MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Xo’ja jarroh yodgorlik majmuasi

Xoja jarroh yodgorlik majmuasi — Qarshi shahridagi meʼmoriy yodgorlik (14-asr.).Majmua XIV asrga oid bo'lib, hozirgi Qarshi shahrining Xudoyzod mahallasida joylashgan. Rivoyatlarga ko'ra Sohibqiron Amir Temur 14-asr. oxirlarida XIV asr oxirlarida Shom va Iordaniya yerlarini zabt etgan paytda ulugʻ sahobalardan biri Abu Ubayda Omir ibn Abdumoh ibn al-Jarroh qabri xokidan keltirib Qarshi shahrida dafn ettirgan va u yerga maqbara qurdirgan. Al-Jarroh birinchi bo'lib "amirlarning amiri ", degan laqab olgan. Maqbara buzilib ketgan. 20-asr.

. Rivoyatlarga ko'ra, Sohibqiron Amir Temur XIV asr oxirlarida Shom va Iordaniya yerlarini zabt etgan paytda ulug' sahobalardan biri Abu Ubayda Omir ibn Abdumoh ibn al-Jarroh qabri xokidan keltirib, Qarshi shahrida dafn ettirgan va u yerga maqbara qurdirgan. Al-Jarroh birinchi bo'lib "amirlarning amiri ", degan laqab olgan. 

Amir ibn Abdulloh ibn al-Jarroh (583-638) ko‘proq Abu-Ubaydah ibn al-Jarrah nomi bilan tanilgan bu inson Payg‘ambarimizning buyuk izdoshlaridan biri edi. Umar roziyallohu anhu Halifaligi zamonida Musulmon qo‘shinining katta qismida qo‘mondon sifatida ish olib borgan. Umar roziyallohu anhu tomonidan o‘zidan keyin Xalifalik lavozimiga tavsiya etilganlardan biri hisoblanadi.
2-yarmida qayta tiklangan majmua maqbara, ayvon, minoradan iborat. Maqbara toʻrtburchak tarhli, peshtoqgumbazli, pishiq gʻishtdan qurilgan, bosh peshtogʻi burchaklariga burjlar ishlangan, yon devorlarida mehrob shaklidagi derazalar boʻlib, panjaralar oʻrnatilgan. Maqbara ichi ganch oʻymakorligida pardozlangan.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining, 24.02.2021 yildagi 100-son qarori bilan

Turizm salohiyati yuqori bo‘lgan madaniy meros obyektlari ro‘yxatiga kiritilgan.

Manbalar
Sakina

„Sakina“ (1995) — shoir Rauf Parfining shaxsan oʻzi tomonidan tuzilgan saylanma. Saylanma shoir tomonidan turli yillarda chop etilgan „Karvon yoʻli“, „Aks sado“ „Tasvir“ „Xotirot“, „Koʻzlar“, „Qaytish“, „Sabr daraxti“ hamda shoir tartib qilgan, lekin chop etilmagan „Qutlugʻ Turkiston“, „Sakina“, „Iymon asiri“ kabi toʻplam qoʻlyozmalaridan olingan sheʼrlari kiritilgan.

Saylanma kitobda Rauf Parfining shaxsan oʻzi tomonidan tuzilgan mundarijaning suratlari ham keltirib oʻtilgan.

Manbalar 

Kitoblar
Sheʼriy kitoblar
Yaponiya madaniy boyliklari roʻyxati (rasmlar)

„Madaniy boylik“ atamasi Yaponiyada 1897-yildan beri madaniy obʼyektlarni ifodalash uchun qoʻllanila boshlagan. Uning taʼrif va mezonlari atama paydo boʻlganidan beri oʻzgargan. Ushbu rasmlar atamaning hozirgi kundagi taʼrifiga mos keladi. 1951-yil 9-iyunda Yaponiyada „Madaniy boyliklarni muhofaza qilish toʻgʻg'risida“gi qonun kuchga kirgan paytda ushbu rasmlar milliy boylik sifatida belgilangan. Shu sababli ularni boshqa davlatga chiqarish va eksport qilish taʼqiqlangan.  Ushbu madaniy boyliklarga javobgar shaxslar undagi har qanday oʻzgarishlarni eʼlon qilishlari shart. Masalan, rasmga zarar yetganda, yoʻqolganda, bir joydan boshqa joyga koʻchirilganda, egalik huquqi topshirish yoki moʻljallangan taʼmirlash ishlari uchun ruxsat olinishi kerak boʻlgan vaziyatlarda jamoatchilikka yetqizilishi lozim.

