Portland davlat universiteti

Portland davlat universiteti (PSU) Oregon shtatining Portland shahridagi davlat tadqiqot universitetidir. Universitet 1946-yilda ikkinchi jahon urushi qatnashchilari uchun oʻrta maktabdan keyingi taʼlim muassasasi sifatida tashkil etilgan. Keyingi yigirma yil ichida u toʻrt yillik kollejga aylandi va 1969-yilda universitet maqomiga ega boʻldi. Bu Oregon shtatidagi yirik shaharda joylashgan yagona davlat universiteti hisoblanadi. Universitet Vasiylik kengashi tomonidan boshqariladi. Universitet PSU „R2: Doktorantura universitetlari — Yuqori tadqiqot faoliyati“ qatoriga kiritilgan.

Portland universiteti bir yuz yigirma uchta yoʻnalish boʻyicha bakalavriat va bir yuz oʻn yettita yoʻnalish boʻyicha aspirantura darajasini taklif qiluvchi yetti taʼsis kollejidan iborat. Portland universitetida biznes boshqaruvi maktabi, taʼlim kolleji, ijtimoiy ish maktabi, shahar va jamoat ishlari kolleji, sanʼat kolleji, Maseeh muhandislik va kompyuter fanlari kolleji va liberal sanʼat va fanlar kolleji mavjud.

Tarixi

1946—1964-yillar: Tashkil etish 
Portland davlat universiteti 1946-yil iyun oyida Ayova shtatida yashovchi Stephen Edward Epler tomonidan asos solingan Vanport kengaytma markazi sifatida tashkil etilgan. Epler ikkinchi jahon urushida jang qilish uchun armiyaga qoʻshilishdan oldin Nebraska shtatining Lincoln shahridagi Cotner kollejini, keyinroq Nyu-York shahridagi Columbia universitetini tamomlagan. Xizmatdan soʻng Epler Qoʻshma Shtatlarga qaytdi. Epler Portlanddagi Oregon shtatining umumiy kengaytma boʻlimida faxriylar maslahatchisi boʻlib ishladi. Vanport kengaytma markazi Epler tomonidan ikkinchi Jahon urushi qatnashchilari uchun Portlandda oliy maʼlumotga boʻlgan talabni (GI qonun loyihasidan foydalangan holda) qondirish uchun yaratilgan. GI qonun loyihasi 1944-yilda ikkinchi jahon urushi qatnashchilariga kollej, oʻrta maktab yoki kasb-hunar taʼlimi, shuningdek, bir yillik ishsizlik kompensatsiyasini taʼminlash uchun qabul qilingan.

Birinchi darslar Vanport oʻrta maktabida boʻlib oʻtdi va uning Columbia daryosi boʻyida joylashganligi hisobga olinib, darhol „The U by the Slough“ deb nomlandi.Maktabdagi birinchi yozgi sessiyada 221 talaba qatnashdi.Oʻsha vaqtda oʻqish va toʻlovlar 50 dollarni tashkil etgan. 1410 dan ortiq talaba 1946-yil kuzgi mavsum uchun roʻyxatdan oʻtdi.Ammo maktabda joy yoʻqligi sababli qabul 1946-yil 7-oktyabrgacha kechiktirildi. Ikkinchi jahon urushidan keyin Vanportdagi aholi soni kamayib borayotganligi sababli, kengaytma markazi boshqa maqsadlar uchun yaratilgan binolardan foydalanishga muvaffaq boʻldi.Oʻsha vaqtda ikkita bolalar bogʻchasi, uchta sinf xonasi boʻlgan dam olish binosi va kutubxonani joylashtirish uchun jiddiy oʻzgartirishlar kiritishni talab qiladigan savdo markazi, ofislar va oltita sinf xonasi. Vanport oʻrta maktabi, Lincoln va Jefferson oʻrta maktablari, shuningdek Portlandda joylashgan Oregon universitetining stomatologiya va tibbiyot maktablari ishlatilgan.

