Karl Toko Ekambi

Karl Brillant Toko Ekambi (1992-yil 14-sentyabrda tugʻilgan) — professional futbolchi, Liga 1 klubi „Lyon“ va Kamerun terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

U oʻz faoliyatini Milliy chempionatda Paris FC  bilan va Liga 2da Sochaux bilan boshlagan. Oldin Liga 1da Angersga qoʻshilgan. Ispaniya La Ligasida „Villarreal“da 18 oy oʻtkazgandan soʻng, u „Lyon“ bilan Fransiyaning yuqori ligasiga qaytdi.

Fransiyada tugʻilgan Toko Ekambi 2015-yilda Kamerun terma jamoasi safida debyut qilgan. U 2017, 2019 va 2021-yillarda Afrika Millatlar Kubogida mamlakat sharafini himoya qilgan va 2017-yilgi turnirda gʻolib chiqqan.

Jamoalardagi faoliyati

Sochaux 
Parijda tugʻilgan Toko Ekambi oʻz faoliyatini Paris FC da uchinchi darajali Milliy chempionatda boshlagan. 2014-yilning iyun oyida u 13 ta gol bilan uchinchi toʻpurar boʻlib, „Sosho“ga oʻtdi. U Liga 2dagi debyutini 2014/15-yilgi mavsumning birinchi kunida „Orlean“ga qarshi oʻyinda, 1:0 hisobida magʻlub boʻlgan Tomas Gerbertning 57-daqiqasida oʻrniga maydonga tushdi. U oʻzining birinchi mavsumini 14 ta gol bilan toʻrtinchi toʻpurar sifatida yakunladi.

Angers 
2016-yilning iyun oyida Toʻrt yillik shartnoma asosida Toko Ekambi 1 milLyon yevro evaziga Anjersga qo‘shildi. U Liga 1dagi birinchi mavsumida yetti marta gol urdi, jumladan, 26-fevral kuni „Bastia“ ustidan 3:0 hisobida g‘alaba qozongan oʻyinda ikkita gol urdi.

2017-yilning avgustida Premer Ligaga yangi koʻtarilgan Brighton & Hove Albion F.C. unga 8 milLyon evro va qoʻshimcha 1 milLyon evro bonuslar taklif qilgani xabar qilingan. U oʻsha mavsumni yaxshi formada boshladi. Mavsumning birinchi yarmida Liga 1da 18 ta oʻyinda 9 ta gol urdi va yanvar oyidagi transfer oynasidagi xizmatlari uchun Angliyadan qiziqish uygʻotdi.

2018-yil yanvar oyida Brighton yana unga taklif qilgani haqida xabar berildi. Bu esa Anje tomonidan rad etildi. 24-fevral kuni Toko Ekambi 89-daqiqada gol urdi va „Anjers“ jamoasi "Lill " ustidan 2:1 hisobida g‘alaba qozonib, quyi ligaga chiqish zonasidan chiqib ketishiga yordam berdi. U Liga 1-ning 2017/18-yilgi mavsumini 17 ta gol bilan yakunladi . Liga toʻpurarlari reytingida 9-oʻrinni egalladi. U ligadagi eng yaxshi afrikalik uchun Prix Mark-Vivien Foe sovrinini qoʻlga kiritdi. U 2003-yilda mamlakat uchun oʻynab vafot etgan Mark-Vivien Foe nomidagi mukofotni qoʻlga kiritgan birinchi kamerunlik edi.

2017-yil 25-aprel kuni Toko Ekambi Fransiya kubogi yarim finalida "Guingamp " ustidan 2:0 hisobida g‘alaba qozondi. 27-may kuni Parij Sen-Jermenga (PSJ) 1:0 hisobida magʻlub boʻldi.

