MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Ohaktoshlar

Ohaktoshlar — karbonatli choʻkindi togʻ jinslari. Tarkibi 50%dan ortiq kalsiydan yoki organizmlarning skeleti qoldiqlaridan, baʼzan aragonit minerali (CaCO3)dan iborat. Koʻpincha tarkibida autigen, diagene-tik va epigenetik minerallar, chakiq (terrigen va karbonat) zarralar aralashmasi uchraydi. Ohaktoshlarning tarkibida 4— 17% gacha MgO boʻlsa, dolomitli Ohaktoshlar; 6 — 21% siO2+R2O, — mergelli Ohaktoshlar; kvars,qumtoshli va kremniylashgan Ohaktoshlar deb yuritiladi. Strukturasi kristalli, organogen-chakikli, chakikli-kristalli va sizib toʻplangan (travertin, ohakli tuf) turlari farq qilinadi. Rangi oqish, sargʻish, boʻzrang. Koʻpincha ohaktosh ichida chigʻanoqlar ham boʻladi. Hosil boʻlishiga koʻra, organogen, xemogen yoki kimyoviy, chaqiq boʻladi. Tarkibidagi jins hosil qiluvchi organizmlarning koʻpligiga koʻra, organogen Ohaktoshlar, foraminiferali, marjonli, suvoʻtli va boshqa; xemogen va chaqiqlari (zarralar)ning kattaligiga qarab bir necha xilga boʻlinadi. Metamorfizm natijasida Ohaktoshlar marmarga aylanadi. Ohaktoshlar eng koʻp tarqalgan choʻkindi togʻ jinslaridan biri, Yerning turli relf shakllarida ishtirok etadi. Ohaktoshlar barcha yoshdagi (tokembriydan toʻrtlamchi davrgacha) yot-qiziqlarda uchraydi. Ohaktoshlarning fizik-mexanik xossalari ularning strukturasi va tuzilishiga bogʻliq boʻlib, juda keng chegarada oʻzgaradi, mas, hajmiy ogʻirligi 800 kg/m3 dan (chigʻanoqtoshlar, travertin) 2800 kg/m3 gacha (kristalli strukturali Ohaktoshlar). Chigʻanoq-toshlar va gʻovakli Ohaktoshlar nisbatan oson kesiladi hamda yoʻniladi, kristalli Ohaktoshlar esa, yaxshi silliklanadi. Ohaktoshlar sanoatda, qishloq xoʻjaligi va qurilishda keng qoʻllaniladi. Qora metallurgiyada rudaning erishini oshirish va shlak hosil qilish uchun qoʻshiladigan modda (flyus) sifatida; ohak va sement ishlab chiqarishda xom-ashyo; soda, mineral oʻgʻitlar, shisha, qogʻoz ishlab chiqarishda, neft mahsulotlarini tozalash va boshqa jarayonlarda qoʻshimcha modda sifatida ishlatiladi. Ohaktoshlar muhim qurilish materiallari guruhini tashkil qiladi, ulardan qoplovchi va bezak toshlar, haykaltaroshlik va meʼmorlikda ishlatiladigan toshlar va h.k. tayyorlanadi. Oʻzbekistonda koʻplab Ohaktoshlar qazib olinadigan konlar, yirik ishlab chiqarish birlashma korxonalari ("Oʻzsanoatqurilishmateriallari", "Oʻzavtoyoʻl", Navoiy va Olmaliq kon-metallurgiya kombinatlari va boshqalar) tomonidan ishlatilmoqda.

Manbalar 

    

Petrologiya
Ohang

Ohang (fors. — tovush, nagʻma, kuy) — musiqiy ifoda vositasi sifatida eng kichik kuy boʻlagi, intonatsiya. Ohang bir necha tovushlarning mantiqan ulanib bori-shidan hosil boʻlib, vokal musiqada sheʼriy ruknga mos keladi. Ohanglar birikib yirikroq tuzilmalar — kuy jumlalarini tashkil etadi. Ohang kuyning bosh (eng oʻziga xos) tuzilmasi va boshqa maʼnolarda ham, hindlarda esa "ohangit" musiqaning umumiy ifodasi sifatida, forsiyzabon xalklarda "ohangsoz" — bastakor maʼnosida ham qoʻllaniladi.

