MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Novaya Zemlya

Novaya zemlya — Shim. Muz okeanidagi arxipelag. Barens va Karadengizlari orasida, RF Arxangelsk viloyati tarkibida. Matochkin Shar boʻgʻozi (eni 2–3 km) ajratib turadigan 2 katta orol — Shimoliy va Janubiy orollardan va bir kancha mayda orollardan tarkib topgan. Jan.-gʻarbdan shim.-sharqqa taxminan 1000 km choʻzilgan. Maydoni 83 ming km² dan ziyod. N.Z. Ural-Payxoy burmali oblastining shim. davomi hisoblanadi. Paleozoy davrining yotqiziqlaridan tarkib topgan. Muzlik, delyuviy, dengiz, torf-botqoq yotqiziqlari keng tarqalgan. Eng baland joyi 1547 m. Hamma joyda koʻp yillik toʻngib yotgan muzloq yerlar bor. Iqlimi dengiz ark-tika iqlimi, sovuq. Kishi uzok va so-vuq (—40° gacha), kuchli shamol (tezligi 40–50 m/sek) va boʻronlar boʻladi. Avg.ning oʻrtacha temperaturasi shim.da 2,5°dan jan.da 6,5°gacha. Yiliga 300–600 mm yogʻin tushadi. Muzning qalinligi 300 m dan ortiq. Orollarning bir qismi tundra zonasida. Koʻp joylar botqoq. Yoʻsinlishaynik oʻsadi. Sut emizuvchilardan qutb tulkisi, lemming, shimol bugʻusi, oq ayiq; dengizlarda nerpa, dengiz quyoni, Grenlandiya tyuleni, morj, beluxa, treska, seld bor. Yezda qushlar uchib keladi.

Manbalar
Novaya Sibir orollari

Novaya sibir orollari ()- Laptevlar va Sharqiy Sibir dengizlari orasidagi arxipelag. Saxa (Yakutiya) tarkibida. Maydoni 38 ming km² ga yaqin. Novaya Sibir yoki Anju (29 ming km²), Lyaxov (6,1 ming km²), De-Long o.laridan iborat. Orollar mezozoy burmala-nishida paydo boʻlgan va asosan, paleozoy ohaktoshlari, mezozoy slanetslari, qumtoshlari va otqindi jinslardan tarkib topgan. Toʻrtlamchi davr allyuvial, koʻl-allyuvial, dengiz va muzlik yotqiziqlari keng tarqalgan. Relyefi, asosan, akkumulyativ tekislik, oʻrtacha bal. 60–80 m. Eng baland joyi 374 m (Kotelniy o.dagi Mala-katin-Tas togʻi).

Novaya Sibir orollario. iklimi nisbatan kontinen-tal Arktika sovuq iklimi. Qish 7—8 oy davom etadi, qor qoplami 9 oy erimay turadi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —28°dan —ZGgacha, iyulniki 1—3°. Yillik yogʻin 132 mm gacha. Yer osti (qazil-ma) muzliklari keng tarqalgan.

Tundra landshafti asosiy oʻrin tutadi. Shimol bugʻusi, boʻri, qutb tulkisi, oq ayiq, oq kaklik, lemming uchraydi. Dengizlarda morjlar, qoyali qirgʻoqlarda "qushlar bozori" bor.

Manbalar 

Orollar
Novvos

Novvos - 2-3 yoshli buqacha. N. 6-8 oyligida jinsiy yetiladi. Zotli N.lar 16—18 oyligida sigirlarni qochirishga qoʻyiladi. Xoʻjaliklarda ulgʻaygan N.lardan 6—8 yil sigirlarni qochirishda foydalaniladi. N.larning aksariyat qismi goʻsht yetishtirish uchun boqiladi. N.lar jadal usulda boqilganda 15 oylikdan 18 oylikkacha har kuni bir kg dan et oladi, ekstensiv usulda parvarishlanganda kunlik oʻsish darajasi past boʻladi. N.lar tirik vazni 420–450 kg ga yetganda soʻyiladi va goʻsht chiqimi 58—60% gacha boradi.

