MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kalkutta

Kalkutta, Kalkatta — Hindistondagi shahar, Hugli daryosi (Gang daryosining irmogʻi) boʻyida. Gʻarbiy Bengaliya shtatining maʼmuriy markazi. Mamlakatning eng katta iqtisodiy, savdo-moliya va madaniy markazlaridan. Aholisi 4,4 mln. kishidan ziyod, Katta Kalkuttada 11,5 mln. kishi (1990-yillar oʻrtalari). Katta Kalkutta oʻzaro tutashib ketgan va daryo sohili boʻylab 100 km ga choʻzilgan bir necha oʻnlab katta-kichik shaharlardan iborat.

Iqtisodiy geografik oʻrnining qulayligi K.ning rivojlanishiga imkon yaratdi. Kalkutta — transport yoʻllari tuguni, yirik port. Kalkutta porti yuk eksport qilishda 1-oʻrinda, import boʻyicha Bombay (Mumbay)dan keyin turadi (yillik yuk ortib-tushirish 10 mln. t). Xalqaro aeroport (Damdam), metropoliten bor. Kalkutta sanoati mahsulotining yetakchi tarmogʻi — jut sanoati (90% milliy va dunyo jut sanoati mahsulotining qariyb yarmini beradi). Katta Kalkuttada 100 dan ortiq jut korxonasi bor. Metallsozlik va mashinasozlik (sanoat uskunalari, elektronika, kemasozlik va kema remonti, avtomobilsozlik, stanoksozlik) korxonalari mavjud. Boʻyoqlar, plastmassa, rezina buyumlari, kimyofarmatsevtika preparatlari, oʻgʻitlar, ip gazlama, trikotaj, oyna, kun poyabzal ishlab chiqarish, poligrafiya, neft kimyosi hamda oziq-ovqat sanoatlari rivojlangan.

Kalkuttaga 1686—90-yillarda Angliyaning OstIndiya kompaniyasi asos solgan. Shahar kompaniyaning faktoriyasi va Uilyam forti atrofida qurila boshladi. Fort atrofidagi 3 qishloqdan birining nomi bilan Kalkutta (Kaligat) deb atalgan. 1757-yil 23-iyulda Kalkuttadan shimolrokda joylashgan Plessi qishlogʻi yonida boʻlib oʻtgan jangda inglizlar (800 ingliz askari va 2200 sipohi) Bengaliya navobi Siroj ud-Davlaning 68 ming kishilik qoʻshinini tormor etdilar. Oʻsha jangdan soʻng Hindistonda Britaniya mustamlakachi imperiyasi oʻrnatila boshladi, Kalkutta esa uning maʼmuriy markazi boʻlib qoldi. 1773—1911 -yillarda shahar Hindistondagi ingliz mustamlaka maʼmuriyatining eng katta sanoat, savdo, moliya va madaniy markazi edi. 19-asr oʻrtalarida Kalkuttada choy, toʻqimachilik va jut sanoatining yirik fabrika va zavodlari qurildi. 1911 yilda Britaniya Hindistoni poytaxtining Dehliga koʻchirilishi bilan Kalkutta oʻzining avvalgi mavqeini yoʻqotdi.

Kalkuttada 2 ta universitet (jumladan, Kalkutta universiteti) va boshqa oliy oʻquv yurtlari, ilmiy tadqiqot muassasalari, Milliy kutubxona (1912), Hind muzeyi (1814), Viktoriya muzeyi (1906), botanika bogʻi, rasadxona bor. Qalʼa (Uilyam forti, 1696—1781) saqlangan. Kalkuttaning tarixiy markazi boʻlgan bu qalʼa shaharni ikkiga — hukumat binolari, universitet, hashamatli uy-joylar va sanoat, savdo korxonalari, ishchilar mahallalari joylashgan qismlarga boʻlib turadi.

Manbalar
Kalkutta universiteti

Kalkutta universiteti — Hindistondagi qadimgi va yirik universitetlardan biri. 1857-yil "Hindu kolledj" (1827) negizida tashkil etilgan. Ijtimoiy fanlar, tabiiy-mat. fanlari, tijorat, huquq, jurnalistika, ped., nafis sanʼat va musiqa, muhandislik, texnologiya, tibbiyot, qishloq xoʻjaligi va boshqa ixtisosliklar boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. Universitet va unga biriktirilgan kollej va maktablarda 230 mingdan ortiq talaba oʻqiydi. Universitet kutubxonasida 500 mingdan ortiq asar saqlanadi.

Manbalar 

Hindistondagi universitetlar
Kalman Imre

KALMAN (Kalman) Imre (1882.24.10, Shiofok sh., Vengriya — 1953.30.10, Parij) — venger kompozitori, operetta janri yirik ustasi. Ijodiy faoliyatini simfonik, vokal, fortepiano asarlari hamda kabare (estrada teatri) uchun qoʻshiqlar yozishdan boshlagan. "Kuzgi manyovrlar" (1908) ilk operettasi Yevropa va AQShning bir qancha shaharlarida sahnalashtirilgan boʻlib, kompozitorga katta shuhrat keltirgan. Jami 20 ta operetta yaratgan: "Lyuli-premyer" (1912), "Chardash raqsi qirolichasi"(1915, "Silva" nomi bilan ham mashhur), "Bayadera" (1921), "Grafinya Maritsa" (1924), "Sirk malikasi" (1926), "Monmartr binafshasi" (1930) va b. Asarlariga syujet holatlarining keskinligi, musiqali dramaturgiyasining rivojlanganligi, orkestr boʻyoqlari hamda kuylarning yorqinligi xos. Uslubi venger musiqa folkloriga yaqinligi bilan ajralib turadi.

Manbalar
Kalmarlar

Kalmarlar  — oʻn oyoqli boshoyoqli mollyuskalarning kenja turkumi. Tanasining uz. 0,25—0,5 m. Baʼzi turlarining uzunligi paypaslagichi bilan 18 m ga yetadi. Tanasi choʻziq, keyingi tomoni uchli, torpedasimon, bu esa suvda ham, havoda ham katta tezlikda harakatlanishga (suvdan 7 m balandga sakray oladi) imkon beradi. Tanasining keyingi qismida 2 ta katta suzgichi bor. Boshi tanasidan yaqqol ajralib turadi, koʻzlari katta. 10 ta "qoʻli" bor. Ulardan 2 tasi "ov qoʻllari" oʻlja tutayotganda uzayadi va suzayotganda qisqaradi. Chigʻanogʻi rudiment, yupqa plastinkadan iborat boʻlib, mantiya ostiga yashiringan. Siyohxaltasi bor. K. rangi har xil: suvning chuqur qismida yashovchi turlarining rangi tiniq, nur sochuvchi organi bor. 300 ga yaqin turi maʼlum. Asosan, iliq, suvli dengizlarda yashaydi. Uzoq Sharqda 30 ga yaqin turi bor. K. suv qatlamida yashab, baliqlar va umurtqasiz hayvonlar bilan oziqlanadi. Goʻshti yeyiladi Ovlanadi.

Manbalar
Kalsefil oʻsimliklar

Kalsefil oʻsimliklar (lot. calcis— ohak va yun. pileo —sevaman) — serohaq (ishqorli) tuproqda oʻsadigan oʻsimliklar, mas, qora qayin, tobulgʻi, Yevropa tilogochi, boʻrli oʻsimlik va b. (qarang Ohaksevar oʻsimliklar).

Manbalar
Kalsiy karbonat

Kaltsiy karbonat, СaСo3, -karbonat kislotaning kaltsiyli tuzi. Ok kristall modda. Tabiatda ikkita minerali: kalsit (boʻr, ohaktosh, marmar holida) va aragonit keng tapqalgan. Suvda yomon, kislotalarda yaxshi eriydi. Qizdirilganda suyuqlanmasdan kalsiy oksid (СaO) va karbonat angidridga (СO2) parchalanadi. Tabiiy K. k. ohak, shisha, linoleum olishda, kalsiyning boshqa birikmalarini sintez qilishda ishlatiladi. Sintetik usulda kalsiy xlorid va sodani oʻzaro taʼsir ettirish yuli bilan olingan K. k. qogʻoz va rezina ichida toʻldiruvchi sifatida, shuningdek, tish kukuni, оziq-ovqat binoni E 170  va kosmetik preparatlar tayyorlashda qoʻllaniladi.

Manbalar
Kalsiy nasosi

Kalsiy nasosi - plazmatik membranada faoliyat koʻrsatuvchi damlagichlardan biri. Eukariot xujayralar membranasining ichki tomonida kaliy miqdori tashqarisiga nisbatan juda oz boʻladi. Tashqi taʼsirni plazmatik membrana orqali hujayraning ichki qismiga yetkazishda kalsiy kationlari muhim ahamiyatga ega. Tashqi taʼsirga javoban kalsiy kationlari oqimi shiddat bilan hujayraning ichki qismiga oʻta boshlaydi. Bu vaqtda K.n. hujayradagi kalsiy gradiyentini saqlash uchun uni faol ravishda hujayra tashqarisiga chiqaradi. K.n. vazifasini hujayrada Sa-ATF aza fermenti bajarishi aniqlangan. Muskul hujayralarining sarkoplazmasida membrana bilan bogʻlangan K.n. mavjud K.n. kalsiyning sitoplazmadan sarkoplazma naychalariga oʻtishini taʼminlaydi. Kalsiy kationlarining teskari harakati, yaʼni sarkoplazmadan sitoplazmaga oʻtishi esa muskullarning qisqarishini tezlashtiradi.

Manbalar
Kalsiy nitrat

Kalsiy nitrat (kalsiyli selitra), Ca(NO3)2 — nitrat kislotaning kalsiyli tuzi. Rangsiz kristall modda. Suyuqlanish temperaturasi 56G, zichligi 2,36 g/sm3. 500°da kislorodini yoʻqotib avval kalsiy nitrit Ca(NO2)2 ga aylanib, soʻngra kalsiy oksid SaO va azot (1U)-oksid NO2 ga parchalanadi. Suvda eruvchanligi (100 g da g hisobida): 128,8 (20°da), 359(51,6° da). Kristallogidratlar hosil qiladi. Ohaktoshni nitrat kislotada eritib yoki ohaktoshning suvdagi eritmasiga azot (1U)-oksidni yuttirib olinadi. Azotli oʻgʻit sifatida hamda oʻta toza kalsiy oksid olishda ishlatiladi (yana qarang Azotli oʻgʻitlar).

Manbalar 

Nitratlar
Kalsinatsiya

Kalsinatsiya — kimyoviy inert hamda nam tortmaydigan alyuminiy oksid (giltuproq) hosil qilish maqsadida alyuminiy gidroksidni yuqori (1200°) temperaturada qizdirib suvsizlantirish. K. jarayonida alyuminiy gidroksid quyidagicha oʻzgaradi:A1(ON)3 ʻ80’ "AYUON 55(g ,K. jarayonida alyuminiy oksiddan nam bilan birga ishqorlar qoldigʻi ham chiqib ketadi.

Manbalar
Kalsit

Kalsit (lotincha: calx (calcis) — ohak), ohakli shpat — karbonatlar sinfiga mansub mineral. Kimyoviy formulasi SaSO,. Trigonal singoniyali. Rombsimon, plastinkasimon, qisqa toʻrtburchak, prizmatik, ustunsimon kristallar. Qattiqligi 3—3,5. Zichligi 2,7 g/sm3. Rangsiz yoki oq, koʻpincha, qoʻngʻir, kulrang , sariq, pushti, qizil, qora. Rangining har xilligi tarkibidagi mineral qoʻshimchalariga bogʻliq. Shishadek yaltiroq. Qizdirilganda (825°) parchalana boshlaydi. Kislotalarda karbonat angidrid chiqarib eriydi. Kalsitni tola, tomir, unsimon, Islandiya shpati turlari maʼlum. Yer poʻstida eng koʻp tarqalgan minerallardan. Kalsit karbonatit, ohaktosh, boʻr, mergel, marmar kabilarning asosiy tarkibiy qismi. Ohaqtoshli gʻorlarda stalagmit va stalaktit shaklida koʻp uchraydi. U ohaktoshli termal suvlarda choʻkib va nurash jarayonlaridan, ohaktoshlarning qayta kristallanishidan hosil boʻladi. Dunyoning deyarli hamma joylarida bor. Oʻzbekistonda Zarafshon-Hisor, Piskom-Ugom, Nurota, Zirabuloq-Ziyovuddin, Qurama va boshqa togʻlarda koʻp. Kalsit ning shaffof xili — Islandiya shpati optik (mikroskop va b.) asboblarda ishlatiladi. Shuningdek, kalsit portland sement i.ch.da, ohakli tuproqlar tayyorlash uchun, rudalardan temir va boshqa metallarni eritib olishda flyus sifatida ishlatiladi.

