MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Oʻzbekiston respublikasining maʼmuriy-hududiy tuzilishi

Oʻzbekiston respublikasining maʼmuriy-hududiy tuzilishi — Oʻzbekiston hududining maʼlum qismlarga boʻlinishi.

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 16-bobi Oʻzbekiston Respublikasining maʼmuriy-hududiy tuzilishiga bagʻishlangan. Konstitutsiyaga koʻra, "Oʻzbekiston Respublikasi viloyatlar, tumanlar, shaharlar, shaharchalar, qishloqlar, ovullar, shuningdek, Qoraqalpogʻiston Respublikasidan iborat" (68-modda). Oʻzbekiston Respublikasining hozirgi maʼmuriy-hududiy boʻlinishi mamlakatning ishlab chiqaruvchi kuchlari ahvolini, ularning joylashish xususiyatini, transport va aloqa vositalarining rivojlanishi, joylardagi boshqaruvning tashkiliy tuzilishini aks ettiradi. Viloyat Oʻzbekiston Respublikasi maʼmuriyhududiy tizimidagi yuqori boʻgʻindir va eng yirik boʻlinma sifatida alohida oʻrin tutadi. Hududiy tizimning qolgan boʻgʻinlari — tuman, shahar, shaharcha, qishloq, ovul viloyatning tarkibiy qismlari, ichki boʻgʻinlaridir. Qishloq joylaridagi iqtisodiy, xoʻjalik va ijtimoiymadaniy hayotga tumanlar orqali bevosita rahbarlik amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasidagi shaharlar respublika boʻysunuvidagi, viloyat, Qoraqalpogʻiston Respublikasi va tuman boʻysunuvidagi shaharlarga boʻlinadi. Respublika boʻysunuvidagi shaharlar toifasiga aholisi 500 ming kishidan ortiq yirik iqtisodiy, madaniy, maʼmuriy markaz boʻlgan shahar (Toshkent shahri) kiradi. Viloyat, Qoraqalpogʻiston Respublikasi boʻysunuvidagi shaharlar turkumiga, qoida tariqasida, kamida 30 ming aholisi boʻlgan, muhim maʼmuriy ahamiyat kasb etadigan, istiqbolli iqtisodiy va madaniy markazlar deb hisoblangan shaharlar kiritilishi mumkin. Tuman boʻysunuvidagi shaharlar turkumiga sanoat korxonalari, kommunal xoʻjaligi, davlat uyjoy fondi, rivojlangan ijtimoiymadaniy muassasalari, savdo, umumiy ovqatlanish, maishiy xizmat koʻrsatish korxonalari mavjud boʻlgan hamsa aholisi 7 ming kishidan kam boʻlmagan va uning 2/3 qismini ishchi, xizmatchilar, ularning oila aʼzolari tashkil etgan shaharchalar, aholi punktlari kiradi. Qishloq, ovul, shaharcha — respublika maʼmuriy-hududiy tizimidagi eng quyi boʻgʻinlar. Shaharchalar turkumiga sanoat korxonalari, qurilishlar, temir yoʻl staitsiyalari va boshqalar muhim obʼyektlar yaqinida joylashgan hamda, qoida tariqasida, kamida 2 ming aholisi boʻlgan aholi punktlari kiritilishi mumkin.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahrining chegaralarini oʻzgartirish, shuningdek, viloyatlar, shaharlar, tumanlar tashkil qilish va ularni tugatish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining roziligi bilan amalga oshiriladi.

"Oʻzbekiston Respublikasida maʼmuriyhududiy tuzilish, toponimik obʼyektlarga nom berish va ularning nomlarini oʻzgartirish masalalarini hal etish tartibi toʻgʻrisida"gi qonun (1996-yil 30 avgust)da viloyatlar, tumanlar, shaharlar, shaharchalar, qishloqlar, ovullarni tuzish, tugatish, ularning chegaralarini oʻzgartirish, maʼmuriy markazlarni koʻchirish tartibi belgilangan.
Estoncha Vikipediya

Estoncha Vikipediya — Vikipediyaning eston tilidagi boʻlimi. Estoncha Vikipediya 2002-yilning iyul oyidan boshlab faoliyat yuritmoqda.

