MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Apollinariy Prixodko

Apollinary Nikolaevich Prixodko (23.07.1914 - 10.06.1969) — sovet muhandisi, qishloq xoʻjaligi mashinalari konstruktori, Lenin mukofoti laureati.

Tarjimai hol 
Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutini tugatgan (1937).

Dastlab Oʻzbekiston SSR Xalq Komissarligida, keyin (1938 - 1948) " Toshselmashzavod "da ishlagan.

1948-yildan GSKB paxtachilik mashinalari boʻlimi boshligʻi boʻlgan.

Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti aʼzoligiga saylangan.

Mukofotlari 

 1967-yilda Lenin mukofoti - vertikal shpindelli ikki qatorli paxta terish kombaynini loyihalashtirgani, ommaviy ishlab chiqarish va qishloq xoʻjaligida mashinalarni joriy etishni rivojlantirgani uchun.
 Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan ixtirochi (1964).

Manbalar 

 TSB yillik kitobi, 1968-yil.

1969-yilda vafot etganlar
6-oktyabrda vafot etganlar
1914-yilda tugʻilganlar
23-iyulda tugʻilganlar
Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muxandislari instituti bitiruvchilari
Murra ibn Ka'b

Murra ibn Kaʼb (arabcha: ) — 4-asrda yashagan Quraysh qabilasining aʼzosi 

Muhammad paygʻambarning otasi Abdulloh ibn Abdulmuttalib va buvisi Fotima binti Amrning oltinchi bobosi. U Qusay ibn Kilabning bobosi, Hoshim ibn Abdulmanafning bobosi.

Muhammad paygʻambarning onasi va otasining ajdodlari tomonidan hisoblanganda , Murra ibn Kaʼb "Islom paygʻambarining soʻnggi umumiy ajdodi „ ekanligi taʼkidlanadi.

Shajara 

 Abdul Muttalib (Muhammadning otasi tomonidan bobosi). Otasi: Hoshim ibn Abd Manaf ibn Qusay ibn Kilab ibn Murra ibn Kaʼb.  Onasi: Salma binti Amr an-Najjariya (Murra avlodi emas).
 Fotima binti Amr (Muhammadning buvisi).Otasi: Amr ibn Aʼz ibn Imron ibn Maxzum ibn Yaqzo ibn Murra ibn Kaʼb.Onasi: Saxro binti Abd ibn Imron ibn Maxzum ibn Yaqzo ibn Murro ibn Kaʼb.
 Vahb ibn Abdulmanaf (Muhammadning ona tomondan bobosi).Otasi: AbdManaf ibn Zuhra ibn Kilob ibn Murra ibn Kaʼb.Onasi: Atika binti Avqos As-Sulamiya (Murra avlodidan emas).
 Barra bint Abdul Uzzo (Muhammadning onasi tomonidan buvisi).Otasi:Abduluzzo ibn Usmon ibn Abd Addar ibn Qusay ibn Kilab ibn Murra ibn Kaʼb.Onasi: Ummu Habib binti Asad ibn Abduluzzo ibn Qusay ibn Kilab ibn Murro ibn Kaʼb.

Onasi Vahshiya binti Shaybon ibn Muharib ibn Fihr ibn Molik edi, shuning uchun onasi otasining ikkinchi amakivachchasi boʻlgan.

Eslatma
Duk-Duk

Duk-Duk yashirin jamiyat boʻlib, Tinch okeanining janubidagi Papua-Yangi Gvineyaning Bismark arxipelagidagi eng katta orol boʻlgan Britaniyaning Rabaul hududidagi Tolay xalq anʼanaviy madaniyatining bir qismidir.

Tavsif 

Bu jamiyat diniy va siyosiy hamda ijtimoiy maqsadlarga ega. U oʻzining boshqaruv ruhlari orqali qonun va tartibni ifodalaydi. Ritual raqslarda jamiyat aʼzolari raqqosaning qaysi niqob kiyishiga qarab erkak ruhi duk-duk va ayol ruhi tubuanni chaqiradilar. Baʼzi raqslarda ayol rolida chiqishsa ham, raqqoslarning doim erkaklar boʻladi. Ayollar va bolalarga bu narsalarda ishtirok etishi taqiqlangan. Ikkala turdagi niqob ham konus shaklida boʻlib, qamish va toladan tayyorlangan. Anʼanaga koʻra, duk-duk tubuandan balandroq va yuzsiz boʻladi. Tubuanning dumaloq koʻzlari va qoraga boʻyalgan yarim oy shaklidagi ogʻzi boʻladi. Niqobga qoʻshimcha ravishda barglar raqqosalarning tanasini qoplaydi. Shunda raqqosning faqat oyoqlari koʻrinadi.

Duk-dukga faqat erkaklar kirishi mumkin boʻlgan. Kirish toʻlovi bilan amalga oshirilgan.

Jamiyatning oʻziga xos yashirin belgilari va marosimlari, begonalar uchun yopiq boʻlgan bayramlari boʻlgan. Duk-duk faqat toʻlin oy chiqqanda uyushtirilgan.

Adolatsizlik kuzatilsa, jarimalar undirish, tabular, ziyofatlar, soliqlar undirish amalga oshirilgan. Qabiladagi barcha masalalari Duk-duk aʼzolari tomonidan uyushtirilgan. Jazolarni amalga oshirishda ularga uylarni yoqish va hatto odamlarni oʻldirishga ruxsat berilgan. Tubuan niqoblarini kiygan raqqosalar hukmi va xatti-harakatlari shubha ostiga olinmaydigan ilohiy mavjudotlar deb hisoblangan.

Jamiyat XX asrning boshlarida yoʻq boʻlib ketgan. Ammo Duk-duk raqqoslari hozirda sayyohlarga raqs namoyish etishadi.

Manbalar 
 ↑  Salisbury, Richard Frank (1970).
Vahb ibn Abdulmanaf

Vahb ibn Abdulmanaf () ibn Zuhra ibn Kilab ibn Murra, Banu Zuhra qabilasining boshligʻi va Omina bint Vahbning otasi edi. U Islom paygʻambari Muhammadning bobosi edi.

Shajara 

Vahbning bobosi Makkadagi Quraysh qabilasining Banu Zuhra qabilasining avlodi Zuhra ibn Kilab edi. 

Uning onasi Qayla (Hind) binti Vajz ibn Gʻolib, Banu Xuzaadan. Uning ukasi Vuhayb ibn Abdulmanaf edi.

Vahb Quraysh qabilasining Banu Abd ad-Dor qabilasidan Barra binti Abdul Uzzoga uylangan edi. Vahbning birinchi xotini Barra binti Abduluzzo Qusayning nevarasi, ikkinchi xotini esa Yasrib (Madinaning) taniqli ayollaridan Rugʻayba binti Zurara ibn Addas edi. Uning oʻgʻli Abdu Yagʻutning oʻzi taniqli boshliq boʻlgan.

Vahb ibn Abdumanafdan keyin 
Vahb va, ehtimol, uning xotini Barra vafot etganida (u haqida boshqa hech narsa aytilmagan) Ayyil Barraning qizlari Omina bint Vahb va Hala bint Vahb oʻz qaramogʻiga oldi. Beva Rugʻayba erining ukasining taklifini qabul qilmay, oʻrniga Banu Adiy ibn Najjor qabilasidan Qays ibn Amrga uylanib, Yasribga qaytib keldi va vaqti kelib Salma (Ummu Munzir) va Solitni dunyoga keltirdi. Oyilaning ham turmush qurish yoshidagi qizi bor edi, uni Hala deb ham ataydilar.

Abdulloh ibn Abdulmuttalib otasining yoshiga yetganda, Abdulmuttalib unga xotin izlay boshladi. Abdul Muttalibning amakivachchalaridan biri Muttalibning qizi Ayila allaqachon Banu Zuhraga turmushga chiqqan edi. Eri Zuhraning nabirasi va Vahbning ukasi Vuhayb edi. Abdul Muttalib yoshi 70 dan oshganiga qaramay, oʻzi uchun Halani soʻradi. Halaning yoshi nomaʼlum, ammo Omina Abdullohga uylanganida 15 yoshda edi. Ikkala qiz ham rozilik berdi va ikkita nikoh bir vaqtning oʻzida boʻlib oʻtdi.

Eslatmalar
Curtis Obeng

Curtis Obeng () (1989-yil 14-fevralda tugʻilgan) — angliyalik professional futbolchi. Curtis Obeng „Manchester United“ futbol klubida oʻng qanot himoyachisi sifatida oʻynaydi. Curtis Obeng avvalroq „Manchester City“, „Wrexham“, "Swansea City", „Fleetwood Town“, „York City“, „Stevenage“, „Newport County“, „Macclesfield Town“, „Altrincham“, „Solihull Moors“, „Nuneaton Borough“ va „Macclesfield“ futbol klublarida oʻynagan.

Yoshligi va shaxsiy hayoti 
Curtis Obeng Manchesterning Stretford shahrida tugʻilgan. Curtis Obeng ganalik hisoblanadi.

Klublardagi oʻyin faoliyati

Dastlabki oʻyin faoliyati 
Curtis Obeng oʻz faoliyatini "Manchester City" futbol klubining yoshlar jamoasida boshlagan. Curtis Obeng 2007-yilda „Manchester City“ futbol klubi bilan ikki yillik professional shartnoma imzoladi, ammo 2008—2009-yilgi mavsum klubni tark etdi. Angliya Premer-ligasi vakili „Wigan Athletic“ futbol klubi bilan sinovdan soʻng, Curtis Obeng 2009-yil 1-avgustda Premer konferensiya vakili „Wreham“ futbol klubi bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. 2011-yilning iyun oyida Curtis Obeng shartnomasini yana 18 oyga uzaytirdi.

Swansea City 

Curtis Obeng 2012-yilning 31-yanvarida 200 ming funt sterling evaziga 3 yarim yillik shartnoma asosida Angliya Premer-ligasining vakili „Swansea City“ futbol klubiga oʻtdi. Keyin Curtis Obeng 2012-yil 25-oktyabrda Ikkinchi liga vakili „Fleetwood Town“ futbol klubiga ikki oyga ijaraga yuborildi. Curtis Obeng „Fleetwood“ klubi tarkibida oltita oʻyinda maydonga tushdi.

Curtis Obeng 2013-yilning 30-yanvarida Ikkinchi liga vakili „York City“ futbol klubi bilan bir oylik ijara shartnomasi imzoladi. Curtis Obeng „York City“ klubi uchun toʻrtta oʻyinda maydonga tushdi.

2014-yilning 18-fevralida Curtis Obeng Birinchi liga vakili „Stevenage“ futbol klubi bilan mavsum oxirigacha ijara asosida qoʻshildi.

2014-yil 23-oktyabrda Curtis Obeng „Newport County“ futbol klubiga bir oylik ijara asosida qoʻshildi va keyinchalik shartnoma muddati 23-dekabrgacha uzaytirildi. Curtis Obeng „Swansea City“ klubiga 2014-yilning 17-dekabrida „Newport County“ futbol klubi tarkibida oltita oʻyinda maydonga tushib qaytdi.

2015-yil 28-mayda Curtis Obengning „Swansea City“ futbol klubi bilan imzolagan shartnoma muddati nihoyasiga yetdi.

Keyingi oʻyin faoliyati 
Curtis Obeng 2016-yil 27-oktaybrda Milliy Llga k valili"Macclesfield Town" futbol klubi bilan shartnoma imzoladi. 2016-yil 22-noyabrda Curtis Obeng Milliy liga vakili „Solihull Moors“ futbol klubi bilan shartnoma imzoladi. Beshta oʻyinda maydonga tushganidan soʻng, 2017-yil 20-yanvarda „Solihull“ futbol klubini tark etdi. Curtis Obeng 2017-yilning iyulida futboldan ketgan.

Xalqaro oʻyinlardagi faoliyati 
Curtis Obeng 2008-yil 5-fevralda Xorvatiya milliy terma jamoasiga qarshi oʻyinda Angliyaning 19 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar milliy terma jamoasi safida ilk oʻyinini oʻtkazdi. Curtis Obeng 2008-yilda 19 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar milliy terma jamoasida toʻrt marta maydonga tushgan.

