MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Mushk kenguru kalamushi

Mushk (muskus) kenguru kalamushi- sutemizuvchilar ning xaltalilar turiga mansub. Xaltalilarning kichkinagina bolasi tugʻilishi bilanoq onasining moʻynalari
orasidan himoyalovchi xalta tomonga oʻrmalashga majbur boʻladi. Ichkariga kirib, u sut bezi soʻrgʻichini topadi-da, darrov sut soʻra boshlaydi. Kichkintoyning ogʻzida soʻrgʻich kattalashadi va bola ozuqa manbayiga – onaning
sut bezlariga yaxshilab mahkamlanib qoladi. Xalta ajoyib boshpana boʻlib, unda bolakay tashqi dunyo bilan mustaqil uchrashishga tayyor boʻlgunga qadar oʻsib ulgʻayadi.

Mazkur turning oʻlchami:tanasi 23-34 sm;
dumi 13-17 sm.
Areali: Shimoli-sharqiy Avstraliya.
llmiy nomlanishi:
Hypsiprymnodon moschatus.
Ushbu kichkina kenguruning
antiqaligi shundan iboratki, uning
urgʻochisi doimo ikki egizak
tugʻadi. Boshqa kengurulardan
farq qilib, mushk kenguru toʻrtta
oyoqda, bamisoli tovushqon kabi
harakatlanadi. Kenguru
kalamushining erkagi ham,
urgʻochisi ham kuchli mushk hidi
tarqatadi. Biroq hozirgacha hech
kim nima uchun ular bunday
qilishini bilmaydi.

Yashash tarzi 
Mushk kenguru yomgʻirli oʻrmonlarda, koʻpincha, suv havzalari qirgʻoqlaridagi zich chakalaklarda yashaydi. Bu juda keng tarqalgan hayvon, ammo uning yashirinligi va ehtiyotkorligi tufayli uni koʻrish oson emas. Mushk kenguru toʻrt oyoq ustida chaqqon harakat qiladi. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, u haqiqiy kenguru kabi orqa oyoqlarida sakrashga qodir. Daraxtlarga chiqishda yaxshi. kun davomida faol, quruq paporotnik va likenlarning uyasida tunda uxlaydi. Mushk kenguru dumi yordamida uyasi uchun material olib yuradi.

Oziqlanishi 
Mushk kengurulari, asosan, hasharotxoʻrlardir. Ularning sevimli taomlari qurtlar va hasharotlar, shuningdek, ular yerdan qazib olgan rezavorlar va ildizlardir. Mushk kengurusi yolgʻiz turmush tarzini olib boradi, garchi ovqatlanish paytida 2-3 kishidan iborat guruhlar tez-tez uchrasa-da.

Koʻpayishi 
Mushk kengurulari yomgʻirli mavsumda, fevraldan iyulgacha koʻpayadi, asosan, 2 bola tugʻiladi. Ular 21-haftada xaltani tark etadilar, shundan soʻng yana bir necha hafta uyada qoladilar. Urgʻochilar bir yillik hayotdan keyin jinsiy yetuklikka erishadilar.
Voyaga etgan naslning onani tark etish jarayoni „kuch orqali“ sodir boʻladi, chunki urgʻochi hali ham bolalarning hayotida ishtirok etishga harakat qiladi.

Manbalar 
1.„Asia’s biodiversity vanishing into the marketplace“ 
2. "Hayvonot olami" ensiklopediyasi: Toshkent, Birinchi jild.

Adabiyotlar 
1. "Hayvonot olami" ensiklopediyasi

 Hayvonlar
Respublika Xalq partiyasining navbatdagi 37-syezdi

thumb| Qurultoy logotipi
37. Respublika Xalq partiyasining navbatdagi qurultoyi 2020 yil 25-26 iyul kunlari boʻlib oʻtgan Respublika Xalq partiyasi qurultoyi  .

2020-yil 28-29-mart kunlari Anqara sport zalida oʻtkazilishiga qaror qilingan qurultoy, COVID-19 pandemiyasi sababli 2020-yil 16-martda qabul qilingan qaror bilan keyingi kunga qoldirildi. Keyingi qaror bilan hozirgi rahbar Kamol Kilichdarog'lu 2020 yil 25-26 iyul kunlari Bilkent universiteti Odeonda bo'lib o'tgan qurultoyda 1251 saylovchining ovozi bilan yagona nomzod sifatida kirgan prezidentlik saylovlarida g'alaba qozondi. Ushbu kongressda Ikkinchi asrga da'vat deklaratsiyasi qabul qilindi.

Fon
Hurram Chavush masjidi

Hurrem Chavush masjidi – Istanbulning Fotih tumanidagi Hirka-i Sharif mahallasidagi Kecheciler katta koʻchasi, Kecheci Cheshmesi koʻchasida joylashgan masjiddir. Masjid asoschisi – Hurram Chavushdir. Masjid 1560 – yilda Memar Sinan tomonidan qurilgan. 1844 va 1901 – yillarda qayta taʼmirlangan, oxirgi taʼmiri esa 2000 – yilda qilingan. Devorlari tosh va gʻishtdan tarkib topgan. Masjid ikki qavatdan iborat. Jamoat namoz yerining tomi koshinli boʻlib, kirish joyi ikkita yogʻoch ustunli keng ayvonga olib chiqadi. Oʻng tarafdagi minoraning poydevori devorga tutashgan.. Shifti yogʻochli. Masjidning sharqiy tomoni yalanglikdir.

Masjidda maktab va favvora bor. Sulaymon alayhissalomning bosh yordamchisiHurram Chavushning qabri masjid hovlisida joylashgan. Hovlini 2 metrli tashqi devorlar oʻrab turadi. Hovlida 3 ta katta, qari, manzarali daraxtlar bor. Marmar toshli hovlining oʻng tomonida hojatxona va favvora joylashgan. Masjidning tashqi koʻrinishi jigarrangda boʻlib, derazalari kichikdir.. Hovli darvozasidan kirgandan soʻng, oʻng tomonda ayollar boʻlimiga olib boradigan zinapoyalar bor. Hovli sahniga kirish uchun tosh chorchoʻp ichidan oʻtiladi.

Toʻgʻri toʻrtburchak shaklidagi sahn devorlaridagi ustki oynalar qoʻzgʻalmas koʻzli. Pastki qatordagi derazalar yogʻochdan yasalgan. Shiftda bitta katta, uchta kichik qandillar osilgan. Skalaktit shaklidagi qurbongohning oʻng va chap tomonida globusli lampalar hamda ikkita qandil bor. Minbar chap burchakda joylashgan. Devorlari oq, shifti esa pushti-oq. Yasin yozuvi bitilgan sanʼat namunasi mehmonxona devoriga osilgan gilamga 300 shrift kattalikda yozilgan. Deraza yonidagi devorga yashil rangda oq kashtalar bilan muqaddas nomlar yozilgan. Chap va oʻng devorlarda, ikki deraza orasidagi boʻsh joylarga kitob javonlari oʻrnatilgan. Kirish joyining oʻng tomonida muazzin joyining bir qismi, chap tomonda esa yuqori qavatga chiqadigan zinapoyalar joylashgan.

Manba 

 Emine Naza, Oʻtmishdan hozirgi kungacha Istanbul ensiklopediyasi, 4-jild, 103-bet.
Masjidlar
Usmoniylar imperiyasi
Yirik nayzaburun

Yirik nayzaburun- koʻrshapalaklar turkumiga mansub. Ular ucha oladigan yagona sutemizuvchilar. Havoda teri bilan qoplangan qanotlari yordamida kutilmagan egri-bugri burilishlar yasab parvoz qiladi. Koʻp koʻrshapalaklar kunduzi yirtqichlar hamla qila olmaydigan joylami topib, boshini pastga qaratib osilib olgan holda uxlaydi. Kech boʻlishi bilan esa havoga koʻtarilib, ozuqa axtarib uchib ketadi. Ayrim koʻrshapalaklar ozuqa topishda va qorongʻi osmonda yoʻnalishni aniqlashda exolokatsiyadan foydalanadi. Ular chiqaradigan yuqori chastotali tovushlar aks-sado kabi atrofdagi jinslardan qaytib kelib koʻrshapalakning qulogʻiga chalinadi. Exolokatsiya tufayli ular uchish davomida oʻz oʻljalarining joylashuvini aniqlaydi va qorongʻida toʻsiqlarga duch kelmaydi.

Oʻlchami: tanasi 6,5-8,5 sm; dumi yoʻq,
qanoti yozilganda 23-30 sm.
Areali: Hindiston, Xitoy janubi,
Malayziya.
Ilmiy nomlanishi: Megaderma Iyra.
Yirik nayzaburun eng katta
koʻrshapalaklardan biridir.

Oziqlanishi 

Ozuqasining asosini hasharotlar
tashkil etadi. U, shuningdek,
kemiruvchilar, qurbaqalar, baliqlar
va boshqa koʻrshapalaklarni
ov qiladi. Yirik nayzaburunlar
gʻorlarda soni 3 dan 50 gacha
boʻlgan guruhlar tashkil etib
yashaydi. Ayrimlari oʻzidan
kuchliroq boʻlgan nayzaburunlarga
yemish boʻlishdan qoʻrqib gʻorga
kirmaydi. Qonxoʻr
koʻrshapalaklardan farqli ravishda
yirik nayzaburunlar qon soʻrmaydi, koʻrshapalaklar oʻz oʻljasidan nariroqqa qoʻnib, toʻrt oyoqlab, sezdirmaslikka harakat qilib yaqinlashadi. Qonxoʻrning burni issiqlikka sezgir boʻlib, oʻlja tanasidagi teriga yaqinroq joylashgan qon tomirlarini topishga yordam beradi. Tigʻ kabi oʻtkir tishlari bilan koʻrshapalak hayvon tanasida kesik hosil qiladi va oqib chiqayotgan qonni tili bilan yalay boshlaydi. Koʻrshapalakning soʻlagi kesik joyini ogʻriq sezmaydigan qilib, qonni quyulib qolishdan saqlaydi.

Manbalar 
1. "Hayvonot olami" ensiklopediyasi: Birinchi jild, Toshkent.

Adabiyotlar 
1. „Asia’s biodiversity vanishing into the marketplace“  2012-yil.

 Hayvonlar
Davlatlarning tuzilish evolutsiyasi

Zamonaviy hukumat tuzilmalari xilma-xillik va o'sishni aks ettiradi
rahbarlar tomonidan bajariladigan vazifalarning xilma xilligi o‘zgarib zamonaviy vazifa va bajariladigan ishlar jo‘payib boradi. Bu rahbarlar tuzilmasida yangi hodisa hisoblanmaydi: oligarxiya
Uyg'onish davridagi Italiya respublika shaharlarining kelishuvlari katta edi
davrida vujudga kela boshlagan mutlaq monarxiyalardan tafovut
XVI asr va undan ham ko'proq teokratik va despotiklardan
musulmon dunyosida bir vaqtning o'zida mavjud bo'lgan hukumatlar.
O'n to'qqizinchi asrdagi o'zgarishlar "uylashtirishga" harakat qildi.
hukumat tuzilmalari va ularni kamroq tasodifiy va oqilonaroq qilish
xarakter. Yevropa va Shimolda ikkita konstitutsiyaviy tizim hukmronlik qildi
Bir asr davomida Amerika sahnasi. Bir tomondan, kabinet tizimi, qaysi
va Shvetsiyada paydo bo'lgan, bosh degan tushunchaga asoslanadi
hukumat, bosh vazir kollegial kontekstda faoliyat yuritishi kerak
Vazirlar guruhi qaror qabul qilishda to'liq ishtirok etadigan tizim
jarayon, shuningdek, qarorlarning bajarilishi uchun mas'ul bo'lgan a
alohida sektor. Vazirlar mahkamasi asta-sekin G'arbiy Evropaga tarqaldi
mamlakatlar. Markaziy va Sharqiy Yevropada esa absolyutizm qoldiqlari
Vazirlar mahkamasi tizimi mumkin bo'lgan darajada asta-sekin buzildi
bir nuqtada eski absolyutistik va avtoritar hukumat tuzilmalarini almashtirish
hamma joyda.

Manbalar
Ruth B



Ruth B 

Ruth Berhe(Ruth B.) (1995-yilda Edmonto,Albertda tug'ilgan) -Kanadalik qoʻshiqchi va bastakor. U 2013-yil boshida Vine-da qoʻshiq kuylashdan boshlagan. 2015-yil noyabr oyida u oʻzining debyut kengaytirilgan “The Intro” pyesasini chiqardi. 2017-yil 5-mayda u Safe Haven debyut albomini chiqardi. 2023-yil aprel oyi holatiga koʻra, u butun dunyo boʻylab 2 milliarddan ortiq umumiy translatsiyalarni toʻplagan. Uning qoʻsh platinali “Yoʻqolgan bola” qo'shig'i Spotify’da 745 milliondan ortiq translatsiya toʻplagan va uning YouTube kanali 2023-yil may oyi holatiga koʻra jami 550 million marta tomosha qilingan.

