MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Marfua Toʻxtaxoʻjayeva

Marfua Saidumarovna Toʻxtaxoʻjayeva (1944-yil, Toshkent, Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi, SSSR) – oʻzbekistonlik mustaqil jurnalist va tadqiqotchi, ayollar huquqi himoyachisi. Toshkentdagi Xotin-qizlar zaxira markazi asoschisi va rahbari.

Biografiyasi 
Marfua Saidumarovna Toʻxtaxoʻjayeva 1944-yilda Toshkentda muhandis oilasida tugʻilgan. Otasi Saidumar Toʻxtaxoʻjayev, onasi Maqsudaxon Toʻxtaxoʻjayeva. 1961-yilda Toshkentdagi 43-maktabni, 1967-yilda Toshkent Politexnika institutini tugatgan. Maʼlumoti boʻyicha meʼmor, fan nomzodi. 30 yil davomida meʼmorchilik sohasida faoliyat yuritgan. Marfua Toʻxtaxoʻjayeva 1991-yilda mamlakatda birinchi marotaba Toshkent Xotin-qizlar zaxira markaziga asos solgan. 2005-yilgacha shu markazga rahbarlik qilgan. Toʻxtaxoʻjayeva 1996−2001-yillarda Toshkentdagi „Voice of America“ („Amerika ovozi“) radiostansiyasida muxbir boʻlib ishlagan.

Faoliyati 
Marfua Toʻxtaxoʻjayeva 1991-yilda Oʻzbekistondagi birinchi Ayollar resurs markazini ochdi. 2005-yilning may oyida Andijonda fojiali voqealar yuz berdi va rasmiy hukumat xalqaro hamjamiyatning tanqidiga uchradi. Shundan soʻng, koʻplab nodavlat tashkilotlar yopila boshladi. Jarayon ayollar markaziga ham oʻz taʼsirini koʻrsatdi. Ayollar markazi 2005-yil yozining oxirida rasmiylar bosimi ostida yopildi.

Kitoblari 
Marfua Toʻxtaxoʻjayeva kitoblari ayollar huquqiga bagʻishlangan boʻlib, asosat oʻzbek va rus tillarida chop etilgan, ayrimlari esa ingliz tiliga tarjima qilingan. 1995-yilda „Kommunizm shiorlari va islom qonunlari orasida“ kitobi ingliz tilida, 2000-yilda esa bu kitob „Между лозунгами коммунизма и законами ислама“ nomi bilan rus tilida nashr etilgan. 1996-yilda Elmira Turgʻunbekova bilan birgalikda yozilgan „Amazonka qizlari. Markaziy Osiyodan kelayotgan sado“ („The Daughters of Amazons. Voices from Central Asia“) kitobi chop etilgan.

Moskvadagi “Natalis” nashriyot-matbaa ijodiy uyi tomonidan o‘n besh nafar ayolning hayoti va taqdiri haqida hikoya qiluvchi og‘zaki hikoyalari, maktublari va kundalik yozuvlaridan to‘plangan “XX asr O‘zbekiston ayollari nigohi bilan ()” kitobi chop etildi. Ularning xotiralari 80 yildan ortiqroq bo'lgan davrni, jumladan, inqilobdan keyingi birinchi yillardan to hozirgi kungacha bo'lgan yillarni qamrab oladi. Mazkur kitobga Marfua To'xtaxo'jayevaning hikoyalari ham kiritilgan.

Mukofotlari 
2003-yilda Toshkentdagi xalqaro tashkilotlar tomonidan “O‘zbekistonda yil ayoli” mukofoti bilan taqdirlangan.

Yana qarang 
 Islom feminizmi
 Oʻzbekistonda feminizm
 Feminizm

Manbalar

Havolalar 
 

Oʻzbekistonlik jurnalistlar
Linvud islom markazi

Linvud Islom markazi Yangi Zelandiyaning Kraystcherch hududidagi Linvud shahrida joylashgan sunniy islomiy masjid edi. Masjid 2018-yil boshida sobiq Kristtcherch Bahai markazi hududida ochilgan va bino yaqinida Linvud jamoat markazi joylashgan. Bino ilgari Highstead Roaddagi yakshanba maktabi zalida boʻlgan va 1980-yillarning oxirida Linvudga koʻchirilgan. Bu Kristcherchda ochilgan ikkinchi masjid hisoblanadi. U 2017-yilda tashkil etilgan Linvud Islomiy xayriya jamgʻarmasiga tegishlidir.

2019-yil 15-mart kuni Kraystcherch masjididagi otishmada Linvud Islom markazi va Al-Nur masjidi nishonga olingan edi. Hujum natijasida 51 kishi halok boʻlgan va jami 40 kishi yaralangan boʻlib, Linvud islom markazida yetti kishi halok boʻlgan va yana besh kishi ogʻir yaralangan. U 23-mart kuni, Al-Nur masjidi bilan bir kunda qayta ochilgan.

2023-yil noyabr oyida Linvud islom markazi buzib tashlangan. Qayta tiklanish-tiklanmasligi aniq emas.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Yangi Zelandiyadagi masjidlar
Hohola masjidi

Hohola masjidi – Papua-Yangi Gvineya milliy poytaxti okrugi, Port Moresbi shahrida joylashgan masjid. Bu mamlakatdagi birinchi masjid hisoblanadi.

Tarixi 
Masjid qurilishi 2001-yilda hukumat mahalliy islom jamiyatiga yer sovgʻa qilgandan soʻng amalga oshirilgan. Bino qurilishi 2004-yilda boshlangan va 2007-yilda yakunlangan. Keyin u mamlakatdagi birinchi masjidga aylandi. Masjid qurilishiga sarflangan mablagʻning katta qismi Malayziya va Saudiya Arabistonidan yuborilgan.

Yana qarang 

 Papua-Yangi Gvineyadagi islom

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Papua Yangi Gvineyadagi masjidlar
Al-Xadija masjidi

Al-Xadija masjidi – Tonganing Nukualofa shahrida joylashgan masjid.

Tarixi 
Masjid 2010-yilda xorijiy sarmoyadorlar mablagʻi hisobidan tashkil etilgan. 2018-yilda masjid Gita sikloni tufayli vayron boʻlgan.

Yana qarang 

 Tongada islom

Manbalar

Havolalar 
 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Okeaniyadagi masjidlar
Tongada islom
Hisorak GES

Hisorak GES – Qashqadaryo viloyati Shahrisabz tumanida Oqsuv daryosida joylashgan gidroelektr stansiya.

Umumiy tavsifi 
Hisorak GES 2011-yilda foydalanishga topshirilgan. Stansiya 1988-yilda sugʻorish uchun suv toʻplash maqsadida yaratilgan Hisorak gidrouzeli toʻgʻoniga tutashtirilgan. Suv omboridan sugʻorish uchun chiqariladigan suv ajratmalari asosida ishlaydi. GES inshootlari tarkibi quyidagicha:
 tosh toʻgʻon, maksimal balandligi 140 m va tepa uzunligi 528m;
 ekspluatatsion suv oqimi;
 suv kirish joyi;
 bosimli temir-beton suv oʻtkazgich, diametri 3,5 m va uzunligi 192,5 m, butun uzunligi boʻylab xandaq yotqizilgan;
 Yer tipidagi GES binosi;
 Suv chiqish kanali, uzunligi 47,5 m;
 110 kV kuchlanishli ochiq kommutator.

GES quvvati – 45 MVt, oʻrtacha yillik elektr energiyasi ishlab chiqarishi – 80,9 mln kVt*soat. GES binosida har birining quvvati 22,5 MVt boʻlgan 2 ta vertikal gidroagregat oʻrnatilgan. Gidroagregatlar 115 m hisoblangan bosimda (maksimal bosim – 132 m) ishlaydigan, ishchi gʻildiragining diametri 1,5 m boʻlgan RO140/3272-V-151 radial-oʻqli turbinalar bilan jihozlangan. Turbinalar SV 335/121-12 UXL4 tipidagi generatorlarni harakatga keltiriladi. Gidroturbinalar Xarkovdagi „Turboatom“ zavodida, generatorlar Novosibirskdagi „Elsib“ birlashmasida ishlab chiqarilgan. Old turbinali klapanlari diskli, ZDbs 224—140 tipida. Generatorlardan 121/10 kV kuchlanishdagi va 32 MVt quvvatdagi elektr energiyasi TD-32000/110-U1 rusumli 2 ta transformatorlariga uzatiladi.

GES toʻgʻoni Hisorak suv omborini hosil qiladi. Suv ombori umumiy hajmi 170 mln m³ boʻlib, foydalaniladigan qismi 162 mln m³ tashkil etadi.

Havolalar 
 

Oʻzbekiston gidroelektr stansiyalari
Oʻzbekgidroenergo
Qashqadaryo viloyati
FIFA Klublar oʻrtasida jahon chempionati finali 2023

2023-yilgi Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionati finali Saudiya Arabistoni mezbonlik qiladigan klublar oʻrtasidagi xalqaro futbol turniri – 2023-yilgi klublar oʻrtasidagi jahon chempionatining final oʻyini hisoblanadi. Bu oltita qitʼa konfederatsiyasining har birining klub chempionlari, shuningdek, mezbon mamlakat ligasi chempionlari oʻrtasida FIFA tomonidan tashkil etilgan FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionatining 20-finali boʻladi.

O'yin 2023-yil 22-dekabrda Jidda shahridagi "Qirol Abdulloh Sports Siti" stadionida bo'lib o'tdi. Unda UEFA Chempionlar Ligasining amaldagi chempioni sifatida UEFA vakili bo'lgan Angliyaning "Manchester Siti" klubi va KONMEBOL vakili sifatida, Libertadores kubogining amaldagi chempioni Braziliyaning "Fluminense" klublari bahslashdi. "Manchester Siti" o'yinda 4:0 hisobida g'alaba qozonib, klublar o'rtasidagi jahon chempioni bo'ldi.

Jamoalar 
Quyidagi jadvalda 2005-yilgacha finallar FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati davrida, 2006-yildan beri FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati davrida boʻlgan.

Eslatma: 2017-yil 27-oktabrda FIFA qitʼalararo kubokning barcha chempionlarini FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionatiga teng maqomda klublar oʻrtasidagi jahon chempioni sifatida rasman tan oldi.

 IC: Qitʼalararo kubok (1960–2004)
 FCWC: FIFA Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionati finali (2000, 2005 – hozirgi)

Finalga yoʻl

Oʻyin

Tafsilotlar

Eslatmalar

Manbalar

Havolalar 

 

FIFA Klublar oʻrtasida jahon chempionati 2023
FIFA Klublar oʻrtasida jahon chempionati finallari
Vladislav Lojkin

Vladislav Lojkin (; ; 2002-yil 25-mart, Mogilyov) – „Turan“ jamoasida oʻynaydigan belaruslik professional futbolchi.

Faoliyati 
2023-yilning mart oyida futbolchi klubning kelgusi mavsumdagi tarkibiga kiritilmagan. Keyinroq futbolchini Qozogʻistonning „Turan“ klubi oʻz tarkibiga ijaraga olganini eʼlon qildi. 2023-yilning 20-martida „Dinamo Minsk“ni rasman tark etdi. U 2023-yilning 27-mart kuni Qozogʻiston kubogi doirasida Olmaota klubiga qarshi boʻlib oʻtgan „Xan Tengri“ ga qarshi oʻyinda Qozogʻiston klubi safida debyut qilgan. Chempionatdagi ilk oʻyin 2023-yilning 7-aprel kuni Taraz klubiga qarshi oʻtkazilgan . U klubdagi ilk samarali harakatlarini 2023-yil 27-aprelda „ Aktobe M“ klubiga qarshi oʻyinda amalga oshirdi va 64-daqiqada zaxiradan maydonga tushdi va dublga mualliflik qildi. U klubdagi debyut gollarini 2023-yil 1-iyun kuni „Ontustik akademiyasi“ klubiga qarshi oʻyinda kiritib, xet-trik qayd etgan. Qozogʻiston kubogining yarim final oʻyinlari doirasida futbolchi va klub „Astana“ ga yutqazib, turnirni tark etishdi. 2023-yil 29-iyun kuni „Aqjayk“ klubiga qarshi oʻyinda futbolchi dubl qayd etgan. U 2023-yil 14-iyul kuni Jas Kyran klubiga qarshi oʻyinda yana bir xet-trik qayd etdi va dublga erishdi. U klub safidagi navbatdagi dublini 2023-yil 27-iyul kuni Turkiston terma jamoasiga qarshi oʻyinda qayd etgan. Mavsum oxirida futbolchi chempionatning kumush medali sohibiga aylangan, bu esa klubga Premyer-ligaga chiqishga yordam berdi. Futbolchining oʻzi mavsumni klubning eng yaxshi toʻpurari va 20 ta gol urib, Birinchi ligada uchinchi oʻrinda yakunladi.

2023-yilning dekabr oyida futbolchi Oʻzbekistonning „Andijon“ klubiga oʻtishi mumkinligi haqida maʼlumot paydo boʻlgan edi.

Manbalar

Havolalar 

 
 
 Profile at Dinamo Minsk website 
2002-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Futboldagi erkak hujumchilar
Belaruslik erkak futbolchilar
FC Dinamo Minsk futbolchilari
Qozogʻistondagi chet ellik erkak futbolchilari
Uolter K. Grisham

Uolter Kvintin Grisham (1832-yil 17-mart - 1895-yil 28-may) amerikalik advokat, huquqshunos, davlat arbobi va siyosatchi bo'lib, Chester A. Artur va Grover Klivlend prezidentlari kabinetlarida ishlagan.

Grisham 1883-yildan 1884-yilgacha Artur qo'l ostida Qo'shma Shtatlarning 31-chi postmasteri bo'lgan va 1884-yil sentabrdan oktabrgacha, federal hakam lavozimini tark etishidan oldin qisqa muddatga AQShning 35-G'azna  kotibi bo'lgan. U 1892-yilgi saylovlarda partiyani tark etishdan oldin Klivlendni qo'llab-quvvatlash uchun  1884 va 1888-yillarda AQSh prezidentligiga Respublikachilar partiyasidan ikki marta nomzod bo'lgan. U 1893-yildan 1895-yilgi vafotigacha AQShning 33-davlat kotibi sifatida Klivlendning ikkinchi kabinetiga qo‘shildi.

Grisham AQSH Apellyatsiya sudi yettinchi okrugida, AQShning yettinchi tuman sudlari va Indiana okrugi sudida federal hakam boʻlib ishlagan.

Hayoti va ta'limi 
Uolter Kvintin Grisham 1832-yil 17-martda Indiana shtatining Leynssvil shahrida Uilyam Grisham (1802–1834) va uning rafiqasi Sara Devis oilasida tug‘ilgan.

Uilyam Grisham Indiana politsiyasining sobiq polkovnigi, vazirlar mahkamasi rahbari va Liberallar partiyasining a'zosi edi. U Xarrison okrugining sherifi etib saylangan va 1834-yil 26-yanvarda  " desperado " laqamli Levi Saypsni hibsga olishda yordam berayotganida pichoqlab o'ldiriladi.  Uilyamning o'limidan so'ng, Uolter va uning akalari o'gay otasi Noa Remli tomonidan tarbiyalangan.  Buvisining ukasi Dennis Pennington uning tarbiyasida katta rol o'ynagan. Pennington Uilyamga Xarrison okrugi auditorligidan lavozim topgan. 

Xarrison okrugidagi mahalliy maktablarda o'qiganidan so'ng, Gresham 1849-yildan 1851-yilgacha Koridon seminariyasida qatnashdi  Keyinchalik, Kichik Montgomeri Shuyler Grishamning g'ayrioddiy siyosatini uning dindorligi bilan izohladi. 

Grisham 1851-yil sentabr oyidan boshlab Indiananing Blumington universitetida o'qidi, keyin hakam Uilyam A. Porter bilan qonun o'rganish uchun Koridonga qaytib keldi. U 1854-yil 1-aprelda advokaturaga qabul qilindi va Tomas C. Slouter bilan xususiy amaliyotga kirishdi.   

Grisham qulikka qarshi bo'lib uning asta-sekin barham topishi tarafdori bo'lgani uchun tezlik bilan siyosatga sho'ng'ib ketdi. U 1853-yilda Xarrison okrugi kotibi lavozimiga nomzodini qo‘yib, muvaffaqiyatsizlikka uchradi  U   1856-yilda yangi Respublikachilar partiyasiga qo'shilishidan oldin1855-yilda nativist Amerika partiyasiga qo'shildi va partiya chiptasi uchun faol saylov oldi kampaniya olib bordi. 1860-yilda u kuchli Demokratik tumanda Respublikachi sifatida Indiana Vakillar palatasiga saylandi.  Garchi Stiven DuglasXarrison okrugini boshqargan bo'lsa-da,  prezidentlik saylovlarida Grisham oltmish ovoz bilan g'alaba qozondi.

Manbalar

AQSh davlat kotiblari
1895-yilda vafot etganlar
1832-yilda tugʻilganlar
Nurobod QES

Nurobod quyosh elektr stansiyasi (Nurobod QES, Nurobod QFS, Nurobod FES) – Samarqand viloyatining Nurobod tumanida joylashgan quyosh fotoelektr stansiyasi. Oʻzbekistondagi ikkinchi quyosh fotoelektr stansiyasi.

Oʻrnatilgan elektr quvvati – 100 MVt, oʻrtacha yillik elektr energiyasi ishlab chiqarishi – 260 mln kVt*soat. Elektr stansiya ishlashi natijasida 78 mln kub metr tabiiy gaz tejalib, atmosferaga 100 ming tonna bugʻlanuvchi gazlar chiqishining oldi olinadi.

Nurobod QES Fransiyaning Total Eren kompaniyasi tomonidan qurilgan va ushbu kompaniya tomonidan boshqariladi.

Texnik tavsifi 

Elektr stansiyasi yiliga 80 mingdan ortiq xonadonning elektr energiyasiga boʻlgan talabini qondira oladi.

Loyiha qiymati 

Loyiha qiymati 100 mln dollar. Ushbu xorijiy sarmoya Total Eren kompaniyasi tomonidan kiritilgan.

Nurobodda quyosh elektr stansiyasi qurilishida 400 kishi ishlagan, ekspluatatsiya jarayonida 25 ta ish oʻrni yaratilgan.

Tarixi 
2018-yil 5-oktyabrda prezident Shavkat Mirziyoyevning Fransiya Respublikasiga tashrifi chogʻida Total Eren kompaniyasi bilan Samarqand viloyatida fotoelektrik stansiyani loyihalashtirish, moliyalashtirish, qurish va ishlatishga oid hamkorlik bitimi imzolangan edi.

2019-yil 16-aprel kuni „Tutly Solar“ MChJ 19,27 mlrd soʻm ustav kapital bilan roʻyxatdan oʻtkazildi. „Total Eren S. A.“ taʼsischiligidagi korxonaning yuridik manzili Toshkent shahar Mirzo Ulugʻbek tumani Mustaqillik shoh koʻchasi 75-uyda joylashgan.

2019-yil 13-sentyabrda „Tutly Solar“ MChJ Energetika vazirligi (Oʻzbekiston hukumati nomidan) bilan „Investitsiya bitimi“ hamda „Oʻzbekiston milliy elektr tarmoqlari“ AJ bilan muddati 25 yil boʻlgan Elektr energiyasini sotib olish toʻgʻrisidagi bitim imzolangan.

2022-yil 24-may kuni Nurobod QESning ilk generatsiya quvvati respublika yagona tizimiga ulandi.

Manbalar 

Oʻzbekiston quyosh fotoelektr stansiyalari
Quyosh fotoelektr stansiyalari
Samarqand viloyati
Alone Again

"Alone Again" (tarjimasi: "Yana yolgʻiz") – kanadalik qoʻshiqchi The Weekndning After Hours nomli toʻrtinchi studiyaviy albomidagi qoʻshigʻi. U 2020-yil 20-martda albomning qolgan qismi bilan birga taqdim etildi va birinchi trek sifatida xizmat qiladi. The Weeknd qoʻshiqni DaHeala, Illangelo va Frank Dukes bilan birga yozgan va ishlab chiqargan.

Tanqidiy qabul 
Billboard maʼlumotlariga koʻra, „Alone Again“ After Hoursning toʻqqizinchi eng yaxshi qoʻshigʻi boʻldi.

Chartlar

Xodimlar 

 The Weeknd – vokal, klaviatura, dasturlash
 Illangelo – klaviatura, dasturlash, muhandislik, mikslash
 Shin Kamiyama – muhandislik
 DaHeala – klaviatura, dasturlash
 Frank Dukes – klaviatura, dasturlash
 Dave Kutch – mastering
 Kevin Peterson – mastering

Chiqarish tarixi

Manbalar 

2020-yil qoʻshiqlari
The Weeknd qoʻshiqlari
Ingliz tilidagi qoʻshiqlar
Fa Syan (Xitoylik rohib va sayohatchi)

Fa Syan (, pinin : Fǎxiǎn; Tugʻilgan sanasi-337-yil – vafoti taxminan 422-yil) – 399-412- yillarda Nepal, Hindiston, Shri-Lanka boʻylab sayohat qilgan hamda Xitoy va Hindiston oʻrtasida doimiy aloqa oʻrnatgan xitoylik buddist rohib va sayohatchi.

U oʻz sayohatini  kitobida tasvirlab bergan (Buddistlar qirolligi haqida eslatmalar, „Fo Yu Tianzhu Ji“, Buddist rohibning Hindistonga sayohati haqida eslatmalar). U Buddaning (Sitharta Gautama) tugʻilgan joyi Lumbini shahriga qilgan ziyorati bilan mashhur. Fa Syan Chandragupta II hukmronligi davrida Hindiston boʻylab sayohat qilgan.

Tarjimai holi 
Fa Syanning hayoti haqida koʻp narsa maʼlum. U zamonaviy Shansi provinsiyasi hududida tugʻilgan va bolaligini buddist monastirida oʻtkazgan. Rohib boʻlgach, u oʻsha paytda Xitoyda maʼlum boʻlgan Buddist taʼlimoti qonunlarida noaniqliklarga duch keldi va qonunlarning toʻliq nusxalarini olish uchun Hindistonga ziyorat qilishga qaror qildi.

Hindistonga sayohat 
Fa Syan oʻzining mashhur Hindistonga sayohatini Chanan shahridan boshladi. Buyuk Ipak yoʻli boʻylab harakatlanib Dunxuanga va undan Gʻarbiy davlatlar orqali Qoraqurum dovoni orqali Hindistonning Uddiyana shtatiga yetib bordi. Uning eslatmalariga koʻra, sayohatchilar shaharlarda dam olgan kunlarni hisobga olmaganda, sayohat 3 oy 10 kun ichida yakunlandi. Sayohat, ehtimol, Svat vodiysiga olib boradigan Xunjerab dovoni va Gilgit orqali oʻtgan. U Hindistonda bir necha yi yashab budda ziyoratgohlarini ziyorat qiladi. Fa Syan Shri-Lankaga koʻchib oʻtdi va u yerda ikki yil yashadi. U yerdan savdo kemasida Yava oroliga suzib bordi va u joyda boshqa kemaga oʻtib, Guanchjouga yetib keldi va safarini Nankinda yakunladi. U umrining 15 yilini sayohatda oʻtkazdi: 399-yildan 414-yilgacha.

 Smit V. A. Miloddan avvalgi 600-yillardagi Hindistonning dastlabki tarixi. C. Muhammad fathiga . – 4-nashr. – Oksford: Clarendon Press, 1924 yil. – 536 b. – R.311-315.
 Hazra, Kanai Lal . Xitoylik ziyoratchilar tomonidan tasvirlangan Hindistondagi buddizm A. D. 399-689. – Yangi Dehli: Janubiy Osiyo kitoblari, 1983 yil. – 125 b. – ISBN 0836456319, ISBN 9780836456318

Fransuz tilida:

 Auboyer, Jannin . Le Trône va oʻgʻli Inde ancienne ramzi. – P. : PUF, 1949 yil. – 228 b. – (Annales du Musée Guimet . Bibliothèque d'études. Vol. LV).
 Veno, Odetta . Le Culte de l’arbre dans l’nde ancienne. Matnlar va yodgorliklar brahmaniques va buddhiques. P. : PUF, 1954 yil. – 283 b. – (Annales du Musée Guimet. Bibliothèque d'études. Vol. LIX).
422-yilda vafot etganlar
340-yilda tugʻilganlar
Fa s
Xitoy sayyohi
Hindistonga sayohat
Gipervizor

Gipervisor (virtual mashina menejeri, VMM yoki virtualizator sifatida ham tanilgan) virtual mashinalarni yaratadigan va boshqaradigan kompyuter dasturiy yoki texnik ta’minot turidir. Gipervisor bir yoki bir nechta virtual mashinalar ishlaydigan kompyuterga mezbon mashinasi (inglizcha: host machine), har bir virtual mashina esa mehmon mashinasi (inglizcha: guest machine) deb ataladi. Gipervisor mehmon operatsion tizimlarini virtual operatsion platforma bilan ta'minlaydi va mehmon operatsion tizimlarining ishlashini boshqaradi. Emulatordan farqli o'laroq, mehmon ko'rsatmalarning ko'p qismini o'z qurilmasida bajaradi. Turli xil operatsion tizimlarning bir nechta namunalari virtuallashtirilgan apparat resurslarini baham ko'rishi mumkin. Masalan, Linux, Windows va macOS nusxalari bir xil x86 jismoniy mashinasida ishlashi mumkin. Bu operatsion tizim darajasidagi virtualizatsiyadan farq qiladi, bu yerda barcha namunalar (odatda konteynerlar deb ataladi), garchi mehmon operatsion tizimlari foydalanuvchi maydonida farq qilishi mumkin bo’lsada, bir xil yadrodan foydalanishi kerak. Bunga bir yadroda ishlaydigan turli Linux distributivlarini misol qilib keltirish mumkin.

"Gipervisor” (inglizcha: hypervisor) atamasi inglizcha “supervisor” (ma’nosi: nazoratchi) so’zining tuslangan ko’rinishi bo'lib, nazoratchilarning nazoratchisi degan ma’noni bildiradi. Atama taxminan 1970-yillardan boshlab qo’llanila boshlangan bo’lib, IBM tomonidan 360/65 kompyuteri uchun o'ylab topilgan va keyinchalik DIAG CP-67 protsessorida ishlatilgan.

Manbalar 

Dasturiy taʼminot
Serverlar
AQSh Moliya vaziri

AQSh Moliya vaziri (inglizcha: United States Secretary of the Treasury) AQSh Moliya Vazirligi rahbari, uning asosiy vazifalari AQShning iqtisodiy va pul-kredit siyosatini belgilash va amalga oshirish, eksport va importni tartibga solish, moliyaviy tashkilotlar, soliqlarni yigʻish, qogʻoz banknotlarni chop etish va tangalar zarb etishdan iborat. Amerika Qo'shma Shtatlari Prezidenti tomonidan Amerika Qoʻshma Shtatlari Senatining „maslahati va roziligi bilan“ ushbu lavozimga tayinlanadi.

AQSh Moliya vazirlari roʻyhati 

Robert Morris Moliya vaziri lavozimiga tayinlangan birinchi shaxs edi (Jorj Vashington tomonidan). Biroq, sogʻligʻi sababli, Morris bu taklifni rad etdi va Aleksandr Hamilton Morrisning tavsiyasiga binoan AQShda birinchi Moliya vaziri lavozimini egalladi. Ilgari (1781-yildan 1784-yilgacha) Morris Kontinental Kongressning Moliya boʻlimi boshligʻi edi. 1784-yildan 1789-yilgacha Kontinental Kongressning Moliya bo‘limi uchta komissardan iborat kengash tomonidan boshqarilgan.

Manbalar

Havolalar 

 
Treasury
Treasury, Secretary of the
Secretary
 
1789 establishments in the United States
AQSHda tugʻilganlar
Vazirlar
AQSh prezidentlari
AQSh Vazirlar Mahkamasi a’zolarining ro‘yxati
AQSh Moliya vazirlari
Port Vila katta masjidi

Port Vila katta masjidi Vanuatu poytaxti Port-vila shahrida joylashgan masjiddir.

Tarixi 
Masjid 1992-yilda Mele musulmonlari tomonidan qurilgan. Bu Vanuatuda qurilgan birinchi masjid hamdir.

Yana qarang 

 Vanuatuda islom
 Hohola masjidi
 Al-Xadija masjidi

Manbalar 

Okeaniyadagi masjidlar
Port-vila
Vanuatuda islom
Bab Bhar masjidi

Bab Bhar masjidi (), Ez-Zraaria masjidi sifatida ham tanilgan – Tunisning poytaxti Tunis shahrida joylashgan masjid.

Joylashuvi 
Masjid Tunis eski shahrining sharqiy tomonida, Bab Bhar yaqinidagi Helket Ez-Zitun toʻgʻonida joylashgan.

Tarixi 
Bu masjid 1282-yilda Ahmad ibn Marzuk ibn Abi Umara Musselli tomonidan qurilgan.

1969—1973-yillarda qayta tiklangan.

Manbalar 

Tunisdagi masjidlar
Bab Jazira masjidi

Bob Jazira masjidi () El Jenaïz masjidi sifatida ham tanilgan – Tunisning poytaxti Tunis shahrida joylashgan masjid.

Joylashuvi 
Bu masjid Sidi Bashir tumanidagi al-Jazira maydonida joylashgan.

Tarixi 
U 1710-yilda sheyx Yahia Esslimani tomonidan qurdirilgan. Minoralar 1907-yilda qayta tiklangan.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
18-asr masjidlari
Tunisdagi masjidlar
Burgibadagi Hanafiylar masjidi

Burgibadagi Hanafiylar masjidi () Monastirda joylashgan va Tunisning birinchi prezidenti Habib Burgibaga bagʻishlangan Tunis Hanafiy masjididir.

Tarixi 
Masjid 1963-yilda Taib Bouzguenda tomonidan qurilgan.

Arxitekturasi 
Masjid Tunisdagi Hammuda Pacha masjidiga asoslangan anʼanaviy arxitektura uslubida yaratilgan. Namoz zaliga ming kishigacha namozxon sigʻishi mumkin. Yarim gumbazda joylashgan mehrob oltin mozaika bilan bezatilgan yarim arka bilan qoplangan. Ustunlarning asoslari pushti marmardan qilingan.

Yana qarang 
 Tunisdagi masjidlar roʻyxati

Galereya

Manbalar

Havolalar 
 
  

Tunisdagi masjidlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Al Taqwa masjidi

Al Taqwa masjidi () – Malayziyaning Kuala-Lumpur shahri Taman Tun Dr. Ismail kichik shaharchasida joylashgan masjid.

Yana qarang 

 Masjid At-Taqva, Kuala-Lumpurning Google Maps Street View

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Masjidlar
Malayziyadagi masjidlar
Al-Jadid masjidi

Al-Jadid masjidi () – Tunisning poytaxt shahri Tunisda joylashgan masjid. U shaharning Madina hududida bunyod etilgan.

Yana qarang 
 Tunisdagi masjidlar roʻyxati
 Tunisda islom

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
18-asr masjidlari
Tunisdagi masjidlar
Imom Gʻazzoliy masjidi

Imom Al Ghazali masjidi () — Malayziyaning Kuala-Lumpur shahridagi masjid. Ushbu masjid Bandar Manjalara shahrida joylashgan bo'lib, musulmon faylasufi imom G'azzoliy sharafiga nomlangan.

Manbalar 

Masjidlar
Malayziyadagi masjidlar
Saidina Umar al-Xattob masjidi

Saidina Umar al-Xattob masjidi (MSUAK) () – Malayziyaning Kuala-Lumpurning gʻarbiy qismida joylashgan Bukit Damansara (Damansara tepaliklari)dagi mashhur masjid. Bino 1984-yilning 22-martida yettinchi Yang di-Pertuan Agong, pahanglik Sulton Ahmadshoh tomonidan rasman ochib berilgan va Islom dinining soʻnggi paygʻambari Muhammadning vorisi (xalifa) Umar al-Xattob sharafiga nomlangan.

Manbalar 

Masjidlar
Malayziyadagi masjidlar