Faoliyat statistikasi

Manbalar 

Angliya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1989-yilda tugʻilganlar
Barra bint Abdul Uzzo

Barra bint Abd al-Uzzo () ibn Usmon ibn Abdul-Dor ibn Qusay ibn Kilab (Banu Abd-Dor qabilasidan), Islom paygʻambari Muhammadning ona tomondan buvisi edi.

Shajara 

Barraning onasi: Ummu Habib binti Asad ibn Abduluzzo ibn Qusay ibn Kilab 

Otasi: Abduluzzo ibn Usmon ibn AbdulDor ibn Qusay. 

Shunday qilib, Barraning onasi va otasi ikkinchi amakivachchalar edi. Bundan tashqari, Barra Xadichaning (Muhammad paygʻambarning birinchi xotini) amakivachchasi edi, chunki uning onasi Ummu Habib Xadichaning otasi Xuvaylid ibn Asadning singlisi edi. Ummu Habibning onasi Barra binti Avf ibn Obid ibn Avij ibn Adiy ibn Kaʼab ibn Luay ibn Gʻolib ; Bu Barra bint Abdul Uzzoning buvisi edi.

Manbalar 

 
 
 Ibn Hisham's Prophet Muhammad's biography (Arabic)

Eslatmalar
Marcos Rosha

Markos Luis Rosha Akino () — braziliyalik futbolchi, Palmeirasning oʻng qanot himoyachisi.

Hayoti 
Markos Rosha — „Atletiko Mineiro“ tarbiyalanuvchisi, u 2006-yilda asosiy tarkib safida debyut qilgan. 2008-yildan 2012-yilgacha u Braziliyaning turli jamoalariga tez-tez ijaraga berilgan. Xususan, 2011-yilda u Amerika Belu-Orizonti shahridagi „Amerika“da oʻynagan.

2011-yilgi mavsum oxirida Rosha Braziliya chempionatining ramziy terma jamoasiga kirdi, himoyachi 12 ta golli uzatmani amalga oshirdi va bu koʻrsatkich boʻyicha ikkinchi boʻldi, Atletiko Mineyro esa Minas-Jerais shtati chempioniga aylandi. Braziliya chempionatida 23 yoshli Rosha oʻsha vaqtga qadar 71 ta oʻyin oʻtkazib, 5 ta gol urgan va 24 ta golli uzatmani amalga oshirgan. Futbolchiga „Rubin“, Ispaniyaning „Atletiko“ va Angliyaning „Nyukasl Yunayted“ kabi klublari qiziqish bildirishgan.

2012-yildan buyon Markos Rosha doimiy ravishda oʻzining „Atletiko Mineiro“ jamoasida oʻynab, 2013-yilda Libertadores kubogini yutgan.

2018-yildan beri u „Palmeiras“da oʻynamoqda. Birinchi yili u jamoaga Braziliya chempioni boʻlishiga yordam berdi. 2020-yilda u Liga Paulista gʻolibi boʻldi. 2020-yilgi Libertadores kubogida Markos Rosha toʻqqizta oʻyin oʻtkazdi va oʻz faoliyatida ikkinchi marta ushbu turnirda gʻalaba qozondi. 2021-yil oxirida u jamoasiga ketma-ket ikkinchi marta Libertadores kubogini yutishiga yordam berdi.

Braziliya terma jamoasi bosh murabbiyi Mano Menezes ikki marta Markosni terma jamoaga chaqirgan.

Yutuqlar 

  San-Paulu shtati chempioni (1): 2020
  Minas-Jerais shtati chempioni (5): 2012, 2013, 2015, 2016, 2017
  Braziliya chempioni (1): 2018
  Braziliya kubogi sohibi (2): 2014, 2020
 Libertadores kubogi sohibi (3): 2013, 2020, 2021

Manbalar 

Braziliyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1988-yilda tugʻilganlar
11-dekabrda tugʻilganlar
Fihr ibn Molik

Fihr ibn Molik () (taxminan 230-240 yillarda yashab oʻtgan) — islom paygʻambari Muhammadning ajdodlari qatoriga kiradi. Adnandan Muhammadning naslida Fihr Muhammaddan oʻn bir avlod oldin keladi.

