MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Divayrom gʻori

Divayrom gʻori — Fargʻona viloyati Soʻx tumanidagi gʻor. Soʻx daryosi chap sohilida, 1685 m balandlikda, daryo oʻzanidan 655 m yuqorida. Tektonik harakatlar natijasila kuchli darz ketgan quyi tosh-koʻmir davriga man-sub ohaktoshlarda hosil boʻlgan. Gʻorning ogʻzi (eni va balandligi 1,2 m) sharqtomonga qaragan. Gʻor tuzilishi murakkab boʻlib, tor yoʻlaklar (eni va balandligi 2- 4 m), xonalardan (eni 3 m, balandligi 10-20 m) tashkil topgan. Oxirida torayib tugaydi. Umumiy uz. 62 m, maydoni 1708 m2. Gʻorda koʻrshapalak va yovvoyi kaptarlar yashaydi.

 

Gʻorlar
Oʻzbekiston geografiyasi
Fargʻona viloyati
Soʻx tumani
Diftong

Diftong (yun. s11rI1Nop§o8 — qoʻsh tovushli, qoʻsh ovozli) — bir boʻgʻin hosil qiluvchi 2 fonetik unsur (un-li)dan tashkil topgan murakkab unli; shu jihati bilan monoftongyaang farq qiladi, unsurlarning biri bevosita boʻgʻin hosil qiladi, ikkinchisi esa unga ergashib keladi va boʻgʻin hosil qiluvchi hisoblanmaydi. Pasayuvchi (birinchi unli boʻgʻin hosil qiladi) va koʻtariluvchi (ikkinchi unli boʻgʻin hosil qiladi) D.lar oʻzaro farqlanadi. D. koʻpincha nemis, ingliz, ispan, fransuz, xitoy kabi tillarda uchraydi. Turkiy tillarda, xususan, oʻzbek adabiy tilida bunday unlilar yoʻq, faqat oʻzbek tilining qipchoq lahjalarida (mas, Gʻallaorol lahjasida) E. unlisining D.lashuvi kuzatiladi.

Adabiyot 
 Rsshetov V.V., Shoabdurahmo-nov 111., Oʻzbek dialektologiyasi, T.. 1978; Reformatskiy A.A., Vvedeniye v yaz1kovedsniye, M., 1998.
Aleksandr Dokturashvili

Aleksandr Dokturashvili (1980.22.5, Tbilisi) — sportchi, yunonrum kurashi boʻyicha olimpiada oʻyinlari chempioni (2004, Afina), „Oʻzbekiston iftixori“ (2004). D. yunon-rum kurashining 74 kg vazn toifasida Oʻzbekiston (2004) va Osiyo (2004, Olmaota) chempioni. Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi jismoniy tarbiya va sport jamiyatida yunon-rum kurashi boʻyicha sport yoʻriqchisi (2003-yildan).

 

"Oʻzbekiston iftixori" unvoni bilan taqdirlanganlar
1980-yilda tugʻilganlar
22-mayda tugʻilganlar
Oʻzbekiston kurashchilari
Dolgan tili

Dolgan tili — turkiy tillarning sharqiy tarmogʻiga mansub tillardan biri. RFda Taymir (Dolgan-Nenets) muxtor okrugida, shuningdek, Saxa Respublikasida tarqalgan. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 5 ming kishidan ortiqroq (1990-yillar oʻrtalari). Dolgan tili aloqida rivojlanishi va evenk tilittg taʼsiri ostida qayta qurilishi jarayonida mustaqil til sifatida saxa tilitn ajralib chiqqan. Oʻz navbatida noril, pyasin, avam, xatang va popigay shevalaridan tashkil topgan. Bir qancha fonetik, morfologik jihatlari bilan boshqa turkiy tillardan, xususan, saxa tilidan farq qiladi.

Dolgan maktablariga moslashtirilgan alifbe 1933-yilda saxa tilida nashr etilgan. 1973-yilla Dolgan tilidagi birinchi kitob — Ogdo Aksyonovaning sheʼrny goʻplami, 1984-yilda esa Dolgan tili alifbesi nashr qilinadi. Baʼzi olimlar (mas, N.A.Baskakov) Dolgan tilini saxa tilining bir lahjasi deb hiyeoblaydilar.