Manbalar
Ohangaron

Ohangaron (, , ) Oʻzbekiston, Toshkent viloyatidagi shahar. Ohangaron — Ohangaron tumanining maʼmuriy markazi hisoblanadi.

Tarix 
Ohangaron shahri Ohangaron qishlogʻi oʻrnida paydo boʻlgan, hududda asosan oʻzbeklar va tojiklar yashagan. (tojikcha. „Oxangaron“ — „Temirchilar“ deb tarjima qilingan).

Rasmiy ravishda Ohangaron aholi punkti 1960-yilda sement zavodi qurilishi boshlanishi munosabati bilan aholi punkti maqomini olgan. Shahar maqomini esa 1966-yilda berilgan. 2010-yildan viloyatga boʻysunuvchi shahar maqomiga ega boʻlib, Ohangaron tumanining markazi hisoblanadi.

Geografiya 
Ohangaron daryosi boʻyida Qurama togʻ tizmasining etaklarida joylashgan (daryoning boshqa nomi Angren). Dengiz sathidan balandligi — 567 metr.

Infratuzilma 
Ohangaron Oʻzbekiston uchun katta sanoat ahamiyatiga ega. Toshkent-Angren temir yoʻl yoʻnalishida joylashgan.

Shaharda yirik korxonalar sement (1966-yil ochilgan), shifer zavodlari, temir-beton buyumlar zavodi, „Santexlit“ zavodi (1996-yilda yopilgan), asbest-sement va issiqlik izolyatsion mahsulotlar, qurilish materiallari va plastmassa buyumlari zavodlari, gʻisht ishlab chiqarish, rezina buyumlar, paxta iplari va kalava ishlab chiqarish kabi korxona va zavodlar bor

Shuningdek, yashash va obodonlashtirish infratuzilmasi — uylar, bolalar bogʻchalari, maktablar, bank muassasalari va aviakassalar mavjud.

Manbalar

Havolalar 

 Ohangaron — Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi

 Ohangaron — Katta sovet ensiklopediyasi

Ohangaron tumani
Ohangaron
Toshkent viloyati shaharlari
Toshkent viloyatidagi aholi punktlari
Oʻzbekiston shaharlari
Ohangaron suv ombori

Ohangaron suv ombori - Toshkent viloyatida, Ohangaron daryosi oʻzagida qurilgan gidrotexnika inshooti. 1989-yilda ishga tushirilgan. Umumiy hajmi 260 mln. m³, toʻgʻonning maksi-mal balandligi 100 m, suv oʻtkazish imkoniyati 480 m³/sek. Ohangaron daryosi suvini mavsumiy tartibga soladi. Toshkent viloyatidagi Ohangaron, Oʻrta Chirchiq, Piskent va Boʻka tumanlaridagi yerlar sugʻoriladi.

Galereya

Manbalar 

Suv omborlari
Oʻzbekiston geografiyasi
Oʻzbekiston suv omborlari
Toshkent viloyati suv omborlari
Ohangaron (daryo)
Ohangaronsement aksiyadorlik jamiyati

„OHANGARONSEMENT“ AKSIYADORLIK JAMIYATI – Oʻzbekistonda sement sanoatining yetakchi korxonalaridan biri hisoblanadi. 2006-yildan beri „Yevrosement grup“ xoldingi tarkibiga kiradi. Toshkent viloyati Ohangaron shahridagi sanoat zonasida joylashgan.

Tarixi 
"Ohangaronsement" – qurilish materiallari ishlab chiqaradigan yirik korxona. U „Oʻzqurilishmateriallari“ aksiyadorlik kompaniyasi tarkibida. Turli navli va markali sement (yuqori sifatli portlandsement, shlakportlandsement), shifer, mineral tolalar, akustik plitalar, asbest quvurlar, oʻtga chidamli gʻisht va boshqa mahsulotlar ishlab chiqaradi. Korxona 1957-yil aprel oyidagi hukumat qarori bilan 1958-yildan „Ohangaron sement zavodi“ nomi bilan qurila boshlagan. Yillik quvvati 450 ming tonna boʻlgan 1-texnologik liniya 1961-yil oxirida ishga tushirildi. 1967-yilda 4-texnologik liniya ham ishga tushirildi va korxonaning sement boʻyicha ishlab chiqarish 1750 ming tonna sementga yetkazildi.

1963–1965-yillarda shifer ishlab chiqaradigan 6 ta texnologik liniya ishga tushirildi (yillik quvvati 170 mln. shartli taxta). 1970-yildan kombinat, 1980-yildan „Ohangaronsement“ ishlab chiqarish birlashmasi, 1994-yildan ochiq aksiyadorlik jamiyati deb nomlandi. 2000-yilda 750 ming tonna sement, 630 ming tonna klinker, 36 ming tonna mineral mahsulotlar ishlab chiqarildi. Korxona mahsulotlari xorijga eksport qilinadi.

Zamonaviy holati 
2017-yilda aksiyadorlik jamiyati tomonidan 1 million 875 ming tonna sement ishlab chiqarildi

„Ohangaronsement“ AJ tarkibiga Toshkent shahrining Sergeli tumanida joylashgan Qurilish materiallari va konstruksiyalari zavodi kiradi. Zavod 2006-yil avgust oyida tashkil etilgan boʻlib, loyiha quvvati qariyb 40 000 m³ temir-beton buyumlarni tashkil etdi. Zavodda keng assortimentda tayyor beton, ohak va temir-beton konstruksiyalar ishlab chiqariladi.

2017-yilda korxonada yiliga 3,5 ming tonna oʻtga chidamli gʻisht ishlab chiqaruvchi yangi korxona ishga tushirildi.

2018-yilda „Ohangaronsement“ uchastkasida quruq usulda yiliga 3 million tonna quvvatga ega yangi sement zavodiga poydevor qoʻyildi.

„Ohangaronsement“ respublikadagi yirik sement ishlab chiqaruvchi zavodlardan biridir.

Kompaniya Oʻzbekiston Respublikasining yigirmata yirik soliq toʻlovchilaridan biri hisoblanadi.

2020-yilda „AckermannCement“ kompaniyasi „Ohangaronsement“ni sotib oldi va shu tariqa 3-AckermannCement zavodiga aylandi.

Sanksiya 
2023-yilning 12-aprelida Rossiyaning Ukrainaga bosqinida USM xolding va „Ohangaronsement“, Alisher Usmonovga aloqador AQSh, Yevropa Ittifoqi va Buyuk Britaniya sanksiyalariga uchragan kompaniyalar sifatida AQSh va Buyuk Britaniyaning sanksiyalar roʻyxatiga kiritilgan edi.

Manbalar 

 

Ohangaron
Toshkent viloyati korxonalari
Oʻzbekiston shirkatlari
Ohangdoshlik

Ohangdoshlik — turli balandlikdagi musiqa tovushlarining bir vaqtda sadolanib qoʻshilishi. O. ikki (interval) va undan ortiq (akkord) tovushlardan tuzilib, konsonans yoki dissonans xususiyatiga ega boʻladi. Keng maʼnoda — tovush, kuylarning bir-biriga mos kelishi, oʻzaro uygʻunligi.

Manbalar
Ohorlash

Ohorlash (toʻqimachilikda) — tanda ipiga maxsus modda (ohor) shim-dirish. Ohor kraxmal kislotalar, ishqorlar, sovun, yogʻlar, glitserin, antiseptik moddalar va boshqalardan tayyorlanadi. Asosan jun, paxta, lub tolalaridan iigirilgan ip ohorlanadi. Ancha pishiq, dagʻal iplar ohorlanmaydi. Oʻzbekistonda ilgari ohor bugʻdoy unidan atala koʻrinishida tayyorlangan va lattada suzilgan. Toʻqish uchun doʻkonga solingan tanda parralari (tuklari) gula (toʻqimachilik dastgohining bir qismi)ga va tigʻ tishlariga yopishib qolib, toʻqishga xalaqit bergan, ip salga uzilavergan. Shu sababli, toʻquvchi tandaga ohor purkab, ip parralarini yotqizib silliqlagan. Shu jarayon O. deb atalgan. Hozir O. maxsus ohorlash mashinalarida bajariladi. Buning uchun mashinaga bir necha tanda ipi joylanadi. Soʻngra ip ohorli togʻoraga botiriladi. Ohor shimib olgan ip quritish barabanlari yoki quritish kamerasida quritiladi. Ohor ip sirtini silliqlaydi, uni pishiqlantiradi. Ohorlangan ipdan toʻqilgan gazlama koʻrkam, pishiq chiqadi.

