Tōhoku viloyati

, Shimoli-sharqiy mintaqa yoki   Yaponiyaning eng katta oroli Xonsyuning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Ushbu an'anaviy mintaqa oltita prefekturadan ( ken ) iborat: Akita, Aomori, Fukushima, Ivate, Miyagi va Yamagata . 

Tohokuning iqlimi keskin boʻlishiga qaramay eng manzarali mintaqa sifatida obroʻga ega. 20-asrda turizm Tohoku mintaqasida asosiy sanoatga aylandi.

Tarixi

Qadimiy va klassik davr 

Mifologik davrlarda bu hudud Azuma (kánján, あづま) nomi bilan tanilgan va mahalliy Emishi va Aynu xalqlari egallagan Xonsyu hududi hisoblangan. Bu hudud tarixan Deva va Michinoku hududlari boʻlgan,  bu atama birinchi marta   (654) da qayd etilgan. "Michinoku" atamasining zamonaviy qoʻllanilishida ba'zi oʻzgarishlar mavjud. 

Tohokuning dastlabki tarixiy shakllanishi VII-IX asrlarda, yapon sivilizatsiyasi va madaniyati Yaponiyaning markaziy va janubi-gʻarbiy qismida mustahkam oʻrnatilgandan keyin sodir boʻlgan. Xonsyudagi mahalliy Emishi xalqining soʻnggi qal'asi va koʻplab janglar joyi hisoblangan mintaqa tarix davomida turli vaqtlarda Kiotodan ma'lum darajada avtonomiyani saqlab kelgan.

Shimoliy Fujivara (奥州藤原氏 Ōshū Fujiwara-shi ) yapon zodagon oilasi boʻlib, 12-asrda Tohoku mintaqasini oʻz mulki sifatida boshqargan. Ular 1189-yilda Minamoto no Yoritomo tomonidan magʻlub bo'lgunga qadar jangovar guruhlarning kuchi bilan Kiotodagi Imperator sudiga nisbatan mustaqilligini saqlab qolishdi

Feodal davr

Tohokudagi nasroniylik 

Date Masamune (1567–1636), Date urugʻining feodallari yetakchisi, Tohoku hududida savdoni kengaytirdi. Dastlab dushman urugʻlarning hujumlariga duch kelgan boʻlsa-da, u bir necha magʻlubiyatdan soʻng ularni yengishga muvaffaq boʻldi va oxir-oqibat Tokugava syogunatining eng yirik davlatlaridan birini tuzdi va boshqardi. U ko‘plab saroylar qurdi, hududni obodonlashtirish uchun ko‘plab loyihalar ishlab chiqdi . U chet elliklarni o‘z yurtiga kelishga undagani ham ma’lum. Garchi u Rimda Rim papasi bilan aloqalarni oʻrnatish uchun elchini moliyalashtirgan va targʻib qilgan boʻlsa ham, u hech bo'lmaganda Oda Nobunaga kabi boshqa lordlarga oʻxshash xorijiy texnologiyaga boʻlgan xohish bilan turtki bo'lgan. U Yaponiyadagi nasroniy missionerlari va savdogarlariga katta imtiyozlar berdi. Ularga oʻz viloyatiga kelib xristian dinini targʻib qilishlariga ruxsat berishdan tashqari, u mahbus va missioner Padre Soteloni ham Tokugava Ieyasu qoʻlidan ozod qildi. Date Masamune Soteloga, shuningdek, boshqa missionerlarga oʻz dinlariga amal qilishlariga ruxsat berdi.

Bundan tashqari, Tokugava Ieyasu (1543-1616) nasroniylikni taqiqlagandan soʻng, Masamune oʻz pozitsiyasini oʻzgartirdi va uni yoqtirmasa ham, Ieyasuga oʻz hududida nasroniylarni quvgʻin qilishga ruxsat berdi. 270 yil davomida Tohoku turizm, savdo hududi va farovon hudud boʻlib qoldi.

Erta zamonaviy davr 

Xokku shoiri Matsuo Basho (1644–1694) Tohoku boʻylab sayohati chogʻida “ Oku no Hosomichi ” ( “Chuqur shimolga boradigan tor yoʻl” ) asarini yozgan.

Zamonaviy davr 
1960-yillarda metallurgiya , sement, kimyo sanoati, sellyuloza va neftni qayta ishlash sanoati rivojlana boshladi. Mintaqa an'anaviy ravishda Yaponiyaning kam rivojlangan hududi sifatida tanilgan.

