MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Karimjon-Karlson

„Karimjon–Karlson“ — oʻzbek shoiri va yozuvchisi Safar Barnoyev qalamiga mansub qissa va hikoyalar toʻplami. 1988-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga bolalar uchun moʻljallangan qissa va hikoyalar kiritilgan.

Kitobga Barnoyevning avval chop etilgan qissa va hikoyalari, shuningdek, 1980-yillarning oxirida yozilgan hikoyalari kiritilgan. Toʻplam 22 ta hikoya, 11 ta kichik hikoya hamda „Yangi oy“ qissasini oʻzida jamlagan. Kitob yakunida muallifning avtobiografiyasi keltirilgan.

Qissa va hikoyalar 
Hikoyalar
 „Togʻ yoʻllari“
 „Qumdagi izlar“
 „Qaldirgʻoch“
 „Karimjon–Karlson“
 „Tumorli bola“
 „Mukofot“
 „Usto“
 „Qadrdon qoʻzichoq“
 „Eski uy“
 „Dumli bola“
 „Uchib ketgan laylaklar“
 „Dovon“
 „Yangi uy“
 „Uch dugona“
 „Halimjon bilan Salimjon“
 „Yoʻlda qolgan qoʻshiqlar“
 „Boʻynoq“
Qirq yettinchi yil hikoyalari
 „Issiq non“
 „Tovuslar“
 „Tandir“
 „Qora laylak“
 „Hamro“
Kichik hikoyalar
 „Oq izlar“
 „Buvijonim“
 „Gazlilik bola“
 „Barfiya“
 „Qorli kunlar“
 „Toyloqlar“
 „Tillaringdan aylanay...“
 „Qoʻllar“
 „Oltin kalit“
 „Zulfizar“
 „Navroʻz kechasi“

Qissalar
 „Yangi oy“

Manbalar 

Hikoya kitoblar
Qissa kitoblar
Zumrasha

„Zumrasha“ () — rus yozuvchisi Oleg Tixomirov qalamiga mansub qissa. Asarni Muborak Boboyeva oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Qissada 1917-yilgi Oktabr inqilobi janglarida halok boʻlgan 15 yoshli Alyosha Kuznetsov ismli oʻsmir haqida soʻz yuritiladi. „Zumrasha“ 1985-yil ingliz tilida Grasshopper: The Little Soldier nomi bilan „Raduga“ nashriyotida chop etilgan.

Syujet 
Qissada yosh inqilobchi Alyosha Kuznetsov haqida hikoya qilinadi. 1917-yilgi oktabr voqealari davomida Alyosha Moskvada boʻladi. Alyosha opasi bilan barrikadalarda proletar inqilobi ishini himoya qiladi. Jangchilar Alyoshani Zumrasha deb atay boshlaydilar. Zumrasha bir necha marta zaraur paytda jangda ishtirok etayotgan drujinachilarga oʻq-dori yetkazib beradi. Endi 15 yoshga toʻlgan Alyosha dushman oʻqidan halok boʻladi.

Qahramonlar 
 Alyosha Kuznetsov – yosh inqlobchi
 Mixey Mixeich – etikdoʻz
 Fyodor – etikdoʻzning shogirdi
 Kostya – talaba
 Lena – Alyoshaning opasi

Oʻzbekcha tarjima 
Asarni ruschadan oʻzbekchaga Muborak Boboyeva 1974-yil Moskvada „Molodaya gvardiya“ nashriyotida chop etilgan ikkinchi nashridan tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1978-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi nashni tayyorlashda yana quyidagi shaxslar ishtirok etgan: A. Shomirzayev – muharrir, N. Kirillova – rassom, Q. Aliyev – rasmlar muharriri, G. Ahmadjonova – texnik muharrir, M. Nabiyeva – musahhih. Kitob adadi – 30 000 nusxa.

Havolalar 
 „Zumrasha“ asosida tayyorlangan diafilm 

Qissa kitoblar
Koʻpettogʻ etagida

„Koʻpettogʻ etagida“ () — turkman yozuvchisi Ota Kovshutov qalamiga mansub roman. Asarda turkman ovulidagi hayot haqida soʻz yuritiladi. Romanni turkman tilidan oʻzbek tiliga Yoʻldosh Doʻsimov tarjima qilgan.

