MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Ahmad al-Bahvaniy

(Abu Nasr) Ahmad ibn Abdulloh ibn Abdurrahmon ibn Abdulloh ibn Shamr al-Bahvaniy — fozil imom, shoir va adib bo‘lgan. Umrining oxirida aqldan ozgan. 466-hijriy (milodiy 1073-yil)da tug‘ilgan va 544-hijriy (milodiy 1149-yil)da vafot etgan.

Manbalar
Sulaymoniya madrasasi

Sulaymoniya madrasasi (Madrasai Sulaymoniya) — Qoʻqonning Yuqori Haydarbek mahallasida joylashgan madrasa. Barpo etish ishlari Qoʻqon xoni Sulaymon Shodibiy tomonidan boshlanib, Norboʻtabiy tomonidan 1763-yilda yakunlangan. Xon madrasasi turkumiga kirgan. Domla Pirmuhammad aʼlam Qulmuhammad oʻgʻli bosh mudarrislikka tayinlangan. Hujralar 12 ta, talabalar hamda mudarrislar mos ravishda 30 va 3 nafar boʻlgan. 1918-yilda „Qoʻqon voqeasi“ oqibatida buzilib ketgan.

Manbalar
Ahmad al-Bagʻviy

(Abu Jaʼfar) Ahmad ibn Maniʼal-Bag‘dodiy al-Bag‘viy — Abul Qosim al-Bag‘iyning bobosi, muhaddis, asli Marvarruzdan bo‘lgan. Milodiy taxminan 777-yil (hijriy 160-yil)da tug‘ilib, 858-yil (hijriy 244-yil)da vafot etgan. Hadis izlab boshqa o‘lkalarga borgan, maʼlumotlar to‘plagan va „al-Musnad“ni tasnif qilgan. Hadis aytgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar.

Manbalar
Musnad Ahmad ibn Hanbal

Musnad Ahmad ibn Hanbal (arab. مسند أحمد بن حنبل) - musulmon olim, hanbaliy mazhabining asoschisi Ahmad ibn Hanbal (vaf. 241 hijriy/855 milodiy) tomonidan tuzilgan musnad hadislar to‘plamidir.

Tavsif 
Shomila kutubxonasining fikricha, yigirma yetti mingdan ortiq hadisni o‘z ichiga olgan ushbu asar islom tarixidagi eng yirik hadis to‘plamlaridan biridir. Unda “Ash’arai mubashshara”dan boshlab, har bir sahoba tomonidan rivoyat qilingan hadislar jamlangan. Bu ularning mavqeini va Muhammad (s.a.v.)ning hadislarini saqlab qolish uchun qilgan sa’y-harakatlarini ko‘rsatadi.

Ba’zilar Ahmad ibn Hanbal o‘z kitobiga quyidagicha izoh bergan deyishadi:“Men bu kitobga har bir hadisni faqat ba’zi ulamolar uni dalil sifatida keltirgan bo‘lsalargina kiritdim”.

Nashrlar 
Asar dunyoning ko‘plab tashkilotlari tomonidan nashr etilgan, jumladan: 

 “Musnad Imom Ahmad ibn Muhammad ibn Hanbal”. Noshir: Nur Fondi, AQSH ;
 “Musnad Imom Ahmad ibn Hanbal”ning ingliz tilidagi tarjimasi (4 jild): Noshir: Dorussalom nashriyoti ;
 “Musnad Imom Ahmad ibn Hanbal”ning inglizcha tarjimasi (5 jild) : Noshir: Dorussalom nashriyoti .

Manbalar

Yana qarang 

 Sunniy kitoblar ro‘yxati
 Sahihi Muslim
 Jomiy at-Termiziy
 Sunan Abu Dovud
 Sunan ibn Moja
 Muvatta Malik
 Majma az-Zavoid

Havolalar 

 Imom Ahmad uslubi (arabcha)
Ahmad at-Tuziyajiy

(Abu Homid) Ahmad ibn Hamza ibnMuhammad ibn Isʼhoq ibn Ahmadal-Mutavviʼiy at-Tuziyajiy ar-Ruzboriy — Samarqandda yashagan va shu yerda hadis aytgan. So‘ngra Botkir (Jayhun sohilidagi Termizdan bitta oldingi qalʼaning nomi) sari yo‘lga chiqqan va o‘sha yerda taxminan 1132-yil (hijriy 526-yil ramazon oyining 12-sanasi)da vafot etgan.

