MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Gaius Allectus

Gaius Allectus (; 296-yilda vafot etgan) - 293—296 yillarda Buyuk Britaniya va Shimoliy Galliyaning bir qismini boshqargan Rim imperatori sanaladi. U o'zidan oldingi Karuziyni hokimiyatdan ag'darib hokimiyatga keldi. Sezar Konstansiy Xlor bilan bo'lgan urushda mag'lubiyatga uchragan va o'ldirilgan.

Biografiya 
Gay Allectus o'zini Rim Britaniya imperatori deb e'lon qilgan Mark Avreliy Mauzey Valeriy Karauziyning atrofidagi yaqin insonlaridan biri edi. 293-yilda Karauziy qit'ada hukmronlik qilgan imperator Konstantiy Xlor bilan urushda mag'lubiyatga uchraganida, Allectus uning o'ldirilishini uyushtirdi va o'zi imperator bo'ldi. Usurper Gaius Allectus Augustus ismini oldi va butun Rim Britaniyasi ustidan nazorat o'rnatdi. Shimoliy Galliyaning bir qismi ham uning hokimiyatini tan olgan, Allectusning ittifoqchilari franklar edi.

Allekning hukmronligi atigi uch yil davom etdi. 295-yilga kelib Konstansiy Xlor o'zining mamlakatsdagi barcha mulklari ustidan nazorat o'rnatdi va franklarni zararsizlantirdi. lohida eskadronga qo'mondonlik qilgan Xlor prefekti Yuliy Asklepiodot tuman tufayli Allectus flotidan qochib, Vecta (Wight) oroliga o'tdi. Keyin Britaniya imperatori butun qo'shinini Asklepiodotga qarshi harakatga keltirdi. Hozirgi Xempshir yoki Berkshire shimolida Allectus mag'lubiyatga uchragan katta jang bo'ldi; u pjang paytida vafot etdi va shundan keyin Britaniya yana Rimga bo'ysuna boshladi. Bu III asrdagi keng ko'lamli inqirozdan so'ng Rim imperiyasining to'liq birlashishini anglatardi .

Adabiyotda 
Monmutlik Jefrining "Britaniyaliklar tarixi" (XII asr) asarida ma'lumot berilgan. Tarixiy syujetlar bilan juda erkin boʻlgan Jefri Karauziy boshchiligidagi mahalliy aholi qoʻzgʻolonini bostirish uchun Allectus Rimdan Britaniyaga uchta legion boshchiligida yuborilganligini yozadi. Allectus "qirollik taxtini egalladi", lekin tez orada inglizlar tomonidan qo'llab-quvvatlangan Kornubiya hukmdori (Kornuoll) Asklepiodot unga qarshi isyon ko'tardi. Asklepiodot bilan jangda Allectus vafot etdi.

Allect Rozmari Sutkliffning "Kumush shox" (1957-yil) filmidagi qahramonga aylandi. U yerda u "uzun bo'yli, juda sariq sochli qalpoqli, ibodatxonalarda kumushrang" odam sifatida tasvirlangan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Аврелий Виктор. О цезарях.
 
 
296-yilda vafot etganlar
Oʻzbekiston stadioni

Oʻzbekiston Stadioni Oʻzbekiston tumanida Yaypan shahrida joylashgan boʻlib,Turon (futbol klubi) jamoasining uy stadioni hisoblanadi.

Oʻzbekiston tumani hokimi Qahramon Joʻrayevning tashabbusiga koʻra klub uy oʻyinlarini oʻtkazadigan stadionga „Oʻzbekiston“ nomi berildi va ayni kunda oʻyingoh holati zamonaviy koʻrinishga keltirildi.

