MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
O‘tkir Qurbonov

O'tkir Qurbonov (1983-yil 3-fevral, Surxondaryo viloyati, Jarqoʻrgʻon tumani, Oʻzbekiston) — oʻzbek dzyudochisi, 100 kg vazn toifasida ishtirok etadi. Oʻzbekiston terma jamoasi a’zosi, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro toifadagi sport ustasi. 2008-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi, dzyudo boʻyicha Osiyo chempionati va Osiyo oʻyinlari sovrindori, Jahon harbiy oʻyinlari gʻolibi, dzyudo boʻyicha Gran-pri bosqichi gʻolibi, dzyudo boʻyicha jahon kubogi sovrindori va gʻolibi.

Sport faoliyati 
Oʻtkir Qurbonov 2006-yilda Dohada (Qatar) boʻlib oʻtgan yozgi Osiyo oʻyinlarida 100-kg gacha boʻlgan vazn toifasida chorak finalda qozogʻistonlik dzyudochi Asxat Jitkeyevga yutqazib qoʻygandi. U tasalli beruvchi bahsda avvaliga tailandlik Pongpisanu Pratepvadtananon ustidan gʻalaba qozondi, soʻngra moʻgʻulistonlik Syend-Ayuushiin Ochirbatni, bronza medali uchun esa qatarlik Muhammad Ali Ayyaddan qoʻli baland keladi. 

Qurbonov 2007-yilda Haydarobodda (Hindiston) boʻlib oʻtgan yozgi Jahon harbiy oʻyinlarida 100 kg vazn toifasida slovakiyalik Zoltana Palkovachni magʻlub etib, oltin medalni oladi. Quvaytda oʻtkazilgan dzyudo boʻyicha Osiyo chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritadi.

U 2008-yili Chejuda (Janubiy Koreya) dzyudo boʻyicha oʻtkazilgan Osiyo chempionatida 100 kg vazn toifasida bronza medalini. Pekindagi (Xitoy) Yozgi Olimpiya oʻyinlarida 100 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida u birinchi davrada ruminiyalik dzyudochi Daniel Brat bilan toʻqnash keladi, ammo imkoniyatni qoʻldan boy beradi.

Oʻtkir Qurbonov 2010-yilda Guanchjoudagi (Xitoy) Yozgi Osiyo oʻyinlarida mutlaq vazn toifasida qozogʻistonlik dzyudochi Ulan Risqul ustidan gʻalaba qozonib, bronza medalini qoʻlga kiritadi. Abu-Dabida (BAA) dzyudo boʻyicha Gran-pri bosqichida kumush medalini, Olma-Otada (Qozogʻiston) dzyudo boʻyicha oʻtkazilgan jahon kubogida ham kumush, 2011-yilda esa oltin medalga sazovor boʻladi.

2012-yilda Toshkentdagi dzyudo boʻyicha Jahon kubogida 100 kg vazn toifasida yaponiyalik dzyudochi Daisuke Kabayashidan ustun kelib, kumush medal sohibi boʻladi.

Manbalar 

2008-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi dzyudochilar
Yashayotgan insonlar
1983-yilda tugʻilganlar
3-fevralda tugʻilganlar
Oʻzbekiston dzyudochilari
Front orti mehnatkashlari yodgorligi, Chelyabinsk

Front orti mehnatkashlari yodgorligi — Chelyabinsk shahridagi yodgorlik.

2015-yil 5-mayda Chelyabinsk Gʻalaba bogʻida tantanali ravishda ochildi. Yodgorlik ixtiyoriy xayr-ehsonlar hisobiga oʻrnatilgan — yodgorlikni tayyorlash va oʻrnatish uchun pulni „Yagona Rossiya“ partiyasining viloyat boʻlimi, deputatlar, Chelyabinsk korxonalari va fuqarolari ajratgan. Ochilish marosimida Chelyabinsk viloyati gubernatori Boris Dubrovskiy nutq soʻzlada, shuningdek, „Yagona Rossiya“ partiyasining Chelyabinsk viloyati boʻlimi kotibi Vladimir Myakush ishtirok etdi.