Oʻzbekcha tarjima 
Romanni turkman tilidan oʻzbek tiliga Yoʻldosh Doʻsimov „Turkmendovletneshir“ning 1956-yilgi nashridan qisqartirib tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1960-yil Toshkent shahrida OʻzSSR Davlat badiiy adabiyot nashriyotida chop etilgan. Oʻzbekcha nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: M. Islomov – muharrir, K. Pechurichko – rassom, G. Ostapenko – rasmlar muharriri, L. Ilina – texnik muharrir, N. Ahrorova – musahhih. Kitob adadi – 30 000 nusxa.

Romanlar
Sarguzashtlar

„Sarguzashtlar“ — oʻzbek yozuvchisi Pirimqul Qodirov qalamiga mansub qissa va hikoyalar toʻplami. 1974-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga bolalar uchun moʻljallangan qissa va hikoyalar kiritilgan boʻlib, ular muallif boshidan kechirgan va koʻrgan sarguzashtlarga asoslangan. Ulardagi voqealar Toshkent shahrida, Turkiston tizma togʻining archazor oʻrmonlarida, Amudaryo, Issiqkoʻl, Qora dengiz va Hind okeanida boʻlib oʻtadi. Toʻplam 1 qissa va 6 hikoyani oʻzida jamlagan.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: S. Saydaliyeva – muharrir, P. Voronkin – rassom, K. Nazarov – rasmlar muharriri, N. Sorokina – texnik muharrir, H. Akbarova – musahhih. Kitob adadi – 75 000 nusxa.

Qissa va hikoyalar 
Qissalar
 „Akramning sarguzashtlari“

Hikoyalar
 „Amu changalida“
 „Issiqkoʻl safari“
 „Xatarli uchrashuv“
 „Xaloskor“
 „Fil mingan sayyohlar“
 „Okeandagi olishuv“

Hikoya kitoblar
Rustamning yoyi. Dadamning oxirgi xati. Begona odam

„Rustamning yoyi. Dadamning oxirgi xati. Begona odam“ — tojik yozuvchisi Sattor Tursun, qozoq yozuvchisi Turgʻan Toʻxtamov hamda qirgʻiz yovuzchisi Junay Mavlonov qalamiga mansub qissa va hikoyalar toʻplami. 1986-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamni Orziqul Ergashev tuzgan.

Sattor Tursunning „Rustamning yoyi“ qissasida asar bosh qahramonlarining sevgisi, kishilarning bir-biriga munosabati, turmush tarzi togʻlar orasidagi sovxoz misolida tasvirlansa, Turgʻan Toʻxtamovning „Dadamning oxirgi xati“da Ikkinchi jahon urushi davrida front ortida yashagan yoshlarning kurashi va mehnati haqida soʻz yuritiladi. Shuningdek, toʻplamga kirgan Junay Mavlonov hikoyalarining bosh mavzusi Oʻrta Osiyo xalqlari oʻrtasidagi doʻstlikdir.

Toʻplamni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: E. Mirobidov – muharrir, D. Oʻrazayev – rassom, R. Zufarov – rasmlar muharriri, U. Kim – texnik muharrir, M. Nabiyeva, M. Tojiyeva – musahhihlar. Kitob adadi – 30 000 nusxa.

Qissa va hikoyalar 
„Rustamning yoyi“, Sattor Tursun (Jamol Sharopov tarjimasi)
 „Rustamning yoyi“

„Dadamning oxirgi xati“, Turgʻan Toʻxtamov (Sh. Soatova tarjimasi)
 „Dadamning oxirgi xati“

„Begona odam“, Junay Mavlonov (Tursunboy Adashboyev tarjimasi)
 „Non“ 
 „Bekish, senga nima boʻldi?“
 „Jangchining koʻz yoshlari“
 „Alyosha, Alyosha!“
 „Tovussifat odam“
 „Misgar“
 „Momo“
 „Sartboy“
 „Qoʻlingni ber“
 „Sirli toʻshak“
 „Nikohsiz kelin“
 „Kechirasiz“
 „Et yemas Estebesov“

Manbalar 

Qissa kitoblar
Hikoya kitoblar
Sherzod Oʻlmasov

Sherzod Muxtarovich Oʻlmasov () (1986 yil 2-martda Toshkent) shahrida tugʻilgan) — oʻzbek kinorejissori, ssenaristi.

