MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Mavlono Xizriy II

Mavlono Xizriy II (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning juda yosh ekani, endi tanila boshlagani haqida maʼlumot berib, yaxshi sheʼrlar bitishiga umid bildiradi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Zi hajrat dil damodam nolavu ohu figʻon dorad,

Gʻamat gar qasdi dil mekard, aknun qasdi jon dorad.

(Mazmuni: Hajringda dil dam-badam nolayu oh chekadi. Gʻaming dilga qasdmand edi, endi jonga qasd qiladi).

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Mavlono Xovariy

Mavlono Xovariy (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan samarqandlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning yamoqchilik bilan shugʻullangani, shoʻxtabiatligi va “badiha (hozirjavoblik)ni ravon” aytishi haqida maʼlumot beradi. “Majolis un-nafois”da u yaratgan tarjiʼbanddan maqtaʼ bayt va quyidagi matlaʼ keltirilgan:Man ki umre ba havas payravii dil kardam,

Umr bigzasht-u nadonamki, chi hosil kardam.

(Mazmuni: Men umr boʻyi havas bilan yurak amriga boʻysundim, umr oʻtdi, bilmayman, nimalarga erishdim).

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Mavlono Xokiy

Mavlono Xokiy (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan qavsiyalik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Xoja Koʻsaviy xizmatida boʻlgani, darvesh kishi ekanligini aytib, “Majolis un-nafois”da quyidagi baytini keltiradi:Niyozmandi tuyem, ey ba noz parvarda,

Turo zamona ajab dilnavoz parvarda.

(Mazmuni: Ey nozanin, biz senga hamisha yolvoramiz, chunki seni zamona shunday ajoyib koʻngil oluvchi qilib yaratgan).

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Mavlono Xolidiy

Mavlono Xolidiy (15-asr) – fors-tojik tilida ijod ³ilgan hisorlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning oltinchi majlisida tilga olingan. Alisher Navoiy uning tahsil uchun Hirot shahriga kelganligini, Xolid Valid avlodidan boʻlganligi uchun “Xolidiy” taxallusi bilan ijod qilishini aytadi. “Majolis un-nafois”ning tarjimoni Faxriy Hirotiy esa bu shoir “Faqir odam erdi va qalandar suvratida kezib yurardi” deb maʼlumot beradi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan: Matars az tani xoki ba vaqti kushtani man, 

Agar ba tigʻi tu garde rasad ba gardani man.

(Mazmuni: Meni oʻldirgan chogʻingda chang bosgan tanamdan choʻchima, agar xanjaringga gard yuqsa mening gardanimgadir).

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Kisrécse

Kisrécse Vengriyaning Zala okrugida joylashgan qishloqdir.

Manbalar 

Zala okrugidagi aholi punktlari
Vengriya aholi punktlari
Kissziget

Kissziget Vengriyaning Zala okrugida joylashgan qishloqdir.

Manbalar

Havolalar 
 Ko'cha xaritasi  

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Zala okrugidagi aholi punktlari
Vengriya aholi punktlari
Kisvásárhely

Kisvásárhely — Vengriyaning Zala okrugidagi qishloq.

Manbalar 

Zala okrugidagi aholi punktlari
Vengriya aholi punktlari
Akchali, Hakkari

Akchali (, )—Turkiyaning Hakkari viloyati markaziy tumanidagi qishloq.  Qishloqda Pinyanishi qabilasiga mansub kurdlar istiqomat qiladi va 2022-yilda 765 nafar aholi istiqomat qilgan.

Eğercikning to'rt qishlog'i (), Kanatli () va Yeniyol () Akçalıga biriktirilgan.

Tarix 
Jorj Persi Badjer 1850-yilda mintaqaga qilgan tashrifi chog'ida qishloqda 90 oila ossuriyalik aholi istiqomat qilganini ta'kidlagan bo'lsa, Edvard Lyues Katts 1877-yilda bu qishloqda kurdlar yashaydi, deb hisoblagan.

