MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Flayat

Flayat Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Aubusson tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
380 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,4 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 45,5 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
Fleurat

Fleurat Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
273 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,6 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 12,1 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
Fontanières

Fontanières Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Aubusson tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
259 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 16,7 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 15,5 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
Fransèches

Fransèches Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Aubusson tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
267 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,5 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 18,4 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
Fresselines

Fresselines Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
671 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 21,9 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 30,6 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
Gartempe (Creuse)

Gartempe Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
132 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,9 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 9,5 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
Genouillac (Creuse)

Genouillac Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
781 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,2 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 35,2 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
Gentioux-Pigerolles

Gentioux-Pigerolles Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Aubusson tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
372 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 5,1 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 73,4 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
Gioux

Gioux Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Aubusson tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
198 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 5,5 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 35,7 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
Glénic

Glénic Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
593 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 21,6 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 27,5 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
Gouzon

Gouzon Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
1404 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 27,7 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 50,7 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
Guéret

Guéret Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Geografiyasi 
Maydoni — 26,21 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
Issoudun-Létrieix

Issoudun-Létrieix Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Aubusson tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
277 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,6 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 26,1 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
Kvant

Kvant ( — „qancha“) fizik tushuncha boʻlib, biror kattalikning boʻlinmas miqdorini bildiradi. Tushuncha zamirida ayrim fizik kattaliklarning diskretligi haqidagi kvant mexanikasi qarashi yotadi (fizik kattalik kvantlanadi).

Kvant — biror fizik kattalikning diskret (uzlukli) tabiatga ega ekanligini tavsiflovchi va uning eng kichik (boʻlinmas) qiymatini koʻrsatuvchi zamonaviy fizikaning asosiy tushunchasi. Mikrosistemaning oʻzaro taʼsirlashishida atom, molekula, yadrolarning yutishi yoki chiqarishi mumkin boʻlgan energiyaning eng kichkina miqdorini ifodalovchi kvant tushunchasini fanga 1900 yilda M. Plank kiritgan. Statsionar holatda atom energiyasi diskret qiymatlarga ega boʻladi. Sistema bir holatdan boshqa holatga oʻtganda uning energiyasi shu holatlar energiyalari farqiga teng energiya kvantini — fotonni chiqaradi yoki yutadi. Energiya kvanti ye ning kattaligi Plank doimiysi 6.62607015x10*-34 bilan toʻlqin chastotasi v ning koʻpaytmasiga teng: e=hv. Energiya (kvant)ning diskret tabiatga ega boʻlishini fotoeffekt, gammaspektroskopiyaga oid tajribalarda isbotlangan.

Kvantlanish gʻoyasi atrofida 1900-yillar boshida yangi fizik konsepsiya — kvant fizikasi yuzaga keldi.

Manbalar
Agrosanoat

Agrosanoat bu qishloq xoʻjalik mahsulotlari etishtirish, uni saqlash, qayta ishlash va isteʼmolchilarga etkazib berish bilan shugʻullanuvchi iqtisodiyot tarmoq.

Iqtisodiy qonunlar va kategoriyalarning amal qilishi iqtisodiyotning barcha sohalari, tarmoqlari va boʻgʻinlari uchun umumiy boʻlsada, lekin ulardagi tabiiy va ijtimoiy-iqtisodiy sharoitga bogʻliq holda oʻziga xos xususiyatlar ham kasb etadi. Ayniqsa, bu oʻziga xos xususiyat agrar sohada yaqqol namoyon boʻladi. Chunki bu erda takror ishlab chiqarish koʻp jihatdan tirik organizm (hayvon, oʻsimlik va boshqalar) bilan ham bogʻliq.

Agrar sohada ishlab chiqarish koʻp jihatdan yer bilan bogʻliq boʻladi. Yerga egalik qilish, tasarruf etish va undan foydalanish bilan bogʻliq boʻlgan munosabatlar agrar munosabatlar deyiladi.
Qishloq xoʻjaligida takror ishlab chiqarishning muhim xususiyatlaridan biri shundaki, bu erda ishlab chiqarish jarayoni bevosita tirik mavjudotlar — yer, oʻsimlik, chorva mollari bilan bogʻliq boʻladi va tabiiy qonunlar iqtisodiy qonunlar bilan bogʻlanib ketadi. Bunda er mehnat quroli va mehnat predmeti sifatida qatnashadi. Yerning boshqa ishlab chiqarish vositalaridan farqi shundaki, undan foydalanish jarayonida u eyilmaydi, eskirmaydi. Aksincha, agar undan toʻgʻri foydalanilsa, uning unumdorligi oshib boradi.
Yekaterina Medichi

