MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Elliptik silindrning elektr maydoni

Elliptik silindrning elektr maydoni

Cheksiz uzun silindr sirti boʻylab zaryadlar bir jinsli taqsimlangan boʻlsin. Zaryadlarning sirt zichligi . Shu bir jinsli cheksiz uzun silindr sirtidagi elektr maydonini hisoblaymiz.

	Ellipsning x va z oʻqlari boʻyicha yarim oʻqlari a va b ga teng deylik. U holda, zaryadlar hosil qiladigan potensial quyidagi koʻrinishda boʻladi:

	

Endi esa, zaryadlar silindrdan tashqarida hosil qilgan maydonning z oʻqi boʻyicha tashkil etuvchisini koʻrib chiqamiz:
	
	Uni quyidagicha ifodalashimiz mumkin:
	
	Bu integralni hisoblash uchun yangi oʻzgaruvchilar kiritamiz:
	

	U holda  boʻladi hamda
	

	 boʻlganda, . Bu oʻtishning uzluksizligidan foydalanib integral ostidagi ifodani quyidagicha yozib olishimiz mumkin:

	

Birinchi integralda integrallash oʻzgaruvchisini almashtiramiz: .

Natijada

	bu yerda
	
Yuqoridagi integralni boʻlaklab integrallash mumkin:
	

	Koʻrinib turibdiki, yuqorida berilgan integraldagi birinchi had nolga teng. Ikkinchi hadda integral ostidagi funksiyaning  va 
	 intervallardagi qiymati bir-biriga mos keladi. Natijada,  ni quyidagi koʻrinishda yozishimiz mumkin:

	 

	 hol uchun integral oson hisoblanadi va  ga teng.  uchun esa

	

	yoki

	

	Shundan soʻng, (12) tenglamani (7)ifodagaa qoʻyamiz va (4)formulani hisobga olgan holda, elliptik silindr maydoni uchun quyidagi ifodani yozamiz:

Yana qarang 
 Zaryad elektr maydonining asosiy qonuni

Adabiyotlar 
 M.Reiser, IEEE Trans. Nucl. Sci., 13, 171 (1966)
Absheron tumani

Absheron tumani () — Ozarbayjon Respublikasidagi maʼmuriy hududiy birlik. Maʼmuriy markazi Xirdalan shahri.

Tarixi 
Absheron tumani 1963-yil 4-yanvarda tashkil etilgan. Absheron tumani soʻnggi yillarda Boku va Sumqayit maʼmuriy hududlaridagi kolxozlar va sovxozlarni, parrandachilik sanoatini, qishloq xoʻjaligi sohasiga xizmat koʻrsatuvchi idora va korxonalarni, qishloq qurilish va melioratsiya tashkilotlarini, agrar ilmiy-tadqiqot institutlari va laboratoriyalarini yuqori malakali boshqarish bilan taʼminlash uchun tashkil etilgan. Uning oldiga har ikkala sanoat markazining qishloq xoʻjaligi mahsulotlariga boʻlgan ehtiyojini toʻliqroq qondirish vazifasi qoʻyildi.

Geografiyasi 
Absheron tumani Kaspiy dengizining gʻarbiy qismida joylashgan.

Abşeron tumani shimoldan Sumqayit shahri, shimoliy-gʻarbdan Xizi viloyati, gʻarbdan Qobustan viloyati, janubi-gʻarbdan Hojiqabul viloyati va sharqdan Boku shahri bilan chegaradosh.

Tabiati 
Absheron yarim orolida qora tutning koʻplab navlari oʻsadi, ularning eng yaxshisi xartut deb nomlanadi. Ozarbayjonliklar oq tut bilan bir qatorda qora tutdan murabbo pishiradilar. Shuningdek, Absheron yarim orolida pista, bodom va zaytun daraxtlari yetishtiriladi. 

Absheronda yetishtiriladigan ozuqa ekinlari quyidagilardir: shuvoq, tuksiz qizilmiya, beda, qattiq oʻt, qirgʻoq oʻtlari, dasht mushukchasi, barmoqli oʻtloq, pomidor, baqlajon, sabzi, piyoz.

