Quilmes

Quilmes (Ispancha tallaffusda: [' kilmes]) Rio de la Plata sohilidagi shahar yokida provinsiya boʻlib Katta Buenos-Ayresning janubi-sharqida joylashgan shahardir. Bu shahar 1666-yilda tashkil etilgan. Shahar xuddi shu nomdagi okrugning markazi hisoblanadi. Aholisi 630,810 kishidan iborat (2022-yilgi aholi roʻyxati), u  joylashgan. Argentina poytaxtidan janubda, Buenos-Ayres avtonom shahridir.

Tarixi 
Quilmes Tucuman atrofida yashagan mahalliy qabila edi. 17-asrda, ispan bosqinchilarining oʻz yerlarini nazorat qilish uchun bir necha bor urinishlar qilgandan soʻng, Quilmes magʻlubiyatga uchraydi va Buenos-Ayres yaqinidagi cheklangan koloniyaga (reducción) joylashishga majbur boʻlishadilar, bu yerda hukumat ularni nazorat qilishi mumkin edi. Shunday qilib, turar-joy 1666-yilda Exaltación de la Santa Cruz de los Kilme nomi bilan tashkil etilgan. U yerda  Tucumandan sayohat piyoda qilishgan va bu jarayonda yuzlab Quilmes aholisi halok boʻlgan. Koloniya 1810-yilga kelib tashlab ketilgan va arvoh shaharga aylangan edi. Yer uchastkalarga boʻlingan va 1818-yilda Quilmes shahri tashkil etilgan. 1806-yilda 46 kun davom etgan birinchi ingliz bosqinida inglizlar Montevideodan Quilmes orqali etib kelishdi va u yerdan Buenos-Ayresga ketishdi.

Quilmesda ham britaniyalik muhojirlar yashagan. Xuan Klark, Angliyaning Yorkshir shahrida tugʻilgan, 1855-yilda munitsipalitet prezidenti edi. Klarklar Quilmesdagi er egalari boʻlib, 1830-yillardan beri bu hududda tashkil etilgan Irlandiya va Shotlandiya hamjamiyatiga aloqador edilar.

1898-yilda bu hududda Muhtaram Jozef Tomas Stivenson tomonidan boshqariladigan xususiy oʻquv muassasasi boʻlgan Sent-Jorj kolleji tashkil etildi.

Shaharning rivojlanishi 19-asrning oxirida Argentinadagi immigratsiya toʻlqini paytida tezlashdi va Quilmes 1880 yilda Buenos-Ayresning federalizatsiyasi paytida (oxir-oqibat La Platada tashkil etilgan) yangi provinsiya poytaxti uchun joy sifatida koʻrib chiqildi. Argentina havo kuchlari 1943 yilda Sharqiy Quilmesda 220 ga (540 akr) bazani oʻrnatdi. 1944 yilda Impa (Industria Metallurgica y Plastica Argentina) Quilmesda Argentinaning birinchi samolyot zavodini ochdi. Impa fashistlar tomonidan bosib olingan Avstriya va Argentinaning oʻzida fashistlar bilan aloqalari tufayli Qoʻshma Shtatlar hukumati tomonidan qora roʻyxatga kiritilgan. New York Times gazetasiga koʻra, samolyotlar „eski dizayn“ deb hisoblangan.

Quilmes toʻgʻridan-toʻgʻri ikkita asosiy qismdan iborat boʻlib, sharqiy va gʻarbiydir, ular Metropolitano yoʻlovchi poyezdi yoʻllari bilan boʻlingan. Sharqiy Quilmesda, bir nechta nisbatan boy hududlar va yirik savdo tumanlari mavjud boʻlib, ular Rio-de-la-Plata tomon sharqqa sayohat qilganda, mahallalar tobora kambagʻallashib bormoqda va daryoga yaqin joyda ikkita yirik villalar miseria (xarobalar) topilgan. Bu hududlarda koʻpincha kuchli suv toshqini kuzatiladi.

Quilmes ikkita futbol jamoasining uyi: Quilmes Atletico Club va Club Atletico Argentino de Quilmes. Birinchisi marotaba 19-asrda Cannon JT Stivenson asos solgan, ikkinchi safarga esa keyinchalik QACda oʻynashga ruxsat berilmagan argentinaliklar tomonidan asos solingan. Ular Argentinaning eng qadimgi futbol jamoalari hisoblanadilar. Shahar FIH tomonidan 2014-yilda erkaklar oʻrtasida xokkey boʻyicha chempionlar kubogini oʻtkazish uchun tanlangan edilar.

Shahar, shuningdek , Cerveza Quilmes pivo kompaniyasiga oʻz nomini berdi. Bunga sabab bu yerda birinchi marta 1888-yilda pivo zavodi Otto Bemberg tomonidan asos solingan; bu muassasa shahardagi yetakchi ish beruvchi hisoblanadi. Undan tashqari Quilmesdagi boshqa muhim ishlab chiqaruvchilar qatoriga kiruvchi toʻqimachilik ishlab chiqaruvchisi La Bernalesa, shishalar ishlab chiqaruvchi Cattorini, qurilish materiallari ishlab chiqaruvchi Ceramica Quilmes va iqlim nazorati uskunalari ishlab chiqaruvchi Rheem kiradi.

Mashhur Quilmeñoslar qatoriga teleestrada shousining boshlovchisi Susana Gimenes, futbol hujumchisi Serxio Agüero, rassom Karlos Morel, haykaltarosh Viktor de Pol, bokschi Serxio Martines va mashhur Vox Dei rok guruhi kiradi. Quilmes shahrida tugʻilgan Anibal Fernandes 1991-yildan 1995-yilgacha mer boʻlib, 2003-yildan esa Ichki ishlar vaziri, Adliya vaziri, Vazirlar Mahkamasi rahbari va senator lavozimlarida ishlagan.

Manbalar 

Argentina
Argentina shaharlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda