MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Madonna

Madonna (toʻliq ismi Madonna Louise Veronica Ciccone; ; 1958-yil 16-avgustda tugʻilgan) — amerikalik qoʻshiqchi, produser, raqqosa, aktrisa va yozuvchi. U koʻproq ziddiyatli kliplari, miqyosli sahna chiqishlari, oʻz ijodida siyosiy, seksual va diniy obrazlarni ishlatganligi tufayli mashhurlikka erishgan. Ommaviy axborot vositalari uni baʼzida "Material Girl" va "Queen Of Pop" (Pop musiqasining malikasi) deb ataydilar.

Diskografiyasi

Studiyaviy albomlar

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti
 Madonna Facebook sahifasi
 Madonna YouTube sahifasi

Amerikalik ayol qoʻshiqchilar
Amerikalik aktrisalar
Amerikalik ovoz aktrisalari
Amerikalik ayol modellar
Yashayotgan insonlar
Amerikalik ayol filantroplar
MTV Europe Music Award sovrindorlari
Grammy mukofoti sovrindorlari
Brit mukofoti sovrindorlari
LGBT huquqlari faollari
Amerikalik ayol qoʻshiqnavislar
Amerikalik ayol pop-qoʻshiqchilar
Amerikalik rok-qoʻshiqchilar
Qoʻshiqlari Billboard Hot 100 xit-paradida eng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan ijrochilar
Ludwig van Beethoven

Ludwig van Beethoven (1770-yil 17-dekabr, Bonn, Germaniya – 1827-yil 26-mart Vena, Avstriya) — buyuk olmon bastakori, dirijyor va pianisti.

Beethoven — nemis kompozitori, pianinochi va dirijyor. Vena klassik maktabining vakili. 1792-yilda Venaga koʻchgan va tez orada oʻzining erkin va taʼsirchan, yangi ijro uslubi bilan isteʼdodli pianinochi, badihachi-improvizator sifatida tanilgan. Venada (1795–1800) yaratgan fortepiano konsertlari, 8-chi „Patetik“ fortepiano sonatasi, kvartetlari, 1-chi simfoniyasi, „Prometeyning yaratmalari“ baletidayoq Beethovenga xos, Buyuk Fransuz inqilobi gʻoyalari taʼsiri ostida shakllangan ijodiy uslubi koʻzga tashlandi. 27 yoshidan qulogʻi ogʻirlashib, keyinchalik butunlay kar bulib qolsada, ichki uquv, his-tuygʻu bilan birtalay asarlar yaratdi, dirijyorlik qildi. Beethoven ijodi, ayniqsa 1801–1812-yillarda kamol topdi. Qahramonlik va demokratizm ruxi bilan yug'rilgan 3-chi („Qahramonnoma“), 5-chi simfoniyalari, „Fidelio“ operasi, I. Gyotening „Egmont“ fojiasiga yozgan musiqasi, „Appasionata“ fortepiano sonatasi, skripka va fortepiano uchun „Kreyserov“ sonatasi mashhur. Chuqur fojiaviylik va adolat tantanasiga ishonch ruxi bilan sugʻorilgan 9-chi simfoniyasi Beethoven ijodining choʻqqisidir. Soʻnggi asarlari (28—32 fortepiano sonatalari, 12—16 kvartetlari, bagatellar)da kompozitorning yangi ifoda vositalari topishga intilishi seziladi.

Musiqiy qahramonlik uslubini yaratgan Beethoven simfonik musiqa tafakkuri (qarang Simfonizm) koʻlamini nihoyatda kengaytirgan, kamercholgʻu va vokal musiqasi, konsert janrlarining gʻoyaviy mazmunini teranlashtirgan, mavjud musiqa shakllari va janrlarini isloh etgan.

Ijodida turli (ingliz, venger, italyan, nemis, polyak, rus, ukrain) xalq kuylarini qayta ishlagan, Sharq mavzulariga murojaat qilgan (Saʼdiy sheʼrlariga 2 kanon). Beethovenning 5, 7, 8, 9-chi simfoniyalari, fortepiano va skripka konsertlari, birtalay fortepiano va skripka sonatalari, kamer ansambl va boshqa asarlari Oʻzbekistonda ijro etiladi.