Manbalar
Ahmad at-Tumurtoshiy

Ahmad ibn Ismoil ibn Muhammad Iydg‘amish at-Tumurtoshiy al-Xorazmiy, al-Hanafiy (Zahiruddin, Abu Muhammad) — Xorazm muftiysi bo‘lgan. Taxminan milodiy 1203-yil (hijriy 600-yil)da vafot etgan.

Uning qalamiga mansub bir qancha asarlar mavjud:
 „Sharhu-l-jomiʼis-sag‘iyr“ („Kichik to‘plam“ga sharh);
 „Kitobu-t-tarvih“ („Xona havosini yangilash haqidagi kitob“).

Manbalar
Ahmad ibn Abdulloh ibn Habashal-Marvaziy

Ahmad ibn Abdulloh ibn Habashal-Marvaziy milodiy 770-yil (hijriy 153-yil) Marvda tugʻilib, 870-yil (hijriy 256-yil)da vafot etgan. 100 yil umr ko‘rgan. Oʻz zamonasida „Habashal-Hosib“ („Habash hisobchi“) laqabi bilan tanilgan. Bag‘dod ilmiy maktabida faoliyat ko‘rsatgan yirik astronom va matematik.

Asarlari 
 „az-Zij“ („Astronomik jadvallari“ — Bag‘dod shahri uchun tuzilgan);
 „az-Zij al-maʼrufbi-d-Dimashqiy“;
 „Damashq ziji“;
 „az-Zij al-Shahiy“ („Shoh uchunzij“).

U „az-Zij al-Maʼmuniy al-mumtahan“(„al-Maʼmunning tekshirilgan ziji“) asarining mualliflaridan biridir.

Uning Abu Jaʼfar ibn Ahmad ibn Habash ismli o‘g‘li bo‘lib, u ham astronomiya bilan shug‘ullangan. Uning „Kitob al-asturlab al-musattah“ („Yassi astrolyabiya“) nomli kitobi mavjud. Ahmad al-Marvaziyning IX asrdagi mashhur astrolog va astronomlaridan biri Muhammad ibn Bazyar ismli shogirdi ham boʻlgan.

Manbalar
Ahmad at-Tadyoniy

(Abul Faroris) Ahmad ibn Muhammad ibn Jumʼa ibn as-Sakan ibn Umayya ibn Razin ibn Abdulloh an-Nasafiy at-Tadyoniy — Tadyona qishlog‘i ahlidan. Undan o‘z diyorining ahli va Buxoro shayxlari hadis rivoyat qilganlar. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar. Taxminan, milodiy 976-yil (hijriy 366-yilning muharram oyi)da vafot etgan.

Manbalar
Ahmad al-Ashʼariy

Ahmad ibn Muhammad ibn Abdulmalik al-Ashʼariy, at-Tabriziy — XVIII asrlarda yashagan. Uning „Siroju-l-qulub“ („Qalblar chirog‘i“) nomli asar muallifi hisoblanadi.

Manbalar
Ahmad al-Kuroniy

Ahmad al-Kuroniy milodiy 1410-yil (hijriy 813-yil)da tug‘ilib, 1488-yil (893-yil)da Konstantinopolda vafot etgan. Ahmad ibn Ismoil ibn Usmon ibn Ahmad ibn Rashid ibn Ibrohim ash-Shahruzuriy, al-Hamadoniy, at-Tabriziy al-Kuroniy, so‘ngra al-Qohiriy, ash-Shofiʼiy, so‘ngra al-Hanafiy (Sharafuddin, Shihobuddin) — Rum ulamolaridan bo‘lgan. Harbiy sudni, so‘ngra fatvo chiqaruvchi idorani boshqargan.

