MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Muqaddas Yelena oroli

Muqaddas Yelena oroli (ingl.Saint Helena) — Vulqonli tog‘dan iborat orol. Afrikadan 1800 km g‘arbda Atlantika okeanida joylashgan va Britaniyaning dengizortidagi Muqaddas Yelena, Vozneseniya  va Tristan da Kunya egalik qiladigan qismidir (shunday qilib, orol Buyuk Britaniyaga tegishli, lekin uning bir qismigina emas).

Suvaysh kanali qurilishidan oldin orol Hind okeaniga ketayotgan kemalar uchun strategik nuqta edi.

Orol o‘zining so‘nggi yillarini u yerda surgunda o‘tkazgan Napoleon Bonapart tufayli  tanilgan. Muqaddas Yelenaning turizm sanoati asosan o‘z tarixining shu jihatiga asoslanadi.

Manbalar 

Orollar
Muhsinxoʻja Abdurahmonov

Muhsinxoʻja Tursunxoʻjayevich Abdurahmonov — oʻzbek diplomati. 2021-yildan Oʻzbekistonning Yaponiyadagi elchisi.

Biografiya 
1974-yil 14-fevral Farg‘ona viloyatida tug‘ilgan.

1991‐1996 — Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti talabasi.

1994‐1995 — Kaliforniya universiteti talabasi.

1996‐1998 — Oʻzbekisgon Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi tinglovchisi.

1998‐2001 — Otaru kommersiya universiteti magistranti.

2001‐2004 — Hokkaydo universiteti doktoranti.

2004‐2006 — „Coca-Cola Uzbekistan LLC“ kompaniyasi menejeri.

2006‐2008 — Xokkaydo universiteti ilmiy xodimi.

2008‐2017 — „MTRUST Co. Ltd“ kompaniyasi (Yaponiya) bosh direktori.

2018‐2021 — Farg‘ona viloyati hokimi o‘rinbosari — investitsiyalar va tashqi savdo boshqarmasi boshlig‘i.

2021-2021 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi investitsiyalar boshqarmasi boshligʻi.

2021-yildan — O‘zbekiston Respublikasining Yaponiyadagi Favqulodda va Muxtor Elchisi.

Manbalar 

Oʻzbekistonning Yaponiyadagi elchilari
Yashayotgan insonlar
Toʻlqin Hayit

Toʻlqin Hayit, (1957-yil 15-noyabr, Sariosiyo tumani, O'zbekiston SSR) — yozuvchi, ssenariynavis, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasining aʼzosi (1998-yildan), O‘zR FA Temuriylar tarixi davlat muzeyi katta ilmiy xodimi, „Eng ulug‘, eng aziz“ Respublika ko‘rik-tanlovining g‘olibi (2009), O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi (2011), Qirg‘iziston Respublikasi FA ning Xalqaro Chingiz Aytmatov nomidagi mukofot sovrindori (2020).

Hayoti va taʼlimi 
To‘lqin Hayit 1957-yil 15-noyabrda Surxondaryo viloyatining Sariosiyo tumani Dashnobod qishlog‘ida istiqomat qiluvchi Hayitovlar oilasida dunyoga kelgan. 1975—1981-yillarda Respublika rus tili va adabiyoti instituti talabasidir. 1981—1985-yillarda Surxondaryo viloyat, Sariosiyo tumani, 79 maktabda o‘qituvchilik qilgan. 1985—1991-yillarda „Yosh leninchi“ gazetasi korrektori, bo‘lim mudiri boʻlib ishlagan. 1991—1992-yillarda O‘zbekiston bolalar fondi masʼul kotibi, 1993—2006-yillarda „O‘zbekiston“ davlat teleradiokompaniyasi bosh direktor o‘rinbosari, bosh muharriri, katta muharriri, guruh rahbari. 2006—2012-yillarda „O‘zbekiston“ nashriyot-matbaa ijodiy uyi „Tong yulduzi“ gazetasi bosh muharriri. 2012—2013-yillarda „Tengdosh“ gazetasi bosh muharriri. 2013-yildan buyon O‘zR FA Temuriylar tarixi davlat muzeyi katta ilmiy xodimi lavozimida ishlab kelmoqda.

