Aleksandr Rochegov

Aleksandr Grigoryevich Rochegov (1917-yil 6-fevral, Boku – 1998-yil 2-dekabr, Moskva) – sovet, rus meʼmori. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi. SSSR xalq arxitektori (1991). SSSR Davlat mukofoti laureati (1990).

Hayoti 
Aleksandr Grigoryevich Rochegov 1917-yil 6-fevralda Bokuda (hozirgi Ozarbayjonda) tugʻilgan.

1941-yilda u koʻngilli ravishda frontga joʻnadi, u yerda yarador boʻlib, demobilizatsiya qilindi.

1943-yilda Leningrad rassomlik, haykaltaroshlik va arxitektura institutini , 1944-yilda esa aspiranturani tamomlagan.

1944—1949-yillarda L. M. Polyakov boshchiligidagi SSSR Vazirlar Kengashining Arxitektura ishlari qoʻmitasining Davlat arxitektura ustaxonasida katta meʼmor, guruh rahbari, 1949—1950-yillarda shahar qurilishni loyihalash byurosida ishlagan. Moskvadagi Komsomolskaya maydonidagi SSSR Qurilish vazirligining 2-sonli loyiha institutida, 1951—1960-yillarda SSSR Energetika vazirligining „Gidroloyiha“ institutida faoliyat yuritgan. 1949—1959-yillarda u Moskvada „Leningradskaya“ mehmonxonasi binosining loyihalash guruhining rahbari boʻlgan.

1960—1963-yillarda Moskva shahar Ijroiya qoʻmitasining „Mosproyect-I“ Bosh arxitektura va rejalashtirish boshqarmasining 20-sonli kompleks ustaxonasi boshligʻi, 1963—1982-yillarda „Mosproyect-2“ Bosh APU Bosh boshqarmasi boshligʻi. Moskva shahar ijroiya qoʻmitasida qisqa muddat faoliyat yuritgan.

1968-yilda u „Uy-joy“ xalqaro ishchi guruhini boshqargan. Uning rahbarligida bir qator muhim hujjatlar, xususan, „Uy-joy ustavi“ nashr etildi.

1979—1982-yillarda kompozit kosmik rejalashtirish elementlaridan (KOPE) yirik panelli uy-joy qurilishi tizimini yaratdi va amaliyotga tatbiq qildi.

SSSR arxitektorlar uyushmasi aʼzosi (1946). 1982-yildan boshlab u 10 yil davomida RSFSR arxitektorlar uyushmasini boshqargan. Rossiya arxitektura va qurilish fanlari akademiyasining akademigi, 1992—1998-yillarda uning prezidenti. SSSR Badiiy akademiyasining haqiqiy aʼzosi (1988-yildan).

Moskvadagi Xalqaro arxitektura akademiyasining faxriy aʼzosi, Ukraina arxitektura akademiyasining faxriy aʼzosi boʻlgan.

Fransiya arxitektura akademiyasining aʼzosi (1988), Rossiya quruvchilar uyushmasi va bir qator boshqa tashkilotlar boshqaruvi aʼzosi.

1998-yil 2-dekabrda Moskvada vafot etgan. U Yangi Donskoy qabristoniga dafn qilingan.

Oilasi 
 Xotini – Mariya Engelke (1918—2011), rassom.
 Qizlari:
 Anna Rochegova, rassom.
 Natalya Rochegova, Moskva arxitektura instituti professori.

Mukofotlari 
 RSFSRda xizmat koʻrsatgan meʼmor (1976)
 SSSR xalq arxitektori (1991)
 SSSR Davlat mukofoti (1990) – kosmik rejalashtirish elementlaridan katta panelli uy-joy qurilishi tizimini yaratgani va amalga oshirgani uchun.
 Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti (1970)
 Rossiya Federatsiyasi hukumatining fan va texnologiya sohasidagi mukofoti
 SSSR Vazirlar Kengashi mukofoti (1972)
 Ikki Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1966, 1971)
 II darajali Vatan urushi ordeni (1986)
 Qizil yulduz ordeni (1952)
 Xalqlar doʻstligi ordeni (1978)
 „Shon-sharaf belgisi“ ordeni (1986)
 III darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni (1997)
 „Shon-sharaf“ ordeni (1996)
 10 ta medal

Loyihalari 
 Volga-Don yuk tashish kanali va Tsimlyanskiy gidroelektr majmuasining yerusti binolari va inshootlari majmuasi (L. M. Polyakov boshchiligidagi mualliflar jamoasi tarkibida, 1950—1953)
 Loyiha tashkilotlarining binolari (Moskva, Volokolamskoye shossesi), 1952—1955-yillar.
 „Leningradskaya“ mehmonxonasi (Moskva, 1949—1959-yillarda dizayn guruhi rahbari).
 Turar-joy binosi (Moskva, Prospekt Mira, 74; meʼmor N. I. Xlynov bilan birga).
 Markaziy Moskva avtovokzalining binosi (Shchelkovskoe shossesi, 75, V.Nesterov va V.Ginzburg bilan birgalikda), 1971-yil.
 1966-ilgi zilziladan keyin Toshkent shahri markazining bir qismini loyihalash va rekonstruksiya qilish ishlarini boshqargan.
 „Moskovskiy“ universal doʻkoni (Moskva, Komsomolskaya maydoni).
 Rossiyaning Gavanadagi elchixonasi (Kuba, 1985).

Manbalar 

Toshkent meʼmorlarlari