MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
CHjenguan davri



CHjenguan davri 
Tan imperatori Tayszun Li Shimin yoshligida otasi Li Yu- anning o'ng qo'li bo'lib, otasiga Tan sulolasini shakllani- shida yordam bergan. U mohir lashkar bo'lib, qobiliyatli va aqlli odamlarni oʻziga yaqin tutardi va yuqori mavqega ega edi. Chjenguan yilida Li Shimin imperator bo'ldi. Chjengu- an davrida (627-649-yillar) u Suy sulolasi halokatidan olgan sabog'ini yoddan chiqarmay, mamlakat boshqaruvida ochiq siyosatini qo'lladi va xalq hamda davlat manfaatlari uchun ko'pgina chora-tadbirlarni amalga oshirdi. Buning natijasi- da Tan sulolasi hokimiyati mustahkamlandi, ijtimoiy iqtisod tiklandi va rivojlandi, nisbatan tinch va farovon sharoit o'r- natildi. Tarixchilar bu vaqt bo'lagini "Chjenguan davri” deb atashadi. Tayszun ochiq-oydin siyosat olib borish uchun qobiliyatli odamlardan unumli foydalanish va xalq fikrlariga quloq solish lozimligidan unumli foydalangan. Shuning uchun ham u lavozimlarga kelib chiqishidan qat'iy nazar iqtidorli va qo- biliyatli odamlarni tayinladi. O'z fikrla- rida qattiq turadigan Vey Chjen impera- torning qahriga uchrashdan qo'rqmasdan uni ochiqdan-ochiq tanqid qilardi. Tays- zun Vey Chjenning vafoti tufayli qattiq qayg'urdi. U shunday degan edi: "Mis hoshiyali ko'zguda kiyimlarni tartibga so- lish mumkin; tarix ko'zgusida yuksalish va yemirilishni ko'rish mumkin; inson koʻzgusida xatolarni tushinish mumkin. Vey Chjen o'limidan keyin men mana shu ko'zgusiz qoldim". Tan imperatori  Tayszun juda ko'p chora-tadbirlar o'tkazdi. Masalan, uyezd va okruglarni birlashtirdi va bu bilan ortiqcha harajatlarni tejab qoldi; dehqonlar yerga ega bo'lishlari uchun ruxsat berdi; mehnatkash xalqning og'ir yukini yengillashtirib, dehqonc hilik uchun dehqonlarga vaqt be- rishni kafolatladi. Bu chora-tad- birlarning barchasi xalq tomoni- dan keng ko'lamda qo'llab-quv- vatlandi. Tayszun koʻpincha qadimgi "Imperator- bu qayiq. xalq suv; suv qayiqni suv usti- da olib yurishi mumkin, xohlasa cho'ktirishi mumkin" degan hik- matli gapni keltirar edi.Tayszun nisbatan ochiq milliy siyosat olib bordi va uning bu siyosatini barcha millatlar qo'llab-quvvatladilar. Shimoliy xalq- lar uni hurmat qilib "xan" deb atashar edi. U o'z qizi malika Venchenni tibet podshohiga erga berganligi sababli xanlar va tibetliklar o'rtasidagi aloqalar yanada yaqinlashdi. Bu esa o'z navbatida, ko'p millatli davlatning barqarorligiga hissa bo'lib xizmat qildi.

Manbalar

Adabiyotlar 
S.Nosirova. S. Hashimov . Xitoy tarixi. Toshkent -2018 97,98,99
YEXHT Istambul sammiti



YEXHT Istambul sammiti 
1999-yilning 18—19-noyabr kunlari Turkiyaning Istambul shahrida Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkilotining oliy darajadagi sammiti bo‘lib o‘tdi. Sammit Yevropada Xavfsizlik Xartiyasini muhokama qildi. Sammitda birinchi bo‘lib so‘zga chiqqan I. A. Karimov jahon jamoatchiligini tashvishlantirayotgan diniy ekstremizm, xalqaro terrorizm, mintaqaviy mojarolar masalasiga alohida eʼtibor berdi va bu haqda bunday YEXHT Istambul sammiti dedi: "Bugungi kunda xalqaro maydonda „sovuq urush“ ko‘rinishlari o‘rnini bir-biri bilan birlashib, tobora keng ko‘lamli va hujumkor mohiyat kasb etayotgan ashaddiy millatchilik va separatizm, diniy ekstremizm va xalqaro terrorizm kabi illatlar egallayotganini isbotlab o‘tirishning hojati yo‘q… Bugungi kunda biz radikal kayfiyatdagi markazlarning diniy ekstremizm va terrorizmni tarqatishga qaratilgan uzoqni ko‘zlovchi rejalariga, mintaqa davlatlarini o‘zlari tanlagan demokratik, huquqiy va dunyoviy taraqqiyot yo‘lidan qaytarishga urinishi hollariga duch kelmoqdamiz. Buni Tojikistondagi voqealar, yaqinda Toshkentda yuz bergan portlashlar, bosqinchilar guruhlarining mustaqil Qirg‘iziston janubiga surbetlarcha bostirib kirishi hamda barchaga maʼlum boshqa faktlar isbotlab turibdi". I. A. Karimov Istambul sammitida Xavfsizlik Xartiyasi loyihasi yuzasidan quyidagi takliflarni bildirdi: Birinchidan, YEXHTning mintaqaviy xavfsizlik, jumladan, Markaziy Osiyo bo‘yicha mintaqaviy xavfsizlik tizimini shakllantirishda yanada faolroq bo‘lishi; ikkinchidan, YEXHTning xalqaro ziddiyatlarning oldini olishga qaratilgan xalqaro organ sifatidagi vazifalarini aniq belgilash, shuningdek, uning iqtisodiyot va ekologiya sohalarida tutgan o‘rnini mustahkamlash; uchinchidan,YEXHT tizimini isloh qilish. Islohotning maqsadi — YEXHTni bugungi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar oqimiga moslash-tirish, bu tashkilotni hayot keltirib chiqarayotgan yangi-yangi muammolarni hal etishga ko‘proq jalb etish. Ayni paytda I. A. Karimov Istambul sammitida xalqaro terrorizmga qarshi kurash markazini tashkil etish masalasini keskin qo‘ydi. Bu markazning asosiy vazifasi terrorizm ko‘rinishlari bilangina emas, eng avvalo, xalqaro terrorizmni mablag‘ bilan taʼminlayotgan, qo‘llab-quvvatlayotgan, qurol-yarog‘larni joylarga jo‘natayotgan manbalarga qarshi kurash bo‘yicha qabul qilingan qarorlarning so‘zsiz bajarilishi bo‘yicha faoliyatlarni muvofiqlashtirishdan iborat bo‘lishi lozimligi taʼkidlab o‘tildi. Istambul sammiti dunyoga O‘zbekiston so‘zining qudratini, uning siyosiy irodasini va jahon taraqqiyotiga kuchli taʼsir ko‘rsatishi mumkinligini namoyish etdi.

Manbalar

Adabiyotlar 
M.Lafasov Jahon tarixi 1918-2008. Toshkent „TURON-IQBOL“ 2010
Abul-Ala al-Maarriy

Abul-Ala Ahmad ibn Abdulloh at-Tanuxiy, Abul-Ala al-Maarriy nomi bilan mashhur, arab shoiri, faylasufi va filologi, zohidlik (zuhdiyat) sheʼriyatining klassikasi. Bolaligidan ko'r, al-Maarri astsetik hayot tarzini olib borgan, pessimistik va ratsionalistik dunyoqarashga amal qilgan.

Biografiyasi 
Suriyaning Halab yaqinidagi Marret al-Nuuman shahrida huquqshunos va filolog oilasida tug‘ilgan. U hayotining to'rtinchi yilidayoq chechak kasalligi  tufayli ko'rish qobiliyatini yo'qotdi, ammo bu unga katta filologik bilimlarni olishga va turli mazmundagi 30 dan ortiq asarlar: she'rlar, risolalar yozishga to'sqinlik qilmadi. U erta yoshda she'r yozishni boshlagan.Suriya va Mesopotamiya madaniyat markazlarida tahsil olgan.U o‘z faoliyatini o‘z ustozi hisoblagan al-Mutanabbiy uslubiga taqlid qilib, maqtovli g‘azallar muallifi  va bilimdon filolog sifatida boshlagan.

