MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Muso Bolosog‘uniy

Muso Bolosog‘uniy — (1112—1113 — yilda vafot etgan) muhaddis va faqih bo‘lgan.

Abu Abdulloh Muhammad ibn Muso Bolosogʻuniy Turkiy qadimgi turklar bilan chegaradosh Koshgʻar yoʻlidagi Bolosogʻun (hozirgi Toʻqmoq)da, Sirdaryo (Sayxun) ortida tu‘ilgan.
Fiqh ilmini Bagʻdodda qozi Abu Abdulloh Damgʻoniydan oʻrgangan, hanafiylardan boʻlgan, soʻngra Shom (Suriya)ga koʻchib borgan, u yerda Baytu-l-Muqaddas (Ierusalim) qozisi, soʻngra esa Damashq qozisi bo‘lib xizmat qilgan.
Muso Bolosog‘uniyning odob-axloqi, oʻzini tutishi koʻplarga maʼqul kelmagan. Hadis ilmini Qozi Damgʻoniydan oʻrgangan, shariatda Abu Hanifa maktabi (mazhabi)ning ashaddiy muxlisi bo‘lib, shofiʼiylar maktabiga nisbatan yomon soʻzlar aytar edi.
Qurʼoni karim bilimdonlaridan biri Abulqosim shohidligiga koʻra: "Men Abulhasan ibn Kubays, uni (yaʼni, Bolosogʻuniyni) qanday qoralaganini eshitganman. Zero, u odatda aytar ekan: „Agar davlat va jamiyatning irodasi va boshqaruvi mening qoʻlimda boʻlganida shofiʼiy tarafdorlaridan hatto, jizya ham olgan boʻlar edim“.

Vafoti 
Alloma 1112—13 yilda Damashqda vafot etgan.

Adabiyotlar 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

Manbalar 

Muhaddislar
qozilar
Faqihlar
Internatsionalnoye (Jambul viloyati)

Internatsionalnoye () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Riskulov qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315444300.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1485 kishini (722 erkak va 763 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1944 kishi (988 erkak va 956 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Borkasiy

Ahyad ibn Hakim Borkasiy — muhaddis va roviy bo‘lgan.

Abu Said Ahyad ibn Hakim ibn Xudosh ibn Avfaj Muallim Borkasiy Ustrushananing „Borkas“ qish­logʻida tavallud topgan. Keyinchalik Samarqanddagi „Varsanin“ mahallasida yashagan. Bobosi Xudosh ibn Avfaj Muallim Borkasiy ham oʻz zamonasining mashhur muhaddislaridan boʻlgan. Ahyad ibn Hakim Borkasiy hadislarni Muso ibn Horun Farviy, Abulqosim Hammod ibn Ahmad ibn Hammod Silmiy, Abdulloh ibn Sahl Varsaniniy, Ibrohim ibn Nasr Kabuzanjakasiy va boshqalardan rivoyat qilgan. Abu Nasr Ahmad ibn Muhammad ibn Mansur Muzohamiy, Hasan ibn Muhammad ibn Hasan ibn Sahl Forisiy va boshqa ulamolar Ahyad ibn Hakim Borkasiydan hadis rivoyat qilganlar.

Adabiyotlar 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

Manbalar 

Muhaddislar
Roviylar
Qazaqdiqan

Qazaqdiqan () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Oqtoʻgʻon qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Merke qishlogʻidan taxminan 5 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 315432500.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 303 kishini (163 erkak va 140 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 507 kishi (265 erkak va 242 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Qayindisay (Jambul viloyati)

Qayindisay () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Keness qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315437880.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 313 kishini (149 erkak va 164 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 576 kishi (292 erkak va 284 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Abdurrahmon ibn Maoz Burnamaziy

Abdurrahmon ibn Maoz Burnamaziy — roviy bo‘lgan.

Abdurrahmon ibn Maoz ibn Husayn Burnamaziy hadislarni Abu Ishoq Ibrohim ibn Abdulloh Abdiy va Abu Usmon Salim Balxiy vositasida Abu Maʼshar Hishom ibn Urvadan rivoyat qilgan. Abdurrahmon ibn Maoz Burnamaziydan hadislarni oʻgʻli Abu Ahmad Abdulloh ibn Abdurrahmon ibn Maoz ibn Husayn Burnamaziy va Abdulloh ibn Masʼud ibn Komil Samarqandiylar rivoyat qilgan. Abdurrahmon ibn Maoz Burnamaziy Burnamazda hadislar aytgan.

