MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Latte-art

Latte-art ( — „sut“ + „sanʼat“) koʻpikli sutni espressoga quyishning maxsus usuli boʻlib, buning natijasida qahva yuzasida turli naqshlar yaratiladi. Bundan tashqari, naqsh oddiygina koʻpikning yuqori qatlamiga, masalan, tishchoʻp yoki boshqa oʻtkir buyumlar bilan chizish orqali yaratilishi mumkin. Latte-art sut va qahvaning nisbatlariga qatʼiy rioya qilishni talab qiladi.

Qisqacha sharh 

Sut 65-67°C haroratgacha maʼlum bir tarzda koʻpirtiriladi. Natijada bir hil kremsifat koʻpik hosil boʻlishi kerak. Sutni tayyorlash, uni maʼlum miqdorda koʻpik chiqariladigan haroratga keltirilishidan iborat. Sut qahvaga quyilsa, sut koʻpiki qahva bilan aralashib, murakkab shakldagi naqshlarni hosil qiladi. Naqsh hosil qilish jarayoni baristaning qattiq nazorati ostida oʻtadi. Sut katta pufakchalarsiz boʻlishi kerak.

Espresso sifati ham juda muhim, qahva qizil-jigarrang rangga aylanishi uchun 20-30 soniya davomida pishirilishi kerak.

Uslublari 
Eng keng tarqalgan uslub — gul yoki bargni eslatuvchi „Rozetta“ (rasmda) hisoblanadi. Barista sut quyayotganda sut idishini u yoqdan bu yoqqa siljitadi, natijada gulbarglar paydo boʻladi. Qadah egilib turgan holatda unga sut quyiladi, buning natijasida koʻpik notekis koʻtariladi va hosil boʻlgan gulbarglar turli oʻlchamlarda boʻladi. Keyin, yakunida u pastdan yuqoriga yupqa sut chizigʻini tortadi va shu bilan gul poyasini hosil qiladi.

Latte-artda uchta asosiy shakl mavjud — gul, olma va yurak. Qolganlari ularning hosilalari.

Havolalar 
 Подробное описание техники латте-арт с фото
 Латте-арт: полет кофейной фантазии 
Qahva ichish madaniyati
Bridgehead

Bridgehead — Ottavadagi (Kanada) mashhur qahvaxonalar tarmogʻi, shaharning norasmiy „tashrif qogʻozi“ dan biri. 1981-yilda ikki Birlashgan cherkov voizlari () va ikki oddiy odamlar tomonidan Toronto shahrida tashkil etilgan. Qahvaxonalarda yuqori sifatli qahva va choydan tashqari, shu yerning oʻzida tayyorlangan gazaklar, shoʻrvalar va salatlar sotiladi.

Shunisi qiziqki, Ottavadagi Bridgehead tarmogʻining ajoyib kengayishiga dastlab Torontoda asos solingan qahvaxonaning qulashi turtki boʻldi. Ushbu qahvaxonaning asl egasi Oxfam Canada 2000-yilda Tracey Clark savdo belgisini 30 000 dollarga sotishga majbur boʻlgan. Dastlabki egalari oila va doʻstlar boʻlishgan, ammo 2002-yilga kelib, 30ga yaqin investorlar birgalikda egalik qilishgan. 2000-yildagi bir qahvaxonadan tarmoq 2008-yilda toʻqqiztagacha kengaytirilgan va shu kungacha Ottavada ushbu brend ostida 15ta doʻkon ochilgan.

2006-yil noyabr oyida Bridgehead kompaniyasi :en:Ottawa XPress oʻquvchilari oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrovnomaga asosan, „Ottavadagi eng yaxshi qahva va choyxona“ deb topildi. Bridgehead oʻz veb-sayti orqali qahva sotadi va uni mijozlarga pochta orqali yuboradi.

Manbalar

Havolalar 

 
 Bridgehead qahvasi
Kanada kompaniyalari
Ottava kompaniyalari
Qahva tarmoqlari
Qahva ichish madaniyati
Tez ovqatlanish tarmoqlari
Kimura choy marosimi muzeyi

Kimura choy marosimi muzeyi (yaponcha: 木村茶道美術館 Kimura sado: bidzyutsikan) — Yaponiyaning Kasivadzaki shahridagi (Niigata prefekturasi) yapon choyi marosimiga bagʻishlangan muzeydir. Muzey 1984-yil 3-noyabrda ochilgan.