Asarlari 
 „Sharhu Sahiyhi-l-Buxoriy“ („Sahiyh al-Buxoriy“gasharh");
 „Kashfu-l-asror an qiroati-l-aʼimmati-l-axyor“ („Fozilimomlar qiroati haqidagi sirlarning kashf etilishi“);
 „Sharhujamʼi-l-javomiʼ fi usuli-l-fiqh“ („Usul al-fiqh haqidagi to‘plamlarto‘lamiga sharh“);
 „G‘oyatu-l-amoniyfi tafsiri-l-kalomi-r-rabboniy“(„Rabboniy kalom tafsiri haqidagi ehtiyotkorlikdan ko‘zlanganmaqsad“);
 „Qasida fi ilmi-l-aruz“ („Aruz ilmi haqida qasida“);
 „al-Kavsar al-joriy fi ahodisi-l-Buxoriy“ („Buxoriy hadislarihaqida joriy kavsar“).

Manbalar
Ahmad at-Tuboniy

Ahmad ibn Yusuf at-Tuboniy (Jaloluddin) milodiy 1391-yil (hijriy 793-yil rajab oyi)da vafot etgan. Ilmi usul bilan shug‘ullangan hanafiy faqih, nahvshunos olim.

Asarlari 
 „Sharhu-l-manor“(„al-manor“ sharhi");
 „Risola fiadami javozi sihhati-l-jumʼa fimavoziʼ“ („Juma namozini o‘qishgaijozat berilmagan joylar haqidagi risola“);
 „Nukat ala-l-hidoya fifuruʼi-l-fiqhi-l-hanafiy“ ("Hanafiylikdagi furuʼ al-fiqh masalalariga bag‘ishlangan „Hidoya“ asariga oid nuktalar"). Muallif mazkur asarni „al-hidoya“ning shaʼniga „al-Inoya“ deb nomlagan.

Manbalar
Jomboy tongi

Jomboy tongi — Xalq deputatlari Jomboy tuman kengashi va tuman hokimligining gazetasi.

Tarixi 
1935-yildan beri nashr etiladi. Gazeta dastlab „Shonli mehnat“ nomi bilan chiqa boshlagan. 2016-yilda „Hurriyat“ gazetasining 14-sonida chop etilgan "Tuman „oyna“sidagi dogʻlar" maqolasida gazetadagi sayoz maqolalar, imlo va uslubiy xatolarga yoʻl qoʻyilgani, gazeta dizaynidagi kamchiliklar tanqid qilingan. Shundan soʻng gazetada ijobiy oʻzgarishlar kuzatildi. Gazeta muharrirligiga Isomiddin Poʻlatov tayinlandi.

2020-yil koronavirus pandemiyasi vaqtida gazetaning chop etilishi bir muddat toʻxtatildi.

Manbalar 

Oʻzbekiston gazetalari
Ahmad al-Bayvuqoniy

Ahmad ibn Abu Ali Abdulkarim al-Bayvuqoniy as-Saraxsiy (Abu Nasr) - solih shayx bo‘lgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar. Milodiy 1073-yil (hijriy 466-yil)da vafot etgan.

Manbalar
Ahmad al-Poykandiy (Abu Yahyo)

Ahmad ibn Yusuf ibnan-Nazr ibn Shamil al-Poykandiy (Abu Yahyo) — xatib bo‘lgan, Poykandda xatiblikni boshqargan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar. Milodiy taxminan 982-yil (hijriy 372-yil)da Poykandda vafot etgan.

Manbalar
Ahmad at-Tabriziy

Ahmad ibn Boqir ibn Ibrohim at-Tabriziy — usul ilmi bilan shug‘ullangan faqih. Milodiy 1855-yil (hijriy 1271-yil)dan keyin vafot etgan.

Asari 
 „Kitob fiusuli-l-fiqh“ („Usul al-fiqh haqidagi kitob“, uch jildli).

