MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
A. P. Yermolov haykali (Grozniy)

A.P.Yermolov haykali Grozniy shahriga 1881-yilda Kavkazdagi bosh qoʻmondon A.M.Dondukov-Korsakov tomonidan sovgʻa qilingan. Haykaltarosh A.L.Ober tomonidan qurilgan. Yodgorlik toʻrt qirrali qumtoshli postamentda oʻrantilgan bronza byustdan  iborat.

Tarixi 
Yodgorlik Groznaya qal’asini yotqizish paytida Yermolov yashagan yertoʻla uy yonida oʻrnatilgan. Byust va  yertoʻla uy hozirgi Chernishevskiy (sobiq Yermolovskaya) nomidagi koʻchada joylashgan edi. Ilgari, bu joydan unchalik uzoq boʻlmagan joyda Kurin yeger piyoda polkining ofitserlar yigʻini binosi joylashgan edi  .

Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Yermolovning haqiqiy yertoʻla uyi dastlab muzlikka aylantirilgan, keyin esa buzib tashlangan. Keyinroq hokimiyat buni anglab yetib, Yermolovning  yertoʻla uyi ostidagi tovuqxonani yoki otxonani tozalashni buyurdi.

1922-yilda Grozniy shahar kengashining qarori bilan Leninning „Respublika yodgorliklari toʻgʻrisida“gi farmonini amalga oshirish uchun byust buzib tashlandi. 1926-yildan boshlab yodgorlikning boshi Grozniy oʻlkashunoslik muzeyida saqlanadi va uning ekspozitsiyasining bir qismi boʻlgan. Bu yerda chechen inqilobchisi Aslanbek Sheripov haykali oʻrnatilgan.

1949-yilda chechenlar va ingushlar deportatsiya qilinganida Sheripov haykali demontaj qilindi va Yermolov byusti haykaltarosh I. G. Tverdoxlebov tomonidan qayta tiklandi (talqinlardan biriga koʻra, L. P. Beriyaning shaxsiy koʻrsatmasi boʻyicha).  Yangi byust yasashda eskisining saqlanib qolgan boshi standart sifatida ishlatilgan. Yodgorlik panjarasiga choʻyandan yasalgan va iqtiboslar keltirilgan plitalar oʻrnatildi. Ulardan birida Yermolovning oʻz soʻzlari keltirilgan: "Mening rus ekanligimni his qilish mendan hech qachon ajralib turmaydi". Ikkinchisida — A. S. Griboedovning Yermolov haqidagi soʻzlari: "Vatanparvar, yuksak qalb egasi va qobiliyatli davlat arbobi, chinakam rus, dono bosh egasi". Uchinchisida shunday yozuv bor edi: „Quyosh ostida undan yomonroq va makkor odamlar yoʻq. Yermolov chechenlar haqida“ . I. V. Stalin vafotidan keyin oxirgi yozuv olib tashlandi, ammo plastinka bilan joy ochiq qoldi.

Rasmiylar Yermolovni ajoyib qoʻmondon va oʻqituvchi sifatida tasvirlaganlar. Biroq, Vaynaxlar uchun u shafqatsiz bosqinchi boʻlib qolgan. Mahalliy aholi tomonidan byustni portlatish yoki qonuniy yoʻl bilan buzish uchun bir necha bor urinishlar boʻlgan, ammo barchasi muvaffaqiyatsizlikka uchragan. Biroq, qayta qurishdan soʻng, 1989-yilda yodgorlik demontaj qilingan.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 
 Rossiya madaniy merosining yo'qolgan ob'ektlari
Yermolov
Yermolov
Chechenistonda 1881 yil
Chechenistonda 1922 yil
Chechenistonda 1949 yil
Chechenistonda 1989 yil
Shayx-Manturov tumani
A. P. Yermolov haykali (Oryol)

A.P.Yermolov haykali — rus qoʻmondoni, piyoda va artilleriya generali , Rossiya imperiyasining koʻplab urushlari qatnashchisi haykali.

