MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Yoʻl mashinalari

Yoʻl mashinalari — yoʻl qurilish ishlarish ishlatiladigan mashinalar. Y.m. ning oʻziyurar, oʻrnatma va tirkama (avtomobil, traktor va tyagachlarga tirkaladigan); tayyorlov ishlarida ishlatiladigan (daraxt qulatkich, tosh yigʻgich, yumshatkichlar) va tuproq ishlarida ishlatiladigan (buldozer, greyder, greyder-elevator, ekskavator, ariq qazigich, yoʻl gʻaltagi, titrama zichlagich, zichlagichlar) xillari bor. Gruntni qatlam-qatlam qilib zichlashda oʻzi agʻdargichlar, skreper va b. bilan keltirilgan material galtaklar, titrama galtak, shibbalagichlar bilan zichlanadi. Zaminni tayyorlashda, takomillashgan, yengil yoʻl qoplamalarini qurishda chaqiq tosh, shagʻal, lagich, yuvgich, beton qorgich va asfalt-beton qorgichlar; yoʻl zaminini va qop-lamasini hosil qiladigan mashinalar: betonni pardozlagichlar, gudronatorlar; yoʻlni taʼmirlovchi va uni yaxshi holatda saklovchi maxsus mashinalar: taʼmirlovchi avtogreyder va tekislagichlar, taʼmirlovchi gudronatorlar hamda bitum krzonlari, avtotaʼmirlovchilar, qum otgichlar, supirib-yigʻgichlar, suv sepish mashinalari, qor tozalash va b. mashinalar bor. Y.m.da avtomatik nazorat qilish qurilmalari va gidravlik yuritmalar qoʻllaniladi. Y.m. yoʻl qurilish ishlarida, gidrotexnik, aerodrom, sanoat, fuqaro va qishloq xoʻjaligi qurilishida, kon sanoatida va b. da ham qoʻllaniladi.

Manbalar
Yoʻl oʻtkazgichlar

Yoʻl oʻtkazgichlar — ikki yoki undan ortiq transport magistrallari kesishadigan joyga quriladigan koʻprik, transport vositalarining mustaqil harakatlanishi uchun moʻljallanadi. Y.oʻ. avtomobil yoʻli temir yoʻl bilan kesishadigan joyga, shuningdek, transport vositalari va yoʻlovchilar serq-atnov boʻladigan shahar yoʻllariga quriladi. Y.oʻ. ning shakliga koʻra, planda toʻgʻri chiziqli, egri chizikli; bir va koʻp yarusli; balkali, ramali yoki arka tizimli; metall, temirbeton va poʻlat-temir-betondan prolyotli (oraliqli) qilib quriladigan xillari bor. Ular koʻpincha 1—4 prolyotli (10— 40 m va undan ortiq oraliqda) qilib quriladi.

Manbalar
Yoʻl qurilishi ishlari

Yoʻl qurilishi ishlari - avtomobil yoʻllarini qurishdagi kompleks ishlar; tayyorlov va asosiy ishlarga boʻlinadi. Tayyorlov Y.q.i. da qurilish uchastkasi buta, toʻnka yoki toshlardan tozalanadi, quruvchilarga vaqtinchalik turarjoy, maishiy inshootlarni qurish va b. amalga oshiriladi. Asosiy Y.q.i. yoʻl qurilishiga kerak boʻladigan materiallarni tayyorlab beradigan tayyorlash ishlariga va ularda qurilish-montaj ishlarini amalga oshirish ishlariga boʻlinadi. Tayyorlash ishlariga karyerlardan yoʻllarni qurish uchun kerak boʻladigan tosh yoki boshqa materiallarni qazib olish va ularga ishlov berish ishlari, shuningdek, beton qorishmalar, yoʻl plitalari, quvurlar, koʻprik konstruksiyalari va b. tayyorlanadigan ixtisoslashtirilgan korxonalardagi ishlar kiradi. Qurilish-montaj ishlariga bevosita yoʻl trassasida amalga oshiriladigan ishlar: yoʻl toʻshamasini tayyorlash, sunʼiy inshootlar (tunnel, yoʻl oʻtkazgichlar, koʻpriklar) qurish, yoʻl qoplamasini yotqizish, yoʻl chetini tekislash, nishab va oʻyiqlarni mustahkamlash, yoʻl belgilari, toʻsikdar oʻrnatish va b. Y.q.i. yoʻl trassasidagi ish hajmini bir tekisda taqsimlab va kichik yoʻl uchastkasidagi katta hajmdagi ishlar (Mas, baland toʻkmalar barpo qilish) ni bajarib amalga oshiriladi. Yoʻl qoplamasining xiliga qarab Y.q. i. texnologiyasi tur-licha boʻladi. Mas, asfalt-beton yotqizishda asosning pastki qatlamiga qum sepib, ustki qalamiga sement qoʻshilgan shagʻal yotqiziladi, ikki qatlam bitum mineral va asfalt-beton aralashmasi yotqiziladi. Y.Q-i. yoʻl mashinalari yordamida potok usulda bajariladi.

Adabiyot 
 Moilevich V. M., Osnovi organizatsii dorojno-stroitelnix rabot, M., 1975.

Manbalar
Yoʻlak

Yoʻlak — tor yoʻl, koʻcha eshigi, darvozaxona bilan hovli, ichkari binolar orasidagi oʻtish yoʻli. Binolar orasida usti ochiq, baʼzan usti berk boʻlishi mumkin. Usti berk keng Y. dalon koʻrinishini oladi.

Manbalar 

    

Arxitektura
Yoʻlarilar

Yoʻlarilar, pompilidlar (Pompilidae) — pardaqanotlilar turkumiga mansub arilar oilasi. Tanasining uz. 3— 25 mm. 3000 ga yaqin (Oʻzbekistonda 100 ga yaqin) turi maʼlum. Oʻrgimchaklarni ovlaydi. Tuproqqa bitta yoki bir necha kamerali in quradi. Har bir inga urgʻochisi bittadan chaqib falajlangan oʻrgimchak olib kiradi. Har bir oʻrgim chakka bitta yoki bir nechtadan tuxum qoʻyib, inining ogʻzini loy bilan suvab tashlaydi. Tuxumdan chiqqan qurtlari oʻrgimchak toʻqimalarini yeb, voyaga yetadi.

Manbalar
Yoʻlbarsquyruq

Yoʻlbarsquyruq - Orol dengizining janubida, avvalgi Moʻynoq yarim orolning shimoli-gʻarbiga tutashgan qirgʻoq boʻyi marza orolidan iborat kum tili. Orol dengizining chekinishi tufayli quruqlik bilan qoʻshilib ketgan. Bal. 53– 54 m, uz. 21 km boʻlgan. Qad. uchta qum marzasidan iborat. Shimoliy-gʻarbida Yoʻlbarsquyruq burni boʻlgan. Oʻ yerda 1960—80 yillarda gidrometeorologik stansiya faoliyat koʻrsatgan. Dengiz chekingandan keyin Y. ni barxandoʻng qumlar qoplagan. Hududda qora saksovul, qandim kabi butalar tarqalgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston geografiyasi
Qoraqalpogʻiston
Orol dengizi
Yoʻldosh

Yoʻldosh, bola oʻrni — bola tugʻilgach, ketidan tushadigan homila pardalari, platsentasi va kindigidan iborat aʼzo: homilani ona tanasi bilan bogʻlab turadi. Tugʻruqning Y. tushish davrida platsenta va pardalar bachadon devoridan toʻla koʻchadi va tugʻruq yoʻllari orqali chiqadi (yana q. Platsenta).

Yana q. 

 Platsenta

Manbalar
Yoʻldosh neft gazlari

Yoʻldosh neft gazlari, yoʻlakay neft gazlari — neft va gaz uglevodorodlaridan hosil boʻlgan mahsulotlar sifatida tabiatda doimo birga uchraydigan gazlar. Har qanday neft uyumida maʼlum bir miqdorda gaz miqdori mavjud va u qatlam sharoitida neftda erigan holatda boʻladi. Neft yer yuzasiga chiqqan paytda u bilan birgalikda chiqadi.