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 Rollan R., Jizn Betxovena, M., 1964; Alshvang A., Beethoven. Ocherk jizni i tvorchestva, 5-izd., M., 1977; Karinsev N, Beethoven (T. Mirzayev tarjimasi), T., 1939.

Bastakorlar
Olmoniya bastakorlari
Klassik musiqa
Pianistlar
Madonna (maʼnolari)

Madonna atamasining bir nechta maʼnolari ham mavjud, qarang:

Kishilar 
 Madonna — Iso Masihning onasining ismi.
 Madonna — amerikalik qoʻshiqchi, qoʻshiqnavis va aktrisa.
 Madonna (1983) — Madonnaning ilk studiyaviy albomi.
 Madonna (1989) — Alisha Chinaining albomi.

Yana qarang 
 Madona — Latviyadagi shahar.
Richard Wagner

Wilhelm Richard Wagner (Vilgelm Rixard Vagner, odatda birinchi ismisiz aytiladi — shunchaki Richard Wagner; 22 may, 1813, Leypsig — 13 fevral, 1883, Venetsiya) — nemis opera bastakori, dirijyor, dramaturg (oʻz operalari librettolarining muallifi), faylasuf, revolutsiyachi.

VAGNER (Vagner) Vilgelm Rihard (1813.22.5, Leypsig - 1883. 13.2, Venesiya) — nemis kompozitori, dirijyor, musiqa yozuvchisi, opera islohot-chisi. Vyursburgda xormeyster (1833), Magdeburg, Kenigsberg, Riga, Drezden teatrlarining mu-siqa rahbari (1834-49). 1849-yil gi Drezden qoʻzgʻolonida qatnashga-ni uchun 13-yil ga surgun qilingan. Keyinchalik aso-san Shveysariya va Bavariya (Myunxen, Bayreyt) da yashab, ijod bilan shugʻul-langan, dirijyor sifatida koʻpgina Yevropa mamlakatlarida gastrolda boʻlgan. Bayreyt opera teatrini tashkil etgan (1876). Dastlabki asarlari ("Parilar", 1834; "Gollandiyalik uchar", 1841; "Tangeyzer", 1845) da nemis romantik opera (K. M. Veber) anʼ-analarini davom ettirgan. "Loengrin" operasida (1848) yangi uslubga burilish namoyon boʻlgan. Keyingi asarlari ("Tristan va Izolda", 1859; "Nibelung uzugi" tetralogiyasi, 1856—74; "Parsifal", 1882) da tugal ariya, ansambl, xor va balet sahnalaridan voz kechib, ular oʻrniga erkin shakldagi musiqiy monolog va dialoglarni kiritgan. Shuningdek, orkestrning musiqiy ifodaviyligiga alohida ahamiyat bergan, uning badiiy vazifalari doirasini kengaytirib, operadagi musiqiy dramatik keskinlikni kuchaytirgan. V. ning opera islohoti dunyo, xususan oʻzbek kompozitorlari ijodiga taʼsir qilgan.

Musiqa
Bastakorlar
Olmoniya bastakorlari
Opera bastakorlari
Klassik musiqa
Frédéric Chopin

Fryderyk Franciszek Chopin (Frederik Shopen; 1-mart, 1810, Jelyazova Volya qishlogʻi, Polsha — 17-oktabr, 1849, Parij, Fransiya), polshalik bastakor va pianist, uzoq vaqt Fransiyada yashagan (). Fortepiano uchun koʻpgina asarlar muallifi.

