MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Pioner qahramonlar yodgorligi, Lipetsk

Pioner qahramonlar yodgorligi (hozirgi nomi — Ulugʻ Vatan urushida halok boʻlgan bolalar yodgorligi) — Lipetsk shahridagi yodgorlik, Lenin koʻchasidagi Pionerskiy (hozirgi — Yuqori) bogʻida oʻrnatilgan.

Tarixi 
Lipetskdagi pioner qahramonlarining asl yodgorligi 1972-yil 19-mayda pionerlar tashkilotining 50 yilligi sharafiga ochildi. U haykaltarosh Y. D. Grishko va meʼmor N. R. Polunin tomonidan ishlab chiqilgan. Betondan yasalgan va granit chiplari bilan qoplangan toʻrt metrli olov tillari fonida gipsdan yasalgan va mis bilan qoplangan ikkita figura oʻrnatilgan — boshini pastga tushirgan bola va qoʻlida dafna novdasini ushlagancha tiz choʻkkan qiz. Ushbu shaklda yodgorlik 1990-yillargacha turgan, SSSR parchalanganidan keyin u qulashni boshlagan va oxir-oqibat „Zarya“ kinoteatrini rekonstruksiya qilish paytida buzilgan (hozirgi Lipetsk va Zadonsk yeparxiyasi maʼmuriyati).

1996-yil 18-mayda Shahar kuni va sobiq Pionerlar kunidan bir kun oldin, buzib tashlangan yodgorlik joyida yangi yodgorlik tantanali ravishda ochildi. Mualliflar haykaltarosh Y. D. Grishko va meʼmor S. A. Soshnikov. Ikki bolaning siymosi koʻrinishidagi bronza yodgorlik past postamentda joylashgan — yalangoyoq oʻgʻil va qiz bola tiz choʻkib qoʻllarida gulchambar tutgan holda oʻrnatilgan, bu tinchlik va hayot ramzidir. Poydevorda "Ulugʻ Vatan urushi yillarida halok boʻlgan bolalarga" yozuvi oʻyilgan.

Bibliografiya 

 Pamyatnik pioneram-geroyam // Istoricheskie i pamyatnie mesta Lipeska / V. M. Koltakov, A. V. Ovchinnikov. — Lipesk: De-Fakto, 2007. — S. 167—170.
 Pamyatnik pioneram-geroyam, pogibshim v godi Velikoy Otechestvennoy voyni. 1972: foto // Lipesk: fotoalbom / fot. Ye. B. Stonalov, N. F. Milnichenko, A. S. Vayman; avt.-sost. A. S. Morgachev. — Moskva: Sovetskaya Rossiya, 1983. — S. 67.

Manbalar

Havolalar 

 Pamyatnik detyam, pogibshim v godi Velikoy Otechestvennoy voyni 
 NYeOBIChNIYe PAMYaTNIKI (DYeTYaM VOYNI)

Pionerlar
Bolalar yodgorliklari / urush bolalari
Ioann Xushxabarchiga homilador boʻlish

Ioann Xushxabarchiga homilador boʻlish - pravoslav cherkovining bayrami boʻlib, u paygʻambar Ioann Xushxabarchiga (shuningdek, Choʻqintiruvchi deb ataladi) homilador boʻlish sharafiga tashkil etilgan. Ioann Islomda paygʻambar Yahyo alayhissalomga mos keladi, nasroniy arab cherkovlarida Yuhanno nomi bilan keladi.

Bayram sanasi 
Luqo Injilidan maʼlumki, Ioanning otasi, solih Zakariyodir, Aviy qatoridan (yigirma toʻrtdan sakkizinchi) edi. Agar Quddusning qulashi 9 Av shanba kunining oxirida sodir boʻlganligini va birinchi qatorning xizmati boshlanishiga toʻgʻri kelganligini hisobga olsak, u holda homiladorlik 7-nison (7-aprel) yoki 28-elulda sodir boʻlishi mumkin (22-sentabr).

Ibodat hurmati 
Ioann Xushxabarchiga homilador boʻlish kunini nishonlash V-asrdan beri maʼlum. Bayram Konstantinopoldan kelib chiqqan va dastlab yangi yil kuniga toʻgʻri kelgan, taxminan 462-yilda 23-dan 1-sentabrga koʻchirilgan.

Bayram kichik ulugʻvorliklardan biridir. Xizmatda Luqo Injilining 2-qismini  (solih Zakariyoga farishta paydo boʻlishi haqidagi rivoyatni oʻz ichiga oladi) va Galatiyaliklarga maktubni oʻqish kerak.

Gimnografiya 
Tropar, 4-ovoz

Eng avvalo, meva bermaganlar shod boʻladilar, / mana, sen haqiqatda chiroq quyoshini oʻylab topding, / koʻrlik azobiga uchragan butun olam mulkini munavvar qil. / Xursand boʻling, Zakariyo, jasorat bilan qichqiradi: / U tugʻilgan boʻlsa ham, Parvardigorning paygʻambari bor.

Kontakion, 1-ovoz

Buyuk Zakariyo shodumon boʻladi / ulugʻvor turmush oʻrtogʻi Yelizaveta bilan / Xushxabarchi Ioannga homilador boʻlishga loyiq / uning bosh farishtasi xushxabardan quvonadi / va hurmatga loyiq odamlar / inoyat siri kabi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Слово на Зачатие честного и славного Пророка, Предтечи и Крестителя Господня Иоанна // Жития святых на русском языке, изложенные по руководству Четьих-Миней свт. Димитрия Ростовского : 12 кн., 2 кн. доп. — М.: Моск. Синод. тип., 1903—1916. — Т. I: Сентябрь, День 23. — С. 454.

Havolalar 

 Православный календарь, 6 октября (по н.ст.) на сайте Православие.ру
Pravoslav bayramlari
Yosh qahramonlar Kolya Sinitsyn, Petya Ignatenko va Mitya Balitskiy haykali

Yosh qahramonlar Kolya Sinitsyn, Petya Ignatenko va Mitya Balitskiy haykali — Belgorod viloyati, Grayvoron shahridagi Ulugʻ Vatan urushi pionerlari yodgorligi.

Tarixi 
Uch bolakay ham bir maktabning aʼlochi oʻquvchilari edi. Grayvoronni fashistlar bosib olish paytida yosh pionerlar partizan boʻlishadi: ular varaqalar qoʻyib, razvedka bilan shugʻullanib, Grayvoronda qancha va qayerda nemis boʻlinmalari joylashganligini aniqlaganlar. 1941-yil 31-oktabrga oʻtar kechasi ular Komsomolskiy bogʻidagi (sobiq Uchbirlik bogʻi) dushman qurol parkini portlatib, butunlay vayron qilishadi, 4-noyabrga oʻtar kechasi Germaniya harbiy komendaturalari oʻrtasidagi asosiy aloqa liniyasini uzib qoʻyishadi. Graivoron va Bolshaya Pisarevka gʻisht zavodi yaqinida. Oʻsha kuni ertalab Kolya, Petya va Mitya hibsga olinib, maktabning yertoʻlasiga qamaladi. Uch kunlik qiynoqlardan soʻng, 1941-yil 7-noyabr kuni tongda fashistlar oʻz safdoshlarini osib oʻldirishadi.

Urushdan keyin pioner qahramonlar oʻzlari oʻqigan maktab qarshisidagi maydonga sharaf bilan dafn qilinadi va 1983-yilda ularning ommaviy qabri ustiga yodgorlik stelasi oʻrnatiladi (haykaltarosh V. N. Savchenko). Grayvorondagi koʻchalardan biri ularning nomi bilan atalgan — Yosh partizanlar.

1981-yilda RSFSR Oliy Kengashi Prezidiumining Farmoni bilan nomidagi maktab oʻquvchilari. Engels Mitya Balitskiy, Petya Ignatenko va Kolya Sinitsyn vafotidan keyin „Jasorat uchun“ medali bilan taqdirlangan.

Viloyat oʻlkashunoslik muzeyida Kolya Sinitsinning akasi Andrey Ilich Sinitsin tomonidan tuzilgan tarjimai holi mavjud.

Adabiyotlar 
 Бахмут В., Кочетов Н. Грайворонские орлята // Герои в красных галстуках. — Воронеж, 1974.