Manbalar
Amirqul Karim

Amirqul Karim (1960-yil 2-sentyabr Qashqadaryo viloyati, Shahrisabz tumani, Yangi qishlogʻi) — oʻzbek adabiyotining isteʼdodli shoiri.

Tarjimai holi 
Amirqul Karim 1960-yil 2-sentyabr kuni Qashqadaryo viloyati Shahrisabz tumani Yangi qishlogʻida tavallud topgan. 1977-yilda oʻrta maktabni tamomlab, oz muddat „Eskianhorkanalqurilish“ trestida faoliyat olib bordi.
1979-yilda Toshkent davlat universiteti (OʻzMU)ning jurnalistika fakultetiga oʻqishga kirdi. 1983—1985-yillari mobaynida oʻqishini A. S. Pushkin nomidagi Leningrad davlat universitetida davom ettirdi. 1994-yilda Hindiston Javaharlal Neru universitetining Ommaviy axborot vositalari institutini tamomladi.

Faoliyati 
Amirqul Karim oʻz mehnat faoliyatini 1985—1989-yillarda „Turkiston“ gazetasida boshladi. „Yosh kuch“ jurnalida boʻlim boshligʻi (1989—1991), Oʻzbekiston Milliy axborot agentligida hodim, boʻlim boshligʻi (1991—1996), Xalqaro axborot tahririyati Bosh muhariri, Oʻzbekiston Milliy matbuot markazi raisi (1996—2003) va bir vaqtning oʻzida Oʻzbekiston Jurnalistlar uyushmasi raisi, „Hurriyat“ gazetasi Bosh muharriri (2002—2003), 2003-yildan Xalqaro „Oltin meros“ xayriya jamoat fondi boshqaruvi raisi lavozimlarida oʻz faoliyatini olib bordi.

Ijodi 
U 1975-yildan matbuotda sheʼrlari, tarjima va publitsistik maqolalari bilan ishtirok etib keladi. „Kuzda gullagan daraxt“, „Oq tunlar“, „Shabnam terayotgan quyosh“, „Ilinj“, „Sening gullaring“ nomli sheʼriy toʻplamlari bor. „Shabnam terayotgan quyosh“ („Yangi asr avlodi“, 2011) sheʼriy kitobida barcha toʻplamlari jamlangan. 2015-yilda uning „Buyuklik yoʻli“, „Koʻk qushlari“, „Tarixning uzilgan parchasi“ nomli sheʼriy va publitsistik asarlari nashr etildi. Uning Vatan, insoniylik, sevgi va sadoqatni madh etuvchi  sheʼrlari asosida koʻplab qoʻshiqlar ham yaratilgan.

Tarjimalari 
Amirqul Karim tarjima yoʻnalishida ham faoliyat olib borib V. Cherevanskiy, J. Steynbek, V. Visotskiy, Basyo sheʼrlarini ona tilimizga oʻgirgan. „Basyo yurti moʻjizalari“, „Mukammal insonni izlab“ nomli publitsistik maqolalar turkumini, Alisher Navoiy, Bobur sheʼriyati, zamonaviy oʻzbek shoirlari ijodi haqidagi qator maqolalarini nashr etdi.

Manbalar 

Qashqadaryoda tugʻilganlar
Qashqadaryo adiblari
Salomat Vafo

Salomat Vafo (asl ismi: Salomat Vapaeva; 1962-yil 20-yanvar, Shovot, Oʻzbekiston SSR) — yozuvchi va jurnalist. Adiba 2004-yili „Paxta ishi“ koʻrsatuvi uchun „Eng buyuk va eng aziz“ yillik mukofoti bilan taqdirlangan.