Muzey tarixi 
Sobiq ingliz tili oʻqituvchisi Shigeyoshi Kimura (Kankoan) Kasivadzaki shahridagi choy marosimining taniqli targʻibotchisi va oʻqituvchisi edi. Uning shaharda choy muzeyini tashkil etish gʻoyasi darhol shahar turizm qoʻmitasi, shahar hokimi va tadbirkorlar tomonidan har tomonlama qoʻllab-quvvatlandi. Qisqa vaqt ichida muzey fondiga 100 million iyenaga yaqin mablagʻ yigʻildi.

 1984-yil — 1-martda muzey qurilishiga mablagʻ toʻplash uchun xayriya jamgʻarmasi tashkil etildi.
 1984-yil — 3-noyabrda muzeyning ochilishi boʻlib oʻtdi.
 1992-yil — fevral oyida choy marosimi zalini rekonstruksiya qilish (kengaytirish) amalga oshirildi.
 1995-yil — 12-iyun kuni Kasivadzaki shahri meri va uning rafiqasi oʻzlarining choy idishlari kolleksiyasini muzeyga xayriya qilishdi.
 2001-yil — aprel oyidan boshlab tashrif buyuruvchilarga Syoun Sanso bogʻida ochiq havoda choy marosimi taklif etiladi.

Ekspozitsiyasi 
Muzey anʼanaviy yapon meʼmorchiligi binosida joylashgan boʻlib, choy marosimi zali, ikkita koʻrgazma zali (62 va 51 m²) va ochiq havoda choy ichish ayvonini oʻz ichiga oladi. Dastlab, muzey kolleksiyasi Kimura tomonidan shaxsan yigʻilgan ashyolardan iborat edi. Ayni paytda muzey ekspozitsiyasida 103 ta artefaktlar mavjud: 78 choy piyola va suv idishlari, gul vazalar, choy qadoqlari, xushboʻy tutatqi idishlari, qadimiy rasmlar va xattotlik sanʼati asarlari. Ekspozitsiya yiliga ikki marta yangilanadi. Muzeyning oʻziga xos jihati shundaki, muzey buyumlari tashrif buyuruvchilar tomonidan choy marosimlarida foydalaniladi.

Havolalar 

 История музея 
 Музей чайной церемонии Кимура
 Музей чайной церемонии «Кимура-садо»  
Choy marosimi
Niigata prefekturasi
Choy muzeylari
Yaponiya muzeylari
Barselonadagi shokolad muzeyi

Barselonadagi shokolad muzeyi — Ispaniyaning Kataloniya provinsiyasining poytaxti Barselonada joylashgan xususiy muzey. Shokolad va shokolad mahsulotlariga bag‘ishlangan. Muzeyda shokoladdan yasalgan haykaltaroshlik asarlari alohida o‘rin tutadi, ularda Barselonadagi bir qator ajoyib binolar, mashhur adabiy va multfilm qahramonlari va boshqalar tasvirlangan. Muzey Barselona qandolatchilar gildiyasiga () tegishli bo‘lib, 2000-yilda ochilgan. U Eski shahar hududida, sobiq rohibalar binosida joylashgan. Muzeyning maydoni 600 m²ni tashkil qiladi.

Bu, birinchi navbatda, bir qator ishlab chiqilgan maxsus o‘quv va ko‘ngilochar dasturlar tashrif buyuruvchi bolalarga qaratilgan bo‘lib, ular Yevropada kakaoning paydo bo‘lish tarixi va uni qandolatchilikda qo‘llash xususiyatlari bilan tanishish, shuningdek shokoladdan haykallar yasash va uning asosida turli shirinliklar tayyorlashni sinab ko‘rish imkoniyatini beradi.

Manbalar

Havolalar 
  Официальная страница
 Chocolate Museum Barcelona
Shokolad muzeylari
Barselona muzeylari
Muzeylar
Bryuggedagi shokolad muzeyi

Bryuggedagi shokolad muzeyi () — Bryuggedagi kakao-dukkagining shokoladga aylanishi haqida hikoya qiluvchi muzey. Shokolad muzeyi shokolad haqidagi tarixiy, geografik va botanika maʼlumotlarining manbai hisoblanadi. Muzeyda tashrif buyuruvchilar uchun retseptlar mavjud. Shokolad muzeyida siz kakao haqidagi kitoblarni o‘z ichiga olgan katta kutubxonaga kirishingiz, qo‘lda ishlangan shokolad mahsulotlarini yaratish jarayonini ko‘rishingiz va mutaxassislarga shokolad haqida savollar berishingiz mumkin. Bo‘limlardan birida shokoladning sog‘liq uchun foydalari haqida so‘z boradi.

Shokolad muzeyi va fransuzcha qovurilgan kartoshkasi muzeyi 
2011-yil 1-maydan boshlab Bryuggedagi Shokolad muzeyi fransuzcha qovurilgan kartoshka muzeyi bilan hamkorlik qiladi, chunki shokolad va fri kartoshkalari Belgiyaning odatiy milliy taomlari hisoblanadi.

Manbalar

Havolalar 
 
 Обзор 10 лучших музеев шоколада 

 http://www.frietmuseum.be/nl/  
 http://www.delijn.be/index.htm 
 https://web.archive.org/web/20070703162255/http://www.b-rail.be/main/index.html
Shokolad muzeylari
Bryugge muzeylari
Diyor Mahkamov

Diyor Mahkamov (1987-yil 3-noyabrda tugʻilgan) — oʻzbek estrada xonandasi, aktyor va produser.

Qoʻshiqchilikdan tashqari, Diyor kinolarda ham oʻzini sinab koʻrgan. Oʻzining ilk debyut rolini 1999-yili „Muhabbat sinovlari“dan boshlagan.

Tarjimai hol 
Diyor Mahkamov 1987-yil 3-noyabr kuni Toshkent shahrining Shayxontohur tumanida tavallud topdi. Diyorbek bolaligidan musiqaga qiziqqani uchun poytaxtdagi 23-maktabni tugatdi. Diyorbek 6-sinfda oʻqib yurgan kezlarida ustozi Shuhrat Qayumov bilan birga ilk marotaba sahnaga chiqadi. 2005-yildan 2009-yilgacha Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida taʼlim oldi. 2006-yilda Diyor Nigora Mahkamova bilan oila qurdi. Bugungi kunda u uch farzandning otasi hisoblanadi.

Oila 
 Otasi: Doniyor Mahkamov
 Onasi: Mahfuza Mahkamova
 Ukasi: Elyor Mahkamov
 Umr yoʻldoshi: Nigora Mahkamova

Farzandlari 
 Shokira Daniyorova
 Yahyo Doniyorov
 Fotih Doniyorov

Ijodiy faoliyati 
Diyor Mahkamov qoʻshiqchilik faoliyatini 1998-yildan boshlagan. Diyor ilk qoʻshiqlarini 1998-yilda chiqargan. Uning yetimlar haqidagi qoʻshigʻi koʻpgina bahs-muzokaralarga sabab boʻlgan. 2001-yilda xonanda oʻzini „Kutaman“ deb nom olgan debyut albomini chiqarib, oʻsha yili Turkiston sanʼat saroyida xonanda oʻzining yakkaxon konsertini namoyish etdi.

2003-yili D.Mahkamov „Bolaligim xayr endi“ albomini yozdi. Xuddi shu yili xonanda ikkinchi yakkaxon konsertini Turkiston sanʼat saroyining qishki zalida tomoshabinlarga havola etdi. Shundan keyin xonandaning ijodida tanaffus yuz berdi. Taʼlim olish bilan birga hayotida katta burilish boʻlib, boʻydoqlik safini tark etdi.

Shu davr ichida u bir necha filmlarda suratga tushdi. Aktyorlik faoliyati Diyor Mahkamov bir qancha oʻzbek kinolarida suratga tushdi. „Muhabbat sinovlari 1“ va „Muhabbat sinovlari 2“ filmlarida bosh rollardan birini oʻynashiga qaramasdan, debyut roli uchun ijobiy fikrlarni olgan. Soʻng xonanda boshqa bir qancha filmlarda „Yigitlar“ (2008), „Baxt ortidan“ (2014), „Kunlardan bir kun“ (2016), „Majnun“ va „Virus“ (2017) ham oʻzini sinab koʻrgan.

Produserlik ishi 
 2016-yil — Kunlardan bir kun
 2017-yil — Majnun
 2017-yil — Virus

Mukofotlari 
 „Mustaqillik umidlari — 2005“ tanlovi gʻolibi
 „Nihol“ mukofoti- 2006-yili
 „Barkamol avlod-2008“ gʻolibi
 „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist“— 2009 „Oʻzbekiston mustaqilligining 30 yilligi“ ordeni

Manbalar 

Oʻzbekistonlik erkak qoʻshiqchilar
1987-yilda tugʻilganlar
Toshkentda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Pokrovdagi shokolad muzeyi

Pokrovdagi shokolad muzeyi — Pokrov shahrida joylashgan (Vladimir viloyati).

Muzey shokoladning to‘rt ming yildan oshiq butun tarixini taqdim etadi. Ekspozitsiya Pokrovda 1997-yildan beri mavjud bo‘lgan Shtolverk fabrikasining asoschilari haqida hikoya qiladi. 2001-yilda kompaniya Rossiyadagi eng yirik shokolad ishlab chiqaruvchilardan biri bo‘lgan, Vladimir viloyati uchun ushbu noodatiy muzeyni yaratish tashabbusi bilan chiqqan Amerika korporatsiyasi „Kraft Foods“ tomonidan sotib olindi.

2003-yilda „Shokolad muzeyi“ Vladimir viloyati maʼmuriyatining Jismoniy tarbiya, sport va turizm qo‘mitasi tomonidan o‘tkazilgan yangi turistik muzey dasturlari va ekspozitsiyalari tanlovining g‘olibi bo‘ldi. Ekspozitsiya Pokrov o‘lkashunoslik muzeyi binosida joylashgan bo‘lib, yaqin vaqtgacha faqat 1 xonani egallagan. 2010-yilda muzey olti oylik taʼmirdan so‘ng qayta ochildi. Hozir muzey Rossiyadagi eng zamonaviy muzeylardan biri — uning boshqaruv tizimi „Aqlli uy“ texnologiyasi bo‘yicha ishlaydi.

Manbalar

Havolalar 
 Десять плиток в секунду
 Фотографии из музея
Pokrov (Rossiya)
Vladimir viloyati muzeylari
Rossiyaning gastronomik muzeylari
Shokolad muzeylari
AOLServer

AOLServer — veb-server NaviSoft tomonidan „NaviServer“ sifatida ishlab chiqilgan, lekin 1995-yilda AOL tomonidan sotib olingan va uni freeware sifatida tarqatishni boshlagan. 1999-yilda AOLserverning 3.0 versiyasi ochiq dasturiy taʼminot sifatida chiqarildi.

Bu oʻrnatilgan Tcl skript tiliga ega boʻlgan koʻp oqimli veb-server. Koʻpincha Tcl/ XOTcl da yozilgan CMS/CMF OpenACS bilan birgalikda ishlatiladi. Ushbu veb-serverning asosiy xususiyatlari — koʻp oqimli (Apacheda faqat 2.0 versiyasidan boshlab paydo boʻlgan), oʻrnatilgan skript tili (bu Tcl) va SQL-serveriga doimiy ulanishni qoʻllab-quvvatlashdir.

2005-yil fevral oyida AOLServer-ning 4.10 fork liniyalari yaratildi, u NaviSoft-ning ilk ishlanmasi kabi NaviServer deb nomlangan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Neophytos Demetriou, Stefan Koch, Gustaf Neumann. Chapter X. The Development of the OpenACS Community // Miltiadis Lytras, Ambjörn Naeve Open Source for Knowledge And Learning Management. — Idea Group Publishing, 2006. — S. 298-318. — ISBN 1599041189.
 Reuven M. Lerner. Introducing AOLserver // Linux Journal. — 2002, September. — № 101.

