MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kuchli (jangovar kema)

Kuchli(jangovar kema)

Kuchli Kaiserliche Dengizda : SMS Goeben, 1914-1930: Yovuz(kuchli) Sulton Selim, 1930-1936: Yovuz Selim, 1936-1954: Yovuz, NATO vimponi: B70 ) Usmonli Imperiyasining Birinchi Jahon urushida muhim ahamiyatga ega boʻlgan rolli harbiy kema .

SMS Goeben 1911 yilda Hamburgda kemasozlik zavodlarida qurilgan ikkita Moltke sinfidagi kemalardan biri va Germaniya Imperatori dengiz floti uchun SMS Moltke singlisi bilan oldingi avlod nemis jangovar kreyser SMS Von der Tannga o'xshash dizaynga ega edi; ammo, uning hajmi kattaroq boʻlgan hamda katta zirh himoya qilgan va ikki asosiy qurol bilan qo'shimcha minora bor edi. Gyoben va Moltke o'zlarining britaniyalik raqibi Indefatigable sinfidagi jangovar kreyserlari bilan solishtirganda sezilarli darajada kattaroq va zirhliroq edi. 

1912- yilda SMS Goeben yengil kreyser SMS Breslau bilan birgalikda Mittelmeer bo'linmasini tuzdi va Bolqon urushlari paytida O'rta yer dengizida patrullik qildi. 1914-yil 28-iyulda Birinchi jahon urushi boshlanishi bilan Goeben va Breslau Britaniya Oʻrta Yer dengizi floti taʼqibidan qochib, Istanbulga yetib kelishdi. 1914 yil 16 -avgustda Usmonli dengiz flotiga ikkita kema berildi. SMS Goeben Usmonli xizmatiga kirgan Kuchli Sulton Selim yoki qisqacha Yavuz ismini oldi. 1936 -yilda uning nomi rasman TCG Yavuz ("Turkiya Respublikasi kemasi Yavuz ") deb o'zgartirildi. 1938 yilda u Mustafo Kamol Otaturkning jasadini Istanbuldan Izmitga ko'chirdi. Yavuz 1950-yilda xizmatdan chiqarilgunga qadar Turk dengiz flotining flagmani sifatida xizmat qildi.

TCG Yavuz 1973-1976 yillarda Germaniya hukumati Turkiyaning kemani qaytarib olish taklifini rad etganidan keyin demontaj qilingan. Nemis imperatorligi dengiz floti tomonidan qismlarga ajratilgan oxirgi kema bo'lgan Yavuz, shuningdek, barcha jangovar kreyserlar va drednotlarning eng uzoq xizmat qilgan kemasidir.
Xalqaro turizmning asosiy turlari

Dunyo sayyohlik tashkiloti (YuNVTO) tomonidan taklif taklif etilgan va sayyohlikninh 3 turini mavjud.

ʻIchki turizmʼ  — oʻz mamlakatidagi har qanday mamlakatlar aholisi tomonidan qilingan sayohatlar. Turizmning ushbu turining asosiy xususiyati mamlakatning mintaqalari oʻrtasida daromadlarni qayta taqsimlash va milliy iqtisodiyotning ragʻbatlantirishi (kapital mamlakatdan eksport qilinmaydi ammo uni rivojlantirish uchun ishlatiladi

ʻTashqi turizmʼ  — boshqa mamlakatda har qanday mamlakat aholisida sayohat qilish. Turizmning ushbu turi milliy iqtisodiyot uchun kamroq jozibador boʻlib, u kapital chet elda eksport bilan bogʻliq.

ʻKiruvchi turizmʼ  — uning aholisi boʻlmaganlarning har qanday mamlakati uchun sayohatlar. Turizmning ushbu turi xorijiy kapitalning mamlakatga kelib chiqishi va har qanday davlatning turizm sohasida ustuvor faoliyatdir.
Chernobil AESdagi avariya oqibatlarini bartaraf etishda qatnashganlarni qadrlash kuni

Chernobil AESdagi avariya oqibatlarini bartaraf etishda qatnashganlarni qadrlash kuni — Ukrainada xotira sanasidir. Bayramning ikkinchi nomi - "Likvidator kuni". Har yili 14-dekabrda nishonlanadi. Bu ishlamaydigan kun hisoblanmaydi.

Tarixi va nishonlanishi 
1986-yil 26-aprelda Sovet Ittifoqida Ukraina SSR hududida joylashgan Chernobil AESda insoniyat tarixidagi eng yirik texnogen halokat ― Chernobil avariyasi sodir bo'ldi. Ko‘pchilik fidoiylar o‘z hayoti va sog‘lig‘ini qurbon qilib bo'lsa-da, avariya oqibatlari tarqalishini to'xtatishga harakat qilishdi. 1986-yil 30-noyabrda vayron qilingan energiya bloki ustida sarkofag qurilishi yakunlandi va ikki hafta o'tgach, 14-dekabrda KPSSning bosh gazetasi — "Pravda" va SSSRning boshqa markaziy nashrlari KPSS Markaziy qo'mitasi va Vazirlar Kengashining davlat komissiyasi tomonidan Chernobil AESning to'rtinchi energoblokining himoya inshootlari majmuasi foydalanishga topshirilganligi to'g'risida xabarnoma e'lon qildi. Aynan shu xabar e'lon qilingan sana edi, uni o'qib chiqqandan so'ng, mamlakat tinchgina nafas oldi va "Chernobil avariyasi oqibatlarini bartaraf etishda qatnashganlarni qadrlash kuni" bo'ldi.

Yigirma yil o'tgach, 2006-yil 10-noyabrda Ukraina Prezidenti Viktor Yushchenko Ukrainada ushbu unutilmas sanani belgilash to'g'risida № 945/2006 farmonni imzoladi. Xususan, farmonda shunday deyilgan edi: “Ukrainada Chernobil AESdagi avariya oqibatlarini bartaraf etish ishtirokchilarini qadrlash kuni Chernobil AESning vayron qilingan to'rtinchi energiya bloki ustida sarkofag qurilishi tugagan kuni — 14-dekabr kuni nishonlanishi belgilansin”.

Hisob-kitoblarga ko'ra, tabiiy ofatni bartaraf etishda kamida 90 ming kishi qatnashgan.

Manbalar
Shilliq



Biologiya 

 Shilimshiq mogʻor, keng atama koʻpincha eukaryotlarning oltita guruhini koʻrsatib keladi
 Biofilm, hujayralar bir-biriga va/yoki sirtga yopishib oladigan mikroorganizmlar yigʻindisi.
 Shilimshiq (baliq), ponyfish sifatida ham tanilgan
 Salyangoz shilimshiqligi, gastropodlar harakatlanish uchun ishlatiladigan shilimshiq
 Er osti Litoautotrofik Mikrobial Ekotizim (SLiME), „shlak“ bilan band boʻlgan biotop.

Kimyo 

 Gunge (Buyuk Britaniya) yoki Slime (AQSh), bolalar teledasturlarida ishlatiladigan qalin, oʻtkir, ammo suyuq modda.
 Flubber (material), odatda shilimshiq deb ataladigan kauchuk polimer.
 Slimes, qoldiqlarning boshqa nomi, rudalarni ajratish jarayonidan keyin qolgan chiqindi material

Hisoblash 

 SLIME, Emacs uchun Superior Lisp Interaction Mode, Common Lisp ilovalarini ishlab chiqish uchun Emacs rejimi

Geografiya 

 Slime, Xorvatiya, Omish yaqinidagi qishloq, aholisi 270

Badiiy adabiyot 

 „Slime“ (qissa) (rus. tina), Anton Chexovning qissasi
 Jozef Peyn Brennanning „Slime“ romani. Dastlab "Gʻalati ertaklar" jurnalining 1953 yil mart sonida nashr etilgan
 Sesame koʻchasidagi Oskar The Grouchning uy hayvoni Slayme the Worm
 Slime (Dragon Quest), Dragon Quest konsoli rolli oʻyin franshizasining maskotidir.
 Slimer, Ghostbusters filmidagi shilimshiqdan yasalgan yashil sharpa
 Slime, Minecraftning dushman toʻdasi, ular oʻldirilganda bir nechta kichikroq shilimshiqlarga boʻlinadi.

Brendlari 

 Slime (oʻyinchoq), asosan guar saqichidan yasalgan va plastik axlat qutisi bilan sotiladigan yopishqoq, oqadigan yashil material
 Slime (brend), shinalarni parvarish qilish mahsulotlari brendi

Musiqasi 

 Slime (guruh), 1979 yilda tashkil etilgan va 1994 yilda tarqalib ketgan nemis punk-rok guruhi.

Boshqa foydalanish 

 Slime (videooʻyin), Atari 8-bitli oilasi uchun 1982 yilgi videooʻyin
 Slime (seriya), 1982 yildagi videooʻyinga aloqasi boʻlmagan videooʻyinlar seriyasi

Boshqa maʼlumotlar

 Yashil shilimshiq (aniqlash)
 Pushti shilimshiq, santrifüj yordamida yogʻdan ajratilgan goʻsht qirqish
 Blob (aniqlash)
 Ooblek (aniqlash)
 Slaym toʻpi (aniqlash)
 All pages with titles beginning with bilan boshlanadigan sarlavhali barcha sahifalar
 All pages with titles containing oʻz ichiga olgan sarlavhali barcha sahifalar
Yerjan Qazixanov

Yerjan Xozeuli Qazixanov (1964-yil 21-avgust, Olmaota) — davlat xizmatchisi, tarixchi-sharqshunos, tarix fanlari nomzodi, Favqulodda va Muxtor elchi.

Biografiyasi 
Leningrad Davlat universitetining Sharq fakultetin tamomlagan (1987). Kasbi: Tarixchi-sharqshunos. SSSR Tashqi ishlar vazirligining Diplomatik akademiyasi. Hindiston xalqaro munosabatlar instituti.

 1987-1989yillarda Sovet Armiyasi saflarida xizmat qilgan .
 1989-1992-yillarda . Qozogʻiston SSR Tashqi ishlar vazirligi protokol-siyosiy boshqarmasi ikkinchi kotibi, birinchi kotibi.
 1992-1995-yillarda Qozogʻiston Respublikasi Davlat protokoli boshqarmasi boshligʻi, boshliq oʻrinbosari;
 1995-2000-yillarda Qozogʻiston Respublikasining Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi Doimiy vakolatxonasining birinchi kotibi va maslahatchisi boʻlgan.
 2000-2003-yillarda Qozogʻiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining Koʻp tomonlama hamkorlik departamenti direktori boʻlgan.
 2003-2007-yillarda Qozogʻiston Respublikasining Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi Doimiy vakili, shuningdek, Qozogʻiston Respublikasining Kuba Respublikasidagi Favqulodda va Muxtor Elchisi lavozimlarida ishlagan.
 2007-2008-yillarda Qozogʻiston Respublikasi tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari.
 2008-yil fevraldan dekabrgacha Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining yordamchisi.
 2009-2011-yillarda Qozogʻiston Respublikasining Avstriya Respublikasidagi Favqulodda va Muxtor elchisi, Qozogʻiston Respublikasining Vena shahridagi xalqaro tashkilotlardagi doimiy vakili.
 2011-yilning fevralidan apreligacha — Qozogʻiston Respublikasi tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari.
 2011-yil 11-apreldan 2014-yil 17-sentabrgacha Qozogʻiston Respublikasi Tashqi ishlar vaziri.
 2014-yil 17-sentabrdan 2017-yil fevraligacha Qozogʻistonning Buyuk Britaniyadagi Favqulodda va Muxtor elchisi.
 2017-yilning fevral oyidan buyon Qozogʻiston Respublikasining Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi Favqulodda va Muxtor Elchisi lavozimida ishlab kelmoqda.

Mukofotlar 

 „Buyuk xizmatlari uchun“ medali (2005)
 „Qozogʻiston Respublikasi Mustaqilligiga 10 yil“ (2001)
 „Qozogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasiga 10 yil“ (2005)
 „Qozogʻiston Respublikasi parlamentiga 10 yil“ (2006)
 „Ostonaning 10 yilligi“ yubiley medallari bilan taqdirlangan (2008).
 „Hurmat“ ordeni.

Oila 

 Xotini: Qazixanova Danara Mixaylovna
 Bolalari: qizi — Aygerim, oʻgʻli — Tayir

Manbalar 

Ostonaning 10 yilligi medali sohiblari
Rossiyaning Doʻstlik ordeni sohiblari
Parasat ordeni sohiblari
Yashayotgan insonlar
1964-yilda tugʻilganlar
21-avgustda tugʻilganlar
Qozogʻiston siyosatchilari
Huquqiy marksizm

huquqiy marksizm
19-asr rahbarlar: P. B. Struve, M. I. Tugan-Baranovski. Mamlakatning eng tez sanoat rivojlanishi tarafdorlari chuqur siyosiy va iqtisodiy islohotlarni qoʻllab-quvvatladilar, sotsialistik inqilob va proletariat diktaturasi gʻoyalarini rad etdilar. Tsenzura sharoitida ular oʻz asarlarini qonuniy ravishda chop etishdi (shuning uchun ularning nomi).

Adabiyotlar 

 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.
Temur G`iyosov

Temur Gʻiyosovich Gʻiyosovich — sharqshunos olim, tarix fanlari doktori, professor. 1931-yil 28-iyunda Toshkentda tugʻilgan.

FAOLIYATI 
1948-yil ToshDU Sharq fakultetiga oʻqishga kirib, 1953-yili mazkur fakultetining tarix boʻlimini bitirib, xorijiy Sharq mamlakatlari tarixi kafedrasi qoshidagi aspiranturada oʻqiy boshladi. U 1958-yil Moskvada, SSSR Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida „Hindistonning Janubi-sharqiy Osiyo va Uzoq Sharqda keskinliklarini yumshatish uchun kurash“ mavzusida, 1973-yilda "Hindiston diplomatiyasining Yangi Sharq va Janubi-sharqiy Osiyoda agressiya va neokolonializmga qarshi kurashi(1947-1967) „ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini yoqladi. Temur Gʻiyosov 1956-yildan shu kunga qadar xorijiy Sharq mamlakatlari tarixi kafedrasida oʻqituvchi, katta oʻqituvchi va dotsent, 1976-yildan professor lavozimida ishlab, yoshlarga Hindiston, Pokiston mamlakatlari tarixi, iqtisodiyoti va tashqi siyosati boʻyicha maʼruzalar oʻqib taʼlim-tarbiya berib kelmoqda. U 1991-yildan Toshkent davlat sharqshunoslik institutining xorijiy Sharq mamlakatlari tarixi kafedrasiga rahbarlik qilib kelmoqda. Temur Gʻiyosov hindshunoslarning Moskva va boshqa shaharlarda oʻtkazilgan xalqaro simpozium va seminarlarlarida qiziqarli maʼruzalari bilan ishtirok etgan. U 8 nafar fan nomzodi tayyorlab yetkazdi. Temur Gʻiyosov Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qoshidagi Oliy Attestatsiya komissiyasining tarix fanlari boʻyicha ekspert kengashining raisi, Oʻzbekiston Respublikasi Doʻstlik hamjamiyati Oʻzbekiston—Hindiston pravleniyesining aʼzosi. Temur Gʻiyosov 120 dan ortiq ilmiy ishlarning, shu jumladan, uchta monografiya ning muallifi.

Ilmiy ishlari 
 Hindistonning Janubi-sharqiy Osiyo va Uzoq Sharqda keskinlikni yumshatish uchun kurash. T., 1957.
 Hindistonning Jazoir muammosini tinchlik bilan hal qilish uchun kurashi. —ToshDU ilmiy ishla-ri, 229, Sharqshunoslik. T., 1964.
 Yaqin va Oʻrta Sharqda tinchlikni mustahkamlashda Hindistonning roli. T., 1970.
 Tinchlik va hamkorlik yoʻlidan—“Soviet Lend". Dehli, 1977, No 2.
 Bugungi Hindiston. T., „Oʻzbekiston“, 1981.
 Hindiston Respublikasining „ Afgʻon masalasidan“ pozitsiyasi ToshDU ilmiy ishla-ri, Sharqshunoslik. Osiyo va Afrika mamlakatlari tarixi. T., 1983.
 Qoʻshilmaslik harakati—xalqaro xavfsizlikning muhim omili. T., 1984.
 Hindiston Respublikasining asosiy tashqi siyosiy muammolari. —Ilmiy dokladlar toʻplami. T., „Fan“, 1988.
 Vatanni kashf etgan inson. J. Neru tugʻilganining 100 yilligiga. —" Fan va turmush " jurnali, 1989, 11-son.
 Hindistonning Hindixitoy xalqlari ozodligi va mustaqilligi uchun kurashi. T., 1991.
 Eron bilan Iroq mojarosini tinchlik bilan hal etishda Hindistonning roli. —OʻzR FA Sharqshunoslik instituti ilmiy ishlari toʻplami, „Janubiy Osiyo va zamonamiz“. T., „ Fan“, 1991.

Adabiyotlar 
 Malik ABDUSAMATOV. Oʻzbekiston sharqshunoslari. T.: Toshkent, 1996.
Otaku

Otaku ( yoki オタク)-biror narsani yaxshi ko'radigan yoki u bilan mashg'ul bo'ladigan odam. Yaponiyada odatda anime yoki manga muxlislariga nisbatan ishlatiladi. Yaponiyada bu  qisqartmasiga to'g'ri keladiアニオタ) ←  + .

Atamaning tarixi 
Yapon tilida bu so'z quyidagi etimologiyaga ega: ,+  nā , ; So'zma-so'z "sizning uyingiz" degan ma'noni anglatadi.

Ushbu so'z atama sifatida birinchi marta " esseychi Nakamori Akio tomonidan ishlatilgan. Turkum  1983-yil iyun va dekabr oylari davomida va bu nom Nakamori kuzatganidek, submadaniyat vakillari bir-birlarini tez-tez chaqiradigan so'z sifatida foydalangan.

Dastlab, bu so'z havaskor fotograflarlar orasida o'ziga o'xshaganlarga murojaat qilish uchun ishlatilgan, ya'ni fotografllar boshqa odamlarning nazarida sotsiofoblar, o'z qobig'iga o'ralgan odamlar, sevimli hobbylar fanatlari edilar va asta-sekin "Otaku" so'zi fanat, o'z qobig'iga o'ralgan odam kabi salbiy ma'noga ega bo'ldi. Odatda Otaku bu uyda yashaydigan, ishga bormaydigan, atigi 2-3 kishi bilan muloqot qiladigan odam.

Yapon nutqida, shuningdek, "pasokon otaku" ( shaxsiy kompyuter ishqibozlari bilan bog'liq), "o'yin otakusi" ( video o'yinlar o'ynash ishqibozi uchun) va idol haddan tashqari muxlisi kabi otaku iboralari mavjud. Bundan tashqari, bu so'z har qanday sevimli mashg'ulotlarni tasvirlash uchun ham ishlatilishi mumkin: musiqiy otaku, sport otaku va boshqalar.

Manbalar

Adabiyot 

 Azuma H. Otaku: Japan’s Database Animals :  [англ.] / Translated by Jonathan E. Abel and Shion Kono. — University of Minnesota Press, 2009. — 176 p. — ISBN 978-0-8166-

Havolalar 

 
Fanat
Yapon jamiyati
Otaku
Abu Alanda

Abu Alandah Iordaniya shimolidagi Amman gubernatorligidagi shaharchadir .

Manbalar

Havolalar 

 Maplandia.com saytida sun'iy yo'ldosh xaritasi
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Arab shoirlari
Arab adabiyoti
Raim Tyncherov

Raim Tyncherov (; 1908-yil, Tavrida gubernatorligi — 1973-yil, Toshkent) — sovet qrim-tatar shoiri, nosir, folklorshunos va tarjimon.

Biografiyasi 
1908-yilda Tavrid gubernatorligining Atirxon qishlogʻida tugʻilgan.

Erta otasiz qolib, onasiga oilasini boqishda yordam berishga majbur boʻlgan va oʻzi oʻqish bilan shugʻullangan.

1926-yilda „Yosh quvvat“ gazetasida Maksim Gorkiy va V.Mayakovskiyga taqlid janrida yozilgan „Muxalifetkyarlarga“ („Merosxoʻrlarga“) birinchi sheʼrini chop etgan.

Koʻp oʻtmay birinchi „Yosh ezgiler“ (Yosh taronalar) toʻplami, 1930-yilda esa „Yuksalish“ toʻplami nashr etilgan.

1930-yildan boshlab respublika davriy nashrlarida ishladi, xususan, tarjimon va adabiy muharrir lavozimlarida ishlagan. Gorkiy, Saltikov-Shedrin, Ostrovskiy asarlarini qrim-tatar tiliga tarjima qilgan. Kollektivlashtirish davrida u XX-asrning birinchi choragidagi sovet xalqining qarashlari va kayfiyatini aks ettiruvchi bir qator hikoya va romanlarni yaratgan: „Temirjon kart“ („Temir yurakli chol“, 1931-yil), „Shevketovlar“ („Shavkatovlar“, 1932-yil), „Eki dava“ („Ikki janjal“, 1934-yil). 1939-yildan — Qrim Sovet Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi aʼzosi hisoblanadi.

Keyinchalik, deportatsiya davrida u urush yillarida sodir boʻlgan voqealarni va Qrim-tatar xalqining deportatsiyasini batafsil tasvirlab bergan insholar yozgan.

1957-yilda u urushdan keyingi davrdagi birinchi qrim-tatar gazetasi „Lenin bayrogʻi“da ish boshladi, u yerda umrining soʻnggi kunlarigacha ishladi.

1959-yilda R.Tyncherov K.Jamanoqli va Y.Bolat bilan birgalikda qrim-tatar xalq ertaklari kitobini tuzib, Toshkentda nashr ettirdi, bu kitob urushdan keyingi davrda birinchi boʻlib, Rossiyaning eng nufuzli Qrim-tatar folklor nashrlaridan biri boʻlib qolmoqda.

Raim Tyncherov ogʻir kasallikdan keyin 1973-yilda Toshkentda vafot etgan.

Bibliografiya 

 Tyncherov R., Bolat Y. „Edebiyat dersligi: Orta mektepninʼ 8-dji ve 9-dji sinflari uchun“ (Adabiyot darsligi: Oʻrta maktabning 8- va 9-sinflari uchun). — Simferopol: Krymdevnashr, 1940-yil. — 209 bet.
 „Baar tanʼinda: povest ve ikyaeler“ (Hammasi: hikoya va juftliklar) — Toshkent: Adabiyot nashriyoti, 1964-yil. — 154 bet.
 „Cherik asir sonʼ: ikyaeler“ (Chorak asr oxirida: juftliklar) — Toshkent: Adabiyot va sanʼat nashriyoti, 1970-yil. — 192 bet.

Manbalar

Adabiyot 

 Raim TINCHEROV (1908-1973) tavalludiga 105 yil, yozuvchi // inf. 09.05.2016 yil uchun Ismoil Gasprinskiy nomidagi Qrim-tatar kutubxonasi veb-saytida
 „Panova Zenure Seiranovna“ Raim Tyncherov — yozuvchi va psixolog pdf -fayl // QRIM ILMIY AXBOROTASI, № 1 (24) 2020 yil (kr. tat. )
 Abduramon Y. Ajdji derslernin tatli meyvalari // Yangy dunya. — 1999 yil — yanvar. 23. (kr. tat. )
 Murod R. Dogma istidat saibi // Qrim. — 1998. — avgust. 29. (kr. tat. )
 Nagaev S. Teach the son of bitirdi, ammallyk yapty … Sonra ise kenish bilgili ve yuksek medenietli yazydzhi oldy : [Kyrymtatar yazidzhi G. Tyncherovnyn ijadi akkunda] // Kyrym. — 2007. — avgust. 1. — B. 7. : fotosurat. (cr. tat. )
Qrim-tatar shoirlar
Toshkentda vafot etganlar
1973-yilda vafot etganlar
1908-yilda tugʻilganlar
Al-Betra

Al-Betra' () Iordaniya, Maan gubernatorligidagi tumanlardan biri Taxminan  Maan shahridan g'arbda.

Manbalar 

Arab aholisi
Arab geografiyasi
Frantsiyaning Marokash protektorati

Fransuz Marokashi (  ạlmgẖrb ‎ Protektorat français du Maroc — Shimoliy Afrikadagi fransuz protektorati . U 1912- yildan, Fes shartnomasi bilan Marokash ustidan protektorat rasman oʻrnatilgan  dan boshlab, Marokash mustaqillikka erishgunga qadar (1956-yil 2-mart) mavjud boʻlgan. Fransiya Marokashi Ispaniya protektoratiga aylangan mamlakatning shimoliy va janubiy hududlarining kichik qismini o'z ichiga oladi.

Tarixi 

Mavqelarining zaifligiga qaramay, Alauiylar sulolasi 18—19-asrlarda Marokash mustaqilligini saqlab qolishga muvaffaq boʻldi. Shu bilan birga mintaqadagi boshqa davlatlar (avval yoki keyinroq) turk, fransuz yoki inglizlar hukmronligi ostida bo'lgan. Biroq, 19-asrning oxirida Marokashning zaifligi va beqarorligi Evropaning sarmoyalarni himoya qilish, iqtisodiy imtiyozlarni talab qilish va Yevropa aralashuvi uchun zarur shartlarga aylandi. 20-asrning birinchi yillari diplomatik manevrlarning cho'qqisi bo'ldi, ular orqali Evropa davlatlari, xususan, Fransiya Shimoliy Afrikada o'z manfaatlarini ta'minlashga intildi  .

Marokashdagi fransuz "faoliyati" 19-asr oxirida boshlangan. 1904-yilda Fransiya hukumati Marokash ustidan protektorat o'rnatishga urinib ko'rdi, shuningdek, ikkita ikki tomonlama maxfiy bitimni imzoladi: Angliya (1904 yil 8 aprel) va Ispaniya (1904 yil 7 oktyabr). Bu ikki davlatning unga yordam berishini kafolatladi. Fransiya va Ispaniya sultonlik hududini yashirincha bo'lishdi, Ispaniya mamlakatning uzoq shimoli va janubidagi hududlarni oldi.

Tanjer inqirozi 
Tanjer inqirozi buyuk kuchlar imperatorlik raqobati tufayli yuzaga keldi. Bu Germaniya va boshqa tomondan Fransiyani qo'llab-quvvatlagan Angliya o'rtasida vujudga kelgan inqirozdir. Germaniya zudlik bilan yangi kelishuvni, shu jumladan 1905-yil 31-martda Vilgelm II ning Tanjyerga muvaffaqiyatsiz tashrifini bloklash uchun diplomatik choralar ko'rdi. Kaiser Vilgelm, agar davlat Fransiya yoki Angliya bilan urushga kirsa, Marokashda qo'llab-quvvatlashga harakat qiladi. Bu Marokashdagi fratsuz ta'siriga provokatsion chaqiriq edi.

Shuningdek 

 Maxzen

Eslatmalar

Adabiyot
Yu Zho

Yu Ruo (xitoycha líng), yoki Yu-tszu (miloddan avvalgi 518-458) - qadimgi xitoy faylasuf

Biografiya 

Lu qirolligida tug'ilgan. Konfutsiy shogirdi. Lun Yueda tilga olingan talabalar orasida faqat Yu Ruo va Tseng Tzuning ismlariga hurmatli "tzu" (o'qituvchi) qo'shilgan. Bu Konfutsiyning ularga nisbatan alohida munosabatini bildiradi.
Bir muncha vaqt Yu Ruo Konfutsiy shogirdlari tomonidan uning davomchisi deb hisoblangan. Sima Qianning yozishicha, Yu Ruo Konfutsiydan 43 yosh kichik edi (Shi chi, 67-bob). Ammo boshqa manbalarda raqamlar mavjud: 13, 33, 36. Sima Tsyan ham Yu Ruoning Konfutsiyga oʻxshaganini taʼkidlagan (Shi chi, 67-bob).
Yu Ruoning so'zlariga ko'ra, olijanob odam (jun-tszu) o'z harakatlarini ildizga qaratadi. Agar ildiz qo'yilgan bo'lsa, unda Tao tug'iladi. Insoniyatning (jen) ildizi sifatida Yu Ruo "filial taqvo va birodarlik sevgisi" tamoyillariga ishongan (Lun Yu.1, 2).
Lu podsholigi hukmdori bilan suhbatda Yu Ruo “xalq farovon bo‘lsa, hukmdorga yetadi, agar xalq yetmasa, hukmdor ham farovon bo‘la olmaydi” degan pozitsiyasini bildirgan. Shu munosabat bilan Yu Ruo hukmdorga Chjou soliq tizimini joriy qilishni taklif qiladi (Lun Yu. XII, 9). Bu tizimga (xitoycha chíche) koʻra hosilning oʻndan bir qismi gʻaznaga toʻlanishi kerak edi. Marosimdan foydalanganda, Yu-tszi so'zlariga ko'ra, eng qimmatli narsa uyg'unlikdir (xitoycha xixi he), buning natijasida qadimgi hukmdorlarning yo'li (Tao) go'zal edi. Bu mutafakkir uchun xulq-atvor qoidalaridagi asosiy tamoyildir.

Hayot va ta'limotlarning guvohliklari 

Yu Ruo shunday dedi: “Odamlar faqat osmon va yer yuzasi orasidagi bo‘shliqda yashaydimi? Qilin barcha to'rt oyoqli yuguruvchi hayvonlarga taalluqli bo'lgani kabi, olov qushi - feniks tukli uchuvchi qushlarni, Tayshan tog'i - adirlar va tepaliklarni, daryolar va dengizlarni - yo'ldagi ko'lmaklarni anglatadi - shuning uchun donishmandlar odamlarga nisbatan. bir hil toifa. Ularning barchasi o'zlarining bir xilligidan kelib chiqadi va o'z shaxslarining to'planishidan ajralib turadi. Ammo odamlar tug'ilgandan beri Kung Tzudan ham ulug'vor donishmand bo'lmagan! (“Mengzi”, 3-bob, birinchi qism: 有若曰：‘豈惟民哉？麒麟之於走獸，鳳凰之於飛鳥，太山之於丘垤，河海之於行潦，類也。聖人之於民，亦類也。出於其類，拔乎其萃，自生民以來，未有盛於孔子也。)

Yu-tzu uxlashni yoqtirmasdi va shuning uchun kaftini yoqib yubordi. 有子惡臥而焠掌

Adabiyot 
Китайская философия. Энциклопедический словарь. М., 1984. С. 514.

История китайской философии. М., 1989. По именному указателю.

Переломов Л.С. Конфуций: Лунь юй. Исследование, перевод с китайского, комментарии. М., 2000. По именному указателю.
Internalizm



Internalizm 
ijtimoiy sharoitlar fanning rivojlanish jarayoniga taʼsir koʻrsatishini, albatta, inkor etmaydi, lekin bu taʼsirni ahamiyatga molik emas deb hisoblaydi.
1977-yil Turkiya Respublikasi Senati Prezidentligiga saylov

1977-yil Turkiya Respublikasi Senati Raisligi saylovi — 1977-yil 16-iyunda Turkiya Buyuk Millat Majlisining ikki quyi palatasidan biri boʻlgan Respublika Senati Prezidentini aniqlash uchun 3 tur saylov oʻtkazildi. 3-turda Sirri Atalay 107 ovoz bilan Respublika Senati raisi etib saylandi.

Saylov shakli 
Respublika Milliy Majlisi va Senati raislari aʼzolar umumiy sonining uchdan ikki qismidan iborat ko‘pchilik ovozi va yashirin ovoz berish yo‘li bilan ikki yil muddatga saylanadi. Assambleyadagi siyosiy partiya guruhlari Assambleya Raisligiga nomzodlar ko‘rsata olmaydi.

Tanlov

Manbalar 

Turkiya
Turkiya siyosati