MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Jamiya Dorul Maʼarif al-Islomiya

Al-Jāmiʼah Dār al-Maʼarif al-Islāmiyyah ( , ), xalq orasida Dorul Marif nomi bilan tanilgan, Bangladeshning Chittagong, Bahaddarhat shahrida joylashgan qavmiy jamiyadir. Madrasaga Sulton Zavq Nadvi asos solgan.

Akademiklar 
Jamiya Dorul Maʼarif talabalarga islomiy taʼlimni dastlabki bosqichdan eng yuqori darajasigacha boʻlgan taʼlimni taklif qiladi. U islomiy bilimlardan tashqari ingliz va bengal tillari, matematika, geografiya, tarix, ijtimoiy fanlar va umumtaʼlim fanlari kabi fanlardan oʻrta darajagacha zamonaviy bilimlarni ham oʻrgatadi.

Shuningdek, muassasa Takmilni (MA) muvaffaqiyatli tamomlagan talabalarga islomshunoslik boʻyicha mutaxassislik darajasini (PhD darajasiga teng) ham taklif etadi.

Boʻlimlari 
Jamiyada quyidagi boʻlimlar mavjud:

 Hifzul Qur’on boʻlimi
 Adab (arab adabiyoti) boʻlimi
 Islom huquqi kafedrasi
 Davat va islomshunoslik kafedrasi
 Arab tili kursi
 Jurnalistika va ommaviy kommunikatsiya kursi

Nashrlar 
Jamiya Dorul Maʼarif al-Islomiya bir nechta nashrlarni quyidagi tarzda nashr etadi:

 Oylik Al-Haq (bengal tilidagi oylik jurnal)
 Manarus Sharq (davriy arabcha jurnal)

Manbalar

Havolalar 

 Dunyo boʻylab Darul Ulums, Jamiyas va Qaumi madrasalari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Deobandiy madrasalar
Bangladeshdagi qavmiy madrasalar
Jamiya Islomiya Ibrohimiya

Al-Jami’ah al-Islomiyah al-Ibrāhīmiyyah (), oddiygina Jamiya Islamiya Ibrohimiya nomi bilan ham tanilgan va xalq orasida Ujani madrasasi ( nomi bilan ham ataladi, – Chandpurning Kachua upazila shahrida joylashgan Qavmi jamiya. U 1901-yilda Rashid Ahmad Gangohiyning shogirdi Qori Ibrohim Ujaniy tomonidan tashkil etilgan.

Boshqaruv shakli 
Jamiyat Dorul Ulum Deoband tamoyiliga asoslanib, musulmon jamoatchiligining yordami va koʻmagi asosida diniy taʼlim berib kelmoqda. Jamiyat mudir rahbarligida Majlish-e Shura va Majlish-e Amela orqali nazorat qilinadi.

Taʼlim tizimi 
Jamiya Islomiya Ibrohimiya Ujani islomiy taʼlimni boshlangʻich darajadan to eng yuqori darajasigacha boʻlgan taʼlim turini taklif qiladi. Jamiyatning taʼlim faoliyati Befaqul Madarisil Arabiya Qavmiy Madrasa Taʼlim Kengashi qoshida olib borilmoqda. Madrasada quyidagi oliy taʼlim boʻlimlari mavjud.

 Hadis boʻlimi
 Qiroat boʻlimi
 Fatvo boʻlimi

Bu madrasaning Qiroat boʻlimi butun mamlakat boʻylab alohida shuhrat qozongan.

Yana qarang 

 Al-Jamiyatul Arabiya Haildhar madrasasi
 Al-Hayatul Ulya Lil-Jamiyatil Qavmiya Bangladesh
 Nurul Islom Olipuri
 Muhibbulloh Bobunagariy

Manbalar 

Deobandiy madrasalar
Bangladeshdagi qavmiy madrasalar
Jamiya Tavakkuliya Renga madrasasi

Jamiya Tavakkuliya Renga (), yoki oddiygina Renga madrasasi (), hududdagi mashxur madrasa boʻlib, Moʻgʻla Bozor yaqinidagi Renga qishlogʻida, Janubiy Surma Upazila shahrida, Silxetdan taxminan  uzoqlikda joylashgan.