Yekaterina Medichi (1519.13.4 −1589.5.1) — Fransiya qirolichasi (1547-yildan), Genrix II ning xotini. Oʻgʻillari: Fransisk II (1559—60), Karl IX (1560¬74), Genrix III (1574-89) larning hukmronlik yillarida davlat siyosatini belgilashda Yekaterina Medichining roli katta boʻlgan. Varfolomey tuni tashkilotchilaridan biri.

Manbalar

Havolalar 
 Медичи, Екатерина
 Екатерина Медичи — королева из рода банкиров. Программа «Эха Москвы» из цикла «Всё так», часть 1 и часть 2
 Мемуары Маргариты де Валуа
 Восточная литература — Мемуары Маргариты де Валуа {рус.}
 Генеалогии дворян Европы.
 Католическая энциклопедия (The Catholic Encyclopedia)
 Рыжов, Константин «Западная Европа» (из серии «Все монархи мира») М. 2001 г.

Medichi
Fransiya qirolichalari
Havo massasi

Havo massasi deb tayinli harorat va suv bugʻi miqdori bilan farqlanuvchi havo hajmiga aytiladi. Havo massalari yuzlab va minglab kvadrat kilometr maydonni qoplab, taglaridagi yer yuzi xarakteristikalariga mos xossali boʻladi. Havo massalari kenglik va manba mintaqalariga binoan tasniflanadi. Sovuq havo massalari qutb yoki arktik, issiq massalar esa tropik deyiladi.

Meteorologiya
Yelboʼgʼoz

Yelboʼgʼoz, tuxum istisqosi — trofoblastik kasallik; xavfsiz oʻsma deb ham yuritiladi, chunki baʼzan ayrim bemorlarda yelboʼgʼoz metastazi kuzatiladi. yelboʼgʼoz oʻsishi homila tuxumining ilk muddatlarida sodir boʻlib, bunda xorion vorsinkalari uzum shingiliga oʻxshash pufakchalar toʻplamiga aylanadi. Homila tuxumi butunlay yelboʼgʼoz pufakchalariga aylanishi yoki ayrim hollarda embrion saqlanib, platsenta yelboʼgʼozga aylanishi kuzatiladi. Baʼzan yelboʼgʼoz pufakchalari bachadonning muskul (miometriy) kavatiga ham oʻsib kiradi va bachadon devorining sirtiga, shuningdek, atrofidagi toʻqimalarga ham oʻtishi (destruksion yelboʼgʼoz) mumkin. Yelboʼgʼoz dastlab xuddi homiladorlikday kechsada, tezda qon keta boshlab, uzluksiz davom etadi. Bachadon homiladorlikning tegishli oyidagiga nisbatan kattaroq boʻladi; ona organizmi bilan homila orasidagi moddalar almashinuvi izdan chiqadi, koʻpincha homila nobud boʻladi. Ultratovush (UZI) apparati yelboʼgʼozni oson aniqlash imkonini beradi. Yelboʼgʼozni oʻz vaqtida aniqlab oldini olish zarur, aks hrlda qon ketishi, infeksiya rivojlanishi, xavfli oʻsma (xorionepitelioma)ga aylanib ketishi mumkin. Davolash: bachadonni qirib tozalab yelboʼgʼoz olib tashlanadi va ayol maʼlum muddatgacha tibbiy tekshiruvdan oʻtib turadi. Yelboʼgʼoz boʻlgan ayolga bir yilgacha takror homilador boʻlishiga ruxsat etilmaydi.

Manbalar 

Kasalliklar
Yelik

Yelik (Capreolus capreolus) — kiyiklar oilasiga mansub juft tuyoqli hayvon, Ye. urugʻining yagona turi.