Manbalar

Havolalar 
 ЮНЫЕ ГЕРОИ-АНТИФАШИСТЫ БЕЛГОРОДЧИНЫ 
 Виртуальная энциклопедия «Дети-герои» 
 Памятники пионерам-героям Великой Отечественной войны 
Belgorod viloyati yodgorliklari / yosh qahramonlar Kola Sinitsynu, Peti Ignatenko va mita Balitskiy
 Grayvoron
 1983-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
Belgorod viloyatida 1980-lar
Yuriy Velikanovich haykali

Yuriy Velikanovich haykali — 1982-yil dekabr oyida Lvovda oʻrnatilgan Teodosiya Bryj tomonidan Yuriy Velikanovichning yoʻqolgan yodgorligi. 2017-yilda vandallar tomonidan vayron qilingan.

Tarixi 
Yodgorlik haykaltarosh Teodosiya Bryj tomonidan ishlab chiqilgan va 1982-yilda Iron Waters parkiga kiraverishda oʻrnatilgan.

Oʻttizinchi yillardagi ispan respublikachisi qiyofasidagi, tosh ustida oʻtirib, koʻksiga daftar yoki sheʼrlar yozilgan daftar bosgan yigitning nafis va yengil haykali.

Yodgorlik fashistlar tomonidan bir necha bor vandalizm harakatlariga uchragan, ular yodgorlikning boshini kesib, lablari, koʻzlari va tirnoqlarini boʻyashgan, unga svastika chizgan va hokazo.

2010-yilda vandallar yodgorlikning boshini kesib tashlashgan.

2015-yilda vandalizmdan soʻng, yodgorlik qayta tiklanishi, tozalanishi va joyiga qoʻyilishi uchun demontaj qilingan.

2017-yil 2-dekabrda vandallar yodgorlikni poydevordan sindirib, „Komunyaku get“ qizil yozuvli yodgorlik poydevorini bulgʻashgan. Voqea joyiga Sixovskiy tumani IIB xodimlari yetib kelgan.

Manbalar 

Velikanovich
 Lvovning yo'qolgan yodgorliklari
1982-yilda Ukrainada qurilgan bino va inshootlar
Lvov viloyatida 1980-lar
 2017-yilda yo'qolgan bino va inshootlar
Long Wapper

Long Wapper () — gigant, afsonaga koʻra, Antverpenda yashaydi va shahar aholisini qoʻrqitadi. Antverpendan tashqari, Blankenberge va Neulenda Long Wapper afsonalari mavjud.

Long Wapper odatda ingichka va baland boʻlib, unga bir shahardan ikkinchisiga tezda sayohat qilish imkonini beradi. Villi Vanderstenning „Suske va Wiske“ komikslarida Long Wapperning soqolini tozalagan iyagiga urgʻu berilgan.

Long Wapper kechasi paydo boʻladi va u kattaroq va katta boʻlib, ichkilikbozlarni quvadi va mast uyga qaytganida, Wapper derazalaridan qarashni yaxshi koʻradi. Baʼzida Vapper goʻdakdek koʻrinadi va ona sutini ichadi va yana tez oʻsadi. Antverpenda bir hikoya borki, Long Wapper bir vaqtlar oʻzini ayolga oʻxshatib koʻrsatganda, toʻrt kishi unga xushomad qilib yurgan. Uning nomidan Long Wapper ularning barchasiga sevgilarini isbotlashni buyurdi: birinchisi qabriston xochida ikki soat oʻtirishi, ikkinchisi ikki soat davomida shu xoch ostidagi tobutda yotishi, uchinchisi tobutni taqillatishi kerak edi va toʻrtinchisi qoʻlida zanjir bilan xoch atrofida yugurishi kerak edi. Birinchisi, ikkinchisining tobutda qanday yotganini koʻrib, dahshatdan xochdan qulab tushdi va halok boʻldi. Ikkinchisi qoʻrquvdan vafot etdi, uchinchisi uning tobutini taqillatganini eshitdi. Uchinchisi, uning ruhi uchun zanjirli shayton keldi, deb oʻylab vafot etdi. Toʻrtinchisi aqldan ozdi, oʻzini Sheldtga tashladi va choʻkib ketdi.

