Abu Dhabi Investment Authority

Abu Dabi Investment Authority (ADIA) — Abu Dabi amirligi, Birlashgan Arab Amirliklariga tegishli, Abu-Dabi hukumati tomonidan investitsiya maqsadlarida tashkil etilgan suveren boylik fondi.

ADIA hech qachon oʻz aktivlarining qiymatini eʼlon qilmagan, biroq ekspertlar ularni 650 milliard dollardan 875 milliard dollargacha baholamoqda. Sovereign Wealth Fund Institute esa 627 milliard dollarga baholagan.

ADIA operatsiyalari maxfiy va shaffof emas deb tavsiflanadi.

Sarmoyaning tabiati tufayli ADIA Islom normalariga amal qilmaydi.

Investitsiyalar 
ADIA yirik kapitalni boshqaradi va eng yirik xalqaro investitsiya fondidir. Jamgʻarma oʻzining kattaligi tufayli xalqaro iqtisodiyotga sezilarli taʼsir koʻrsatadi. 2008-yilda ADIA Santiago Principles sifatida tanilgan, „Generally Accepted Principles and Practices of sovereign wealth funds“ni nashr etgan 26 ta suveren fondlarning Xalqaro ishchi guruhiga hamraislik qildi. Bu tamoyillar davlat va xalqaro moliya bozorlariga suveren fondlar aniq ichki tuzilma va boshqaruvga ega ekanligini hamda ularning investitsiyalari faqat iqtisodiy foyda olish maqsadida amalga oshirilishini namoyish etish maqsadida yaratilgan.

Jamgʻarma amirlikning deyarli 1 trillion dollarga baholangan neft eksportidan olgan daromadini boshqaradi. 2009-yil 31-dekabr holatiga koʻra ADIA portfelining 20 va 30 yillik yillik daromadlilik stavkalari mos ravishda 6,5 % va 8 %ni tashkil qiladi. ADIA dunyodagi eng yirik suveren fonddir.

Bugungi kunda ADIA barcha aksiyalar, tijorat va davlat obligatsiyalari, infratuzilma va koʻchmas mulk, xususiy kapital fondlari, hej-fondlari va treyderlar (commodity trading advisers) xalqaro bozorlariga sarmoya kiritadi. ADIA global portfeli maʼlum bir toifadagi aktivlarga sarmoya kiritadigan bir nechta sub-fondlarga boʻlingan. Har bir aktiv toifasi uchun fondning oʻz menejerlari va moliyaviy tahlilchilari mavjud. Jamgʻarma mablagʻlarining 70-80 % ga yaqini tashqi boshqaruvchilar tomonidan boshqariladi va soʻnggi bir necha yil ichida fond aktivlari va passivlari tarkibi ancha murakkablashdi.

2007—2008-yillarda eng yuqori choʻqqiga chiqqanidan beri ADIA koʻpgina aktivlarining qiymati sezilarli darajada pasaydi. Citigroup kompaniyasiga kiritilgan 7 milliard dollarlik sarmoya 2009-yil 26-noyabr holatiga koʻra, bankdagi kattagina ulushni sotib olganidan 2 yil oʻtib deyarli 90 % qiymatini yoʻqotdi. 2008-yilda eng yuqori choʻqqisiga chiqqan koʻchmas mulk investitsiyalari ham sezilarli darajada pasayib ketdi. Jamgʻarma menejerlari uzoq muddatli investitsiya muvaffaqiyati haqida gapirsalar-da, faktlar shundaki, fond bozor indekslariga yaqinlashmoqda va aksariyat mablagʻlar tashqi menejerlar tomonidan boshqariladi. Soʻnggi yillarda menejmentda xavf-xatarlardan voz kechish sezilarli darajada kamaydi. Insayderlarning xabariga koʻra, jamgʻarmaning korporativ madaniyati yashirin, byurokratik va patriarxal boʻlib qolmoqda.

Direktorlar kengashi 

 Shayx Xalifa bin Zoid an-Nahyon, rais (BAA Prezidenti, Abu-Dabi amiri)
 Shayx Sulton ibn Zayd an-Nahayon
 Shayx Muhammad bin Zoid an-Nahayon, Abu-Dabi valiahdi
 Shayx Hamid bin Zoid Al-Nahayon, boshqaruvchi direktor
 Shayx Mansur ibn Zayd an-Nahayon
 Shayx Muhammad ibn Xalifa ibn Zayd an-Nahayon
 Muhammad Xabrush as-Suvaydi
 Doktor Xuan Salim Al-Daheri
 Hamad Muhammad Al-Xurr Al-Suvaydi, Abu-Dabi moliya vaziri oʻrinbosari
 Xalil Muhammad Foulati

Manbalar 

Suveren fondlar
Pages with unreviewed translations