Gretsiya bayrogʻi

Gretsiyaning milliy bayrogʻi, xalq orasida „koʻk va oq“ ( , ) yoki "moviy va oq deb nomlanadi ( " ). Gretsiya tomonidan rasman oʻzining milliy ramzlaridan biri sifatida tan olingan va toʻqqizta oq bilan teng gorizontal koʻk chiziqlarga ega. Koʻtargichning yuqori burchagida oq xoch tasvirlangan koʻk kanton mavjud; xoch Sharqiy pravoslav nasroniyligini, Gretsiyaning hukmron dinini anglatadi. Rasmiy bayroq nisbati 2:3 ga teng. Bayroqda qoʻllanilgan koʻk rang oʻz tarixi davomida ochiq koʻkdan toʻq koʻk ranggacha turlicha boʻlgan. ikkinchisidan 1960-yillarning oxiridan boshlab tobora koʻproq foydalanilmoqda. U 1822-yil 13- yanvarda Epidavrdagi Birinchi Milliy Assambleya tomonidan rasman qabul qilingan.

Toʻqqiz chiziq hech qanday rasmiy maʼnoga ega emas; eng ommabop nazariyaga koʻra, ular  („Ozodlik yoki oʻlim“) iborasining boʻgʻinlarini ifodalaydi.  Boʻgʻinlari uchun beshta koʻk va  boʻinlari uchun toʻrtta oq chiziq tasvirlangan. Toʻqqiz chiziq, shuningdek, „erkinlik“ soʻzining harflarini ifodalashi aytiladi ().

Oq va koʻk yunon osmoni va dengiz ranglarini anglatadi.

Tarixi 
Bugungi kunda naqshli chiziqli xoch tasvirlangan milliy bayroqning kelib chiqishi munozarali masaladir. Uning har bir qismi, shu jumladan koʻk va oq ranglar, shuningdek, xochni chiziqli tartibga solish juda qadimgi tarixiy elementlarga ulanishi mumkin; ammo 1822-yil boshida uning rasmiy qabul qilinishi ortida aniq asoslar haqida hech qanday maʼlumot yoʻq. 

Baʼzi yunon tarixchilari tomonidan hozirgi bayroq qadimgi dizayndan, kuchli Cretan Kallergis oilasining deyarli bir xil bayrogʻidan kelib chiqqan deb taxmin qilishgan. Ushbu bayroq ularning gerbiga asoslangan boʻlib, uning naqshlari ajdodlari Vizantiya imperatori Nikefor II Fokas (milodiy 963-969) meʼyorlaridan kelib chiqqan boʻlishi taxmin qilingan. Ushbu naqsh almashuvchan toʻqqizta koʻk va oq chizigʻini, shuningdek, yuqori chap tomonda joylashgan deb taxmin qilingan xochni oʻz ichiga oladi. Garchi (bir necha asrlik) Kallergis gerblarida almashuvchan koʻk va oq yoki kumush chiziqlardan foydalanish yaxshi hujjatlashtirilgan boʻlsa-da, yuqorida tasvirlangan naqshning (toʻqqiz chiziq va xoch) tasviri saqlanib qolmagan.

Antik davr va Vizantiya imperiyasi 

Bugungi kundagi maʼlum bayroqlar antik davrda mavjud emas edi. Buning oʻrniga turli xil timsollar va belgilar har bir holatni belgilash uchun ishlatilgan va hoplit qalqonlariga boʻyalgan. Zamonaviy bayroqning eng yaqin analogi  edi — qadimgi yunon qoʻshinlari tomonidan ishlatiladigan bannerlarga oʻxshash, masalan,  deb nomlangan, toʻq qizil rangli mato, tayoq yoki nayzaning tepasidan boylangan. Hech qanday qurilma yoki bezak olib yurgani maʼlum emas.

Vizantiyaliklar, xuddi oʻzlaridan oldingi rimliklar singari, turli xil bayroqlar va bannerlardan, birinchi navbatda, turli harbiy qismlarni belgilash uchun foydalanganlar. Ular odatda kvadrat yoki toʻgʻri toʻrtburchak shaklida boʻlib, bir nechta strelkalar biriktirilgan. Ilk Vizantiya bayroqlari  edi. Oʻrta va keyingi imperiyaning saqlanib qolgan tasviriy manbalarida, birinchi navbatda, tasvirlangan Skylitzes xronikasida, ustun ranglar gorizontal chiziqlarda qizil va koʻk boʻlib, koʻpincha bayroqning oʻrtasiga xoch qoʻyilgan. Muhrlarda koʻzga tashlanadigan boshqa umumiy ramzlar Masih, Bibi Maryam va avliyolarning tasvirlari edi, ammo ular oila yoki davlat ramzlari emas, balki shaxsiy ramzlarni ifodalaydi.

14-asrning oʻrtalariga qadar, ispan atlasida Conosçimiento de todos los reynosda „Konstantinopol imperiyasi“ bayrogʻi oq-qizil rangdagi Avliyo Jorj xochini birlashtirgan holda tasvirlangan „davlat“ bayrogʻi haqida hech qanday gap yoʻq. Palaiologoi hukmronlik uyining „tetragrammatik xochi“, bayroq kvartallarida toʻrtta beta yoki pyrekvola („olovli poʻlat“) tasvirlangan, imperatorlik shiorini  („Hukmronlik qiluvchilar ustidan hukmronlik qiladigan shohlar shohi“) oʻz ichiga olgan. Ushbu dizayndagi II va III choraklarda koʻrinadigan tetragrammatik xoch bayrogʻi yaxshi hujjatlashtirilgan. Xuddi shu ispan atlasida bu „oddiy“ tetragrammatik xoch bayroq (imperiyaning boshqa joylari qatorida) „Salonika bayrogʻi“ va „haqiqiy Gretsiya va yunonlar imperiyasi (la vera Grecia e el imperio de los griegos)“ sifatida taqdim etilgan. Avliyo Jorj xochini oʻz ichiga olgan (chorakli) kelishuv faqat Ispaniya atlasida hujjatlashtirilgan va, ehtimol, Genuyaning (Galatani egallab olgan) Vizantiya imperiyasining qoʻllarini birlashtiradi va, ehtimol, u faqat Konstantinopolda hilpiragan. Pseudo-Kodinos imperator dengiz kemalari tomonidan koʻtarilgan bayroqda (phlamoulon) „tetragrammatik xoch“ dan foydalanganligi qayd etiladi, megas doux esa otda imperatorning tasvirini aks ettiradi.

Usmonlilar davri 

Usmonlilar hukmronligi davrida yunonlar tomonidan bir nechta norasmiy bayroqlar ishlatilgan, ularda odatda Vizantiyaning ikki boshli burguti (pastga qarang), xoch, avliyolar tasvirlari va turli xil shiorlar ishlatilgan. Usmonli sultoni tomonidan ishlagan nasroniy yunon sipohiy otliqlariga Epir va Peloponnesda oʻzlarining aniq nasroniy bayrogʻidan foydalanishga ruxsat berildi. Unda oq maydonda ajdahoni oʻldirayotgan Avliyo Jorj surati bilan klassik koʻk xoch tasvirlangan va 1431-yildan 1639-yilgacha, bu imtiyoz Sulton tomonidan qatʼiy cheklangan edi.  Shu kabi bayroqlardan boshqa mahalliy rahbarlar ham foydalangan. Usmonlilar hukmronligi davrida yunon „milliy“ bayrogʻiga eng yaqin boʻlgan „Yunon-Usmonli bayrogʻi“, fuqarolik bayrogʻi yunon pravoslav savdogarlari oʻz kemalarida chiziqlarni qizil (Usmonli imperiyasi uchun) va koʻk (pravoslavlik uchun) ranglar bilan birlashtirgan holda koʻtarishlariga ruxsat berildi. Kichik Kaynarca shartnomasidan soʻng, Gretsiyaga tegishli savdo kemalari ham Rossiya bayrogʻini koʻtarishi mumkin edi.

1769-yilgi qoʻzgʻolon paytida oq maydondagi tarixiy koʻk xochdan 1821-yilgi inqilobgacha foydalangan asosiy harbiy rahbarlar tomonidan yana ishlatilgan. Bu eng mashhur inqilob bayrogʻiga aylandi va u davlat bayrogʻiga aylanishi kerakligi taʼkidlandi. Koʻk maydondagi oq xoch „teskari“ tartib qoʻzgʻolonlar paytida ham yunon bayrogʻi sifatida paydo boʻldi. Ushbu dizayn mahalliy ramz sifatida ilgari ham qoʻllanilgan boʻlishi mumkin.

Harbiy rahbar Yiannis Stathas 1800-yildan beri oʻz kemasida koʻk maydonda oq xoch tasvirlangan bayroqdan foydalangan. Oxir-oqibat qabul qilingan dizaynga ega birinchi bayroq 1807-yilda Skiathosdagi Evangelistriya monastirida yaratilgan va koʻtarilgan. Bir necha taniqli harbiy rahbarlar (jumladan, Teodoros Kolokotronis va Andreas Miaoulis) qoʻzgʻolon boʻyicha maslahatlashish uchun u yerga yigʻilgan va ular mahalliy yepiskop tomonidan ushbu bayroqqa qasamyod qilganlar.

Mustaqillik urushi

Inqilobiy bayroqlar 

Yunon Mustaqillik Urushining (1821-1829) oldidan va dastlabki kunlarida Gʻarbiy Yevropadagi turli yunon ziyolilari, mahalliy rahbarlar, boshliqlar va mintaqaviy kengashlar tomonidan turli xil bayroqlar ishlab chiqilgan, taklif qilingan va ishlatilgan. Xochdan tashqari, bu bayroqlarning koʻplarida avliyolar, feniks (yunon xalqining qayta tugʻilishi ramzi), „Ozodlik yoki oʻlim“ kabi shiorlar () yoki qoʻzgʻolonni uyushtirgan maxfiy jamiyat Philiki Etaireia ning yuziga oʻxshash timsollari mavjud boʻlgan.

Qabul qilinishi 

"Yevropa kontserti " deb nomlangan Yevropa monarxiyalari Etariya kabi milliy yoki ijtimoiy inqilobiy harakatlarga shubha bilan qaraganligi sababli, 1822-yil yanvarda chaqirilgan Birinchi Yunoniston Milliy Assambleyasi Etariyadan ajralib chiqish choralarini koʻrdi va yangi paydo boʻlgan Gretsiyani „odatiy“, tartibli milliy davlat sifatida tasvirlaydi. Shunday qilib, markaziy boshqaruv foydasiga nafaqat mintaqaviy kengashlar tugatildi, balki barcha inqilobiy bayroqlarni bekor qilish va umumjahon milliy bayroqni qabul qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. Oq maydondagi mashhur koʻk xoch oʻrniga maxsus tartib (koʻk rangdagi oq xoch) tanlanganligi sabablari nomaʼlumligicha qolmoqda.

1828-yil 7-fevralda Yunonistonning oʻsha paytdagi poytaxti Nafplio shahrida ingliz, fransuz va rus qoʻshinlarining rasmiy salomini olish orqali yunon bayrogʻi birinchi marta xalqaro miqyosda tan olingan.

Tarixiy evolyutsiya 

1832-yilda Yunoniston Qirolligi oʻrnatilgandan soʻng, yangi qirol Otto harbiy bayroqlar (ham quruqlik, ham dengiz) uchun xochning oʻrtasiga qirollik gerbini (oʻzining ota-bobolarining Bavariya naqshidagi qalqon) qoʻshdi. 1833-yil 4(16)-apreldagi farmonda urush bayrogʻi yoki dengiz bayrogʻi (soat 18:25 da oʻrnatilgan), flagman, qirollik bayrogʻi (7:10 da oʻrnatilgan) va fuqarolik bayrogʻi (yaʼni, dengiz bayrogʻi) kabi turli xil dengiz bayroqlari nazarda tutilgan. gerb). 1858-yil 28-avgustdagi qirollik farmoni 1833-yilgi farmonda va boshqa bayroqlarda tasvirlangan bayroqlarning tuzilishi va oʻlchamlari haqida batafsil maʼlumot berdi. 1862-yilda Otto taxtdan voz kechganidan keyin qirollik gerbi olib tashlandi.