Tarixi 
Stadion Oʻzbekiston Tumanida joylashgan boʻlib, 1970-yillarda qurilgan, sobiq nomi „Mexnat“ stadionidir. Stadionda „Olimjon Akbarov“ va „Mehnat“ kabi maxalliy jamoalar toʻp surgan. Bugungi kunda mahalliy Turon (futbol klubi) uy stadioni hisoblanadi. Oʻzbekiston stadioni 2018-yildan boshlab keng taʼmirlash ishlari boshlandi maydon sifati OFK va FIFA talablariga javob beradigan darajaga keltirilgan. 2021-2022 yillarda taʼmirlash ishlaridan soʻng FIFA standartlariga javob beradigan xolatga keltirildi. Stadionda yuqori darajadigi uchrashubvlardan 2022-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi baxsi oʻtkazilgan. Bugungi kunda stadion 8000 yaqin muxlisni oʻz bagʻriga sigʻdira oladi.

Tavsifi 
Stadionda Germaniyalik mutaxassislar tajribasi asosida ishlab chiqilgan darvoza uskunasi hamda zamonaviy uslubdagi zahira oʻrindiqlari keltirib oʻrnatilgan. 2021-yilgi mavsumda ilk bor Oʻzbekiston Superligasida ishtirok etayotgan „Turon“ futbol klubining uy oʻyingohi hisoblanadigan „Oʻzbekiston“ arenasi FIFA standartlariga mos xolga keltirildi. Xususan oʻyingohda 4x8 m oʻlchamda ulkan „UZLED“ elektron monitori hamda  yorugʻlik darajasi 2000 lyuks boʻlgan „Philips“ svetodiod yoritish tizimlari oʻrnatildi, shuningdek 3500 oʻrinli qoʻshimcha tribunalar qurib bitkazildi. „Oʻzbekiston“ stadionida muxlislar va mehmonlar uchun zamonaviy 140 oʻrinli VIP sektor, video operatorlar, suhandon hamda matbuot xizmati xodimlari uchun maxsus shinam joylar mavjud.

Manbalar

Havolalar 

 soccway.com saytida tashrif qogʻozi (inglizcha)
 Transfermarkt.com veb-saytidagi tashrif qogʻozi (inglizcha)

Oʻzbekistondagi futbol stadionlari
Clark Graebner

Klark Grebner (1943-yil 4-noyabrda tugʻilgan) — isteʼfodagi amerikalik professional tennischi .

Yoshlik 
Clark Graebner Ogayo shtatining Klivlend shahrida shifokor Pol Graebner va uning rafiqasi, sobiq Jenis Klarkning yagona farzandi boʻlib tugʻilgan. Pol oʻrta darajada muvaffaqiyatli yoshlar tennischisi edi. Klark uch marta oʻrta maktab tennisi boʻyicha davlat chempionatida gʻolib chiqdi. U Shimoli- gʻarbiy universitetni tamomlagan va u yerda Delta Upsilon birodarligiga qoʻshilgan.

1964-yilda u koʻtarilgan amerikalik tennischi Kerol Kolduellga uylandi. Ularning ikki farzandi, qizi Kemeron va oʻgʻli Klark bor edi. Er-xotin 1974-yilda ajralishdi va oxir-oqibat ajrashishdi. 1975-yilda Grebner Patti Morganga uylandi. Kolduell 2008-yil 19-noyabrda Nyu-York shahrida saraton kasalligidan vafot etdi

Tennis Faoliyati 
Clark Graebner oʻz davridagi eng tezkor serverlardan biri hisoblangan. 1967-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari chempionatida, soʻnggi marta, bugungi US Open, faqat havaskor tennischilar uchun ochiq edi, Graebner finalda Jon Nyukomga yutqazdi. Keyingi yili u yakkalik bahslarida ham Uimbldonda, ham birinchi AQSh ochiq chempionatida yarim finalga chiqdi.

Clark Graebner va Artur Ashe AQSh Devis Kubogi jamoasini 1968-yilda Devis Kubogida gʻalaba qozonishdi, bu besh yil ichida birinchi marta. Amerikaliklar shuncha yil ichida yana toʻrtta chempionlikni qoʻlga kiritdilar. Jon Makfining " Oʻyin darajalari " kitobi 1968-yilda Forest Hillsdagi AQSh ochiq chempionatida Grebner va Ashe oʻrtasidagi yarim final oʻyini haqida. Uchrashuvda Ashe gʻalaba qozondi.