Hayoti va ijodi 
Sherzod Oʻlmasov 1986 yilning 2-martida, Toshkent shahrida tugʻilgan. Millati — oʻzbek.

2005 yilda Toshkent radiotexnika va avtomatika kasb-hunar kollejini tamomlagan, 2007 — yilda rejissorlar va dramaturglar oʻquv kursida oʻqigan, 2014 — yilda Toshkent axborot texnologiyalari universitetining, kinoteleoperatorlik boʻlimini tamomlagan.

2007—2010 yillarda — „Zamin film“ kinostutiyasida ssenarist.

2011-2014 yillarda — „Samo art film“ studiyasida rejissor.

2014-2015 yillarda — „Ezgoʻ film“ stutiyasida ssenarist.

2014-2017 yillarda O'zbekiston Milliy Teleradiokompaniyasining „Madaniyat va maʼrifat“ telekanalida teleoperator.

2017- yildan xozirgi kunga qadar "O'zbekiston 24" telekanalida teleoperator vazifasini bajarmoqda.

Filmografiya

Postanovkachi rejissor 
 2011 yilda — „Taqdir jazosi“ filmi (B. Berdiyev bilan xamkorlikda) „Zamin film“
 2012 yilda — „Tasodif“ filmi
 2013 yilda — „Bir haftalik xoʻjayin“ filmi „Samo art film“

Ssenarist 
 2007 yilda — „Boyvachcha“ (J. Poziljonov bilan hamkorlikda)
 2008 yilda — „Nortoy“ (J. Poziljonov bilan hamkorlikda)
 2008 yilda — „Amakivachchalar“ (J. Poziljonov bilan hamkorlikda)
 2009 yilda — „Achchiq hayot“ (M. Oripov bilan hamkorlikda)
 2009 yilda — „Qalbaki dunyo“ (M. Oripov bilan hamkorlikda)
 2010 yilda — „Shaddod qiz“
 2011 yilda — „Andijonlik mehmon“
 2011 yilda — „Taqdir jazosi“
 2012 yilda — „Oʻjar kelin“
 2013 yilda — „Tasodif“
 2014 yilda — „Yugurganniki emas, buyurganniki“
 2015 yilda — „Ishdagi ishq“

Aktyor 
 2008 yilda — „Nortoy“ — epizod
 2009 yilda — „Achchiq hayot“ — epizod
 2009 yilda — „Qalbaki dunyo“ — epizod

Havolalar 
http://www.kinopoisk.ru/name/2551772/
http://www.kino-teatr.ru/kino/director/post/312034/forum/
http://filmnavi.ru/person/sherzod-ulmasov
http://www.okino.ua/name/sherzod-ulmasov-nm2003197/
http://www.vashdosug.ru/person/serzod-ulmasov/
Dwight D. Eisenhower

Dwight David Eisenhower (; 1890.14.10, Denison, Texas shtati — 1969.28.3, Vashington) — AQShning 34-prezidenti (1953—61). Respublikachilar partiyasidan saylangan. Armiya generali (1944). Ittifoqchilarning Gʻarbiy Yevropadagi ekspeditsion qoʻshinlari oliy bosh qoʻmondoni (1943-yil, dekabr); AQShning Germaniyadagi okkupatsion qoʻshinlari qoʻmondoni (1945-yildan); NATO qurolli kuchlari oliy bosh qoʻmondoni (1950—52). Eisenhower 1961-yil harbiysanoat kompleksi taʼsirining kuchayishi xavfini oldini olishga chaqirgan. AQSH hukumatining Yaqin va Oʻrta Sharqdagi tashqi siyosatini ifodalovchi Eyzenxauer doktrinasi tashabbuskori.

Manbalar 

1890-yilda tugʻilganlar
1969-yilda vafot etganlar
14-oktabrda tugʻilganlar
28-martda vafot etganlar
AQSh prezidentlari
Amerikalik siyosatchilar
John Kennedy

John Fitzgerald "Jack" Kennedy (29-may 1917, Brookline, Massachusetts – 22-Noyabr 1963, Dallas, Texas), Amerika Qoʻshma Shtatlarining 35-prezidenti (1961—63), Demokratlar partiyasidan saylangan. AQSh floti ofitseri (1941-45), AQSH kontressi aʼzosi (1947—61). Prezidentlik davrida ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar dasturi (qashshoqlikka qarshi kurashish, qora tanli aholining fuqarolik huquklarini himoya qilish va boshqalar)ni olgʻa surgan. Harbiy bloklar va AQSh qurolli kuchlarini mustahkamlash tarafdori boʻlgan. Shu bilan birga SSSR bilan boʻlgan munosabatlarda birmuncha realistik yoʻl tutish yoʻlidan borgan; atmosfera, kosmik fazo va suv ostida yadro quroli sinovini taqiqlash toʻgʻrisidagi Moskva bitimini imzolagan (1963). Dallasda suiqasd qurboni boʻlgan.

Manbalar

Havolalar 

1917-yilda tugʻilganlar
1963-yilda vafot etganlar
29-mayda tugʻilganlar
22-noyabrda vafot etganlar
AQSh prezidentlari
Amerikalik siyosatchilar
Mittivoy va Karlsson. Kichkina shahzoda

„Mittivoy va Karlsson. Kichkina shahzoda“ — shved yozuvchisi Astrid Lindgren hamda fransuz yozuvchisi Antoine de Saint-Exupéry qalamiga mansub ertak-qissalar toʻplami. 1988-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan.

„Mittivoy va Karlsson“ni Astrid Lindgren yozgan boʻlib, uni rus tilidan oʻzbek tiliga Husan Roʻzimatov tarjima qilgan. „Kichkina shahzoda“ esa Antoine de Saint-Exupéry qalamiga mansub boʻlib, uni Xayriddin Sultonov oʻzbekchaga oʻgirgan.

Oʻzbekcha toʻplamni tayyorlagan redkollegiya Hakim Nazir, Anvar Obidjon, Farhod Musajonov, Quddus Muhammadiy, Raim Farhodiy, Poʻlat Moʻmin, Ergash Raimov, Xudoyberdi Toʻxtaboyev, Nosir Fozilovlardan iborat boʻlgan. Asar rasmlari S. Silka tomonidan chizilgan.

Mittivoy va Karlsson 
„Mittivoy va Karlsson“ni shved yozuvchisi Astrid Lindgren yozgan. Uni rus tilidan oʻzbek tiliga Husan Roʻzimatov tarjima qilgan. 

„Mittivoy va Karlsson“dagi voqealar 1950-yilda Stokgolm shahrining Vasastan markaziy rayonida sodir boʻladi. Voqealar bir uyda yashovchi ikki bosh qahramon – Svantesonlar oilasining kichkina farzandi Svante va tomda yashovchi Karlsson haqidadir. Toʻplamga Svante hamda Karlsson haqidagi uch qissa – „Mittivoy va tomda yashovchi Karlsson“, „Tomda yashovchi Karlsson yana uchib keldi“ hamda „Tomda yashovchi Karlsson yana shoʻxlik qilyapti“ qissalari kiritilgan.

Kichkina shahzoda 
„Kichkina shahzoda“ni fransuz yozuvchisi Antoine de Saint-Exupéry yozgan. Uni oʻzbek tiliga Xayriddin Sultonov oʻgirgan.

„Kichkina shahzoda“ ilk bor 1943-yil chop etilgangan boʻlib, undagi rasmlarni muallifning oʻzi chizgan. Asarda choʻlda yolgʻiz qolgan uchuvchi kichik asteroiddan yerga qulagan shahzoda bilan uchrashadi. „Kichkina shahzoda“ falsafiy asar boʻlib, unda ijtimoiy tanqid bor. Saint-Exupéryning eng mashhur asari hisoblanmish „Kichkina shahzoda“ dunyoning 250 dan oshiq tiliga tarjima qilingan, Fransiyada esa 20-asrning eng sara kitobi deb topilgan.

Boʻlimlari 
 „Mittivoy va Karlsson“
 „Mittivoy va tomda yashovchi Karlsson“
 „Tomda yashovchi Karlsson yana uchib keldi“
 „Tomda yashovchi Karlsson yana shoʻxlik qilyapti“

 „Kichkina shahzoda“

Manbalar

Havolalar 
 „Mittivoy va Karslson“ Ziyouz saytida
 „Kichkina shahzoda“ Ziyouz saytida

Ertak kitoblar
Qissa kitoblar
Pinhona jang qissasi

„Pinhona jang qissasi“ — oʻzbek yozuvchisi Anvar Muqimov qalamiga mansub hajviyalar toʻplami. 1970-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi badiiy adabiyot nashriyotida chop etilgan. „Pinhona jang qissasi“ muallifning ilk kitobidir.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: X. Ergashev – muharrir, N. Leushin – rassom, N. Xoliqov – rasmlar muharriri, T. Smirnova – texnik muharrir, Sh. Zuhriddinov – musahhih. Kitob adadi – 15 000 nusxa.

Hajviya kitoblar
Osmonning bir parchasi

„Osmonning bir parchasi“ — oʻzbek yozuvchisi Asad Dilmurodov qalamiga mansub hikoyalar toʻplami. 1978-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. „Osmonning bir parchasi“ muallifning ilk kitobidir.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Emin Usmonov – muharrir, Erkin Valiyev – rassom, Qurbon Aliyev – rasmlar muharriri, Gulnora Ahmadjonova – texnik muharrir, Mirpoʻlar Mirzayev – musahhih. Kitob adadi – 10 000 nusxa.

Hikoyalar 
 „Ogʻir kun“
 „Osmonning bir parchasi“
 „Xarsang“

Hikoya kitoblar
Suv ostida 80000 kilometr

„Suv ostida 80000 kilometr“ (, yaʼni „Dengizlar ostida 20000 lye: Dunyo boʻylab suv osti sayohati“) — fransuz yozuvchisi Jules Verne qalamiga mansub ilmiy-fantastik roman. Kitob oʻlaroq birinchi marta 1870-yil nashr qilingan. Ilk bor 1869-yilning martidan 1870-yilning iyunigacha Pierre-Jules Hetzelning „Magasin d’Éducation et de Récréation“ jurnalida chop etilgan. Asarni oʻzbek tiliga Saʼdulla Karomatov tarjima qilgan.

Kitob nashr etilganidan keyin yaxshi kutib olingan. Hozirgi kunda ham yuqori baholanadi. „Suv ostida 80000 kilometr“ muallifning eng sara asarlaridan biri hisoblanadi. Asar qahramoni kapitan Nemoning suv osti kemasiga berilgan tavsif oʻz davridan olinda boʻlgan. Undagi voqealar kapitan Nemoning „Nautilus“ kemasidagi yoʻlovchilarning biri – tabiiy tarix muzeyi professori Pierre Aronnax nomidan hikoya qilinadi.

Syujet 
1866-yil bir necha davlat kemalari nomaʼlum dengiz maxluqini uchratishganini aytishadi. AQSHning Nyu-York shahrida maxluqni topib, yoʻq qilish uchun ekspeditsiya uyushtiriladi. Roman hikoyachasi Professor Pierre Aronnax oʻsha patda Nyu-Yorkda boʻladi va ekspeditsiyaga taklif qilinadi. Kanadalik garpunchi Ned Land hamda Aronnaxning xizmatkori Conseil ham qoʻshiladi.

Ekspeditsiya aʼzolari mahluqni topib, uning aslida oʻz zamonidan ancha ilgarilab ketgan suv osti kemasi ekanligini aniqlashadi. Ularni „Nautilus“ deb ataluvchi mazkur suv osti kemasini qurgan shaxs va uning kapitani Nemo qoʻlga olib, kema ichiga olib kiradi.

Ekspeditsiya aʼzolari kapitan Nemo bilan sal kam 10 oy davomida 80000 km (20000 lye) suzadilar. Sayohatlari davomida Qizil va Oʻrta dengizlari, Atlantika, Tinch, Hind, Shimoliy muz va Janubiy okeanlardan oʻtadilar.

Qahramonlar 
 Pierre Aronnax () — Parijdagi tabiiy tarix muzeyi professori; roman hikoyachisi
 Conseil () — professor Aronnaxning xizmatkori
 Ned Land () — kanadalik garpunchi
 Kapitan Nemo () — „Nautilus“ suv osti kemasi kapitani

Oʻzbekcha tarjima 
Asarni oʻzbek tiliga Leningrad gazeta-jurnal va kitob nashriyoti 1946-yil chop etgan ruscha nashridan Saʼdulla Karomatov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1973-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: A. Habibullayev – muharrir, A. Kiva – rassom, I. Kiriakidi – rasmlar muharriri, T. Smirnova – texnik muharrir, M. Qudratova – musahhih. Kitob adadi – 60 000 nusxa.

Havolalar 

 „Suv ostida 80000 kilometr“ Ziyouz saytida

Romanlar
Antifer togʻaning ajoyib va gʻaroyib sarguzashtlari

„Antifer togʻaning ajoyib va gʻaroyib sarguzashtlari“ () — fransuz yozuvchisi Jules Verne qalamiga mansub sarguzasht roman. Ilk bor 1894-yil nashr qilingan. Asarda qahramonlarning nomaʼlum dengizdagi noʻmalum orolga koʻmilgan xazinani izlab boshdan kechirgan sarguzashtlari hikoya qilinadi. Asarni oʻzbek tiliga Erkin Mirobidov tarjima qilgan.

Syujet 
Romanda turk boyvachcha Kamylk-Pacha () umr boʻyi toʻplagan boyliklarini nomaʼlum orolda yashiradi. Oradan oʻttiz yil oʻtib yashirilgan boyliklar haqida Pierre-Servan-Malo Antifer () xabar topadi va ularni izlashga otlanadi. Asarda Antifer togʻaning ushbu xazinani izlab boshdan kechirgan sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi.

Qahramonlar 
 Pierre-Servan-Malo Antifer () – sohil boʻylab suzuvchi kemaning sobiq kapitani
 Gildas Trégomain () – Antiferning doʻsti
 Juhel () – Antiferning jiyani
 Nanon () – Antiferning opasi
 Énogate () – Nanonning qizi, Juhelning sevgilisi
 Kamylk-Pacha () – vasiyatchi boyvachcha
 Ben-Omar () – notarius
 Zambuco () – bankchi
 Mourad () – Kamylk-Pachaning dushmani
 Saouk () – Mouradning oʻgʻli

Oʻzbekcha tarjima 
Asarni oʻzbek tiliga Saʼdulla Karomatov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1969-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Roman oxirida rus adabiyotshunosi Yevgeniy Brandisning Jules Verne hamda uning „Antifer togʻaning ajoyib va gʻaroyib sarguzashtlari“ romani haqidagi maqolasi keltirilgan.

Havolalar 

 „Antifer togʻaning ajoyib va gʻaroyib sarguzashtlari“ Ziyouz saytida

Romanlar
Soʻronboy Jeenbekov

Soronboy Sharipovich Jeenbekov (16.11.1958) – qirgʻiz davlat arbobi, 2016-yilning 13-aprelidan 2017-yil 21-iyulgacha – Qirgʻiziston bosh vaziri. 2017-yilda Qirgʻiziston prezidentligiga nomzod. 2017-yildan 2020-yilgacha – Prezident.

Biografiya 
1976-1977 – Oʻzgan tumanidagi Lenin nomli maktabda oʻqituvchi.

1983-1988 – Oʻsh viloyati Sovetskiy tumani bosh zootexnigi.

1988-1991 – partiya tashkiloti kotibi.

1991-1993 – Ulyanov tumani partiya tashkiloti mudiri.

1993-1996 – „Kashka-Jol“ sovxozi direktori.

1995-yilda – parlament deputatligiga saylangan.

1996-2007 – Qirgʻiziston Joʻqorgʻi Kengesi Agrar qoʻmitasi raisi oʻrinbosari, qoʻmita raisi.

2007-2007 – Qirgʻiz Respublikasi qishloq xoʻjaligi vaziri.

2008-2010 – xususiy tadbirkor.