1010 -yilda Abul-Ala kasal onasini boqish uchun Suriyaga uyiga qaytdi, ammo u kelishidan oldin onasi vafot etdi. O'shandan beri u "uchta qamoqxonada: tana, ko'rlik va yolg'izlik" bilan tanho hayot kechirdi. Ko'plab talabalar va umumbashariy hurmat bilan o'ralgan, u juda kamtarona hayot kechirdi, darsdan daromad olib yashadi. Ijtimoiy adolat tarafdori bo'lib, ortiqcha daromadini muhtojlarga xayriya qildi .

Falsafiy qarashlari 
Maari ikkita risolasida faylasuf rolini o'ynagan: "Farishtalar xabari" va "Mehribonlik xabari" da. Ularda Abu-l-Alya o'zining asosiy g'oyalarini ifodalaydi: hayotga, kuch va hokimiyatga ishonchsizlik, yolg'onga toqat qilmaslik, adolatsizlik, ikkiyuzlamachilik va ahmoqlik. Qaysidir ma’noda u falsafaning o‘zini masxara qilib, hech bir ta’limot real hayot rivojiga to‘g‘ri kelmaydi, deydi. Ko'pincha Maari taqdir va vaqt haqida gapiradi. Bunday fatalizmga qaramay, Abul-Ala insonning erkin tanlash huquqini va shuning uchun uning harakatlari uchun javobgarlikni tan oldi. Uning ta'limotining axloqiy mazmuni shaxsiy taqvodorlikni egallash edi, lekin islom qonunlariga qat'iy rioya qilish bilan emas, balki "yomonlik qilishdan saqlanish bilan" edi.

Adabiyot 

 Maarri // Brockhaus va Efron entsiklopedik lug'ati: 86 jildda (82 jild va 4 ta qo'shimcha). - Sankt-Peterburg, 1890-1907 yillar.
 Shiroyan S. G. Buyuk arab shoiri va mutafakkiri Abu-l-Ala al-Maarri. M., 1957 yil.
 Krimskiy A.E. Arab adabiyoti insho va namunalarda. M., 1911 yil.

Havola 
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B1%D1%83-%D0%BB%D1%8C-%D0%90%D0%BB%D1%8F_%D0%B0%D0%BB%D1%8C-%D0%9C%D0%B0%D0%B0%D1%80%D1%80%D0%B8
Mashhad yahudiylari

Mashhad yahudiylari Mashhad shahrida yashab, 1839-yilda Alloh Ota  voqeasidan keyin islomni qabul qilishga majbur boʻlgan, biroq avvalgidek yashirin va yashirincha dinga ergashgan yahudiylardir. Yahudiylarning bu guruhi Yangi Islom deb atalgan, ammo ular o'zaro Anousi nomi bilan tanilgan. Jerzalem Post bu mamlakatdagi bu yahudiylarning sonini 15 000 kishi deb bildirdi.

Bu yahudiylardan biri o'zlarining ikki tomonlama hayotini quyidagicha ta'riflaydi: "Tug'ilishning birinchi yillaridanoq har bir chaqaloq favqulodda inqirozga uchragani va ikki tomonlama hayot kechirishi kerakligi o'rgatilgan. Bizga yahudiy bo‘lmaganlar oldida o‘z ichki hayotimiz haqida umuman gapirmaslikni aytishdi... Bu mutlaq maxfiylik bolalarning ongli bo‘lgan kundan boshlab ikkinchi tabiatiga aylandi. Shunday qilib, zamonaviy islomdagi barcha yahudiylarning ikkita ismi bor edi: masalan, bobomning musulmon ismi Shayx Abul Qosim va ibroniycha nomi Benjamin edi. Otamning musulmoncha ismi Ibrohim, ibroniycha ismi esa Ibrohim edi. Ular meni uyimning tashqarisida Muso deb chaqirishdi va uyimdagi ismim Muso edi. Otamning tirikligida ko‘p yahudiylarning ismlari musulmon bo‘lgan. »

“Ular shanba kuni o‘z do‘konlarini ochishsada, savdo qilishmas edilar. »

“Yahudiy jamiyatining yetakchilari boʻlgan Hakimiylar va boshqa shunga oʻxshash oilalar musulmonlar bilan yaqin va yaqin aloqada boʻlgan. Ulardan ba’zilari hatto Makkaga safar qilib, hajga bordilar va Qora toshni tavof qildilar. Makkaga borganlarning hammasini Hoji deb atashgan.