1830-31 yillar Venada, 1832-yildan Parijda yashab, 1830-yillar oʻrtalaridan asosan ijod bilan shugʻullangan.

shahrining xalqchil, vatanparvarlik, romantik ijodi polyak musiqasini jahonga tanitdi. Noyob ijrochilik mahoratiga ega boʻlgan Sh. fortepiano musiqasining ifoda va texnik imkoniyatlarini kengaytirdi, milliy ommabop raqs (polonez, mazurka va boshqalar) shakllarini badiiylashtirdi. Eng nozik ruhiy jarayonlarni aks etgan, ayni paytda kuchli dramaturgik rivojiga ega boʻlgan asarlari barcha ovozlar kuychanligi, garmoniyaning oʻziga xosligi, oʻzgarishlarga boy va kompozitsion mukammal rivoji bilan ajralib turadi. Fortepiano uchun 2 konserti, 3 sonatasida Betxoven simfonizmi anʼanalarini davom ettirdi. Skerso, cholgʻu ballada, etyud, prelyudiya va noktyurnlarni mustaqil badiiy tugal asarlar darajasiga koʻtargan.

1927-yildan Varshavada Sh. nomidagi xalqaro pianinochilar tanlovi oʻtkazilmoqda, 1934-yildan Sh. instituti (1950-yildan Sh. jamiyati), 1932-yildan Jelyazova Volyada memorial, uymuzeyi faoliyat koʻrsatmoqda. Oʻzbekistonda shahrining barcha asarlari pedagogik va konsert repertuaridan oʻrin olgan, Navoiy teatrida "Shopeniana" baleti sahnalashtirilgan.

Musiqa
Polsha bastakorlari
Fransiya bastakorlari
Polsha pianistlari
Fransiya pianistlari
Romantizm
Klassik musiqa
Ska

Ska — 1950-yillarning oxirida Yamaykada paydo boʻlgan musiqiy uslub. Uslubning paydo boʻlishi toʻgʻridan-toʻgʻri koʻchada raqsga tushishga imkon beradigan ovoz moslamalarining (ingl. "sound systems") paydo boʻlishi bilan bogʻliq.

Havolalar 
 Ska musiqasining ensiklopediyasi  
 Yamaykaning ska musiqasi MP3 da  

Musiqa
Ska
Skinhead
Gaspard Ulliel

Gaspard Thomas Ulliel (; 25-noyabr 1984-yil — 19-yanvar 2022-yil) fransuz aktyoridir. Jean-Pierre Jeunetning „Juda uzun nikoh“ filmidan keyin dunyoviy mashhurlikga erishdi. Uning ikkinchi mashhur roli esa „Hannibalning tugʻilishi“ filmidagi yosh Hannibal Lecter roli boʻldi.

Tanlangan filmografiyasi

Manbalar

Havolalar 
 
 Gaspard Ulliel The-Numbers.com saytida

César mukofoti sovrindorlari
1984-yilda tugʻilganlar
2022-yilda vafot etganlar
Fransiyalik erkak aktyorlar
Modellar (kasb)
OPEC

Neftni eksport qiluvchi davlatlar tashkiloti, qisqartmasi — OPEK () — neft narxini muqobil ushlab turish maqsadida neft qazib oluvchi derjavalar tomonidan yaratilgan kartel hisoblanadi. Ushbu tashkilotga iqtisodiyoti asosan neftni eksport qilishdan tushgan daromadga bogʻliq boʻlgan davlatlar aʼzo hisoblanadi. Tashkilotning asosiy maqsadi — dunyodagi neft narxlari ustidan nazorat olib borish.

Neft eksport qiluvchi mamlakatlar tashkiloti, OPEK (Organization of Petroleum Exporting Countres, OPEC) — neft qazib olishni va aʼzo mamlakatlarning neft eksporta siyosatini muvofiklashtiruvchi hamda aʼzo mamlakatlar manfaatlarini himoya qiladigan xalqaro tovar tashkiloti. Tashkilot rasman 1960-yilda Venesuela tashabbusi bilan Bagʻdod konferensiyasida tashkil etilgan. Nizomi Karakas (Venesuela)da 1961-yilda qabul qilingan va keyinchalik koʻpgina oʻzgartirishlar kiritilgan. Eron, Iroq, Kuvayt, Liviya muassis mamlakatlar hisoblanadi. Aʼzo mamlakatlar Jazoir, Venesuela, Gabon, Indoneziya, Iroq, Eron, Liviya, Katar, Kuvayt, Nigeriya, BAA, Saudiya Arabistoni, Ekvador (2003).