Clark Graebnerning eng muhim unvoni, ehtimol, 1966-yil Fransiya chempionatida erkaklar oʻrtasidagi juftlik chempionligi boʻlgan, u yerda u Dennis Ralston bilan finalda Ion Tiriac va Ilie Nastaseni magʻlub etgan. U, shuningdek, 1968-yilda Miluokidagi erkaklar oʻrtasidagi gil kort boʻyicha yakkalik chempionatida, 1969 va 1970-yillarda AQShning erkaklar oʻrtasidagi gil kort boʻyicha juftlik chempionatida (mos ravishda Uilyam Bouri va Ashe bilan) va 1963-yilda Cincinnatida juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi.

Clark Graebner 1970-yilda Cincinnatida yakkalik bahslarida chorak finalga chiqdi va yakuniy chempion Ken Rouzollga tushib ketdi.

Clark Graebner „ Grand Slam“ musobaqalarida gʻalaba va magʻlubiyatlar boʻyicha eng yaxshi martaba rekordlari roʻyxatida 32-oʻrinni egallab, 65 % rekord bilan 108-58.

Manbalar

Qoʻshimcha oʻqish 

 Klark Graebner, Kerol Grebner, aralash juftlik tennisi (MakGrou-Hill, Nyu-York, 1973)
 0-374-51526-3

Havolalar 

 

Yashayotgan insonlar
1943-yilda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
Balidagi terakt (2002)

Balidagi teraktlar (2002) 2002-yil 12 oktyabrda Indoneziyaning Bali orolidagi Kuta sayyohlik hududida sodir bo'lgan. Hujum qurbonlar va qurbonlar soni bo‘yicha Indoneziya tarixidagi eng yirik terakt bo‘lib, 202 kishi halok bo‘lgan, ulardan 164 nafari xorijlik (88 avstraliyalik, 23 britaniyalik va 20 dan ortiq boshqa millat vakillari) va 38 nafari Indoneziya fuqarolaridir. 209 kishi jarohatlangan.

2002-yil 12-oktyabr kuni soat 23:05 da diskoteka o'tkazilgan "Paddy 's Pub" tungi klubiga kirish eshigi yaqinida og'irligi 1 kg bo'lgan ikkita portlovchi qurilmaning birinchisi ishga tushdi. Oradan chorak daqiqa o‘tgach, odamlar “Sari ” bariga ketayotib, dahshatli vahima bilan zalni tark eta boshlaganlarida, to'xtash joyida qoldirilgan 'Volkswagen'' salonidagi og‘irligi bir sentnerdan ortiq bo‘lgan ikkinchi qo‘lbola portlovchi qurilmaning portlashi sodir bo‘ldi.

Uchinchi portlash 23:09 da Denpasardagi AQSh konsulligi yaqinida sodir bo'ldi, qurbonlar yo'q.

Hujum uchta portlashdan iborat edi: xudkush-terrorchi, mashinaga o'rnatilgan bomba (ikkalasi ham Kutadagi tungi klublar yaqinida sodir bo'lgan) va uchinchisi, Denpasardagi Amerika Qo'shma Shtatlari konsulligi yaqinida portlatilgan va binoning unchalik og'ir bo'lmagan shikastlanishiga olib kelgan.

Jamoa Islomiyaning bir qancha a'zolari, jumladan, o'limga hukm qilingan uch kishi aybdor deb topildi. Jamoaning ruhiy yetakchisi deb hisoblangan Abu Bakar Baashir aybdor deb topilib, ikki yarim yilgacha qamoq jazosiga hukm qilindi. Xambali sifatida tanilgan va Jamoaning sobiq rahbari sifatida gumon qilingan Riduan Isoddin, hech qanday ayblovlar qo'yilmagan holda, noma'lum joyda Amerika asirligida saqlanmoqda.

Manbalar
Sid Meier’s Civilization IV: Colonization

Civilization IV: Colonization — Sid Meierning Colonization oʻyinining 2008-yil remeyki . Avvalgi sonlar kabi, oʻyinchilar diplomatiya va urush orqali Yangi Dunyoni zabt etishga urinayotgan bir necha Evropa davlatlaridan birining koʻchmanchilarini nazorat qiladi. Oʻyinchining maqsadi oʻz ona mamlakatidan mustaqillikni eʼlon qilish uchun yetarlicha kuchli koloniya yaratishdir.