Muhammad Shoh Qojar davrida ro‘y bergan Ollohdad hodisasida (Mashhad yahudiylarini majburiy musulmonlashtirish) 28 yahudiy halok bo‘ldi, yana bir qanchasi yaralandi.

bog'liq so'rovlar 

 Eron yahudiylari
 Erondagi yahudiylar tarixi
 Zamonaviy Eronda antisemitizm
 Antisemitizm
 chala
 anus
 ikkinchi

Manbalar
Prognoz

Prognoz-  biror-bir hodisaning kelajakdagi holati haqidagi ilmiy tadqiqotlarga asoslangan ehtimoliy mulohaza. Prognozning ikki ko'rinishi mavjud: tabiiy-ilmiy prognoz va ijtimoiy prognoz. Ular bir biridan o'zlarining xarakterlari bilan  ajralib turadi. Masalan tabiiy-ilmiy prognozdan bashorat qilinayotgan hodisaning vujudga kelishini tezlashtirish yoxud oldini olish maqsadida foydalanish cheklangan. Bunday prognozlar turkumiga metereologik, gidrologik, geologik (litosfera hodisalariga doir), biologik ( masalan, hayvonot olami va o'simliklar kassaliklariga doir), tibbiy-biologik (inson organizmidagi kasalliklarga doir), ilmiy-texnik, kosmologik, fizikoximik prognozlar kiradi. Ijtimoiy prognozlardan olingan informatsiyalar maqsadga muvofiq faoliyatda shu qadar keng qo'llaniladiki, kishilar o'z xatti-harakatlari bilan bashorat qilinayotgan hodisaning vujudga kelishini behosdan tezlashtirib yuborishi ham mumkin. Bunday prognozlar sarasiga fan va texnikaning umumiy tarqqiyotiga doir prognozlar, ijtimoiy prognozlar, iqtisodiy prognozlar, psixologik prognozlar, siyosiy prognozlar va boshqalar kiradi. Prognozlar o'z  
maqsadiga koʻra ham farq qiladi. Ayrim prognozlar mavjud tendensiyalarning oqibatlarini aniqlash maqsadida qilinadi.

Adabiyotlar 
 Falsafa qomusiy lug'at
„OʻZBEKISTON FAYLASUFLARI MILLIY JAMIYaTI NAShRIYoTI“
„ShARQ“ NAShRIYoT-MATBAA AKSIYaDORLIK KOMPANIYaSI BOSh TAHRIRIYaTI
TOShKENT — 2004
Semsi Inkaya

Shemsi Inkaya (1939 -yil 13- aprel, Istanbul -), turk teatr va kino aktyori.

Hayoti 
Tijorat litseyida va konservatoriyada tahsil olgan. U teatr artisti Ayten Erman bilan turmush qurgan va u  bilan  ajrashgan. Uning Ozan ismli o‘g‘li bor. Badiiy hayotini I. U. TB Yoshlar teatrida  havaskor sifatida  boshlagan. Uning birinchi o'yini " Pabuchcu Ahmet ". Avni Dilligil, Ulvi Uraz kabi ko'plab teatrlarda o'sgan. İnkaya Teatr aktyorlari uyushmasi (To-Der) a'zosi va kuzatuv kengashi raisi.

1970 va 1980 -yillarda Yeşilçamda ko'plab xarakter rollarini o'ynagan. 1981-yilda Gyrgiriye va 1982-yilda “ Görgüsüzler ” kabi filmlarda juda mashhur boʻlgan. 1998 -yilda "Üvey Baba" serialida o'ynagan. 2002-yilda “Shemsi İnkaya Üvey Baba ” serialidan ketganidan so‘ng “ Afsona ” serialida Pomir obrazini o‘ynadi.

filmografiya 

 1970: Vur Patlasın Çal Oynasın
 1972: Şehvet Kurbanı
 1975: Ah Bu Gençlik
 1975: Azgın Bakireler
 1975: Hababam Git Hababam Gel
 1976: Aman Karım Duymasın
 1976: Arabacının Aşkı
 1976: Bıktım Bu Hayattan
 1976: Bıktım Her Gün Ölmekten
 1976: Evlilik Şirketi
 1976: Kuklalar
 1976: Ne Umduk Ne Bulduk
 1976: Sıralardaki Heyecan
 1976: Zühtü (I)
 1977: Bizim Kız
 1978: Çaresiz
 1978: Evlidir Ne Yapsa Yeridir
 1978: Hedef
 1979: Aşk Kadını
 1979: Aşk Şarabı
 1979: Bir Çiçek Üç Böcek
 1979: Canikom
 1979: Doktor
 1979: Köşe Kapmaca
 1979: Vah Başımıza Gelenler
 1980: Tanrıya Feryat
 1980: Vazgeç Gönlüm
 1980: Zübük
 1981: Gırgıriye
 1981: Gırgıriyede Şenlik Var
 1981: Yüz Karası / Şöhretin Sonu
 1982: Adile Teyze
 1982: Görgüsüzler
 1982: Gözüm Gibi Sevdim
 1982: Islak Mendil
 1982: Şıngırdak Şadiye
 1983: Beyaz Ölüm
 1983: Gırgıriyede Cümbüş Var
 1983: Zifaf
 1984: Alev Alev
 1984: Gırgıriyede Büyük Seçim
 1984: Taçsız Kraliçe
 1984: Yosma
 1985: Büyük Günah
 1985: Deliye Her gün Bayram
 1985: Fakir Milyoner
 1986: Ah Bu Kadınlar
 1986: Aptallar Çetesi
 1986: Aşk Hikayemiz
 1986: Gün Doğmadan
 1986: Hayat Kadını
 1986: Kıskıvrak
 1987: Biz Doğarken Gülmüşüz
 1987: Damga
 1987: Gönülden Gönüle
 1987: Hafız Yusuf Efendi
 1987: Serbest Kürsü Hüsnü / Cici Kızlar
 1987: Yarınsız Adam
 1989: Bir Aşk Bin Günah
 1989: Sevdim Cemil
 1989: Talih Kuşu
 1989: Yarı Şakı Yarı Ciddi
 1989: Zehir Hafiye
 1990: Mesela Dedik
 1992: Herkesin Hayali
 1992: Mahallenin Muhtarları
 1993: Cümbüş Sokak
 1994: Cümbüşiye
 1997: Çökertme
 1998: Üvey Baba
 2000: Zart-1 TV
 2002: Efsane
 2002: İçerideki Mehmet
 2004: Zümrüt
 2006: Kırık Kanatlar
 2007: Sinekli Bakkal
 2009: Vali
 2012: Evlerden Biri
 2013: Ben Onu Çok Sevdim
 2014: Kertenkele
 2014: Kurtlar Vadisi Pusu
 2016: Muhteşem Yüzyıl Kösem

Mukofotlar 

 2017: 24. Xalqaro Adana Film Festivali - Umr bo'yi sharaf mukofoti

Manba

Havolalar 

 Beyazperde'de  Şemsi İnkaya 
 
 Sinemalar.com'da Şemsi İnkaya
 SinemaTürk'te Şemsi İnkaya 29 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 TSA´de Şemsi İnkaya 17 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Yashayotgan insonlar
1939-yilda tugʻilganlar
Tijorat litseyi
Teatr aktyorlar uyushmasi
Yoshlar teatri
Bojnord

Bojnord (; shuningdek, Bojnūrd, Bujnūrd, Bojnoord, Bojnord yoki Bujnurd sifatida ham romanizatsiya qilinadi) oʻrta asrlarda Buzanjird nomi bilan tanilgan. Bu shahar Eronning Shimoliy Xuroson viloyatining markazi. Shahar Tehrondan taxminan 701 km va Xuroson Razaviy viloyatining markazi Mashhaddan 237 km uzoqlikda joylashgan.