Tarkibi 
Tumanda 1 ta shahar (Xirdalan), 8 ta aholi punkti (Jeyranbatan, Saroy, Mehdiobod, Digah, Qobu, Quzdek, Hokmaliy, Ashagi Quzdek) va 6 ta qishloq (Masazir, Fatmayi, Mamadli, Qorilil, Pirakashkul va Novxani) mavjud.

Aholisi 
2006-yil 1-aprel holatiga koʻra aholisi 102,5 ming kishini tashkil qildi va asosan Ozarbayjon turklaridan iborat. Armaniston Respublikasidan kelib chiqqan etnik tozalash natijasida ushbu hududga 3327 nafar qochqin va bosib olingan viloyatlardan 16872 nafar qochqin vaqtincha joylashtirildi.

Iqtisodiy xususiyatlari 
Sovet Ittifoqi davrida Absheron tumani rivojlangan sanoat-agrar mintaqa edi. Ayni paytda tumanda 148 savdo va umumiy ovqatlanish xizmatlari, 22 sanoat ishlab chiqarish, yonilgʻi quyish, 27 dorixona, 4 transport va 21 qishloq xoʻjaligi korxonalari mavjud.

Madaniy-maʼrifiy muassasalar 
Hozirgi kunda Absheron tumanida qadimiy tarixiy obidalar bilan bir qatorda zamonaviy istirohat bogʻlari, 2 ta muzey va 4 ta madaniyat uylari aholiga xizmat koʻrsatmoqda.

Taʼlim sohasida 1 ta universitet, 2 ta texnik litsey, 1 ta kollej, 36 ta umumtaʼlim maktabi, 22 ta bolalar bogʻchasi, „bolalar va oʻsmirlar“ sport maktabi mavjud.

Moddiy va madaniy meros 
Guzdek aholi punktida XIX asrga oid toʻrtta fermer xoʻjaligi binosi "Devalik" deb nomlangan. Teymur Hamidov, Malik va Mamad Rzayevlarga tegishli ushbu binolar iqtisodiy maqsadlarda foydalanilmasa ham saqlanib qolingan.

Manbalar
Shimoliy Kavkaz

Shimoliy Kavkaz — Sharqiy Yevropadagi mintaqa, Rossiya Federatsiyasining janubiy qismida joylashgan. Old Kavkaz, Katta Kavkaz dovonining shimoliy tomoni (sharqiy qismi Ozarbayjonga tegishli), janubiy yon bagʻirning Psou daryosigacha gʻarbiy qismini oʻz ichiga oladi. Rossiyaning eng koʻpmillatli hududi.

Shimoliy Kavkaz qisman Rossiya davlatining bir qismi boʻlib, XVI asrdan boshlab bosib olish boshlangan va 1864-yilda Kavkaz urushi oxirida toʻliq qoʻshib olindi. 

Hozirgi kunda Shimoliy Kavkaz hududida 7 respublika joylashgan: Adigeya, Qorachoy-Cherkasiya, Kabarda-Balkariya, Shimoliy Osetiya Alaniya, Ingushiya, Checheniston va Dogʻiston, shuningdek 2 ta hudud: Janubiy va Shimoliy Kavkaz federal okruglari tarkibiga kiruvchi Krasnodar va Stavropol.

Tarixi 
XVII asrning oʻrtalaridan boshlab turk ekspansiyasi sezilarli darajada oshdi. Biroq, Moskva Kavkaz xristianlariga jiddiy yordam bera olmadi. Rossiyaning Shimoliy Kavkazdagi siyosati faqat XVIII asr boshlarida, Pyotr I islohotlari davrida Usmonli imperiyasi muhim tarixiy dushman sifatida eʼtirof etilgandan keyingina faollashdi, unga qarshi kurashda Kavkazning strategik ahamiyati yaqqol namoyon boʻldi. Bu vaqtda Kaspiy mintaqasida oʻzini mustahkamlash istagi paydo boʻldi (Pyotr I ning forslarga yurishi). Xuddi shu davrda, XVIII asrning 30-40-yillari, Eronning Kavkazdagi harbiy ishtiroki va siyosiy taʼsiri kuchayishni boshladi. 1733-yilda u bilan boʻlgan urushda magʻlubiyatga uchragan Turkiya, Dogʻistonga boʻlgan daʼvolardan vaqtincha voz kechdi. Fors, 1734-1742-yillarda Nodir Shohning yurishlari natijasida yana Kavkazorti va Kaspiy sohillarini zabt etdi. Bunday sharoitda Dogʻiston hukmdorlari Sankt-Peterburgga bir nechta elchilarini yuborishdi, ammo ular samarasiz edi.

1735-1739-yillardagi rus-turk urushi katta kuchlarni talab qildi, ammo natijalar Rossiya uchun noqulay edi. Belgrad shartnomasiga koʻra, u Sultonni Cherkesiyaning homiysi va Kabardinning betarafligi deb tan oldi. Ikkinchi urush Adigiya dvoryanlari guruhlari oʻrtasida kurashning kuchayishiga olib keldi, ular orasida Qrim va Turkiya bilan yaqinlashishga intilganlar va ruslar yoʻnalishiga rioya qilganlar bor edi. Boshqa tomondan, XVIII asrning 40-50-yillarida Qrim va turklar vaqti-vaqti bilan Shimoliy-gʻarbiy Kavkazga bostirib kirib, cherkeslarni oʻz vassallariga aylantirmoqchi boʻlganlar, ammo urinishlar muvaffaqiyatsiz tugagan.

1792-yilda Zaporojye kazaklarini Kubanga koʻchirish boshlandi (dastlab 25 ming kishi), bu yerda 1794-yilda Yekaterinodar shahri tashkil etilgan.

Antropologiya 
Shimoliy Kavkaz aholisining aksariyati Yevropeoid irqining Shimoliy Kavkaz turiga kiradi.

Manbalar 

Kavkaz
Ozarbayjonning tashqi aloqalari

Ozarbayjon Respublikasi Birlashgan Millatlar Tashkiloti, Qoʻshilmaslik harakati, Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti, NATOning „Tinchlik uchun hamkorlik“ dasturi, Yevroatlantika hamkorlik kengashi, Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti, Yevropa Tiklanish va Taraqqiyot Banki, Yevropa Kengashi, Yevropada oddiy qurolli kuchlar toʻgʻrisidagi shartnoma, , Xalqaro valyuta jamgʻarmasi va Jahon banki aʼzosidir.

Mojarolar

Togʻli Qorabogʻ/Ozarbayjon

Diplomatik aloqalari 
Ozarbayjon 185 ta BMTga aʼzo davlat, Falastin va Muqaddas taxt bilan diplomatik aloqa oʻrnatgan.

Ozarbayjon diplomatik aloqa oʻrnatmagan davlatlar quyidagilardir:
 Armaniston
 Esvatini
 Kiribati
 Kongo Respublikasi
 Markaziy Afrika Respublikasi
 Mikroneziya Federativ Shtatlari
 Papua-Yangi Gvineya
 Sent-Kits va Nevis
 Seyshel orollari
 Tonga

Adabiyotlar 
 Valiyev, Anar: „Azerbaijan and the North Caucasus: A Pragmatic Relationship“ in the Caucasus Analytical Digest No. 27
 Hübner, Gerald: „Foreign Direct Investment in Azerbaijan—the Quality of Quantity“ in the Caucasus Analytical Digest No. 28
 Abbasov, Shahin: „Azerbaijanʼs Eurovision Story: Great Chances to Improve, But No Political Will“ in the Caucasus Analytical Digest No. 32
 Mazziotti, Marius; Sauerborn, Djan; Scianna, Bastian Matteo: „Multipolarity is key: Assessing Azerbaijanʼs foreign policy“

Manbalar 

Ozarbayjon
Ozarbayjonda inson huquqlari

2013-yilda Human Rights Watch xalqaro huquqni muhofaza qilish tashkiloti Ozarbayjonni siyosiy faollar va inson huquqlari himoyachilarini asossiz hibsga olish va taʼqib etishda aybladi. 2019-yilda tashkilot Ozarbayjondagi inson huquqlari bilan bogʻliq vaziyatni „dahshatli“ deb atadi. Chegara bilmas muxbirlar xalqaro tashkilotiga koʻra, Ozarbayjon matbuot erkinligi indeksida 180 ta davlat orasidan 167-oʻrinni egallagan. AQSh davlat departamenti oʻzining 2020-yilgi hisobotida Ozarbayjonni inson huquqlarining bir qancha buzilishlarida aybladi. BMTning irqiy kamsitishlarga barham berish boʻyicha qoʻmitasining Ozarbayjondagi inson huquqlari boʻyicha tayyorlagan 2020-yilgi hisobotida, Ozarbayjon harbiylari Qorabogʻ mojarosi paytida asirga olingan arman harbiy askarlariga nisbatan shafqatsizlarcha munosabatga boʻlib, ularga nisbatan turli qiynoqlar qoʻllaganini aniqladi.

Yana qarang 
 Osiyoda inson huquqlari

Manbalar

Havolalar 
 Human Rights Watch: Ozarbayjon (inglizcha)
 Ozarbayjonda senzura — IFEX (inglizcha)

Ozarbayjon
Kvevri

Kvevri (; Gʻarbiy Gruziyada churi (ჭური) nomi bilan ataladi) — anʼanaviy gruzin sharobini fermentatsiya qilish va saqlash uchun foydalaniladigan yirik sopol idish. Kvevrilar tutqichsiz katta tuxum shaklidagi amforalar kabi yer ostiga koʻmiladi yoki koʻplab sharoblar saqlanadigan joy poliga oʻrnatiladi. Kvevrining hajmi 20 litrdan 10 000 litrgacha boʻladi.

Gruziyaning janubidagi Kvemo Kartli viloyatida (xususan, Dangreuli Gora, Gadachrili Gora va Imiri qishlogʻida) olib borilgan arxeologik qazishmalar natijasiga koʻra, miloddan avvalgi 6-ming yilliklarga oid uzum urugʻlari hamda kvevrilari haqida dalillar topilgan.

Kvevrida sharob tayyorlash jarayoni uzumni bosib, soʻngra uzum sharbati, poʻstlogʻi, poyasi va urugʻini kvevriga quyishdan iborat hisoblanadi. Keyin sharob fermentatsiya qilinadi, bu esa kamida besh oydan olti oygacha vaqt olishi mumkin. Undan soʻng boʻsh kvevri tozalab yuviladi, ohak bilan sterilizatsiya qilinadi va uni toʻldirish maqsadida unga asal mumi ham solinadi.

Anʼanaviy gruzin sharoblari bir xil usulda tayyorlanmaydi. Umumiy xususiyat shundaki, ular kvevrida butunlay yerga koʻmiladi. Qolgan sharobni tayyorlash jarayonlari deyarli bir xil. Natijada, sharob Yevropa standartlariga ancha yaqinlashadi.

Shuningdek, Armanistonning oʻziga xos kvevrisi mavjud, u „karas“ deb ataladi. Shunga oʻxshash idishlar Qadimgi Yunonistonda „pitos“, Markaziy Osiyoda esa „xum“ nomi bilan ataladi.

Tarixi 
Gruziyada topilgan kvevri tipidagi eng qadimiy sopol idishlar miloddan avvalgi 6-5 ming yilliklarga tegishli hisoblanadi. Aytib oʻtilgan sopol idishlar balandligi 1,5 metrdan oshmaydigan, pastki qismi yassi va keng qorinli kichik gil idishlardir. Hozirgi kunda mavjud boʻlgan kvevrining ovoid shakli miloddan avvalgi 3-2 ming yilliklarda shakllangan. 20-asr boshlariga qadar kvevri Gruziyada tayyorlanadigan sharobni ishlab chiqarish va saqlash uchun yagona idish turi hisoblangan.

2011-yilning oxirida Gruziyada kvevri milliy ahamiyatga ega madaniy meros obyekt sifatida eʼtirof etildi. Gruziya hukumati kvevrida sharob tayyorlash usulini UNESCOning nomoddiy madaniy merosi roʻyxatiga kiritish toʻgʻrisida UNESCOga murojaat qilgan hamda 2013-yilda roʻyxatga kiritilgan.

Manbalar
Naruja

Naruja () — - Gʻarbiy Gruziyaning Guria mintaqasida joylashgan qishloq.

Guriadagi shahar va shaharchalar
Zoti

Zoti () — Supsaning chap irmogʻi - Gubazeuli daryosi vodiysidagi Gruziyaning Choxatauri munitsipalitetidagi qishloq. Zoti qishlogʻi aholisining bir qismi Adjariyaliklardir. 893 nafar aholi yashaydi (2014).

Manbalar 

Guriadagi shahar va shaharchalar
2020-yilda Gruziya

Ushbu maqola 2020-yilda Gruziyada boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar, vafot etgan gruziyalik taniqli shaxslar hamda shu yilgi amaldagi davlat rahbari va bosh vaziri kim ekanligi haqida maʼlumot beradi. Gruziyada 2020-yilda boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar haqida bilmoqchi boʻlsangiz, voqealar boʻlimiga qarang.

Siyosat 
 Prezident: Giorgi Margvelashvili (17-noyabr 2013-yil – hozirgacha)
 Bosh vazir: Irakli Garibashvili (20-noyabr 2013-yil – hozirgacha)

Voqealar

Vafot etganlar

Manbalar 

 
2020
2019-yilda Gruziya

Ushbu maqola 2019-yilda Gruziyada boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar, vafot etgan gruziyalik taniqli shaxslar hamda shu yilgi amaldagi davlat rahbari va bosh vaziri kim ekanligi haqida maʼlumot beradi. Gruziyada 2019-yilda boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar haqida bilmoqchi boʻlsangiz, voqealar boʻlimiga qarang.

Siyosat 
 Prezident: Giorgi Margvelashvili (17-noyabr 2013-yil – hozirgacha)
 Bosh vazir: Irakli Garibashvili (20-noyabr 2013-yil – hozirgacha)

Voqealar

Vafot etganlar

Manbalar 

 
2019
2018-yilda Gruziya

Ushbu maqola 2018-yilda Gruziyada boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar, vafot etgan gruziyalik taniqli shaxslar hamda shu yilgi amaldagi davlat rahbari va bosh vaziri kim ekanligi haqida maʼlumot beradi. Gruziyada 2018-yilda boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar haqida bilmoqchi boʻlsangiz, voqealar boʻlimiga qarang.

Siyosat 
 Prezident: Giorgi Margvelashvili (17-noyabr 2013-yil – hozirgacha)
 Bosh vazir: Irakli Garibashvili (20-noyabr 2013-yil – hozirgacha)

Voqealar

Vafot etganlar

Manbalar 

 
2018
2017-yilda Gruziya

Ushbu maqola 2017-yilda Gruziyada boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar, vafot etgan gruziyalik taniqli shaxslar hamda shu yilgi amaldagi davlat rahbari va bosh vaziri kim ekanligi haqida maʼlumot beradi. Gruziyada 2017-yilda boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar haqida bilmoqchi boʻlsangiz, voqealar boʻlimiga qarang.

Siyosat 
 Prezident: Giorgi Margvelashvili (17-noyabr 2013-yil – hozirgacha)
 Bosh vazir: Irakli Garibashvili (20-noyabr 2013-yil – hozirgacha)

Voqealar

Vafot etganlar

Manbalar 

 
2017
2016-yilda Gruziya

Ushbu maqola 2016-yilda Gruziyada boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar, vafot etgan gruziyalik taniqli shaxslar hamda shu yilgi amaldagi davlat rahbari va bosh vaziri kim ekanligi haqida maʼlumot beradi. Gruziyada 2016-yilda boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar haqida bilmoqchi boʻlsangiz, voqealar boʻlimiga qarang.

Siyosat 
 Prezident: Giorgi Margvelashvili (17-noyabr 2013-yil – hozirgacha)
 Bosh vazir: Irakli Garibashvili (20-noyabr 2013-yil – hozirgacha)

Voqealar

Vafot etganlar

Manbalar 

 
2016
2015-yilda Gruziya

Ushbu maqola 2015-yilda Gruziyada boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar, vafot etgan gruziyalik taniqli shaxslar hamda shu yilgi amaldagi davlat rahbari va bosh vaziri kim ekanligi haqida maʼlumot beradi. Gruziyada 2015-yilda boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar haqida bilmoqchi boʻlsangiz, voqealar boʻlimiga qarang.

Siyosat 
 Prezident: Giorgi Margvelashvili (17-noyabr 2013-yil – hozirgacha)
 Bosh vazir: Irakli Garibashvili (20-noyabr 2013-yil – hozirgacha)

Voqealar

Vafot etganlar

Manbalar 

 
2015
2014-yilda Gruziya

Ushbu maqola 2014-yilda Gruziyada boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar, vafot etgan gruziyalik taniqli shaxslar hamda shu yilgi amaldagi davlat rahbari va bosh vaziri kim ekanligi haqida maʼlumot beradi. Gruziyada 2014-yilda boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar haqida bilmoqchi boʻlsangiz, voqealar boʻlimiga qarang.

Siyosat 
 Prezident: Giorgi Margvelashvili (17-noyabr 2013-yil – hozirgacha)
 Bosh vazir: Irakli Garibashvili (20-noyabr 2013-yil – hozirgacha)

Voqealar

Vafot etganlar

Manbalar 

 
2014
2013-yilda Gruziya

Ushbu maqola 2013-yilda Gruziyada boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar vafot etgan gruziyalik taniqli shaxslar hamda shu yilgi amaldagi davlat rahbari va bosh vaziri kim ekanligi haqida maʼlumot beradi. Gruziyada 2013-yilda boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar haqida bilmoqchi boʻlsangiz, voqealar boʻlimiga qarang.

2013-yilda Gruziya hokimiyatni ilk marotaba tinch yoʻl bilan almashtirish va parlament respublikasiga oʻtishni yakunladi. 2012-yil oktabr oyida „Gruzin orzusi“ partiyasi nomzodi Giorgi Margvelashvili 2013-yil oktabr oyida boʻlib oʻtgan prezidentlik saylovlarida Mikheil Saakashvilini magʻlubiyatga uchratib, gʻalaba qozondi hamda u tomonidan amalga oshirilgan yangi farmonlar prezident vakolatlarini bosh vazir va hukumat foydasiga sezilarli darajada pasaytirdi. Noyabr oyida „Gruzin orzusi“ partiyasi rahbari, Bosh vazir Bidzina Ivanishvilian siyosatdan ilgari vaʼda qilinganidek chiqib ketishini eʼlon qildi va Gruziya parlamenti Irakli Garibashvilini mamlakatning yangi hukumat rahbari etib tasdiqladi.

Siyosat 
 Prezident: Mikheil Saakashvili (20-yanvar 2008-yil — 17-noyabr 2013-yil); Giorgi Margvelashvili (17-noyabr 2013-yil — hozirgacha)
 Bosh vazir: Bidzina Ivanishvili (25-oktabr 2012-yildan), Irakli Garibashvili (20-noyabr 2013-yil — 30-dekabr 2015-yil)

Voqealar

Filmlari 
 In Bloom (film rejissorlari — Nana Ekvtimishvili va Simon Groß)
 Georgian Shepherd Dog (film rejissori — Toma Chagelishvili)
 Granny, directed by Sandro Katamashvili
 The Leopard and the Brave (film rejissor — Mariam Kandelaki)
 A Fold in My Blanket (film rejissor — Zaza Rusadze)
 Tangerines — Zaza Urushadze tomonidan ishlangan, Gruziya va Estoniyada olingan film.

Vafot etganlar 
 5-yanvar — Jemal Ajiashvili, 69, gruzin-yahudiy yozuvchi hamda Gruziya parlamentining sobiq aʼzosi (1992-2003)
 15-yanvar — Zurab Popkhadze, 40, gruziyalik futbolchi va menejer
 17-yanvar — Guram Sagaradze, 84, gruziyalik aktyor.
 19-yanvar — Irakli Tsitsishvili, 91, Georgian pediatrician.
 30-yanvar — Nodar Andguladze, 85, gruziyalik opera ijrochisi (dramatic tenor).
 5-fevral — Natela Urushadze, 90, gruziyalik tarixchi.
 10-mart — Tengiz Amirejibi, 85, gruziyalik pianinochi.
 24-mart — Ioseb Kechakmadze, 73, gruziyalik bastakor.
 9-may — Otar Meghvinetukhutsesi, 81, gruziyalik aktyor.
 24-may — Viktor Domukhovsky, 65, gruziyalik siyosatchi, Parlament a'zosi (1991-92).
 June 13 — Giga Lordkipanidze, 86, gruziyalik teatr va film rejissori.
 June 23 — Giorgi Tevzadze, 26, Georgian street racer, car accident.
 August 1 — Iakob Akhuashvili, 86, Georgian educator and onomastician.
 October 4 — Gogi Khutsishvili, 65, gruziyalik siyosatshunos va huquq faoli.
 October 10 — Kote Cholokashvili, 91, gruziyalik etnograf.
 October 29 — Rudolf Kehrer, 90, kelib chiqishi gruziyalik boʻlgan olmon klassik pianinochisi.
 December 9 — Avtandil Tskitishvili, 63, gruziyalik general.
 December 12 — Chabua Amirejibi, 92, gruziyalik yozivchi.

Manbalar 

 
2013
2012-yilda Gruziya

Ushbu maqola 2012-yilda Gruziyada boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar, vafot etgan gruziyalik taniqli shaxslar hamda shu yilgi amaldagi davlat rahbari va bosh vaziri kim ekanligi haqida maʼlumot beradi. Gruziyada 2012-yilda boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar haqida bilmoqchi boʻlsangiz, voqealar boʻlimiga qarang.

Siyosat 
 Prezident: Mikheil Saakashvili (20-yanvar 2008-yil – 17-noyabr 2013-yil)
 Bosh vazir: Nika Gilauri (6-fevral 2009-yildan), Vano Merabishvili (30-iyun 2012-yildan), Bidzina Ivanishvili (25-oktabr 2012-yildan)

Voqealar

Vafot etganlar

Manbalar 

 
2012
2011-yilda Gruziya

Ushbu maqola 2011-yilda Gruziyada boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar, vafot etgan gruziyalik taniqli shaxslar hamda shu yilgi amaldagi davlat rahbari va bosh vaziri kim ekanligi haqida maʼlumot beradi. Gruziyada 2011-yilda boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar haqida bilmoqchi boʻlsangiz, voqealar boʻlimiga qarang.

Siyosat 
 Prezident: Mikheil Saakashvili (20-yanvar 2008-yil – 17-noyabr 2013-yil)
 Bosh vazir: Nika Gilauri (6-fevral 2009-yildan)

Voqealar

Vafot etganlar

Manbalar 

 
2011
2010-yilda Gruziya

Ushbu maqola 2010-yilda Gruziyada boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar vafot etgan gruziyalik taniqli shaxslar hamda shu yilgi amaldagi davlat rahbari va bosh vaziri kim ekanligi haqida maʼlumot beradi. Gruziyada 2010-yilda boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar haqida bilmoqchi boʻlsangiz, voqealar boʻlimiga qarang.

Siyosat 
 Prezident: Mikheil Saakashvili (20-yanvar 2008-yil – 17-noyabr 2013-yil)
 Bosh vazir: Nika Gilauri (6-fevral 2009-yildan)

Voqealar

Vafot etganlar

Manbalar 

 
2010
2009-yilda Gruziya

Ushbu maqola 2009-yilda Gruziyada boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar vafot etgan gruziyalik taniqli shaxslar hamda shu yilgi amaldagi davlat rahbari va bosh vaziri kim ekanligi haqida maʼlumot beradi. Gruziyada 2009-yilda boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar haqida bilmoqchi boʻlsangiz, voqealar boʻlimiga qarang.

Siyosat 
 Prezident: Mikheil Saakashvili (20-yanvar 2008-yil – 17-noyabr 2013-yil)
 Bosh vazir: Nika Gilauri (6-fevral 2009-yildan)

Voqealar

Vafot etganlar

Manbalar 

 
2009
2008-yilda Gruziya

Ushbu maqola 2008-yilda Gruziyada boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar, vafot etgan gruziyalik taniqli shaxslar hamda shu yilgi amaldagi davlat rahbari va bosh vaziri kim ekanligi haqida maʼlumot beradi. Gruziyada 2008-yilda boʻlib oʻtgan voqea-hodisalar haqida bilmoqchi boʻlsangiz, voqealar boʻlimiga qarang.

Siyosat 
 Prezident: Nino Burjanadze (25-noyabr 2017-yildan 20-yanvar 2008-yilgacha) — Mikheil Saakashvili (20-yanvar 2008-yil – 17-noyabr 2013-yil)
 Bosh vazir: Lado Gurgenidze (22-noyabr 2007-yildan)

Voqealar

Vafot etganlar

Manbalar 

 
2008