MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Ommuya

Omuyya — (Xurosondan) Movarounnahrga kechib oʻtadigan joy, Xuroson viloyatida joylashgan

Manballar
Muhammad as-Sakaniy

Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Ibrohim ibn Ko‘z as-Sakaniy — buxorolik hadisshunos va shayx. Buxoroda hadis tinglagan. Undan hech kim hadis rivoyat qilmagan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.

Manbalar
Muhammad as-Sukkariy

Muhammad ibn Maymun as-Sukkariy — Marv ahlidan boʻlgan. Koʻp hadis yod bilgan. Undan Imom al-Buxoriy rivoyat qilgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.

Manbalar
Do'stlar filmi (1-mavsum)

Devid Kreyn va Marta Kauffman tomonidan yaratilgan "Do'stlar" kinosi ya'ni amerika sitkomining birinchi mavsumi NBC telekanalida 1994 yil 22 sentyabrda namoyish etildi. Do'stlar Warner Bros bilan hamkorlikda Bright/Kauffman/Crane Productions tomonidan ishlab chiqarilgan. Televizion . Mavsum 24 qismdan iborat bo'lib, 1995 yil 18 mayda efirga uzatilgan.

Serialning dastlabki sharhlari odatda ijobiy edi.   Los Angeles Daily News jurnalida, Rey Richmond serialni "yangi mavsumning yorqin komediyalaridan biri" deb atadi  va Los Angeles Times jurnali uni "yangi mavsumning eng yaxshi komediya seriyali" deb atadi.  " The Plain Dealer" dan Tom Feran seriya " Seynfeldning osilgan uslubida noaniq va unchalik muvaffaqiyatli bo'lmagan" deb yozgan,  esa Xyuston xronikasidan Enn Xodjes uni "yangi Seinfeld hohlovchisi" deb atagan, ammo u hech qachon bunday bo'lmaydi. Seinfeld kabi kulgili."  Chicago Sun-Times  Jinni Xolbert Joey va Reychelning xususiyatlarini kam rivojlangan deb topdi,  esa Richmond "yaxshi kimyo" bilan "yoqimli, yoshlar ansambli" sifatida aktyorlarni maqtadi;  USA Today jurnali muxbiri Robert Bianko Shvimmerni maqtab, uni “ajoyib” deb atadi. U, shuningdek, ayol aktrisalar o'ynagan bosh rollarni maqtadi, lekin Perrining Chandler roli "aniqlanmagan"ligi va LeBlank "so'nggi ikki marta sinab ko'rganida allaqachon charchagan falajlab qo'yadigan kun mashg'ulotlariga juda ko'p ishonganidan" xavotirda edi.  Biz kabi do‘stlar: Do‘stlar uchun norasmiy qo‘llanma mualliflari, aktyorlar, xususan, Perri va Shvimmerni “bir oz ko‘p harakat qilishdi” deb o‘ylashgan.  People jurnalining ta'kidlashicha, "qutqaruvchi inoyat" vaqt o'tishi bilan qahramonlar yanada yoqimli bo'lib qoladi.
Obiskur

Obiskur — Kaspiy dengizi boʻyida joylashgan, Jurjon shahrining porti, Jurjon
viloyatida oʻrnashgan.

Manballar
Voxon

Voxon — laʼl konlari chegarasida, Xuttalon viloyatida joylashgan hudud.

Manbalar
Muhammad as-Surxakatiy

Muhammad ibn Abdulloh ibn Foil as-Surxakatiy (? — 1124-yil) — Samarqandning Gʻurjiston degan joyidan, fozil imom boʻlgan. Samarqandda fiqhni oʻrganib, soʻng Buxoroda yashagan. Munozara ilmida uning qo‘li baland boʻlgan. U Buxoroda munozara olib borganlardan biri boʻlgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar. U 1124-yilda vafot etgan.

Asarlari 

 „Omol fi-l-hadis“ („Hadisdagi imlolar“).

Manbalar
Bolxon

Bolxon — Jayhun daryosi qayrilish qismida va Jurjon dcngiziga quyilish joyida,
Gʻuziya viloyatida joylashgan hudud.

Manballar
Barsxon

Barsxon — Issiqko‘l yaqinida joylashgan bu hudud (suvi) issiq koʻllardan biridir. Mazkur hudud Turkiston viloyatida joy egallagan.

Manbalar
Sutkent

Sutkent — Hasart daryosi boʻyidagi shahar.

Manballar
Qariyat al-Hadisa

Qariyat al-Hadisa — Hasart daryosining quyilishi yonida, Xorazm ko‘li
yaqinida, G‘uzlar viloyatida joylashgan.

Manballar
Musoboz

Musobozorlar — Hisor vodiysida, Hisor togʻlarining shimoliy yonbagʻirlarida (Xonaqodaryo va Qoratogʻdaryo havzalarida), Qashqadaryoning bosh tomonidagi Forob, Denov, Sumsar qishloqlari atroflarida, ulardan pastroqda — Miraki qishlog‘i yaqinida ham yashashgan.

Manballar
Gʻajirqoya

G‘ajirqoya — Surxondaryo viloyatidagi togʻ. Tog‘ nomiga G‘ajir qushi oti asos boʻlgan deb hisoblaydilar. G‘ajir — tik qoyalarda yashovchi qush. Shunday ekan G‘ajir so‘zining asl maʼnosi „tik, baland, quruq“ dir. Qushga ham shu nom asos boʻlgan.

Manballar
Zambar (togʻ)

Zambar — Samarqand viloyati Nurota tumanidagi togʻ nomi. Biron narsaning o‘rta qismi chuqurlik, ikki chekasi baland boʻlgan hudud zam bar (zanbar - zam bil) deb nomlangan.

Manbalar
Otaliqarna

Otaliqarna — Xorazm viloyatidagi kanal. Hozirgi kunda Mangʻit arna deb ham ataladi. Yahyo Gʻulomov oʻzining „Xorazmning sug‘orilish tarixi“ nomli asarida
„Arna Xiva xonligining bir otaligʻi tomonidan qazilganligi uchun Otaliqarna deb atalgan“ deydi. Arna — kanal, daryodan suv oladigan katta ariq maʼnolarini bildiradi.

Manbalar 

Namangan viloyatidagi qishloqlar
Xonariq

Xonariq — Toshkent viloyati Toʻytepa yaqinida Chirchiqdan boshlangan kanal. Bu kanal XIX asrning 40-yillarida Qoʻqon xoni Madalixon davrida qazilgan va xon sharafiga shunday nom olgan.

Manbalar
Abdukarimboy Attor madrasasi



Tarixi 
Mehtar Anbar guzarida, 22 hujrasi bor. U XIX asrning 70-yillarida Amir Muzaffarxon davrida qurilgan. Ismiga qaraganda, uni qurdirgan kishi tijorat bilan shug‘ullangan. Parfyonov Fenin tadqiqotlarida uni Xoja Sharifi attor nomi bilan ko‘rsatgan ekan. Aholi o‘rtasida u oddiygina Attor madrasasi deyilgan. Rasmiy hujjatlarda ham u Attor yoki Abdukarimboy attor madrasasi nomi bilan yuritilavergan. Abdukarimboy madrasasi mudarrisi oyiga 7 tilla maosh olgan.

Meʼmorchligi 
Abdukarimboy Attor madrasasi 22 ta hujradan iborat boʻlgan.

Manbalar 

Madrasalar
Abdulazizxon ibn Ubaydullaxon madrasasi

Mazkur o‘quv dargohi haqida bemor talabalar ro‘yxatidan iborat bitta rasmiy hujjatda maʼlumot uchrab, unda taʼkidlanishicha, qori Uzoq ismli talaba xastalikka chalinadi. Maʼlumot mazmuniga qaraganda, mazkur o‘quv maskanida qorilar tayyorlangan.

Tarixi
Manbalarda Abdulazizxon hijriy 955-yili (1548) Mug‘oki attor masjidini qurdirgani haqida axborot bor, ammo Abdulazizxon masjidi nomi uchramagan. Shayboniy Abdulazizxon ibn Ubaydullaxon ibn Mahmud sulton ibn Shoh Budag‘ sulton ibn Abul Xayrxon hijriy 917-yili rajab oyida (1511-yil oktyabr) Turkiston viloyatidagi Arquq mavzesida tug‘ilgan. Onasi Qozoq xonim qozoq sultonlaridan birining qizi bo‘lgan. Otasi Ubaydullaxon vafotidan (945 /1539 — 1540) so‘ng Buxoro taxtiga o‘tirgan. Biroq u hali Movarounnahrda bosh hukmdor bo‘lmagan. Bu paytda Toshkentda Baroqxon laqabi bilan mashhur bo‘lgan qarindoshi Navro‘z Ahmad ibn Sevinchxon hokimiyati ayni avjida bo‘lib, ular o‘rtasida bir necha marta qonli to‘qnashuvlar bo‘lib o‘tgan. Nihoyat, Abdulazizxon hijriy 951-yili (1544) xonlik martabasiga yetishgan. U jami o‘n bir yil hukmronlik qilgan. Shundan olti yili mutlaq bosh hukmdor bo‘lgan. U hukmronligi davrida mamlakat maʼmurligi va ilm-maʼrifat rivojiga eʼtibor qaratgan zamondoshi Hasanxoja Nisoriy: „Bu xon davlati zamonida to‘s-to‘polonlar ko‘p bo‘lganiga qaramay, salim tab’i mamlakat obodligi va yurt qurilishiga kirishib, oliy imoratlar bino etdi, — deb yozadi“. U Buxoro shahrida hijriy 955-yili (1549) Mug‘oki attor masjidi va kutubxona qurdiradi. Abdulazizxoning yana bir qilgan ishi shahar mudofaa devorini bir farsax masofaga uzaytirib, Hazrati Ayub qabrini shahar ichkarisiga olish bo‘lgan.
Muhammad Sharif Sadri Ziyo asarlarida Abdulazizxon haqida so‘zlab: "Uning „Kar“ laqabi bor edi", — deydi. U hijriy 957-yili rabi us-sonining 26-kuni (1550-yil 14-may) Buxoroda vafot etgan. O‘rniga Muhammadyor sulton ibn Sevinch Muhammad sulton ibn Muhammadxon Shayboniy ibn Budag‘ sulton davlat tepasiga kelgan. O‘sha yili shaʼbon oyining uchinchi kuni (1550-yil 17-avgust) Pir Muhammadxon ibn Jonibekxon undan davlatni tortib olib, Buxoroda bir yil hukmronlik qilgan. Balxga qaytib ketish chog‘ida uni yana Muhammadyor sultonga qaytarib bergan.

Manbalar 

Madrasalar
Abdullaboy madrasasi

Bu madrasaning qaerda joylashganini aniq emas. Uning nomi faqat bitta ariza hujjatida uchraydi.

Tarixi 
Qozikalon mulla Badriddin mudarrislarni ishga tayinlash yuzasidan oliy hukmdorga quyidagicha murojaat qiladi: „Hazrat Xoja Bulg‘or alayhi rahma guzari masjidi hujralari mudarrisi mulla Omonulla qashshoqligi sababli Azizon guzari masjidi hujralarida dars beruvchi mulla Ahmadning bo‘sh qolgan joyi-
ga o‘tishdan umidvor bo‘lib, janobi oliyni sidqi ixlos bilan benihoya duo qiladi. Maoshi yigirma besh tilla tanga“. Abdullaboy madrasasining mulla Avaz Badal ismli mudarrisi kambag‘alligi tufayli mehriboni oliydan Xoja Bulg‘or alayhi rahma guzari masjidi hujralarida dars bergan mazkur mulla Omonulla joyiga o‘tishdan umidvor bo‘lib janobi oliyni duo qiladi. Maoshi o‘n ikki tilla tanga".
Tadqiqotlar natijasida „Mulla Abdulloh madrasasi“ nomiga rasmiylashtirilgan vaqf hujjat aniqlangan. U to‘rt qismdan iborat. Birinchi hujjatda hijriy 1307-yili safar oyida (1889-yil sentyabr-oktyabr) mulla Abdulloh Muysafid Amr valadi mulla Qurbon Maymanagiy foxirai Buxoroyi sharifning mulla Payravi guzaridagi hovlisini ilm toliblariga vaqf qilgani maʼlum qilinadi. Ammo bu hujjat Abdullaboy madrasasiga tegishli ekaniga hozircha aniq dalil topganimizcha yo‘q. Chunki Buxoroning mulla Payravi guzarida joylashgan „Abdulla kotib madrasasi“ nomi bilan ataladigan yana bir o‘quv dargohi bor edi. Abdullaboy madrasasi o‘rni ko‘rsatilmagani va ismlardan biriga „boy“, ikkinchisiga „kotib“ so‘zlari qo‘shilib kelgan.

