MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Calypso Cat

Calypso Cat – AQSh va Chexoslovakiya qisqa metrajli animatsion filmi. 1962-yilda chiqarilgan.  studiyasi tomonidan ishlangan, Metro-Goldwyn-Mayer kinokompaniyasi tomonidan esa tarqatilgan. Film rejissyori – Gene Deitch, prodyuser – William L. Snyder.

Manbalar

Havolalar 
 

1962-yil filmlari
1962-yil animatsion filmlari
1962-yil qisqa hajmli filmlari
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
AQSh qisqa hajmli filmlari
AQSh animatsion qisqa hajmli filmlari
Tom va Jerry qisqa hajmli filmlari
Metro-Goldwyn-Mayer qisqa hajmli filmlari
Metro-Goldwyn-Mayer animatsion qisqa hajmli filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
William Hanna filmlari
Joseph Barbera filmlari
Dicky Moe

Dicky Moe – AQSh va Chexoslovakiya qisqa metrajli animatsion filmi. 1962-yilda chiqarilgan.  studiyasi tomonidan ishlangan, Metro-Goldwyn-Mayer kinokompaniyasi tomonidan esa tarqatilgan. Film rejissyori – Gene Deitch, prodyuser – William L. Snyder.

Manbalar

Havolalar 
 

1962-yil filmlari
1962-yil animatsion filmlari
1962-yil qisqa hajmli filmlari
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
AQSh qisqa hajmli filmlari
AQSh animatsion qisqa hajmli filmlari
Tom va Jerry qisqa hajmli filmlari
Metro-Goldwyn-Mayer qisqa hajmli filmlari
Metro-Goldwyn-Mayer animatsion qisqa hajmli filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
William Hanna filmlari
Joseph Barbera filmlari
The Tom and Jerry Cartoon Kit

The Tom and Jerry Cartoon Kit – AQSh va Chexoslovakiya qisqa metrajli animatsion filmi. 1962-yilda chiqarilgan.  studiyasi tomonidan ishlangan, Metro-Goldwyn-Mayer kinokompaniyasi tomonidan esa tarqatilgan. Film rejissyori – Gene Deitch, prodyuser – William L. Snyder.

Manbalar

Havolalar 
 

1962-yil filmlari
1962-yil animatsion filmlari
1962-yil qisqa hajmli filmlari
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
AQSh qisqa hajmli filmlari
AQSh animatsion qisqa hajmli filmlari
Tom va Jerry qisqa hajmli filmlari
AQSh komediya filmlari
Metro-Goldwyn-Mayer qisqa hajmli filmlari
Metro-Goldwyn-Mayer animatsion qisqa hajmli filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
William Hanna filmlari
Joseph Barbera filmlari
Tall in the Trap

Tall in the Trap – AQSh va Chexoslovakiya qisqa metrajli animatsion filmi. 1962-yilda chiqarilgan.  studiyasi tomonidan ishlangan, Metro-Goldwyn-Mayer kinokompaniyasi tomonidan esa tarqatilgan. Film rejissyori – Gene Deitch, prodyuser – William L. Snyder.

Manbalar

Havolalar 
 

1962-yil filmlari
1962-yil animatsion filmlari
1962-yil qisqa hajmli filmlari
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
AQSh qisqa hajmli filmlari
AQSh animatsion qisqa hajmli filmlari
Tom va Jerry qisqa hajmli filmlari
AQSh komediya filmlari
Metro-Goldwyn-Mayer qisqa hajmli filmlari
Metro-Goldwyn-Mayer animatsion qisqa hajmli filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
William Hanna filmlari
Joseph Barbera filmlari
AQSh komediya filmlari
Sorry Safari

Sorry Safari – AQSh va Chexoslovakiya qisqa metrajli animatsion filmi. 1962-yilda chiqarilgan.  studiyasi tomonidan ishlangan, Metro-Goldwyn-Mayer kinokompaniyasi tomonidan esa tarqatilgan. Film rejissyori – Gene Deitch, prodyuser – William L. Snyder.