1948-yil 30-maydagi Vanport suv toshqinidan soʻng, kollej toshqindan keyin yopilishni rad etgani uchun „oʻlmaydigan kollej“ sifatida tanildi. Bu atama Christian Science Monitor jurnalida kollej va suv toshqini haqida yozgan talaba Lois Hennessy tomonidan oʻylab topilgan, ammo talabalar kollejni „Kelajaksiz kollej“ deb atashgan. (Hennessy shoir Gary Snayderning onasi edi.) Maktab 1948-yilning yozida Grant oʻrta maktabini egalladi, keyin Oregon kemasozlik zavodidagi shoshilinch ravishda oʻzgartirilgan binolarga joylashdi.Oʻsha vaqtda maktab „Oregon kemasi“ sifatida tanilgan. 1953-yilda maktab Portland shahar markaziga koʻchib oʻtdi va SW Broadway koʻchasidagi Lincoln oʻrta maktabining boʻshatilgan binolarini, shu jumladan oʻsha paytda „Old Main“ nomi bilan tanilgan Lincoln Hallni egalladi.

Maktab 1951-yil dekabridan 1952-yilning fevraligacha oʻz nomini Portlend shtati kengaytma markaziga oʻzgartirdi. 1955-yilda Markaz oʻz nomini Portlend shtati kollejiga oʻzgartirib, toʻrt yillik ilmiy daraja beruvchi institutga aylandi, ammo kollejning oʻquv rejasi va oʻsishiga qattiq cheklovlar qoʻyilgan edi. Kollejda prezidentlik uchun saylovoldi tashviqotini olib borgan Epler Davlat kengashi tomonidan saylanmagan. Shuning uchun Epler kollejdan maʼmuriy ulushsiz ketdi va Kaliforniyadagi Reedley kollejida prezidentlikka qabul qilindi. 1956-yilga kelib, kollejdagi faxriylar soni kamayib ketdi va oshxonada bolalar ovqatlari toʻxtatildi.

1965—2000-yillar: Kengayish va rivojlanish 

Universitetdagi arxitektura oʻzining dastlabki bosqichida daxshatli koʻrinishda edi. 1968-yilda universitetga kelgan prezident Gregory Wolfe bu binolar kampusdagi Stalinistcha kubizmning dahshatli dalili ekanligini aytdi. Portland shtat universitetining keyingi yigirma yillikdagi oʻsishi Oregon Universitet tizimining 1929-yildagi qaroriga binoan amalga oshirildi.Qarorda: „Oregon shtatidagi hech bir davlat universiteti yoki kolleji boshqasi tomonidan taklif qilingan dasturlarni takrorlay olmaydi“-deyilgan edi. Institut dasturlariga 1961-yilda magistratura dasturlari, 1972-yilda esa doktorantura dasturlari qoʻshildi. Institutga 1969-yilda Oregon shtati oliy taʼlim kengashi tomonidan universitet maqomi berildi va Portland shtat universitetiga aylandi.

1993-yilda PDU anʼanaviy bakalavriat tizimidan voz kechdi va Universitet tadqiqotlari deb nomlanuvchi yangi umumiy taʼlim dasturini qabul qildi. Universitet fanlari boʻyicha oʻquv rejasi birinchi kurs talabalari uchun talab qilinadigan bir yillik soʻrov kurslaridan, soʻngra bir yillik ikkinchi kurs soʻrovidan, kichik klaster kurslaridan (yuqori sinf oʻquvchilari tanlovi boʻlib xizmat qiladi) va nihoyat, yuqori kurslardan iborat qilib belgilandi. Yuqori kurs „Universitetni oʻrganish dasturining kulminatsion nuqtasi“ boʻlib xizmat qiladi va talabalardan oʻzlari tanlagan jamoaviy loyihada ishtirok etishlarini talab qiladi.Talabalarga koʻpincha loyihadagi tajribalar haqida ommaviy taqdimot oʻtkaziladi. US News &amp; World Report jurnali bir necha bor Universitet tadqiqotlarini „Izlash uchun dastur“ roʻyxatiga kiritgan. 1995-yilda, oʻlimidan ikki yil oldin, universitet Stephen Eplerni universitetning paydo boʻlishiga qoʻshgan hissasi uchun taqdirladi.

