Warehouse 13

Warehouse 13 — Amerikaning ilmiy-fantastik teleseriali boʻlib, dastlab 2009-yil 7-iyuldan 2014-yil 19-maygacha Syfy tarmogʻida uzatilgan va Universal Cable Productions uchun Jek Kenny va Devid Simkinslar ijrochi prodyuser boʻlishgan. "X-Files qismi, „Yoʻqotilgan kemaning bosqinchilari“ qismi va „Moonlighting“ qismi deb taʼriflangan shouning ilmiy fantastika, komediya va drama aralashmasi Amerika-Kanadaning 13-juma kuni qoʻrqinchli teleserialining (1987—1990) qismlaridan juda koʻp oʻzlashtirilgani aytiladi. Serial, insoniyatga xavfli boʻlgan artefaktlarni qidirib topishadi, oʻz maqsadlari yoʻlida foydalanmoqchi boʻlgan odamlardan himoya qilishadi. Olingan va zararsizlantirilgandan soʻng, obyektlar ming yillar davomida shu maqsadda xizmat qilgan cheksiz sigʻimga ega boʻlgan omborlar qatorining eng oxirgisi boʻlgan Warehouse 13da saqlanadi.

Mazmuni 
Serial AQSh Maxfiy Xizmati agentlari Myka Bering (Joan Kelli) va Pit Lattimerlarning (Eddi Makklintok) gʻayritabiiy artefaktlar saqlanadigan maxfiy Warehouse 13ga tayinlanganidan keyin asosiy qism mavzusi maʼlum boʻladi. U Janubiy Dakota shtatidagi quruq landshaftda joylashgan boʻlib, ular dastlab bu topshiriqni jazo sifatida berilgandek koʻrishadi. Ular yoʻqolgan artefaktlarni yi’gish va yangilari haqidagi maʼlumotlarni tekshirish paytidagi topshiriqlarini bajarishgandan soʻng, ular qilayotgan ishlarining ahamiyatini tushunishadi. Birinchi mavsumning 4-qismida ular yoʻqolgan ukasini qidirayotgan Klaudiya Donovan (Allison Scagliotti) bilan uchrashadilar; 2-mavsumda u dasturchi sifatida jamoaga qoʻshiladi. 3-mavsumning 1-qismida Stiv Jinks (Aaron Ashmor), alkogol, tamaki, oʻqotar qurollar va portlovchi moddalar boʻyicha byuroning agenti Omborxonaga agent sifatida keladi.

Badiiylik tarixi 
Serial, Janubiy Dakotada hozirgi Warehouse 13dan oldin oʻnlab boshqa omborxonalar boʻlganligini taʼkidlaydi. 1-Omborxona eramizdan avvalgi 336-323 yillar orasida Aleksandr Makedonskiy buyrugʻi bilan urush natijasida qoʻlga kiritilgan artefaktlarni saqlash joyi sifatida qurilgan. Iskandar vafot etgandan soʻng, ombor Misrga koʻchiriladi va u yerda qattiq himoyalangan boʻladi. Misrning Ptolemey hukmdorlari omborni nazorat qilish va uning birinchi „agentlari“ va artefaktlarni yigʻuvchilar sifatida harakat qilish uchun regentlar deb nomlanuvchi bir guruh odamlarni tayinladilar. 2-ombor rimliklar Misrni zabt etgunga qadar saqlangan. Tarixdagi boshqa omborlarga quyidagilar kiradi: Gʻarbiy Rim imperiyasidagi 3-ombor (Italiya), Hunlar imperiyasidagi 4-ombor Atilla Hun vafotigacha, Vizantiya imperiyasidagi 5-ombor, Khmer imperiyasi davridagi Kambodjadagi 6-ombor, Moʻgʻul imperiyasidagi 7-omborChingizxon davrida, Muqaddas Rim imperiyasi davrida (1260—1517) Germaniyadagi 8-ombor, Usmonlilar poytaxti Konstantinopolda 9-ombor, Muqaddas Sulaymon vafotigacha, Boburiylar imperiyasida (Hindiston) 10-ombor, Rossiya imperiyasida 11-ombor Romanovlar sulolasi davrida (Rossiya bilan 1812-yildagi Napoleon urushi 11-omborni egallab olishga urinish edi) va 1830—1914-yillarda Buyuk Britaniyadagi 12-ombor. Aynan 11-ombor davrida regentlar artefaktlarni toʻplash va himoya qilish uchun agentlarni yollay boshladilar. Ushbu amaliyot 12-omborda ham davom etdi, Britaniya agentlari kolleksiyaga qoʻshish uchun artefaktlarni ancha vaqt qidirishadi.

Keyingi ombor AQShning Janubiy Dakota shtatiga koʻchiriladi. Oʻz imperiyalarining markazlarida joylashgan oldingi omborlardan farqli oʻlaroq, Warehouse 13ni yashirib, Janubiy Dakotaning chekka hududida joylashtirishgan edi. Birinchi Warehouse 13 1898-yilda qurilgan, ammo artefaktlarni qanday xavfsiz saqlashni yetarli darajada tushunmaganligi sababli inshoot yonib ketgan. Qayta qurilgan va hozirgi Warehouse 13ga koʻchirish ishlari 1914-yilda Birinchi jahon urushi boshlanishida sodir boʻlgan. Ombor Tomas Edison, Nikola Tesla va M.C. Escher tomonidan ishlab chiqilgan boʻlsa, omborning kengaytiruvchi boʻgʻinlari Albert Eynshteyn tomonidan yaratilgan.

Artefaktlar va gadjetlar 
Aslida, artefaktlar tarixiy yoki mifologik shaxs yoki voqea bilan bogʻliq narsalardir. Har bir artefakt oʻzining yaratuvchisi, foydalanuvchisi yoki tarixdagi muhim voqeadan nimadir bilan uygʻunlashgan. Baʼzilari ancha maʼshxur: Studio 54 ning Disko toʻpi ; Lyuis Kerrollning koʻzgusi, unda „Alisa“ ismli yovuz qizaloq boʻlib, u boshqa odamlarning tanasi ega boʻlib olishi mumkin (Myka 1-mavsumdagi „Aldash“ epizodi) va insonlarning aslini koʻzguda qoldira oladi; va Edgar Allan Po qalami va uning yozgan jildlari foydalanuvchi nima yozsa, uni haqiqatga aylantira oladi. Baʼzilari aksincha: Lizzi Bordenning upa idishi esa oʻz sevgan insonlarini bolta bilan oʻdirishga harakat qilishi ifoda etilgan; Marilyn Monroning esa sochlarni tillarangga aylantiradigan tarogʻi borlig va uni Myka bir paytlar W. C Fieldsning sarmastlik va uyqu keltiradigan jonglyor toʻplari taʼsirida oʻzi uchun ishlatgan edi. Boshqalardan esa, Ivan Pavlovning qoʻngʻirogʻi kabi kulgili taʼsirga ega boʻlishi mumkin, u har qanday itni oldingizga chaqirish, lekin 24 soat davomida ogʻiz boʻshligʻidan tinimsiz shilimshiq koʻpik keltirishga sabab boʻlishi va sehrli choynak tilaklarni bajarishi, ammo bajarib boʻlmaydigan holatda yumronqoziq chiqarishi mumkin.. Artefaktlar elektr toki bilan reaksiyaga kirishadi va ularni sirli binafsha rangli neytral suyuqlikka botirish orqali zararsizlantirish mumkin yoki Global Dynamics tadqiqot laboratoriyasi tomonidan ishlab chiqarilgan neytrallashtiruvchi aks ettiruvchi sumkaga joylash mumkin. Arti, shuningdek, neytrallashtiruvchi vositadan foydalangan payti artefakt maʼlum boʻlishini aytadi. 43-qism (4-mavsum) davomida Mrs. Frederik Klaudiyaga artefakt qanday paydo boʻlishini koʻrsatadi — gʻayrioddiy jasorat koʻrsatgan oddiy odam tomonidan taqiladigan kumush bilaguzuk artekaftni hosil qiladi.