Manbalar
Kalsiferollar

Kalsiferollar, vitamin D — yogʻda eriydigan birikmalar; sterinlar hosilasi. Antiraxit xossaga ega. Eng muhim K.: ergokalsiferol (vitamin D2) va xolikalsiferol (vitamin D3). Ulardan birinchisi ergosterin (provitamin D2) nurlantirish taʼsirida sunʼiy sintezlanadi. Ikkinchisi odam va hayvonlar tanasida quyoshning ultrabinafsha nurlari taʼsirida 7-degidroxolesterin (provitamin D,)dan olinadi. K.ning asosiy manbai baliklar, kitlar va baʼzi b. hayvonlar jigaridagi yogʻlar, nurlantirilgan achitqilar hisoblanadi. K. ichakda kalsiy va fosfor almashinuvi, ularning buyrakda reabsorbsiyasi (qayta soʻrilishi)ni va bu tuzlarning suyak toʻqimasidan chiqarib tashlanishini boshqaradi. Vitamin D ning yetishmasligi skeletni minerallashtiradi (raxit va skelet toʻqimasining yumshoq boʻlib qolishiga sabab boʻladi). Vitamin D meʼyoridan koʻp boʻlganda qonda miqdori ortadi. Bu vitamin yumshoq toʻqimada toʻplanib boradi (gipervitaminoz). Voyaga yetgan odam organizmida bir sutkada 2,5 mkg, bolalarda 12,5 mkg vitamin D sarflanadi.

Manbalar
Kalsifir

Kalsifir — kalsit yoki dolomit va ozroq miqdordagi silikatli minerallar (granat, piroksen, shpinel, olivin va b.)dan iborat metamorfik togʻ jinsi. Yuqori temperaturali sharoitlarda magnezial ohaktoshlarning qayta kristallanishidan vujudga keladi. Mineral tarkibi boʻyicha K. ohaktoshli (marmar) va magnezial skarnlar oʻrtasidagi oraliq holatni egallaydi.

Manbalar
Kalyao

Kalyao — Perudagi shahar, Kalyao buxtasi sohilida joylashgan. Lima aglomeratsiyasi tarkibida. Kalyao Konstitutsion provinsiyasini tashkil etadi. Aholisi 699,5 ming kishi (1996). Mamlakatning muhim sanoat va madaniy markazlaridan. Tinch okean sohilidagi yirik savdo porti (mamlakatning 75% importi, 25% eksporti). Rangli metallurgiya, kemasozlik, toʻqimachilik, oziqovqat sanoati korxonalari mavjud. K. — mamlakatdagi baliq sanoatining asosiy markazlaridan. Ilmiy texnika universiteti, kutubxona, harbiy muzey bor. Shaharga 1573-yil da asos solingan.

Manbalar
Kam

Kam — Tibet togʻligining janubi-sharqiy chekkasi, Xitoyda. Togʻ tizmalari aksari qismining bal. 3000—4000 m, alohida choʻqqilari 6000 m gacha. Tizmalar Yanszi, Mekong, Saluin daryolarining boʻylama daralari bilan ajratilgan. Baland togʻ dashti va yaylovlar landshafti xos. Jan. qismi va daralar yon bagʻirlarida oʻrmonlar uchraydi. Tizmalarning choʻqqilari doimiy k,or va muzliklar bilan qoplangan.

Manbalar 

Togʻlar
Xitoy geografiyasi
Kama

Kama yoki Chulman (Rus: Ка́ма, , ) — Rossiya Federatsiyasining Yevropa qismidagi daryo. Dolgoning eng yirik chap irmogʻi. Yuqori Kama qirlarining markaziy qismidan boshlanadi. Vishera daryosi quyilgandan soʻng sersuv daryoga aylanib, Kama suv omboriga quyiladi. Uzunligi 1805 km, havzasining mayd. 507 ming km. Oʻrtacha suv sarfi 3500 m’/sek. Kamada Kama, Votkinsk, Quyi Kama GESlari qurilgan. Asosiy irmoqlari: Vyatka, Oq Idil, Chusovaya, Vishera va b. Kamada Kerchevskiy posyolkasigacha muntazam kema qatnaydi. Kama boʻyida Solikamsk, Berezniki, Perm, Naberejniye Chelni sh.lari joylashgan.

Manbalar 

Rossiyadagi daryolar
Kamaguey

Kamaguey — Kubaning markaziy qismidagi shahar. Atiboniko daryosi sohilida joylashgan. Kamaguey provinsiyasining maʼmuriy markazi. Aholisi 300 ming kishi chamasida (1990-yillar oʻrtalari). Temir yo'l va avtomobil yoʻllarining yirik tuguni. Aeroport bor. Qishloq xoʻjaligi (shakarqamish, chorvachilik) rayonining muhim savdo-sanoat markazi. Mashinasozlik, kimyo sanoati, qurilish materiallari ishlab chiqarish, oziq-ovqat, tamaki, toʻqimachilik, koʻn poyabzal sanoati korxonalari mavjud. Kamaguey yaqinidan xromit olinadi. Ignasio Agramonte universiteti (1974) va muzeyi bor. 17—19-asrlarga oid meʼmorii yodgorliklari saqlangan. Shaharga 1515 yilda asos solingan, 1817 yildan shahar maqomini olgan.

Manbalar 

Kuba shaharlari
Kamaytepa

Kamaytepa — oʻrta asr shahar harobasi (mil. 5—18-asrlar). Qashqadaryo vodiysining oʻrta qismida, daryodan 1 km chamasi uzoqlikda. Chim qishlogʻi chekkasida joylashgan. 1964—66-y.larda Qashqadaryo arxeologiya-topografiya ekspeditsiyasi tomonidan (N. I. Krasheninnikova, S. B. Lunina) oʻrganilgan. K. 3 qismdan — ark, shahriston va raboddan iborat. Ark (bal. — 20 m) deyarli toʻgʻri toʻrtburchak shaklida (190x175 m), shahriston gʻarbdan sharqqa choʻzilgan, uz. 450 m, kengligi — 350 m. Arkka qiya yoʻlka (pandus) orqali koʻtarilganlar. Arkdan ilk oʻrta asrlarga oid sopol idishlar topilgan. Hozirda ark ichidagi tepalik qabristonga aylantirilgan. K.dan topilgan terrakota (sopol) taxtachada 2 shoxli bosh kiyim kiygan, soʻl qoʻlida dumaloq meva (olma) tutgan, oʻng qoʻlining panjalarini ochgan holda baland koʻtargan bir shaxsning tasviri (mil. 5-asr) aks etgan.

Adabiyot 
 Lunina SB., Goroda Yujnogo Sogda v VIII—XII vv., T., 1984.

Manbalar 

Oʻrta Osiyoning qadimiy shaharlari
Oʻzbekiston tarixi
Qashqadaryo viloyati
Kamakura

Kamakura — Yaponiyadagi shahar, Xonsyu o.da. Aholisi 170,3 ming kishi (1990-yillar oxiri). Kino sanoati rivojlangan. Mashinasozlik sanoati korxonalari mavjud. Badiiy buyumlar ishlab chiqariladi. K. — shahar-muzey. 12-asrda qad. Yaponiya poytaxti oʻrnida vujudga kelgan. 1333-yilgacha "Kamakura davri" harbiy hukmdorlari poytaxti boʻlgan. Buddaviylar ziyorat markazlaridan. Milliy boyliklar muzeyi va b. muzeylar bor. Shaharda buddaning yirik bronza haykali (13-asr) saqlangan. Dengizboʻyi kurorti, turizm rivojlangan.

Manbalar 

Yaponiya shaharlari
Kamalak

Kamalak — osmon gumbazida rang-barang boʻlib koʻrinadigan yoy; yorugʻlikning atmosferadagi yomgʻir tomchilarida sinishi, qaytishi va difraksiyasi natijasida yuz beradi. Yomgʻir yogʻib oʻtgach, Quyoshga qarama-qarshi tomonda hosil boʻladi. Quyosh ufqqa qancha yaqin boʻlsa, kamalak shuncha katta koʻrinadi. Kamalakning burchak radiusi 42° ga teng, tashqi qismi qizil, ichki qismi binafsha rangda koʻzga tashlanadi; unda boshqa ranglar toʻlqin uzunligiga qarab joylashadi. Ayrim vaqtlarda atmosferada qoʻshaloq kamalak ham kuzatiladi. Qoʻshimcha kamalak ichki qizil qismining burchak radiusi 50° ga teng. Baʼzan, atmosferada ayni bir vaqtda 3 tadan 6 tagacha kamalak hosil boʻlishi mumkin).

