MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
1991-yilgi Racha zilzilasi

1991-yilgi Racha zilzilasi Gruziyaning Racha viloyatida, 29-aprel kuni soat 9:12 da sodir boʻlgan. Katta Kavkaz togʻlarining janubiy etaklaridagi Oni va Ambrolauri tumanlarida joylashgan boʻlib, zilzila 270 kishini oʻldirdi, taxminan 100 ming kishini uysiz qoldirdi va jiddiy zarar yetkazdi, shu jumladan bir necha oʻrta asr yodgorliklari vayron boʻldi. Uning kuchi 7,0 ballni tashkil etgan va Kavkaz tarixida qayd etilgan eng kuchli zilzila boʻldi. Zilzila 17 km chuqurlikda sodir boʻlgan.

Tektonik muhit 
Gruziya shimolda Katta Kavkaz va janubda Kichik Kavkazning ikkita togʻ zanjiri oʻrtasida joylashgan. Ushbu ikkita togʻlar ikkalasi ham Arabiston plitasi va Yevroosiyo plitalari oʻrtasidagi toʻqnashuvning davom etayotgan oqibatlaridan kelib chiqqan. Katta Kavkaz janubga yoʻnaltirilgan burma va tortish kamaridan iborat boʻlib, u Oligotsendan beri faol holda. Racha shahri ushbu hududga juda yaqin joylashgan va zilzilaning kuchi ham shuning uchun juda baland boʻlgan.

Zarari 

Zilzila 700 ta qishloq va aholi punktlariga taʼsir koʻrsatdi, 46,000 uy vayron boʻldi va 100,000 kishi uysiz qoldi. Qurbonlar soni kamroq edi, chunki aksariyat aholi zilzila paytida, mahalliy vaqt bilan 13:13 da dalada ishlagan. Koʻplab muhim tarixiy yodgorliklar, xususan Zemo Krixi yaqinidagi Arxangel cherkovi va Mravaldzali cherkovi jiddiy ravishda zarar koʻrdi.

Zilzila bilan bogʻliq boʻlgan zararning aksariyati, silkinishning oʻzi emas, balki silkinish natijasida yuzaga kelgan koʻchkilar natijasida yuzaga kelgan. Eng keng tarqalgan turi toshlar qulashi, soʻngra qoldiqlar siljishi, tuproq siljishlari, tosh blokli siljishlar va tosh koʻchkilaridir. Eng vayronkori bu katta qoldiq koʻchkisi boʻlib, ushbu koʻchki Xoxeti qishlogʻini vayron qilgan va 50 kishining hayotiga zomin boʻlgan. Yura vulkanik toshining katta massasi suv bilan toʻyingan allyuviyga tushib, birlashib, qoldiq koʻchkisini hosil qilgan. Taxminan 3 million m3 hajmga ega boʻlgan koʻchkilar Xoketi orqali vodiyni bosib oʻtib, Gebura daryosini toʻsib qoʻygan va 100 metr balandlikdagi toʻgʻonni hosil qilgan, bu koʻp oʻtmay buzilib, koʻproq vayronagarchiliklarni keltirib chiqargan. 15-iyundagi katta yer silkinishi Javada Tsxinvaliga katta zarar yetkazgan. Kamida 8 kishi halok boʻlgan va 200 kishi jarohat olgan. Xaxet qishlogʻi vayron qilingan.

Oqibati 
Davom etayotgan Gruziya-Osetiya mojarosi qutqaruv ishlarini murakkablashtirgan.

Manbalar 

Gruziyada zilzilalar
1991-yilgi zilzilalar
Racha
Baʼs partiyasi

Arab sotsialistik baʼs partiyasi ( Hizb al-baʼs al-arabiy al-ishtirokiy /  — arab sotsialistik tirilish/jonlanish partiyasi) — Suriya va Iroqdagi siyosiy partiyalardan biri. Baʼs partiyasi 1947-yilida suriyalik mutafakkir Mishel Aflaq (1910-1989) tashabbusi bilan arab sotsializm gʻoyalarini rivojlantirish va tarqatish uchun tashkil etilgan.