Aktyorlar va qahramonlar 
Omborxona agentlari omborni boshqaruvchi mamlakat tomonidan tayinlanadi, bu holda turli davlat idoralari (masalan, Maxfiy xizmat, FBI, ATF, CDC va DEA va boshqalar). Warehouse 13 agentlari, xususan, yuqori aql-zakovatlari tufayli (Arti — NSA kodini buzuvchi mutaxassis, Myka eydetik xotira va boy ensiklopedik bilimga ega, Klaudiya va H.G.Uellslar esa tajribali ixtirochilardir) yoki oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlgani uchun tanlangan. Gʻayrioddiy qobiliyatga ega xodimlar ham mavjud. (Pit va Mrs. Frederik ikkalasi ham vaziyatlarga nisbatan „tuygʻu“ lari ish beraadi; Leena odamlarning auralarini oʻqiy oladi; Jinks esa odam yolgʻon gapirayotganini aniqlash qobiliyatiga ega).

Bosh rollarda 
 Pit Lattimer rolidagi Eddi Makklintok „qoidalarga boʻysinuvchi“ maxfiy xizmat agenti boʻladi va Prezident hayotini qutganlari uchun Warehouse 13ga tayinlanadi. U bolaligidan yaxshi-yomon holatlar haqida „ichki tuygʻu“ni his qilib kelgan. Serialda uni avval alkogolik boʻlgani ammo bundan tuzalishga harakat qilayotgani tasvirlangan hamda 8 yil davomida alkogol ichimliklarni ichmasdan kelayotganligi maʼlum boʻladi. Bundan tashqari, u pechenyelarni yaxshi koʻradi.
 Joan Kelli Myka Bering rolida, Maxfiy xizmatdagi yuqori koʻtarilgan yulduz, kitobdagi faktlar boʻyicha agent. U tafsilotlarni sinchkovlik bilan qaraydi va eidetik xotiraga ega. Shuningdek, u kitob doʻkonida oʻsganligi sababli kitoblar haqida yaxshi va koʻp maʼlumotga ega. Fojia bilan yakunlangan sobiq sherigi bilan bogʻliq xotiralarni koʻp eslaydi, birinchi fasldagi „Afsuslar“ qismida berilgan
 Saul Rubinek Arti Nilsen rolida — Warehouse 13ga mas’ul boʻlgan maxsus agent. NSA uchun sobiq kriptograf va kod buzuvchi, u 30 yildan ortiq vaqtini Omborxonada oʻtkazgan va Omborda ham, dunyoda ham artefaktlar haqida juda yaxshi bilimga ega. U Klaudiyaning surrogat ota hisoblanadi.
 Genelle Uilyams Liena rolida (1-4-mavsum; 5-mavsum mehmoni), agentlar jamoasi yashaydigan yaqin atrofdagi Univille shahridagi yotoqxona va nonushta tayyorlovchi. U odamning aurasini oʻqiy oladi.
 Saymon Reynolds Daniel Dikkinson rolida (1-mavsum; 2-mavsum mehmoni), Pit va Mikaning Vashingtondagi sobiq xoʻjayini.
 Klaudiya Donovan rolidagi Allison Skagliotti (2-5-mavsumlar; xotira takrorlanuvchi qismlardagi 1-mavsum) „yosh, dovyurak, ajoyib texno-wiz“ sifatida tasvirlangan, u Warehouse 13ga juda koʻp sirlardan voqif boʻlib, ishga joylashadi. U deyarli har qanday kompyuter tarmogʻiga kirishni eplaydi va vaqti-vaqti bilan oʻz ehtiyojlariga mos ravishda artefaktlarni yangilab turadi.
 Aaron Ashmor Stiv Jinks rolida (4-5-mavsum; takrorlanuvchi 3-mavsum) odamlar qachon yolgʻon gapirayotganini aniqlash qobiliyati uchun Warehouse 13ga ishga olinishidan oldin ATF agenti boʻlgan. „Emili Leyk“ qismida u Valter Sayks (Entoni Maykl Xoll) buyrugʻi bilan Markus Diamond (Sasha Roiz) tomonidan oʻldiriladi. 4-mavsumda u Klaudiya tomonidan metronom yordamida tiriltiriladi. Ashmor „Shaxsiy effektlar“ epizodidan boshlab muntazam seriyalarda rol oʻynaydi.