2001-yildan hozirgi kungacha 
2003-yilda Portland shtat universiteti qora tadqiqotlar boʻyicha darajalarni berish uchun tasdiqlangan. 2004-yilda universitet bitiruvchisi Fariborz Maseeh Massiah fondi orqali universitet muhandislik va kompyuter fanlari kollejiga 8 million dollar xayriya qildi. Xayriyadan keyin kollej nomi Maseeh muhandislik va kompyuter fanlari kolleji deb oʻzgartirildi. Bu oʻsha paytdagi universitetga qilingan eng katta xayriya edi va bu sovgʻa boshqalari bilan birga 2006-yil may oyida yangi muhandislik binosi — „Shimoliy-gʻarbiy muhandislik, fan va texnologiyalar markazi“ ning ochilishiga olib keldi. LEED oltin sertifikatiga ega muhandislik binosi universitetda muhandislik, fan va texnologiyaga eʼtibor kuchayganligini aks ettiradi.Universitet 12ming metr kvadrat maydonni egallagan oʻquv xonalari, ofislar va 41 tadqiqot va oʻquv laboratoriyalarini oʻz ichiga oladi.

2006-yilda Portland shtat universiteti Salmon Safe notijorat tashkiloti tomonidan mamlakatdagi birinchi „Salmon xavfsiz universiteti“ deb eʼlon qilindi. Mukofot boʻron suvi oqimini mahalliy suv havzasiga yetib borgunga qadar tozalash orqali atrof-muhitning barqarorligini taʼminlash yoʻlidagi saʼy-harakatlarni eʼtirof etish uchun berildi.

2008-yil 3-iyun kuni Jimmy va Rosalynn Carter hamkorlik fondi Portland universitetini suv havzasini boshqarish dasturi uchun Jimmy va Rosalynn Carter hamkorlik mukofoti laureati sifatida eʼlon qildi.2017-yilda universitet yana bir bor US News nashri tomonidan mamlakatdagi eng yaxshi 10 ta innovatsion universitetlardan biri sifatida eʼtirof etildi va „oʻz kampuslarida amalga oshirilayotgan ilgʻor oʻzgarishlar tufayli jamoatchilik tomosha qilishi kerak boʻlgan maktablar“ roʻyxatidan joy oldi. PSU ketma-ket uch yil davomida eng yaxshi innovatsion universitetlar roʻyxatda" oʻrin egalladi.

2020-yil avgust oyida George Floyd namoyishlari hamda 2018-yilda PSU (kampus politsiyasi) xodimlari tomonidan qora tanlining oʻldirilishi voqealaridan soʻng, universitet prezidenti Stephen Percy kampus politsiyasi patrul xizmatida endi qurol olib yurmasligini eʼlon qildi (lekin oʻqotar qurollar faol otishma holatida foydalanish uchun jamoat xavfsizligi idorasida saqlanadi). Xavfli qoʻngʻiroqlar boʻlsa, kampus politsiyasining oʻrniga Portland politsiyasi javob beradigan boʻldi Siyosat 2021-yil 1-sentyabrdan kuchga kirdi.

Universitet prezidentlari roʻyxati 

 Stephen E. Epler (Vanport kengaytma markazi), 1946-1952
 John F. Cramer, 1955-1958
 Brandford P. Millar, 1959-1968
 Gregory B. Wolfe, 1968-1974
 Joseph C. Blumel, 1974-1986
 Natale A. Sicuro, 1986-1988 yillar
 Roger N. Edgington (muvaqqat prezident), 1988-1990
 Judith A. Ramaley, 1990-1997
 Daniel O. Bernstine, 1997-2007
 Michael F. Reardon (Muvaqqat prezident), 2007-2008
 Wim Wiewel, 2008-2017
 Rahmat Shoureshi, 2017-2019
 Stephen Percy (Muvaqqat prezident 2019-2020), 2020-yildan hozirga qadar

