MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Himoya ip

Himoya ipi qogʻoz banknotlar va hujjatlarni qalbakilashtirishdan himoya qiluvchi elementlardan biridir. Bu eni 1 mm va undan ortiq boʻlgan banknotga kiritilgan yupqa chiziq (polimer, metall va boshqalardan qilingan). Birinchi marta 1940-yilda bir funt sterling nominalidagi banknotada himoya ipidan foydalanilgan. 2018-yilga kelib u dunyoning aksariyat mamlakatlari banknotlarining ajralmas qismi hisoblanadi. Pul soxtalashtiruvchilar qalinlikda yashiringan yoki tashqarida chiqib turadigan xavfsizlik iplarini yetarlicha sifat bilan qalbaki qilishni oʻrgandilar. Shu munosabat bilan 2010-yildan boshlab yanada murakkab texnologiyalardan foydalangan holda banknotalar muomalaga chiqarila boshlandi. Shunday qilib, yuz AQSh dollaridagi himoya ipi mikrolinzalar tizimi boʻlib, rus banknotlarida u golografik tasvirlar majmuasini oʻz ichiga oladi.

Tarixi 
1829-yilda birinchi qogʻoz fabrikalarining tashkilotchisi   Angliyada himoya iplari bilan qogʻoz ishlab chiqarish texnologiyasini patentladi. Ip ishlab chiqarilgan material ipak edi. Himoya ipak iplari boʻlgan qogʻoz, tarixda birinchi Black Penny pochta markalarini tayyorlash uchun ishlatilganligi sababli ham mashhur boʻldi. 1867-yilda Qoʻshma Shtatlarda himoya iplari bilan qogʻoz ishlab chiqarish uchun patent berildi.

Zamonaviy ommaviy muomaladagi banknotlarda texnologiya birinchi marta 1940-yilda inglizlar tomonidan qoʻllanilgan. Bu nafaqat inglizlar oʻz funtlarini qalbakilashtirishdan himoya qilish zarurati bilan bogʻliq edi, chunki fashistlar Germaniyasida mutaxassislarning butun guruhi jiddiy ishlagan. Yangilik keng tarqaldi. Qoʻshma Shtatlarda ular 1990-yillarning boshlarida qoʻllanila boshlandi. 2007-yilga kelib chiqarilgan banknotlarning 80% ga yaqinida xavfsizlik iplari mavjud.

Manbalar
Missis Norris

Missis Norris () ― Harry Potter haqidagi turkum romanlarning qahramoni, Hogwartsning xoʻjalik xodimi Argus Filchga tegishli mushuk.

Uning ismi J. K. Rowling tomonidan Jane Austenning „Mensfild bogʻi“dan olingan boʻlib, unda Norris xonim oʻzining yosh jiyanlarini kuzatib turadigan gʻayrioddiy, bechora beva ayoldir. Rowling Filch mushugining Jane Austen qahramoni bilan oʻxshashligini aniq koʻrsatib bergan.

Missis Norrising xarakteri uning xoʻjayini Argus Filchniki kabi jirkanchlidir va bu uni Hogwartsdagi boshqalardan yoqimsiz tarzda ajratib turadi. Xususan, u sehrgarlik maktabi oʻquvchilari tomonidan koʻrilgan tartib-intizomning buzilishi haqida xoʻjayiniga xabar beradi. Missis Norrisning antipodining bir turi Krukshanks — Hermione Grangerning mushugi.

Aksariyat romanlarning juda kuchli detektiv komponentga ega boʻlgan seriyalarida (ayniqsa, „Harry Potter va maxfiy hujra“ romani) Missis Norris, shuningdek, uning egasi Filch, Pivz kabi kitob qahramonlari va qandaydir darajada Severus Sneyp (garchi bu obrazda koʻpincha — beixtiyor) kitob bosh qahramonlariga haqiqatni oʻrnatishga va adolatni tiklashga toʻsqinlik qiladigan „toʻsib qoʻyuvchi xarakter“ rolini oʻynaydi. Argus Filchning oʻz mushugiga boʻlgan mehr-muhabbati unga qandaydir ayollik baxsh etadi.

Aynan Missis Norrisning toshqotishi „Garri Potter va sirlar xonasi“ romanidagi Hogwarts devorlari ichida Voldemort kuchlarining uygʻonganligini koʻrsatgan birinchi namoyon boʻldi va u „Harry Potter va Alanga kubogi“ roman yakunida oʻzining eng yuqori choʻqqisiga chiqadi.

Harry Potter filmlarida Missis Norrisni bir nechta Meyn-kun mushuklari oʻynagan (ulardan birining laqabi Pebbles), ularning vakillari oddiy uy mushuklariga qaraganda sezilarli darajada kattaroqdir. Shunday qilib, Buyuk Britaniyaning Ueykfild shahrida yashovchi fuqaro ushbu filmlar taʼsirida meyn-kun zotdagi Ludo mushukchasini boqib olgan va u 2016-yilda tirik mushuklar orasida burnidan dumining uchigacha maksimal uzunlikka (119 sm) ega boʻlib Ginnesning rekordlar kitobiga kiritilgan.

Manbalar

Havolalar 
 Mrs. Norris Harry Potter Wiki saytida 

Xayoliy qahramonlar
Harry Potter
Menekey

Menekey () — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Fivalik, Penfeyning nabirasi. Kreont va Iokastaning otasi. Gigin tomonidan berilgan taxminga koʻra, aynan u, Tiresiyning soʻzlariga asoslanib, Edipning nikohi tufayli Fivada hosil yetishmovchiligiga uchraganida, oʻzini shahar devoridan tashlagan; yoki Fiva oʻlatga duchor boʻlgan. Menekey (Kreontning oʻgʻli) afsonasining yana bir versiyasiga qarang.

Manbalar 

Beotiya Afsonalari
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Megapenf

Megapenf () ― Qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Pret va Sfenebeyaning oʻgʻli. Argos shohi Persey u bilan shohligini almashdi. Boshqalarga koʻra, Anaksagor va Ifianiraning otasi. Otasining oʻlimi uchun qasos olish uchun Perseyni oʻldirdi. Linkeyning oʻlimi uchun qasos olgan Abant tomonidan oʻldirilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
Argos shohlari
Argolida afsonalari
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Megara

Megara () — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon.

Fiva shohi Kreontning toʻngʻich qizi, Geraklning xotini. Terimax, Kreontiada va Deykunt ning, boshqa manbalariga koʻra, Terimax va Ofitning onasi (Alkidlarga qarang). Gerakl Gera tomonidan aqldan ozdirilishi tufayli Ifiklning ikki bolasi bilan birga va ularni Yevrisfeyning bolalari deb oʻylab oʻldiradi.

Gerakl bolalarining qabri Fivada joylashgan, Stesixor va Paniasid bu haqda yozgan.

Yevripidga koʻra, Gerakl Megarani ham oʻldirgan, boshqa manbalarga koʻra, uni Iolayga xotin qilib bergan. Oʻsha paytda Megara 33 yoshda, u esa 16 yoshda edi.

Delfidagi Polignotning rasmi Aidda tasvirlangan. Yevripidning „Gerakl“ va Senekaning „Aqldan ozgan Gerakl“ tragediyalarining qahramoni.

Kinoda Megara 

 „Gerakl“ peplumida Megara rolini Irina Sheyk oʻynadi.
 „Bir vaqtlar ertakda“ Amerika teleserialining 5-mavsumida Megara rolini Keysi Rohl ijro etgan.

Manbalar 

Beotiya Afsonalari
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Megera

Megera (, „hasadgoʻy“) — qadimgi yunon mifologiyasida uchta Eriniyaning ― aybdorlarni taʼqib qilib, ularni aqldan ozdiruvchi, qonli adovat maʼbudalarining eng dahshatlisi. Ereb va Nyuktaning qizi (yoki Tun va Tartarning qizi yoki Uran axtalash paytida oqayotgan qon tomchilaridan tugʻilgan). Rimlik Furina (furii) ga mos keladi.

