MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Raʼd surasi

Raʼd surasi (, nomining maʼnosi — ) — Qurʼonning -surasi.  suralardan biri,  oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning -sahifasida va -juzida joylashgan. -boʻlib nozil boʻlgan.

Asosiy maʼnosi 
Bu sura boshlab, Alloh taoloning borligi va birligiga iymon keltirish masalasini oʻrtaga tashlab, soʻng qayta tirilish va hayoti dunyoda qilib oʻtilgan har bir yomon-yaxshi amal uchun qiyomat kunida jazo-mukofot boʻlishi haqida xabar qiladigan oyatlar bilan davom etadi. Unda haqiqat bilan botil toʻgʻrisida ikki ibratli masal keltiriladi.

Birinchisi, jilgʻalarni toʻldirib oqib kelayotgan yomgʻir suvi haqiqatga, suv ustidagi koʻpik
esa botilga tashbeh qilinsa, ikkinchisida, har qanday yerosti maʼdanlari ham eritilganida
ulardan sof qimmatbaho maʼdan bilan birga ularga aralashib qolgan oddiy toshlar ham
chiqishi aytilib, sof maʼdan haqiqatga, chiqindilar esa botilga oʻxshatiladi. Mana shunga
oʻxshash ibratli misollarni oʻziga jo qilgan bu surada yana momaqaldiroq haqida zikr
qilinib, hatto u ham Alloh taologa tasbeh aytib, u zotni poklab turishi bayon qilinadiki, bu suraning „Raʼd-momaqaldiroq“ deb nomlanishining sababi shudir.

Bizning nazarimizda, bu ulugʻ sura toʻlasicha ham bir dahshatli momaqaldiroqqa
oʻxshaydi. U momaqaldiroq moʻminlarni yomgʻirga — Allohning rahmatiga umidvor qilsa,
kofirlarni chaqmoq urishidan — Allohning azobiga duchor boʻlishdan qoʻrquvga soladi.

Manbalar 

 RAʼD SURASI 
 Raʼd surasi, 14-16
Ibrohim surasi

Ibrohim surasi (, nomining maʼnosi — ) — Qurʼonning -surasi.  suralardan biri,  oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning -sahifasida va -juzida joylashgan. -boʻlib nozil boʻlgan.

Asosiy maʼnosi 
Bu surada ham Makka suralarining aksarisida boʻlgani kabi eʼtiqod, vahiy, tavhid — Allohning birligiga iymon keltirish, qayta tirilish va xususan qiyomat kunida boʻladigan hisob-kitob va jazo-mukofot toʻgʻrilarida batafsil soʻz yurtiladi.  
 
Sura paygʻambarlar zimmasiga yuklatilgan vazifa insoniyatni zulmatlardan nurga olib 
chiqish ekanini bayon etuvchi oyat bilan boshlanadi. Bu bilan birinchidan, hayotda zulmatlar – egri-notoʻgʻri yoʻllar koʻp, nur — haqiqat yoʻli esa tanho boʻlishi bayon 
qilinsa, ikkinchidan, oʻsha yagona nurga faqat paygʻambarlar — Allohning elchilariga 
nozil boʻlgan vahiy vositasidagina yetish mumkinligi uqtiriladi. Yana bu suradan Muso paygʻambarning oʻz qavmi bilan boʻlgan muloqotlaridan biri haqidagi oyatlar ham joy olgandir.  
 
Suraning «Ibrohim» deb atilishiga sabab unda paygʻambarlar otasi Ibrohim alayhis-salomning Makkaga kelishlari va u yerda Tangri taologa qilgan duo-iltijolari xususida 
mufassal hikoya qilinganidir.

Manbalar 

IBROHIM SURASI
Sirka

Sirka suv va sirka kislotasidan iborat suyuq moddadir. Sirka kislotasi etanolning Acetobacteraceae tomonidan fermantatsiyalanishidan mahsul boʻladi. Bugunda asosan oshxonada ishlatiladi, biroq tarixan u zaif kislota sifatida sanoat, tibbiyot va kundalik roʻzgʻorda ishlatilib kelinadi. Sirka sekin yoki tez fermentlanish jarayonlari orqali tayyorlanadi. Sekin jarayon anʼanaviy boʻlib, bir necha hafta yoki oygacha choʻziladi. Uzoq fermentlanish muddati bakteriyalardan iborat zaharsiz quyqa yigʻilishiga imkon beradi. Tezkor metodlarda suyuqlikka bakteriyalar qoʻshilib, nasos yordamida kislorodlashtirish uchun havolantiriladi. Tez fermentlanish muddati 20 soatdan uch kungacha boʻladi.