Tavsifi 
Aleksey Petrovich Yermolov 1777-yilda Moskvada tugʻilgan. Oryol viloyatining oʻrtahol zodagonlaridan. Moskva universiteti maktab-internatida tahsil olgan. Ikkinchi kadet korpusini imtiyozli diplom bilan tugatgan. 1792-yildan boshlab harbiy xizmatda boʻlgan. 1794-yildan boshlab u Aleksandr Suvorov qoʻl ostida xizmat qilgan. Rossiya imperiyasi tomonidan olib borilgan koʻplab yirik urushlarda qatnashgan, jumladan: 1812-yilgi Vatan urushi , Kavkaz urushi , Rus-Fors urushi bunga misol. Yermolov Oryol shahrida, Muqaddas Uch Birlik qabristoni cherkovining oʻng yoʻlagida dafn qilingan.

1991-yilda Oryol mahalliy tarixchilari A.P. Yermolov yodgorligini Grozniy shahridan olib chiqish istagini bildirishgan, ammo ulgurishmagan, haykal dudayevchilar tomonidan buzib tashlangan. Oryol kazaklari va mahalliy tarixchilar bir necha bor generalga otliq yodgorlik oʻrnatish masalasini koʻtarishgan. Eng yaxshi loyiha uchun tanlov o‘tkazilgan. Mablagʻ yigʻilib, Moskva haykaltaroshi Ravil Yusupovga haykal oʻrnatishga buyurtma berilgan. Asos sifatida, haykaltarosh Sankt-Peterburgdagi Bronza chavandoz tasvirini oldi.

2002-yilda Yermolov nomidagi maydonda bu joyda Yermolov haykali ochilishi haqida esdalik yozuvi boʻlgan tosh qoʻyildi. Yodgorlik toshi va postament qurilmasi demontaj qilingandan soʻng, 2012-yil 27-iyulda yodgorlik ochildi. U Oryol va Livniy arxiyepiskopi Entoni va iyterorohib Eli (Nozdrin) tomonidan muqaddaslashtirilgan. Yodgorlik 1812-yilgi Vatan urushidagi gʻalabaning 200 yilligini nishonlashga tayyorgarlik koʻrish maqsadida oʻrnatilgan. Yodgorlikning balandligi deyarli besh yarim metr, poydevori to‘rt metr. Yodgorlikni ishlab chiqish, tashish, oʻrnatish va oʻrnatilgan hududni obodonlashtirish uchun sarflangan mablagʻlarning umumiy miqdori 19 million rublni tashkil etdi.

Manbalar

Havolalar 

 
Yermolovu
 Rossiya otliq haykallari / Yermolovu
A. P. Platonov haykali (Voronej)

Andrey Platonov haykali ― Voronejdagi Voronej davlat universitetining „Qizil“ binosi oldidagi parkdagi Inqilob xiyobonida joylashgan.

Tarix 
Yodgorlik 1999-yil 11-sentyabrda adib tavalludining 100-yilligi nishonlanadigan yilda ochilgan. Yodgorlik mualliflari Voronej haykaltaroshlari I.P.Dikunov va E.N.Pak, meʼmorlar L.Yanovskiy, N. Topoev va E.Solomkin yodgorlikning meʼmoriy qismini bajarishgan.

Yodgorlikdagi Andrey Platonov shamoldan hilpirayotgan paltoda shahar boʻylab sayr qilayotgan holda tasvirlangan. Chap ustunda uning ismi yozilgan, oʻngda — …Mensiz esa xalq butun emasyozuvchi asarlaridagi personajlardan biriga tegishli ibora keltirilgan:

2011-yilda shaharning yubileyi arafasida yodgorlik poydevori taʼmirlanib, yodgorlik atrofi obodonlashtirildi.

Manbalar

Havolalar 

 
 Pamyatnik Platonovu na Wikimapia Arxivnaya kopiya ot 20 fevralya 2020 na Wayback Machine
Platonov
 yozuvchilar yodgorliklari / Platonov, Voronej
A.P. Chexov „Gilos bogʻi“ yodgorligi

A.P. Chexov „Gilos bogʻi“ yodgorligi ― rus yozuvchisi A.P. Chexov haykaltarosh D. V. Lindin tomonidan, 2009-yilda Taganrogda Chexovskaya qirgʻogʻida oʻrnatilgan.

Yodgorlik 
Yodgorlik muallifi rostovlik haykaltarosh D. V. Lindin.

Yaratilish tarixi 
Yodgorlik Taganrogda yozuvchining 150-yilligiga tayyorgarlik koʻrish paytida Chexovskaya qirgʻogʻida paydo boʻlgan . U „Topol“ sanatoriy-profilaktikasi va „Priazovye“ mehmonxonasini birlashtirgan majmua hududida joylashgan. Yodgorlikning ochilishi 2009-yil oktyabr oyida boʻlib oʻtdi.

Yana qarang 

 Taganrog yodgorliklari

Manbalar
A. P. Chexov yodgorligi (Badenveyler)

A.P. Chexov yodgorligi — 1908-yilda Germaniyaning Badenveyler shahrida oʻrnatilgan yodgorlik. Bu A.P. Chexovning dunyodag i birinchi yodgorligi.

1908-yilgi yodgorlik 
1908-yilda Germaniyaning Badenveyler shahri bogʻida Anton Pavlovich Chexovning birinchi haykali ochilgan. U Konstantin Stanislavskiy tashabbusi bilan yaratilgan boʻlib, u ham yozuvchi P. Boborikin va adabiyotshunos A. Veselovskiy bilan birga yodgorlikning ochilishida ishtirok etgan.

Yodgorlik muallifi rus haykaltaroshi N. Shleyfer boʻlib, yodgorlik bronzadan yasalgan. Chexov byusti yam-yashil yonbagʻirda, sachratilgan toshlar orasiga qoʻyilgan edi. 1908-yilda ochilgan Badenveylerdagi yodgorlik A.P.Chexov xotirasiga o‘rnatilgan dunyodagi birinchi yodgorlik bo‘lgan. U boshqa yodgorliklar qatori ruslarning xayr-ehsonlari hisobiga yaratilgan.

Badenveylerda Chexov haykali ochilishi tantanali ravishda o‘tkazildi. Yodgorlik atrofiga gullar qo‘yildi, omma uchun maydoncha yasaldi, ko‘plab fotosuratchilar qatnashdi . Ular A.P.Chexovni xotirlash marosimini o‘tkazganlaridan so‘ng ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi, unda tantanali nutq so‘zlandi. Nutqni gofmeyster D. A. Eyxler, akademiklar A. N. Veselovskiy, P. D. Boborikin, Moskva badiiy teatri direktori Konstantin Stanislavskiy so‘zlashgan. Yodgorlik oʻzining nafis koʻrinishi bilan ajralib turardi.

Ochilish marosimidan soʻng mehmonxonalardan birining ayvonida musiqa bilan tantanali nonushta uyushtirildi, rus kompozitorlari musiqalari ijro etildi.

Birinchi jahon urushi oxirida bu yodgorlikning faqat poydevori qolgan, chunki byustning oʻzi boshqa yodgorliklar qatori eritish uchun yuborilgan. Toshda „Yaxshi odam va shifokorga bagʻishlanadi“ va „Buyuk yozuvchi — Anton Chexovga“ yozuvlari saqlanib qolgan.

1964-yilda A.P.Chexovning birinchi haykali oʻrnatilgan joyga sovet jurnalistlari tashrif buyurishdi.

Yodgorlik 1992 yil 
1992-yilda Badenveylerdagi A.P.Chexov haykali Saxalin aholisining yordami bilan qayta tiklandi . Yangi yodgorlik muallifi saxalinlik haykaltarosh Vladimir Chebotarev edi. Yodgorlik 1908-yilgi eski postamentga oʻrnatilgan boʻlib, Chexov yoqasi yuqoriga burilgan holda tasvirlangan. Mehmonlarga yanada qulayroq boʻlishi uchun bu yerga yangi piyoda yoʻlakchasi qurildi . Yangi yodgorlikni Saxalindan Chexovning „Saxalin oroli“ bir kitobi muzeyi direktori Georgiy Miromanov olib keldi . Yangi yodgorlik ham bronzadan quyilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 
 Markina L. G. TSCHECHOW-DENKMAL BADENWEILER PAMYaTNIK ChYeXOVU BADYeNVAYLYeR // Kultura Germanii: lingvostranovedcheskiy slovar / pod obщey redaksiey prof. N. V. Muravlyovoy. — M.: AST, 2006. — S. 998. — 1181 s. — 3000 ekz. — ISBN 5-17-038383-5.
Chexov Yodgorliklari Badenweiler
Badenweiler bino va inshootlari
A. P. Chexov haykali, Moskva, Kamergerskiy koʻchasi

Kamergerskiy koʻchasida Anton Pavlovich Chexov haykali Moskvadagi Tverskaya koʻchasidagi 2-uy yaqinidagi piyodalar zonasida oʻrnatilgan.

Tarixi 
Yodgorlik mualliflari haykaltarosh M. Anikushin, meʼmorlar M. Posoxin va M. Feldman edi.

Yodgorlik 1998-yil 27-oktyabrda Moskva badiiy teatrining 100-yilligini nishonlash paytida ochilgan (Anikushin bu kunni koʻrmagan, baʼzi maʼlumotlarga koʻra, Yu. M. Lujkov yodgorlik oʻrnatish joyini tanlagan).

Moskva meriyasi yodgorlikni qurish uchun 5 million rubl ajratgan.

Yodgorlikbronzadan yasalgan, postamenti esagranitdan .

2012-yil yanvar oyida „Meros“ RPM raisining oʻrinbosari Vladimir Chudinov Moskva meri Sergey Sobyaninga A.P.Chexov haykalini Strastnoy bulvariga koʻchirish imkoniyatini koʻrib chiqish iltimosi bilan murojaat yubordi, bu yerda uni dastlab haykaltarosh Mixail Anikushinning oʻrnatishni rejalashtirgan edi.  Kompozitsiya yodgorlik yonida skameyka, chiroq ustuni va dekorativ panjara oʻrnatishni nazarda tutgan.

2013-yil mart oyida A.P. Chexov nomidagi Moskva badiiy teatrining rahbari Oleg Tabakov yodgorlikni koʻchirishni taklif qildi — uni Kamergerskiy koʻchasida qoldiring, lekin uni Bolshaya Dmitrovka koʻchasiga yaqin joyga koʻchirishni taklif qilgan.

Yana qarang 

 Talaba Chexov haykali

Manbalar

Havolalar 

 Kamergerskiy koʻchasidagi piyodalar zonasini rekonstruksiya qilish, A haykali oʻrnatish. P. Chexov
Chexov Yodgorliklari / M
Chexov
A.P.Chexov haykali, Rostov-na-Donu

A.P.Chexov haykali — yozuvchi Anton Pavlovich Chexov tavalludining 150-yilligi sharafiga oʻrnatilgan bronza yodgorlik. Rostov-na-Donuda yodgorlik Chexov prospekti va Pushkinskaya koʻchasi kesishmasida oʻrnatilgan.

Tarix 
Anton Pavlovich Chexov yodgorliklari turli shaharlar hududida oʻrnatilgan: Moskva , Taganrog , Yujno-Saxalinsk , Krasnoyarsk , Tomsk va baʼzi kichik aholi punktlarida ham oʻrnatilgan. 2010-yil bahorida Rostov-Donda Chexov haykali yaratish gʻoyasi paydo boʻldi. Bu gʻoyani tashkil etish va amalga oshirish uchun maxsus komissiya tuzilib, tanlov oʻtkazildi. Uning natijalariga koʻra, Rostov haykaltaroshi, Rossiyada xizmat koʻrsatgan artist Anatoliy Sknarin haykali loyihasi tanlandi. Muallif topilgan arxiv fotosuratlar asosida yozuvchi obrazini yaratgan.

Yodgorlik qayerda boʻlishi haqida darhol qaror qabul qilinmagan. Bir nechta variantlar koʻrib chiqildi: Stanislavskiy va Semashko koʻchalari kesishmasidagi savdogar Maksimovning uyi yaqinidagi hudud, Budyonnovskiy prospektidagi Kitoblar uyi va Xalq kutubxonasi yaqinidagi Pushkinskaya koʻchasi. Pushkinskaya va Chexov koʻchalari chorrahasida yozuvchi haykali oʻrnatilishi varianti ham taklif qilindi — yakunda komissiya shu joyni tanladi. Yodgorlikning ochilishi 2010-yil 28-yanvarda boʻlib oʻtdi. Yodgorlikning balandligi 2,5 metrni tashkil etgan.