Tarjimai holi 
Salomat Vafo 1962-yil 20-yanvarda Xorazm viloyati, Shovot tumani Choʻqli qishlogʻida tugʻilgan. 1984-yil Toshkent Davlat universitetining jurnalistika fakultetining kechki boʻlimini tugatgan.

Faoliyati 
1987—1997-yillarda Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasida adabiy maslahatchi.

1997—2009-yillarda Oʻzbekiston radio-televidenie kompaniyasi, „Siyosat“ studiyai, Oliy Majlis faoliyati, katta redaktor, siyosiy sharhlovchi, „YoshlarTV“, „Davr“ axborot dasturi, redaktor.

2015-yildan to hozirgacha www.nurzamon.uz saytining bosh muharriri lavozimida ishlab kelmoqda.

Asarlari 
Adiba „Farida“, „Oʻzini izlayotgan ayol“, „Koʻngil farishtasi“, „Tilsim saltanati“, „Ovorani koʻrgan kechirganlari“, „Qora beva“, „Nomsiz kema“, „9/1“(ingliz tilida), „A nameless ship collection of short story“ „Unutılan kadın“ turk tilida. „Dunyoning siri“ kabi asarlari muallifidir.

Manbalar 

Yozuvchilar
Goʻzal Begim

Goʻzal Begim (asl ismi: Goʻzal Matyoqubova; 1974-yil 31-yanvar, Qoʻshkoʻpir tumani, Oʻzbekiston SSR) —  shoira, tarjimon, jurnalist. Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. Boshqirdistonning „Ona yuragi“ tanlovi gʻolibasi, AQSHning Ayova Xalqaro Yozuvchilar dasturi ishtirokchisi, Vyetnam xalq respublikasi tomonidan „Xalqaro adabiy aloqalar rivojiga qoʻshgan hissasi uchun“ medali sohibasi. Shuningdek, shoira 2020-yili jurnalistika sohasidagi faoliyati uchun „Yilning eng faol jurnalisti“ deb topilgan.

Tarjimai holi 
Goʻzal Begim (Goʻzal Matyoqubova) 1974-yil 31-yanvar kuni Xorazm viloyati, Qoʻshkoʻpir tumani Oʻzbekyop qishlogʻida tugʻilgan. 1996-yilda Oʻzbekiston Milliy universiteti oʻzbek filologiyasi fakultetini tamomlagan. 2001—2003-yillarda Moskvada Maksim Gorkiy nomidagi Adabiyot instituti qoshida tashkil etilgan Oliy adabiyot kursini tamomlagan.

Faoliyati 
Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi, „Kitob dunyosi“, „Sogʻlom avlod“ gazetalari, „Gʻuncha“ jurnali, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, „Hurriyat“ gazetasi, Alisher Navoiy nomidagi Davlat adabiyot muzeyi, Toshkentdagi TMS institutida faoliyat koʻrsatgan.

Ijodi 
„Sukunat jarangi“ (1998), „Uchayotgan yaproq soyasi“ (2002), „Majnunsoat“ (2012), „Yoki“ (2018) kitoblari nashr etilgan.

Sheʼrlari „Oʻzbek modern sheʼriyati“ (Toshkent, 2008), „Oʻzbek yosh shoirlari“ (Toshkent, 2008), „Anor-Granat“ (Moskva, 2008), „Annotirovanniy katalog“ (Yerevan, 2009), „Xalqaro antologiya“ (Vyetnam, 2012), „Happiness: The Delight — Tree (Schastye:Derevo Vostorga) “(New-York,2015), „Fairy-tale“ (USA, Iowa, 2015) kabi xalqaro va Oʻzbekiston miqyosidagi jamoa toʻplamlarida chop etilgan. 

Sheʼrlari rus, ingliz, ukrain, bengal, arman, turk, qozoq, vyetnam, boshqird, arab tillariga tarjima qilingan.

Tarjimalari 
Badiiy tarjima bilan shugʻullanadi. Aleksandr Blok, Anna Ahmatova, Marina Svetayeva, Osip Mandelshtam, Shimborskaya, Sergey Leshakov sheʼrlarini, zamonaviy vyetnam, arman, rus sheʼriyatini, Milorad Pavich, Doirs Lessing nasrini oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Manbalar 

Shoirlar
Abu Ja’far Varroq Buxoriy

Abu Jaʼfar Varroq Buxoriy — Muhaddis.
(hijriy 220 yilda miylodiy 835 yilda tugʻilgan).
Abu Jaʼfar Muhammad ibn Abu Hotim Varroq Buxoriy Imom Buxoriyning xodimi va kotibi boʻlgan. Shuningdek Nahvshunos olim boʻlgan. U Imom Buxoriyni yaqindan bilgan va u kishidan koʻp rivoyatlarni keltirgan kishilardan biri boʻlgan. Imom Buxoriyning hayotiga bagʻshlangan „SHamoili Buxoriy“ asarining muallifi. Abu Abdulloh Muhammad ibn Yusuf Firabriy ham undan Imom Buxoriy haqidagi foydali maʼlumotlarni rivoyat qilgan.

kitoblari 
SHamoili Buxoriy

Adabiyotlar 

 Movarounnahrlik allomalar

Manbalar 

Movarounnahrlik allomalar
Abdulla Oripov nomidagi ijod maktabi

Abdulla Oripov nomidagi ijod maktabi — 2017-yil Qarshi shahrida ochilgan zamonaviy taʼlim muassasasi. 2017-yil 24-mayda Vazirlar Mahkamasining „ Qarshi shahridа Abdullа Oripov nomidаgi onа tili va adаbiyoti fanini chuqurlаshtirib oʻqitishgа ixtisoslаshtirilgan mаktab-internatini tаshkil etish toʻgʻrisidа“gi 312-son qarori qаbul qilindi. Abdulla Oripov nomidagi ijod maktabi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi „Prezident taʼlim muassasalari agentligi“ tasarrufiga kiradi.

Tarixi 
2017-yil Qashqadaryo viloyati hokimligi, Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi, Xalq taʼlimi vazirligi tomonidan Qarshi shahari Oʻzbekiston koʻchasi 219-uyda joylashgan „Barkamol avlod“ markazida 150 oʻrinli oʻquv binosini rekonstruksiya qilin, 50 oʻrinli yotoqxona va 50 oʻrinli oshxona binolarini qurildi foydalanishga topshirildi. 2017—2018-oʻquv yilida maktab-internatning 5-6-7-8-sinflariga hamda 2018—2019-oʻquv yilidan boshlab maktab-internati 5-sinfiga 30 nafardan oʻquvchilar qabul qilinishi belgilandi.

Qulayliklar 
Maktab oʻquvchilari bepul taʼlim, 5 mahal ovqat, 750 ming so'mlik maktab formasi va bepul yotoqxona bilan taʼminlanadi. Darslardan soʻng futbol kabi sport turlaridan va drama hamda musiqiy asboblar oʻrganish uchun mashgʻulotlar tashkil qilingan.

Jihozlanishi 
Maktab-internatining binosi 3 qavatdan iborat boʻlib umumiy 188 oʻringa moʻljallangan, 300 oʻrinli faollar zali,  140 oʻrinli oʻquvchilar yotoqxonasi hamda 140 oʻrinli oshxona binolaridan iborat. 15 ta sinf xonalari eng soʻnggi rusumdagi kompyuterlar va elektron doskalar bilan taʼminlangan. Ijod maktabi toʻliq holatda internet tarmogʻiga ulangan.