Ismning maʼnosi 
Baʼzi yozuvchilar uning ismini ham „Qarish“ (qattiq, kichikina „Quraysh“) deb taʼkidlaganlar, bu uning Quraysh qabilasining avlodi boʻlganligini bildiradi. Biroq, koʻpchilik genealoglar bu versiyani rad etishadi.

Ibn Is'hoq rivoyati 
Ibn Is'hoqning yozishicha, Fihr Ka’bani Yamanga koʻchirmoqchi boʻlgan. Yamanning Himyoriy podshohidan himoya qilgan.

Yaman bilan jang 
Keskin jang boʻlib, Himyor magʻlub boʻlgan. Hasan ibn Kilol ibn Zi Hadas al-Himyariy toʻlovni toʻlamaguncha ikki yil davomida Fihr tomonidan asirda tutilgan. Ammo bu voqeani baʼzi musulmon ulamolari rad etadilar, ular buni hech qachon eshitmaganliklarini va Quraysh emas, balki Hasan ibn Kilol davrida Kaʼbani Huzoa boshqarganligini taʼkidlaydilar.

Jangdan soʻng 
Fihr ibn Molik, Makka ahli Kaʼbani Yamanga koʻchirish uchun kelganlarida Himiyarlar saltanati qoʻshinlariga qarshi jangga kirishdi va qoʻshinni magʻlub etishga muvaffaq boʻldi. Fihr ibn Molik Quraysh, Bani Kinana, Banu Huzayma, Banu Asad, Banu Judham va bir qancha Muzhar qabilalaridan iborat birlashgan kuchni safarbar qildi. 

Podshoh, Himyor Hasan bin Abdu Kalol bin Matub bin Dzu Hurat al-Himyariy qoʻlga olindi va uch yildan soʻng, yaʼni toʻlov toʻlagandan keyin ozod qilindi.

Fihr ibn Molik Makkaga kelgan hojilarning (hojilarning) ehtiyojlarini koʻrib, tirikchilik uchun boshqa arab qabilalari bilan savdo qilgan.

Avlodlar 
Fihr ibn Molikning Laylo bint Al-Horis ibn Tamim ibn Saʼd ibn Huzayl ibn Mudrika bilan nikohidan Gʻolib (uning ham koʻp avlodlari bor edi), Muharib va Horis, Asad, Avf, Javn va Zi'b ismli bir necha farzandlari bor edi. 

Muhammad islom dinini yoyishni boshlaganida, oʻsha paytda Makka va uning atrofida yashagan Fihr ibn Molik avlodlaridan boʻlgan Quraysh (Imara Quraysh) qabilalari:

Quraysh al-Batha (vodiydagi Quraysh) 

 Banu Adi ibn Kaab ibn Luay ibn Gʻolib ibn Fihr
 Banu Taim Murra oʻgʻli, Kaab oʻgʻli, Luay oʻgʻli, Gʻolib oʻgʻli, Fihr oʻgʻli
 Banu Zuhra — Kilab oʻgʻli, Murrah oʻgʻli, Kaab oʻgʻli, Luay oʻgʻli, Gʻolib oʻgʻli, Fihr oʻgʻli.
 Banu Sahm Amr oʻgʻli, Hushaish oʻgʻli, Kaab oʻgʻli, Luay oʻgʻli, Gʻolib oʻgʻli, Fihr oʻgʻli.
 Banu Juma ibn Amr ibn Hushaish ibn Kaab ibn Luay ibn Gʻolib ibn Fihr
 Banu Mahzum ibn Yaqazha ibn Murra ibn Kaab ibn Luay ibn Gʻolib ibn Fihr
 Banu Abdud-Dor ibn Qushay ibn Kilob ibn Murra ibn Kaab ibn Luay ibn Gʻolib ibn Fihr
 Banu Abdulmanaf ibn Qushay ibn Kilob ibn Murra ibn Kaab ibn Luay ibn Gʻolib ibn Fihr
 Banu Muttalib ibn Abdu Manaf
 Banu Abdu Shams bin Abdu Manaf
 Banu Hoshim bin Abdu Manaf
 Banu Navfal ibn Abdu Manaf
 Banu Asad ibn Abdul Uzzo ibn Qushay ibn Kilob ibn Murra ibn Kaab bin Luay ibn Gʻolib bin Fihr

Quraysh az-Zavohir (Quraysh chekkasi) 

 Banu al-Horis ibn Fihr
 Banu Muharib ibn Fihr
 Banu Amir ibn Luay ibn Gʻolib ibn Fihr

Eslatmalar 

Quraysh
Muhammad oilasi
Chanticleer (Fabergé tuxumi)

Chanticleer tuxumi 1904-yilda rus zargar Peter Carl Fabergé rahbarligida Michael Perkhin tomonidan yasalgan marvaridli, sirlangan Pasxa tuxumi hisoblanadi. Chanticleer tuxumi rossiyalik sanoatchi Alexander Ferdinandovich Kelch uchun tayyorlangan. Alexander Kelch Chanticleer tuxumini rafiqasi Barbara Kelch-Bazanovaga sovgʻa qilgan.

Oʻziga xos xususiyati 
Har bir soatga bong urilganda, Chanticleer tuxumining yuqori qismida olmos toʻplami bilan qoplangan kokerel paydo boʻladi. Shundan soʻng, kokerel qanotlarini toʻrt marta qoqib, uch marta bosh irgʻiydi va ovozi boricha qichqiradi. Bu harakat oʻn besh soniya davom etadi. Undan soʻng soat bongi chalinib, vatq nechi boʻlganligini bildiradi.

Rothchild tuxumi bilan oʻxshashliklar 
Chanticleer tuxumining naqshlari hayratlanarli darajada chiroyli tarzda tasvirlangan. Bunday turdagi tuxumlar toʻrttani tashkil qiladi va ularning hammasida soat mavjud. Shu tufayli Chanticleer tuxumi 1902-yilda yaratilgan Rothchild tuxumi bilan oʻxshashliklar ega hisoblanadi.

Tarixi 
Chanticleer tuxumi 1906-yilgi Moskva Kremli tuxumi bilan birga Fabergéning eng katta Imperial Pasxa tuxumlaridan biri hisoblanadi. Chanticleer tuxumi uzoq vaqt davomida imperator tuxumi sifatida qabul qilingan. Chanticleer tuxumi 1966-yilda A La Vieille Russie egasi Malcolm Forbes tomonidan sotib olingan.

Chanticleer tuxumi haqidagi aniq dalillar 1979-yilda aniqlandi (1920-yilgi fotosuratda tasvirlangan oltita Fabergé tuxumining egasi Alexander Ferdinandovich Kelchga tegishli boʻlgani haqidagi maʼlumotlar topilganidan keyin). Shundan soʻng Chanticleer tuxumi imperator uchun emas, balki Alexander Kelch uchun tayyorlanganligi aniqlandi. Bunday turdagi tuxumlarga ilgari imperator tuxumi deb hisoblangan bir nechta tuxum (jumladan, qaragʻay konusi tuxumi va Chanticleer tuxumi, shuningdek, Barbara Kelchning (BK) ismning birinchi bosh harflari bilan yozilgan yana uchta tuxum: 1898-yilgi Kelch tovuq tuxumi, 1902-yilgi Rocaille tuxumi va 1903-yilgi Kelch Bonbonnier tuxumi) kirar edi.

2004-yilda Chanticleer tuxumi Forbes toʻplamining bir qismi sifatida Viktor Vekselbergga sotilgan. Vekselberg toʻqqizta imperator tuxumini deyarli 100 million dollarga sotib olgandi. Chanticleer tuxumi hozigi kunda Rossiyaning Sankt-Peterburg shahridagi Vekselbergning Fabergé muzeyida saqlanmoqda.

Yana qarang 

 Tuxumni bezash, en
 Kinder Surprise

Manbalar

Havolalar 

 Chanticleer tuxumi haqida maʼlumot — The Link of Times fondi

1904
Shveysariyadagi kurdlar

Shveysariyadagi kurdlar Shveysariyada yashovchi toʻliq yoki qisman kurd millatiga mansub shaxslarlardir . Shveysariyadagi kurdlar asosan Tsyurix, Aargau va Bazel-Stadt kantonlarida istiqomat qilishadi va Pazarjik, Mar’ash yoki Erzinjan atrofidagi hududlardan kelgan qochqinlar muhojirlarining avlodlaridir.

Aholi 
2012-yilda Shveysariya rasmiylari taxminan 15 000 nafar va 2015-yilda taxminan 19 000 nafar kurd tilida soʻzlashuvchilar yashaganini taxmin qilgan. Uning markazi Bazel atrofidagi mintaqa boʻlib, u yerda 2010-yilda 12’000 kurd istiqomat qiladi deb taxmin qilingan.

Siyosiy vakillik

Bazel 
Shveysariyada kurd millatiga mansub bir qancha siyosatchilar bor. Bazel-Stadt kantonidan Shveysariya parlamentining ikki aʼzosi, Sotsial-demokratik partiyadan (SP) Mustafo Atici va Basta partiyasidan Sibel Arslan asli kurdlardir. Bazel-Stadt Buyuk Kengashining besh aʼzosi kurdlardan iborat. Turkiyaning Afringa bostirib kirishi paytida Suriyaning Bazel-Shtadt Buyuk Kengashi Jeneva konvensiyasining depozitari va Birlashgan Millatlar Tashkilotining Yevropadagi qarorgohi mezboni Shveysariyaning diplomatik aralashuvini talab qilib, keskin rezolyutsiya chiqardi.

Bern 
Hasim Sancar Bern Buyuk Kengashi aʼzosi.

Siyosiy faollik 
Agar 2000-yil dekabr oyida Turkiya qamoqxonalaridagi ochlik eʼlonlari yoki Turkiyaning 2019-yil Shimoliy-Sharqiy Suriyaga bostirib kirishi Turkiya hukumati tomonidan bostirilgani kabi kurdlarning huquqlari buzilgan boʻlsa, kurdlarni qoʻllab-quvvatlovchi namoyishlar tez-tez boʻlib turadi.

Tashkilotlar

Dem-kurd 
Dem-Kurd kurd madaniy merosi boʻyicha taʼlim beruvchi tashkilot boʻlib, ular oʻz mamlakatida koʻpincha kirish imkoniga ega boʻlmaydi. Dem Kurd ommaviy axborot vositalari, til, musiqa va ayollar bilan bogʻliq bir necha komissiyalarga tashkil etilgan.

Kurd Qizil Yarim Oy 
Kurd Qizil Yarim oyining Shveysariya boʻlimi Jeneva koʻli boʻyida Lozannada joylashgan.

Ommaviy madaniyatda 
Xaver Kollerning “Umid sayohati " filmi kurd oilasining Shveysariyaga qochib ketishini tasvirlaydi va 1991-yilda " Oskar " mukofoti bilan taqdirlanadi.

Manbalar
Rocaille (Fabergé tuxumi)

Rocaille tuxumi rus zargari Peter Carl Fabergé ustaxonasida 1902-yilda tayyorlangan Fabergé tuxumlaridan biri hisoblanadi. Rocaille tuxumi boy rus sanoatchisi Alexander Kelch uchun tayyorlangan. Rocaille tuxumi rus boy sanoatchisi Alexander Kelch oʻzining xotini Barbara Kelch-Bazanovaga Pasxa sovgʻasi sifatida tortiq qilgan. Rocaille tuxumi rus podshosining qirolichasiga sovgʻasi boʻlmagani uchun u „imperial“ Fabergé tuxumi hisoblanmaydi, aksincha, yettita „Kelch“ tuxumidan biri deb ataladi. Rocaille tuxumi Kelch tuxumlari seriyadagi beshinchi tuxum hisoblanadi.

Oʻziga xos xususiyati 
Fabergé tomonidan ishlab chiqarilgan har bir Pasxa tuxumi singari, bu tuxumda ham „sovgʻa“ mavjud. Rocaille tuxumining ichidagi sovgʻasi oltin tripod hisoblanadi. Oltin tripodning bir tomonida olmosdan yasalgan „BK“ (Barbara Kelch) bosh harflari va boshqa tomonida olmosdan yasalgan „1902“ sanasi mavjud. 1902 sanasi qizil rangli yurakcha shaklidagi oʻyilgan yuzaga oʻrnatilgan. 1902 sanasining yuqori qismida uchta tasvir uchun boʻsh joy mavjud (ehtimol, kichik rasmlar uchundir). Oʻrganilgan maʼlumotlardan maʼlum boʻlishicha dastlab uchta ramkadagi miniatyuralar mavjud boʻlmagan (ehtimol, keyinchalik qoʻshilgan).

Tarixi 
Rocaille tuxumi Alexander Kelch tomonidan 1920-yilda sotib yuborilgan. Rocaille tuxumi oʻsha yili fransuz zargari Morgan tomonidan Parijdagi Rue de la Paix auksionida sotuvga qoʻyilganidan keyin janob Leon Ginberg tomonidan sotib olingan. Oʻshandan keyin sotuv boʻyicha belgilangan fransuz qoidalari tufayli Rocaille tuxumi koʻzgazmaga qoʻyilmadi. 1940-yillarda Rocaille tuxumi amerikalik A La Vieille Russie tomonidan sotib olingan. Shundan soʻng, Rocaille tuxumini 1949—1958-yillarda amerikalik Jack va Belle Linskylar sotib olishgan. 1958-yilda Rocaille tuxumini yana bir bor A La Vieille Russie sotib oldi. 1962-yildan 1997-yilgacha Rocaille tuxumi Finlandiyadagi shaxsiy kolleksiyada saqlangan. Keyin 1997-yilda Rocaille tuxumi dallaslik Proler ismli diler tomonidan oshkor etilmagan xususiy shaxsga sotilgan. 2012-yilda Rocaille tuxumini Artie va Dorothy McFerrin oʻz kolleksiyasi uchun sotib oldilar. 2013-yilda Rocaille tuxumi Texasning Houston shahrida Fabergé simpoziumining bir qismi sifatida namoyish etildi.

Yana qarang 

 San'at obyekti, en

Manbalar 

1902
Fabergé tuxumlari
Ismoil Joʻrabekov

Ismoil Hakimovich jurabekov — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

Hozirda davlat maslahatchisi.

Farzandlari: Alisher, Furqat, Akmal.

Nevaralari: Oybek, Umid, Ulug‘bek, Shodiyor, Sarkorbek, Jo‘rabek, Amirbek, Nozimaxon.

Biografiyasi 
1931-yilda Samarqand viloyatida tug‘ilgan. KPSS aʼzosi.

1956-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol ishtirok etib kelgan. 1956-2010-yillarda Pastdarg‘om tuman irrigatsiya tizimlari boshqarmasi katta muhandisi, boshlig‘i, boshliq o‘rinbosari, qurilish-montaj boshqarmasi boshlig‘i, ,,Samarqandvodstroy"  tresti boshqaruvchisi, respublika melioratsiya va suv xo‘jaligi vazirining birinchi o‘rinbosari, Oʻzbekiston SSR respublika melioratsiya va suv xo‘jaligi vaziri, Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti Raisining oʻrinbosari, Vazirlar Kengashi Raisining birinchi oʻrinbosari, Oʻzbekiston SSR Davlat agrar-sanoati raisi, Oʻzbekiston fuqaro mudofaasi vaziri, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ijtimoiy-iqtisodiy masalalar boʻyicha Davlat maslahatchisi, O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari, qishloq va suv xo‘jaligi vaziri.

9—11-chaqiriqlar Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputati etib saylangan.

KPSS XXVII s’ezdi delegati.

O‘zbekistonda istiqomat qiladi.

Havolalar 

 Joʻrabekov
 GA RF R7523 105 152 "SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1971 yil 26 avgustdan 27 avgustgacha qabul qilingan qarorlari va ularga materiallar / 14-sonli bayonnomaga / No 2075-VIII dan 2078-VIII gacha. . 7-jild
 GA RF R7523 105 376 SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1973 yil 8 dekabrdan 10 dekabrgacha qabul qilingan Farmonlari va ularga materiallar / 45-sonli bayonnomaga / No 5141-VIII dan 5149-VIII gacha. . 9-jild

Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari
Oktabr Inqilobi ordeni sohiblari
Doʻstlik ordeni sohiblari
Buyuk xizmatlari uchun ordeni sohiblari
Yashayotgan insonlar
1931-yilda tugʻilganlar
12-sentyabrda tugʻilganlar