori oqimlarda shimolga sezilarli qiyalik bilan, oʻrtacha — janubga tomon esa bir oz qiyalik bilan oqadi. Quyi oqimlarda kanal joylarda meanderlar hosil qiladi. Umumiy uzunligi 57 km ni, daryo havzasining maydoni esa 367 km².

Jinnidaryo Qashqadaryoning birinchi chap irmogʻi hisoblanadi. Uning suv yigʻish maydoni boshqa irmoqlarga qaraganda sezilarli darajada past. Qashqadaryoga yana Oqsuv, Tanxoz, Gʻuzor, Yakkabogʻ irmoqlarining suvi ham kelib quyiladi.

Jinnidaryo qor, yomgʻir va buloq suvlaridan toʻyinadigan daryolar guruhiga kiradi.

Suv sarfi 
Oʻrtacha yillik suv sarfi 1,35 m³/sek (Jovuz qishlogʻi yaqinida) ni tashkil etadi. Eng yuqori suv sarfi asosan aprel oyiga (mavsumiy qorlar erib, yomgʻir koʻp yoqqanligi uchun), eng past suv sarfi esa yozning oxiri va kuzning boshiga toʻgʻri keladi. Bu vaqtda Qashqadaryoda yillik oqimning 64% i, Jinnidaryoda esa 68.3% i oqib oʻtadi. Iyul-sentyabr oylarida esa Qashqadaryoda suv oqimi 11.7%, Jinnidaryoda esa atigi 4.4.% ni tashkil etadi. Yillik oqimining 56% bahorgi suv davri (mart— iyun)da oqib oʻtadi.

Suv eng koʻp boʻladigan oy — apreldagi oʻrtacha suv sarfi 3,30 m³/sek ga yetadi. Qashqadaryoda oʻrtacha koʻp yillik suv sarfi Varzangi qishlogʻi yaqinida 5.46 m³/sek, Jinnidaryoning suv sarfi Panlandara qishlogʻi atrofida 1.50 m³/sek ni tashkil etadi. Jala yoqqan paytlarda Jinnidaryodan sel keladi, bu vaqtda suv sarfi sekundiga 46,2m³ gacha ortadi.

Daryoning Qashqadaryoga quyilishidan oldingi kengligi 2,0 metrni; chuqurligi esa 30 sm ni tashkil etadi. Ostki qismi tosh yotqiziqlaridan tarkib topgan. Beshkaltak aholi punkti yaqinida Qashqadaryoning chap qismidan unga quyiladi.

Qashqadaryoning boshlanish qismida joylashgan Sumsar va Shertogʻ tizmalari Oqsuv va Jindaryo vodiylarini bir-biridan ajratib turadi.

Ixtiofaunasi 
Jinnidaryo va unga quyiladigan soylarning Kitob qoʻriqxonasi hududidan oqib oʻtadigan qismida koʻp miqdorda Fargʻona marinkasi (Shizothorax intermedius), shoxli choʻgʻli (Noemacheilus melapterurus) va yoʻl-yoʻl choʻgʻli (Alburnoides taeniatus) ozroq miqdorda uchraydi.

Aholi punktlari 
Jindidaryoda boʻylarida bir qancha kichik aholi punktlari joylashgan, jumladan: Musabozor, Javuz, Sumak, Ashkan, Toshqishloq, Tuil, Katlas, Abixanda, Ishkob, Mugul, Vatkana, Aftabray, Yangiqishloq, Doʻngqishloq, Deyishqon kabilar. Sohil boʻyida bogʻ va uzumzor maydonlar mavjud.

Manbalar

Adabiyotlar 

Qashqadaryo viloyati
Oʻzbekistondagi daryolar
Qashqadaryo irmoqlari