Manbalar 

Rostov-na-donning diqqatga sazovor joylari
Chexov
Rostov-na-Donu
A. S. Griboyedov haykali, Sankt-Peterburg

A. S. Griboyedov haykali — rus yozuvchisi va diplomati A. S. Griboedov meʼmoriy yodgorligi. 1959-yilda Sankt-Peterburgda A. A. Bryansev nomidagi Yosh tomoshabinlar teatri oldidagi Pionerlar maydonida oʻrnatilgan. Yodgorlik loyihasining mualliflari haykaltarosh V. V. Lishev va meʼmor V. I. Yakovlevdir. Yodgorlik federal ahamiyatga ega boʻlgan madaniy meros obyekti hisoblanadi.

Tarix 
Leningradda A. S. Griboyedovga haykal oʻrnatish toʻgʻrisida qaror Ulugʻ Vatan urushi boshlanishidan oldin qabul qilingan. 1949-yilda haykaltarosh V.V.Lishev va meʼmor V.I.Yakovlevning loyihasi boʻlajak yodgorlik uchun tanlangan. 1950-yil kuzida Monumentskulptura zavodida bronza haykal quyilgan. Bir necha yillar davomida bu haykal zavodda yotgan, chunki shahar hokimiyati yodgorlik oʻrnatilishi toʻgʻrisida qaror qabul qila olmagan. 1956-yilda Leningrad shahar ijroiya qoʻmitasi qurilayotgan Yosh tomoshabinlar teatri binosi oldidagi maydonga haykal oʻrnatishga qaror qildi. „Krasnaya Zarya“ zavodi yodgorlikni qurish va poydevor ishlab chiqarish bilan shugʻullangan. Yodgorlikning tantanali ochilishi 1959-yil 23-noyabrda boʻlib oʻtdi.

Tavsif 
A. S. Griboyedov tinchlangan holda oʻtirgan holatda tasvirlangan. Kresloning orqa tomoniga plash tashlangan. Yozuvchining nigohi oldinga, kelajakka qaratilgan. Oʻng qoʻlida tizzasida yotgan kitob.

Sakkiz burchakli kulrang sayqallangan granit postamentda" Aleksandr Sergeevich / Griboyedov " yozuvi zarhallangan belgilar bilan oʻyib yozilgan. Haykalning balandligi 3 m, postamentning balandligi 3,9 m.

1963-yilda „Leningrad haykali“ kitobining mualliflari Griboyedov yodgorligini tanqid qilib, xuddi shu mualliflar tomonidan yaratilgan N. G. Chernishevskiy haykali bilan solishtirganda ichki kechinmalari sezilmayotganinini taʼkidlab tanqid qilishgan.

Manbalar 

Griboedov
 1959-yilda Sankt-Peterburgda qurilgan bino va inshootlar
 1959-yilgi haykallar
Garts qalʼasi

Garts qal’asi — slavyan qal’asi boʻlib, Germaniyaning Ryugen orolida joylashgan Garts shahridan janubi-gʻarbda joylashgan aholi punkti. Qoʻrgʻoni oval shaklida, uzunligi taxminan 200 metr va eni 140 metrni tashkil qiladi. Taxminan gʻarbiy tomonning oʻrtasida kirish joyi bor. Garts koʻli tomoni (yaʼni Pozerits tomoni) qal’alari boshqa joylarga qaraganda pastroq. Qal’a Garts shahridan 15 metr balandlikda joylashgan.

Adabiyotlar 

 Kratzke, Reimann, Ruchhöft: Garz va Rugendahl auf Rügen im Mittelalter. In: Baltische Studien 2004 — Pommersche Jahrbücher für Landesgeschichte. Neue Folge Bd. 90, Verlag Lyudvig, Kiel 2005, S. 25-52, ISBN 3-937719-02-4
 Sven Wichert: Beobachtungen zu Karentia auf Rugen im Mittelalter. In: Baltische Studien 2005 — Pommersche Jahrbücher für Landesgeschichte. Neue Folge Bd. 91, Verlag Lyudvig, Kiel 2006, S. 31-38, ISBN 3-937719-35-0

Havolalar 

 Jens Ruge über den Burgwall Garz
 Garz slavyan qal’asi
 Germaniyadagi slavyan qal’alari
 slavyan mifologiyasi
 Meklenburg Qal'alari-Old Pomeraniya
Sandy MacIver

Alexandra Elena MacIver (1998-yil, 18-iyunda tug'ilgan) — ingliz futbolchisi, Angliya Superligasining „Everton" jamoasida darvozabon sifatida o'ynaydi va Angliya terma jamoasi sharafini himoya qilgan.

Jamoalardagi faoliyati

Yoshligi 
MacIver yoshlikdagi faoliyatini Evertonda boshlagan. 2014-yil, 1-iyun kuni u MK stadionida boʻlib oʻtgan „Liverpul”ga qarshi boʻlib oʻtgan FA Qizlar oʻrtasidagi yoshlar kubogi finalida zaxiradan maydonga tushgan. Usha o'yinda „Everton" 1-0 hisobida mag'lub bo'lgan.  2015-yilda u „Manchester City" akademiyasiga o'tdi.

Clemson 
2016-yilda MacIver ACCning Clemson Tigers jamoasida o'ynash uchun futbol stipendiyasi bilan Qo'shma Shtatlarga ko'chib o'tdi. Birinchi kursda u toʻrt marta maydonga tushdi. Ikkinchi kursdan boshlab u Clemsonning bosh murabbiyi bo'lib, keyingi uch mavsumning har birida 17 ta o'yinda maydonga tushdi. 2019-yil, 19-oktabrda u faoliyatidagi ilk assistentini Sirakuzaga qarshi oʻyinda qayd etdi. 

2020-yilning 2-yanvarida Makiver Clemsonni tugatgandan soʻng yana Evertonga qaytdi. U professional debyutini 2020-yil, 19-yanvarda „Reding” ustidan 3-1 hisobida jamoasi bilan gʻalaba qozongan. 2020-yil, 1-noyabr kuni Makiver oʻzining sobiq klubi „Manchester Siti”ga qoʻshimcha boʻlimlardan soʻng 1-3 hisobida jamoasi bilan magʻlub boʻlganiga qaramay, 2020-yilgi Ayollar oʻrtasidagi Angliya kubogi finalida „Eng yaxshi oʻyinchi” sovrinini qoʻlga kiritdi.

Xalqaro martaba

Kattalar 
2019-yil fevral oyida MacIver 2019-yilgi SheBelieves kubogi davomida Angliyaning katta jamoasining sayohat partiyasida qatnashdi va turnir davomida jamoa bilan birga mashg'ulot o'tkazdi, ammo o'yinchilar tarkibiga kirmadi. 2019-yil avgust oyida Maklver Angliya terma jamoasidan Belgiya va Norvegiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinlariga chaqiruv oldi, ammo maydonga tushmadi. U keyingi ikkita lagerdan chetda qoldi, lekin FA WSL klubi Everton bilan Angliyaga qaytganidan so'ng 2020-yil fevral oyida SheBelieves Cup 2020-yilgi jamoasi tarkibida qaytdi. U terma jamoadagi debyutini 2021-yil, 23-fevralda Shimoliy Irlandiyaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida 6-0 hisobi bilan yakunlangan o'yinda  61-daqiqada zaxiradan maydonga tushdi.

Shaxsiy hayoti 
2012-yil, 29-may kuni MacIver 2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida mash’ala tashuvchisi boʻlgan, chunki mash'ala Chesterdan oʻtgan.

Karyera statistikasi

Klub 
.

Xalqaro 

 2021-yil, 21-iyul kuni oʻtkazilgan oʻyindagi aniq statistika.

Faxrlar

Klub 
Manchester City

 FA WSL: 2015-yilgi ikkinchi o'rin

Everton

 Ayollar o'rtasidagi Angliya kubogi: 2019–20 ikkinchi o'rin sohibi

Xalqaro 
Angliya U-20

 FIFA U-20 ayollar o'rtasidagi jahon chempionati uchinchi o'rin: 2018

Shaxsiy sovrinlari 

 FIFA U-20 ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati „Oltin qoʻlqop”: 2018

Manbalar

Havolalar 

 Everton FC veb-saytidagi profil
 Futbol uyushmasi veb-saytidagi profil
 Sandy MacIver 
Yashayotgan insonlar
1998-yilda tugʻilganlar
Pages with unreviewed translations
Everton L. F. C. squad
 Great Britain women's football squad 2020 Summer Olympic
 FIFA U-20 Women's World Cup awards
Gvadelupa geografiyasi

Gvadelupa — Fransiyaning xorijdagi departamenti, Kichik Antil orollari tarkibiga kiradi.

Gvadelupa maydoni — 1628 km², qirgʻoq chizigʻi uzunligi 306 km.

