MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
16-dekabr

16-dekabr — Grigoriy taqvimida yilning 350- (kabisa yilida 351-) kuni. Yil yakuniga 15 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:16-dekabr bayramlari

Voqealar 
Yana qarang: :Turkum:16-dekabr voqealari
 1598 — Imjin urushida Li Sunsin (tasvirda) yapon flotini yakson qildi.
 1899 — "Milan" futbol klubiga asos solindi.
 1986 — Olmotada yoshlar namoyishlari.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:16-dekabrda tugʻilganlar
 1872 - Denikin Anton Ivanovich, harbiy arbob, rus armiyasining general-leytenanti,
 1882 - Zoltán Kodály, Vengriyalik bastakor, musiqiy folklorshunos, pedagog va musiqa jamoat arbobi,
 1888 - Aleksandr I Karageorgiyevich, Yugoslaviya qiroli.
{{section-stus
Saidov Diyorbek tug'ilgan

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:16-dekabrda vafot etganlar
 1474 - Ali Qushchi, falakiyotshunos va riyoziyotchi olim,
 1687 - William Petty, ingliz klassik siyosiy iqtisodining asoschisi,
 1921 - Sen-sans Sharl Kamil, fransuz kompozitori, ijrochi va jamoat arbobi.

Havolalar 
  days.peoples.ru 

Sana
17-dekabr

17-dekabr — Grigoriy taqvimida yilning 351- (kabisa yilia 352-) kuni. Yil yakuniga 14 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:17-dekabr bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:17-dekabr voqealari
 1637 — Amakusa Siro yapon nasroniylari qo'zg'olonini ko'tardi.
 1777 — Fransiya Qirolligi AQSH mustaqilligini tan oldi.
 1837 — Sankt-Peterburgdagi Qishki saroy yonib ketdi (tasvirda).

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:17-dekabrda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:17-dekabrda vafot etganlar

Havolalar 
  days.peoples.ru 

Sana
18-dekabr

18-dekabr — Grigoriy taqvimida yilning 352- (kabisa yilida 353-) kuni. Yil yakuniga 13 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:18-dekabr bayramlari

xalqaro musofir (migrant)lar kuni

Voqealar 
Yana qarang: :Turkum:18-dekabr voqealari
 1940 — Germaniyada «Barbarossa rejasi» tasdiqlandi.
 2022 — Futbol boʻyicha Jahon Chempionatida Argintina davlati gʻalaba qozondi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:18-dekabrda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:18-dekabrda vafot etganlar

Havolalar 

  days.peoples.ru 

Sana
19-dekabr

19-dekabr — Grigoriy taqvimida yilning 353- (kabisa yilida 354-) kuni. Yil yakuniga 12 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:19-dekabr bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:19-dekabr voqealari
 1783 — William Pitt 24 yoshida Birlashgan Qirollik Bosh vaziri boʻldi.
 1961 — Hindiston Goa shtatini qoʻshib oldi.
 1984 — Buyuk Britaniya va Xitoy Gonkongni Xitoyga qoʻshish haqida shartnoma tuzdilar.
 1997 — XX asrning eng daromadli filmi — "Titanik" katta ekranga chiqdi.
 2010 — Belarusda boʻlib oʻtgan prezident saylovlarida Aleksandr Lukashenko yana prezident etib saylandi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:19-dekabrda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:19-dekabrda vafot etganlar

Havolalar 

  days.peoples.ru 

Sana
20-dekabr

20-dekabr — Grigoriy taqvimida yilning 354- (kabisa yilida 355-) kuni. Yil yakuniga 11 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:20-dekabr bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:20-dekabr voqealari
 1658 — Valiesar shartnomasi.
 1917 — Rossiya korrupsiya va kontrrevolyutsiyaga qarshi kurash favqulodda komissiyasi (KGB) tashkil topdi.
 1987 — Filippinda „Donya Pas“ paromi halokatga uchradi, 4375 kishi halok boʻldi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:20-dekabrda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:20-dekabrda vafot etganlar

Havolalar 

  days.peoples.ru 

Sana
21-dekabr

21-dekabr — Grigoriy taqvimida yilning 355- (kabisa yilida 356-) kuni. Yil yakuniga 10 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:21-dekabr bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:21-dekabr voqealari
 1913 — Arthur Wenn krossvord chop etdi.
 1937 — Walt Disney (Suratda) ilk toʻliq metrajli multfilm taqdim etdi.
 1958 — Charles de Gaulle Fransiya Prezidenti etib saylandi.
 1988 — Shotlandiyada Boeing 747 halokati.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:21-dekabrda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:21-dekabrda vafot etganlar

 2006 — Turkmaniston  prezidenti Saparmurat Niyozov vafot etdi.

Havolalar 

  days.peoples.ru 

Sana
22-dekabr

22-dekabr — Grigoriy taqvimida yilning 356- (kabisa yilida 357-) kuni. Yil yakuniga 9 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:22-dekabr bayramlari
 Energetik kuni

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:22-dekabr voqealari
 1807 — AQSH Kongressi boshqa davlatlar bilan savdo aloqalarini taqiqladi.
 1808 — Venadagi teatrda Betxovenning beshinchi simfoniyasi qoʻyildi.
 1847 — Abdul Qodir Fransiyaga taslim boʻldi.
 1919 — SSSRga AQSHdan 249 kishi surgun qilindi.
 1989 — Olmoniya birlashuvi (suratda).

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:22-dekabrda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Kuvayt parlamenti deputati Nabil al-Fadhil vafot etgan. Milliy kengash deputati Nabil al-Fadhilning hamkasblari avvaliga uni hushdan ketdi, deb o‘ylashdi. Ular shifokorlarni chaqirishdi, yig‘ilishda tanaffus e'lon qilindi. Yetib kelgan shifokorlar esa siyosatchining o‘limini qayd etishdi.

Yana qarang: :Turkum:22-dekabrda vafot etganlar

Havolalar 

  days.peoples.ru 

Sana
23-dekabr

23-dekabr — Grigoriy taqvimida yilning 357- (kabisa yilida 358-) kuni. Yil yakuniga 8 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:23-dekabr bayramlari

{{23-dekabr - Insoniy nur kuni

Insoniy nur kuni ilk bor 2001-yilda nishonlangan. Bu kun inson qadri va uning baxtli bo‘lish huquqini yuqori qo‘yish, ijobiy xislatlarini namoyon etishi tarafdorlari bo‘lgan gumanistlar tomonidan ta’sis etilgan. Ular gumanizm - insonparvarlikni nurga qiyoslaydilar.}}

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:23-dekabr voqealari
 962 — Halab qamali.
 1888 — Vincent van Gogh oʻz qulogʻini kesdi.
 1938 — London muzeyiga Latimeriya baligʻi (suratda) olib kelindi.
 1972 — Managua zilzilasi.
 2007 — Nepalda monarxiya tugatildi.
 2007 — Islom Karimov 7 yil mudtsatga uchinchi marta Oʻzbekistan Respublikasi Prezidenti etib saylandi.

1920-yili 23-dekabr oʻzbek shoiri Asqad Muxtor

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:23-dekabrda vafot etganlar

Havolalar 
 days.peoples.ru 

Sana
24-dekabr

24-dekabr — Grigoriy taqvimida yilning 358- (kabisa yilida 359-) kuni. Yil yakuniga 7 kun qoladi.

24-dekabr kuni 2000-yil Sodiqov Shohzod tavallud topgan

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:24-dekabr bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:24-dekabr voqealari
 1777 — James Cook Rojdestvo orolini kashf etdi.
 1914 — Birinchi jahon urushidagi yangi yil kelishuvi.
 1968 — Yer chiqishi (tasvirda) suratga olindi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:24-dekabrda tugʻilganlar

 Karimberdiyev Doniyor 
 1906 — James Hadley Chase
 1942 — Joʻrabek Murodov
 1943 — Tarja Halonen, Finlandiyaning birinchi ayol prezidenti.
 1957 — Xamid Karzay, Afgʻonistonning 4-chi prezidenti.
 1961 — Gulxatsha Ayimbetova

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:24-dekabrda vafot etganlar
 1524 — Vasco da Gama
 1773 — Mustafo III
 1976 — Ubay Orifov
 1847 — Magnusen Finn (1781) tugʻ, dat olimi,  Kopengagen universiteti professori.

Havolalar 
  days.peoples.ru 

Sana
25-dekabr

25-dekabr — Grigoriy taqvimida yilning 359- (kabisa yilida 360-) kuni. Yil yakuniga 6 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:25-dekabr bayramlari

 Mavlud

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:25-dekabr voqealari
 800 — Rim papasi Lev III Buyuk Karlga imperator tojini kiydirdi.
 1979 — Afg'on urushi: SSSR armiyasining mamlakatga kiritilishi.
 1991 — Mixail Gorbachyov (suratda) isteʼfoga ketdi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:25-dekabrda tugʻilganlar

 1876 — Adolf Otto Reinhold Windaus
 1904 — Gerhard Herzberg
 1909 — Komil Yashin
 1924 — Atal Bihari Vajpayee
 1925 — Mirzabek Doʻstmurodov
 1937 — Baxtiyor Boboyev
 1955 — Binali Yildirim
 1971 — Justin Trudeau
 2001 - Qobulov Sirojiddin

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:25-dekabrda vafot etganlar

 1889 — Charlie Chaplin
 1921 — Vladimir Korolenko
 1961 — Otto Loewi

Havolalar 
  days.peoples.ru 

Sana
26-dekabr

26-dekabr — Grigoriy taqvimida yilning 360- (kabisa yilida 361-) kuni. Yil yakuniga 5 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:26-dekabr bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:26-dekabr voqealari
 1606 — «Qirol Lir» ilk postanovkasi.
 1790 — Lyudovik XVI „Dinning fuqarolikka taʼsiri“ haqida qaror chiqardi.
 1806 — Plutsk jangi.
 1825 — dekabristlar senat oldida qoʻzgʻolon uyushtirdilar (suratda).
 1941 — Kerch operatsiyasi.
 1991 — SSRI rasman tugatildi.
 1991 — Oʻzbekiston va Avstraliya davlatlari oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatildi.
 2003 — Bam zilzilasi.
 2004 — Hind okeanida zilzila sodir bo'ldi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:26-dekabrda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:26-dekabrda vafot etganlar

Havolalar 

  days.peoples.ru 

Sana
27-dekabr

27-dekabr — Grigoriy taqvimida yilning 361- (kabisa yilida 362-) kuni. Yil yakuniga 4 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:27-dekabr bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:27-dekabr voqealari
 1513 — Burgoss qonunlari kuchga kirdi
 1831 — Charles Darvin dunyo bo’ylab sayohatga chiqdi
 1903 — Dublindagi Abbat teatri (tasvirda) ochilishi.
 1960 — The Beatles guruhining Angliyadagi ilk konserti.
 1979 — Afgʻon urushi (1979—1989): Amin saroyi qurshab olindi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:27-dekabrda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:27-dekabrda vafot etganlar

Havolalar 
  days.peoples.ru 

Sana
28-dekabr

28-dekabr — Grigoriy taqvimida yilning 362- (kabisa yilida 363-) kuni. Yil yakuniga 3 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:28-dekabr bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:28-dekabr voqealari
 1895 — aka-uka Lyumyerlarning kinematograf namoyishlari (tasvirda).
 1908 — Messina zilzilasi.
 1973 — Parijda Aleksandr Soljenitsinning „GULAG Arxipelagi“ romani chop etildi.
 1973 — Jizzax viloyati tashkil topdi.
 1999 — Saparmurot Niyozov Turkmanistonning umrbod prezidenti etib saylandi.