Ijod maktabiga qabul 
2021—2022-oʻquv yili uchun Qаrshi shahridagi Abdulla Oripov nomidagi ijod maktabiga 7—9 sinfga oʻquvchi qabul qilinishi eʼlon qilindi. Sаralаsh imtihonlаri 2 bosqichdаn iborat bo‘lib, 1-bosqichdа Oʻzbekiston Yozuvchilаr uyushmаsi bilan hamkorlikdа ijod maktablаriga hujjаt topshirgаn nomzodlаrning ijodiy qobiliyatlаri tekshirilаdi va 2-bosqichdа Davlаt test markаzi bilan hamkorlikdа ona tili, adabiyot va ingliz tili fanlaridan oʻzlashtirishini aniqlash maqsadidа test sinovlari oʻtkazilаdi. 2023- yilda esa 2 mingga yaqin o'quvchilar test sinovlarida qatnashdi va ulardan 60 nafari qabul qilindi.

2022—2023-oʻquv yilidа yаngi maktablarga 5—11-sinfga oʻquvchilar qabul qilinishi va hаr bir sinfda 24 nаfardan oʻquvchi tаhsil olishi belgilаndi.

Manbalar 

Oʻzbekistondagi maktablar
Ijod maktablari
Sardorbek

Sardorbek — oʻzbek tilida uchraydigan ism:
 Sardorbek Doʻsmurotov — oʻzbekistonlik ogʻir atletikachi.
 Sardorbek Gʻiyosov — oʻzbekistonlik tarixchi oʻqituvchi.

Erkak ismlari
Sulton Sevinchxon

Sulton Sevinchxon — Shayboniylar sulolasining vakili boʻlib, Fargʻona vodiysini XVII asr avvalida uning markazi hisoblangan Axsikentda turib boshqargan mahalliy hukmdorlardan biri. Shuningdek, Sulton Sevinchxon haqida „Xoʻqandi latif manoqibi“ (Muhammad Yahyoxon) tazkirasida ham maʼlumotlar mavjud.

Manbalar

Tarixiy shaxslar
Shayboniylar
Hojibeg Barlos

Hojibeg Barlos, Hojibeg yoki Hoji Barlas (fors: ḥạjy̰ by̰ḵ bạrlạs, 14-asr boshlari1361) barlos qabilasining boshligʻi boʻlgan. U oʻzining jiyani Amir Temurning bevosita salafi boʻlgan. Keyinchalik Amir Temurga Temuriylar saltanatiga asos solishda yordam bergan. U Qorachar Barlasning chevarasi, Burlakiy Barlosning oʻgʻli boʻlgan. Shajarasi quyidagicha: Barlas Nemule Barlas ibn Yesunte Mongke Barlas ibn Darugʻachi Qorachar Barlas ibn Hojibeg Barlas. Moʻgʻul harbiy qoʻmondoni boʻlgan. Makkaga ziyorat qilgani uchun unga „Sayfuddin Barlas“ va beg unvoni berilgan.

Tarixi 

Hojibeg barlos qabilasidan boʻlib, Chigʻatoyga bek qilib tayinlagan Qorachar avlodlaridan biri boʻlgan. Hojibeg va Temur turli oʻgʻillardan kelib chiqqan holda Qorachorga umumiy ajdod boʻlgan. Uning otasi Burlaki Barlos islom dinini qabul qilganligi sababli Hojibeg Barlos musulmon oilasida dunyoga keldi. Keyinchalik balogʻat yoshidanoq haj amalini qilish uchun Makkaga borib keladi.

Hayoti 
Hojibeg haqida ilk manbalar 1358 yoki 1359-yillarda, u janubiy Chigʻatoy xonligini amalda nazorat qilgan Qoraunas Abdullohni agʻdarishda qatnashganida tilga olinadi. Yaqinda hokimiyatni qoʻlga olgan Abdulloh yosh va tajribasiz edi. Uning Samarqandga koʻchib oʻtishi markazi Kesh shahrida joylashgan Hojibeg hududlariga xavf tugʻdirdi. Hojibeg Buyan Suldus ismli boshqa qabila boshligʻi bilan birga uni hokimiyatdan chetlatadi va qoʻgʻirchoq xoni Shoh Temurni oʻldiradi. Keyin Buyan Suldus Abdullohning amirlik lavozimiga koʻtariladi.

Avlodlari 

 Mirzo Hojibeg
 Muhammad Xoja
 Mirzo Gʻulom Ahmad|Mirzo Gʻulom Ahmad hazratlari
1361-yilda vafot etganlar
Chigʻatoy ulusi

Manbalar

Adabiyotlar 
Manz, Beatrice Forbes, The Rise and Rule of Tamerlane. Cambridge University Press, 1989, .
 Nizomiddin Shomiy, Zafarnoma, T., 1996; Sharafuddin Ali Yaz-diy, Zafarnoma, T, 1997.
Qorakoʻz Beka

Qorakoʻz Beka (XIII asr) — Temur Malik bilan birga moʻgʻullarga qarshi kurashgan va turli xalq afsonalarida nomi kechgan malika, Xorazmshohlar davrida Axsikent hokimi boʻlgan Muzaffar otaliqning qizi. Qorakoʻz Beka harbiy jang sanʼati boʻyicha maxsus taʼlim olgan boʻlib, shaxsan oʻzi bir qancha janglardan qatnashgan. Malika oʻzining harbiy mahoratini Axsikentda yuz bergan isyon vaqtida ilk bor namoyon etgan edi. Qorakoʻz Beka keyinchalik Temur Malik boshchiligidagi Xoʻjand mudofaachilariga oʻzining 500 nafar jangchisi bilan yordamga boradi. Qorakoʻz Beka Sirdaryo sohillarida dushman askarlariga bilan erkak kiyimini kiyib jang qilgani aytiladi. Tarixiy asarlarda Qorakoʻz Bekaning Xoʻjanddagi mudofaaga qatnashishiga asosiy sabab qilib uning Temur Malikka boʻlgan sevgisini koʻrsatib oʻtishgan. Bu turli tarixiy asarlarda ham oʻz ifodasini topgan. Xususan, yozuvchi Mirmuhsin oʻzining „Xoʻjand qalʻasi“ asarida Qorakoʻz Beka obraziga alohida eʼtibor berib oʻtgan.

Qorakoʻz Beka janglarning birida ogʻir yarador boʻlgan. Temur Malik uni Xoʻjand qalʼasiga olib kirmoqchi boʻlganida bunga qarshi boʻlib, uni Axsikentga joʻnatib yuborishini iltimos qilgan. Biroq malika Axsikentga yetib bormasidan yoʻlda vafot etadi. Temur Malikning toʻrt nafar askari malikani kiyimlari bilan dafn etishgan va qabrida bir necha kun qorovullik qilib ortga qaytishgan. U dafn etilgan hudud keyinchalik Qistakoʻz nomini olgani taxmin qilinadi.

Manbalar 

Tarixiy shaxslar
Malikalar
Oʻzbek Sulton

Oʻzbek Sulton (toʻliq ismi: Abulgʻozi Muhammad Umar Bahodirxon yoki Oʻzbekxon; vafoti — 1598-yil) — shayboniylar sulolasi vakili, Jonibek Sultonning oʻgʻli, Axsikent hokimi. Oʻzbekxon Hisor (1574-yildan), Shosh hamda Fargʻona hokimi boʻlgan. Abdullaxon II vafot etganidan keyin taxtga asosiy daʼvogarlardan biri Oʻzbek Sulton boʻlgan edi. Abdullaxonning oʻrniga Abdulmoʻmin taxtga oʻtirganidan keyin Oʻzbek Sulton unga qarshi bosh koʻtaradi. 1598-yilda Abdulmoʻmin isyon koʻtarganlarga qarshi Axsikent tomon qoʻshin tortadi va shaharni qamal qiladi. Oʻzbekxon yuz bergan jangda halok boʻladi. Biroq Buxoro xoni Abdulmoʻmin ham tez orada oʻz odamlari tomonidan 30 yoshida oʻldiriladi. Shayboniylar sulolasining soʻngi vakili Pirmuhammadxon (1598—1601) taxtdan agʻdarilgandan keyin Movarounnahr hududida shayboniylar sulolasi barham topgan.