Manbalar

Adabiyot 
 Baskakov N., Vveleniye p izucheniye tyurkskix yazshkov. 2 izd., M. 1969.

 

Tillar
Toʻlashboy Doniyorov

Toʻlashboy Ashuraliyevich Doniyorov (1981-yil 30-mart, Andijon viloyati, Izboskan tumani) — bokschi, „Oʻzbekiston iftixori“ unvoni sohibi (2002). 48 kg va 51 kg vazn toifalarida Oʻzbekiston chempioni (1999, 2003, 2005), Osiyo chempionati bronza medallari sovrindori (2002, Seremban, 2004, Puerto-Prinsesa).

Biografiyasi 
Toʻlashboy Doniyorov 1981-yil 30-martda Oʻzbekiston SSR Andijon viloyati Izboskan tumanida tavallud topgan. Namangan universitetini tugatgan (2004), hozirda Namangan shahri oliy sport maktabida boks boʻyicha murabbiy (2000-yildan) sifatida faoliyat olib boradi.

Sport faoliyati 
2001-yilda Doniyorov Belfastda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etadi, ammo oʻsha musobaqada u birinchi vaznda 1/8 finalda rossiyalik Sergey Kazakovga oʻyinni boy beradi va sovrindorlar safidan joy egallay olmaydi.

Toʻlashboy Doniyorov kattalar oʻrtasida xalqaro miqyosdagi eng yaxshi natijasiga 2002-yil Oʻzbekiston milliy terma jamoasining asosiy tarkibi safida Seremban shahrida boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida erishadi. Sportchi Osiyo chempionatida yengil vazn boʻyicha 3-oʻrinni egallab, bronza medalini qoʻlga kiritadi va keyinchalik ushbu yutug‘i uchun „O‘zbekiston iftixori“ faxriy unvoni bilan taqdirlanadi.

Toʻlashboy Doniyorov 2003-yilda Bokuda boʻlib oʻtgan Anvar Choudri kubogida gʻoliblikni qoʻlga kiritadi. Keyingi musobaqasi Bangkokdagi jahon chempionatida u yana 1/8 finalda bolgariyalik Aleksandr Aleksandrovga magʻlub boʻladi va musobaqalardagi oʻyinini toʻxtatishga majbur boʻladi.

2004-yil Puerto-Prinsesadagi oʻtkazilgan Osiyo chempionatida sportchi yana bir bor bronza medali sohibiga aylanadi. Keyinchalik Doniyorov Guanchjouda bo‘lib o‘tgan Osiyo Olimpiya saralash oʻyinlarida birinchi o‘rinni egallaydi va ushbu g‘alabasi unga Afinada boʻlib oʻtadigan Yozgi Olimpiya o‘yinlarida mamlakat sharafini himoya qilish imkoniyatini beradi. Olimpiadada 51 kg vazn toifasida u dastlabki ikkita jangini muvaffaqiyatli yakunlaydi, biroq uchinchi chorak final jangida yakunda Olimpiadaning kumush medali sohibi fransiyalik Jerom Tomasga 16:25 hisobda oʻyinni boy beradi.

2005-yilda Doniyorov Halle shahrida boʻlib oʻtgan kimyo kubogida bronza medaliga ega chiqadi va jahon chempionatida qatnashish imkoniyatini qoʻlga kiritadi. Chempionatning ilk oʻyinlarida Valid Sherifga oʻyinni boy berib, musobaqaning dastlabki bosqichidayoq medallar uchun kurashni toʻxtatishga majbur boʻladi.

2007-yilda Toʻlashboy Doniyorov Mariupolning Makar Mazaida shahrida oʻtkazilgan musobaqadagi gʻalabasi bilan eʼtirof etiladi, musobaqaning finaliga qadar magʻlubiyatsiz yetib boradi va finalda Ukraina vakili Georgiy Chigaevni magʻlub etgan holda oltin medalga sazovor boʻladi. Keyinchalik Chikagodagi jahon chempionatida yengil vazn toifasida 1/32 finalida musoboqaning mutlaq gʻolibi amerikalik Roshi Uorren tomonidan magʻlubiyatga uchraydi va jahon chempionatida medalsiz qaytadi.