Urgʻochisi tanasining uz. 140 sm gacha, boʻyi 90 sm gacha, ogʻirligi 55 kg gacha. Erkaklari kichikroq, dumi kalta, 3, baʼzan 4 qisqa   butoqli kichik shoxi bor. Yozgi juni juda kalta va silliq, orqasi sargʻish-malla, biqinlaridagi juni oqish. Koʻkragi, qorni va oyoklari sargʻish. Qishki juni uzun, orqasi qorniga nisbatan qoramtir, qoʻngʻir tusda tovlanadi. Sonida oq dogʻi bor. Ye. Yevropa va Osiyoda tarqalgan. Yozda  oʻtloklar va togʻ yon bagʻirlarida yashaydi. Qishda togʻdan vodiylarga tushadi. Koʻpincha 2 ta, baʼzan 3  ta bola tugʻadi.
Ye. daraxt bargi va novdalari, rezavormevalar, yoʻsin hamda lishayniklar bilan oziqlanadi. Mazali goʻshti va terisi
uchun ovlanadi. 2 kenja turi: Yevropa Ye. (S. s. capreolus) va Sibir Ye. (S. s. pygargus) bor. Oʻzbekistonda faqat Toshkent viloyatining togʻli hududlarida uchraydi. YeLIK, englik — tandirga non yopishda ishlatiladigan anjom. Non yopishda qoʻlni tandir issigʻidan ximoya qilish
uchun kiyiladi. Uzunligi 30—40 sm gacha boʻladi. Chopon engi singari astar-avra qilib, paxta solib, kavilib tayyorlanadi..

Manbalar
Yelikish

Yelikish — ogʻiz boʻshligʻi shillik pardasining yalligʻlanishi. Kataral va yarali gangrenoz xillari bor.

Manbalar 

Kasalliklar
Planetariy

Planetariy (planeta — sayyora) ilmiy-maʼrifiy muassasa boʻlib, unda yulduz, sayyora, kometa va boshqa osmon jismlari tasvirlangan osmon sferasi modeli, sayyoralar panoramalari namoyish etiladi. Namoyishlar astronomiya, kosmonavtika, kosmologiyadan maʼruzalar bilan kechadi.

Planetariy (lot. planeta — sayyora) — 1) astronomik hodisalar (yulduzlar osmonining koʻrinishi, osmon sfera-sining aylanishi, Quyosh va sayyoralarning koʻrinma harakati, Yer sunʼiy yoʻldoshlari harakati; Quyosh va Oy tutilishlari va boshqalar) ni maxsus ekranda koʻrsatuvchi apparat. Ekrani yarim sharni eslatuvchi gumbaz koʻrinishida boʻladi. Oylab va yillab kechadigan hodisalarni Planetariyda bir necha daqiqa mobaynida namoyish qilish mumkin. Birinchi optik planetariy 1924-yil "Karl Seys" firmasi zavodida (Germaniya) yaratilgan. 20-asr 70-yillarda "Karl Seys" xalq korxonasi (GDR) Planetariyning 3 modelini ishlab chiqargan. Planetariy apparatlari AQSH (Spitz), Yaponiya (Goto) va GFR (Zeiss) va boshqa mamlakatlarda ishlab chiqariladi; 2) astronomiya, kosmonavtika va Yer haqidagi fanlarga oid tadbirlar oʻtkaziladigan madaniy-maʼrifiy muassasa. Planetariyda astronomiya, geodeziya, geofizika va kosmonavtikaga doir maʼruzalarni oʻqish mumkin. Birinchi P. 1925-yil Myunxenda qurilgan. Toshkentda Planetariy 1963-yil hozirgi Abdulla Qodiriy nomidagi madaniyat va istirohat bogʻida qurilgan, 2003-yil planetariyning yangi binosi ishga tushirildi.

Ilk planetariy 1925-yili Munxenda ochilgan. Hozirda dunyoda bir necha ming planetariy mavjud.

Manbalar

Havolalar 
WPD (Worldwide Planetariums Database) Butunjahon sayyoraviy ma'lumotlar bazasi
Kommunizm