Tarixi 
Mahalliy anʼanalarga koʻra, XIII asrda moʻgʻullar bosqinidan soʻng bu hudud qorai turklari tomonidan nazorat qilingan.

Bojnurd Safaviylar tomonidan turkiylarga qarshi chegaralarini himoya qilish uchun oʻrnashgan kurd Shodiyan qabilasi uchun qurilgan. Anʼanaga koʻra, shahar mudofaa devori bilan oʻralgan va oʻn bir mavze, bozorlar hamda toʻrtta masjiddan iborat boʻlgan.

1849-yilda shaharda qoʻzgʻolon koʻtarildi. Natijada shahar vayron boʻldi. Sayohatchi G. C. Napier 1876-yilda shaharga tashrif buyurgan. Bu davrda Bojnurd boshligʻi kurdlardan boʻlib, Tehrondagi markaziy hukumatga harbiy yordam uchun shaharni soliqsiz boshqarganligi aytilgan.

Shaharda 1896-1929-yillarda kuchli zilzilalar kuzatilgan. Zilzila oqibatida shahar va uning atrofi vayron boʻlgan. Shundan soʻng shaharda yangi bino va istehkomlar qurilgan. 1997-yilda 6,5 magnitudali zilzila shaharda katta vayronagarchilik va koʻplab halokatlarga sabab boʻldi.

Geografiyasi 
Shimoliy Xuroson viloyatining markazi — Bojnurd shahri 36 kvadrat kilometr maydonga ega. Eron shimoli-sharqidan 57 daraja, 20 daqiqa uzunlikda va 37 daraja, 28 daqiqa kenglikda, Kopedag togʻ tizmasidan janubda, Aladagʻ togʻ tizmasidan sharqda, Alborz togʻ tizmasining shimoliy qismida joylashgan. Bojnurd dengiz sathidan 1070 metr balandda joylashgan. Tehrongacha boʻlgan masofa 821 kilometrni tashkil qiladi.

Kollejlar va universitetlar 
Bojnordda quyidagi universitetlar mavjud:

 Bojnurd universiteti
 Shimoliy Xuroson tibbiyot fanlari universiteti
 Bojnurd islomiy Azad universiteti
 Eshrag oliy taʼlim instituti (Bojnurd, Shimoliy Xuroson)
 Payam Nur Bojnurd universiteti

Taniqli shaxslar 

 Abdolhusayn Teymurtosh (Sardor Muazzam Xurosoniy) XX asrning taniqli siyosatchisi (Pahlaviylar sulolasi).
 Ali-Akbar Davar — siyosatchi va sudya, Eronning zamonaviy sud tizimining asoschisi. Kazem Musaviy Bojnurdiy — tarixchi, dinshunos, yozuvchi va Eron Milliy kutubxonasi kuratori (1997-2005).
 Muhammad Davari — jurnalist, 2009-2010-yillarda Erondagi saylov noroziliklarida hibsga olingan.
 Ehson Xushbaxt — kino tanqidchi, Boloniyadagi (Italiya) Il Cinema Ritrovato rejissyori.

Iqlimi 
Bojnord Köppen iqlim tasnifiga koʻra sovuq va yarim quruq iqlimga ega.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Eron shaharlari
G'oyaviy zaiflik

GʻOYAVIY SAVODSIZLIK - mafkuraviy jihatdan yetarli bilim, malaka, koʻnikmaga ega boʻlmagan insonlarga xos boʻlgan xususiyat. Falsafaning asosini mustaqil fikrga, sobit eʼtiqodga, mustahkam iroda va dunyoqarashga ega boʻlmaslik tashkil etadi. Bunday kishi jamiyatda oʻz oʻrniga, oʻzining aniq hayotiy pozitsiyasiga ega boʻlmaydi. Natijada u turli zararli gʻoyalar, yot, begona mafkuralar taʼsiriga juda oson tushib qoladi. Soʻnggi yillarda ayrim gʻoyaviy savodsiz kishilarning turli xil mafkuraviy tazyiqlar tufayli yot, begona gʻoyalar taʼsiriga yoʻqligi, ishlab chiqilmaganligi natijasida hosil boʻladi. U koʻp hollarda maʼnaviy beqarorlik va pa- rokandalikka olib keladi. Gʻoyaviy zaiflik va mafkuraviy beqarorlik millatning birdamligi, davlatning qudratiga putur yetkazadi, uning taraqqa- yotini orqaga surib yuboradi. Masalan, Chingizxon bosqini, Chor istilosi davrlarida ayrim hukimdorlarning xalqni birlashtirib, kurashga safarbar etmagani oʻlkamizning qaramlik changaliga tushib qolishiga sabab boʻldi. Oʻzbekiston xalqining milliy istiklol mafkurasi hayotbaxsh va adolatli g'oyalarni oʻz ichiga oladi, tushuntirish va ishontirish, taʼlim-tarbiya maʼrifat yo'li bilan, fikrlar rang-barangligini saqlab qolgan holda, yuksak maʼnaviyat va mafkuraviy qatʼiyatni F.z.ka qarshi qoʻyadi.