20-asrning 80-yillari 2-yarmida bu tashkilotga kirmaydigan mamlakatlar va Saudiya Arabistonidan neft taklifining oʻsishi natijasida OPEKning taʼsiri keskin pasaydi. Hozirgi xalqaro iqtisodiy munosabatlarda taʼsir doirasi hamon kuchli. Tashkilotning oliy organi — yiliga 2-marta chaqiriladigan konferensiya boʻlib, unda ishtirokchi mamlakatlar ishlab chiqarish strategiyasi va narxlar koʻrib chiqiladi va tasdiklanadi. Idorasi Avstriyada joylashgan.

OPEC — nodavlat tashkilot sifatida Bogʻdod dagi konferensiyada 10-14-sentabr 1960-yilda tashkil etilgan. Boshida tashkilot tarkibiga Eron, Iroq, Quvayt, Saudiya Arabistoni va Venesuela kirishgan. Ushbu tashkilotga asos solgan besh davlat tarkibiga keyinchalik yana besh davlat kelib qoʻshildi bular : Qatar (1961), Indoneziya (1962), Liviya (1962), Birlashgan Arab Amirligi (1967), Jozoir (1969), Nigeriya (1971), Ekvador (1973—1992,2007), Gabon (1975—1994), Angola (2007).

Boshida OPEC bosh ofisi Jeneva (Shveysariya)da joylashgan edi, keyinchalik 1-sentabr 1965-yilda Vena (Avstriya) ga koʻchib oʻtdi.

OPEC ga aʼzo davlatlar 2/3 yaqin dunyo neft zahiralari ustidan nazorat olib borishadi. Ular ulushiga dunyo daromadlaring 40 % yoki dunyo nefti eksportining yarmi toʻgʻri keladi.

OPEC „Savati“ 

OPEC „Savati“ (OPEC Reference Basket of crudes) atamasi rasmiy ravishda 1987-yil 1-yanvarda kiritilgan. 2005-yil iyun oyi oʻrtalarida „savat“ narhi neft qazib oluvchi davlatlar tomonidan qazib olininuvchi 11 turdagi neftlar narhlari oʻrtacha arifmetik koʻrsatkichi orqali aniqlanadi: Saharan Blend (Aljir), Minas (Indoneziya), Iran Heavy (Eron), Basra Light (Iroq), Kuwait Export (Quvayt), Es Sider (Liviya), Bonny Light (Nigeriya), Qatar Marine (Qatar), Arab Light (Saudiya Arabistoni), Murban (BAA) va BCF 17 (Venesuela)

Manbalar

Havolalar 
 OPEC rasmiy sayti 
 OPEC brief from the U.S. Energy Information Administration
 Concise Encyclopedia of Economics: OPEC
 OPEC Timeline by Nicolas Sarkis, from Le Monde diplomatique, May 2006

Xalqaro tashkilotlar
Johannes Gutenberg

Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg (  — 3-fevral 1468-yil) — nemis ixtirochisi, Yevropada kitob bosish asoschisi. Pul zarb qiladigan joy (zarbxona)da ishlab, metalldan shrift quyishni oʻz oldiga maqsad qilib qoʻyadi. 1438-yilda Strasburgda bosmaxona tashkil etadi. 15-asrning 40-yillarida bosmaxona jarayonining texnologiyasini ishlab chiqib, harakatlanuvchi literani qoʻllab bosma qoliplarini tayyorlash usulini ixtiro qildi, dastaki harf (soʻz) quyish qurilmasini yaratdi, bosma pressni qurdi. Gart va bosmaxona boʻyoqlarini taqlif qildi. 1447-yildan Maynsda darslik va ommabop nashrlarni (astronomik kalendar va boshqalar) ni chop etgan. 1452—55 yillarda Bibliyaning 300 nusxasini lotin tilida bosib chiqargan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Nashriyotchilar
Ixtirochilar
Olmoniya ixtirochilari
1398-yilda tugʻilganlar
1468-yilda vafot etganlar
Lincoln



Kishilar 
 Abraham Lincoln (1809-1865), AQShning 16-prezidenti.