Asarlari 
„Meni kechir, bolajon“ (1991), „Dashnobod hangomalari“ (1992), „Vafo malikasi“ (2005), „Qora Shahzoda“ (2007) nasriy asarlari va „Ulug‘ Amir o‘gitlari“ (2004), „Shohi Zinda“ (2005), „Amir Temur haqida hikoyalar“ (2009) kabi tarixiy janrdagi asarlari chop etilgan.

Roʻyxati

Oilasi 
Otasi — Hayitov Mingboy 1924-yil, Surxondaryo viloyati, Sariosiyo tumanida tugʻilib, 1994-yilda vafot etgan. Sariosiyo tuman Dashnobod davlat xo‘jaligi ishchisi boʻlgan.
    
Onasi — Hayitova (Muhammadiyeva) Sora 1932-yil, Surxondaryo viloyati, Sariosiyo tumanida tugʻilgan. Uy bekasi boʻlgan. 2010-yilda vafot etgan.

Turmush o‘rtog‘i — Hayitova (Tursunova) Muazzam Kenjayevna 1961-yil, Surxondaryo viloyati Toshkent shahar „Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi“ nashriyoti muharriri.

O‘g‘li — Hayitov Umid To‘lqinovich. 1986-yil, Surxondaryo viloyati, Yangi O‘zbekiston nashriyoti direktori.

Qizi — Hayitova Sevara To‘lqinovna. 1988-yil, Surxondaryo viloyati. Uy bekasi.

Qizi — Hayitova Saodat To‘lqin qizi. 1994-yil, Surxondaryo viloyati. Uy bekasi.

Qizi — Hayitova Maxfuza To‘lqin qizi. 1998-yil, Surxondaryo viloyati, Temuriylar tarixi davlat muzeyi rassom-dizayneri.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Yozuvchilar
Jurnalistlar
Vladlen Tatarskiy

Vladlen Tatarskiy (tugʻilgandagi ismi Maksim Fomin) — rossiyalik harbiy bloger va targʻibotchi.

Biografiyasi 
Tatarskiy 1982-yilda Ukrainaning Donetsk viloyati Makeyevka shahrida tugʻilgan. 2011-yilda bankni oʻmargani uchun qamalgan. 2014-yilda Donbasdagi urush (2014—2022) boshlangach, qamoqdan qochib, Rossiya qoʻllab-quvvatlagan Donetsk Xalq Respublikasi harbiy kuchlariga qoʻshildi. Tatarskiyning soʻzlariga koʻra, yana qamoqqa tashlangan, ammo oxir-oqibat respublika rahbari Aleksandr Zaxarchenko tomonidan avf etilgan va Ukraina armiyasiga qarshi jang qilishga ruxsat berilgan. Oxir-oqibat blog yuritishni boshlab, Vladlen Tatarskiy taxallusini oldi. 2019-yildan beri Moskvada yashab kelgan.

Telegram kanali 
Telegramda 560 mingdan ortiq obunachiga ega bo‘lgan Tatarskiy Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishini to‘liq qo‘llab-quvvatlagan hamda Vladimir Putin va Rossiya harbiy qo‘mondonlarini o‘ta yumshoqlik bilan tanqid qilgan rossiyalik harbiy blogerlar guruhi tarkibida edi. Shu bilan birga Ukraina infratuzilmasiga qilingan hujumlarni qatʼiy qoʻllab-quvvatlagan va bu hujumlar koʻproq ukrainaliklarning oʻlimiga olib kelishini ham aytgan. U odatda Ukrainani „terrorchi davlat“ deb atagan. Tatarskiy Ukraina sanksiyalariga uchragan. Oʻn yil davomida Ukrainaga kirish taqiqlangan, Ukrainadagi ehtimoliy aktivlari musodara qilingan.

Oʻlimi 
Tatarskiy 2023-yilning 2-aprelida Sankt-Peterburgdagi kafelardan birida tadbir o‘tkazayotgan vaqtda sodir bo‘lgan portlashda halok bo‘ldi. Maʼlumotlarga koʻra, voqea sodir boʻlgan kafe Yevgeniy Prigojinga tegishli boʻlgan. Voqea RIA Novosti axborot agentligi tomonidan tasdiqlangan.

Manbalar 

1982-yilda tugʻilganlar
2023-yilda vafot etganlar
Bank oʻgʻrilari
Rossiyalik bloggerlar
Xolis Shohakim Toshkandiy

Xolis Shohakim Toshkandiy(arabcha:خليس شوحكيم توشكندي — Xolis Shohakim Toshkandiy(XII-XIII asrlarda yashagan)) — adib,tarjimon va shoir.

