Tod Browning

Tod Browning (talaffuzi: „Tod Brauning“, 1880-yil 12-iyul — 1962-yil 6-oktyabr) amerikalik kinorejissyor, kinoaktyor, ssenariy muallifi, vodvil ijrochisi, karnaval shousi va sirk tomoshabinlari edi. U 1915-1939-yillarda turli janrdagi bir qancha filmlarni suratga olgan, lekin birinchi navbatda qoʻrqinchli filmlar bilan tanilgan va koʻpincha savdo matbuotida kinoning Edgar Allan Poe sifatida tilga olingan.

Yoshlik 
Charles Albert Browning Kentukki shtatining Luisvil shahrida Charles Albert va Lidia Browningning ikkinchi oʻgʻli sifatida tugʻilgan. Charles Albert Sr, „gʻisht teruvchi, duradgor va mashinist“ oilasini oʻrta sinf va baptistlar uyi bilan taʼminladi. Browningning amakisi, beysbol yulduzi Pete „Luisvill Slugger“ Browning beysbol tayoqchasida oʻzining sobriketini koʻrdi.

Kino aktyori 
1909-yilda, 13 yil davomida karnavallar va vodevillarda ishtirok etganidan soʻng, 29 yoshli Browning kino aktyorligiga oʻtdi.

Browningning komediya aktyori sifatidagi faoliyati 1909-yilda rejissyor va ssenariy muallifi Edward Dillon bilan qisqa metrajli filmlarda ijro etganida boshlangan. Hammasi boʻlib, Browning 50 dan ortiq bir yoki ikki gʻaltakli slapstick spektakllarida rol oʻynagan. Kino tarixchisi Boris Genryning taʼkidlashicha, „Browningning shafqatsiz aktyor sifatidagi tajribasi uning rejissyorlik karerasiga kiritildi“. Keyinchalik Dillon Browning rejissyorlik qiladigan dastlabki filmlar uchun koʻplab ssenariylarni taqdim etdi. Browning oʻzining ilk aktyorlik karerasida birga oʻynagan bir qator aktyorlar keyinchalik oʻz suratlarida paydo boʻladi, ularning koʻplari Keystone Cops direktori Max Sennet bilan shogirdlik davrida xizmat qilgan, jumladan Uolles Biri, Ford Sterling, Polly Moran, Wheeler Oakman, Raymond Griffith, Kalla Pasha, Mae Busch, Wallace MacDonald va Laura La Varnie.

Yakuniy yillar va oʻlim 
Browningning rafiqasi Alice 1944-yilda pnevmoniya asoratlaridan vafot etdi va uni Malibu sohilidagi dam olish maskanida dafn qildi. Oʻsha paytga kelib Browning Gollivud muassasasidan shunchalik ajralgan ediki, Variety oʻsha yili adashib Browning uchun nekroloq eʼlon qildi va turmush oʻrtogʻining oʻlimini sobiq direktorning oʻlimi bilan aralashtirib yubordi.

1949-yilda Amerika Rejissyorlar Gildiyasi Browningga umrbod aʼzolikni taqdim etdi. Vafot etganida bu sharafga Browningning faqat toʻrt nafar hamkasbi ega boʻlgan.

Beva qolgan Browning qariyb 20-yil davomida yolgʻizlikda, „alkogolga berilgan“ holida yashadi. 1962-yilda unga halqum saratoni tashxisi qoʻyilgan. Vaziyatni toʻgʻirlash uchun qilingan jarrohlik amaliyoti uni soqov qilib qoʻydi.

Tod Browning 1962-yil 6-oktabrda Malibudagi uyida yolg‘iz vafot etdi.

Filmografiya 
 
 The Lucky Transfer (1915)
 The Slave Girl (1915)
 An Image of the Past (1915)
 The Highbinders (1915)
 The Story of a Story (1915)
 The Spell of the Poppy (1915)
 The Electric Alarm (1915)
 The Living Death (1915)
 The Burned Hand (1915)
 The Woman from Warren's (1915)
 Little Marie (1915)
 The Fatal Glass of Beer (1916)
 Everybody’s Doing It (1916)
 Puppets (1916)
 Jim Bludso (1917)
 A Love Sublime (1917)
 Hands Up! (1917)
 Peggy, the Will O' the Wisp (1917)
 The Jury of Fate (1917)
 The Legion of Death (1918)
 The Eyes of Mystery (1918)
 Revenge (1918)
 Which Woman? (1918)
 The Deciding Kiss (1918)
 The Brazen Beauty (1918)
 Set Free (1918)
 The Wicked Darling (1919)
 The Exquisite Thief (1919)
 The Unpainted Woman (1919)
 The Petal on the Current (1919)
 Bonnie Bonnie Lassie (1919)
 The Virgin of Stamboul (1920)
 Outside the Law (1920)
 No Woman Knows (1921)
 The Wise Kid (1922)
 Man Under Cover (1922)
 Under Two Flags (1922)
 Drifting (1923)
 The Day of Faith (1923)
 White Tiger (1923)
 The Dangerous Flirt (1924)
 Silk Stocking Sal (1924)
 The Unholy Three (1925)
 The Mystic (1925)
 Dollar Down (1925)
 The Blackbird (1926)
 The Road to Mandalay (1926)
 The Show (1927)
 The Unknown (1927)
 London After Midnight (1927)
 The Big City (1928)
 West of Zanzibar (1928)
 Where East Is East (1929)
 The Thirteenth Chair (1929)
 Outside the Law (1930)
 Dracula (1931)
 Iron Man (1931)
 Freaks (1932)
 Fast Workers (1933)
 Mark of the Vampire (1935)
 The Devil-Doll (1936)
 Miracles for Sale (1939)

Manbalar 

1962-yilda vafot etganlar
1880-yilda tugʻilganlar
Amerikalik erkak aktyorlar