2011-yil 11-martda sodir boʻlgan 9.0 magnitudali halokatli zilzila va sunami ushbu mintaqaning sharqiy qirgʻoqlari boʻylab katta zarar yetkazdi, 15 894  kishining hayotiga zomin boʻldi va 500 000 kishini radioaktiv chiqindilar bilan birga uysiz qoldirgan eng qimmat tabiiy ofat boʻldi(Daiichi yadroviy falokat ).

Geografiyasi 

Tohoku, Yaponiyaning aksariyat qismi kabi, tepalik va togʻli hudud hisoblanadi. Ou togʻlari shimoldan janubga cho'zilgan. Mintaqaning koʻpgina pasttekisliklarining ichki qismida joylashganligi aholining koʻpchiligining u yerda toʻplanishiga olib keldi. Dengiz portining rivojlanishiga yordam bermaydigan qirgʻoq chiziqlari ushbu mintaqaning quruqlik va temir yoʻl transportiga odatdagidan koʻra koʻproq qaramlikka olib keladi.

Tohoku an'anaviy ravishda Yaponiyaning don ombori hisoblangan, chunki u Senday va Tokio - Yokohama bozorini guruch va boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlari bilan ta'minlagan. Tohoku mamlakatdagi guruch hosilining 20 foizini ta'minlaydi.

Hududiy boʻlinmalar 
Mintaqa 2 qismga boʻlinadi: Aomori, Akita va Ivate prefekturalaridan tashkil topgan   va Yamagata, Miyagi va Fukushima prefekturalarini oʻz ichiga olgan .

Iqlimi 
Sibir togʻining kuchli ta'siri tufayli iqlimi Xonsyuning boshqa qismlariga qaraganda sovuqroq boʻlib, hudud dalalarida yiliga bir marta hosil olish imkonini beradi. Biroq, Tohokuning Tinch okeani sohilida, odatda kamroq qor yogʻadi va Yaponiyadagi eng kichik mavsumiy harorat oʻzgarishiga ega. Masalan, Ivaki shahrida kunlik oʻrtacha harorat yanvarda  gacha,avgust oyida  gacha.

Shaharlar va aholi punktlari

Asosiy shaharlar 

 Senday (aholi: 1 091 000)
 Ivaki (aholi: 337 000)
 Koriyama (aholi: 322 000)
 Akita (aholi: 305 000)
 Morioka (aholi: 291 000)
 Aomori (aholi: 278 000)
 Yamagata (aholi: 249 000)
 Xachinohe (aholi: 226 000)

Aholisi

Qiziqarli nuqtalari

Tabiiy obyektlar 

 Banday togʻi
 Hakkoda togʻlari
 Hayachine togʻi
 Ivaki togʻi
 Tazava koʻli
 Tovada koʻli
 Kitakami daryosi
 Oirase daryosi vodiysi
 Matsushima koʻrfazining orollari
 Osore togʻi
 Sanriku qirgʻogʻi

Parklar 

 Bandai-Asahi milliy bogʻi
 Miss Veedol plyaji
 Sanriku Fukko milliy bogʻi
 Tovada-Xachimantai milliy bogʻi

Tarixiy obyektlar 

 Aizuvakamatsu qal'asi
 Xirosaki qal'asi
 Chuson-ji
 Motsu-ji
 Osore togʻi
 Devaning uchta togʻi
 Yama-dera
 Ouchi-juku

Onsenlar 

 Ginzan Onsen
 Nyuto Onsen
 Sukayu Onsen
 Zao Onsen
 Ivaki Yumoto Onsen

Festivallar 

 Aomori Nebuta Matsuri
 Xachinohe Sansha Taisai
 Akita Kanto
 Yamagata Hanagasa festivali
 Goshogavara Tachineputa festivali

Yana qarang 

 2011-yil Tohoku zilzilasi va sunami
 2006-yil Kuril orollaridagi zilzila
 Yaponiya geografiyasi
 Tohoku dialekti
 Yaponiya mintaqalari roʻyxati

Havolalar

Manbalar 

 Nusbaum, Lui-Frederik va Kathe Rot. (2005). Yaponiya ensiklopediyasi. Kembrij: Garvard universiteti nashriyoti .ISBN 978-0-674-01753-5 ; OCLC 58053128
   o'z ichiga

Havolalar 

 Tōhoku region travel guide from Wikivoyage
 Akita Prefecture Official website 
 Aomori Prefecture Official website
 Fukushima Prefecture  Official website 
 Miyagi Prefecture Official website 
 Yamagata Prefecture  Official website 
 Iwate Prefecture Living Guide for Foreign Nationals 
 Tohoku Region Facts and detailed information on Tohoku