Tarixi 
Madrasaga 1919-yilda Mavlono Shoh Arkan Ali tomonidan asos solingan. Keyin u Husayn Ahmad Madaniyning mufassiri va xalifasi boʻlgan oʻgʻli Mavlono Badrul Alam Shayx-e-Renga boshchiligida rivojlangan, Mavlono Sikandar Ali esa direktor oʻrinbosari lavozimida ishlagan. Alloma Qamaruddin madrasaning birinchi shayxul hadisi etib tayinlangan va u ikki yil xizmat qilgan. Ikkinchi Shayxul Hadis Abdulkarim Kuriyaning xalifasi, 47 yil xizmat qilgan Alloma Shihobuddin edi. Madrasaning uchinchi mudiri 1977-yildan 2012-yilgacha xizmat qilgan Mavlono Shamsul Islom Xalil ibn Shayx-i-Renga hisoblanadi. Uning oʻrniga akasi Mavlono Muhiul Islom Burhon ibn Shayx-e-Renga oʻtirgan, u hozirgi rahbardir.

Taʼlim darajalari 
Jamiya boshlangʻich, oʻrta, oliy yuqori, bakalavriat va oliy oʻquv yurtidan keyingi islomiy taʼlim kurslarini taklif etadi.

Talabalar va xodimlar 
2015-yil holatiga koʻra, 42 nafar xodim (akademik va maʼmuriy birlashgan) madrasada faoliyat olib boradi.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Deobandiy madrasalar
Bangladeshdagi qavmiy madrasalar
Sajidur Rahmon

Sajidur Rahmon (1964-yil 30-dekabrda tugʻilgan) – Bangladeshlik islom olimi va pedagogi. U Hefazat-e-Islam Bangladesh bosh kotibi va Al-Hayatul Ulya Lil-Jamiyatil Qavmiya Bangladesh hamraisi, Qavmi madrasasining oliy hokimiyati aʼzosi. U, shuningdek, Befaqul Madarisil Arabiyaning katta vitse-prezidenti, Jamiya Dorul Arkam al-Islomiya va Shayxul Hadis Jamiya Islamiya Yunusiyaning asoschisidir.

Hayotining boshlangʻich davri 
Sajidur Rahmon 1964-yil 30-dekabrda Sharqiy Pokistonning Komilla tumanidagi Brahmanbariyaning Sarail shahridagi Bedtala qishlogʻida Bengal musulmon oilasida tugʻilgan Uning ota-onasi Muhammad Ali va Oysha begim hisoblanadi. U boshlangʻich taʼlimni Brahmanbariya Sadar Upazila shahridagi Natai hukumati boshlangʻich maktabida tamomlagan. 1973-yilda u Jamiya Islamiya Yunusiyaning Yazdham jamoatiga qabul qilingan. 3 yildan soʻng Birasar Islomiya madrasasiga oʻqishga kirgan. Ushbu madrasadan u viloyat taʼlim boshqarmasi Edaraye Talimiya Brahmanbariya markaziy imtihonida birinchi oʻrinni egallagan. Soʻngra „Al-Jamiyatul Ahliya Dorul Ulum Moynul Islom“ ga qabul qilingan. U 1984-yilda shu madrasada „Davra-i hadis“ kursi(magistrlik)ni tamomlagan.