Adabiyotlar 

 „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

Manbalar 

Muhaddislar
roviylar
Ahmad al-G‘ijduvoniy

Ahmad al-Gʻijduvoniy (arabcha: أحمد الغجدوان— Abu Nasr Ahmad ibn Yusuf ibn Abu Bakr ibn Muhammad ibn Yusuf ibn Hotam ibn Nasr ibn Molik ibn Samʼon al-Gʻijduvoniy) — Roviy.

Ahmad al-Gʻijduvoniy oʻrta asrlarda Buxoroga qarashli Gʻijduvon qishlogʻida tugʻilgan. U boshlangʻich taʼlimni bobosi Abu Bakr al-Gʻijduvoniydan olgan. Ahmad al-Gʻijduvoniy chiroyli xulq-atvori (siyrati) bilan tanilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 265.

Islom:Shaxslar
Qarasu (Merki tumani)

Qarasu () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Tattin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315447300.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 258 kishini (132 erkak va 126 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 288 kishi (130 erkak va 158 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Hotam al-G‘ijduvoniy

Hotam al-Gʻijduvoniy (arabcha: حاتم الغاتفرى — Abu Said Hotam ibn Nasr ibn Molik ibn Samʼon al-Marvaziy al- Gʻijduvoniy) — Roviy.

Hotam al- Gʻijduvoniy IX asr boshlarida Buxoroga qarashli Gʻijduvon qishlogʻida tugʻilgan. U oʻz zamonasining taniqli hadis roviysi boʻlgan.

Vafoti 
Hotam al-Gʻijduvoniy 264/878-yili ramazon oyida vafot etgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 265.

Muhaddis
Islom:Shaxslar
Kenes (Merki tumani)

Kenes () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumaniga qarashli qishloq. Kenes qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tuman markazi Merke qishlogʻidan 27 km shimoli-sharqda joylashgan. KATO kodi — 315437100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 2343 kishini (1180 erkak va 1163 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 2332 kishi (1196 erkak va 1136 ayol) yashagan. Kenes soʻzi qozoqcha, kengash yoki maslahat soʻzini anglatadi.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Rafik Balbabyan

Rafik Oganesovich Balbabyan (1949-yil 14-may) — sovet futbolchisi, qozogʻistonlik murabbiy. Qostanay „ Tobol“ futbol markazi rahbari.

Futbolchi karyerasi 
Futbolchi sifatidagi professional faoliyatini Agdamning „Qorabog‘“ jamoasida yarim himoyachi sifatida boshlagan. U Sumgʻayitning „Polad“ va Nukusning „Amudaryo“ jamoalarida oʻynagan.

1974-yilda qoʻstanaylik murabbiy Gennadiy Nikolaevich Makarenkoning iltimosiga koʻra Balbabyan va yana ikki yosh futbolchi Qostanayga „Burevestnik“ talabalar jamoasini kuchaytirish uchun kelishdi. Ularning hissasi bilan ikkinchi divizion jamoasi ustalar chempionatiga chiqishga muvaffaq boʻldi.

1978-yilda Kustanay pedagogika institutini tamomlagan. Keyin Bokuga qaytib kelgan.

Lisakovskiy jamoasining oʻyinchi murabbiyi edi. U boshchiligidagi jamoa yirik sanoat korxonalari o‘rtasida Qozog‘iston SSR chempioni bo‘ldi.

1981-yilda Qoʻstanayning „Petrel“ ning oliy ligaga chiqishi munosabati bilan, yana ushbu jamoada oʻynadi.

Murabbiylik karyerasi 
1983 yilda Rafik Balbabyan futbolchilik faoliyatini yakunladi va Kustanay klubi qoshidagi Yoshlar sport maktabida murabbiy sifatida ish boshladi. 1995-1996 yillarda „Tobol“ning zaxira jamoasi bosh murabbiyi boʻlgan.