Hozirgi ahvoli 
-yil - boʻyicha Estoncha Vikipediyada  maqolalar mavjud.  foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning  nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator. Jami tahrirlar soni — . Teranligi (bugun): 

Estoncha Vikipediya barcha Vikipediya boʻlimlari orasida maqolalar soni boʻyicha -oʻrinda (.. ).

Statistik tarixi

Manbalar

Havolalar 

 Estoncha Vikipediyaning statistikasi
 Estoncha Vikipediyaning statistik diagrammasi
 Estoncha Vikipediyaning statistik koʻrsatkichi 
 Estoncha Vikipediyaning mobil nusxasi

Eston tili
Telugucha Vikipediya

Telugucha Vikipediya — Vikipediyaning telugu tilidagi boʻlimi. Telugucha Vikipediya 2003-yilning dekabr oyidan boshlab faoliyat yuritmoqda.

Telugucha Vikipediya barcha Vikipediya boʻlimlari orasida maqolalar soni boʻyicha -oʻrinda (.. ).

Hozirgi ahvoli 
-yil - boʻyicha Telugucha Vikipediyada  maqolalar mavjud.  foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning  nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator. Jami tahrirlar soni — . Teranligi (bugun):

Manbalar

Havolalar 
 Telugucha Vikipediya
 The Hindu 
 Telugucha Vikipediyaning statistikasi
 Telugucha Vikipediyaning statistik diagrammasi
 Telugucha Vikipediyaning statistik koʻrsatkichi 
 Telugucha Vikipediyaning mobil nusxasi

Telugu tili
Tyubingen universiteti

Tyubingen universiteti yoki Tübingen universiteti () — Olmoniyada joylashgan universitet. 1477-yil Tyubingen shahrida tashkil etilgan.

Adabiyotlar 
 Walter Jens: Eine deutsche Universität. 500 Jahre Tübinger Gelehrtenrepublik. München: Kindler, 1977. ISBN 3-463-00709-6

Olmoniyadagi universitetlar
Zil Çalınca

Zil Çalınca - 2012-yilning turkcha televizion seriali.

Qahramonlar 

 Metehan (Turhan Cihan Şimşek)
 Merve (Elif Ceren Balıkçı)
 Ada (Merve Hazer)
 Duygu (Miray Daner)
 Korcan (Emir Çalıkkocaoğlu)
 Aslı (Aylin Üskaya)
 Acar (Lorin Merhart)
 Tanıl (Berkay Mercan)
 Nisan (Yağmur Yılmaz)
 Sarp (Fırat Can Aydın)

Turkiya teleseriallari
2010-yillar teleseriallari
Oʻzbekiston respublikasining sud hokimiyati

Oʻzbekiston respublikasining sud hokimiyati — Oʻzbekistonda davlat hokimiyatining alohida mustaqil (qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatlar bilan bir qatordagi) tarmogʻi. Uning zimmidoralari, fuqarolarning turli tuman uyushmalari va alohida shaxslar oʻrtasidagi munosabatlarning huquq (qondoirasida kechishini va hal etilishini taʼminlash vazifasi yuklatilgan. [[Sud hokimiyatiga xos xususiyatlar sudlovning davlat nomidan, maxsus tartibda tashkil etilgan (saylangan yoki tayinlangan) muassasalar (qarang Sud tizimi) tomonidan amalga oshirilishi, sudlarning oʻz faoliyatida faqat qonunga boʻysunishi hamda fuqarolik, maʼmuriy, jinoiy va boshqalar ishlarni qonunda belgilangan protsessual tartibda hal etishi, sudlar boshqa hokimiyat tarmoqlaridan mustaqil faoliyat yuritishi, sudning tanholigi (yaʼni davlatning boshqa hech qaysi idorasi sudlov funksiyalarini oʻz zimmasiga ololmasligi), sud hokimiyatining toʻlaqonli va qatʼiyligi (sud hokimiyati chiqargan hujjatlar, hukm va qarori barcha davlat organlari, jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar uchun majburiyligi)da namoyon boʻladi. Mamlakatimizdagi sud hokimiyatining huquqiy maqomi, tuzilishi Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va "Sudlar toʻgʻrisida"gi qonuni (2000-yil 14 dekabr)da belgilab berilgan (yana qarang [[Sud hokimiyati).
Oʻzbekiston rus akademik drama teatri