Oʻyin jarayoni 
Oʻyinchi Evropaning toʻrtta davlatidan birining mustamlakachilari sifatida tanlashi mumkin, ularning har biri unga maʼlum bonuslar beradi: Angliya (koʻproq muhojirlar oqimi), Fransiya (koʻproq moslashgan hindular), Gollandiya (koʻproq foydali savdo) va Ispaniya (tadqiqot tajribasi. yangi yer va istilolar). Asl nusxadan farqli oʻlaroq, oʻyinchi ikkita yetakchidan birini tanlashi mumkin boʻladi. Bundan tashqari, magʻlub boʻlgan dushman askarlaridan yanada ilgʻor qurollarni qoʻlga kiritish mumkin (masalan, tubjoy amerikalik jangchi oʻlgan mushketyordan qurolini olib, undan foydalanishi mumkin).

Asl nusxada boʻlgani kabi, ilmiy tadqiqot oʻrniga oʻyinchi Kontinental Kongressga aʼzolarni saylaydi, ularning har biri maʼlum imtiyozlarni beradi. Misol uchun, Kongress uchun buyuk tadqiqotchi Magellanni tanlash kemalar tezligini oshiradi, siyosatchi Benjamin Franklinni tanlash esa oʻyinchiga boshqa koloniyalar bilan ziddiyatdan qochishga yordam beradi. Asl nusxadan farqli oʻlaroq, xalqlar bir xil asoschi otalarni saylay olmaydi. Bundan tashqari, baʼzi asoschilar faqat maʼlum shartlar ostida qoʻshilishadi.

Mustaqillik eʼlon qilingandan soʻng, oʻyinchi yangi hokimiyatning boshqaruv turini tanlash imkoniyatiga ega boʻladi. Misol uchun, agar oʻyinchi monarxiyani tark etishni xohlasa , Mustaqillik urushi paytida Evropa bilan savdo qilish qobiliyatini yoʻqotmaydi.

Oʻyin Civilization IV engine yangilangan versiyasida ishlaydi, jumladan yaxshilangan grafikalar, optimallashtirilgan kod va qayta ishlangan interfeys. Ushbu yaxshilanishlar bilan Colonization 1.1 shaderlarini qoʻllab-quvvatlaydigan grafik kartani talab qiladi.

Civilization IV: Microsoft Windows uchun mustamlaka 2008-yil 24-sentyabrda sotuvga chiqdi.

Sivilizatsiyalar 
Oʻyinchiga Evropaning toʻrtta kuchidan birini tanlash imkoniyati beriladi, ularning har biri maʼlum afzalliklarga ega. Bundan tashqari, har bir kuch uchun oʻyinchi qoʻshimcha qobiliyatlarga ega boʻlgan ikkita mustamlakachi liderdan birini tanlashi mumkin.
havolalar

Manbalar

Havolalar 

 Ingliz tilidagi havolalar

 civfanatics.com
 Apoliton

 Rus tilidagi havolalar

 Sivilizatsiya IV: Civ-blogdagi mustamlaka boʻlimi
Windows video o'yinlar
Femtometr

Femtometr (belgisi fm) Daniya va Norvegiya soʻzidan olingan boʻlib, 'oʻn besh', () SI sistemasida 10−15 metrga teng uzunlik birligi boʻlib. fm bir metrning kvadriliondan bir qismini bildiradi. Bu masofa baʼzan fermi deb ataladi va Italyan-Amerikalik fizigi Enriko Fermi sharafiga shunday nomlangan, chunki u yadro fizikasining odatiy uzunlik shkalasi hisoblanadi.

Taʼrif va ekvivalentlar 
1000000 zeptometrlar = 1 femtometr = 1fermi = 0,000001 nanometr = 

 femtometres = 1 millimetre.

Masalan, protonning zaryad radiusi taxminan 0,831 femtometr, oltin yadrosining radiusi esa taxminan 8,45 femtometr.