Qatlam neftidan ajraladigan va uning harakat yoʻlida burgʻi qudugʻi ogʻzidagi asboblardan to neftni yigʻuvchi punkt rezervuarlarigacha ajraladigan gazlarning umumiy miqdori potensial gaz omili deb ataladi. Gaz omili qatlamda neftda erigan gaz miqdorini ifodalaydi va uning qatlamdagi miqdori zaxira sifatida hisoblanadi. Qatlamdagi gaz omilining miqdori va eriganlik darajasi qatlamning toʻyinganlik bosimiga bogʻliq. Demak, qatlamdan olinayotgan neft yer yuziga chiqqach, gazsiz neft va neft gaziga ajraladi. Neft bilan chiqadigan Y. n. g .ning 1 t neftga toʻgʻri keladigan miqdori bir necha m3 dan bir necha yuz kubometrgacha borishi mumkin. Bu miqdor neftning fizik xossalariga, qatlamning joylashish sharoitlari va rejimiga, qatlam bosimi va temperaturasiga hatto yil fasliga ham bogʻliq holda metan, etan, propan, butan, pentan va geksan gazlaridan tashkil topgan boʻladi (yezda Y. n. g . miqdori nisbatan koʻproq).

Y. n. g . tarkibi, asosan, toʻyingan uglevodorodlardan iborat. Aksariyat hollarda, bu gaz metan va etandan iborat boʻlib, ogʻir gazlar kam uchraydi va ularning miqdori ham kam.

[[Gazlar neftdan trap (neftni gazdan ajratadigan asbob) yordamida ajratiladi va burgʻi qudugʻidan quvur orqali olib ketilib, yoqib yuboriladi. Bu isrofgarchilikka va ekologiya muvozana-tining buzilishiga sabab boʻladi. Y. n. g .ni kon boʻyicha yigʻib, undan foyda-lanish maqsadga muvofiq (yana q. [[Gazlar).

Manbalar
Yoʻldosh shahar

Yoʻldosh shahar - yirik shahar atrofida (uning chegarasidan tashqarida) bunyod etilgan kichik shahar, posyolka. Y.sh. transport yoʻli orqali katta shahar bilan yaxshi bogʻlangan boʻladi. Unda, asosan; yirik shaharda ishlaydigan aholining bir qismi yashaydi. Y.sh. yirik shaharning bir qismi hisoblanadi. Sanoat taraqqiyoti oqibatida vujudga kelgan. Bino va inshootlari aholining yashashi, dam olishi uchun qulay qilib, tabiat bilan uygʻunlashtirib quriladi. Oʻzbekistonda birinchi Y.sh.ga 1966 y.dagi zilziladan keyin Toshkent shahar yaqinida asos solingan (Sergeli Y.sh.chasi, 1967).

Manbalar
Toymas Yoʻldoshboyev

Toymas Sottiyevich Yoʻldoshboyev  (1931.30.7, Toshkent) - fizik olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1994), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1991), fizika-mat. fanlari doktori (1972), professor (1983). Moskva universitetini tugatgan (1954). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Fizikatexnika ilmiy tadqiqot instituti(1959—62, 1971 — 80), Toshkent Davlat Universiteti (1956— 59), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi institutida ilmiy xodimi (196271), Toshkent elektrotexnika aloqa instituti prorektori (1980 — 83), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Astronomiya instituti direktori (1983—95), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi "Fizika-Quyosh" IICHB laboratoriya mudiri (1995-yildan). Ilmiy ishlari yuqori energiyalar yadro fizikasi, astrofizika va kosmik nurlar fizikasiga oid. Y. noyob qurilma ishlab chiqib, pionlar va nuklonlarning yadro bilan oʻzaro taʼsirlarining harakterida muhim farqlanishni aniqladi. Uning "Pomir" xalqaro hamkorlik doirasida oʻtkazgan keng miqyosdagi eksperimentlari ikkilamchi zarralarda azimutal korrelyasiyalarning keskin oʻsish effektining kashf etilishiga olib keldi.

Manbalar 

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
1931-yilda tugʻilganlar
3-iyulda tugʻilganlar
Abdulaziz Yoʻldoshev

Abdulaziz Daminovich Yoʻldoshev (1921-yil 15-sentyabr, Andijon viloyati, Xonobod shahri — 1968-yil 15-sentyabr, Andijon) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, leytenant. 8-oʻqchi diviziyaning 229-polki, 6-oʻqchi rotasi komandiri. 1940-yildan boshlab armiya safida xizmat qilgan, Stalingrad jangida, Kursk ostonalaridagi jangda va yana bir qancha mudofaa janglarida ishtirok etgan, ikki marotaba ogʻir yarador boʻlgan.