Oʻzbekiston rus akademik drama teatri — Toshkentdagi koʻhna teatrlardan biri. 1934-yil 21-oktabr da "Intervensiya" (L.Slavin) spektakli bilan ochilgan. Teatr asoschilari V.A. Chirkin (badiiy rahbar), M.K. Vulkonskiy (direktor). Ye.V. Rostov (rej.), aktyorlardan A.S.Zagarov, Ye.L.Lenina, A.M.Shestakov, N.S.Firsov, L.M.Petrova, O.I.Andreyeva, O.I.Gerasimova, P.S.Davidov, G.N.Zagurskaya, Z.A.Radetskaya, A.P.Rozansev, N.G.A^yachaturov va boshqalar teatrning dastlabki ijodkorlaridir. 1936—99 yillar teatr M. Gorkiy nomi bilan yuritilgan. 1967-yildan Akademik teatr. 1999-yildan hozirgi nomda. Teatr oʻz nomidan kelib chiqib, M.Gorkiy asarlarni sahnalashtirishga eʼtibor berdi ("Tubanlikda", "Dushmanlar", "Meshchanlar", "Yegor Bulichyov va boshqalar", "Soʻnggilar", "Quyosh bolalari" va b).

Ikkinchi jahon urushi yillari "Batalon gʻarbga boradi", "Rus kishilari", "Oleko Dundich", "General Brusilov" singari spektakllar qoʻyildi. Urushdan keyin teatr jamoasi Toshkent sanʼat intini tugatgan yoshlar bilan mustahkamlandi. Oʻsha davrda M.Mansurov, K.Yefremova, V.Aleksandrova, Ye.Zlobin, D.Alekseyev, N. Alekseyeva, P. Drozdov, V. Rusinov, N.Myagkova teatrning eng mashhur aktyorlari boʻlgan. Ularga Ye.Yavorskiy, M.Lyubanskiy, R.Tkachuk, V.Retsepter, I. Ledogorov kelib qoʻshilgan.

50-yillar teatr ijodiy faoliyatida keskin burilish boʻldi, yangi rejissura, yangi izlanishlar, yangicha ish uslubi natijasida jamoa yangi teatr shakllari asosida ijod qildi. "Chin inson qissasi" (B.Polevoy), "Qandala" (V.Mayakovskiy), "Qashshoq qalb tarixi" (M.Gorkiy), "Irkutsk voqeasi" (A.Arbuzov), "Shohi soʻzana" (A.Qahhor), "Paranji sirlari", "Maysaraning ishi" (Hamza), "Hamlet" (U.Shekspir), "Zulmat hokimiyati" (L.Tolstoy) kabi spektakllar bilan teatr oʻz mavqeini mustahkamladi. Dramaturgik asar dunyosiga chuqur kirish bilan oʻy va fantaziyalarning aniqligiga erishish, fikr dolzarbligi va ahamiyatiga alohida ahamiyat berish natijasi oʻlaroq mumtoz asarlardan "Jinoyat va jazo", "Chayka", "Don Karlos", "Revizor", "Yuksiz sayyoh" hamda "Lamanchalik kishi", "Xatolar komediyasi", "Momo yer", "Valentin va Valentina", "Avlobar bekasi", "Uch pullik opera" kabi spektakllar yuzaga keldi.

Mustaqillikdan soʻng kuchli aktyorlar guruhi shakllandi, maktabteatr studiyasi talabalaridan unumli foydalanish, turli mamlakatlar mualliflarining asarlarini sahnalashtirish yoʻlga qoʻyildi: "Grafinya Yuliya" (A.Strinberg), "Hamma bogʻda" (E.Olbi), "Buyuk magiya" (E.De Filippo), "Jorj Danden yoki jinni qilingan er" (J.Molyer), "Xizmatkorlar" (J.Jene), "Har toʻkisda bir ayb" (A.Ostrovskiy), "Mehmonxona bekasi", "Arlekino" (K.Goldoni), "Gogolni oʻynaymiz..." (N.Makyavelli), "Ayollar tangosi" (V.Aslanova) va boshqalar.

V.Rusinov, N.Myagkova, N.Sundukova, E.Dmitriyeva, O.Ovchinnikova, L.Stotskaya, G.Lukovnikova, V.Kudashkin, O.Volodina, S.Arxipov, D.Abdulina, O.Vasilyev, I.Kiryanov, A.Koshelev, K.Moshchenko, I.Nenashev, A.Oʻrmonov, L.Xoʻjayeva, T.Hoshimova va boshqalar teatrning yetakchi aktyorlaridir (2005). Teatrning badiiy rahbari — V.M.Shapiro.

Vladimir Ostrovskiy.

    

Toshkent shahridagi teatrlar
Oʻzbekiston sogʻliqni saqlash muzeyi

Oʻzbekiston sogʻliqni saqlash muzeyi — tibbiyot tarixi muzeyi. 1973 yil Toshkentda tashkil etilgan. 1984 yildan Q.S.Zoirov nomidagi Oʻzbekiston sogʻliqni saqlash muzeyis.m. deb yuritiladi. Tibbiyot va gigiyena bilimlari hamda sogʻliqni saqlash sohasida erishilgan muvaffaqiyatlarni targʻib etadi. Oʻzbekiston tibbiyot tarixi bilan tanishtiradi. Muzey ekspozitsiyasi bir necha boʻlim: odam anatomiyasi, fiziologiyasi, gigiyenasi, Oʻzbekiston tibbiyot tarixi boʻlimidan iborat.

Muzeyda Abu Ali ibn Sino yashab oʻtgan 10—11-asrlardagi tibbiyot tarixiga oid manbalar koʻp. Buyuk hakimga bagʻishlangan memorial zalda tabibning koshinkor siymosi, 5 jildli "Tib qonunlari" asari, unda tasvirlangan jarrohlik asboblari, uning xotirasiga Hamadonda tiklangan maqbara maketi saqlanadi.

Muzey fondidagi "shisha odam" meʼdaichak yoʻli, oʻpka, yurak, kichik va katta qon aylanish doirasining elektrlashtirilgan maketi, mulyajlar, rasmlar, fotosuratlar inson organizmi faoliyatidagi eng muhim jarayonlarni tushunib olishga yordam beradi. Shuningdek, taniqli tibbiyot olimlarining ilmiy asarlari, ichki aʼzolarning rentgen suratlari, tibbiyotga oid plakatlar hamda mustaqillik davrida tibbiyet sohasida erishilgan muvaffaqiyatlar bilan tanishtiradi.

Muzeyda kinolektoriy mavjud. Tibbiyot tarixi, ilmiy tibbiyot, kasalliklarning kelib chiqish sabablari, davolash usullari, ichish, chekish, giyohvandlikning oqibatlari va oddini olish, sogʻlom turmush garzi toʻgʻrisida vaqtvaqti bilan suhbatlar oʻtkaziladi. Alkogolizm, chekish, narkomaniya va SPID toʻgʻrisida filmslayd bor.

Yana q. 

 Oʻzbekiston tarixi davlat muzeyi
 Oʻzbekiston Davlat Sanʼat muzeyi
 Oʻzbekiston davlat tabiat muzeyi
 

Muzeylar
Toshkent
Tibbiyot
Oʻzbekistondagi muzeylar
Oʻzbekiston tasviriy sanʼat galereyasi

Oʻzbekiston tasviriy sanʼat galereyasi — oʻzbek xalqining boy badiiy merosini saqlash, tasviriy sanʼat asarlarini toʻplash va yutuqlarini targʻib qilishga qaratilgan madaniy-maʼrifiy muassasa. Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki tasarrufida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 12-oktabr "Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki galereyasini tashkil qilish toʻgʻrisida"gi qaroriga binoan asos solingan. 2004-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti I.Karimov tashabbusi bilan Toshkent shahrida maxsus qurilgan binoga joylashtirilgan (bosh meʼmori V.N.Breusenko; bosh muhandisi G.V.Kostina). Toʻrtburchak tarhli bino meʼmorlikning eng soʻnggi yutuqlarini qoʻllagan holda bunyod etilgan, poydevori, zinalari marmar bilan qoplangan, ichki bezaklarida ganch oʻymakorligidan foydalanilgan.

Galereyada 15 ta koʻrgazma xonasi (umumiy ekspozitsiya maydoni 3,5 ming kv.m), zarur texnika uskunalari bilan jihozlangan majlislar zali hamda xazina, maʼruza va kino zallari, kutubxona, mohir usta studiyasi, ustaxonalar, badiiy salon, kafeteriy bor. Galereya xazinasida 20-asr boshidan hozirgi kungacha yaratilgan Oʻzbekiston tasviriy sanʼatining 1000 dan ziyod rang-tasvir va grafika asarlari hamda nodir numizmatika namunalari saqlanadi. Oʻzbekiston tasviriy sanʼatining 20-asr boshlarida ijod qilgan P.Benkov, L.Bure, A.Volkov, Usto Moʻmin, M.Kurzin, N.Kashina, keyinroq N.Karaxan, A.Abdullayev, Oʻ.Tansiqboyev, N.Koʻziboyev, Ch.Axmarov va boshqalarning asarlari bilan bir qatorda zamonaviy tasviriy sanʼat namoyandalari — Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademiklari B.Jalolov, J.Umarbekov, A.Mirzayev, S.Rahmetov, S.Abdullayev kabi rassomlarning asarlari ham ekspozitsiyadan oʻrin olgan. Galereyaning numizmatika boʻlimidagi Oʻrta Osiyoda turli tarixiy davrlarda zarb qilingan tangalar Oʻzbekiston tarixini oʻzida aks ettiradi hamda katta madaniytarixiy va ilmiy ahamiyatga egadir.

Galereya Oʻzbekiston rang-tasvir asarlarini toʻplash, saqlash, respublika boy madaniyatini oʻrganish hamda tasviriy sanʼat asarlari koʻrgazmalarini uyushtirish orqali keng koʻlamda targʻib qilish ishlarini amalga oshiradi, jahon badiiy madaniyati yutuqlarini oʻrganadi va hozirgi davr estetikasi va ijtimoiy muammolariga bagʻishlangan ilmiy anjumanlar, maʼruzalar, seminarlar tashkil qiladi, axborotlar tayyorlaydi hamda kitob, jurnal, almanax, kataloglar nashr etadi. Koʻrgazmalar va tajribalar almashish yoʻli bilan, festival, yarmarka, tanlovlar uyushtirish vositasida ilmiy, madaniy xalqaro aloqalarni yoʻlga qoʻyadi. Xalqaro miqyosdagi tadbirlarda qatnashadi.