Joylar

AQSh 
 Lincoln (Alabama)
 Lincoln (Arkansas)
 Lincoln (California)
 Lincoln (Illinois)
 Lincoln (Iowa)
 Lincoln Center (Kansas)
 Lincoln (Missouri)
 Lincoln (Montana)
 Lincoln (New York)
 Lincoln (Shimoliy Dakota)
 Lincoln (Pennsylvania)
 Lincoln (Vermont)
Xotira Abadiyligi

"Xotira Abadiyligi" (, 1931) — Salvador Dalining eng mashhur kartinasi. 1934-yildan Nyu Yorkdagi Zamonaviy Sanʼat Muzeyida saqlanib kelinadi.

Shuningdek, "Yumshoq soatlar", "Xotira qattiqligi" yoki "Xotira kuchliligi" nomlari bilan mashhur.
Ganser sindromi

Ganser sindromi - isterikli ongning namozshomsimon xiralashuvi. Moʻljal buzilishi, befarqlik,  bezovtalanish, qoʻrkuv, kulgu, tutqanoqlar bilan almashib turgan affektivli buzilishlar. Bemorlarning javoblari bemaʼni boʻladi, ular oddiy harakatlarni ham qilolmay qolishadi. Amneziya kuzatiladi. Bunday holat bir necha kun davom эtadi.

Ruhiy kasalliklar
Disforiya

Disforiya (yun. δυσ - qiyin, φέρω - chidash, boshdan kechirish) yoqimsiz kayfiyat boʻlib, depressiyaga yaqindir. Ruhiy kasallik sifatida oʻtkir boshlanadi va oʻtkir tugaydi. Affekt jahlli, qovogʻi solingan, agressiv, achchiq darajasiga yetgan buzgʻunchanlik harakatlar bilan. Ayrim paytlarida avtoagressiya, mayllar, dipsomaniya (alkogolga maylligi), piromaniya (oʻt qoʻyishga maylligi), vagobandaj (daydib yurishga maylligi).

Shuningdek 
 Eyforiya

Ruhiy kasalliklar
Psixomotor qoʻzgʻalish

Psixomotor qoʻzgʻolish - affektivli buzilishlar, qoʻrquv, vahima, parishonlik. Harakatli maʼnosiz qoʻzgʻolish, bemor hamma narsani buzadi, ong buzilishi.

Manbalar 

Ruhiy kasalliklar
Gebefreniyali qoʻzgʻolish

Gebefreniyali qoʻzgʻolish (yun. ἥβη - yoshlik, φρενός - aql, ong) psixopatik sindrom boʻlib, bemorda yuz burishtirish bilan harakatli qoʻzgʻaluvchanlik, bemaʼni harakatlar, besabab qattiq kulgu kuzatiladi. Bemor karavotda sakraydi, noadekvat harakatlar qiladi.

Ruhiy kasalliklar
Katatoniya

Ushbu maqola tibbiy atama haqidadir. Musiqiy guruh uchun Katatonia maqolasiga qarang.
Katatoniya (yun. κατατείνω - taranglashish) ruhiy va tayanch-harakat kasalliklari guruhidir.

Katatoniya (yun. katatonos — tarang), katatonik sindrom — kishi ruhiyatining buzilishi, K.ning 2 shakli farq qilinadi: muskullar taranglashib, qotib qolish (katatonik karaxtlik, stupor) hamda harakat va nutq qoʻzgʻaluvchanligi qolati (bunda bemor ashula aytadi, raqsga tushadi, oʻzini har xil alfozga soladi, goh shodlanadi, goh vahimaga tushadi va h.k.). K. shizofreniya va psixoz sindromi boʻlib, intoksikatsiya, infeksiya yoki bosh miyaning organik zararlanishi natijasida kelib chiqadi. K.da es-hush saqlansada unda gallyusinatsiya va alahlash holati kuzatiladi.