Hasad va gʻazabning timsoli. U sochining oʻrnida ilonlari bor, oʻtkir tishlari va qoʻlida qamchi bilan dahshatli ayol sifatida tasvirlangan.

Majoziy maʼnoda — yovuz va janjalkash ayol (faqatgina oʻzbek tilida emas, balki, misol uchun, , ). Megera Brajnik kapalagi va (464) Megera asteroidi uning nomi bilan atalgan.

Manbalar 

Alifbo boʻyicha ma’budlar
Qadimgi yunon ma’budalar
Megarey

Megarey (, tom maʼnoda „Megara aholisi yoki yashovchisi“) ― Gippomenning oʻgʻli. Minosga qarshi urushda Nisga yordam berish uchun Onhestdan Megaraga kelgan, ammo Minos tomonidan oʻldirilgan. Boshqalarning fikriga koʻra, u Poseydonning oʻgʻli jangda halok boʻlgan va dafn etilgan, undan shahar „Megara“ deb nomlangan. Yoki Poseydon va Enopaning oʻgʻli. Boshqa taxminga koʻra, Apollonning oʻgʻli.

Megara versiyasiga koʻra, Kritliklar bilan urush boʻlmagan va Megarey Nisning qizi Ifinoyaga uylangan va uning hokimiyatini meros qilib olgan. Uning oʻgʻillari Evipp va Timalk, qizi Pirgo va kuyovi Alkafoy; yoki Alkafoy ham oʻgʻli boʻlgan.

Manbalar 

Shaharlar eponimlari
Megarida Afsonalari
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Medey

Medey () yoki Med () — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon.

Dastlabki versiyaga koʻra, Yason va Medeyaning oʻgʻli, Xiron uni boqgan. Keyinchalik keng tarqalgan versiyaga koʻra, Egey va Medeyaning oʻgʻli.

U onasi bilan Afinadan haydalgan, kolxiyaliklarga tomonga ketishgan. U koʻplab varvarlarga ustidan gʻalaba qozondi va oʻzi bosib olgan mamlakatni Midiya deb atadi. Hindlarga qarshi yurish paytida vafot etdi. U Ekbatana yoki Midiya shahri va Midiya shohligiga asos solgan.

Boshqa mualliflarning fikriga koʻra, Medeyaning oʻgʻli va Osiyo qirollaridan biri, u qirol hokimiyatini meros qilib olgan. Yoki u Etaning ukasi Persni oʻldirgan va saltanatini egallab olib, uni Midiya deb nomlagan. Yasonning ziyoratgohlari Armaniston va Midiyaning koʻp joylarida koʻrsatilgan.

Pakuvianing „Asal“ tragediyasi qahramoni (nomaʼlum yunon tragediyasining qayta ishlangani).

Muvofiqligi 
Ibtido kitobida Midiyaning asoschisi Iafetning oʻgʻli, Maday esga olinadi.

Manbalar 

Qadimgi yunon mifologiyasida Eron va Hindiston
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Chaynov mushagi

Inson anatomiyasida chaynov mushagi (musculus masseter)  chaynash mushaklaridan biridir. Faqat sutemizuvchilarda uchraydi, ayniqsa oʻtxoʻr hayvonlarda oʻsimlik moddalarini chaynashini osonlashtiradi. Chaynashning eng aniq mushaklari chaynov mushagidir, chunki u eng yuzaki va eng kuchlilaridan biridir.

Tuzilishi 
Chaynov mushagi qalin, biroz toʻrtburchak mushak boʻlib, ikki boshdan iborat, yuzaki va chuqur.

Yuzaki bosh 
Yuzaki bosh, qanchalik katta boʻlsa, yonoq suyagining chakka oʻsigʻidan vayonoq ravogʻining pastki chegarasining oldingi uchdan ikki qismidan qalin,pay aponevrozdan kelib chiqadi. Uning tolalari pastki va orqa tomondan oʻtib, pastki jagʻning burchagiga va pastki jagʻ suyagining tashqi yuzasining pastki yarmiga kiritiladi.