Bugungi Belgiyada Long Wapper 

 Ushbu Long Wapper sharafiga Antverpenning transport muammolarini hal qilish uchun qurilgan koʻprikka uning nomi berildi.
 1963-yilda Sten qal’asiga kiraverishda Albert Pouls tomonidan Long Wapper haykali oʻrnatilgan.
 Vannes Van de Velde qoʻshiqlaridan biri Long Wapperga bagʻishlangan.
 Antverpen qoʻgʻirchoq teatrlaridan biri Long Wapper sharafiga nomlangan.
 Dredging int., sigʻimi 13700 m³, roʻyxatga olish porti — Antverpen oʻz-oʻzidan boshqariladigan dredgerlardan biri Long Wapper nomi bilan atalgan.

Manbalar 

 Antverpen Madaniyati
Belgiya Yodgorliklari
Belgiya Folklori
Yuriy Gagarin haykali (Vifleym)

Yuriy Gagarin haykali ― 2018-yil 19-yanvarda oʻrnatilgan. Bu yodgorlik Yuriy Gagarinning Falastindagi birinchi yodgorligiga aylandi.

Yodgorlikni oʻrnatish „Madaniyatlar muloqoti — bir dunyo“ xayriya jamgʻarmasi dasturi doirasida amalga oshirilgan. Ushbu byust ushbu dastur doirasida qurilgan 44-yodgorlik boʻlgan.

Vifleymdagi yodgorlikni oʻrnatishda yordam Imperial Pravoslav Falastin Jamiyati (IOPS) va Rus Geografiya Jamiyati (RGO) tomonidan amalga oshirilgan.

Yodgorlik Iordan daryosining gʻarbiy qirgʻogʻida, rojdestvo cherkovining kirish eshigi yonida, afsonaga koʻra, Iso Masih tugʻilgan joyda bolalar bogʻchasi maydoni yonidagi maydonda oʻrnatilgan.

Vifleymdagi Gagarin haykalining ochilish marosimida Rossiyaning Falastin milliy maʼmuriyatidagi vakili Aydar Aganin, IOPS boʻlimi rahbari Daud Matar, Baytlahm meri Anton Salman, shuningdek, turli shaharlardagi IOPS vakillari ishtirok etgan. Tantanali marosimga IOPS raisi Sergey Stepashindan ham maktub yuboriladi, u marosim davomida oʻqib eshittiriladi.

Yodgorlikning tavsifi 
Yodgorlik — Yuriy Gagarinning bronzadan yasalgan byusti boʻlib, u bu yerda u parvoz qilgan kosmik kostyumdan bosimli dubulgʻada taqdim etilgan.

Byust pushti granitdan yasalgan baland poydevorga oʻrnatilgan.

Poydevorning tagida Rossiya va Falastin bayroqlari tushirilgan lavha, bayroqlar ostida ingliz tilidagi yozuv.

Rus tiliga tarjima qilingan yozuv matnida shunday deyilgan:

"Madaniyatlar muloqoti — Yagona dunyo" Rossiya xalqaro xayriya jamgʻarmasi tomonidan Falastin xalqiga sovgʻa qilingan".

Manbalar 

Baytlahm
Falastin Davlati
Baytlahm
Diya mifologiya

Diya () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Deyoney yoki Eyonayning qizi. Panopolitanlik Nonnusning soʻzlariga koʻra, u shimoliy Tesaliyadagi perrebiy qabilasidan kelgan. U Lapitlar shohi Ixionning xotini boʻldi. Diodor Sikulus tomonidan bayon etilgan versiyaga koʻra, Ixion xotiniga toʻy oldidan sovgʻa bermagan, shuning uchun qaynotasi undan otlarni garovga olgan. Toʻydan soʻng Lapitlar podshosi Diyaning otasini oʻz joyiga taklif qilib, olovli chuqurga itarib yuboradi.

Diyaning ikkita farzandi bor edi. Oʻgʻli Piritus va qizi Tesadiya. Antik davr boʻyicha olim Ulrich fon Wilamowitz-Möllendorffning soʻzlariga koʻra, Fisadiya Efra bilan birga Dioskuri tomonidan qoʻlga olingan va singlisi Elena Goʻzalning xizmatiga berilgan Klimena bilan bir xil. Fisadiya yoki Klimena oʻz bekasi bilan Troyaga joʻnab ketdi va shahar qulaganidan keyin oʻlja sifatida Akamantusga bordi.

Turli manbalarda yo Ixion yoki oliy xudo Zevsning oʻzi Piritusning otasi deb ataladi. Bir versiyaga koʻra, Zevs Diyani aygʻirga aylantirish orqali vasvasaga solgan va shu tariqa Ixiondan xotini Gerani jalb qilgani uchun qasos olgan.

Yupiterning yoʻldoshlaridan biri Diya nomi bilan atalgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 
 
 
 
 Salon Afsonalari
Yuriy Gagarin haykali (Gagarin)

Yuriy Gagarin haykali — oʻz vatanidagi Gagarin shahrida (sobiq Gjatsk) 1974-yilda, Yuriy Gagarin vafotidan olti yil oʻtib oʻrnatilgan.

Yodgorlikning ochilishi 30-avgustda boʻlib oʻtadi. 2010-yilda yodgorlikda keng koʻlamli restavratsiya ishlari olib boriladi.

Yodgorlik Gagarin shahrining Qizil maydonida, „Vostok“ mehmonxonasi qarshisida oʻrnatiladi.

Haykaltaroshlar Yu. G. Orexov va M. A. Shmakov. Yodgorlikning meʼmorlari V. A. Peterburgjtsev va A. V. Stepanov.

Aslida, Yuriy Gagarin Gjatsk yaqinidagi qishloqda tugʻilgan, ammo keyinchalik uning oilasi shu yerda yashagan, u bu yerga ota-onasining oldiga kelgan, shu jumladan kosmosga parvoz qilganidan keyin.

Esda qolarli kunlarda yodgorlik yonida tantanali va motam tadbirlari oʻtkaziladi, mahalliy hokimlik vakillari tomonidan gullar qoʻyiladi. Shuningdek, monument yonidagi maydonda muntazam ravishda bayram tantanalari, shu jumladan 12-aprel Kosmonavtika kunini har yili nishonlash doirasida oʻtkaziladi.

Yodgorlikning tavsifi 
Yodgorlik — bronzadan yasalgan balandligi 5 metr boʻlgan Yuriy Gagarinning toʻliq balandlikdagi haykali. Gagarin qomati dinamik koʻrinishda taqdim etilgan, u oʻzi oddiy fuqarolik kiyimida kiygan, bir qoʻlida yelkasiga tashlangan koʻylagi bor. Gagarin haykalining oyoqlarida bronzadan yasalgan „qogʻoz samolyot“ joylashgan. Haykal balandligi 6 metr boʻlgan qora granit poydevoriga oʻrnatilgan. Poydevorning oʻzi alohida bloklardan tashkil topgan.

Poydevorga quyidagi yozuv oʻyilgan:

"Yuriy Gagarin".

Manbalar 

Gagarin
Smolensk viloyati yodgorliklari / Gagarin, Gagarin
 Gagarin (Smolensk viloyati)
Kritlik Diktis

Kritlik Diktis ( va  ) — qadimgi yunon mifologiyasidan Kritlik personaj. Miflarga koʻra, Troyani qamal qilish paytida Idomeneusning sherigi.

Afsonaga koʻra, uning urush haqidagi yunoncha yozuvlari IV asrda lotin tiliga tarjima qilingan va „Troya urushi kundaligi“ (), Frigiya Daretining „Tarixi“ bilan birgalikda oʻrta asr tarixchilari Troyani taʼriflagan, masalan, fransuz saroy tarixchisi Benua de Sen-Maur oʻzining „Troya romantikasi“ asarida havola qilingan asardir. "(, 1160).

Manbalar

Havolalar 

 Qoʻlyozmasi
 Fransiyaning Gallica onlayn kutubxonasida „Troyan urushi kundaligi“ ning lotincha matni, 1560-yil nashri.
 Rus tiliga tarjima
 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
troyan urushi qatnashchilari
Rim davridagi Yunon adabiyoti
Yuriy Gagarin haykali (Yulduzli shaharcha)

Yuriy Gagarin haykali — 1971-yil avgust oyida oʻrnatilgan. Yodgorlik markazdagi parkda, Yuriy Gagarin nomi bilan atalgan kichik maydonda joylashgan.

Yodgorlikning tantanali ochilish marosimi 1971-yil 18-avgustda Gagarin uchuvchi sifatida bevosita bogʻliq boʻlgan Havo floti kuni boʻlib oʻtadi.

Joyi shunday tanlanganki, yodgorlik Yulduzli shaharda Yuriy Gagarin yashagan uy oldida turadi.

Yulduzli shahardagi Gagarin haykali yonida Xalqaro kosmik stansiyaga parvozdan qaytgan astronavtlarni rasmiy kutib olish marosimi boʻlib oʻtgan.

Yodgorlik mualliflari haykaltarosh B. I. Dyuzhev, arxitektor A. A. Zavarzin.

2018-yilda yodgorlik toʻliq restavratsiya qilinib, unga tutash hududda obodonlashtirish ishlari olib boriladi.

Xotira kunlarida yodgorlik yonida tantanali tadbirlar oʻtkazilib, gullar qoʻyiladi.

Yodgorlik tavsifi 
Yodgorlik toʻgʻri burchakli poydevorga oʻrnatilgan toshdan yasalgan toʻliq balandlikdagi haykaldir. Ushbu yodgorlikdagi Gagarin oddiy kiyimlarda — shim va yupqa koʻylagi kiygan boʻlib, uchuvchilarning yengil formasini eslatadi. Shakl harakat paytida, qadam paytida tasvirlangan. Orqa tarafdagi qoʻl yarasida romashka guli mavjud.

Yodgorlik yaratilishining qiziq jihati shundaki, yodgorlikning asl dizaynida kosmonavtning qoʻlida romashka yoʻq edi, u hozir u yerda joylashgan. Gul Yuriy Gagarinning rafiqasi Valentina Gagarinaning iltimosiga binoan qoʻshilgan. Bu iltimos, yugurishdan qaytgan Gagarin unga doimo gul olib kelganligi bilan bogʻliq edi.

Yodgorlik ortida kichik qayinzor Qayin.

Manbalar 

 Star Town
Yulduz
Moskva viloyati yodgorliklari
Egimiya o‘g‘li Dimant

Dimant ( ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Dorian, Aegimiusning oʻgʻli. Peloponnes uchun Geraklid urushida halok boʻlgan. Ehtimol, Axayadagi Dima shahri uning nomi bilan atalgan. Afsonaga koʻra, sparta filalaridan biri uning nomi bilan atalgan.

Manbalar 

 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
 Dorida Afsonalari
Yuriy Gagarin haykali (Irkutsk)

Yuriy Gagarin haykali — 1977-yilda Gagarin bulvarida oʻrnatilgan.

Irkutsk — ularni tark etgan kosmonavtlar soni boʻyicha Rossiyaning eng yaxshi beshta viloyatlaridan biri — bu yerdan, shuningdek, ushbu reytingda Irkutsk bilan uchinchi oʻrinni egallagan boshqa mintaqalardan toʻrtta rus kosmonavti kelgan.

Yodgorlik dumaloq gulzorning oʻrtasiga, poydevorga oʻrnatilgan.

Ushbu yodgorlik loyihasining muallifi va bosh haykaltaroshi Yu. F. Kuzmin, arxitektor V. N. Fedorin. Ushbu yodgorlikni yaratishda yana toʻrt kishi ishlagan — Yu. F. Kuznetsov, I. G. Knijnikov, V. N. Konetskiy, V. P. Verxozin.

Byust shahar maʼmuriyatining buyrugʻi bilan Irkutsk ogʻir mashinasozlik zavodida quyilgan. Ushbu loyihani amalga oshirishda ishtirok etgan ishchilarning ismlari esdalik lavhasida aks ettirilgan.

Unutilmas sanalarda yodgorlik yonida tantanali tadbirlar oʻtkaziladi va bu yerda shahar bayramlari ham oʻtkaziladi. Shahar Faxriylar Kengashi muntazam ravishda tadbirlarda ishtirok etadi, Yuriy Gagarin xotirasi kunlari va Kosmonavtika kunida haykalga gul qoʻyish marosimi oʻtkaziladi.

Yuriy Gagarin parvozining oltmish yilligi munosabati bilan yodgorlikka tutash hududda obodonlashtirish ishlari olib boriladi, yodgorlikning oʻzi qayta tiklanadi.