Kommunizm ( — „umumiy“) — xususiy mulkchilikni inkor qilishga asoslangan turli karashlarning umumiy nomi (ibtidoiy kommunizm, xayoliy kommunizm, „kazarma“ kommunizmi va boshqalar). Unga koʻra, yagona umumiy (ijtimoiy) mulk jamiyat ijtimoiy-iqtisodiy tuzilishining asosini tashqil qiladi. Bu gʻoya „ideal jamiyat“ nomi bilan Platon, keyinroq Thomas More, Tommaso Campanella, Charles Fourier va boshqalarning asarlarida ilgari surildi, Kommunizm yoki kommunistik jamiyat nomi bilan 19—20-asrlarda Karl Marx, Friedrich Engels va Vladimir Lenin asarlarida nazariy ifodasini topdi. Markscha tarixiy jarayon haqidagi qarashga binoan, Kommunizm — kapitalizm oʻrnini egallaydigan va oʻz taraqqiyotida 2 bosqich (faza) — sotsializm deb ataladigan quyi bosqich hamda toʻla Kommunizm deb ataladigan yuqori bosqichni bosib oʻtadigan ijtimoiy-iqtisodiy formatsiyadir. Kommunizm nazariyotchilari bu ikki bosqichning oʻziga xos jihatlari hamda umumiy tomonlari mavjudligini koʻrsatishga urinishgan. Umumiy tomoni iqtisodiy jihatdan yagona ijtimoiy mulkka asoslanganligi, oʻziga xos tomoni esa — mehnat taqsimoti tamoyili bilan belgilanadi, deb uqtirishgan. Chunonchi, ular Kommunizmda „har kimdan qobiliyatiga yarasha, har kimga ehtiyojiga yarasha“ tamoyili amal qiladi, „Kommunizmda muhim ijtimoiy tafovutlar boʻlmaydi, hamma teng boʻladi“, „davlat oʻz vazifasini bajarib boʻladi va barham topadi“, deb hisoblashgan.

Kommunizm gʻoyasining asosida tarixni faqat materialistik tushunish, formatsiyaviy qarash, sinfiylik va partiyaviylik tamoyillariga asoslanish, proletariat manfaatlarinigina himoya qilish kabilar yotadi. Jamiyat taraqqiyoti qonunlariga, inson erkinligi, mustaqillik va demokratiya tamoyillariga zid boʻlgan bu gʻoyalar sobiq SSSR hududida, „sotsialistik lager“ deb atalgan jahon sotsialistik sistemasi davlatlarida tatbiq qilindi. 20-asrning 20-yillaridan zoʻrlik yoʻli bilan proletariat (amalda partiya)ning maʼmuriy-buyruqbozlikka asoslangan diktaturasi oʻrnatildi. Rivojlanish va taraqqiyotning xilma-xilligi, turli xalqlar va mamlakatlarga xos milliymaʼnaviy xususiyatlarning mavjudligi inkor etildi. Dunyo mamlakatlari va xalqlarining yagona kommunistik jamiyatga borishini asoslashga harakat qilindi. Birok, Kommunizmning „erkinlik“, „tenglik“ toʻgʻrisidagi shiorlari soxta va asossiz ekanligi maʼlum boʻldi.

Manbalar 

Politologiya
Siyosiy teoriya
Carlos Slim Helú

Karlos Slim Helu 2011-yilda Forbes media agentligining reytingi boʻyicha ikkinchi marta dunyoning eng badavlat kishisi deb tan olingan. Ota va onasi asli Livanlik nasroniy boʻlgan Karlos 1940-yilda Mexiko shahrida tavallud topgan. Karlos ota-onasi Julián Slim Haddad va Linda Helú larning 6 ta farzandining 5-isi.

Boyligi 
U 2015-yilda $80.5 milliard ga boyiganligi sifatida, eng koʻp daromad topganlar reytingida ham yetakchilik qiladi. Uning orqasidan boylik boʻyicha birinchi oʻrinda kelgan Bill Geyts (Bill Gates) dan $1 milliardga ozroq. Karlos Slim Helúning $80.5 milliard boyligi Lotin Amerikasida telekommunikatsiyada eng yetakchi boʻlgan America Movil va Telmexdagi 62 % ulushiga toʻgʻri keladi. Oʻzi va oilasga tegishli boʻlgan Grupo Carso guruhining koʻchmas mulk, konchlik va birjalardagi faoliyati va qolaversa Meksika bozorining 19 % ga oʻsishi Karlosni yuqoriga oʻringa koʻtardi. Karlos yana savdo guruhi Sachs va New York Timesda ham ulushlari borligini aytib oʻtish lozim.

U yaqinda oʻzining juda katta sanʼat asarlari toʻplamiga atab bunyod etilgan Soumaya Muzeyini yangi binoga oʻtkazdi. Muzey tashrif buyiruvchilar uchun bepul. Karlos Slim Helú 1995-yilda Telmex Fondiga (Fundación Telmex) asos soldi. 2011-yilda shu fondga tushirgan $4 milliard yordami uchun, Forbesning 2011-yilning eng koʻp yordam beruvchilari safidan ham oldingi oʻrinda turadi. Dunyoning eng qudratli shaxslaridan biri.