Yodgorlik muallifi, Rossiya Rassomlar uyushmasi aʼzosi, haykaltarosh Sergey Vorobyov ikki oʻsmirdan iborat haykaltaroshlik guruhini yaratdi: katta oʻlchamli telogreyka va kirza etik kiygan oʻgʻil va qiz bola, ular reproduktor orqali front hisobotlarini diqqat bilan tingladilar. Bolalarning orqasida urush yillarida Chelyabinskda tanklar uchun detal ishlab chiqarilgan tokar stanogi bor — bu Chelyabinsk traktor zavodi tomonidan taqdim etilgan. Toʻq rangli granit plitalar va yorqin marmar plitalar bilan qoplangan pastak postament ustidagi yozuvda shunday deyilgan: "1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Janubiy Uralning mehnat jasorati".

Kasli choʻyanidan oʻsmir ishchilarning haykallari quyilgan. Qiz obrazining prototipi Chelyabinskda istiqomat qiluvchi Faina Sharova boʻlib, u oʻn yoshidan ishlay boshlagan. U hikoya qiladi:

"Men tikuvchi boʻlib ishlaganman. Frontga kiyim tikardik. Ertalab soat sakkizdan kechki toʻrtgacha ishlardik. Juda qiyin edi, hatto, soʻz bilan ham ifoda etib boʻlmaydi. Biz shundogʻam unchalik koʻp emasdik — bolalar toʻyib ovqatlanmasdilar, shuning uchun ular hushidan ketardi, kasal boʻlardi, eng chidamlilari dastgohda qolardi. Biz shunchalik koʻp narsalarni boshdan kechirdikki, koʻz yoshlarsiz eslay olmaymiz. Men buni boshqa hech kim boshdan kechirmasligini istardim."

Yodgorlik atrofidagi kichik maydon yulka plitalari bilan qoplangan. Yodgorlik yonida, beton tumbada urush yillarida Buyuk Gʻalabaga hissa qoʻshgan Chelyabinsk korxonalari roʻyxati tushirilgan yodgorlik taxtasi oʻrnatilgan.

Manbalar

Havolalar 

 V Sadu Pobedi otkrili pamyatnik trujenikam tila
 Pamyat o podvige trujenikov tila v Chelyabinske uvekovechili v Sadu Pobedi
 Podrostkov Chelyabinska v telogreykax uvekovechili v pamyatnike trujenikam tila

Chelyabinsk yodgorliklari

 orqa ishchilar yodgorliklari / Chelyabinsk
Urush orti mehnatkashlari va urush bolalariga yodgorlik, Nijnekamsk

Urush orti mehnatkashlari va urush bolalari uchun monument — Tatariston Respublikasi, Nijnekamsk shahridagi yodgorlik.

Tarixi 
Gʻalaba maydoni hududida oʻrnatilgan yodgorlik 2015-yil 9-may kuni ochilgan.

2014-yil bahorida Tatariston Respublikasining Nijnekamsk munitsipal okrugi faxriylar kengashi tuman boshligʻi Aydar Metshindan front mehnatkashlari va urush bolalariga bagʻishlangan yodgorlik oʻrnatishni soʻradi. Natijada, uni yaratish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi, buning uchun Gʻalaba maydoni hududi ikki zonaga boʻlindi: biri toʻliq harbiy mavzuga, ikkinchisi front orti mehnatkashlariga bagʻishlandi; Bu joy Ulugʻ Vatan urushi qatnashchilariga shon-sharaf yodgorligi deb ataladigan boʻldi.