1 barn = 100 fm 2

Tarixi 
Femtometr atamasi „Générale des Poids et Mesures“ 11-konferensiyasi tomonidan qabul qilingan. 1964-yilda Daniyacha „15“ va fermi soʻzlarining imloviy oʻxshashligidan foydalangan holda SIga qoʻshilgan.

Fermi yadro fizikasi asoschilaridan biri, Italyan fizigi Enrico Fermi (1901-1954) sharafiga nomlangan. Bu atama Robert Hofstadter tomonidan 1956-yilda "Review of Modern Physics " jurnalida chop etilgan „Elektronlarning tarqalishi va yadroviy tuzilish“ nomli maqolasida kiritilgan. Bu atama yadro va zarrachalar fizikasida keng qoʻllaniladi. Hofstadter 1961-yil fizika boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻlgan va oʻshandagi „Elektron sochilish usuli va uning yadrolar va nuklonlar tuzilishiga qoʻllanilishi“ maʼruzasida fm atamasini ishlatgan (1961-yil 11-dekabr).

Manbalar
Arthur Gore (tennis)

Arthur William Charles Wentworth Gore (1868-yil 2-yanvar — 1928-yil 1-dekabr) britaniyalik tennischi edi.

U Wimbledon chempionatida uchta yakkalik chempionligini qoʻlga kiritgani bilan mashhur va 5 marta rekord oʻrnatgan (Gerbert Louford bilan birgalikda). Shuningdek, u 1908-yilda Londonda (Angliya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida (Gerbert Barret bilan birga) erkaklar oʻrtasidagi yakkalik va yopiq inshootlardagi erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslarida gʻalaba qozonib, oltin medallarni qoʻlga kiritdi. Shuningdek, u 1912-yilda Shvetsiyaning Stokgolm shahrida boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan. Gorning 1909-yilda, 41 yoshida, Uimbldondagi gʻalabasi uni bugungi kungacha Uimbldon janoblari oʻrtasidagi yakkalik chempionligini qoʻlga kiritgan eng keksa futbolchiga aylantiradi.

Faoliyati 
U oʻzining birinchi turnirini 1887-yilda London Athletic Clubda oʻtkazdi va uning birinchi unvoni 1888-yil avgustida Stivenajdagi oʻt oʻyini turnirida qoʻlga kiritildi Gor 1892-yilda Shotlandiya chempionatida yakkalik bahslarida gʻolib chiqdi va 1893-yilda Challenge Raundda unvonni muvaffaqiyatli himoya qildi 1894-yilda u Shimoliy London chempionatida gʻolib chiqdi oʻsha turnirda u besh marta gʻalaba qozondi (1894, 1898, 1899, 1900, 1906). U ikki marta Kent chempionatida yakkalik chempionligini qoʻlga kiritdi; 1900-yilda finalda Garold Mahonini toʻgʻridan-toʻgʻri magʻlubiyatga uchratib, 1906-yilda AL Bentliga qarshi, shuningdek, toʻgʻri setlarda. 1900 va 1908-yillarda u Londondagi Qirolicha klubida oʻynagan Britaniyaning yopiq kort chempionatida yakkalik chempionligini qoʻlga kiritdi. 1908-yil may oyida u Londondagi Qirolicha klubida oʻynagan Britaniyaning yopiq kort chempionatida yangi zelandiyalik Entoni Uildingni toʻrt setda Challenge raundida magʻlub etdi. Gor Uimbldonning erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida eng uzoq davom etgan (34 yil) (u 1888-yildan 1922-yilgacha yakkalik bahslarida 30 marta rekord oʻrnatgan), Bundan tashqari, u Lestershir chempionatida uch marta (1913, 1914, 1919) gʻolib chiqqan.) va toʻrt marta Nottingemshir chempionati (1905, 1910, 1912, 1913). Shuningdek, u birinchi va oxirgi chempionlik unvonlari oʻrtasidagi eng uzoq tennis faoliyati boʻyicha barcha vaqtlardagi rekordga ega, yaʼni 30 yil, 11 oy va bir kun. Gor 1888-yildan 1919-yilgacha 51 ta yakkalik oʻyinida gʻalaba qozongan va 26 ta boshqa turnirlarda finalga chiqqan va 1888-yildan 1919-yilgacha asfalt va yogʻoch kortlarida boʻlgan muvaffaqiyatli oʻyinchi edi

Gor 2006-yilda Xalqaro tennis shon-sharaf zaliga kiritilgan .

Grand Slam finals

Yakka bahs: 8 (3 ta unvon, 5 ta ikkinchi oʻrin)

Final

Yakka bahs 77 (51 ta unvon, 26 ikkinchi oʻrin)

Manbalar

Havolalar 

 Arthur Gore at the International Tennis Hall of Fame
 Arthur Gore at the Association of Tennis Professionals
 
 Arthur Gore at the Davis Cup
1928-yilda vafot etganlar
1868-yilda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
Islam Feruz

Islom Salieh Feruz (1995-yil 10-sentyabrda tugʻilgan) — somalida tugʻilgan shotlandiyalik sobiq professional futbolchi, markaziy hujumchi sifatida oʻynagan.

Feruz o'zining yoshlik faoliyatining katta qismini "Seltik"da o'tkazgan, 2011-yilning sentyabrida Shotlandiya klubi bilan professional shartnomani rad etganidan keyin "Chelsi"ga o'tgan. U hech qachon "Chelsi"ning asosiy jamoasida raqobatbardosh maydonga tushmagan, asosan U21 toifasida jamoani himoya qilgan. U OFI Crete, Blackpool, Hibernian, Royal Excel Mouscron va Swindon Town klublarida ijaraga olingan, ammo bularning barchasi qisqa va omadsiz bo'lgan. Uning “Chelsi” bilan shartnomasi 2019-yilda yakuniga yetdi.

Feruz Buyuk Britaniyaning fuqaroligiga ega. U 2009-yilda Shotlandiya milliy futbol jamoasida o'ynashini e'lon qildi va bir necha yoshlar darajasida mamlakatni himoya qildi. 2020-yilning aprel oyida Feruz futboldan voz kechib, dizayner qalpoqlari sotuvchi kompaniya tashkil qilgani haqida xabar berilgan edi.

Yoshlik 
Feruz Somalida tug'ilgan. Uni onasi Oysha va o‘gay otasi Albashir Ali tarbiyalagan. Uning uchta singlisi bor: Kauthar, Etil va Rahma. Wales Online va The Scottish Sun uning bolaligi va kelib chiqishi haqida ba'zi noaniqliklar mavjudligini ko'rsatadi.

Oila to'g'ridan-to'g'ri Buyuk Britaniyaga hijrat qilishdan oldin Tanzaniyada yashagan.

Feruz besh yoshida oila Londonga ko'chib o'tdi, keyinroq Glazgoga ko'chib o'tdi. U yerda u Shotlandiyadagi eng irqiy xilma-xil o'rta maktablardan biri bo'lgan Hillhead High Schoolda o'qidi. U va uning oilasi dastlab Castlemilkdagi ko'p qavatli kvartirada yashagan, ammo Feruz keyinchalik ularni Glazgodagi Charing Crossdagi yuqori darajadagi hududga ko'chirgan.

Jamoalardagi faoliyati

Keltlar 
10 yoshida "Seltik" muxlisi Feruzni "Seltik" yoshlar murabbiyi Jon Simpson "Castlemilk" sport markazida o'ynab yurganida topdi  va uSeltikning yoshlar akademiyasiga qo'shildi. Feruz 11 yoshida "Seltik"ning 14 yoshgacha bo'lgan jamoasida o'ynagan. Jamoa menejeri John Sludden bor-yo'g'i 20 daqiqadan so'ng Feruzning o'ziga xos o'yinchi ekanligini aytdi va uning iqtidorini Paul McStay, Charlie Nicholas va Aiden McGeady bilan solishtirdi. Feruz 12 yoshga to'lganda, u va uning oilasi tug'ilib o'sgan yurtiga deportatsiya qilish bilan tahdid qilingan.