Faoliyati 
Oʻqishni tugatgandan soʻng, uning faoliyati Al-Jamiya al-Arabiya Nasirul Islom Nazirhatda oʻqituvchilik qilishdan boshlangan. Bu madrasada 3 yil dars berganidan soʻng „Al-Jamiyatul Ahliya Dorul Ulum Moynul Islom“ ga qoʻshilgan. Xathazari madrasasida 3 yil dars berganidan soʻng Qatarga koʻchib oʻtgan. U yerda 3 yil xatiblik qilgan. 1994-yilda mamlakatga qaytganidan soʻng, u Brahmanbariyaning Jamiya Islamiya Yunusiya shahriga muhaddis etib tayinlanadi. Xuddi shu yili u Brahmanbariyaning Gʻarbiy Medda shahrida Jamiya Dorul Arkam al-Islomiya kompaniyasiga asos solgan. Hozirda ushbu madrasaning mudiri va Yunusiya madrasasining shayxul hadisi sifatida xizmat qilmoqda. U tasavvufda Shoh Ahmad Shofiyning shogirdlaridandir.

2021-yil 2-noyabrda u Befaqul Madarisil Arabiya katta vitse-prezidenti va Al-Hayatul Ulya Lil-Jamiatil Qavmiya Bangladesh vitse-prezidenti etib saylangan . 29-noyabr kuni u Hefazat-e-Islam Bangladesh bosh kotibi vazifasini bajaruvchi etib saylangan.

Manbalar 

Hanafiylar
Deobandiylar
Yashayotgan insonlar
1964-yilda tugʻilganlar
Qahramon Quronboyev

Qahramon Qoʻchqorovich Quronboyev (Қаҳрамон Қўчқорович Қуронбоев, 1970-yil 21-iyul, Xorazm viloyati, Shovot tumani) – oʻzbekistonlik pedagog va davlat arbobi. 2024-yildan Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi raisi.

Biografiya 
1970-yilda Xorazm viloyati Shovot tumanida tugʻilgan. 1992-yilda Toshkent universitetini, 2004-yilda Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasini tamomlagan. Siyosatshunoslik fanlari doktori, professor. 1997—2008-yillarda „Kamolot“ yoshlar ijtimoiy harakati markaziy kengashi raisining birinchi oʻrinbosari lavozimida ishlagan. 2008—2012-yillarda Oʻzbekiston milliy universitetining maʼnaviyat va maʼrifat ishlari boʻyicha prorektori.

2012—2013-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasining maʼnaviy-maʼrifiy ishlar boʻyicha prorektori. 2013—2015-yillarda Respublika maʼnaviyat va maʼrifat markazi rahbari boʻlgan. 2015—2016-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Yoshlar siyosati, taʼlim, madaniyat va sport masalalari axborot-tahlil departamentining Yoshlar siyosati va maʼnaviy rivojlanish shoʻbasi mudiri lavozimida faoliyat koʻrsatgan.

2017-yilda qisqa muddat Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining tashkiliy masalalar va kadrlar boʻyicha davlat maslahatchisi oʻrinbosari lavozimida faoliyat olib borgan. 2017—2019-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining davlat maslahatchisi – Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi raisi lavozimida ishlagan. 2019-yildan 2023-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining davlat xizmati, aholi bilan muloqot va mahalliy hokimiyat organlari faoliyatini muvofiqlashtirish masalalari boʻyicha maslahatchisining birinchi oʻrinbosari boʻlgan.

2023—2024-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devonining yoshlar siyosati departamentining rahbari. 2024-yil 16-yanvarda Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi raisi etib saylandi. Uning maqomi Oʻzbekiston bosh vazirining oʻrinbosariga tenglashtirilgan.

Tanqidlar 
2018-yil 5-iyun kuni ommaviy axborot vositalari xodimlari bilan uchrashuv oʻtkazdi. Uchrashuvda yoshlar ittifoq raisi Qahramon Quronboyev toʻydagi kelin bilan kuyovni avtomobildan tushirib, taksiga oʻtqazib, joʻnatib yuborganini va qolgan mashinalarni esa orqaga qaytarganini aytgan. Bu harakatlarini „yoshlarni tarbiyalash kerakligi“ bilan izohlagan.

