Chyhryn

Chyhyrin (    , pronounced [tʃɪɦɪˈrɪn] ) — markaziy Ukrainaning Cherkas viloyatining Cherkas tumanida joylashgan shahar va tarixiy joy. 1648-yildan 1669-yilgacha shahar Hetmanlar qarorgohi bo'lgan..1658-yilda Ruten pravoslav mitropoliti Kievdan majburiy ko'chirilgandan so'ng, u kazak Getmanatining to'la huquqli poytaxtiga aylangan. Chyhyryn ham Zaporijya Xost Hetman ofisiga tayinlash uchun an'anaviy joyga aylangan. Unda Ukrainaning hromadalaridan biri bo'lgan Chyhyrin shahar hromada ma'muriyati joylashgan.  Aholi soni: 8,664

Nomlari 
Chihyrin (    ; Turkcha : Chigirin yoki Chehrin ;    ) ).

Manzili 
Shahar Tiasmin daryosi bo'yida joylashgan bo'lib, dengiz sathidan o'rtacha 124 metr balandlikda joylashgan. Oziq-ovqat va mebel fabrikalari kabi kichik sanoat tarmoqlari XXI asrda shahar iqtisodiyotining asosini tashkil etgan

Tarixi 
Bu hudud (1320–1569) Litva Buyuk Gertsogligi tarkibiga kirgan. U Lublin Ittifoqidan oldin Polsha-Litva Hamdo'stligiga ( Polsha tojining Kiyov voevodeligida berilgan. 1592-yilda Sigismund III Vasa tomonidan Magdeburg huquqi berilgan.

Chyhyryn birinchi bo'lib mustahkam kazak qishki stantsiyasi sifatida tilga olingan. 1638-yilda Bogdan Xmelnitskiy uning starostasi (mintaqa rahbari) bo'ldi va 1648-yilda u Hetmanning yangi saylangan qarorgohi va Kazaklar davlatining poytaxti Zaporojya Xostiga aylangan. Rus-turk urushi (1676-1681) davrida ikki qonli yurishlar (1675-1676 va 1677-1678) markazi boʻlgan. 1678-yilda Chyhyryn qal'asi u yerda joylashgan chekinayotgan rus garnizoni tomonidan portlatilgan, turk qo'shinlari esa shaharning qolgan qismini talon qilgan. Natijada u asta-sekin o'z ahamiyatini yo'qotgan.Shahar Usmonlilar tomonidan bosib olindi, lekin keyinchalik Usmonlilar Vena jangida band bo'lgan paytda kazaklar tomonidan qaytarib olindi. U 1712-yilgacha Chihryn polkining markazi bo'lgan va Rossiya imperiyasiga yakuniy qo'shilgandan keyin (1793-yil) Kiev viloyati tarkibiga kirgan.

1917-yilda Chihryn shahrida Erkin kazaklarning qurultoyi bo'lib o'tdi. O'sha qurultoyda an'anaga ko'ra Pavlo Skoropadskiy kazaklarning getmanı etib saylandi (keyinchalik 1918-yilda Kievda u Ukraina getmani etib saylangan).

Ikkinchi jahon urushi paytida Chyhyrn 1941-yil 7-avgustdan 1943-yil 12-dekabrgacha nemis armiyasi tomonidan bosib olingan.

1989-yilda shahar aholi soni  12 853 kishi bo'lgan. 

2020-yil 18-iyulgacha Chyhyryn tumanining maʼmuriy markazi boʻlib xizmat qilgan. Ukrainaning ma'muriy islohoti doirasida 2020-yil iyul oyida bu tuman tugatildi, buning natijasida Cherkas viloyatidagi tumanlar soni to'rttaga qisqartirildi. Chyhyryn tumani hududi Cherkas tumaniga birlashtirildi.

Taniqli odamlar 

 Georgiy Danilov, tilshunos
 Katerina Yushchenko, olim

Belgilar 
1627 yilda Chihyrin yaqinida qurilgan Trinity monastiri keyinchalik Sovet hukumati tomonidan vayron qilingan. Boshqa tarixiy obidalar, masalan, shahar hokimiyati va Xmelnitskiy saroyi ham saqlanib qolmagan. Ukraina mustaqillikka erishgach, Hetmanning qarorgohi qayta tiklandi va muzeyga aylandi.

Suratlar

Xalqaro munosabatlar

Qardosh shaharlar

Manbalar

Havolalar 

 Ukraina entsiklopediyasida Chyhyrin
 Sovet topografik xaritasi 1: 100 000
    

Ukraina
Ukraina shaharlari