MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kugikllar

Kugikllar (kuvikli, kuvichki, tsevnitsa, naylar, qamishlar ,  , ) — rus va ukraincha koʻp tanali nay hisoblanadi. Kugikl naylari bir-biriga mahkamlanmaydi. Ular qamish poyasidan (Kursk kugikli), soyabon oʻsimliklaridan yoki buzina poʻstlogʻidan (bryansk va kaluj kugikli) tayyorlanadi

Umumiy tavsifi 
Rusda kugikllarning ommabopligi, garchi uncha katta boʻlmasa-da, zamonaviy Bryansk, Kursk, Kaluj, Smolensk Tver va va Belgorod viloyatlarida joylashgan sharqiy slavyan aholi punktining eng qadimiy hududlaridan birini qamrab olgan. „Kuvits“ nomi bilan (kuvitsi) Ukrainada (Chernigov viloyatida) taniqli boʻlgan.

Anʼanaga koʻra kugikllarni 3-4 nafar ijrochidan iborat boʻlgan ayollar ansamblda ijro etishgan: biri yoki ikkitasi kuy ijro etadi va bir vaqtning oʻzida oʻz ovozlari bilan naychalar tovushiga oʻxshash tovushlarni chiqaradi, qolgan ishtirokchilar ushbu ohanga mos sinxron ritmda chalishadi (zarba bilan). Quyidagicha oʻynaydilar: naychaning yuqori uchlarini ogʻizga olib kelib, uni (yoki boshini) u yoqdan-bu yoqqa siljitadilar va qisqa, ammo tez almashinadigan tovushlarni chiqarib, kesmalarning chetlariga puflaydilar.

Ruslar uchun oʻyin va uni taqiqlash vaqti qishloq xoʻjaligi taqvimi bilan belgilanadi; pichan oʻrish davrida uni doimo chalishgan.

Tuzilishi 
Kugikllar taxminan bir xil diametrda boʻlgan turli uzunlikdagi 2-5 ta naychalar toʻplami hisoblanadi (eng kattasi 16-18 sm ga yetishi mumkin). Naylar kugi (botqoq qamishi; kursk anʼanasi)ning yetuk quruq poyasidan yoki ichi boʻsh poyali boshqa soyabon oʻsimliklaridan tayyorlanadi. Ukrainada mazkur naylar buzina, kalina yoki leshinadan tayyorlaniladi. Uning yuqori ochiq uchlari bir xil darajada joylashgan, pastki qismi tananing tuguni bilan yopilgan. Asbobning naylari bir-biriga mahkamlanmagan, bu ularni kerakli sozlashga qarab oʻzgartirish imkonini beradi. Bitta ijrochining qoʻlidagi beshta nay toʻplami „juft“ deb ataladi. Har bir kugikl nayi oʻz nomiga ega (eng uzunidan boshlab): guden, podgudka, tretyaka (yoki oʻrta), chetvertaka, mizyutka. Kugikl qayerda foydalanilishiga qarab, uning nomlari farq qilishi mumkin.

Yana qarang 

 Timonya

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 
 Kuvichki // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
 Kuvichki // Muzikalniy slovar : v 3 t. / sost. X. Riman; dop. russkim otdelom pri sotrud. P. Veymarna i dr.; per. i vse dop. pod red. Yu. D. Engelya. — per. s 5-go nem. izd. — Moskva—Leypsig : izd. B. P. Yurgensona, 1904.

Havolalar 

 Kuvits // Cherkaskiy L. M. Ukraina xalq musiqa asboblari )
Abdulla Avloniy koʻchasi (Toshkent)

Abdulla Avloniy koʻchasi — Oʻzbekiston poytaxti Toshkent shahrida joylashgan koʻchalaridan biridir. Abdulla Avloniy koʻchasi Abdulla Avloniy bilan boʻgliq boʻlib nomlangandir. Koʻcha  Rakatboshi mahallasi va  Belariq mahallasi oraligʻida  Yakkasaroy tumanida joylashgan.