2024-yil 14-fevral kuni ijtimoiy tarmoqlarda Oʻzbekiston mahallalari uyushmasi raisi Qahramon Quronboyev mahalla faollari oʻz hududida har kuni ertalab madhiya kuylashi kerakligi, kechqurun esa uning oʻziga shaxsan kunlik hisobot topshirishlari lozimligini aytgan. Ijtimoiy tarmoqlarda bu topshiriqlar mehnat qonunchiligiga zid ekani aytilgan.

Oilasi 
Akasi – Oʻktamboy Qoʻchqorovich Quronboyev, 2020-yil mart oyidan 2023-yilning yanvarigacha Xorazm viloyati Yangibozor tumani hokimi boʻlgan.

Havolalar 
 Telegramdagi rasmiy kanali
 Facebook’dagi rasmiy sahifasi

Manbalar 

Oʻzbekiston yetakchilari
Abdulhamid Afandizoda

Abdulhamid Afandizoda (ozarbayjon: Əbdülhamid Afandizadə) – Kavkaz musulmonlari idorasining 4-muftiysi.

Biografiyasi 
Afandizoda 1812-yil 15-aprelda Shemaxa shahrida tugʻilgan. 10 yoshida oʻqishni boshlagan. 17 yoshida maktabni tugatgach, amakisi Hoji Ali Afandizoda rahbarligidagi Shemaxa madrasasiga oʻqishga kirib, sharq tillarini oʻrgangan.

Afandizoda madrasani tamomlagach, amakisi bilan birga ishlay boshlaydi, asta-sekin maorif sohasida shuhrat qozonadi. Amakisining maslahati bilan Kavkaz noibi M. Voronsov tashabbusi bilan 1849-yil 22-fevralda ochilgan umumtaʼlim maktabiga ishga qabul qilingan. U yerda shariatdan dars bergan. Abdulhamid maktabda ishlaganida talabalarga ozarbayjon, fors va arab tillaridan tashqari fransuz tilidan ham dars bergan. Keyinchalik u ishlagan davlat maktabi yopildi.

1860-yillarning boshlarida Makkada ziyorat qilib, hoji unvonini oladi. 1864-yil 16-yanvarda Shemaxa maʼnaviyat boʻlimiga rais va mudir etib tayinlandi. 1872-yil dekabr oyi boshida Afandizoda Kavkazorti Axli-Tassan maʼmuriyatining raisi va muftiysi etib tayinlandi va yangi lavozimi munosabati bilan Shemaxadan Gruziya poytaxti Tbilisiga koʻchib oʻtdi.

Diniy arbob sifatida Afandizoda shoir Said Unsizoda bilan birgalikda diniy adabiyotlar, diniy farmon va nizomlarni arab tilidan tiliga tarjima qilishda katta faollik koʻrsatdi.

Afandizoda arab alifbosini oʻzgartirish tarafdorlaridan edi. 1878-yilda Shayxulislom Ahmad Husaynzoda nomidan Mirzo Rizoxon Donish tuzgan „Rushtiya“ risolasiga ijobiy sharh yozgan („Ziyoi Kavkaziya“ gazetasi, 01.05.1881, N3). Bu haqda Afandizoda shunday yozgan:
 — “(Siz yozgan) Rushtiya risolasini va uning mazmunini boshidan oxirigacha oʻqib chiqdim. Men kamchilik topmadim. Siz taklif qilgan alifbo boshqalar taklif qilgan alifbodan mukammal va yaxshiroq..."
Afandizoda umrining soʻnggi olti yilini ruscha-ozarbayjoncha lugʻat tuzishga bagʻishladi, biroq asarini nashr eta olmadi. Afandizodalar oilasiga yaqin boʻlgan Sulton Majid Gʻanizoda Tbilisidagi Iskandariya oʻqituvchilar institutida oʻqiyotganda hamyurtining tugallanmagan ishlarini davom ettirdi.

Afandizoda 1880-yil 10-dekabrda Tbilisida vafot etdi. Undan keyin muftiylik lavozimini Mirzo Husayn Gʻoyibzoda egalladi.