28 dekabrda Erkin Vohudov tavallud topganlar

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:28-dekabrda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:28-dekabrda vafot etganlar

Havolalar 

  days.peoples.ru 

Sana
29-dekabr

29-dekabr — Grigoriy taqvimida yilning 363- (kabisa yilida 364-) kuni. Yil yakuniga 2 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:29-dekabr bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:29-dekabr voqealari
 1845 — Texas AQSH shtatlaridan biriga aylandi.
 1860 — Blekuollda HMS Warrior — zirxli kemasi (suratda) suvga tushirildi.
 1930 — Muhammad Iqbol Pokiston davlatini tashkil etish taklifi bilan chiqdi.
 1996 — Gvatemaladagi fuqarolar urushi tugadi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:29-dekabrda tugʻilganlar

Vafot etganlar 
 2022  futbol afsonasi Pele Braziliya shifoxonalarining birida  Saraton kasalligi bilan 82 yoshida vofot etdi

Yana qarang: :Turkum:29-dekabrda vafot etganlar

Havolalar 
  days.peoples.ru 

Sana
30-dekabr

30-dekabr — Grigoriy taqvimida yilning 364- (kabisa yilida 365-) kuni. Yil yakuniga 1 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:30-dekabr bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:30-dekabr voqealari
 1240 — Neva jangi.
 1410 — Grunvald jangi.
 1815 — Napoleon I «Bellerophon» (suratda) kemasi kapitaniga taslim bo’ldi.
 1870 — Jorjiya AQSH tarkibiga qaytdi.

Tavalludlar 
Yana qarang: :Turkum:30-dekabrda tugʻilganlar * [[1995]] — [[Kim Taehyung]], professional sifatida V nomi bilan ham tanilgan, Janubiy Koreyalik qo'shiqchi va BTS bolalar guruhi a'zosi

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:30-dekabrda vafot etganlar
 2006 — Iroqning sobiq prezidenti Saddom Husayn AQSh tribunalining qarori bilan Qurbon hayiti kuni Bag’dod qamoqxonasida osib oʻldirildi.

Havolalar 
  days.peoples.ru 

Sana
31-dekabr

31-dekabr — Grigoriy taqvimida yilning 365- (kabisa yilida 366-) kuni. Yil yakuniga 0 kun qoladi.

Bayramlar 
Yana qarang: :Turkum:31-dekabr bayramlari

Voqealar 

Yana qarang: :Turkum:31-dekabr voqealari
 1741 — Rossiyada leyb joriy qilindi.
 1917 — Rossiya Finlandiyaga mustaqillik berdi.
 1930 — Rim papasi sudi kontrasepsiyani qoraladi.
 1963 — Markaziy Afrika Federatsiyasi tuzildi.
 1968 — Tu-144 samolyotining ilk parvozi.
 1994 — Grozniy qamali boshlandi.
 1999 — Boris Yeltsin Rossiya Prezidenti lavozimidan iste’fo berdi.

Vafot etganlar 
Yana qarang: :Turkum:31-dekabrda vafot etganlar

Havolalar 
  days.peoples.ru 

Sana
Juma

Juma — payshanba va shanba orasidagi hafta kuni.

Juma (arabcha — jam boʻlish) — 1) Grigoriy taqvimida hafta tarkibiga kirgan kunlardan beshinchisining nomi; 2) musulmonlar taqvimida oltinchi kun nomi. Islom dinida "sayyid ul-ayyom" — kunlarning ulugʻi sifatida eʼzozlanadi. J. kuni peshin namozi oʻrniga J. namozi oʻqiladi. Imom-xatiblar namoz oldidan yarim soat chamasida mavʼiza (diniy vaʼz) oʻqiydilar. Soʻng ikki bor azon aytilib, katta jamoat bilan namoz ado etiladi. Musulmon mamlakatlarida J. kunini dam olish kuni deb belgilagan boʻlsalarda, asli bu kunda dam olish shart emas. Chunki Qurʼoni karimning "Jumʼa" surasida: "Juma namozini oʻqib boʻlganlaringizdan keyin (kasbhunar, savdo-sotiq ishlaringiz sari) tarqab ketingizlar va Allohning fazli (rizqi)ni soʻrangizlar" (Abdulaziz Mansur tarjimasi) deyilgan.

Manbalar 

Hafta
Shanba

Shanba - juma va yakshanba orasidagi hafta kuni.

Shanba (forscha.); (kun) degan ma'noni anglatadi — Grigoriy kalendari boʻyicha haftaning jumadan keyingi, yakshanbadan oldingi kuni. Islomdan ilgari arablarda shanba dastlab muqaddas kun sanalgan. Islom dinida juma ibodat va dam olish kuni deb qabul qilingach, shanba haftaning boshlanish kuni boʻlib qolgan. Boshqa kunlar shunga muvofiq ravishda nomlangan. Masalan, yakshanba — birinchi kun, dushanba — ikkinchi kun, seshanba — uchinchi kun, chorshanba — toʻrtinchi kun, payshanba — beshinchi kun.

Qadimgi yahudiylar anʼanasida shanba kuni muqaddas kun hisoblanadi. Ruslardagi "subbota" soʻzi yahudiylarning "shabbot" (diniy bayram) soʻzidan olingan.

Hafta
Yakshanba

Yakshanba (forscha-tojikchadan yak — „bir“ va shanba) shanba va dushanba orasidagi haftaning yettinchi va soʻnggi kunidir. Xalq ichida „bozor kuni“ deb ham yuritiladi.

Manbalar 

Hafta
3

3

Voqealar

Hududlar boʻyicha

Rim imperiyasi 
 Imperator Avgust (imperator)ning boshqaruvi oʻn yillik muddatga yangilandi.
 Avgust, uning nabirasi Gay Sezarni, uning oʻrnini egallashini kutib, asrab oladi. Gay viloyat hokimi boʻlib, Sharqqa maxsus topshiriq bilan yuborilgan.

Yevropa 
 Beshta nemis qabilalari Markomanni qiroli Marbod tomonidan birlashtirilgan. Besh qabilaning birlashishi Sileziya va Saksoniyaga aylanadigan hududda Rimga toʻgʻridan-toʻgʻri tahdiddir.

Xitoy 
 Vang Mang, uning oʻgʻli Vang Yu, uning akasi Lu Kuan va Vey urugʻi uni hukmdorlik lavozimidan chetlatish uchun fitna uyushtiradi. Vang Yu va Lu Kuan ketma-ket oʻldiriladi.

Koreya 
 Koguryo qiroli Yuriy poytaxtni Jolbon qal’asidan Gungnae shahriga koʻchiradi.

Tugʻilgan 
 Ban Bio, Xitoylik tarixchi.
 Geng Yan, Xitoylik Xan (sulola) generali.
 Tiberius Kladius Balbilus, Rim siyostchisi va astrologi.

Vafot etgan 
 Bao Xuan, Xitoylik siyosatchi.

als:0er#Johr 3
5

5

Voqealar

Hududlar boʻyicha

Rim imperiyasi 
 Rim Katuvellauni qiroli Kanobelinusni Britaniya qiroli sifatida tan oladi.
 Germaniya Cimbri va Charydes qabilalari Rimga elchilar yuboradilar.
 Tiberiy Germaniya hukmdorini yengadi.

Tugʻilgan 

 Xabib duradgor, suriyalik hunarmand.
 Paul Apostol, Nasroniylarning yahudiy rahbari.
 Ruzi Ying, Huan Hanning nevarasi.
 Yin Lihua, Han sulolasining qirolichasi.

Vafot etgan 

Mittivine jamoasi aʼzosi Farhod Mannonov vafot etdi 

als:0er#Johr 5
7

7-Yuliy Sezar kalendari boʻyicha Shanba kunidan boshlanadi. Oʻsha paytda u Metellus va Nervaning Konsullik yili deb nomlangan. Ushbu yil uchun nomlanishi Oʻrta asrlarning boshlaridan beri, Anno Domini taqvimi davri Evropada nom berish yillari orasida keng tarqalgan usul boʻlib kelgan.

Voqealar

Hududlar boʻyicha

Rim imperiyasi 
 Pannoniya va Dalmatiyadagi Illyrian qabilalari Rim hukmronligiga qarshi Buyuk Illyriya qoʻzgʻolonini davom ettiradilar.
 Publius Quinctilius Varus Germaniya gubernatori etib tayinlandi, u Reyn va Elba daryolari oʻrtasida Germaniyani tashkil etadi. U roʻyxatga olish ishlarini olib boradi, oʻlponlarni ishlab chiqadi va askarlarni chaqiradi, bularning hammasi german qabilalari orasida nizolarni keltirib chiqaradi.
 Edessalik Abgarus Osroene qiroli sifatida taxtdan tushirildi.
 Konkord ibodatxonasining qurilishi boshlanadi.

Xitoy 
 Chjan Yi, Dong qoʻmondonligi gubernatori (zamonaviy Puyang, Xenan) Liu Xin, Yang Siangni Marquessi (zamonaviy Tayan, Shandong) imperator deb eʼlon qildi. Bu Xan imperatori Ruziyga qarshi qoʻzgʻolonlarning eng kattasi boʻlganligidan dalolat beradi.
 Vang Mang qishda isyonni bostiradi. Liu Xin qochib ketganda Chjan qoʻlga olinadi va qatl etiladi.

Fors 
 Vonon I Parfiya imperiyasining hukmdori boʻladi (taxminiy sana).

Tugʻilgan 
 Gnaeus Domitius Corbulo, Rim generali.
 Yuliya, Drusus Julius Caesar va Livillaning qizi.

Vafot etgan 
 Athenodorus Cananites, matonatli faylasuf.
 Aulus Licinius Nerva Silianus, Rim konsuli.
 Glaphyra, Archelaus of Cappadocning qizi.
 Lucius Sempronius Atratinus,Rimlik siyosatchi.

als:0er#Johr 7
9

The9 Ltd. kompaniyasi (   ) Shanxayda joylashgan onlayn oʻyin operatori boʻlib hisoblanadi, World of Warcraftni Xitoyda ishlatib o'ynab tarqatish uchun eksklyuziv litsenziyaga ega boʻlgan edi (2005-yil iyun oyida boshlangan, oʻshandan beri u eng yirik onlayn oʻyinga aylangan), litsenziya Webzenga muvaffaqiyatli yordam berganidan keyin berilgan. Xitoyda Mu Online o'yinlar tarqala boshlandi. Biroq, 2009-yil aprel oyida Blizzard litsenziya NetEase.com saytiga ko'chirilganligini aytdi.

Joriy oʻyin litsenziyalari olindi 
Eslatma: Chiqarilishning taxminiy tartibida.

 Mu Online (hamkorlik tugadi)
 World of Warcraft (hamkorlik tugadi)
 G'arbga quvonchli sayohat
 Gildiya urushlari (xitoycha versiyasi) (NCsoft bilan kelishuv muddatidan oldin tugadi. 2008-yil 31-mart)
 Ultimate Nation ruhi
 Granado Espada
 Hellgate: London
 Huxley
 Ragnarok onlayn 2
 FIFA onlayn 2
 Atlantika Onlayn
 Bepul hududlar 
 PlanetSide 2
 Olovli sharshara
 G'alaba gol

Manbalar 

 1-jild, 49-son, Qochish, Allen Varnining "Qizil ko'rlik"
11

11

Voqealar

Hududlar bo'yicha

Rim imperiyasi 
 Germaniya Inferior va Reyn Germanicus tomonidan himoyalangan.
 Imperator Avgust Reyn va Dunay boʻylab Rim mudofaasini kuchaytirish maqsadida Elbada mudofaa chegarasini yaratish rejasidan voz kechdi.
 Divinatsion amaliyotlarni, xususan munajjimlikni imperiya tomonidan taqiqlab qoʻyilgan qaror chiqarilgan. Hukm buyurtmachi va amaliyotchi oʻrtasida hech boʻlmaganda uchinchi tomon guvohlari ishtirokida har qanday maslahatlashishni talab qiladi va birovning oʻlimi toʻgʻrisida tergov qilishni taqiqlaydi.

Fors 
 Arsasidlar sulolasining Artaban III Parfiya hukmdori boʻladi.

Hindiston 
 Satakarni Andxra imperiyasining imperatori sifatida taxtga oʻtiradi (milodiy. 11-29).

Tugʻilgan

Vafot etgan 

als:10er#11
4

5

Voqealar

Hududlar boʻyicha

Rim imperiyasi 
 Imperator Avgust Tiberiyni Rimga chaqirtiradi va uning vorisi va kelajak imperatori deb nomlaydi. Shu bilan birga, Mark Vipsanius Agrippaning soʻnggi oʻgʻli Agrippa Postumusni ham asrab oladi va Avgustning vorisi deb nomlanaydi.
 Tiberius Germanikusni ham oʻzining vorisi sifatida qabul qiladi.
 Lex Aelia Sentia qullarning ishini tartibga soladigan qonun qabul qiladi.
 Rim imperiyasi, Tiberiy va nemis Cheruschi qabilasi, ularning qiroli Segimer vakili boʻlgan bosqinchilik qilmaslik va doʻstlik toʻgʻrisida pakt imzolandi. Segimerning oʻgʻillari Arminius va Flavus yordamchi qoʻshinlarning yetakchilari sifatida Rim armiyasiga jalb etiladilar.
 Yuliya surgundan qaytgach, Regidada sharmanda boʻlib yashaydi.
 Avgust imperatorga qarshi fitna uyushtirganlikda ayblangan Gnaus Kornelius Cinna Magnusni va Markus Aemilius Lepidusning nevarasi Aemiliya Lepida bilan birga avf etadi.

Oʻrta Sharq 
 Parfiya qiroli Phatataces va qirolicha Musa agʻdarilib oʻldiriladi, toj Parfiyaning III Orodesiga taqdim etiladi — bu interregnumning boshlanishi edi.

Koreya 
 Namhae Chachaung, Koreyaning Silla qirolligi qiroli sifatida Bak Xiyokgeozdan keyin (anʼanaviy sana) taxtga oʻtiradi.

Xitoy 
 Xan imperatori Ping Vang Mangning qizi malik Vang (Ping) bilan turmush qurib, uning taʼsirini kuchaytiradi.
Shundan soʻng, Vang Mangga „ustun gersog“ unvoni berilgan.

Tugʻilgan 
 Kolumella, Rimning lotin yozuvchisi.
 Daemusin, Koguryo qiroli.
 Publius Varus, Rimlik zodagon.

Vafot etgan 

 21-fevral — Gay Sezar, Yuliya va Markus oʻgʻli.
 26-iyun-Airobazarnes II, Armaniston qiroli.
 Gay Asiniu Pollio, Rimlik soʻz ustasi, siyosatchi va tarixchi.
 Hyeokgeose, Koreyaning Silla qiroli.
 Lusius Kornelius Lentulus, Rim konsuli.

als:0er#Johr 4
6

6

Voqealar

Hududlar boʻyicha

Rim imperiyasi 
 Rimdagi halokatli yongʻin tufayli, kazarmalar tizimi — dastlab ozod qilinganlar tomonidan boshqariladigan vigilalar — yongʻin avjiga chiqib ketmasligi uchun shahzoda Avgust tomonidan yaratilgan.
 Rimda oziq-ovqat yetishmovchiligi tufayli, Avgust odamlarga tarqatilgan donning sonini ikki baravar oshirdi, xizmatkorini qoldirdi va senatni cheksiz muddatga tanaffusga chiqardi.
 Shahzoda Avgust, nafaqaga chiqqan legion faxriylariga bonuslarni toʻlash uchun oʻziga xos xazinani, aerarium milisini (170 million sesterti) tashkil qildi. Bu merosga 5 % soliq bilan moliyalashtirilgan edi.
 Rimda Kastor va Pollux ibodatxonasi Tiberiy davrida qayta taʼmirlandi.
 Rimdagi pampingling kampaniyasi shahzoda Avgust tomonidan bekor qilindi. Publiyus Plautiy Rufus ayblangan, ammo u yakunda aybsiz deb topilgan.
 Shahzoda Avgust asrab olgan oʻgʻillaridan biri Agrippa Postumusni Planaziya oroliga joʻnatdi.
 Tiberiy Karnuntumni Marobodusga qarshi operatsiyalarning asosiga aylantirdi; Rim legioni XX Valeriya Viktrix Tiberiy bilan Markomaniga qarshi jang qiladi.
 Rim chegara qal’asining qurilishi Wiesbaden shahrining keltirib chiqaradi.
 Dalmatiya va Pannoniyadagi Illyrian qabilalari qoʻzgʻolon koʻtaradi.
 Gay Caecina Severus Moesia gubernatori boʻlgan va Bellum Batonianum qoʻzgʻalonlariga qarshi janglarida qatnashgan.
 Kirnius Yahudiyada aholini roʻyxatga oldi (Iosif Flaviyning soʻzlariga koʻra), bu viloyatda Jalilaning Iuda boshchiligidagi va Farziy Zadok tomonidan qoʻllab-quvvatlangan hududda qoʻzgʻolon koʻtarilgan. Qoʻzgʻolon bostirildi va isyonchilar xochga mixlandilar, ammo buning natijasida yahudiylarning Zealot harakati paydo boʻldi.

Xitoy 
 Yanvar-Baʼzi bir xitoyliklar yosh, xasta imperator Ping Di vafot etishidan qoʻrqishadi, chunki bu oyda quyosh tutilishi kerak boʻlgan. Bu esa xosiyatsiz hisoblangan.
 3-fevral-Imperator Ping Di 14 yoshida kutilmagan sabablarga koʻra vafot etadi; Vang Mang faqat yangi imperatorni tanlaydi, Ruzi Ying, 2 yosh, Xan sulolasining Jushe davri boshlangan.
 Davlat xizmatiga nomzodlar davlat xizmatiga imtihon topshirishlari shart qilib belgilanadi.
 Liu Vang Mangning va Ruzi Ying hukmronligi davrida agrar qoʻzgʻolonlarni qoʻzgʻatgan.Ulardan birinchisini may-iyun oylarida boshlanadigan kichik kuch bilan Ang-Zongning Marquessi Liu Chong boshqaradi.

Tugʻilgan 
 Gaius Manlius Valens,Rim senatori va konsuli.
 Odatda Iso oʻsha yili Kirinius roʻyxatiga binoan tugʻilgan deb hisoblangan (tarixiyligi shubhali)
 Apostol John, Yahudin nasroniy rohib.
 Marcus Aemilius Lepidus, Rim siyosatchisi.
 Matthias, Yahudiy davlat arbobi va ruhoniy.
 Milonia Caesoni, Rim malikasi.
 Nero Julius Caesar, Agrippinaning oʻgʻli.

Vafot etgan 
 3-fevral-Ping, Han sulolasi imperatori.
 Kleopatra Seleme II, Misr hukmdori.
 Urdus III, Parfiya qiroli.
 Terentia, Sitseron Mark Tulliyning turush o'rtog'i.

als:0er#Johr 6