Gvadelupa hududi taxminan teng boʻlgan ikki qismdan iborat boʻlib, ular  tor boʻgʻozi bilan ajratilgan Riviere Salee; shoʻr daryo).

Gʻarbiy qism — Bas-Terre — fransuz tilidan tarjima qilingan " pastki " yoki " past yer " degan maʼnoni anglatadi. Shunga qaramay, bu nomdan farqli oʻlaroq, Basse-Terre togʻli boʻlib, vulqon jinslaridan tashkil topgan; Uning ustida faol Sufriere vulqoni (1467 m) joylashgan — Kichik Antil orollarining eng baland nuqtasi.

Grande-Terrening sharqiy qismi, aksincha, balandligi atigi 130 m gacha boʻlgan plato boʻlib, ohaktosh va vulqon tüflaridan iborat. Gvadelupa juda seysmik, ayniqsa Basse-Terre. Orolda minerallar kam — faqat qurilish materiallari va oltingugurt ishlab chiqarish uchun xom ashyo bor.

Gvadelupa shuningdek, olis Les Saintes, Mari-Galante va La Desirade ni ham oʻz ichiga oladi. 2007-yilgacha Gvadulupe Sent-Bartelemi va Sent-Martinni ham oʻz ichiga olgan.

Gvadelupa shimolida Antigua va Barbuda orollari, shimoli-gʻarbda — Montserrat oroli, janubda — Dominika. Gʻarbda Karib dengizi, sharqda ochiq Atlantika okeani joylashgan. Gvadelupa quruqlik chegaralariga ega emas.

Iqlim 
Gvadelupa iqlimi tropik savdo shamolidir. Bir tekis harorat (24-27 °C) va sezilarli namlik (yiliga 1500-2000 mm yogʻingarchilik) bilan tavsiflanadi. Yomgʻirli mavsum iyuldan noyabrgacha davom etadi. Bu vaqt ichida orolda vaqti-vaqti bilan tropik boʻronlar boʻlib turadi. Moʻl-koʻl yomgʻirga qaramay, Grand-Terreda doimiy daryolar juda oz, chunki suv ohaktoshdagi yoriqlarga oqib oʻtadi, ammo togʻli Bas-Terreda daryolar koʻp va tez oqimga ega. Oroldagi yomgʻir suvi tanklarda toʻplanadi.

Galereya

Yana qarang 

 Gʻarbiy Hindistondagi vulqonlar roʻyxati

Manbalar
Pinjur

Pinjur (,  ) — baqlajon ikrasi va xuddi shu nomdagi baqlajon qaylasi, koʻplab Bolqon davlatlarining milliy taomlaridan biri sanaladi. Asosan yozda tayyorlanadi. Bolgariya, Serbiya, Makedoniya va Bosniya va Gertsegovinada mashhur. Ayvarga oʻxshaydi, lekin qalampir emas, balki baqlajondan foydalanilishi bilan farq qiladi.

Retseptlar 
Anʼanaviy retseptga baqlajon, pomidor, qizil va qora qalampir, piyoz, sarimsoq, oʻsimlik yogʻi, shakar va tuz kiradi. Pinjur tayyorlash uchun uzoq vaqt talab etiladi, chunki baʼzi ingredientlarni pishirish bir necha soatga choʻziladi. Odatiy tayyorlash tartibi quyidagicha:

 Sabzavotlarni pechda 40-45 daqiqa davomida pishiring.
 Ularni kastryulkaga soling va sovuq suv quying, soʻngra qopqogʻini yoping va oʻrtacha olovda 20 daqiqa davomida pishiring.
 Bugʻlangan sabzavotlarni sovutib oling, poʻstlogʻini arching va qalampirdan urugʻlarini olib tashlang.
 Sabzavotlarni goʻsht maydalagichdan oʻtkazing, suyuqligi oqib tushishini kuting, pressdan oʻtkazilgan sarimsoq, oʻsimlik yogʻi, tuz, qalampir va maydanoz qoʻshing. Dasturxonga tortishdan oldin aralashtiring.

Pinjur goʻsht, kartoshka va yangi non bilan tortiladi.

Manbalar

Yana qarang 
 Kyopoolu (bolgar va turk oshxonasi)
 Lutenitsa (bolgar, makedon, serb oshxonalari)
 Zakusca (Ruminiya oshxonasi)

Havolalar 
 Pinjur — MacedoniaOnline 

Makedoniya oshxonasi
Serbiya oshxonasi
Bolgar oshxonasi
Sabzavot ikra
Souslar
Baqlajonli taomlar
Bonn shartnomasi

Bonn shartnomasi — 921-yil 7-noyabrda fransiyalik Karl III va germaniyalik Genrix I o‘rtasida Bonn yaqinidagi Reyn shahrida o‘zini „do‘stlik shartnomasi“ (lotincha-amicitia) deb ataydigan shartnomaning rasmiy nomi.  Ikki qirollik oʻrtasidagi chegara boʻlgan daryodan neytral hudud sifatida foydalanish keyingi Karoling vorislari uchun ham ahamiyatli edi va klassik antik davr yodgorligi boʻlgan Anglo-Sakson solnomasida ham yozib qoldirilgan.

„Bunday doʻstlikdan koʻra koʻproq ikki tomonlama, oʻzaro va teng huquqli“ boʻlgan shartnoma ikki davlat chegarasini va ularning qirollarining hokimiyatini tan oldi. U Genrixning nemis knyazlari tomonidan saylanishi va Charlzning Lotaringiya ustidan hukmronligi uning knyazlari tomonidan saylovlar orqali qonuniyligini tasdiqladi. Shartnomada Genrix sobiq Franklar imperiyasining boʻlinib ketganligini eʼtirof etish uchun reks Francorum orientalium (Sharqiy Franklar qiroli) va Charlz rex Francorum occidentalium (Gʻarbiy Franklar qiroli) deb nomlanadigan boʻldi. Charlz va uning yepiskoplari va graflari birinchi boʻlib imzo chekdilar, chunki u uzoq vaqtdan beri hukmdorlik qilib kelayotgan Karolinglardan boʻlgan.

Shartnomani keyingi siyosiy voqealarga hech qanday foydasi boʻlmadi. 923-yil yanvar yoki fevral oyining boshlarida Genrix Charlzga qarshi Robert I (Gʻarbiy Frank qiroli) bilan doʻstlik shartnomasi tuzdi, u keyinchalik Genrixga Areopagit Dionisiyning oltin bilan qoplangan va qimmatbaho toshlar bilan bezatilgan tasvirini sovgʻa tariqasida yubordi. Bu tasvirda Korvey Vidukind soʻzlari bilan „Imon va haqiqat belgisi [va] abadiy birlashish va oʻzaro sevgi garovi“ yozilgan edi. Charlz, ehtimol, Genrixni Bonn shartnomasi shartlarini eslab, Robertdan uzoqlashtirmoqchi boʻlgan boʻlishi ham mumkin. 923-yil iyun oyida Charlz Soissons jangida asirga olindi va qirol nomini yoʻqotdi. 925-yilga kelib Genrix Lotaringiyani qoʻshib oldi.

Nashrlar 
Bonn shartnomasining birinchi nashri Heribert Rosweyde tomonidan, keyin esa Jak Sirmond tomonidan nashr etilgan (1623). Keyinchalik, Germaniya tarixi yodgorligi uchun u Georg Pertz tomonidan tahrirlangan, ammo aniq nashr keyinroq ushbu seriyada chiqdi:

 Lyudvig Vayland, tahrir. MCXCVII (911-1197), MGH LL yilgi DCCCXI yoki DCCCXI konstitutsiyalari va jamoat imperatorlari va boshqaruvlari. Konstitutsiyalar (Gannover: 1893).

Manbalar

Adabiyotlar 
 Gerd Althoff: Die Ottonen. Königsherrschaft ohne Staat. 2., erw. Auflage. Kohlhammer, Stuttgart u. a. 2005, S. 48, ISBN 3-17-018597-7.
 Joachim Ehlers: Die Anfänge der französischen Geschichte. in: Historische Zeitschrift. Bd. 240 (1985).
 Joachim Ehlers: Frankreich im Mittelalter. in: Historische Zeitschrift. Sonderheft 11 (1982).
 Ursula Penndorf: Das Problem der „Reichseinheitsidee“ nach der Teilung von Verdun (843). erschienen bei „Bei der Arbeo-Gesellschaft“, München 1974, .

Diplomatiya
Shartnomalar
Urushlar
Janglar