MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Yevropa va Osiyo oʻrtasidagi chegara

Yevropa va Osiyo oʻrtasidagi chegara koʻpincha Ural togʻlarining sharqiy etagi va Mugodjar, Embe daryosi, Kaspiy dengizining shimoliy qirgʻogʻi boʻylab, Kumo-Manych depressiyasi va Kerch boʻgʻozi boʻylab chegaralanadi. Rossiya hududi boʻylab chegaraning umumiy uzunligi 5524 km (shundan Ural tizmasi boʻylab 2000 km, Kaspiy dengizi boʻylab 990 km).

Baʼzi manbalarda Yevropaning chegarasini belgilashning boshqacha talqini ham mavjud - Ural tizmasi, Ural daryosi va Kavkaz tizmasining suv havzasi boʻylab chegaralanadi.

Yevropani ajratishning oʻzi mantiqiy va geografik shartlilikning emas, balki tarixning natijasidir.

Tarix 
Miloddan avvalgi VI asrdan boshlab Yevropa va Osiyo chegarasi hozirga qadar gʻarbdan sharqqa qarab sezilarli harakatni boshdan kechirgan. Qadimgi yunonlar buni Oʻrta dengizning markaziy qismida amalga oshirgan. Keyinchalik, miloddan avvalgi 524-457-yillarda Kerch boʻgʻozi va Tanais (Don) daryosi chegara deb hisoblana boshlandi. Ptolomeyning buyuk ilmiy vakolati bu gʻoyaning qatʼiy qaror topishiga va XVIII asrgacha oʻzgarmasligiga sabab boʻldi.

1730-yilda shved olimi Filipp Yoxann fon Stralenberg dunyo ilmiy adabiyotida birinchi boʻlib Yevropa va Osiyo oʻrtasida chegara chizish gʻoyasini asoslab berdi. Keyinchalik 1736-yilda V. N. Tatishchev bu fikrni Stralenbergga taklif qilgan deb aytildi.

Geografiya 
Yevropa - Osiyo chegara chizigʻi Qora dengiz sohilidan Ural tizmasining sharqiy etagi boʻylab, gʻarbiy tomondan Nenets avtonom okrugi va Komi respublikasi va sharqdan Yamalo-Nenets va Xanti-Mansiysk okruglari chegarasiga parallel ravishda oʻtadi. 

Bundan tashqari, chegara gʻarbiy tomondan Perm viloyati va sharqdan Sverdlovsk viloyati oʻrtasidagi maʼmuriy chegaradan biroz sharqqa oʻtadi, Sverdlovsk viloyatining janubi-gʻarbiy hududlari esa Yevropada qoladi. Ushbu mintaqada Yevropa-Osiyo chegaralari oʻtishi bilan „Osiyo“ temir yoʻl stansiyasi va undagi qishloq nomi bilan bogʻliq.

Chelyabinsk viloyatida chegara Ashinskiy, Katav-Ivanovskiy va Satkinskiy shahar okruglarini, shuningdek Boshqirdistonga tutash shahar tumanlari va shahar okruglarining gʻarbiy qismlarini Yevropada qoldiradi. Orenburg viloyatida chegara sharqiy hududlardan tashqari barcha hududlar Yevropaning hududlaridan chiqadi. Keyinchalik janubga chegara Qozogʻistonning Aqtoʻbe viloyati hududi orqali davom etadi, u yerda Mugodjarning sharqiy etagi boʻylab (Ural togʻlarining Qozogʻistondagi davomi) va Embe daryosi boʻylab Kaspiy pasttekisligiga, Kaspiy dengizi orqali Kuma daryosining ogʻziga, soʻngra Kumo-Manych depressiyasi boʻylab va Manych daryosi Donning quyi oqimiga, Azov dengizining janubiy qirgʻogʻi boʻylab davom etadi.

Manbalar
Ural davlat universiteti

Ural davlat universiteti () — 1920-1925, 1931-2011-yillarda Yekaterinburgda (Sverdlovsk) mavjud boʻlgan Rossiyaning eng mashhur universitetlaridan biri boʻlgan klassik universitet. 2011-yil 12-mayda UrDU Ural Federal Universitetining tarkibiga kirdi va mustaqil yuridik shaxs sifatida oʻz faoliyatini toʻxtatdi.

Tarix 

A.M.Gorkiy  nomidagi Ural davlat universiteti 1920-yil 19-oktabrda RSFSR Xalq Komissarlari Kengashining farmoni bilan Yekaterinburg shahrida tashkil etilgan.

1924-yilga kelib Ural davlat universitetida atigi 3 fakultet qoldi (XX asrning 20-yillarida UGU yoki Ural universiteti qisqartmasi odatda ishlatilgan) - konchilik, kimyo-metallurgiya va tibbiyot. 1924-yil 1-avgustga qadar tibbiyot fakulteti Permga koʻchirildi va qolgan 2 fakultetdan iborat Ural universiteti mavjud boʻlib, uning tarkibida 1925-yilda oʻrmonchilik fakulteti ham ochilgan.

1931-yilda Sverdlovsk davlat universiteti tiklandi. 1936-yilda universitetga 1920-yilda Ural universitetini tashkil etishda faol ishtirok etgan A.M.Gorkiy nomi berildi. 1945-yilda universitet A.M.Gorkiy nomidagi Ural davlat universiteti deb oʻzgartirildi.

1970-yilda universitet „Mehnat Qizil Bayroq“ ordeni bilan taqdirlandi.

2007-yil 26-yanvarda sobiq rektor Vladimir Tretyakov Ural davlat universitetining prezidenti etib saylandi.

2007-yil 26-aprelda Tarix fakulteti dekani D.V.Bugrov UrDU rektori etib saylandi.

2009-yil holatiga koʻra, u dunyoning 600 ta eng yaxshi universitetlari roʻyxatiga kiritilgan Rossiyaning 8 ta universitetlaridan biri edi.

2010-yilda UrDUda 15 mingdan ortiq talaba tahsil oldi, shu jumladan kunduzgi 8 mingdan ortiq talaba mavjud edi.

2009-yil oxirida Rossiya prezidenti Dmitriy A. Medvedev UrDU qoʻshilishi mumkin boʻlgan USTU-UPI asosida Ural Federal Universitetini yaratish toʻgʻrisida farmonni imzoladi. 2010-yil 9-aprelda Ural davlat universitetining bitiruvchisi va sobiq oʻqituvchisi, Ural davlat universiteti Vasiylik kengashi aʼzosi Viktor Anatolyevich Koksharov yangi universitet rektori etib tayinlandi.

2011-yil 2-fevralda Rossiya Federatsiyasi Taʼlim va fan vaziri A. A. Fursenko uch oy ichida UrDUni UrFU bilan birlashtirish toʻgʻrisida (1-band) 155-sonli buyruqni imzoladi (5.1 va 5.4-bandlar).

Muntazam tadbirlar 
Birinchi kurs talabasi kuni: tarix fakultetiga endigina kirganlarga bagʻishlangan bayram.

Beshinchi kurs talabasi kuni: maktabning soʻnggi qoʻngʻirogʻining analogi. Sinov haftaligidan oldingi dekabrning soʻnggi juma kuni boʻlib oʻtadi. „Oxirgi leksiya“, bitiruv kursining doimiy talabasini tanlash, konsert va ziyofatdan iborat.

Tarixchilar kuni: aprel-may oylarida Yekaterinburgdagi teatrlardan birida boʻlib oʻtadi.

Manbalar
B. R. Ambedkar

Bhimrao Ramji Ambedkar (1891-yil 14-aprel — 1956-yil 6-dekabr) — hindistonlik huquqshunos, iqtisodchi, siyosatchi va ijtimoiy islohotchi boʻlgan, Dalit Buddist harakatiga ilhom bergan va daxlsizlarga (Dalits) nisbatan ijtimoiy kamsitishlarga qarshi kurash olib borgan. Shuningdek, u ayollar va mehnat huquqlarini qoʻllab-quvvatladi. U mustaqil Hindistonning birinchi qonun va adolat vaziri, Hindiston Konstitutsiyasining meʼmori va Hindiston Respublikasining asoschisi edi.

1956-yilda u 600000 tarafdorlari bilan buddizmni qabul qilib, Dalitsni ommaviy konvertatsiya qilishni boshladi. U Hindistonda buddizmni qayta tikladi. Ambedkar Navayana buddistlari orasida bodhisattva va mayya sifatida qabul qilinadi.

1990-yilda Hindistonning eng yuqori fuqarolik mukofoti boʻlgan Bharat Ratna vafotidan keyin Ambedkarga topshirildi. Ambedkar merosida koʻplab madaniy yodgorliklar va tasvirlar mavjud. Ambedkarning ijtimoiy-siyosiy islohotchi sifatida qoldirgan merosi zamonaviy Hindistonga chuqur taʼsir koʻrsatdi.

Ambedkar 2012-yilda Vallabhbhai Patel va Javaharlal Nerudan oldin History TV18 va CNN IBN tomonidan oʻtkazilgan soʻrovnomada „Eng buyuk hindistonlik“ deb topilgan.

Ambedkar Jayanti (Ambedkar tugʻilgan kuni) — har-yili 14 aprelda nishonlanadigan, nafaqat Hindistonda, balki butun dunyoda nishonlanadigan festival. Ambedkar Jayanti butun Hindiston boʻylab rasmiy rasmiy bayram sifatida nishonlanadi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti 2016, 2017 va 2018-yillarda Ambedkar Jayanti bayramini nishonladi.

Manbalar 

Kishilar
1891-yilda tugʻilganlar
1956-yilda vafot etganlar
Beavis and Butt-head

Beavis and Butt-head — Amerika animatsion televizion seriali. Yaratuvchisi Mike Judge boʻlib, MTV va Paramount+ telekanalida namoyish etilgan.

Ovoz berganlar 
 Mike Judge ovozi 	Beavis, Butt-Head, David Van Driessen, Tom Anderson, Principal McVicker va Coach Buzzcut
 Tracy Grandstaff ovozi Daria Morgendorffer

Manbalar

Havolalar 
 

AQSh teleseriallari
Animatsion teleseriallar
MTV dasturlari
Paramount+ dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
1990-yillar teleseriallari
1990-yillar animatsion teleseriallari
2010-yillar teleseriallari
2010-yillar animatsion teleseriallari
2020-yillar teleseriallari
2020-yillar animatsion teleseriallari
Daria

Daria — Amerika animatsion televizion seriali. Yaratuvchisi Glenn Eichler va Susie Lewis Lynn boʻlib, MTV telekanalida namoyish etilgan. Bu Beavis and Butt-headning ajralishi, unda Daria takrorlanadigan belgi sifatida paydo boʻldi.

Ovoz berganlar 
 Tracy Grandstaff ovozi Daria Morgendorffer
 Wendy Hoopes ovozi Jane Lane, Quinn Morgendorffer va Helen Morgendorffer
 Julián Rebolledo ovozi Jake Morgendorffer
 Marc Thompson ovozi Kevin Thompson va boshqalar

Manbalar

Havolalar 
 

AQSh teleseriallari
Animatsion teleseriallar
MTV dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
1990-yillar teleseriallari
1990-yillar animatsion teleseriallari
2000-yillar teleseriallari
2000-yillar animatsion teleseriallari
The Cleveland Show

The Cleveland Show — Amerika animatsion televizion seriali. Yaratuvchisi Seth MacFarlane, Richard Appel va Mike Henry boʻlib, FOX telekanalida namoyish etilgan.

Ovoz berganlar 
 Mike Henry ovozi Cleveland Brown va Rallo Tubbs
 Sanaa Lathan ovozi Donna Tubbs
 Kevin Michael Richardson ovozi Cleveland Brown Jr. va Lester Krinklesac
 Reagan Gomez-Preston ovozi Roberta Tubbs
 Jason Sudeikis ovozi Holt Ritcher va Terry Kimple
 Seth MacFarlane ovozi Tim the Bear (1-3 fasl)
 Jess Harnell ovozi Tim the Bear (3-4 fasl)

Manbalar

Havolalar 
 

AQSh teleseriallari
Animatsion teleseriallar
Fox Broadcasting Company dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2000-yillar teleseriallari
2000-yillar animatsion teleseriallari
2010-yillar teleseriallari
2010-yillar animatsion teleseriallari
Fox Broadcasting Company

(Foks Brodcasting Kompani) —  tomonidan efirga uzatiladigan televizion kanal.

Manbalar

Havolalar 
 

AQSh telekanallari
Aqua Teen Hunger Force

Aqua Teen Hunger Force — Amerika animatsion televizion seriali. Yaratuvchisi Dave Willis va Matt Maiellaro  boʻlib, Cartoon Network va Adult Swim telekanalida namoyish etilgan.

Ovoz berganlar 
 Dana Snyder ovozi Master Shake
 Carey Means ovozi Frylock
 Dave Willis ovozi Meatwad, Carl Brutananadilewski, Ignignokt, Boxy Brown va boshqalar
 Matt Maiellaro ovozi Err, Cybernetic Ghost of Christmas Past from the Future, Markula va boshqalar
 George Lowe ovozi Sakkizinchi faslning diktori, oʻzi va boshqa belgilar
 C. Martin Croker ovozi Dr. Weird, Steve va boshqalar
 Andy Merrill ovozi Oglethorpe
 Mike Schatz ovozi Emory

Manbalar

Havolalar 
 
 

AQSh teleseriallari
Animatsion teleseriallar
Adult Swim dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2000-yillar teleseriallari
2000-yillar animatsion teleseriallari
2010-yillar teleseriallari
2010-yillar animatsion teleseriallari
TV Globo

TV Globo — 1965-yilda tashkil etilgan telekanal boʻlib, unga Grupo Globo egalik qiladi.

Manbalar 

 

Telekanallar
Braziliya
Juuso Pykälistö

Juuso Pykälistö (21-may 1975-yilda tugʻilgan) — finlandiyalik avtoralli poygachisi. U Ralli chempionatida Citroën va Peugeot avtomobillari bilan ishtirok etgan. Pykälistö ikki marotaba „Arctic rallisi“da gʻolib chiqqan.

Manbalar

Havolalar  
 Juuso Pykälistöning faoliyati  

Kishilar
1975-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Shvetsiya rallisi

Shvetsiya rallisi () — avval Xalqaro Shvetsiya rallisi bilan nomlanib, keyinchalik Uddeholm Shvetsiya rallisi nomiga oʻzgargan har yili fevral oyining boshida Shvetsiyaning Värmland shahrida boʻlib oʻtadigan avtomobil poygasi. Birinchi marta 1950-yilda boʻlib oʻtgan.

Natijalar

1950—1969

1970—1985

1986—1999

Manbalar

Havolalar 

 

Shvetsiya rallisi
Kamala Harris

Kamala Devi Harris ( , ; 20-oktabr 1964-yilda tugʻilgan) amerikalik siyosatchi, yurist hamda 49- va amaldagi Amerika Qoʻshma Shtatlari vitse-prezidentidir. U AQSh tarixida eng yuqori lavozimda ishlaydigan ilk ayol rasmiy hamda ilk afroamerikalik va osiyolik amerikalik vitse-prezidentdir. Demokratlar partiyasi aʼzosi boʻlgan Harris 2011-yildan 2017-yilga qadar Kaliforniya bosh prokurori, 2017-yildan 2021-yilga qadar esa Kaliforniyadan AQSh senatori vazifalarini bajargan. 2020-yilgi prezidentlik saylovlarida Harris Joe Bidenning yordamchisi (vitse-prezident) sifatida qatnashib, amaldagi prezident Donald Trump va vitse-prezident Mike Pence ustidan gʻalaba qozonishdi.

Kaliforniya shtatining Oakland shahrida tugʻilgan Harris Howard universiteti va Hastings huquq kollejini (Kaliforniya universiteti) tugatgan. 2003-yilda San Francisco okrug prokurori etib saylangan. 2010-yilda Kaliforniya bosh prokurori etib saylandi. 2014-yilgi Kaliforniya bosh prokurorlik saylovlarida ham gʻalaba qozonib, ikkinchi muddatga qayta saylandi. Harris 2017-yildan 2021-yilga qadar Kaliforniyadan kichik AQSh senatori lavozimini bajargan. U 2016-yilgi Senat saylovida Loretta Sanchez ustidan gʻalaba qozondi va buning ortidan AQSh senatida faoliyat yuritgan ikkinchi afroamerikalik ayol va birinchi janubiy osiyolik amerikalik boʻldi. U Senat sud majlislari davomida Trump administratsiyasi rasmiylarini, jumladan jinsiy zoʻravonlikda ayblangan Oliy sudga ikkinchi nomzod Brett Kavanaughni soʻroq qilganligini bilan obroʻ qozondi.

Dastlabki hayoti 
Kamala Devi Harris Kaliforniya shtatining Oakland shahrida 1964-yil 20-oktyabrda dunyoga kelgan. Onasi Shyamala Gopalan hind biologi boʻlib, 1958-yili 19 yoshida Hindistondan AQShga oziqlanish va endokrinologiya boʻyicha Berkeleydagi Kaliforniya universiteti talabasi oʻlaroq kelgan; Gopalan 1964-yilda falsafa doktori boʻlgan. Harrisning otasi — Donald J. Harris, Stanford universitetida iqtisod boʻyicha professor boʻlib, 1961-yilda Britaniya Yamaykasidan AQShga, UC Berkeleyda oʻqish uchun kelgan; 1966-yilda iqtisod boʻyicha falsafa doktori boʻlgan. Afroyamaykalik kelib chiqishga ega boʻlgan Donald Harris boʻlajak rafiqasi Shyamala Gopalan bilan ilk marta fuqarolik huquqlari harakati orqali uchrashgan.

Nashrlar 
Harris ikkita nofantastik kitob va bitta bolalar uchun moʻljallangan kitob muallifidir.

Galereya

Manbalar

Havolalar 

  
 
 Kamala Harris PolitiFactda 

1964-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
AQSh vitse-prezidentlari
Amerikalik siyosatchilar
Apracharas

Apracharas (shuningdek, Apracarajas, Apraca, Avacas deb ham ataladi) — Gʻarbiy Pokistondagi hind-skiflar sulolasi hukronlik qilgan davlat edi. Apracharaja poytaxti, Aprakapura (shuningdek Avakapura) nomi bilan tanilgan, Pokistonning Xayber-Paxtunxva shtatidagi Bajaur tumanida joylashgan. Bajaurning Apraka hukmronligi miloddan avvalgi I asrdan milodiy I asrgacha boʻlgan. Uning hukmdorlari sulolani tashkil etishdi, u Aprakaraxalar deb ataladi.

Kelib chiqishi 
Hind-yunonlar va hind-skiflar kelguniga qadar, Aprakan hududi Vedik sanskritcha matnlarida Ashvakas sifatida yozilgan boʻlib, Arrianning jangovar Aspasioi qabilasining tayanch punkti boʻlgan. Aprakalar tarixda miloddan avvalgi 236-yilda Makedoniyalik Aleksandrga qattiq qarshilik koʻrsatganlari bilan tanilgan.

Aprakaraxlar sulolasidagi hind-skiflar hind-skiflar shohi Azesning vorislari edi. Taxminan miloddan avvalgi 12-yildan boshlab ular oʻz sulolalariga asos solgan. Ularning hududi Bajaurda joylashgan boʻlib, Svat, Gandora, Taxila va Afgʻonistonning sharqiy qismlariga qadar choʻzilgan.

Buddizm 
Aprekarajalar buddizmni qabul qildilar: ular oʻzlarining diniy kitoblarga bagʻishlangan koʻp sonli dinlari bilan tanilgan. Ularning tangalarida hind-yunonlar tangalaridan olingan yunoncha naqshlar buddistlar tangalari qatorida paydo boʻlishda davom etadi.

Manbalar 

Pokiston tarixidagi davlatlar
21 Jump Street (teleserial)

21 Jump Street — Amerika politsiya protsessual televizion seriali. Yaratuvchisi Patrick Hasburgh va Stephen J. Cannell boʻlib, FOX telekanalida namoyish etilgan.

Manbalar

Havolalar 
 

AQSh teleseriallari
Fox Broadcasting Company dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
1980-yillar teleseriallari
1990-yillar teleseriallari
Friends

Friends () David Crane va Marta Kauffman tomonidan yaratilgan AQSh sitkom teleserialidir. 1994-yildan 2004-yilga qadar NBC telekanalida namoyish etilgan. Bosh rollarda: Jennifer Aniston, Courteney Cox, Lisa Kudrow, Matt LeBlanc, Matthew Perry va David Schwimmer.

Rollarda 

 Jennifer Aniston — Rachel Green
 Courteney Cox — Monica Geller 
 Lisa Kudrow — Phoebe Buffay
 Matt LeBlanc — Joey Tribbiani 
 Matthew Perry — Chandler Bing 
 David Schwimmer — Ross Geller

Mavsumlar 
 Friends (1-mavsum)
 Friends (2-mavsum)
 Friends (3-mavsum)
 Friends (4-mavsum)
 Friends (5-mavsum)
 Friends (6-mavsum)
 Friends (7-mavsum)
 Friends (8-mavsum)
 Friends (9-mavsum)
 Friends (10-mavsum)

Manbalar

Havolalar 
 

AQSh teleseriallari
NBC dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
1990-yillar teleseriallari
2000-yillar teleseriallari
NBC

NBC — NBCUniversal tomonidan efirga uzatiladigan televizion kanal.

Manbalar

Havolalar 
 

AQSh telekanallari
Seinfeld

Seinfeld — Amerika sitkom televizion seriali. Yaratuvchilari Larry David va Jerry Seinfeld boʻlib, ushbu teleserial NBC telekanalida namoyish etilgan.

Manbalar

Havolalar 
 

AQSh teleseriallari
NBC dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
1980-yillar teleseriallari
1990-yillar teleseriallari
Grey's Anatomy

Greyʼs Anatomy — Amerika tibbiy drama televizion seriali. Yaratuvchilari Shonda Rhimes boʻlib, American Broadcasting Company telekanalida namoyish etilgan.

Manbalar

Havolalar 
 

AQSh teleseriallari
American Broadcasting Company dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2000-yillar teleseriallari
2010-yillar teleseriallari
2020-yillar teleseriallari
LGBT mavzuli teleseriallar
Pikometr

Pikometr (xalqaro: pm) — 10−12 metrga teng birlik.

Manbalar
Warwick Davis

Warwick Ashley Davis (3-fevral 1970-yilda tugʻilgan) — ingliz aktyori, teleboshlovchisi, yozuvchisi, rejissori, qiziqchisi va produseri.

Filmografiyasi

Manbalar

Havolalar 

 
 
 Willow Management

Angliyalik erkak aktyorlar
Angliyalik erkak televideniye aktyorlari
Yashayotgan insonlar
Warwick Davis filmografiyasi

Warwick Davis — ingliz aktyori, teleboshlovchisi, yozuvchisi, rejissori, qiziqchisi va produseri.

Film 

Aktyorlar filmografiyalari
Moviy masjid

Moviy masjid (Hazrat Ali maqbarasi) (; ) — Afgʻonistondagi Balx viloyatining Mozori Sharif shahri markazida joylashgan meʼmoriy majmua. Tarkibiga masjid va maqbara kiradi. Alining qabri joylashgan ziyoratgohlardan biri hisoblanadi. 1481-yilda bunyod etilgan. Binokorlik tashabbuschisi Husayn Boyqaro, bosh meʼmor — Kamoliddin Binoiy.

Tarixi 
Dunyoda bir nechta ziyoratgohlar Muhammad paygʻambarning amakkivachchasi, kuyovi hamda oxirgi Roshidunlardan boʻlgan va Hazrat deya tilga olinadigan Ali nomi bilan bogʻlanadi. Moviy masjidning joylashgan oʻrni ham shunday ziyoratgohlar sirasiga kiradi.

Aytilishicha, Hazrat Alining jasadi, uning vasiyatiga koʻra, dastlab Bagʻdod yaqinidagi Najaf shahrida dafn etilgan. Tarixiy manbalarga koʻra, Hazrat Alining avlodlariga hurmatsizlik koʻrsatilgandan soʻng, uning jasadi Abu Muslim tomonidan Balxga olib boriladi va Hayron degan qishloqda yashirincha koʻmiladi.

Rivoyatlarga koʻra, Saljuqiylar hukmronligi davrida, Balxda Alining gʻishtin qabri Hayron qishloq aholisining yerga ishlov berish ishlari mobaynida tasodifan aniqlanadi. Unda Qurʼon, qilich va goʻyoki, yaxshi holatda saqlanib qolgan Hazrat Alining jasadi boʻladi. Qabr ustiga Sulton Sanjar (1118—1157) tashabbusi bilan maqbara quriladi. XIII asrda, Moʻgʻullar istilosi sabab qabr koʻmib yuboriladi. 1481-yilga kelib esa, maqbara qayta ochiladi. Shu yilning oʻzida, Husayn Boyqaro (1469—1506) tashabbusi bilan bu yerda meʼmoriy majmua: yangi maqbara va katta masjid quriladi. Masjidning gumbazlari moviy rangda boʻlgani bois majmua xalq orasida Moviy masjid deya atala boshlaydi.

Keyinchalik Hazrat Ali mozori joylashgan qishloq katta shahar qiyofasini oladi va Hazrat Ali sharafiga Mozori Sharif deya yuritila boshlaydi.

Aytilishicha, masjidga har kuni mingdan ortiq ziyoratchilar tashrif buyurishadi. Moviy masjidga musulmon boʻlmaganlar tashrifi alohida toʻlov orqali amalga oshirilsada, ularga maqbaraga kirish taʼqiqlab qoʻyilgan.

2019-yilda, Oʻzbekiston yoshlari umumjahon asotsiatsiyasi delegatsiyasi uchun Hazrat Ali maqbarasini ziyorati uyushtirilgan.

Meʼmorchiligi 
Moviy masjidda Husayn Boyqaro davridagi asl bezaklardan koʻpisi omon qolmagan. Koshin parchinlarining aksariyati XIX—XX asrlarda, tiklash va restavratsiya ishlari olib borilganda tayyorlangan.

Majmua hovlisida Hazrat Alining maqbarasi va boshqa ba'zi avliyolarning qabrlari joylashgan.

Rivoyatlar 
Majmua hududida anʼanalarga koʻra oq kabutarlarning suruvi yashaydi. Mahalliy aholi ushbu kabutarlardan biri ruh ekanligiga ishonadi. Mahalliy eʼtiqodga koʻra, majmua hovlisida qoʻnim topgan va hattoki eng keng tarqalgan qushlar ham, bu yerning adolati tufayli, vaqt oʻtishi bilan goʻyoki oq rangga boʻyanishadi.

Manbalar 

Afgʻonistondagi masjidlar
Fiona Shaw

Fiona Shaw (10-iyul 1958-yilda tugʻilgan) — irlandiyalik aktrisa hamda teatr va opera rejissori.

Filmography

Film

Televizion

Manbalar

Havolalar 
 
 Fiona Shaw (rejissor) Operabaseda

Aktrisalar
Yashayotgan insonlar
Irlandiyalik aktrisalar
Imelda Staunton

Imelda Mary Philomena Bernadette Staunton (9-yanvar 1956-yilda tugʻilgan) — ingliz aktrisasi va qoʻshiqchisi.

Manbalar

Havolalar  
 

Angliyalik aktrisalar
Yashayotgan insonlar
Julie Walters

Dame Julia Mary Walters (22-fevral 1950-yilda tugʻilgan) — Julie Walters nomi bilan tanilgan ingliz aktrisasi, muallifi va qiziqchisi. U toʻrt karra Britaniya Akademiya mukofoti, ikki karra Britaniya Akademiya film mukofoti, ikki karra Xalqaro Emmy mukofoti, bir karra BAFTA hamda Oltin globus mukofoti sohibasi sanaladi.

Manbalar

Havolalar 

 

Oltin Globus mukofoti sovrindorlari
BAFTA mukofoti sohiblari
Emmy Award gʻoliblari
Angliyalik aktrisalar
Yashayotgan insonlar
Zazalar

Zazalar — xalq. Aksariyati Turkiyada istiqomat qiladi (2 million kishi). Umumiy soni — 4 million. Ular zaza tilida gaplashadilar. Ushbu millat tarafdorlari, asosan, sunniy musulmonlardir.

Manbalar
Sharf

Sharf boʻyinga oʻraladigan yoki yelkaga/boshga tashlab yuriladigan uzun matodir. Sharflar odatda jun, ipak, paxta kabi materiallardan tayyorlanadi.

Manbalar
Gale Sondergaard

Gale Sondergaard — amerikalik film aktrisasi. „Eng yaxshi ikkinchi darajadagi aktrisa“ () nominatsiyasida Oscar (Akademiya) mukofoti bilan taqdirlangan.

Manbalar

Havolalar 

 
 

Amerikalik aktrisalar
Oscar mukofotining eng yaxshi ikkinchi darajadagi aktrisa nominatsiyasi gʻoliblari
Amerikalik televideniye aktrisalari
Alice Brady

Alice Brady (; Mary Rose Brady (); 2-noyabr 1892-yil — 28-oktyabr 1939-yil) — amerikalik film aktrisasi. „Eng yaxshi ikkinchi darajadagi aktrisa“ () nominatsiyasida Oscar (Akademiya) mukofoti bilan taqdirlangan.

Manbalar

Havolalar 

 
 

Amerikalik aktrisalar
Oscar mukofotining eng yaxshi ikkinchi darajadagi aktrisa nominatsiyasi gʻoliblari
1892-yilda tugʻilganlar
1939-yilda vafot etganlar
Alisher Navoiy masjidi (Hirot)

Alisher Navoiy masjidi — Afgʻonistondagi Hirot viloyatining markazida joylashgan masjid. XV asrning ikkinchi yarmida Alisher Navoiy tashabbusi bilan, uning mablagʻlari evaziga bunyod etilgan. XIX—XX asrlarda masjid binosi jiddiy zarar koʻrgan. 2020-yilda asliga monand qilib qayta tiklangan. Masjid Hirotning Guzargoh mavzeidagi Guzargoh kompleksida joylashgan.

Tarixi 
Tarixdan maʼlumki, Alisher Navoiy Temuriylar saltanati tarkibida boʻgan Xuroson hududida koʻplab bunyodkorlik ishlarini amalga oshirgan. Saltanat poytaxti boʻlgan Hirot shahrida Alisher Navoiy boshchiligida, uning mablagʻlari evaziga mashhur inshootlardan: Ixlosiya va Nizomiya madrasalari, Xalosiya xonaqohi, Shifoiya shifoxonasi, jome masjidi yonida Dor ul hoffoz qorixonasi va boshqalar qurildi. Shular jumlasiga hozirda Alisher Navoiy nomi bilan ataluvchi masjid ham kiradi.

XIX—XX asrlarda Hirotda yuz bergan bir necha vayronagarchiliklar natijasida masjid binosiga jiddiy zarar yetgan.

2020-yilda Turkiya Hamkorlik va muvofiqlashtirish agentligining (TICA) Hirotdagi  vakolatxonasi tashabbusi va moliyaviy koʻmagi bilan masjid asliga monand qilib qayta tiklangan. Shu yilning oʻzida masjidning ochilish marosimi boʻlib oʻtib, unda Hirot viloyati va shahridagi davlat idora vakillari, shahar universiteti rektori va masjid joylashgan kompleksning rahbari ishtirok etishgan.

Meʼmorchiligi 
2020-yilda masjidda amalga oshirilgan restavratsiya ishlari jarayonida, ustalar tomonidan gʻishtin va choʻbin bezaklar ishlangan.

Manbalar 

Afgʻonistondagi masjidlar
Laura Dern

Laura Dern (10-fevral 1967-yilda tugʻilganlar) — amerikalik film aktrisasi. U Oscar (Akademiya) mukofotining „Eng yaxshi ikkinchi darajadagi aktrisa“ nominatsiyasi boʻyicha gʻolib boʻlgan sanaladi.

Manbalar

Havolalar 

 
 

Amerikalik aktrisalar
Oscar kinomukofotining eng yaxshi ikkinchi darajadagi aktrisa nominatsiyasi gʻoliblari
Amerikalik televideniye aktrisalari
Amerikalik ovoz aktrisalari
Yashayotgan insonlar
LGBT huquqlari faollari
Amerikalik bola aktrisalar