Yana qarang 

 Mirzo Husayn Afandi Qayibov
 Ahmad Husaynzoda
 Ozarbayjon adabiyoti

Manbalar 

Muftiylar
1812-yilda tugʻilganlar
1880-yilda vafot etganlar
Kavkaz musulmonlari idorasi muftiylari
Shemaxalik odamlar
Ismoil Ahmedov

Ismoil Ahmedov (ozarbayjon: İsmayıl Əhmədov; 1907–1986) – Kavkaz musulmonlar idorasi 10-muftiysi.

Shaxsiy hayoti 
Ismoil Ahmedov 1907-yil 27-noyabrda Shaki shahrida tugʻilgan. 1916–1918-yillarda Shaki boshlangʻich maktabida, keyin shahar maktabida, 1923–1930-yillarda madrasada oʻqigan. 1936-yilda turmush qurgan.

Faoliyati 
1941-yil 23-iyunda Ikkinchi jahon urushi uchun Nuxa harbiy komissarligidan armiya safiga chaqirilgan. „Stalingrad mudofaasi uchun“ medali va „Harbiy xizmatlari uchun“ medali bilan taqdirlangan.

1945–1967-yillarda Nuxa maishiy xizmat koʻrsatish majmuasida sartarosh boʻlib ishlagan. Keyin Bokuga koʻchib oʻtgan va salkam ikki yil Hoji Ajdarbey (Koʻk masjid) masjidida mulla boʻlib ishlagan.

1969-yil may oyida Hoji Ismoil Ahmedov Kavkaz musulmonlari idorasi raisi oʻrinbosari etib saylandi. U bir qancha xorijiy mamlakatlarga sayohat qilib, koʻplab oliy musulmon majlislari va tinchlik anjumanlarida qatnashgan.

Vafoti va meros 
Ahmedov 1986-yil 18-fevralda 78 yoshida Bokuda vafot etdi. Uning vafotidan keyin bu lavozim 1989-yilgacha boʻsh qoldi. 1932-yilda yozgan „Ramazon“ nomli qasidasi vafotidan keyin nashr etilgan.

Yana qarang 

 Kavkaz musulmonlari idorasi
 Salman Musayev

Manbalar 

1986-yilda vafot etganlar
1907-yilda tugʻilganlar
Muftiylar
Kavkaz musulmonlari idorasi muftiylari
Sahn

Sahn () – islom meʼmorchiligida hovli, ayniqsa, masjid hovlisiga nisbatan qoʻllaniladigan atama. Aksariyat anʼanaviy masjidlarda katta markaziy sahn mavjud boʻlib, har tomondan rivaq yoki arkada bilan oʻralgan boʻladi. Anʼanaviy islomiy dizaynida yaratilgan turar-joylar va mahallalarda shaxsiy sahnlar boʻlishi mumkin.

Sahn Islom dunyosidagi diniy binolar va turar-joylarda keng tarqalgan element hisoblanadi. Rohiblar cherkovi Yevropa oʻrta asr meʼmorchiligi va diniy binolarida sahnning ekvivalentidir.

Etimologiyasi 
Sahn (صَحْن) soʻzi arabcha tildan olingan boʻlib, hovli degan maʼnoni anglatadi.

Tarixi 
Dastlab sahn turar-joy binolari uchun majmua devorlari ichida xavfsiz va shaxsiy muhit sifatida qurilgan. Shumerning Ur shahrida uchinchi Ur sulolasi davriga oid (miloddan avvalgi 2100–2000) sahn xarobalari topilgan.

Koʻpgina masjid hovlilarida (sahn) jamoat foydalanishi mumkin boʻlgan favvora mavjud boʻlib, u yerda musulmonlar namozdan oldin tahorat olishlari mumkin. Milodiy 706-yilda Damashqda qurilgan Umaviylar masjidi islom meʼmorchiligiga oid sahnning eng qadimgi namunasi mavjud. Masjidning uzunligi 122,5 metr, eni 50 metr boʻlgan toʻrtburchak shakldagi hovlisi uch tomondan ustunli ayvon (rivaq) bilan oʻralgan.Islom meʼmorchiligida shahndan foydalanish XX asr oʻrtalariga qadar davom etgan, keyinchalik zamonaviy arxitektura islom madaniyatlarining turar-joy va jamoat binolari dizayniga taʼsir qila boshlagan.