Manbalar
Ahmad at-Tabriziy (faqih, olim)

Ahmad ibn Lutf Alixon ibn Muhammad ibn Sodiq al-Qarodog‘iy, at-Tabriziy — faqih, olim. Tabrizda padari buzrukvori tarbiyasida voyaga yetgan, so‘ngra Isfahonga safar qilgan, keyinchalik u yerdan Iroqqa ko‘chib o‘tgan va Karbaloda istiqomat qilgan. U milodiy 1849-yil (hijriy 1265-yil)da Najafda vafot etgan va shu yerda dafn qilingan.

Asarlari 
 „Manhaju-r-rashod fisharhi-l-irshod“ („Sharhi irshod“haqidagi sog‘lom fikr dasturi").

Manbalar
Ahmad al-Aminiy

Ahmad ibn Najaf Ali al-Aminiy, at-Tabriziy milodiy 1870-yil (hijriy 1287-yil)da Tabriz nohiyalaridan bo‘lgan Sardho qishlog‘ida tavallud topgan, 1915-yil (hijriy 1370-yil)da Tehronda vafot etgan.

Asarlari 
 „Taʼliqa ala-l-makosib“ („Makosib“kitobiga taʼliqa").

Manbalar
Hishom ibn al-Kalbiy

Hishom ibn al-Kalbiy (arab. هشام بن الكلبي)–  milodiy 737 – 819 yillarda yashab o‘tgan arab tarixchisi. Ibn al-Kalbiy (إبن الكلبي) nomi bilan ham tanilgan. Uning toʻliq ismi Abu al-Munzir Hishom ibn Muhammad ibn as-Soib ibn Bishr al-Kalbiy edi.

Hayoti va ilmiy faoliyati  
U Kufada tug‘ilgan, umrining ko‘p qismini Bag‘dodda o‘tkazgan. U otasi singari qadimgi arablarning nasabnomalari va tarixi haqida ma’lumotlar to‘plagan. Fixrist kitobida yozilishicha, u 140 ta asar yozgan. Ibn al-Kalbiyning arablarning nasl-nasabi haqidagi ma’lumotlari “Kitob al-Agʻoniy”da ko‘p zikr qilingan.

Ibn al-Kalbiy Ismoil (a.s.) bilan Muhammad (s.a.v.) o‘rtasidagi nasabnomani tuzib chiqqan va barcha arablar Ismoil naslidan degan g‘oyani ilgari surgan . U asosan arablarning qadimiy og‘zaki ijodiga tayangan, biroq Bibliya va Palmira manbalariga ega bo‘lgan yozuvchilardan iqtibos keltirgan  .

1966-yilda Verner Kaskel Ibn al-Kalbiyning “Jamharat an-Nasab” (“Nasabalar to’plami”) asari bo‘yicha “Das genealogische Werk des Hisam ibn Muhammad al Kalbi ” nomli ikki jildli tadqiqot amalga oshirgan.

Manbalar

Havolalar 

 MuslimScholars.info saytidagi bioma'lumotlar

819-yilda vafot etganlar
737-yilda tugʻilganlar
Kitob al-Asnom
Baqali (Almati viloyati)

Baqali () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumanidagi qishloq. Baqali qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Viloyat markazi Sarqand shahridan 35 km shimoli-sharqda joylashgan. KATO kodi — 196037100.
1930-yilda qishloqda kollektivlashtirish va Sovet hukumatining qatagʻon siyosatiga qarshi qoʻzgʻolon boʻlib oʻtgan.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1399 kishini (713 erkak va 686 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1149 kishi (584 erkak va 565 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari
Qozogʻiston qishloqlari
Sarqan tumani aholi punktlari
Bayanbay (Almati viloyati)

Bayanbay (, sobiq Amanbuxtor sovxozi) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumaniga qarashli qishloq. Amanboxter qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Viloyat markazi Sarqand shahridan 25 km janubi-sharqda joylashgan. KATO kodi — 196033200.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 50 kishini (29 erkak va 21 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 60 kishi (30 erkak va 30 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari
Qozogʻiston qishloqlari
Sarqan tumani aholi punktlari
Kitob al-Agʻoniy