Manbalar

Havolalar 
 

1962-yil filmlari
1962-yil animatsion filmlari
1962-yil qisqa hajmli filmlari
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
AQSh qisqa hajmli filmlari
AQSh animatsion qisqa hajmli filmlari
Tom va Jerry qisqa hajmli filmlari
AQSh komediya filmlari
Metro-Goldwyn-Mayer qisqa hajmli filmlari
Metro-Goldwyn-Mayer animatsion qisqa hajmli filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
William Hanna filmlari
Joseph Barbera filmlari
Buddies Thicker Than Water

Buddies Thicker Than Water – AQSh va Chexoslovakiya qisqa metrajli animatsion filmi. 1962-yilda chiqarilgan.  studiyasi tomonidan ishlangan, Metro-Goldwyn-Mayer kinokompaniyasi tomonidan esa tarqatilgan. Film rejissyori – Gene Deitch, prodyuser – William L. Snyder.

Manbalar

Havolalar 
 

1962-yil filmlari
1962-yil animatsion filmlari
1962-yil qisqa hajmli filmlari
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
AQSh qisqa hajmli filmlari
AQSh animatsion qisqa hajmli filmlari
Tom va Jerry qisqa hajmli filmlari
Metro-Goldwyn-Mayer qisqa hajmli filmlari
Metro-Goldwyn-Mayer animatsion qisqa hajmli filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
William Hanna filmlari
Joseph Barbera filmlari
Carmen Get It!

Carmen Get It! – AQSh va Chexoslovakiya qisqa metrajli animatsion filmi. 1962-yilda chiqarilgan.  studiyasi tomonidan ishlangan, Metro-Goldwyn-Mayer kinokompaniyasi tomonidan esa tarqatilgan. Film rejissyori – Gene Deitch, prodyuser – William L. Snyder.

Manbalar

Havolalar 
 

1962-yil filmlari
1962-yil animatsion filmlari
1962-yil qisqa hajmli filmlari
AQSh filmlari
AQSh animatsion filmlari
AQSh qisqa hajmli filmlari
AQSh animatsion qisqa hajmli filmlari
Tom va Jerry qisqa hajmli filmlari
Metro-Goldwyn-Mayer qisqa hajmli filmlari
Metro-Goldwyn-Mayer animatsion qisqa hajmli filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
William Hanna filmlari
Joseph Barbera filmlari
AQSh komediya filmlari
Veba Geceleri

Veba Geceleri — Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti soxibi Orhan Pamuk qalamiga mansub boʻlgan bir roman boʻlib hali ham chop etilmagan.

Orhan Pamuk Veba Geceleri romani haqida Kitap-lık jurnalining 199-nashrida aytib oʻtadi va ushbu romani Sharq-Gʻarb romani boʻlishini aytadi. U 2017-yilning kuzida chiqadi deb aytgan romanini 30 yildan koʻproq vaqt davomida rejalashtirganligini aytdi. 2020-yilda esa u oʻz romani uchun 3,5 yil ishlaganini aytdi.

Kitobning mazmuni 
Pomak romani haqida OT jurnaliga intervyu bergan. Veba Geceleri romani 1900-1901-yillarda Krit-Kipr-Rodos orollari atrofidagi hayoli bir viloyatning sulton Abdulhamid II hokimiyati ostiga oʻtishi haqida hikoya qilinadi. 1894-yildan boshlab Hindiston va Xitoydan kelgan uchinchi vabo pandemiyasi hayoliy orol boʻlgan ushbu viloyatga taʼsir koʻrsatadi.

Manbalar 

Orhan Pamuk romanlari
Tarixiy romanlar
Erk saodati

„Erk saodati“, toʻliq nomi „Saylanma. Erk saodati. 6-jild: Maqolalar, suhbatlar, sharhlar, xotiralar“ — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub proza asarlar toʻplami. Yana yetti kitob – „Bahor tarovati“, „Yoz harorati“, „Kuz saxovati“, „Qish halovati“, „Qalb sadoqati“ asarlaridan hamda ikki jild badiiy tarjimalardan iborat „Toʻla asarlar toʻplami“ deb nomlangan sakkiz jildli toʻplamning oltinchi jildi. 2018-yil Toshkent shahrida „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyatida chop etilgan. Toʻplamga muallif Oʻzbekiston mustaqillikka erishganidan keyin yozgan publitsistik asarlari kiritilgan.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Mirzo Kenjabek – nashrga tayyorlovchi, Nosirjon Joʻrayev – masʼul muharrir, Feruza Basharova – badiiy muharrir va dizayner, Mastura Atxamova – sahifalovchi, Sharofat Xurramova – musahhih. Kitob adadi – 2 000 nusxa.

Yana qarang 
 „Birinchi jild: Bahor tarovati“
 „Ikkinchi jild: Yoz harorati“
 „Uchinchi jild: Kuz saxovati“
 „Toʻrtinchi jild: Qish halovati“
 „Beshinchi jild: Qalb sadoqati“

Manbalar
Oʻzbek tilining imlo lugʻati (1976)

„Oʻzbek tilining imlo lugʻati“ — oʻzbek tilining 65 000 dan ortiq soʻz kiritilgan imlo lugʻati. Lugʻatni Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi akademigi Shonazar Shoabdurahmonov tahriri ostida va Sobirjon Ibrohimovning ilmiy rahbarligida Ibrohimov, A. Begmatov va A. Ahmedovlar tuzgan. Lugʻat 1976-yil Toshkent shahrida Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasining A. S. Pushkin nomidagi Til va adabiyot instituti tomonidan „Fan“ nashriyotida chop etilgan. 2013-yil lugʻat asosida kirill va lotin yozuvlarida  85 000 soʻz kiritilgan imlo lugʻati tuzilgan.

Ushbu lugʻat undan oldin tuzilgan va nashr etilgan lugʻatlardan farq qiladi. Lugʻat Oʻzbekiston Oliy Soveti Prezidiumi 1956-yil 7-aprelda tasdiqlagan oʻzbek orfografiyasining asosiy qoidalariga asoslangan holda tuzilgan. Lugʻat yakunida oʻzbek alifbosi, grafikasi, imlosi va punktuatsiyasi masalalari boʻyicha adabiyotlar koʻrsatkichi keltirilgan.

Lugʻatni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: L. Erkinova – muharrir, V. Traxovich – texnik muharrir, B. Tiy – rassom, M. Asadullayeva – musahhih. Kitob adadi – 20 000 nusxa.

Manbalar

Havolalar 
 „Oʻzbek tilining imlo lugʻati“ Ziyouz saytida

Oʻzbek tilining imlo lugʻatlari
Gizli Yüz

Gizli Yüz — Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti soxibi Orhan Pamuk qalamiga mansub boʻlgan bir ssenariy. Ushbu ssenariy 1992-yil Ömer Kavur rejissiyorligida olingan Gizli Yüz filmi uchun maxsus yozilgan. Can Yayınları tomonidan chop etilgan.

Orhan Pamuk
Öteki Renkler

Öteki Renkler — Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti soxibi Orhan Pamuk qalamiga mansub boʻlgan bir hikoya kitobi. Ushbu hikoyalar 1999-yil İletişim Yayınları tomonidan chop etilgan. Kitob nashr etilgan kungacha boʻlgan davrda Pamukning turli nashrlarida chop etilgan maqolalari, asarlari va intervyularidan iborat. Shuningdek, kitobga kirishda Pamukning „Pencereden Bakmak“ hikoyasi joy olgan.

Orhan Pamuk kitoblari
1999-yil kitoblari
İstanbul: Hatıralar ve Şehir

İstanbul: Hatıralar ve Şehir — Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti soxibi Orhan Pamuk qalamiga mansub boʻlgan bir xotira kitobi. Ushbu xotiralar 2003-yil Yapı Kredi Yayınları, 2006-yilda İletişim Yayınları tomonidan chop etilgan. Kitobda Pamuk bolaligidan 22 yoshida roman yozuvchisi boʻlishga qaror qilgan kungacha boʻlgan davr, bu davrdagi Istanbul va shahar bilan aloqalari haqida hikoya qiladi.

Orhan Pamuk kitoblari
Xotira kitoblari
2003-yil kitoblari
Turk tilidagi kitoblar
Babamın Bavulu

Babamın Bavulu — Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti soxibi Orhan Pamuk qalamiga mansub boʻlgan kitob. Ushbu xotiralar 2007-yilda İletişim Yayınları tomonidan chop etilgan.

Orhan Pamuk kitoblari
Manzaradan Parçalar

Manzaradan Parçalar — Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti soxibi Orhan Pamuk qalamiga mansub boʻlgan bir xotira kitobi. Ushbu xotiralar İletişim Yayınları tomonidan chop etilgan.

Orhan Pamuk kitoblari
Saf ve Düşünceli Romancı

Saf ve Düşünceli Romancı — Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti soxibi Orhan Pamuk qalamiga mansub boʻlgan bir xotira kitobi. Ushbu xotiralar 2011-yil İletişim Yayınları tomonidan chop etilgan.

Orhan Pamuk kitoblari
2011-yil kitoblari
Şeylerin Masumiyeti

Şeylerin Masumiyeti — Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti soxibi Orhan Pamuk qalamiga mansub boʻlgan kitob. Ehtiyotkorlik bilan tanlangan rasm va fotosuratlarni oʻz ichiga olgan Orhan Pamuk, Masumiyat muzeyidagi buyumlar orqali Istanbul va uning hayoti haqida hikoya qiladi. Ushbu kitob 2012-yil İletişim Yayınları tomonidan chop etilgan.

Manbalar 

Orhan Pamuk kitoblari
Turk tilidagi kitoblar
2012-yil kitoblari
Ben Bir Ağacım

Ben Bir Ağacım — Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti soxibi Orhan Pamuk qalamiga mansub boʻlgan bir xotira kitobi. Ushbu hikoyalar 2013-yil Yapı Kredi Yayınları tomonidan chop etilgan. Mazkur kitob 14 hikoyani o'z ichiga olgan. Ular Orhan Pamukning quyidagi kitoblaridan tanlab olingan:

 Kara kitaphttps://uz.wikipedia.org/wiki/Kara_Kitap?wprov=sfla1
 Benim adım Kırmızı https://uz.wikipedia.org/wiki/Benim_Ad%C4%B1m_K%C4%B1rm%C4%B1z%C4%B1?wprov=sfla1
 Öteki renkler https://uz.wikipedia.org/wiki/%C3%96teki_Renkler?wprov=sfla1
 Karhttps://uz.wikipedia.org/wiki/Kar_%28roman%29?wprov=sfla1
 İstanbul-Hatıralar ve Şehir https://uz.wikipedia.org/wiki/%C4%B0stanbul%3A_Hat%C4%B1ralar_ve_%C5%9Eehir?wprov=sfla1
 Kafamda bir tuhaflık https://uz.wikipedia.org/wiki/Kafamda_Bir_Tuhafl%C4%B1k?wprov=sfla1

Manbalar 

Orhan Pamuk kitoblari
Turk tilidagi kitoblar
2013-yil kitoblari
Nihal Atsız

Nihal Atsız — taniqli turk yozuvchisi, shoiri va faylasufi. U turklar tarixi haqida adabiy asarlar va tarixiy tadqiqotlar muallifi. U islomdan nafratlanib, uni "arablar tomonidan, arablar uchun yaratilgan din" deb ta'riflagan.

Manbalar
Heart of Darkness

Heart of Darkness () — polyak-ingliz yozuvchisi Joseph Conrad tomonidan yozilgan novella (roman) boʻlib, unda asarning bosh qahramoni Charles „Charlie“ Marlowning Afrika markazidagi Belgiya mustamlakasi boʻylab sayohati tasvirlangan. Kongoda fil suyagi savdosi bilan shugʻullanuvchi Kurtz obrazi asarda markaziy ahamiyatga ega boʻlib, asarda Marlow uni „zulmat yuragi“ deb ham ataydi va aynan mazkur ibora bilan asar nomlangan, deyish mumkin. Asarda Marlow Londonni („Kurrai-zamindagi eng buyuk shahar“) Afrika („Zulmat zamini“) bilan taqqoslaydi.