Adabiyotlar 
Falsafa qomusiy lugʻat
„OʻZBEKISTON FAYLASUFLARI MILLIY JAMIYaTI NAShRIYoTI“
„ShARQ“ NAShRIYoT-MATBAA AKSIYaDORLIK KOMPANIYaSI BOSh TAHRIRIYaTI
TOShKENT — 2004
Franchesko Rutelli

Franchesko Ruttelli (1954- yil 14 -iyunda tug'ilgan, Rim ) - italiyalik jurnalist va siyosatchi.

U Rimdagi Sapienza universitetining arxitektura fakultetiga o‘qishga kirdi, biroq o‘qishni tugatmay, siyosatga kirdi. Radikal partiyaga a’zo bo‘lib, 1989- yilgacha shu partiyada xizmat qilgan. U 1989-1990- yillarda "Kamalak Yashillar"ida, 1993-1997- yillarda Yashillar federatsiyasida, 1993-1994 -yillarda Demokratik Alyansda, 1998-2002- yillarda Demokratlar partiyasida, Demokratiya va Erkinlik-Daisy Harakatida (2002-yil) prezidentlik) 2007-2009- yillarda Demokratik partiyada, 2009-2016 -yillarda esa Italiya uchun Alyansda ishlagan va o'sha yillarda ushbu partiya prezidentligini egallagan. 2016- yildan boshlab u Evropa Demokratik partiyasi-Italiyada siyosat bilan shug'ullanadi. 2004- yilda u Fransua Bayru bilan Yevropa Demokratik partiyasiga asos solgan. 1993- yilda u Karlo Azeglio Ciampi boshchiligidagi hukumatda juda qisqa muddat atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri bo'lib ishlagan va 1993-2001- yillarda Rim meri bo'lgan. 2006-2008- yillarda u Romano Prodining ikkinchi hukumatida Madaniy meros vaziri va Bosh vazir o'rinbosari bo'lgan.

Vazifalar 
Hukumat

 1993- yil 29- aprel - 1993 -yil 4 -may: Shahar hududi masalalari uchun mas'ul, Atrof-muhit vaziri
 2006- yil 17- may - 2008 -yil 8 may: Bosh vazirning turizm masalalari boʻyicha oʻrinbosari, Madaniy ishlar va mulklar vaziri

Mahalliy hokimiyat organlari

 1993- yil 8- dekabr - 2001- yil 8 -yanvar : Rim meri

Partiya boshqaruvi

 2002- yil 24- mart  2007- yil 14- oktyabr : Demokratiya va erkinlik-Daisy harakati prezidenti
 2009- yil 11 -noyabr  2016- yil dekabr : Italiya uchun alyans prezidenti

Vakillar palatasi

 1983- yil 12 iyul - 1990 -yil 5- iyul : Rim uchun deputat (1983-1987), Neapol (1987-1990)
 1984- yil 26 -noyabr - 1987 yil 1- iyul : Radikal partiya guruhi prezidenti
 1987- yil 9- iyul - 1988- yil 13- may : Yevropa federalistlar guruhi raisi va aralash guruh raisi
 1992 -yil 23- aprel - 1994- yil 14- yanvar : Rim deputatlari
 1992- yil 6- may - 1993- yil 22- iyul : Yashillar guruhi prezidenti
 2001- yil 30- may - 2008 -yil 28- aprel : Rim deputatlari

Respublikachilar Senati

 2008- yil 29- aprel - 2013- yil 14 -mart : Umbria senatori
 2008 -yil 22- may - 2010 -yil 20- yanvar : Respublika xavfsizlik boʻyicha parlament komissiyasi (COPASIR) raisi

Yevropa parlamenti 

 1999- yil 20- iyul - 2004 -yil 19- iyul : Yevropa parlamenti a'zosi

Manba 

1954-yilda tugʻilganlar
Yevropa Parlamenti
Demokratik Partiya
Halil Unal

Kategori:Türkçe Vikipedi ve Vikiveride resmi olmayan maddeler
Halil Unal (1964- y., Eskishehir ), turk tadbirkori , Eskishehirspor prezidenti.

Eskishehirda tug'ilgan Halil Unal 2004- yilda Eskishehirspor raisligiga saylangan. 2 yil raislik qilgan Unal o'z vazifasini Nebi Hatipog'luga qoldirdi, ammo 2008- yilda yana Prezident bo'ldi. 2013-yilda boʻlib oʻtgan saylovlarda prezidentlik lavozimini Mesut Hoshjanga topshirdi. Shuningdek, Eskishehir lavlagi yetishtiruvchilar kooperativi boshqaruvi raisi. 2011- yilda kelishilgan o‘yinlar bo‘yicha tergovda uning nomi tilga olingan bo‘lsa-da, u oqlangan. Yildirim Demirören 2012 -yilda TFF prezidenti bo'lganidan so'ng Klublar uyushmasi prezidenti bo'ldi. 2016-yili Eskishehirspor Favqulodda Kongressida yagona nomzod sifatida qayta saylangan.  U Eskishehirsporning sobiq raisi, CHP Eskishehir sobiq deputati Zeki Unalning ukasi.

Manba

Havolalar 

 kuluplerbirligi.org Prezidentlar 2013-  19 Eylül 2013 tarihinde    -da arxivlangan 
 Eskisehirspor.org Prezidentlari 

Yashayotgan insonlar
1964-yilda tugʻilganlar
Turk Tadbirkorlari
Eskishehirda tug'ilganlar
Arab san’ati.

Arab san’ati.

Arab san’atida asosiy o'rinni arxitektura egallagan.  
Arablar monumental binolar, machitlar, saroylar, maqbaralar,  
hammomlar va boshqa jamoat binolarini qurganlar. Arab me’morochiligining eng qadimgi yodgorliklaridan biri Quddusdagi Umar  
machiti deb atalgan machit bo'lib, u ummaviylar davrida 688-yilda  
qurilgan. Bu machit qubbalari juda baland, nihoyatda salmoqdor  
sakkiz burchakli qilib ishlangan. Unda Vizantiyaning monumental  
uslubi aks etgan. Ammo arablar odatda, yengil, xushbichim  
binolami ko'proq qurganlar. Bu binolarning xarakterli tomoni shu  
ediki, ularning minora va minorachalari ko'rkam, xushbichim,  
ustunlari ingichkadan kelgan, toqi ravoqlarining naqshi ancha  
jo 'n bo'lgan. Arab binolarini yanada ko'rkam qilib bezab turgan  
narsa uning devorlariga juda mohirlik bilan rang-barang qilib  
o'simliklar, qisman hayvonlar olamiga oid motivlardagi g'alati  
naqshlar, har xil geometrik chiziq va figuralardir. Haddan tashqari  
sipo, ammo o'zining nihoyatda nozik san’atkorona ishlanganligi  
bilan kishini hayratda qoldiradigan juda ziynatli naqsh solish -  
arab rassomchiligining xarakterli xususiyatlaridan. Qo'lyozmalar,  
kitob muqovalari mana shu xildagi rasmlar bilan bezatilgan.  
Hayotdan olingan xilma-xil mavzudagi ajoyib miniatyuralar ham  
qo'lyozmalarga bezak bo'lib xizmat qilgan. Arablarda katta hajmli  
sur'at bosish unchalik rivojlanmagan. Buning sabablaridan biri shu