“Kitob al-Agʻoniy" (arab. كتاب الأغاني — Qo‘shiqlar kitobi) — ensiklopedik sheʼrlar va qoʻshiqlar toʻplami. Zamonaviy nashrlari 20 jilddan ortiq boʻlgan ushbu asar X asrda yashagan arab yozuvchisi Abu al-Faraj al-Isfahoniyga nisbat beriladi. Abu al-Farajning taʼkidlashicha, 10 ming sahifadan ko‘proq va 16 ming dan ortiq arab sheʼriyatini oʻz ichiga olgan asarni yozish uchun 50 yil vaqt ketgan. Uni uchta alohida bo‘limdan iborat deb ko‘rish mumkin: birinchisi xalifa Horun ar-Rashid uchun tanlangan „100 ta eng yaxshi qo‘shiq“lar, ikkinchisi shoh bastakorlari va uchinchisi muallifning o‘zi tanlagan qo‘shiqlar bo‘limidir. Asar islomgacha boʻlgan davrdan milodiy IX asr oxirigacha boʻlgan davrni oʻz ichiga oladi. Abu al-Faraj „Kitob al-Ag‘oniy“dagi koʻplab qo‘shiqlar uchun ijro yo‘nalishlarini kiritgan. Shaxslar haqidagi tarjimai hol izohlari tufayli asar muhim tarixiy manba hisoblanadi. Shuningdek, asar arab adabiyoti sotsiologiyasi bilan qiziquvchilar uchun ham foydalidir.

Eʼtirof 
XIV asrning taniqli tarixchisi Ibn Xaldun „Qoʻshiqlar kitobi“ni arablarning arxivi deb atagan: „Kitobda arablarning oʻtmishda sheʼriyat, tarix, musiqa va boshqa sohalarda erishgan barcha yuksak yutuqlari jamlangan. Mening bilishimcha, bu borada boshqa hech qanday kitobni u bilan tenglashtirib bo‘lmaydi“.

Nashrlar 
 al-Isbahoniy, Abu al-Faraj Ali ibn al-Husayn (1900). Kitob al-Agʻoniy (arab tilida). 1-7 jildlar.
 al-Isbahoniy, Abu al-Faraj Ali ibn al-Husayn (1900). Kitob al-Ag‘oniy (arab tilida). 8-14 jildlar.
 al-Isbahoniy, Abu al-Faraj Ali ibn al-Husayn (1900). Kitob al-Ag‘oniy (arab tilida). 15-21 jildlar.
 al-Isbahoniy, Abu al-Faraj Ali ibn al-Husayn (1900). Kitob al-Ag‘oniy (arab tilida). 22-jild.
 al-Isbahoniy, Abu al-Faraj Ali ibn al-Husayn (1868). Kitob al-Ag‘oniy. 21 jild. Leyden: Brill. al-Isbahoniy, Abu al-Faraj Ali ibn al-Husayn (1900). Kitob al-Ag‘oniy. Leyden: Brill.

Yana qarang 
 Abu al-Faraj al-Isfahoniy
 Hamasa
 Imru' al-Qais
 Maqama
 Muallaqat
 Mufaddaliyat

Manbalar 

Kitoblar
Birlik (Sarqan tumani)

Birlik (, 199?-yilgacha — Proletariy) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumanidagi qishloq. Sarqan shahar hokimligi tarkibiga kiradi. Viloyat markazi Sarqand shahridan 8 km shimolda joylashgan. KATO kodi — 196020200.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 656 kishini (329 erkak va 327 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 542 kishi (286 erkak va 256 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari
Qozogʻiston qishloqlari
Sarqan tumani aholi punktlari
Ekiasha (Almati viloyati)

Ekiasha (, 1993-yilgacha — Pokatilovka) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumanidagi qishloq. Ekiasha qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Sarkand shahridan taxminan 17 km sharqda, Jungʻariya Olatovining Markatov tizmasi etagida joylashgan. KATO kodi — 196039100.
Qishloq1910-yilda tashkil etilgan.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 2776 kishini (1377 erkak va 1399 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 2592 kishi (1290 erkak va 1302 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari
Qozogʻiston qishloqlari
Sarqan tumani aholi punktlari
Ahmad as-Sobitiy