Ochilish marosimida Nijnekamsk meri Aydar Metshin, Tatariston ekologiya va tabiiy resurslar vaziri Artyom Sidorov, Tatariston Davlat kengashi deputati Rafis Burganov ishtirok etdi. Faxriy mehmonlar qatorida frontoviklar, front orti mehnatkashlari va urush bolalari ham bor edi. Aydar Metshin, front orti mehnatkashi Vasima Zokirova va urush bolasi Xamathasan Xaliullin Yodgorlikdan qizil matoni olib tashlashdi.

Tavsifi 
Ogʻirligi bir yarim tonnaga yaqin haykallar kompozitsiyasini oʻrnatish jarayonini nazorat qilish uchun Nijnekamskga shaxsan kelgan qozonlik haykaltarosh Rustam Gabbasov Nijnekamskliklar tomonidan oʻylangan loyihani amalga oshirishga kirishdi. Bronza yodgorligini yaratish uchun unga olti oycha vaqt kerak boʻldi.

Yodgorlikni yaratishda urush yillari mehnatkashlari — keksalar, ayollar va bolalar tasvirlari ishlatilgan. Qoʻlida belkurak koʻtargan chol ogʻir jismoniy mehnatni, bir oʻram non koʻtargan ayol — qishloq xoʻjaligi mehnatkashini, mexanik asbob tutgan bola — zavod va fabrikalardagi bolalar mehnatini ifodalaydi. Qizigʻi shundaki, bola kattalar oʻrnida ishlash uchun boʻyi yetmagani ramzi sifatida yogʻoch quti ustida turibdi. Uchala figura ham birdamlikka daʼvat ramzi sifatida radiorupor oyoqlari ostida turibdi.

Yodgorlik qora granitdan yasalgan poydevorga oʻrnatilgan, ammo birinchi nusxada poydevor kulrang koshinlar bilan qoplangan. Uning yonida xuddi shu granitdan yasalgan yodgorlik lavhasi oʻrnatilgan boʻlib, unda shunday deb yozilgan: "1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushi front orti mehnatkashlariga va bolalariga fidokorona mehnati uchun". Yodgorlik atrofi yulka plitalari bilan qoplangan.

Manbalar

Havolalar 

 PAMYaTNIKI DYeTYaM VOYNI
 Skulptura trujenikam tila i detyam voyni 
 V Nijnekamske ko Dnyu Pobedi ustanovyat pamyatnik „Trujenikam tila i detyam voyni“ za 4,7 mln rubley 
 V Nijnekamske rekonstruirovali ploщad Pobedi s 35-letney istoriey

Yodgorliklar
Nijnekamsk binolari va inshootlari
Urush orti mehnatkashlari va urush bolalari yodgorligi, Mendeleyevsk

Front orti mehnatkashlari va urush bolalari yodgorligi (toʻliq nomi Front orti mehnatkashlari, urush bevalari va bolalariga yodgorlik) ― Tatariston Respublikasining Mendeleyevsk shahridagi yodgorlikdir.

Taxminan uch metr balandlikdagi yodgorlik 2018-yilning iyun oyida ochilgan boʻlib, shahar markazidagi Qahramonlar xiyoboniga oʻrnatilgan.

Ochilish marosimida faxriy mehmonlar — urush faxriylari va bolalari ishtirok etishdi. Tadbirda Mendeleyevskiy oblasti rahbari Valeriy Chershintsev ishtirok etdi.

Yodgorlik Ulugʻ Vatan urushida gʻalaba qozonish yoʻlida tinimsiz mehnat qilgan qishloq mehnatkashlari, oʻsmirlar va keksalarga shahar va viloyat ahlining ehtiromiga aylandi. Uning qurilishi uchun aholining birgalikdagi saʼy-harakatlari bilan 700 ming rubldan ortiq mablagʻ yigʻilgan. Bunday yodgorlikni oʻrnatish gʻoyasi 2017-yilda mahalliy urush va mehnat faxriylari kengashi tashabbusi bilan paydo boʻlgan edi.

Toʻq jigarrang granit plitalar bilan bezatilgan poydevorda haykaltaroshlik guruhi joylashgan: oʻroq tutgan ayol, asbob-uskuna tutgan keksa kishi va qoʻlida oziq-ovqat savatini ushlab turgan yalangoyoq bolakay. Poydevorning old tomonida ikkita yodgorlik lavhasi joylashgan boʻlib, ularda rus va tatar tillarida shunday yozilgan: "Urush orti mehnatkashlariga, bevalariga, urush bolalariga". Yodgorlik muallifi Naberejniye Chelnilik rassom Vadim Ixsanovdir.

Manbalar

Havolalar 

 PAMYaTNIKI DYeTYaM VOYNI
 V Mendeleevske otkrili monument trujenikam tila i detyam voyni

Bolalar yodgorliklari / urush bolalari
Tatariston yodgorliklari / orqa ishchilar va urush bolalari
 Mendeleevsk
Urush orti mehnatkashlari va urush bolalari yodgorligi, Oktyabrskiy

Urush orti mehnatkashlari va urush bolalari yodgorligi — Boshqirdiston Respublikasi, Oktabrskiy shahridagi yodgorlik.

Tarixi 
2016-yil 4-sentabr kuni Oktabrskiy shahridagi Gʻalaba bogʻida, „Askarlar tafakkuri“ yodgorlik majmuasi yonida front mehnatkashlari va urush bolalari xotirasiga bagʻishlangan haykal ochildi. U Ikkinchi jahon urushi tugaganining 71-yilligiga toʻgʻri keldi. Ushbu voqea bilan shahar aholisini tantanali tadbirda ishtirok etgan Boshqirdiston rahbari Rustem Xamitov tabrikladi va shahar faxriy fuqarosi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni Layla Mardanshina bilan birgalikda haykalni ochdi. Shu bilan birga, respublika rahbari yana bir sharafli vazifani bajardi — u 1945-yil 16-mayda mukofotga taqdim etilgan Ulugʻ Vatan urushi faxriysi Aleksey Vasilyevich Kuptsovni  Qizil Yulduz ordeni bilan taqdirladi.

Boʻlajak yodgorlikning poydevori 2015-yil 7-mayda qoʻyildi, shundan soʻng uni qurishga mablagʻ toʻplash uchun „Xalq yodgorligi“ aksiyasi eʼlon qilindi — shahar fuqarolari va korxonalaridan 4 million rubldan ortiq mablagʻ toʻplandi.

Tavsifi 
Yodgorlik mualliflari metall rassomi Sobir Nosirov va haykaltarosh Vyacheslav Kuznetsov edi. Haykaltaroshlik kompozitsiyasi don boshoqlarni koʻtarib yurgan ayol va bolaning siymolarini aks ettiradi, ularning tepasida shahar ramzi boʻlgan sunʼiy neft favvorasi (Oktabrskiy shahri gerbi va bayrogʻida tasvirlangan). Haykallar guruhi Nijniy Tagil badiiy quyish zavodida bronzadan yasalgan.

Yodgorlik granit plitalar bilan bezatilgan postamentga oʻrnatildi. Postamentnig old tomonida "1941-1945-YILLARDAGI URUSH MEHNATKASHLARI VA BOLALARIGA" degan yozuv bor.

Manbalar

Havolalar 

 PAMYaTNIKI DYeTYaM VOYNI
 V oktabrskom sostoyalos otkritie pamyatnika trujenikam tila i detyam voyni

Bolalar yodgorliklari / urush bolalari
ishchilar
 orqa ishchilarning yodgorliklari
oktabr binolar va inshootlari
Urush orti mehnatkashlari va urush bolalariga yodgorlik, Tomsk

Urush orti mehnatkashlari va urush bolalariga yodgorlik ("Urush ortida gʻalaba qozongan ayol va oʻsmir") — Tomsk shahridagi yodgorlik.

Yodgorlik 2014-yil 4-oktabrda shaharning Novosobornaya maydonida Gʻalaba xiyobonida (2005-yilda paydo boʻlgan) ochilgan. Tantanali marosimda: Tomsk viloyati gubernatorining oʻrinbosari — Anatoliy Rojkov, Tomsk meri — Ivan Klyayn, shahar dumasi raisi — Sergey Ilinix, shuningdek, faxriylar, urush bolalari va front orti mehnatkashlari ishtirok etdilar. Ushbu yodgorlik Tomsk Gʻalaba xiyobonining kompozitsion yakuniga aylandi.

Tomskda yashovchi, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi va jamoat arbobi Porfiriy Glazirin yodgorlikni oʻrnatish gʻoyasini 2012-yilda ishlab chiqqan. Uning taklifi shahar dumasi deputatlari va Tomsk faxriylari orasida aks-sado berdi. Hammasi boʻlib, yodgorlikni yaratish Tomsk aholisi tomonidan yigʻilgan pulni hisobga olgan holda  rublga tushdi. Tomskliklar ham yodgorlik mualliflari boʻlishdi: rassom — Dmitriy Jeltov, haykaltarosh — Vladimir Romanov va quyuvchi — Maksim Petrov.

Haykaltaroshlik kompozitsiyasida qoʻlida snaryad tutgan ayol va bu snaryadlarni unga berib turgan oʻsmir tasvirlangan. Yogʻoch quti ustida turgan bola frontga ketgan erkaklar oʻrniga front ortida yosh bolalar ishlaganini bildiradi.

Yodgorlik jigarrang granit plitalar bilan bezatilgan postament ustida joylashgan boʻlib, umumiy balandligi 3,5 metrni tashkil qiladi. Postamentnig old tomonida memorial lavha oʻrnatilgan: "Front ortida Gʻalaba qozongan ayol va oʻsmirga. 1941-1945".

Manbalar

Havolalar 

 PAMYaTNIKI DYeTYaM VOYNI
 Eskiz pamyatnika trujenikam tila i mesto ego razmeщeniya soglasovani
 Pamyatnik trujenikam tila otkroyut na Novosobornoy v subbotu
 Pamyatnik jenщinam i podrostkam, kovavshim pobedu v Velikoy Otechestvennoy voyne v tilu 

Bolalar haykallari
 Tomsk yodgorliklari / orqa ishchilar va urush bolalari
 orqa ishchilarning yodgorliklari
Urush orti mehnatkashlari va urush bolalari yodgorligi, Ulan-Ude

Urush orti mehnatkashlari va urush bolalari yodgorligi — Buryatiya Respublikasining Ulan-Ude shahridagi yodgorlik.

Yodgorlik 2020-yil may oyida Ulan-Udening Jeleznodorojniy tumanidagi Shon-sharaf maydonida oʻrnatilgan. Loyiha mualliflari Moskvadagi „M. B. Grekov nomidagi harbiy rassomlar studiyasi“ning ijodiy jamoasidir. Haykaltarosh Aleksey Chebanenko Ulan-Ude maʼmuriyatining arxitektura va shaharsozlik qoʻmitasi tomonidan 2019-yilda oʻtkazilgan yodgorlikning eng yaxshi varianti uchun ochiq tanlov gʻolibi boʻldi. Uni tayyorlash boʻyicha barcha ishlar haykaltarosh ustaxonasida amalga oshirildi. Quyma bronza haykal Moskvadan Buryatiya poytaxtiga maxsus transportda yetkazildi.

Yodgorlik kompozitsion jihatdan toʻrtta bronza figuradan iborat: samolyot vintini yasayotgan erkak va oʻgʻil bola, shuningdek, xaskashli ayol va bir qoʻlida bogʻlamni ushlab, ikkinchi qoʻli bilan qoʻyni erkalayotgan qizaloq. Ularning barchasi front ortida mehnat qilgan kattalar va bolalarning matonat, jasorat va fidoyiligi timsolidir. Orqa planda markazda stela joylashgan boʻlib, uning tagida Buryat ASSR gerbining elementi tasvirlangan, tepasida esa Vatan urushi ordeni va Gʻalaba bayrogʻi bor. Stelaning markazida, yodgorlik lavhasi shaklidagi tokchada: „Front orti mehnatkashlari va urush farzandlari uchun yodgorlik“ degan yozuv bor.