Tarixi va nomi  
Abdulla Avloniy XIX asr oxiri XX asr boshidagi oʻzbek milliy madaniyatining mashhur vakillaridan biri maʼrifatparvar shoir, dramaturg, jurnalist, olim, davlat va jamoat arbobidir. Avloniy yangi maktablar tizimiga asos soldi va Sharq va Gʻarb tillarini oʻqitishni taklif qildi, Turkiston maktablarida geografiya, kimyo, astronomiya va fizika fanlarini oʻqitish gʻoyasini ilgari surdi, oʻquvchilar oʻrtasida darslar, imtihonlar oʻrtasida oʻzgartirish kiritdi. bir sinfdan ikkinchi sinfga oʻtdi. Ocherklar, felyetonlar, dramatik asarlar yaratdi. Avloniy 1934-yilda 60 yoshida — 1937-yillardagi qatagʻonlar boshlanishidan avval, jadidchilik harakati vakillarining koʻpchiligi otib ketilganida vafot etdi. Oʻzbekistonda koʻplab koʻchalar Abdulla Avloniy nomi bilan ataladi. Toshkentdagi oʻqituvchilar malakasini oshirish institutiga uning nomi berildi.

Tavsifi  
Abdulla Avloniy koʻchasi sharqdan Bobur koʻchasidan boshlanib gʻarbda  Sardoba koʻchasida yakunlanadi.

Mashhur binolar va inshootlar  
Koʻchadan jamoat transporti oʻtmaydi va koʻchada koʻplab bir, ikki va uch qavatli uylar joylashgan. Undan tashqari Abdulla Avloniy koʻchasida mehmonxonalar va elchixona joylashgan.

Juft tomondan 
Oʻzbekistondagi Pokiston elchixonasiLittle Kinderland nodavlat taʼlim muassasasi

Toq tomondan 
"Pamir Hotel" mehmonxonasi
"Moffah Grand Hotel" mehmonxonasi

Manbalar 

Toshkent koʻchalari
Zomin (futbol klubi)

"Zomin"- Jizzax viloyati Zomin tumani futbol klubi.

Tarixi 
Klub 1996-yilda tashkil etilgan. 2005—2011-yillarda Oʻzbekiston Ikkinchi liga oʻyinlarida ishtirok etgan, 2012-yilgi mavsumdan buyon Oʻzbekiston Birinchi ligasi (2018-yildan buyon Oʻzbekiston Pro-ligasi deb yuritiladi) da toʻp suradi.

Hozirda bu klub mamlakatdagi 3-darajadagi ahamiyatli futbol ligasi gʻolibi hisoblanadi. Klub 2021-yilgi mavsum yakunida 16 ta klub orasidan 1-oʻrinni egallagan. Biroq oradan ikki yil oʻtib, mamlakatning ikkinchi ligasi tarkibiga qaytgan.

Mahalliy tarix

Yutuqlari 
 Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi final turniri gʻolibi (2011).

Havolalar 

 Klub futbolfacts.ru maʼlumotlar bazasida
 teams.by maʼlumotlar bazasida klub
Futbol klublari
Oʻzbekiston futbol klublari

Jizzax viloyati futbol klublari
Birinchi liga jamoalari
1996-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar
Game Night

Game Night — 2018-yilda katta ekranlarga chiqarilgan jangari komedik janrlardagi film. Rejissor — John Francis Daley va Jonathan Goldstein. Filmda bosh rollarni Jason Bateman, Rachel McAdams, Billy Magnussen, Sharon Horgan,, Lamorne Morris, Kylie Bunbury, Jesse Plemons, Michael C. Hall, Kyle Chandlerlar jonlantirgan. Film 2018-yil 23-fevralda kinoteatrlarga chiqarildi. Kinotanqidchilar va tomoshabinlar tomonidan xush qarshilandi.

Mazmuni 
Max va Annie nafaqat er-xotin, balki gʻayratli geymerlardir. Ular bar viktorinasida toʻqnash kelib qolishib, sharada oʻyinini oʻynash chogʻida Max Anniening qoʻlini soʻrashi ortidan turmush qurishgan.

Rollarda 

 Jason Bateman — Max Davis, Anniening eri.
 Rachel McAdams — Annie Davis, Maxning rafiqasi.
 Billy Magnussen — Ryan Huddle, Max va Anniening doʻstlaridan biri.
 Sharon Horgan — Sarah Darcy, Ryanning hamkasbi va sevgani.
 Lamorne Morris — Kevin Sterling, Michellening eri.
 Kylie Bunbury — Michelle Sterling, Kevinning rafiqasi.
 Jesse Plemons — Gary Kingsbury, Max va Anniening qoʻshnisi.
 Chelsea Peretti — Glenda
 Danny Huston — Donald Anderton
 Michael C. Hall — The Bulgarian
 Kyle Chandler — Brooks Davis, Maxning ukasi.

Tanqid 
Rotten Tomatoes kinotanqid saytida Game Night haqida 257 maqola yigʻilib, ulardan 85 foizi filmni ijobiy baholaydi.

Manbalar

Havolalar 
 
 

Warner Bros. filmlari
New Line Cinema filmlari
AQSh filmlari
2018-yil filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh komediya filmlari
AQSh jangari filmlari
Eetion

Eetion (Etion va  ) — qadimgi yunon mifologiyasida Misiya (yoki Kilikiya) dagi Fiva (Plaki) shahrining shohi. Andromaxaning otasi.

Troya urushida shaharni qoʻlga olish paytida Axill Eetionning yetti nafar oʻgʻlini va uning oʻzini ham oʻldirgan.

Gomerning „Iliada“ asarida xuddi shunday ismga ega boʻlgan boshqa bir hukmdor ham tilga olinadi.

Manbalar 

 mifologik qahramonlar
 troyan urushi
 qadimgi yunon mifologiyasida kichik Osiyo
Kuika

Kuika () — brazilyancha zarbli musiqa asbobi boʻlib, u friktsion barabanlar guruhiga kiradi va asosan sambada koʻp qoʻllaniladi. U yuqori registrning gʻijirlagan, oʻtkir tembriga ega

Uning nomi oʻzi uchun gapiradi: asbobning tembri kulrang toʻrt koʻzli opossumining chiyillashiga oʻxshaydi.

Uning diametri 6-10 dyuym boʻlib, silindrsimon metall (dastlab yogʻoch) qobiqqa ega. Uning bir tomoniga teri tortiladi, boshqa tomoni esa ochiq qoladi. Uning ichki markaziga va charm membranasiga perpendikulyar tarzda qamish tayoq biriktiriladi. Asbob koʻkrak qismiga kamar bilan yon tomoniga osiladi. Musiqachi ijro paytida uni bir qoʻlida ushlab turib, nam latta bilan tayoqni yuqoriga va pastga ishqalaydi, ikkinchi qoʻlining bosh barmogʻi bilan esa tashqi tomondagi charm qoplamaning tayoq biriktirilgan joyini bosib turadi. Ishqalanish harakatlari tovushni hosil qiladi, ohang esa membranadagi bosim darajasiga qarab oʻzgaradi.

Kuika samba musiqasining barcha yoʻnalishlarida muhim ritmik rolni oʻynaydi. Rio-de-Janeyrodagi karnavalida oʻyinchilarning kuikedan ritm boʻlimlarida ishtirok etgan guruhlarining ijrosi diqqatga sazovor boʻlgan. Bunday musiqachilar yoʻq boʻlgan paytda, braziliyalik qoʻshiqchilar kuika ovoziga taqlid qilishlari mumkin.

Kuika tovushlariga qoʻshimcha misollar.

