Momo (ovqat)

Momo - Sharqiy va Janubi-Sharqiy Osiyo xalqlarining  ichiga masalliq qo'yib  tayyorlanadigan xamirli taom turi. Momoning vatani Tibet, Nepal, shuningdek Hindistonning Himoloy mintaqasi Ladax, Sikkim, Assam va Arunachal Pradesh, Himachal Pradesh, Uttarakxand va Darjeeling .  Bu taom asosan Hindiston yarimoroli mintaqasida mashhur. Yaqinda u ko'plab xalqaro bozorlarda ham paydo bo'ldi.  Momo xitoylik baozi, jiaozi va mantou, mo'g'ul buuzi, yapon gyozasi, koreys mandu va turkiy mantiga o'xshaydi, ammo ziravorlar va o'tlar bilan tayyorlanishi Hindiston yarimorolining oshxonasining o'ziga xosligini bildiradi. Momo juda mashhur va uni restoranlardan tortib ko'cha sotuvchilarigacha istalgan do'konda topish mumkin.

Kelib chiqishi 
Momo tibetcha "mog mog" so'zining so'zlashuv shaklidir.  Ehtimol, bu tibetcha so'z Xitoyning shimoli-g'arbiy lahjalarida non uchun an'anaviy ravishda qo'llaniladigan momo (yánín) atamasidan olingan bo'lishi mumkin.     Mo so'zining o'zi un bilan bog'liq ovqat degan ma'noni anglatadi.   Bundan tashqari, u "Nepal Bhasa"so'zidan olingan bo'lishi mumkin, bu bug'da pishirishni anglatadi. Nepalda momo tarixi XIV asrga borib taqaladi. 

Himoloy momosiga kelsak, u Nepalning Katmandu vodiysidan Tibetga tarqalgan bo'lishi mumkin. Bu taom dastlab Nepalning Katmandu vodiysidagi Newar jamoasi orasida mashhur bo'lgan. Ba'zilarning ta'kidlashicha, "momo" Tibetda XV asr oxirida Tibet qiroliga turmushga chiqqan Nepal Nevari malikasi tomonidan kiritilgan, chunki Nepalning eng qadimgi tillaridan biri bo'lgan Nyuari tilida "ona" bug'da pishirishni anglatadi.  Tibetda bu taomning ichi odatda go'shtdan iborat edi, ba'zan kartoshka va pishloq ham ishlatiladi. An'anaviy Tibet momosi Nepalnikidan ancha farq qiladi, chunki birinchisi qalinroq xamirdan va tuzdan tashqari ozgina ziravorlar bilan yoki hech qanday ziravorlarsiz tayyorlangan. Biroq, bu taom Hind-Ganj tekisliklariga etib kelganidan so'ng, go'sht tovuqga aylandi va vegetarian hindlarning katta aholisini boqish uchun aralash sabzavot "momo" kiritildi.

Taomning tayyorlanishi 

Momo - bu ichiga qandaydir masalliq solib , bug'da pishiriladigan manti, (an'anaviy ravishda xo'kiz go'shti, lekin ko'pincha tovuq va echki go'shtidan foydalaniladi). Momo Butandagi Nepal va Tibet jamoalarida, shuningdek Hindistonning Darjeeling, Ladax, Sikkim, Assam, Uttarakxand, Himachal Pradesh va Arunachal Pradesh mintaqalari aholisining nozik taomiga aylangan .

Momo xamiri odatda oq un va suvdan tayyorlanadi. Ba'zan,  xamiriga ozgina xamirturush yoki pishiriq sodasi qo'shiladi.

An'anaga ko'ra, momo maydalangan / qiyma go'sht, kartoshkadan tayyorlanadi. Hozirgi vaqtda  Momo qiyma go'sht, sabzavotlar, qo'ziqorinlar, pishloq, yumshoq chhurpi (mahalliy qattiq pishloq) kombinatsiyasidan tayyorlanadi.

 Go'sht : Go'shtni to'ldirishning har xil turlari turli mintaqalarda mashhur. Nepal, Tibet, Ladax, Sikkim, Butan, cho'chqa go'shti, tovuq, echki go'shti va bufalo go'shti keng tarqalgan. Nepal va Hindistonning Himoloy mintaqasida qo'zichoq va yasoq go'shti ko'proq tarqalgan. Qiyma quyidagi narsalardan biri yoki barchasi bilan birlashtiriladi: piyoz / piyoz, sarimsoq, zanjabil va shilantro / koriander . Ba'zi odamlar mayda pyuresi pomidor va soya sousini ham qo'shadilar. 
 Sabzavotlar : mayda tug'ralgan karam, sabzi, soya granulalari, kartoshka, yassi loviya ( lilva kachori) yoki chayot ( iskush ) Hindiston va Nepalda plomba sifatida ishlatiladi.
 Pishloq : Odatda yangi pishloq ( paner ) yoki an'anaviy yumshoq chhurpi ishlatiladi. Bu xilma-xillik Hindiston va Sharqiy Nepalda keng tarqalgan.
 Khoa : Shakar bilan aralashtirilgan sut qattiq moddalari bilan to'ldirilgan Momo Katmandu vodiysida shirinlik sifatida mashhur.

Xamir kichik dumaloq tekis bo'laklarga aylantiriladi.U dumaloq  yoki yarim oy shaklida o'raladi. Qiymasiga  bir oz yog' qo'shiladi.  Momo manti singari  bug'da pishadi.

 Baozi
 Jiaozi
 Mantou
 Köfte ro'yxati

Ma'lumotnomalar 

 
 ↑  ↑ 

 ↑  ↑ 
 ↑  1 2 
 1 2  ↑ 
 ↑  ↑ 
 ↑  ↑ 
 ↑  ↑ 
 ↑  "Anup's Kitchen | Traditional recipes, without shortcuts". Retrieved 2021-09-26.
Hind oshxonasi