Manbalar 

Madrasalar
Azizon madrasasi

Azizon guzarida, 7 hujradan iborat masjid-madrasa bo‘lgan.

Tarixi 
Qozikalonning oliy hukmdorga yozgan arznomasida Xiyobon madrasasining olti nafar mudarrisidan biri mulla Abduvahhob vafot etgani va uning o‘rniga Azizon guzari masjidi hujralari mudarrisi mulla Sayyid Kamol o‘tishdan umidvor bo‘layotgani to‘g‘risida so‘z boradi. Uning bo‘sh qolgan o‘rniga esa Afg‘on madrasasi mudarrisi va imomi mulla Ahmad kelgan. Unga 20 tilla maosh tayinlangan. Mulla Sayyid Kamol endi Jo‘ybor madrasasi mudarrisligiga o‘tib ketgan va Xiyobon madrasasidagi uning o‘rni bo‘sh qolgan. Mulla Ahmad yana uning izidan boradi: „Azizon guzari masjidi hujralari mudarrisi mulla Ahmad kambag‘alligi tufayli oliy marhamatingiz va mehribonligingizdan umidvor bo‘lib Xiyobon madrasasida dars o‘tuvchi mazkur mulla Sayyid Kamolning o‘rniga bir sahm mudarris bo‘lib o‘tishini xohlab janobi oliyni duo qilgan. Maoshi 30 tilla tanga. Hazrat Xoja Bulg‘or alayhi rahma guzaridagi hujralarda dars beruvchi mulla Omonulla ismli kambag‘al mudarris oliy marhamatingiz va mehribonligingizdan umidvor bo‘lib, Azizon guzari masjididagi mazkur mulla Ahmadning joyiga o‘tishni istab janobi oliyni sidqidildan va behad ixlos birla duo qilgan. Maoshi 25 tilla tanga“. Mazkur hujjatlardan Azizon madrasasi o‘qituvchisining maoshi oshgani maʼlum bo‘lmoqda. Bu holat, ehtimol, tabiat o‘zgarishining hosilga taʼsiri yo vaqf mulki miqdorining oshishi bilan bog‘liq bo‘lgandir.

Manbalar 

Madrasalar
Abdullaxonning g‘arbiy madrasasi

Qo‘sh madrasa guzari, bir yuz qirqta hujradan iborat. Mazkur madrasaning vaqf hujjati saqlanib qolgan. Muhammad Sharif maxdum uni 108 hujrali deb ko‘rsatgan. Uning darvozasi peshtoqida jimjimador naqshlar va arabiy yozuvlari mavjud. Uning katta qadimiy yog‘och darvozasi mavjud. Hovlisi juda keng. Tosh yotqizilgan. Ayrim hujralarini chilangar ustalar va rassomlar ijodxona qilib olgan.

Tarixi 
O‘tmishda Buxoro mumtoz musavvirlik (miniatyura) maktabi Hindiston, ayniqsa, Eron rassomlari ishidan ancha farq qilgan. Bugungi kunda Buxoro va boshqa ko‘pgina joylarda ham suratlardagi qiyofalar tasvirida Eron maktabi taʼsiri kuchayib borayotgani seziladi. Madrasa binosi taʼmirlangan, saqlanish holati yaxshi. U qarshisidagi yana bir go‘zal tarixiy obida — hozirgi tilda Modarixon madrasasi bilan birgalikda atrofga chiroy berib turibdi. Shaharning bu qismi ular ikkisi tufayli Qo‘sh madrasa guzari nomi bilan ataladi. Ulargacha bu joy Xiyobon guzari yoki Ko‘yi Xiyobon nomi bilan yuritilgan. Ushbu madrasa shayboniy humdorlarning mashhur vakili Abdullaxon ibn Iskandarxon ibn Jonibekxon ibn Abul Xayrxon tomonidan barpo etilgan. Uning qurilishini Hofiz Tanish Buxoriy shunday taʼriflaydi: "Bu hikoyatni tahrir qilishdan maqsad shulki, jahongirlik maydonining shahriyori (Abdullaxon) Parvardigorning yordami va osmonning quvvatlashi bilan mamlakatlardan ko‘pini o‘z tasarrufiga olib, mehribonchilik rasmlari va marhamat qonunlarini tartibga keltirgan.

Manbalar 

Madrasalar
Abu Bakr ibn al-Fazl madrasasi

Buxoroning X asr boshlarida bunyod etilgan qadimiy o‘quv
dargohlaridan biri, Al-Jadid (yoki al-Hadid) guzarida joylashgan bo‘lgan. Ushbu madrasa haqida Abdukarim as-Sam’oniy yozib qoldirgan.

Tarixi 
Ahmad ibn Muhammad Buxoriy mazkur shaxs haqida: "Shaharning g‘arb tomonidagi nurga to‘la ostona, Alloh rahmat qilsin, olam shayxi, zohid, haqqa yetishgan imom Abu Bakr Muhammad ibn al-Fazl ibn Jaʼfar al-Buxoriynikidir. U muhaddis va mujtahid, din va dunyodan to‘liq xabardor edi. Ilmi tufayli Buxoroda Muhammad dinidan boshqa mazhab qolmadi. Taqvodor va zohidligiga qaramay, ilm o‘rgatish, shariatni targ‘ib qilishni ko‘proq yaxshi ko‘rardi. Aytishlaricha, ulug‘lardan biri uni tushida ko‘rib: „Alloh senga qanday marhamat ko‘rsatdi?“ — deb so‘rabdi. U: „Barcha zoru iltijolarimni bor bisotim dirhamlari bilan taroziga tortishganida iltijolarim og‘irroq chiqdi. Shu sababli najot topdim“, — deb javob berdi. Uning 400 ming g‘itrifiy boyligi borligi el orasida mashhur edi. U hijriy 325-yili (936 – 937) vafot etgan.

Manbalar 

Madrasalar
Jigarrang olma

Jigarrang olma daraxti yoki daryo boʻyidagi olma daraxti (,) — raʼnodoshlar oilasi, olma turkumiga mansub Shimoliy Amerikaning Tinch okeani sohilida oʻsuvchi gulli oʻsimlik turi.

Botanika tavsifi 
Balandligi 12 metrga yetadigan daraxt kòrinishida òsadi, yosh novdalarining qobigʻi qizil rangda, kattalariniki esa jigarrang rangda bòladi.

Barglari zich joylashgan, uzunligi 10 sm, shakli tuxumsimon yoki lansetsimon, uchi xanjar shaklida. Bargning ustki tomoni yalangʻoch, quyuq yashil, pastki tomoni bir oz tuk bilan qoplangan. Barg plastinkasining qirrasi oʻtkir.

Toʻpgullari soyabon, diametri 2,5 sm, 6-12 oq yoki pushti pushti gullardan iborat. Gullash vaqti — may.

Mevalari sariq yoki qizil, ellipsoid shaklida, uzunligi taxminan 1,5 sm. Sentabr oyida pishib yetiladi.

Ilova 
Bu tur alohida iqtisodiy ahamiyatga ega emas. Sanoatda olma bogʻlarini changlatish ishlatiladi. Baʼzan bogʻlarda va xiyobonlarda manzarali oʻsimlik sifatida oʻstiriladi.

Manbalar 

Manzarali daraxtlar
Shimoliy Amerika florasi
Tukli smorodina

Yoʻl-yoʻl smorodina, yoki tukli smorodina () — smorodina turkumiga mansub tur.

Tarqalishi 
Oltoyda, Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Tojikiston va Xitoyda hamda Pokistonning shimolidagi togʻ yonbagʻirlarida, dengiz sathidan 1500-3000 metr balandlikda oʻsadi.

Botanika tavsifi 
Tukli smorodina boʻyi 1,5 metrga yetuvchi ikki uyli buta. Kurtaklari jigarrang, tuxumsimon naysimon yoki choʻzinchoq, uzunligi 4-5 mm.

Barglari yumaloq, 3-5 boʻlakli, asosi keng tirnoqsimon, ikki tomoni bezlar bilan qoplangan.

May-iyun oylarida gullaydi. Guli tik, changchili gulning uzunligi 5 sm, urugʻvhili gul qisqaroq (3 sm gacha).

Mevalarining diametri 4-6 mm qizil yoki qizil-sariq sharsimon rezavor. Iyul-avgust oylarida pishib yetiladi.

Manbalar 

Osiyo o'simliklari
Smorodina
Abali qishloq okrugi

Abali qishloq okrugi () Eronning Tehron viloyati, Damavand okrugidagi Rudehen tumanida joylashgan. Markazi Abali shahrida joylashgan boʻlib, u shahar sifatida qishloq okrugi tarkibiga kirmaydi. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olishda uning aholisi 578 ta xonadonda 2047 nafar kishini tashkil etdi. Keyingi 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda 778 ta xonadonda 2534 nafar kishi bor edi. 2016-yilda o‘tkazilgan aholini ro‘yxatga olishda esa, qishloq okrugi aholisi 2902 nafar kishi (951ta xonadon)ni tashkil qilgan.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Eron qishloq okruglari
Eron geografiyasiga oid chala maqolalar
Band (qishloq)

Band (; Darband) — Eronning Gʻarbiy Ozarbayjon viloyati Urmiya okrugining Baranduz qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olishda uning aholisi 872 xonadonda 3888 kishidan iborat edi. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda 1081 xonadonda 4092 kishi bor edi. 2016-yildagi aholini ro‘yxatga olishda qishloq aholisi 4769 kishi (1281 ta xonadon)dan iborat edi.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Eron qishloqlari
Eron geografiyasiga oid chala maqolalar
Malus floribunda

Malus floribunda, yapon qisqichbaqasimon olmasi yapon qisqichbaqasi, binafsha aronia, yoki koʻrkam qisqichbaqa Yaponiya va Sharqiy Osiyoda paydo boʻlgan. Bu tur M. toringo bilan M. baccata gibrid boʻlishi mumkin, bu holda u hujjatlarda Malus × floribunda sifatida yoziladi.

Tavsif 

Malus floribunda boʻyi  gacha yetuvchi daraxt. Bahorda paydo boʻladigan gullari oq yoki och pushti rangga ega, qip-qizil kurtaklardan ochiladi. Mevasi qizil yoki sariq diametri 1 sm, kuzda pishib yetiladi.

Chidamlilik 
Daraxt olma qoraqoʻtir va chirish kasalliklariga chidamli.

PRI kasalliklariga chidamli olma koʻpaytirish dasturi tashabbuskorlari Malus floribunda olma qoraqoʻtiriga chidamliligini aniqladilar va bu VF genini yetishtiriladigan olmalarga kiritish dasturini yaratdilar.

Mukofotlar 
Bu qisqichbaqasimon olma turi shakli va guli uchun oʻstirilafi. Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining Bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻlgan.

Manbalar 

Yaponiya o‘simliklari
Langarbobo

Langarbobo — Namangan viloyatida joylashgan qishloq. Langar soʻzi asli „mozor“, „gʻaribxona“, „karvonsaroy“ degan maʼnolarini bildiradi.

Manbalar 

Namangan viloyatidagi qishloqlar
Mullakuding

Mullakuding — Namangan viloyatidagi Namangan tumanida joylashgan qishloq bo'lib tuman markazidan - 14 kilometr uzoqlikda joylashgan. Eng yaqin temir yo'l bekati Oqtosh bo'lib tuman markazidan 8 kilometr uzoqlikda joylashgan. Katta Toshbuloq, Xo'ja qishloq, Guldirov, Tepaqo'rg'on qishloqlari bilan chegaradosh. Aholisi 12197 kishi (2023-yil), maydoni esa 1000 gektar.

Qishloqning o'ziga xos tomonlaridan biri shuki - bu yerdagi qabristonning tarixiy ahamiyati bor. Ma'lumotlarga qaraganda, bunda Ahmad Yassaviy avlodlari dafn etilgan.

Rivoyatlarga ko'ra, bu yerda mashhur bo‘z toʻquvchi yashagan boʻlib, u toʻqilgan matolarni kudunglash — jilo berish sanʼatini ham kashf etgan.Boʻzchilar turli taraflardan kelib, matolarini mana shu ustaga tekislatib, kudunglatib ketishgan. Qishloqning nomi ham shundan kelib chiqqan deya hisoblaniladi. Isʼhoqxon Ibratning „Tarixi Fargʻona“ asarida qishloq nomi Malakdoʻng sifatida keltirilgan.

Manbalar 

Namangan viloyatidagi qishloqlar
Qiyot (qishloq)

Qiyot — Namangan viloyatida joylashgan qishloq. Qiyot atamasi qishloqning geografik oʻrniga qarab, „qiyalik joy“,
„qiya“ so‘zlaridan kelib chiqqan degan fikrlar ham mavjud. Shu bilan birgalikda, qiyot bu o‘zbek urug‘laridan birining nomi hisoblanadi.

Manbalar 

Namangan viloyatidagi qishloqlar
Kurmak (qishloq)

Kurmak — Namangan viloyatida joylashgan qishloq. Qadimdan qishloq hududida sholi koʻp ekilgan. Qishloq yerlarining suvga yaqin boʻlgani, kurmak oʻti koʻp boʻlganligi uchun qishloq nomi ham Kurmak deb atalgan.

Manbalar 

Namangan viloyatidagi qishloqlar
Neʼmatjon

Neʼmatjon - Namangan viloyatida joylashgan qishloq. Maʼlumotlarga qaraganda, qishloqqa Qoʻqon xonligida eʼtiborli odamlardan boʻlgan Neʼmatjon ismli kishi asos solgan. Hatto, Qoʻqon xonlari ham qishloqqa dam olish tashrif buyurgan. Qishloq unga asos solgan inson sharafiga Neʼmatjon deb nomlangan.

Manbalar 

Namangan viloyatidagi qishloqlar
Ovul (Namangan)

Ovul — Namangan viloyatida joylashgan qishloq. Maʼlumotlarga qaraganda, qishloq aholisi Qoʻqon xonligi davrida Boysun tomonlardan koʻchib kelgan ekan. Ovul deb atalishiga sabab esa, boshqa manzillarga nisbatan chetda joylashganligi sababli boʻlishi mumkin. Shuningdek, atrof qishloqlarda bu
qishloqni „Yomon Ovul“ deb ham nomlaydilar. Aholining aytishicha, bir kuni Ovul qishlogʻi koʻchalaridan begona odamlar qoʻshiq aytib oʻtishgan. Buni eshitgan Ovul erkaklari bizning ayollarimizni yoʻldan urgani kelishgan deb oʻylab, ulami qattiq kaltaklashgan va qishloqdan quvib yuborishgan. Shuning uchun qishloqni Yomon Ovul deb ham atashadi.

Manbalar 

Namangan viloyatidagi qishloqlar
Salimbay Pirmanov

Salimbay Pirmanov (, eski nomi — Birlestik) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyatining, Turar Risqulov tumanidagi qishloq. Oʻrnek qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315051500.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 696 kishini (346 erkak va 350 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 792 kishi (402 erkak va 390 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Turar Risqulov tumani aholi punktlari
Dinmuhamed Qonaev

Dinmuhamed Qonaev (, 2018-yilgacha — Yubileynoye) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Turar Risqulov tumanidagi qishloq. Novoselskiy qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 315045100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1363 kishini (663 erkak va 700 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 813 kishi (409 erkak va 404 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Turar Risqulov tumani aholi punktlari
Rahim Sabdenov

Rahim Sabdenov (, 2002-yilgacha — Lenina) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Turar Risqulov tumanidagi qishloq. Aqbulaq qishloq okrugi maʼmuriy markazi. KATO kodi — 315042100.
Qishloq Sotsialistik Mehnat Qahramoni Rahim Sabdenov nomi bilan atalgan.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1406 kishini (665 erkak va 741 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1535 kishi (727 erkak va 808 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Turar Risqulov tumani aholi punktlari
Murod Muhammad Doʻst

Murod Muhammad Doʻst (1948-yil 12-aprel; Samarqand viloyati, Jom qishlogʻi, O'zbekiston SSR) – yozuvchi va jamoat arbobi. „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasida ssenariynavis (1979—1984), „Sharq yulduzi“ jurnalida boʻlim mudiri, bosh muharrir oʻrinbosari (1984—1989), „Literaturnaya gazeta“ning muxbiri (1989—90), Prezident devonida masʼul xodim (1990—1992), Oʻzbekiston Respublikasi Milliy axborot agentligi bosh direktori (1992—1993; 1999—2002), Prezidentning matbuot kotibi (1993—1999). 2002-yildan „Oʻzbekkino“ davlat aksiyadorlik kompaniyasi raisi.

Hayoti va ijodiy faoliyati 
Murod Muhammad Doʻst 1948-yili Samarqand viloyatiga qarashli Jom qishlogʻida tugʻilgan. ToshDU tarix fakultetining falsafa boʻlimini tugatgan (1971), Moskvadagi Adabiyot institutida oʻqigan (1974—1979). Ijodiy faoliyatni 70-yillarda boshlagan. Adibning „Qaydasan, quvonch sadosi?“ nomli dastlabki hikoyalar toʻplami 1976-yilda eʼlon qilingan. Shundan keyin uning „Mustafo“ (1977), „Bir toychoqning xuni“ (1979), „Dashtu dalalarda“ (1987) singari hikoya va qissalari nashr etilgan. Murod Muhammad Doʻstning „Galatepaga qaytish“ qissasi (1983) istiqlol arafasi oʻzbek nasrida muhim voqea boʻldi. Yozuvchi bu va boshqa qissalarida olis qishloqlarda yashayotgan oddiy kishilarning kundalik mehnat ogʻushida kechayotgan hayotini diqqat-eʼtibor bilan kuzatadi, ularning oʻziga xos tabiati va insoniy sajiyasini yorqin gavdalantiradi. Murod Muhammad Doʻst bu asarlari bilan adabiyotimizning kitobiylashgan tilini yangilab, unga jonli xalq tili ranglari va ohanglarini olib kirdi, sheva doirasida qolib ketayotgan soʻz va iboralarning adabiy tildan oʻrin olishga toʻla huquqli ekanini isbotlab berdi. Yozuvchi oʻz ijodida folklor uslubidan keng foydalanadi, uning tili yumorga boy, uning har bir qaxramoni oʻz fikrlash tarziga ega. Murod Muhammad Doʻstning „Lolazor“ (1988) romani turgʻunlik yillaridagi murakkab hayotiy jarayonga bagʻishlangan. Romanda shoʻrolar tuzumining yemirilishi va kommunistik mafkuraning tanazzuliga olib kelgan ijtimoiy sabablar ishonarli tasvirlanadi, inson va hokimiyat munosabatidek qad. mavzu muayyan davr misolida chuqur tadqiq etiladi. Murod Muhammad Doʻstning asarlari asosida badiiy filmlar suratga olingan. Murod Muhammad Doʻst 1990-yilda Hamza nomidagi Davlat mukofotiga sazovor boʻlgan.

Murod Muhammad Doʻst 2000-yildan Oʻzbekiston Axborot agentligi bosh direktori, 2002—2005-yillarda „Oʻzbekkino“ DAK raisi lavozimlarida faoliyat olib borgan. Shu bilan birga 1999—2004-yillar Samarqand viloyati, Nurobod okrugidan Oliy Majlis deputati va 2005-yil apreldan Prezident Apparati maslahatchisi boʻlgan.

Manbalar