MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Seattle SuperSonics

Seattle SuperSonics — Milliy Basketbol Assotsiatsiyasida oʻynaydigan professional basketbol jamoasi. Jamoa 1967-yilda tashkil topgan. Klub Vashington shtatining Sietl shahrida joylashgan.

2008-yilda jamoa egasi Kley Bennet jamoani Oklaxoma Sitiga koʻchirdi. Buning uchun u Sietl hukumatiga 75 million dollar toʻladi — darhol 40 million va keyingi besh yil ichida yana 35 million dollar toʻlaydi Jamoa hozirda Oklahoma Siti Thunder deb ataladi. SuperSonics nomi, logotipi va jamoa ranglari har qanday yangi Sietl NBA jamoasi uchun mavjud. Klub tarixi Oklahoma Siti Thunder va Sietlning SuperSonics deb nomlangan yangi jamoasi (agar paydo boʻlsa) oʻrtasida „boʻlinadi“

Tarixi 
Sietl SuperSonics 1967-yilda tashkil etilgan. Sonics ketma-ket ikki marta, 1978 va 1979-yillarda NBA finaliga chiqdi. Ikkala safar ham Sietl Vashington Bullets (hozirgi Wizards) bilan toʻqnash keldi. 1978-yilda Sonics yettita oʻyinda magʻlub boʻldi va 1979-yilda beshta] seriyada gʻalaba qozondi. Shundan soʻng jamoa muntazam ravishda pley-offga chiqqan boʻlsa-da, boshqa chempionlikni qoʻlga kirita olmadi. Bu Shon Kemp va 1990 — yilda tanlangan Gari Payton jamoada paydo boʻlgunga davom etdi. 1992-yilda Jorj Karl bosh murabbiy boʻldi va Sonics yana NBA chempionligi uchun daʼvogarlar qatoriga kirdi — 1991-yildan 1998-yilgacha jamoa birorta ham pley-off qur’asini oʻtkazib yubormadi.

1995/96 yilgi mavsumda SuperSonics bir mavsumda eng koʻp gʻalaba qozonish boʻyicha klub rekordini oʻrnatdi — 64 gʻalaba, 18 magʻlubiyat (gʻalabalarning 78 %) va uchinchi marta NBA finaliga chiqdi. Hal qiluvchi seriyada ularni yanada ajoyib oʻyin koʻrsatadigan klub kutayotgan edi — oʻsha mavsumda 10 ta magʻlubiyat bilan 72 marta gʻalaba qozongan Maykl Jordan boshchiligidagi „Chikago Bullz“ edi. Sonics oltita oʻyindan iborat boʻlgan ushbu finalda magʻlub boʻldi. Bu mavsumdan soʻng jamoa oʻz yetakchilarini yoʻqota boshladi va boshqa bunday choʻqqilarni zabt etmadi. 2004-2005-yillar mavsumi alohida avj oldi, unda Sietl Rey Allen va Rashard Lyuis saʼy-harakatlari tufayli 52 ta oʻyinda gʻalaba qozonishga muvaffaq boʻldi, ammo pley-offning ikkinchi bosqichida Sonics San Antonio Spursga qarshi oltita oʻyinda magʻlubiyatga uchradi.

Basketbol shon-shuhrat zali aʼzolari

Manbalar
Vatan o‘g‘lonlari

“Vatan oʻgʻlonlari” — 1968-yilda rejissor Latif Fayziyev tomonidan suratga olingan sovet filmi hisoblanadi.

Mazmuni 
Uchta novelladan iborat film-triptixi: “Taqdiri bir insonlar”, “Yolgʻon”, “Roʻyo” – turli odamlarning bir mavzu va sodir boʻlgan bir voqeasi haqida.

Ushbu film voqealari 1960-yillar oʻrtalarida boʻlib, nemis kanslagerlaridaga mahbuslar chizgan rasmlar boʻyicha koʻrgazma boʻlib oʻtadi. Chizilgan suratlarning birida oʻqituvchi Yelena Salimova turmush oʻrtogʻi chizgan suratidan tanib qoladi. Koʻrgazma tashkilotchisi germaniyalik nemis Yogann Kultsher ta’kidlashicha, bu portret 12128-sonli asirga, kanslagerida vafot etgan taniqli rangtasvir rassomi yahudiy Mark Gelsga tegishli, bu uning chizgan rasmi, shaxsiy hujjatida mahkumning fotosurati borligini aytadi.

Yelena Germaniya Federativ Respublikasiga fotosuratni olgan ayol - Shpilxauzen konslagerida suratchi boʻlib ishlagan Xilda Xayns bilan uchrashish uchun boradi. Unda turmush oʻrtogʻi “Iskandar Salimov” imzosi qoʻyilgan avtoportreti bilan bir xil uslubdagi rasmi boʻladi... Xilda boʻlib oʻtgan voqealarni tafsiloti bilan aytib beradi. Shundan keyin Yelena oldiga konslagerning sobiq mullasi chiqadi - uning hikoyasi toʻliq boʻlmasa-da, lagerda nima boʻlganiga oydinlik kiritadi, faqatgina lagerning sobiq mahkumi bilan kechgan suhbati haqiqatni oshkor etishga imkon beradi.

Rollarda 
Bosh rollarda:

 Lyudmila Xityayeva — Yelena Salimova, oʻqituvchi 
 Iyeva Murniyese — Xilda Xayns, konslager suratchisi, esesovkachi 
 Nodar Shashik-oglы — Iskandar Calimov, konslager mahbusi 
 Vladimir Korenev — Mark Gels, u «gung, soqov», konslager mahbusi 
 Zikir Muhamadjonov — Batirov, konslager mullasi 
 Algimantas Masyulis — Shtumpf, konslager komendanti 
 Albert Filozov — Otto fon Talvig, gauptshturmfyurer

Boshqa rollarda:

 Igor Klass — esesovkachi-zobit, qoʻriqlash boshligʻi 
 Oleg Xromenkov — qoʻriqchi-esesovkachi 
 Lev Jukov — nemis zobiti 
 Stanislav Fesyunov — Gans Salindorf, konslager mahbusi 
 Nabi Rahimov — Vahobov, konslager mahbusi 
 Oʻlmas Alixoʻjayev — “Fokuschi”, konslager mahbusi 
 Mirza Dadabayev — konslager  “qariyasi”, 
 Toʻgʻon Rejametov — konslager mahbusi 
 Javlon Hamroyev — konslager mahbusi 
 Isamat Ergashev — konslager mahbusi 
 Roshel Morduxayev — konslager mahbusi 
 Abdusalom Rahimov — konslager mahbusi 
 Yuozas Urmanavichyus — Iogann Kultsher, koʻrgazma tashkilotchisi GFRdan 
 Shukur Burhonov — haykaltarosh 
 Maryam Yoqubova — muzeyga tashrif byuruvchi 
 Lutfixonim Sarimsoqova — muzeyga tashrif buyuruvchi 
 Mannon Ubaydullayev — epizod 
 Hikmat Latipov — epizod

Adabiyotlar 

 Казанцев А. — «Сыны Отечества» (Одноим. худож. фильм.) // Советская Татария, 25 апреля 1969.
 Меджидова З. — Невыдуманная история // Дагестанская правда, 25 апреля 1969.
 Анваров Г. — Ответственность живых (О фильме «Сыны Отечества») / Правда Востока, 8 мая 1969.
 Сенин И. — Горькая и гневная память. Заметки о фильме «Сыны отечества» // Комсомолец Узбекистана, 9 мая 1969.

Havolar 
СЫНЫ ОТЕЧЕСТВА (1968) — Kino-teatr.ru

Сыны отечества — Youtube.com
Vladimir Bogdanov

Vladimir Leonidovich Bogdanov (; 1951-yil 28-mayda tugʻilgan) rossiyalik tadbirkor va neft magnati.

Biografiya va martaba 
1973-yilda Tyumen sanoat institutini neft va gaz mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan va shundan beri Tyumen viloyatida neft sanoatida, asosan, Surgutneftegazda ishlagan. 1993-yildan beri u Rossiyaning eng yirik neft kompaniyalaridan biri boʻlgan "Surgutneftegaz" prezidenti. 1978—1980-yillarda Yuganskneftegazda yetakchi lavozimlarda ishlagan. 1980-yildan SSSR Neft sanoati vazirligining "Glavtyumenneftegaz" "Yuganskneftegaz" ishlab chiqarish birlashmasi burgʻulash boʻlimi boshligʻi. 1980—1981-yillarda SSSR Neft sanoati vazirligining Glavtyumenneftegaz "Surgutneftegaz" ishlab chiqarish birlashmasi bosh direktorining oʻrinbosari.  1984-yildan boshlab, 1993-yilda xususiy kompaniyaga aylangan "Surgutneftegaz" bosh direktori. 2001-yil iyun oyida Forbes ma'lumotlariga koʻra, Bogdanov 1,6 milliard dollar bilan uchinchi eng boy rossiyalik. 1996-yildan beri Xanti-Mansi muxtor okrugi qonun chiqaruvchi organi a'zosi. 

Bogdanov, shuningdek, 2001-yilgi Tyumen viloyati gubernatori saylovida muvaffaqiyatli oʻtgan Sergey Sobyanin va 2004-yilgi Rossiya prezidenti saylovlarida Vladimir Putinning ishonchli vakili boʻlgan. 

2018-yil aprel oyida Qoʻshma Shtatlar unga va yana 23 nafar Rossiya fuqarosiga qarshi sanksiyalar kiritgan edi.

2022-yil aprel oyida Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishiga javoban Bogdanov “Rossiyaning Ukrainaga qarshi davom etayotgan asossiz harbiy tajovuziga hamda mamlakatning hududiy yaxlitligi, suvereniteti va mustaqilligiga putur yetkazuvchi yoki tahdid soluvchi boshqa harakatlariga javoban” Yevropa Ittifoqining sanksiyalar roʻyxatiga qoʻshildi.

Faxriy mukofotlar 

 "Vatanga xizmatlari uchun" ordeni :
 2-darajali (2006-yil 28-may) - yoqilgʻi-energetika kompleksini rivojlantirishga qoʻshgan ulkan hissasi va uzoq muddatli vijdonli mehnati uchun.
 3-darajali (2001-yil 5-iyun) - neft va gaz sanoatini rivojlantirishga qoʻshgan ulkan hissasi va koʻp yillik mehnati uchun
 4-darajali (1997-yil 14-oktyabr) - davlat oldidagi xizmatlari, koʻp yillik mashaqqatli mehnati va xalqlar oʻrtasidagi doʻstlik va hamkorlikni mustahkamlashga qoʻshgan ulkan hissasi uchun.
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni
 "Shon-sharaf belgisi" ordeni

Manbalar 

Rossiya milliarderlari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Hurmat ordeni sohiblari (Rossiya)
Vatan oldidagi xizmatlari uchun 4-darajali ordeni sohiblari
Vatan oldidagi xizmatlari uchun 3-darajali ordeni sohiblari
Vatan oldidagi xizmatlari uchun 2-darajali ordeni sohiblari
Yashayotgan insonlar
1951-yilda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
Qo‘qon voqeasi (film)

“Qoʻqon voqeasi” — 1977-yilda “Oʻzbekfilm” kinostudiyasi Nikolay Nikitinning shu nomdagi tarixiy romani asosida rejissor Uchqun Nazarov tomonidan suratga olingan uch qismli sovet badiiy filmi sanaladi.

Ssenariy va roman 
Ssenariy Nikolay Nikitinning romanidan sezilarli darajada farq qiladi, film motivlarga asoslangan: roman syujeti va ba’zi qahramonlarning ismlari oʻzgartirilgan, bundan tashqari, romanda yoʻq personajlar ham mavjud.

Mazmuni 
Film Fargʻona vodiysida sovet hokimiyatining tashkil topishi, uning 1918-1921-yillardagi voqealari haqida hikoya qiladi. 1918-yilgi Qoʻqon qoʻzgʻoloni, uning bostirilishi, Qoʻqon muxtoriyatining tugatilishi va keyinchalik bosmachilikka qarshi kurash – ana shu tarixiy voqealar fonida bosh qahramonlar taqdiri rivojlanadi.