Aholi 
1997-yildan 2022-yilgacha aholi tarixi:

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkiya aholi punktlari
Kozmadombja

Kozmadombja Vengriyaning Zala okrugidagi qishloq.

Manbalar

Havolalar 
 Ko'cha xaritasi  

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Zala okrugidagi aholi punktlari
Vengriya aholi punktlari
Külsősárd

Külsősárd Vengriyaning Zala okrugidagi qishloq.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Zala okrugidagi aholi punktlari
Vengriya aholi punktlari
Kustánszeg

Kustánszeg Vengriyaning Zala okrugidagi qishloq.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Zala okrugidagi aholi punktlari
Vengriya aholi punktlari
Akkush, Hakkari

Akkush ()—Turkiyaning Hakkari viloyati markaziy tumanidagi qishloq hisoblanadi. Qishloqda Mamxuran qabilasining kurdlari istiqomat qiladi va 2022-yilda 86 kishi bo'lgan.

Chetintash qishlog'i () qishloqqa biriktirilgan.

Aholi 
1997-yildan 2022-yilgacha aholi tarixi:

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Turkiya aholi punktlari
Krasznokvajda

Krasznokvajda — Vengriyaning Borsod-Abaúy-Zemplén okrugida joylashgan qishloq. Szentimrey oilasining ajdodlarining uyi.

Manbalar

Havolalar 

 Street map  

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Vengriya aholi punktlari
Vengriya
Bosh Sahifa/Arxiv/2023

{| role="presentation" id="mp-upper" style="width: 100%; margin-top:4px; border-spacing: 0px;"
| id="mp-left" class="MainPageBG" style="width:55%; border:1px solid #cef2e0; padding:0; background:#f5fffa; vertical-align:top; color:#000;"|
Tanlangan maqola 

Nomzodlar () | Arxiv | Oʻzgartirish

Yaxshi maqola

Nomzodlar () | Arxiv | Oʻzgartirish

Xushsifat maqola

<div align="right" style="font-size:xx-small; padding:0.1em 0.6em;">Nomzodlar () | Arxiv | Oʻzgartirish
| style="border:1px solid transparent;"|

| id="mp-right" class="MainPageBG" style="width:45%; border:1px solid #cedff2; padding:0; background:#f5faff; vertical-align:top;"|
Yangiliklar

Bilasizmi...

Kelgusi sonni tayyorlash | Arxiv | Oʻzgartirish

Bugun
-Kelgusi sonni tayyorlash | Loyiha | Oʻzgartirish

Tanlangan tasvir
Arxiv | Koʻproq tanlangan tasvirlar
|}

Vikipediyaning qardosh loyihalari

Vikitillar
Shihobiddin Muammoiy

Shihobiddin Muammoiy - Boburning Hindistonga birga borgan yaqin suhbatdoshlaridan biri. Keyinchalik Humoyun va Komron xizmatida bo‘lgan. “Faqiriy” taxallusi bilan she’rlar yozgan. U Boburga bag‘ishlab muammo risolasi tartib bergan. Komronning istagi bilan yozgan “Risolai Komron” asaridagi muammolar yechimi faqat “Komron”, “Mirzo”, “Shahzoda”, “Muhammad” nomlaridan iborat bo‘lgan. Bu asarning uchta qo‘lyozmasi O‘zFA Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti fondida saqlanadi.

Manbalar
Shihobiddin Gʻuriy

Shihobiddin Gʻuriy  - Gʻuriylar sulolasining eng mashhur vakili. Garchi 1203-yilgacha Gʻuriylar davlatining oliy hukmdori rasman Gʻiyosiddin Gʻuriy bo‘lsa-da, amalda butun hokimiyat ukasi Shihobiddin qo‘lida bo‘lgan. U Hindistonga yurishlar qilib, Mo‘lton, Lahor va boshqa viloyatlarni egallagan, rajputlardan esa mag‘lubiyatga uchratgan. Bobur o‘zidan oldin Hindistonga yurish qilgan podshohlar haqida so‘z yuritganda Sulton Shihobiddin Gʻuriyni ham tilga olib,   bir safar u bir yuz yigirma minglik qo‘shin bilan Hindistonga bostirib kirganini o‘z yurishiga qiyoslagan
.

Manbalar
Shohi Badaxshon

Shoh La’liy (Shohi Badaxshon) - Badaxshon shohi. Asl ismi Shoh Sulton Muhammad. Boburning o‘gay buvisi Shohbegimning otasi. Bularning ajdodlari uzoq asrlar Badaxshonda hukmronlik qilgan bo‘lsa-da, lekin ko‘p vaqt boshqa kuchli sultonlarning vassali bo‘lgan. Jumladan, Amir Temur va Temuriylar davrida ham ularning hokimiyatni tan olib, ularning nomidan Badaxshonni idora qilganlar. Boburning bobosi Sulton Abusa’id Shox Sulton Muhammadning qiziga uylangan, yana bir qizi (Shohbegim) mo‘g‘ul xoni Yunusxonga tekkan edi. Keyinchalik Shoh La’liy va uning o‘g‘li mustaqillikka intilganlari tufayli Sulton Abusa’id tomonidan vafotiga qadar Hirotda ushlab turilgan. O‘sha vaqtda u Alisher Navoiy bilan tanishgan. Alisher Navoiy  “Majolisun-nafois”da Shoh La’liy haqida ham to‘xtali, she’rlaridan bir bayt namuna keltirgan. “Boburnoma”da Shoh Sulton Muhammad nomi bilan tilga olingan va Shohbegimning otasi ekanligi qayd qilingan. Bobur uning boshqa qizlari va o‘g‘li Abdibek Mirzo haqida ham ma’lumot bergan.

Manbalar
Shohquli Gʻijjakiy

Shohquli Gʻijjakiy - Hirotda yashagan sozanda va bastakor. Bobur Sulton Husayn saroyidagi san’atkorlar qatori tilga olib, soz chalishda yuksak mahoratga erishgani, o‘z davrida mashhur bo‘lgai kuylar ijod qilganini yozgan.

Manbalar
Oʻron

O‘ron — kalit so‘z, parol. Bobur o‘sha davrlarda har bir qavmning o‘z o‘roni bo‘lishi to‘g‘risida ma’lumot berib, ba’zi qavmlar “durdona”, boshqa qavm “to‘qboy”, yana bir qavm esa “lulu” so‘zini o‘ron sifatida tanlashganini bayon etadi. Urush chog‘ida esa o‘ron ikki so‘zdan iborat bo‘lib, birinchi aytilgan o‘ronga shartli javob tarzida o‘ron belgilangan. Bobur Andijonga yurishi chog‘ida “Toshkand” va “Sayram” so‘zlari o‘ron sifatida tanlangan. Andijon qo‘rg‘oni yaqinida tun payti xonning qo‘shini “Toshkand” deb o‘ronni aytganida, Boburning oldingi safda turgan beklaridan biri shoshib qolib “Sayram” o‘rniga “Toshkand” deb javob qaytargan. Natijada o‘rtada anglashilmovchilik tug‘ilib, ikki tomon bir-birini o‘qqa tutgan.

Manbalar
Qayqubod Mirzo

Qayqubod Mirzo - Boburning evarasi, Hakim Mirzoning o‘g‘li. 1574 yil Kobulda tug‘ilgan. Ukasi Hakim Mirzoning vafotini eshitgan Akbar jiyanlarini Lohyp shahriga keltirib, ularga jogir (yer) ajratib bergan.

Manbalar
Qanbarali Qosimbek

Qanbarali Qosimbek - Boburning ulug‘ begi Qosimbek Qavchinning o‘g‘li. Yoshligidan Boburga xizmat qilgan va ko‘plab janglarda ishtirok etgan. Bobur 1502-yil dushmanlar ta’qibidan qochib, yonida atigi sakkiz kishi bilan qolganda, Qanbarali ham u bilan birga bo‘lgan. 1506- yil Qanbarali Mirzoxon isyonini bostirishda ishtirok etgan va jasorat ko‘rsatgan. Qandahorga qilingan yurishda jangda yarador bo‘lgan. 1514-yil Boburning ukasi Nosir Mirzo vafot etgandan so‘ng, Boburga qarshi ko‘tarilgan isyonni bostirishda qatnashgan. Keyinchalik ham Boburga sadoqat bilan xizmat qilib, nufuzli beklar qatorida turgan. .

Manbalar
Muhammad al-Iyoshiy (Abunnazar)

Muhammad ibn Masʼud ibn Muhammad ibn Iyosh as-Sullamiy, as-Samarqandiy, al-Iyoshiy (Abunnazar) (hijriy 320-yil (milodiy 932-yil)da vafot etgan) — bir qancha ilmlar sohibi bo‘lgan.

Asarlari 
 „at-Tafsir“ („Tafsir“);
 „as-Salot“ („Namoz“);
 „al-Mulohiy“ („Ko‘ngilxushlik“);
 „al-Jizya“ („Jizya“);
 „al-Xiroj“ („Xiroj“);
 „at-Toat“ („Toat“).

Manbalar
Muhammad as-Samarqandiy (Abu Ali)

Muhammad ibn al-Valid as-Samarqandiy, al-Hanafiy (Abu Ali) (hijriy 450-yil (milodiy 1058-yil)dan keyin vafot etgan) — faqih bo‘lgan.

Asarlari 
 „al-Asg‘ar fi furuʼi-l-fiqh“ („Furuʼ al-fiqhdagi eng kichik to‘plam“);
 „Majmuʼu-l-fatovo“ („Fatvolar to‘plami“).

Manbalar
Muhammad as-Suhravardiy

Muhammad Solih as-Suhravardiy (hijriy 1310-yil (milodiy 1893-yil)da tavallud topib, hijriy 1376-yil (milodiy 1957-yil)da vafot etgan) — fozil bo‘lgan.

Asarlari 
 „al-Ajviba as-suhravardiyaani-l-asʼilati-l-bayrutiya“ („Bayrutliklarning savollariga Suhravardiyning javoblari“);
 „Lubbu-l-albob fi-t-tarojim“ („Ulug‘ zotlarning tarjimai hollari haqida aqlning ko‘zi“).

Manbalar
Muhammad ash-Sharvoniy

Muhammad ibn Mahmud ibn Hojiy ash-Sharvoniy, so‘ngra al-Qustantiniy (hijriy 912-yil (milodiy 1507-yil)da vafot etgan) — tabib bo‘lgan. Tafsir, hadis va arab ilmlarini o‘rgangan. Buxoro va Shirvon ahlidan bo‘lgan. Qustantiniya (Konstantinopol)ga ko‘chib o‘tgan. Sulton Muhammad (vafoti: 866-yil) uning tibbiy xizmatidan foydalangan. Hajga borgan va Misrda yashagan. U yerda baʼzi olimlardan saboq olgan va Rumga borgan.

Asari 
 „Ravzatu-l-atr fi-t-tibb“ („Tabobat haqidagi muattar bo‘ston“, ko‘p jildli).

Manbalar
Muhammad ash-Shibliy

(Abu Ali) Muhammad ibn al-Husayn ibn Abdulloh ibn Shibliy (hijriy 470-yil (milodiy 1078-yil)dan keyin vafot etgan) — „ibn ash-Shibl“ nomi bilan tanilgan shoir bo‘lgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.

Manbalar
Muhammad ash-Shohuviy

Muhammad ibn Ibrohim ash-Shohuviy as-Samarqandiy (hijriy 297-yil (milodiy 910-yil)da vafot etgan) Samarqand ahlidan bo‘lgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.

Manbalar
Nabijon Qosimov

Nabijon Sodiqjonovich Qosimov — oʻzbek diplomati. 2013—2017-yillarda Oʻzbekiston xususiy sayyohlik uyushmalarining raisi. 2017-yildan 2023-yilgacha Oʻzbekistonning Olmoniya, Shveysariya, Chexiya va Shvetsiyadagi elchisi.

Maʼlumoti 
1993-yilda Toshkent davlat sharqshunoslik instituti Xalqaro iqtisodiy munosabatlar fakultetini, 1998-yilda O‘zbekiston Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasi Xalqaro iqtisodiy munosabatlar magistraturasini tugatgan. Nemis, ingliz, rus tillarini biladi.

Mehnat faoliyati 
1993-1996 — O‘zbekiston Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligining „O‘zprodimpeks“ davlat savdo kompaniyasi xalqaro aloqalar bo‘limi bosh mutaxassisi, boʻlim boshligʻi.

1996-1999 — O‘zbekiston Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligining „O‘zprodimpeks“ davlat savdo kompaniyasi eksport boshqarmasi boshligʻi.

1999-2000 — Oʻzbekistonning Olmoniyadagi elchixonasi ikkinchi kotibi.

2000-2003 — Oʻzbekistonning Olmoniyadagi elchixonasi savdo va iqtisodiyot boʻyicha maslahatchisi.

2003-2004 — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Tashqi iqtisodiy aloqalar va xorijiy investitsiyalar boshqarmasi guruh rahbari.

2004-2008 — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Tashqi iqtisodiy aloqalar va xorijiy investitsiyalar boshqarmasi boshligʻi.

2008-2013 — Oʻzbekiston savdo-sanoat palatasi boshqaruv raisining maslahatchisi.

2013-2017 — O‘zbekiston Xususiy turizm tashkilotlari uyushmasi raisi.

2017-yil 23-noyabrdan 2023-yil 26-sentyabrgacha Oʻzbekistonning Olmoniyadagi elchisi lavozimida ishladi.

2017-yilning 28-noyabr kuni Olmoniya Prezidenti Frank-Walter Steinmeierga ishonch yorliqlarini topshirdi. 2018-yilning 13-dekabr kuni Shvetsiya Qiroli Carl XVI Gustafga ishonch yorliqlarini topshirdi. 2019-yilning 21-fevral kuni Praga shahrida Chexiya Prezidenti Miloš Zemanga ishonch yorliqlarini topshirdi.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sahifasi Facebookda
 Rasmiy sahifasi Instagramda

Oʻzbekistonning Germaniyadagi elchilari
Oʻzbekistonning Shveytsariyadagi elchilari
Oʻzbekistonning Shvetsiyadagi elchilari
Oʻzbekistonning Chexiyadagi elchilari
Yashayotgan insonlar
Muhammad ash-Shoshiy

(Abu Bakr) Muhammad ibn Ahmad ibn al-Husayn ibn Umar ash-Shoshiy, at-Turkiy, ash-Shofiʼiy ((Muharram oyi Mayoforiqinda hijriy 429-yil (milodiy 1038-yil)da tug‘ilib, hijriy 507-yil shavvol oyi (milodiy 1114-yil) Bag‘dodda vafot etgan) — „al-Mustazhiriy“ nomi bilan tanilgan faqih. So‘ngra Bag‘dodga kelgan. Bir jamoa talabalar undan taʼlim olib, kamolot kasb etgan. Nizomiya madrasasida o‘quv bilan bog‘liq ishlarni boshqargan. U Shayx Abu Isʼhoq ash-Sheroziy qabrining yoniga dafn etilgan.

Asarlari 
 „Hilyatu-l-ulamo fi mazohibi-l-fuqaho“ („Faqihlarning mazhablari haqida ulamolarning ziynati“, muallif uni xalifa al-Mustazhirga bag‘ishlab yozgan va „al-Mustazhiriy“ deb nomlagan, 2 jildli);
 „Sharhu muxtasari-l-Muzniy“ („Muzniyning muxtasariga sharh“, muallif uni „ash-Shofiy fisharhi-l-komil“ deb nomlagan, 20 katta jildda);
 „at-Targ‘ib“ („Targ‘ib“);
 „al-Umda“ („Tayanch“);
 „al-Muʼtamid“ („Ishonchli manba“).