Katatonik qoʻzgʻolish 
Bemorda bemaʼni, stereotipli harakatlar bilan qoʻzgaluvchanlik, negativizm va nutq aloqasizligi, ayrim paytlarda esa kutilmagan achchiqligi, buzgʻunchanlik harakatlar, maʼnosiz jahllik, oʻziga shikast yetkazish bilan motorli qoʻzgʻolish kuzatiladi.

Ruhiy kasalliklar

da:Catatonia

Manbalar
Epileptik status

Epileptik status miyaning doimiy tutqanoq qolishi boʻlib, klonik tutqanoqlar tonik tutqanoqlar bilan almashadilar va bemorlar oʻziga kelolmaydilar. Bir kunda 200 tutqanoq boʻlishi mumkin, bemorlar uzoq vaqt koma holatida boʻlishadi. Bemor uchun xavfli holat deb hisoblanadi, chunki yurak toʻxtab qolishi, nafas toʻxtab qolishi va  miya shishi rivojlanishiga olib keladi.

Ruhiy kasalliklar
Klinik depressiya

Klinik depressiya (shuningdek katta depressiya deb ham ataladi) ruhiy kasallik boʻlib, kayfiyatning keskin yomonlashuvi, kundalik yumushlarga qiziqish yoʻqolishi hamda lazzatlanishga intilishning kamayishi bilan namoyon boʻladi.

Ruhiy kasalliklar
Ruhiy kasallik

Ruhiy kasallik atamasi ostida asab tizimlaridagi buzilishlar oqibatida paydo boʻluvchi, jamiyatda oʻrnashib qolgan meʼyorlardan keskin chiquvchi hatti-harakatlarga olib keluvchi kasallik tushuniladi. Ruhiy kasallikka chalinish koʻpincha bemorning xulq-atvorining oʻziga ham, atrofdagi odamlarga ham xavfliligi bilan xarakterlanadi. Faqat oʻtkir holatlargina emas, balki nim oʻtkir va surunkali kechuvchi ruhiy buzilishlar, hattoki remissiya holatlari ham bemor tomonidan xulq-atvorining kutmaydigan harakatlari bilan kuzatiladilar va shoshilinch yordamga muhtoj boʻladilar.

Psixik kasalliklar, ruhiy kasalliklar, psixozlar — bosh miya faoliyatining buzilishidan kelib chikadigan kasalliklar: ruhiy faoliyatning funksional uzgarishidan to uning butunlay buzilishigacha boʻlgan holatlar.

Ruhiy kasallikda bemor voqealikni toʻgʻri idrok etolmaydi, shu jihatdan Ruhiy kasallik ichki kasalliklardan farq qiladi. Ruhiy kasallikning sabablari xilma-xil, bular orasida irsiy omil (nayel) asosiy oʻrin tutadi. Mas, oligofreniya, psixopatiya, maniakal-depressiv psixoz, epilepsiya va shizofrenshttt kelib chiqishida kishining nasl-nasabi muqim rol oʻynaydi. Ruhiy kasallikning paydo boʻlishi va avj olishiga infeksion kasalliklar, bosh miyaning shikastlanishi, intoksikatsiya, ruhiy iztiroblar ham sabab boʻlishi mumkin.

Onaning homiladorlik paytida kasallanishi yoki shikastlanishi sababli homilaning zararlanishi bolaning ruhiy rivojlanishdan orqada qolishiga, epilepsiya va boshqa ruhiy oʻzgarishlarga olib keladi. Surunkali alkogolizm va narkomaniya ham bora-bora kishini Ruhiy kasallikga olib borishi mumkin. Ruhiy kasallikning vujudga kelishida kasallikka sabab boʻladigan omillardan tashqari, kishining oʻziga xos xususiyatlari, uning ilgari boshidan kechirgan kasalliklari (mas, miya shikastlanishi, alkogoldan zaharlanish, ichki aʼzolar kasalliklari, naslida ruhiy kasallik borligi va boshqalar) ham ahamiyatga ega.

Ruhiy kasallikning belgilari, asosan, gallyusinatsiya, alaxlash, shilqimlik, hayajonlanish, ong va xotira zaiflashuvi, esi pastlik va h.k.dan iborat.

