MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Vyetnam Respublikasi

Janubiy Vyetnam yoki Vyetnam Respublikasi () – Janubiy Vyetnamda „Vetnam davlati“ning sobiq boshligʻi qoʻgʻirchoq imperator Bao-Dayning agʻdarilishi natijasida 1955-yilda tashkil topgan. Maydoni 171 ming kvadrat kilometr. Aholisi 12,5 milion kishidan ortiq. Markazi Saygon shahri (aholisi 2 million kishi).

Sanoati 
Janubiy Vyetnam iqtisodiy jihatdan amerika va fransuz kapitaliga qaram boʻlgan. Iqtisodiyotining asosiy tarmogʻi qishloq xoʻjaligi hisoblanadi. Bu yerda oʻtkazilgan yer islohoti yerga nisbatan feodal munosabatlarni tugatolmadi. Haydaladigan yerning 1 million gektaridan koʻprogʻi 6 ming pomeshchik qoʻlida, ayni vaqtda shuncha yer 3 million dehqonlar hissasiga toʻgʻri kelgan.

Janubiy Vyetnamning sanoati asosan oziq-ovqat va toʻqimachilik sanoat tarmoqlaridan iborat edi. Saygon matbuotining bergan maʼlumotlariga koʻra, mavjud 15 ming urchiqdan 10,5 mingtasi ishlamas edi. Shuning uchun ham toʻqimachilik fabrikalari ish bilan toʻla taʼminlanmadi, mayda hunarmandchilik korxonalarining 60 foizii bekildi.

Mamlakat iqtisodiyoti va transportining rivojlanishi strategik maqsadlarga boʻysundirilgan. Saygon va boshqa portlar harbiy dengiz bazalari sifatida foydalanish uchun qayta moslashtirildi.

Janubiy Vyetnamning tashqi savdosi mustamlaka xarakterida boʻlib, Fransiya, AQSH, Yaponiya va Gʻarbiy Germaniya bilan savdo munosabatlari olib bordi. Bozorlari AQSh mollari bilan toʻldirib tashlandi. Chetga kauchuk va guruch chiqarib, chetdan asosan sanoat tovarlari keltildi.

Davlat tuzumi 
Prezident davlat va hukumat boshligʻi hisoblanib, u xalq tomonidan 6 yil muddatga saylangan. Hukumat aʼzolari prezident tomonidan tayinlangan. Qonun chiqaruvchi oliy organ Milliy majlisi aholi tomonidan 4 yil muddatga saylangan.

Siyosiy partiyalari 
„Mehnat va insonparvarlik“ partiyasi. Bu partiya Janubiy Vyetnamda mavjud Ngo-din-Dyem boshchiligidagi reaksion tuzumning tayanchidir; „Ozodlikka erishish harakati“ partiyasi liberal guruhlardan lardan iborat.

Tarixi 
AQShga suyangan Ngo Din Dyem hukumati taraqqiyparvar unsurlarni boʻgʻib tashlash siyosatini yurgizdi va yarash bitimini kuzatuvchi va nazorat qiluvchi Xalqaro komissiya faoliyatiga toʻsqinlik qildi. Jeneva bitimini qoʻpol ravishda buzib, mamlakatga AQSh qurol-yarogʻlarini keltirdi va VDRga qarshi dushmanlik siyosati yurgizdi. Ngo din Dyem tarafdorlari boʻlgan maʼmurlar Janubiy Vyetnamni harbiylashtirib, qurolli kuchlarni koʻpaytirdi. Umuman olganda mavjud tuzumning agressivligi qurolli kuchlarning koʻpayib borishiga sabab boʻldi.

Manbalar 

Osiyo davlatlari
Davlatlar
Daniel Zmeko

General Daniel Zmeko (1967-yil 24-noyabrda Nové Mesto nad Váhomda tugʻilgan) – Slovakiya harbiy rahbari, Slovakiya Qurolli Kuchlari Bosh shtabining boshligʻi.

Biografiya 
Zmeko 1967-yil 24-noyabr kuni oʻsha paytdagi Chexoslovakiya sotsialist Respublikasi boʻlgan Nové Mesto nad Váhom shahrida tugʻilgan. U 1982-yilda 14 yoshida Chexoslovakiya Xalq armiyasiga qoʻshildi. U 1982-yildan 1986-yilgacha Banská Bystrica shahridagi harbiy oʻrta maktabda oʻqigan va 1986-yildan 1990-yilgacha Vyškov na Moravdagi Quruqlik kuchlari kollejiga oʻqishga kirgan.

U general Milan Rastislav Štefánik nomidagi Slovakiya Qurolli Kuchlari akademiyasi milliy mudofaa kursini birinchi boʻlib tugatganlardan biri edi. U Iroq erkinligi operatsiyasida xizmat qilgan.

Zmeko 2018-yil 26-aprel kuni ushbu lavozimga tayinlandi va general-leytenant darajasiga koʻtarildi. Uning lavozimi va darajasi 7-may kunidan kuchga kirdi. U 2019-yil 28-may kuni general darajasiga koʻtarildi. [citation needed]

Shaxsiy hayoti 
Zmeko turmush qurgan va ikkita farzandi bor. U slovak tili bilan birga ingliz va rus tillarida ham gapira oladi. Uning hobbisi harbiy tarixni oʻrganish va baliq ovlashdir. [citation needed]

Manba 

Yashayotgan insonlar
1967-yilda tugʻilganlar
Zagore (viloyat)

Zagore (bolgarcha:  [zɐˈɡɔrɛ]), shuningdek Zagorie (Загорие), Zagora (Загора), yoki  (Загория), hozirgi Bolgariya hududidagi viloyat. Uning nomi Slavyan tilidan olingan bo'lib, "Bolqon tog'laridan janubiy" degan ma'noni anglatadi. Hudud birinchi marta Yunon tilida Ζαγόρια deb nomlangan (Eski bolgar tarjimasida Zahorїа deb tarjima qilingan) bu viloyat VIII asrning boshlarida (Vizantiya-Bolgar shartnomasi 716-yil) Vizantiya imperiyasi tomonidan Birinchi Bolgar imperiyasiga o‘tganda eslab o‘tilgan. Zagoraning shimoli-sharqiy Trakiya hududi sifatida ta'riflash mumkin.

Ikkinchi Bolgar imperiyasi davrida bu mintaqa 1230-yildan keyin Bolgariya Dubrovnik Chartiyasida belgilab o‘tilgan. Bu davrda Dubrovnik respublikasi savdogarlari Bolgar yerlarida savdo qilishlariga imkon bergan.

Manba 

Bolgariya viloyatlar
Viloyatlar
Qozogʻistonda pivo

Qozog'istonda mahalliy va Rossiyadan import qilinadigan pivolar ham mavjud. Katta pivo zavodlari xalqaro guruhi Efes Beverage Group (Karaganda va Olmaota shaharlarida) va Carlsberg Group (Olmaota shahri) hamda Shymkentpivo (Chimkent shahri) xususiy kompaniyasiga tegishli . 2008-yilda Qozog'istonda pivo ishlab chiqarish 12% ga kamayib, 3,60 mln hlga tushdi, rasmiy import esa 1% ga o'sdi va 1,30 mln hlga chiqdi.

2008-yilda Qozog'istonda sotiladigan har uchta pivo Rossiyadan yetkazib berilgan. Asosiy import qiluvchi - Karlsberg Groupning Baltika Breweries, haligacha Qozog'istondagi asosiy xorijiy korxona hisoblanadi.

Katta qazoq pivolari 
Karagandinskoye - Efes-Karaganda, Efes ichimliklari guruhi, Qozog'iston

Derbes - Derbes kompaniyasi, Carlsberg Group, Qozog'iston

Shymkentskoye - Shymkentpivo Ltd, Qozog'iston

Manba 

Qozogʻiston iqtisodiyoti
Al-Adiliya madrasasi

Al-Adiliya madrasasi () 13-asrga oid madrasa, Suriyaning Damashq shahrida joylashgan.

Zamonaviy holati 
Milodiy 1919-yilda ushbu maktab ichida Milliy muzey ochilgan. Hozirda u Damashqdagi arab tili akademiyasiga ega.