Manbalar
П (kirill)

П — oʻzbek kirill alifbosining oʻn yettinchi harfi. Lablab, portlovchishovqinli, jarangsiz undosh tovushni ifodalaydi. Soʻzning boshi (paxta, poda, paypoq), oʻrtasi (tuproq, oppoq) va oxirida (qop, ip, toʻp) qoʻllana oladi. Biroq koʻp boʻgʻinli soʻzlarning oxirida kamroq uchraydi. Pekin talaffuzda soʻz oxirida kelgan b tovushi, shuningdek, oʻzbek tiliga oʻzlashgan soʻzlarda uchraydigan f tovushi aksariyat hollarda p tovushiga almashadi (borib — borip, kelib — kelip; gʻazab — gʻazap, fabrika — pabrika, foyda — poyda kabi), lekin bu hodisalar imlo (yozuv)da aks etmaydi. P Avesto, Urxun-Yenisey, sugʻd, turkiy (uygʻur) yozuvlarida, shuningdek, arab, lotin alifbosi asosidagi uzbek yozuvida oʻziga xos koʻrinishga ega.

Manbalar 

 

Kirill alifbosi harflari
Juho Kusti Paasikivi

Juho Kusti Paasikivi (27-noyabr 1870 – 14-dekabr 1956) — Finlandiya bosh vaziri (1918 va 1944-46) hamda 7chi prezidenti (1946–1956). Ikkinchi jahon urushidan keyin Sovet Ittifoqi bilan tinchliksevar tashqi siyosat yurgizish yoʻli (Paasikivi-Kekkonen yoʻli) ni tutgan.

Manbalar

Bibliografiya

Havolalar 

 Paasikivi's greeting message for the 1952 Summer Olympics (Audio ba Visual [English])
 ''Juho Kusti Paasikivi in 375 humanists – 1-may 2015. Sanʼat fakulteti, Helsinki universiteti.

Finlandiyalik siyosatchilar
Pablisti

Pablisti (ing. publicity — oshkoralik, ochiqlik) — 1) dong chiqarish, firma, korxonaning mashhurligi; 2) firmalar, tovarlar, xizmatlar haqida ommaviy axborot vositalari orqali beriladigan axborotlar, ularning taqdimoti. Oʻzbekistonda 1990-yillarning boshlaridan buyon yirik korxonalar, ishlab chiqarish firmalari tomonidan amalga oshirib kelinadi (qarang Reklama).

Manbalar
Pave de kurtey

Pave de kurtey (L) (Pavet de Courteille) (1821 — Parij — 1889) — fransuz lugʻatshunosi. Parij oliy oʻquv yurtlarida turkiy tillar kafedrasini boshqargan. "Boburnoma" (1871—73), "Merojnoma" (1882), "Tazkirai avliyo" (1889) asarlarini nashr qilgan. Pave de kurteyK. ilmiy faoliyatida "Chigʻatoycha — fransuzcha lugʻat" alohida ahamiyatga ega. Mazkur lugʻat soʻzligi Alisher Navoiy asarlari asosida tuzilgan. Misollar ichida Bobur, Abulgʻozixon asarlaridan olingan bayt va parchalar ham bor. Lugʻatda eski oʻzbek tilidagi soʻzlar fransuzchaga ixcham va loʻnda agʻdarilgan, shuningdek, oʻzbeklarning urf-odatlariga oid soʻzlarga keng izoxlar berilgan. Pave de kurteyK.ning ushbu lugʻati eski oʻzbek tilini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi.

Manbalar 

    

Fransiya kolleji akademik xodimlari
Pavel I

Pavel I [1754.20.9(1.10) - Peterburg — 1801.12.(24).3] — Rossiya imperatori (1796-yildan), Pyotr 111 va Yekaterina II ning oʻgʻli. Rossiyada harbiypolitsiyachilik rejimini, armiyada pruss tartiblarini joriy qilgan; dvoryanlar imtiyozlarini cheklagan, oʻzboshimcha siyosat yurgizgan. Dastlab inqilobiy Fransiyaga qarshi chiqqan, lekin, 1800-yil Napoleon I bilan ittifoq tuzgan. Gvardiyachi zobitlar fitnasi natija-sida oʻldirilgan.
Uning o'rnini Aleksandr I egalladi

Manbalar
Pavianlar

Pavianlar (Papio) — martishkalar kenja oilasiga mansub tor burunli maymunlar urugʻi. Tanasining uz. 75— 80 sm, dumi 50—60 sm, ogʻirligi 25 kg dan ortiq. Juni uzun, baʼzan yol hosil qiladi. Quymich qadogʻi katta, qizil. Z— 5 yoshda voyaga yetadi, boʻgʻozlik davri 170 kun, odatda, bitta bola tugʻadi. Afrika, Arabiston va Sulavesi orolida uchraydi. Qoyalarda poda boʻlib yashaydi. Oʻsimliklarning ildiz mevalari, piyozlari, hasharotlar, mayda sudralib yuruvchilar va boshqa bilan oziqlanadi. 5 turi (gamadril, babuin va boshqalar) bor. Yerda hayot kechiradi.

Manbalar
Pavilon

Pavilon (frans. pavilion, lot. papilio — chodir) — 1) atrofi ochiq, yengil va ixcham qurilgan koʻshksimon imorat, shiypon. Tabiat bilan oʻzaro uygʻunlashtirilgan. Sharq meʼmorligida saroy va ibodatxonalar qurilishida, Yevropa saroy park ansambllari meʼmorligida keng qoʻllanilgan;2) Yevropa saroylarining tarkibiy qismi: tomi alohida yopilgan yengil bino. Bunday P.lar tarhi murabba, koʻpqirrali boʻladi;3) vaqtincha yoki doimiy foydalanish uchun qurilgan yengil inshootlar. Koʻrgazma, kino, foto, savdo P.lari va h.k.;4) teatrda — interyerni gavdalantiruvchi dekoratsiya.

Manbalar
Viktor Pavlenko

Viktor Vladimirovich Pavlenko (1932.14.4, Semipalatinsk viloyati Kukpekti qishlogʻi) — Oʻzbekiston xalq artisti (1985). MXAT qoshidagi teatr studiyasini tugatgan (1971). Sahna faoliyatini 1954-yildan boshlagan. Pavlodar, Kustanay, Barnaul, Saratov, Orenburg teatrlarida, 1971—92 yillar Gorkiy nomidagi Toshkent rus akademik drama teatrida ishlagan. Otello, Altifol (U. Shekspir, "Otello", "Xatolar komediyasi"), Kutuzov, Satin (M. Gorkiy, "Qashshoq qalb qissasi", "Tubanlikda"), Batarsev (A. Gelman, "Imzo"), Lopaxin (A. Chexov, "Olchazor"), Avaliani (A. Chxeidze, "Uchdan oltigacha") kabi rollari bilan tanilgan. P. tragik rollar ustasi sifatida maʼlum.

Manbalar 

    

Oʻzbekiston xalq artistlari
Olga Nikolayevna Pavlova

Olga Nikolayevna Pavlova (1895, Margʻilon — 1982.16.3, Toshkent) — terapevt olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1950). Tibbiyot fanlari doktori (1945), professor (1948). Oʻrta Osiyo universitetining tibbiyot fakultetini tugatgach (1923), shu fakultet (keyinchalik Toshkent tibbiyot akademiyasi) terapiya klinikasining ordinatori (1924—26), assistenti (1927—39), dotsenti (1939—48), gospital terapiya va kasb kasalliklari kafedrasi mudiri (1946—1966), 1966-yildan gospital terapiya klinikasi konsultanti. Pomirning turli balandliklari va Qoraqumning subtropik choʻllari iqlimi sharoitida yurak-tomir va qon yaratish sistemalari klimatofiziologiya ustida tadqiqot ishlari olib borgan.