Manbalar

Havolalar 

 PAMYaTNIKI DYeTYaM VOYNI
 V Ulan-Ude na ploщadi Slavi ustanovyat pamyatnik trujenikam tila i detyam voyni
 V Ulan-Ude otkrili pamyatnik trujenikam tila i detyam voyni

Urush haykallari
Bolalar yodgorliklari / urush bolalari
 Ulan-Ude Yodgorliklari
 Ulan-Ude Diqqatga Sazovor Joylari
 Rossiyada 2020-yilda qurilgan bino va inshootlar
Buryatiyada 2020-yil
Urush orti mehnatkashlari va urush bolalari yodgorligi, Chistopol

Urush orti mehnatkashlari va urush bolalari yodgorligi — Tatariston Respublikasining Chistopol shahridagi yodgorlik.

Tarixi 
Yodgorlik 2015-yil 1-mayda ochilgan va Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 70-yilligiga bagʻishlangan. U Chistopol shahrining markazida joylashgan va Qahramonlar xiyobonidagi yodgorlik majmuasining bir qismidir. Yodgorlikni oʻrnatish uchun taxminan 4 million rubl kerak boʻldi — mablagʻning yarmi mahalliy byudjetdan ajratildi, qolgan qismi oddiy aholi va shahar korxonalari xodimlari tomonidan yigʻildi.

Yodgorlikning ochilish marosimida „Yagona Rossiya“ partiyasi mahalliy boʻlimi kotibi va Chistopol shahar okrugi ijroiya qoʻmitasi rahbari — Dmitriy Ivanov, Rossiya Federal Majlis Federatsiya Kengashi aʼzosi - Ildus Axmetzyanov, Tatariston Respublikasi Davlat kengashi deputati — Rafil Nugumanov, shuningdek, front ishchilari — Galina Kuznetsova, Pyotr Tutaev va Aleksandr Vorobyovlar ishtirok etdi. Asosiy tabrik soʻzini Dmitriy Ivanov aytdi, u, xususan, shunday dedi:Bugun siz va bizda tantanali kun, biz urushning barcha qiyinchiliklarini nozik yelkalarida koʻtargan front mehnatkashlari va urush farzandlarining jasoratiga bagʻishlangan yodgorlikni ochamiz. Ushbu yodgorlikni yaratishda barcha chistopolliklar va yurtdoshlar oʻz hissalarini qoʻshdilar va barchangizga katta rahmat aytmoqchiman.

Tavsifi 
Silumin haykallar guruhi past beton poydevorga oʻrnatilgan boʻlib, u uchta figuradan iborat: oʻtirgan chol, uning yonida turgan ayol va frontdan kelgan xatni oʻqiyotgan bola. Yodgorlik orqasida yoʻlka plitalari yotqizilgan platformada stela oʻrnatildi, uning markazida nurlari ajralib turadigan yulduzning barelyefi, shuningdek, front va front ortining birligini ifodalovchi bolgʻa va oʻroq joylashgan. Barelyefning chap tomonida: "Front orti mehnatkashlariga Chistopol oʻlkasining sodiq oʻgʻil-qizlariga minnatdor avlodlardan" degan yozuv, oʻng tomonida "Oʻsha qahramonlik davrlarining xotirasi esa avlodlarda saqlanib qolsin. Sovet front orti mehnatkashlariga — boshimiz yerga tekkuncha taʼzimdamiz!" yozuvi tushirilgan.