Shaxsiy hayoti 
Karlos Slim Soumaya Domit bilan 1967-yil dan 1999-yillar oraligʻida ayoli vafot etguniga qadar oila qurib yashagan.
Slimning oltita farzandi bor, ular: Carlos, Marco Antonio, Patrick, Soumaya, Vanessa va Johanna.

Manbalar 

Kishilar
Meksika milliarderlari
Milliarderlar
Yashayotgan insonlar
Ishchi kuchi

Ishchi kuchi (, ) — bu inson aqliy va jismoniy qobiliyatlarining yigʻindisi boʻlib, jamiyatning asosiy ishlab chiqaruvchi kuchi hisoblanadi. Ishchi kuchi mehnat qobiliyatiga ega boʻlgan kishilar uchun xosdir. Lekin ishchi kuchi insonning oʻzi emas yoki uning mehnati ham emas, uning qobiliyatidan iboratdir.
Jamiyatning milliy mahsuloti hisobiga ishlab chiqarishning moddiy-ashyoviy omillarigina emas, balki shaxsiy omili, yaʼni ishchi kuchi ham takror ishlab chiqariladi.

Ishchi kuchining miqdori mamlakat aholisining mehnat faoliyatiga layoqatli boʻlgan qismi orqali ifodalanib, u ishchi kuchi resurslari deb ham ataladi. Insonning ishchi kuchi resurslari tarkibiga kiritilishining asosiy mezoni boʻlib uning yoshi va mehnatga boʻlgan qobiliyati hisoblanadi.

Ishchi kuchi resurslari 
Odatda ishchi kuchi resurslari tarkibiga 16 yoshdan 60 yoshgacha boʻlgan erkaklar, 16 yoshdan 55 yoshgacha boʻlgan ayollar kiritiladi. Lekin ijtimoiy ishlab chiqarish va boshqa sohalarda band boʻlgan nafaqaxoʻrlar ham ishlashi mumkin.
Ishchi kuchi resurslarining faol va potensial qismi farqlanadi. Ijtimoiy ishlab chiqarishda band boʻlgan shaxslar ishchi kuchi resurslarining faol qismi hisoblansa, ishlab chiqarishdan ajralgan holda oʻqiyotganlar va vaqtinchalik uy xoʻjaligida band boʻlganlar potensial qismi hisoblanadi.

Ishchi kuchini takror hosil qilish insonning jismoniy kuchlari va aqliy qobiliyatlarini uzluksiz qayta tiklab va taʼminlab turish, ularning mehnat malakasini muttasil yangilab va oshirib borish, umumiy bilim va kasbiy darajasi oʻsishini taʼminlash demakdir. Ishchi kuchini takror yaratish xodimlarni ishlab chiqarishga jalb etishni, tarmoqlar, korxonalar, mintaqalar oʻrtasida ishchi kuchi resurslarini taqsimlash va qayta taqsimlashni, ularning xodimlarga boʻlgan ehtiyojlari qondirilishini va ayni paytda mavjud ishchi kuchining ish bilan toʻla va samarali band boʻlishini taʼminlaydigan ijtimoiy-iqtisodiy mexanizmini yaratishni ham oʻz ichiga oladi.
Ishchi kuchini takror hosil qilish nisbatan mustaqil iqtisodiy va ijtimoiy muammo boʻlib, bu muammoning ayrim tomonlari aholining tabiiy harakatlari shaklida namoyon boʻladi. Shu sababli ishchi kuchini takror hosil qilishning asosi aholining tabiiy koʻpayishi hisoblanadi.

Ishchi kuchi insonning mehnatga boʻlgan aqliy va jismoniy qobiliyatlarining yigʻindisi boʻlganligi uchun bozor iqtisodiyoti davrida inson emas, mehnat jarayoni ham emas, balki ishchi kuchi tovar sifatida sotiladi, uning boshqa tovarlar kabi qiymati va nafliligi mavjuddir va binobarin, uning bozori boʻladi. Shuning uchun hozirgi kunda keng qoʻllanilayotgan mehnat bozori tushunchasi oʻrniga ishchi kuchi bozori, mehnat resurslari oʻrniga ishchi kuchi resurslari deyiladi.

Ishchi kuchi resurslarining soni va sifati mamlakat aholisining soni hamda jinsi va yoshi jihatidan tarkibi bilan belgilanadi. Bular esa oʻz navbatida aholining tabiiy harakatlanishiga bogʻliq boʻladi.

Yana qarang
 Demografiya

Manbalar

Havolalar
Uzbekistan in figures ISHCHI KUCHI VA BANDLIK
Xarrak

Xarrak mebel turi boʻlib, ochiq joylarda oʻrnatiladi va unda bir necha kishi bir vaqtning oʻzida oʻtirishi mumkin.
 Xarraklar yogʻoch, metal, tosh yoki plastik materiallardan yasaladi. Ayrim xarraklarda suyanish va qoʻl tirash uchun suyanchiq va tutqichlar boʻladi.

Manbalar
Yelim

Yelim — asosan suyuqlangan yuqori molekular anorganik, koʻpincha organik moddalar yoki ularning eritmalari. Turli materiallarni bir-biriga yopishtirish uchun ishlatiladi. Yelim tarkibida qotiruvchi moddalar va qoʻshimchalar, mas, toʻldiruvchilar, erituvchilar, stabilizatorlar, plastifikatorlar, elastifikatorlar boʻladi. Qoʻshimchalar yelimning qovushkokligini, qotish tezligini, mustahkamligini, qattiqligini, issiqqa va sovuqqa chidamliligini oshiradi. Yelim suyuk (eritmalar, emulsiyalar, yakka monomerlar), quyuk yoki qattiq (donador, unsimon, ipsimon) boʻlishi mumkin. Yelimlar oddiy, konstruksion (mashinalar, uchuvchi apparatlar, qurilish konstruksiyalari va boshqani yigʻishda qoʻllaniladigan) va maxsus (yopishkok tasmalar) turlarga ajratiladi. Bundan tashqari, ular tabiiy va sintetik boʻladi. Tabiiy yelim hayvonlar va oʻsimliklar (kraxmal) mahsulotlaridan olinadi. Aksarisi namlikka chidamsiz, o'z kuchini ancha tez yoʻqotadi, chiriydi. Yogʻoch, qogʻoz va boshqa buyumlarni elimlash uchun qoʻllaniladi. Sintetik yelim (smola) — polimerlar eritmasi, emulsiyasi, shuningdek, erituvchi qoʻshilmagan smolalardan iborat. Namlik, issiq-sovuqqa, har xil temperatura, moylar, suyuq yonilgʻilar, turli zamburugʻlar taʼsiriga yaxshi chidaydi. Metall, chinni, yogʻoch, faner, penoplast, plastmassalar, organik oinalarni elimlash uchun ishlatiladi. Rezina yelim — kauchuklar (tabiiy va sintetik) yoki rezinali aralashmalarning organik erituvchilari (asosan, benzin)dagi eritmasi. Rezinani metallga, yogʻochga, sementga yopishtirishda ishlatiladi.

Manbalar

Havolalar 
 Влияние пластмасс на здоровье
 Упрощенная и аппаратурная идентификация пластмасс 
 Сварка пластмасс, сущность процесса сварки пластмасс 
 Учёные создали пластик из сахара 
 Plast-Tech.ru — Полимеры. Всё о переработке пластмасс.
 ПЛАСТМАССОВАЯ ЧУМА: Бороться или махнуть рукой? 
 Получение пластмасс, видео
 Классификация пластмасс 

Yelimlar
Jalesches

Jalesches Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
77 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 9,3 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 8,3 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
Janaillat

Janaillat Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
356 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,3 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 28,9 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
Jarnages

Jarnages Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
408 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 44,3 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 9,2 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
Jouillat

Jouillat Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
402 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,8 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 22,6 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
La Brionne

La Brionne Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
350 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 49,3 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 7,1 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
La Celle-Dunoise

La Celle-Dunoise Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
610 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 20,7 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 29,5 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
La Celle-sous-Gouzon

La Celle-sous-Gouzon Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
144 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,7 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 13,5 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
La Cellette (Creuse)

La Cellette Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
283 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,3 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 21,3 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
La Chapelle-Baloue

La Chapelle-Baloue Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
139 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 15,6 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 8,9 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari
La Chapelle-Saint-Martial

La Chapelle-Saint-Martial Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.

Aholisi 
98 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 9,4 nafar kishi.

Geografiyasi 
Maydoni — 10,4 km2.

Manbalar 

Creuse shaharlari