Havolalar 
 Официальный сайт
 AOLserver wiki

Veb-serverlar
Ozod veb-serverlar
Kross-platformali dasturlar
XOTcl

XOTcl („ekzotikl“ (exotickle) oʻqiladi) — eXtended Object Tcl — Tcl tilining obyektga yoʻnaltirilgan kengaytmasi. Bu avvalgi OTcl paketining ishlanmasidir.

Mualliflari — Gustav Neyman (Gustaf Neumann) va Uve Zdun (Uwe Zdun). Arxitekturada CLOS, Lisp tilining OOP amalga oshirilishiga oʻxshaydi. Tizimga oʻrnatilgan imkoniyatlar OOP ning turli xil variantlarini, shu jumladan Aspektga yoʻnaltirilgan dasturlashni amalga oshirish imkonini beradi. Shu nuqtai nazardan, XOTcl-ga kengaytirilgan Tcl hech qanday holatda Python tilidan kam emas.

Xotcl — obyektlarning dinamik birlashishlarini, komponentlarni dinamik yuklash uchun filtrlarni qoʻllab-quvvatlaydi.

incr tcl va SNIT (shuningdek, TclOO — Tcl uchun standartlashtirilgan OOP) bilan bir qatorda u uchta eng mashhur obyektga yoʻnaltirilgan Tcl kengaytmalaridan biri hisoblanadi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
 домашняя страница XOTcl
 XOTcl на wiki.tcl.tk
 TclSqueak — смолток-подобная объектно-ориентированная среда разработки для XOTcl, NX и TclOO 
 Введение в OTCL  
Skript tillari
Tcl oilasining dasturlash tillari
CLOS

CLOS ( — „Common Lisp obyekt tizimi“,  deb talaffuz qilinadi) — Lisp tili uchun standart boʻlgan Common Lisp ning bir qismi boʻlgan obyektga yoʻnaltirilgan dasturlash tizimidir. Bundan tashqari, u EuLisp yoki Emacs Lisp kabi boshqa dialektlarga kiritilgan. Dastlab qoʻshimcha sifatida taklif qilingan CLOS ANSI CommonLisp standartining bir qismi sifatida qabul qilingan.

CLOS quyidagi xususiyatlarga ega:

 Bir nechta dispetcherlik (yaʼni chaqiriladigan uslub faqat birinchi emas, balki barcha argumentlar bilan belgilanadi) yoki „multimetodlar“.
 Shuning uchun usullar sinflar ichida aniqlanmaydi. Ular kontseptual jihatdan „umumiy funksiyalar“ ga guruhlangan.
 CLOS hech qanday yashirishni taʼminlamaydi. Yashirish Common Lisp ning boshqa qismi, paketlar tomonidan taʼminlanadi.
 Meros, superklass usullarini oddiy qayta aniqlash emas, balki dasturchi tanlagan turli usullarda birlashtirishga olib kelishi mumkin.
 CLOS dinamik hisoblanadi, yaʼni dastur ishlayotgan vaqtda nafaqat tarkibi, balki obyektlarning tuzilishi ham oʻzgarishi mumkin. CLOS tezda sinf tuzilishini oʻzgartirishni (hatto ushbu sinfning namunalari allaqachon mavjud boʻlsa ham), shuningdek, CHANGE-CLASS usuli yordamida berilgan misol sinfini oʻzgartirishni qoʻllab-quvvatlaydi.
 Koʻp sonli meros.

Common Lisp ning aksariyat ilovalari „The Art of Metaobject Protocol“ kitobida tasvirlangan, ammo standartga kiritilmagan metaobyekt protokolini qoʻllab-quvvatlaydi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 , Jim Veitch, on CLOS, P. 107—158
Common Lisp
Sialis muratensis