Manbalar 
 K voprosu sushnosti psevdogemofilii i yeyo lecheniye. T., 1930; K klinike i diagnostike ostrix i podostrix aleykemicheskix mielozov, T., 1938; Kartina krovi v usloviyax visokogornogo klimata, T., 1939.

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Pavlograd

Pavlograd — Ukrainaning Dnepropetrovsk viloyatidagi shahar. Volchya daryosi (Dnepr havzasi) boʻyida. Pavlograd tuguni. Aholisi 137,3 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Donbassning koʻmir qazib oluvchi gʻarbiy qismining markazi. Kimyo mashinasozligi, metall quyish mashinalari, elektr yoritqich armaturalari, koʻn, kanopni qayta ishlash zavodlari, uysozlik kombinati, mebel va tikuvchilik fabrikalari bor. Shahar yaqinidan koʻmir qazib olinadi. Oziq-ovqat sanoati korxonalari faoliyat koʻrsatadi. Mashinasozlik, tibbiyot bilim yurtlari, tarixiy oʻlkashunoslik muzeyi bor. P.ga 1780-yil asos solingan.

Manbalar
Pavsaniy

Pavsaniy (? - miloddan avvalgi taxminan 470) -Sparta sarkardasi. Yunon-fors uruiiari davridagi Plateya yaqinidagi jangda gʻalaba qozongan (479). Ikki marta forslar bilan xiyonatkorona yashirin muzokara olib borishda shubha ostiga olingan, taxminan 470 yil ilotlar qoʻzgʻolonini tayyorlashda ayblangan, ibodatxonaga yashiringan va oʻsha yerda ochlikdan oʻlgan.

Manbalar
Pagan

Pagan — myanmalarnnng birinchi davlati (11—13-asrlar). Poytaxti — Pagan shahri Hozirgi Myanmaning deyarli barcha hududlarini oʻz hokimiyatiga birlashtirgan. Anorata tomonidan asos solingan. 1057-yil Janubiy Birmadagi moi davlatlari birlashtirilishi bilan P. Jan.-Sharqiy Osiyodagi eng yirik davlatlardan biriga aylangan. Davlat dini — buddizm. P. da ulkan miqyosda ibodatxonalar qurilishi olib borilgan (5 mingga yakin ibodatxona va pagoda), bu, ayniqsa, Chanzita hukmronligi davrida (1084—1112) avjga chiqqan. 13-asrga kelib ichki nizolar tufayli davlat tanazzulga uchragan. 1283-yil Kaungsin yonidagi jangda myanma qoʻshinlari moʻgʻullar tomonidan tormor etilgach, P. barham topgan.

Manbalar 

Hammasini o'ldirish kerak!
Niccolò Paganini

Paganini (Paganini) Nikkolo (1782.27.10, Genuya — 1840.27.5, Nitssa) — italyan sozandasi (skripka, gitara) va kompozitor. 1797-yildan boshlab Italiyada, 1828-yildan Yevropaning koʻp mamlakatlarida mukammal mahoratini namoyish qilib, tarixda eng mashhur virtuozlardan biri sifatida nom qoldirgan. Paganini yangi, murakkab ijro usullarini qoʻllab, zamonaviy skripka ijrochiligi asoslarini yaratdi, shuningdek, 19-asr pianino ijrochiligi hamda cholgʻulashtirish sanʼatlari rivojiga taʼsir oʻtkazdi. Paganini sozanda va kompozitor sifatida musiqiy romantizm asoschilaridan. Skripka uchun 24 ta kaprichchio, skripka va orkestr uchun 1- va 2- konsertlari (jami 5 ta), shuningdek, sonatalari (ayniqsa, skripka va gitara uchun), yakka gitara (jami 200 ga yaqin) va boshqa sozlarga moʻljallangan pyesalari, kamer ansambllari, opera, balet va xalq kuylariga yaratgan variatsiyalari kuylarining ravonligi va kuychanligi, garmonik rivoji oʻziga xosligi bilan ajralib turadi. 1954-yildan Genuyada har yili Paganini nomidagi xalqaro skripkachilar tanlovi oʻtkaziladi.

Manbalar
Pagoda (tanga)

Pagoda ()-og'irligi taxminan 3,37 g bo'lgan oltin tanga,Hindiston janubida 19-asr boshlarigacha zarb qilingan.Bu nom ba'zi tangalarning orqa tomonida tasvirlangan pagodadan olingan.

Eng qadimgi pagodalar diametri taxminan 11 mm bo'lgan dumaloq tangalar bo'lib, ularning bir tomonida tanga yuzasining faqat bir qismini qoplagan shtamp izi bor edi. Keyingi pagodalarda (VI-XII asrlar) ko'pincha hayvonlar ( cho'chqa, sher, yo'lbars, fil, baliq ) tasvirlangan. 14—17-asrlarda Vishnu yoki boshqa hind xudolari koʻpincha tangalarda tasvirlangan. Mugʻallar imperiyasining padishahi Muhammadshoh (1719-1748) pagodalar zarb qilgan, old tomonida uning nomi va zarb qilingan yili, orqa tomonida zarb qilingan joyi koʻrsatilgan.

Hindistonning Yevropa mustamlakasi boshlanishi bilan Britaniya Sharqiy Hindiston kompaniyasi,Gollandiya va Fransiya o'z mustamlakalarida pagodalarni zarb qilishni boshladilar.Britaniyada Hindiston pagodasi = 42 fanamam = 168 falus = 3360 karshas (kasu).

18-asrda Britaniya Madrasi va Fransiya Pondicherri  muxraga teng bo'lgan 3,4 g (2,7 g sof oltin) yulduzli pagodalarni zarb qildi.

1810-yilda Britaniya Hindistonida kumush standartiga o'tgandan so'ng,pagoda rupiy tomonidan muomaladan chiqarildi .Britaniya Ost-Hind kompaniyasining Bombey prezidentligi oxirgi oltin pagodalarni 1809 yilda,Madras prezidentligi 1815-yilda oltin 1 va 2 pagodalarni,1808-1811-yillarda kumush ¼ va ½ pagodalarni chiqargan.Ayrim hind knyazliklari keyinchalik (deyarli 19-asr oxirigacha) pagodalar zarb qilishni davom ettirdilar,masalan, Travankor knyazligi oxirgi marta 1877-yilda ½, 1 va 2 pagodalarda oltin tangalar zarb qilgan.

Eslatmalar

Adabiyot

.Havolalar
Pago-pago

Pago-pago — Sharqiy Samoaning (Amerika Samoasi) maʼmuriy markazi, Tutuila orolida. Aholisi 8 ming kishidan ziyod (2023). Tinch okean sohilidagi port. Oziq-ovqat sanoati (baliq konservalash) korxonalari bor. Chetga kopra va baliq konservalari chiqariladi.Amerika Samoasi iqtisodiyotining rivojlanishiga qaramay,mamlakatda turizm jadal sur‘atlarda rivojlanmoqda.

Manbalar
Paguosh harakati

Paguosh harakati - olimlarning tinchlik, qurolsizlanish, xalqaro xavfsizlik va ilmiy qamkorlik uchun yoʻnaltirilgan ijtimoiy harakati. Tashabbuskorlari (1955): A. Eynshteyn, F. Jolio-Kyuri, B. Rassel. Paguosh harakati tarafdorlarining 1-konferensiyasi 1957-yilda Paguosh shahrida (Kanada) boʻlgan. Shundan buyen, odatga koʻra, yil sayin oʻtkaziladi.

Manbalar
Padana tekisligi

Padana tekisligi, PadanaVenetsiya tekisligi — Italiyaning shim. qismidagi tekislik. Alp va Apennin togʻlari bilan Adriatika dengizi oraligʻida. Padana tekisligi usti qalin dengiz va daryo jinslari bilan toʻlgan tektonik bukilma. Uzunligi 500 km chamasida, eni 200 km gacha. Yer yuzasi, asosan, tekis, balandligi gʻarbida 300–400 m. Tekislikning markaziy qismidan Po daryosi va uning irmoqlari oqib oʻtadi. Iqlimi subtropik, ayrim_joylarida moʻʼtadil iqlim. Yanv.ning oʻrtacha temperaturasi 0—4°, iyulniki 22—24°. Yillik yogʻin 600–1000 mm. Toshqinlar boʻlib turadi. Oʻrmonlar qirqilib oʻrni ekinzorga aylantirilgan. Padana tekisligi — Italiyaning asosiy sanoat va qishloq xoʻjaligi rayoni. Bugʻdoy, makkajoʻxori, sholi ekiladi. Tokzorlar va mevali bogʻlar bor. Padana tekisligida Milan, Turin, Venetsiya, Bolonya shaharlari joylashgan.

Manbalar
Padang

Padang — Indoneziyadagi shahar, Sumatra o.ning gʻarbiy sohilida. Fapbiy Sumatra provinsiyasining maʼmuriy markazi. Aholisi 721,5 ming kishi (1990-yillar oxiri). Plantatsiyalar va konchilik sanoati rivojlangan rayonning savdosanoat markazi. Sement zavodi, oziqovqat, toʻqimachilik, yogʻochsozlik sanoati korxonalari, kema verfi, universitet bor.

Manbalar 

 

Indoneziya shaharlari
Duvr boʻgʻozi

Duvr boʻgʻozi () yoki Pa-de-kale () — Buyuk Britaniya oroli bilan Yevropaning materik qismi (Fransiya qirgʻoklari) orasidagi boʻgʻoz, Shimoliy dengiz tomonidan La-Mansh boʻgʻoziga kiraverishda. Antropogen davrida quruqlikning choʻkishidan vujudga kelgan. Eng kambar joyi (Duvr bilan Kale shaharlari orasida) 32 km, eng chuqur joyi 64 m. Yirik portlari: Duvr, Kale, Dyunkerk. Duvr — Kale, Duvr—Dyunkerk, Duvr—Bulon oʻrtasida parom qatnaydi.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha boʻgʻozlar
Paduya

Paduya — Italiyaning shim. qismidagi shahar. Paduya viloyatining maʼmuriy markazi. Aholisi 203,3 ming kishi (2001). Transport yoʻllarining muhim tuguni, kema katnaydigan kanal orqali Adriatika dengizi bilan bogʻlangan. Mashinasozlikning turli sohalari, kimyo, yengil, oziq-ovqat, poligrafiya sanoati korxonalari mavjud. Galiley ishlagan universitet (1222), botanika bogʻi (1545, Yevropada eng kds.), muzeylar bor. Shahar miloddan avvalgi 4-asrdan maʼlum. Uygʻonish davrida P.da rassomlik sanʼati nihoyatda yuksalgan. 1866-yilda Italiya qirolligiga qoʻshilgunga qadar turli davlatlar tarkibida boʻlgan. 12—15-asrlarga oid meʼmoriy yodgorliklar (cherkov va saroylar) saqlangan. P.da har yili xalqaro yarmarkalar oʻtkaziladi.

Manbalar
Pazandachilik

Pazandachilik — xom oʻsimlik va hayvon mahsulotlaridan xilma-xil taomlar va oziq-ovqat mahsulotlari tayyorlash mahorati. Ovqatlanishni tartibga solish, taomlar xilma-xilligini taʼminlash, lazzatli taomlar tayyorlash va did bilan dasturxonga tortish P.ning asosini tashkil qiladi.

Turli xalqlarning milliy P.da shu millat xalqiga xos muayyan milliy P. taom turi boʻladi. Masalan, oʻzbeklarda palov, rus pazandaligida shchi, bilini; ukrainlarda borshch, vareniki; qozoqlarda beshbarmoq shunday taomlardir. Uzbek P.da koʻproq qoʻy, mol goʻshtlari ishlatiladi; ot, tovuq, oʻrdak goʻshtlari oʻrtacha meʼyorda; ilvasin va baliq goʻshtlaridan kamroq foydalaniladi; xamir taomlar ham koʻp tayyorlanadi (har xil tandir nonlar, somsalar, suyuq-quyuq xamir ovqatlar).

Manbalar