Manbalar 

Baʼs partiyasi
Obid Yunusov

Obid Yunusov (1934-yil 20-noyabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR — 2015-yil 21-sentyabr, Toshkent, Oʻzbekiston) — sovet va oʻzbeki aktyori, Oʻzbekiston xalq artisti (1990).

Tarjimayi holi 
Obid Yunusov 1931-yil 20-noyabrda Toshkentda Yunus Rajabiy oilasida tavallud topgan. Otasi taniqli bastakor, kompozitor Yunus Rajabiy.  1956-yilda Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan.

1956—98 ylar Hamza teatri (hozirgi Oʻzbek milliy akademik drama teatri)da ishladi. Erkin („Aytsam tilim, aytmasam dilim“), Qayum („Yurak yonmogʻi kerak“), Xolmat („Boy ila xizmatchi“), Abbos („Mirzo Ulutbek“), Maʼmur („Kelinlar qoʻzgʻoloni“), Kirill qon"), Sino („Abu Ali ibn Sino“), Oʻtkuriy („Parvona“) kabi obrazlari bilan teatr sahnasidan mustahkam oʻrin oldi. U bir qancha filmlar („Armon“, „Toʻylar muborak“, „Chinor ostidagi duel“, „Chayon gul“, „Shaytanat“, „Sharpa“ va boshqalar)da ham suratga tushgan. U serqirra, murakkab va ayni chokda yaxlit harakter yaratuvchi aktyor boʻlib, uning qahramonlari jasoratli, ulugvor, harakat bilan nutqining rang-barangligi, musiqiy va sermaʼnoligi bilan ajralib turadi. Dublyaj sanʼatining mohir ustasi sifatida 1000 ga yaqin bosh rollar („Kirol Lir“da Lirga, „Sangam“da Sundurga va boshqalar)ga ovoz bergan. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1989), „Mehnat shuhrati“ ordeni bilan takdirlangan (2003). Rafiqasining ismi Shahloxon. Nabi va Olim ismli ikki oʻgʻli bor.

Manbalar 

1934-yilda tugʻilganlar
20-noyabrda tugʻilganlar
21-sentabrda vafot etganlar
2015-yilda vafot etganlar
Oʻzbekiston xalq artistlari
Tohir Rajabiy

Tohir Rajabiy (1946.9.5, Toshkent) — sozanda (qashqar rubobi). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist (1990). Yunus Rajabiyning oʻgʻli. Toshkent konservatoriyasini tugatgan (1969). Navoiy teatrida (1969—73), Oʻzbekiston teleradiokompaniyasining Doni Zokirov nomidagi Oʻzbek xalq cholgʻulari orkestri (1973—91 va 2002-yildan), Estradasimfonik orkestri (1991—2001 )da yakka sozanda. Jozibali, musiqa bezaklariga boy ijro uslubi yuqori texnikasi, nozik krchirimlari bilan ajralib turadi. Repertuaridan oʻzbek mumtoz kuylari ("Nasri Segoh", "Galdir", "Oromijon", "Hojiniyoz", "Girya", "Bayet II", "Ushshoq" va boshqalar), bastakorlar asarlari (I. Ikromovning "Munojot" I—II, "Guluzorim", T. Jalilovning "Otmagay tong", D. Zokirovning "Ey sabo", "Koʻrmadim", Yu. Rajabiyning "Koshki", "Raʼnolanmasun" va boshqalar) oʻrin olgan. Shuningdek, oʻzbek xalq cholgʻulari, kamer va estradasimfonik orkestrlari joʻrligida Oʻzbekiston (S. Hayitboyev, B. Giyenko, Sayfi Jalil, Hab. Rahimov, M. Bafoyev, D. Omonullayeva, A. Nazarov va boshqalar) va chet el (F. List, S. Aleskerov, G. Xonmamedov, R. Pauls, M. Legran va boshqalar) kompozitorlari asarlarini ijro etgan. T. R. bir qancha qoʻshiqlarga musiqa yozgan ("Yoding dil ardogʻida", "Kuylar osmonida", "Rajabiy madhi" va boshqalar).

Manbalar 

1946-yilda tugʻilganlar
9-mayda tugʻilganlar
Hasan Rajabiy

Hasan Rajabiy (1942.22.7, Toshkent) — xonanda va sozanda (tanbur). Oʻzbekiston xalq xrfizi (1990). Yunus Rajabiyning oʻgʻli. Otasidan soz chalishni va xonandalik sanʼatini oʻrgandi. Tanbur yoʻllarini T. Alimatov va S. Karimovlardan oʻzlashtirgan. Hamza nomidagi musiqa bilim yurtini tanbur ijrochiligi boʻyicha hamda ToshDUning filol. fakultetini tugatgan (1967). Hamza nomidagi Sanʼatshunoslik ilmiy tadqiqot institutida ilmiy xodim (1967—75). "Maqom" ansamblida sozanda va xonanda (1976—96), Yunus Rajabiy uymuzeyining direktori (1996-yildan). Keng diapazonli, shirali ovozga ega boʻlgan H.R.ning ijro uslubi sheʼrlar mazmunini chuqur x,is etish, soʻzlarni donadona qilib aytish, oʻziga xos vazminlik, nolakorlik va kamerlik (xonakilik) bilan ajralib turadi. Repertuaridan maqom yoʻllari ("Saraxbori Dugoh" taronalari bilan, "Bayoti Sheroziy Talqinchasi va Soqiynomasi", "Ushshoq", "Segoh", "Moʻgʻulchai Dugoh Talqinchasi", "Saraxbori Oromijon", "Dugoh Husayn" IV—V, "Oraz" va boshqalar), mumtoz ashulalar ("Munojot", "Figʻon", "Adoyi" va "Asiriy", "Sayyora", "Girya" III, "Erkin Tanavor" kabi), bas ("Oqshomdan tushgacha"), Yormat ("Qutlugʻ takorlar asarlari ("Koshki", "Ne navo", "Kuygay", "Gul sochar", Yu. Rajabiy; "Kuyla, dilkash dutorim", "Topmadim", S. Kalonov; "Boʻl menga mahbub", F. Sodiqov; "Men ketar boʻldim", T. Jalilov va boshqalar) oʻrin olgan. T. Rajabiy, M. Tojiboyev, M. Sattorova, G. Erqulova, N. Sattorova kabi sanʼatkorlarga ustozlik qilgan. Oʻzbek mumtoz musiqasiga bagʻishlangan risola va maqolalar muallifi. "Doʻstlik" ordeni bilan mukofotlangan (1997).

Manbalar 

1942-yilda tugʻilganlar
22-iyulda tugʻilganlar
Rizqi Rajabiy

Rizqi Rajabiy (1887 — Toshkent — 1977.20.7) — sozanda (tanbur), oʻzbek musiqa ijrochilik sanʼatining yirik namoyandasi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist (1940). Yunus Rajabiyning akasi. Toshkent musiqa texnikumini tugatgan (1923). Samarqand musiqa bilim yurtida oʻqituvchi va viloyat musiqali teatrida sozanda (1924— 27). Oʻzbekiston radioqoʻmitasi huzuridagi Xalq musiqa cholgʻulari ansamblida sozanda, konsertmeyster (1927—42). Toshkent musiqa texniku mida (1930—39), Toshkent konservatoriyasida (1972—77) oʻqituvchi. Ijro uslubi noxun zarblarini hamda musiqa bezak (nolish, sayqal)larini kuy harakteri va mazmuniga moslab ishlatishi bilan ajralib turadi. Repertuaridan maqom yoʻllari (Tasnifi va Samoy Dugoh, GulyorShahnoz, Garduni va Ufari Segoh va boshqalar) hamda mumtoz cholgʻu kuylari (Miskin, Nasrulloyi, Tanavor, Munojot, Abdurahmonbegi, Girya, Suvora kabi) oʻrin olgan. Sanʼatshunoslik ilmiy tadqiqot institutida 200 dan ortiq, Oʻzbekiston radiosi va Toshkent grammyozuvlar studiyalarida R. R. ijrosida 100 ga yaqin kuy yozib olingan. U bir necha ashula ("Soralar", "Yashnasin", "Yorugʻlik", "Ovoraman", "Tantana", "Oftobim") va kuy ("Chaqir", "Olgʻa", "Uxlasin")lar muallifi. Akbar Haydarov, Mahmud Yunusov, Orif Qosimov va boshqa uning shogirdlaridir.

Manbalar 

1887-yilda tugʻilganlar
1977-yilda vafot etganlar
20-iyulda vafot etganlar
Ahmad Yunusov

Ahmad Yunusov (1923.10.5, Toshkent) — musiqa muharriri, rejissyor Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1968), Yunus Rajabiyning oʻgʻli. Oʻrta Osiyo universiteti (1952), Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutining 1 yillik rej.lik kursini (1953) tugatgan. Yangiyoʻldagi „Toshsovet“ teatrida aktyor (1941—1945). Toshkent toʻqimachilar kombinati klubi (1947—1994), ToshMI qoshida (1948—1994), Mirzachoʻl (hozirgi Guliston) shahar madaniyat uyida (1964—1969) „Xalq teatri“ unvoniga sazovor boʻlgan havaskor teatr jamoalarining tashkilotchisi va rahbari. Rej. sifatida saxnalashtirgan spektakllari: „Yurak sirlari“ (B. Rahmonov), „Makr va muhabbat“ (F. Shiller), „Imon“ (I. Sulton), „Sharqtongi“ (N. Safarov), „Mexribonlar“, „Toshkesar“ (Alp Jamol) va boshqa Ayni paytda Oʻzbekiston televideniyesining musiqa tahririyatida muharrir va boʻlim boshligʻi lavozimlarida ishlab (1957—1994), „Marxabo, talantlar“, „Sanʼatkorlar hosil ustalariga“ kabi turkum koʻrsatuvlar, shuningdek, Sh. Rahimova, M. Azizova, M. Mirzayev, Sayfi Jalil, S. Kalonov, S. Xoʻjayev, M. Gʻofurov kabi sanʼatkorlarning ijodiy portret va konsertlarini tayyorlagan.

Manbalar 

1923-yilda tugʻilganlar
20-mayda tugʻilganlar
Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimlari
Ishoq Rajabov

Ishoq Rizqiyevich Rajabov (1927.2.1 — Toshkent — 1982.1.12) musiqashunos, sozanda (dutor, tanbur). Sanʼatshunoslik fanlari doktori (1971). Zamonaviy oʻzbek maqomshunosligi asoschilaridan. Rizqi Rajabiyning oʻgʻli. Oʻrta Osiyo universitetining Sharq fakultetini tugatgan (1950). Navoiy nomidagi Adabiyot muzeyida ilmiy xodim (1955—61), Hamza nomidagi Sanʼatshunoslik ilmiy tadqiqot institutida shoʻʼba mudiri (1961—82), ayni paytda Toshkent konservatoriyasi oʻqituvchisi (1972—79). Otasi Rizqi Rajabiy bilan birgalikda ijro etgan koʻpgina oʻzbek mumtoz kuylari grammyozuvga yozilgan. Ilmiy asarlari Oʻrta asr Sharq musiqasi risolalari, maqom sanʼati tarixi va nazariyasi (Oʻn ikki maqom tizimi, namudlar, Shashmaqom va boshqalar) masalalariga bagʻishlangan ("Maqomlar masalasiga doir", T., 1963 va boshqalar). "Shashmakrm"ning 6 jildli nashri (1966—74)ga muharrirlik qilgan.

Manbalar
Ghost (guruh)

Ghost — rock guruhi. Bu guruh 2006-yilda Shvetsiyaning Linköping shahrida tashkil topgan.

Diskografiya 
Opus Eponymous (2010)
Infestissumam (2013)
Meliora (2015)
Prequelle (2018)
 Impera (2022)

Manbalar

Havolalar 

Hard rock guruhlar
Doom metal guruhlar
Heavy metal guruhlar
Grammy mukofoti sovrindorlari
Mastodon (guruh)

Mastodon — metal janrida ijod qiluvchi Amerika guruhi. Ushbu guruh 2000-yil Georgia shtatining Atlanta shahrida tashkil topgan.

Diskografiya 
Remission (2002)
Leviathan (2004)Blood Mountain (2006)Crack the Skye (2009)
The Hunter (2011)
Once More 'Round the Sun (2014)
Emperor of Sand (2017)
Hushed and Grim (2021)

Manbalar

Havolalar 

Progressive metal guruhlar
Heavy metal guruhlar
Alternative metal guruhlar
Grammy mukofoti sovrindorlari
Fleetwood Mac

Fleetwood Mac — ingliz-amerika rock guruhi. Ushbu guruh 1967-yilda Angliyaning London shahrida tashkil topgan.

Diskografiya 
 Fleetwood Mac (1968)
 Mr. Wonderful (1968)
 Then Play On (1969)
 Kiln House (1970)
 Future Games (1971)
 Bare Trees (1972)
 Penguin (1973)
 Mystery to Me (1973)
 Heroes Are Hard to Find (1974)
 Fleetwood Mac (1975)
 Rumours (1977)
 Tusk (1979)
 Mirage (1982)
 Tango in the Night (1987)
 Behind the Mask (1990)
 Time (1995)
 Say You Will (2003)

Manbalar

Havolalar 

Ingliz musiqiy guruhlari
Blues rock guruhlar
Pop rock guruhlar
Grammy mukofoti sovrindorlari
Brit mukofoti sovrindorlari
Qoʻshiqlari Billboard Hot 100 xit-paradida eng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan ijrochilar
Rajnath Singh

Rajnath Singh (1951-yil 10-iyulda tugʻilgan) — Hindiston mudofaa vaziri lavozimida ishlagan hindistonlik siyosatchi. U ilgari Uttar-Pradesh shtatining bosh vaziri va Vajpay hukumatida kabinet vaziri lavozimlarida ishlagan. Birinchi Modi vazirligida ichki ishlar vaziri boʻlgan.

Adabiyotlar 

Hindistonlik siyosatchilar
Ozarbayjon Xalqaro banki

Ozarbayjon Xalqaro banki () — Ozarbayjonning eng yirik banki, aksiyalari Ozarbayjon davlatiga tegishli boʻlgan ochiq aksiyadorlik jamiyati.

Tarixi 
Ozarbayjon Xalqaro Banki OAJ 1992-yil 10-yanvarda aksiyadorlik banki sifatida tashkil etilgan. Bankning bosh ofisi Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida joylashgan. Hozirda Ozarbayjon Xalqaro banki aktivlari, mijozlar bazasi va xalqaro operatsion portfeli boʻyicha Janubiy Kavkaz mintaqasidagi yetakchi banklardan biri hisoblanadi. Ozarbayjonning turli mintaqalarida 37 ta filiali va 39 ta kichik filiali boʻlgan bank xususiy va korporativ mijozlarga universal bank xizmatlarini koʻrsatmoqda. Bank tomonidan xizmat koʻrsatiladigan yuridik shaxslar soni qariyb 18,000 kishini, jismoniy shaxslar esa 1,3 milliondan ortiqni tashkil qiladi. Bankda 1,863 dan ortiq kishi ishlaydi.

Xizmat koʻrsatish tarmogʻi 
Ozarbayjon Xalqaro banki neft kimyosi, transport, aloqa, energetika va boshqa sohalardagi yirik davlat loyihalarida va turli xil ijtimoiy dasturlarda yaqindan ishtirok etadi. Shu bilan birga, u yirik, kichik va oʻrta biznesni moliyalashtirishni faol qoʻllab-quvvatlaydi.

2019-yilda Ozarbayjon Xalqaro Banki koʻp funksiyali Tamkart mahsulotini taqdim etdi. 2020-yilda Bank mijozlarga IBA Miles kartalarini taqdim etmoqda.

Faoliyat

Oʻzaro sheriklik munosabatlari 
„VISA PayWave“, „Mastercard PayPass“, NFC va Payment Rings texnologiyalari Ozarbayjonda birinchi marta Ozarbayjon Xalqaro Banki tomonidan joriy etilgan.

VISA bilan hamkorlik doirasida „Zero Liability“ siyosatini qoʻllash ham Ozarbayjon Xalqaro Banki tomonidan amalga oshirilgan.

2002-yilda Bank Rossiya Federatsiyasida shoʻba korxonasini tashkil etdi. Rossiyaning shoʻba korxonasi hozirgi kunda Bank IBA Moskva nomi ostida faoliyat yuritmoqda.