1999-yildan 2000-yilgacha Balbabyan „Tobol“ klubida murabbiy boʻlib ishlagan. 2001-2002-yillarda jamoa bosh murabbiyi boʻlgan. 2003-2006-yillarda — „Tobol“ FK oʻsmirlar sport maktabi direktori boʻlgan.

2007-2009-yillarda jamoani boshqargan.

2010-yildan — „Tobol“ futbol markazi rahbari.

Qo‘stanay futbol maktabi tarbiyalanuvchilari: Popirko, G‘ofurov, Danilov, hozirda Moskvaning „Spartak“ jamoasida — Aleksandr Zuyev, Olmaotaning „Qayrat“ida — Ermek Kuantayev, Qo‘stanayning „Tobol“ jamoasida — Sulton Busurmonov .

Mukofotlari 
2015 yil dekabr oyida Mehnat Qahramoni medali bilan taqdirlangan.

Manbalar 

14-mayda tugʻilganlar
1949-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
SSSR futbolchilari
Aral Samali klubi futbolchilari
Kentay

Kentay () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumaniga qarashli qishloq. Kenes qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315437800.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 649 kishini (321 erkak va 328 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 656 kishi (328 erkak va 328 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Bedilxonlik

Bedilxonlik — XІX asr oxiri va XX asr boshlarida Oʻrta Osiyoda tarqalgan adabiy majlislarning bir turi. Maʼlumki, Bedil asarlari gʻoyat murakkab uslub va majoziy sanʼatlar bilan yozilgan. Uning asarlarini bir marta oʻqib, mohiyatini anglash juda qiyin. Shuning uchun Bedil ijodining ixlosmandlari u yaratgan asarlarning mazmun-mohiyati, qoʻllangan badiiy sanʼatlarni aytib bera oladigan shoir va olimlar huzuriga toʻplanib, bedilxonlik qilganlar.

Manbalar 

Iboralar
Adabiyot
Manbalar
Chala maqolalar
Hafs al-G‘aznayoniy

Hafs al-Gʻaznayoniy (arabcha: حفص الغزنيانى— Abu Umar Hafs al-Kassiy al-Gʻaznayoniy) — Roviy.

Hafs al-Gʻaznayoniy IX asr boshlarida Movarounnahrdaga Kass shahriga qarashli Gʻaznayon qishlogʻida tavallud topgan. U 300/912-yildan oldin bir qancha muhaddislardan hadis rivoyat qilgan.

Vafoti 
Hafs al-Gʻaznayoniy yuz yil umr koʻrib, 300/912-yildan keyin vafot etgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 267.

Muhaddis
Islom:Shaxslar
Qostogʻan

Qostogʻan () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumaniga qarashli qishloq. Yangitoʻgʻon qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 315435100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1915 kishini (977 erkak va 938 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 2099 kishi (1071 erkak va 1028 ayol) yashagan.

Mahalliy aholi orasidan chiqqan taniqli shaxslar 
 Jilysboev, Maqsut (1894—1937) — qozoq sovet jamoat va partiya arbobi.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Qarpiq

Qarpiq () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Andas Botir qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315441400.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1034 kishini (535 erkak va 499 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 932 kishi (481 erkak va 451 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Qizilsay (Merki tumani)

Qizilsay () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Janatogʻon qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315435300.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 379 kishini (201 erkak va 178 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 391 kishi (202 erkak va 189 ayol) yashagan.

Mahalliy aholi orasidan chiqqan taniqli shaxslar 
 Mustapaeva Zaynequl (1921) — Sotsialistik Mehnat Qahramoni.
 Risqulbekov Bedelbay (1924—1994) — Hukumat topshiriqlarini namunali bajargani, sovet militsiyasi saflarida beqiyos xizmatlari uchun Risqulbekov Bedelbay II darajali „Shon-sharaf“, II darajali Ulug‘ Vatan urushi ordenlari bilan taqdirlangan. „Jasorat uchun“, „Harbiy xizmatlari uchun“, „Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“, „Buyuk xizmatlari uchun“, „Choʻl hududlarni oʻzlashtirishdagi hizmatlari uchun“ esdalik medallari bilan mukofotlangan. Yurtdoshlari tashabbusi bilan u tug‘ilib o‘sgan Qizilsoy qishlog‘idagi koʻchalardan biriga uning nomi berilgan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Hafsa bint Sirin

Hafsa bint Sirin (arab. حفصة بنت سيرين, 651 - 719)  - Islomdagi ilk ayol olimlardan biri . U “islom zohidligi tarixidagi ayol kashshof lardan” biri deb nom olgan.

