MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Botir Temirov

Temirov Botir Daminovich (1948.9.5. Fargona tumani) — ilyur sanoat xodimi, mexanik muhandis, Oʻzbekiston Qahramoni (2005). Fargʻona politexnika institutini tugatgan (1989). Mehnat faoliyatini 1966-yilda Quvasoy tumani Hamid Olimjon nomidagi jamoa xujaligida kolxozchilikdan boshlagan. Fargʻona neftni qayta ishlash zavodida navbatchi chilangar (1971 — 75), kondensat yigʻish va bugʻ taʼminoti uchastkasi ustasi (1975 — 77), zavodning 1-sexi LCH-35/11-600 texnologik sexida mexanik (1991 —94), 1-texnologik sexi katta mashinisti (1994— 97), zavod texnika nazorati boʻlimining 1-toifali muhandisi (1997-99), 1-texnologik sex mashinisti ( 1999-2002), sex mexanigi (2002-yildan). T. yuqori oktanli avtomobil benzini ishlab chiqariladigan LCH-35/11-600 qurilmasining ishga tushirilishiga katta hissa qoʻshdi. Uskunalarning benuqson va toʻla quv-vat bilan ishlashi-da, uskunalardan foydalanish mud-datlarini uzaytirishda oʻziga xos tajriba maktabini yaratdi. T.ning katta bosimda ishlaydigan uskunalar klapanlarini taʼmirlash uchun maydoncha yaratish boʻyicha kiritgan ratsionalizatorlik taklifi katta miqdorda elektr energiyasi. issiqlik energiyasini tejash imkonnya-tini yaratdi.

Oʻzbekiston qahramonlari
Tepsey qabristoni

Tepsey qabristoni - toshtiq madaniyatiga mansub arxeologik yodgorlik (mil. 3—5-asrlar). Minusinsk sh. (RF)dan shim.da, Yenisey daryosining oʻng sohilida, Tepsey togʻi yon bagʻrida joylashgan. Yer osti sagʻanalarining umumiy maydoni 40—50 m2, yon tomondan kirish joyi boʻlgan, ichki va tashqi devorlari, usti qalin yogʻochdan ishlangan. Sagʻanatardan kuydirilgan odamlarning kullari va turli buyumlar topilgan. sagʻanalarning biridan 100 dan ortiq kishining qoldiqlari chiqqan. Sagʻanaga dafn etish toʻxtatilgach, uni yoqib yuborishgan. Yer ostida kislorod yetishmagani tufayli olov sekin yongan, shu tufayli koʻp buyumlar yonmay, qorayib qolgan, yogʻochdan ishlangan buyumlar bizgacha saqlanib qolgan. Bular turli xil idish, qadah, togʻoralar, bugʻu, qoʻylarning haykalchalari, jezdan ishlangan juft ot boshi, kamar toʻqalari, gips ni-qoblar, ot yugani qoldiqlari. shuningdek, koʻplab hayvonlarning suyaklaridir.

1968-yil Tepsey qabristonidagi dahmadan topilgan suratli uzun taxtalar muhim badiiytarixiy hujjat hisoblanadi. Ularning bir tomonida turli holatda aks etgan hayvonlar (bugʻular, ayiq, boʻri, uchayotgan qush), boshqa tomonida jang manzarasi aks etgan. Tasvirlar pichoq uchida nozik chiziqlar bilan tushirilgan. Jang manzarasi qad.da uch qabila yoki xalqlar oʻrtasida boʻlgan real voqelikni aks etgan.

Adabiyot 
 Drevnyaya Sibir (Putevoditel po v1stavke), L., 1976.
Mahmud Toirov

Mahmud Toirov (1952.31.8, Toshkent viloyati Parkent tumani) — Oʻzbekiston xalq shoiri (2005), senator.

Taʼlim 
Toshkent universitetining filol. fakultetini tutatgan (1977).

Mehnat faoliyati 
Respublika radiosining bolalar va oʻsmirlar uchun eshittirishlar bosh tahririyatida adabiy xodim (1978—84). "Parkent tongi" gaz.da muhar-rir (1984-yildan), Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi Toshkent vi.toyat boʻli-mining masʼul kotibi (1999-yildan).

Ijodi 
Dastlabki sheʼriy toʻplami — "Ayt endi, yuragim" (1991). Shundan keyin T.ning "Biz nechun uchrapshik" (1992). "Muhabbat shevasi" (1995), "Oqnb ketgan armonlar" (1996). "Barmoqtar boda-si" (1998), "Haqni tanib" (1999). "Yuz toʻrtlik" (2002) kabi asarlari nashr etilgan. T. anʼanaviy uyelub shoiri. Sheʼrlarida oddiy insoniy tuygʻular, yurt madhi va muhabbat mavzulari aks etgan. Koʻplab sheʼrlari tanikli xonandalar tomonidan kuylangan.

Mukofotlari 
"Mehnat shuxrati" ordeni bilan mukofotlangan (2001).

Manbalar 
 Saylanma. T. 2002.
Tomalar

Tomalar, tama — oʻzbek xalqi tarkibiga kirgan 92 qabila-urugʻdan biri. Dastlab Rashiduddin Fazlullohning "Jome ut-tavorix" asarida (14-asr) qayd etilgan. T. Dashti Qipchoqdagi Qoyuq xotigi. Noʻty Oʻrdasi siyosiy hayotida muhim roʻl oʻynaganlar. 16—17-asrlarda boshqa koʻchmanchi etnik guruhlar bilan birga Movarounnahr hududiga kelib. Toshkent, Nurota vohalarida oʻtroqlashgan. S.ʼ.Rad.yuviti’ maʼlumotiga koʻra, Toma kichik juz tarkibidagi 7 urugʻ (jetiru) uyushmasiga (ja-galboy, kepte va T., tobin, kerayit, telov, ramadon) kirgan. Nurota togʻ etaklarida yashovchi T. sariq, koʻsa, kal, kur-ra, choʻmichli. oltibek kabi kichik urugʻlarga boʻlinadi. 1924-yilgi Oʻrta Osiyoni rayonlashtirish komissiyasi materiallarida Zarafshon vohasida 1185 T. roʻyxatga olingan va ular 3 urugʻ uyushmasiga kirgan. Xorazm viloyatida 500 T. qayd etilgan. Asosan chorvachilik va dehqonchilik bilan shugʻullanishadi.
Toshguzar

Toshguzar - BOYSUN QUMQURGʻON TEMIR YOʻLI — Oʻzbekistonning jan. hududida barpo etilayotgan yirik temir yoʻl magistrali. Yoʻlning umumiy uz. 220 km; temir yoʻl oʻtgan hududlarla 6 ta temir yoʻl st-yasi (Toshguzar. Dehqonobod, Oqravot, Darband, Boysun, Kumqoʻrg-on), 10 ta razʼyezd (Qayirma, Boʻzaxoʻr, Jarquduq, Qoradaxna, Chashmai Hofn-zon, Oqnazar, Shoʻrob, Pulhakim, tangimush, Oqjar), 44 ta koʻprik, 508 ta sunʼiy inshootlar barpo etish rejalashtirilgan. Temir yoʻlning qurilishi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar mahkamasining 1995-yil 17 avgustdagi "Toshgu-zar — Boysun— Qumqoʻrgon" yangi temir yoʻl liniyasini loyihalash va qurish masalalari toʻgrisida" qarori asosida boshlapgan. Mazkur yoʻl mamlakatning yagona mustaqil temir yoʻl tarmogʻini yaratishda va unnng jan. viloyatlarni ijti.moiy-iqtisodiy rivojlantirishda. tabiiy yer osti boyliklarini oʻzlashtirishda muhi\1 ahamiyatga ega. Transport yoʻli liniyasi tula ii!ga tushirilishi bilan yuk tashish masofasining qisqarishi natijasila millii iqtisodiyotda transport sektori ishi samaradorlpgi ortadi; qoʻshni davlatlar t.yildan foydalanish uchun sarflanalpgan valyuta tuloatari tejalati; Transport yoʻli oʻtadigan hududlarda tabiiy gaz (Zevarda. A.tan. Oʻrtabuloq. Shoʻrtan. Muborak, Lalmikor va boshqalar). gaz kondensati va neft (Koʻktumshuq, Shimoliy Oʻrtabuloq), tosh-koʻ.mir (Boysun, Shargʻun). polimetall (Kandiza) kon.tarini oʻzlashgirish. tog-kon sanoati va q.\. sohalarini rivojlantirish hisobiga mintaqatarning i.ch. quvvatlarmpi oshirishga erishiladi. Transport yoʻlinnng bosh buyurtmachisi "Oʻzbekiston temiryoʻllari" davlat-aksiyadorlik kom-panpyasi. Uning loyihasi kompannyaning "Boshtransloyiha" va "Toshtsmiryoʻl-loyiha" ip-tlari tomonidan ishlab chiqilgan. Transport yoʻli liniyasi qurilishi lonihasining umumi!! qiymati 447,3 mlrd. soʻm ni tashkil etati (2004). Loyihapn amalga oshirish uchun Yaponiya Xalqaro hamkor.tik bankinnng 151,5 mln. AQSH lo.tlari miqdoridagi imtiyozli krediti j;tzb qilingan. 2004-yil 30 avgustda chashstralning 1-bosqichi — Tonpuzar — Dshkrnobod uchastkasi (56,8 km) qurnb bitkazildi va nshchi poyezdlari harakati tashkil etildi. 2005-yil 5 mayda magistralning 2-bosq-nchi — K\’mq\’’rgon — Boysun uchastkasn (59.1 k\!) qurilishi yakunlandi va poszdlarnmt ishchn harakati ochildi. 2005 p. oxiriga qadar "Dehqonobol" st-yasining uzviy lavomi boʻlgan 26.5 km li temir yoʻl qurilishn yakunlanli. Yoʻl resgpG)likaiagi jula koʻp q\’rilich1montaj kompaniyalarn va tashkploglarp ishtirokila qurilmoqda.
Toshmasjid majmuasi

Toshmasjid majmuasi — Oʻzbekistonning Navoiy viloyati Qiziltepa tumani Vangʻozi shaharchasidagi yodgorlik (XVI asr) Koʻp ustunli yirik xonadan iborat yagona jome masjiddir. 2 ta yirik va 16 ta bir xildagi mayda gumbazlar bilan yopilgan. Turli kattalikdagi gumbazlardan tashkil topgan ustun-gumbazli konstruksiyalari oʻziga xos. Bosh tarzi sharqqa qaragan masjid oldida qad koʻtargan minora (balandligi 24 metr) Oʻrta Osiyoda saqlanib qolgan XVI asrga oid shu turdagi inshootlarning eng baland va nafisi sanaladi. Baʼzi tadqiqotchilar Toshmasjidni XVI asrda Abdullaxon II tomonidan qurdirilgan deyilsa, boshqalari majmuadagi minora XVIII asrga oid degan fikr bildiradi.

Bino (24x40 metr) janub va gʻarbiy tomondan G shaklida qurilgan qator imoraglardan iborat. Gʻarb qismida Toshmasjid, madrasa, tahoratxona va hammom joylashgan. Toshmasjid majmuasi baland (taxminan 70 santimetr) supa ustiga qurilgan va old tomoni choʻzilib ketgan mahobatli binodir. Markaziy qismidagi baland bezakdor peshtoq va yirik moviy gumbaz ajralib turadi.

Toshmasjid kompleksi XVI asrda barpo etilgan. Taxminan 1580-yillarda Xoʻjayi Kalonxoʻja masjidni qaytadan qurishga farmon bergan. Ushbu qurilish olti yil davom etgan va 1585—1586-yillarda tugallangan. Bino qurilishida toʻliq pishiq gʻishtdan foydalanilgan. Eski sinchkor imoratlar buzib tashlanib, oʻrniga yangi ustunli zal qurilgan. Majmuani qurish uchun tekis joy tanlangan, obyektning sharqiy tomonidan ariq oqib oʻtgan, shimoliy tomonida yoʻl mavjud, majmuaning janubiy qismida qabriston joylashgan. Mazkur kompleks plani 1949-yili arxitektor A.Balayev hisob-kitoblari asosida qurilgan. 1935-yilda majmuadagi ichki hovlisiz, ikki qavatli madrasa buzib tashlangan. Balayev oʻz tarhida buzib yuborilgan madrasa oʻrnini ham koʻrsatib oʻtgan. Masjidning 24x40 m kattalikdagi umumiy binosida 2 ta yirik va 16 ta bir xildagi mayda gumbazlar bilan yopilgan xona ham bor. Bino 29x29x5 sm oʻlchamdagi toʻrtburchak shaklda barpo etilgan. Pollariga ham gʻisht yotqizilgan. Toshmasjid kompleksida 24 m balandlikka ega minora mavjud. Pastki qismidagi poydevor diametri 3,8m, poydevori toshdan terilgan. 1982-yili davlat muhofazasiga olingan. „Moskva“ kolxozi va Qiziltepa tumani rahbarlari, Oʻzbekiston SSR Madaniyat ishlari vazirligi buyrugʻi bilan bilan Toshmasjid majmuasi qisman taʼmirlangan. Kompleksda muzey tashkil etilgan. 2002-yildagi xalq deputatlari Navoiy viloyat Kengashining navbatdan tashqari sessiyasida Prezident Islom Karimov Toshmasjid haqida fikr bildirgach, viloyat hokimi B.Roʻziyev buyrugʻiga koʻra, taʼmirlash ishlari boshlandi. Rekonstruksiya ishlari besh oy davom etgan.

Toshmasjid majmuasi yonida balandligi 24 m boʻlgan Vangʻozi minorasi joylashgan. Bu minora Shayboniy Abdullaxon II davrida qurilgan.

Manbalar 

 

Navoiy viloyati
Diqqatga sazovor joylar
Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Tuekta qoʻrgʻonlari

Tuekta qoʻrgʻonlari - Pozirik madaniyatiga xos qad. mozorqoʻrgʻon (mil. av. 6—5-asrlar). Oltoy oʻlkasidagi Ursul daryosi soʻl sohilida, Tuekta qishlogʻi yonida joylashgan. 1954-yil S.I.Rudenko qazishma ishlari oʻtkazgan. 2 ta mozorqoʻrgʻon tadqiq qilingan. 1-Tuekta qoʻrgʻoni katta boʻlib diametri 68 m, bal. 4 m ni tashkil etgan; uni bunyod etishga taxminan 6 ming m tosh sarflangan. Qoʻrgʻondan topilgan sarqofa tilogʻoch darax-tidan qilingan boʻlib. uz. 4.25 m ni tashkil etgan.

Sarqofa qopqogʻiga yoʻlbarslar tasviri va vergul, uchburchak koʻrinishidagi naqshlar tushirilgan. Qoʻrgʻon qad. zamonlardayoq talangan, oltin va kumush buyumlar oʻgʻirlangan. Sarqofadagi erkak jasadidan hatto kiyimini ham yechib olishgan. Topilmalar ichida paykonlar, qilich va xanjar, qalqon parchalari diqqatga sazovor. Mayyit bilan 8 ta ot qoʻshib koʻmilgan. Ularning egarjabduqlari bugʻular, loslar, yoʻlbarslar, grifonlarni tasvirlovchi naqshinkor yogʻoch taqinchoqlar bilan bezatilgan. 2-Tuekta qoʻrgʻoni diametri 32 m, bal. 2.6 m. U ham qad.da talangan. Qabrda ayol dafn etilgan sarqofa qoldiqlari saqlangan. Sarqofada kiyiklarning naqshinkor tasviri, ayol kiyimi par-chalari, 8 ta otning yogʻochdan ishlangan bezaklari saqlangan.

Adabiyot 
 Drevnyaya Sibir. L.. 1976.
Udoytepa

Udoytepa, Odeytepa — qad. shahar xarobasi (mil. av. 1-ming yillik — mil. 12-asr). Amudaryo bulshdagi Forob temir yoʻl stansiyasidan 30 km shimolida joylashgan. Umumiy maydoni 23 ga. U.ning eng qad. madaniy qatlamlari ilk temir davriga oid boʻlib, soʻngra hayot 9—12-asrlarga qadar betoʻxtov davom etgan. Shahar dumaloq shaklda boʻlib 3 qismdan tashkil topgan, har bir qism qalin mudofaa devori bilan oʻrab olingan. Tarixiy manbalarda (9-asr) qayd etilgan Umm Jaʼfar qalʼasi U. oʻrnida boʻlgan deb taxmin qilinadi. Qalʼa yaqinida arablar istilosi davrida arablar bilan turkiylar oʻrtasida 2 jang sodir boʻlgan (730-yil). Qalʼaning Buxoro viloyati chegarasida joylashgani muhim stra-tegik ahamiyat kasb etgan. "Umm Jaʼfar" atamasi arablar tomonidan qoʻyilgan boʻlib, ayol kishi nomidan olingan. Islomdan avval u boshqacha nom bilan Xukanja yoki Xoqonja deb atalgan, 9-asrda arabcha Umm Jaʼfar deb nomlangan. Keyinchalik qalʼa va uning atrofidagi mavze eski nomi bilan yuritila boshlagan.

Oʻrta Osiyoning qadimiy shaharlari
Oʻzbekiston tarixi
Umid nihollari sport oʻyinlari

"UMID NIHOLLARI" sport oʻyinlari - Oʻzbekistonning umumiy oʻrta taʼlim va bolalar-oʻsmirlar sport maktablari oʻquvchilari oʻrtasida oʻtkaziladigan ommaviy sport musobaqalari.

Tarixi 
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining "Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 10 yilligini nishonlashga tayyorgarlik koʻrish va oʻtkazish toʻgʻrisida"gi  qarori asosida tashkil etilgan hamda "Oʻquvchi va talaba yoshlarni sportga jalb qilishga qaratilgan uzluk-siz sport musobaqalari tizimini tashkil etish toʻgʻrisida"gi  qaroriga binoan bu oʻyinlarning respublika final bosqichlari 3 yilda bir marta oʻtkazilishi belgilangan.

Maqsadi va tashkil etish tartibi 
Maqsadi — umumiy oʻrta taʼlim va bolalar-oʻsmirlar sport maktablari oʻquvchilarini jismonan yetuk, ahloqan barkamol hamda vatanga sadoqat ruhida tarbiyalash, iqtidorli sportchi yoshlarni nufuzli musobaqalarga tayyorlash, yoshlar oʻrtasida jismoniy tarbiya va sportni yanada ommalashtirish. "Umid nihollari sport oʻyinlari" sport oʻyinlarida badiiy gimnastika, basketbol. voleybol, gandbol, yengil atletika, sport gimnastikasi, stol tennisi, suzish, tennis, futbol kabi olimpiada oʻyinlari dasturiga kirgan va shaxmat, belbogʻli kurash, kurash singari ommalashgan sport turlari boʻyicha musobaqalar oʻtkazilgan. Saralash musobaqalari umumiy oʻrta taʼlim va bolalar-oʻsmirlar sport maktablari, tuman, shahar va viloyatlarda, respublika final bosqichi bitta hududda tantanali ravishda tashkil etilgan.

Birinchi "Umid nihollari sport oʻyinlari" sport oʻyinlarining respublika final bosqichi 2002-yilda Fargʻona viloyatida oʻtkazilgan. Keyingilari:

2003-yilda — Xorazm shahrida

2006-yilda — Qarshi shahrida 

2009-yilda — Guliston shahrida

2012-yilda — Navoiy shahrida boʻlib oʻtgan. 

Har uch yilda oʻtkazilgan "Umid nihollari sport oʻyinlari" musobaqalarida saralash boshqichlarida 3 mln.dan ziyod, uning final bosqichida 2114 nafar oʻquvchi qatnashgan.

    

Oʻzbekistondagi sport musobaqalari
Derek Walcott

Derek Walcott (1930, Trinidad oroli, Sent-Lyusiya shahri) — trinidadlik shoir, dramaturg. Ingliz tilida ijod qiladi. Madaniy belgi — ramzlarga boy majoziy va ayni paytda mazmuni yaqqol sezilib turadigan sheʼriyatida ["Kema halokatiga uchragan" (1965), "Dengiz tomchilari" (1976), "Yoz oʻrtasi" (1984) sheʼriy toʻplamlari bosh qahramon — yangi Odam Ato (mustamlaka qulligidan 4 asr keyin) hozirgi sivilizatsiya zavol topayotgan bir davrda yana qayta oʻzligini topishga urinadi ("Ulkan uy xaro-balari" sheʼri). Hozirgi zamonni yangicha epik (ulugʻvor holda) his etish va shu orqali undagi buyuk va oʻtib ketgan madaniyatlar qatlamlarini oʻzaro farqlash U. sheʼriyatining oʻziga xos xususiyatidir ["Oʻzga hayot" (1973) avtobiografik dostoni, "Odamli yoʻlovchi" (1982) toʻplami]. U.ning koʻp yillik izlanishlarini umumlashtiruvchi "Yangi Omir" dostoni (1990)ni madaniy taraqqiyotning oʻziga xos lirik tahlili deyish mumkin. "Nogaralar va bayroqlar" (1958), "Maymuntogʻdagi tush" (1968) va boshqa pyesalar muallifi. Tarixiy mavzulardagi sheʼriy asarlari uchun Nobel mukofotiga sazovor boʻlgan (1992).

Manbalar 

Shoirlar
Adiblar
2017-yilda vafot etganlar
Farzinxon hofiz

Farzinxon hofiz, Farzin bek (1840 — Toshkent — 20-asrning boshida) — xonanda, sozanda (dutor, tanbur). Dastlab Toshkent toʻy-tomoshalarida, "Sharqiya" kechalarida ishti-rok etib, keyinchalik Isfara, Oʻsh, Turkiston va boshqa joylarda boʻlib oʻtadigan sayillarda, qoʻshiq bellashuvlarida qatnashgan, oʻzining keng dia-pazonli, yoqimli va shirador ovozi, dardli, his-tuygʻularga boy ijro uslubi bilan shuhrat qozongan. Muqimiy unga hofizlarning "beki" sifatida nisbat bergan, Furqat Farzinxon hofiz ismini oʻz sheʼrlarida tilga olgan:"Koʻrarsan anda Farzinxon degonni. Menga bir oshnoyi mehribonni..."Farzinxon hofiz repertuaridan Fargona — Toshkent maqom yoʻllari ("Toshkent irogʻi", "Ush-shoq", "Bayot"), katta ashulalar ("Patnus Ushshogʻi" va boshqalar) va oʻzi bastalagan ashulalar ("Bu na savdo kardan", Navoiy va boshqalar) oʻrin olgan. U, shuningdek, Xaziniy, Vijdiy, Yassaviy va boshqalarning sheʼrlariga aytiladigan diniy ashulalar bilan dovrugʻ taratgan, "Naʼtchi" tarifiga sazovor boʻlgan. Farzinxon hofiz ijrosidagi ashulalar 20-asr boshida grammofon plastinkasiga yozib olingan. Uning ijro anʼanalari koʻpgina hofizlar (jumladan, Hamroqulqori, Toʻychi hofiz va boshqalar) ijodiga taʼsir etgan. Bahriddin Nasriddinov.
Heinz Fischer

Fisher Xayns (1938.9.10, Grats) - Avstriya davlat arbobi, yuridik va siyosiy fanlar doktori. Vena universitetini tugatgan. 1961-yildan Avstriya sud organlarida ishlagan. 1963 yildan Avstriya sotsial-demokratik partiyasi (ASP) parlament klubi kotibi, 1975-yildan boshqaruvchisi (ayni vaqtda 1979 yildan ASP raisi oʻrinbosari), 1983-yildan Avstriya fan va tadqiqotlar federal vaziri, 1987-yildan ASP parlament klubi rahbari, 1990 yildan Milliy kengash (parlamentning quyi palatasi) ishlarini boshqarish boʻyicha qoʻmita rahbari, ASPning tashqi siyosat masalalari boʻyicha muvofiqlashtirish qoʻmitasi raisi, 1992-yildan Yevropa sotsial-demokratik partiyasi raisi oʻrinbosari, 1992—1999 yillarda Yevropa demokratiya va birdamlik forumi raisi, Avstriya Milliy kentashi raisi (1990—2002), oʻrinbosari (2002-2004). 2004-yil 25-apreldan 2016-yil 8-iyulgacha - Avstriya Respublikasi Federal prezidenti.

Manbalar 

Prezidentlar
Yashayotgan insonlar
Hamad ibn Iso al Xalifa

XALIFA shayx Hamad bin Iso (1950.28.1, Al-Rif sh.) — Bahrayn davlat arbobi. Bahrayn amiri oilasida tugʻilgan. Uyda diniy taʼlim olgach, Kembrijda oʻrta maktabni tugatgan. 1964-yil rasmiy taxt vorisi etib eʼlon qilingan. Buyuk Britaniyada zobitlar bilim yurtini tutatgach (1968), vataniga qaytib Bahrayn qurolli kuchlarini tashkil qildi va qurolli kuchlar bosh qoʻmondoni etib tayinlandi. 1971-yildan mudofaa vaziri, 1999-yil 6 martda otasi vafotidan soʻng Bahrayn amiri. 2002-yil 14 fevralda Bahraynni podshohlik, oʻzini podshoh deb eʼlon qildi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Harald V

Xarald V (toʻliq ismi Xarald Glyuksburg; 1937.27.2, Oslo yaqini) — Norvegiya davlat arbobi. Norvegiya qiroli Ulaf Vning oʻgli. Oslodagi kafedral maktab (1955), zobit kavale-ristlar maktabi (1957), harbiy akademiya (1959), Oksford (Buyuk Britaniya)dagi kollej (1962)ni tugatgan. 1957-yil 21 sentyabrdan taxt vorisi. 1991-yil 17 yanvardan Norvegiya Qirolligi qiroli.

Manbalar 

27-fevralda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Nusratulla Xidirov

Nusratulla Xidirov (1953.22.4, Paxtachi tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (2005). buxoro pedagogika institutini tugatgan (1975). 1975—78 va 1980—86 yillarda Paxtachi tumanidagi 21-, 1978-yildan 22-, 1986-yildan 25-maktabda fizika oʻqituvchisi.

Oʻzbekiston Respublikasining xalq oʻqituvchilari
Faxmutdin Xoʻjayev

Faxmutdin Xoʻjayev (1915.12.2, Toshkent viloyati Parkent qishlogʻi — 1975.27.4, Toshkent) — texnolog-muhandis. Sanoat akademiyasi va Toshkent toʻqimachilik institutida oʻqigan (1937—41). Texnika fanlari nomzodi (1967). Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi (1941—45). Toshkent shahri partiya qoʻmitasi xodimi (1946— 47), birinchi kotibi (1950—52, 1958— 60), Toshkent viloyati ijroiya qoʻmitasi raisi (1956—57). X.ning faoliyati Oʻzbekistonda paxtachilik va yengil sanoatni rivojlantirish bilan bogʻlangan edi. U Oʻzbekiston SSR toʻqimachilik sanoati (1957—58), paxta tozalash sanoati (1965-68), yengil sanoat (1968-75) vaziri lavozimlarida, xalq xoʻjaligi kengashi tizimlarida ishlagan. Toshkent shahri koʻchalaridan biri uning nomi bilan ataladi.

Manbalar

Havolalar  
 Faxmutdin Xoʻjayevga taʼziyanoma, „Sovet Oʻzbekistoni“ gazetasi
 Faxmutdin Xoʻjayevga taʼziyanoma, „Pravda Vostoka“ gazetasi

 

Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari
Toshkent viloyatining hokimlari
Ittifoq kengashining Toshkent viloyatidan saylangan deputatlari
Shabot Xoʻjayev

Shabot Xoʻjayevich Xoʻjayev (1924.2.5, Toshkent) — infeksionist olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1977). Qoraqalpogʻistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1965). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan vrach (1964). Tibbiyot fanlari doktori (1960), professor (1961). Toshkent tibbiyot akademiyasining davolash fakultetini tugatgach (1946), Nuqusdagi Respublika kasalxonasida ichki kasalliklar boʻlimi mudiri (1946). SSSR Tibbiyot Fanlar akademiyasining Epidemiologiya, mikrobiologiya va yuqumli kasatliklar instituti (Moskva)da aspirant (1946—50), kichik ilmiy xodim (1950— 51). Toshkent vrachlar matakasini oshirish instituti yuqumli kasalliklar kafedrasida assistent (1951—53). dotsent (1953—56). SSSR Tibbiyot Fanlar akademiyasi Epidemiologiya. mikrobiologiya va yuqumli kasalliklar intila doktorant (1956—60), Toshkent vrachlar matakasini oshirish instituti yuqu.m li kasagpgklar kafelrasida professor (1960— 64). 1964-yildan mudir, ayni vaqtda oʻquv itsglari boʻyicha prorektor: virusologiya instituti tashkilotchisi va direktori (1979 — 2004). Oʻzbekiston mehr-shafqat va satomatlik fondi raisi (1989-yildan). "El-yurt hurmati" ordeni bilan mukofotlangan (1998).

Manbalar 
 Meningokokkovaya infeksiya |Rukovod-stvo dlya vrachey!. T.. 1986. Virusnne gspati-tm, T.. 1985; Difteriya |Rukovodstvo dlya vrachey]. T.. 1994.

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
1924-yilda tugʻilganlar
2-mayda vafot etganlar
Thomas Schelling

Shelling Tomas (1921. AQSH, Merilend) — amerikalik iqtisodchi. 1945-yildan AQSH federat byudjet byurosida ishlagan, Garvard universitetida doktorlik ilmiy darajasini olgan. Merilend universiteti professori. 1999-yil Amerika iqtisodiy assotsiyasi prezidenti, shu tashkilotning faxriy aʼzosi. Sh. savdolashish nazariyasiga katta hissa qoʻshgan. Ilmiy ishlari harbiy strategiya, atrofmuhitni muhofaza qilish siyosati, iqlim oʻzgarishi, terrorizm, uyushgan jinoyatchilik. xorijiy mamlakatlarga yordam va xatqaro savdo, ixtiloflar va savdolashish muammolariga bagʻishlangan. 1981-yil "Qurollanish strategiyasi va nazorat", 1984-yil "Tanlov va uning oqibatlari" kitoblari nashr etilgan. Nobel mukofoti laureati (2005. R.Omann bilan birga).

Manbalar 

Olimlar
Rustam Shodiyev

Rustam Hamidovich Shodiyev (, Toshkent, ) — iqtisodchi olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1988), iqtisod fanlari doktori (1981) professor (1983). Moskva iqtisodiyot institutini tamomlagan (1960). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Iqtisodiyot institutida kichik (1960—67). katta (1968-71) ilmiy xodim, boʻlim mudiri (1971—79), direk-tor oʻrinbosari (1990—91). BMT masla-hatchilarini tayyorlash kursida oʻqigan (1979—80), BMTning Suriya Arab Respublikasi Moliya vazirligi bilan hamkorlikda amalga oshirgan loyihalari rahbari (198082; 1984-85). Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat vaziri oʻrin-bosari (1992—94), Tashqi ishlar vazirligida boshqarma boshligʻi (1995—97), Bank-moliya akademiyasi ilmiy markazi rahbari (1997—2000), Jahon iqtiso-diyoti va diplomatiya universitetida kafedra mudiri (2000—2005), Ilmiy ishlari jahon iqtisoliyogn va xatqaro iqtiso-diy munosabatlar, xizmat koʻrsatish, aholi turmush larajasi, aholini ijtimoiy himoya qilish, demografiya, mehnat va moliya tizimini rivojlantirish masatatariga bagʻishlangan. Oliy maktablar uchun larslik yaratgan. Osiyo taraqqiyot bankinnnt Oʻzbekistonda ag-rosektor infratuzilmalarini rivojlantirish loyihalarida ishtirok etgan.

Manbalar 

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Bolta Elov

Bolta Elov (1949.19.7, Gʻijduvon tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (2005). Buxoro pedagogika institutini tugatgan (1971). 1971-yildan Gʻij-duvon tumanidagi 8-maktabda matematika va informatika oʻqituvchisi. "Mehnat shuhrati" ordeni bilan mukofotlangan (1998).

 

Oʻzbekiston Respublikasining xalq oʻqituvchilari

Faoliyati davomida fizika,matematika,chizmachilik,tasviriy san'at va infirmatika fanlaridan dars bergan.
Maktab tarixida birinchi bòlib kompyuterli ta'lim va pisxologik xizmatni,tashxis markazini tashkil etgan.1992-yilda "Yil òqituvchisi"respublika kòrik tanlovida qatnashgan."Òzbekiston xalq maorifi a'lochisi.
3-marta respublika pedagik òqishlarda qatnashgan.Ilmiy metodik ishlari respublika matbuotida ommalashtirilgan.
"Paskal tilida masalalar yechish"3qismli òquv qòllanmasi chop etilgan va ommalashtirilgan.