2019-yilda Bank oʻzining mintaqaviy hamkori Italiyaning „Yuventus“ futbol klubi bilan hamkorlikda MasterCard Platinum debet kartalarini bozorda brend sifatida taqdim etdi.

Mukofotlari 
2019-yilda Ozarbayjon Xalqaro Banki taniqli Euromoney jurnali tomonidan mamlakatning yilning eng yaxshi banki deb topildi. 2020-yilda Bank Global Finance tomonidan „Mamlakatning eng yaxshi banki“ deb topildi.

Loyihalar 
Ozarbayjonda innovatsiyalarni rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlash uchun koʻplab ijtimoiy loyihalarni amalga oshirib, Bank 2019-yilda IBA Tech Academy tashkil etdi va 2020-yilda birinchi mintaqaviy xakatonni oʻtkazdi.

Manbalar 

Ozarbayjon banklari
Armanistonda boks

Armanistonda boks ( břntsk'amart, soʻzma-soʻz „mushtlashish“) - mashhur sport turi, Armaniston togʻli hududida qadimgi davrlardan beri mavjud boʻlgan. Mamlakatdagi havaskor boks maktablari 1900-yillarning boshlarida paydo boʻlgan, 1950-yillarning oʻrtalariga kelib boks Armanistonning anʼanaviy sport turlaridan biriga aylangan. 1956-yilda Vladimir Yengibaryan Sovet jamoasi uchun Olimpiadada oltin medalni qoʻlga kiritgan. XXI asr boshlarida Armanistonda professional va havaskor boks yana bir choʻqqiga chiqdi. Artur Avram va Vik Darchinyan bir necha bor professional jahon chempioni unvonlarini qoʻlga kiritishdi. Oʻnlab havaskor bokschilar oʻz vazn toifalarida dunyoning va Yevropaning kuchli 3 taligiga kiritilgan. Vladimir Yengibarian Armanistonda boks maktablarini ochgan birinchi odam boʻlgan.

Tarixi

Qadimgi tarix 
Boks bilan odamlar qadim zamonlardan beri Armaniston togʻli hududida shugʻullanganlar. Mintaqada ikki erkak oʻrtasidagi boksga oʻxshash janjal tasvirlangan petrogliflar topilgan.

Armaniston qiroli Varazdat (Varasdates) koʻpincha Qadimgi Olimpiya oʻyinlarining soʻnggi ishtirokchilaridan biri sifatida qaraladi. Varazdatning gʻayritabiiy gʻalabasi Muse Chorenening „Armaniston tarixi“ asarida qayd etilgan. U 374-78-yillarda hukmronlik qilgan va uning gʻalabasi 360-yillar, baʼzan 369-yilda qoʻlga kiritilgan deb taxmin qilinadi. Qirolning gʻalabasi Olimpiya muzeyida (Yunoniston) Olimpiya shahrida yodgorlik plitasida mavjud boʻlgan.

Zamonaviy tarix 
Armanistonda zamonaviy boks tarixi XX asrning boshlaridan boshlanadi.

Sovet davri 
Armanistonda Sovet rejimi 1920-yilda oʻrnatildi. Toʻrt yil oʻtgach, 1924-yilda Gevorg Alixaniyan va Mxitar Aybabiyanlar Leninakan shahrida birinchi boks maktabini ochdilar va bir yildan soʻng Alixaniy Yerevanda oʻspirin bolalarni tayyorlashni boshladi. 1931-yilda 30 ta bokschi oʻrtasida birinchi Armaniston boks chempionati boʻlib oʻtdi. Sport asosan yirik shaharlarda rivojlangan.

Armaniston boksidagi birinchi yirik muvaffaqiyat 1956-yilda sodir boʻlgan. Yerevanlik Vladimir Yengibaryan Melburn Olimpiadasida Sovet Ittifoqi nomidan oltin medalga sazovor boʻldi. Sovet Armaniston boksi oʻzining eng yuqori choʻqqisiga 1970-yillardan 1990-yillarning boshlariga qadar erishdi. Davrning koʻzga koʻringan shaxslari orasida Mexak Gazariyan va Israyel Xakobkoxyan bor, keyinchalik Israyel Xakobkoxyan 1989-yilda havaskorlar oʻrtasida Jahon chempioni boʻlgan.