Manbalar
Novvot

Novvot — shakar qiyomidan tayyorlanadigan yaltiroq, qattiq, rangsiz yoki sargʻish tusli shirinlik. Yirik qand kristallaridan iborat. Yaqin va Oʻrta Sharq mamlakatlarida keng tarqalgan. Tarkibida 99,75% saharoza (shakar moddasi) mavjud. Namligi 1% dan oshmaydi.

Novvot tayyorlash texnologiyasi: qozonga 2 ulush shakar vah 1 ulush suv (Mas, 10 kg shakarga 5 l suv) solib, miltillatib qaynatish yoʻli bilan sharbat hosil qilinadi. Sharbatni yaxshilab aralashtirib, koʻpik hosil boʻlguncha qaynatiladi, koʻpikni olib tashlab, qaynatish toʻxtatiladi. Sharbatga tuxum (80— 100 kg shakarga 1 l suvga chaqilgan 1 dona tuxum) qoʻshiladi. Sharbatni yana qaynatib, koʻpigi olib turiladi. Soʻngra maxsus qozonga 3—4 qator oq ip pa-rallel tortiladi. Iplarning uchini birlashtirib, yelim bilan yopishtirib qoʻyiladi. Boshqa qozonda qaynab turgan sharbat ip tortilgan qozonga quyiladi, 1 soatcha turgandan keyin sharbat sirtida parda hosil boʻladi. Qozonni maxsus qopqoq bilan yopib, uch sut-ka shu holicha qoldiriladi. Bu davrda iplar atrofida kristallar hosil boʻlib, oʻsa boshlaydi. Uch sutkadan keyin qopqoqni ochib, qozonda qolgan sharbat boshqa idishga quyib olinadi. Undan qandolat mahsulotlari tayyorlashda foydalaniladi. Qozon tagiga yopishib qolgan novvot ham isteʼmol qilinadi. Kristallar yopishgan iplarni qozondan olib, stolda quritiladi. Novvot shu ipi bilan sotishga chiqariladi. Bu novvot duri deyiladi (65% cha dur chiqadi). Novvotni kundalik shirinlik sifatida isteʼmol qilish mumkin.

Galereya

Manbalar
Novgarzon dovoni

Novgarzon dovoni — Ohangaron va Fargʻona vodiylarini tutashtirib turuvchi dovon. Qurama tizmasining suvayirgʻich qismida, 2200 m balandlikda. Novgarzonsoy vodiysida. Dovonning ikki tomonidagi yon bagʻirlari archa bilan qoplangan.

Manbalar 

Oʻzbekiston geografiyasi
Toshkent viloyati
Tojikiston
Oʻzbekiston — Tojikiston munosabatlari
Dovonlar
Novgarzonsoy

Novgarzonsoy — Toshkent viloyati Ohangaron tumanidagi soy. Ohangaron daryosining chap irmogʻi. Qurama tizmasining shim.-gʻarbiy yon bagʻridagi (2800 m) bir qancha mayda buloklardan boshlanadi. Umumiy uz. 55 km boʻlgan 35 dan ortiq irmogʻi bor. Yuqori oqimida vodiysi chuqur, yon bagʻirlari tik. Oʻrta va quyi oqimida vodiysi keng, 2—3 ta koʻhna qayiri (terrasa) bor. Qor, yomgʻir va buloq suvlaridan toʻyinadi. Oʻrtacha yillik suv sarfi 1 m³/sek, fevral— mart oylaridan 3—5,5 m³/sek.

Manbalar 

    

Oʻzbekistondagi daryolar
Ohangaron irmoqlari
Novgorod

Novgorod — Rossiya Federatsiyasidagi shahar. Novgorod viloyati markazi. Volxov daryosining har ikkala sohilida, Ilmen koʻlidan 6 km. Moskva — SanktPeterburg avtomagistralida. Temir yoʻl tuguni. Pristan. Aholisi 232,4 ming kishi (1998). Shahar dastlab 859 yilga mansub Novgorod I yilnomasida tilga olingan. Sharqiy Yevropaning muhim savdo yoʻli oʻtgan yerda joylashgani uchun yirik savdo markazlaridan hisoblangan. 10-asrda hunarmandchilik rivojlangan. Xloratlar 1136—1478-yillarda Novgorod feodal respublikasining markazi. Xloratlarga moʻgʻullar istilosi davrida shikayet yet-magan, shuning uchun milliy madaniy boyliklar yaxshi saqlangan. Moskva knyazi Ivan III 1478-yil Xloratlarni Moskva knyaz-ligiga koʻshib oldi. 1727—1927-yillarda Novgorod gubernyasining maʼmuriy markazi. Ikkinchi jahon urushi davrida sha-har jiddiy zarar koʻrdi. Shaharning koʻpchilik zavod va fabrikalari urushdan keyin qurilgan. Sanoati: mashinasozlik va metallsozlik (shu jumladan, radioelektronika sanoati), kimyo, yogʻochsozlik, oziq-ovqat, yengil sanoat. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi.

Shahar hududida qad. yodgorliklardan: Sofiya sobori (1045—50) va boshqa soborlar va cherkovlar saqlanib qolgan. Arxeologik qazishmalar natijasida sha-har qurilishi qoldiklari, yogʻoch qrplangan koʻchalar, moddiy madaniyat bu-yumlari, beresta yorliqlari topildi. 3 oliy oʻquv yurti (shu jumladan, universitet), teatr, tarixiy-meʼmoriy muzey-qoʻriqxonasi bor.

Manbalar
Novgorod viloyati

Novgorod viloyati - Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat. 1944-yil 5-iyulda tashkil etilgan. Rossiya Yevropa qismining shimoli-gʻarbida joylashgan. Shimoli-Gʻarbiy iqtisodiy rayon tarkibida. Maydoni 55,3 ming km². Aholisi 728,7 ming kishi (2000), asosan ruslar, shuningdek, ukrain, belorus va boshqa millat vakillari yashaydi. Shahar aholisi 71,2%. 21 maʼmuriy tuman, 10 shahar, 22 shaharcha bor. Markazi– Novgorod shahri

Novgorod viloyati relyefiga koʻra, tekislik (gʻarbiy) va baland (sharqiy) qismlarga boʻlinadi. Gʻarbiy qismi Ilmen boʻyi pasttekisligi bilan band. Janubi-sharqida Valday qirlari (eng baland joyi – Rijoxa togʻi, 299 m) joylashgan. Iklimi moʻʼtadil kontinental. Qishi yum-shoq, qorli. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi – 7°, iyulniki 16°. Yozi moʻʼtadil issiq. Yillik yogʻin 800 mm gacha. Vegetatsiya davri 120–130 kun. Yirik daryolari: Meta, Lovat, Polist, Shelon. Ilmen koʻlidan Volxov daryosi boshlanib Ladoga kuliga quyiladi. Koʻl koʻp. Tuproqlari, asosan, chimli-podzol, shim,gʻarbida botqoqlangan tuproklar. Viloyat hududining 50% oʻrmon, 7% oʻtloq, 11% torfli botqoqzor. Yovvoyi hayvonlardan los, tulki, qunduz, norka, sassiqkoʻzan, suvsar, tiyin, quyon, boʻri bor. Daryo va koʻllarda baliq turi koʻp.

Mashinasozlik va metallsozlik (rangli televizorlar, videomagnitofonlar, televizion sistemalar, optik priborlar, yogʻochsozlik stanoklari, avtomatlashtirish vositalari va boshqalar), oʻrmon, yogʻochsozlik va sellyuloza-qogʻoz (mebel, qogʻoz, fanera va boshqalar), oziq-ovqat (sutgoʻsht, konserva, konditer), kimyo (mineral oʻgʻitlar, metanol va boshqalar), yengil (shu jumladan, zigʻirga ishlov berish) sanoatlari, xalq hunarmandchiligi – kashtachilik ("Krestets strochka" fabrikasi) rivojlangan. Viloyatning, eng yirik korxonalari: "Akron", "Kvant", "Planeta", "Start", "Volna", "Spektr", (hammasi Novgorod shahrida); Borovichidagi oʻtga chidamli qurilish materiallari kombinati, Staraya Russadagi "Starorusspribor" aviaremont zavodlari. Qishloq xoʻjaligida zigʻirchilik va goʻsht-sut chor-vachiligi asosiy oʻrinda. Bugʻdoy, jav-dar, suli, tolali zigʻir, kartoshka, sabzavot, yem-xashak ekinlari ekiladi. Qoramol, qoʻy, choʻchqa, parranda boqiladi. 1149 km temir yoʻl, 6 ming km ga yaqin avtomobil yoʻli, 700 km suv yoʻli bor. Volxov, Meta daryolari va Ilmen, Valday koʻllarida kema qatnaydi. 2 oliy oʻquv yurti, jamoat kutubxonalari, 7 muzey, drama teatri faoliyat koʻrsatmoqda. Viloyat hududida Staraya Russa balneobalchiq kurorti, sanato-riylar bor.