Biografiyasi 
Abdulaziz Yoʻldoshev 1921-yil 15-sentyabrda Oʻzbekiston Respublikasi Andijon viloyati Qoʻrgʻontepa tumani Xonobod qishlogʻida dehqon oilasida tavallud topgan. MIllati — oʻzbek. Oilada Abduqodir ismli bir nafar akasi boʻlgan. Oʻzi tugʻilib oʻsgan joydagi 10-sinfni tamomlagandan keyin, maktabda pioner sardori, oʻqituvchi lavozimlarida xizmat qilgan.

1939-yil aprel oyida Andijon viloyati Voroshilovskiy tuman harbiy komissarligi tomonidan Qizil Armiya safiga chaqirtirilgan. 1942-yilda Xarkov harbiy piyodalar maktabini tamomlab, 1942-yil iyun oyidan Ikkinchi jahon urushi, Bryansk fronti, Markaziy front va 1-Ukraina frontlarida ishtirok etgan. 1943-yildan KPSS aʼzosi.

1943-yilning yozgi hujum janglarida 229-oʻqchilar polkining 6-oʻqchilar rotasi komandiri leytenant A. D. Yoʻldoshev janglarda oʻzining koʻrsatgan mardligi va jasorati bilan namoyon boʻladi. U, ayniqsa, 1943-yil sentyabr oyida Desna va Dnepr daryolarini kesib oʻtishda koʻrsatgan fidokorligi va jasorati bilan boshqalardan ajralib turadi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1943-yil 16-oktyabrdagi Farmoni bilan Kiyev shimolida Dnepr daryosini muvaffaqiyatli kesib o‘tganligi, daryoning g‘arbiy qirg‘og‘idagi ko‘priklarni mustahkamlash ishlarida faolligi hamda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun leytenant Yoʻldoshev Abdulla Danilovich Lenin ordeni, „Oltin Yulduz“ (4303-son) medali hamda Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Yoʻldoshev 1943-yil dekabr — 1944 yil yanvar oylarida Jitomir-Berdixov operatsiyasida ishtirok etadi. Jitomir yaqinida boʻlib oʻtgan urushda nemis qoʻmondonligi ostida jang olib borayotgan qoʻshin tomonidan berilgan zarbalarda katta leytenant Yoʻldoshev ogʻir yaralanadi va 1944-yilning mart oyida jarohati tufayli armiya safidan chetlashtiriladi.

Urushdan keyin Yoʻldoshev Andijonda yashagan. Mehnat faoliyati davomida Andijonda artel kompaniyasi raisi, paxta tozalash zavodida direktor oʻrinbosari lavozimlarida xizmat qilgan.

Vafoti 
Abdulaziz Yoʻldoshev 1968-yilning 15-sentyabrda vafot etgan.

Mukofotlari 

Abdulaziz Yoʻldoshev janglarda koʻrsatgan qahramonliklari va jasorati uchun Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni, „Oltin Yulduz“ medali (1943-yil 16-oktyabr), Lenin ordeni (1943-yil 16-oktyabr), "Jasorat uchun" medali (1943-yil) va boshqa bir qancha medallar bilan taqdirlangan.

Yodgorlik 

Xonobod va Andijondagi koʻchalar hamda Andijondagi 45-maktabga Abdulaziz Yoʻldoshevning nomi berilgan.

Manbalar

Havolalar 
 Jurnal „Voennie znaniya“ № 11, 1949 god

Sovet Ittifoqi Qahramonlari
1921-yilda tugʻilganlar
1968-yilda vafot etganlar
8-noyabrda tugʻilganlar
16-sentabrda vafot etganlar
Bahodir Yoʻldoshev