1957-yilda Yengibaryan boksdagi yutuqlari uchun ham SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi, ham „Qizil mehnat bayrogʻi“ ordeni bilan taqdirlangan. Faoliyatini tugatgandan soʻng u SSSRda birinchi boʻlib Yerevandagi boks bolalar va 1smirlar sport maktabini tashkil etgan.

Mustaqillik davri 
Armaniston 1991-yilda mustaqil davlatga aylandi. Armanistonda sportning boshqaruv organi boʻlgan Armaniston boks federatsiyasi oʻsha yili tashkil etilgan. Ikki yil ichida u Yevropa havaskor boks assotsiatsiyasi va Xalqaro boks assotsiatsiyasiga toʻlaqonli aʼzo sifatida qabul qilindi.

Manbalar 

Armanistonda boks
Mening baxtli oilam

Mening baxtli oilam () — Nana Ekvtimishvili va Simon Gross tomonidan suratga olingan 2017-yilgi gruzin dramatik filmi. U 2017-yilgi Sundance kinofestivali Jahon kinosi dramatik tanlovi bwlimida namoyish etilgan. Filmning dunyo premyerasi 67-Berlin xalqaro kinofestivali Forum boʻlimida boʻlib oʻtgan. Nana Ekvtimishvili ham, Simon Gross ham Sofiya xalqaro kinofestivalining „Eng yaxshi rejissor“ mukofotiga sazovor boʻlishdi, u yerda ularning filmlari Xalqaro tanlovlar boʻlimiga kiritilgan.

Mazmuni 
Manana (Ia Shugliashvili), 50 yoshli ayol, oilasini, erini, farzandlarini va ota-onasini tark etishga qaror qiladi. Uning qarorining sabablari va asoslari dastlab uning oilasiga nomaʼlum boʻlib, butun hikoya davomida ular uchun sir boʻlib qoladi. Ammo uning kelajagi tomoshabinlarga asta-sekin ochib beriladi.

Manbalar
Ozarbayjonda tosh davri

Ozarbayjonda tosh davri paleolit, mezolit va neolit davrlariga boʻlinadi. Qorabogʻ, Gʻazax, Lerik, Gobustan va Naxchivonda oʻrganilgan. Tosh asriga tegishli tosh materiallari Gʻazax viloyatining Gyrag Kasaman qishlogʻi yaqinida joylashgan Shorsu darasida Mamadali Husaynov tomonidan topilgan. Uning tadqiqotlariga koʻra, odamlar Ozarbayjon hududida birinchi boʻlib 2 million yil oldinga tegishli. Tosh asri davri ikki xil odam turini oʻz ichiga olgan: Homo neandertalensis va Homo sapiens.

Paleolit davri 
Paleolit davri bu hududda birinchi odam turlarining yashash joyidan kelib chiqqan va miloddan avvalgi 12 ming yillikgacha davom etgan. Paleolit 3 davrga boʻlinadi: Ilk paleolit, Oʻrta paleolit, Soʻnggi paleolit davrlari.

Quyi paleolit 
Ilk paleolit davri 100 ming yil avval Ozarbayjonda boshlangan. Guruchay vodiysidagi Azox gʻoridagi materiallar asosida Ozarbayjonda quyi paleolit davrida yashagan odamlarning turmush tarzi oʻrganildi. 1968-yilda azikantropning pastki jagʻ qismi Azox gʻoridagi asheul yosh qatlamida topilgan. Guruchay vodiysida turli xil asboblarni tayyorlash uchun xom ashyo mavjud boʻlgan. Qadimgi odamlar Guruchaydan mehnat qurollarini (asboblarini) tayyorlash uchun toshlar yigʻishgan. Guruchay madaniyati Olduvay madaniyati bilan baʼzi umumiy xususiyatlarga ega edi.

Ozarbayjonda acheulean madaniyati Guruchay madaniyati asosida rivojlangan va uning ikkinchi bosqichi hisoblanadi. Acheulean madaniyati topilmalari Ozarbayjonning Gʻazax viloyati hududida tasvirlangan. Hayvonlarning qoldiqlarini topilishi, Acheulean davrida ovchilik ustun boʻlganligini koʻrsatadi. Mehnat qurollari asosan kvarts, chaqmoqtosh, bazalt, ohaktosh, baʼzan xalsedon va boshqa turdagi toshlardan yasalgan.

Oʻrta paleolit 
Oʻrta paleolit davri 100,000 yil oldin boshlanib, 35 ming yil oldin tugagan. Ushbu davr Mousterian madaniyati deb ham ataladi. Manzilgohlarda Musterian madaniyatiga oid 2000 dan ortiq tosh qurollar va minglab hayvon suyaklari topilgan. Musterian xalqi Kichik Kavkazning janubiy yon bagʻirlariga, Mil pasttekisligidan Jeyrankolgacha keng maydonga tarqalgan edi. Ushbu davrning asosiy asboblari oʻtkir uchli vositalar edi. Bu davrda qadimgi odamlarning asosiy mashgʻuloti ov qilish va yigʻim-terim edi.

Soʻnggi paleolit 
Ozarbayjonda soʻnggi paleolit 40-35 ming yillardan 12 ming yilgacha davom etgan. Ozarbayjonda soʻnggi paleolit boshpanalari ham gʻorlar, ham tashqi hududarda tiklangan. Soʻnggi paleolit davri asboblari Damjili, Zar va Gobustan hududlaridan topilgan. Bu davrda bahaybat kiyik va gʻor ayigʻi yoʻq boʻlib, odamlar Kavkaz jayroni, kiyik, togʻ echkisi va boshqa hayvonlarni ovlashga kirishganlar.

Manbalar 

Ozarbayjonda tosh davri
The Walking Dead

The Walking Dead — Amerika post-apokaliptik dahshatli televizion seriali. AMC telekanalida namoyish etilgan. Robert Kirkman, Tony Moore va Charli Adlardning shu nomdagi chiziq romanlari asosida.

Manbalar

Havolalar 
 
 

AQSh teleseriallari
AMC dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2010-yillar teleseriallari
2020-yillar teleseriallari
LGBT mavzuli teleseriallar
Supernatural (teleserial)

Supernatural — Amerika televizion seriali. Yaratuvchisi Eric Kripke boʻlib.  The WB va The CW telekanalida namoyish etilgan.

Manbalar

Havolalar 
 
 

AQSh teleseriallari
The WB dasturlari
The CW dasturlari
Ingliz tilidagi televizion shoular
2000-yillar teleseriallari
2010-yillar teleseriallari
Oʻzbekistonda inson huquqlari

Oʻzbekistonda inson huquqlari Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 18–46-moddalarida mustahkamlangan.

Human Rights Watch xalqaro huquqni muhofaza qilish tashkiloti 2014-yilda eʼlon qilgan hisobotida Oʻzbekistondagi inson huquqlari bilan bogʻliq vaziyatni „abgor“ deb atagan.
Tashkilot hisobotida yozilishicha, Oʻzbekiston BMT inson huquqlari mexanizmlari bilan eng oz hamkorlik qiladigan davlatlardan biri boʻlib, 2000-yillar davomida BMTning inson huquqlari boʻyicha 11 ekspertining hech birini mamlakatga kiritilmagan, berilgan barcha tavsiyalar esa rad etilgan.

AQSh davlat departamenti 2006–2017-yillarda eʼlon qilgan hisobotlarining barchasida din yoki eʼtiqod erkinligining buzilishlari ortidan Oʻzbekistonni alohida xavotir uygʻotuvchi davlat deb taʼriflagan. 2018-yilda eʼlon qilgan hisobotida esa mamlakatni birinchi marta alohida xavotir uygʻotuvchi davlat emas deb tasvirlagan.

Yana qarang 
 Osiyoda inson huquqlari
 Oʻzbekistonda ayollar
 Oʻzbekistonda bolalar mehnati

Manbalar

Havolalar 

 Oʻzbekistonda inson huquqlari
 Oʻzbekistonda inson huquqlari, BMT Inson huquqlari boʻyicha Oliy komissari boshqarmasi
 Ombudsman

Oʻzbekistonda huquq
Oʻzbekistonda inson huquqlari