MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Fiji dominioni

Fiji dominioni () — 1970-yil oktyabrdan 1987-yil 6-oktyabrgacha bo‘lgan davrda Fiji davlatining rasmiy nomi. 1970-yilda Britaniya hukmronligi tugagach, Fiji orollari hukmronlik sifatida mustaqillikka erishdi, Britaniya monarxi Yelizaveta II mintaqada general-gubernator tomonidan vakil qilingan Fiji monarxi sifatida davlat rahbari bo‘lib qoldi. 1987-yil 6-oktyabrda ikkita harbiy to‘ntarishdan so‘ng Fiji Respublikasi eʼlon qilindi. Yelizaveta II taxtdan chetlatildi (Fiji qirolichasi sifatida).

Tarixi
Fiji general-gubernatori lavozimini egallagan:
Robert Siney Foster (1970-yil 10-oktyabrdan – 1973-yil 13-fevralgacha)
Jorj Kakobau (1973-yil 13-fevraldan – 1983-yil 12-fevralgacha)
Penaia Nganilau (1983-yil 12-fevraldan – 1987-yil 6/15oktyabrgacha)
Fiji Bosh vaziri lavozimini quyidagilar egallagan:
Kamisese Mara (1970-yil 10-oktyabrdan – 1987-yil 13-aprelgacha)
Timoti Mbvandra (1987-yil 13-apreldan – 14-maygacha)

Yelizaveta II Fijiga 1953, 1963 va 1970-yillarda, mustaqillikdan keyin esa 1973, 1977 va 1982-yillarda tashrif buyurgan.

1987-yil 13-aprelda Fidji-Hindlar hukumatiga saylovdan so‘ng, fijilik, bosh vazir Timoti Mbavandra, podpolkovnik Sitiveni Rabuka boshchiligidagi ikkita harbiy to‘ntarishning birinchisini amalga oshirdi. Dastlab Rambuka qirolicha Yelizaveta II ga sodiqligini bildirdi. Biroq, Ratu Penaia Nganilau general-gubernatori Fidji konstitutsiyasini qo‘llab-quvvatlashga intilib, Rambuka boshchiligidagi yangi hukumatga sodiqlik qasamyod qilishdan bosh tortdi va shuning uchun ikkinchisi 1987-yil 6-oktyabrda Fijini respublika deb eʼlon qildi. Bu Britaniya hukumati tomonidan 1987-yil 15 oktyabrda tan olingan va Nganilau o‘sha kuni iste’foga chiqdi. Qirolicha Yelizaveta II ga yo‘llagan maktubida u shunday yozgan:

Respublika e’lon qilinganidan so‘ng, 1987-yil dekabr oyida sobiq general-gubernator Penaia Nganilau Fijining birinchi prezidenti bo‘ldi.

Manba

Izohlar
Mavludaxon Ibragimova

Mavludaxon Ibragimova Qahramonovna(1967-yil 30-iyun Fargʻona viloyatida tavallud topgan, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek shifokori va siyosatchisi.IV-chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati etib saylangan. O‘zbekiston Liberal-demokratik partiyasi a’zosi.

Biografiyasi 
Mavludaxon Ibragimova Qahramonovna 1967-yil 30-iyun Fargʻona viloyatida tavallud topgan.Mavludaxon Ibragimova Andijon davlat tibbiyot institutini oliy maʼlumotga ega boʻlgan holda tamomlagan.2020-yilda IV-chaqiriq O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga deputat etib saylangan.O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlis Qonunchilik palatasining Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish masalalari qo‘mitasi a’zosi lavozimiga tayinlangan.

Manbalar 

Oʻzbekiston Liberal-demokratik partiyasi a’zolari
Baxrom Raxmonaliev

Baxrom Raxmonaliev Marufjonovich(1989-yil 13-aprel Fargʻona viloyatida tavallud topgan, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek filologi va siyosatchisi. IV-chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati etib saylangan. Oʻzbekiston Liberal-demokratik partiyasi aʼzosi.

Biografiyasi 
Baxrom Raxmonaliev Marufjonovich 1989-yil 13-aprel Fargʻona viloyatida tavallud topgan.Baxrom Rahmonaliev Toshkent davlat sharqshunoslik instituti va O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasini oliy maʼlumotga 
ega boʻlgan holda tamomlagan.2020-yilda IV-chaqiriq O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati etib saylangan.O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlis Qonunchilik palatasining Fuqarolar salomatligini muhofaza qilish qo‘mitasi a’zosi lavozimiga tayinlangan.

Manbalar 

Oʻzbekiston Liberal-demokratik partiyasi a’zolari
Umid Jabbrov

Umid Jabbrov Rahmonovich(1976-yil 28-iyun Fargʻona viloyatida tavallud topgan, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — filolog va siyosatchi. IV-chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati etib saylangan.

Biografiyasi 
Umid Jabbrov Rahmonovich 1976-yil 28-iyun Fargʻona viloyatida tavallud topgan.
Farg‘ona davlat universitetini oliy maʼlumotga ega boʻlgan holda tamomlagan.
2020-yildan IV-chaqiriq O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati etib saylangan. „Milliy tiklanish“ demokratik partiyasi vakili, shuningdek, Innovatsion rivojlanish, axborot siyosati va axborot texnologiyalari qo‘mitasi aʼzosi.

Manbalar 

1976-yilda tugʻilganlar
Lingua Franca Nova

Lingua Franca Nova (qisqartirilgan LFN yoki Elefen ) - Shippensburg universitetida C. George Boeree tomonidan yaratilgan sun'iy til. Uning so'zlari fransuz, italyan, portugal, ispan va katalan tillaridan olingan. Til qoidalari juda soddalashtirilgan va Ruminiya kreol tillariga o'xshaydi. Oʻrganish va tushunish oson. Lotin va kirill harflaridan foydalanilgan fonetik alifboga ega.

Manbalar 

Sun'iy tillar
Optik oyna

Optik oyna - bu yer atmosferasi tomonidan bloklanmagan to'lqin uzunliklari diapazoni.Oyna   taxminan 300 nanometrdan ( ultrabinafsha-B ) inson ko'zi aniqlay oladigan diapazongacha, taxminan 400–700 nm va taxminan 2 mkm gacha davom etadi.   Quyosh nurlari asosan optik atmosfera oynasi orqali erga etib boradi;   Quyosh bu diapazonning aksariyat qismida juda faoldir (quyosh chiqaradigan radiatsiyaning 44% koʻrinadigan spektrda, 49% infraqizil spektrda toʻgʻri keladi).

Ta'rif 
Yer atmosferasi butunlay shaffof emas va ko'p to'lqin uzunliklari uchun 100% shaffof emas (Erning shaffofligi syujetiga qarang); shaffof bo'lgan to'lqin uzunligi diapazonlari  atmosfera oynalari deb ataladi.

"Optik spektr" atamasining ma'nosi 
Optik so'zi qadimgi yunoncha ὀπtῐkos (optikós, "ko'rish uchun yoki ko'rish uchun") dan kelib chiqqan bo'lsa-da, odatda ko'rinadigan yoki vizual narsani anglatadi,  optik spektr atamasi ko'rinadigan, ultrabinafsha va nurlarning yig'indisini tasvirlash uchun ishlatiladi.

Optik atmosfera oynasi 

Optik atmosfera oynasi - yer atmosferasidan o'tadigan elektromagnit spektrning optik qismi, uning infraqizil qismi bundan mustasnodir; , ilgari aytib o'tilganidek, optik spektr IR spektrini ham o'z ichiga oladi va shuning uchun optik oyna infraqizil oynani (8 - 14 mkm) o'z ichiga olishi mumkin bo'lsa-da, ikkinchisi konventsiya bo'yicha alohida hisoblanadi, chunki  bu ko'rinadigan spektrda mavjud emas.

Kuzatuv astronomiyasi uchun tarixiy ahamiyati 
1940-yillargacha astronomlar kuzatishlari uchun optik spektrning faqat koʻrinadigan qismi  va yaqin infraqizil qismlaridan foydalanishlari mumkin edi. Mashhur italyan polimati Galileo Galiley tomonidan qilingan birinchi buyuk astronomik kashfiyotlar optik oyna orqali erga etib kelgan yorug'likni qabul qiluvchi optik teleskoplar yordamida qilingan.  1940-yillardan keyin radioteleskoplarning rivojlanishi radio oynasidan foydalangan holda radio astronomiyaning yanada muvaffaqiyatli sohasini o'z ichidan ajralib chiqardi.

Shuningdek qarang 
Ushbu maqola Mirzo Ulug'bek nomidagi O'zbekiston Milliy universiteti Fizika fakulteti talabasi Ergasheva Mokhinur tomonidan Wikita'lim loyihasi doirasida ingliz tilidan tarjima qilindi.

 Infraqizil (atmosfera) oynasi
 Biologik to'qimalarda optik oyna
 Radio oynasi

Adabiyotlar
Vyacheslav Popov

Vyacheslav Nikolayevich Popov (1962-yil 17-fevralda tugʻilgan, Kuybishev, RSFSR, SSSR) — sovet va rus futbolchisi. Himoyachi sifatida oʻynagan.

Havolalar 
Vyacheslav Popov „Vosxod“ (Kuybishev) yoshlar jamoasi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. Proffesional darajadagi faoliyatini 1979-yilda SSSR chempionatining Ikkinchi ligasida Sizranning „Turbina“ jamoasida bosghlagan. 1980-yilda u Kuybishevning „Krilya Sovetov“ klubida oʻynay boshladi va bu jamoada 9 mavsumni oʻtkazdi. Krilya Sovetov jamoasidagi 9 mavsumning 3 tasi SSSR Birinchi Ligasi va 6 tasini Ikkinchi ligasida oʻtkazgan. 1989—1991-yillarda Markaziy Osiyoning „Navbahor“ va „Alga“ klublari safida ham ikkinchi ligada ishtirok etgan. 1989-yilgi mavsumda Oʻzbekiston SSRning „Navbahor“ jamoasi safida toʻp surgan futbolchi 38 ta oʻyinda 15 ta gol urgan va bu uning uchun faoliyatidagi eng yaxshi natija boʻlgan.

1992-yilda Popov Rossiyaning „Uralmash“ jamoasiga koʻchib oʻtdi. U Rossiya chempionatidagi debyutini 29-mart kuni Fakelga qarshi 1-tur uchrashuvida oʻtkazdi. Oʻsha yilning 22-aprel kuni u faoliyatidagi yagona golini Premyer-ligadagi tur oʻyinida SSKA jamoasiga qarshi oʻyinda kiritgan. „Uralmash“ klubi tarkibida oliy ligada jami 17 ta o‘yin o‘tkazgan. 1993-yilda u Samaraga qaytib keldi. Keyinchalik u SKD (ikkinchi ligada), „Neftyanik“ (Poxvistnevo) (uchinchi ligada) va Vengriyaning „Szegedi EAC“ klublarida oʻynagan. U 1994-yilda „Neftyanik“ (Poxvistnevo) jamoasida faoliyatini yakunlagan.

Yutuqlar 

 Krilya Sovetov

 Ikkinchi liga gʻolibi (3): 1983 (2-chi zona), 1984 (2-mintaqa), 1986 (2-mintaqa)
 Ikkinchi ligada uchinchi oʻrin (1): 1988 (2-mintaqa)

 Navbahor

 Ikkinchi ligada 2-oʻrin sohibi (2): 1989 (7-mintaqa), 1990 (Sharqiy zona)

 Alga

 Ikkinchi ligada uchinchi oʻrin (1): 1991 (Sharqiy zona)

Manbalar

Havolalar 

 FootballFacts.ru saytidagi profil FootballFacts.ru

1962-yilda tugʻilganlar
17-fevralda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Rossiya futbolchilari
SSSR futbolchilari
Navbahor futbolchilari
Alga Bishkek futbolchilari
Sarah Andersen

Sarah Andersen — amerikalik karikaturachi va illyustrator, Sarah's Scribbles vebkomikslar toʻplami muallifi. New York Timesning bestselleri Fangs kitobi muallifi.

Tarjimai holi 
Andersen 2014-yilda Merilend instituti sanʼat kollejini (MISK) tamomlagan. MISKni tamomlagandan soʻng, qisman avtobiografik vebkomiks Sarah’s Scribbles (eski Doodle Time) chizishni boshlaydi. Sarah’s Scribbles uchun ketma-ket uch yil eng yaxshi grafik romanl va komikslar boʻyicha Goodreads Choice mukofotini qoʻlga kiritgan. 2016-yilda Adulthood is a Myth debyut kitobi, 2017-yilda Big Mushy Happy Lump kitobi va 2018-yilda Herding Cats kitobi uchun uchun Goodreads Choice mukofotiga loyiq koʻrilgan.

Andersen 2019-yil iyul oyida chiqarilgan Cheshire Crossing grafik romanida yozuvchi Andy Weir bilan hamkorlik qilgan. Ushbu hamkorlik Weirning eski hajviyasiga asoslangan boʻlib, Piter Pan hikoyasidan Wendy Darling, Oz sehrgari hikoyasidan Dorothy Gale va „Cheshire Crossing“ deb nomlangan maktab-internatdagi Alice moʻjizalar mamlakatida filmidan olingan Elis Liddell kabi qahramonlardan iboratdir.

Andersen 2019-yilning oxirida Tapas platformasida Fangs deb nomlangan gʻayritabiiy romantik vebkomiksini chop etishni boshladi. 2020-yil sentyabr oyida Fangs kitobi Andrews McMeel nashriyoti tomonidan nashr etildi. Oʻsha oyda nashriyotdagi hafta davomida eng koʻp sotilgan kitob boʻld. 2020-yil oktyabr oyida esa New York Timesning bestselleri (eng koʻp ostilgan kitob) boʻldi.

2020-yil yanvar oyida Mexiko shahridagi ommaviy sanʼat loyihasi doirasida oʻz qahramonlarining devoriy suratini chizgan. Biroq ushbu surat bir necha kun ichida oʻchirib tashlangan. 2022-yil 31-dekabrda New York Times gazetasida Stable Diffusion (Barqaror diffuziya) kabi sunʼiy grafik tizimlarning oʻsishi haqida tahliliy esse yozdi. Ushbu inshosida grafik rassomlarning chalkashlik, oʻzlashtirish, obroʻga taʼsir qilish, daromadlarni kamaytirish kabi tahdidlarni ochiqlab bergan.

2023-yil yanvar oyida Andersen Sunʼiy intelekt (AI) kompaniyalari — Stability AI, Midjourney va DeviantArt onlayn sanʼat hamjamiyatiga nisbatan qoʻzgʻalgan daʼvo arizasining mualliflaridan biri.

Manbalar

Havolalar 

Yashayotgan insonlar
Amerikalik karikaturachilar
Abdurauf Muhammedov

Abdurauf Muhammedov (1908-yil — 1938-yil, 14-oktyabr) — XX asr oʻzbek maʼrifatparvarlaridan, Oʻrta Osiyo davlat universitetida direktor oʻrinbosari, Namangan shahar soveti raisi boʻlib ishlagan. 1938-yil qatagʻon qurboni boʻlgan.

Tarjimayi holi 
Abdurauf Muhammedov 1908-yilda tugʻilgan. U ham akasi Abduvosiq Muhammedov kabi „Namuna“ maktabida tahsil oldi. Abdurauf mehnat faoliyatini juda erta boshlab, 1920-yil 13 yoshida meva-choy ishlab chiqarish korxonasida ishlagan. 1924—1926-yillarda esa Toshkentning eski shahar komsomol tashkiloti tuman qoʻmitasida tashkiliy boʻlim mudiri va kotibi vazifalarida ishlaydi. 1926—1927-yillarda davlat apparatini mahalliylashtirish komissiyasida mas’ul kotib, 1927—1928-yillarda esa Toshkent okrugi chakana ishlab chiqaruvchilar ittifoqi madaniyat boʻlimida mudir lavozimlarida faoliyat koʻrsatadi. Abdurauf Muhammedov 1928—1931-yillarda Oʻrta Osiyoda birinchi boʻlib tashkil etilgan radio markazida direktor oʻrinbosari boʻlgan.

Abdurauf Muahmmedov 1931—1932-yillarda Moskvada tahsil oladi. Moskva va Leningradga ketadiganlar guruhiga yetakchilik qiladi. Moskvada oʻqish bilan bir paytda talabalar stipendiya komissiyasi raisi va Oʻzbekistonning Moskvadagi doimiy vakilining mas’ul kotibi vazifalarida ish olib borgan. Toshkentga qaytgach, 1932-yil sentyabridan 1933-yil 15-apreligacha Oʻrta Osiyo davlat universitetida (hozirgi Oʻzbekiston Milliy universiteti) direktor oʻrinbosari boʻlgan. Keyinchalik Toshkentdan ketkazilib 1933-yil 15-aprelda Namanganning Yangi Qoʻrgʻon tumanida ijroKoʻm raisi oʻrinbosari lavozimiga tayinlanadi. Tashabbuskor va intiluvchan rahbar sifatida 1936-yil 26-yanvarda Namangan shahar soveti raisi lavozimiga saylanadi.

1937-yil 2-sentyabr kuni Abdurauf Muhammedov toʻsatdan Namangan partiya qoʻmitasi tomonidan partiyadan oʻchiriladi va ishdan chetlashtiriladi. 1937-yil 14-sentyabr kuni esa qamoqqa olishga order yozib beriladi.

1937-yilning 14-oktyabr kuni oʻtkazilgan birinchi soʻroqda Abdurauf Muhammedovning oʻtmishi bilan qiziqadilar. 1937-yil 1-noyabr kungi soʻrovda Abdurauf Muhammedovning Namangandagi shahar sovetida raisligi davrida olib borgan ishlari „aksilsovet faoliyati“ deb notoʻgʻri talqin qilinadi. Uni mahalliy troitskiychi aksilinqilobiy tashkilot tuzgan deb, OʻZSSR Jinoyat kodeksining 58-, 63-, 64-, 67-moddalari bilan aybdor deb topadilar. Mash’um uchlik Abdurauf Muhammedovnining ishini 1938-yil 14-oktyabr kuni soat 13:55 dan 14:10 gacha koʻrib chiqadi va oʻsha kunning oʻzida hukm ijro etilib otib tashlanadi.

Manbalar 

1908-yilda tugʻilganlar
1938-yilda vafot etganlar
Toshkentda tugʻilganlar
Sovet davri qatagʻon qurbonlari
Jalolova

Jalolova — Jalolov familiyasining ayollar uchun ishlatiladigan shakli.

Sportchilar 

 Gulshanoy Jalolova (1984-yil 10-dekabr) — yarimhimoyachi, „Oʻzbekiston ayollar terma jamoasining sobiq a'zosi.

Yana qarang 

Familiyalar
Oʻzbekcha familiyalar
Alifbo boʻyicha familiyalar
Abduvosiq Muhammedov

Abduvosiq Muhammedov (1905-yil, Toshkent — 1938-yil 5-oktyabr, Toshkent) — XX asr oʻzbek maʼrifatparvarlaridan. Toshkent viloyati komsomolida tashkilotchi. 1938-yil qatagʻon qurboni boʻlgan.

Tarjimayi holi 
Abduvosiq Muhammedov 1905-yilda Toshkent shahrining Shayx Hovandi Tohur dahasi, birinchi Mergancha mahallasida tugʻilgan. Otasi Abdushukur Toshmuhammad oʻgʻli bogʻbon oilasidan chiqqan. U 1900—1905-yillarda Fargʻona shahrida Jamurzaqov savdo idorasida, 1906—1914-yillarda toshkentlik savdogar Abdurasul Mavlonqoriyevning savdo manufakturasida, 1914—1917-yillarda esa Fargʻona shahrida Ahmedovning savdo idorasida ish yurituvchi boʻlib xizmat qilgan.

Abduvosiq Muhammedov 1917-yilgacha eski usul va jadid (yangi usul) maktablarida tahsil olgan. 1918—1919-yillarda Toshkentdagi Munavvarqori Abdurashidxonovning „Namuna“ maktabida oʻqigan.
Abduvosiq Muhammedov 1919-yil oxirida maktabni tugatib, 1920-yildan komsomol tashkilotiga aʼzo boʻlib kiradi. U Toshkentning eski shahar komsomolida tashkilotchi sifatida ish boshlaydi. A.Muhammedov tahsilni davom ettirish maqsadida Toshkent shahridagi ishchi fakultetiga oʻqishga kiradi. Biroq, oʻqish sharoitidan koʻngli toʻlmaydi va oʻqishni tashlab "Chigʻatoy gurungi" tashkilotida faol harakat olib boradi. Shu bilan birga Turkbyuroning nashriyot boʻlimida musahhih sifatida faoliyat olib boradi.

A.Muhammedov keyinchalik Moskvadagi Sharq mehnatkashlari kommunistik universitetda taʼlim oladi. 1924-yil noyabrda oʻqishni muvaffaqiyatli tugallab, Toshkentga qaytib keladi. 1925-yilning mart oyigacha Toshkent viloyati komsomolida tashkilotchi, soʻng 1926-yil 15-iyungacha mas’ul kotib lavozimida ish olib boradi.

1927-yil iyul oyida A.Muhammedov partiya yoʻllanmasi bilan Andijon viloyatiga yuboriladi. U Oyim tumanida yer islohotlarini oʻtkazish ishlariga jalb etiladi. 1928-yil sentyabrda Leningrad arxitektura institutining arxitektor-injener fakultetiga oʻqishga kiradi. U toʻrt yillik Leningraddagi tahsildan soʻng Toshkentga qaytib, VKP (b) Oʻrta Osyo byurosi qarori bilan Oʻzbekiston davlat plan qoʻmitasi Prezidiumi aʼzosi etib saylanadi.

1937-yil 21-oktyabr kuni ishdan chetlatiladi.

1938-yil 5-mart kuni A.Muhammedovga Toshkentdagi teatr qurilishida katta miqdordagi davlat pulini oʻmarish aybi qoʻyiladi. Sud 5-oktyabr kuni soat 09:00 dan 09:15 gacha oʻtkaziladi va oliy jazoga hukm qilinadi. Hukm oʻsha kuniyoq ijro qilinib, otib tashlanadi. 1938-yil 17-yanvar kuni A.Muhammedovning turmush oʻrtogʻi Matluba Muhammedova ham qamoqqa olinadi. 1938-yil 17-may kuni Toshkent viloyat sudi Matluba Muhammedovani 10 yilga qamoqqa hukm qiladi. U Sibirning Usolskiy lagerida jazoni ijro etadi.

1956-yil 28-noyabrida Abduvosiq Muhammedov oqlanib, 1938-yil 5-oktyabrda chiqarilgan „uchlik“ qarori bekor qilinadi. 1956-yil 14-dekabrda A.Muhammedovning oqlangani toʻgʻrisida yaqinlari xabardor qilinadi.

Manbalar 

1905-yilda tugʻilganlar
1938-yilda vafot etganlar
Toshkentda tugʻilganlar
Sovet davri qatagʻon qurbonlari
Mamut Abakirov

Mamut Abakirov(1912-yil O‘sh tumani To‘qbay-Tala qishlog‘ida tavallud topgan, Fargʻona viloyati — 2003-yil) — Qirgʻiziston SSR Oʻsh viloyati Sovet tumani, „Leninchil-jash“ kolxozining naslchilik yilqichilik fermer boshligʻi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1948-yil).

Biografiyasi 
Mamut Abakirov 1912-yilda Oʻsh tumani Toʻqbay-Tala qishlogʻida dehqon oilasida tavallud topgan. Boshlangʻich taʼlim yoʻnalishi boʻyicha tahsil olgan. 1931-yil — oddiy kolxozchi,1935-yil — mahalliy kolxozda (keyinchalik — Sovet tumanining „Leninchil-Jash“ kolxozi) dala etishtirish brigadasi boshligʻi boʻlgan. Mamut Abakirov 1942-yil iyun oyidan Ulugʻ Vatan urushida qatnashgan. Mamut Abakirov 159-tank brigadasining Gorodok Qizil Bayroq ordeni 6-alohida qoʻriqchi motor-muhandislik batalonida sapyor sifatida jang qilgan. 1942-yilda KKP(b) safiga kirgan.
Demobilizatsiyadan so‘ng vataniga qaytib, Sovet tumanidagi „Leninchil-jash“ kolxozida otchi bo‘lib ishlashda davom etgan. Keyinchalik shu kolxoziga naslchilik fermasi boshlig‘i etib tayinlandi.

1947-yilda Mamut Abakirovning rahbarlig tomonidan naslchilik fermasida 90 ta toydan 90 ta bosh sigir boqilgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 15-sentyabrdagi Farmoni bilan 1947-yilda kolxoz qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini majburiy yetkazib berish va chorvachilikning barcha turlari boʻyicha chorvachilikni rivojlantirish rejasini bajarganida chorvachilikdan yuqori mahsuldorlikka erishganligi uchun". Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni shuningdek, Lenin ordeni va Oʻroq va Bolgʻa oltin medali,Qizil Yulduz ordeni,Mehnat jasorati uchun medal, 3-darajali Shon-sharaf ordeni bilan taqdirlangan.

Mamut Abakirov nafaqaga chiqqunga qadar fermada ishlagan.

Mukofotlari 
 Sotsialistik Mehnat Qahramoni
 Lenin buyrugʻi
 Qizil Yulduz ordeni (1944-07-19)
 3-darajali Shon-sharaf ordeni (26.04.1945)
 Mehnat jasorati uchun medali

Vafoti 
Mamut Abakirov 2003-yilda vafot etgan.

Adabiyotlar 
 Muzalevskiy M. V. Sotsialistik mehnat qahramonlari. Biobibliografik lugʻat. — M. „Cavalier“, 2008. — T. 2. — 200 b.
 Qirgʻiziston Sotsialistik Mehnat Qahramonlari. — Frunze: Ed. „Qirgʻiziston“, 1966-yil
 Qirgʻiz tarixi — Mamlekettik til jana ensiklopediya borboru. Bishkek — 2003-yil, ISBN 9967-14-009-7
 Qirgʻiz kengashi ensiklopediyalari, 1976-yil

Manbalar
Ajimat Matiyev

Ajimat Matiyev(1905-yil Olmaluu-Buloq qishlog'ida tavallud topgan,Fargʻona viloyati,Andijon tumani,) — Qirgʻiziston SSR Jalolobod viloyati, Achinsk tumani, Olmalu-Buloq kolxozi raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1948-yil).

Biografiyasi 
Ajimat Matiyev 1905-yilda Olmalu-Buloq qishlogʻida (hozirgi — Jalolobod viloyati Suzoq tumani) dehqon oilasida tavallud topgan. 1920-yillarning oxirlarida hozirgi Qirgʻiziston janubidagi kolxoz harakatida faol yuritgan. Ajimat Matiyev birinchilardan bo‘lib tug‘ilib o‘sgan qishlog‘idagi qishloq xo‘jaligi arteliga ishga kirgan. 1934-yildan — Achinsk viloyati "Olmalu-Buloq" kolxozi raisi lavozimida ishlagan.
“Olmalu-Buloq” jamoa xoʻjaligini Jalolobod viloyatidagi ilgʻor qishloq xoʻjaligi korxonalari qatoriga olib chiqgan. Kolxoz 1947-yilda qoramol bo'yicha rejani 120 foizga, qo'y va yilqichilik bo'yicha 108,9 foizga, jun bo'yicha 110 foizga, sut bo'yicha 113 foizga ortig'i bilan bajargan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 15-sentyabrdagi farmoni bilan Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali shuningdek Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.
1953—1960-yillarda Olmalu-Buloq qishlogʻi qishloq kengashi raisi, 1960—1987-yillarda Olmalu-Buloq kolxozining naslchilik fermasi boshligʻi boʻlib ishlagan.

Mukofotlari 
Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni
Lenin ordeni
Oʻroq va Bolgʻa medali

Vafoti 
Ajimat Matiyev 1991-yil 26-avgustda vafot etgan.

Adabiyotlar 
„Qirg'iziston“. Uluttuk ensiklopediyasi: 1-jild. Asanov Y. A. B.: Mamlekettik til jana borboru ensiklopediyasi, 2006. ISBN 9967-14-046-1
Borbugulov M., O'sh viloyatlari ensiklopediyasi, Frunze, 1989-yil
Matluba Muhammedova

Matluba Muhammedova (1911-yil, Fargʻona — 1998-yil, Toshkent) — shifokor. Sheʼrlari sabab qatagʻonga uchragan. Italiya elchixonasidan boshpana soʻragan degan ayblov qoʻyilgan. Davlat va siyosat arbobi, arxitektor Abduvosiq Muhammedovning turmush oʻrtogʻi.

Tarjimayi holi 
Matluba Muhammedova 1911-yil Fargʻonada tugʻilgan. Otasi Nurmuhammad Dadamuhammedov yangi usuldagi maktabda muallimlik qilgan. 1926-yilgacha Matluba Muhammedova Qoʻqonda oʻqigan. Keyinchalik Toshkentdagi ayollar bilim yurtida, undan soʻng opasi kabi Moskvadagi oʻzbek maorif institutiga oʻqishga kiradi. Talabalar orasida vatanparvarlik ruhidagi sheʼrlari tufayli mashhurlikka erishadi. Keyinchalik uning shu mavzudagi sheʼrlari komsomol tashkiloti tomonidan koʻrib chiqilib, millatchilik sifatida baholanadi va oʻqishdan haydaladi. 1927-yil Moskvada „Komsomolskaya pravda“ gazetasida unga qarshi maqola ham chiqariladi. Koʻp oʻtmay oʻziga qoʻyilgan ayblarning tuhmat ekanini isbotlab ariza yozadi va oʻqishga qaytib tiklanadi. Ammo, bu vaqtda Moskvadagi oʻzbek maorif instituti yopiladi. Matluba Muhammedova shundan soʻng musiqa texnikumiga kirib, oʻqishni davom ettiradi. 1929-yilda Said Ahmad Naziriy Matlubani Leningrad arxitektura instituti talabasi Abduvosiq Muhammedov bilan tanishtiradi. 1933-yilda Abduvosiq oʻqishni bitirib Toshkentga qaytgach ular oila qurishadi.

1938-yil 5-mart kuni A.Muhammedovga teatr qurilishida katta miqdordagi davlat pulini oʻmarish aybi qoʻyiladi. Sud 5-oktyabr kuni soat 09:00 dan 09:15 gacha oʻtkaziladi va oliy jazoga hukm qilinadi. Hukm oʻsha kuniyoq ijro qilinib, Abduvosiq Muhammedov otib tashlanadi. 1938-yil 17-yanvar kuni A.Muhammedovning turmush oʻrtogʻi Matluba Muhammedova ham qamoqqa olinadi. Bu paytda u Toshkent tibbiyot institutining 3 bosqich talabasi boʻlgan. 1938-yil 17-may kuni Toshkent viloyat sudi Matluba Muhammedovani 10 yilga qamoqqa hukm qiladi. U Sibirning Usolskiy lagerida jazoni ijro etadi. Sibir oʻrmonlarida daraxt kesishga majbur qilinadi.

1940-yil 26-fevralda Matluba Muhammedovaning arizasi qayta koʻrib chiqilib, aybsiz deb oqlanadi. Matluba Muhammedova ikkinchi jahon urushi yillarida Tibbiyot institutini tugatdi, shifokor boʻlib ishladi. Urushdan soʻng ukasini davolatish maqsadida Namanganga ketdi, chunki ukasiga Toshkentda yashashga ruxsat berilmagan. Stalin vafot etgandan keyin yana Toshkentga qaytdi. Matluba Muhammedova 1998-yilda Toshkentda vafot etgan.

Manbalar 

1911-yilda tugʻilganlar
1998-yilda vafot etganlar
Fargʻonada tugʻilganlar
Sovet davri qatagʻon qurbonlari