Karyera statistikasi

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1995-yilda tugʻilganlar
Nanometr

Nanometr (SI belgisi: nm) metrik tizimdagi uzunlik birligi boʻlib, metrning milliarddan biriga (qisqa masshtab) teng ). Bir nanometr ilmiy belgilarda  sifatida ifodalanishi mumkin. Baʼzi hollarda metr kabi ham keladi.

Tarix 
Nanometr ilgari millimikrometr sifatida tanilgan — yoki, odatda, qisqacha millimikron — chunki u mikrometr) va koʻpincha mμ belgisi bilan belgilanadi.

Etimologiya 
Bu nom SI prefiksini birlashtiradi nano- (qadimgi yunoncha  ,  , „mitti“) bilan Metr (yunoncha ,  , „oʻlchov birligi“) soʻzlarini birlashtiradi. (nano+metr = nanometr)

Oʻlchov birligidan boshqa narsa uchun prefiks sifatida foydalanilganda nano nanotexnologiyaga yoki odatda nanometrlar shkalasida sodir boʻladigan hodisalarga ishora qiladi (nanoskopik shkalaga qarang).

Qoʻllanilishi 
Nanometr koʻpincha atom oʻlchamidagi masofalarni ifodalash uchun ishlatiladi: geliy atomining diametri, masalan, taxminan 0,06 nm ga teng, ribosomaniki esa 20 nm ga yaqin. Nanometr odatda spektrning koʻrinadigan qismiga yaqin elektromagnit nurlanish toʻlqin uzunligini aniqlash uchun ishlatiladi: koʻrinadigan yorugʻlik 400 nm dan 700 nm gacha oraliqqa tegishli. 0,1 nm ga teng boʻlgan angstrem, ilgari ushbu maqsadlar uchun ishlatilgan.

1980-yillarning oxiridan boshlab, 32 nm va 22 nm yarimoʻtkazgich tugunlari kabi foydalanishda, shuningdek, yarimoʻtkazgich sanoatida miniatyuralashtirish uchun ITRS yoʻl xaritasining keyingi avlodlarida tipik xususiyat oʻlchamlarini tavsiflash uchun ham foydalanilgan.

Manbalar

Havolalar 

 Optik tuzoq nanometriyasida yaqin maydon Mie tarqalishi
Andrew Surman

Andrew Ronald Edward Surman (1986-yil 20-avgustda tug'ilgan) - yarim himoyachi sifatida o'ynagan sobiq professional futbolchi.

U Southampton va Bornmut tarkibida 100 dan ortiq o'yin o'tkazgan. Surman 17 yillik professional faoliyati davomida Wolverhampton Wanderers, Walsall, Norvich City va Milton Keyns Dons klublarida ham o'ynagan.

Jamoalardagi faoliyati

Ilk martaba 
Surman Janubiy Afrikaning Johannesburg shahrida  tugʻilgan, ota-onasi Britaniyadan koʻchib kelgan, otasi esa sugʻurta kompaniyasida ishlagan. Uning ota-onasi 1995-yilda Southampton shahriga qaytib kelishdi va u Tyro League klubi Hedge End Rangersga qo'shildi, u yerda uni Southampton klubi skautlari ko'rishdi va Avliyolar akademiyasiga taklif qilishdi. U Bitterndagi St-Mary kollejida oʻqigan va futbol jamoasi sardori boʻlgan.

Southampton 
Surman Theo Walcott o'z rekordini qo'lga kiritgunga qadar avliyolar zaxirasida o'ynagan eng yosh futbolchi edi. U 2004-05-yilgi mavsumda Walsallga ijaraga olinganida ligadagi debyutida gol urgan va 2005-06-yilgi mavsum boshida avliyolar safiga qo'shilgach, Shotlandiyadagi mavsumoldi safarida yaxshi o'ynagan. Keyin u 2005-yilning avgustidan 2006-yilning yanvarigacha OFK "Bornmut"da ijarada muvaffaqiyatli o'ynadi va jamoa uchun har bir liga o'yinida maydonga tushdi va oltita gol urdi. U "Southampton"ning Milton Keyns Donsga qarshi Angliya kubogi bahsida o'ynagan bo'lishi mumkin edi, lekin mavsum boshida "Bornmut"da Tamvortga qarshi o'ynagani uchun kubok uchun kurash olib bordi.