Ruhiy kasallik kishining jinsi va yoshiga ham bir qadar bogʻliq. Umuman bemorni qancha erta davolashga kirishilsa, oqiba-ti shuncha yaxshi boʻladi. Kasallikni yashirib yoki uyalib, vrachga vaqtida murojaat qilinmasa, dard ulgʻayib, davolash ancha qiyinlashadi. Shuning uchun kishi oʻzida andak ruhiy oʻzgarish sezsa, darhol vrachpsixiatr ga koʻrinishi kerak.

Ruhiy bemorlar maxsus psixiatriya kasalxonalarida davolanadi.

Manbalar 

Ruhiy kasalliklar
William-Adolphe Bouguereau

William-Adolphe Bouguereau (1825, 30 noyabr  – 1905, 19 avgust) Fransuz akademik rassomi.

Galereya

1850-yillar

1860-yillar

1870-yillar

1880-yillar

1890-yillar

1900-yillar

Havolalar

 Art Renewal Centerda William Bouguereau biografiyasi 
 Web muzey
 MuseumSyndicatedagi galereyasi
Veneraning tugʻilishi (Bouguereau)

Veneraning tug'ilishi (La Naissance de Vénus) William-Adolphe Bouguereau tomonidan yaratilgan XIX asrning eng mashhur tasviriy san'at asarlaridan biri. Rasmda Venera Kiprdagi Pafos daryosidagi bir chig'anoqdan tug'ilayotgani tasvirlangan. Rasmning kattaligi - 2,2m(eni)ga m(bo'yi).

Rasm hozirda Parijdagi Musée d'Orsayda saqlanmoqda.

Rasmlar
Tasviriy sanʼat
Akademizm

Akademizm () XVII-XIX asrlardagi Yevropada rivojlangan tasviriy sanʼat yoʻnalishidir. Qad dunyo va Uygʻonish davri sanʼati shakllari, sanʼatning tashqi koʻrinishlariga taqlid qilishga asoslangan. Akademizm badiiy taʼlimni tartibga solishga, mumtoz anʼanalarni „abadiy“ qonunlar tizimi va qoʻllanmalariga aylantirishga imkon yaratdi. Sanʼatda qadimgi anʼanalarga va yuksak madaniylikka tayanish bu taʼlimotning kuchli tomonlaridan edi. Zamonaviylikni „yuksak“ sanʼatga xos boʻlmagan xususiyat deb eʼlon qilib, unga zamonaviy va milliy boʻlmagan goʻzallik 250normalari, ideallashtirilgan obrazlar, hayotdan uzoq mavzularni qarshi qoʻydi. Rasmiy yoʻnalish sifatida oʻzining estetikasini milliy realistik sanʼatga qarshi qaratadi. Dastlab Bolonya akademiyasi (Italiya) da paydo boʻlgan (16-asr) bu yoʻnalish keyinchalik Yevropa mamlakatlariga keng yoyildi. 19-asrda akademizm (Italiyada akademizm Kanova, Fransiyada D. Engr va boshqalar) klassitsizm anʼanalariga tayanib romantiklar, realistlar va naturalistlarga qarshi kurash olib bordi. Realistlar va oppozitsiya taʼsirida akademizm inqirozga uchradi, 19-asr oxiri — 20-asrda bir qator mamlakatlardagina asosan yangi shakl — neoklassitsizm koʻrinishida saqlanib qoldi. Akademizm tushunchasi keng maʼnoda har qanday qonunlashtirish, oʻtmish sanʼatning ideallari va qoidalariga muroja-atni anglatadi.

Manbalar 

Sanʼat yoʻnalishlari
Henry Ford

Henry Ford (30-iyul, 1863 – 7-aprel, 1947) — Ford Motor Company Amerika korxonasining asoschisi va ommaviy sanoatda qoʻllanadigan zamonaviy yigʻish chiziqlarining otasi. 1879-yildan Deytroytda mexanik shogirdi. 1893-yildan "Edison ilyumineyting kompani", 1899—1902-yillarda "Deytroyt avtomobil kompani" bosh muhandisi. 1892—93 yillarda oʻzining birinchi 4 taktli ichki yonuv dvigateliga ega boʻlgan (4 o.k.) avtomobilini yaratdi. 1903-yilda "Ford Motor" kompaniyasiga asos soldi. Keyinchalik bu kompaniya jahondagi eng yirik avtomobil kompaniyalardan biriga aylandi. Oʻz zavodlarida standartlashtirish va konveyerpotok usulini keng qoʻlladi, mehnatni intensivlash orqali yuqori mehnat unumdorligini taʼminlashga erishdi. Keyinchalik mehnatni tashkil etishning F. qoʻllagan tizimi va uning qarashlari tarixga fordizm nomi bilan kirdi. Mehnatni va ishlab chiqarishni tashkil etish toʻgʻrisidagi oʻz qarashlari va tajribalarini "Mening hayotim va ishim" (1922); "Bugun va erta" (1926); "Olgʻa harakat" (1930) kitoblarida bayon etgan. Asarlari 20-yillarda rus tiliga tarjima qilingan.

Adabiyot 
 Lavrov N. S, Genri Ford i yego proizvodstvo, L., 1925.

Havolalar 
 Avtomobil tarixi onlayn — Henry Ford tarixi va suratlar 
 Henry Ford haqida maqola  
 Henry Ford. Xalqaro jugutchilik 

AQSh tadbirkorlari
Sanoatchilar
Ford
Amerikalik siyosatchilar
Andrew Carnegie

Andrew Carnegie (Endryu Karnegi; 25-noyabr 1835 – 11-avgust 1919) – amerikalik tadbirkor, yirik poʻlat ishlab chiqaruvchisi, filantrop, multimillioner.

Manbalar 

AQSh tadbirkorlari
Amerikalik filantroplar
AQSh milliarderlari
Milliarderlar
Lordi

Lordi — ingliz tilida kuylovchi fin rock guruhi. Melodik hard rock yoʻnalishida ijod qiladi. 1996-yili Tomi Putaansuu (Mr. Lordi) tomonidan asos solingan. Guruh 2006-yili Eurovision qoʻshiq tanlovida gʻolib boʻlgan.

Diskografiya

Albomlar 
 Get Heavy (2002)
 The Monsterican Dream (2004)
 The Monster Show ("Get Heavy" va "Monsterican Dream" albomlarining qoʻshmasi, Buyuk Britaniya uchun) (2005)
 The Arockalypse (2006)
 Deadache (2008)
 Zombilation – The Greatest Cuts (2009)
 Babez for Breakfast (2010)
 To Beast or Not To Beast (2013)
 Scare Force One (2014)
 Monstereophonic – Theaterror vs. Demonarchy (2016)
 Sexorcism (2018)
 Killection (2020)
 Lordiversity (2021)

Singllar 
 Would You Love a Monsterman? (2002)
 Devil is a Loser (2003)
 Blood Red Sandman (2004)
 My Heaven is Your Hell (2004)
 Hard Rock Hallelujah (2006)
 Would You Love a Monsterman? 2006 (2006)
 It Snows in Hell (2006)
 Who's Your Daddy? (2006)
 They only come out at night (2007)
 Beast Loose in Paradise (2008)
 Bite it Like a Bulldog (2008)
 Deadache (2008)
 This Is Heavy Metal (2010)
 Rock Police (2010)
 The Riff (2013)
 Hug You Hardcore (2016)
 Your Tongue’s Got the Cat (2018)
 Naked in My Cellar (2018)
 Shake the Baby Silent (2019)
 I Dug a Hole in the Yard for You (2019)
 Like A Bee To The Honey (2020)
 Believe Me (2021)

DVD 
 The Monster Show (promo, 2005)
 Market Square Massacre (15. marraskuuta 2006)
 It Snows in Hell (2007)
 Bringing Back the Balls to Stockholm 2006 (2007)
 Recordead Live – Sextourcism in Z7 (2018)

Manbalar 

Finlandiya rock guruhlari
Heavy metal guruhlar
Hard rock guruhlar
Eurovision qoʻshiq tanlovi gʻoliblari