Faoliyati 
Xolis Shohakim Toshkandiy „Yusuf va Zulayho“ nomli dostoni bilan mashhur. O‘tgan asrdan buyon xalq orasida keng tarqalgan bu dostonning bir necha qo‘lyozmalari hozirgacha saqlanib qolgan. Uning baʼzi nusxalari Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik Qo‘lyozmalar Muzeyida mavjud.
Muallifning muqaddimasidan maʼlum bo‘lishicha, uning Havoiy degan sayramlik do‘sti nasr bilan „Yusuf va Zulayho“ degan doston yozib, shoir undan shu dostonni sheʼriy qilib bitishni iltimos qilgan. Natijada Xolis Shohakim Toshkandiy dostonni yozishga kirishib, uni nazmga solgan. Bu jarayonda Xolis Shohakim Toshkandiy doston tuzilishini o‘zgartirib o‘z didiga moslab qayta ishlagan.
U fol’klordan foydalanib nazm bilan boshqa dostonlar ham yozgan. „Iskandarnoma“, „Vafotnoma“, „Ayyub qissasi“, „Qiyomatnoma“ kabi diniy mavzularda sheʼriy dostonlar yozdi.
Uning xalq orasida mashhur boʻlgan qissalardan Mirza Sodiq Munshiy Jondariyning „Daxmai shohon“ („Shohlar maqbarasi“) yozilgan vaqti 1206/1791-yil), muallifi nomaʼlum boʻlgan xalq dostonlaridan „Qissayi Zevarshoh“, „Qissayi Jarir“ kabi qissalarni tarjima qilgan.

Asarlari 
 „Yusuf va Zulayho“
 „Iskandarnoma“
 „Vafotnoma“
 „Ayyub qissasi“
 „Qiyomatnoma“

Manbalar 

Olimlar
Islom:Shaxslar
Bid Xun

Bid Xun (, shuningdek, Bīd Khūn, Bīdakhun va Bid Khun sifatida romanizatsiya qilingan) — Eronning Bushahr viloyati, Asaluya okrugi markaziy tumanidagi shahar.

2006-yilgi aholini roʻyxatga olishda uning aholisi 461 xonadonda 1890 kishi edi (bu paytda u Kangan okrugining sobiq Asaluye tumanidagi qishloq edi). 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda 5269 kishi bor edi. 2016-yildagi aholini roʻyxatga olishda esa, 8,886 kishi (2,071 xonadon)dan iborat boʻlgan. Bu vaqtga kelib tuman okrugdan ajralib, Asaluye okrugiga aylandi. Bid Xun okrugidagi eng katta qishloq boʻlgan. Aholini roʻyxatga olishdan keyin Bid Xunga shahar maqomi berilgan.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Eron shaharlari
Eron geografiyasiga oid chala maqolalar
Shamsiddin So‘zaniy

Shamsiddin So‘zaniy(arabcha:شمس الدين سوزاني — Shamsiddin So‘zaniy — Toʻliq ismi:Shamsiddin Muhammad ibn Ali So‘zaniy (Hakim So‘zaniy) (1041-1174)) — shoir.

Hayoti 
„So‘zangar“, yaʼni mahoratli „igna yasovchi“ bo‘lganligi sababli, „So‘zaniy“ nomi bilan tanilgan.
Shamsiddin So‘zaniy 1041-yilda Nasaf shahrida tavallud topgan bo‘lib, yoshlik yillari shu yerda o‘tgan. So‘ngra tahsil olish uchun Buxoro shahriga borgan. Bu yerda bir so‘zangar (igna yasovchi)ga shogird tushib, mahoratli usta bo‘lib yetishgan. Ayni paytda, g‘azal va qasidalari bilan tanilgan. Tojikistonda chop etilgan “Suxanvaroni sayqali ro‘yi zamin” tazkirasida ta’kidlanishicha, So‘zaniy Buxoroda tahsilini tugatgach,  Qoraxoniylar saltanatining o‘sha paytdagi siyosiy markazi bo‘lgan Samarqand shahriga kelgan va xon saroyiga xizmatga kirgan. Bu davrda u So‘zaniy Samarqandiy nomi bilan ham shuhrat topadi.
Davlatshoh  Samarqandiy o‘zining “Tazkiratu-sh-shuaro” kitobida So‘zaniy haqida shunday yozadi: “...xushta’b va zarifsuxan odam edi. Yoshligida puxta tahsil oldi, ammo ta’bi  hazilga juda moyil edi. U tahsil olgan madrasa ulamolari o‘zaro til  biriktirib,  hamxonalaridan birini So‘zaniyni  hajv qilishga ko‘ndirdilar. U kishi So‘zaniyga nozik  hajvlar aytgan va So‘zaniy unga munosib javob bergan. U  hajvlarni ushbu kitobda keltirish munosib emasdir...”.
Mazkur tavsifdan ko‘rinadiki, Shamsiddin So‘zaniy mohir so‘z ustasi bo‘lgan va “Askiya” uslubida ajoyib javoblar  qaytargan. Ammo ba’zi manbalarga ko‘ra, umrining oxirida hajv va hazillaridan voz kechib, tavba qilgan.

Faoliyati 
So‘zaniy Am’aqi Buxoriy, Sanoiy, Anvariy, Muizziy, Adib Sobir, Rashid Samarqandiy kabi shoirlar bilan zamondosh bo‘lgan. Ularning mushoira va ijodiy davralarida ishtirok etgan. Ayni paytda, Lomeiy Buxoriy, Jannatiy, Shams Xola, Shatranjiy kabi shoirlarga ustozlik qilgan. Shamsiddin So‘zaniy 80 yildan ortiqroq  umr ko‘rgan va 1174-yili vafot etgan. Samarqanddagi Chokardiza  qabristonida imom Abu Mansur Moturidiy va Shahobiddin Abu Hafs Umar Nasafiy qabri yoniga dafn etilgan.
Shamsiddin So‘zaniyning 10-12 ming misrani o‘z ichiga olgan she’rlar devoni Dushanbe shahrida saqlanmoqda. Abu Rayhon Beruniy nomidagi SHQMdagi “Majma’u-l-g‘aroyib” tazkirasida ham Shamsiddin So‘zaniy ijodidan namunalar bor. Abdurahmon Jomiy o‘zining “Baho-riston” asarida Shamsiddin So‘zaniy  haqida  qisqacha ma’lumot berib, she’rlaridan namuna keltiradi. Jomiydek adabiyot bilimdoni e’tiboriga sazovor bo‘lishning o‘ziyoq  Shamsiddin So‘zaniy she’riyat san’atini puxta egallagan ijodkor bo‘lganligidan dalolat beradi.

Vafoti 
U 80-yildan ortiqroq umr ko‘rgan va 1174-yilda vafot etgan. Samarqanddagi Chokardiza qabristonida imom Abu Mansur Moturidiy va Shahobiddin Abu Hafs Umar Nasafiy qabri yoniga dafn etilgan.

Manbalar 

Olimlar
Islom:Shaxslar
Chah-e Moborak

Chah-e Moborak () — Eronning Bushahr viloyati, Asaluye okrugidagi Chah-e Moborak tumaniga qarashli shahar va uning markazi.

2006-yilgi aholini roʻyxatga olishda uning aholisi 385 xonadonda 2343 kishini tashkil etgan. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda 773 ta xonadonda 3348 kishi bor edi. 2016-yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlarida esa, 4,968 kishi (1,225 xonadon)dan iborat boʻlgan. Chah-e Moborak qishloq okrugidagi eng katta qishloq boʻlgan. Aholini roʻyxatga olishdan keyin unga shahar maqomi berildi.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Eron shaharlari
Eron geografiyasiga oid chala maqolalar
Nayband qishloq okrugi

Nayband qishloq okrugi () Eronning Bushahr viloyati, Asaluye okrugiga qarashli Chah-e Moborak tumanida joylashgan. Markazi Zobar qishlogʻidir.

2006-yilgi aholini roʻyxatga olishda aholi 1632 xonadonda 10 437 kishi edi. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda 2709 xonadonda 13220 kishi bor edi. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olishda esa, qishloq okrugi aholisi 5625 kishi (1298 xonadon)ni tashkil etgan. Sakkizta qishloqning eng kattasi Besatin (1244 kishi).

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Eron qishloq okruglari
Eron geografiyasiga oid chala maqolalar
Ya’lo ibn Anas Sog’arjiy

Yaʼlo ibn Anas Sogʻarjiy(arabcha:يالا بن أنس صوغارجي — Yaʼlo ibn Anas Sogʻarjiy — Toʻliq ismi:Yaʼlo ibn Anas ibn Mojid Sogʻarjiy) — muhaddis va roviy.