Sialis muratensis (lot.) — uzun qanotlilar (Sialidae) oilasining Sialis turkumiga mansub yirik qanotli hashoratlarning qazilma turi. Yevropaning miosen yotqiziqlarida (Sainte-Reine, Foufouilloux outcrop, Cantal, Fransiya) topilgan. Orqa qanotning oʻlchami 9,90 × 3,50 mm. Bu tur ilk marta 1988-yilda fransuz paleoentomologi Andre Nel (André Nel; Milliy tabiiy tarix muzeyi, Parij) tomonidan tasvirlangan. S.muratensis nomi kashf qilingan joy nomi bilan berilgan (Murat, Cantal). Protosialis casca, Eosialis dorisi, Dobbertinia reticulata, Proindosialis cantalensis, Sialis strausi, Sialis groehni, Indosialis beskonakensis, Protosialis balticalis, Protosialis herrlingi, Protosialis voigti kabi uzun qanotlilarning boshqa qazilma turlari bilan birga Sialidae ning eng qadimgi vakillari hisoblanadi va bu 2007-yilda amerikalik paleoentomologlar Maykl Enjel (Engel M.) va Devid Grimaldi (Grimaldi D.A.) tomonidan paleofaunaning qayta oʻrganib chiqilishi jarayonida koʻrsatilgan edi).

Manbalar

Adabiyotlar 
 Nel, A., J.-J. Menier, G. de Ploeg, G. Xodebert va L. Danvin. 2002-yil. Eosialis, fransuz eng quyi Eosen amberida (Insecta, Megaloptera, Sialidae) yangi alderfly jinsi. Geobios 35(3):313-319.
 Uayting, M.F., 1994-yil. Meksika shimolidagi Amerika alderflari (Megaloptera: Sialidae) ning kladistik tahlili. Sistematik entomologiya 19(1):77-91.

Havolalar 
 Sialidae на сайте Энциклопедия жизни eol.org 
 Sialidae на сайте Biolib.cz 
 Oswald, J.D. (2007).  Protosialis casca на сайте. Neuropterida Species of the World. Version 2.0.. Retrieved 1 October 2010.
Fransiyaning Miosen yotqiziqlaridan olingan fossiliyalar
Miosen hashoratlari
1988-yilda tasvirlangan fossiliyalar
Yo'q bo'lib ketgan katta qanotlilar
NCBIsiz biologik maqolalar
ITISsiz biologik maqolalar
Biokeramika

Biokeramika yoki biomos keluvchi nanokeramika, ( yoki ) tibbiyotda shikastlangan qattiq toʻqimalarni tiklash (almashtirish) uchun ishlatiladigan nanostrukturali keramik materialdir.

Tavsifi 
Nanokeramika — bu alohida zarrachalarni yuqori haroratda qizdirib yaxlitlash natijasida olingan noorganik metall boʻlmagan material. Bunday uzluksiz materialning tuzilishi bir-biri bilan aloqa qiladigan donalardan iborat boʻlib, oʻlchamlari bir dan bir necha yuz nanometrgacha.

Tibbiy amaliyotda (ortopediya va travmatologiyada, jagʻ-yuz jarrohligida, stomatologiyada) quyidagilarga asoslangan keramika koʻpincha ishlatiladi: 

— β-trikalsiy fosfat Ca3(PO4)2, kalsiy gidroksiapatiti Ca5(PO4)3OH; — alyuminiy oksidi Al2O3; — sirkoniy oksidi ZrO2.

Keramika, asosan, biologik inertdir va klinik nojoʻya taʼsirlarni keltirib chiqarmaydi (yalligʻlanish yoki implantatsiyani rad etish kabi), shuning uchun ular koʻpincha implantatsiya qilinadigan materiallar uchun qoplama sifatida ishlatiladi.

Qattiqligi tufayli implantlarning uzoq vaqt ishlatishga chidamliligini sezilarli darajada yaxshilaydi, ularning degradatsiyasini va korroziyaning immunogen mikrozarralari va mahsulotlari shakllanishini kamaytiradi.

Gidroksiapatit va turli xil kalsiy fosfatlar biologik moslik nuqtai nazaridan keramikalar orasida istisnolardan iborat. Ushbu materiallar biologik faoldir, buning natijasida ular suyak toʻqimalarining implant bilan oʻzaro taʼsiriga hissa qoʻshadi va suyaklarning tiklanishini yaxshilaydi.