Manbalar 

Rossiya viloyatlari
Novgorod respublikasi

Novgorod respublikasi – Rusning shimoli-gʻarbi va shimolida 1136–1478-yillarda mavjud boʻlgan davlat. Poytaxti — Novgorod. Xoʻjalik asosini dehqonchilik va chorvachilik tashkil qilgan. Ovchilik, asalarichilik, baliqchilik keng tarqalgan. Hunarmandchilik dehqonchilik bilan birgalikda olib bo-rilgan. Boshqaruv organlari — boyarlar kengashi, yepiskop (soʻngra arxiyepiskop), posadnik (shahar boshligʻi), mingboshilarni saylaydigan veche boʻlgan. Knyazlar veche bilan kelishilgan holda taklif etilgan va ular asosan lashkarboshilik qilishgan. Novgorod respublikasida shahar aholisining 80 ga yaqin norozilik chiqishlari, jumladan, qoʻzgʻolonlari boʻlgan. 13–15 asrlarda shvedlar va Livon ordeni agressiyasini muvaffaqiyatli qaytargan. Ivan III harbiy yurishlari natijasida Rus davlatiga qoʻshib olingan.

Manbalar 

 

Tarix
Andrea Doria

Andrea Doria (; 1466-yil 30-noyabr, Oneglia — 1560-yil 25-noyabr, Genoa) — Genuyalik admiral, condottiero va davlat arbobi.

Hayotining erta yillari 

Doria eski genuez zodagonlari — Dorialar oilasida tugʻilgan. Uning otasi Cheva Doria (), Oneglia lordi boʻlgan, onasi esa Karakoza Doria () boʻlgan. Doria erta yetim qoladi, askar sifatida avval Rim papasi Innokentiy VIIIni qoʻriqlovchi gvardiyada, soʻng Neapol qirollari Ferdinand I va Alfons II, shuningdek turli xil italyan shahzodalari qoʻl ostida hizmat qiladi.

1503—1506-yillarda Korsikada Genuya armiyasi safida urushgan. Oʻsha paytlarda Genuya Fransiya vassali edi va Doria fransuzlarga qarshi koʻtarilgan qoʻzgʻolonda qatnashadi. Oʻsha vaqtdan boshlab u harbiy dengiz qoʻmondoni shuhratiga erisha boshladi.

1513-yilda Doria Genuya galeralari boshqaruvini oʻz qoʻliga oldi. Bir necha yil davomida Doria boshchiligidagi genuez floti O`rta Yer dengizini qoʻriqlab, turklar va qaroqchilar bilan jang olib bordi.

Kishilar
Fiziokratizm

Fiziokratizm — (; yunonchadan tarjima qilganda „hokimiyat tabiati“ maʼnosini beradi), 18-srdagi fransuz iqtisodchilari hamda klassik siyosiy iqtisod vakillaridir. Fiziokratlar maktabi Fransiyada feodalizmdan kapitalizmga oʻtish davrida vujudga keldi. Bu tasodifiy hol emas edi. Oʻsha davrda Fransiyada manufaktura ancha rivojlangan boʻlsada, ammo mamlakat hali ham agrar holatda edi. Aholining asosiy qismi qishloqlarda yashar, milliy boylikning 2/3 qismi shu sohada yuzaga keltirilar edi. Qishloq xoʻjaligi ahvolini yaxshilash tadbirlari fiziokratlar tadqiqotlarining asosini tashkil etadi. Ular qishloq xoʻjaligini iqtisodiyotning yagona unumli sohasi deb hisobladilar. Ularning fikricha, boylik faqat qishloq xoʻjaligida yaratiladi, sanoat va savdoda esa u qayta ishlanadi va qayta taqsimlanadi, xolos.

Ilk fizioktratlar maktabining asoschisi fransuz demokratisti François Quesnay (1694–1774) hisoblanadi. Uning 17-asrda Parijning kichik bir nashriyotida chop etilgan „Tableau économique“ (Iqtisodiy jadvallar) kitobi orqali ushbu fiziokrat maqomida atalgan birinchi insonlardan biri sanaladi. Uning kitobida keltirilishcha xalq boyligining manbasi va mamlakat iqtisodiyotini rivojlanishi bu aholining qishloqxoʻjalik mahsulotlarini ishlab chiqarishiga bogʻliq deb hisoblanilgan.

Manbalar

Havolalar 
 The Physiocrats - In Our Time - BBC Radio 4, 2013
Switchfoot

Switchfoot () amerikalik alternativ rok guruhi boʻlib, 1996-yili San Diegoda tuzilgan. Guruhda Jon Foreman (bosh vokalchi, gitarachi), Tim Foreman (bas gitarachi, bek-vokalchi), Chad Butler (dovulchi), Jerome Fontamillas (gitarachi, klavishchi, bek-vokalchi) va Drew Shirley (gitarachi, bek-vokalchi) ijro etishadi. 2002-yili chiqqan A Walk to Remember filmiga soundtrack ishlab, mashhur boʻlib ketishdi; ularning 2003-yilgi The Beautiful Letdown albomining 2,6 million adadi sotildi. Switchfoot shuningdek joʻshqin jonli ijroli konsertlari bilan ham tanilgan. Guruhning yettinchi albomi Hello Hurricane Eng Yaxshi Rock Gospel Albomi Grammy mukofotini keltirdi.

Jon Foreman aytishicha, "Switchfoot" (ingl. "oyoq almashtiruv") atamasi surfing bilan aloqador; u surfing taxtasi ustida turgan surferning boshqa tomonga burilishi uchun chap va oʻng oyoqlarni koʻtarib joyini oʻzgartirishni bildiradi.

Diskografiyasi 
 1997: The Legend of Chin
 1999: New Way to Be Human
 2000: Learning to Breathe
 2003: The Beautiful Letdown
 2005: Nothing Is Sound
 2006: Oh! Gravity.
 2009: Hello Hurricane
 2011: Vice Verses
 2013: Fading West

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti

Post-grunge guruhlar
Alternative rock guruhlar
Hard rock guruhlar
Indie rock guruhlari
Grammy mukofoti sovrindorlari
Skism

SKisM, asl ismi - Tommy Dash, britan dubstep musiqachisi va DJdir. Never Say Die Records ovoz yozish studiyasi asoschilaridan biri.

Diskografiyasi

EPʼlari 
 Down With The Kids (2010)
 Down With The Kids: Remixed (2012)
 Division (2012)

Singllari 
 "The Blank" (2009)
 "Rise of The Idiots" / "Back Off" (2009)
 "Jump Back" (Flux Pavilion & Foreign Beggars bilan) (2011)
 "Division Series Part 1" (feat. DC Breaks & Dee Freer) (2012)
 "Division Series Part 2" (2012)
 "Division Series Part 3" (2012)
 "Division Series Part 4" (feat. Zomboy) (2012)

Manbalar

Havolalar 
 Never Say Die Records
 SKisM Facebook sahifasi
 SKisM Twitter sahifasi
Salim Abduvaliyev

Salim Qirgʻizboyevich Abduvaliyev (Салим Қирғизбоевич Абдувалиев; 1950-yil 5-mayda Toshkent shahrida tugʻilgan) — oʻzbekistonlik yirik tadbirkor, Oʻzbekiston Milliy Olimpiya qoʻmitasi vitse-prezidenti, shuningdek, metsenat va mashhur sport ustasi sifatida ham tanilgan shaxs. Oʻzbekistonning eng boy odamlaridan biri.

Xayriya ishlari 
Salimboy Oʻzbekiston boʻylab bolalar sportini rivojlantirishda oʻzining hissasini qoʻshib kelgani aytiladi. U, shuningdek, bolalar uylarida erkin kurash toʻgaraklarini tashkil qilgan va koʻplab sportchilarning xalqaro musobaqalarda qatnashishida koʻmak bergan.

Oilasi 
U oilali, 4 nafar qizi (Gulnoza, Goʻzal, Nilufar, Saodat) va 2 nafar oʻgʻli (Sardor, Jasur) bor. Hozirda Toshkent shahar Yashnobod tumanida istiqomat qiladi.

Hibsga olinishi 
2023-yilning 3-dekabr kuni Salim Abduvaliyev Toshkentning Fayzobod dahasida joylashgan uyida qo‘lga olingan. 4-dekabr kuni Salimboyvachchaga nisbatan tergovga qadar surishtiruv boshlangani xabar qilindi.

Mukofotlari 
 Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sport ustozi (29.08.2021).
 Ludwig Nobel mukofoti (27.03.2022).

Manbalar 

Oʻzbekiston kishilari
Oʻzbekiston yetakchilari
А (kirill)

A, a — oʻzbek kirill alifbosining birinchi harfi. Unli, til oldi, lablanmagan tovushni ifoda etadi (mas, archa, barcha). 1929—39-yillarda amalda bulgan oʻzbek lotin alifbosi va 1995-yilda qabul qilingan keyingi oʻzbek lotin alifbosida birinchi harf ham ayni shunday. Jahon yozuvi tarixida turkiy xalqlar, shu jumladan oʻzbek xalqi uchun umumiy boʻlgan yozuvlarda A harfi oʻziga xos shaklda boʻlgan. A.., AN... (yunoncha: a, unli soʻzlar oldidan an) — chet soʻzlarda, asosan yunoncha soʻzlarda ishlatiladigan old qoʻshimcha. Bu qoʻshimcha soʻz oʻzagida ifodalangan maʼnoning inkor etilishini bildiradi. Mas, abiogenez, anaeroblar. Hoz. oʻzbek tilidagi no-, be-, gʻayri kabi qoʻshimchalarga toʻgʻri keladi. Masalan, anormal (gʻayri moʻʼtadil), anorganik (noorganik) va b.

Manbalar 

Kirill alifbosi harflari
Abdiy Mirabdullaxoʻja

Abdiy Mirabdullaxoʻja (1870 — Bu-xoro — 1922) — shoir va tazkiranavis. A.ning ayrim zamondoshlariga bagʻishlangan qasida va gʻazallaridan namunalar Afzal Primastiyning ("Afzal ut-tazkor" (1904) va Neʼmatulla Muhtaram ("Tazkirat ush-shuaro", 1910) tazkiralarida uchraydi. "Tazkirai Abdiy" (yoki "Tazkirat ush-shuaroi mutaaxxirini Buxoro", "Tazkirat ush-shuaro", 1904) tazkirasida Amir Abdulahad davrida yashab ijod etgan 118 shoir haqida biografik maʼlumot va asarlaridan namunalar berilgan. Tazkira muqaddima va 28 maqsad (bob) dan iborat. Muqaddimada sheʼr va shoirlik haqida fikr yuritiladi. Muallif shoirlarni oddiy, kamtar boʻlishga, yengil obroʻ va boylik izidan quvmaslikka undaydi. Boblarda shoirlar ijodiga baho berilgan. Asar 19- a. oxiri — 20- a. boshi Turkiston adabiy harakatchiligini, xususan, oʻzbek-to-jik adabiy aloqalarini oʻrganishda muhim manbalardandir. Jumladan, tazkirada Ahmad Donish, Vozeh, Shohin, Sadriddin Ayniy, Toshxoʻja Asiriy kabilar haqida qimmatli maʼlumotlar bor.

Manbalar 

  
Shoirlar
Abdukarimxoʻja sulolasi

Abdukarimxoʻja sulolasi — gʻijduvonlik qoʻgʻirchoqbozlar avlodi.

Shajarasi 
1) Abdukarimxoʻja (1800-1870) — surnaychi va qoʻgʻirchoqboz;
2) Siddiq kalon (1858-1940) — sozanda va maqomchi hofiz, qoʻgʻirchoqboz. Masharaboz, qoʻgʻirchoqboz va nayrangbozlar toʻdasiga rahbarlik qilgan. Toʻdada Fayzi mextar, Shodi puchuq, Toʻxta nogʻorachi, Aziz muallaq, Hamro masharaboz, Sayfiddin sherboz kabi sanʼatchilar ishlagan;
3) Xolmurod bobo Siddiqov (1891-1967) — qoʻgʻirchoqboz. U „Polvon Kachal“, „Bichaxon“, „Usmaxon“ kabi qoʻgʻirchoklarini oʻinatib kelgan.

Anʼanaviy qoʻgʻirchoq teatrini hayotga yaqinlashtirishga, qoʻgʻirchoqlarning soʻzlari bilan harakatlarini uygʻunlashtirishga, tomoshalarning maroqli va taʼsirchan chiqishiga intilgan.

Manbalar
Abdulazizxoʻja madrasasi

Abdulazizxoʻja madrasasi — Meʼmoriy yodgorlik Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „Moddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish sohasidagi faoliyatni tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“ 2018-yil 19-dekabrdagi PQ-4068-son qaroriga muvofiq Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Tarixi 
Madrasa Xoʻja Abdulazizboy tomonidan 1909-yilda qurilgan. U Qarshining oʻziga toʻq, saxovatli, ilmli kishilardan boʻlgan. Hozirda madrasa Qarshi shahrining „Eski shahar“ qismi Odina bogʻida joylashgan.

Arxitekturasi 

Madrasa peshtoqida uning qachon bino etilganligi yozilgan lavh bor. Madrasa anʼanaviy udumga rioya qilib bunyod etilgan. Chiroyli tarxga ega bino ikki qavatdan iborat. Uning birinchi va ikkinchi qavatidagi hujralar har xil shaklga ega. Kirish qismidagi peshtoq baland boʻlib, u binoga salobat berib turadi. Peshtoqning yon tomoniga qubbachalar ishlangan, ularga koshin bezaklar berilgan. Madrasaning ichki tomonida bu xildagi bezaklardan foydalanilmagan. Madrasa binosiga ishlatilgan gʻishtlar ham bir xilda emas. Binoning pastki tarafidan baland joylashgan qubbaga hadar kichik hajmli gʻishtlar ishlatilgan. Peshtoq va uning yon qismiga esa shakli turlicha gʻishtlar terilgan. Bino poydevori juda pishiq. Madrasaning old hismi bezaklarga ega boʻlmasada, oʻziga xos mahobat sezilib turadi.

Madrasaning hajmlari boʻyiga — 26 metr, eniga — 24 metrni tashkil qiladi. Uning 27 ta hujrasi bor. Hovlisi 14+14 metrli kvadrat shaklga ega, uning oʻrtasida yigʻilgan suvlar oqib kegadigan tarnovi (kanalizatsiya) boʻlgan. Markaziy peshtoq biqinida ikkinchi qavagga olib chiqadigan zina mavjud. Hozirgi kunda madrasada viloyat „Xuarmand“ uyushmasi joylashgan.

Adabiyotlar

Manbalar 

Qarshi meʼmoriy yodgorliklari‎
Qarshi madrasalari
Abdulvadud kotib

Abdulvadud Ahmad ibn Abdulvosiʼ Shoshiy (14-asr) — toshkentlik xattot. 1339-yil Xatiyb at-Tabriziyning „Mishkot ulmasobih“ („Chiroqlar tokchasi“) hadislar toʻplamini nasx xati bilan koʻchirgan. Bu qoʻlyozma Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Sharqshunoslik institutida saqlanadi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

Manbalar
Abdulkarim Sotuq Bug‘roxon

Abdulkarim Sotuq Bug‘roxon (859-955) — qoraxoniylar sulolasi asoschisi. 880-yil Torim vodiysining Loʻp, Charchan, Xoʻtan, Kuchor shaharlari joylashgan hududida markazlashgan hokimiyatga asos solgan. Rivoyatlarga qaraganda, u Qashgʻarga savdo karvoni bilan kelgan Hoji Abu Nasr Somoniy vositasi bilan islom dinini birinchi boʻlib qabul qilgan va 12-25 yoshlarida Qurʼoni Karimni yod olgan. Abdulkarim sotuq bugʻroxon Qoraxondan boshlab islom dini Qashgʻar, Yorkent, Oqsuv va Xoʻtanga tarqalgan. Uning qabri Qashgʻarning Ostin Ortush mavzesida boʻlib, musulmonlar orasida tabarruk ziyoratgoh sifatida mashhur.

Manbalar 

859-yilda tugʻilganlar
955-yilda vafot etganlar
Abdulla bulbul Iso Hofiz oʻgʻli

Abdulla bulbul Iso Hofiz oʻgʻli (? — 1916, Toshkent) — oʻzbek sozanda va xonandasi. Gʻijjak, dutor, tanbur kabi milliy cholgu asboblarida chalinadigan kuylarning mohir ijrochisi sifatida tanilib, xalq orasida „Bulbul“ laqabini olgan. Xushxonligi va sozandaligi tufayli „Sozanda hofiz“ nomi bilan ham tanilgan. Abdulla bulbul Iso Hofiz oʻgʻli Abdulla bulbul Iso Hofiz oʻgʻli zamonasining ilgor fikrli kuychisi. Navoiy, Fuzuliy, Furqat gʻazallarini xalq orasida kuylagan. „Bayot“, „Segoh“, „Chorgoh“, „Ushshoq“, „Shahnozi Gulyor“ kabi maqom yoʻllarini Madumar Hofiz talqinidagi erkin („Yovvoyi“) usuldan soz usuliga oʻtkazgan.

Manbalar
Shabnam Surayyo

Shabnam Surayyo — (), 1981-yil 14-oktyabrda Tojik SSRning Koʻlob shahrida dunyoga kelgan. Tojik estrada yulduzi va Tojikistondagi mashhur zamonaviy ijrochilarning biridir. Shabnamni onasi Surayyo Qosimovadan (Tojikistondagi mashhur ijrochilarning biridir) artislik ismlarini olgan. Singlisi Farzona Khurshid degan ijrochi - estrada yulduzi va Tojikistondagi zamonaviy ijrochilarning biridir.Ukasi Fariduni Khurshid ham Tojikiston estrada yulduzlaridan biri.Jahon estradagi yilduzlari boʻlgan Leila Foruhhar, Sadriddini Najmiddin, Suhrobi Safarzod, Yulduz Usmonovalar bilan duet ijro etgan. 2014-yil "Ba'di boron" domli konsert dasturini taqdim etadi va shundan soʻng Haj safariga boradi. Safardan soʻng kiyinishi va ijodida tubdan oʻzgarishlar boʻladi. Oxirgi klip va qoʻshigi "Nadore" va "Gulli gulli" deb nomlanadi

Havolalar 
 Официальный сайт певицы 
 Интервью с Шабнами Сурайё 
 Шабнами СУРАЙЁ: «Если обо мне говорят, значит, я чего-то стою» 
 Видео: Шабнами Сурайё и её сестра (2012) 
 Сколько миллионов стоит лицо Шабнам? 
 Клипы Шабнами Сурайё
 фото Шабнами Сурайё
 Все песни Шабнами Сурайё

Manbalar 

 Wikipedia contributors, «,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed April ۱۳, ۲۰۰۸).

Tojikiston qoʻshiqchilari
Yashayotgan insonlar
Abdulla ibn Burayda maqbarasi

Abdulla ibn Burayda maqbarasi — Oʻrta Osiyo meʼmoriy yodgorligi (11-asr, meʼmori Abu Bakr). Turkmaniston hududida. Vakil Bozor qabristoni yaqinida joylashgan. Murabba tarhli (tashqi 3,8x3,8 m, ichki 2,6x2,6 m) maqbara, tomi — chortoq gumbaz. Peshtoq yuqorisiga naqsh ishlangan, gʻishtin belbogʻida kufiy yozuvi bor. Ichki qismi (devori va ravoqlari) oʻyma va islimiy naqshlar bilan bezatilgan, ular orasida nasx yozuvlari saqlangan.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

Manbalar