    

Oʻzbekistondagi muzeylar
Oʻzbekiston teatr ijodkorlari uyushmasi

Oʻzbekiston teatr ijodkorlari uyushmasi — sahna sanʼati va uning ijodkorlarini birlashtiruvchi, teatr sanʼati, sahna ijrochilik madaniyatini rivojlantirishga xizmat qiluvchi ijodiy jamoat tashkiloti. Dastlab (19-asrning 2-yarmi) "Musiqa uyushmasi", "Xor jamiyati", "Dramatik sanʼat havaskorlari uyushmasi" kabi nomlar bilan yuritilgan. Uyushma turli mamlakatlardan gastrollar uyushtirish, oʻzbek spektakllariga tomoshabinlar jalb etish va boshqalar vazifalar bilan shugʻullangan. 1945-yilda "Oʻzbekiston teatr jamiyati" tashkil topdi. Oʻzbekistonda faoliyat yuritgan turli uyushmalar negizida ijodiy, targʻibiy, tashkiliy, ijtimoiy tadbirlarni amalga oshirish, teatr madaniyatini rivojlantirish, sahna sanʼatini badiiygʻoyaviy yuksaltirish, ijodkorlar mahoratini oshirish, Oʻzbekiston va jahon sahna sanʼati arboblari muvaffaqiyatlarini targʻib qilish, koʻrik va tanlovlar, dolzarb masalalar boʻyicha bahs, munozaralar oʻtkazish va h.k. vazifalar yuklatildi. Shuningdek, sahna sanʼati namoyandalari haqida kitob, albomlar nashr ettirish, sanʼatkorlar yubileyi, ijodiy va xotira kechalarini oʻtkazish, unvon va mukofotlarga taqdim qilish, teatr rassomlari asarlarining koʻrgazmalarini uyushtirish ishlari bilan ham shugʻullanadi, Qoraqalpoq va viloyat teatrlari jamoalariga yaqindan yordam beradi. 1946, 1962, 1967, 1972, 1976, 1982-yillar Oʻzbekiston teatr jamiyati qurultoylari (I—VI) boʻlib oʻtgan. 1987-yildan uyushma "Oʻzbekiston teatr arboblari soyuzi" nomi bilan yuritilgan. 1998-yildan hozirgi nomda. Uyushmani turli yillarda S.Eshontoʻrayeva, O.Xoʻjayev, Z.Muhammadjonov, ʼ.Qoriyeva boshqargan. 1998-yildan "Oʻzbekteatr" ijodiyi.ch. birlashmasi qoshida faoliyat yuritmoqda (raislari: 1998—2002-yillar M.Abduqunduzov, 2002-yildan Omonulla Rizayev).

Bahriddin Nasriddinov.
Oʻzbekiston tibbiyot jurnali

"OʻZBEKISTON TIBBIYOT JURNALI" — Oʻzbekiston tibbiyot xodimlarining ilmiyamaliy jurnali. Muassisi: Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vazirligi, viloyatlar sogʻliqni saqlash boʻlimlari, Toshkent shahri sogʻliqni saqlash bosh boshqarmasi. Toshkent shahrida 1 yilda6-marta oʻzbek va rus tillarida nashr qilinadi. Dastlab "Turkiston tibbiyot jurnali", "Oʻrta Osiyo tibbiyot jurnali" nomlari bilan chop etilgan (192225); 1926-yildan hozirgi nomda. 194153-yillarda vaqtincha toʻxtatilgan.

Jur.ning asosiy vazifasi Oʻzbekistonda sogʻliqni saqlash tizimidagi islohotlarni, ilmiyamaliy yutuqlarni targʻib qilish, epidemiologiya, sanitariya, ekologiya, farmatsevtika, dorishunoslik masalalari hamda sogʻlom turmush tarzini yoritish. Jur. sahifalarida mustaqillik yillarida tibbiyot sohasida olib borilayotgan ilmiy izlanishlar, qoʻlga kiritilgan yutuqlar, Oʻzbekistonda qabul qilinayotgan sogʻliqni saqlash tizimini isloh qilish davlat dasturiga oid materiallar asosiy oʻrin egallaydi. Unda tibbiyot, sogʻliqni saqlash muammolari, shuningdek, chet el olimlari bilan hamkorlikda olib borilayotgan izlanishlar samarasi haqida maqolalar berib boriladi. Adadi 2200 (2005). Bosh muharriri Oʻzbekiston sogʻliqni saqlash vaziri, professor F.Gʻ.Nazirov (2000-yildan).
Oʻzbekiston-452

"OʻZBEKISTON-452" — oʻrtacha ertapishar tarvuz navi. Butunittifoq oʻsimlikshunoslik institutining Oʻrta Osiyo tajriba st-yasida chiqarilgan. Mevasi dumaloq, oʻrtacha kattalikda, yuzasi silliq, poʻsti oqishyashil, qoramtiryashil yoʻllari bor, ogʻirligi 5–8 kg. Eti mayin, pushtirang, zichligi oʻrtacha, sersuv, shirin. Tarkibida qand miqdori 9—11%. Urugʻi yirik, sargʻishqora halqasi bor. Niholi unib chiqqanidan keyin birinchi hosili 70—75 kunda pishadi. Hosildorligi 200—ZOOts/ga. 1951-yildan ekish uchun davlat reyestriga kiritilgan. Oʻzbekistonning hamma viloyatlarida ekiladi. (rasmi Tarvuz maqolasida berilgan).

Tarvuz navlari
Oʻzbekiston ftiziatriya va pulmonologiya instituti

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi Ftiziatriya va pulmonologiya ilmiy tadqiqot instituti — ftiziatriya va pulmonologiya sohasida respublikada ilmiy, uslubiy muvofiqlashtiruvchi va konsultativ markaz. 1932-yil Samarqandda Sil ilmiy tekshirish instituti nomi bilan tashkil etilgan. 1936-yil Toshkentga koʻchirilgan. 1977-yil institutga Sh.A.Llimov nomi berilgan. 1989-yildan hozirgi nomda.

Institut sil epidemiologiyasi va oddini olishni hamda nafas aʼzolarining sil bilan bogʻliq boʻlmagan kasalliklarini tadqiq etadi; aholiga ftiziatriya va pulmonologiya yordami koʻrsatishning tashkiliy shakllarini takomillashtiradi; sil hamda bronxlar va oʻpkaning oʻziga xos xastaliklari diagnostikasi, differensial diagnoz va silni xirurgik yoʻl bilan davolash usullarini ishlab chiqadi. Respublika tibbiyot institutlaridagi sil va pulmonologiya kafedralari faoliyatini hamda silga qarshi dispanserlar ishini nazorat etadi va ularga metodik jihatdan rahbarlik qiladi. Institutda birinchi marta bemorlar salomatligini mehnatga va kasbga yaroqli qilib tiklashning ilmiy asoslari ishlab chiqildi.

Institutda 4 ilmiy boʻlim (sil terapiyasi va epidemiologiyasi, sil xirurgiyasi, pulmonologiya, diagnostik laboratoriya), 4 laboratoriya va 500 oʻrinli klinika bor, unda oʻpka va oʻpkadan tashqari aʼzolar (plevra, suyak hamda boʻgʻimlar, siydiktanosil aʼzolari, shuningdek, limfa tugunlari va miya qobiqlari) sili hamda oʻpkaning oʻziga xos kasalliklari (bronxial astma, oʻpkaning surunkali obstruktiv kasalligi, pnevmoniya, fibrozlovchi alveolit va boshqalar) bilan ogʻrigan bemorlar davolanadilar; klinika 11 ta boʻlimdan iborat. institut dorilarni, xususan, Yevropaning yetakchi farmatsevtik firmalarida ishlab chiqarilgan preparatlarni klinik tadqiqotdan oʻtkazish markazi ham hisoblanadi. Shuningdek, ilmiy tibbiy axborot, tashkiliymetodik boʻlimlari, kutubxona, vivariy, muzey va boshqalar bor (2005). Institutda Toshkent tibbiyot akademiyasi va Toshkent vrachlar malakasini oshirish institutining ftiziatriya kafedr&tari hamda Respublika Sogʻliqni saqlash vazirligining bevosita kuzatuv ostidagi qisqa kursli kimyoterapiya markazi faoliyat koʻrsatadi. institut va klinikada 410 xodim, jumladan, 9 fan doktori, 27 fan nomzodi, 1 akad., 1 Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi va boshqalar xizmat qiladi. institut faoliyati Sh.A.Alimov, A.A.Kalonxoʻjayev, R.A. Aʼzamov, T.M.Qoriyev, A.M.Ubaydullayev kabi olimlar nomlari bilan bogʻliq. Institutda ftiziatriya va pulmonologiya boʻyicha aspirantura, doktorantura va klinik ordinatura mavjud. institut ilmiy toʻplam, monografiya va metodik qoʻllanmalar nashr etadi.

Manbalar 

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi
Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi

Oʻzbekiston xalq demokratik partiyasi (Oʻzbekiston XDP) – Oʻzbekistondagi siyosiy partiyalardan biri. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 1991-yil 15-noyabrda roʻyxatga olingan. 2005-yil iyulda partiyaning yangi Dasturi, 2004-yil noyabrda yangi tahrirdagi Ustavi tasdiqlandi. Oʻzbekiston XDP har bir oila, mehnat kishisining millati, dini, eʼtiqodi, ijtimoiy ahvoli va kelib chiqishidan qatʼi nazar, moddiy va maʼnaviy farovon hayot kechirishi uchun teng imkoniyatlar yaratish, ularning konstitutsiyaviy huquqlari va insoniy erkinliklarini kafolatlash, shaʼni, qadr qimmati, tinchligini taʼminlashni oʻz vazifasi deb biladi. Partiya mamlakatimiz aholisining ijtimoiy muhofazaga muhtoj tabaqalari manfaatlarini ifoda etadi va himoya qiladi. Oʻzbekiston XDPning oliy organi – 5 yilda 1 marta chaqiriladigan qurultoy. Unda partiya Markaziy kengashi va Markaziy taftish komissiyasi saylanadi. Markaziy kengash plenumida MK birinchi kotibi va kotiblari (yangi tahrirdagi Ustavga muvofiq, MK raisi va rais oʻrinbosarlari) hamda joriy ishlarga rahbarlik qiluvchi Siyosiy ijroiya qoʻmita saylanadi. Oʻzbekiston XDP Markaziy kengashi 1kotiblari: M.Rasulov (1991-94), A.Jalolov (1994-2004); Markaziy Kengash raislari: A. Rustamov (2004-2005), L.Gʻulomov (2005-yil iyuldan). Oʻzbekiston XDP tarkibida Qoraqalpogʻiston Respublikasi, 12 ta viloyat, Toshkent shahri, 171 ta tuman va 29 shahar kengashlari, 13730 ta boshlangʻich tashkilot mavjud. Partiyaning 585 196 nafar aʼzosi bor (2005-yil 1-yanvar). Oʻzbekiston XDP faoliyatining asosiy yoʻnalishi parlamentchilik ishidir. Oliy Majlisning Qonunchilik palatasida uning 27 nafar deputatni birlashtiruvchi fraksiyasi mavjud. Fraksiya 2005 yil 14 fevraldagi yigʻilishida Oliy Majlis Qonunchilik palatasida uchta siyosiy partiya fraksiyalaridan iborat koʻpchilikni tashkil etuvchi „Demokratik blok“ tuzilganligi munosabati bilan oʻzining parlament quyi palatasidagi faoliyatini muxolifatdagi parlament ozchiligi sifatida amalga oshirishini eʼlon qildi. Oʻzbekiston XDPning markaziy nashri: „Oʻzbekiston ovozi“ gazetasi.

Prezident saylovi

Manbalar 

Oʻzbekiston siyosiy partiyalari