Manbalar
Muhammad ash-Shobaranjiy

(Abu Savvar) Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Osim ash-Shobaranjiy (hijriy 370-yil (milodiy 981-yil)dan keyin vafot etgan) — ishonchli roviy shayx va zohid bo‘lgan. U ulamolardan hadis tinglagan.

Manbalar
Muhammad ash-Shoshiy (Abu Bakr)

Muhammad ibn Ali ibn Ismoil al-Qaffol ash-Shoshiy (Shoshda hijriy 291-yil (milodiy 904-yil)da tug‘ilib, hijriy 366-yil (milodiy 977-yil) Shoshda zulhijja oyida vafot etgan) — tafsir, hadis va fiqhda nufuzli imomlardan biri bo‘lgan. Shofiʼiy mazhabida bo‘lgan va o‘z diyorida ommani shu mazhabga jalb qilgan. Muhaddis, faqih, mufassir, usulchi, tilshunos va shoir bo‘lgan. Ilm yo‘lida ko‘psafarlar qilgan. Damashq, Iroq va Xurosonda hadis tinglagan. Movarounnahrda shofiʼiy mazhabini yoygan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.

Asarlari 
 „Kitob fi usuli-l-fiqh“ („Usul al-fiqh kitobi“);
 „Sharhu-r-risolali-sh-Shofiʼiy“ („Shofiʼiy risolasiga sharh“);
 „at-Taqrib“ („O‘zlashtirish“, 6 jild);
 „Kitob fi mahosini-sh-sharʼiya“ („Sharʼiy fazilatlar haqidagi kitob“);
 „al-Fatovo“ („Fatvolar“);
 „Adabu-l-qoziyala mazhabi-sh-shofiʼiy“ („Shofiʼiy mazhabidagi qozining odobi“).

Manbalar
Mexanofobiya

Mexanofobiya – bu mashinalar yoki mexanik narsalardan qoʻrqishni oʻz ichiga olgan fobiya turi. Oʻn toʻqqizinchi asrda sanoat inqilobi taʼsiriga reaktsiya sifatida paydo boʻlgan. Dizayner va rassom Jon Vassosning 1931-yilda chop etilgan „Fobiya“ kitobida mexanofobiya mashinalarni kuch yoki muvaffaqiyat timsoli sifatida koʻradigan iqtisodiy nomutanosiblik deb ataladi.

Yana qarang 

 Fobiyalar roʻyxati

Manbalar 

Fobiya
Muhammad ash-Shoshiy (Shamsuddin)

Muhammad ibn al-Hasan al-Xorazmiy, al-Forobiy, ash-Shoshiy, al-Hanafiy (hijriy 781-yil (milodiy 1380-yil)dan keyin vafot etgan) adib boʻlgan.

Asarlari 
 „Sharhu-r-risolati-l-xamsinafi usul li Faxriddin ar-Roziy“ („Faxruddin ar-Roziyning din asoslari haqidagi elliginchi risolasiga sharh“, muallif ushbu asarni 781-hijriy yilda yozib tugatgan).

Manbalar
Muhammad ash-Shoshiy (Kamoluddin)

Muhammad ash-Shoshiy, al-Farkandiy, at-Toshkandiy, al-Hanafiy, an-Naqshbandiy (hijriy 980-yil (milodiy 1573-yil)da vafot etgan) — mufassir bo‘lgan.

Asari 
 „Hoshiya ala tafsiri-l-Bayzoviy“ („Bayzoviy tafsiriga hoshiya-izoh“).

Manbalar
Muhammad ash-Shargʻiy

(Abulmahosin) Muhammad ibn Abu Bakr ibn al-Muftiy ibn Ibrohim ash-Sharg‘iy (hijriy 491-yil rabiulavval oyi (milodiy 1098-yil)da tug‘ilgan) — odobli voiz bo‘lgan, „imomzoda“ nomi bilan tanilgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.