U Basrada yashab, dars bergan. U o‘zining taqvodorligi va islom an’analarining amaliy va huquqiy jihatlarini bilishi bilan mashhur edi.

U tush ta’biri bilan mashhur bo‘lgan Muhammad ibn Sirinning singlisi bo‘lgan.

Manbalar 

 Shaxsiyatlar
 Olimlar
Ummu Dardo

Ummu Dardo al-Kubro (arab. أم الدرداء الكبرى) - Muhammad alayhissalomning ayol sahobiylaridan biri. U VII asrda Damashqda yashab, huquqshunos olima sifatida tanilgan.

Uning shogirdlaridan biri Abdulmalik ibn Marvon beshinchi umaviy xalifa bo‘lib., Ummu Dardodan fiqh ilmini o‘rgangan. XIV asr musulmon tarixchisi Ibn Xaldun shunday deydi: “Abdulmalik ibn Marvon eng buyuk arab va musulmon xalifalaridan biridir. U davlat ishlarini tartibga solishda mo‘minlar amiri Umar ibn Xattobning izidan bordi”.

Manbalar 

 Shaxsiyatlar
 Sahobalar
 Olimlar
Maxanda

Maxanda () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumaniga qarashli qishloq. Oytal qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315443300.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 287 kishini (148 erkak va 139 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 83 kishi (37 erkak va 46 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Badoe’ as-sanoe’

“Badoe’ as-sanoe’ fi tartib ash-sharoe’” (بـدائـع الـصـنـائـع فـي تـرتـيـب الـشـرائـع) – hanafiy mazhabiga oid klassik fiqh qo‘llanmalaridan biri. Asar muallifi XII asr huquqshunosi Alovuddin Kosoniydir. Kitob Kosoniyning ustozi Alovuddin Samarqandiyning “Tuhfat al-fuqaho” asari sharhi sifatida yozilgan, uning qizi Fotima Samarqandiyya uni “kelinlik sovg‘asi” sifatida qabul qilgan. Kitob bugungi kunda ham hanafiy maktablarida o‘qitilmoqda.

Muallif haqida 
Kosoniy hanafiy huquqshunos olimi, “Tuhfat al-fuqaho” asarining muallifi Alovuddin Samarqandiyning (vafoti 1144-yil) shogirdi edi. Samarqandiyning qizi Fotima ham fiqhdan saboq olgan. Fotima Samarqandiyya o‘z davrining eng go‘zal ayoli hisoblanib, unga uylanish taklifi ko‘p bo‘lgan. U va uning otasi uning qo‘lini so‘ragan ko‘plab odamlarni, jumladan hukmdorlarni ham rad etishgan. Fotima va uning otasi Kosoniyning taklifini, u “Tuhfat al-fuqaho”ning sharhi sifatida “Badoe’ as-sanoe’”ni yozganidan keyingina qabul qilishgan va asar Fotima uchun kelinlik sovg‘asi sifatida qabul qilingan.

Kitob haqida 
Kitob zamonaviy bosma nashrda yetti jildni egallaydi. Sharh bo‘lishiga qaramay, u sharh kitoblarning xususiyatlariga ega emas. Kosoniy har bir bobni reja bilan boshlab, unda qaysi mavzular bilan shug‘ullanish niyatida ekanligini tushuntiradi. Uslubiy ravshan boʻlishiga qaramay, asar maʼlum bir davr mobaynida mashhur bo‘la olmagan. Zamondoshi Marg‘inoniyning “al-Hidoya”sidan farqli o‘laroq, unga biror sharh yozilmagan. XX asr boshlarida zamonaviy bosma nashrining paydo boʻlishi bilan asarga katta eʼtibor qaratildi. O‘shandan beri u hanafiy ilmiy muassasalarida muhim manba sifatida qabul qilib kelinmoqda.

Manbalar
Merki (stansiya posyolkasi)

Merki () — Qozogʻiston Respublikasi Jambul viloyati, Merki tumanidagi (Qirgʻiziston temir yoʻlining Merki stansiyasida) qishloq. Oytal qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315443400.

Aholisi 
1999-yilda aholisi 4916 kishini (2339 erkak va 2577 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 5597 kishi (2713 erkak va 2884 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Xalifa ibn Xayyot

Abu Amr Xalifa ibn Xayyot al-Laysiy al-Usfuriy (arab. خليفة بن خياط) (160-161/777 – 239-240/854 yy.) abbosiylar davri arab tarixchisidir.

Uning oilasi Iroqning Basra shahridan edi. Uning bobosi taniqli muhaddis bo‘lgan. Uning shogirdlari bo‘lgan buyuk islom ulamolari orasida Buxoriy va Ahmad ibn Hanbal kabi olimlar ham bor edi.

U kamida toʻrtta asar yozgan, ulardan ikkitasi bizgacha yetib kelgan, bular “at-Tabaqat” va “at-Tarix” asarlaridir. “At-Tarix”ning XI asrga oid nusxasi 1966-yilda Marokashning Tamegrout qishlog‘idagi Nosiriyya zoviyasidan topilmaguncha ma’lum emas edi. U yerda mahalliy quruq iqlim kitobning saqlanib qolishiga yordam bergan. Asar suriyalik tarixchi Suhayl Zakkor tomonidan tahqiq qilingandan so‘ng, 1967-yilda nashr etilgan.

 Shaxsiyatlar
 Olimlar
Minqazan

Minqazan (, eski nomi — Voroshilovo) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi ovul. Janatogʻon qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Merke qishlogʻidan 20 km sharqda joylashgan. KATO kodi — 315435400.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 938 kishini (474 erkak va 464 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 1019 kishi (512 erkak va 507 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Darqoviylik

Darqoviyya (درقاوية‎) yoki Darqoviy so‘fiylik tariqati Marokashda paydo bo‘lgan Shoziliyya tariqatining qayta tiklanuvchi bo‘limidir. Darqoviylik marokashlik shayx Muhammad Arabiy Darqoviyning (1760-1823) tarafdorlaridan iborat edi. Marokashdagi yetakchi so‘fiylik tariqatlaridan biriga aylangan ushbu harakat qashshoqlik va zohidlikni targ‘ib qilgan. U qishloq aholisi va shaharning quyi tabaqalari orasida keng qo‘llab-quvvatlangan. Tariqatning mashhurligi o‘z marosimlarida musiqa asboblaridan foydalanishi bilan yanada oshgan. Marokashda ham, Jazoirda ham darqoviylar siyosiy faoliyat va norozilik harakatlarida qatnashganlar.

Darqoviylik Yevropaga yaqinligi va nisbatan yaqin tarixga ega boʻlishiga qaramay, boshqa soʻfiylik tariqatlariga nisbatan sharqshunoslar tomonidan unchalik eʼtiborga olinmagan. Darqoviyya haqida yozgan mualliflardan Depont va Koppolani o‘zlarining “Confreries” nomli kitoblarida ularni “ashaddiy mazhabchilar” va “islom puritanlari” deb atashadi (504-5-betlar). Bu hukmlarni E. Doutte o‘zining “L'Islam algerien en 1900” asarida yanada to‘ldirgan: “Darqovilar tilanchi darveshlardir. Bu xavfli tariqat hukumatlarga qarshi bo‘lib o‘tgan deyarli barcha qo‘zg‘olonlarda o‘zini ko‘rsatgan”. Marokashda darqoviylikning ta’siri o‘tgan asr davomida shunchalik kuchli bo‘ldiki, “XVIII asr nosiriylik asri bo’lgani kabi XIX asr ham darqoviyya asr bo‘lgan” deb aytiladi". Xuddi shu davrda tariqat Shri-Lanka, Liviya, Misr, Falastin, Suriya va Livanda kuchaygan.

Darqoviylarning “Murobitun” deb ataluvchi bo‘limi Meksikaning Chiapas shahrida faoliyat yuritadi.