Faoliyati 
Abu Saʼd Idrisiy aytadi: „Yaʼlo ibn Anas Sog‘arjiy mening yaqin do‘stim bo‘lib, u biz bilan birga Abu Jaʼfar Muhammad ibn Ibrohim ibn Hasan Farg‘oniyning oldiga borib hadis eshitar edi“.
Bundan tashqari, u Abu Yaʼlo Abdulmu’in ibn Xollaf Nasafiy kabi bir qancha allomalardan hadis eshitgan va rivoyat qilgan. Allomadan esa Muhammad ibn Abdulloh Mustalamiy kabi bir qancha allomalar hadis rivoyat qilgan.

Manbalar 

Olimlar
Islom:Shaxslar
Muhammad az-Zulohiy

(Abu Mansur) Muhammad ibn Ali ibn Mahmud ibn Abdulloh an-Nojir az-Zulohiy (hijriy 432-yil (milodiy 1041-yil) da Marvda tug‘ilib, 524-525-hijriy yilda vafot etgan) — „al-Kuroʻiy“ nomi bilan mashhur bo‘lgan. Baytu-l-hadisda solih shayx bo‘lgan. Uzoq umr ko‘rgan va odamlar uning huzuriga ziyoratga borganlar. Zuloh qishlog‘ida yashagan. O‘sha davrda undan boshqa isnodi oliy kishi bo‘lmagan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar.

Manbalar
Muhammad as-Samarqandiy

Muhammad ibn Ibrohim Abullays as-Samarqandiy nomi bilan tanilgan (Nasruddin) fozil shaxs. U milodiy 986-yil (hijriy 375-yil) vafot etgan.

Asarlari 
 „al-Maʼoriffi sharhi-s-sahoif“ („Sahifalarsharhi haqida tushunchalar“).

Manbalar
Muhammad az-Zubaʼiy

Muhammad ibn G‘iyos as-Saraxsiy az-Zubaʼiy (Abulvalid) — ahli sunnaga mansub isteʼdodli hofizlardan bo‘lgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar. Muhammad az-Zubaʼiy milodiy 815-yil (hijriy 199-yil) Shumonda 48 yoshida jihodda o‘ldirilgan.

Manbalar
Muhammad al-Farg‘oniy

Muhammad ibn Ismoilal-Farg‘oniy (Abu Bakr) — tasavvuf peshvosi. Abu Bakr Duqqiyning ustozi.  U milodiy 943-yil (hijriy 331-yil) vafot etgan.

Manbalar
Muhammad al-Farabriy

Muhammad ibn Yusuf ibn Matar ibn Solih ibn Bishral-Farabriy (Abu Abdulloh) — muhaddis. U milodiy 846-yil (hijriy 231-yil)da tavallud topgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. Muhammad al-Farabriy milodiy 932-yil (hijriy 320-yil) shavvol oyining 20-sanasida 90 yoshdan o‘tib vafot qilgan.

Manbalar
Muhammad as-Sabaxiy

Muhammad ibn Abu Bakribn Usmon ibn Muhammad as-Sabaxiyal-Bazdaviy al-Buxoriy as-Sobuniyal-Hanafiy (Abu Tohir) — faqih. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. U milodiy 1160-yil (hijriy 555-yil) jumodulavval oyida Buxoroda vafot etgan.

Manbalar
Muhammad an-Naysoburiy

Muhammad ibn Hasan ibn Husayn ibn Mansur an-Naysoburiy Tojir (Abu Hasan) — muhaddis. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. Otasi Hasan ibn Husayn va amakisi Abdus ibn Husayn ham mashhur muhaddis edilar. Muhammad ibn Hasan ilm talabi bilan Xuroson, Jibol, Iroq va Buxoroga borgan. U milodiy 960-yil (hijriy 349-yil) ko‘zlari ojiz bo‘lib qolib, milodiy 966-yil (hijriy 355-yil) vafot etgan.