Manbalar
Muhammad ash-Shargʻiy (Abu Bakr)

Muhammad ibn Ibrohim ibn Sobir ash-Sharg‘iy (hijriy 272-yil rajab oyi (milodiy 886-yil)da Samarqandda vafot etgan) Buxoro, Xuroson, Iroq va Hijoz ulamolaridan rivoyat qilgan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar. .

Manbalar
Mavlono Xulqiy

Mavlono Xulqiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan hirotlik forsiynavis shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning nazmiy tabʼi yomon emasligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:Ey sarvinoz, dar dili mo jo namekuni,

Jo mekuni, vale ba dili mo namekuni.

(Mazmuni: Ey sarvinoz, bizning dilimizdan joy olmaysan, joy olasan, lekin bizning dilimizdan emas).

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Mavlono Xurramiy

Mavlono Xurramiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan hirotlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning feʼli yomonligi, sovuq va yoqimsiz qiliqlari tufayli Xurosonda yashay olmasdan, Iroqqa, keyinroq Makka va Madinaga borib, anbiyo va shayxlarning qabr­larini ziyorat qilgani, ammo safardan avvalgidan-da badfeʼl va badjahl boʻlib qaytganligi, shunday tabiati bilan yana sheʼr ham yozishi, tabʼ ahlini pisand qilmasligi haqida maʼlumot beradi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Ovozai ruxi gul to boz bar nayoyad,

Dar boʻston zi bulbul ovoz bar nayoyad.

(Mazmuni: Gulning yuzi haqida yana bir ovoza tarqalmaguncha, boʻstonda bulbuldan ham sado chiqmaydi).

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Mavlono Xusraviy

Mavlono Xusraviy (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan hirotlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi.

Alisher Navoiy uni kalondimogʻ, oʻziga yuqori baho beradigan kishi, agar biror sheʼrini koʻrsatish uchun olib keladigan boʻlsa, shunday yoʻl tutardiki, tanqidiy fikr aytishga imkon qoldirmas edi, barcha yozgan sheʼrlariga atrofdagilarning faqat tahsin aytishlarini istardi, deb yozadi. Mavlono Xusraviy devon ham tartib bergan. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Zi laʼli yor dandone giriftam,

Hayote yoftam, jone giriftam.

(Mazmuni: Yorning laʼli (labi)dan bir boʻsa oldim. (Bundan) hayot topdim, jon oldim). Mavlono Xusraviy Hirotda vafot etgan.

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Chala maqolalar
Shoirlar
Mavlono Shabobiy

Mavlono Shabobiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Mashhad shoirlaridan ekanligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:Ey sarvi sihi qomat, ey shoʻxi jafopesha.

Shud in tani majruham az tiri gʻamat besha.

(Mazmuni: Ey xushqomat sarv, ey jafo qiluvchi shoʻxim, gʻamlaring oʻqidan bu maj­ruh tanim chakalakzorga aylandi).

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Shoirlar
Chala maqolalar
Mavlono Shavqiy

Mavlono Shavqiy (15–16-asr) – chechaktulik zullisonayn shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olingan. Alisher Navoiy uning muloyim va yoqimli yigit ekani, dimogʻidagi xastalik tufayli yaxshi qiroat qila olmasligini aytib, forsiyda bitgan bir bayti va quyidagi turkiy matlaʼsini keltiradi:Borib ovora koʻnglum zulfing ichra mubtalo qoldi,

Tarahhum qilki, mendin bordi-yu, emdi sango qoldi.

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Mavlono Shayxiy

Mavlono Shayxiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan tabaslik fors shoiri. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olingan. 

Alisher Navoiy uning Iroqqa borib, musiqa ilmini oʻrgangani, bu fanga doir risolalar bitgani, Tabasga qaytgach, shayx­lik bilan mashgʻul boʻlganligini aytadi. Muhammad Qazviniy shoir haqida quyidagilarni ilova qiladi: Mavlono Shayxiy Arabistonda musiqa sohasida katta shuhrat qozonadi. Uning ikki gʻulomi boʻlib, ular joʻrovozlikda Shayxiyning asarlarini kuylaganlar. Bittasi Siyohcha nomli hindu boʻlib, Rumga ketadi. Rumning musiqa sohasidagi mashhur sanʼatkori darajasiga yetadi. Ikkinchisi rumlik boʻlib, Hindistonga ketadi va oʻsha yerda faoliyat yuritadi. “Majolis un-nafois”da Mavlono Shayxiyning quyidagi bayti keltirilgan:In na dogʻyest ki bar sinai soʻzoni man ast,

Muhri ishq ast ki az mehri tu bar joni man ast.

(Mazmuni: Koʻksimda yonayotgan bu narsa dogʻ emas, bu ishq muhridirki, u sening sevging uchun jonimgʻa bosilgan).

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Mavlono Shamsiddin Maʼdobodiy

Mavlono Shamsiddin Maʼdobodiy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi, Alisher Navoiyning zamondoshi. Sheroz yaqinidagi Maʼdobod qishlogʻidan. Oʻttiz yil doimiy ibodatga mashgʻul boʻlgan. Uvays Qaraniydek oʻttiz ikki tishini sindirgan. “Nasoyim ul-muhabbat”ga ushbu shayx bilan bogʻliq fasl Navoiy tomonidan qoʻshilgan.

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Mavlono Shamsiddin Muhammad Asad

Mavlono Shamsiddin Muhammad Asad (vaf. 1460) – “Nasoyim ul-muhab­bat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Shayx Zayniddin Xavofiyning muridi. Shayx Bahouddin Umarning xonaqohida chilla oʻtirgan. Mavlono Faxriddin Luris­toniy qoʻlidan tabarruk xirqa kiygan. Mavlono Saʼdiddin Koshgʻariy va Abdurahmon Jomiy bilan hamsuhbat boʻlgan. Hirotning Gozurgohida, Abdulloh Ansoriy qabrining etagida dafn etilgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Mavlono Shamsiy

Mavlono Shamsiy (15 asr) – badaxshonlik forsiynavis shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning oltinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy garchi uni koʻrmagan boʻlsa-da, lekin taʼrifini Mavlono Muhammad Badaxshiydan eshitganligini, bu taʼrifga koʻra Mavlono Shamsiy shoʻx taʼbli shoir ekanligini aytadi. “Majolis un-nafois”­da uning quyidagi bayti keltirilgan:Chashmoni man ba roʻyat dar oshiqi chunonand, 

K-az rashk yak digarro didan nametavonand. 

(Mazmuni: Yuzingga oshiqlikda koʻzlarim shu darajaga yetganki, rashkdan bir-birini koʻra olmaydilar).

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Mavlono Sharbatiy

Mavlono Sharbatiy (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir, naqqosh va xattot. Alisher Navoiy rahnamoligida voyaga yetgan. Nomi “Majolis un-nafois”ning toʻrtinchi majlisida tilga olinadi.

Navoiy uning tarix, sheʼriyat va muammo ilmidan yaxshi xabardorligi, bir risola bitayotgani, agar u tugallansa, ilm ahli uchun koʻp foyda boʻlishi haqida maʼlumot beradi. Mavlono Sharbatiy yoshligida qorilikni ham oʻrgangan. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Junun omad shior-u mehri roʻyi on parizodam,

Mani devona z-on roʻ dar zaboni mardum aftodam.

(Mazmuni: Ul parizod yuzining mehri orqali junun odat boʻldi. Shu tariqa men devona xalqning tilida doston boʻldim).

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Mavlono Sharifi Bogʻishahriy

Mavlono Sharifi Bogʻishahriy (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir va kotib. Nomi “Majolis un-nafois”ning toʻrtinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning yaxshi sheʼriy tabʼi borligi va kotib yigit ekanligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:Navbahoron garchi gul az sabza berun medamad,

Sabzai xatti tu az gulbargi tar chun medamad.

(Mazmuni: Erta bahorda agar gul maysalar orasidan unib chiqsa, sening ma­yin xatlaring yangi gul barglar (orasidan) unadi).

Manbalar 
Navoiyshunoslik