Yodgorlikning tavsifi 
Yodgorlik bronzadan yasalgan va gulzorning markazida turgan granit poydevorga oʻrnatilgan byustdir. Koʻkrak tekis asosda joylashgan boʻlib, biroz oʻziga xos koʻrinish hosil qiladi, bu esa yodgorlikning mashhur nomlari paydo boʻlishiga sabab boʻlgan — „Dori“ yoki „Lagandagi bosh“.

Old tomondan poydevorda quyidagi yozuv bor:

"YU. A. Gagarin".

Yodgorlik orqasida, poydevorida, yozuvi bor lavha bor:

"IZTM. Kuznetsov Yu. F., Knijnikov I. G. , Konetskiy V. N., Verxozin V. P. ".

Manbalar 

 Yuriy Gagarinning Yodgorliklari / Irkutsk
Irkutsk Yodgorliklari / Gagarin
Ziz (mifologiya)

Ziz () — yahudiy mifologiyasida ulkan griffinsimon afsonaviy qush. Manbalarda aytilishicha, u qanotlari bilan quyoshni toʻsishga qodir.

Ziz qushining arxetipi shunga oʻxshash afsonaviy qushlarga toʻgʻri keladi, deb ishoniladi: ravvinlar uni forslarning Simurgʻ qushi bilan solishtirish mumkin, deb aytishadi. Zamonaviy olimlar zizni shumerlarning ankh va qadimgi yunon feniksi bilan ham qiyoslashadi.

Manbalar 
Injil tarkibiga kiruvchi Zaburning ibroniycha asl nusxasida ziz haqida faqat ikkita juda qisqa eslatma mavjud (Zb. pravoslav raqamlashda 49:11; 79:14; Gʻarbiy raqamlashda 50:11, 80:13). Ular rus tilidagi sinodal tarjimada va Yevropa tillariga boshqa koʻpgina tarjimalarda yoʻq. Yahudiy aggadlari ziz haqida shunday deyishadi:

Yahudiy boʻlmagan manbalarda ham ziz haqida soʻz boradi. Iogann Buxtorfning 1603-yilda yozgan „Sinagoga Judaica“ asarida hamda 1613-yilda Samuel Zakups tomonidan ingliz tiliga tarjimasida Eliya Levita „ushbu bayramda dasturxonga tortilishi lozim boʻlgan Bariuxna deb ham ataladigan ulkan qush haqida xabar beradi; Talmudda aytilishicha, bir paytlar uyasidan tushgan tuxum uch yuzta baland sadr daraxtini sindirib tashlagan“.

1698-yilda Xamfri Prideaux zizni ulkan samoviy xoʻroz parrandasi sifatida tasvirlaydi:

Yana qarang 

 Rok
 Leviafan
 Begemot (mifologiya)

Manbalar 

 afsonaviy qushlar
yahudiy mifologiyasida afsonaviy mavjudotlar
Yuriy Gagarin haykali (Kaluga)

Yuriy Gagarin haykali — 2011-yil 9-aprelda Kaluga shahrida oʻrnatilgan Yerning birinchi kosmonavti Yuriy Alekseevich Gagarinning toʻliq boʻyli bronza haykali. Haykal muallifi yana bir mashhur kosmonavtning familiyasi Aleksey Leonovdir.

Tavsif 
Gagarin yodgorligi K. E. Tsiolkovskiy nomidagi Kosmonavtika tarixi davlat muzeyiga kirish eshigi qarshisida joylashgan. Insonning koinotga birinchi parvozining 50 yilligi sharafiga oʻrnatilgan. Haykalning balandligi 2,5 metrni tashkil qiladi. U Gagarinni kosmonavt sifatida emas, balki oddiy koʻylak va shim kiygan, yuzida tabassum paydo boʻlgan oddiy odam sifatida tasvirlaydi. Shu bilan birga, uning qoʻllari bir-biriga yoyilgan, goʻyo u butun dunyoni quchoqlashga harakat qilmoqda.