Sirka (ovqat sirkasi) — oziqovqatga ishlatiladigan sirka kislotaning suvdagi (3—15%) eritmasi; sanoatda sirka essensiyasi (savdoga chiqariladigan oziq-ovqat sirka ktasining 80% li suvli eritmasi; sanoatda vino, pivo, kucheiz etil spirti eritmasini bijgʻitish yoʻli bilan olinadi) ga suv qoʻshib tayyorlanadi. Oʻzbek pazandachiligida uy sharoitlarida S.ni uzum, anjir, olma va boshqa shirin mevalarning sharbatidan tayyorlanadi. Uzum S.si tayyorlash uchun yaxshi pishgan uzum sharbati sopol koʻza yoki xumchaga solinadi, har 1 l ga 100 g eski Sdan achitqi sifatida qoʻshiladi. Idish ogʻzini zich yopib, kaynash uchun quyosh tushadigan joyga qoʻyiladi. 1015 kundan soʻng qaynashi toʻxtab S. yetiladi. Tayyor S. suzib, idishlarga quyiladi. Konserva, marinadlar, ziravor tayyorlashda, ovqatga ishtahabaxsh maza kiritish, kabob sirkalashda, tibbiyotda va boshqalarda ishlatiladi (qarang Konservalash).

Manbalar

Havolalar 
 Gasoline from Vinegar (Sirkadan benzin)
Hijr surasi

Hijr surasi (, nomining maʼnosi — ) — Qurʼonning -surasi.  suralardan biri,  oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning -sahifasida va -juzida joylashgan. -boʻlib nozil boʻlgan.

Asosiy maʼnosi 
Bu suraning mehvari — oʻqi turli asrlardagi paygʻambarlarni yolgʻonchi qilib, ularga qarshi chiqqan osiylarning hammasi halokatga uchraganlari atrofida aylanadi. Shu boisdan sura bunday kimsalarga iymonsizliklarining oqibati xatarli ekanligi haqida tanbeh berish bilan 
boshlanadi.  
 
Bu surada burjlarga boʻlingan osmon, hayot kechirish unun moslab yaratilgan zamin, 
maʼdan-xazinalarni oʻz bagʻriga olib oʻrnashgan togʻlar, yomgʻirli bulutlarga «homilador» 
boʻlgan shamollar zikr qilinib, bularning barchasi Haq taolo tarafidan insonga xizmat 
qilish uchun yaratilgani uqtiriladi. Soʻngra Yaratganning amri bilan asli zuvalasi «qora 
loy»dan qorilgan insonga butun mavjudot sajda qilganida faqat Iblisgina bu farmonga 
boʻyinsunmay kibr-havo qilganini bayon qilish bilan shaytonning insoniyatga nisbatan 
boʻlgan adovati to qiyomatgacha davom etishiga ishora qilinadi. Yana bu surada 
Allohning paygʻambarlari — Ibrohim, Lut, Shuʼayb va Solih alayhis-salomlarning qissalari 
soʻylanadi. Bulardan Solih paygʻambarning qavmlari — Samud qabilasi Hijr (Madina va 
Shom oʻrtasidagi vodiy)dan ekanligi zikr qilinib, mazkur suraniig «Hijr» deb 
nomlanishining boisi shudir.

Manbalar 

HIJR SURASI
Sport Club Corinthians Paulista

Corinthians (),  Braziliya poytaxti San Pauludagi sport klubidir, 1910-yilda. Ayniqsa professional futbol bilan shugʻullanuvchi qismi bilan mashhur. Ushbu klub 30 marotaba "Paulista" chempionligiga, 7 marotaba "Brasileiro" chempionligiga, 3 marotaba "Copa do Brasil" kubogiga, 1 marotaba Braziliyaning super-kubogiga, 2 marotaba FIFA Chempionlar Ligasi chempionligiga sazovor boʻlgan.

Braziliya futbol klublari
Futbol klublari
San Paulu
Madain Solih

Madain Solih — Madina va Shom o‘rtasidagi vodiy. Qur’oni Karimda zikr qilingan joy. Hozirda Saudiya Arabistonining Hijoz viloyatiga qarashli.

Madain Solih Qur’oni Karimda 
Hijr surasida Madain solih haqida mana bu oyatlar zikr qilingan.
 (80) Aniqki, Hijr (vodiy) egalari (Samud oilasi) ham payg‘ambarlarni (yaʼni, Solih alayhis-salomni) yolg‘onchi qilgandirlar.

 (81) Biz ularga Oʻz oyat-mo‘‘jizalarimizni ato etgan edik, ular bu oyatlardan yuz o‘giruvchi bo‘ldilar.

 (82-83) (Shundan so‘ng) ular tinch-omonlikda (go‘yo hech qachon o‘lmaydigandek) tog‘laridan uylar yo‘nib yurganlarida, ularni tong chog‘ida dahshatli qichqiriq tutdi.

 (84) So‘ngra ularga qilgan narsalari (yaʼni, tosh qal’alari) biron foyda bermadi.

Fotogalareya 

Saudiya Arabistoni
Nil

Nil (hozirgi misrliklar tilida — AlBahr; ; , yun. Ntilos; )  — Afrikadagi daryo, Ruanda, Tanzaniya, Uganda, Sudan, Misr hududlaridan oqadi. Dunyodagi eng uzun daryo, uzunligi 6671 km, havzasining maydoni 2870 ming km². Daryoning bosh irmogʻi Sharqiy Afrikadagi Virunga togʻlaridan Katera nomi bilan boshlanib, Viktoriya koʻliga kelib quyiladi. Daryo mazkur koʻldan Viktoriya-Nil nomi bilan oqib chiqadi. Soʻng Koga va Albert koʻllaridan oʻtgach, dastlab Albert-Nil, soʻngra Bahr ulJabal deb ataladi. Yassitogʻ chegarasida koʻplab ostona va sharsharalar (Merchison va boshqalar) hosil qilgan. Sudan tekisligida vodiysi botqoqlangan, bu qismida daryo juda se-kin oqadi. Suvining katta qismi bugʻlanishga sarf boʻladi. Nil chapdan Bahr ul-Gʻazal va Bahr ul-Arab daryolari bilan qoʻshilgach, Oq Nil (Bahr ul-Abʼyaz) deb ataladi va Hartum shahrigacha chala choʻl va choʻl zonasidan oqadi. Oʻngdan Asva, Sabat, Koʻk Nil (Bahr ul-Azraq), Atbara kabi oʻnlab irmoqpar qoʻshilgan joydan Nil nomini olgan. Keyingi 3000 km li masofada, yaʼni Nil Oʻrta dengizga quyilguncha unga bironta ham irmoq kelib qoʻshilmaydi. Oʻrta dengizga maydoni 24 ming km² ga teng delta hosil qilib quyiladi. Deltasida katta va kichik juda koʻp tarmoqlarga boʻlingan koʻllar mavjud. Daryo suvining bir qismi Ibrohimiya kanali va Yusuf tarmogʻi orqali Birkat-Karun koʻliga quyiladi. Nildan chikarilgan Ismoiliya kanali Suvaysh kanali sohilidagi aholi punktlarini, Mahmudiya kanali Iskandariya shahrini chuchuk suv bilan taʼminlaydi.

Nilning suv rejimi mavsumlarga qarab keskin oʻzgarib turadi. Asvon shahri yonida oʻrtacha suv sarfi 2600 m³/sek. (maksimali 15000 m³/sek., minimali 400–500 m³/sek.), quyilish joyida 2900 m³/sek. Nilning ekvator qismidagi havzasida yoz va qish mavsumlarida, Misr va Sudanning markaziy va shimoliy hududlarida yoz — kuz oylarida suvi koʻpayadi. Daryoning kuyi ok,imida ayni jazirama yezda suv koʻpayadi. Toʻlinsuv davrining choʻqqisi sentabr oyiga toʻgʻri keladi. Oʻrtacha yillik oqim 73,1 km³. Baland Asvon toʻgʻoni qurilgunga qadar daryo quyi oqimiga yiliga 62 mln. m³ loyqa keltirgan. Nil suvi oqimini tartibga solib turish maqsadida Asvon, Baland Asvon toʻgʻonlari, Asvon, NagHammadi, Ul-Fayyum, Ouen-Fols GESlari qurilgan. Daryoning quyilish joyidan Asvon toʻgʻonigacha va oʻrta qismlarida kema qatnaydi. Nil va uning irmoqlarida kema qatnaydigan qismining jami uzunligi 32 ming km. Nil suvi baliqqa boy. Daryo boʻyida Qohira, Iskandariya, Xartum va boshqa shaharlar joylashgan. Nil vodiysi sugʻoriladigan deh-qonchilik asosida yuzaga kelgan qad. sivilizatsiya markazlaridan biri boʻlgan. Lhmad aaFartniy boshchiligida abbosiy xalifa al-Mutavakkilning buyrugʻi bilan 861-yilda Nil suvining sathini oʻlchaydigan inshoot qurilgan. Bu qurilma dastlab "Miqyosi jadid" (Miqyos an-Nil), keyinchalik Nilo-metr deb atalgan va hozirga qadar Sayyolat ul-Rod mavzesi (Ravzo o.)da saqlanib qolgan.

Nil suratlari va media-fayllar

Havolalar 

Ugandadagi daryolar
Misrdagi daryolar
Sudandagi daryolar
Janubiy Sudandagi daryolar
Uzunligi boʻyicha daryolar roʻyxati

Bu dunyoning eng uzun daryolari roʻyxatidir. Ushbu roʻyxatga 1,000 km dan uzun boʻlgan daryo tizimlari kiritilgan.

1,000 km dan uzun boʻlgan daryolar roʻyxati

Yana qarang 

Eng qisqa: D daryo, Roe daryosi va Reprua daryosi, bularning barchasi dunyoning eng qisqa daryosi nomiga egadir.
Koʻl
Okean
Daryo

Havolalar

Havolalar 
 Time Almanac 2004
 Dunyoning asosiy daryolari
 Amazon daryosi 'Nildan uzunroq' (BBC)

Geografiya

he:נהר#הנהרות הארוכים בעולם
Zikr

Zikr zikr tushish (arab. yodga olish, eslash) — tasavvufda xudoni yodga olish bilan bog‘liq marosim. Ilohiyotchilar Allohni yodga olish zarurligini Qur’oni karimning „Allohni zikr qilish bilan qalblar orom olur“ (13:28) degan oyati bilan bog‘laydilar. Zikr ovoz chiqarib (zikr al-jahriy) va ovoz chiqarmasdan (zikr al-xafiy) tushiladi. Ovoz chiqarib Zikr tushish Oʻrta Osiyoda ham keng tarqalgan. Bunda bir guruh soʻfiylar avval davra qurib o‘tiradi, bir kishi (qavvol) muayyan iboralarni maʼlum ohangda o‘qiydi, unga ayrim musiqa asboblari jo‘r bo‘ladi; bora-bora kishilar o‘rnidan turib, o‘ziga xos harakatlar qila boshlaydilar. Zikr vaqtida soʻfiy va darvishlar „Alloh hayy“ (Alloh tirik); „la iloha illalloh“ (Allohdan o‘zga maʼbud yo‘q); „Allohu akbar“ (Alloh -eng ulug‘); „al hamdu lilloh“ (Allohga hamdu sanolar)" va b. so‘zlarni takrorlaydi. Uzoq vaqt takrorlangan so‘zlar, musiqa va raqs natijasida Zikr tushayotgan o‘zligani unutadi, Allohdan boshqa hech kim va hech narsani yodiga keltirmaydi. Zotan soʻfiylar uchun Zikr tushishdan asosiy maqsad Allohga yaqinlashishdan iborat. Zikr mavlud va boshqa diniy marosimlarning tarkibiy qismiga aylangan.

Zikr (arab. — eslash, yodga olish) — tasavvufda xudoni yodga olish bilan boglik "samo" marosimi va shu marosimda ijro etiladigan musiqiysheʼriy turkum. Musulmonlar orasida 10—11-asrlarda shakllangan. Ilohiyotchilar Allohni yodga olish zarurligini Qurʼoni karimning "Allohni zikr qilish bilan qalblar orom olur" (13:28) degan koʻrsatmasi bilan bogʻlaydilar. Z.ning asosiy falsafiyestetik maqsadi vajd (ekstaz), yaʼni insonning musiqa, sheʼr va raqs vositasida oliy Haqiqat (Tangri) bilan hissiyruhiy birlashib, uygʻuklashib ketishidir. Turli xil tasavvuf tariqatlarida Z.ning xilmaxil koʻrinishlari ishlatiladi. Mas, Turkistonda eng koʻp tarqalgan naqshbandiya tariqatida "Zikri jahriy" ("Oshkora, katta 3." yoki "Xonakryi" deb ham ataladi), "Zikri xafiy" ("Yashirin, kichik 3.", tor doirada ijro etilgan), "Zikri adadiy" ("Sanokli 3."), "Zikri alloniya" ("Eʼlonli 3."), "Zikri dil" kabi turlari qoʻllanilgan. Jaloliddin Rumiy asos solgan mavlaviya tariqatida 3. marosimiga musiqiy asboblar va raqslar keng jalb qilina boshlangan.

Naqshbandiya tariqatida "Zikri jahriy" turkumining asosiy qismlari usullarning zarblariga koʻra, "Yakzarb", "Duzarb", "Sezarb", "Chorzarb" deb atalgan. Asosiy qismlarning oʻzgartirilgan koʻrinishlari "Chopqin" deb yuritilgan. Z.ningboshlanishi, asosiy qismlar oraligʻi va turkum yakunida Qurʼon suralari rechitativ (nutqdosh) uslubida kuylanadi. Turkumning qismlari kuyohang , usulritmik tuzilmalari Sharq xalklari musiqa merosi, xususan, oʻzbek ashula janriga taʼsir koʻrsatgan. 3. mavlud va b. diniy marosimlarning tarkibiy qismiga aylangan. Oʻzbekiston kompozitorlaridan Ik.Akbarov ("Shoir xotirasiga" poema), A. Kozlovskiy ("Ulugʻbek" operasi) va b. 3. usul-ohanglaridan foydalanishgan.

Abdumannon Nazarov.

Islom

Manbalar
Nahl surasi

Nahl surasi (, nomining maʼnosi — ) — Qurʼonning -surasi.  suralardan biri,  oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning -sahifasida va -juzida joylashgan. -boʻlib nozil boʻlgan.

Asosiy maʼnosi 
Bu surada qiyomat soati yaqinlashib qolgani haqida xabar berish bilan boshlanadi. Soʻngra Tangri taolo oʻzining yakka-yolgʻiz ekani, yerdagi jonli-jonsiz butlar Unga sherik boʻlolmasliklari xususida ogohlantiradi va yeru osmonlar, dengizlar, togʻlar, vodiy va vohalar, osmondan tushib yerni koʻkartirayotgan yomgʻir, yerdan unib chiqib, osmonga intilayotgan nabotot,
dengizlarda suzib borayotgan kemalar, kechalarda yoʻlovchi musofirlar uchun mayoq
boʻlgan yulduzlar va xususan bir tomchi suvdan yaralib butun borliqdan aziz va
mukarram boʻlgan inson — bularning barchasi bir dono va bilimdon Yaratguvchi Zot
borligiga dalolat qilib turishi toʻgʻrisida uqtiriladi. Soʻngra Alloh taolo ato etgan behisob neʼmatlarning shukrini ado qilish lozimligi, kufroni neʼmat qilgan koʻrnamak kimsalarning oqibati halokat ekanligini bayon qiluvchi oyatlar keltiriladi. Sura nihoyasida paygʻambar alayhis-salom va u kishining ummatlariga Allohning diniga ilmu hikmat va chiroyli pand-nasihat qilish bilan daʼvat etish hamda bu daʼvat yoʻlida chekiladigan jabru jafolarga sabr-toqat qilish amr etiladi. Tangri taoloning ojiz va moʻʻjiz maxluqi boʻlmish asalari xususida, uning ibratli hayot tarzi haqida hikoya qiladigan oyatlar oʻrin olgani uchun u „Nahl“ — „Asalari“ surasi deb atalgandir.

Manbalar 

NAHL SURASI
Isro surasi

Isro surasi (, nomining maʼnosi — ) — Qurʼonning -surasi.  suralardan biri,  oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning -sahifasida va -juzida joylashgan. -boʻlib nozil boʻlgan.

Asosiy maʼnosi 
Bu surada ham boshqa Makka suralarida boʻlgani kabi eʼtiqod, Alloh taoloning yakka-yolgʻizligi, qayta tirilish aniq maʼlumligi borasida soʻz ketsa-da, undagi eng asosiy jihat paygʻambar Muhammad alayhis-salomning shaxsiyatlari va u zotga Alloh tomonidan ato etilgan moʻʻjizalar taʼrif-tavsifidir. Bu sura Alloh taolo Oʻzining soʻnggi paygʻambariga koʻrsatgan «sayr» moʻʻjizasi haqida xabar berish bilan boshlanadi. Shu boisdan, suraning nomi «Al-isro» — «Tungi sayr» deb atalgandir.  
 
Bu surada Bani Isroil qavmi xususida ham soʻz yuritilib, ularning tugʻyon va isyonlari 
hamda oxirat-oqibat topajak musibatlari haqida xabar beriladi. Shuning uchun ayrim 
ulamolar uni “Bani Isroil” surasi deb ataydilar.  
 
Bu sura moʻminlarga yolgʻiz Alloh taologagina ibodat qilishdan keyingi eng zarur amal 
ota-onaga yaxshilik qilish, ularning huzurida taʼzim-tavozuʼ bilan turish, buyurgan 
ishlarini quloq qoqmay bajarish ekanini uqtiradi. Yana bu surada borliqdagi jonli-jonsiz 
barcha mavjudot oʻz vujudlari, oʻzaro bogʻlanishlari va bir tartib-intizomga soʻzsiz 
boʻyinsunishlari bilan ularni yaratgan ham, boshqarib turgan ham yolgʻiz Alloh taolo 
ekanligiga dalolat qilib turishi taʼkidlanadi.

Manbalar 

ISRO SURASI
Muhandislik

Muhandislik, bu  inshoot, mashina, qurilma, tizim va materiallar qurish uchun ilmiy, iqtisodiy va ijtimoiy bilimlarni amaliyotga tadbiq etish hunaridir. Muhandislik bilan shugʻullanuvchi shaxs muhandis, deb ataladi.

Manbalar
Amazon daryosi

Amazon daryosi yoki Amazonka () — Janubiy Amerikadagi daryo, sersuvligi va havzasi maydonining kattaligi jihatidan dunyoda birinchi oʻrinda, uzunligi jihatidan (6,4 ming km, Ukayali irmogʻi bilan taxminan 7 ming km) Nil daryosidan keyin ikkinchi oʻrinda turadi. Amazon 7180 ming km² maydondan suv yigʻadi. Asosiy irmogʻi — Maranon. Sharqiy Kordilera togʻ tizmasini kesib oʻtgandan keyin Amazonka pastte-kisligiga chiqadi va Ukayali daryosi bilan qoʻshilib Amazonni hosil qiladi. Amazonga taxminan 500 irmoq quyiladi, koʻpchiligi yirik daryo hisoblanadi. Oʻng tomondan Ukayali, Jurua, Madeyra, Tapajos, Shingu, chapdan — Isa, Yapura, Riu-Negru daryolari qoʻshilib kengaya boradi, oʻrta oqimida 5 km, dengizga quyilish oldida 80-150 km gacha kengayadi. Amazonning chuqurligi oʻrta oqimida taxminan 70 m, quyilish joyida 15-45 m. Daryo doim sersuv, may — iyunda toshadi. Amazon yil davomida oʻz havzasidan 1 mlrd. tonna loyka oqizib keladi. Oʻrtacha suv sarfi 220 ming m³/sek. Aling irmoqlarida yirik viktoriya-re-giya oʻsimligi oʻsadi, suv hayvonlaridan lamantinlar, delfinlar, suv choʻchqalari yashaydi. 2000 baliq turi bor. Amazon kemalar qatnay oladigan qismining uz. 4300 km. Manaus shahrigacha (okeandan 1690 km) yirik okean kemalari qatnaydi. Asosiy portlari: Ikitos, Manaus, Obidus, Santa-rel, Belen.