Mazkur asardagi markaziy gʻoyalardan biri bu „madaniylashgan“ va madaniyatlashmagan, „yovvoyi“ insonlar orasidagi farqlar biz oʻylagandan koʻra kamroq, degan fikrdir. Zulmat yuragi ochiqchasiga imperializm va irqchilikni qoralaydi.

Novella dastlab (1899-yilda) kitob holida emas, balki uch qismdan iborat hikoya shaklida Blackwood’s Magazine nashrida, mazkur nashrning minginchi nashrini nishonlash ramzi sifatida nashr etilgan. Asar koʻp marta qayta nashr etilgan, koʻplab tillarga tarjima qilingan va Amerikalik kinoprodyuser Frensis Ford Koppolaning 1979-yilgi „Qiyomat bugun“ („Apocalypse Now“) filmiga ilhom manbasi sifatida xizmat qilgan. 1998-yilda Amerika nashriyoti — „The Modern Library“ „Heart of Darkness“ novellasini oʻzining XX asrning 100 ta eng yaxshi ingliz tilidagi romanlari roʻyxatidan 67-oʻringa qoʻygan.

Asar qahramonlari

Manbalar 

Kitoblar
Dalkavuklar Gecesi

Dalkavuklar Gecesi — Nihal Atsız tomonidan 1941-yilda yozilgan va bu qisqa vaqt ichida toʻplangan allegorik asar. Voqea Xett qirolligida boʻlib oʻtadi. Asardagi Yaver Sabba ismli shaxs Cevat Abbas Gürerdir. Asar qahramonlarining nomlari aksariyat hollarda ular vakili boʻlgan odamlarning ismlarini orqaga qaytarish orqali yoziladi. Masalan: Yaver Sabba-Cevat Abbas Gürer, Hekim Teşen-Neşet Ömer İrdelp kabi.

Asar qahramonlari 
Tutaşil — kalta jingalak sochli va qalin va baquvvat gavdali Xett. U Xatti davlatiga asos solgan birinchi ajdodi Pampa bilan ishlagan. U roman oxirida podshohning bosh qoʻmondoni boʻlgan vaqtida ishdan boʻshatilgan.

Hantilyas — bu xalq orasida Kulmas yuzli ayol nomi bilan tanilgan. Garchi u saroyda koʻp yillar boʻlgan boʻlsa-da, nima qilgani, kimning kimi boʻlganligi aniq emas. 

Subbiluliyuma — Xett podsholigining qiroli. U sharob ichmagan vazirlarini ishidan boʻshatgan. Ammo dastlab sharob ichmagan Tutaşilni ishidan boʻshatmagan boʻlsa-da, jangda magʻlub boʻlganligi va oʻzini qirol bilan boir oʻrinda qoʻygani uchun keyinchalik uni ishdan boʻshatadi. Uning oʻrniga bir Ossuriyalik oddiy piyodani bosh qoʻmondon qiladi.

İlanasam — U faylasuf. Uning bobosi Ossuriyadan kelib, vazir boʻlgan. U shohga sheʼrlar yozadi.

Manbalar 

Nihal Atsız romanlari
1941-yil romanlari
Filler Sultanı ile Kırmızı Sakallı Topal Karınca

Filler Sultanı ile Kırmızı Sakallı Topal Karınca — Yaşar Kemal tomonidan 1977-yilda yozilgan bolalar romani. U xalq ertaklari asosida yozilgan. Asarda Fillar Sulton oʻz kuchiga ishonib, chumolilarga qarshi urush olib boradi. Biroq, chumolilar birlashadilar va fillar adolatsizligiga bosh egmasdan sultonligini agʻdaradilar.

Manbasi 
Yashar Kamol xalq adabiyoti mahsuloti boʻlgan chumolilar va fillar haqidagi hikoyani oldi va qayta ishladi. Katta tanasi tufayli fil bosib oladigan sifatida koʻrilgan boʻlsa, ekspluatatsiya qilinayotganlarning koʻpligi, mehnatsevarligi va ijodkorligini koʻrsatish uchun chumoli tanlangan.

Mazmuni 
Ushbu kitob fillar va chumolilar haqida yozilgan. Fillar Sultoni chumolilarning mahoratini oʻrganishga harakat qiladi. Fillar sultoni chumolilarga aziyat beradi. Fillar oyogʻi ostida millionlarcha chumolilar qolib ketib, halok boʻladi. Tirik qolgan chumolilar fillarga biat etishadi. Chumolilarning buyuk rahbari, temirchi usta Qizil soqolli oqsoq chumoli taslim boʻlmaydi va qizil chumolilarni chaqirib chaqiradi va chumolilar yurtidan chiqib ketadi. U yangi hayotga asos soladi.

Turkcha romanlar
Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana

Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana — Yaşar Kemal tomonidan 1997-yilda yozilgan roman. Asar birinchi marta 1997-yilda Adam nashrlari tomonidan nashr etilgan. Bu Bir Ada Hikayesi kvartetining birinchi kitobidir.

Yashar Kamol ushbu asarida Birinchi jahon urushidan keyin Onadoʻli xalqining azob-uqubatlari haqida hikoya qiladi. Romanning qahramoni - faxriy medali boʻlgan Poyraz Musa ismli urush qatnashchisi. Urushdan keyin u oʻzi yashagan qishloqda hech kimni topa olmadi, Egey dengizidagi Ida togʻini koʻrgan Karinca orolidan uy va tegirmon sotib olgan. Boshqa tomondan, u urushda unga ergashgan qonli kishidan qochib ketganligi sababli unga Poyraz Musa deb nom berishdi. Orolga birinchi boʻlib kelgan Poyraz Musa, almashinuvdan oʻtmagan yunon Vasilini topadi. Dastlab hech kim orolga kelmaydi, ammo shahar Onadoʻlidagi urushdan qochib, qashshoqlikdan aziyat chekkan odamlar orolga joylashishni boshlaydilar. Kitob shular haqida hikoya qiladi.
Turkcha romanlar
Zamonaviy turk romanlari
Mening yulduzim (2018)

„Mening yulduzim“, toʻliq nomi „Mening yulduzim: Sheʼrlar“ — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 2018-yil Toshkent shahrida Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi davlat ilmiy nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga shoir turli yillarda yozgan 56 sheʼr, shu jumladan, „Kamtarlik haqida“, „Mening yulduzim“, „Oʻzbegim“, „Nido“, „Tirik sayoralar“, „Sharqiy qirgʻoq“, „Yaxshidir achchiq haqiqat“, „Inson“ va „Qumursqalar jangi“ sheʼrlari kiritilgan.

Toʻplam nomi shu nomli sheʼr nomidan olingan. 1964-yilda shoirning ilk sheʼriy toʻplamlaridan biri ham „Mening yulduzim“ nomi bilan chop etilgan.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Laylo Hasanova – muharrir, Shavkat Ilhomov – badiiy muharrir, Nodira Ahmedova – texnik muharrir, Zilola Mahkamova – kichik muharrir, Miryusuf Mirsolihov – musahhih, Shahboz Sirojiddinov – sahifalovchi. Kitob adadi – 10 000 nusxa.

Manbalar 

Erkin Vohidov sheʼriy toʻplamlari
Oʻzbek tilining kirill va lotin alifbolaridagi imlo lugʻati

„Oʻzbek tilining kirill va lotin alifbolaridagi imlo lugʻati“ — oʻzbek tilining 14 000 dan ortiq soʻz kiritilgan kirill va lotin alifbolaridagi imlo lugʻati. Lugʻatni Toʻlqin Togʻayev, Gulbahor Tavaldiyeva va Muyassar Akromovalar tuzgan. Lugʻat 1999-yil Toshkent shahrida Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi tomonidan „Sharq“ nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyatida chop etilgan. Lugʻat kirill yozuvidagi „Oʻzbek tilining izlohli lugʻati“ (1981) hamda lotin yozuvidagi „Oʻzbek tilining imlo lugʻati“ (1995) kabi lugʻatlar asosida tuzilgan.

Ushbu lugʻat kirillcha va lotincha oʻzbek alifbolarida tuzilgan boʻlib, ayni soʻz har ikki yozuvda yonma-yon berilgan. Lugʻat kirillcha-lotincha oʻzbek yozuvi tamoyilida tuzilganligi sababli, soʻzlar oʻzbek kirill alifbosi tartibida berilgan. Lugʻatning kirill alifbosidagi qismi oʻzbek kirill yozuvi boʻyicha 1956-yil 4 aprelda qabul qilingan qoidalarga, lotin yozuvidagi qismi esa oʻzbek lotin yozuvi boʻyicha 1995-yil 24-avgustda qabul qilingan qoidalarga tayangan holda tuzilgan.

Lugʻatni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Karim Nazarov – maxsus muharrir, Barnobek Eshpoʻlatov – muharrir, Diana Gabdraxmanova – texnik muharrir, Xurshid Ziyoxonov – badiiy muharrir, Yulduz Bizaatova, Nozima Muhammadiyeva – musahhihlar, Mixail Samoylov – musavvir, Roza Bayazitova – komputer taʼminotchisi. Kitob adadi – 5 000 nusxa.

Havolalar 
 „Oʻzbek tilining kirill va lotin alifbolaridagi imlo lugʻati“ Ziyouz saytida

Oʻzbek tilining imlo lugʻatlari
Lugʻat kitoblar
Shihobuddin Muhammad an-Nisoviy

Shihobuddin Muhammad an-Nisoviy (forscha: شهاب الدین محمد النساوی) — Anushteginiylar Xorazmshoxlar sulolasining XIII asrda yashagan tarixchisi. Muarrixning to‘liq ismi Shihobuddin ibn Ahmad ibn Ali Muhammad an-Nisoviydir.

Tarixchining otasi Xorazmshohlaming e’tiborli amirlaridan biri boʻlgan. Niso viloyatiga qarashli Xurandiz qal’asining hokimi edi. Shihobuddin ibn Ahmad ibn Ali Muhammad an-Nisoviy 1224-yilga qadar Niso viloyatining hokimi Nusratuddir Hamzaning noibi boʻlib xizmat qilgan.

Nashjuvon (Nisoning katta qishloqlaridan) hamda al-Halqa(Juijon qishloqlaridan)da moʻgʻullar bilan boʻlgan janglarda shaxsan ishtirok etgan. 1224-yili Sulton Jaloluddin Menkburnining (1220-1231) xizmatiga kiradi va uning kotibi lavozimiga tayinlanadi. Shihobuddin Muhammad Nisoviy bu lavozimda 1231-yilgacha, ya’ni sultonning oʻlimiga qadar xizmat qiladi. Keyin u Mayofarikin (Diyorbakr viloyatida) hokimi Ayyubiy al-Malik al-Muzaffar Gʻoziyning (1220-1224) xizmatiga kiradi. Biroq, oradan ko'p vaqt oʻtmay qamalib qoladi. Qamoqdan ozod etilgach, Ildegiziylar (1227-1235) huzurida, soʻngra 1238-yili Xarron (Eron Ozarbayjoni) qal’asiga hokim etib tayinlanadi. Oxiri Halab (Suriya) sultoni al-Malik an-Nosir Salohiddin Yusuf ibn al-Azizning xizmatiga kiradi va umrining oxirigacha Halabda istiqomat qiladi.

Shihobuddin Muhammad an-Nisoviy Oʻrta Osiyo, Kavkaz, Yaqin va Oʻrta Sharq mamlakatlarining moʻgʻul istilosi davridagi (1220-1231) ijtimoiy-siyosiy ahvolidan bahs yurituvchi “Sirot us-sulton Jaloluddin Menkburni” nomli qimmatli kitob fors tilida yozib qoldirgan. Asar 1241-yilda Halabda yozib tugallangan boʻlib, u memuar — xotira-yodnoma tarzida yozilgan.

Manba 
Tarixchilar
Kidara I

Kidara I (mil. 350-390) Hindistonning shimoli-gʻarbiy qismida Kushonshahr, Gandhara, Kashmir va Panjob hududlarida Kidariylar podsholigining birinchi yirik hukmdori.

Kidariylar dastlab milodiy 300-yillarning shimoliy qismidan Soʻg'diyona va Baqtriyaga bostirib kirgan deb oʻylashadi. Uning odamlari Baqtriyaning shimoliy hududlarida Eftaliylarni engishgan. Kidaraning millati nomaʻlum, ammo u oʻzi chionit boʻlgan boʻlishi mumkin va u xunn yoki xunaning umumiy toifasiga kiradi. Kidara Tuxariston va Gandarada egallab, mahalliy hukmrdrolar tomonidan ishlatib kelingan Kushonshoh unvonini oldi va shu bilan Hindistonning shimoli-gʻarbiy qismida Kidariylarning yangi nomlangan sulolasiga asos soldi. Kidaritlar, shuningdek, etnik yaqinligi sababli, Kushonlarning vorislari bo'lgan deb da'vo qilishgan.

Adabiyotlar 
  
  
 
 
 ENOKI, K., « On the Date of the Kidarites (I) », Memoirs of the Research Department of the Toyo Bunko, 27, 1969, p. 1–26.
X mi H?

„X mi H?“, toʻliq nomi „X mi H: Qisqacha imlo lugʻati“ — oʻzbek tilidagi X va H harflari bilan boshlanadigan soʻzlar va ismlar kiritilgan kirill va lotin alifbolaridagi  qisqacha imlo lugʻati. Lugʻatni Abdulla Qodiriy nomidagi Toshkent davlat madaniyat institutining Oʻzbek va jahon filologiyasi kafedrasi mudiri, filologiya fanlari doktori, dotsent Ravshan Jomonov tuzgan. Lugʻat 2010-yil Toshkent shahrida „Nishon-noshir“ nashriyotida chop etilgan.

Ushbu lugʻat kirillcha va lotincha oʻzbek alifbolarida tuzilganligi uchun ayni bir soʻz har ikki yozuvda yonma-yon berilgan. Lugʻat kirillcha-lotincha oʻzbek yozuvi tamoyilida tuzilganligi sababli soʻzlar oʻzbek kirill alifbosi tartibida ifodalangan.

Lugʻatni nashrga tayyorlashda filologiya fanlari doktori Ergash Umarov masʼul muharrirlik qilgan. Lugʻat taqrizchilari – filologiya fani nomzodlari, dotsentlar Sharifa Mirzayeva hamda Rahimboy Jumaniyozov.

Manbalar

Havolalar 
 „X mi H?“ Ziyouz saytida

Oʻzbek tilining imlo lugʻatlari
Lugʻat kitoblar
Dilda ishq daryochadir...

„Dilda ishq daryochadir...“ — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 2019-yil Toshkent shahrida „Ziyo nashr“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga shoir turli yillarda muhabbat mavzusida yozgan 96 sheʼr, shu jumladan, „Qaro qoshing“, „Bir tomchi yosh“, „Kuy avjida uzilmasin tor“, „Tun bilan yigʻlabdi bulbul“, „Barcha shodlik senga boʻlsin“, „Uygʻotmagil“, „Dutorim tori ikkidur“, „Oʻrtada begona yoʻq“, „Dildorga noma yozdim“ va „Dilda ishq daryochadir“ sheʼrlari kiritilgan. Toʻplam nomi shu nomli sheʼr nomidan olingan. Toʻplam lotin yozuvida chop etilgan.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Abdurahmon Joʻrayev – muharrir, Bahodir Ibrohimov – badiiy muharrir, Oybek Haydarov – musahhih, Sirayyo Sunnatullayeva – sahifalovchi. Kitob adadi – 10 000 nusxa.

Manbalar 

Erkin Vohidov sheʼriy toʻplamlari