Ahmad Abdulloh ibn Sobit al-Buxoriy as-Sobitiy (Abu Nasr) - faqih, Buxoro ahlidan. Bag‘dodda yashagan. Fiqhni o‘rgangan va qimmatli maslahatlar bergan. Vafotiga qadar shofiʼiy fiqhini o‘rgangan. „Al-Mansur“ jome masjidida uning ikkita to‘garagi bo‘lgan. Abu Homid al-Isfiroʻiniydan shofiʼiy fiqhni o‘rgangan. Rivoyat aytishda yumshoq tabiati, mayin tovushi va o‘ziga xos mahorati bilan ajralib turgan. Milodiy 1057-yil (hijriy 449-yil rajab oyi)da vafot etgan va „Bobu Harb“ maqbarasiga dafn etilgan.

Manbalar
Erkin (Sarqan tumani)

Erkin () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumanidagi qishloq. Qarabogʻet qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 196049300.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 210 kishini (105 erkak va 105 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 134 kishi (68 erkak va 66 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari
Qozogʻiston qishloqlari
Sarqan tumani aholi punktlari
Ahmad al-Javbaqiy

Ahmad ibn Ali al-Javbaqiy (Abu Nasr) - nasaflik adib va shoir hamda shofiʼiy faqih bo‘lgan. Laqabi — „Abu Homidot“ bo‘lgan. Iroq va Xurosonga borib, fiqh o‘rgangan. Milodiy 951-yil (hijriy 340-yil)da vafot etgan.

Asari 
 „Sharhu muxtasari-l-Muzniy fi furuʼi-l-fiqhi-sh-shofiʼiy“ (Shofiʼiylik mazhabiga oid furuʼ al-fiqhhaqidagi „Muxtasaru-l-Muzniy“gasharh").

Manbalar
Shubartubek

Shubartubek () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumanidagi qishloq. Qorashigʻon qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 196051200.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 227 kishini (114 erkak va 113 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 192 kishi (95 erkak va 97 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari
Qozogʻiston qishloqlari
Sarqan tumani aholi punktlari
Ahmad al-Juvoliqiy

Ahmad ibn Muhammad ibn Umar ibn Said al-Juvoliqiy al-Buxoriy (Abu Ismat) - Buxoro ahlidan.

Ulamolardan va undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar. Milodiy taxminan 983-yil (hijriy 372-yilning rabiulavval oyi)da vafot etgan.

Manbalar
Ahmad al-Xujandiy

Ahmad ibn Mahmud ibnUmar al-Xujandiy (Tojuddin) — ilmu-n-nahv va-s-sarf bo‘yicha yetuk olim bo‘lgan. Milodiy 1301-yil (hijriy 700-yil)da vafot etgan.

Asarlari 
 „Sharhu-l-mufassal li-z-Zamaxshariy“ (Zamaxshariyning „Mufassal“ asariga sharh", muallif unga „al-Iqlid“ deb nom bergan);
 „Sharhu-lmisboh li-l-Matraziy“ (Matraziyning „Misboh“ asariga sharh, muallif uni „az-Zavʼ“ („Ziyo“) deb nomlagan). Mazkur ikkala asar ham grammatikaga oiddir.
 „Uqudu-l-javohir fi ilmi-t-tasrif“ („Morfologiya haqida marjon“).

Manbalar
Shatirbay

Shatirbay (, 1993-yilgacha — Vesyoloye) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumanidagi qishloq. Shatirboy qishloq okrugining maʼmuriy markazi va u yerdagi yagona aholi punkti. KATO kodi — 196059100.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 1007 kishini (524 erkak va 483 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 741 kishi (393 erkak va 348 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Sarqan tumani aholi punktlari
Ahmad al-Habobiy

Ahmad ibn Ibrohim ibn Habob al-Xorazmiy al-Habobiy (Abu Bakr) — sadoqat, diyonat va omonat kabi sifatlar bilan tavsiflanganlardan biri bo‘lgan. U omonatga sadoqat namunasi, obro‘li odam bo‘lgan. Milodiy 912-yil (hijriy 299-yil)da tug‘ilib, 999-yil (hijriy 389-yil)da vafot etgan.

Manbalar
Gabon pasporti

Gabon pasportlari Gabon fuqarolariga Gabondan tashqarida sayohat qilishlari uchun beriladi.
2017-yil 1-yanvar holatiga ko‘ra, Gabon fuqarolari 50 ta mamlakat va hududga kelganlarida vizasiz rejim amal qilishi mumkin bo‘lib, Henley viza cheklovlari indeksiga ko‘ra, Gabon pasporti sayohat erkinligi bo‘yicha (Gaiti va Malagasi pasportlari bilan bog‘langan) 86-o‘rinni egalladi.

Yana qarang 

 Gabon fuqarolari uchun viza talablari
 Pasportlar roʻyxati

Manbalar 

Pasport
Ahmad al-Xushuvfagʻaniy

Ahmad ibn Abul Hasan Muhammad ibn Abu Hafs Umar ibn Muhammad ibn Buhayr ibn Xozimas-Sug‘diy al-Xushuvfag‘aniy (Abul Abbos) — „al-Jomiʼ as-sahiyh“(„Ishonchli to‘plam“) va „Kitobu-s-safina“ („Kema kitobi“) asarlarini tinglagan Abu Hafsning nabirasi. Ushbu kitoblarni bobosining o‘zi tasnif etgan. U ulamolardan, boshqalar esa undan hadis rivoyat qilganlar. Taxminan milodiy 983-yil (hijriy 372-yilning rabiulavval oyi)da vafot etgan.

Manbalar
Cherkassk (Almati viloyati)

Cherkassk (, — Cherkasskoye) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumanidagi qishloq. Cherkas qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 196057100.

Aholisi 

1999-yilda qishloq aholisi 1100 kishini (554 erkak va 546 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 967 kishi (496 erkak va 471 ayol) yashagan.

Muzey 
Qozogʻiston SSR Madaniyat vazirligining 1968-yil 1-yanvardagi qarori bilan Sarqan tumanining Cherkassk qishlogʻida „Sarqand tumani tarixi muzeyi“ ochilgan. Muzey ilgari „Cherkassk mudofaasi memorial muzeyi“ nomi bilan yuritilgan. Fuqarolar urushi davrida muzey binosi jangovar kengash boʻlgan (bugungi kunda Cherkassk mudofaasiga bagʻishlangan ekspozitsiya majmuasi mavjud). Shundan soʻng, 1978-yilda muzeyning 70-yilligi munosabati bilan Cherkassk mudofaasi binosi qurilgan. Bugungi kunda u yerda Sarqan tumani tarixining yangi ekspozitsiyasi namoyish etilmoqda.

Havolalar 
 Muzeydagi hayot. Cherkasskiy mudofaa muzeyi „Po-priyatnomu sovetskiy“
 Olmaota viloyati Madaniyat boshqarmasining rasmiy manbasi

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Sarqan tumani aholi punktlari
Ali ibn al-Madiniy

Abu al-Hasan Ali ibn Abdulloh ibn Jaʼfar al-Madiniy (778/161 — 849/234) — (arabcha: أبو الحسن علي بن عبد الله بن جعفر المديني) IX asrda yashagan sunniy islom olimi, hadis ilmining yirik namoyandasi.
Ahmad ibn Hanbal, Ibn Abu Shayba va Yahyo ibn Maʼin bilan bir qatorda, Ibn al-Madiniy koʻplab hadis mutaxassislari tomonidan ushbu sohadagi eng yirik toʻrt muallifdan biri deb eʼtirof etilgan.

Biografiyasi 
Ibn al-Madiniy milodiy 778 (161-hijriy) yilda Iroqning Basra shahrida kelib chiqishi madinalik boʻlgan oilada tugʻilgan. Uning ustozlari orasida otasi Abdulloh ibn Jaʼfar, Hammad ibn Yazid, Hushaym, Sufyon ibn Uyayna va o‘z davrining boshqa olimlari bor edi. Ustozi Ibn Uyayna shogirdi Ibn al-Madiniydan koʻproq ilm oʻrganganini aytgan.