Demokratiya tiklanganidan keyin 48/1975-sonli Qonun va 1975-yil 7-iyunda kuchga kirgan Prezidentning 515/1975-sonli farmoni vaziyatni oʻzgartirdi va sobiq „quruqlik bayrogʻi“ni hatto dengizda ham foydalanish mumkin deya Gretsiyaning yagona bayrogʻi sifatida belgilab berdi. 1978-yilda vaziyat dengiz bayrogʻi yana Gretsiyaning yagona bayrogʻiga aylanganda yana oʻzgardi.

Moviy va oq ranglar haqidagi nazariyalar 

Bir qancha yunon tadqiqotchilari butun yunon tarixi davomida koʻk va oq ranglardan foydalanishning uzluksizligi va ahamiyatini aniqlashga harakat qilishgan.

Keltirilgan qoʻllanishlar orasida Axilles qalqonida shakllangan koʻk va oq naqshlari, koʻk rangning Afina maʼbudasi bilan aniq aloqasi, Makedoniyalik Aleksandrning baʼzi armiya bayroqlari va mumkin boʻlgan koʻk va oq bayroqlar kiradi. Vizantiya davrida ishlatilgan, imperator sulolalari va zodagon oilalarining gerblari, uniformalar, imperatorlarning kiyimlari, patriarxlar taxtlari va boshqalar, Vizantiya imperatorlik gerblarining 15-asr versiyalari va, albatta, Usmonlilar hukmronligi va yunon inqilobi davrida foydalanish holatlari kuzatilgan.

Boshqa tomondan, Buyuk yunon entsiklopediyasi 1934-yilda Yunoniston bayrogʻi haqidagi yozuvida „Yunon bayrogʻi uchun bu xususiyatga olib keladigan sabablar haqida juda koʻp narsa aytilgan, ammo tarixiy ahamiyatga ega emas“ deb taʼkidlaydi.

Yunonistonning hozirgi bayrogʻi 

 

1978-yilda dengiz bayrogʻi 2:3 nisbatda yagona davlat bayrogʻi sifatida qabul qilindi. Bayroq quruqlikda ham, dengizda ham qoʻllaniladi, shuningdek, urush va fuqarolik belgisi boʻlib, oʻsha vaqtgacha saqlanib qolgan barcha boshqa dizaynlarni almashtiradi. Bayroqda boshqa dizayn va nishonlarni koʻrsatish mumkin emas. Bugungi kunga qadar bayroqning koʻk rangining aniq soyasi haqida hech qanday spetsifikatsiya berilmagan. Shunday qilib, amalda ranglar juda ochiqdan juda toʻqgacha farq qilishi mumkin. 27-oktabrda Gretsiya bayrogʻi kuni nishonlanadi.

Qadimgi yer bayrogʻi hali ham Afinadagi Eski parlament binosida, Milliy tarix muzeyi joylashgan joyda hilpirab turibdi va uni norasmiy ravishda xususiy fuqarolar koʻrishlari mumkin.

Protokol 
Yunon bayrogʻidan foydalanish 851-sonli qonun bilan tartibga solinadi. Aniqroq aytganda, qonunda quyidagilar koʻrsatilgan:

 Prezident saroyi, Gretsiya parlamenti, Gretsiya vazirliklari, elchixonalari va konsulliklari, maktablar, harbiy lagerlar, davlat va xususiy kemalar, shuningdek dengiz flotida bayroq koʻrsatilganda:

 Ertalab soat 8 dan quyosh botguncha,
 Oq sharning tepasida oq xoch bilan qoplangan oq ustunda koʻrsatilsin,
 Hech qanday tarzda yirtilmasligi yoki buzilmasligi kerak. Agar bayroq shikastlangan boʻlsa, uni hurmat bilan yoqish kerak.

 Bayroq fuqarolar tomonidan ichki ishlar vazirligi tomonidan belgilangan kunlarda, shuningdek, sport musobaqalarida va shunga oʻxshash boshqa tadbirlarda koʻrsatilishi mumkin.
 Vertikal koʻrsatilganda kanton tomoshabin nuqtai nazaridan bayroqning chap tomonida boʻlishi kerak.
 Bayroq hech qachon shu holatlarda boʻlmasligi kerak:

 Har qanday tasvir yoki belgini yozish yoki ustiga qoʻyish orqali uni buzish,
 Haykalni yopish uchun ishlatish. Bunday holda, milliy rangdagi matolardan foydalanish kerak,
 Mastdan foydalanmasdan deraza yoki balkonga osish,
 Tijoriy maqsadlarda foydalanish,
 Har qanday korporatsiya yoki tashkilot uchun logotip sifatida, hatto turli nisbatlarda ham foydalanish.

 Tobut ustiga qoʻyilganda, kanton har doim odam boshining oʻng tomonida boʻlishi kerak.

Ranglar 
Hukumat bayroq uchun koʻk rangning qaysi soyasidan foydalanish kerakligini aniq belgilab bermagan va shuning uchun turli xil ranglarga ega bayroqlar mavjud. Davlat bayrogʻiga oid soʻnggi qonun hujjatlarida quyidagi ranglar qayd etilgan:
 „Gretsiyaning Davlat bayrogʻi koʻk va oq rangda boʻlib, u kengligi teng boʻlgan toʻqqiz (9) ta chiziqdan iborat boʻlib, ulardan beshtasi (5) koʻk va toʻrttasi (4) oq rangda, shuningdek, yuqori va pastki chiziqlar koʻk va boshqalari esa oq rangdadir.“ Qonun 851/1978, ''Davlat bayrogʻi toʻgʻrisida" 1-moddaning 1-bandi

Bayroq kunlari 

17-noyabr rasmiy davlat bayrami boʻlmasa-da, Prezidentning 201/1998-sonli Farmonida oʻsha kuni bayroqqa hurmat koʻrsatilishi belgilangan.

Harbiy bayroqlar

Armiya va havo kuchlarining urush bayrogʻi

Dengiz va fuqarolik praporshistlari

Davlat rahbari bayrogʻi

Ikki boshli burgutdan foydalanish 

Baʼzi yunon manbalari qadimiy ramzlar bilan aloqa oʻrnatishga harakat qilgan: burgut qadimgi shahar-davlatlarda hokimiyatni ifodalovchi keng tarqalgan dizayn boʻlib, Zevs ikki burgutni sharqqa uchib ketganligi haqidagi ertakda „ikki burgut“ tushunchasining maʼnosi bor edi. dunyoning chekkasidan gʻarbga, oxir-oqibat Delfida uchrashib, bu yerning markazi ekanligini isbotladi. Biroq, uning kelib chiqishi Rim va Sharq taʼsirining aralashmas manbasi ekanligiga deyarli shubha yoʻq. Darhaqiqat, ilk Vizantiya imperiyasi Rim burgutini imperator ramzi sifatida meros qilib olgan. Oʻz hukmronligi davrida imperator Isaak I Komnen (1057-59) Kichik Osiyoda oʻzining tugʻilgan Paflagoniyasidagi bunday hayvon haqidagi anʼanalar taʼsirida uni ikki boshli qilib oʻzgartirgan. Koʻpincha xoch bilan birlashtirilgan bayroq tafsilotlarida koʻplab oʻzgarishlar kiritilgan. 1261-yilda Vizantiya yunonlar Konstantinopolni qaytarib olgandan soʻng, eng keng tarqalgan nazariyaga koʻra , Nikaya imperiyasining yangi qoʻlga kiritilgan poytaxti va oraliq „poytaxti“ ni ifodalovchi ikkita toj (har bir boshning ustiga) qoʻshildi. Vizantiyaliklar tomonidan ushbu ramzning aniq ishlatilishi haqida baʼzi chalkashliklar mavjud; Koʻrinib turibdiki, hech boʻlmaganda dastlab u „davlat“ belgisi emas, balki koʻproq „sulola“ timsoli boʻlgan (baribir oʻsha paytda toʻliq qoʻllanilmagan atama) va shuning uchun u bilan bogʻliq ranglar aniq ranglar edi : „imperatorlik kuchi“, yaʼni qizil va sariq/oltin.

Yana qarang 
 Gretsiya
 Gretsiya gerbi
 Ozodlik madhiyasi
 Vizantiya geraldikasi
 Gretsiya tarixi
 Yunon bayroqlari roʻyxati

Manbalar 

Pages with unreviewed translations
Bayroqlar