Manbalar

Tarixiy shaxslar
1598-yilda vafot etganlar
Shayboniylar
Christopher

Christian — ingliz tillarida erkakberilgan ism:

 Christopher Plummer — Kanadiz-Amerikalik aktyor
 Christopher Lee —  ingliz aktyori, musiqachi va yozuvchi
 Christopher Columbus — Italiyaning shimoli-gʻarbida joylashgan Genuya Respublikasida tugʻilgan tadqiqotchi, dengizchi va kolonizator
 Christopher Durno — kanadalik sobiq professional xokkeychi
 Christopher Nolan — anglo-amerikan kinorejissyor
 Christopher Nkunku — fransiyalik professional futbolchi
 Christopher Buchtmann — nemis professional futbolchisi
 Christopher Yost — Amerikalik film, animatsion film va komiks yozuvchisi
 Christopher Boyadji — britaniyalik figurali uchuvchi
 Christopher Abad — amerikalik xaker, muzey kuratori, rassom, tarmoq muhandisi va dasturchi
 Christopher Showerman — amerikalik aktyor, komik va musiqachi
 Christopher Corey Smith — amerikalik ovoz aktyori
 Christopher Martin-Jenkins — britaniyalik kriket jurnalisti 
 Christopher O'Shea — ingliz aktyori
 Christopher Michel — amerikalik fotograf, tadbirkor va investor
 Christopher Martins — lyuksemburglik professional futbolchi
 Christopher Cassidy — NASA astronavti

Erkak ismlari
Genotsidni oqlash

Genotsidni oqlash genotsidni inkor etishdan farqli oʻlaroq, genotsidning axloqiy jihatdan oqlanishi yoki zarurligi haqidagi daʼvodir. Jinoyatchilar koʻpincha genotsid qurbonlari jiddiy xavf tugʻdirganini, yaʼni ularning oʻldirilishi millat yoki davlatning qonuniy oʻz—oʻzini himoya qilish harakati ekanligini taʼkidlaydi. Zamonaviy xalqaro jinoyat huquqiga koʻra, genotsidni hech qanday bahona bilan himoya qilib boʻlmaydi.

Genotsid koʻpincha jangarilarga qarshi harbiy faoliyat sifatida maskalanadi. Bu holatda rad etish va oqlash oʻrtasidagi farq koʻpincha xiralanib qoladi.

Genotsidni oqlashga misollar turk millatchilarining armanlar genotsidiga oid daʼvolari, natsistlarning Holokost boʻyicha oqlashlari, Ruandadagi genotsid davrida Tutsiyga qarshi targʻibot, Serb millatchilarining Srebrenitsa qirgʻini va Myanma hukumatining Rohinjalar genotsidi haqidagi daʼvolari misol boʻla oladi.

Manbalar 

Atamalar
Eyüpspor

Eyüpspor — Istanbulning Eyüp tumanida joylashgan Turkiyaning professional futbol klubi. Jamoa ranglari lavanta va sariqdir. Ularning uy arenasi Eyüp stadioni boʻlib 2500 tomoshabinga moʻljallangan.

Tarix 
Eyüpspor 1934-yildan 1937-yilgacha Istanbul birinchi ligasida oʻynagan. 1956-yilda jamoa rasman professional maqomini oldi va 1959-yilda Istanbul shahar chempionati gʻolibi boʻldi.

1982/1983 yilgi mavsumda jamoa milliy musobaqalarda debyut qildi va Turkiya futbolining ikkinchi divizioni boʻlgan Birinchi ligaga chiqdi, ammo tez orada uni tark etdi. 2014—2015-yillarda klub Ikkinchi liga, uchinchi divizionda oʻynadi va 2-oʻrinni egalladi va bunda yana bir bor ikkinchi divizionga yoʻllanmani qoʻlga kiritdi.