Yoshlik va ta'lim
Berhe Alberta shtatining Edmonton shahrida tug'ilib o'sgan.[3] Uning ota-onasi 1980-yillarda Efiopiyadan hijrat qilishgan. Berhe ota-onasining ona tili amxar tilida bemalol gapiradi.[4] U o'smirlik yillarining bir qismini mahalliy Reitmans kiyim-kechak do'konida ishlagan va The Canadian Press nashriga bergan intervyusida o'zini "introvert" deb ta'riflagan.Berhe Ross Sheppard o'rta maktabini 2013-yilda tugatgan. U MacEwan universitetida o'qigan, lekin musiqaga e'tibor qaratish uchun o'qishdan ta'til olgan.

Karyera
Berhe oʻzining birinchi Vine videosini 2013-yil may oyida joylashtirdi va taxminan bir yildan soʻng Vines qoʻshiq kuylashni boshladi. Uning qo'shiq kuylashi Vines, odatda mashhur qo'shiqlarning olti soniyali muqovasi, unga o'z muhlislarini ko'paytirishga yordam berdi.2014-yil noyabr oyida u “Bir vaqtlar” teleserialidan ilhomlangan oʻzi yaratgan satrni kuylayotgan “Vine”ni joylashtirdi. U bir hafta ichida 84 000 ga yaqin “layk” to‘pladi, bu o‘sha paytda uning uchun g‘ayrioddiy edi. U o'zining mashhurligini e'tibor berdi va uning ba'zi muhlislari uni to'liq qo'shiqqa aylantirish kerakligini izohladilar. U 2015-yilning 18-yanvarida YouTube’da baham ko‘rgani “Yo‘qolgan bola” bo‘ldi.[8] "Superficial Love" qo'shig'i o'sha yilning oxirida uning debyut EP The Intro va 2017 yilgi "Safe Haven" debyut albomida, shuningdek, "Dandelions" qo'shig'ini o'z ichiga olgan.

Mukofotlar 
Berhe "Juno Fan Choice Award" va "Yilning eng yaxshi qo'shiq yozuvchisi" uchun nomzod bo'ldi va 2017 Juno mukofotlarida "Yilning eng yaxshi ijrochisi" nominatsiyasini qo'lga kiritdi. 2018 yilgi Juno mukofotlarida u uchta mukofotga nomzod bo'ldi" Yil qo'shiqchisi", "Yilning eng yaxshi albomi" va "Yilning eng yaxshi pop albomi".

Diskografiya

Qo'shiqlar 
 "Dandalions"(2017)
 "Lost Boy"(2015)
 "Superficial Love"(2017)
 "If by Chance"(2017)
 "If this is love"(2017)
 "In my dreams"(2017)

Manbalar 
https://en.m.wikipedia.org
Oʻzbekistonda sharq pravoslavligi

Oʻzbekistondagi sharq pravoslavligiga mamlakatda istiqomat qiluvchi sharq pravoslav xristianligi tarafdorlari kiradi. Respublika aholisining katta qismi musulmonlardan tashkil topganligi bois, sharq pravoslav xristianlari va boshqa nasroniy konfessiyalari tarafdorlari mamlakatda ozchilikni tashkil qiladi.

Oʻzbekistondagi sharq pravoslav xristianlari, asosan, sharq pravoslavligining asosiy cherkovlaridan biri hisoblanuvchi Arman Apostol cherkovi tarafdorlari boʻlgan etnik armanlar hisoblanadi. Mamlakatda ularning soni 40 000 ga yaqin boʻlib, ularning aksariyati poytaxt Toshkent shahrida istiqomat qiladi. Birinchi arman sharq pravoslav cherkovi 1905-yilda Samarqand shahrida ochilgan. Oʻzbekistondagi zamonaviy armanlar hamjamiyati arman genotsidi paytida koʻplab armanlar, shu jumladan, ularning sharq pravoslav ruhoniylari Ozarbayjon orqali Oʻzbekistonga qochib oʻtgan vaqtda, keyinchalik esa Rossiya imperiyasi tomonidan boshqarilgan davrda shakllangan. Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi tashkil etilgandan keyin armanlar Oʻzbekistonning ijtimoiy-siyosiy hayotiga katta hissa qoʻsha boshlaydilar. Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin esa koʻplab armanlar, asosan, Rossiya, Armaniston va AQShga koʻchib oʻtadilar. Mamlakatda qolgan armanlar oʻzlarining diniy urf-odatlarini saqlab keladilar. Oʻzbekistonda ikkita faol arman cherkovi mavjud boʻlib, ular Samarqand va Toshkent shahrida joylashgan. Sovet Ittifoqi davrida ushbu cherkovlar butunlay yopib yuborilgan, biroq 1995-yilda samarqandlik, millatiga koʻra asli arman boʻlgan tadbirkor Artur Martirosyan cherkovni qayta qurish va ochish uchun kerakli mablagʻni xayriya qilgan.

Yana qarang 

 Oʻzbekistonda din
 Oʻzbekistonda nasroniylik
 Oʻzbekistonda Sharqiy pravoslavlik
 Oʻzbekistonda rim katolitsizmi

Manbalar
Karla Abellana

Karla Anjelin Reyes Abellana ( Tagalog: [ˈkaɾlɐ ɐˈbɛʎɐnɐ ] ; 1986-yil 12-iyunda tug‘ilgan)  - filippinlik aktrisa va model. U 2009-yilda meksikalik telenovella Rosalindaning Filippinga moslashuvida bosh rolni o‘ynagan. U “Sine Novela” filmidagi bosh roli bilan ham tanilgan: 2010-yilda “Basahang Ginto”, 2011-yilda “Kung Aagawin Mo Ang Langit”, 2012-yilda “Makapiling Kang Muli”, 2013-yilda “Mening erimning sevgilisi”, 2014-yilda “Mening taqdirim”, 2015-yilda “ Sen tufayli ” va “Mulavin” , Ravena va men 2017 yilda yurak Davao filmlardagi rollari bilan mashhur bo‘lgan. Uning birinchi antiqahramon roli 2018-yilda Pamilya Roces va 2020-yilda uning oilaga qaratilgan “Hayotimning sevgisi” dramasi edi. Hozirda u GMA Networkning eksklyuziv rassomi.

Biografiya 
Karla Anjelin Reyes Abellana 1986-yil 12-iyunda   Filippinning Manila shahrida tug‘ilgan. Abellana - aktyor Rey "PJ" Abellana va Rea Reyesning qizi. Uning buvisi - faxriy aktrisa Delia Razon . U De La Salle universitetini psixologiya bo‘yicha san‘at bakalavri darajasi bilan tamomlagan.

Karyera 
Abellana o‘z karerasini turli televidenie reklamalarida, jumladan, 2002-yilda CreamSilk Leave-onda  2005-yilda Palmolive Conditionerda modellik qilishni boshlagan. 2009-yilda u Zorro uchun qisqa rol o‘ynab berdi, ammo GMA Network uni o‘rniga xuddi shu nomdagi Meksika telenovelasining remeyki Rosalindada bosh rolni berdi. Keyinchalik, u 2009-yilda Bench uchun model bo'ldi.  2011-yilda Nayjel Barker uni Filippin Tatler shahrida suratga oldi.  U, shuningdek, 2011-yilgi Filippin moda haftaligida ishtirok etdi, va u yerda Mishel Sisonning kiyimlarini modellashtirgan edi  U SOP qoidalarini birgalikda StarStruck,  Party Pilipinas,  Del Monte Kitchenomics pishirish shousi  va Karelasyon drama antologiyasi seriyasini oilib borgan.  U shuningdek , Binibining Pilipinas 2010  va Miss World Philippines 2013 tanlovlariga mezbonlik qilgan.  2013-yilda u Sunday All Starsga hakam sifatida qo‘shildi. 

Abellana - Regal Filmsning yulduzi. U kompaniya bilan 12 ta suratdan iborat shartnomani imzolagan. Uning Regal Films ostida birinchi filmi - Mamarazzi bo‘lgan.  Abellana  2010 Metro Manila kinofestivaliga kiruvchi film- Shake, Rattle & Roll XII filmi birinchi rol ijro etgan qo rqinchlifilm edi. 2011-yil sentabr oyida Abellana "Mening qo'shnimning xotini" " Regal Films" filmlarida bosh rolni o‘ynadi. 2011-yil oxiriga kelib, Abellana ,shuningdek, ikkita filmda ham rol o‘ynadi, ularning ikkalasi ham 2011-yilgi Metro Manila kinofestivalidagi Kecha, bugun, ertaga va 2011-yilgi Manila Kingpin: Asiong Salonga hikoyasi edi. 2014-yilda u romantik komediya ansamblida bosh rolni ijro etdi . 2015-yilda u Tom Rodriges bilan "Tug'ilganimdan beri yigitim yo‘q" filmida yana ikkinchi bosh rolini o‘ynadi.

Filmografiya

Televizion

Seriya

Antologiyalar

Sitkomlar

Xosting

Modellashtirish

Mukofotlar va nominatsiyalar

Ma‘lumotnomalar

Tashqi havolalar 

 
 
 
 Carla Abellana at iGMA.tv

 
Yashayotgan insonlar
1986-yilda tugʻilganlar
Murat posho masjidi (Istanbul)

Istanbul Murat Posho masjidi - Istanbulning Fatih tumanidagi Yusufpasha qismida Millet koʻchasi va Vatan koʻchasi kesishmasida Aksaray maydonida joylashgan masjiddir.

U 1465-1471 – yillarda Xos Murod Posho tomonidan qurilgan. Bu Bursa Okulu|Bursa maktabi uslubida qurilgan. Devorlari tosh va gʻishtdan tarkib topgan.

Aslida, bu bu majmua kulliya vazifasini bajaradi. Biroq, hozirgi kungacha faqat masjid va uning xayriya qismi saqlanib qolgan. Masjidlar tuzilish rejasi doirasida qurilgan bino hisoblanadi..Bu teskari T harfi shaklida insho etilgan bino sanaladi.

Masjid – ulkan ravoqli, jamoat namoz yeriga ega, 2 gumbazli ijtimoiy majmua.

Masjidning oʻng va chap tarafidada mehrob bor. Fasadda ikki qator tartibda derazalar mavjud. Yuqori oynalar yumaloq boʻlib, tashqariga ochilmaydi. Pastki derazalar toʻrtburchak shaklda boʻlib, tashqariga ochiladi.

Ustunlar turli balandliklarda va turli materiallardan tayyorlangan. Jamoat namoz yeri oldida ikkita kichik mehrob bor. Sahni marmardan qilingan. Derazalarida mozaikalar ishlatilmagan. Muqarnas marjon bezaklari bilan bezatilgan.
Usmoniylar imperiyasi
Masjidlar
Gumbazli masjidlar
Nasim Rajab

Nasim Rajab (1935-yil 8-avgust, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – yozuvchi, „SSSR maorifi aʼlochisi“ mukofoti, „Tojikiston madaniyati aʼlochisi“ mukofoti hamda „Matbuot aʼlochisi“ mukofotlari sohibi.

Biografiyasi 
Nasim Rajab 1935-yil 8-avgust kuni Oʻzbekiston SSRga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatida tugʻilgan. 1960-yili Samarqand davlat universitetining tojik filologiyasi fakultetini tamomlaydi. Shu yili Dushanbe shahriga koʻchib kelib, „Anboz“ gazetasida faoliyatini boshlagan. U aholining muammolarini ushbu gazetada muntazam ravishda yoritib bordi. Shuningdek, koʻplab maqolalari tojik ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilingan.

Ijodi 
Nasim Rajabning ilk kitobi 1987-yilda „Kundalik“ nomi ostida chop etiladi. Ushbu kitobida oʻsmirlarning hayoti va taʼlim olishi haqida soʻz boradi. Uning maktab oʻquvchilariga moʻljallangan „Muzqaymoqqa jonim fido“, „Koʻcha muallimi“, „Kutilmagan yangilik“, „Yahudiy qizning sevgisi“ va „Bobomning sirlari“ kitobi nashr etildi. U bir qancha dramalar muallifidir. 1970-yilda yozilgan „Temirchining oʻlimi“ dramasi, 1987-yilda yozilgan „Yozilishi kerak boʻlgan“ dramasi hamda 1988-yilda yozilgan „Fara va Zira“ dramalari shular jumlasidan. Nasim Rajab 1993-yil Tojikiston yozuvchilar uyushmasi bolalar va oʻsmirlar kengashi tomonidan davlat mukofoti bilan taqdirlangan.

Mukofotlari 
Nasim Rajab 1974-yil „SSSR maorifi aʼlochisi“ unvoniga ega boʻldi. 1990-yilda „Tojikiston madaniyati aʼlochisi“ mukofotiga ega boʻldi. 2006-yilda „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni bilan taqdirlangan. Nasim Rajab 2010-yil Tojikiston yozuvchilar uyushmasining „Soʻz“ nomli davlat mukofotiga sazovor boʻldi. 2013-yil esa Sadriddin Ayniy nomidagi davlat mukofoti bilan mukofotlandi.

Manbalar 

Samarqandda tugʻilganlar
Shakuntala Devi

Articles with hCards

Shakuntala Devi (1929-yil 4-noyabr – 2013-yil 21-aprel) hind aqliy kalkulyatori va yozuvchisi boʻlib, xalq orasida „Kompyuter ayol“ nomi bilan tanilgan. Uning isteʼdodi 1982-yilda Ginnesning rekordlar kitobining nashrida oʻrin oldi. Biroq, Devi 1980-yil 18-iyunda London Imperial kollejida oʻzining jahon rekordini qoʻlga kiritganiga qaramay, rekord uchun sertifikat 2020-yil 30-iyulda vafotidan keyin berildi. Devi erta voyaga yetgan qizcha edi va u hech qanday rasmiy maʼlumotsiz Maysor universitetida oʻzining arifmetik qobiliyatini namoyish etdi.

Shakuntala Devi talabalar uchun raqamli hisoblarni soddalashtirishga harakat qildi. U keyingi yillarida qator kitoblar, jumladan, romanlar, matematik jumboqlar va astrologiyaga oid asarlarni yozadi.

Hayotining boshlangan davri 
Shakuntala Devi 1929-yil 4-noyabrda Karnataka shtatining Bangalor shahrida Kannada oilasida dunyoga keladi. Uning otasi, CV Sundararaja Rao, sirkda trapesiya rassomi, sher oʻynatuvchi, dorboz va sehrgar boʻlib ishlagan. U qizining raqamlarni eslab qolish qobiliyatini uch yoshida unga kartochkalarni oʻrgatayotganida sezib qoladi va otasi sirkni tark etib, uni hisoblash qobiliyatini koʻrsatadigan shoularga olib boradi. U buni hech qanday rasmiy maʼlumotsiz qilgan.

1944-yilda Devi Londonga koʻchib oʻtdi.

Aqliy kalkulyator 
Devi oʻzining arifmetik qobiliyatlarini namoyish qilish uchun dunyoning bir qancha mamlakatlariga sayohat qiladi. U 1950-yil davomida Yevropa boʻylab gastrol safarida boʻlgan. 1988-yilda u Berkli Kaliforniya universitetining psixolog pedagog professori Artur Jensen tomonidan oʻz qobiliyatlarini oʻrganish uchun AQShga sayohat qiladi. Jensen oʻzining ishlashini bir nechta vazifalarda, jumladan, katta raqamlarni hisoblashda sinab koʻrdi. Jensenning xabar berishicha, Devi yuqorida aytib oʻtilgan muammolarning yechimini Jensen oʻz daftariga nusxalashdan oldin taqdim etgan. Jensen oʻz xulosalarini 1990-yilda Intelligence akademik jurnalida chop etdi.

Shaxsiy hayoti 
Devi 1960-yillarning oʻrtalarida Hindistonga qaytib keladi va u Kalkutta shahridan Hindiston maʼmuriy xizmati xodimi  Paritosh Banerjiga turmushga chiqadi. 1979-yilda shaxsiy muammolar tufayli ajrashishdan oldin ularning Anupama ismli qizi bor edi. 1980-yilda u Lok Sabha saylovlarida janubiy Mumbay va Andxra-Pradeshda (hozirgi Telanganada) Medak uchun mustaqil nomzod sifatida qatnashdi. Medakda u sobiq Bosh vazir Indira Gandiga qarshi chiqdi. U 6514 ta ovoz (1,47% ovoz) bilan toʻqqizinchi oʻrinni egalladi. Devi 1980-yillarning boshida Bangalorga qaytib keladi.

Oʻlimi 
2013-yil aprel oyida Devi nafas olish tizimidagi ogʻir muammolar bilan Bangalordagi kasalxonaga yotqizilgan. 2013-yil 21-aprelda yurak va buyrak yetishmovchiligi kasalligi oqibatida 83-yoshida vafot etdi.

Manbalar 

Hindiston hinduiylari
2013-yilda vafot etganlar
1929-yilda tugʻilganlar