Mozori Sharif xalqaro aeroporti

Mozori Sharif xalqaro aeroporti (    , Meydane Havâyeye Mazâre SArif; Pashtu    )         , Mavlona Jalol ad-Din Muhammad Balxiy nomi bilan ham tanilgan, 9-da joylashgan. Afg'oniston shimolidagi Mozori Sharifdan km sharqda, shahar markazidan 15 daqiqalik masofada. Dastlab u ikkita parallel uchish-qo'nish yo'lagi bilan qurilgan bo'lsa-da, eng shimoliy uchish-qo'nish yo'lagi keyinchalik taksi yo'liga aylantirildi. Qolgan uchish-qo'nish yo'lagi 9 836 fut (2 998 metr). Aeroportda 1000 tagacha yoʻlovchiga moʻljallangan imkoniyatlar mavjud, bu uni Afgʻonistondagi eng yirik aeroportlardan biriga aylantiradi. 

Dastlab 1960-yillarda qisman Amerika Qoʻshma Shtatlari tomonidan qurilgan aeroport shimoliy Afgʻoniston aholisiga xizmat koʻrsatadi. 2013-yilda aeroportga 60 million yevrolik terminal qo‘shildi, eski terminal esa hozirda ichki reyslar uchun ishlatiladi.

Aeroportda Afg‘oniston havo kuchlarining 4-(304) qanoti ham joylashgan.

2021-yil avgust oyida aviabaza hukumat kuchlari taslim bo‘lganidan keyin Tolibon qo‘liga o‘tdi. Tolibon Afg‘oniston milliy armiyasi va Afg‘oniston havo kuchlaridan qurol-yarog‘ va transport vositalarini qo‘lga olgan bo‘lsa-da, hozircha aerodromdan joylashtiriladigan havo kuchlariga ega emas.

Tarix

Dastlabki yillar 

Mozori Sharif aeroporti 1960-yillarda Amerika Qoʻshma Shtatlari tomonidan Sovuq urush davrida, Sovetlar va amerikaliklar Yaqin Sharq va Janubiy Osiyoda oʻz taʼsirini yoyish bilan shugʻullangan paytda qurilgan. 1960-yillar va 1970-yillarning oxirlari orasida birinchi marta shaharning tarixiy joylarini ko'rish uchun ko'p sonli sayyohlar kela boshladi.

Aeroportdan 1980-yillarda Sovet qo'shinlari qattiq foydalanilgan va u erdan Afg'onistonning mujohidlar nazorati ostidagi hududlaridagi nishonlarni nishonga olish uchun har kuni parvoz missiyalarini boshlagan. U qoʻshni sobiq Sovet Ittifoqi qoʻshinlarini joylashtirish uchun asosiy markazlardan biri boʻlib ham xizmat qilgan.

21-asr 

Germaniya 2006 yil mart oyi oxirida Xalqaro Xavfsizlik Kuchlarining (ISAF) Shimoliy mintaqaviy hududiga qo'mondonlikni o'z zimmasiga oldi. Aerodrom Afgʻoniston shimolidagi xalqaro barqarorlikni taʼminlash va tinchlikni qoʻllab-quvvatlash kuchlari uchun kadrlar va havo yuklarini almashish uchun asosiy markaz vazifasini bajargan. 2007 yil sentyabr oyidan boshlab ob-havoning yomon ishlashi uchun asboblar qo'nish tizimi uchun TACAN o'rnatilishi mavjud edi. Kamp Marmal 2005 yilda aeroport yonida qurilgan bo'lib, u asta-sekin Afg'onistondagi eng yirik harbiy bazalardan biriga aylangan. U ISAFning barcha xodimlariga, jumladan, AQSh va Afgʻoniston Qurolli kuchlariga xizmat qilgan.

2014 yil 30 iyunda Niderlandiya Qirollik havo kuchlarining General Dynamics F-16 Fighting Falcon otryadi tugadi.

Yangi xalqaro terminalda ish 2010 yilda boshlangan va 2013 yilda yakunlangan. 2013-yil iyun oyida maxsus inauguratsiya marosimi boʻlib oʻtdi, unda Germaniya tashqi ishlar vaziri Gido Vestervelle, Afgʻoniston transport va aviatsiya vaziri Doud Ali Najafi, Balx gubernatori Atta Muhammad Nur va ayrim parlament aʼzolari ishtirok etdi. Ochilish marosimidan keyin aeroport Maulana Jaloliddin Balxiy xalqaro aeroporti nomini oldi. Aeroportni kengaytirish Germaniya va Birlashgan Arab Amirliklarining (BAA) qoʻshma korxonasi boʻlib, 60 million yevroga teng boʻlgan va taxminan uch yil davom etgan. Loyihani turk kompaniyasi nazorat qildi. Aeroportning yangi xalqaro terminali o'z nomini Rumiy nomi bilan ham tanilgan Maulana Jaloliddin Balxiydan olgan.

Aviakompaniyalar va yo'nalishlar 
 the following airlines serve Mazar-i-Sharif International Airport:

Havolalar 

 Afg'onistondagi aeroportlar ro'yxati
 Afg'onistonda temir yo'l transporti

Manbalar

Havolalar 
Media related to Mazar-i-Sharif International Airport at Wikimedia Commons

 , January 5, 2018, Resolute Support Mission.
 Mazari Sharif Airport Information
 Afghanistan to Open Third International Airport in Early 2012
 Mazari Sharif Airport military role
 Current weather for OAMS at NOAA/NWS
 Airport record for Mazar-e-Sharif Airport  at Landings.com