2010-2015 – Oʻsh viloyati gubernatori.

2015-2016 – Davlat kadrlar xizmati direktori, davlat maslahatchisi.

2016-2017 – Bosh vazir.

2017-yilda Bosh vazir lavozimidan ketdi va prezidentlikka nomzod boʻlishini eʼlon qildi.

2017-yil 15-oktyabrda prezident etib saylandi.

2020-yil 15-oktabrda prezidentlik lavozimini tark etdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Binali Yildirim

Binali Yildirim () — Turkiya Bosh vaziri (2016-2017 yillarda), Adolat va Taraqqiyot Partiyasi aʼzosi. 2017-yilgi konstitutsiyaviy referendum natijasida iste'fo berdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
Turkiya Bosh vaziri

Turkiya Bosh vaziri () Turkiyadagi hukumat rahbari lavozimi.

Sobiq

Manbalar 

Turkiya
Xazinalar oroli

„Xazinalar oroli“ () – shotland yozuvchisi Robert Louis Stevenson qalamiga mansub sarguzasht roman. Kitob oʻlaroq birinchi marta 1883-yil London shahrida „Cassell and Company“ nashriyoti tomonidan chop etilgan. Ilk bor 1881-1882-yillarda „Young Folks“ bolalar jurnalida „Xazinalar oroli, yoki Ispanola isyosni“ () nomi bilan chop etilgan. Romanni oʻzbek tiliga Ahmadjon Yoqubov tarjima qilgan.

Asarda Jim Hawkins () ismli bolaning hayoti, uning skvayr Trelawney () va doktor Livesey () bilan birgalikda Xazinalar oroliga borib, u yerdagi boyliklarni izlab boshidan kechirgan sarguzashtlari haqida soʻz yuritiladi. „Xazinalar oroli“ eng koʻp sahnalashtirilgan romanlardan biri hisoblanadi. Asar qaroqchilar haqidagi ommaviy tasavvurning shakllanishida muhim rol oʻynagan. Masalan, xazina xaritalarini „X“ bilan belgilash, tropik orollar, yelkasida toʻti qush olib yuruvchi bir oyoqli dengizchilar obrazlari aynan shu asardan keyin keng tarqalgan.

„Xazinalar oroli“ olti qismga va 34 bobga boʻlingan. Voqealar Jim Hawkins nomidan hikoya qilinadi. Faqat 16-18-boblarda hikoyalarni doktor Livesey soʻzlab beradi.

Syujet 
Jim Hawkins () ismli oʻsmir onasi va otasi bilan yashaydi. Ularning sodda restorani boʻladi. Kunlarning birida restoranga avbosh qaroqchi keladi.

Jimning otasi va qaroqchi birin-ketin oʻladi. Jim qaroqchi ashyolari ichidan xazina yashiringan orol xaritasini topib oladi. Oʻsmir odam toʻplab, orolga otlanadi. Guruhning yarmi xarita egasini tanigan qaroqchilardan iborat boʻladi.

Bu qaroqchilar isyon qilmoqchi boʻladi. Orolda Jim uch yil avval tashlab ketilgan, yolgʻizlikdan qisman aqldan ozgan Ben Gunnni () uchratadi. Ben Jimga yordam beradi, xazinani topib olganini aytadi. Pirovardida Jim oʻz sheriklari bilan Benni shaharga olib boradi, xazinani esa boʻlishtirib oladilar.

Qahramonlar 
 Jim Hawkins () – bosh qahramon; asar hikoyachisi
 Livesey () – mahalliy doktor
 John Silver () – Xazinalar oroliga qilingan safar oshpazi
 Smollett () –  Xazinalar oroliga qilingan safar kapitani
 Trelawney () – skvayr, yaʼni boyvachcha yer egasi
 Billy Bones ( – qari dengizchi
 Ben Gunn () – Xazinalar orolida tashlab ketilgan, qisman aqldan ozgan shaxs

Oʻzbekcha tarjima 
Asarni oʻzbek tiliga 1957-yil „Detgiz“ nashriyoti chop etgan nashrga asoslanib Ahmadjon Yoqubov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1973-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: E. Mirobidov – muharrir, K. Nazarov – rasmlar muharriri, L. Puzenko – texnik muharrir, M. Nazirova – musahhih. Kitob adadi – 60 000 nusxa.

Havolalar 

 „Xazinalar oroli“ Ziyouz saytida

Romanlar
Sherlock Holmes haqida hikoyalar (1989)

„Sherlock Holmes haqida hikoyalar“ () — shotland yozuvchisi Arthur Conan Doyle yaratgan izquvar Sherlock Holmes haqidagi hikoyalar toʻplami. Toʻplam 1989-yil Toshkent shahrida „Yulduzcha“ nahriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi mazkur toʻplamga 18 ta hikoya kiritilgan.

Oʻzbekcha toʻplamga kiritilgan hikoyalar rus tilidan tarjima qilingan. Unga kiritilgan 13 hikoyani Vahob Roʻzimatov, 2 hikoyani Nabijon Boqiyev, 2 hikoyani Qodir Mirmuhammedov, 1 hikoyani Mirziyod Mirzoidov tarjima qilgan.

Toʻplamdan 1966-yil „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan „Sherlock Holmes haqida hikoyalar“ toʻplamidan olingan 12 hikoya hamda 6 yangi tarjima qilingan hikoya oʻrin olgan. Undagi 8 hikoya „The Adventures of Sherlock Holmes“ („Sherlock Holmes sarguzashtlari“) (1892), 3 hikoya „The Memoirs of Sherlock Holmes“ („Sherlock Holmesning memuarlari“) (1894), 5 hikoya „The Return of Sherlock Holmes“ („Sherlock Holmesning qaytishi“) (1905), 2 hikoya „His Last Bow“ („Uning soʻngi taʼzimi“) (1917) toʻplamlaridan olingan.

Mazkur toʻplamni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Shoyim Boʻtayev – muharrir, E. Kigay – rassom, F. Basharova – rasmlar muharriri, T. Lukyanova – texnik muharrir, Sh. Soatova – musahhih. Kitob adadi – 150 000 nusxa.

Qahramonlar 
 Sherlock Holmes () – izquvar, bosh qahramon
 Doktor Watson () – Holmesning doʻsti
 Missis Watson () – doktor Uotsonning rafiqasi
 Missis Hudson () – Holmes turgan uyning bekasi

Hikoyalar

Yana qarang 
 „Sherlock Holmes haqida hikoyalar (1966)“

Manbalar

Havolalar 

 „Sherlock Holmes haqida hikoyalar“ Ziyouz saytida

Detektiv hikoyalar
Hikoya kitoblar
Doktor Dumchevning kashfiyotlari

„Doktor Dumchevning kashfiyotlari“ () — rus yozuvchisi Vladimir Bragin qalamiga mansub ertak-roman. Ilk bor 1948-yil Moskva shahrida „Detgiz“ nashriyoti tomonidan chop etilgan. Bu asar muallifning eng mashhur kitobidir. Asarni oʻzbek tiliga Haydar Ibrohimov tarjima qilgan.

Romanda asar qahramoni Sergey Dumchev chumolidek kichrayib qoladi va hashorotlar dunyosiga tushib qoladi. U yerda Dumchev qirq yil yashab, soʻngra Chensk shahriga qaytadi. Asarga ertak-roman deya tavsif berilgan boʻlsa-da, undagi hodisalar ertak emas, balki ilmiy fantastika janridadir.

Oʻzbekcha tarjima 
„Doktor Dumchevning kashfiyotlari“ni oʻzbek tiliga qayta ishlangan va toʻldirilgan, 1959-yil chop etilgan 2-nashridan Haydar Ibrohimov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1977-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbekcha nashr oxirida akademik O. I. Oparinning roman haqidagi maqolasi keltirilgan. Oʻzbek tilidagi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: S. Yunusov – muharrir, T. Gamidov – rassom, Q. Aliyev – rasmlar muharriri, L. Burkina – texnik muharrir, Sh. Shoumarova – musahhih. Kitob adadi – 30 000 nusxa.

Manbalar

Havolalar 
 „Doktor Dumchevning kashfiyotlari“ Ziyouz saytida

Ertak kitoblar
Romanlar