Yavatahama

Yaponiyaning Ehime prefekturasida joylashgan shahar. 2022-yil 31-avgust holatiga koʻra, shaharda 15638 xonadonda 31385 nafar aholi istiqomat qilgan va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 240 nafarni tashkil qilgan. Shaharning umumiy maydoni 132,68 kvadrat kilometr (51,23 mi²).

Geografiyasi 
Yavatahama Sikoku orolida, Ehime prefekturasining gʻarbiy qismida, Sadamisaki yarim oroli etagida joylashgan. Shimolda Seto ichki dengiziga, Bungo kanali orqali esa gʻarbda Kyusyuga tutashgan. Riya qirgʻoq chizigʻida tik yon bagʻirlar, landshaft shakllangan. Uzoq vaqt davomida shaharning tabiiy porti Ehime prefekturasi va Sikoku uchun muhim port sifatida xizmat qilgan. Tekisliklar juda kam va tepaliklar sitrus yetishtirishda foydalaniladi.

Qoʻshni munitsipalitetlar 
Ehime prefekturasi

 Odzu
 Ikata
 Seiyo

Iqlimi 
Yavatahamada nam subtropik iqlim shakllangan, yozi issiq va qishi salqin, qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Yavatahamada oʻrtacha yillik harorat 15,5 °C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1644 mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Eng yuqori harorat yanvarda 26,2 °C ni, eng past harorat ham yanvarda, 5,1 °C ni tashkil etadi.

Demografiyasi 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Yavatahama aholisi 1950-yillardan beri doimiy ravishda kamayib kelmoqda.

Tarixi 

Yavatahama hududi avvalgi Iyo viloyatining bir qismi boʻlgan va nomi Nara davrining dastlabki hujjatlarida uchraydi. Afsonaga koʻra, „Yawatahama“ (八幡浜) nomi qadimdan Usa Xachiman ziyoratgohida oʻtkazilib kelingan festival nomi bilan bogʻliq.

Edo davrida bu hudud Uvadzima domenining Date klani tomonidan boshqarilgan. Meydzi islohotidan soʻng, 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimi yaratilishi bilan Yavatahama shahri tashkil etilgan. Biroq, bundan oldin ham, Yavatahama paroxodlar orqali Osaka va Oita bilan bogʻlangan va tez sur’atlar bilan oʻsib borayotgan sanoatlashuv tufayli bu hudud „Sikoku Manchesteri“ deb nomlangan. Ehimedagi birinchi bank ham 1878-yilda Yavatahamada ochilgan. Bundan tashqari, 1889-yilda Yavatahamada Sikokudagi ilk elektr chirogʻi yoqilgan.

Shaharlarning birlashishi 

 1935-yil 11-fevral – Yavatahama Sendzo, Hitada va Kamiyama bilan birlashgtan va shahar maqomiga koʻtarilgan.
 1955-yil 1-fevral – Futaiva punkti, shuningdek, Hizuchi, Maana va Kavakami qoʻshilgan.
 1955-yil 31-mart – Nisiuva tumanidagi Isotsu, Miyauchi, Kavanoisi va Kisuki shaharlari Honay nomi bilan birlashtirilgan.
 2005-yil 28-mart – Yavatahamaga Honay shahri (Nishiuva tumanida) qoʻshilgan.

Hukumati 
Yavatahama toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 16 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Yavatahama Ikata bilan birgalikda Ehime prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzodan hissa qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Ehime 4-okrugi tarkibiga kiradi.

Iqtisodiyoti 
Sanoatning asosiy tarmoqlariga sitrus yetishtirish, baliqchilik, baliqchilik bilan bogʻliq oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlash va kemasozlik kiradi. Mandarin apelsin yetishtirish Meydzi davrining oʻrtalarida boshlangan va 100 yillik tarixga ega. Baliqchilik sanoati trol baliq ovlash bilan bir qatorda akvakultura bilan ham rivojlanmoqda. Yavatahamadagi baliq bozori Sikokudagi eng katta bozor hisoblanadi. Shahar, shuningdek, baliq pastasi, pyuresi va oq baliqdan tayyorlangan baliq qarsildoqlari baliq mahsulotlari ishlab chiqarishga ixtisoslashgan. Bu kamaboko sifatida tanilgan. Yavatahamada, Uvadzima bilan bir qatorda, turli xildagi kamaboko sotadigan koʻplab doʻkonlarga ega. Mahalliy delikateslardan biri tempura uslubida qovurilgan dzakoten (じゃこ天) yoki kamabokolardir . Yavatahamada mikanlarni ishlab chiqarish Nisiuva qishloq xoʻjaligi kooperativi tomonidan boshqariladi. Kooperativ mevalarni butun mamlakat boʻylab „Hinomaru“ (日の丸) va „Kawakami“ (川上) kabi brendlar ostida tarqatiladi. Biroq qishloq xoʻjaligidaig ishlab chiqarish qarish demografiyasi va qishloq aholisining kamayishi tufayli pasayib bormoqda.

Taʼlimi 
Yavatahamada 14 ta davlat boshlangʻich va shahar hukumati tomonidan boshqariladigan toʻrtta davlat oʻrta maktablari mavjud. Shaharda Ehime prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan uchta davlat oliy maktabi mavjud.

Oliy maktablar 

 Yavatahama oliy maktabi
 Yavatahama texnik oliy maktabi
 Kavanoisi oliy maktabi

Oʻsmirlar oliy maktablari 
*Atago oʻsmirlar oliy maktabi
*Yasiro oʻsmirlar oliy maktabi

*Matsukaya oʻsmirlar oliy maktabi

*Osima oʻsmirlar oliy maktabi

*Honay oʻsmirlar oliy maktabi

Transporti

Temir yoʻllari 
 Sikoku temir yoʻl kompaniyasi – Yosan liniyasi

 Sendzyo – Yavatahama – Futaiva

Magistral yoʻllari 

  Matsuyama avtomagistrali

Portlari 

 Yavatahama porti – Kyusyudagi Usuki, Oita va Beppu, Oita shaharlariga muntazam parom qatnovini taʼminlaydi.

Taniqli shaxslari 

 Moriyuki Kato, Ehime prefekturasi gubernatori
 Chuhachi Ninomiya, yapon aviatsiya kashshofi
 Maedayama Eygoro, sportning 39-yokodzunasi boʻlgan sumo kurashchisi
 Dzoko Ninomiya, Ensin karate asoschisi va direktori

Manbalar

Havolalar 

 Yawatahama shahrining rasmiy veb-sayti 
 Yawatahama dengiz yoʻli  
 Yawatahama tog 'velosipedi  

Yaponiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari
Yaponiyadagi port aholi punktlari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Ehime prefekturasi shaharlari