Villarreal 

2018-yilning iyun oyida Toko Ekambi Ispaniya La Ligasida „Villarreal“ bilan taxminan 20 milLyon evrolik shartnoma imzoladi. U yanvar oyida Xitoy Superligasiga joʻnab ketgan Sedrik Bakambu oʻrniga shartnoma imzoladi. U oʻzining birinchi liga mavsumida oʻnta gol urdi. Jumladan, 17-mart kuni „Rayo Valyekano“ ustidan 3:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda ikkita gol urgan.

Har biri beshtadan gol bilan Toko Ekambi va Xetafedan Anxel 2018/19-yilgi Ispaniya Kubogining eng yaxshi toʻpurarlari boʻlishdi.

Toko Ekambi 2019-yilning oktyabr oyida La Ligada oyning eng yaxshi futbolchisi bo‘ldi. 25-oktyabr kuni „Alaves“ ustidan 4:1 hisobida g‘alaba qozongan.

Lyon 
2020-yilning 20-yanvarida Toko Ekambi Liga 1ga qaytdi va mavsumning qolgan qismida „Lyon“ga ijaraga berildi. 2-iyun kuni u 11,5 milLyon yevro evaziga to‘rt yillik shartnoma bilan doimiy transferga o‘tdi. U 31-iyul kuni 2020-yilgi Kupe de la Liga finalida oʻynadi. 80-daqiqada Memfis Depayning oʻrniga maydonga tushgach, u golsiz durangdan soʻng penaltilar seriyasida gol urdi, ammo uning jamoasi PSJga yutqazdi.

2020/21-yilgi mavsumda 14 ta gol bilan Toko Ekambi yana Liga 1ning to‘qqizinchi to‘purari bo‘ldi.

Xalqaro faoliyati 
2015-yilning 6-iyunida Toko Ekambi Kamerun terma jamoasi safida Fransiyaning Kolomb shahrida Burkina-Fasoga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvida 66-daqiqada Jastin Mengoloni o‘rniga maydonga tushdi. U oʻzining birinchi golini keyingi yilning 3-sentyabrida Afrika Millatlar Kubogi 2017 saralashida Gambiya ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozongan uchrashuvda kiritdi. Menejer Ugo Broos uni jamoa gʻalaba qozongan Gabondagi final turniriga chaqirdi.

2017-yil 28-mart kuni Toko Ekambi Bryusselda Gvineyaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida 2:1 hisobida mag‘lub bo‘lganida qizil kartochka oldi. Iyun oyida Broos uni Rossiyada boʻlib oʻtadigan 2017-yilgi Konfederatsiyalar kubogiga tanladi. U 2019-yilda Misrda boʻlib oʻtgan Afrika Millatlar Kubogiga ham bordi.

Keyingi yil boshida oʻz maydonida boʻlib oʻtgan oʻyinda Toko Ekambi guruhda Efiopiya ustidan 4:1 hisobida gʻalaba qozongan va oxirgi oʻyinda Komor orollari ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozongan uchrashuvda ham ikkita gol urdi. 29-yanvar kuni chorak finalda Gambiya darvozasiga ikkala golni kiritdi. 2022-yil 29-mart kuni u Jazoirga qarshi qo‘shimcha bo‘lim yakuniga qo‘shib berilgan to‘rtinchi daqiqada gol urib, Kamerunni 2022-yilgi FIFA Jahon chempionatiga yo‘lladi.

Karyera statistikasi

Klub

Xalqaro 

 Ballar va natijalar roʻyxati Kamerunning gollari soni birinchi boʻlib, hisoblar ustuni Toko Ekambining har bir golidan keyin ochkoni koʻrsatadi .

Yutuqlar 
Lyon

 Kupe de la Liga 2-o‘rin sohibi: 2019-20

Kamerun

 Afrika Millatlar Kubogi: 2017
 Afrika Millatlar kubogi bronza: 2021

Individual

 Liga 2-yilning eng yaxshi jamoasi: 2014-15
 Prix Mark-Vivien Foe: 2018
 La Ligada oyning eng yaxshi futbolchisi: 2019-yil oktyabr

Manbalar 

Fransiya futbolchilari
1992-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar