MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Kemaning so‘nggi nafasi

Kemaning soʻnggi nafasi ― Paldiski shahrining markazidagi yodgorlik boʻlib, mashhur haykaltarosh Amandus Adamson (nusxa muallifi estoniyalik haykaltarosh Rene Reinumäe)tomonidan yaratilgan.

2013-yilda u baxtsiz joylashuv tufayli  oʻrnatilgan joyidan olib tashlanadi. Biroq shahar hokimiyati yodgorlikni boshqa joyga oʻrnatishga vaʼda bergan.

Tarixi 
Fuqarolar oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrovga koʻra, bu haykalni  haykaltaroshning tugʻilgan joyi Paldiskida oʻrnatishga qaror qilinadi. Paldiskida haykaltarosh Amandus Adamsonning haykallaridan birini oʻrnatish gʻoyasi 2006-yilda paydo boʻlgan.

2013-yilda yodgorlik oʻz joyidan olib tashlangan. Rasmiy bayonotlarga koʻra, haykalni olib tashlanishiga uning mustahkam qilib oʻrnatilmaganiligi va yaxshi  joyda joylashmaganligi sabab qilingan. Ob-havo sharoiti tufayli yodgorlik vayron boʻlganligi va bundan tashqari, bolalar maydonchasidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda joylashganligi ham haykalning olib tashlanishiga sabab boʻlgan  boʻlishi mumkin.

Tavsifi 
Haykaltarosh Amandus Adamsonning eng mashhur allegorik asari „Kemaning soʻnggi nafasi“ (1899-yilda haykal yasalgan , 1926-yilda muallif unga marmardan qayta shakl bergan)  Bu haykalda ayolning goʻzal qiyofasi tasvirlangan boʻlib — tabiat, inson, goʻzallik, orzu, umid madhiyasi timsolini koʻrish mimkin. Biroq, kema hayoti ham  inson hayoti ham abadiy emas: yelkanlar zaiflashadi, ustun va bortlar sinadi. Umid eng oxirida oʻladi, soʻngra uning tanasi dengizga gʻarq boʻladi. Inson taqdiri va dengizning birligi tomoshabinni chuqur va qaygʻuli oʻyga soladi.

Yana qarang 

 Amandus Adamson haykallari roʻyxati

Manbalar

Havolalar 
 

 A. Adamson. Buyuk Sovet Entsiklopediyasida „kemaning soʻnggi nafasi“.
 „Kemaning soʻnggi nafasi“ — Amandus Adamsonning soʻnggi haykallaridan biri Paldiskiga oʻrnatiladi
 Bu boshqa Paldis. (Sirli loyiha. Deyarli detektiv hikoya) 
 Oʻyin maydonchasida Paldislarda yalangʻoch haykal qoʻyilgan 
 Rossiya Federatsiyasining Davlat Ermitaji, model A.-G. Adamson 1899-yil.
 rus chinni
 Ermitaj Eksponatlari
 Paldiski/*
chinni haykallar
 yalang'och ayollarni tasvirlaydigan haykallar
Sabina ayollarini o‘g‘irlash

Sabina ayollarini oʻgʻirlash (italyancha: Ratto delle sabine) ― florensiyalik haykaltarosh Jamboloni tomonidan yaratilgan marmar haykaltaroshlik guruhi boʻlib, mannerist haykaltaroshlikning klassik namunasi, ushbu ustaning taniqli durdona asaridir.

Shartli ravishda kompozitsiyada rimliklar tomonidan Sabina ayollarini oʻgʻirlash haqidagi Rim afsonasidan (" Sabin urushi „ deb ataladigan) sahna tasvirlangan deb taxmin qilinadi.

Haykal oq marmardan yasalgan boʻlib, Florensiyaga olib kelingan eng katta toʻplam hisoblanadi. Bu haykal orqali Gʻarbiy Yevropa haykaltaroshligida birinchi marta bir necha nuqtai nazardan koʻrish mumkin boʻlgan uch figurali kompozitsiya yaratildi.Shuningdek  Jamaboloni, bronza relyefli marmar poydevor ham yaragan. 1583-yilda  bu haykal Florensiyadagi Loggia dei Lanzi mayddoniga oʻrnatilgan. “Ushbu haykaltaroshlik guruhini yaratishda usta aniq bir maqsadni koʻzlamagan edi — u faqat marmardan monumental haykal yasash qobiliyatiga shubha qilgan tanqidchilarni jim qilmoqchi edi. Bolonya unga eng qiyin boʻlgan kompozitsiyani tanladi — qarama-qarshi belgilar va umumiy harakat bilan birlashtirilgan uchta raqam. Haykaltaroshning zamondoshlari olimlari bu guruh nimani anglatishini muhokama qilib, nihoyat, unga eng mos nom „Sabin ayollarini oʻgʻirlash“ degan xulosaga kelishdi".Haykalda uchta inson qiyofasi tasvirlangan: Rim, Sabin ayoli va Sabin erkak. Muallif tomonidan oʻylangan fikr, ushbu haykalda sevgi va sevgi kurashining metaforasini  tushuntirish edi.

Tarkibiy jihatdan, S-shaklidagi plastik chiziqlarni bogʻlash yordamida raqamlar orqali, xuddi „spiralga oʻralgan“: Figura serpentinata koʻrinishini tasvirlash koʻzda tutilgan. Jamboloni bu asari bilan oʻzining mohirligini  koʻrsatishga harakat qildi. U nafaqat bir tomondan, balki har tomondan badiiy taassurot qoldiradigan shunday keng koʻlamli kompozitsiya yaratishga qaror qildi. Ilgari bunday kompozitsiyalar faqat bronzadan yasalgan va juda kichik hajmda yaratilgan. Jamboloni  oʻz maqsadiga erishdi, ammo bu unga oʻzi tasvirlagan guruhning holati tabiiyligining yoʻqoltilishi orqali erishildi. Shakllar „osonlik bilan oʻzlarining yaxshi mashq qilingan xoreografik mashqlarini bajaradilar, ammo bu yerda, deyarli barcha ellinistik haykallarda boʻlgani kabi, hissiy maʼno umuman yoʻq. Va, albatta, haykaltaroshlik guruhi mutanosiblik va oʻychanlik bilan zavqlanadi, lekin u haqiqiy pafosni his qilmaydi“.

Jamboloni  1582-yilda Pietro Frankavilla yordamida haykalni tugatdi va Franchesko deʼ Medichi bu haykalni yoqtirib qoladi.1583-yil yanvar oyida uni Piazza della Signori maydonidagi Loggia dei Lanzi-ga oʻrnattirdi

Manbalar

Havolalar 

 Poxiщenie sabinyanok
 Mannerism
 Sabine urushi
marmar haykallar
 XVI asr haykallari
 1583 asarlari
 yalang'och erkaklar tasvirlangan haykallar
 yalang'och ayollarni tasvirlaydigan haykallar
Bushoyarash

Busoyarash (Bushar yurishi; xorvatcha Pohod bušara; vengercha Busójárás) — Myasopust (Vengriya Farsang) ning soʻnggi kunlarida Mohach (Vengriya) shahrida yashovchi shok xorvatlarning yillik bayrami. BBayramning oʻziga xos xususiyatlari: busharlar (anʼanaviy niqob kiygan odamlar), xalq musiqasi, maskarad, paradlar va raqslar. Bushoyarash olti kun davom etadi, odatda fevral oyida. Juma kuni „kichik“ karnavalda Yogʻli payshanba kunidan keyin boshlanadi, keyin Goʻsht yakshanbasi () Pasxa bayramidan oldin yettinchi yakshanba; va yogʻli seshanba kuni () Myasopust (Hung. Farsangtemetés) dafn marosimi bilan tugaydi.

Tarix 

Mahalliy aholi karnavalni turli afsonalar bilan tushuntiradi.

Mashhur afsonalardan biriga koʻra, Turk hududini bosib olish paytida Mohach aholisi shaharni tark etib, Usmonli qoʻshinlaridan yaqin botqoq va oʻrmonlarda yashirinib yurishgan. Bir kuni kechasi ularning olovi birdan qayerdan kelmasin, shokatslardan bir keksa odam kelib, ularga: "qoʻrqmang! Sizning hayotingiz tez orada yaxshilanadi va siz uylaringizga qaytasiz. Bundan buyon jangga tayyorgarlik koʻring, qurollarni keskinlashtiring, oʻzinga dahshatli niqoblar qiling va niqobli ritsar sizga kelganida boʻronli tunni kuting. Keksa odam kutilmaganda gʻoyib boʻldi. Qochqinlar uning buyrugʻiga ergashdilar va bir necha kundan keyin boʻronli kechada ritsar paydo boʻldi. U ularga Moxachga qaytib, niqob kiyishni va shovqin qilishni buyurdi. Mohach aholisi uning misoliga ergashib, turklarni qoʻrqitib, jinlarni qoʻrqitib, shaharni quyosh chiqishidan oldin tark etdi.

Bundanda qadimgi afsonalarda busharlar turklarni emas, balki qishni shovqin va niqoblar bilan qoʻrqitadi.

Zamonaviy bayramlarda qoʻshni mamlakatlardan (Xorvatiya va Serbiya, Xorvatiya shoklari), shuningdek Polshadan mehmonlar ishtirok etadilar.

Yana qarang 

 Zvonchary
 kurentovanie
 Yog'li seshanba
 Pancake haftasi
 Myasopust

Manbalar

Havolalar 

 Poklada (poklada.blogspot.com)
 Busojaras  (.busójárás.hu)
 Bushoyaras 1932-yilda (oq-qora video) (filmhiradok.nava.hu)
 Busojaras. 1968-yil
 Rus tilida Bushoyaras haqida video (hungary-ru.com)
Vengriya Madaniyati
 Xorvatiya bojxona
Alfavit boʻyicha butun jahon yodgorliklari
O‘z mahbubining qo‘shig‘ini kuylayotgan shoir

„Oʻz mahbubining qoʻshigʻini kuylayotgan shoir“ ― ilgari Bakx va Ariadna  (nemischa Bacchus und Ariadne)deb nomlangan italyan haykaltaroshi Tullio Lombardo (1455-1532) tomonidan yaratilgan saʼat asari boʻlib;marmardan yasalgan baland relyefdir. 1505-1510- yillar atrofida yaratilgan. Vena Sanʼat tarixi muzeyidagi Kunstkamerada saqlanadi (Buyuk Britaniya № 7471).

Baland relyefda boshlarini bir-biriga egib, nigohlarini uzoqlarga qaratgan yosh er-xotin tasvirlangan. Ogʻzi yarim ochiq va  Odam otaning olmasi tomon harakatlanayotgan bola shoir sifatida tasvirlangan, qiz esa uni  tinglamoqda. Shoirning sheʼriy gulchambar bargi qizning peshonasiga yengil tegadi — uning fikrlari qizni ilhomlantiradi. Jiorjiona (1477-1510) yoki Titianning (1488/90-1576) sheʼriy rasmlarida boʻlgani kabi, mavzu lirik sheʼriy qoʻshiqning sehrli taʼsiriga oʻxshaydi.

Yuqoridagi relyef Venetsiya Uygʻonish davrining eng yaxshi haykallaridan biri va 1500-yilda Venetsiyada etakchi haykaltarosh boʻlgan Lombardoning durdona asari hisoblanadi.

Adabiyotlar 

 
  
XVI asr marmar haykallari
 san'at tarixi muzeyi kollektsiyalaridan haykallar
Italiya Uyg'onish haykallari
 marmar releflar
Notting Hill karnavali

Notting Hill karnavali (Notting Hill Carnival) ― har yili 1966-yildan beri Londonning Notting Hill, Kensington va Chelsi tumanlari koʻchalarida avgust oyida ikki kun („bank dushanba“ va oldingi yakshanba) oʻtkaziladigan karnaval.

„Karnaval mahalliy koʻp millatli jamoani birlashtirish va irqiy mojarolarni tugatish uchun yaratilgan. Karnaval asoschisi Roun Laslett rus ildizlariga ega. Londonda amerikalik va rus oilasida tugʻilgan. U tomonidan tashkil etilgan birinchi karnavallarda bir necha yuz kishi ishtirok etdi — endi butun dunyodan bir millionga yaqin odam unga keladi“, — BBC, Notting Hilldagi rus karnavalining ildizlari Wayback Machine-da 2019-yil 2-sentabrdagi Arxiv nusxasi.

Karnavalda yetakchi rolni odatda 1950-yillarda Kensington va Chelsi aholisining katta qismini tashkil etgan Trinidad va Tobago orollaridan kelgan ingliz afrokarib jamoasining vakillari oʻynaydi. Oʻtmishda karnaval 2 million tomoshabinga toʻplandi va Trinidad va Tobago karnavalidan keyin ishtirokchilar soni boʻyicha karnavallarning jahon reytingida ikkinchi oʻrinni egalladi.

Festival davomida koʻplab mahalliy boy odamlar vandallardan himoya qilish va jinoiy vaziyatlardan qochish uchun oʻz uylarini yogʻoch qalqon bilan yopishga majbur boʻlishadi.

Manbalar

Havolalar
Fastnahtshpil

Fastnahtshpiel, fastnahtsshpiel () —XIV-XV asrlarda Germaniyada karnaval harakatlarining bir qismi boʻlgan Xalq kulgili namoyishi. XVI asrga kelib u adabiy janrning xarakterini oldi.

Roʻza oldidan karnaval davrida (fastnacht deb ataladigan) yoshlar uchun kostyumlar kiyish va kundalik mavzularda eskizlarni qoʻpol hazil bilan ajralib turadigan va musiqa va raqslar bilan birga olib borish odatiy hol edi. Vaqt oʻtishi bilan, bu oʻz-oʻzidan paydo boʻladigan gʻoyalar yanada tartibli boʻlib, mavzular doirasi kengaydi. Baʼzan ular koʻplab aktyorlar va epizodlarni oʻz ichiga olgan. Bundan tashqari, fastnahtshpil adabiy manbalarga murojaat qila boshladi va asta-sekin mustaqil adabiy janrga aylandi. Syujetlar koʻpincha qisqa hikoyalar, fasetlar, shvanklar, qadimiy va ritsar adabiyotlaridan olingan.

Nurembergda fastnahtshpili ayniqsa mashhur boʻldi. Ularning mualliflari meystersingerlar, shu jumladan Gans Rosenblyut va Gans Folts, shuningdek, Nyurnberg meystersingerlar boshligʻi Gans Saks, 85 ga yaqin pyesalar yozgan. Shuningdek, u fastnahtshpilining ishlab chiqarilishiga rahbarlik qilgan va u yerda oʻynagan.

Dastlab, fastnahshpileyning asosiy mavzusi kundalik hayot edi, shu jumladan er-xotin oʻrtasidagi oilaviy janjallar va janjallarning buffonadal sahnalari, ammo vaqt oʻtishi bilan ular siyosat va din masalalariga toʻxtalib, ijtimoiy satira tomon rivojlana boshladilar. JJanrning keskin satirikligi va antiklerik tabiati feodal lordlar va cherkovlarning noroziligiga sabab boʻldi va 1539-yilda fastnahtshpili va karnaval harakati umuman taqiqlandi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 Markina L. G. Fastnachtsspiel Fastnaxtsshpil // Kultura Germanii: lingvostranovedcheskiy slovar / pod obщey redaksiey prof. N. V. Muravlyovoy. — M.: AST, 2006. — S. 260. — 1181 s. — 3000 ekz. — ISBN 5-17-038383-5.
 
Adabiy janrlar
 Germaniya Adabiyoti
 Germaniya Teatri
 Karnaval
Yahovaning Shohidlarida Rabbiyning kechki ziyofati

Rabbiyning oqshomi (Rabbiyning kechki ovqati) yoki xotirasi — bu Iegova guvohlari tomonidan qabul qilingan va xristianlarning Sirli kechasiga qaytgan Iso Masihning xotirasi odati.

Bayramning maʼnosi 
1880-yildan beri Muqaddas kitob tadqiqotchilari va keyinchalik Iegovaning shohidlari Rabbiyning oqshomini bir yilda bir marta quyosh botganidan keyin nishonlaydilar, bu boshqaruv Kengashining hisob-kitoblariga koʻra, nisonning yahudiy oyining 14-kuni (masalan, 2017-yilda). Bu Yahudiylarning Pasxa bayrami nishonlanadigan kun. Shuningdek, u Iso Masihning oʻlimining xotiralarini kechki ovqat sifatida ham tanilgan.

Rabbiyning ziyofati Iegovaning shohidlari tomonidan nishonlanadigan yagona bayramdir. Shu kuni barcha Yahovaning shohidlari, shuningdek, har kim Iso Masihning hayotini, xizmatini va oʻlimini yoritadigan nutqni eshitish uchun tantanali yigʻilishlarga yigʻilishadi.

Uchrashuvda ramzlar qoʻldan-qoʻlga uzatiladi: xamirturushsiz xamirdan tayyorlangan non (tuzsiz) (Masihning gunohsiz tanasini ramziy qiladi) va quruq qizil sharob (uning qonini ifodalaydi) ramzlardan faqat „samoviy umid“ boʻlganlarni qabul qilgan. Har bir uchrashuvda ramzlardan olingan shaxslar hisobga olinadi. Ushbu statistika „qoʻriqchi minorasi“ jamiyatining yillik hisobotlarida ham eʼlon qilinadi.

Statistika 
1996-yilda ushbu bayram sobiq SSSR hududida 500 mingdan ortiq kishi tomonidan nishonlangan.

Yana qarang 

 Pesach
 Eucharist
 transubstantsiya
 chaqaloqlik

Manbalar

Adabiyotlar 

  
 
 
  
 
 
 

 Iegova Shohidlari
 xristian bayramlari
Aberleiniog qal’asi

Aberleiniog qal’asi () ― Uelsning Anglesey shahrida joylashgan oʻrta asrlardagi motte va beyli qal’asi. U Gugo d’Avranches tomonidan 1080 va 1099-yillarda qurilgan. Qal’a Bomaris qal’asidan taxminan ikki mil shimolda tik tepada joylashgan. Asl yogʻoch konstruktsiya keyinchalik toshga almashtirildi va XVII-asrning oʻrtalarida Bomaris konstabli Tomas Cheadl tomonidan vayron qilindi. Ayni paytda qal’a qayta tiklandi va qisman jamoatchilik uchun ochiq. Rejada u past devorlar bilan oʻralgan, burchaklarida dumaloq minoralar bilan oʻralgan hovli.

Qal’ani eslatib turadigan bir nechta hujjatlar, boshqa narsalar qatori, 1094-yilda Gruffydd ap Cynan tomonidan qamal qilingan. Qamal barbod boʻlgan, ammo qal’a himoyachilaridan 124 Norman jangda halok boʻldi.

Yana qarang 
 Uelsdagi qal’alar roʻyxati

Havolalar 
 Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales 
 Welsh Castles: A Guide by Counties
 Anglo-Norman Castles
Qalʼalar
Karachaevskga taklifnoma

"Karachaevskga taklifnoma" yoki "Goryanka" (norasmiy nomi) — Karachaevskdagi haykal, shaharning tashrif qogʻozi ham uning gerbida tasvirlangan.

Tarixi 
„Goryanka“1965-yilda taniqli haykaltarosh Hamzat Krimshamxalov tomonidan yaratilgan. Rasmiy ravishda yodgorlik „Karachaevskga taklifnoma“ deb nomlangan, ammo mahalliy aholi uni „Goryanka“ deb atashgan.

Haykal gipsdan qilingan va yillar oʻtishi bilan uning koʻrinishiga putur yeta boshlagan. Koʻplab restavratsiyalardan soʻng, „Goryanka“ ning aniq nusxasini yanada bardoshli materialdan qayta yaratishga qaror qilindi.

2014-yil yozida shahar aholisiga avvalgisining aniq nusxasi, ammo alyuminiy materialdan tayyorlangan yangilangan Goryanka taqdim etildi. Yangi Goryanka ustida mahalliy haykaltarosh Xasan Jurtuboev ishlagan.

Tavsifi 
Milliy libosdagi togʻlik qiz bir piyola ayron uzatadi, bu qorachaylar va bolqarlarning uy yonidan oʻtayotgan mehmon yoki sayyohni ayron bilan mehmon qilish qadimiy odatini eslatadi.

Manbalar 

 Rossiya Yodgorliklari
 Karachayevsk
Moskva Verst ustuni

Moskvadagi verst ustunlari ― Moskvada saqlanib qolgan ikkita verst ustunlari.

Rogojskaya Zastava 
Verst ustuni 1783-yilda Rogojskaya Zastava hududida, Moskva atrofidagi oʻn oltita oʻxshash yoʻl belgilari orasida oʻrnatildi. Maydonni loyihalashda yodgorlik Entuziastlar avtomagistrali boʻylab temir yoʻl koʻprigi yaqinidagi maydonda asl joyidan koʻchirildi. 1974-yilda ustun davlat muhofazasiga olingan. Soʻnggi tiklash ishlari 2014-yilda amalga oshirildi.

Dastlab, bu bir nechta alohida bloklarning obeliski edi. Vaqt oʻtishi bilan yuqori qism — uchli tugatish — yoʻqoldi. Yodgorlik qumtoshdan qilingan. Yuqori poydevorda masofa koʻrsatilgan plastinka mavjud: „Moskvadan 2 verst“ va quyida oʻrnatish yili oʻyilgan.

Kutuzov prospekti 
Verst ustuni Kutuzovskiy prospektida joylashgan Borodino jangiga bagʻishlangan tarixiy va meʼmoriy majmuaning bir qismidir. Grenader korpusi xodimlari ushbu yodgorlikni 1883-yilda 1868-yilda yonib ketgan kulbada oʻrnatdilar, u yerda Fili kengashi boʻlib oʻtdi. Obelisk panorama muzeyini yaratishga asos solgan deb hisoblanadi. Soʻnggi taʼmirlash ishlari 2013-yilda amalga oshirildi.

Yodgorlik granit poydevoriga oʻrnatilgan baland qumtosh stelidir. U harbiy kengash yopilishida aytgan Mixail Kutuzovning soʻzlari bilan ishora qiladi: „Moskvaning yoʻqolishi bilan Rossiya hali yoʻqolmadi, armiyani qutqarish, qoʻshinlarni yaqinlashtirish va Moskvaning dushmanga muqarrar oʻlimni tayyorlash uchun birinchi vazifani qoʻydi va Shuning uchun u Moskvadan oʻtib, Ryazan yoʻli boʻylab chekinmoqchi…  biz hamma narsani toʻlashimiz kerak, lekin Vatan manfaati uchun oʻzimni qurbon qilaman va orqaga qaytishni buyuraman“.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
  
 
alifbo bo'yicha yodgorliklar
Bari qal’asi

Bari qal’asi () ― Italiyaning janubidagi Bari shahrida joylashgan oʻrta asr qal’asi. 1131-yilda Sitsiliya qiroli Rojer II tomonidan avvalgi Vizantiya istehkomi xarobalari ustiga qurilgan. U 1156-yilda Sitsiliya qiroli Uilyam I tomonidan vayron qilingan va 1233-yilda imperator Fridrix II tomonidan qayta tiklangan.

Havolalar 
 Фотографии замка на Flickr.com
 Italiya Qal'alari
bari qal'asi
XII asrda qurilgan qulflar
XIII asrda qurilgan qulflar
 1233-yilda qurilgan bino va inshootlar
Pyotr Voykov

Pyotr Lazarevich Voykov (; ) ( – 7-iyun 1927-yil) – inqilobchi, sovet davlat arbobi, Rossiya sotsial-demokrat ishchilar partiyasi (RSDRP) aʼzosi (1903-yildan).

Manbalar 

1888-yilda tugʻilganlar
1927-yilda vafot etganlar
Kosmosdagi qush

"Kosmosdagi qush" — bu ruminiyalik haykaltarosh Konstantin Brankuzining haykallari sikli boʻlib, u 28 yil davomida vaqti-vaqti bilan ishlangan.

Tarix 
1912-yildan 1940-yilgacha Brinkushi bronza, turli rangdagi marmar va gipsdan „Kosmosdagi qush“ ning 29 ta versiyasini yaratdi.

Siklning birinchi va eng mashhur haykali Nyu-Yorkdagi Metropolitan sanʼat muzeyida, bronza versiyasi esa Nyu-York zamonaviy sanʼat muzeyida saqlanadi.

„Kosmosdagi qush“ turkumi Ruminiya folkloridan sehrli qush tasvirlangan „Maiastra“ haykali tomonidan boshlangan. Siklning birinchi haykallarida (1912-1917) Brinkushi afsonaga koʻra pariga aylangan qushning ikki tomonlama tabiatini koʻrsatishga harakat qildi. Ammo tez orada Brinkushi ayollik jozibasiga koʻproq urg;u bergan holda, toshdagi sehrli parvozning timsoliga eʼtibor qaratdi. 1919-yilda sikl haykallarining koʻrinishi va ularning qanday tasvirlanishi mavhumroq edi. Brinkushi, oʻz soʻzlari bilan aytganda, qushni boshini koʻtarib tasvirlash vazifasi turgan edi, agar  bu imo-ishorada gʻurur va qiyinchilik boʻlmasa, keyingi haykallarda asosiy eʼtibor parvozning ramziyligiga qaratiladi. Bu ramziylik kundalik hayot olamidan oʻzgacha bir  dunyoga qochishni aks ettiradi.

Qiziq faktlar 

 Microsoft Xbox 360 oʻyin konsoli dizayneri Jonatan Xeys oʻzining tashqi koʻrinishini „Bird in Space“ haykallari seriyasiga asosladi.

 2005-yilda „Kosmosdagi qush“ turkumidagi asarlardan biri Nyu-Yorkdagi Christieʼs auksionida 27 million 400 ming dollarga sotildi. Dastlab haykal 8-12 million dollarga baholangan. Asar ilgari hech qanday katalogga kiritilmagan va 1937-yildan buyon Yevropada shaxsiy kolleksiyada boʻlgan, kim oshdi savdosidan bir necha kun oldin autentifikatsiya qilingan. Bu haykal 1922-1923-yillarda marmar va toshdan yasalgan. Uning balandligi 1 metr 21 santimetrni tashkil qilgan.

 „Kosmosdagi qush“ bugi-vugi kinokomediyasida faol rol oʻynaydi, bir juft badavlat kolleksiyachilar doimiy ravishda „Qush“ ni uylarida sudrab yurishadi va haykaldan kiyim ilgich sifatida foydalanishadi.

Manbalar

Adabiyotlar

Yana qarang 

 „Cheksiz ustun“

Havolalar 

 Nyu-York Metropolitan muzeyida joylashgan haykalning tavsifi
Ruminiya Madaniyati
 qushlarning haykal tasvirlari
 bronza haykallar
marmar haykallar
Ashtaun qal’asi

Ashtaun qal’asi () — XVII-asrga oid (ehtimol XV, 1600-yillarda qayta qurish bilan), Dublindagi Feniks bogʻida, Ashtaun tumanida joylashgan mustahkamlangan bino.

1989-yilda qal’a rekonstruksiya qilinib, qal’a asl koʻrinishiga qaytariladi (masalan, bino diplomatik qarorgoh sifatida ishlatilgan davrda gruzin derazalari olib tashlangan va boshqa yangiliklar kiritilgan). Qal’aning oʻzida 4 qavat mavjud.

Manbalar 

Dublin Qal'alari
Ambras qal’asi

Ambras qal’asi () ― Avstriyaning Innsbruk shahrida joylashgan qal’a muzeyi. Bu shaharning asosiy diqqatga sazovor joylaridan biridir. Uning madaniy va tarixiy ahamiyati ertsgersteg Ferdinand II bilan chambarchas bogʻliq.

Qal’aning qurilishi imperator Ferdinand I ning ikkinchi oʻgʻli Ferdinand II davriga toʻgʻri keladi. 1563-yilda Tirol provinsiyasida ertsgertsog suveren boʻlgach, oʻrta asr qal’asini Uygʻonish davri qal’asiga aylantirish uchun italiyalik meʼmorlarni yolladi.

Ferdinand II Gabsburglar oilasidagi eng saxovatli sanʼat homiylaridan biri edi. Ambras qal’asida u rasmlar, haykallar, qurollar, zargarlik buyumlari va boshqalarning ajoyib toʻplamlarini toʻplagan.

Bugungi kunda Ambras sayyohlar orasida eng mashhur joylardan biri, Innsbruk erta musiqa festivalining asosiy kontsert joyidir.

Havolalar 

 Официальный сайт
 Амбраз // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Avstriya Muzeylari
Avstriya Qulflari
Innsbruk binolari va inshootlari
XVI asrda qurilgan qulflar
Roʻziqul Berdiyev

Roʻziqul Saʼdullaevich Berdiyev (; 1971-yil 22-oktabr, Kitob, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – oʻzbek futbolchisi, yarim himoyachi. 2012-yilning noyabr oyidan buyon „Nasaf“ futbol klubi bosh murabbiyi lavozimida ishlab kelmoqda.

Futbolchilik faoliyati 
1992—1996-yillarda „Yangiyer“ klubida oʻynagan. 1997-yildan 2008-yilgacha futbolchilik faoliyatining oxirigacha „Nasaf“da oʻynagan.

Murabbiylik faoliyati 
2008-yildan murabbiylik faoliyatini boshlagan. 2011-yilgacha u „Nasaf“ bosh murabbiyi yordamchilaridan biri, jumladan, 2010—2011-yillarda „Nasaf“da ishlagan va ushbu klub bilan AFC Kubogi qoʻlga kiritgan Anatoliy Demyanenkoning yordamchisi boʻlgan.

2012-yilning yanvarida Demyanenko isteʼfoga chiqarilganidan soʻng u „Nasaf“ga bosh murabbiy boʻldi va shu yilning may oyiga qadar bu lavozimda ishladi. Shundan soʻng u ushbu klubning yoshlar jamoasini boshqargan. 2012-yilning noyabr oyida yana „Nasaf“ga bosh murabbiy etib tayinlandi va shu kungacha shu klub bilan hamkorlik qilib kelmoqda.

Milliy terma jamoa 
2017-yil 20-oktabrda Oʻzbekiston terma jamoasi bosh murabbiyi vazifasini vaqtincha bajaruvchi etib tayinlangan. Berdiyev boshchiligida Oʻzbekiston terma jamoasi BAA terma jamoasi bilan oʻrtoqlik uchrashuvi oʻtkazdi va unda minimal 1:0 hisobida magʻlub boʻldi.

Yutuqlar 

 Oʻzbekiston chempionati kumush medali sovrindori (2011, 2017, 2020)
 Oʻzbekiston chempionati bronza medali sovrindori (2000, 2001, 2005, 2006, 2009, 2010, 2013, 2014, 2015, 2016, 2022)
 Oʻzbekiston kubogi sohibi : (4) (2015, 2021, 2022, 2023)
 Oʻzbekiston kubogi finalchisi (2003, 2011, 2012, 2013, 2016)
 Oʻzbekiston Superkubogi sohibi : (2) (2016, 2023)
 Oʻzbekiston Superkubogi finalchisi : (2021, 2022)
 AFC Kubogi sohibi : (1) (2011) 
 AFC Osiyo chempionlar kubogi yarim finalchisi: 2001/2002
 AFC Kubogi finalchisi (2021)

Murabbiy sifatida 

 Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi murabbiyi : 2013, 2016, 2017, 2020, 2021

Manbalar 

1971-yilda tugʻilganlar
22-oktyabrda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Kishilar
Qashqadaryo viloyati kishilari
Alifbo boʻyicha futbolchilar
Alifbo boʻyicha futbol murabbiylari
Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari
Erkak futbol yarim himoyachilari
Yangiyer klubi futbolchilari
Nasaf klubi futbolchilari
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Oʻzbekistonlik futbol murabbiylari
Oʻzbekiston Superligasi murabbiylari
Nasaf futbol klubi murabbiylari
Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi bosh murabbiylari