Adabiyotlar 
 Narayan R.: Biomedical Materials / Roger Narayan (Editor). — Springer, 2009. — 550 p.
 Park J.: Biomaterials Principles and Applications / edited by Joon B. Park and Joseph D. Bronzino.- CRC Press, 2007.
 Park J. B., Lakes R. S.: Biomaterials An Introduction. 2nd ed. — N.Y.: Plenum Press, 1992. — 375 p.
 Bhat S. V.: Biomaterials. — Alpha Science Intl Ltd, 2005. — 279 p.
 Encyclopedia of Biomaterials and Biomedical Engineering / Ed. by G. E. Wnek, G. L. Bowlin. V. 2. 2nd ed. — Marcel Dekker, 2004. — 418 p.

Havolalar 
При написании этой статьи использовался материал(статья, авторы) из издания «Словарь нанотехнологических терминов» (2009—…), доступного по лицензии Creative Commons BY-SA 3.0 Unported.
Fizik kimyo
Ortopediya
Implantatlar
Qayta tiklovchi stomatologiya
Cheburek

Cheburek (: çiy — xom [ichidagi massa nazarda tutilgan], börek — pirog) — tarixan taom avvallari qrim tatar oshxonasi.Keyinchalik sobiq Sovet Ittifoqining boshqa regionlarida ham keng tarqalgan. Yarim oy shaklidagi xamirturushsiz xamirdan tayyorlangan va maydalangan yogʻli qoʻy goʻshti, piyoz, ziravorlar va ozgina miqdordagi suvdan tarkib topgan massa ichiga solingan oshpazlik mahsulotidir. Baland olovda qovuriladi. Issiq holatda dasturxonga tortiladi.

Manbaalr 
{{Manbalar|refs=

<ref name="pohl">

Adabiyotlar 

 
 

Rus oshxonasi
Oʻzbek oshxonasi
Sovet oshxonasi
Turk oshxonasi
Ozarbayjon oshxonasi
Ko‘cha taomlari
Ukraina oshxonasi
Go‘shtli taomlar
M 53 (yulduzlar to‘dasi)

M 53 sharsimon yulduzlar toʻdasi (shuningdek, fanda Messier Object 53, GCL 22 yoki NGC 5024 nomlari bilan qayd etiladi) Koma Berenis yulduzlar turkumidagi shar shaklidagi toʻda hisoblanadi.

Kashfiyot tarixi 
Yulduzlar toʻdasi 1775-yilda Iogann Bode tomonidan tomonidan kashf etilgan.

Qiziqarli xususiyatlari 
M 53 Galaktika markazidan eng uzoqda joylashgan toʻdalardan biri boʻlib, taxm. 60 000 yorugʻlik yili masofada va Quyosh tizimidan ham salkam shuncha masofada, yaʼni 58 ming yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan.

Kuzatish usuli 

M 53 — sharsimon yulduzlar toʻdasini bahor osmonida oddiy durbin yoki teleskopda topish qiyin emas. Buning uchun optik qurilmani unchalik yorqin boʻlmagan α Koma Bereniksining shimoli-sharqiy tomoniga yoʻnaltirish kerak. Oʻrtacha havaskor teleskop yordamida qaralganda ham Messier katalogidagi eng uzoqda joylashgan sharsimon toʻda yulduzlari tiniqlashmaydi va juda yorqin markaz (yadro) hamda periferiyada yorqinligi asta-sekin pasayuvchi kichik tumanli shar shaklida koʻrinadi. 250-300 mm diafragmali optik qurilmalardan boshlab, halo 13,5 m dan katta yulduzchalar bilan tiniqlasha boshlaydi.

M 53 dan 10 burchak daqiqasi janubda 9m yulduzlar juftligini koʻrish mumkin. Janubi-sharqdagi darajada esa eng sirli sharsimon yulduzlar toʻdalaridan biri NGC 5053 ni koʻrsa boʻladi. Garchi u M 53 ga yaqin joylashgan boʻlsa-da, yulduzlari oʻta kamligi bois deyarli sezilmaydi. NGC 5053 — kuzatuvchining koʻrish qobiliyatini va qurilma imkoniyatlarini sinab koʻrish uchun uzoq fazoning ajoyib „sportchi“ jismidir.

Messier katalogi boʻyicha qoʻshnilari 

 M 64 — (5 daraja shimoli-gʻarbda, 35 Com yulduzi yaqinida) mashhur Qora Koʻz galaktikasi;
 M 85, M 100 va M 88 — (gʻarbda) Virgodagi galaktikalar klasterining shimoliy periferiyasi;
 M 60, M 59, M 58, M 89 va M 90 — (janubiy gʻarbda) Virgodagi galaktika klasterlarining sharqiy qismi

= "Messier Marafoni"dagi kuzatishlar ketma-ketligi 
… M 106 → M 3 → M 53 → M 64 → M 85 …

Tasvirlar

Yana qarang 

 Messier obyektlari roʻyxati
 Yangi umumiy katalog

Manbalar 

NGC obyektlari
Isamat Ergashev

Isamat Isoqovich Ergashev (1945-yili 22-fevralda Chimkentda dunyoga kelgan) — oʻzbek kinorejissori, ssenariychi. 2000-yili Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi.

Tarjimai hol 
Isamat Ergashev 1945-yil 22-fevralda Qozogʻistonning Chimkent shahrida tugʻilgan. Aktyor oilada eng katta farzand boʻlib, uning bir ukasi va bir singlisi boʻlgan.

U yoshligidan aktyorlikka qiziqqani bois, ota-onasining qarshiligiga qaramasdan, maktabni tamomlagach Toshkentga kelgan hamda, Toshket teatr va rassomchilik sanʼati oliygohida tahsil olgan. Bu maskanda oʻqish bilan birga, qilichbozlik sport turi bilan ham shugʻullangan. Institutni tamomlagach, Oʻzbek milliy akademik drama teatrida oʻz faoliyatini boshlagan. “Yosh gvardiya” tomoshabinlar davlat teatrida ham u turli rollar ijro etgan.

1972-yilga kelib aktyor teatrni butunlay tark etgan va oʻz faoliyatini kinoaktyor sifatida davom ettirgan.

Aktyorni xalqqa tanitgan roli bu "Mehrobdan chayon" filmidagi Anvar obrazi boʻlgan. Aynan shu roli bilan u nafaqat Oʻzbekistonda, balki Oʻrta Osiyodagi davlatlar orasida katta mashhurlikka erishgan. Isamat Ergashev oʻz faoliyati davomida bugungacha "Sevgi afsonasi“,”Yettinchi jin", "Begona bahor", "Osiy banda" va "Mergan militsiya" kabi 40 oshiq filmlarda ishtirok etgan. Bundan tashqari u rejissor sifatida "Temir xotin“, ”Sharif-Marif" va "Amir Temur" kabi 20 ga yaqin, bizga tanish filmlarni suratga olgan.

Filmografiyasi 

 1965 — Natashaxonim — Sobir
 1966 — Sayatning qoʻngʻirogʻi — Razzoq
 1966 — Kaniyut gʻorining siri
 1967 — Xiyonat — Karim 
 1967 — General Rahimov 
 1968 — Vatan oʻgʻlonlari — kanslager asiri
 1968 — Qizil qumlar
 1972 — Tashvish davri 
 1973 — Unutilgan oʻtmish siri — Said 
 1973 — Zulmatdan qochish 
 1973 — Salom, mehribon inson
 1975 — Oʻzligingni angla (TV) 
 1976 — Yettinchi jin (TV)
 1976 — Yilning toʻrt fasli
 1978 — Xorazm afsonasi
 1979 — Yomgʻir (TV) — Aziz
 1979 — Chinor ostidagi duel
 1982 — 107 yoʻriqnomasi boʻyicha burilish — adyutant 
 1983 — Garov (1983) — Daler 
 1985 — Sevgi afsonasi (TV) 
 1985 — Leytenant Nekrasov aybdor 
 1988 — Shok 
 1989 — Sherali va Oybarchin
 1993 — Sharif va Marif
 2005 — Goʻzallik siri
 2011 —  Osiy banda

Rejissorlik ishi 

 Buyuk Amir Temur (1996) 
 Sharif i Marif (1993) 
 Temir xotin (TV, 1990)

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1945-yilda tugʻilganlar
22-fevralda tugʻilganlar
Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimlari
Kishilar
Toshkent sanʼat instituti bitiruvchilari