Epizodlarda 

 Iren Frederik rolida CCH Pounder
 Rojer Ris Jeyms Makferson rolida (1-4-fasllar)
 Mark A. Sheppard Benedikt Valda rolida (2-mavsum; 1 va 5-mavsum mehmoni)
 Rene Oberjonois Hyugo Miller rolida (2-5-mavsum)
 Jeyme Myurrey Helena G. Uells rolida (2-5-fasllar)
 Paula Garses Kelli Ernandes rolida (2-mavsum; 5-mavsum mehmoni)
 Nolan Jerar Funk Todd rolida (2-mavsum)
 Faran Tohir Advin Kosan rolida (3-4-mavsum; 2-mavsum mehmoni)
 Keyt Mulgryu Jeyn Lattimer rolida (3-4 fasllar)
 Eshli Uilyams Salli Stukovski rolida (3-mavsum)
 Sasha Roiz Markus Diamond rolida (3-4 fasllar)
 Brent Spiner Adrian ota rolida (3-4 fasllar)
 Lindsi Vagner doktor Vanessa Kalder rolida (4-5-mavsum; 2-3-mavsum mehmoni)
 Kelli Xu Abigayl Cho rolida (4-5-fasllar)
 Josh Bleylok Nik Pauell rolida (4-mavsum)
 Krissi Uaytxed Kler Donovan rolida (5-mavsum)
 Erik Avari Caturanga rolida (3 va 5-mavsum mehmoni)
 Entoni Maykl Xoll Uolter Sayks rolida (3-mavsum)
 Jeri Rayan Amanda Lattimer rolida (mehmon fasllari 3-4)

Ishlab chiqarish 
Tarmoq, keyinchalik SciFi nomini oldi, dastlab Farscape yaratuvchisi Rockne S. OʻBannon, Battlestar Galactica hammuallifi Jeyn Espenson va D. Brent Mote tomonidan yozilgan ikki soatlik uchuvchi epizodga buyurtma beriladi. Oxir-oqibat Jeys Aleksandr Espenson, Mote va Blade: The Series ijrochi prodyuseri Devid Simkins tomonidan yozilgan qayta koʻrib chiqilgan versiyaga boshchilik qiladi. SciFi 2008-yil 19-sentyabrda qoʻshimcha toʻqqiz qismga buyurtma beradi. Serialning premyerasi 2009-yil 7-iyulda AQShda Syfy nomini oʻzgartirish bilan bir vaqtda boʻlib oʻtdi. Ijrochi prodyuser Jek Kenni, „Book Daniel“, „Titus“ yaratuvchisi, 2-qismdan boshlab koʻrsatuv vazifasini oʻz zimmasiga oldi va 63 qismdan iborat serialni davom ettirdi. Serial Ontario, Toronto va uning atrofida suratga olingan.

Krossoverlar

Qahramonlarning kesishuvi 
13-ombor Syfy-ning rivojlanayotgan umumiy xayoliy olamining bir qismi boʻlib, bir nechta belgilar seriyalar oʻrtasida oʻtadi :