Manbalar
Muhammad al-Marvaziy

Muhammad ibn Nasribn Hajjoj al-Marvaziy (Abu Abdulloh) — faqih va muhaddis. U milodiy 818-yil (hijriy 202-yil) Bag‘dodda tug‘ilgan. Otasi Nasr ibn Hajjoj asli marvlik. Yoshlik yillarida ilm talabi bilan Hijoz, Shom, Misr va Iroqda bo‘lgan. Muhammad ibn Nasr oilasi bilan milodiy 874-yil (hijriy 260-yil) Naysoburga kelib ilm olishni davom ettirgan. Keyinchalik milodiy 888-yil (hijriy 275-yil) Samarqandga kelgan va shu yerda muqim yashab qolgan. Uning „al-Qasoma“ („Taqsim qilish masalalari“), „Taʼzimu qadri-s-solat“ („Namoz qadrini ulug‘lash“), „Rafʼul yadayn“ („Namozda ikki qo‘lni ko‘tarish masalasi“) va „al-Iymon“ („Ishonch“) kabi fiqhiy va aqidaviy asarlari bor. Muhammad al-Marvaziy milodiy 907-yil (hijriy 294-yil) muharram oyida vafot etgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

Manbalar
Muhammad ibn Zibarqon al-Buxoriy

Muhammad ibn Ahmadibn Hafs ibn Zibarqon al-Buxoriy (Abu Abdulloh) — faqih. Baʼzi bir manbalarda „Zuburqon“ ham deyilgan. Uning „al-Ahvo va-l-ixtilof“ nomli asari bor. U milodiy 878-yil (hijriy 264-yil) ramazon oyida vafot etgan. Otasi Abu Hafs Kabir imomMuhammad ibn Hasanning katta shogirdlaridan bo‘lib, Buxoro olimlarining hanafiy mazhabida eng ulug‘i va o‘g‘li Abu Abdulloh Zibarqon ham yirik hanafiy mazhabi faqihlaridan biri bo‘lgan.

Manbalar
Muhammad as-Saraxsiy (Raziyuddin)

Muhammad ibn Muhammad ibn Muhammad as-Saraxsiy (Raziyuddin), al-Hanafiy (Burhonuddin) — usulchi faqih bo‘lgan. Bir qancha vaqt Halabda yashagan. Al-G‘alaviya madrasasida taʼlim berish jarayonini boshqargan. Lekin hanafiy faqihlardan bir jamoa unga qarshi chiqqan va Nuruddin Zankiyning oldida uning xizmatlarini past baholaganlar. U milodiy 1176-yil (hijriy 571-yil) rajaboyining oxirgi juma kuni vafot etgan.

Asarlari 
 „al-Muhit al-kabiyrfi-n-nahv“ („Nahv haqida katta okean“, 40 jildli)
 „al-Muhit as-soniy“(„Ikkinchi Muhit“, 10 jildli)
 „al-Muhit ar-robiʼ“ („To‘rtinchi Muhit“,2 jildli). Mazkur asarlarning barchasi fiqh ilmiga oiddir.
 „Al-Vajizfi-l-usul“ („Usul haqida moʻjazkitob“)
 „Kitobu-z-zaxira“ („Zaxira kitobi“)
 „Fatovo sag‘iyra“ („Kichik fatvolar“)

Manbalar
Muhammad as-Saraxsiy (Abu Bakr)

Muhammad ibn Ahmad ibnAbu Sahl as-Saraxsiy al-Hanafiy (Abu Bakr) — usulchi faqih, mujtahid, mutakallim va munozir bo‘lgan. U milodiy 1097-yil (hijriy 490-yil) vafot etgan.

Asarlari 
 „Sharhu-s-siyari-l-kabiyr“ („Siyaru-l-kabiyr“ga sharh, 2jildli)
 „al-Mabsut fi nahv“ („Nahvilmi haqida keng qamrovli kitob“,15 jildli)
 „Sifat ashroti-s-soʻat“ („Soat belgilari sifati“)
 „Sharhal-jomiʼ al-kabiyr li-sh-Shayboniy fi furuʼi-l-fiqhi-l-hanafiy“ ("Hanafiy furuʼ al-fiqhida Shayboniyning „al-Jomiʼ al-kabiyr“asariga sharh")
 „Muhitu-s-Saraxsiy“(Saraxsiyning „Muhit“i)

Manbalar
Shayx Burhoniddin Sog‘arjiy

Shayx Burhoniddin Sog‘arjiy(arabcha:الشيخ برخاني الدين صوغارجي — Shayx Burhoniddin Sog‘arjiy — Toʻliq ismi:Shayx Burhoniddin ibn Alouddin Sog‘arjiy(XII-XIII asrlarda yashagan)) — So‘fiy.