Yusuf qul bolakaydan Qizil armiya qoʻmondonigacha boʻlgan yoʻlni bosib oʻtadi. Qizil Armiyadagi xizmatini oddiy askar sifatida boshlagan Lixoletov oxir oqibatda qoʻmondonga aylanadi. Bosmachilar toʻdasining sobiq rahbari Jabbor bolsheviklar tomoniga oʻtadi, sobiq ofiser Zaychenko esa Qoʻqon isyoni paytida xiyonat qilib, nihoyat obroʻsini toʻkib, bosmachi va ingliz razvedkasi xizmatiga oʻtib oladi.

Bosmachi toʻdalarining yana bir rahbari Irgash juda tigʻyogʻlama, soʻzamol boʻlib, film soʻnggida u sobiq maslakdoshi Jabborni asir qilib qoʻlga tushiradi.

Rollarda 

 Otabek Gʻaniyev — Yusuf 
 Aleksandr Kaydanovskiy — Zaychenko, Qoʻqon qal’asi komendanti (Sergey Shakurov ovozlashtirgan) 
 Hamza Umarov — Jabbor Mahmud 
 Aleksandr Denisov — Lixoletov, Qizil armiya qoʻmondoni 
 Vyacheslav Shalevich — Avvakumov, Qoʻqon shahar Kengashi raisi 
 Igor Dmitriyev — polkovnik Chernishov 
 Evgeniya Simonova — Varya, mehr-shafqat siymosi (Antonina Konchakova ovozlashtirgan) 
 Shuhrat Irgashev — Sigereli 
 Murod Rajabov — Irgash, bosmachilar toʻdasi boshligʻi 
 Viktor Perevalov — Fedotkin, Qizil armiya zobiti 
 Zikir Muhamedjonov —Ahmedov, Qoʻqon muxtoriyati boshligʻi 
 Melis Abzalov — Eshon Zaynulla, Qoʻqon ruhoniylari boshligʻi 
 Georgiy Shevsov — Donald, Britaniya emissari 
 Oʻlmas Alixoʻjayev — Saidov 
 Viktor Perevalov — Fedotkin, Qizil armiya zobiti 
 Svetlana Norboyeva — Fotima

Manbalar

Havolalar 

Video@Mail-da film. Ru
Quyosh tafti ostidagi uy

"Quyosh tafti ostidagi uy" – 1977-yilda "Oʻzbekfilm" kinostudiyasida suratga olingan sovet filmi, rejissorlar Zinoviy Royzman va Georgiy Bzarovlarning debyut ishi, Ravil Botirov rejissorligi ostida suratga olingan. Mazkur filmni 2,6 million tomoshabin koʻrgan, soʻng Butunittifoq kinofestivalining laureati boʻlgan.

Mazmuni 
Katta hayot ostonasiga qadam bosayotgan navqiron Erkin qurilishda ishlaydi va u oʻz kasbiga mehr qoʻygan, beparvolikni xush koʻrmas, jiddiy yigit — brigadada hamma hurmat qiladi, u 20 yil mobaynida butun qurilishning sir-asrorini ipidan-ignasigacha biladi. U oʻzidan sal kattaroq qizga koʻngil qoʻyadi. Qiz ham unga befarq emasdi. Ammo Nazira turmushga chiqqan, bir qizchasi bor edi. Erkin bunga qanday munosabatda boʻlishidan juda xavotirda. 

Erkin bundan xabar topgach, ikkilanib qoladi: bu urf-odatlarga ham, ota-onasiga ham (uylanishga qarshi boʻlmagan) emas, balki qaysarligi va oʻjarligi sabab boʻladi. Sevishganlar oʻrtasida jar paydo boʻlib, Nazira u bilan ajrashishga qaror qiladi.

Erkin bularning hammasini oʻziga ogʻir oladi. Bu ham yetmagandek qurilishdagi muammolar — yomon materiallar tufayli yomon materiallar tufayli jamoa ishlashdan bosh tortadi, bu Erkin va uning rahbarlari oʻrtasida nizo kelib chiqishiga olib keladi... Shu kunlarda sodir boʻlgan voqealar Erkinni butkul hayotini izdan chiqarib yuboradi, jiddiy savollar uni oʻylantirib qoʻyadi, shunda u barcha mas’uliyatni oʻz zimmasiga olib, ishga jiddiy yondoshish kerakligini tushunadi.

Rollarda 

 Nozim Tulyaxoʻjaev — Erkin
 Dilorom Qambarova — Nazira
 Anvara Alimova — Erkinning onasi
 Sayram Isaeva — Zaynab
 Tamara Gʻanieva — Oydin
 Badri Usenatashvili — Temur
 Fotima Redjametova — Ra’no
 Shavkat Gaziev — Saidov, uchastka boshligʻi
 Sergey Plotnikov — Kuzmich
 Otabek Gʻaniyev — Sali
 Rustam Urazaev — Ulugʻbek
 Tatyana Mitrushina — Lyusya

Epizodlarda: Xabib Narimanov, Soib Xodjaev, Ulmas Alixoʻjaev, Lola Badalova, Tattibyubyu Tursunboeva, Lutfulla Sagdullaev, Tamara Masheeva, Abdujalil Boʻriboev, Aleksandr Gorelik va boshqalar.

Kinodagi qoʻshiq va musiqalar 
• “Tavvalud kun” — qoʻshigʻi; musiqasi — Rumil Vildanov, she’ri — Aleksandr Faynberg, Farrux Zokirov — ijrosi.

• “Minora” – musiqa; bastakor Rumil Vildanov.

1979-yilda filmning qoʻshiq va musiqasi “Kinofilmdagi musiqa va qoʻshiqlar” “Melodiya" firmasi (G62-07245-46) tomonidan "quyosh tafti ostidagi uy" / “Yil beshinchi fasli" gramofon plastinkasida chiqarildi).

Mukofotlar 

 Dilorom Qambarovaning eng yaxshi ayol roli uchun birinchi mukofot, Rumil Vildanovning eng yaxshi musiqasi uchun mukofot. XXI Butunittifoq kinofestivali, Yerevan, 1978-yil.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Дом под жарким солнцем (Об одном. узб. худож. фильме). // Савайтес экранас, 29 октября 1978. — на литов. яз.; то же в парал., изд. «Экран недели» на рус. яз.
Uzoq-yaqin yillar

“Uzoq-yaqin yillar” — 1976-yilda “Oʻzbekfilm” kinostudiyasida Komil Yormatov tomonidan suratga olingan sovet oq-qora fonidagi badiiy film.

Mazmuni 
1920-yillarda Turkistondagi chekistlarning faoliyati haqida film. 

1977-yil sentabr oyida Sputnik kinozritelya jurnalida shunday deb yozilgandi: 
Rejissor Komil Yormatovning “Uzoq-yaqin yillar” tarixiy-inqilobiy mavzudagi sarguzasht filmi, vestern, detektiv va ijtimoiy drama asosida yaratilgan. Taxminlarga koʻra, mualliflarning niyati Sovet hokimiyatining Oʻrta Osiyoda qoʻygan ilk qadamlari haqida buyuk kinematografiyaning allaqachon yaxshi belgilab qoʻyilgan e’tiroflari yordamida: keskin syujet, dinamik harakat, umidsiz janglar, burchakdagi nishonlar, mumkin boʻlgan xiyonatlar va kutilmagan ittifoqchilar haqida gapirib berish edi. 
Bosmachilar tomonidan oʻgʻirlagan oltinlarni yurtga qaytarish, xalq boyligini xorijga oʻtib ketishiga yoʻl qoʻymaslik uchun mualliflar razvedkachi Juma Matniyozovni doʻzaxga, dushman iniga yuboradilar. Qahramon ogʻir, oʻta ogʻir vaziyatlarga tushib qoladi va ular bilan yakka kurashishda sabr-matonat, chidamlilik va jasorat koʻrsatadi.

Rollarda 

 Shukur Burxonov — Matniyoz Boysunov, Juma ota (Sergey Kurilov ovozlashtirgan)
 Poʻlat Saidqosimov — Juma Matniyazov, Boysunovning oʻgʻli (Aleksandr Belyavskiy ovozlashtirgan)
 Yuriy Puzyrev — Kirill Akimovich Kartashov
 Zokir Muhamedjonov — Junaydxon
 Sanʼat Divanov — Aziz Talipovich Rizayev, Xorazm Xalq Sovet Respublikasi Kompartiyasi MK kotibi
 Baba Annanov — Qurbon Ishonqulov, polkovnik
 Javlon Xamraev — Ummoniyoz-oʻgʻli
 Saidkomil Umarov — Mirkomil Mirsharapov
 Turgʻun Azizov — Atamasqulov
 Yoqub Ahmedov — Ibragimov
 Vahob Abdullayev — epizod
 Xabib Narimanov — Hofiz
 Melis Abzalov — epizod
 Ulmas Alixoʻjaev — epizod
 Maqsud Otaboev — epizod
 Ortiq Jalliyev — murid, Buyuk Shayx Junaydxon Islom armiyasi qoʻmondoni 
 Sagʻdi Tabibullaev — Toji-aka
 Jura Tojiev — epizod
 Anvar Kendjaev — epizod
 Vladimir Proxorov — dengizchi
 Nikolay Barmin — Karpenko rolida, Boltiq dengizchisi
 Artur Nishchenkin — dengizchi
 Nikolay Smirnov — qayiq haftaligi
 Tursun Iminov — epizod
 Aleksey Rozantsev — epizod
 Yahyo Fayzullaev — Chekist (titrda mavjud emas)
 Qudrat Xodjaev — Anvar (titrda mavjud emas)

Suratga olish guruhida 

 Ssenariy muallifi: Mixail Melkumov, Komil Yarmatov
 Postanovkachi-rejissor: Komil Yarmatov
 Postanovkachi-operator: Miron Penson
 Postanovkachi-rassomi: Vadim Dobrin
 Bastakor: Feliks Yanov-Yanovskiy
 Rejissor: Yu. Bzarov, S. Shamsharov
 Operator: N. Gʻulomov
 Ovoz operatori: N. Shodiev
 Maslahatchi: E. Yusupov
 Montaj ustasi: G. Pann
 Muharrir: K. Geldiyeva
 Pardozchi-grimyorlar: H. Tojiyev, S. Shcherbakova
 Liboslar boʻyicha rassom: R. Sulaymonov
 Aralash s’yomkalarda:
 operator: A. Shkarin
 rassom: H. Rashitov
 yordamchilar
 rejissor: T. Joʻraev A. Unarboev
 operator: A. Soibjonov, F. Fatixov
 rassom: S. Sherstyuk
 Dirijyor: D. Shtilman
 Kartina direktori: V. Toʻxtayev, L. Verlotskiy

Mukofotlar 

 X Butunittifoq kinofestivalining hakamlar hay’ati maxsus mukofoti, Riga, 1977-yil

Havolalar 

 "Uzoq yaqin yillar"
 

1976-yil filmlari
Sovet Ittifoqi filmlari
Sosnovka yodgorligi

"Sosnovka" yodgorligi ― xuddi shu nomdagi Sosnovka aerodromi joylashgan joyda oʻrnatildi, u Leningradni qamal qilish va Ulugʻ Vatan urushi yillarida faoliyat koʻrsatdi.

Sosnovka aerodromi blokada halqasi ichida shaharni qamal qilish paytida ishlagan kam sonli aerodromdan biri edi. Hozirda Sosnovka bogʻi aerodrom oʻrnida joylashgan. Sosnovka aerodromi urush boshida shahar mudofaasini taʼminlash uchun maxsus qurilgan.

Aerodrom joylashgan joyda yodgorlik 1978-yil 23-fevralda oʻrnatilgan.

Yodgorlik belgisini sobiq uchish-qoʻnish yoʻlagi markaziga oʻrnatishga qaror qilindi. Yodgorlik uchun tanlangan joy yaqinida Sosnovka aerodromining uchuvchilari uchun yodgorlik qabristoni joylashgan.

Yodgorlikning joylashgan manzili: Sankt-Peterburg, Jak Duklos koʻchasi, 22-uy, Sosnovka oʻrmon parki.

Yodgorlikning joylashuvi koordinatalari:

N 60° 1 ' 7.810'' E 30° 21' 3.902''.

Haykaltarosh N. A. Karpova, arxitektorlar L. I. Matveeva va V. V. Vinogradov, yodgorlikni oʻrnatish boʻyicha dizayn yechimlarini ishlab chiqish B. M. Wiener tomonidan amalga oshirildi.

Yodgorlikning tavsifi 
Yodgorlikning umumiy koʻrinishi Sovet Ittifoqi havo kuchlari gerbining uslublangan tasvirini eslatadi.

Yodgorlik markaziy ustun va uning yon tomonlarida joylashgan ikkita stelaning konstruktsiyasi boʻlib, ular ramziy ravishda samolyot qanotlarini tasvirlaydi. Butun yodgorlik betondan qilingan.

Markaziy ustunga uchuvchi yuzining bronza relefi joylashtirilgan.

Ikkala stelada aerodrom va uchuvchilarga bagʻishlangan yozuvlar mavjud.

Chap stelada quyidagi yozuvlar keltirilgan:

"Front aerodromi oʻrnida „Sosnovka“ yodgorligi oltmishinchi yili oktabr oyida minnatdor avlodlar tomonidan oʻrnatilgan".

Oʻng stelada quyidagi yozuvlar bitilgan:

"Qamal qilingan kechayu kunduzda Vatan uchun bu yerdan havoga koʻtarilgan Leningrad osmoni himoyachilari jonlarini ayamay, janglarda Gʻalaba qozondi. 1941-1945".

Manbalar 

Alifbo boʻyicha yodgorliklar
Leningrad qamaliga bagʻishlangan yodgorliklar
SSSR harbiy aerodromlari
SSSR harbiy-dengiz kuchlari aviatsiyasi
Harbiy uchuvchilar yodgorliklari
„Kursk“ atomli suv osti kemasi ekipaji uchun yodgorlik

"Kursk" atomli suv osti kemasi ekipaji uchun yodgorlik — 2000-yil 12-avgustda Rossiyaning K-141 „Kursk“ suv osti kemasi harbiy mashgʻulotlar paytida choʻkib ketgan falokatdan soʻng Moskvada oʻrnatilgan yodgorlik. Bortdagi barcha 118 kishi halok boʻlgan.

Barpo etilish tarixi 
Yodgorlik Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2000-yil 26-avgustda imzolangan „Kursk“ atomli suv osti kemasi ekipaji xotirasini abadiylashtirish toʻgʻrisidagi 1577-sonli farmoniga muvofiq oʻrnatilgan. Yodgorlik bronzadan yasalgan, ish mualliflari haykaltarosh Lev Yefimovich Kerbel va meʼmor Igor Nikolaevich Voskresenskiydir. Yodgorlikning eskizlari 2001-yilda tayyor edi, ammo yaratish uchun zarur 50 ming dollar: miniatyuralarni ishlab chiqarish uchun 20 ming va toʻliq oʻlchamli yodgorlikni quyish uchun 30 ming dollar mablagʻni ajratishda qiyinchiliklar yuzaga keldi.

Yodgorlikning ochilishi 2002-yil 12-avgustda, kema choʻkib ketganining ikki yilligi kuni boʻlib oʻtdi.

Yodgorlikning tavsifi 
Balandligi 4,5 metr boʻlgan yodgorlik „Gʻamgin dengizchi“ deb ataladi, u Sovet Armiyasi koʻchasida, Qurolli Kuchlar Markaziy muzeyi, Dostoevskaya metro bekati kirishining oʻng tomonida oʻrnatilgan. Yodgorlik chap qoʻlida matroslar shapkasini tutgan va gavdasi bilan oʻng tomonga yarim burilgan dengizchi figurasidir. Dengizchining orqasida oʻng tomonda suzib ketayotgan suv osti kemasi shoʻngʻishni amalga oshirmoqda, uning tashqi koʻrinishi uslub berib ishlanganiga qaramay, yoʻqolgan kemaning koʻrinishiga juda oʻxshaydi. Yodgorlik uslub berib ishlangan Andreevskiy bayrogʻi koʻrinishida yaratilgan poydevorda joylashgan.

Yodgorlik poydevorida quyidagi yozuv bitilgan:Jangovar oʻquv topshirigʻini bajarish chogʻida halok boʻlgan „Kursk“ atomli suv osti kemasining ekipaji xotirasiga bagʻishlanadi.

Yana qarang 
 Tinchlik davrida halok boʻlgan dengizchilarga — Kursk kabinasining bir qismi ishlatilgan yodgorlik

Manbalar 

Moskva yodgorliklari
Harbiy dengizchilar yodgorliklari
“G‘alabaning 30-yilligi” memorial majmuasi

"Gʻalabaning 30-yilligi" memorial majmuasi — Saxa Respublikasining (Yoqutiston) Mirniy shahrida Buyuk Gʻalabaning 30-yilligi sharafiga ochilgan yodgorlik.

Yoqutiston ASSR Madaniyat vazirligining maxsus qarori bilan yodgorlik respublika ahamiyatiga molik madaniy yodgorlik sifatida tan olinib, Mirniy maʼmuriyatining madaniyat boʻlimi balansiga oʻtkazildi va davlat muhofazasiga olindi.

Tarixi 
Yodgorlik majmuasi oʻz tarixini 1975-yil 9-mayda, Sovet xalqining Ulugʻ Vatan urushidagi Gʻalabasining 30-yilligi sharafiga Mirniyda obelisk tantanali ravishda ochilgan paytdan boshlandi. SSSR qurolli kuchlarini quruqlikda, havoda va dengizda ifodalovchi uchta qilich yerga sanchilgan, bu urushning tugashini, gʻalaba ramzini anglatadi.

Keyingi yillarda shahar hokimiyati „Yakutalmaz“ tresti ishtirokida loyihani kengaytirish va ushbu maydonda yodgorlik majmuasini yaratishga qaror qildi. „Yakutalmaz“ tresti (hozirgi „Alrosa“ kompaniyasi) mablagʻlari hisobidan Gʻalabaning 30-yilligi maydonida hozirgi memorial majmua yaratildi. Uni yaratishda Moskva monumental va dekorativ haykaltaroshlik kombinati ishtirok etdi. Bosh arxitektor Ye. Yermolaev boshchiligidagi mualliflar jamoasi tarkibida yodgorlikni yaratish ustida ishlaganlar: rassomlar — V. Frolov va M. Neymark; kostruktorlar — Yu. Grechanik („Yakutalmaz“ instituti) va E. Bogomolskiy.

Memorial majmuasi uchta tarkibiy qismdan iborat:

 Balandligi 13,5 metr boʻlgan uchta qilichli obelisk. Moskvada taxtalangan jezdan poʻlat karkasga yigʻilgan. Obeliskning poydevori toʻqqiz metrli qoziqlar ustida, abadiy muzloq yerda joylashgan. Dumaloq poydevorning qoplama toshlari qizil va qora labrodorit, shuningdek, kulrang granitdir. Poydevorning ustki qismida quyma bronzadan: "Dunyo mustahkam boʻlsin, qilich tigʻlari mangu yerga nazar solsin" degan yozuv bor.
 Obelisk orqasida „Xalq xotirasi devori“ joylashgan boʻlib, unda tematik relyef kompozitsiyalari boʻlgan orden kolodkalari shaklida misdan yasalgan beshta medalyon bor: urush boshlanishi — kuzatish; front orti; partizanlar; hujum; gʻalaba.
 Maydondagi obelisk oldida barcha qahramon shaharlardan Ulugʻ Vatan urushi faxriylari tomonidan maxsus olib kelingan, ichida kapsulalar tuproq bilan suvab tashlangan qoʻngʻir plitalar bilan qoplangan katta poydevor oʻrnatilgan. Toʻq rangli plitalar poydevorida — yulduzning markazida Mangu olov, uning ostida — dafna gulchambari joylashgan.

2019-yilda yodgorlik majmuasi joylashgan maydon rekonstruksiya qilindi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Памятники истории и культуры алмазного края. — Мирный, 1980.

Havolalar 
 Мемориальный комплекс «30-летие Великой Победы»
 ПАМЯТНИКИ И ПАМЯТНЫЕ МЕСТА ГОРОДА МИРНОГО
Yoqutistonda 1975-yil
1975-yilda Rossiyada qurilgan binolar va inshootlar
Yoqutistondagi Ulugʻ Vatan urushi yodgorliklari
Mirniy shahri (Yoqutiston)