Bahodir Tursunovich Yoʻldoshev (1945.7.9, Kattaqoʻrgʻon shahri – 2021.16.05) – aktyor va rejissyor, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1979), Oʻzbekiston xalq artisti (1995). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1970). Hamza teatrida rejissyor assistenti (1968—70), rejissyor (1970-74), bosh rejissyor (1974-84). 1984-yildan Abror Hidoyatov nomidagi drama teatrining bosh rejissyori. Eng yaxshi spektakllari: „Roʻyxatlarda yoʻq“ (B. Vasilyev), „Kelinlar qoʻzgʻoloni“, „Farmonbibi arazladi“ (S. Ahmad), „Nodirabegim“ (T. Toʻla), „Yulduzli tunlar“ (P. Qodirov), „Zebunniso“ (Uygʻun), „Maysaraning ishi“ (Hamza), „Qora kamar“ (Sh. Xolmirzayev), „Iskandar“ (A. Navoiy), „Arshin mol olon“ (U. Hojibekov), „Malika“ (Fotima Galer), „Buyuk ipak yoʻli“ (M. Bafoyev musiqasi asosida), „Buxoroyi sharif“ (S. Ayniy asari asosida), „Togʻa-jiyanlar“ (R. Bobojon) va b. Bir qancha boshqa teatrlarda ham spektakllar qoʻygan: Muqimiy teatrida „Nodirabegim“, Laos teatrida „Kelinlar qoʻzgʻoloni“, AQShda „Dunyo yoshlari“, Konibodom teatrida „Sudxoʻrning oʻlimi“, Sirdaryo teatrida „Dardimni kimga aytay“, „Maʼmura kampir“, Samarqand teatrida „Nodirabegim“, „Checha“, „Buyuk ipak yoʻli“, Navoiy teatrida „Alisher Navoiy“ operasi va b. U, shuningdek, mamlakatning turli sanalariga bagʻishlangan bayram tomoshalarini sahnalashtirgan: „Ulugʻbek yubileyi“ (1994), „Navroʻz“ (1995), „Amir Temur yubileyi“ (1996, Registon), „Sharq taronalari“ (1997) va b. shular jumlasidan. Kinoda aktyor sifatida Olchinbek („Olovli yoʻllar“), Muxtorov („Togdagi uchrashuv“), Sherzod („Olmos kamar“), Sobirov („Oshpaz“) kabi obrazlar yaratgan. Uning spektakllari har bir vokeaning, epizodning mohiyatini ifodalashga qodir sahna vositalariga boyligi bilan, tasviriy vositalar, musiqa, plastikaning murakkab ohangdoshligi bilan ajralib turadi. Shuningdek, yangi sahna shakllarini topish, davr mavzusi, gʻoyalari, harakter, oʻzbek teatri anʼanalarini unutmagan holda jahon teatri jarayoni kengliklariga chiqishga intilish, bugungi kun uchun dolzarb boʻlgan mavzuni hozirjavoblik bilan sahnaga olib chiqish Y. ijodiga xos. „Mehnat shuhrati“ ordeni bilan mukofotlangan (1998). 2021 – yil 16-mayda vafot etgan.

Shaxsiy hayoti 
Bahodir Yoʻldoshev va aktrisa Rimma Ahmedovaning oʻgʻli mashhur aktyor Bobur Yoʻldoshevdir.

Ikkinchi turmush oʻrtogʻi aktrisa Gulbahor Yoʻldoshevadir.

Manbalar
Ibrohim Yoʻldoshev

Yoʻldoshev Ibrohim (1941, Jarqoʻrgʻon tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995). Samarqand Davlat Universitetini tugatgan (1965). 1965—96 yillarda Jarqoʻrgʻon tumanidagi 15-maktabda ona tili va adabiyoti oʻqituvchisi Yoʻldashev oʻquvchilarga zamon talablari asosida bilim berish bilan birga, oʻquvchilarning yozma nutqini oʻstirish, lugʻat boyligini oshirishga katta eʼtibor beradi.

Manbalar 

Oʻzbekiston Respublikasining xalq oʻqituvchilari
1941-yilda tugʻilganlar
Karim Yoʻldoshevich Yoʻldoshev