Kuikeadagi oʻyinning video-lavhalari

Kuikada oʻynash misollarini quyidagi ijrochilar namunasida topish mumkin:

 „Me and Julio Down by the Schoolyard“ Pol Saymon (Tinglash)
 „To Claudia On Thursday“, The Millennium (Tinglash)
 Mutations albomidan "Tropicalia", Beka (Tinglash)
 „Enid“, Barenaked Ladies (Tinglash)
 „Could You Be Loved“ Bob Marli (Tinglash)
 „The Warmth of Your Breath“ albomidan Give a Monkey a Brain and Heʼll Swear Heʼs the Center of the Universe albomidagi Fishbone (Tinglash)
 „Walkabout“ guruhi Red Hot Chili Peppers (Tinglash)
 „Capitan Bacardi“, Antonio Karlos Jobim (Tinglash)
 „Capoeira Do Brasil“, Serjio Mendes (Tinglash)
 „Deixa Eu Dizer“,  ) (Tinglash)

Manbalar

Yana qarang 

 Perkussiya asboblari lugʻati
 Braziliya zarbli asboblari haqida maʼlumot
Kumuz

Kumuz, Xomus yoki Agach-kumuz (kum. Kumuz, kum. Xomus yoki kum Agach-kumuz) — kumiqlarning anʼanaviy uch torli (kamdan-kam ikki torli) musiqiy cholgʻu asbobi hisoblanadi. Agach kumiq tilidan rus tiliga tarjima qilinganda daraxt degan maʼnoni anglatadi.

Tavsifi 
Olimlar qirgʻiz komuzining nomiga oʻxshashligini payqashgan, ammo kumuz Kavkazning boshqa musiqiy cholgʻu asboblari bilan bogʻliqligini taʼkidlashgan. Yozilishiga koʻra, xomus turi ham mavjud. Kumiqlar orasida Agach-kumuz, boshqa turklar singari, eng qadimgi musiqa asbobi hisoblanadi. Uning pastki qismida uchburchakli tor yogʻochdan yasalgan dugba shaklidagi tanasi va tekis yogʻoch ovozli taxtasiga ega, 5-7 ta qirrali kichik boʻyni va biroz egilgan boshi bor. Agach-kumuzning umumiy uzunligi 90-100 sm. Torlari metall, tomir yoki ipakdan. 1930-yillarda Agach-kumuz K.Mamedov tomonidan takomillashtirilgan. Agach-kumuz 14-18 lada bilan jihozlangan, xromatik tovush qatori 2 oktavaga ega, tovush chiqarish uchun charm plektr ishlatiladi. U koʻpincha yongʻoq yoki tut daraxtidan tayyorlanadi. Yongʻoqdan yasalgan Agach-kumuz lipadan yasalgan turidan balandroq oʻynaydi. Odatda u uch torli boʻlib, baʼzida ikki torli turi ham mavjud boʻladi. Agach-kumuzdagi kuy burdonli ikki ovozli boʻlib eshitiladi. Kumiqlar orasida agach-kumuzni yakka hamda joʻr cholgʻu sifatida ishlatiladi. Qoida tariqasida, u erkak yakkaxon va ansambl qoʻshigʻiga hamrohlik qiladi. Kamdan-kam hollarda ayollar kuylaydi. Hozirgi davrga kelib, kumiqlar orasida agach-kumuzni ijro etish sanʼati kamayib bormoqda.

Taniqli ijrochilar 

 Irchi Qozoq
 Magomedov, Dadav

Manbalar

Adabiyotlar 

 Kumiq xalqining musiqiy cholgʻu asbobi haqida baʼzi maʼlumotlar
Connor McDavid

Konnor Endryu MakDavid (ing. Connor McDavid) 1997-yil 13-yanvarda tugʻilgan. Kanadalik markaziy hujumchi, Milliy xokkey ligasidagi (NHL) Edmonton Oilers klubi sardori

Faoliyati 
Torontolik fuqaroning ota-onasi uning uch yoshida yoshi haqida yolgʻon gapirishdi, chunki xokkey oʻynash uchun ishtirokchilar besh yoshda boʻlishi kerak edi. Olti yoshida u Aurorada toʻqqiz yoshli bolalarga qarshi oʻynaydi.

Koʻp muvaffaqiyatlarni boshdan kechirganidan soʻng, unga Kanada xokkeyi tomonidan „Ajoyib oʻyinchi“ maqomi berildi, bu esa unga bir yil ertaroq asosiy oʻsmirlar darajasida oʻynash imkonini berdi.

Tezkor va sermahsul markaziy hujumchi koʻpchilikning eʼtiborini tortdi va 2015-yilda 19 yoshida u NHL loyihasida Edmonton Oilers tomonidan birinchi boʻlib tanlandi. Klavikulaning sinishi tufayli oʻzining 37 oʻyinini oʻtkazib yuborgan boʻlsa-da, u 45 oʻyinda 48 ochko (16 gol, 32 golli uzatma) toʻpladi.

MakDavid 2016-17 yillarda oʻz oʻyinini yuqori bosqichga olib chiqdi va 100 ochko (30 gol va 70 golli uzatma) bilan ligada peshqadamlik qildi. Oʻshandan beri u liganing etakchi toʻpurari sifatida uch marta Art Ross Trophy, oʻz jamoasining eng yaxshi futbolchisi sifatida ikkita Hart Memorial sovrini va NHL oʻyinchilari assotsiatsiyasi tomonidan eng yaxshi oʻyinchi deb topilgani uchun uchta Ted Lindsi mukofotini qoʻlga kiritdi.U  Oilers tarixidagi pley-off seriyasida kamida 10 ta golli uzatmani amalga oshirgan to'rtinchi futbolchiga aylandi.

Manbalar
Besh ko‘z

Besh ko‘z (, FVEY) — Avstraliya, Kanada, Yangi Zelandiya, Buyuk Britaniya va AQSh ni o‘z ichiga olgan razvedka alyansi. Bu davlatlar ko‘p tomonlama UKUSA kelishuvining, radioelektron razvedka sohasida qo‘shma hamkorlik to‘g‘risidagi shartnomaning ishtirokchilari hisoblanadi.

FVEYning yaratilishining kelib chiqishi Ikkinchi Jahon Urushining oxiriga borib taqaladi, o‘shanda Ittifoqchilar Atlantika Xartiyasini chiqargan bo‘lib, unda ularning urushdan keyingi dunyodagi maqsadlari bayon etilgan. "Sovuq urush" davrida ECHELON kuzatuv tizimi dastlab FVEY tomonidan Sovet Ittifoqi va Sharqiy Yevropa mamlakatlaridagi aloqa kanallarini kuzatish uchun ishlab chiqilgan va mo‘ljallangan, hozirda esa butun dunyo bo‘ylab shaxsiy aloqalarni kuzatish uchun foydalaniladi.

1990-yillarning oxirida ECHELONning mavjudligi jamoatchilikka maʼlum bo‘ldi, bu Yevropa parlamentida va kamroq darajada AQSh Kongressida jiddiy munozaralarga sabab bo‘ldi. „Terrorga qarshi urush“ jarayonida FVEY o‘zlarining kuzatuv imkoniyatlarini kengaytirib, Butunjahon Internetni kuzatishga katta eʼtibor qaratdi. Sobiq NSA pudratchisi Edvard Snouden Five Eyesni „o‘z mamlakatlarining maʼlum qonunlariga bo‘ysunmaydigan millatlararo razvedka tashkiloti“ deb taʼrifladi. 2013-yilda Snouden tomonidan eʼlon qilingan hujjatlarda alyans aʼzolari fuqarolarni kuzatish boʻyicha cheklovchi ichki qoidalarni chetlab oʻtish maqsadida bir-birining fuqarolari ustidan aygʻoqchilik qilib, toʻplangan maʼlumotlarni bir-birlari bilan almashgani aniqlangan.

Besh ko‘z usullari bo‘yicha davom etayotgan bahs-munozaralarga qaramay, aʼzolarning munosabatlari tarixdagi eng keng tarqalgan josuslik ittifoqlaridan biri bo‘lib qolmoqda.

Qayta ishlangan razvedka maʼlumotlari bir nechta manbalardan to‘planganligi sababli, maʼlumotlar almashinuvi radioelektron razvedka (SIGINT) bilan cheklanmaydi va unga ko‘pincha harbiy razvedka, shuningdek, insonlar tomonidan to‘plangan razvedka maʼlumotlari (HUMINT) va geofazoviy razvedka (GEOINT) kiradi.

Manbalar 

 Josuslik
Razvedka
Liritsa

Liritsa (lieritsa, , qisqacha „lira“) — serb-xorvat kamonli musiqiy asbob, Dalmatiya, shuningdek, Bosniya va Gertsegovina janubida ommabop. Tipologik jihatdan bolgar gadulka, gagauz keushe, krit lirasi, serb va makedoncha kemene (chemene, chemane, , ), pontiy lirasi va gusle janubiy slavyanlarning koʻpchiligi orasida keng tarqalgan.

Tarixi 
Liritsaning prototipi sifatida, ehtimol, Vizantiyaning lirasi sababchi boʻlib, koʻplab Yevropa kamonli cholgʻu asboblarining ajdodi hisoblanadi.. Также некоторые музыковеды отмечают сильную схожесть с критской лирой Shuningdek, baʼzi musiqashunoslar Krit lirasi bilan kuchli oʻxshashlikni qayd etishgan. XI-XII asrlarda Yevropa manbalarida kamon cholgʻu asboblari haqida gap ketganda fidel (fiddl) va lira nomlari bir-birining oʻrnida ishlatiladi..

Keyingi asrlarda Yevropada shakli jihatidan farq qiluvchi ikki turdagi kamon cholgʻu asboblari yaratilgan. Toʻrtburchak turi, lira da brachcho nomi bilan mashhur boʻlgan; ikkinchisi, yelka va tizzalari orasiga tutilib chalinadi, uning nomi —  lira da gamba. Uygʻonish davrida gambalar zodagonlar orasida mashhur hisoblangan nafis asbob boʻlgan. Ammo, oxir-oqibat, ular lira da brachcho ning balandroq (dastlab kam aristokratcha) oilasiga yoʻl berishdi.

Bugungi kunda liritsadan anʼanaviy motivlar va xalq musiqasini ijro etishda qoʻllaniladi. Masalan, lindjo juft raqsi (), Xorvatiya qirgʻoqlari boʻylab va Adriat dengizining yaqin orollarida keng tarqalgan boʻlib, liritsa musiqasi ostida ijro etiladi, raqqosalar ijro davomida musiqachi atrofida harakatlanishadi. Shuning ortidan asbob „Adriat lirasi“ laqabini oladi.

XX asrning oxirida liritsa musiqachi  Mate Bulich tufayli ommalashgan, u xorvat xalq musiqasiga asoslangan pop musiqasini taqdim etgan. 2014-yilda Xorvatiya pochtasi liritsa aks etgan 3,10 kun markasini chiqargan.

Tuzilishi va ijro 
Nok shaklidagi uch torli yogʻochdan yasalgan cholgʻu asbobi. Tovushi kamon chalish orqali chiqadi (anʼanaviy nomi). Musiqachi asbobni chap tizzasiga qoʻyib, oʻtirgan holda chaladi. Shu bilan birga, ijrochi oʻng oyogʻi bilan raqqosalar uchun toʻgʻri ritmni uradi. Baʼzan ijrochi (lirichar yoki lierichar, ) unga joʻr boʻlib kuylaydi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar
Friends of Snakes Society

Friends of Snakes Society — ilonlarni himoya qilish va ular bilan bogʻliq taʼlim olish bilan shugʻullanadigan hind notijorat tashkiloti. U 1995-yilda Andxra-Pradesh shtatida Leyt Rajkumar Kanuri tomonidan asos solingan (). Andxra-Pradesh oʻrmon departamenti yordami bilan Friends of Snakes Society guruhi oʻgʻrincha ovchilik bilan kurashadi va odamlar uylariga kirgan ilonlarni qutqaradi. Bundan tashqari, ilonlar bilan bogʻliq baʼzi afsonalarni buzadigan maʼlumot dasturlari mavjud.

Maqsadlar 
Ilonlar doʻstlari jamiyatining asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat:

 Ilonlarni saqlash va himoya qilish.
 Odamlarning ilonlar haqida xabardorligini oshirish, ular haqidagi afsona va notoʻgʻri tushunchalarni yoʻq qilish. Ilon chaqishi, samarali davolash usullari va ulardan himoyalanish haqida maʼlumot berish.
 Hindiston ilonlarini tadqiq qilish va oʻrganish.
 Oʻgʻrincha ovchilik va ilon terisi savdosini toʻxtatish.

Manbalar 

 Ilonlar
Lur

Lur (shved., dat va ingl lur, qad.skand. luur) — aerofonlar guruhiga mansub boʻlgan qadimiy cholgʻu, nay yoki trombonning oʻtmishdoshi. U Skandinaviyada (hozirgi Daniya, Shvetsiya, Norvegiya hududida, Germaniyaning shimoliy hududlarida) bronza davrining oxirida (mil. av. XII—VI asrlar oraligʻida) tarqalgan.

U bronzadan tayyorlanadi. Otsimon tanasi lotincha S harfi shaklida egilgan. Lurning uzunligi bir yarim metrdan ikki metrgacha boʻladi. Mundshtuk trombonga oʻxshaydi. Tarelka shaklidagi tekis yumaloq qismi geometrik bezaklar bilan bezatilgan. Lurda faqatgina tabiiy tovush qatoridagi tovushlar chiqadi. Omon qolgan qoyatosh rasmlari va topilmalariga koʻra (qurbonlik qurbongohlari yonida) lur madaniyat va marosim asbobi sifatida qoʻllanilgan. Lurning ovozi valtorna yoki trombonni eslatadi.

Mavjud asboblardan (jami 50 dan ortiq, shu jumladan parchalar) 6 ta namunasi yaxshi saqlanib qolgan, ular XVIII asr oxirida Daniyaning Brudevalt qishlogʻi yaqinidagi botqoqlikdan topilgan. Ushbu lurlardan beshtasi Kopengagendagi Daniya milliy muzeyida saqlanadi. Oltinchisi 1845-yilda Nikolay I ga taqdim etilgan; hozirda Sankt-Peterburgdagi Ermitajning davlat kollektsiyasida taqdim etilgan.

Natijada, oʻrta asrlarda bu soʻz yogʻoch yoki qayin poʻstlogʻidan yasalgan va norvegiyalik choʻponlar tomonidan ishlatilgan trembit kabi tekis va uzun shox deb atalgan. Lur, Xeymdall ijro etgan Katta Eddeda eslab oʻtilgan.

Adabiyotlar 

 
 
 Broholm HC, Larsen WP, Skjerne G. Bronza davrining jozibasi. Kopengagen, 1949-yil
 Behn F. Musikleben im Altertum va fruhen Mittelalter. Shtutgart, 1954-yil.

Havolalar 

 Brudevaltlik Lura (dat. 
 Bronza lurs 
 Rangli qoya rasmlari va Lursning fotosuratlari (Galledagi Saksoniya-Anhalt arxeologik muzeyi)
 Lura ovoz namunasi (mp3)
Pages with unreviewed translations
Harbiy bilimlar fidoyilari jamiyati

Harbiy bilimlar fidoyilari jamiyati — 1898-yilda Sankt-Peterburgda harbiy tarixchi A.Z.Myshlaevskiy boshchiligidagi bir guruh ofitserlar tashabbusi bilan tashkil etilgan harbiy-ilmiy jamiyat. Jamiyatning maqsadi harbiy bilimlarni targʻib qilish, harbiy nazariya va tarix masalalarini ishlab chiqish edi.

Tarixi 
Harbiy ilmiy jamiyatni yaratish gʻoyasi 1896-yil dekabr oyida general-mayor E.M.Bibikov boshchiligidagi Sankt-Peterburg garnizoni ofitserlari orasida paydo boʻldi. Ustav loyihasi Sankt-Peterburg harbiy okrugi bosh qoʻmondoni, Buyuk Knyaz Vladimir Aleksandrovich tomonidan maʼqullangan. Uning iltimosiga koʻra, 1898-yil 25-iyunda ustav Imperator tomonidan tasdiqlandi. Buyuk Knyaz Vladimir Aleksandrovich jamiyatning faxriy prezidenti etib saylandi.

Gvardiya, armiya, flotda harbiy xizmatdagi ofitserlar va harbiy shifokorlari jamiyatning toʻliq aʼzolari boʻlishlari mumkin edi; Korrespondent aʼzolar (raqobatchi aʼzolar) — Armiya va flotning ofitserlar majlisiga kirish huquqiga ega boʻlgan va jamiyat faoliyatiga qiziquvchi barcha shaxslar. Saylov jamiyatning uch nafar toʻliq yoki faxriy aʼzolarining yozma taklifiga binoan jamiyat kengashi tomonidan oʻtkazilgan. Jamiyat aʼzolari jami 40 ming kishidan iborat edi.

Jamiyatning birinchi yigʻilishi (kengash aʼzolarini saylash, dastur va smetalarni tasdiqlash) 1898-yil 20-dekabrda boʻlib oʻtdi. Birinchi xabarni (1711-yildagi Prut yurishi haqida) 1899-yil 2-yanvarda polkovnik A. Z. Myshlaevskiy taqdim etgan.

Jamiyat mavjud boʻlgan 15-yil ichida 330 ta yigʻilish oʻtkazildi, ularda 70 mingga yaqin kishi qatnashdi. Maʼruzalarda asosan harbiy sanʼat va hozirgi urushlar (Ispan-Amerika, Angliya-Bur, Xitoyda bokschilar qoʻzgʻoloni, rus-yapon, italyan-turk, Bolqon) bilan bogʻliq masalalar koʻrib chiqildi. Harbiy texnika taraqqiyoti bilan bogʻliq masalalar ham yoritilgan.

Turli shaxslar tomonidan ehson qilingan kitoblardan 10 ming jildga yaqin kutubxona tuzildi. Jamiyatda chet tili kurslari oʻtkazilgan.

Jamiyatning Riga, Vilno, Minsk, Suvalki, Chuguev, Xabarovsk, Tiflis, Libav, Samarqand, Ashxobod va Varshavada boʻlimlari ochildi. Sankt-Peterburgda jamiyat Ofitserlar majlisi (Litey prospekt, 20, hozirgi ofitserlar uyi) binolarida joylashgan edi.

Jamiyat Sankt-Peterburgda „Harbiy bilimlar fidoyilari jamiyatining xabarnomasi“ (1899 — 1914, 273 soni) va „Harbiy bilimlar fidoyilari jamiyati“ (1906 — 1913, 31 soni) jurnallarini nashr etdi, Shuningdek, 68 ta kitob 56 ming tirajda chop etgan.

Jamiyat 1914-yilda Birinchi jahon urushi boshlanishi munosabati bilan oʻz faoliyatini toʻxtatdi.

Jamiyat rahbarlari (yillar) 
raislar

 General-mayor E.M.Bibikov (1899-1900)
 General-adyutant Baron Meyendorf (1902-yildan)

Rais oʻrinbosarlari

 Polkovnik Evdokimov (1899-1907)
 Piyodalar generali A.P.Skogarevskiy (1908-1911)
 Piyodalar generali N.P.Mixnevich (1912-yildan)

Kotiblar

 E. F. Novitskiy (1899-1904)
 N. N. Golovin (1905-07)
 A. A. Baltiyskiy (1908-yildan)

Manbalar 

Rossiya imperiyasining ilmiy jamiyatlari