Rohiblar cherkovi (klaustrum)

Rohiblar cherkovi (lotincha: klaustrum) — odatda tarki dunyo qilgan xristianlar, monarxlarning muayyan qoida va meʼyorlar, belgili nizomga amal qilib yashovchi diniy jamoasig qarashli cherkovlar shunday nomlangan. Odatda ularda rohiblar taʼlim olgan. Cherkov binolarning devorlari boʻylab oʻtadigan va toʻrtburchak shaklda ochiq galereya yoki ochiq arkada koʻrinishida boʻladi. Cherkov sabori odatda janubiy tomoniga qarama-qarshi biriktirilishi mumkin, poydevori cherkovning bir qismi boʻlgan (yoki bir vaqtlar boʻlgan) uzluksiz va mustahkam meʼmoriy toʻsiqni tashkil etuvchi… rohiblar dunyosini krepostnoylar va ishchilar dunyosidan ajratib turgan.

Cloistered (yoki klaustral) hayot, shuningdek, rohib yoki rohibalarning uyi. Inglizcha qoʻshimcha soʻzi zamonaviy katolik cherkov qonuni tarjimalarida lotincha „klaustrum“ soʻzining baʼzi bir koʻrinishi nemis kabi tillarda monastirning metonimik nomi sifatida ishlatiladi.

Tarixi 

Tarixiy jihatdan, oʻrta asr boshlarida monastirining bir nechta antetsedentlari, yunon-rim domusining peristil sudi, atrium va uning kengaytirilgan versiyasi nasroniy bazilikalari uchun hovli boʻlib xizmat qilgan. Valter Xornning taʼkidlashicha, Misrda Avliyo Pachomius tomonidan tashkil etilgan eng qadimgi koenobit jamoalari monastir qurilishiga olib kelmadi, chunki rohiblar jamoasiga oddiy serflar biriktirilmagan, shuning uchun devor bilan oʻralgan jamoa ichida hech qanday ajratish kerak emas edi; Horn eng qadimgi prototip monastirlarni Suriyaning janubida V asr oxirida qurdirgan. Monastir cherkovlariga misol sifatida, Surabdagi (mil. 489 yil) avliyolar Sergiy va Baxs monastirlari va monastirning ustunli hovlisini keltirish mumkin. Ammo shunga oʻxshash Irlandiyaning semieremitik monastirlarining toʻplangan dumaloq uylarida ham, Gʻarbning eng qadimgi Benedikt jamoalarida ham bunday monastirlar boʻlgan.

Charlemagne davrida kengaytirilgan va tarqoq mulkdagi alohida monastir jamoasining talablari ushbu „monastir ichidagi monastir“ ni qulflangan monastir koʻrinishida yaratdi, bu rohiblarga oʻzlarining muqaddas vazifalarini chalgʻitadigan narsalardan tashqari bajarishga imkon beradigan meʼmoriy yechim boʻlgan. Horn birinchi misollar sifatida Abbot Gundelandning Lorsh abbeyidagi „Altenmünster“ini (765-74) taqdim etadi, bu Frederich Ben tomonidan olib borilgan qazishmalarda aniqlangan. Lorsh soʻnggi Rim davridan beri buzilmagan anʼanaga koʻra, frank zodagonlarining rustica villasidan jiddiy oʻzgarishlarsiz moslashtirilgan. Yana bir qadimgi monastir, Sen-Riquier abbeyi (790-99) uchburchak shaklga ega boʻlib, burchaklarida ibodatxonalar joylashgan boʻlib, Uchbirlikni ongli ravishda tasvirlaydi. Indenda (816) va Fonteneldagi Avliyo Uandril abbeyida (823-33) abbatlik cherkovining yon tomonida joylashgan kvadrat monastir qurilgan. Fulda, cherkovning liturgik gʻarbiy qismida „Rim uslubida“ yangi monastir (819) oʻrnatildi. Qadimgi Avliyo Pyotr sobori hovlisidan tanish, chunki u qoldiqlarga yaqinroq boʻlar edi.

Galereya

Yana qarang 

 Sulaymon ustuni
 Vabo xochi

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 Kanon qonuni kodeksi, 667-sonli qonunlarga qarang.
 Yangi Advent Entsiklopediyasi III ff. on "Nuns, toʻgʻri shunday deb ataladi
 Yangi Advent ensiklopediyasida „Cloister“
 Yangi Advent entsiklopediyasi "Diniy hayot
 Fransiya, Italiya va Ispaniyadagi monastirlar haqida fotosuratlar va maʼlumotlar
 Arxitektura