Akademiklar 

Portland davlat universiteti bir yuz yigirma uchta yoʻnalish boʻyicha bakalavr darajalarini va bir yuz oʻn yettita aspirantura dasturlarini taklif qiladi. Universitet liberal sanʼat bakalavriat kolleji sifatidagi asl missiyasidan kengroq tadqiqot universitetiga aylangani uchun doktorlik dasturlarini tobora koʻproq qoʻshmoqda. Yaqinda qoʻshilgan fanlar: matematika, biologiya, kimyo, amaliy fizika, informatika, amaliy psixologiya, muhandislik va texnologiyalarni boshqarish, mashinasozlik va sotsiologiya kabilarni oʻz ichiga oladi. Universitet 70 dan ortiq magistratura dasturlari, 30 dan ortiq magistratura sertifikati dasturlari va 20 ta doktorantura dasturlari boʻyicha magistratura taʼlimi taklif etiladi.

2006-yilda Shahar va jamoat ishlari kolleji Portland davlat universitetining birinchi toʻliq onlayn darajasini yaratdi. Kriminologiya va odil sudlov boʻlimi kriminologiya va odil sudlov boʻyicha onlayn bakalavr darajasini, shuningdek, jinoyatchilikni tahlil qilish, jinoiy xulq-atvor, odil sudlovda yetakchilik sertifikatlarini va kriminologiya va jinoiy adliya boʻyicha bakalavriatdan keyingi sertifikatni taklif etadi. Portland davlat universiteti 2014-2015-oʻquv yili uchun jami 6050 daraja, jumladan 4250 ta bakalavriat, 1725 tasi magistratura va 75 tasi doktorlik darajasiga ega.

Qabullar 
US News & World Report va Forbes maʼlumotlariga koʻra, universitetga qabul darajasi 2012-yilda 66 % ni tashkil etdi."Forbes"ning 2015-yilgi soʻroviga koʻra, universitetga qabul darajasi 61 % ni tashkil etdi. Portland davlat universiteti, shuningdek, Portland jamoat kolleji va Clackamas jamoat kolleji bilan ikki tomonlama roʻyxatga olish shartnomasiga ega boʻlib, bu ikki maktab oʻquvchilariga ikkala maktabda kurs olish imkonini beradi. Portland davlat universiteti Oregon sanʼat assotsiatsiyasi oʻquv dasturiga (AAOT) aʼzo hisoblanadi.

Kollejlar va maktablar 
Portlend davlat universitetining oʻquv dasturlari toʻqqizta asosiy oʻquv boʻlinmalariga ajratilgan:

 Liberal sanʼat va fanlar kolleji — antropologiya, amaliy tilshunoslik, biologiya, qora tadqiqotlar, kimyo, chikano/latinoshunoslik, aloqa, nizolarni hal qilish, iqtisod, ingliz tili, atrof-muhitni oʻrganish, dasturlar, geografiya, geologiya, tarix, xalqaro tadqiqotlar, matematika va statistika, tubjoy amerikaliklar tadqiqotlari, falsafa, fizika, psixologiya, fan taʼlimi, sotsiologiya, nutq va eshitish fanlari, ayollarshunoslik, jahon tillari va adabiyotlari kabi 20 dan ortiq mutaxassisliklar boʻyicha bakalavriat, magistratura va sertifikat dasturlarini taklif qiladi.
 Biznes boshqaruvi maktabi — bakalavr va magistratura yoʻnalishlariga biznes boshqaruvi, moliyaviy tahlil, xalqaro menejment, marketing va logistika kiradi. Aspirantura va sertifikat dasturlariga buxgalteriya hisobi, xalqaro biznes tadqiqotlari va oziq-ovqat sanoati menejmenti kiradi. Maktab, shuningdek, tizim fanlari doktori dasturining bir qismi sifatida doktorlik dasturlarini taklif qiladi.
 Taʼlim kolleji — boshlangʻich va davomiy litsenziya, taʼlim (bolalik, boshlangʻich, oʻrta daraja va oʻrta maktab), taʼlim yetakchiligi, maslahat va turli mutaxassisliklar, tasdiqlar, bitiruvchilik sertifikatlari va kasbiy rivojlanish dasturlari boʻyicha magistratura va bakalavriat dasturlarini taklif qiladi.
 OHSU-PSU Jamoat salomatligi maktabi — Oregon sogʻliqni saqlash va fan universiteti bilan qoʻshma loyiha. Portland davlat universitetida amaliy salomatlik va fitnes yoki salomatlik tadqiqotlari boʻyicha bakalavr darajalari va inson laktatsiyasi boʻyicha bakalavriat sertifikati mavjud boʻlgan bakalavriat dasturlarini boshqaradi. OHSU magistratura darajasini boshqaradi.
 Maseeh muhandislik va kompyuter fanlari kolleji — bakalavr va magistratura dasturlari fuqarolik, kompyuter, elektr, atrof-muhit va mashinasozlik, shuningdek, kompyuter fanlarini oʻz ichiga oladi. Magistratura dasturlari muhandislik menejmenti, ishlab chiqarish muhandisligi, tizim muhandisligi, dasturiy taʼminot muhandisligi va texnologiya menejmentini oʻz ichiga oladi. Maktab tizim fanlari va atrof-muhit fanlari va resurslar doktorlik dasturlari doirasida doktorlik dasturlarini taklif qiladi.
 Sanʼat kolleji — bakalavriat dasturlariga arxitektura, sanʼat (badiiy amaliyot, grafik dizayn va ijtimoiy amaliyot boʻyicha alohida dasturlar bilan), sanʼat tarixi, sanʼatshunoslik, kino, kinoshunoslik, musiqa, teatr sanʼati va raqs kiradi. Magistraturaga arxitektura, san'at, musiqa, teatr sanʼati va oʻrta sanʼat taʼlimi kiradi.
 Ijtimoiy ish maktabi — maktab bakalavriat va magistratura darajasida Ijtimoiy ish boʻyicha dasturlar, bolalar va oila tadqiqotlari bakalavriat va doktorlik ijtimoiy ish dasturlarini taklif qiladi.
 Shahar va jamoat ishlari kolleji — ushbu kollej shahar va jamoat ishlarining turli jihatlariga qaratilgan bir qator yordamchi maktablarda tashkil etilgan:
 Jamiyat salomatligi maktabi — salomatlik tadqiqotlari va jamiyat salomatligi boʻyicha bakalavriat va magistratura bosqichida oʻqishni taklif qiladi. Maktab, shuningdek, gerontologiya boʻyicha bitiruv sertifikatini ham taklif qiladi.
 Mark O. Hatfield hukumat maktabi — kriminologiya,jinoiy adliya, siyosatshunoslik va davlat boshqaruvi boʻyicha bakalavriat va magistratura darajalarini taklif qiladi. Institutlar orasida Davlat xizmatlari markazi, Jinoiy adolat tadqiqot siyosati instituti, notijorat tashkilotlarini boshqarish instituti, milliy siyosat konsensus markazi, qabilaviy boshqaruv instituti va turkiy tadqiqotlar markazi mavjud.
 Nohad A. Toulan shaharshunoslik va rejalashtirish maktabi — bakalavr dasturlari jamiyatni rivojlantirish boʻyicha asosiy va ikkinchi darajali, koʻchmas mulkni rivojlantirish va barqaror shahar taraqqiyoti boʻyicha kichik kurslarni oʻz ichiga oladi. Bitiruv sertifikatlari koʻchmas mulkni rivojlantirish, transport va shahar dizaynini oʻz ichiga oladi. Magistraturaga shaharshunoslik, mintaqaviy rejalashtirish kiradi. Institutlar orasida shahar tadqiqotlari markazi, Portland Metropolitan tadqiqotlari instituti, Aholi roʻyxatini tuzish markazi, koʻchmas mulk markazi va transportni oʻrganish markazi mavjud.
 Universitet faxriy kolleji — Bu kollej mamlakatdagi yagona shaharga yoʻnaltirilgan faxriy kollejdir.

Bundan tashqari, Portland davlat universiteti Kengaytirilgan tadqiqotlar maktabi orqali uzluksiz taʼlim va maxsus oʻquv faoliyatini taklif etadi, jumladan, kredit kurslari, darajani tugatish dasturlari, masofaviy taʼlim kurslari, kreditsiz jamoat dasturlari, qayta litsenziyalash, sertifikatlar, oʻrta maktab kurslari, yozgi dasturlar va onlayn oʻqish kabilar.

Tadqiqot 

Oliy taʼlim muassasalarining Carnegie tasnifida Portland davlat universiteti „yuqori ilmiy faoliyat“ga ega universitet sifatida belgilangan. Universitetning 1.4 million jildli, olti qavatli Branford Price Millar kutubxonasi kampus markazida, Park Avenuedagi Fariborz Maseeh Hall roʻparasida joylashgan.Millar kutubxonasi bir nechta kompyuter laboratoriyalari, texnologiya va oʻqish zallari va video tomosha xonalariga ega.Millar kutubxonasi 1966-yilda toʻrtburchak shaklida qurilgan.

Millar kutubxonasida taxminan 1 422 427 jild kitob, 640 ta bosma obuna, 97 065 ta elektron kitoblar, 2 592 288 ta mikroformalar, 69 762 ta xaritalar va 133 978 ta audio-vizual materiallar mavjud. Shuningdek, Millar kutubxonasi 400 000 dan ortiq davlat hujjatlarini saqlaydigan federal hujjatlar ombori hisoblanadi. Millar kutubxonasi jamoatchilik uchun ochiq boʻlib, talaba boʻlmaganlarga PDF-fayllar kataloglari va nashr etilgan onlayn jurnallardan foydalanish imkonini beradi.

Reytinglar 
 

US News &amp; World Report oʻzining 2017-yilgi hisobotida Portland universitetini ikkinchi darajali tadqiqot universiteti sifatida baholadi, ammo uni milliy miqyosda unchalik yuqori emas deb koʻrsatdi. Universitet oʻzining 2012-yilgi nashrida „Gʻarbdagi eng yaxshi“ va The Princeton Review nashrida „Vijdonga ega kollej“ sifatida eng yaxshi 376 ta kollej qatoriga kiritilgan. Portland universitetining MBA dasturi The Princeton Review nashri tomonidan eng yaxshi 100 talikka kiritildi.Bu nashr ham Portland universitetini bakalavriat taʼlimi uchun mamlakatdagi eng yaxshi muassasalardan biri deb atagan. 2015-yilda universitet mamlakatdagi „Eng innovatsion“ kollejlardan biri sifatida 16-oʻrinni egalladi.

Portland davlat universitetining biznes boshqaruvi maktabi, The Princeton Review jurnalining 294 ta eng yaxshi biznes maktablari soʻrovida oʻrin olgan. US News & World Report hozirda Portland davlat universitetining shahar va mintaqaviy rejalashtirish dasturini mamlakatdagi eng yaxshi 14-oʻringa qoʻygan. Planetizen hozirda universitetning shahar va mintaqaviy rejalashtirish dasturini bitirgan Nohad A. Toulan shaharshunoslik va rejalashtirish maktabi mamlakatdagi eng yaxshi 25 ta eng yaxshi shaharsozlik dasturlari qatoriga kiradi.

Kampus 
PSU kampusining aksariyati Portland shahrining janubi-gʻarbiy qismida, Universitet okrugi deb nomlanuvchi hududda joylashgan. Kampus West Hills qarshisida joylashgan boʻlib, shimolda Clay St, sharqda Toʻrtinchi avenyu, janubda Interstate 405 va gʻarbda 12-avenyu bilan bogʻlangan. SW Broadway yoʻli universitetning markaziy binolari joylashgan kampus markazidan oʻtadi.

Mashhurlar

Manbalar

Havolalar 
 
 Portland State University Athletics website
Universitetlar
1946