Havolalar 

Braziliyadagi daryolar
Perudagi daryolar
Kolumbiyadagi daryolar
Sovet Armiyasi

Qizil Armiya (ruschada: Krasnaya armiya, yoki toʻliq nomi Raboche-krestyanskaya Krasnaya Armiya, yaʼni „ Ishchi-dehqonlarning Qizil Armiyasi“) Oktyabr Revolyutsiyasidan keyin oʻzidan oldingi Chor Rossiyasining xududida Bolshevik hukumat tomonidan asos solingan harbiy qoʻshinlardir. Bu armiyaning birinchi va asosiy maqsadlaridan biri tashqi kuchlar (Fransiya, Buyuk Britaniya, Chexoslavakiya, AQSh, Yaponiya Imperiyasi)tomonidan qoʻllab quvvatlangan Oq Armiyani magʻlub qilish boʻlgan. „Qizil“ soʻzi inqilobga aloqadorlikni bildirish uchun berilgan.

Qizil armiya — sovet hokimiyati harbiy kuchlarining 1918—46 yillardagi rasmiy nomi. Dastlab Rossiya Ishchi Dehqon qizil armiyasi deb nomlangan. 1918-yil fevralida tashkil topgan. Rossiyadagi fuqarolar urushi davrida Qizil armiyaning soni keskin ravishda ortib, 1918-yil oxirida 3 mln. 1920-yil kuzida 5,5 mln. kishiga yetgan. Keyinchalik qizil askarlarning miqdori ancha kamaytirilsa ham u dunyodagi eng katta armiyalardan biri sifatida oʻz mavqeini saqlab qolgan. Ikkinchi jahon urushi davrida fashizmga qarshi kurashda Qizil armiya asosiy rol oʻynagan. 1946-yilda u sovet armiyasiga aylantirilgan.

Qizil armiya Turkiston mintaqasida shoʻrolar hokimiyatini zoʻravonlik bilan oʻrnatish va saqlab qolishda "faollik" koʻrsatgan. Qizil armiyaning Xivaga qilgan hujumi va Buxoro bosqini natijasida mintaqa toʻla ravishda sovetlashtirilgan. Turkistonda sovet rejimiga qarshi qurolli harakat ishtirokchilari Qizil armiya otryadlariga qarshi mardonavor kurashsalarda, 1935-yilda ular butunlay magʻlubiyatga uchrashgan.

Adabiyot 

 Turkestan v nachale XX veka: k istorii istokov natsionalnoy nezavisimosti, T., 2000.

Ikkinchi Jahon Urushi tugagandan bir yildan keyin, yaʼni 1946-yilda, bu qoʻshinlar nomi Sovet Armiyasi (ruschada:Sovetskaya Armiya) deb oʻzgartiriladi va SSSR parchalanishiga qadar shu nom bilan yuritiladi.

Sovet Ittifoqi
Qizil armiya

Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasi koʻpincha Qizil Armiya nomi sifatida qisqartirilgan. Bolsheviklar partiyasi, Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi va 1922-yildan keyin Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqining armiyasi va havo kuchlari edi. Armiya 1918 yil yanvar oyida tashkil etilgan. Bolsheviklar Rossiya fuqarolar urushi davrida oʻz dushmanlarining harbiy konfederatsiyalariga (ayniqsa, Oq Armiya deb nomlanuvchi turli guruhlarga) qarshi turish uchun armiya tuzdilar. 1946-yil fevral oyidan boshlab Qizil Armiya Sovet dengiz floti bilan birga, 1991-yilda tarqatib yuborilgunga qadar „Sovet Armiyasi“ rasmiy nomini olgan Sovet Qurolli Kuchlarining asosiy tarkibiy qismini oʻzida mujassam etgan.

Manbalar
Nicolaus Copernicus

Nicolaus Copernicus (; ; ; yoshligida Niclas Koppernigk; 19-fevral, 1473 – 24-may, 1543) — Uygʻonish davrining astronomi va Yerni olam markazidan olib tashlagan geliosentrik kosmologiyani shakllantirgan birinchi inson.

Kopernikning vafotidan oz vaqt avval chop etilgan De revolutionibus orbium coelestium (Osmon sferalarning inqilobi) nomli kitobi koʻpincha zamonaviy astronomiyaning boshlangʻich nuqtasi va fan inqilobini boshlab bergan vahiy deya ataladi. Uning Quyosh olam markaziga joylashtirilgan geliosentrik modeli osmon jismlarining harakati Yerni olam markaziga qoʻymasdan turib tushuntirish mumkinligini isbot qiladi. Bu kashfiyot fan tarixida Kopernik inqilobi deya ataladi.

Uygʻonish davrining buyuk daholari singari Kopernik matematik, astronom, qonunshunoslikda doktor unvoniga ega boʻlgan yurist, shifokor, poliglot, tarjimon, rassom, katolik cherkovining ishchisi, siyosatchi, diplomat va iqtisodchi boʻlgan.

Kopernik Nikolay (polyakcha — Kopernik, lot. Copernicus — 1473.19.2, Torun, Polsha — 1543.24.5, Frambork, Polsha) — polyak astronomi, geliotsentrik sistema asoschisi. 1492—94 yillarda Krakov universitetida, keyinchalik Italiyaning Bolonyadagi universitet va boshqa universitetlarida huquqshunoslik, tibbiyot, astronomiya va mat. fanlarini oʻrgangan. K. zamonasining yetuk astronomlaridan biri boʻlgan. U 1543-yilda "Osmon sferalarining aylanishi haqida" asarini nashr ettirgan. Bu asarda Ptolemeynnng fan va dinda hukmron boʻlib kelgan geotsentrik sistemasini rad qiluvchi geliotsentrik sistemani bayon etgan. K. oʻz sistemasida Yerni oddiy sayyoralardek Quyosh atrofida va oʻz oʻqi atrofida aylanadi degan fikrni ilgari surgan. Geliotsentrik sistemaning toʻgʻriligi tez orada Galiley, Kepler, I. Nyuton kashfiyotlari bilan isbotlangan.

Manbalar

Havolalar 

Copernicus
Copernicus
Corbin Bleu

Corbin Bleu (1989-yil 21-fevralda tugʻilgan — Brooklyn, New York, AQSh) — Amerikalik pop-qoʻshiqchi, kompozitor, prodyuser, raqqos va aktyor. 1990-yillar boshida kichik rollarni oʻynagan. Mashhur rollari qatoriga The Beautiful Life serialidagi Isaac ,High School Musical'dagi Chad Danforth .

Diskografiya

Albomlar 
 2007 Another Side
 2009 Speed of Light

Singllar 
 2006 Push It to the Limit
 2007 Deal with It
 2008 Run It Back Again
 2009 Moments That Matter
 2009 Celebrate You

Filmografiya

Manbalar

Havolalar 

 Corbin Bleu — IMDB
 Rasmiy sayti 

Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
Aktyorlar
Amerikalik erkak modellar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik erkak aktyorlar
Afroamerikalik erkak aktyorlar
Afroamerikalik erkak qoʻshiqchilar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik erkak bola aktyorlar
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Amerikalik erkak qoʻshiqnavislar
Amerikalik erkak pop-qoʻshiqchilar
Amerikalik kinoprodyuserlar
Zac Efron

Zac Efron (toʻliq ismi: Zachary David Alexander Efron; ; 1987-yil 18-oktabrda tugʻilgan — San Luis Obispo, Kaliforniya, AQSh ). amerikalik kinoaktyor. Mashhur rollari qatoriga Summerland serialidagi Cameron Bale,High School Musical'dagi Troy Bolton .

Filmografiya

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy sayti

Aktyorlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik erkak ovoz aktyorlari
Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik erkak bola aktyorlar
Davo (guruh)

Davo (sobiq nomi Fasl) — oʻzbek rock guruhi. Pop va alternative rock janrlarida ijod qiladi. Guruhning asosiy tarkibi Shovkat Zikrullayev (vokal, ritm gitara), Muhammad Yusupov (solo-gitara), Izzat Mirusmonov (ikkinchi gitara) va Farruh Vahobovlardan (bas gitara) iborat. Ashulalarni asosan Zikrullayev yozgan.

Singllari 
 „Bilaman“
 „Imkonim boʻlsa“
 „Jon“
 „Kelmading“
 „Kelmading“ (Radio version)
 „Qaramading bir bor“
 „Xayolim ojiz“

Yana qarang 
 Sahar (guruh)

Havolalar 
 DaVo YouTubeda