Nikki Haley

Nimrata Nikki Haley (1972-yil 20-yanvarda tugʻilgan) — amerikalik diplomat va siyosatchi, 2011—2017-yillarda Janubiy Karolinaning birinchi ayol gubernatori hamda ikki yil davomida, 2017-yil yanvaridan 2019-yil yanvarigacha Qoʻshma Shtatlarning Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi 29-elchisi boʻlib ishlagan.

HaleyJanubiy Karolina shtatining Bamberg shahrida tugʻilgan va Clemson universitetida buxgalterlik darajasini olgan. U oʻz oilasining kiyim-kechak biznesiga qoʻshildi, avval gʻaznachi va tadbirkor ayollar milliy assotsiatsiyasi prezidenti boʻlib ishladi. Birinchi marta 2004-yilda Janubiy Karolina Vakillar palatasiga saylangan, u uch muddatga qayta saylangan. 2010-yilda uchinchi muddati davomida u Janubiy Karolina gubernatori etib saylandi va 2014-yilda qayta saylangan. Haley Janubiy Karolinaning birinchi ayol gubernatori, mamlakatdagi eng yosh gubernator va hind millatiga mansub ikkinchi gubernator (Luiziana shtatidagi respublikachi Bobby Jindaldan keyin) edi. U birinchi osiyolik amerikalik ayol gubernator edi va 2017-yilda prezident kabinetidagi birinchi hind amerikalik boʻldi.

Haley 2017-yildan 2018-yilgacha Qoʻshma Shtatlarning BMTdagi elchisi boʻlib ishlagan. U AQSh Senati tomonidan 96-4 ovoz bilan tasdiqlandi va 2017-yil yanvarida qasamyod qildi. U 2017—2018-yillardagi Shimoliy Koreya inqirozi ortidan Shimoliy Koreyaning navbatdagi raketa sinovlariga javoban Qoʻshma Shtatlar harbiy kuch ishlatishga tayyorligini tasdiqladi. U Xavfsizlik Kengashida Isroilni qattiq himoya qildi va AQShni Birlashgan Millatlar Tashkilotining Inson Huquqlari Kengashidan chiqarishga harakat qildi. U 2018-yil 31-dekabrda oʻz ixtiyori bilan elchi lavozimini tark etdi.

Siyosiy martabasi

Janubiy Karolina Vakillar palatasi 
2004-yilda Haley Janubiy Karolina Vakillar palatasiga Leksington okrugidagi 87-okrug vakili boʻlish uchun nomzodini qoʻydi. U respublikachi praymerizda amaldagi shtat vakili Larry Cooga qarshi chiqdi. U Janubiy Karolina shtatida eng uzoq vaqt xizmat qilgan qonun chiqaruvchi boʻldi. Uning platformasida mulk soligʻi boʻyicha imtiyozlar va taʼlim islohoti mavjud edi. Birlamchi saylovda u ikkinchi turni oʻtkazishga majbur boʻldi, chunki Coon koʻpchilikni emas, balki 42 % ovozni qoʻlga kiritdi. U 40 % ovoz bilan ikkinchi oʻrinni egalladi. Ikkinchi turda u uni 55-45 % hisobida magʻlub etdi.

U umumiy saylovda raqibsiz qatnashdi. Haley Janubiy Karolinada gubernator lavozimni egallagan birinchi hind-amerikalikdir. U 2006-yilda gubernatorlikka ikkinchi muddatga qayta saylanish uchun raqib boʻlmagan. 2008-yilda u demokrat Edgar Gomezni 83-17 foiz ovoz bilan magʻlub etib, uchinchi martta qayta saylandi.

Qoʻshma Shtatlarning Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi elchisi

Nomzodlik va tasdiqlash 

2016-yilning 23-noyabrida oʻsha paytda saylangan prezident Donald Trump Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi elchi lavozimiga Haley nomzodini koʻrsatish niyatida ekanligini maʼlum qildi. 2017-yilning 20-yanvarida Prezident Trump Haley nomzodini AQSh Senatiga yubordi. Xabar qilinishicha, Trump haleyni davlat kotibi lavozimiga koʻrib chiqqan, ammo u rad etgan.

2017-yil 24-yanvarda 96-4 ovoz bilan Haley Senat tomonidan AQShning Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi elchisi etib tasdiqlandi.Haleyga qarshi ovoz bergan toʻrt senator Bernie Sanders (I-Vt.), Martin Heinrich (DN.M.), Tom Udall (DN.M.) va Chris Coons (D-Del.). Haley vazirlar mahkamasi darajasidagi lavozimni egallagan birinchi hind amerikalik edi. Koʻp oʻtmay, u Janubiy Karolina gubernatori lavozimini tark etdi va leytenant gubernator Henry McMaster Janubiy Karolina gubernatorligiga koʻtarildi.

Haley 2017-yil 25-yanvarda vitse-prezident Mike Pensce tomonidan qasamyod keltirdi. U 2017-yil 27-yanvar kuni Nyu-York shahridagi BMT bosh qarorgohida Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Antoniu Guterrish bilan uchrashdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1972-yilda tugʻilganlar
20-yanvarda tugʻilganlar
AQSh siyosiy ayollari
Amerikalik ayol siyosatchilar