Turlari

Masjid dizayni 

Deyarli har bir tarixiy yoki anʼanaviy masjidda sahn mavjud. Ushbu elementdan Oʻrta Sharq mamlakatlari masjidlarida foydalanish koʻpchilik islomiy mamlakatlarning masjid namunalarida uchraydi.

Anʼanaviy masjid sahnlari har tomondan rivaq bilan oʻralgan. Ular, shuningdek, tahorat va ichimlik suvi uchun oqar favvoralar, masalan, hovuz kabi favvorali suv havzalarini oʻz ichiga oladi.

Masjid va boshqa turar-joy binolarida sahnning boʻlishi diniy jihatdan taʼqiqlanmagan, ammo sahn qurish anʼanasi, ayniqsa, XX asrdan keyin yoʻqola boshlagan.

Turar-joy dizayni 

Odatda, uyning asosiy kirish joyi toʻgʻridan-toʻgʻri sahnga olib kelmaydi. Unga majaz (; ) deb ataladigan yoʻlak orqali boriladi.

Yana qarang 

 Indeks: Islom meʼmorchiligi elementlari

Manbalar 

Islom arxitekturasining elementlari
Islom arxitekturasi
Eron arxitekturasi
Kichik mushuklar

Kichik mushuklar (lot. Felinae) — mushuksimonlar oilasiga kiruvchi ostoilaridan biri.
Bayt-Aniyalik Lazar

Bayt-Aniyalik Lazar, shuningdek, Avliyo Lazar va Toʻrt kunlik Lazar(Lazar – ivr. אֶלְעָזָר‎ , Elʿāzār, – manosi: Xudo yordam etdi; milodiy 3-yil, Beyt-Aniya – 63-yil, Kition). Yahyo Injilida Iso uni oʻlimidan toʻrt kun oʻtib moʻjizaviy tiriltirishi aytilgan. Sharqiy pravoslav va Rim-katolik anʼanalarida uning tirilishidan keyin hayoti haqida turli xil maʼlumotlar mavjud.
Webarxiv andozasi wayback havolalari

Manbalar
Al-Huda instituti

Al-Huda instituti – salafiylar tashkiloti boʻlib, Islomobod va Karachi (Pokiston), shuningdek, Mississauga, Ontario, Kanada shaharlarida kampuslari boʻlgan diniy maktablar zanjirini boshqaradi.

Mafkurasi 
Al-Huda asoschisi Farhat Hoshimiyning taʼkidlashicha, ular zamonaviy Islomning biron bir mazhabiga ergashmaydilar va oʻzlarini ilk Islom davrida boʻlgani kabi oddiygina musulmonlar deb atashni maqul koʻrishadi.

U oʻzining konservativ diniy oʻquv dasturi bilan mashhur boʻlib, muqaddas bitiklarga alohida eʼtibor qaratadi. Faiza Mushtaqning aytishicha, „Al Huda“ boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan maktablar „haqiqiy islom, haqiqiy va sof islom“ga qaytayotganiga ishonadigan „faollar va islohotchilar“ni yetishtiradi. Lahor universitetida faoliyat yurituvchi Sadaf Ahmadning aytishicha, „Al Huda asoschisi Farhat Hoshmiyning turli madaniy urf-odatlarni hamda gʻarbliklar va hindlarning noroziligini qoralashi ayollarga ularning musulmon ekanligi haqida yangi tushuncha beradi“.

Kanada filiali 
Al-Hudaning Mississauga kampusi 2004-yilda ochilgan va Ontario Taʼlim vazirligi tomonidan akkreditatsiya qilingan xususiy maktabdir. 2015-yildan boshlab u ikkita asosiy taʼlim sohasida oʻqishni taklif qiladi. Bolalar bogʻchasidan 6-sinfgacha boʻlgan 160 nafarga yaqin oʻquvchi qizlar har kuni mashgʻulotlarga qatnashadi. Kechqurun va dam olish kunlarida maktab hududida oʻsmirlar va kattalar uchun seminarlar oʻtkaziladi.

Talabalarning terror guruhlariga aloqadorligi 
2015-yil 2-dekabr kuni San-Bernardinoda sodir etilgan otishmaning pokistonlik hamkori Tashfin Malik oila qurib, Kaliforniyaga koʻchib oʻtishdan oldin al-Hudaning talabasi boʻlgan. U yerda u va uning eri AQShda 2001-yil 11-sentabr xurujlaridan buyon eng dahshatli islomiy terror hujumini amalga oshirgan, natijada 14 kishi halok boʻlgan 22 kishi ogʻir yaralangan.

16 yoshdan 20 yoshgacha boʻlgan toʻrt nafar kanadalik talaba 2013–2015-yillar oraligʻida Mississauga filialida oʻtkazilgan seminarlarda qatnashgan. Keyin ular Suriyadagi IShID safiga qoʻshilish uchun Yaqin Sharqqa yoʻl olishgan. Ular orasidagi eng yoshi kattasi 2012-yilda uch oy davomida maktabda oʻqigan va uning singlisi CBC News telekanaliga bergan intervyusiga koʻra, u 2014-yilning yozidan beri Suriyada yashagan. 2014-yil iyul oyida uch nafar yosh qiz Turkiyada xavfsizlik xizmati xodimlari tomonidan qoʻlga olingan va IShID hududiga yetib borguncha Kanadaga qaytarib yuborilgan.

Taniqli bitiruvchilar 

 Tashfin Malik – islomiy terrorchi , 2015-yilda San-Bernardinoda 14 kishi oʻldirilgan hujumning ijrochilaridan biri

Manbalar 

Pokistonda terrorizm
Pokistonda salafiylik
Kanadadagi islomiy universitet va kollejlar
Seydi Mahmud qabri

Seydi Mahmud Hayroniy maqbarasi () Turkiyaning Konya viloyati Akshehir shahrida joylashgan.

Seydi Mahmud Hayroniy 
Seydi Mahmud soʻfiy tasavvuf olimi boʻlgan va Jaloliddin Rumiyga ergashgan. U Turkiyaning hozirgi Şanlıurfa viloyatidagi Harran qishlogʻida tavallud topgan. Konyaga qilgan safari chogʻida Mavlono Rumiy bilan uchrashgan.

Seydi Mahmud 1268-yilda Konyadan  shimoli-gʻarbda joylashgan Akshehir shahrida vafot etgan. Mashhur satirik arbob Nasriddin Afandi Seydi Mahmudning izdoshi boʻlishi mumkin.

Qabr 
Seydi Mahmutning qabri Akshehirning eski kvartalida joylashgan.

Texnik tafsilotlar 
Qabrning pastki pogʻonasi toʻrtburchak, ustki pogʻonasi silindrsimon, tomi konussimon shaklda. Uning ichki qismi firuza rangli yulduzlar va olti burchakli naqshlar bilan bezatilgan.

Qabrning ichki qismida toʻrtta yogʻoch tobut () boʻlgan va ular yuksak badiiy qimmatga ega edi. Ushbu tobutlar 1976-yilda oʻgʻirlangan. Tobutlardan biri hozir Daniyaning Kopengagen shahridagi Devid Samling muzeyida saqlanmoqda. Yana ikkita tobut Turkiyadan olib chiqib ketilishidan oldin musodara qilingan. Ular hozirda Istanbuldagi Turk va Islom sanʼati muzeyida saqlanadi.

Manbalar 

Karamanoğulları bekligi
Islom arxitekturasi
Toronto Islom instituti

Toronto Islom instituti ( IIT) Kanadaning Toronto shahridagi notijorat islom taʼlim institutidir.