Hayoti 
Manbalarda Burhoniddin Sog‘arjiyning yashagan davri haqidagi maʼlumotlar turlicha keltirilgan. B. Valixo‘jaevning „Xoja Ahror tarixi“ risolasida uning XIV asrda umr kechirganligi haqidagi maʼlumot keltirilgan bo‘lsa, I.Suvonqulovning „Samarqand qadamjolari“ nomli risolasida allomaning XII-XIII asr boshida yashagan deb keltirilgan. O‘z. ME.da esa Sog‘arjdan bir qancha ulamolar chiqqan (masalan xalifa Umar ibn Xattob naslidan bo‘lgan yirik ulamolardan shayx Burhoniddin Sog‘arjiy, XII asr) — deb keltirilgan.
Shayx Burhoniddin Sog‘arjiy X asrda Somoniylar davrida yashab, avliyolikda Qutb pog‘onasiga ko‘tarilgan zotdir. Amir Temur o‘ziga maʼnaviy pir deb qabul qilgan. Shayx Burhoniddin Sog‘arjiyning nasli nasabi Hazrati Umar ibn Xattob (r.a.)ga borib taqaladi -  deb keltirilgan. Shayx Burhoniddin Sog‘arjiyni Amir Temur o‘ziga maʼnaviy pir deb qabul qilganligi barchaga maʼlum, lekin Amir Temur u zotni ko‘rmagan. Chunki, Amir Temur Shayx Burhoniddin Sog‘arjiydan keyin 1336-1405-yillarda hayot kechirgan. Shunga asoslanib Shayx Burhoniddin Sog‘arjiyni XI-XII asrlarda yashaganligi haqiqatga yaqin desak xato bo‘lmaydi.
Shayx Burhoniddin Sog‘arjiyning ustozlari, shogirdlari va ilmiy meroslari haqidagi maʼlumotlar yozma manbalarda uchramadi.
Uning qabri Samarqandda, Amir Temur maqbarasining shimolida joylashgan, qoraxoniylar davriga oid chorqirra shaklidagi gumbazli „Ruhobod“ maqbarasida bo‘lib, ulug‘vor bu obidani XIV asrning 80-yillarida Amir Temur tasavvufning ko‘zga ko‘ringan namoyandasi Burhoniddin Sog‘arjiy va uning avlodlari sharafiga qurdirgan. Mana shu tarixiy joy ham asrlar davomida ko‘zdan panada, qarovsiz qolib kelayotgan edi.
Endi bu obida ham Samarqanddagi boshqa tarixiy-madaniy yodgorliklar singari o‘zining ikkinchi umrini yashamoqda. Atrofi toza-ozoda, obodonlashtirilgan bu maskan endi ziyoratchilarning
qadami uzilmaydigan go‘shaga aylandi.

Manbalar 

Olimlar
Islom:Shaxslar
Muhammad ar-Rig‘damuniy

Muhammad ibn Ahmad ibn Abdurrahmon ibn Isʼhoq ar-Rig‘damuniy — faqih. U haqida juda ko‘p ulamolar rivoyat qilganlar. Muhammad ar-Rig‘damuniy milodiy 1124-yil (hijriy 518-yil) Buxoroda vafot etgan.

Manbalar
Muhammad az-Zandaniy

(Abu Jaʼfar) Muhammad ibn Saʼd ibn Hotam ibn Atiya ibn Abdurrahmon al-Buxoriy az-Zandaniy (taxminan 320-hijriy yil (milodiy 932-yil)da vafot etgan) ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.

Manbalar
Muhammad az-Zandaxoniy

(Abu Bakr) Muhammad ibn al-Hasan ibn Ahmad ibn Abul Hasan az-Zandaxoniy (hijriy 480-yil (milodiy 1087-yil)da tug‘ilib, 549-yil (milodiy 1154-yil) Saraxsdagi g‘azotda zulqaʼda oyida qatl qilingan) Marvga borgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.

Manbalar
Said Rustamov

Said Xurshedovich Rustamov — oʻzbek diplomati. 2019—2023-yillarda Oʻzbekistonning Birlashgan Qirollikdagi elchisi.

Biografiya 
1997-yilda Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetini tugatgan.

1997—2010 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligida turli lavozimlarda.

2010-2011 — O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tashqi siyosat tahlili va strategiyasi bosh boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari.

2011-2012 — Oʻzbekistonning Ispaniyadagi elchixonasi maslahatchisi.

2012-2013 — O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirining ijrochi yordamchisi.

2013-2017 — O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi AQSh va Amerika mamlakatlari bilan hamkorlik boshqarmasi boshligʻi.

2017-2018 — Oʻzbekistonning AQShdagi elchixonasi maslahatchisi.

2018-2019 — O‘zbekistonning Isroildagi elchisi.

2019—2023-yillarda — O‘zbekistonning Buyuk Britaniya va Shimoliy Irlandiya Birlashgan Qirolligidagi elchisi.

2021—2023-yillarda — Oʻzbekistonning Norvegiyadagi elchisi.

Manbalar 

Oʻzbekistonning Isroildagi elchilari
Oʻzbekistonning Irlandiyadagi elchilari
Oʻzbekistonning Norvegiyadagi elchilari
Oʻzbekistonning Birlashgan Qirollikdagi elchilari
Yashayotgan insonlar
Abu Amr Bujayriy

Abu Amr Bujayriy — (IX asrda yashagan) muhaddis, roviy.

Abu Amr Usmon ibn Muhammad ibn Bujayr ibn Hozim ibn Roshid Hamadoniy Samarqandiy Bujayriy Muhaddis Abu Hafs Bujayriyning akasi Abu Amr Bujayriy IX asrda yashab ijod qilgan bo‘lib, hadislarni Mavlo ibn Hoshim va Husayn ibn Asvad Kufiydan rivoyat qilgan. Abu Amr Bujayriydan Abdurrahmon ibn Fath Siroj Samarqandiy kabi allomalar hadis rivoyat qilgan.

Adabiyotlar 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

Manbalar 

Muhaddislar
roviylar
Abdulloh ibn Abdurahmon Burnamaziy

Abdulloh ibn Abdurahmon Burnamaziy — (899—yil vafot etgan) muhaddis bo‘lgan.

Abu Ahmad Abdulloh ibn Abdurrahmon ibn Maoz ibn Husayn Burnamaziy Abdulloh ibn Abdurahmon Burnamaziy yetuk muhaddis olim bo‘lib, uning hadis ilmi borasida shakllanishida oilaviy muhitning ahamiyati katta boʻlgan. Zero, uning ilk ustozi ham oʻz otasi muhaddis Abdurrahmon ibn Maoz boʻlgan. Abdulloh ibn Abdurahmon Burnamaziy hadislarni otasidan rivoyat qilgan. Ali ibn Noʻʼmon Kabuzanjakasiy Abdulloh ibn Abdurahmon Burnamaziydan rivoyat qilgan.

Adabiyotlar 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

Manbalar 

Muhaddislar
Ibrohim ibn Ash’as Buxoriy

Ibrohim ibn Ash’as Buxoriy — muhaddis bo‘lgan.

Ibrohim ibn Ash’as Buxoriy ilk muhaddislardan boʻlgan. Fuzayl ibn Iyoz, Muin Qazzoz, Ibn Uyayna, Gʻunjor va boshqalardan hadis eshitgan.
Ibrohim ibn Ash’as Buxoriydan Abd ibn Humayd, Nasr ibn Husayn Buxoriy va boshqalar hadis rivoyat qilishgan. Ibrohim ibn Ash’as Buxoriy Shoshda vafot etgan.

Adabiyotlar 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

Manbalar 

Muhaddislar
Xuvaharzoda

Xuvaharzoda — (1090—yilda vafot etgan.) muhaddis, mufassir, faqih bo‘lgan.

Abu Bakr Muhammad ibn Husayn Qudaydiy Buxoriy buxorolik taniqli muhaddis, mufassir va faqih olim. Samʼoniyning yozishicha, qozi va imom Abu Sobit Muhammad ibn Ahmad Buxoriyning jiyani boʻlgani uchun Xuvaharzoda deb laqab berilgan. 5 ustozi va 3 shogirdi borligi manbada qayd etib oʻtilgan. Xuvaharzoda fiqh va hadisga doir 6 asar yozgan. Ammo asarlari haqidagi maʼlumotlar saqlanmagan.

Adabiyotlar 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

Manbalar 

Muhaddislar
mufassirlar
faqihlar