 Global Dynamics tadqiqotchisi Duglas Fargo (Nil Greyston oʻynagan) Evrikadan Janubiy Dakotaga, Warehouse 13ning „13.1“ (S2E5) epizodidagi kompyuter tizimini yangilash uchun keladi. Warehouse 13 kompyuter ustasi Klaudiya Donovan (Allison Scagliotti oʻynagan) keyinchalik Evrikaning „Crossing Over“ (uning S4E5) epizodida Global Dynamics texnologik moʻjizalarini koʻrish uchun Oregon shtatining Evrika shahriga yoʻl oladi. Fargo yana „Oʻyinchidan nafratlanmang“ (S3E6) seriyasida Klaudiya, Lattimer va Bering Kaliforniyaning Palo-Alto shahriga Duglas yaratgan beta-versiyaning xavfli artefakt ekanligini bilib, virtual reallik simulyatorini topib uni qutqargani kelishadi.
 Doktor Vanessa Kalder (Lindsi Vagner oʻynagan), Warehouse 13 serialida „Jamoa uchun“ (S2E7), „Koʻmilgan“ (S2E11), „Love Sick“ (S3E3) va „Endless Terror“ (S5E1) epizodlarida paydo boʻlgan. Shifokor va Artining sevgani, Pensilvaniya shtatining Fenton shahriga, qurbonlar „Hech qachon meni qoʻyib yubormang“ (uning S1E5) epizodida katta organ etishmovchiligini boshdan kechirgan bir qator oʻlimlarni tekshiradi.
 Hyugo Miller Evrika shahrida boʻlgan va „13.1“ epizodining oxirida Duglas Fargo bilan joʻnab ketadi; u „Sevgi kasali“ filmida boʻladi.

Aktyor krossoverlari 
13-ombor boshqa teleseriallardagi personajlarni import qilib olgan, lekin koʻpincha boshqa seriallarda birga ishlagan aktyorlar juftligini bitta epizodli qahramonlar sifatida ijro etgan.

 „Evrika“ filmida birga ishlaydigan Erika Serra va Niall Matter „Duped“ (S1E8) filmida artefaktni qidirishadi.
 „Evrika“ filmida ham ishlaydigan Jo Morton „Passom“ (S1E9) filmida mahbus rolini oʻynagan.
 Fireflyda birga ishlagan Shon Maher va Jewel Staite „Mild Mannered“ (S2E2) filmida juftlik rolini oʻynagan.
 „Definging Gravity“ filmida birga ishlagan Paula Garces va Laura Xarris ikkalasi ham „Merge with Caution“ (S2E8) filmida rol ijro etishgan.
 Bundan oldin Garces birinchi marta „Bizning nazoratimizdan tashqari“ (S2E3) filmida paydo boʻlgan.
 „Kaprika“ filmida ishtirok etgan Sasha Roiz va Alessandra Torresani ikkalasi ham „Soyalar“ (S3E9) filmida ishtirok etishgan.
 Bundan oldin Roiz birinchi marta „Love Sick“ (S3E3) filmida paydo boʻlgan.
 „Psych“ da birga ishlagan Kirsten Nelson va Timoti Omundson ikkalasi ham „Ogʻriq yoʻq, daromad yoʻq“ (S4E5) filmida rol oʻynashgan.
 "Galaxy Quest " filmida ishtirok etgan Missi Payl va Enriko Kolantoni „The Big Snag“ (S4E13) filmida birga edi.
 Video Game High Schoolda birga ishlagan Josh Blaylock va Cynthia Watros „What Matters Most“ (S4E17) da alohida namoyish etildi.
 Vampir qotili Baffi filmida boʻlgan Jeyms Marsters va Entoni Styuart Xed ham „Dunyoda hamma vaqt“ (S4E19) va „Haqiqat ogʻriyapti“ (S4E20) filmlarida birga boʻlishgan.
 „Alfa“ filmida birga ishlagan Rayan Kartrayt va Erin Uey yakuniy mavsumning uchinchi epizodida birgalikda suratga tushishdi: „Eslab qolish uchun adolatli“ (S5E3).

Qamrov 
Serial premyerasi 3,5 million tomoshabinni toʻplagan Syfyning shu kungacha uchinchi eng katta debyuti boʻldi. Dastlabki oltita epizod Syfy-da eng yuqori reytingga ega seriya epizodlari oʻntaligiga kirdi. 6-qism, „Burnout“ 4,4 million tomoshabinni jalb qildi va Syfy-ning eng yuqori reytingli shousi boʻyicha rekord oʻrnatdi. 2-mavsum 2010-yil 6-iyulda boshlangan U 2010-yil 5-oktabrda 2011-yil 11-iyulda boshlangan 13 qismdan iborat uchinchi fasl uchun yangilandi U 2011-yil 11-avgustda toʻrtinchi mavsum uchun yangilandi, u 2012-yil 23-iyulda boshlangan. 2013-yil 16-mayda Syfy serialni olti epizodli beshinchi va soʻnggi mavsumga yangiladi, u oʻzining seriya finalini 2014-yil 19-mayda efirga uzatdi.

13 Omborxona serialining premyerasi oʻsha oqshom Amerika televideniesida eng koʻp tomosha qilingan kabel shousi boʻldi. 3,5 million tomoshabin bilan u Stargate Atlantis (2004) va Evrika (2006) dan keyin Syfy-ning uchinchi eng yaxshi premyerasi boʻldi.

The Denver Post nashri jurnalisti Joan Ostrou buni „X-Files yorugʻligi, Skalli va Mulderning janjallashib, Indiana Jons uslubidagi sarguzashtlari bilan“ tasvirlangan. IGN sharhlovchisi Ramsey Isler uchuvchiga ijobiy baho berdi, ammo Syfyga „yana bir bor televizordagi eng yaxshi ilmiy-fantastik shou bilan maqtanish imkoniyatini“ berishning oʻzi etarli emasligini his qildi.

Entertainment Weekly’dan Ken Taker 2009-yil iyul oyida unga salbiy baho berib, uni "X-Files, Bones va Raiders of the Lost Ark oʻrtasidagi nopok xoch" deb taʼrifladi.

2010-yilda serial bastakori Edvard Rojers „Eng yaxshi asl mavzuli musiqa“ nominatsiyasida Emmy mukofotiga nomzod boʻldi.

13 Omborxona 2012-yilda yettita Portal mukofoti nominatsiyasini oldi, jumladan, eng yaxshi teleserial, eng yaxshi aktyor (Eddi MakKlintok), eng yaxshi aktrisa (Joan Kelli), eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor (Saul Rubinek), eng yaxshi ikkinchi plandagi aktrisa (Allison Scagliotti), eng yaxshi maxsus mehmon (Jaime Myurrey) Helena G. Wells rolida) va eng yaxshi epizod („Emili Leyk“). Bu Eddi Makklintokning ketma-ket uchinchi nominatsiyasi va Saul Rubinek va Ellison Skagliotti uchun ikkinchi nomzodlik edi.

2020-yil sentabr holatiga koʻra, Warehouse 13 barcha tanqidchilar orasida 82 foiz (eng yaxshi tanqidchilar orasida 60 foiz) va Rotten Tomatoes tomoshabinlari orasida 87 foiz ball toʻpladi.

Uy ommaviy axborot vositalari

DVD chiqarilishi

Tomosha qilish manbalari 
Warehouse 13 ning barcha besh mavsumi endi Peacock’da mavjud. Individual epizodlarni Google Play Store, Apple TV+, Vudu, iTunes, Amazon Prime Video, Fandango Now dan xarid qilish mumkin.

Boshqa ommaviy axborot vositalarida

Komikslar 
Besh qismli komikslar seriyasining birinchi qismi 2011-yil avgust oyida Dynamite Entertainment tomonidan, beshinchi qismi 2011-yil dekabr oyida chiqarilgan 2012-yil may oyida barcha besh qismdan iborat yozma nashri chiqarildi.

Romanlar

Oʻyinlar 
2016-yil avgust oyida Infinite Dreams Gaming va Conquest Gaming Warehouse 13: The Stol Game Kickstarterni eʼlon qilishdi. Bu Ombor agentlari rolini oʻynaydigan 3-5 oʻyinchi uchun moʻljalllangan yarim kooperativ oʻyin boʻlib, bitta oʻyinchi omborga qarshi yashirincha ishlaydi. Agentlar xoinning shaxsini fosh qilishda artefaktlarni olishga harakat qilishlari kerak.

Boshqalar 

 The Librarian
 SCP Foundation

Manbalar

Havolalar 

  
 

Ingliz tilidagi televizion shoular
AQSh teleseriallari
2000-yillar teleseriallari
2010-yillar teleseriallari