Surman "Southampton"da 2006-yilning 25-yanvarida yangi bosh murabbiy George Burley qo'l ostida Crystal Palacega qarshi o'yinda debyut qildi va keyingi liga o'yinida "Southampton"dagi birinchi golini Plymouth Argylega qarshi 2:1 hisobida mag'lub etdi. 2007-yil 17-fevralda u Barnsley ustidan 5:2 hisobida g'alaba qozongan o'yinda xet-trik (jarima maydoni tashqarisidan ikkita zarba va penalti) qayd etdi.

U 2006-07-yilgi mavsumda Southamptonning asosiy jamoasining muhim qismiga aylandi va ularning muvaffaqiyatsiz pley-off yo'llanmasining bir qismi bo'ldi, umumiy durang 4:4dan keyin Derby Countyga penaltilar seriyasida yutqazdi, bu yerda uning ajoyib zarbasi yetarli emas edi.

Shaxsiy hayot 
2015-yilning aprel oyida Surmanning rafiqasi uchinchi farzandini dunyoga keltirdi.

Karyera statistikasi

Yutuqlar 
Norwich City

 Futbol ligasi chempioni: 2010–11
AFC Bournemouth

 Futbol ligasi chempionati: 2014–15

Manbalar 

Angliya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1986-yilda tugʻilganlar
Katrina Adams

Katrina M. Adams (; 1968-yil 5-avgustda tugʻilgan) — Chikagolik sobiq professional tennischi. U Amerika Qoʻshma Shtatlari Tennis Assotsiatsiyasi prezidenti, bosh direktori, US Open raisi, shuningdek, Xalqaro tennis federatsiyasining Fed kubogi va tennis qoʻmitalaridagi gender tengligining raisi boʻlgan. Oʻyinchi sifatida u toʻrtta „Katta dubulgʻa“ning barchasida chorak finalga yoki undan keyingi bosqichga qadar yetib borgan. Uning „Arenaga egalik qilish: oldinga borish, farq qilish va birdek muvaffaqiyatga erishish“ kitobi 2021-yilda nashr etilgan.

Yoshligi 
Adams olti yoshida Chikagoning West Side shahrida tennis dasturiga qoʻshilgan. U Whitney Young oʻrta maktabida oʻqigan va 1983 va 1984-yillarda birinchi Chikago davlat maktablari, keyinchalik esa Illinois oʻrta maktablari assotsiatsiyasining birinchi afro-amerikalik yakkalik chempioni boʻlgan. Shimoli-gʻarbiy universitetda oʻqiyotganda, u 1987-yilda Dayan Donnelli bilan Milliy Atletika Assotsiatsiyasining (NCAA) juftlik unvonini qoʻlga kiritgan va ikki marta Butun Amerikalik mukofotini qoʻlgan kiritgan.

Natijalari 
1987 va 1996-yillar oraligʻida Adams Zina Garrison bilan hamkorlikda WTA juftliklarida 20 ta chempionlikdan yettitasini, shu jumladan 1988-yilgi jahon chempionatida ham gʻalaba qozongan.

Uning „Katta dubulgʻa“dagi eng yaxshi natijasi 1988-yilda Wimbledon Championshipsda toʻrtinchi raundga chiqqanida, Chris Evertga 5-7, 6-3, 6-0 hisobida yutqazganida qayd etilgan. Oʻsha yili u Zina Garrison bilan Wimbledon Championshipsning juftlik bahslarida yarim finalchi boʻlgan.

Mukofotlar 
Adams ikki marta 1996 va 1997-yillarda WTA Player Service Award yillik mukofotini qoʻlga kiritgan.

WTA Tour finalidagi faoliyat statistikasi

Yakkalik 2 (0-2)

Juftliklar 36 (22-14)

ITF finali

Yakkaliklar (1-1)

Boʻydoqlar

Dubllar

Manbalar

Havolalar 

 
 

Amerikalik ayol tennischilar
Yashayotgan insonlar
1968-yilda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations