MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Taspambetova, Jadyra Esenovna

Jadira Esenovna Taspambetova ( 30.03.1953, Qiziloʻrda viloyati, Chiyli tumani, Oqtoʻgʻon qishlogʻi da tug'ilgan — 2010.03)

Qozogʻiston SSR, Qizil-Tu kolxozining traktorchisi bo'lib faoliyat yuritgan. 

Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1985). 

Qozog'iston SSR Oliy Kengashi deputati.

Lenin komsomol mukofoti sovrindori.

Biografiya 
U o'zi tug‘ilib o‘sgan qishlog‘idagi sakkiz yillik maktabni tamomlagan. Mehnat faoliyatini “Qizil-tu” kolxozida oddiy kolxozchi sifatida boshlagan. 

1968-yilda Qizil-O‘rda shahridagi 11-sonli kasb-hunar bilim yurtini tamomlab, shu kolxozda traktorchi bo‘lib ishlagan. 

1970-yilda yuz bergan baxtsiz hodisa tufayli u oyog'idan jarohat oldi. Nogiron bo'lib qolgan bo'lsa-da, 1971-yilda traktorchi bo'lib ishlashni davom ettirdi. 

1980-yilga kelib u traktorchilar brigadiri etib tayinlandi. 

1982-yilda mehnat yutuqlari uchun unga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

Jadira Esenovna Taspambetova  11-chaqiriq Qozog'iston SSR Oliy Kengashining deputati, KPSS XXVII va komsomolning XIX s'ezdiga delegat etib saylangan.

U 1993-yilgacha kolxozda ishlagan, keyin 1997-yilgacha - bolalar bog'chasi mudiri. 1997-1999 yillarda - Oqto'g'on fermer xo'jaligi rahbari sifatida o'z faoliyatini davom ettirgan.

 Nashrlar

 Yurak chaqirig'ida // Qizil-Ordin Teliko'l sovxozining makkajo'xori dehqon-mexanizatorining hikoyasi. mintaqa KazSSR / J. Taspambetova; [Lit. qayta ishlash M. Kulimbetov], 107 b., Olma-Ota, Qaynar, 1985-y.

 Mukofotlar

 Sotsialistik Mehnat Qahramoni - SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1985-yil 18-sentyabrdagi farmoni bilan.
 Lenin ordeni - ikki marta
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni

Manbalar 

 Жадыра Есеновна Таспамбетова  (рус.). Сайт «Герои страны».
 ТАСПАМБЕТОВА ЖАДЫРА// Кызылординская областная универсальная научная библиотека имени Абдильды Тажибаева
 Биографические сведения
 * 67 ТАСПАМБЕТОВА ЖАДЫРА
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
2010-yilda vafot etganlar
3-aprelda vafot etganlar
1953-yilda tugʻilganlar
30-martda tugʻilganlar
Taspambetova Jadyra Esenovna

Jadira Yesenovna Taspambetova (1953-yil Qiziloʻrda viloyati, Chiyli tumani, Oqtoʻgʻon qishlogʻi da tugʻilgan — 2010-yil). Millati qozoq. Qozogʻiston SSR, Qizil-Tu kolxozining traktorchisi boʻlib faoliyat yuritgan.Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1985). Qozogʻiston SSR Oliy Kengashi deputati. Lenin komsomol mukofoti sovrindori.

Hayoti va faoliyati 
Taspambetova Jadyra Yessenovna – Qozogʻiston SSR Qizil-Oʻrda viloyati Chiyli tumanida tavallud topgan.

U oʻzi tugʻilib oʻsgan qishlogʻidagi sakkiz yillik maktabni tamomlagan. Mehnat faoliyatini „Qizil-tu“ kolxozida oddiy kolxozchi sifatida boshlagan. 1968-yilda Qizil-Oʻrda shahridagi 11-sonli kasb-hunar bilim yurtini tamomlab, shu kolxozda traktorchi boʻlib ishlagan.

1970-yilda yuz bergan baxtsiz hodisa tufayli u oyogʻidan jarohat oladi. Nogiron boʻlib qolgan boʻlsa-da, 1971-yilda traktorchi boʻlib ishlashni davom ettirdi. 1980-yilga kelib u traktorchilar brigadiri etib tayinlandi. 1982-yilda mehnat yutuqlari uchun unga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi. U Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoniga sazovor boʻlgan eng yosh ayol boʻlgan (tugʻilgan sanasi boʻyicha). 

Qozogʻiston SSR Oliy Kengashining XI chaqiriq deputati (1985-1990), KPSS XXVII qurultoyi (1986) va komsomolning XIX syezdi (1982) delegati. 1993-yilgacha kolxozda ishlagan, 1993—1997-yillarda – bolalar bogʻchasi mudiri, 1997—1999-yillarda – Oqtoʻgʻon fermer xoʻjaligi rahbari sifatida ishlagan. Jadira Taspambetova Qiziloʻrda viloyati (Qozogʻiston) Shieli tumani Oqtoʻgʻon qishlogʻida yashagan. U 2010-yil 3-aprelda vafot etdi. 

Qozogʻiston SSR Lenin komsomol mukofoti laureati. Qiziloʻrda viloyati va Shieli tumani faxriy fuqarosi. U 2 ta Lenin ordeni (19.02.1981; 18.09.1985), Mehnat Qizil Bayroq ordeni (12.13.1972) va boshqa medallar bilan taqdirlangan.

Adabiyotlar 
 Yurak chaqirigʻida // Qizil-Ordin Telikoʻl sovxozining makkajoʻxori dehqon-mexanizatorining hikoyasi. mintaqa KazSSR / J. Taspambetova; [Lit. qayta ishlash M. Kulimbetov], 107 b., Olma-Ota, Qaynar, 1985-y.

Mukofotlari 
 Sotsialistik Mehnat Qahramoni – SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1985-yil 18-sentyabrdagi farmoni bilan.
 Lenin ordeni – ikki marta
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni

Manbalar 
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
2010-yilda vafot etganlar
3-aprelda vafot etganlar
1953-yilda tugʻilganlar
30-martda tugʻilganlar
Janseit Abdrahmonov

Janseit Abdrahmonov (ikkinchi ismi – Jakseit) (1900-1974) – Sovet konchisi, Kostenko Qaragandashaxtostroy konining tuzatuvchisi.

Biografiyasi 
1900-yilda Qaragʻanda viloyati, hozirgi Qarqarali tumani, Badran qishlogʻida fermer oilasida tugʻilgan.

Bolaligidan u otasining fermasida chorvachilik bilan shugʻullangan. 16 yoshidan mahalliy fermada ishchi boʻlib ishlagan. 1929-yilda qozoq qishloqlarida kollektivlashtirish boshlangan paytda u Semipalatinsk shahriga joʻnab ketdi va u yerda tegirmonda duradgor boʻlib ishladi.

1938-yilda u oilasi bilan Qaragʻanda shahriga koʻchib oʻtdi, soʻng qurilayotgan Kostenko konida ishlash uchun bordi. Duradgorlik kasbi unga konchilik mutaxassisligini tanlashda yordam berdi va u ramkachi boʻldi. Uning asboblari har doim oʻtkir edi, bu unga montaj ramkalarini tez va ishonchli oʻrnatishga yordam berardi.

1942-yildan beri qurilishi tugallanmagan Kon ishga tushgan. Mamlakatga kokslanadigan koʻmir kerak edi. Ogʻir urush yillarida Janseit Qaragʻandada eng yaxshi mahkamlagich unvoniga sazovor boʻlgan. U oʻz ishida yuqori natijalarga erishishga yordam beradigan bir qator isbotlangan koʻnikmalar va usullarni ishlab chiqdi. Kon qazib olish boʻyicha ham oylik reja ortigʻi bilan bajarilgan. Yuqori koʻrsatkichlarga erishgani uchun Janseit Abdrahmonov "Mehnatdagi oʻrnak koʻrsatgani uchun" medali, Qozogʻiston SSR Oliy Kengashi va SSSR Koʻmir sanoati vazirligining diplomlari bilan taqdirlangan.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1948-yil 28-avgustdagi farmoni bilan koʻmir qazib olishni koʻpaytirish, koʻmir shaxtalarini tiklash va qurish ishlarini joriy etishdagi ulkan muvaffaqiyatlari uchun Abdrahmonov Janseit Lenin ordeni, „Oʻroq va bolgʻa“ oltin medali bilan va Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1957-yilda nafaqaga chiqqunga qadar xuddi shu konda ishladi. 1949-yilda u partiya safiga qabul qilingan/

Qaragʻanda shahrida yashagan. 1974-yilda vafot etgan.

Adabiyotlar 

 Muzalevskiy M. V. Sotsialistik mehnat qahramonlari. Biobibliografik lugʻat. – M .: RIC „Cavalier“, 2008. – T. 2. – 200 b.
 Qaragʻanda yoshlari, M., Ugletexizdat, 1949, 9-10-betlar.

Manbalar 

Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
1974-yilda vafot etganlar
1900-yilda tugʻilganlar
Aleksey Ovchinnikov

Aleksey Vladimirovich Ovchinnikov (1950-yil 2-aprel, Moskva, SSSR – 2008-yil 16-noyabr, Moskva, Rossiya) – sovet futbolchisi, himoyachi ampulasida oʻynagan. SSSR sport ustasi unvonini olgan.

Faoliyati 
Aleksey Ovchinnikov faoliyatini Spartak (Moskva) yoshlar sport maktabi jamoasi tarkibida boshlagan. 1967-yilgi yoshlar musoboqasida 8 ta oʻyin oʻtkazgan. U 1968-yilda klubning kattalar jamoasida faoliyatini boshlagan va 16-aprelda SSSR Oliy ligasida debyut qilgan. Oʻsha mavsumda jami 2 ta oʻyin oʻtkazdi. Ovchinnikov 1971-yilgacha Spartak (Moskva) jamoasi safida qoldi, ammo chempionatda boshqa maydonga tushmadi. 1971-yilgi mavsumda klub kubokni qoʻlga kiritgan mavsumda kubok oʻyinlarining bitta oʻyinida qatnashdi.

1972-yildan 1973-yilgacha Minskning „Dinamo“ jamoasida oʻynagan, chempionatda 11 oʻyin va SSSR kubogida 3 oʻyin oʻtkazgan. 1974-yildan 1978-yilgacha Moskvaning Lokomotiv (Moskva) jamoasini himoya qildi. Shu vaqt ichida chempionat va kubok bahslarida 147 oʻyinda 15 ta gol urdi va SSSR kubogida 16 ta uchrashuv oʻtkazdi. Kubok bahslarida 2 ta penaltidan gol urdi, shuningdek, 1 ta avtogol muallifi boʻldi. 1978-yilgi mavsumda jamoasi bilan turnirning yarim finaligacha yetib bordi. 1974-yilda SSSR Birinchi ligasi gʻolibi boʻldi. U 197- yilda jamoa sardori boʻlgan.

1979-yildan 1980-yilgacha „ Kuban“ futbol klubida oʻynagan. 1979-yilgi chempionatda 35 oʻyin oʻtkazib, 6 ta gol urgan. Jamoa 1979-yilgi mavsumda Birinchi liganing kumush medali sohibi boʻlgan. 1980-yilgi mavsumda u Torpedo (Tolyatti) tarkibida harakat qildi. Ammo SSSR chempionatida maydonga tushmadi, kubokda 2 ta oʻyin oʻtkazdi.

Aleksey Ovchinnikov 1981-yilgi mavsumni ham Torpedo jamoasida oʻtkazdi. 1981-yilgi chempionatda 50 ta oʻyin oʻtkazdi va 18 ta gol urdi, shuningdek, SSSR kubogida 2 ta uchrashuv oʻtkazdi va 1 ta gol urdi. 1982-yilgi mavsumda Yangiyer klubi bilan shartnoma imzoladi. Mavsum davomida 8 uchrashuvda 1 ta gol urgan. 1983-yildan 1988-yilgacha Moskvaning „Fili“ havaskorlar jamoasi tarkibida oʻynagan.

Yutuqlar 
 SSSR kubogi yarim finalchisi: 1978-yil
 SSSR Birinchi ligasi gʻolibi: 1974-yil
 SSSR Birinchi ligasida 2-oʻrin (Oliy ligaga chiqdi)
 RSFSR kubogi gʻolibi: 1980-yil

Faoliyatini yakunlagandan keyin 
Turli havaskor faxriylar turnirlarida qatnashib turgan.

Manbalar 

2-aprelda tugʻilganlar
1950-yilda tugʻilganlar
Moskvada tugʻilganlar
2008-yilda vafot etganlar
16-noyabrda vafot etganlar
Moskvada vafot etganlar
SSSR sport ustasi
Alifbo boʻyicha futbolchilar
SSSR erkak futbolchilari
Rossiyalik erkak futbolchilar
Yangiyer klubi futbolchilari
FC Lokomotiv Moskva futbolchilari
Belousov, Lev Sergeevich (tarixchi)

Lev Sergeevich Belousov ( 1955-yil 19-aprelda Moskvada tug'ilgan,  ) - sovet va rus tarixchisi. Tarix fanlari doktori, Rossiya taʼlim akademiyasining akademigi (2019-yil). M.V.Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti tarix fakulteti Yevropa va Amerika mamlakatlari zamonaviy va zamonaviy tarixi kafedrasi mudiri, MDU tarix fakulteti dekani vazifasini bajaruvchi ( 2018-yil 28-sentyabrdan  ), Moskva davlat universitetining faxriy professori . Rossiya Xalqaro Olimpiya universiteti rektori (2014-yildan). Rossiya tashqi va mudofaa siyosati bo'yicha kengash a'zosi. Buyuk rus entsiklopediyasining mualliflaridan biri.

Hayoti va Faoliyati 

Hurmat ordeni sohiblari (Rossiya)
Moskvada tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
1955-yilda tugʻilganlar
19-aprelda tugʻilganlar
Kichik George Gwilt

Kichik George Gwilt (1775–1856) – ingliz meʼmori, arxitekturi. Gwilt Avliyo Saviour cherkovining sharqiy qismini qayta tiklashi bilan mashhurdir.

Biografiyasi 

Gwilt 1775-yil 8-may kuni Southwarkda tugʻilgan. Unga otasi biznesini topshirilgan ammo u meʼmor sifatida muvaffaqiyat qozongan. U birinchi ishi 1801-yilda West India Dock kompaniyasi uchun qurilgan yirik omborlar edi.

Gwilt arxitekturaning faol amaliyotidan koʻra oʻrganishga qiziqdi va u oʻzini arxeologik izlanishlarga bagʻishladi. U 1815-yil 14-dekabrda antikvarlar jamiyatining Arxeologiya va Vetusta yodgorligi uchun koʻplab maqolalar yozgan. 1820-yilda u London shahridagi Avliyo Maru-le-Bowdagi Wrencherkovini qayta qurishga rahbarlik qildi. Uning yuqori qismi temir kramplari chirishi tufayli olib tashlanishi kerak edi. Norman va Qadimgi Rim qoldiqlarini oʻz ichiga olgan binoning poydevori bir vaqtning oʻzida Gwilt boshchiligida taʼmirlangan.

Kichik George Gwilt Southwarkning qadimiy obidalari bilan qiziqdi va 1815-yilda Gentlemenʼs jurnaliga Winchester saroyi qoldiqlari haqida maqola yozdi. U shuningdek, Britton va Puginning London jamoat binolari rasmlariga oʻz hissasini qoʻshgan.

Gwiltning eng muhim arxeologik ishilaridan biri (hozirgi Sautvark sobori) Avliyo Saviour cherkovini qayta tiklash edi. Minora 1822-1885-yillarda 35 000 funt sterlingga tiklangan. Cherkovni oʻzining XIII asrdagi koʻrinishiga qaytarish ishtiyoqida u xorning sharqiy tomonidagi XVI asrda oʻrnatilgan derazalarni olib tashladi va uchta lansetli derazaga almashtirdi. Avliyo Saviour ibodatxonasi 3000 funt sterlingi jamoat hayriyasi hisobidan qayta tiklangan. Gwilt binoning qolgan qismini oʻz hisobidan tiklagan.

Gvilt 1856-yil 26-iyunda 81-yoshida vafot etdi. Va davlat kotibining buyrugʻi bilan Janubiy Avliyo Saviour xorining qabriga dafn qilindi.

Oilasi 
George Gwilt 1800-yil 1-sentabrda Mary Ann Applegathga Isleworthdagi All Saints cherkovida nikohdan oʻtishdi. Mary Anning oʻgay otasi John Busch (1730-1795) landshaft meʼmoridir.

George va Mary Annning uchta oʻgʻli boʻlgan. George va Charles Edwin iqtidorli meʼmorlar edi, ammo ikkalasi ham yosh vafot etishgan. Charles Edwin baʼzi qadimiy yodgorliklari toʻgʻrisidagi maqolalarini Southwarkning Arxeologiyasiga taqdim etgan.

Ularning beshta qizi ham bor edi. Uchinchi qizi Xanna (1807-18930) astronomiyaga katta qiziqish boʻlgan va Qirollik Astronomiya Jamiyatining Jekson-Gwilt medali sovrindori hisoblangan. Ikkinchi qizi Sarahning kenja oʻgʻli Edvard Haldane Cotsworth(1832-1892) avstraliyalikilk fotografedi. Kichik qizi, Aderlinning oʻgʻli Martin Gwilt Jolley rassom edi(1859-1916).

Manbalar 

  This source notes:
 Builder, vol. xiv. (1856);
 Gent. Mag. (1833), pt. i. p. 254, (1856), ii. 250.

1856-yilda vafot etganlar
1775-yilda tugʻilganlar
Gʻaynetdin Abdrahmonov

Gʻaynetdin Shayxiyevich Abdrahmanov (1932 – 2001) – yuqori malakali turbomexanik, "Bashkirenergo " OAJ mexanika ustasi.

Biografiyasi 
1932-yil 9-mayda Boshqirdistonning Chishmin tumanidagi Novo-Uptino qishlogʻida tugʻilgan.

Maʼlumoti – toʻliq boʻlmagan oʻrta. Mehnat faoliyatini 1949-yil iyun oyida Chishmin tumanidagi Novotroitsk mashina-traktor stansiyasida kombaynchi sifatida boshlagan. 1951-yil oktyabr oyida Sovet Armiyasi safiga chaqirildi. Demobilizatsiyadan soʻng, 1956-yil yanvardan „Uralenergoremont“ trestida (Sverdlovsk) mexanik, 1958-yil avgustdan beri „Bashkirenergo“ sanoat taʼmirlash korxonasida turbina uskunalarini taʼmirlash boʻyicha mexanik boʻlib ishlagan.

Gʻaynetdin Shayxiyevichning oʻgʻli Rinat Gʻaynetdinovich Ural viloyatidagi eng yirik ixtisoslashtirilgan taʼmirlash korxonalaridan biri „QUARTZ Group“ MChJning Ufa filiali direktori lavozimida ishlab, oilaviy kasbini davom ettirmoqda.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1981-yil 31-martdagi farmoni bilan oʻninchi besh yillikning vazifalari va sotsialistik majburiyatlarni bajarishda erishilgan ulkan ishlab chiqarish muvaffaqiyatlari va mehnat jasorati uchun Abdrahmonovga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

1992-yildan Gʻaynetdin Shayxiyevich nafaqaga chiqqan.

Gʻaynetdin Shayxiyevich 2001-yil 13-aprelda vafot etgan.

Turbina taʼmirchisining murakkab kasbini puxta egallagan Abdrahmonov oʻz ishida doimo yuqori koʻrsatkichlarga erishgan boʻlib, 1977-1979— yillar oraligʻidagi mehnat natijalari asosida uning jamoasi SSSR Energetika va elektrlashtirish vazirligi tomonidan eng yaxshi deb topildi va issiqlik elektr stansiyalarining turbinali agregatlarini kapital taʼmirlash boʻyicha jamoaviy shartnomani joriy etish tashabbusi bilan chiqqan. Jamoa pudratidan foydalangan holda mehnat unumdorligi bir yarim baravar oshgan, har bir turbinada oʻrtacha bajarilgan ishning mehnat zichligi 874,6 kishi-soatga qisqargan.

Mukofotlari 

 Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1981).
 Ikki Lenin ordeni (1974) va Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1971).

Manbalar

Havolalar 

Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
2001-yilda vafot etganlar
13-aprelda vafot etganlar
1932-yilda tugʻilganlar
9-mayda tugʻilganlar
Matahina koʻli

Matahina koʻli- Yangi Zelandiyaning Plenti koʻrfazidagi suv ombori hisoblanib, Te Mahoe aholi punktidan janubda va Rotoruadan 50 km sharqda joylashgan. Matahina koʻli 1967-yilda tamoman qurib bitkazilgan. Matahina koʻli Matahina elektr stantsiyasi va undan 86 m balandlikda boʻlgan Matahina toʻgʻonining Rangitaiki daryosiga quyilishi natijasida vujudga kelgan.

1969-yilda yangi zelandiyalik yozuvchi Barri Krump Matahina koʻliga mashina haydab ketayotgan paytda besh yosh bola choʻkib ketayotganiga koʻzi tushadi va darhol uni qutqarishga oshiqadi. Afsuski oxir oqibat yakunda Barri Krump qancha harakat qilsada harakatlari besamar ketadi va bolakay hayotini saqlab qololmaydi Barri Krump ushbu voqeada bolaning oʻlimida ayblangan, ammo bu ayblovlar keyinchalik olib tashlangan . Barri Krumpning sobiq rafiqlaridan biri Fler Adkokning aytishicha, bolaning vafot etganiga Barri Krumpning beparvoligi sabab boʻlgan. Matahina koʻlidagi ushbu voqea 1969-yilda boʻlganligi tarixda maʼlum.

Chuqurligi 
Koʻlning maksimal chuqurligi , nisbiy chuqurligi 13 metr va yillik oʻzgaruvchan suv sathi atiga  dan  gachani tashkil etadi. Koʻlning yuqori qismidagi oqimi sayoz (1metrdan 4 metrgacha), kichik vodiy yonida joylashganligi sababli , Matahina koʻli bilan vodiy orasida tabiiy hosil boʻlgan siqilgan egri shaklga ega kanali bor. Ushbu vodiydan uzoqlashgani sayin Matahina koʻlining chuqurligi va kengligi ortib boradi. Toʻgʻon orqasidagi havzada esa Matahina koʻlining chuqurligi  dan  gachani tashkil qiladi.

Matahina koʻli darajalari 
Koʻlning ish darajalari quyidagicha:

Sedimentatsiya 
Matahina toʻgʻoni yaratilishi Rangitaiki daryosi boʻylab choʻkindilarning dengizga harakatlanishiga samarali tarzda toʻsiq boʻlgan. Toʻgʻondan oldingi yillik choʻkindi oqizish koʻrsatkichlari daryoning oʻzaniga yaqin joydagina toʻxtatilgan va qatlamli choʻkindilar mos ravishda 188 000 – 201 000 tonnani tashkil etgan, ammo toʻgʻondan keyingi ekvivalent qiymatlar 10 000 – 65 000 tonnagacha kamaygan. Choʻkindilarning bu tutilishi daryoning quyi oqimidagi koʻtarilishni va Rangitaiki tekisliklarining qirgʻoq boʻylab harakatlanishini toʻxtatdi yoki sezilarli darajada kamaytirdi.

Choʻkindilarning asosiy ushlab qolinishi 1982-yilda qurib bitkazilgan Aniwhenua toʻgʻonining yuqori oqimda sodir boʻladi lekin bunga qaramay Matahina koʻlining chuqur qismida choʻkindi miqdori kundan kunga ortib bormoqda.

Manbalar

Havolalar 

 Rangitaiki daryosi, Matahina toʻgʻoni . Koʻlda suzish imkoniyatlarini tasvirlaydi.
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Slavoljub Marjanović

Slavoljub Marjanović ( 1955-yil 6-yanvarda tugʻilgan) – serbiyalik shaxmat grossmeysteri (GM) (1978-yil). 1985-yilgi Shaxmat boʻyicha Yugoslav Chess Championship turniri gʻolibi. 1980-yil Shaxmat olimpiadasida jamoa hisobida bronza medalni qoʻlga kiritdi. 2004-yildan boshlan FIDE katta murabbiyi hisoblanadi.

Biografiyasi 
Slavoljub Maryanović shaxmat oʻynashni besh yoshida oʻrgangan. Slavoljub ketma-ket uch marta shaxmat boʻyicha oʻsha paytdagi Yugoslaviya chempionatida gʻolib boʻldi (1971–1973-yillar). U Yugoslaviya terma jamoasi safida shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etgan. Ushbu chempionatlarda, yaʼni, 1973-yilda 3-5-oʻrinlarni, 1974-yilda esa 2-4-oʻrinlarni qoʻlga kiritishgan. Slavoljub Maryanović koʻplab xalqaro shaxmat turnirlari gʻolibi hisoblanadi. Jumladan, Belgrad (1979-yil), Vrnjačka Banja (1983-yil) va Rim (1988-yil) gʻolibi.

Slavoljub Marjanović 1977-yilda FIDE xalqaro ustasi (IM) unvoniga sazovor boʻldi va bir yildan soʻng FIDE grossmeyster (GM) unvonini ham sohibiga aylandi. 1985-yilda Novi Sad shahrida oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha Yugoslaviya chempionatida gʻolib chiqdi. 1987-yilda Subotica shahrida boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha jahon chempionatida qatnashib 7-oʻrinni qoʻlga kiritdi.

Slavoljub Marjanović Yugoslaviya terma jamoasi safida shaxmat olimpiadalarida muntazam qatnashgan.

 1980-yilda La Valletta shahrida oʻtkazilgan 24-butunjahon shaxmat olimpiadasida birinchi taxtada 4 gʻalaba, 4 durang va magʻlubiyatsiz natija qayt etib, jamoaviy hisobda bronza medalini qoʻlga kiritdi.
 1984-yilda Thessalonikidagi 26-butunjahon shaxmat olimpiadasida ikkinchi taxtada ishtirok etib 4 gʻalaba, 7 durang va bir magʻlubiyat qayd etdi.

Slavoljub Marjanović Yugoslaviya terma jamoasida shaxmat boʻyicha Yevropa jamoaviy chempionatida ham oʻynagan.

 1980-yilda Skara shahrida boʻlib oʻtgan 7-jamoaviy shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida oltinchi taxtada 2 gʻalaba, 3 durang va 2 magʻlubiyat natijalarini qayd etdi.

Slavoljub Marjanović Yugoslaviya terma jamoasi safida sakkiz marotaba erkaklar oʻrtasidagi shaxmat turnirlarida (1977–1980, 1983–1985, 1988-yillar) ishtirok etgan. Jamoaviy bahslarda 6 ta oltin (1978-yil, 1979-yil, 1980-yil, 1983-yil va 1985-yillar) medallarni qoʻlga kiritgan. Shaxsiy bahslarda 3 ta oltin (1979-yil, 1980-yil va 1988-yillar), kumush (1978-yil) va 3 ta bronza (1977-yil, 1983-yil va 1985-yillar) medallarni qoʻlga kiritgan.

Slavoljub Marjanović shaxmat murabbiyi sifatida tanilgan. 2004-yilda u FIDE katta murabbiyi unvonini olgan.

Manbalar

Havolalar 

 
 
 
1955-yilda tugʻilganlar
Shaxmat grossmeysterlari
Alin, Vasiliy Ivanovich

Vasiliy Ivanovich Alin (1914-yilning 12(25)-dekabrida tugʻilgan , 1998-yilning 10-fevralida 83 yoshida vafot etgan) – Sovet harbiy uchuvchisi, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisii, 3-uzoq masofali gvardiya aviatsiya diviziyasi, 3-uzoq masofali gvardiya aviatsiya korpusi, gvardiya kapitani  . Sovet Ittifoqi Qahramoni (.08.1944), podpolkovnik.

Hayoti va Faoliyati 
1914-yil 25-dekabrda Perm viloyati, hozirgi Cherdinskiy tumani Seregovo qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. rus. U zavod shogirdlik maktabini tamomlagan. Berezniki kimyo zavodida asbobsozlik ustasi boʻlib ishlagan. Perm viloyatidagi Bereznikovskiy nomidagi kimyo kollejida tahsil olgan.

1936-yildan armiyada. 1938-yilda Chkalov nomidagi harbiy aviatsiya uchuvchilar maktabini, 1942-yilda esa Oliy ofitserlar maktabini tamomlagan.

Frontda Ulug 'Vatan urushi boshlanishi bilan.

10-gvardiya aviatsiya polkining parvoz komandiri (3-gvardiya aviatsiya diviziyasi, 3-gvardiya aviatsiya korpusi, uzoq masofali aviatsiya (ADD)) gvardiya kapitani V. I. Alin 1944-yil aprelgacha dushman chizigʻi orqasida harbiy-sanoat ob’ektlarini yoʻq qilish uchun 269 marta parvoz qildi. uning ishchi kuchi va jihozlarining kontsentratsiyasi. Konigsberg, Tilsit, Danzig, Insterburg, Xelsinki, Varshava va Konstansadagi harbiy nishonlarni bombardimon qilishda qatnashgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 19-avgustdagi farmoni bilan qoʻmondonlikning fashist bosqinchilariga qarshi kurash frontidagi jangovar topshiriqlarini namunali bajargani, koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun gvardiya kapitani Alin Vasiliy. Ivanovichga Lenin ordeni va „Oltin yulduz“ medali topshirilishi bilan Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berildi".

Urushdan keyin u SSSR Harbiy havo kuchlarida xizmat qilishni davom ettirdi. 1958-yildan beri podpolkovnik V. I. Alin zaxirada.

Jitomir viloyati (Ukraina) Berdichev shahrida yashagan. 1998-yil 9-fevralda vafot etgan. U Berdichevdagi yangi shahar qabristoniga dafn qilindi.

2 ta Lenin ordeni, 3 ta Qizil Bayroq ordeni, 1-darajali Vatan urushi, Qizil Yulduz ordeni, medallar bilan mukofotlangan.

Berdichev shahrining faxriy fuqarosi.

Qahramonning vatanida u tugʻilgan uyga va u oʻqigan maktab binosiga, Berdichevdagi u yashagan uyga yodgorlik lavhalari oʻrnatilgan.

Manbalar 

Kenigsbergni ozod qilganlik uchun medali sohiblari
Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 40 yilligi medali sohiblari
Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 30 yilligi medali sohiblari
Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 20 yilligi medali sohiblari
„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
Stalingrad mudofaasi uchun medali sohiblari
Jangovar xizmatlari uchun medali sohiblari
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Lenin ordeni sohiblari
Sovet Ittifoqi Qahramonlari
1998-yilda vafot etganlar
10-fevralda vafot etganlar
1914-yilda tugʻilganlar
25-dekabrda tugʻilganlar