Ibn al-Madiniy hadis, jarh va taʼdil, roviylarning nuqsonlari, sanadlar, rivoyatlar zanjiri sohalarida ixtisoslashgan. U bu sohalardagi mahorati uchun ham zamondoshlari, ham shogirdlari, ham ustozlari tomonidan olqishlagan. O‘zidan oldingi olimlardan Abdurahmon ibn Mahdiy Ibn al-Madiniyni nabaviy hadislar bo‘yicha eng bilimdon kishi deb taʼriflagan.

Uning shogirdlari orasida o‘ziga xos taniqli muhaddislar uchraydi. Ular qatorida: Muhammad ibn Yahyo az-Zuhaliy, Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriy, Abu Dovud Sulaymon ibn al-Ashʼas as-Sijistoniy va boshqalar. Zahabiy Ibn al-Madiniyni imom va hadis sohasida keyingi olimlarga namuna boʻlgan olim sifatida eʼtirof etgan.

Ibn al-Madiniy 849-yil iyun oyida (234-yil zul-qaʼda) Iroqning Samarro shahrida vafot etgan.

Asarlari 
Navaviyning qayd etishicha, Ibn al-Madiniy 200 ga yaqin asar yozgan. Ulardan baʼzilari ilgari uchramagan yangi yoʻnalishlarda yozilgan.

 „al-Ilal“ — hadis ilmidagi yashirin nuqsonlar (ilal) haqidagi ushbu asarning kichik bir qismi nashr etilgan.
 „Kitob az-zuafo“ -zaif hadis roviylari haqida.
 „al-Mudallisun“ — rivoyatda noaniq atamalardan foydalanadigan hadis roviylari haqida.
 "al-Asmo val-kuna — hadis roviylarining ismlari toʻgʻrisida.
 „al-Musnad“ — muallif tomonidan tartibga solingan hadislar toʻplami.
 „Kitob maʼrifat as-sahoba“ — sahobalarni tanish haqida.

Manbalar 

Hadis
Islom
Ahmad al-Xarqoniy (Abul Fath)

Ahmad ibn al-Husayn ibn Abdurrahmon ibn Abdurrazzoq al-Abbosiy ash-Shoshiy, al-Xarqoniyal-Farobiy (Abul Fath) — adib. Taxminan milodiy 1103-yil (hijriy 496-yil)da tugʻilib, 1112-yil (hijriy 505-yil)da vafot etgan. Otasi Shoshdan bo‘lgan, u Xarqonda tug‘ilgan. Samarqand tog‘idagi Farob qishlog‘ida yashab ijod qilgan. U ulamolardan al-Hofizal-Bag‘dodiy tasnif etgan asarlardan bir kitobni o‘rgangan. .

Manbalar
Ulgi (Almati viloyati)

Ulgi () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumanidagi qishloq. Qorashigʻon qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 196051300.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 285 kishini (140 erkak va 145 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 270 kishi (135 erkak va 135 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Sarqan tumani aholi punktlari
Topolevka (Almati viloyati)

Topolevka () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumaniga qishloq. Ekiashi qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 196039200.
Kopal, Lepsinskiy va Sibir kazaklari tomonidan 1873-yilda, keyinchalik 1913-yilda Topolevskiy (Terektinskiy, Kotur-qal’a) qishlogʻi sifatida tashkil etilgan.

Aholisi 

1999-yilda qishloq aholisi 507 kishini (257 erkak va 250 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 387 kishi (203 erkak va 184 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Sarqan tumani aholi punktlari
Terekti (Almati viloyati)

Terekti (, 2018-yilgacha — Sadovoye) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumanidagi qishloq. Cherkas qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 196057500.

Aholisi 
1999-yilda qishloq aholisi 165 kishini (84 erkak va 81 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 74 kishi (42 erkak va 32 ayol) yashagan.

Manbalar 

Qozogʻiston aholi punktlari Qozogʻiston qishloqlari
Sarqan tumani aholi punktlari