Gagarin haykali nusxalari boshqa joylarda

Etnomirdagi Gagarin haykali 
Aynan Kalugadagi kabi yodgorlik 2011-yil 16-aprelda Etnomir etnografik bogʻ-muzeyida oʻrnatilgan. Marosim davomida Etnomir xodimlari va mehmonlari avlodlar uchun xabar tuzib, uni 2061-yilda, insonning koinotga birinchi parvozining 100 yilligi munosabati bilan ommaga eʼlon qilish uchun Vaqt kapsulasiga joylashtirdilar.

Xyustondagi Gagarin haykali 
2012-yil 15-oktabrda Amerikada birinchi Yuriy Gagarin haykali ochilishi boʻlib oʻtadi. U 2011-yilda Xyustonga insonning birinchi kosmik parvozining 50 yilligi munosabati bilan sovgʻa qilingan. Kaluga yodgorligining aniq nusxasi NASA birinchi shtab-kvartirasining tarixiy binosi yaqinida joylashgan. Yodgorlik yonida amerikalik kosmonavt Jon Glenn tasvirlangan poʻlat panel joylashgan boʻlib, u Gagarindan bir yil oʻtib Yerni aylanib chiqqan ikkinchi odam boʻlgan. Ochilish marosimida faxriy mehmon sifatida Yuriy Gagarinning qizi Galina va uning nabirasi Yuriy ishtirok etganlar.

Fransiyadagi Gagarin haykali 
2017-yil 5-oktabrda Fransiyaning janubidagi Monpelye shahrida Yuriy Gagarin haykali ochildi, Kalugada oʻrnatilgan haykalning aniq nusxasi. Yodgorlik Gagarin nomi bilan atalgan koʻprik ustiga oʻrnatilgan. Oʻrnatish tashabbuskori Monpelye meri Filipp Sorel boʻlib, u Rossiyaga tashrifi chogʻida yodgorlikni koʻrgan.

Manbalar 

Gagarin
 Yuriy Gagarinning Yodgorliklari / Kaluga
 Rossiyada 2011-yilda paydo bo'lgan
Daxanavar

Daxanavar, shuningdek Dashnavar () — qadimgi arman mifologiyasida, Ultish Alto-tem togʻlarida yashovchi vampir. U oʻz yerlarida yashagan aholini hech qachon oʻldirmagani bilan mashhur boʻlgan.

Tavsif 
Afsonaga koʻra, Daxanavar 366 vodiyga egalik qilgan va unga begonalarning tashrif buyurishiga hech qachon ruxsat bermagan. U gʻayritabiiy kuchga ega boʻlib, koʻp yillar davomida odamlarni himoya qildi, dushmanlarning Ultish Alto-tem togʻidan oʻtishiga va Armanistonni egallashiga toʻsqinlik qildi. Kimdir uning yerlariga bostirib kirganda, u tunda ularga hujum qildi, qonini soʻrib oʻldirdi.

Baron Avgust fon Akstauzen tomonidan 1854-yilda yozilgan hikoyada, Daxanavara hududiga kelgan ikki sayohatchi haqida hikoya qilinadi. Bu sayohatchilar Daxanavarning faqat tunda notanishlarning qonini soʻrishini bilishgan va undan saqlanish uchun oyoqlarini bir-birining boshi ostida qoʻyib uxlashgan. Daxanavar ikki boshli, oyogʻi yoʻq bu gʻalati jonzotdan dovdirab qolib bu yerlarni tark etdi va uni bu yerlarda boshqa koʻrishmadi.

Badiiy adabiyotda 
 Vampyres of Hollywood, Adrienne Barbeau, Michael Scott, Macmillan, 2009, ISBN 1429991860, 9781429991865
 Цикл "Киндрет", Алексей Пехов, Елена Бычкова и Наталья Турчанинова

Yana qarang 
 Vampirlar

Manbalar

Adabiyotlar 
 Transcaucasia: Sketches of the nations and races between the Black sea and the Caspian, Armenian Research Center collection, August Haxthausen (Freiherr von), перевод John Edward Taylor, Chapman and Hall, 1854.
 The Vampire in Lore and Legend, Dover Occult, Montague Summers, Courier Dover Publications, 2012, ISBN 0486121046, 9780486121048
 The Vampire Book: The Encyclopedia of the Undead, Visible Ink Series, J. Gordon Melton, Visible Ink Press, 2010, ISBN 157859281X, 9781578592814
Mifologik qahramonlar