Karim Yoʻldoshevich Yoʻldoshev (1933.10.5-Toshkent - 1999.22.10) -kardiolog, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1995), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1983). Tibbiyot fanlari doktori (1971), professor (1972), Toshkent tibbiyot akademiyasini tugatgan (1957). Toshkent vrachlar malakasini oshirish institutikardiologiya va funksional diagnostika kafedrasi mudiri (1973-yildan), Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vaziri oʻrinbosari (1973—82), Oʻzbekiston Sogʻliqni saqlash vazirligi Salomatlikni tiklash va fizioterapiya ilmiy tadqiqot instituti direktori (1988-yildan), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Prezidiumi aʼzosi (1996-yildan) va tibbiyot fanlari boʻlimi raisi (1996 — 98), Y. ichki aʼzolar klinik fiziologiyasi va patologiyasi, kardiologiya, gastroenterologiya, pulmonologiya, farmakoterapiya va salomatlikni tiklash muammolari ustida tadqiqot olib borgan. Y. rahbarligida yurak-qon tomir, nerv, ovqat hazm qilish sistemalari, nafas aʼzolari, tayanch-harakat apparati kasallangan bemorlar sogʻligʻini tiklash maqsadida organizmdagi aʼzolar va sistemalar funksiyasining maʼromiga fizik omillar taʼsiri oʻrganildi. U Sharq tabobati markazini tashkil etib, uning faoliyatiga rahbarlik qildi. Rossiya tibbiyot Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1991).

Manbalar 

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arboblari
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademiklari
Toshkent tibbiyot akademiyasi bitiruvchilari
Karim Yoʻldoshev

Karim Yoʻldoshev (1940.15.1, Toshkent) — rejissyor, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1980). "Madaniyat va san'at fidokori" ko‘krak nishoni sohibi (2022). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutining rejissyorlik fakultetini tugatgan (1965). 1965—75 yillar Namangan teatrida rejissyor, bosh rejissyor, direktor, 1987—98 yillar rejissyor, 1999 yildan yana bosh rejissyor 1975—86 yillar Qashqadaryo teatrida bosh rejissyor. Hozirda O‘zbekiston davlat san'at va madaniyat institutining Farg‘ona mintaqaviy filiali, Teatr san'at kafedrasi professori sifatida yoshlarga saboq berib kelmoqda. Eng yaxshi spektakllari: "Sarvqomat dilbarim" (Ch. Aytmatov), "Layli va Majnun" (Xurshid), "Qaroqchilar" (F. Shiller), "Mayna Hasanova" (A. Rahmat), "Gʻariblar" (V. Delmar), "Oʻn uchinchi rais" (O. Abdullin), "Usmon Nosir qayerda" (A. Aʼzamov), "Qatagʻon" (Oʻ. Hoshimov), "Qirol Lirning soʻnggi nabiralari" (Shekspir va Pushkin asarlari asosida), "Alpomish" (A. Jabbor) va b. Hamza teatrida "Sohibqiron Temur" (A. Oripov) spektaklini sahnalashtirgan.

Manbalar 

Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arboblari
Mahmudjon Yoʻldoshev

Yoʻldoshev Mahmudjon (8-yanvar 1953-yil, Izboskan tumani) — xonanda, Oʻzbekiston xalq hofizi (2000). Kuchli, keng diapozonli ovoz sohibi. T. Jalilov nomidagi Andijon musiqa bilim yurtini tugatgan (1973). Ashulachilik sanʼati sirlarini dastlab X. Rahimov, keyinchalik F. Mamadaliyev, F. Hojiqulov, Oʻ. Nuraliyevlardan oʻrgangan. Andijon musiqa maktabi oʻqituvchisi (1973—78), Andijon filarmoniyasi (1979—86), "Maqom" ansamblit (1987 y.dan) xonanda. Repertuaridan makom yoʻllari ("Nasrulloyi", "Nasri Uz zol, "Chapandozi Iroq"), katta ashula ("Oʻzbekiston", "Soz etgali keldik"), bastakorlar asarlari ("Qoshi yosunmu deyin", "Xalqimiz", "Qalandar ishqi", O. Xotamov; "Qadimgi Ushshoq" turkumi, F. Mamadaliyev; "Yorimga ayting", "Qaydasan", "Muhabbat laylosi", A. Ismoilov) va b. oʻrin olgan.

Manbalar 

    

1953-yilda tugʻilganlar
Muborak Yoʻldoshev

Muborak Saydaqulovich Yoʻldoshev (1934.23.2, Chimkent sh.) — teatr rassomi, Oʻzbekiston xalq rassomi (2000). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1962; Ch. Ahmarov, M. Saidov, V. Riftinlardan taʼlim olgan). Navoiy nomidagi akademik opera va balet katta teatrida rassom (1962—64; J. Puchchinining "Floriya Toska" operasi va b.), Samarqand opera va balet teatrida bosh rassom (1964— 72; S. Boboyevning "Yoriltosh" va "Ham-za" operalari, B. Asafyevning "Boqchasaroy favvorasi", M. Ravelning "Bolero", S. Balasanyanning "Layli va Majnun" baletlari va b. spektakllarning sahna bezaklarini yaratdi). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutida pedagog (1972—80). Y. ijodida tarixiy mavzu yetakchi oʻrin tutadi: "Goʻroʻgʻli, "Koʻhna Urganch", "Alpomish", "Avesto", "Xoʻja Hofiz" turkumida asarlar, "Amir Temur" triptixi va b.; Y., shuningdek, portretlar ("Kompozitor Karim hoji", "Ergash Jumanbulbul", "Pulkan shoir", "Islom shoir" va b.) mavzuli asarlar ("Samarqand bozori", "Amir Temur maqbarasi" va b.), natyurmortlar ("Siren" va b.) muallifi hamdir. Y. 1965-yildan respublika va chet mamlakatlarda oʻtkaziladigan koʻrgazmalarda oʻz asarlari bilan faol ishtirok etadi.

Manbalar 

Oʻzbekiston Respublikasi xalq rassomlari
1934-yilda tugʻilganlar
23-fevralda tugʻilganlar
Sadriddin Yoʻldoshev

Sadriddin Xoʻjayevich Yoʻldoshev (22-fevral 1917 — Toshkent — 24-aprel 1993) — biolog olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1968), VASXNIL (1978) akad., biol. fanlari doktori (1966), professor (1970). Oʻrta Osiyo universititi biol. fakultetini tugatgan (1939). Toshkent pedagogika institutida oʻqituvchi (1939-41), oʻrta maktabda direktor (1942-47). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Usimliklar eksperimental biol. si institutida aspirant (1948—51), katta ilmiy xodim (1951—54), Markaziy ilmiy baza direktori (1954—58), shu institut direktori oʻrinbosari (1958—65), direktori (1966—70), Butunittifoq Paxtachilik instituti ("SoyuzNIXI") direktori (197276), VASXNIL Urta Osiyo boʻlimi raisi (1976—84). 1984-93 yillarda Oʻzbekiston Paxtachilik ilmiy tadqiqot institutida ilmiy maslahatchi. Ilmiy ishlari gʻoʻza biologiyasi, ayniqsa, unyng yotib qolishi sabablari, vilt kasalligiga karshi kurash masalalariga ba-gʻishlangan. Toshkent 2, Toshkent 3 gʻoʻza navlari mualliflaridan biri.

Manbalar 

 Polegayemost xlopchatnika i puti yeyo snijeniya, T., 1966; Regulyasiya rosta xlopchatnika s pomoshyu retardantov, T., 1977 (hamkorlikda); Faktori urojaynosti xlopchatnika, T., 1982 (hamkorlikda).

  

1917-yilda tugʻilganlar
1993-yilda vafot etganlar
24-aprelda vafot etganlar
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzoslari
Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari
Fayzulla Yoʻldoshev

Fayzulla Yoʻldoshev (1912.15.9, Turkiston shahri — 1991 ) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, leytenant. 1942-yildan frontda. 42-oʻqchi polkida boʻlinma komandiri boʻlib xizmat qilgan. Yoʻldoshev 1943-yil 27-sentabrda Dnepr boʻyidagi jangda jasorat koʻrsatgan. Razvedkada qatnashib, dushman haqida muhim maʼlumot toʻplagan. Dneprning oʻng qirgʻogʻidagi janglardan birida ogʻir yaralangan. Qahramon unvoniga sazovor boʻlgan (1943). Urushdan keyin Namangan viloyatining Irvadan qishlogʻida yashagan, oʻrta maktabda direktor boʻlib ishlagan. Namangan tumanidagi 32-maktabga nomi berilgan.

Manbalar 

 

1912-yilda tugʻilganlar
15-sentabrda tugʻilganlar
1991-yilda vafot etganlar
Namangan tumanida dafn etilganlar
Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari
Sovet Ittifoqi Qahramonlari

Lenin ordeni sohiblari
1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Jasurlik uchun medali bilan mukofotlanganlar
Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʻzolari