MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Komor orollari bayrogʻi

Komor orollari ittifoqining davlat bayrogʻi (rasmiy nomi ,  al-Ittiḥād al-Qamarī) 2001- yilda ishlab chiqilgan va 2001-yil 23- dekabrda rasman qabul qilingan. U 1975- yildan beri mustaqillik harakati davridan buyon yarim oy va toʻrtta yulduzni aks ettirishda davom etmoqda. Komor orollari hukumati oʻz konstitutsiyasida  yoki „davlat gerbi“ belgisiga ishora qiladi, aslida bayroqni ifodalaydi deb tushuniladi.

Ranglar 
Konstitutsiyada ranglar sifatida sariq, oq, qizil, koʻk va yashil deb belgilangan. Hukumat hech bir joyda oʻziga xos ranglarni hujjatlashtirmaydi. Hech qanday rasmiy standart yoʻqligi uchun 2012-yilgi Olimpiadada ishlatilgan ranglar quyidagi jadvalda koʻrsatilgan.

Dizayn 
Dizayn yashil uchburchak ichida toʻrtta oq besh qirrali yulduzli oq yarim oydan iborat. Bayroqda toʻrtta chiziq mavjud boʻlib, ular mamlakatning toʻrtta orolini ifodalaydi: sariq — Moheli, oq — Mayotta (Fransiya tomonidan boshqariladi), qizil — Anjuan va koʻk — Grande Comore. Bayroqdagi toʻrtta yulduz ham Komor orollarining toʻrtta orolini anglatadi. Yulduz va yarim oy, shuningdek, bayroqdagi yashil rang ularning asosiy dini islomni anglatadi.

Tarixi 
Komor orollarining birinchi rasmiy bayrogʻi Komor orollari mustaqillikka erishgunga qadar 1963-yilda Suzanne Gauthier tomonidan mahalliy foydalanish uchun ishlab chiqilgan va qabul qilingan. Yashil fonli uchburchakda oq yarim oy, diagonalda toʻrtta yulduz bor edi va u 5:7 nisbatda ishlatilgan. Ushbu dizayn 1975-yilda mustaqillikka erishgandan keyin ham qoʻllanila boshlandi.

Bayroq 1975-yilda Ali Soilih davrida oʻzgardi. Yarim oy joyi oʻzgartirildi va yulduzlar olmosga aylantirildi. Bayroqning uchdan ikki qismi qizil rangga aylanib — bu rejimning sotsialistik mafkurasi ramzi edi. Ushbu bayroq Sovet davridagi va hozirgi Belarus bayroqlari dizayni bilan oʻrtoqlashadi.

1978-yilda Ahmad Abdulla prezidentlikka qaytganida, bayroq yana oʻzgardi. U butunlay yashil rangga qaytdi, yarim oy bayroqning markaziga siljidi va yulduzlar shoxlari orasida chiziq hosil qildi. Ushbu variantning nisbati haqidagi maʼlumotlar 1:2, 2:3 yoki 3:5.

1992-yilda yangi konstitutsiyaning qabul qilinishi bilan bayroq yana oʻzgardi, yarim oy va yulduzlar pastga va oʻngga emas, yuqoriga qarab aylantirildi.

Yana bir konstitutsiyaning qabul qilinishi 1996- yilda bayroqni yana oʻzgartirdi, bayroqqa yozuvlar kiritildi. Yozuvlar arab xattotligida, avval " Muhammad ", ikkinchisi " Alloh " deb yozilgan edi. Ushbu bayroqning nisbati 7:5 (1,4:1) ekanligi xabar qilingan. Ushbu bayroq 2001-yilda referendum orqali zamonaviy bayroqqa oʻzgartirildi.

Komor orollarining sobiq bayroqlari

Orollarning bayroqlari

Manbalar 

Pages with unreviewed translations
Front orti mehnatkashlariga haykal (Tyumen)

Front orti mehnatkashlariga haykal Tyumenda 1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi shaharning Sharqiy maʼmuriy okrugidagi 30 yillik gʻalaba koʻchasidagi front orti ishchilari maydoniga oʻrnatildi.

Tarix 
Orqa ishchilar uchun yodgorlik oʻrnatish gʻoyasi 2008-yilda xususiy xavfsizlik faxriylari kengashi raisi va Tyumen faol jamoat arbobi Gennadiy Ivanov tomonidan bildirilgan. Ushbu gʻoyani shahar maʼmuriyati qabul qildi. Dastlab, Xotira maydonida, keyin sobiq mashinasozlik zavodining maydonida (hozirgi Nikolay Masharovning maydonida) yodgorlik oʻrnatilishi kerak edi. Biroq, birinchi variant allaqachon koʻplab yodgorliklar mavjudligi sababli rad etildi, ikkinchisi esa zavod ishchilarining gʻazabi bilan bogʻliq boʻlib, ular oʻz mablagʻlari bilan bogʻda Ulug ' Vatan urushi dalalarida jang qilgan zavod ishchilarining nomlari bilan yodgorlik qurdilar. Ular, shuningdek, uchinchi variantni — abadiy olov mavjud boʻlgan tarixiy maydonda yodgorlikni oʻrnatishni rad etishdi. Natijada, „Olimpiya“ maydoni tanlandi, 2012-yilda orqa ishchilar uchun maydon deb nomlandi.

Yodgorlik Yekaterinburg sanʼat fondi tomonidan yaratilgan va uning mualliflari S. Titlinov, A. Medvedev va S. Savin edi. Yodgorlikning tarkibi bir nechta bronza figuralardan iborat-urush nogiron jangchisi, zavod ishchisi, muhandis va „gʻalaba uchun hamma narsa!“ "bir tomondan va "old tomondan hamma narsa " — boshqa tomondan, uni ramziy gʻalaba binosiga oʻrnatish. Haykal toʻrt yillik urushning ramzi boʻlgan toʻrt bosqichli poydevorga oʻrnatilgan. Haykalning yonida Tyumen viloyati korxonalari roʻyxati oʻyilgan devor joylashgan.

Yodgorlik 2010-yil 7-mayda Ulug ' Vatan urushidagi Gʻalabaning 65-yilligi arafasida tantanali ravishda ochildi. Yodgorlikning ochilishida Tyumen va Tyumen viloyati maʼmuriyati ishtirok etdi

Manbalar

Havolalar 

 
 
 Pamyatnik trujenikam tila na Wikimapia
 Tyumen yodgorliklari / orqa ishchilar
 Rossiyada Ulug ' Vatan urushi yodgorliklari / orqa ishchilar, Tyumen
Yuriy Gagarin haykali (Sloveniya)

Sloveniyada Yuriy Gagarin haykali Vitanje shahrida joylashgan. Bu yerda u 2017-yil 11-aprelda xalqaro kosmonavtika kuniga oʻrnatildi. Ushbu yodgorlik Sloveniyada Yuriy Gagarinning yagona yodgorligi.

Vitanya haykali „madaniyatlar muloqoti — yagona dunyo“ xalqaro xayriya jamgʻarmasi tashabbusi doirasida oʻrnatildi. Yodgorlik 2011-yildan beri ushbu shaharda mavjud boʻlgan Yevropa kosmik texnologiyalari madaniy markazi (XEVT) hududida joylashgan.

Gagarinning byustini oʻrnatish marosimida shahar hokimiyatining astronavtika asoschilari otalarining bir qator xiyobonini yaratish niyati eʼlon qilindi.

Vitaniyada Gagarin haykalini oʻrnatish gʻoyasi ushbu mamlakatdagi Rossiya elchisi Doku Zavgayevga tegishli, bu fikr 2017-yil mart oyida paydo boʻlgan. Vitanye Avstriya-Vengriya muhandisi German Potochnik-Noordongning hayoti bilan bevosita bogʻliq boʻlib, uning rivojlanishi kosmik fath uchun texnologiyani yaratish uchun asos boʻldi.

Yodgorlikning ochilish marosimida Sloveniyadagi Rossiya elchisi Doku Zavgayev, shahar hokimi Vitanye Mirko Polutnik, Sloveniya Davlat Kengashi raisi Mitya Bervav ham marosimda Vladimir viloyati hokimi Svetlana Orlova ishtirok etdi.

Yigʻilganlarga yulduz shahar merining sinov kosmonavti Valeriy Tokarevning murojati yuborildi. Shuningdek, tadbir ishtirokchilariga kosmosga uchadigan birinchi ayol boʻlgan Valentina Tereshkova murojat qildi.

Yodgorlikning tavsifi 
Yodgorlik-bu bronzadan yasalgan Yuriy Gagarinning büstü va metall uzuk shaklida osilgan poydevorga joylashtirilgan. Yodgorlik shunday joylashtirilganki, germoshlemdagi Gagarinning shakli metall halqaning ichida joylashgan. Doirada kichik metall plitalar mavjud. Ular bir-biriga oʻxshash, biri halqaning yuqori qismida, ikkinchisi pastki qismida.

Plitadagi yozuv-birinchi kosmonavtning ismi: Yuriy Gagarin / Yuriy Gagarin.

Yodgorlik Yevropa kosmik texnologiyalari madaniy markazining lobisida joylashgan.

Manbalar 

Sloveniya
Sittaford jumbog'i

"Sittaford jumbog'i" (, 1931) - Agata Kristining detektiv romani. SSSRda roman birinchi marta 1986 yilda "Наука и религия" jurnalining 7-10-sonida, keyin esa Lenizdat nashriyoti tomonidan nashr etilgan.

Syujet 
Dartmurdagi (Devonshire grafligi) kichik Sittaford qishlog'i butunlay qor bilan qoplangan. Janubiy Afrikadan tashrif buyurgan Uilett xonim ruhlarni chaqirish uchun spiritual seans o'tkazmoqda. Unda ruh uyni Miss Uilletga ijaraga bergan va Ekzempton shahriga ko'chib o'tgan uy egasi  kapitan Trevilyanning o'ldirilishi haqida e'lon qiladi. Kapitanning eng yaqin do'sti mayor Barnabi Trevelyandan  qor bo'roni payti xabar olish uchun boradi va uning murdasini topadi. Qotillikni tergov qilish inspektor Narrakotga topshiriladi, inspektor Narrakot o'sha kuni shaharda bo'lgan o'ldirilgan odamning jiyani Jeyms Pirsondan shubhalanadi va uni hibsga oladi. Hibsga olingan Pirsonning unashtirilgan sevgilisi Emili Trefusis parallel tergov olib boradi.

Asardagi qahramonlar 

 Jozef Trevilyan - boy odam, sobiq kapitan
 Emili Trefusis - Pirsonning kelini. Haqiqiy qotilni aniqlash uchun harakat qilib, mustaqil tergov olib boradi
 Jim Narrakott - politsiya xodimi, tergov ishlarini olib boradi
 Jon Barnabi - mayor, o'ldirilgan kapitan Trevilyanning eng yaqin do'sti
 Gloria Uillett - ruhlarni chaqirish uchun seans bo'lib o'tgan uyning ijarachisi
 Violetta Uilett - Miss Uiletning qizi
 Ronald Garfild - Sittafordda yashovchi fuqaro
 Janob Raykroft - Sittafordda yashovchi fuqaro
 Janob Dyuk - Sittafordda yashovchi fuqaro
 Jeyms Pirson - o'ldirilgan kapitan Trevilyanning jiyani. Bosh gumondor
 Charlz Enderbi - jurnalist, Emiliga tergovni olib borishga yordam beradi

Filmga moslashtirish 
2006-yilda Agata Kristining Marpl Xonim turkumidan telefilm ishlab chiqilgan. Kinodagi voqea-hodisalar o'zgartirilgan va kinodagi voqea - hodisalar asar syujetidan keskin farq qiladi.

 Ba'zi qahramonlarning yoshi o'zgartirildigan.
 Trevilyanning ismi kinoda Klayv, romanda Jozefga o'zgartirilgan.
 Ko'pgina qahramonlarning o'tmish hayoti o'zgartirilgan.
 Asarda Marpl xonim mavjud emas, lekin kinoda bor. 
 Inspektor Narrakott yo'q.
 Qotilning shaxsi.
Kongo Demokratik Respublikasi bayrogʻi

Kongo Demokratik Respublikasining davlat bayrogʻi -  moviy rangli bayroq boʻlib, yuqori chapda sariq yulduz bilan bezatilgan va diagonal ravishda sariq chegarali qizil chiziq bilan kesilgan. U 2006-yil 20-fevralda qabul qilingan. 2005-yil dekabrda ratifikatsiya qilingan va 2006-yil fevralida kuchga kirgan yangi konstitutsiyasida 1963-1971-yillar oraligʻida bayroqni shohona koʻk rangdan osmonning moviy rangiga oʻzgarishini targʻib qildi. Moviy rang tinchlikni anglatadi. Qizil rang „mamlakat shahidlarining qoni“, sariq rang mamlakat boyligini anglatadi, yulduz esa mamlakat uchun yorqin kelajak ramzidir.

Ranglar 
Ranglarning taxminiy nisbati quyida keltirilgan:

Oldingi bayroqlar 
Avvalgi bayroq 2003-yilda qabul qilingan. U 1960 — 1963-yillarda ishlatilgan bayroqqa oʻxshardi. Bu bayroq, oʻz navbatida, dastlab qirol Leopoldning Xalqaro Afrika uyushmasi tomonidan qoʻllanilgan va birinchi marta 1877-yilda qoʻllanilgan bayroqga asoslangan edi. 1877-yilgi dizaynda koʻk fonda sariq yulduz bor edi. 1877-yil bayrogʻi Berlin konferentsiyasida Leopold II ning rasmiy mulki sifatida tan olinganidan keyin Kongo erkin davlatining bayrogʻi sifatida davom etdi.

1960-yil 30-iyunda Belgiyadan mustaqillikka erishgandan soʻng, xuddi shu asosiy dizayn saqlanib qoldi. Biroq, oʻsha paytda mamlakatning olti viloyatini ramziy qilish uchun koʻtargichga oltita kichikroq yulduz qoʻshilgan. Ushbu dizayn faqat 1960-yildan 1963-yilgacha ishlatilgan.

Ikkinchi Mobutu Respublikasining bayrogʻi Sese Seko Mobutu oʻz diktaturasini oʻrnatgandan soʻng rasmiy bayroq boʻldi. Ushbu bayroq 1966-yildan 1971-yilgacha ishlatilgan va bir xil sariq yulduzdan iborat boʻlib, yuqori burchagida joylashgan. Qizil rang xalq qoni ramzi edi; sariq rang farovonlikni anglatardi; koʻk umidni ramziy qildi, yulduz esa birlikni ifodalagan.

1971-yilda davlat nomi Zaire deb oʻzgartirilganda bayroq yana oʻzgardi. Zaire bayrogʻi Mobutining millatni qayta afrikalashtirishga urinishining bir qismi sifatida yaratilgan va birinchi Kongo urushida Mobutu agʻdarilishigacha rasmiy ravishda ishlatilgan. Zair bayrogʻi Mobutu boshchiligidagi inqilob xalq harakatining siyosiy-partiyaviy bayrogʻi sifatida ham ishlatilgan.

1997-yilda bayroq Mobutu hukumati agʻdarilganda va mamlakat hozirgi Kongo Demokratik Respublikasi nomini olganida, mamlakat mustaqillikdan keyingi 1960-yillardagi dizaynga qaytdi, unda bitta katta yulduz va oltita kichikroq yulduz mavjud edi. 2003-yildagi oʻzgarish joriy bayroq qabul qilinishidan oldingi eng soʻnggi oʻzgarish boʻlib, bayroqning rangi yengilroq koʻk rangga oʻzgartirildi.

Yana qarang 

 Kongo Demokratik Respublikasi gerbi

Manbalar
Yuriy Gagarin haykali (Tunis)

Tunisdagi Yuriy Gagarin haykali ― 2021-yilda, Yuriy Alekseyevich Gagarinning oltmish yilligiga ochilgan.

Yodgorlik byusti shaklida va aprel oyining boshida, yubiley sanasi arafasida ochilgan.

Yodgorlik muallifi haykaltarosh Aleksey Leonov.

Yodgorlik Tunisga „madaniyatlar muloqoti — yagona dunyo“ xalqaro xayriya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan yaratilgan va sovgʻa qilingan.

Yodgorlikning ochilish sanasi 2021-yil 2-aprel.

Byust Tunisning kosmik dasturida ishlaydigan va ilgari Rossiya raketasida birinchi Tunis sunʼiy yoʻldoshini ishga tushirgan TelnetHolding kompaniyasi hududida joylashgan. Yodgorlikning ochilishi 2021-yil 22-martda boʻlib oʻtgan ushbu ishga tushirilgandan koʻp oʻtmay sodir boʻldi.

Yodgorlikning maʼnosi 
Yodgorlikning ochilishida soʻzga chiqqan Rossiya elchisi Sergey Nikolayev ushbu yodgorlikning oʻrnatilishini Rossiya va Tunis oʻrtasida kosmik sohada „hamkorlikni kuchaytirishning ramzi“ deb atadi.

Yodgorlikning ochilishida Rossiya Federatsiyasining Tunisdagi elchisi Sergey Nikolayev, Tunis tashqi ishlar vaziri Usmon Djerandi, Tunis Oliy taʼlim va ilmiy tadqiqotlar vaziri Ulf Ben Uda va bir qator Afrika mamlakatlari vakili ishtirok etdi.

Yodgorlikning tavsifi 
Yodgorlik Yuriy Gagarinning bronza byusti. Astronavt oʻzining birinchi kosmik parvozini amalga oshirgan dubulgʻa va kosmik kostyumda tasvirlangan. Haykal kichik hajmga ega boʻlib, uni Tunis poytaxtidagi Telnet shtab-kvartirasiga joylashtirishga imkon berdi.

Oʻrnatilgan Byust yon tomonlarida Rossiya va Tunis davlat bayroqlari joylashgan.

Manbalar 

Tunis
alifbo bo'yicha yodgorliklar
Tunis (shahar)
Tunisning Diqqatga Sazovor Joylari
Rang-barang togʻ grosbegi

Rang-barang togʻ grosbegi () chumchuqlar (Fringillidae) oilasiga mansub chumchuqsimonlar turlari.

Tavsif 

Hindiston yarim oroli va janubiy-Sharqiy Osiyoda oʻrta va undan yuqori balandliklarda joylashgan. Assortimentga Butan, Hindiston, Laos, Myanma, Nepal, Pokiston, Tailand, Tibet (XXR), Vetnam kiradi. Tabiatda bu qushlar subtropik va tropik quruq oʻrmonlarni, shuningdek, subtropik va tropik togʻli oʻrmonlarni afzal koʻradilar.

Turning kelajagi tashvish tugʻdirmaydi.

Manbalar 

Qushlar
Yuriy Detochkin haykali

Yuriy Detochkin haykali ― Eldar Ryazanov tomonidan suratga olingan Avtomobildan saqlaning filmi bosh qahramoniga atab Samara shahrida oʻrnatilgan haykal.

Tarix 
Yodgorlik 1927-yil 18-noyabrda Samara shahrida tugʻilgan Eldar Ryazanovning 85 yilligini nishonlash uchun oʻrnatildi. 2,2 m balandlikdagi va 470 kg ogʻirlikdagi bronza haykalda sugʻurta agenti, havaskor teatr aktyori va avtomobil oʻgʻrisi Yuriy Detochkin tasvirlangan, chunki u filmning soʻnggi sahnasida suratga olingan, u trolleybusning oldida shlyapa bilan salomlashish ishorasi bilan, oyoqlarida sumka va tabassum bilan „Salom Lyuba, men qaytib keldim!“.

Kompozitsiyaning eskizini „Novaya gazeta“ bosh rassomi Pyotr Saruxanov yaratgan, „Novaya gazeta“ muharriri Dmitriy Muratov esa loyiha ustozlaridan biri boʻlgan. Bronza haykalning oʻzi Rossiya rassomlar uyushmasi aʼzosi Ivan Melnikov tomonidan yaratilgan. Haykaltaroshning soʻzlariga koʻra, u barcha sinovlarga qaramay, qalbida yaxshi narsalarni saqlab qolgan odamning ichki holatini tasvirlashga harakat qildi. Budjetdan tashqari mablagʻlarga yodgorlik yaratildi.

Haykaltarosh kompozitsiyani oʻrnatish uchun joy stansiya yonidagi maydon sifatida tanlandi, shunda yodgorlik samaraliklar va shahar mehmonlariga koʻrinardi. Yodgorlikni oʻrnatish joyi Ryazanovning oʻzi tomonidan tasdiqlangan. Eldar Ryazanov va uning rafiqasi tantanali marosimga tashrif buyurishdi va katta ekranda aktrisa Olga Arosevaning „avtomobildan ehtiyot boʻling“ filmida Yuriy Detochkin Lyubani oʻynagan, u uning oldiga qamoqdan qaytgan. Yodgorlikning ochilishida samara viloyati hokimi Nikolay Merkushkin ham ishtirok etdi.

Manbalar 

Samara Yodgorliklari Detochkin
 Yuriy Detochkin
Yuriy Nikulin Haykali

Moskvadagi Yuriy Nikulin haykali ― Moskva tsirk Nikulin binosi oldidagi Tsvetnoy bulvarida oʻrnatilgan.

Tarix 
Yuriy Nikulin haykali 2000-yil 3-sentabrda aktyor va kloun yarim asrdan koʻproq vaqt ishlagan sirk binosi oldida ochilgan. Yodgorlik Nikulinning bronza figurasi boʻlib, u „Kavkaz asirlari“ (filmda suratga olingan mashina Nikulinga tegishli edi) filmi bilan tanilgan Adler Trumpf parklangan kabrioletida oʻtiradi. Nikulin oʻzining palyaço kurtkasida galstuk va qayiq shlyapasini kiygan. Nikulin oʻzining kloun pidjagida va galstuk shlyapa kiygan. Aktyor ham, uning mashinasi ham bronzadan yasalgan, kabriolet asl nusxadan biroz kichikroq boʻlgan. Avtomobildagi raqamlar oʻrniga „Yuriy Nikulin“yozuvi yozilgan plastinka oʻrnatilgan. Ish uchun hozirda shaxsiy toʻplamda joylashgan kabrioletning fotosuratlari ishlatilgan.

Yodgorlik muallifi haykaltarosh Aleksandr Rukavishnikov edi. Dastlab, boshqa kompozitsion qarorlar qabul qilindi, masalan, sirk trapezi yoki qaygʻuli Nikulin va pastga tushadigan parda bilan, lekin oxir-oqibat tsirk va kinoni birlashtirish gʻoyasi gʻolib boʻldi.

Yodgorlik ikki yil davomida yaratilgan. Kabriolet Minskda quyilgan va aktyorning yanada murakkab shakli Italiyada quyilishi kerak edi. Haykaltaroshlik kompozitsiyasining umumiy vazni 3,5 tonnani tashkil qiladi. Yodgorlik 350 ming AQSh dollariga teng boʻlib, u „sirk Yuriy Nikulin“ YOAJ tomonidan moliyalashtirildi, u mablag ' yigʻish va xayriya jamgʻarmasini ochdi va ochilish marosimida yodgorlik rasmiy ravishda Moskvaga sovgʻa qilindi. Yodgorlik ochilishidan oldin uni hech kim qoʻriqlamagan, shuning uchun ustaxonaning direktori tunni uning yonida oʻtkazishi kerak edi.

Dastlab, yodgorlik toʻgʻridan-toʻgʻri oddiy avtomobillar toʻxtab turgan yoʻlda oʻrnatishmoqchi edilar, ammo bu gʻoya Moskva yoʻl politsiyasi tomonidan qoʻllab-quvvatlanmadi va yodgorlik yoʻlakka qoʻyildi.

Yoʻlovchilarning ajoyib yodgorligi baxtga erishish uchun burchidir, buning natijasida burun, Nikulin kiyimining ayrim qismlari va avtomobil oʻrindiqlari porlashi uchun palirovka qilingan. 2013- yilda yodgorlik chang va kirdan tozalandi.

Manbalar

Havolalar 

 
 
 
 
 Pamyatnik Yuriyu Nikulinu v Moskve na Wikimapia Arxivnaya kopiya ot 4-aprelya 2009 na Wayback Machine
 Yuriy Nikulin
 Moskva haykaltaroshlik yodgorliklari mashhur va taniqli insonlar Nikulin
Tver tumanidagi bino va inshootlar
Nikulin
Nikulin
Tsvetnoy bulvaridagi Nikulin sirki
 rangli bulvar
Yuriy Ervye Haykali

Yuriy Georgievich Ervye haykali ― Tyumen neftining kashfiyotchisi Raul Tyumenning Markaziy tumanida oʻrnatilgan.

Tarix 
Yodgorlik 2004-yil 14-aprelda qurilgan va 2006-yil 14-aprelda Yuriy Ervierning tugʻilgan kuni arafasida 1960-70-yillarda boshqargan Glavtyumengeologiya binosi oldida ochilgan.

Kumush-kulrang materialning yodgorligi ekspeditsion kiyimlarda yosh geolog Ervier figurasidir. Ervier Tyumen yer osti boyliklarini aks ettiruvchi katta toshga suyanadi, u maxsus chisel bilan qazilgan. Yodgorlikning poydevori neftning ramzi boʻlgan qora granitdan qilingan. Haykalning balandligi 2,8 m boʻlib, haykalga asoslangan tosh Yuriy Ervierning koʻrsatmasi bilan Glavtyumengeologiya binosiga keltirildi. Toshdagi yozuv quyidagicha:Ervier Yuriy Georgievich. Minnatdor TyumenYodgorlik muallifi Tyumen haykaltaroshi, Rossiya rassomlar uyushmasi aʼzosi Viktor Afanasyev edi-uning ishi tanlovga taqdim etilgan toʻrtta talabgorning eng yaxshisi deb tan olindi. Yodgorlikning meʼmori meʼmorlar uyushmasi va Rossiya federatsiyasi rassomlar uyushmasi aʼzosi, Rossiyaning xizmat koʻrsatgan meʼmori Viktor Stankevskiy edi. Yodgorlikni yaratish va oʻrnatish uchun 18,5 million rubl sarflandi. Tyumen viloyati budjetdan 11,5 million rubl ajratdi, ular hududni obodonlashtirish va yodgorlik uchun joy tayyorlashga sarflandi. Yamal-Nenets tumani maʼmuriyati 4 million rubl, Xanti-Mansiysk tumani — 1 million rubl berdi. Bundan tashqari, yodgorlikning oʻrnatilishi Yamburggazdobich, NOVATEK, Lukoyl — Gʻarbiy Sibir va boshqa kompaniyalar tomonidan moliyalashtirildi.

Havolalar 

 
 
Ervier
Y. V. Villi Yodgorligi

Y. V. Villi haykali ― harbiy shifokor, Rossiya armiyasida harbiy-tibbiy ishlarni tashkil etuvchi haykal yodgorligi. 1859-yilda harbiy tibbiyot akademiyasi yaqinida tashkil etilgan. Yodgorlik loyihasi mualliflari-haykaltarosh Di Iensen va meʼmor A. I. Shtakenshnayder. Yodgorlik federal ahamiyatga ega madaniy meros ob’yekti hisoblanadi.

Tarix 
Doktor J. V. Villi Shotlandiyada tugʻilgan va 1790-yildan beri rus xizmatida boʻlgan. U tibbiy-jarrohlik akademiyasining prezidenti boʻlgan, 1812-yilgi Vatan urushida va 1828-1829-yillardagi rus-turk urushida qatnashgan. Oʻlimidan soʻng, Villiya Mixaylovskiy klinik shifoxonasini qurish uchun deyarli 1,5 million rubl va oʻzi uchun yodgorlikni oʻrnatish uchun oz miqdorda vasiyat qildi. Yodgorlik akademik Lebedevning hozirgi koʻchasidan akademiyaning asosiy jabhasi roʻparasida oʻrnatishga qaror qilindi. Haykaltarosh D. I. Iensen va meʼmor A. I. Shtakenshneyder tomonidan yaratilgan yodgorlik 1859-yil 9-dekabrda — J. V. Villining rus xizmatiga kirishining 69 yilligi munosabati bilan ochildi1873-yilda xuddi shu mualliflarning „Gigeya“ favvorasi yaqinida oʻrnatildi.

1940-yillarning oxiri — 1950-yillarning boshlarida kosmopolitizmga qarshi kurashda yodgorlik oʻz joyidan olib tashlandi va demontaj qilindi. 1964-yilda yodgorlik yana yigʻilib, akademiya hovlisida oʻrnatildi. 1996-yilda „Gigeya“ favvorasi dastlab Villi haykali turgan joyga koʻchirildi.

Tavsif 
Villi ikki metrli bronza haykal nomutanosib katta olti metrli poydevorga oʻrnatildi. Shifokor toshning tepasida oʻtirgan holda tasvirlangan. Uning qoʻlida qalam va oʻram bor. Haykalning oyoqlarida Villiening „harbiy farmakopeya“ kitobi. Poydevorning burchaklarida granit karyatidlar mavjud. Poydevorning yon tomonlarida Villiening gerbi va ikkita bronza relefi mavjud: „1808-yilda tibbiy-jarrohlik akademiyasining birinchi konferentsiyasi“ va „1812-yilgi Vatan urushidagi jang maydoni“.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Chistovich Ya. A. Tibbiyot va jarrohlik fanlari doktori yodgorligi, haqiqiy shaxsiy maslahatchi, baronet Yakov Vasilyevich Villi / Sankt-Peterburg: turi. J. Treya, 1860-yil.
 Sankt-Peterburg Yodgorliklari / Villa
 tibbiyot yodgorliklari
Y. M. Sverdlov yodgorligi (Nijniy Novgorod)

Nijniy Novgoroddagi Sverdlov ― Bolshaya Pokrovskaya va Oktyabrskaya koʻchalari burchagidagi maydonda joylashgan. Loyihaning mualliflari-haykaltaroshlar P. I. Gusev va N. M. Chugurin, meʼmor V. N. Rimarenko.

Yaratilish tarixi 
Yakov Mixaylovich Sverdlov 23-may 1885-yilda N. Novgorodda tugʻilgan. 1890-yillarning boshlarida Sverdlovlar oilasi koʻchadagi 6-uyga koʻchib oʻtdi. Bu yerda bolalik, yoshlik, professional inqilobchining shakllanishi oʻtdi. Birinchi marta Inqilobchiga yodgorlik yaratish masalasi 1920-yil 27-aprelda Nijniy Novgoroddagi gubispolkom yigʻilishida Ya. M. Sverdlov vafotidan koʻp oʻtmay qoʻyildi. Ammo mablagʻ yoʻqligi sababli, masala keyinga qoldirildi. 1947-yilda Sverdlovlarning sobiq uyida Ya. M. Sverdlov muzeyining yodgorlik ekspozitsiyasi yaratildi. Va 1955-yilda yodgorlik uchun tanlov eʼlon qilindi. Haykaltaroshlar P. I. Gusev va N. M. Chugurin, meʼmor V. N. Rimarenko loyiha va modellarni yaratish uchun eng yaxshi bahoga sazovor boʻlishdi.

Yodgorlikning tavsifi 
Mualliflar XX-asrning boshlarida Nijniy Novgorod koʻchalarida, ishchilar yigʻilishlarida va marksistik toʻgarakning darslarida koʻrilganidek, yosh, baquvvat inqilobchi Ya.M. Sverdlovning ifodali haykalini yaratdilar.

Manbalar 

 Gorkiy viloyatining tarix va madaniyat yodgorliklari. — Gorkiy: Volgo-Vyatka kitob nashriyoti, 1987 yil.
alifbo bo'yicha yodgorliklar
Sverdlovu
Sverdlov
 1957 yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
 1957 yilgi haykallar
Nijniy Novgorod viloyatida 1950-lar
Ya. M. Sverdlov Yodgorligi. Burgut

Ya. M. Sverdlov haykali ― rus siyosiy va davlat arbobi, inqilobchi, bolshevik, Markaziy ijroiya qoʻmitasi raisi Yakov Mixaylovich Sverdlov haykali.

Tavsif 
Xarkovdan qaytib, u yerda Ya.M. Sverdlov ishchilar, dehqonlar va qizil armiya deputatlari Sovetlarining III butun Ukraina Kongressida nutq soʻzladi, 1919-yil 7-martda u Oryolda toʻxtab, ish tashlaydigan Oryol temiryoʻlchilari oldida nutq soʻzladi. Ushbu spektakl xotirasiga 1967-yil 17-aprelda Lokomotiv depo maʼmuriy binosi yonida Ya. M. ning marmar byusti oʻrnatildi. Haykaltarosh B. D. Bolov haykali muallifi.

Yana qarang 

 Burgut yodgorliklari ro'yxati
 Yodgorlik I. M. Sverdlov Nijniy Novgorodda
 Yekaterinburgdagi Y. M. Sverdlov yodgorligi Arxivnaya kopiya.

Manbalar

Havolalar 

 Yakov Mixaylovich Sverdlov Arxivnaya kopiya
 Yakov Sverdlov Yodgorliklari / Orel
 Rossiya Büstleri / Sverdlovu
 1967-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
 1967-yilgi haykallar
1960-yillar Orel viloyatida