Manbalar
Kamalak-tv

„KAMALAK-TV“ — Oʻzbekiston Respublikasida aholi va tashkilotlarga telekommunikatsiya xizmati koʻrsatuvchi Oʻzbekiston — Amerika qoʻshma korxonasi. Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan Respublika radioaloqa va televideniye i.ch. birlashmasi (Aloqa vazirligi) va AQSH tomonidan Interneyshnl Tellssll IPK kompaniyasi 1992-yil tashkil qilgan. „K.-TV“ — yuqori sifatli sunʼiy yoʻldosh televideniye tizimi. „K.-TV“ oʻz faoliyatini televideniye xizmatlari koʻrsatishdan boshladi. Amerika tomoni qoʻshma korxonaga efir-kabelli televideniyening zamonaviy texnologiyasi va jihozlari tizimini yetkazib berdi (bu tizim jaqonda MMDS belgisi bilan maʼlum). „K.-TV“ kabel boʻyicha mijozlar (abonentlar) ga 1993-yil 8 ta televizion kanal boʻyicha xizmat koʻrsatgan, 2002-yilda bu koʻrsatkich 20 televizion kanalga yetdi. Bu kanallar boʻyicha sutka mobaynida butun dunyodan oʻzbek, rus, ingliz, nemis, fransuz, koreys va b. tillarda 28 sunʼiy yoʻldosh dasturlari olib koʻrsatiladi. „K.-TV“ olib uzatadigan kanallar orqali esa yangi axborotlar, filmlar, sport musobaqalari, voqealar sodir boʻlayotgan joylardan toʻgʻridan-toʻgʻri koʻrsatuvlar, musiqa dasturlari, iqtisod va siyosatga doir maʼlumotlar, hayvonot va oʻsimlik dunyosi, multfilmlar va b. qiziqarli dasturlar olib koʻrsatiladi. „K.—TV“ tizimiga yakka abonentlar ham, jamoa abonentlar ham, korxonalar ham ulanishi mumkin. Uning abonentlari soni — 30 mingdan ortiq (2002). „K.TV“ orqali uzatiladigan signallar kodlab qoʻyiladi va abonentlar televizorlariga maxsus qurilmalar oʻrnatiladi.

Manbalar
Kamar



Kiyim-kechak 

 Belbogʻ (kiyim), beliga taqiladigan charm yoki mato tasma
 Chempionlik kamari, asosan, jangovar sport turlarida qoʻllaniladigan kubok turi
 Rangli belbogʻlar, masalan, qora kamar yoki qizil kamar, jang sanʼati bilan shugʻullanuvchilar tomonidan kyu reyting tizimidagi darajani bildirish uchun kiyiladi.

Geologiyasi 

 Orogen soʻzining sinonimi (masalan, orojenik kamar)
 Yashil tosh kamar
 Magmatik jinslarning keng miqyosli chiziqli yoki egri chiziqli qatori (masalan, Transkandinaviya magmatik kamari)
 Keng miqyosli chiziqli yoki egri chiziqli foydali qazilmalar konlari (masalan, Boliviya qalay kamari)
 Metamorfik kamar
 Juftlashgan metamorfik kamarlar

Mexanik va avtomobilga aloqadorligi 

 Tasma (mexanik), bir nechta aylanadigan vallar bogʻlash uchun ishlatiladigan materialning halqali chizigʻi
 Konveyer tasmasi, yuklarni qattiq yoʻl boʻylab tashish uchun qurilma
 Belt manlift, bino yoki don elevatoridagi qavatlar oʻrtasida odamlarni koʻchirish uchun qurilma.
 Xavfsizlik kamarlari, avtomobillarda va samolyotda xavfsizlik moslamasi
 Vaqt kamari, ichki yonish dvigatelining bir qismi
 Serpantin kamar, yonish dvigatelining aksessuarlarini harakatga keltiring.
 Kamar yoʻli, Caterpillar uslubidagi transport vositalarida ishlatiladigan yoʻl turi
 Tasmali zirh, harbiy kemalarning tashqi korpusiga yoki ichiga qoplangan ogʻir metall zirh qatlami
 Kamar (oʻqotar qurollar), M240 va Mk 48 kabi yengil pulemyotlarda ishlatiladigan oʻq-dorilar turi.
 Chelik kamar, mashina qismlari va konveyerning poʻlat kamarining bir turi

Joylashuvi 

 Belt, Shimoliy Gollandiya
 Belt, Montana, Amerika Qoʻshma Shtatlari
 Belt Parkway, Nyu-York shahri atrofidagi bir qator avtomobil yoʻllari, Amerika Qoʻshma Shtatlari
 Daniya kamarlari, Daniya va uning atrofidagi bir nechta boʻgʻozlar:
 Ajoyib kamar
 Kichkina kamar
 Fehmarn kamari
 Qoʻshma Shtatlar va boshqa joylarda bir nechta norasmiy ravishda aniqlangan choʻzilgan mintaqalarning har biri
 Belts, Bălţi ning Yahudiy nomi, Moldova
 Il-Belt, Vallettaning Maltacha nomi, Malta

Astronomiyaga oid kamarlar 

 Asteroid kamari, Quyosh tizimining Mars va Yupiter oʻrtasidagi hududi
 Gould Belt, Quyosh tegishli boʻlgan mahalliy spiral qoʻlni ifodalovchi yulduzlarning qisman halqasi
 Kuiper kamari, quyosh tizimining Neptun orbitasidan tashqaridagi hududi
 Orion kamari

Familiyasi boʻlgan odamlar 

 Tomas Belt (1832-1878), ingliz geologi va tabiatshunosi
 Frensis Uolter Belt (1862-1938), avstraliyalik dengiz qoʻmondoni, huquqshunos va tadqiqotchi
 Filipp Belt (1927-2015), amerikalik pianino quruvchisi
 Brandon Belt (1988-yilda tugʻilgan), amerikalik beysbolchi
 Dastin Belt (1987-yilda tugʻilgan), amerikalik musiqachi, prodyuser va aktyor

Boshqa maqsadlarda foydalanish 

 Bel bogʻlash (musiqa), qoʻshiq aytish texnikasi
 Kamar, 1989-yilda erotik drama filmi
 Yahudo kamari, otashin
 Yashil kamar, erdan foydalanishni rejalashtirishda qoʻllaniladigan siyosat va erdan foydalanish belgisi
 Kamar muammosi, matematika muammosi
 Belt Superguruhi, mesoproterozoy choʻkindi jinslari guruhi
 Belt Publishing, Amerika nashriyoti

Yana qarang 

 Balteus (aniqlash)
 Turkum:Kamarlar (kiyim-kechak)
 Kamar ostida
 Beltway
Kamar (belbogʻ)

Kamar — kiyim ustidan belga taqiladigan toʻqali belbogʻ, enli tasma. Oʻrta Osiyo xalqlarida qadimdan mavjud boʻlib, koʻpincha aslzodalarning hashamdor kiyimlarining tarkibiy qismiga kirgan, shuningdek, harbiylar va ovchilar ham taqqan. Kamarlar uzun kiyim (toʻn, chopon) ustidan belga taqilgan hamda qilich, xanjar va b. qurollarni osishga xizmat qilgan. Charm, baxmal va boshqa matodan tayyorlangan Kamarlarga kashtalar tikib, zargar ustalar chizma, kandakori, shabaka, bosma, sovotkori usulida ziynatlagan yirik shaklli (dumaloq, guldasta, yarim yoy, bodom va boshqa) toʻgʻnogʻichlar qadab bezalgan. Bunday hashamdor Kamarlar urfdan qolgan. Hozir Kamarlar asosan, charm, zarbof va b. matolardan tayyorlanadi.

Manbalar 

 

Kiyim
Kamau

Kamau, Kamo — Hindixitoy jan.dagi yarim orol, Vyetnam hududi. Jan. Xitoy dengizi bilan Siam qoʻltigʻi oraligʻida. Mekong deltasidan jan.gʻarb tomon 180—200 km gacha dengiz ichkarisiga kirib borgan. Mangra oʻrmonlari, botqokliklar bor. Sholi ekiladi.

Manbalar
Kamba

Kamba, akamba — Keniyadagi xalq. Bantu xalklari guruhiga kiradi. Umumiy soni 3,25 mln. kishi (1990-yillar oʻrtalari). Akamba tilida soʻzlashadi. Negroid irqiga mansub. Dindorlari xristian-katoliklar, shuningdek, anʼanaviy diniy eʼtiqodlar ham mavjud.

Manbalar
Kambalasimonlar

Kambalasimonlar (Pleuronecti-formes) — suyakli baliqlar turkumi. Voyaga yetgan davrida tanasi asimmetrik siqilgan, yapaloq boʻladi. Uzunligi 6 sm dan 4,7 m gacha, vazni bir necha g dan 330 kg gacha. Jabra pardasi 6—7 nurli. Suzgich pufagi boʻlmaydi, suzgich qanotlarida tikanlari, odatda, rivojlanmagan, qorin suzgichlari 5—6 nurli, tangachalari sikloid yoki ktenoid tipda. Ikkala koʻzi ham boshining bir tomonida; bosh suyagi, juft suzgichlari, ogʻzi, nerv va ichki organlari asimmetrik tuzilgan. 7 oila (jumladan, kambalalar, botussimonlar, dengiz tillari va b.), 500 ga yaqin turni oʻz ichiga oladi. Arktikadan subantarktikagacha boʻlgan barcha dengizlarda tarqalgan. Dengizning sayoz qismida suv tubida yashaydi. Zoobentos bilan oziqlanadi. Yirik turlari, mas, paltuslar va 6. yirtqich (baliklarni yeydi) ovlanadi.

Manbalar
Kambodja tekisligi

Kambodja tekisligi - Hindixitoy yarim orolning jan.da, asosan, Kambodja davlati hududida. Mayd. 200 ming km. Oʻrtacha bal. 100 m. Allyuviy va koʻl yotqiziqlaridan iborat. Iqlimi tropik mussonli iqlim; yiliga 700 dan 1500 mm gacha yogʻin yogʻadi. K.t.dan Mekong da-ryosi oqib oʻtadi. Markaziy qismida Tonlesap koʻli bor. Hududining katta qismi botqoqlashgan. Savanna va siyrak oʻrmonlar bilan qoplangan. Aholi sholi ekadi. Yirik shahri — Pnompen.

Manbalar
Boris Kamenev

Boris Dmitriyevich Kamenev (1912.7.7, Orenburg - 1957.2.10, Nukus) — teatr rassomi. Oʻzbekistonda (1957) va Qoraqalpogʻistonda (1944) xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi. 20-yillardan Toʻrtkoʻl shahrida yashagan. 1933-yildan Qoraqalpoq davlat teatrida rassom, 1943-yildan bosh rassom. Kamenev qoraqalpoq teatrining shakllanishiga hissa qoʻshgan. U teatr spektakli ruhiga mos muhitni yorqin va aniq, maishiy hayotni real aks ettirgan dekoratsiyalar yaratishga intilgan. "Suymaganga suykanma" (1945, yangi varianti — 1956), "Amudaryo sohilida" (1949), "Amerika ovozi" (1950), "Berdaq" (1951), "Oʻgʻirlangan baxt" (1954), "Oshiq Gʻarib" (1955) va b. spektakllarni bezadi; portretlar (akademik Sh. Musayev, 1950; baxshi J. Shomuratov, 1953; shoir Berdaq, 1957) yaratgan. Berdaq nomidagi Qoraqalpogʻiston Davlat mukofoti laureati (1967).

Manbalar 

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arboblari
1912-yilda tugʻilganlar
1957-yilda vafot etganlar
2-oktyabrda vafot etganlar
Berdaq nomidagi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Davlat mukofoti laureatlari
Kamenets-podolskiy

Kamenets-podolskiy — Ukrainaning Xmelnitskiy viloyatidagi shahar. Temir yoʻl stansiyasi. Shosse yoʻllar tuguni. Aholisi 107,9 ming kishi (2000). 11-asr oxiri — 12-asr boshlarida vujudga kelgan. Tarixiy muzey-koʻriqxona. Priborsozlik, kabel, "Elektropribor", avtoagregat, qishloq xoʻjaligi mashinalari, sovuq asfalt-beton, sement, temir-beton buyumlar va konstruksiyalar, metall, shakarqand, konserva zavodlari, qurilish materiallari, parrandachilik, goʻsht kombinatlari, ip gazlama va tikuvchilik fabrikalari mavjud. 2 oliy oʻquv yurti, botanika bogʻi bor. Gotika kostyoli (16-asr), Petr va Pavel cherkovlari (16-asr) saqlangan.

Manbalar 

Ukraina shaharlari