Tarixi 
IIT 1996-yilda tashkil etilgan. 2005-yilda IIT terrorizmni qoralashda boshqa kanadalik imomlarga qoʻshilgan. 2013-yilda IIT Emmanuel kollejida musulmon ibodatxonasini moliyalashtirishga yordam bergan.

2020-yilda IIT COVID-19 pandemiyasi sababli rasmiy tarzda jamoat bilan namoz oʻqishni bekor qildi. Ularning oʻrnida raqamli xizmatlar va tashqi xizmatlarni amalga oshirdi. Kampus pandemiya davrida online test markazlariga aylanib qoldi.

Kampusi 
Kampusda konferensiya markazi, uch kishilik sport zali, kutubxona, masjid va basseyn mavjud. Majmuada musulmon talabalariga xizmat koʻrsatadigan Islom oliy maktab ham mavjud.

Qurilish loyihasining birinchi bosqichi asosiy bosqich boʻlib, binoning qurilishi tugallangan holda amalga oshiriladi. Birinchi bosqich sinf xonasi, kutubxona, koʻp maqsadli zal va boshqa zarur jihozlardan iborat boʻladi.

Akademiklar 
IITning boshlangʻich maktab dasturi Fraser institutining 2019-yilgi hisobotiga koʻra Ontariodagi eng yaxshi institutlarining 20 taligiga kiritilgan.

Kurslar 
Toronto Islom instituti oʻquv dasturida islom dini va fiqh, fiqh, Qurʼonshunoslik, islom tarixi va arab fanlari boʻyicha kurslar mavjud. Toʻlovlar kurslar turiga qarab farq qiladi va odatda bu farq 70 dollar atrofida boʻladi. Talabalarning rasmiy homiyligi mavjud emas.

Sertifikatlar klassik arab, Qur’on arab tiliga kirish va zamonaviy standart arab tillari yoʻnalishida taqdim etiladi. Qur’onshunoslik fakulteti Qur’onni tushunish, uning vahiy qilinishi, yetkazilishi, xabar berilishi va qiroatini (qirat) oʻrganishga qaratilgan sertifikat dasturlarini oʻz ichiga oladi.

Islomshunoslik fakulteti Islomshunoslik boʻyicha ikki darajadagi sertifikat dasturlarini taklif qiladi – Birinchi darajali sertifikat va ikkinchi darajali sertifikat. Oʻquv dasturi quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

 Aqida
 Fiqh
 Usul al-fiqh
 Iboodat (namoz, zakot, roʻza va haj)
 Islom axloqi
 Hadis ilmi
 Islom tarixi va sivilizatsiyasi
 Islom maʼnaviyati
 Qur’on fanlari
 Nikoh va oilaviy hayot

Boshqa dasturlar 
2007-yildan beri IITda skautlar guruhi mavjud, jumladan163-IIT skautlar guruhi.

Yana qarang 

 Kanadada Islom
 Islom va musulmonlarga oid mavzular roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 

Kanadadagi islomiy universitet va kollejlar
Torontoda islom
Torontodagi universitet va kollejlar
Zeynel Abidin masjidi va majmuasi

Zeynel Abidin masjidi majmuasi () Turkiyaning janubi-sharqidagi Mardin viloyati Nusaybin shahridagi tarixiy-diniy qurilish majmuasi.

Majmua Mardin viloyatining Nusaybin ilchesida (tuman) joylashgan. Bino imom Zeynel Abidin sharafiga shunday nomlangan. Bino hududidan topilgan bir qancha yozuvlarga koʻra inshoot 1159-yilda bunyod etilgan. Majmua tarkibiga masjid, madrasa va Zeynel Abidinning qabri kiradi.

Jahon merosi maqomi 
Ushbu hudud yaqin atrofdagi Mor Yakup cherkovi bilan birgalikda 2014-yilning 15-aprelida madaniy yodgorlik sifatida UNESCOning jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

Manbalar 

Islom arxitekturasi
Turkiyadagi masjidlar