Chuqur bosh 
Eng chuqur boshi ancha kichikroq va tuzilishida mushaklari koʻproq. Pastki chegaraning orqa uchdan bir qismidan va yonoq ravogʻining butun medial yuzasidan kelib chiqadi. Uning tolalari pastga va oldinga oʻtib, pastki jagʻning tojsimon oʻsigʻi kabi yuqori shoxning yuqori yarmiga kiritiladi. Mushakning chuqur boshi qisman, old tomondan, yuzaki qism bilan yashiringan. Orqa tomonda quloqoldi soʻlak bezi bilan qoplangan.

Funksiya 
Butun mushakning ikki tomonlama qisqarishi paytida mushakning harakati pastki jagni koʻtarib, pastki jagʻni koʻtarishdan iborat. Psstki jagʻning koʻtarilishi jagʻlarning yopilishi paytida sodir boʻladi. Chaynov mushagi medial qanotsimon mushak bilan parallel, lekin u kuchliroq.

Qoʻshimcha rasmlar

Yana qarang 

 Yonoq-chaynov tizimi

Manba 

Odam anatomiyasi
Dasturiy ta'minot sifat tamoillari

Dasturiy taʼminot sifat tamoillari quyidagilardan tashkil topgan

Funktsionallik (Functionality)
Dasturiy taʼminotdan foydalanishning belgilangan shartlar asosida, foydalanuvchining belgilangan va kutilgan ehtiyojlariga mos keladigan muammolarni echish qobiliyati bilan belgilanadi. Ushbu xususiyat dasturiy taʼminotning toʻgʻri va aniq ishlashini, birgalikda ishlashini, sanoat standartlariga javob berishini va ruxsatsiz kirishdan himoyalanganligini taʼminlash uchun javobgardir.
Ishonchlilik (Reliability)
Dasturiy taʼminotning belgilangan muddat yoki belgilangan miqdordagi operatsiyalar davomida belgilangan shartlarda talab qilingan vazifalarni bajarishi. Ushbu xarakteristikaning atributlari — butun tizimning toʻliqligi va yaxlitligi, ishdagi nosozliklarni mustaqil ravishda va toʻgʻri tiklash qobiliyati, xatolarga bardoshlik.
Qulaylik(Usability) 
Dasturiy taʼminotni oson tushunish, oʻrganish, ishlatish va foydalanuvchi uchun qulay foydalanish imkoniyati.
Samaradorlik (Efficiency) 
Dasturiy taʼminotning ajratilgan resurslarga, vaqtga va boshqa belgilangan shartlarga muvofiq talab qilinadigan darajada ishlashni taʼminlash imkoniyati.
Xizmat qilish(Maintainability)
Dasturiy taʼminotni tahlil qilish, sinovdan oʻtkazish, nuqsonlarni tuzatish, yangi talablarga javob berish, texnik xizmat koʻrsatishni osonlashtirish va mavjud muhitga moslashish uchun oʻzgartirish.
Portativlik 
Dasturiy taʼminotni bir muhitdan (dasturiy taʼminot / apparat) boshqasiga koʻchirish qulayligi nuqtai nazaridan tavsiflaydi
.

Manbalar
B. E. Paton byusti

B. E. Paton byusti — Kiyevdagi bir umrlik byust, metallurgiya va metall texnologiyasi sohasidagi sovet va ukrainalik olim, texnika fanlari doktori, professor B. E. Paton sharafiga oʻrnatilgan. 1962-yildan — Ukraina Milliy Fanlar akademiyasining prezidenti. 1953-yildan — E.O. Paton nomidagi Elektr payvandlash instituti direktori.

SSSR Fanlar akademiyasi akademigi (1962; muxbir aʼzosi 1951), Rossiya muhandislik akademiyasining va Xalqaro muhandislik akademiyasining faxriy prezidenti. Ikki karra Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1969, 1978). Ukraina Qahramoni (1998). SSSRda xizmat koʻrsatgan ixtirochi (1983). Lenin mukofoti laureati (1957), uchinchi darajali Stalin mukofoti (1950), SSSR Vazirlar Kengashi mukofoti va Ukrainaning ikkita Davlat mukofoti (1970, 2004). 1962-1989-yillarda SSSR Oliy Kengashi deputati, 1963-1980-yillarda Ukraina SSR Oliy Kengashi Prezidiumi aʼzosi, 1966-1991-yillarda KPSS Markaziy Qoʻmitasi aʼzosi, Fanlar akademiyalari xalqaro assotsiatsiyasi prezidenti, Rim klubining faxriy aʼzosi, Kiyev (1998) va Mariupol (1998) shaharlarining faxriy fuqarosi.

Sovet qonunlariga koʻra, ikki marta Sotsialistik Mehnat Qahramoni sifatida B. E. Paton oʻz vatanida — Kiyev shahrida bir umrlik byust bilan taqdirlangan. B. Paton — bu tarzda abadiylashtirilgan Kiyevning yagona fuqarosi.

Ukraina Milliy Fanlar Akademiyasi Fanlar akademiyasi binosi oldida Bogdan Xmelnitskiy koʻchasi, 15-uyda oʻrnatilgan.

Byust — bronza, granit; haykaltarosh A.P. Skoblikov, meʼmor. I. N. va A. I. Sedak, 1982-yilda ochilgan.

Byustdagi yozuv:

"Sotsialistik Mehnat Qahramoni, akademik Paton Boris Evgenievich Sovet ilm-fanini rivojlantirishdagi ajoyib xizmatlari uchun SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1978-yil 24-noyabrdagi farmoni bilan Lenin ordeni va ikkinchi Oltin medal „Oʻroq va bolgʻa“ bilan taqdirlangan.

Qiziqarli 
Bu haqda akademikning oʻzi tabassum bilan gapirdi:"Xudoga shukur, bu yodgorlik emas, balki mamlakat hukumati farmoni bilan har ikki karra Sotsialistik Mehnat Qahramoni vatanida oʻrnatilgan byustdir."
„Xudoga shukur, bu yodgorlik emas, balki mamlakat hukumati farmoni bilan har ikki karra Sotsialistik Mehnat Qahramoni vatanida oʻrnatilgan byustdir.“.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 Büstü B. E. Kievdagi Paton (mavjud havola)
Patona
Aleksandr Skoblikovning Haykallari
 1982-yilgi haykallar
1982-yilda Ukrainada qurilgan bino va inshootlar
N. F. Gamaleya byusti

N. F. Gamaleya byusti — sovet mikrobiologi Nikolay Gamaleyaning byusti. Yodgorlik Gertsen instituti ambulatoriyasi va Pirogov institutining biologik binosi hovlisida oʻrnatilgan boʻlib, akademik oʻlimigacha mikrobiologiya kafedrasini boshqargan. Yodgorlikning ochilishi 1956-yil 10-noyabrda boʻlib oʻtdi. Federal ahamiyatga ega boʻlgan Rossiya xalqlarining madaniy merosi obʻekti.

Tarix 
Haykal olimning bronza byusti. U granit poydevorga oʻrnatilgan boʻlib, unda oltin harflar bilan oʻyilgan: „Nikolay Fedorovich Gamaleya 1859-1949“. Biolog uch qismli kostyum kiygan, toʻliq yuzi tasvirlangan. Loyiha mualliflari haykaltaroshlar Semyon Yakovlevich Kovner, Natalya Alekseevna Maksimchenko va meʼmor Efim Vulykh edi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 
 
 
 
 
 
 mashhur va taniqli odamlarning Moskva haykaltaroshlik yodgorliklari Gamalee
 olimlar yodgorliklari Gamalea
1956-yilda Moskvada qurilgan bino va inshootlar
 1956-yilgi haykallar
Molla Panah Vogif byusti

Molla Panah Vogif byusti — XVIII asrning mashhur ozarbayjon shoiri, siyosiy va jamoat arbobi Molla Panah Vogif sharafiga oʻrnatilgan byust. 1992-yilda Shusha shahri bosib olingandan keyin vayron qilingan. Shahar ishgʻoldan ozod qilinganidan keyin byust 2021-yilda tiklandi.