Manbalar 

 Firqalar
Siddiq al-Faznayoniy

Siddiq al-Faznayoniy (arabcha: صديق الغزنيانى — Siddiq ibn Abu Bakr ibn al-Husayn al-Gʻaznayoniy al-Kassiy) — Roviy.

Siddiq al-Faznayoniy boshlangʻich taʼlimni Gʻaznayon qishlgʻidagi va Kiss shahridagi olimlardan olgan. Keyinchalik Samarqandga kelib, u yerda muqum yashab qolgan. U "imomul-faqih" unvoniga sazovar boʻlgan.

Ustozlari 
Siddiq al-Faznayoniy hadis ilmining sir-asrolarini Abulfath al-Muborak ibn Ismoil ibn Muhammadal-Bahiliydan oʻrganib, undan hadislar rivoyat qilgan.

Shogirdlari 
Siddiq al-Faznayoniydan Abu Hafs Umar ibn Muhammad ibn Ahmad an-Nasafiy taʼlim olgan va hadislar rivoyat qilgan.

Vafoti 
Siddiq al-Faznayoniy 568/1173-yili shaʼbon oyida vafot etgach, Samarqand shaharidagi "Qantaratu Gʻonfar" qabristoniga dafn etilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
•Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 267.

Muhaddis
Islom:Shaxslar
Oytal (Oytal qishloq okrugi)

Oytal () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq (avvalgi shahar tipidagi aholi punkti). Oytal qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 315443100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 3810 kishini (1709 erkak va 2101 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 4181 kishi (1936 erkak va 2245 ayol) yashagan.

Havolalar 
 Oytal — statya iz Bolshoy sovetskoy ensiklopedii.

Manbalar 

 Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Oytal (Sarimoldayev qishloq okrugi)

Oytal () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanigaqarashli qishloq. Sarimoldaev qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315445400.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 876 kishini (437 erkak va 439 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 977 kishi (471 erkak va 506 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Papanin

Papanin () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi tugatilgan qishloq. Kenes qishloq okrugi tarkibiga kirgan. 2000-yillarda tugatilgan.

Aholisi 
1999-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda doimiy aholi yashamagan .

Eslatmalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Plodovoyagodnoye

Plodovoyagodnoye () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumaniga qarashli qishloq. Jambil qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Merke qishlogʻining janubiy chegarasida joylashgan. KATO kodi — 315433600.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1930 kishini (917 erkak va 1013 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 1918 kishi (933 erkak va 985 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Merki sanatoriysi

Merki sanatoriysi (, eski nomi — Sanatornoye) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi aholi punkti. Merki qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315430200.
Merke daryosi yaqinida joylashgan.

Aholisi 
1999-yilda aholi punkti 126 kishini (63 erkak va 63 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 256 kishi (132 erkak va 124 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari
Muhammad al-Gʻunjiriy

Muhammad al-Gʻunjiyriy (arabcha: محمد الغنجيرى— Abulfazl Muhammad ibn al-Muʼzal ibn Mojid ibn Ismat al-Gʻunjiyriy) — Faqih.

Muhammad al-Gʻunjiyriy boshlangʻich taʼlimni Samarqandga qarashli "Gʻunjiyr" qishlogʻidagi olimlardan olgan. U taniqli faqih boʻlgan.

Ustozlari 
Muhammad al-Gʻunjiyriy hadis ilmining sir-asrolarini Abu Bakr Muhammad ibn Abu Fazl, Abu Nasr al-Harabiy, Abu Ahmad al-Hakim, Abu Bakr al-Ismoiliy kabi olimlardan oʻrgangan va ulardan hadislar rivoyat qilgan.

Shogirdlari 
Muhammad al-Gʻunjiyriydan Abu Muhammad Abdulaziz ibn Muhammad ibn Muhammad an-Naxshabiy kabi roviylar hadislar rivoyat qilgan.

Manbalar 

Muhaddis
Islom:Shaxslar
Sarimoldayev

Sarimoldayev (, 1992-yilgacha — Kuzminka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Sarimoldayev qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 315445100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 8241 kishini (4052 erkak va 4189 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 8422 kishi (4212 erkak va 4210 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Merki tumani aholi punktlari