Paul Arizin

Paul Joseph Arizin (1928-yil 9-aprel — 2006-yil 12-dekabr), „Pitchinʼ Paul“ laqabli amerikalik basketbolchi boʻlib, butun Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi (NBA) faoliyatini 1950-yildan 1962-yilgacha Philadelphia Warriorsda oʻtkazgan. U NBA tarixidagi uchinchi eng yuqori martaba ochkolari bilan (16,266) nafaqaga chiqdi va NBAning 25, 50 va 75-yillik yubiley jamoalariga sardor etib tayinlandi. U yangi tashkil etilgan NBA Warriors tomonidan tuzilgandan oldin Villanova universitetida yuqori ball toʻplagan hujumchi boʻlgan.

Hayoti 
Philadelphiada fransuz muhojirlari oilasida tugʻilgan Arizin oʻrta maktabda La Salle kollejida basketbol oʻynamagan va oʻzining katta sinfdagi yagona imtihonida jamoaga kira olmadi. Arizin yana bir Basketbol shon-shuhrat mukofoti sohibi Tom Gola La Salle kolleji oʻrta maktabiga birinchi kursda oʻqishga kirishidan bir yil oldin tugatgan edi.

Villanovadagi birinchi kursida Arizin Philadelphiada CYO (Katolik yoshlar tashkiloti) basketbol oʻynadi. Oʻsha mavsum oxirida, oʻsha paytda Villanova universiteti basketbol murabbiyi Al Severans Arizinning CYO oʻyinlaridan biriga tashrif buyurdi. Shundan soʻng, Severans Arizinga yaqinlashib, undan Villanovaga borishni xohlaysizmi, deb soʻradi, Arizin: „Men allaqachon Villanovaga ketyapman“ deb javob berdi.

Arizin 1947-yilda ikkinchi kurs talabasi sifatida jamoaga qoʻshildi va uch yil oʻynadi. 1950-yilda u har bir oʻyinda 25,3 ball toʻplagan holda mamlakatda yetakchi boʻlganidan soʻng yilning eng yaxshi kollej basketbolchisi deb topildi. Arizin ham Villanova uchun oʻyinda kamida 100 ball toʻpladi, ammo oʻyin NCAA tomonidan tan olinmaydi, chunki raqib kichik kollej edi.

Professional martaba

Philadelphia Warriors (1950—1962) 
Oʻyinchilar tomonidan 1950-yilgi NBA loyihasida birinchi tanlov bilan tanlanganidan soʻng, Arizin oʻzining yangi mavsumida har bir oʻyinda oʻrtacha 17,2 ochko toʻpladi va NBA yilning eng yaxshi yangi oʻyinchisi deb topildi. U NBAning 1950-yillardagi eng zoʻr oʻyinchilaridan biriga aylandi, 1951-52 va 1956—1957-yilda savatga toʻp tashlash boʻyicha ligada, 1951—1952-yilda esa ribaundlarda yetakchilik qildi. Arizin 1952-53 va 1953—1954-yilgi NBA mavsumlarida Koreya urushi paytida dengiz piyodalarida xizmat qilgan.

Arizin oʻzining sakrashli zarbalari bilan tanildi va NBA markazi bilan birlashdi, oʻsha paytda NBAda eng yaxshi hujumkor bir-ikki zarbani yaratdi va oʻyinchilarni 1956-yilgi NBA chempionatiga olib chiqdi. U shuningdek, karerasining boshida yetakchi toʻpurar Joe Fulks bilan, 1960-yillarning boshida Philadelphia afsonalari Tom Gola va Wilt Chamberlain bilan oʻynagan. Arizin Warriors bilan San-Fransiskoga koʻchib oʻtishdan koʻra, NBAdagi nafaqaga chiqishni tanladi. Nafaqaga chiqqanda hech bir basketbochi oʻzining soʻnggi mavsumida yuqori oʻrtacha koʻrsatkichga ega boʻlmagan (har bir oʻyin uchun 21,9 ball) martabaga ega boʻlgan. Bu rekord Bob Pettit 1965-yilda oʻrtacha 22,5 PPG toʻplagan mavsumdan keyin nafaqaga chiqqunga qadar saqlanib qoladi.

Arizin jami 10 ta NBA All-Star oʻyinlarida oʻynagan (u 1952-yilgi NBA All-Star oʻyinining MVP boʻlgan) va 1952, 1956 va 1957-yillarda NBA birinchi jamoasi safiga kiritilgan.

Camden Bullets (1962—1965) 
NBAdagi nafaqaga chiqqanidan soʻng, Arizin 1964-yilgi chempionlikni qoʻlga kiritgan Sharqiy Professional Basketbol Ligasining Camden Bullets jamoasida uch mavsum oʻynadi. Bir mavsumda oʻrtacha 20 ochko toʻplagan holda, u 1963-yilda EBL MVP, 1963 va 1964-yillarda birinchi jamoa EBL All-Star va 1965-yilda ikkinchi jamoa EBL All-Star nomini oldi.

Meros 
Arizin 1971-yilda NBAning 25 yillik yubiley jamoasiga tayinlangan. U 1978-yilda Neysmit memorial basketbol shon-sharaf mukofoti sohiblari qatoriga kiritilgan. va 1996-yilda u NBA tarixidagi eng yaxshi 50 nafar oʻyinchi roʻyxatiga kiritilgan. 2021-yil oktyabr oyida Arizin NBAning 75 yillik yubiley jamoasiga kiritildi, u liganing barcha davrlardagi eng zoʻr oʻyinchilaridan biri sifatida eʼtirof etildi. U 2004-yilda Filadelfiya sport shon-shuhrat mukofoti sohiblari qatori inauguratsion sinfiga kiritildi. Arizin 2006-yil 12-dekabrda Pensilvaniya shtatining Springfild shahrida 78 yoshida uyqusida vafot etdi.

NBA martaba statistikasi

Muntazam mavsum

Pley-off

Shuningdek 

 Mavsum boʻyicha Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining toʻpurarlari roʻyxati
 Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining erkin toʻp tepish boʻyicha yetakchilari roʻyxati
 Bitta oʻyinda 100 ochko toʻplagan basketbolchilar roʻyxati
 Oʻyinda 60 yoki undan ortiq ochko toʻplagan NCAA I divizioni erkaklar basketbolchilari roʻyxati
 NCAA Division I erkaklar basketbol mavsumida gol urish boʻyicha yetakchilar roʻyxati
 Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining yillik daqiqalari rahbarlari roʻyxati
 Neysmit memorial basketbol shon-sharaf zali
 Butun faoliyatini bitta franchayzing bilan oʻtkazgan NBA oʻyinchilari roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 Basketbol shon-sharaf zali profili
 Pol Arizin haqida oʻgʻli Maykl bilan keng qamrovli audio intervyu; 6:50 dan boshlab 

2006-yilda vafot etganlar
1928-yilda tugʻilganlar
AQSh basketbolchilari