Toʻlashboy Doniyorov hozirda Namangan Olimpiya zaxiralari kollejida bokschilarga murabbiylik qilib kelmoqda.

Manbalar 

Oʻzbekiston bokschilari
Janez Drnovšek

Drnovshek Yansz (1950.17.5, Sele) — Sloveniya davlat avrbobi. Lyublyana universitetini tugatgan. 1974-yildan qishloq xoʻjaligi kooperativida ishlagan, soʻng Lyublyana bankining Trbovledagi boʻlimi direktori, 1982-yildan Yugoslaviya Sotsialistik Federativ Respublikasi (YUSFR)ning Misrdagi elchixonasida maslahatchi yordamchisi, 1984—89 yillarda YUSFR Skupshchinasi (parlamenti) deputati, 1989—90 yillarda YUSFR prezidiumi raisi, 1992 yil mar-tdan Sloveniya Liberal-demokratik partiyasi (1994 yildan Sloveniya Liberal-demokratiya partiyasi) raisi, 1992 yil dekabr — 2000 yil aprel va 2000 yil noyabr — 2002 yil dekabrda Sloveniya Respublikasi bosh vaziri, 2002 yil dekabrdan Sloveniya Respublikasi prezidenti. Boston, Illinoys universiteti, Yevropa fan va sanʼat akademiyasining faxriy doktori.

Manbalar 

Sloveniya Prezidentlari
Dubniy

Dubniy (lotincha: Oipsht), 1) - Mendeleyev davriy sistemasining V guruhiga mansub sunʼiy radioaktiv kimyoviy element. Tartib raqami 105. Barqaror izotoplari yoʻq, massa soni 255, 257, 259—262 ga teng boʻlgan 6 ta izotopi maʼlum. Eng uzoq manjul boʻluvchi izotopi 2,,D> (T,, =40 sek). Oksidlaggish darajasi +5. Ogirlik miqdorida olinmagan, uggipg xossalari faqat yakka atomlaridan foylalanib aniqlagggan. Dubniy izotoplari At, Vk va ST nishonlarni "^s, ʻYU,,xO yoki ʻl\ ning tezkor ionlari bilan nurlantirib hosil qilinadi. Ilk bor 2|’"P izoto-pini 1970-yilda amerikalik fizik va kimyogar DubniyGiorso 4CHSG ga ]^ ionlarini taʼsir etgirib olgan. Keyinroq u epg uzoq mavjud boʻluvchi :,,’O izo-gopiii ham olishga muvaffaq boʻlgai. 2(,|O izotopini rus fizigi va kim-sgari DubniyDubniy Flyorov oʻz shogirdlari b-i birga 1970-yilda olgan.

Kimyo
Kimyoviy unsurlar
Beknazar Doʻstmurodov

Beknazar Doʻstmurodov (1957.15.6, Yakkabogʻ tumani) — Oʻzbekiston xalq hofizi (2001). Toshkent davlat teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1980). Muqimiy teatrikl aktsr va xonanda. Mumtoz ashula, katta ashula va maqom yoʻllarini O.Hotamov, F.Mamadaliyev, O.Otaxonov, A.Ismoilovlardan oʻzlashtirgan. Repertuaridan Shashmakrm va Fargʻona-Toshkent maqom yoʻllari ("Saraxbori Navo", "Saraxbori Segoh", "Chorgoh", "Ushshoq" va boshqalar), mumtoz va zamonaviy bastakorlar ashulalari ("Firoqingizda", "Guluzorim", "Sen-siz", "Vatan yagonadir" va boshqalar), katta ashu-laggar ("Yovvoyi Chorgoh", "Diyorim Oʻzbekiston", "Oʻzbekiston madhi", "Mu-borak toʻyta ksldik" va boshqalar) oʻrin olgan. M.Dadaboyeva, M. Hasanova bilan hamnafaslikda O.Hotamov bastalagan "Koʻzing ne balo qaro boʻlibdur", "Sarvqomat" kabi ikki ovozli (duet) ashulalarni ijro etgan. Doʻstmurodov keng diapazonli, shirali va baland ovoz sohibi; uning ijrosi barcha pardalarda ravon va tekis. Doʻstmurodov hamnafaslari S.Niyozov va A.Ibrohimovlar bilan Respublika katta ashula ijrochilarining koʻrik-tanlovi laureati (bosh sovrin, Andijon, 2001). Doʻstmurodov ijodiga bagʻishlangan 2 videofilm yaratilgan ("Oʻzbektelefilm" studiyasi, 1994. 2001). Doʻstmurodov AQSH, Angliya, Fransiya, Gsrmaniya, Hinliston, saudiya Arabistoni kabi mamlakatlarda gastrolda boʻlgan.

1957-yilda tugʻilganlar
15-iyunda tugʻilganlar
Mirzabek Doʻstmurodov

Mirzabek Doʻstmurodov (1925.25. 12, Toshkent viloyati) — peyroxirurg, ortoped-travmatolog, Oʻzbskisgonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1988). Tibbiyot faplari lri (1971), professor (1971). Urush qatnashchisi (194145). Dushanba tibbiyot institutiii tugat-|ach (1952), shu ip-tda klinik orli-nator (1952—55), N.N.Vurdenko nomidagi neyroxirurgiya institutida asni-rant (1955 — 59). Amdijon tibbiyot ip-tida assisteng (1960-63), dotsent (1964—69), kafedra mudiri (1969—80). Oʻzbekiston travmatodogiya va ortope-dpya ilmiy tadqiqot instituti direktori (1980 — 86). Oʻzbekistop milliy reabilitatsiya markazi direktori (1986—96), 1996-yildan professor-kopsultant. Ilmiy ishlari koʻkrak osteoxopdrozi diagnosti-kasi va lavosi, shuningdek, travma-gologiya va ortopediya, neyroxirurgiya hamla nogiroplarni tibbii reabili-tapiyasi masalalariga oid.

Manbalar 
 Vrojdsnnai spiino-molonaya grmja, I.. 14X1; Ortopedin anomalii rashitiya iij-nix konschiostsy, T.. 2000.

1925-yilda tugʻilganlar
25-dekabrda tugʻilganlar
Yetimkalos gʻori

Yetimkalos gʻori — Surxondaryo viloyati Boysun tumanidagi gʻor. Yetimkalos togʻi (Boysun tizmasi)niggg shimoli-gʻarbiy yon bagʻrida, tuman markazidan 25 km janubi-sharqda, 880 m balaggdlikda joylashgan. Yura davriga mansub gips qatlamlarida hosil boʻlgagg. Gʻor ogʻzi janubga qaragan, eggi 3,5 m, balandligi 1,7 m. Ichki tuzilishi murakkab: bir qancha xonalar va har tomonga yoʻpalgan turli kattalikdagi yoʻlaklardan iborat. Yoʻlaklarning deyarli hammasi oxirida torayib tugagan. Ularning eggi 1-3 m dan 7-9 m gacha, balandligi 1 — 2 m dagg 5 m gacha. Sahnida gʻor devori va shipidan qulab tushgan tosh parchalari mavjud. Gʻorning umumiy uz. 182 m, maydon 360 m-, hajmi 700 m1dan ziyod.

Gʻorlar
Oʻzbekiston geografiyasi
Surxondaryo viloyati
Afanasiy Yefimov

Afanasiy Semyonovich Yefimov (1913.5.5, Boshqirdistonning Messli qishlogʻi — 1993, Samarqand) — tarixchi olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgagg fan arbobi (1977), professor (1963). Boshqirdiston gged. I1g-tini tugatgan. Uning 1939-yildagg keyingi faoliyati Sam DU bilan bogʻliq. SamDU ped. kafedrasida oʻqituvchi, professor va mudir. 1950—55 yillarda ilmiy ishlar va oʻquv ishlari boʻyicha prorsktor.

Manbalar 

    

Tarixchilar
Fazliddin Yoqubjonov

Fazliddin Yoqubjonov (1945.18. 10, Samarqand) — dirijyor, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1992). Toshkent konssrvatoriyasini xor dirijsrligi (1971) hamda opera-simfonik dirijyorligi (1976) ixtisosliklari boʻyicha tug-atgan. Samarqand oggera va balet (hozirgi musiqali drama) teatrida dirijyor (1974—79 va 1981), bosh dirijyor (19822002), Kiyev akademik oggera na balet geatrida dirijyor-stajyor (1979—81), Navoiy teatrida bosh dirijyor (2002-yildan). Repertuarilan "Tohir va Zuhra" (B. Brovnigg, T. Jalilov), "Farhol va Shirin" (V. Uspenskiy, G.Mushel), <’ Zafar" (H. Rahimov) kabi oʻzbek, shuningdek, mumtoz ("Sevilya sartaroshi", "Faust", "Payatslar", "Chio-chiosan") operalar oʻrin apgan.

Samarqand teatrida M.Yusupovning "Gulsanam" baleti, S.Yudakovning "Maysaraning ishi", R.Abdullayevning "Sadoqat", M.Ashrafiyning "Shoir qalbi", "Dilorom", S.Bobo-yevning "Hamza" va boshqa operalarini, Navoiy teatrida G.Mushelning "Samarqand afsonasi" baleti, V.Motsartning "Teatr direktori" operasini sahnalashtirgan.

Manbalar 

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arboblari
Qosimjon Yoqubov

Qosimjon Yoqubov (1945.10.9, bekobod tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (2003). Samarqand Davlat Universitetini tugatgan (1972). 196.3 yildan Bekobod tumanidagi 11-maktabda tarix oʻqituvchisi.

Oʻzbekiston Respublikasining xalq oʻqituvchilari
Ahmad Jabborov

Ahmad Hamidovich Jabborov (1925.8.8, Namangan — 2018) — musiqashunos, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1990), professor (1994). Toshkent konservatoriyasini tugatgan (1960). Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi (1943—45). Musiqa oʻquv yurti (1950— 54), Toshkent kopservatoriyasi (1959— 74)da oʻqituvchi, Toshkent madapiyat institutida dotssnt, kafsdra mudiri (1974— 87), Oʻzbekiston kopservatoriyasida professor (1994-yildan). Ayni paitda, Oʻzbekiston Bastakorlar uyushmasi raisi (1965-75 va 1987-92), OʻeR Madaniyat ishlari vazirligining Sanʼat bosh boshqarmasi boshligi (1975—85). Ilmiy ishlari oʻzbek musiqali teatri, oʻzbek bastakor va kompozitorlarining ijodi masalalariga bagʻishlangan. Oʻzbek va rus tillarida "Oʻzbekiston bastakorlari "a musiqashunoslari" (T., 1975; T., 2004) toʻplamlari muallifi. Bir pecha ilmiy anjumanlar (Moskva, 1971; Tunis, 1972; Olmaota, 1973; Samarqand, 1978, 1983, 1987 va boshqalar) ishti-rokchisi. "El-yurt qurmati" ordeni (1999), "Jasorat" medali (1995) bilan mukofotlangan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Manas Leviyep, T., 1986; Musiqali drama na komediya janrlari Oʻzbekiston kompozitorlarining ijodida, T.. 2000.

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arboblari
Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari
Jasorat medali sohiblari
El-yurt hurmati ordeni sohiblari
Bastakorlar
Said Sirojiddin Jamolullayl

Jamallullayl Tuanku Said sirojiddin bin al-Marhum Tuanku Said Putra (1943.17.5, Malayziya, Perlis shtatidagi Arau shahri) — malayziya davlat arbobi. Angliyaning Vellingboro shahridagi umumiy taʼlim kollejini (1963), Qirollik harbiy akademiyaning Sandxyortst zobit kadetlar kursini (1965) tugatgan. 1965 yildan Malayziya qurolli kuchlari safida, soʻng Perlis futbol assotsiatsiyasi prezidenti (1977—95), Tuanku Said Putra jamgʻarmasi raisi (1986— 2001), 2001 yil 7 maydan rasman Perlis shtati rojasi (hukmdori). 2001 yil 12 dekabrdan 2006 yil 12 dekabrgacha Malayziyaning Oliy hukmdori (podshosi). 2006-2011 yillarda Perlis shtati rojasi.

Manbalar
Janubiy Kemachi neftgaz-kondensat koni

Janubiy kemachi neftgaz-kondensat koni - Buxoro viloyatidagi kon. Qorovulbozor temir yoʻl stansiyasidan 35 km shimoli-sharqda. 1979-yilda ochilgan, 1993-yilda foydalanishga topshirilgan. Kon relyefi tekislikdan iborat boʻlib, shimoli-sharqdan janubi-gʻarb tomonga qiyalangan, yer yuzasi eol qumlari bilan qoplangan. 236–274 m balandlikda joylashgan.

Kon maydoni Chorjoʻy tektonik pogʻonasidagi Ispanlichandir koʻtarilmasining sharqiy qismidir. Strukturasi Kemachi-Zekri braxiantiklina-liningjan. qismida mujassamlashgan, 1970-yil seysmik razvedka ishlari natijasida aniklangan. Oʻlchami 25x 15 km. Keyinchalik qazilgan parametrik quduq ham sanoat miqyosida neft va gaz borligini tasdiqladi. 1979—1983-yillarda qaeilgan jami 22 quduq yura, boʻr, paleogen va toʻrtlamchi davr jinslarini ochgan. Karbonat jinsli kollektorqatlamning umumiy qalinligi 336–407 m boʻlib, u gorizontlarga ajratilgan.

Sanoat miqyosidagi neft-gazlilik yuqori yura davrining karbonat yotqiziqlari bilan bogʻliq. 15-R gorizontdan (2186–2308 m chuqurlikda ochilgan) olingan gazning debiti 452—588 ming m’/sutka. Gaz-neft tutash yuza "—2061 m" satxda belgilangan. Uyum massivli, oʻlchami 11,5x4.1 km, balandligi 130 m. Gʻovak-lilik koeffitsiyenti 0,16; gazga toʻyinganlik koeffitsiyenti 0,78. Gaz quruq, metan miqdori 78,96—92,23%, azot kam (5,28%), karbonat kislotali (3,16), kam oltingugurtli (0,03%). Qatlam gazida etan 44 g/m1, propan 15 g/m1, izobutan 3 g/m1, butan 4g/m\ geliy 0,003%’Neft uyumi 15-NR va 15-R gori-zontlari bilan bogʻliq boʻlib, 2309— 2347 m chuqurlikda ochilgan. Uyum mas-sivli, oʻlchami 11,5x3,9 km, balandligi 10,0 m. Suvneft tutash yuzasi "—2071 m" satxda belgilangan. Gʻovaklilik koef-fitsiyenti 0,15, neftga toʻyinganlik — 0,69. Neft zichligi 0,884 g/sm1. Neft bera olishlik koeffitsiyenti — 0,18. Neft oʻrtacha va ogʻir, oltingu-gurtli, smolali, parafinli, benzin fraksiyasi kam. Neft tarkibida (%da); oltingugurt — 1,98, asfaltenlar — 1,77, smola — 9,6, parafin —5,75, benzin fraksiyalari — 8,56.

Kondensatlar oʻrtacha va ogʻir, zichligi 0,774 g/sm1, oltingugurtli, 300° gacha 90—95% fraksiyalar qaynaydi. Ulardan 75% benzin fraksiyalariga toʻgʻri keladi. Benzin fraksiyalarning kerosin fraksiyalarga nisbatan ajralishi 2,5 marotaba koʻp. Kondensatlardagi metan uglevodorodlarining miq-dori 44,4—54,2%. Barqaror kondeneatning gazdagi miqdori 43 g/m1.

Yura davri yotqiziqlaridagi qatlam suvlari xlorid-kaltsiy tipli, metamorflashgan namakoblardan iborat. Suv zichligi 1,07—1,08 g/sm1, mine-rallashganligi 90—100 g/l. Suv tarkibida sanoat miqyosidagi yod (oʻrtacha 54,0 mg/l) va brom (oʻrtacha 400,0 mg/l) uchraydi. Shuningdek, sanoat miqyosida toʻplangan litiy, rubidiy, stronsiy va seziy elementlari mavjud. Janubiy kemachi neftgaz-kondensat koni koni neft va gaz zaxirasiga koʻra oʻrtacha yiriklikdagi konlar toifasiga kiradi.
Laziz Zokirov

Laziz Mamajonovich Zokirov (1976.3.9, Jizzax tumani) — bokschi, xalqaro miqyosdagi sport ustasi (1997), „Oʻzbekiston iftixori“ (1998). 91 kgdan koʻproq vaznda Oʻzbekiston chempioni (1997, 1998), Osiyo championati (1997, KualaLumpur) va Osiyo oʻyinlari (1998, Bangkok) bronza medali sovrin-dori, jahon kubogi golibi (1998, Chong-Ging). Jizzax pedagogika institutini tugatgan (1996), Jizzax shahri bolalar va oʻsmirlar sport maktabida murabbiy (1995-2005), direktor (2005-yildan).

Manbalar 

"Oʻzbekiston iftixori" unvoni bilan taqdirlanganlar
Oʻzbekiston bokschilari
Toʻlqin Ibrohimov

Toʻlqin Yoʻlchiboyevich Ibrohimov (1952.04.6, Toshkent viloyati Chirchiq shahri) — ilgʻor transport xodimi, Oʻzbekiston Qahramoni (2005). Mehnat faoliyatini 1973-yildan Toshkent teplovoz deposida mashinist yordamchisi sifatida boshlagan. Toshkent teplovoz deposi teplovoz mashinisti yordamchisi (1973—75), mashinisti (1977-88), 1988-yildan "Oʻzbekiston temir yoʻllari" kompaniyasining "Oʻzbekiston" lokomotiv deposida 1-klass teplovoz mashinisti. I. mehnat faoliyati davomida teplovozlarning joriy taʼmir davrini uzaytirish, yoqilgʻini tejash, harakat xavfsizligini taʼminlash, yuk tashish topshiriqlarini benuqson oshi-rib bajarishda muhim yutuqlarga erishdi.

 

Oʻzbekiston qahramonlari
Ivolga

Ivolga — hunlarga mansub shahar xarobasi (miloddan avvalgi 3—1-asrlar). UlanUdedan 16 km janubi-gʻarbda joylashgan. Dastlab G. P.Sosnovskiy (1928), soʻngra V.P.Shilov va A.V.Davidova (1949—50), Buryatiya kompleks instituti eksneditsiyasi (rahbarn A.V.Davidova, 1955—62) tadqiq etgan. Umumiy maydoni 7,5 ga, atrofi qalin tuproq tepalar (4 ta tepa) va 3 ta xanlaq bilan oʻrab olingan. Shahar xarobasining butun hududi zich turar joy va xoʻjalik binolari b-p band. 52 ta yarim yertoʻla tipidagi turar joy ochilgan, ularning devori xom gishtdan terilgap va ichki tomondan tik qnlib yogʻoch xodalar bilan mustahkamlangap. Tomi 2 tomonga ni-shab qilib, sinch va shoxshabbalardan qurilgan, usti loʻmboz bilan yopilgan. Uylarning ichki tuzilishi bir xilla. Bipolarning oʻrgacha xopasi 4x6 m. Katta xopa (12x 14 m) hokimga tegishli boʻlsa ksrak. Uylar oraligʻida xoʻjalik bipolari joylashgap. Uylar va uning agrofidan don, gariq, arpa, bugʻdoy toʻldirilgan oʻralar toiilgan. Dshqoichilik qurollaridan omoch tishlari, belkurak uchlari, oʻroklar, suyakdan ishlapgan soʻqalar va tosh oʻgirlar, koʻplab hayvon suyaklari chiqqan. Bu topilmalar I. aholisi dshqopchilik va chorvachilik bilan manpul boʻlga-nilan dalolat beradi. I.daryo qirgʻo-gida joylashgapi uchun aholi baliqchilik bilan ham shugʻullangan. I. hunarmandchilik markazi boʻlgan; temir eri-tish, temir va jez buyumlar yasash, ishlab chiqarish. kulolchilik, charm-teri, toʻqimachilik taraqqiy etgan. I.miloddan avvalgi 2—1-asrgacha mavjud boʻlgan, soʻngra Hunlar davlati tanazzulga uchragan davrda qoʻshni qabilalar hujumi natijasida vayron boʻlgan.

I. hunlarga mansub har taraflama toʻliq oʻrganilgan yagona yodgorlik hisoblanadi.

Adabiyot 
 Drsvpyai Sibir (Puteioditsl po |shs-tavke), L., 1976.

 

Osiyo tarixi
Rossiya tarixi
Arxeologiya
Alisher Ikromov

Alisher Karimovich Ikromov (1962. 9.7, Toshkent) — kompozitor, Oʻzbekiston Respublikasi sanʼat arbobi (2005). 1969-yil otasi uni V.A. Uspenskiy nomli maktabga qo'yadi. P.I.Chaykovskiy nomli Moskva konservatoriyasini tugatgan (1985). Oʻzteleradiokompaniyasining musiqali koʻrsatuvlar bosh tahririyatida muharrir va boʻlim mudiri (1985—1989), Estrada-simfonik orkestrida pianinochi-konsertmeyster (1990-95), dirijyor (1995), badiiy rahbar va bosh dirijyor (1996-yildai). "Sado" ansamblida musiqa rahbari (1989—90). Oʻzbekiston konservatoriyasi (2004-yildan) va Sanʼat instituti (2005-yildan)da pedagog. I. akademik va estrada yoʻnalishlarida ijod qilib "Buyuk Temur" operasi, "Umar Xaysm" moio-operasi, "Temuriy malikalar" tsle-baleti, 2 operetta, teatr spektakllari (40 dan ortiq) va kinofilmlar uchun musiqalar, simfonik va kamer musiqa asarlari (jumladan, vokal-turkumlari, fortepiano uchun 24 prelyudiya va boshqalar), shuningdek, 250 dan ortiq estrala qoʻshiqlari, estrada aranjirovkalarini yaratgan.
Interpretatsiya (dasturlash)

Interpretatsiya ( — vositachilik) — algoritmik tillarda yozilgan dasturlarni mashina tiliga tarjima qilish usuldarilan biri. Bu usulda dasturning ayrim qismlari (mas, buyruqlar) tarjima qilinishi bilanoq bajariladi va dasturning boshqa qismlari bilan ham shu jarayon takrorlanadi. Bu usulda dasturning tarjima qilinadigan va bajariladigan qismlari koʻp marotalab bajaridishi mumkin. Bu jarayonni bajaruvchi dastur interpre-gator dsb atalali. I. uyeulida inter-pretator — dastur algoritmning bajarilishi (masalaning yechilishi) davomida tezkor xotirada saqlanadi (I. usulinish kamchiligi), lekin algoritmning bajarilmaydigap buy-ruqlari (mas. tarmoqdapuvchi buyruqlarning bajarilmaydigan qismlari) tarjima qilinmaydi (I. usu-lining yutugi).

Yana q. 

 dasturlash

 
 «Interpretatsiya» 
(lotincha: interpretatio — vositachilik) — algoritmik tillarda yozilgan dasturlarni mashina tiliga tarjima qilish usullaridan  biri.Bu usulda dasturning ayrim qismlari ( buyruqlar) tarjima qilinishi bilanoq bajariladi va dasturning boshqa qismlari bilan ham shu jarayon takrorlanadi. Bu usulda dasturning tarjima qilinadigan va bajariladigan qismlari koʻp marotalab bajarilishi mumkin. Bu jarayonni bajaruvchi dastur interpretator  deb ataladi.Bu usul yordamida interpretator  dastur algoritmning bajarilishi (masalaning yechilishi) davomida tezkor xotirada saqlanadi. Interpretator usulining kamchiligi shundaki, algoritmning bajarilmaydigan buyruqlari  tarmoqda turuvchi buyruqlarning bajarilmaydigan qismlarini tarjima qilmaydi