Yana qarang 

 Az-Zohiriya kutubxonasi
 Nuriddin madrasasi

Manbalar 

13-asr madrasalari
Suriyadagi maqbaralar
Damashqdagi madrasalar
Suriyada Ayyubiylar arxitekturasi
Banu Saʼlabaga birinchi hujum

Banu Saʼlabaga birinchi bosqin Muhammad ibn Maslama boshchiligida hijriy 6-yilning 4-oyida (milodiy 627-yil avgust) boʻlib oʻtgan.

Tavsifi 
Islom paygʻambari Muhammad Madinadan yetti chaqirim uzoqlikdagi yam-yashil yaylovli Hayfa yaqiniga oʻtlash uchun katta tuyalar suruvini joʻnatadi. Doimiy qurgʻoqchilik tufayli Gʻatafon qabilasining bir qismi boʻlgan Banu Saʼlaba podadan bir qancha qoʻylarni oʻgʻirlash harakatiga tushadi.

Qabila vakillarining harakatlaridan shubhaga tushgan Muhammad oʻzining ishonchli vakili Muhammad ibn Maslamani 10 kishilik boʻlinmaga bosh qilib Banu Saʼlaba qabilasiga qarshi yuboradi.

Pistirma 
Banu Saʼlaba qabilasi yaqinlashib kelayotgan hujumdan allaqachon xabar topgan edi. Shuning uchun ular musulmon askarlarining yoʻlini poylab turgan boʻlishadi. Musulmonlar tunda uxlash uchun tayyorgarlik koʻrayotgan bir vaqtda Banu Saʼlaba 100 kishi bilan ularga pistirma qoʻyadi. Qisqa qarshilikdan soʻng Muhammad ibn Maslamaning barcha odamlari oʻldiriladi. Uning oʻzi esa dushman hujumidan zoʻrgʻa qochishga muvaffaq boʻladi, yoʻlda uni bir musulmon koʻrib qoladi va Madinaga qaytishiga yordam beradi. Musulmonlarning Banu Saʼlaba qabilasiga birinchi hujumi muvaffaqiyatsiz yakunlanadi.

Yana qarang 

 Muhammadning harbiy faoliyati
 Muhammadning yurishlari roʻyxati

Manbalar 

Muhammad tomonidan buyurilgan yurishlar
627
Qonibay al-Muhammadiy masjidi

Qonibay al-Muhammadiy masjidi () – Misrning Qohira shahridagi tarixiy masjidlardan biri. 1413-yilda Mamluklar davlatining Burji sulolasi davrida qurilgan. Masjid Islomiy Qohiraning As-Saliba koʻchasida joylashgan. Nomi Shahzoda Qonibay al-Muhammadiydan olingan.

Yana qarang 

 Masjidlar roʻyxati
 Afrikadagi masjidlar roʻyxati
 Misrdagi masjidlar roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 Islomiy asarlar davlat sayti
Gumbazli masjidlar
Qohiradagi masjidlar
15-asr masjidlari
Misrdagi Mamluk arxitekturasi
1413-yilda qurilgan diniy binolar va inshootlar
Gök madrasasi (Tokat)

Gök medrese yoki Goʻk madrasa, Turkiyaning Tokat shahrida qurilgan 13-asrga oid Anadolu saljuqiy madrasasidir. Saljuqiylar meʼmorchiligining bu ajoyib asari yillar davomida arxeologik va etnografik muzey „Tokat Müzesi“ (Tokat muzeyi) sifatida faoliyat yuritdii, 2012-yilda esa muzey boshqa hududga koʻchirilgan.

Galereya

Yana qarang 

 Hatuniye Kulliyesi

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
13-asr madrasalari
Turkiyadagi madrasalar
Turkiyadagi tarixiy muzeylar
Sinan posho masjidi (Qohira)

Sinan posho masjidi () – Qohiraning Buloq tumanidagi masjid. Taxminan 1571-yilda Qohira hokimi Koja Sinan posho tomonidan tashkil etilgan.

Masjid avvaliga Nil qirgʻogʻida yaqinida qurilgan. Keyinchalik gʻarbroqqa koʻchirilgan. Masjid arxitekturasida Mamluk va Usmonli arxitekturasi xususiyatlari oʻzida mujassamlashgan. Masjidning janubiy burchagida qalam shaklidagi minorasi bor. Uchta kirish eshigi muqarnas bilan bezatilgan. Shimoli-sharqiy tomonida yogʻoch dikka bor. Masjid bir vaqtlar uchta karvonsaroy joylashgan majmuaning bir qismi boʻlgan. Uning hammomi hozirgacha mavjud.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 

 
Qohiradagi masjidlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Misrdagi Usmonli masjidlari
Gök madrasasi (Sivas)

Gökmedrese yoki Gök medrasasi (soʻzma-soʻz: „Samoviy madrasa“ yoki „Koʻk madrasa“; ), Sohibiye Medresesi nomi bilan ham tanilgan, Turkiyaning Sivas shahrida joylashgan, 13-asrga oid madrasa, islomiy taʼlim muassasasi.

Tarixi 
Madrasa 1277-yili Pervane vafotidan keyin Rum Saljuqiylar saltanatining amaldagi hukmdori, vazir Sohib ota Fahrettin Ali tomonidan barpo etilgan. 1271-yilgacha Fahrettin Ali amir Pervane bilan yaxshi munosabatda boʻlgan. Onadoʻlida koʻplab binolar faoliyatini yoʻlga qoʻygan. Gökmedrese ular orasidagi eng hayratlanarlilaridan biridir. Madrasaning asl nomi Sohibiyya boʻlib, Sohip Ota nomiga ishora qiladi. Ammo binoda ishlatiladigan koʻk rangli koshinlar tufayli u Gökmedrese deb nomlangan.

Madrasa „Kaloyan“ (Vizantiya yunoncha:, „Kalo Yianni“, tom maʼnoda „yaxshi Jon“) nomi bilan tanilgan Konyalik meʼmor tomonidan qurilgan. Dastlab inshoot ikki qavatli bino edi. Shuningdek, hammom (turk hammomi) va 30 kishilik oshxona ham boʻlgan. Ammo hozirda pastki qavatning faqat 13 ta xonasi saqlanib qolingan. Bino 1823-yilda qayta tiklangan va 1926-yilgacha foydalanilgan .

Texnik tafsilotlar 
Kirish qismidagi peshtoqning har ikki tomonida  balandlikdagi minoralar joylashtirilgan. Binoning kengligi  ni tashkil etadi. Hovli oʻlchamlari . Ikki boʻlim mavjud boʻlib, biri masjidga (namozxonaga), ikkinchisi sinf xonalariga olib boradi.

Vaqf 
Oʻrta asrdagi islom mamlakatlarida Vaqf daromad manbai boʻlib, vaqflarni ekspluatatsiya qilish va saqlash, shuningdek, undan xodimlarning maoshini chiqarib berish uchun foydalanilgan. Gökmedreseda 85 ta bozor, 9 ta qishloq, 2 ta ferma va boshqa manbalar vaqfiye sifatida vaqf qilingan.

Galereya

Eslatmalar

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
13-asr madrasalari
Turkiyadagi madrasalar
Saljuqiylar arxitekturasi
Karatay madrasasi

Karatay madrasasi Turkiyaning Konya shahrida 1251-yilda shahar amiri Jaloliddin Karatay tomonidan qurilgan, saljuqiylar sultoniga xizmat qilgan madrasa (mutlaqo diniy yoʻnalishga ega boʻlmagan maktab).

Tarixi 
1955-yildan buyon saljuqiy koshinlari birlashtirilgan muzey boʻlib xizmat qilmoqda, tosh yoki yogʻochdan yasalgan buyumlar esa Konyadagi Ince minora madrasasida ham namoyish etilmoqda. Karatay muzeyi kolleksiyasi, ayniqsa, Koniyadan gʻarbga sakson mil uzoqlikda, Beyshehir koʻli boʻyida joylashgan Kubadobod saroyi shoh yozgi qarorgohida 1970-yillarda toʻplangan topilmalar bilan boyitilgan.

Konya chekkasida Jaloliddin Karatay tomonidan qurilgan karvonsaroy ham uning nomi bilan ataladi.

Galereya

Manbalar

Havolalar 

 Toʻplamning koʻp qismi va baʼzi binolarning rasmlari

13-asr madrasalari
Turkiyadagi madrasalar
Turkiyadagi tarixiy muzeylar
Tagʻribirdiy masjidi

Tagʻribirdiy masjidi va madrasasi (arabcha: مسجد و مدرسة تغري بردي) – Misrning Qohira shahrida joylashgan masjid va madrasa. 1440-yilda, Mamluklar davrida davrida qurilgan masjid va madrasaning tarixiy dafn majmuasi. Bu yodgorlik Sulton az-Zohir Jaqmoqning kotibi Amir Tagʻribirdiy sharafiga qurilgan. Tagʻribirdi masjidi va madrasasi Saliba koʻchasining bir burchagida joylashgan. Buni Qohiraning Darb al-Maqosis mahallasida joylashgan Tagʻribirdiy masjidi bilan adashtirmaslik kerak.

Amir Tagʻribirdiy 
Yodgorlikka 1440-yilda Sulton az-Zohir Jaqmoq davrida Amir Tagʻribirdiy tomonidan asos solingan. Amir Tagʻribirdiyni oʻz oʻgʻli, mashhur islom olimi Ibn Tagʻribirdiy bilan adashtirib yubormaslik kerak. Amir Tagʻribirdiy, goʻyoki odobli odam boʻlib, Kipr salibchilar podshohligiga qarshi mamluklar qoʻshiniga rahbarlik qilgani uchun Sulton Barsbay davrida amir sifatida shuhrat qozongan. Bu yutugʻi uchun u Sulton az-Zohir Jaqmoq boshchiligida mas’ul kotib lavozimiga koʻtarilgan. Biroq Tagʻribirdi koʻp oʻtmay oʻz mamluklari tomonidan oʻldirilgan.

Umumiy koʻrinishi 
Tagʻribirdiy masjidining oʻzi bir vaqtning oʻzida masjid va madrasa boʻlib, oxirgi mamluklar davrida mashhur boʻlgan ixcham meʼmorchilik uslubini oʻzida ifodalaydi. Masjid poydevoriga ikkita yozuv oʻyilgan boʻlib, bino islom taqvimi boʻyicha 844-yil Jumodilavval va Jumodissoni yoki 1440-yilning oktyabr va noyabr oylariga toʻgʻri keladi.

Arxitektura va dizayni 
Asosiy kirish joyi Saliba koʻchasiga qaragan boʻlib, mamluklarga xos meʼmoriy bezaklar, yaʼni ablaq va marmarlarga ega. Koʻtarilgan portalning chap tomonida sevil joylashgan boʻlib, u yerda 1911-yilda Komité tomonidan rekonstruksiya qilingan maktabxona qurib bitkazilgan. Sabil orqasida joylashgan minora 15-asr boshlariga xos uslub elementi boʻlgan toʻrtburchak asosga ega. Oʻng tomonda yodgorlik qabr fasadini va kichik gumbazni oʻz ichiga oladi, u gʻishtdan qurilgan. Masjidning ikkinchi fasadiga qaragan yon koʻchadan masjid mehrobining ustidagi katta dumaloq deraza koʻrinadi. Hovli ochiq va ayvon va sim toʻr bilan qoplangan, uning atrofida yozuv oʻyilgan.

Yana qarang 

 Masjidlar roʻyxati
 Afrikadagi masjidlar roʻyxati
 Misrdagi masjidlar roʻyxati
 Qohiradagi tarixiy obidalar roʻyxati

Manbalar 

Qohiradagi masjidlar
Gumbazli masjidlar
1440-yillarda qurib bitkazilgan masjidlar
15-asr masjidlari
Misrdagi Mamluk arxitekturasi
Buyuk madrasa (Nikosiya)

Buyuk madrasa ( Megálos Mentresés, ) Kiprning Nikosiya shahrida bunyod etilgan madrasa (maktab).

Bu Kiprdagi birinchi madrasa hisoblanadi. Uning binosi 1573-yilda qurilgan. U sinf xonalari va yotoqxonalarni oʻz ichiga olgan va 1828-yilda hovlsida favvora barpo etilgan. Madrasa binosi 1936-yilda buzib tashlangan, ammo taʼlim 1939–1940 oʻquv yiligacha davom etgan va 1940-yilda toʻliq tugatilgan.

Madrasani Ismoil ogʻa hadya qilgan va u Evkaf maʼmuriyatiga tegishli.

Manbalar 

Madrasalar
16-asr madrasalari
Kiprda islom
Kiprda taʼlim
Pelin Esmer

Pelin Esmer – turk rejissyori, ssenariy muallifi va prodyuseri. Pelin Esmer 1972-yilda Turkiyaning Istanbul shahrida tavallud topgan.

Bir qancha badiiy va hujjatli filmlar yozgan va rejissyorlik qilgan Pelin Esmer Bogʻazichi universitetining sotsiologiya fakultetida tahsil olgan, soʻngra Yavuz Oʻzkanning Z1 film olish jarayonlarida qatnashgan. Hujjatli va badiiy filmlarda rejissyor yordamchisi boʻlib ishlagan, soʻngra oʻzining „Sinefilm“ kinokompaniyasiga asos solgan. 2001-yildan boshlab mustaqil filmlar suratga olishni boshlagan; 11 daqiqadan 10 daqiqa, „Qoʻriqchi minorasi“, „Foydali narsa“ kabi filmlarini suratga olgan.

„Oʻyin“ (2005-yil) nomli hujjatli filmi San-Sebastyan kinofestivalida xalqaro ochilish marosimida dastlab namoyish etildi. U butun dunyo boʻylab ellikdan ortiq festivallarda namoyish etildi va koʻplab mukofotlarga sazovor boʻldi, jumladan Tribeca kinofestivalida „Eng yaxshi hujjatli film rejissyori“ mukofotini qoʻlga kiritdi.

Uning birinchi badiiy filmi, 10 dan 11 gacha (2009-yil) Kann kinofestivalida Cinefondation uchun tanlangan oltita loyihadan biri deb topildi. 10 dan 11 gacha San Sebastiyan kinofestivalining rasmiy tanlovida namoyish etildi, koʻplab xalqaro mukofotlarga sazovor boʻldi va Turkiya, Fransiya va Germaniyaning koʻplab kinoteatrlarida namoyish etildi.

Pelin Esmerning Toronto va Rotterdam kinofestivallarida namoyish etilgan ikkinchi fantastik filmi „Qoʻriqchi minorasi“ (2012-yil) „Karvonsaroy“ dasturi doirasida koʻplab mamlakatlar va AQShning beshta shtatida namoyish etilgan.

Pelin Esmerning uchinchi fantastik filmi „Foydali narsa“ (2017-yil) nomi ostida namoyish etildi va FIPRESCIning Turkiyadagi eng yaxshi rejissyor, eng yaxshi ssenariy va eng yaxshi aktrisa mukofotlariga, shuningdek, Tallindagi „Qora tunlar“ kinofestivalida eng yaxshi ssenariy mukofotiga loyiq deb topildi.

2018-yilda DAAD Artist-in-Residence dasturi tomonidan Berlinga taklif qilingan Pelin Esmer oʻzining „Qirolicha Lir“ (2019-yil) hujjatli filmini shu yerda tayyorladi. Sarayevo kinofestivalida „Qirolicha Lir“ hujjatli filmining premyerasi boʻldi, keyinchalik chet eldagi boshqa kinofestivallarda namoyish etilgan bu film, Turkiyaning Adana Oltin Koza kinofestivalida Yilmaz Güney mukofoti va SİYAD Cüneyt Cebenoyan mukofotiga loyiq topildi.

Pelin Esmer 2019-yilning kuzida Camargo fondi tomonidan Fransiyaning Kassis shahridagi rassom rezidentsiyasiga taklif qilindi va shu yerda oʻzining yangi fantastik film loyihasi ustida ishlay boshladi. Pelin Esmer hozirda ham ushbu loyiha ustida ishlar amalga oshirmoqda.

Manbalar

Tashqi havolalar 
 Rasmiy sayt 1 Ağustos 2020 tarihinde
 Pelin Esmer IMDb sahifasi 7 Temmuz 2011 tarihinde
Yashayotgan insonlar
1972-yilda tugʻilganlar
Kubat posho madrasasi

Kubat Posho madrasasi () Turkiya janubidagi Mersin viloyati Tarsus tumanida joylashgan tarixiy madrasa binosi.

Joylashuvi 
Madrasa eski shahar markazida asosiy koʻchadan janubda bunyod etilgan boʻlib, u yerda boshqa tarixiy binolar, jumladan Tarsus Katta masjidi, Danyal maqbarasi va Avliyo Pavlus cherkovi ham joylashgan. Madrasa binosi gʻarbda Danyal maqbarasiga qaragan.

Tarixi 
Madrasa islom mamlakatlaridagi asosiy diniy taʼlim muassasasi hisoblanadi. Kubat posho madrasasi 1557-yilda Ramazoniylar xonadonining aʼzosi, Usmonlilar imperiyasining vassali beklaridan boʻlgan Piri Poshoning ukasi Kubat Posho tomonidan asos bunyod etilgan. 1517-yilda Ramazoniylar Usmonlilar hukmronligini qabul qilganlar.

Madrasa oʻtmishda koʻp taʼmirdan chiqqan. 1969-1970-yillardagi restavratsiya jarayonida u muzey sifatida foydalanish uchun qayta ishlangan va bu jarayonda u oʻzining bir qancha asl xususiyatlarini yoʻqotgan. 1999-yilda Tarsus muzeyi 75 yillik madaniyat markazidagi hozirgi binosiga koʻchirilgan. Danyal masjidi maqbarasidagi restavratsiya ishlari davomida madrasa binosi qisqa vaqt ichida masjid sifatida foydalanilgan.

Arxitekturasi 
Saljuqiylar meʼmorchiligi asnosida loyihalashtirilgan va toshli asosdan qurilgan madrasa toʻrtburchaklar tarhga ega. Dastlab, bino ikki qavatli, hovli atrofida bitta ayvonli boʻlgan. 1970-yildagi restavratsiya ishlari davomida bino oʻzining asl koʻrinishini sezilarli darajada yoʻqotgan. U 16 xonadan iborat kichik toʻrtburchak bino shakliga kelib qolgan. Tonozli xonalarning har biri kamin bilan jihozlangan. Madrasaga kirish janubi-gʻarbiy tomonga qaragan Saljuqiylar meʼmorchiligi uslubida bezatilgan peshtoq orqali amalga oshiriladi.

2012-yilda Tarsus munitsipaliteti madrasada navbatdagi restavratsiya ishlarini amalga oshirgan. Bu ishlar davomida kirish darvozasi tagida qadimgi yunon tilidagi, Rim davriga oid deb taxmin qilingan yozuv topilgan.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
16-asr madrasalari
Mersin viloyati tarixi
Saljuqiylar arxitekturasi
Turkiyadagi madrasalar
Tersus (Mersin)
Kintex (Bolgariya)

Kintex – 1966-yilda Bolgariyaning Sofiya shahrida tashkil etilgan davlat mulki boʻlgan bolgar kompaniyasi.

1992-yilgacha Kintex asosan Bolgariya kommunistik partiyasining maxfiy xizmati, Davlat xavfsizlik qoʻmitasi, tarkibiga kirgan va sigaretlardan tortib ogʻir qurollargacha barcha mahsulotlarni sotishni nazorat qiladigan import-eksport korporatsiyasi edi. Kintex 1970-yillarda Turkiya oʻng va soʻl siyosiy simpatiyasi bilan qaroqchilar va terrorchilarga qurol sotishdan javobgar edi.

Kontrabanda 
Bolgariyadan birinchi katta qurol eksportlari 1961-1962-yillarda Jazoirga boʻlgan. Kintex Sofiyada 3 ta bazalarni olib keldi. Ushbu yuklar Varna va Burgas portlari orqali dengiz orqali Turkiyaga joʻnatilgan. Ular bolgariyalik yoki chet ellik kemalarga ortilgan. Kintex ularni sotishdan yillik daromadini 5 million dollardan 15 million dollargacha oshirgan. Birinchi yili pul sumkalarda tashilgan. 1985-yildan keyin toʻlovlar chegaralar boʻylab kompaniyalar orqali amalga oshirildi, ular Bolgariya davlat xavfsizligi va tashqi savdo vazirligi tomonidan tashkil etilgan, odatda okean boʻylab zonalarda amalga oshiriladi. Ushbu entitetlar maxfiy politsiya agenti boʻlgan mahalliy fuqarolar tomonidan himoya qilingan.

Kommunistlikdan keyingi davr 
Hozir Kintex James Bourchier bulvar, 1407-Sofia, 66-uyda joylashgan. Dastlab 40 yildan ziyod vaqt davomida kompaniya harbiy texnika ishlab chiqarish, qurol-yarogʻ va oʻq-dorilarni yetkazib berish uchun shartnomalar tuzadi. U Afrika, Osiyo va Yaqin Sharqda muhandislik loyihalarini amalga oshirgan. [citation needed]

1992-yilda Kintex savdo huquqi asosida oʻzgartirilgan va uning aktsiyalari cheklangan. 1992-yilda Bolgariyada savdo toʻgʻrisidagi qonun kuchga kirdi. Uning barcha aksiyalari davlatga tegishli etib qoʻyildi. Kintex Bolgar armiyasi va politsiyasi uchun mahsulotlarni eksport qilish, import qilish va qayta eksport qilish uchun litsenziyalangan.

Manba 

Sofiya kompaniyalari
Kaloja cherkovi

Avliyo Boris va Glebning Kaloja cherkovi () – qadimiy rus tosh meʼmorchiligi yodgorligi. Cherkov Belarusiyaning Grodno shahrida joylashgan. Bino XII asrning ikkinchi yarmida gʻishtdan qurilgan.

Tarixi

Qurilishi 
Cherkovning qurilishi va tarixi boʻyicha batafsil ish 1736-1747 yillarda Kolozhskiy monastirining arximandriti Ignatius Kulchinskiy tomonidan qoldirildi. Tadqiqotchilar cherkov tarixi haqidagi asosiy manba sifatida uning 1748-yilda nashr etilgan „Grodno Koloja Baziliya monastiri inventarizatsiyasi“ kitobiga tayanadilar. Kulchinskiyning soʻzlariga koʻra, u Polotskdagi Avliyo Sofiya sobori bilan bir vaqtda, taxminan 1200-yilda qurilgan. U har ikkala ibodatxonadagi plintus gʻisht ishlarini tekshirish va tahlil qilish asosida shunday xulosaga keldi. Biroq, tahlil qilish uchun juda koʻp vositalarga ega boʻlgan zamonaviy tarixchilar ikki xil usulni ajratib koʻrsatishadi: Polotsk Sofiya XI asrga oid odatiy kvadrat plintus opus aralashmasi bilan qurilgan, Koloja cherkovi esa XII asrda keng tarqalgan choʻzilgan qatorli toshlardan foydalanadi.

Arxitektura 
Cherkov qadimgi rus va Vizantiya cherkov tsivilizatsiyasining ajoyib yodgorligidir. Koʻndalang gumbazli, 6 ustunli, 3 nefli, 3 apsisli bazilikalarga mansub. Dastlab uning oʻlchami 13,5 ga 21,5 m, devor qalinligi esa 1,2 m ga yetgan.

Devorlari tekis qatlamli gʻisht texnikasida plintdan yasalgan. Fasadlar pogʻonali profilli pichoqlar, sayqallangan tashqi yuzasiga ega turli xil rangdagi granit va gneys toshlarining qoʻshimchalari, rangli sirlangan keramik plitkalar bilan bezatilgan. Devorlarning ustki qismida kamarsimon panjarali tor deraza teshiklari mavjud.

2004-yilda cherkov YuNESKOning Butunjahon merosi obʼyektlari taxminiy roʻyxatiga kiritildi.

Galareya

Manbalar

Havolalar 

 Photos at Globus. TUT.by 
 Photos at Radzima.org 

Vikipediya:Avtomat tarjimalar