Tarix 
Haykaltarosh Hayat Abdullayeva tomonidan 1957-yilda bronzadan yasalgan Molla Panah Vogif byusti 1958-yilda Shusha shahrida shoirning qabri yodgorligi sifatida Jidir-Duzu yaqinida oʻrnatilgan. Keyinchalik, 1976-yilda byust Vogifning Shushadagi uyiga yaqinroq koʻchirildi. 1982-yilda Voqif maqbarasi ochilishiga qadar byust va uning atrofi taʼmirlanib, yodgorlik poydevori almashtirildi. 1992-yilda Shusha shahri ishgʻol qilinganda, byust, boshqa koʻplab yodgorliklar singari, buzib tashlangan va vayron qilingan.

Shahar ishgʻoldan ozod etilgach, 2021-yilda uning muallifi Xayat Abdullayevaning, asl loyihasi asosida yodgorlik qayta tiklandi va asl joyiga qaytarildi. 2021-yil 29-avgust kuni Molla Panah Vogifning, yangi byusti ochilish marosimi boʻldi.

Surat

Yana qarang 

  Voqif maqbarasi
 Xurshidbon Natavon haykali

Manbalar 

 Shushi Madaniyati
M. V. Keldish byusti

Mstislav Vsevolodovich Keldish byusti — 1978-yilda Riga shahrida, Latviya universitetining bosh binosi roʻparasida oʻrnatilgan.

Haykaltarosh Lev Bukovskiy va meʻmor Georg Bumanis tomonidan bronza va granitdan yasalgan.

Poydevorda “Sotsialistik Mehnat Qahramoni, akademik Keldish Mstislav Vsevolodovich fan va texnikani rivojlantirishdagi, bortida odam boʻlgan dunyodagi birinchi “Vostok” kosmik kemasini yaratish va muvaffaqiyatli uchirishda qoʻshgan alohida xizmatlari uchun. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1961-yil 17-iyundagi farmoni bilan ikkinchi Oltin medal "Oʻroq va bolgʻa" bilan taqdirlandi (latış va rus tillarida).

Poydevorning yon tomonida 1990-yillarda yoʻqolgan Qahramon Yulduzlari tasvirlangan.

Dastlab, Esplanadada (keyinchalik "Kommunardlar bogʻi" nomini olgan) inqilob va Ulugʻ Vatan urushi qahramonlari byustlari orasidan haykal oʻrnatish rejalashtirilgan edi, shuning uchun uning uslubi va hajmi boʻyicha byust. M. V. Keldish diqqatini ularga qaratdi. Biroq, komissiya qaroriga koʻra, oxirgi joy sifatida Timma koʻprigidan unchalik uzoq boʻlmagan Latviya universiteti binosi oldidagi Shahar kanalining qirgʻogʻi tanlangan. Bu yodgorlik bugungi kunda joylashgan.

Yana qarang 

 Akademik Mstislav Keldish koʻchasi (Riga)

Manbalar

Havolalar 

 Mstislav Vsevolodovich Keldish byusti wikimapia.org saytida
 olimlar yodgorliklari Keldish
SSSRda 1978-yilda qurilgan bino va inshootlar
 Büstler
Latviyada 1970-yillarda paydo bo'lgan
Latviyada 1978-yil
Lenin byusti (Toganrog)

Lenin byusti — V. I.Leninning haykaltaroshlik qiyofasi, 1978-yilda Taganrog shahar maʼmuriyati binosi oldida oʻrnatilgan.

Yodgorlik 
Lenin byusti 1978-yilda qurilgan Taganrog shahri maʼmuriyati binosi (Petrovskaya koʻchasi, 73) oldida oʻrnatilgan. Haykaltarosh B.Plenkin, meʼmor S. Tserkovnikov.

Tarix 
2013-yil 17-dekabrda Taganrog shahar arxitektura va shaharsozlik qoʻmitasi Taganrog shahar Dumasining byudjet, soliq va iqtisodiy siyosat boʻyicha doimiy komissiyasining yigʻilishida deputatlarga Taganrog bosh arxitektori Olga Shcherbakovaning tashabbusi bilan taqdim etdi. Petrovskaya koʻchasidagi „Harbiy shon-sharaf shahri“ stelasi, Taganrog maʼmuriyati binosi oldida.

2014-yil fevral oyida shaharsozlik shahar kengashi va bosh arxitektor Olga Shcherbakova stellani meriyasi binosi yaqinida joylashtirish toʻgʻrisida dastlabki qaror qabul qilgani eʼlon qilindi. Shu munosabat bilan Vladimir Lenin byustining taqdiri savol ostida qoldi.

2014-yil avgust oyida taganrogliklar shahar maʼmuriyati byust poydevorining astarini taʼmirlashda qoʻllagan usuldan hayratda qolgan edi. Poydevordagi granit plitalari ish yuritish lentasi bilan mahkamlangan.

Yana qarang 

 Taganrog yodgorliklari

Manbalar 

Taganrog
Taganrog Diqqatga Sazovor Joylari
Lenin
 Rossiya Büstleri / Lenin
 1978-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
Rostov viloyatida 1978-yil
 1978-yilgi haykallar
Lenin byusti (Irkutsk)

Irkutskdagi Vladimir Lenin byusti — 1934-yilda oʻrnatilgan byust (yarim baland relyef). Haykaltarosh — SSSR xalq rassomi S. D. Merkurov.

1924-1925-yillarda haykaltarosh, Irkutsk va Xiva uchun ikkita bir xil baland relyef yasagan. Yodgorlik, katta qutiga solingan va arxiv hovlisida uzoq vaqt yotdi. Quti, 1930-yillarning boshlarida tasodifan ochilgan.

Yodgorlik 1934-yil 10-iyulda Irkutskda Kirovskiy tumanidagi (hozirgi Pravoberejniy tumani) Karl Marks va Proletarskaya koʻchalari burchagida ochilgan.

Faqat 1967-yilda muallif aniqlandi va qoʻshimcha maʼlumotlar topildi.

1985-yilda, maydon qayta taʼmir qilindi, haykal ostiga kulrang granitdan yasalgan yangi poydevor qoʻyilib, gulzor tashkil etildi.

Adabiyotlar 

 Litvinova B. T. Monumental sanʼat // Irkutsk tarixi va madaniyati yodgorliklari. — Irkutsk: Vost.-Sib. kitob. nashriyoti, 1993. — S. 427-429. — 448 b. — 5000 nusxada. — ISBN 5-7424-0581-2
 Kozlov I. I. Karl Marks koʻchasi // Kozlov I. I. Irkutsk uchun qoʻllanma. — Irkutsk: Vost.-Sib. kitob. nashriyoti, 1982. — S. 99-100. — 192 b. — 50 000 nusxada.
 Sergeeva Yu. Bu sirli rahbar. Leninning baland relyefining sirli hikoyasi // Sharqiy Sibir haqiqati. — 2015. — 20-yanvar.

Havolalar 

 Saytdagi Lenin byusti Irkutsk yodgorlik plitalari va yodgorligi
 Irkipedia veb-saytida Lenin byusti
 Irkutskdagi Lenin yodgorliklari 
L
 Vladimir Lenin Yodgorliklari / Irkutsk
Sergey Merkulovning Asarlari / L
 Rossiya Büstleri / Lenin
 1934-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
alifbo bo'yicha yodgorliklar
 1934-yilgi haykallar
Karim Sutyushev byusti

Karim Sutyushev byusti — Petropavlovskdagi inqilobchi, birinchi bolshevik Karim Raximovich Sutyushev (1885-1918) byusti. 1975-yilda Petropavlovsk koʻchasida oʻrnatilgan, shuningdek, uning nomi bilan atalgan.

Karim Sutyushev 1905-1907-yillardagi birinchi rus inqilobi, 1917-yil fevral va oktabr inqiloblari yillarida mintaqadagi voqealarning faol ishtirokchisi edi.

Byust badiiy fondning Leningrad filiali tomonidan, marmar bilan qoplangan poydevorga oʻrnatilgan kulrang granitdan yasalgan. Yodgorlikning umumiy balandligi 3,25 metrni tashkil qiladi. Plitada shunday yozuv bor: "Shahardagi birinchi bolshevikka. Karim Sutyushev. 1888-1918 ".

2010-yilda Shimoliy Qozogʻiston viloyatining mahalliy tarix va madaniyat yodgorliklari davlat roʻyxatiga kiritilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Shimoliy Qozogʻiston viloyati. Entsiklopediya. Olmaota, 2004-yil, 1-bet. 523.
 Qozogʻiston Respublikasining tarix va madaniyat yodgorliklari kodeksi. Shimoliy Qozogʻiston viloyati. — Olmaota: Aruna, 2007. — 495 b. — 74-bet
 Karim Suteshev haqida maʼlumot (mavjud havola)
Qozogʻiston meʼmoriy yodgorliklari
Petropavlovsk binolari va inshootlari

Sutyushev
I. S. Turgenev byusti - Oryol

Yodgorlik I. S. Turgenev —  rus yozuvchisi, rus adabiyoti klassikasi I. S. Turgenev byusti,  Oryol shahridagi Olijanob uyasi parkida joylashgan.

Tavsif 
Hozir (2020-yil) Orel shahrida buyuk rus yozuvchisi-orlovit I. S.Turgenev sharafiga toʻrtta yodgorlik oʻrnatildi. Ulardan biri Oryol shahrining tarixiy markazida, shahar adabiy-madaniy qoʻriqxonasi hududida, Orlik daryosi boʻyida joylashgan “Olijanob uya” goʻzal maskanida joylashgan. Yodgorlik 1968-yilda, adib tavalludining 150-yilligi munosabati bilan “Olijanob uya” bogʻini obodonlashtirish jarayonida oʻrnatilgan. Turgenev byusti va poydevori kulrang granitdan moskvalik haykaltarosh G. P. Bessarabskiy loyihasi boʻyicha qurilgan. 

I. S. Turgenev byustining birinchi ochilishi 1903-yilda bogʻda boʻlib oʻtdi, bu M. M. Antokolskiyning asl asari nusxasi edi (byust 1880-yilda yaratilgan, keyinchalik yoʻqolgan). “Orlovskiy vestnik” gazetasi oʻz oʻquvchilariga ma’lum qildi: “4-iyun kuni Tasviriy san’at ixlosmandlari jamiyati bogʻida buyuk yurtdoshimiz I. S.Turgenev byustining tantanali ochilish marosimi boʻlib oʻtdi".

Manbalar 

 Ivan Turgenev Yodgorliklari
Turgenev
 1968-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
 1968-yilgi haykallar
1960-yillar Orel viloyatida
I. A. Bunin byusti - Oryol

Yodgorlik I. A. Bunin — rus yozuvchisi, adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti laureati I. A. Bunin byusti, uning nomidagi viloyat ommaviy kutubxonasi maydoniga oʻrnatildi.

Tavsif 
Byust oq marmardan, haykaltarosh O. A. Uvarov tomonidan yasalgan. „Vatanim, men unga qaytib keldim, yolgʻiz kezishdan charchadim va uning qaygʻusida goʻzallikni va qaygʻuli goʻzallikda baxtni angladim“ yozuvi marmar poydevorga oʻyilgan. Yodgorlik 1992-yil 17-oktabrda ochilgan.

Yana qarang 

 Burgut yodgorliklari roʻyxati

Manbalar

Havolalar 

 
 
Bunin
 Ivan Bunin Yodgorliklari / Burgut
 Rossiya Büstleri