2018/2019-yilgi mavsumda jamoa turnir jadvalida 9-oʻrinni egalladi. Shu bilan birga rahbariyatning umumiy yigʻilishida klubning yangi prezidenti etib Murat Oʻzkaya saylandi.

2020/2021-yilgi mavsumda „Eyupspor“ Ikkinchi liganing Qizil guruhi chempioni boʻldi, 37 yildan soʻng birinchi ligaga qaytdi.

Raqobat 
Eyüpspor jamoasining Fotih Karagümrük va Beykoz 1908 klublari bilan kuchli raqobati bor, bu oʻyinlar davomida muhlislar oʻrtasidagi tartibsizliklarga sabab boʻladi.

Oʻyinchilar

Hozirgi tarkib

Boshqa futbolchilar bilan shartnoma imzolangan

Ijaraga berilgan

Ligadagi ishtirok 

 TFF Birinchi ligasi : 1982-83, 1987-94, 2021-
 TFF Ikkinchi ligasi : 1970-73, 1984-87, 1994-01, 2002-14, 2015-21
 TFF Uchinchi Ligasi : 2001-02, 2014-15
 Turkiya mintaqaviy havaskorlar ligasi : 1959-70, 1973-82, 1983-84

Manbalar

Havolalar 

 
 Eyüpspor on TFF.org
Turkiya futbol klublari
Xodjaypak g‘ori



Xoʻjaypoq gʻori 
Xo‘jaypak g‘ori (Surxondaryo viloyatining Oltinsoy tumani) g‘orida sekundiga 20 litr suv oqimi bo‘lgan katta buloqning mavjudligi g‘ayrioddiy. Gʻor tuman markazi Shoʻrchi shahridan 55 km shimoli-gʻarbda, Surxondaryoning oʻng irmogʻi Xoʻjaypoq daryosi vodiysida joylashgan. G'orning uzunligi 220 metrdan ortiq va hajmi 2700 kubometrni tashkil qiladi. Buloq g'orning pastki qismidan, kirish joyidan 30 metr masofada urilgan vodorod sulfidi hidli suv. Gʻor devorlarini tashkil etuvchi ohaktosh yoriqlarida uglevodorodlarning rezinaga oʻxshash qoldiqlari (“quruq moy”), gʻor yaqinidagi ohaktoshdan esa tabiiy oltingugurt va shaffof gips kristallari topilgan.

Xoʻjaypoq gʻori koridor tipidagi galereya boʻlib, uning tubidan vodorod sulfidi daryosi oqib oʻtadi.

Xoʻjaypoq gʻori suv ichish uchun yaroqli bo'lib Surxondaryo viloyatining bir necha tumanlari foydalandi. Suvi juda shifobaxs, G'orning ichki qismi tabiiy zinasimon suvning katta qismi g'orning tag qismiga ketadi. Suvi juda salqin. Oltingururt va kistal simon shaffof tovlanuvchi tabiiy buloq. Asosiysi juda foydali suv

Avvalo “Xo‘jaipok ota” ziyoratgohidagi g‘ordan chiqayotgan oltingugurt suvining inson organizmi uchun foydali ekanligiga to‘xtalib o‘tish zarur. Mutaxassislarning fikricha, g‘ordagi oltingugurt suvi o‘n beshdan ortiq og‘ir, o‘tkir va yuqumli kasalliklardan forig‘ bo‘lishga yordam beradi. Tabiiy samarali vosita sifatida tayanch harakat tizimi, akusher-ginekologik kasalliklar, asab tizimi, jigar, buyrak, teri tanosili va boshqa xastaliklarni davolashga xizmat qiladi.

«Xo‘jaipok ota» ziyoratgohi yonidan oqib o‘tayotgan Xo‘jaipok daryosi va hududning tabiiy iqlim sharoiti bu yerda ziyorat turizmini keng yo‘lga qo‘yish uchun juda qulay sanaladi.

Manbalar 
 Youtube video  
 Sirli O'zbekiston