MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Defterdar masjidi

Defterdar masjidi yoki Defterdar Mahmut afandi masjidi () – Istanbulning Eyüp () shahrida joylashgan XVI asrga oid Usmonli masjidi.

Arxitekturasi 
Masjid qurilishi defterdar (bosh xazinachi) Nazli Mahmut afandi (taxminan 1500–1546) tomonidan buyurtma qilingan va 1542-yilda meʼmor Xoʻja Sinon tomonidan bunyod etilgan. Boshqa masjid gumbazlari tepasiga yarim oy shaklidagi ramziy belgi oʻrnatilib qoʻyilsa, ushbu bino gumbazining tepasida yarim oy oʻrniga masjid asoschisining kasbini ifodalagan holda „siyoh idishi va qalam“ qoʻyilgan ( soʻzi , „daftar, roʻyxatga olish“ va , „bajaruvchi“ degan maʼnoni anglatadi). Gumbazdagi siyoh va qalam 1997-yilda sodir boʻlgan boʻron tufayli buzilib ketgan. Oradan oʻn yil oʻtib, 2007-yil 30-mayda masjid gumbazining tepasiga yangi siyoh idishi va qalam oʻrnatilgan.

Galereya

Yana qarang 

 Xoʻja Sinon

Manbalar

Havolalar 

 Image of the Defterdar Mosque in Eyüp
 Small set of pictures
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Masjidlar
Turkiyadagi masjidlar
Istanbuldagi masjidlar
Yelizaveta Dmitriyeva

Yelizaveta Ivanovna Dmitriyeva (1887-yil 12-aprel, Sankt-Peterburg — 1928-yil 5-dekabr, Toshkent) – rus shoirasi, dramaturg, Cherubina de Gabriac taxallusi bilan mashhur.

Hayoti 
Yelizaveta Dmitriyeva 1887-yil 12-aprelda zodagonlar oilasida tugʻilgan. Otasi Ivan Vasilyevich Dmitriev xattotlikdan dars bergan (taxminan 1857—1901), sildan erta vafot etgan. Yelizavetaning katta akasi Valerian (1880-1965) dengiz zobiti, Port-Artur mudofaasida, Rus-yapon urushida qatnashgan. Singlisi Antonina (taxminan 1883—1908) oʻqituvchi boʻlgan. Yetti yoshdan oʻn olti yoshgacha Yelizaveta otasi kabi kasallikdan aziyat chekdi, toʻshakka mixlanib qoldi va umrining oxirigacha choʻloq boʻlib qoldi. 1904-yilda Vasileostrovskaya gimnaziyasini oltin medal bilan, 1908-yilda esa Imperator ayollar pedagogika institutini ikki mutaxassislik: oʻrta asrlar tarixi va fransuz oʻrta asr adabiyoti boʻyicha tamomlagan. Shu bilan birga, u Sankt-Peterburg davlat universitetida ispan adabiyoti va eski fransuz tili boʻyicha maʼruzalarda qatnashdi, soʻngra Sorbonnada qisqa muddat tahsil oldi. Sorbonnadaligida Nikolay Gumilyov bilan tanishgan.

Sankt-Peterburgga qaytgach, u Petrovskaya ayollar gimnaziyasida rus adabiyotidan dars berdi, teosofik jurnallarda ispan sheʼriyatidan tarjimalarni (Avliyo Tereza va boshqalar ijodi) nashr etdi.

"Cherubina de Gabriac" 
1909-yil yozi Yelizaveta Dmitriyeva vaqtini Koktebelda, Voloshinning yozgi uyida oʻtkazdi. U yerda u oʻziga yangi taxallus oʻylab topdi. Voloshin uni qoʻllab-quvvatladi.

„Cherubina de Gabriac“ dindor katolik boʻlgan, 1877-yilda tugʻilgan va monastirda tarbiya olgan. Uning har bir harakatini kechayu kunduz iezuit rohiblari kuzatib turgan. Shuning uchun u odamlar bilan toʻgʻridan-toʻgʻri muloqot qila olmagan. 1909-yil 1-sentyabrda Yelizaveta Dmitriyeva „Cherubina de Gabriac“ taxallusi bilan imzolangan sheʼrlar toʻplamini „Apollon“ jurnalining noshiri Sergey Makovskiyga yubordi.

1926-yilning kuzida Dmitriyeva „Eʼtirof“ kitobini yozgan.

Xuddi shu yili rus antroposoflariga qarshi repressiyalar boshlandi.

1927-yilda Dmitriyevaning uyida tintuv oʻtkazildi, uning barcha kitoblari va arxivlari musodara qilindi va shoiraning oʻzi uch yilga Toshkentga yuborildi.

1927-yildan Toshkentda yashagan. U sheʼr yozishni davom ettirdi.

Toshkentda jigar saratonidan vafot etgan. U Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilgan.

Asarlarining nashrlari 
 
 
 
 [Стихотворения] // Возвращение. Вып.1. М.: Советский писатель, 1991, с.179−188.
 
 См. также указ. издание под ред. Т. Н. Жуковской, Е. А. Калло (1999), с. 461−554.

Manbalar

Havolalar 
 Стихотворения
 Биография на сайте «Мир Марины Цветаевой»
 Биография на сайте «Николай Гумилёв»
 Цикл «Домик под грушевым деревом»
 Цикл «Екатеринодар»

Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilganlar
Rossiyalik shoirlar
Toshkentda vafot etganlar
1928-yilda vafot etganlar
5-dekabrda vafot etganlar
Sankt-Peterburgda tugʻilganlar
1887-yilda tugʻilganlar
12-aprelda tugʻilganlar
Pavel Garkovenko

Pavel Yevstafiyevich Garkovenko (1825-yil 4-iyul – 1893-yil, Toshkent) – rus armiyasining general-leytenanti, Kavkaz va Rus-turk urushi (1877-1878) qatnashchisi.

Hayoti 
Pavel Garkovenko 1825-yil 4-iyulda tugʻilgan.

Pavlovsk kadetlar korpusida oʻqishni tugatgandan soʻng, 1844-yil 10-avgustda 16-artilleriya brigadasida praporshchik unvoniga ega boʻldi.

Keyin leytenant unvoni bilan 1850—1855-yillarda Kavkazdagi 19-artilleriya brigadasiga oʻtkazildi. Pavel Yevstafiyevich Garkovenko Kavkazda togʻlilar bilan koʻplab janglarda qatnashgan. Ushbu janglardagi jasorati uchun shtab-kapitan unvoni va 3-darajali Stanislav ordeni bilan taqdirlangan (1857).

1877—1878-yillardagi Rus-turk urushida qatnashgan. Rus-turk urushida polkovnik unvoniga ega boʻlgan va Kavkaz artilleriya brigadasining 2-batalyoniga qoʻmondonlik qilgan. Kavkaz artilleriya brigadasining 2-batalyoni bilan Ardaxonga hujum qilgan. 1877-yil 31-iyulda Garkovenko 4-darajali Muqaddas Georgiy ordeni bilan taqdirlandi.

1877-yil 23-oktyabrda Pavel Garkovenko Aladjin tepaligidagi va Deva-Boynudagi janglarda qatnashgan 40-artilleriya brigadasi qoʻmondoni vazifasini bajaruvchi etib tayinlandi.

Kavkaz urushidagi harbiy jasorati uchun Garkovenkoga „Jasorat uchun“ yozuvi boʻlgan oltin shamshir, 3-darajali Avliyo Vladimir ordeni va general-mayor unvoni (1879-yil 13-iyul) berildi. 1879-yilda Garkovenko 40-artilleriya brigadasi qoʻmondoni etib tayinlandi.

1886-yilda Garkovenko Turkiston harbiy okrugi artilleriya boshligʻi etib tayinlandi, 1889-yilda esa general-leytenant unvonini oldi.

Pavel Garkovenko 1893-yil 30-oktyabrda vafot etdi. U Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilgan.

Pavel Yevstafiyevichning qizi Mariya Mixaylovskiy artilleriya akademiyasining boshligʻi general Vasiliy Timofeyevich Chernyavskiyga uylangan edi. Ikkinchi qizi Yelena (1859—1935) isteʼfodagi artilleriya generali (1910), Rossiya-Turkiya urushlari qatnashchisi, Turkiston harbiy okrugi artilleriya boshligʻi, Mixaylovskiy artilleriya maktabi oʻqituvchisi Aleksandr Nikolayevich Petrakovga uylangan.

Mukofotlari 
 Stanislav ordeni (1857);
 Avliyo Vladimir ordeni (1870);

Manbalar 

Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilganlar
1893-yilda vafot etganlar
1825-yilda tugʻilganlar
4-iyulda tugʻilganlar
Matfey Tyugay

Matfey Fedorovich Tyugay yoki Du Gvan Mu, Tyu Gvan Mu, Metyu Chu (1908-yil 15-sentabr, Primor oʻlkasi, Spasskiy tumani, Lukyanovka qishlogʻi, 1990-yillar boshi, Toshkent) – Shimoliy Koreya harbiy qoʻmondoni, general-leytenant, KXDR Ichki ishlar vaziri oʻrinbosari, KXDR Ichki ishlar vazirligi bosh boshqarmasi boshligʻi. Koreya urushi davrida Seul shahri harbiy komendanti.

Biografiya 
1908-yilda (boshqa maʼlumotlarga koʻra – 1907-yilda) Primorsk oʻlkasi, Lukyanovka qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Maktabni tugatgach, mexanizatsiya kurslariga oʻqishga kiradi, shundan soʻng mahalliy kolxozda traktorchi boʻlib ishladi. Keyinchalik iqtisodiy rejalashtirish mutaxassisligi boʻyicha oliy maʼlumotga ega boʻldi. Uzoq Sharq oʻlkasining Chernigov viloyatining rejalashtirish komissiyasida tergovchi boʻlib ishlagan. 1937-yilda Oʻzbekiston SSRga surgun qilingan. Toshkent transport institutida, keyinroq Moskva temir yoʻl transporti institutida tahsil olgan. 1941-yilda KPSS(b) safiga kirdi. 1947-yilda Toshkent partiya maktabini tugatgan.

1947-yilda KXDR davlat tuzilmalarini tashkil qilish uchun „37-guruh“ deb nomlangan jamoa tarkibida Shimoliy Koreyaga yuborilgan. KXDR fuqaroligini olgan. 1947-yil oktabrdan 1948-yil avgustigacha – KXDR Ichki ishlar vazirligining maʼmuriy boʻlim boshligʻi oʻrinbosari va jinoyat qidiruv boshqarmasi boshligʻi vazifasini bajargan. 1948-yil avgustdan 1950-yil iyulgacha – Xvanxae va Kyongi provinsiyalari Ichki ishlar vazirligi Bosh boshqarmasi boshligʻi.

Koreya urushida qatnashgan. 1950-yil iyun oyida Xitoy qoʻshinlari Seulni egallab olgach, shaharga harbiy komendant etib tayinlangan. 1951-yil mart oyidan – KXDR Ichki ishlar vazirligi markaziy apparatida turli lavozimlarda ishlagan. U KXDR Ichki ishlar vazirligi vaziri oʻrinbosari, KXDR Ichki ishlar vazirligi bosh boshqarmasi boshligʻi  boʻlgan.

1961-yilda SSSRga qaytdi. Toshkentda yashagan. 1990-yillarning boshida vafot etgan. Toshkentda dafn etilgan.

Mukofotlar

 2 va 3-darajali Davlat bayrogʻi ordeni
 Qizil Bayroq ordeni
 2-darajali Vatan urushi ordeni
 „1941-1945 yillardagi Ulug‘ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali

Manbalar 

Toshkentda dafn etilganlar
Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Toshkentda vafot etganlar
1908-yilda tugʻilganlar
15-sentyabrda tugʻilganlar
Paltau

Paltau – Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanidagi togʻ daryosi (soy). Chatqolning oʻng irmogʻi bahor oxiri va yoz boshida toʻgʻridan-toʻgʻri Chorboq suv omboriga quyiladi. Paltau oʻng qirgʻogʻida joylashgan Obirahmat gʻoridagi arxeologik topilmalari bilan mashhur.

Tavsifi 
Daryoning manbalari Koʻksuv tizmasining etaklarida, Qirgʻiziston bilan Oʻzbekiston davlat chegarasiga yaqin joyda joylashgan. Suv oqimining asosiy yoʻnalishi janubi-gʻarbiy. Paltau Obirahmat manzilgohidan uncha uzoq boʻlmagan yoʻl koʻprigidan ikki kilometr yuqorida joylashgan Chatqolga quyiladi. Paltau darasi yonbagʻirlarida qishloq joylashgan boʻlib, aholisi qoʻshimcha dehqonchilik bilan shugʻullanadi. Paltauning irmoqlari asosan mavsumiy, kichik oqimlardir.

Dara yon bagʻirlarida aralash oʻrmon, qayinzorlar, mevali va rezavor oʻsimliklar oʻsadi, daraning oʻzi esa gul va dorivor giyohlar bilan qoplangan. Yozda Paltau vodiysi va uning irmoqlarida koʻplab qoʻziqorinlar oʻsib chiqadi.

Eng yuqori suv sathi aprel-may oylarida boʻladi. Pastki va oʻrta qismlarida Paltau vodiysi tekis va loydan iborat. Ogʻizdan taxminan 4 kilometr uzoqlikda daryo keskin buriladi. Bu yerda qoyalar orasida sharshara bor [4].

XX asrning 30—40-yillarida Paltau darasi yonbagʻirlarida joylashgan qoyalarda geologik qidiruv ishlari olib borilgan. Flyuorit konlari topilgan, ularni oʻzlashtirish foydasiz boʻlib chiqdi.

Arxeologiya 

 Paltau daryosi vodiysidagi Obirahmat gʻori 1962-yilda, Chorboq suv ombori qurilishidan oldin arxeologik qidiruv ishlari olib borilganda topilgan. Topilmaning taxminiy yoshi kamida 50 ming yil. Yodgorlik ochiq holatda topilganida, 500 ta tosh qurol boʻlgan. Oʻrta paleolit ​​qatlamida neandertal va kromanon odamiga oʻxshash 9-12 yoshli bolaning bir nechta tishlari va bosh suyagi boʻlaklari topilgan.
 Daryo ogʻzidan 10 km balandlikda, oʻng qirgʻoqda, subgorizontal terrasa oʻxshash hududda daryo sathidan taxminan 30 m balandlikda arxeologik materiallarga ega boʻlgan Dodekatim-1 va Dodekatim-2 manzilgohlari topilgan (4-qatlamning pastki qismi 23—-21 ming yil avvalga taalluqli).

Sayyohlik 
Hozirda Paltau vodiysiga davlat chegarasiga yaqin joylashgani uchun faqat maxsus ruxsatnomalar bilan kirish mumkin.

Sovet davrida Koʻksuv, Kulosiyosoy, Xargoʻsh, Irgʻayliq daryolariga yoʻnalish Paltau orqali oʻtgan. Eng oson yoʻl – Kulosiyosoy vodiysiga.

Daryoning yuqori oqimida Chatqolning boshqa irmoqlariga olib boradigan Qoʻngʻirbuqa va Desyat pogibshix turistov ( dovonlari joylashgan.

Adabiyotlar

Manbalar

Havolalar  
 V. Borisovich „Rudokopi Brichmulli“ – orient-tracking.com saytida

Chorvoq suv omboriga quyiladigan daryolar
Chorvoq suv ombori havzasi
Boʻstonliq tumani daryolari
Gabriel Ogorodnikov

Arxiyepiskop Gabriel (dunyoviy ismi Dmitriy Ivanovich Ogorodnikov; 1890-yil 26-oktyabr, Soligalich, Kostroma viloyati, Rossiya imperiyasi – 1971-yil 28-fevral, Toshkent, SSSR) – rus pravoslav cherkovi yepiskopi, 1960-yildan Oʻrta Osiyo arxiyepiskopi.

Hayoti 
Dmitriy Ivanovich Ogorodnikov Kostroma viloyatining Soligalich shahrida sanoatchi oilasida tugʻilgan. Peterburgdagi Petrovskiy nomidagi tijorat bilim yurtini (1908), keyin Oranienbaum praporshchiklar maktabini (1914) tugatgan. Birinchi jahon urushida qatnashgan, 3-darajali Avliyo Anna ordeni bilan taqdirlangan. Keyinchalik Stanislav ordeni, Avliyo Georgiy xochi ordeni bilan taqdirlangan va leytenant unvonini olgan. Fuqarolar urushi yillarida admiral A.V.Kolchak armiyasida jang qilgan. Keyinchalik Xitoyga ketgan. Xarbin shahrida yashagan, Sharqiy Xitoy temir yoʻlida (CER) ishlagan.

Manbalarga koʻra 1920-yillarda u Xitoy hukumati tomonidan qotillikda soxta ayblovlar bilan hibsga olingan. Tez orada rasmiylar uning aybsizligiga ishonch hosil qilib, ozod qildi.

1926-yilda u Pekindagi Rossiya diniy missiyasiga tarkibiga qoʻshildi va u yerda teologik taʼlim oldi. 1931-yilda missiya boshligʻi yepiskop Simon (Vinogradov) uni ierodeakon unvoniga tayinladi (1933-yildan ieromonk boʻlgan).

U Xitoydagi cherkovlarda xizmat qilgan. 1935-yildan Dairen shahridagi Arxangel Maykl cherkovining abbati, 1938-yilda Tyanjin shahridagi Shafoat cherkovining abbati boʻldi. 1938-yil oktyabrdan Shanxaydagi soborning ruhoniysi va Shanxay cherkovlari dekani boʻldi.

1944-yildan arximandrit, Pekindagi Rossiya cherkov missiyasi qoshidagi Aspir monastirining abbati.

1948-yilda u rus pravoslav cherkovi avtokefaliyasining 500 yilligiga bagʻishlangan tantanalarga delegat sifatida Moskvaga borgan.

1959-yil 27-iyuldan Astraxan va Yenotaevskiy yepiskopi boʻlgan.

1960-yil 25-fevralda u arxiyepiskop darajasiga koʻtarildi.

1960-yil 15 sentyabrdan Toshkent va Oʻrta Osiyo arxiyepiskopi boʻldi. Yoshiga qaramay, u yeparxiyaning chekka cherkovlariga tashrif buyurdi va ularni yopilishdan himoya qildi.

1970-yilda u jiddiy kasal boʻlib, nafaqaga chiqdi. Bundan foydalangan hukumat Qirgʻiziston va Tojikistonda 14 ta cherkovni yopdi, ularning baʼzilari hozirda ishlamayapti.

1971-yil 28-fevralda vafot etgan. Toshkent Botkin qabristoniga dafn etilgan.

Adabiyotlar 
 Протоиерей Вячеслав Тулупов. Благословляю вас на подвиг жизни! Архиепископ Гавриил (Огородников). Страницы жизни. М., 2004.
 Протоиерей Василий Чугунов. По следам далеких воспоминаний/Вера-Эском, № 354.

Manbalar

Havolalar 
 Гавриил (Огородников) на сайте «Русское православие»

Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilganlar
Toshkentda vafot etganlar
1971-yilda vafot etganlar
28-fevralda vafot etganlar
1890-yilda tugʻilganlar
7-noyabrda tugʻilganlar
Nuriddin Muftizoda

Nuriddin Muftizoda (1904 Toshkent- v.n) – musahhih, teatr rejissori,

Tarjimai holi 
Nuriddin Muftizoda  jadidchilik harakatining taniqli yetakchilaridan biri – Salohiddin Muftizodaning ukasi, shoʻro tuzumining beayb qurbonlaridan biri. 1916 yilgacha Munavvarqori maktabida tahsil olgan. 1918-1919 yillarda ziyoli Said Ahroriyning “Vatan” maktabida oʻqigan.

Faoliyati 
Soʻngra, komsomol tashkilotiga kirib, Toshkent shahar Shayxontohur daha komsolida kotib va ayni bir paytda Eski shahar mahalla komissiyasi byurosida kotiblik vazifalarida ishlagan. U 1925 yilda MK komsomol tashabbusi bilan Bokuga oʻqishga borgan. N.Muftizoda 1926-1932 yillar Toshkentda A.Ikromov nomidagi bosmaxonada musahhih vazifasida ishladi. 1932 yil Oʻzbekiston komsomoli tomonidan Oʻzbekiston ishchi-yoshlar teatrini tashkil etish toʻgʻrisidagi qarori eʼlon qilindi. N.Muftizoda bu ishga mas’ul etib belgilandi va shu teatrda direktor, badiiy rahbar lavozimlarida 1937 yilgacha faoliyat olib bordi.

1937 yildagi mustabid tuzumning qatagʻoni N.Muftizodani ham chetlab oʻtmadi. 1937 yil avgustda N.Muftizodani qamoqqa olish toʻgʻrisida qaror chiqarildi va unga Oʻz SSR JKning 66-moddasining I qismi bilan ayb qoʻyildi. 1937 yil 9 avgustda order berilib, Nuriddinga tegishli Toshkent shahri, Oktyabr tumani, „Oʻtkir“ mahallasi, 22-uyda tintuv oʻtkazilgan.  Ammo, yosh teatr direktori N.Muftizoda oʻziga qoʻyilgan barcha ayblarni rad etadi. 1937 yil 25-avgust kuni oʻtkazilgan ilk soʻroqda N.Muftizoda barcha yaqinlari va doʻstlarini sanab beradi.

OʻzSSR NKVD 3-boʻlim kichik leytenanti Abdullayev tomonida tayyorlangan ayblov xulosasida Nuriddin Muftizodaning biror gapi kiritilmagan. Unga Nuriddinning ikki marta odam oʻldirishda ayblanib, qamoqqa olingani, Munavarqqori va Salomxon Tillaxonovlarning sovet tuzumiga qarshi guruhda boʻlgani yoziladi. Yuqoridagi ayblar bilan N.Muftizodaga O’zSSR JKning 66 moddasi I qismi qoʻllanadi. 1937 yil 21 noyabr kuni boʻlgan „Uchlik“ sudi qarori bilan 10 yilga MTLga surgun qilindi. 1938 yil 8 yanvar kuni Uglichga keltirilgan  Nuriddin Muftizoda Volgastroy MTLda ogʻir sharoitda ishlashga majbur qilindi.

N. Muftizoda 1938 yil 31 oktaybrda SSSR prokurori Vishinskiyga, 1939 yil 2 sentyabrda OʻZSSR prokurori nomiga, 1939 yil 8 sentyabrda SSSR General komissari Beriyaga, 1940 yil 19 may kuni OʻzSSR NKVDsi Sudyalari nomiga shikoyatlar yozgan. Ammo 1940 yil 15 iyunda uning barcha arizalari rad etildi.

Jazoni oʻtab qaytgandan soʻng, N.Muftizoda Boʻstonliq tumaniga akasi Salohiddin Muftizodaning oldiga keladi. Biroq akasi qaytadan qamoqqa olingach, N.Muftizoda uning uyidan chiqib ketadi va „izsiz“ gʻoyib boʻladi. 1965 yil 22 aprelda N.Muftizoda Yuqori Chirchiq tumani, Yangibozor posyolkasi, Budyonniy koʻchasi 47-uydan OʻzSSR Oliy Soveti Prezidiumi Yo. Nasriddinova nomiga ariza yozadi. 1965 yil 8 iyulda OʻzSSR Oliy Sudining jinoiy ishlar bo;yicha sud kollegiyasi N.Muftizodani aybsiz deb topadi va 1937 yil 21 noyabrdagi NKVD „uchlik“ qarorini bekor qildi.

Manbalar 
1904-yilda tugʻilganlar
O'zbek rejissorlari
Qatag‘on qilinganlar
Toshkentda tugʻilganlar
Teatr direktorlari
Aleksandr Ribnik

Aleksandr Mixaylovich Ribnik (1922-yil 5-fevral, Yefremov – 2013-yil 29-sentyabr, Hayfa) – sovet, oʻzbek, isroillik teatr tanqidchisi. Sanʼatshunoslik fanlari nomzodi, professor.

Hayoti 
Aleksandr Mixaylovich Ribnik 1922-yil 5-fevralda Rossiyaning Yefremov shahrida tugʻilgan. Bolaligi va yoshligi Moskvada oʻtgan. 1940-yilda Rossiya teatr sanʼati institutining teatrshunoslik boʻlimiga oʻqishga kirgan.

Institutning birinchi kursini tamomlagandan soʻng, 1941-yil avgust oyida ixtiyoriy ravishda Moskva komsomol aʼzolarining qiruvchi batalyoniga qoʻshildi. 29-oktyabrda u Moskva yaqinidagi janglarda ogʻir yaralangan. 1941-yil noyabr oyida tuzalib ketganidan soʻng, Ulugʻ Vatan urushi frontlarida Qizil Armiya safida jang qildi (pulemyotchi, otryad boshligʻi va razvedka vzvod komandirining yordamchisi). 1942-yil sentyabr oyida yana ogʻir yarador boʻldi. Tuzalib ketgach, 1943–1944-yillarda V.M.Molotov nomidagi Dengiz Aviatsiya Texnikumida (VMATU) oʻqidi. 1944-yildan Boltiq floti havo kuchlarining 53-aralash aviatsiya polkida fotolaborator boʻlib xizmat qildi.

Aleksandr Mixaylovich Ribnik 1946-yil sentyabr oyi boshida kichik serjant unvoni bilan demobilizatsiya qilindi. 1950-yilda GITISni tugatdi va GITISning kunduzgi aspiranturasiga oʻqishga kirdi. 1951-yildan GITIS va Nemirovich-Danchenko nomidagi maktabda dars bera boshladi.

1954-yilda Toshkentga koʻchib keldi. 1954–1957-yillarda Hamza nomidagi Toshkent sanʼatshunoslik institutining Teatr va xoreografiya kafedrasi mudiri, 1957–1992-yillarda esa direktori oʻrinbosari boʻlib ishladi. Shu bilan birga 1955–1995-yillarda A.N.Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomlik institutida ham dars berdi. U 1961-yilda KPSS aʼzoligiga qabul qilindi.

Aleksandr Mixaylovich Ribnik 1995-yilda Isroilga joʻnab ketdi. Hayfada ilmiy maʼruzalar oʻqidi va bir qator maqolalar ham chop etdi.

U 2013-yil 29-sentyabrda Isroilning Hayfa shahrida vafot etdi.

Oilasi 
Qizi – Tatyana Aleksandrovna Ribnik, teatr mutaxassisi.

Mukofotlari 
 Qizil Yulduz ordeni (1945-yil 13-aprel).
 „1941–1945-yillarda Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali (1946-yil 18-avgust).
 Birinchi darajali Vatan urushi ordeni (1986-yil 1-avgust).

Manbalar

Havolalar
Nikolay Shmidt

Nikolay Reingoldovich Shmidt (1906-yil 31-oktyabr, Kiyev – 1942-yil 26-avgust, Toshkent) – sovet radio havaskori, aloqa xodimi, Arktikada halokatga uchragan Italiya dirijablining (1928) halokat signalini qoʻlbola qabul qilgich bilan birinchi boʻlib ushlaganligi bilan tanilgan.

Biografiya 
1920-yilda Vladivostokdagi maktabda oʻqiyotganda radiotexnikaga qiziqib qoldi va 14 yoshida oʻzining birinchi radio uzatgichini yigʻdi. Oʻsmirning radio uzatgich bilan oʻtkazgan tajribalari yapon bosqinchi kuchlari vakillarida shubha uygʻotdi va Nikolay Shmidt radiotexnika tajribalarini vaqtincha toʻxtatdi.

1924-yilda Nijniy Novgorodda Shmidt radio xabarlarni uzatish va qabul qilish boʻyicha ishlarni davom ettirdi. 1925-yildan boshlab avval Zavetlujye qishlogʻida (hozirgi Petretsovskiy qishloq posyolkasining bir qismi), keyin Shimoliy Dvina viloyati, Voxma qishlogʻida proyektor boʻlib ishlagan.

1928-yil 3-iyunda Voxma qishlogʻidan „Italiya“ dirijablining ekipajidan avariya signalini olish uchun qisqa toʻlqinli bir quvurli qabul qilgichdan foydalandi. Italiyaliklarni qutqarish ishtirokchisi sifatida u oltin soatlar, OSOAVIAKHIM Markaziy Kengashining esdalik nishoni va Radio Doʻstligi Jamiyatining diplomi bilan taqdirlandi.

Keyinchalik SSSR Aloqa xalq komissarligida, Oʻzbekiston SSR Aloqa xalq komissarligi ilmiy-sinov stansiyasida ishlagan.

1941-yil dekabr oyida Sovet Ittifoqiga qarshi tashviqot va josuslikda ayblanib hibsga olingan. Ayblovda Shmidtning uyida radio uskunalari va qabul qilgichlar va uzatgichlarning tarkibiy qismlari topilganligi (urush boshlanganidan keyin fuqarolarga ularni topshirish buyurilgan) asosiy dalil sifatida koʻrsatilgan. Bundan tashqari, u hukumatning kadrlar siyosati haqida tanqidiy bayonotlar berganlikda ayblangan.

SSSR NKVD ning 1942-yil 1-avgustdagi navbatdan tashqari yigʻilishining qarori bilan Sovet Ittifoqiga qarshi tashviqoti uchun oʻlimga hukm qilindi. Shmidt oʻsha yilning 26-avgustida otib tashlandi va 1984-yil 12-avgustda vafotidan keyin reabilitatsiya qilindi.

Kino 
"Qizil chodir" (1969) Sovet-Italiya hamkorlik filmida Nikolay Shmidt rolini aktyor Nikolay Ivanov ijro etgan. Film chiqarilgan vaqtda Shmidt hali reabilitatsiya qilinmagan edi.

Manbalar 

SSSRda qatag‘on qilinganlar
Toshkentda vafot etganlar
1942-yilda vafot etganlar
26-avgustda vafot etganlar
1906-yilda tugʻilganlar
31-oktyabrda tugʻilganlar