Manbalar

Havolalar 

 PAMYaTNIKI DYeTYaM VOYNI
 Posvyaщenie trujenikam tila 
 V Chistopole otkrili pamyatnik trujenikam tila i detyam voyni
 V Chistopole torjestvenno otkrili pamyatnik trujenikam tila 

Bolalar yodgorliklari / urush bolalari
Urush haykallari
Chistopol binolari va inshootlari
Turgenev haykali, Oryol temir yoʻl vokzali

I. S. Turgenev haykali — rus yozuvchisi, rus adabiyoti klassigi I. S. Turgenevning temir yoʻl vokzali maydonidagi haykali.

Tavsifi 

Rossiyadagi eng mashhur  biri Turgenev qurol va it bilan markaziy polosaning koʻplab viloyatlarini piyoda kezdi. Bu sevimli mashgʻulotiga 12 yoshidan boshlab, hayotining qirq yildan koʻproq vaqtini bagʻishladi. Oryollik rassom va haykaltarosh L. I. Kurnakov ovchi Turgenevga haykal yasadi. Haykal oq beton, marmar uvoqlari va kulrang granitdan yasalgan. Yodgorlik ikki nusxada yaratilgan. Ulardan biri 1958-yilda Oryol stansiyasining temir yoʻl vokzalidagi maydonga oʻrnatilgan, ikkinchisi (saqlanmagan) — Msensk shahrida.

Manbalar

Havolalar 

 
Yozuvchilar yodgorliklari
 Ivan Turgenev Yodgorliklari
 1958-yilda Rossiyada qurilgan bino va inshootlar
1950-yillar Orel viloyatida
 1958-yilgi haykallar
Turk jangchilari yodgorligi

Turk jangchilari yodgorligi — 1918-yilda Boku shahrini ozod qilish uchun halok boʻlgan turk askarlariga yodgorlik.

Tarixi 
Turk generali Nuri posho qoʻmondonligidagi Kavkaz islom armiyasi va Ozarbayjon Demokratik Respublikasi qurolli tuzilmalari bir tomondan, Boku kommunasi (Markaziy Kaspiy diktaturasi) qurolli tuzilmalari va general Lionel Denstervil qoʻmondonligi ostidagi britan ekspeditsiya korpusi ikkinchi tomondan olib borgan Boku uchun jang 1918-yil sentabr oyida boʻlib oʻtgan. Harbiy harakatlar natijasida Britaniya qoʻshinlari va Markaziy Kaspiy diktaturasi ODR poytaxtiga aylangan Bokuni tark etishga majbur boʻldi.

Natijada 2000 ga yaqin turk askari halok boʻldi.

Yodgorlik 
Yodgorlik Shahidlar xiyoboni yonida joylashgan boʻlib, u ommaviy qabr, stela va masjiddan iborat. Qurilish 1999-yil 24-iyunda boshlangan, ochilish marosimi 2000-yil 9-aprelda boʻlib oʻtgan, unda Ozarbayjon Prezidenti Haydar Aliyev va Turkiya Prezidenti Sulaymon Demirel ishtirok etgan.

Yana qarang 

 Boku uchun jang (1918)
  Shahidlar masjidi
 "Mangu olov" monumenti

Manbalar 

Boku meʼmoriy yodgorliklari
Ozarbayjon-Turkiya
Kavn

Kavn () — Kichik Osiyodagi Kavn shahrining afsonaviy asoschisi, Miletning oʻgʻli. Biblidaning egizak ukasi.

Biografiya 
Ayniqsa, uning singlisi Biblidaning Kavnga boʻlgan jinoiy sevgisi haqidagi Ovidiy hikoya qiladi. Singlisi Biblida uni sevib qoldi va uning his-tuygʻularini aytadi, lekin u uni rad etib, boshqa yurtga qochib ketdi va Kavn shaharga asos soldi.

Nikenetga koʻra, aksincha Kavn singlisini umidsiz sevib qolgan va oʻz tugʻilgan joylaridan Likiyaga qochib ketgan (oʻz ehtirosini oshkor qilmaslik uchun) va u yerda Kavn shahriga asos solgan. Biblida iztirobga tushib, oʻz joniga qasd qildi. Boshqa bir baʼzi maʼlumotlarga koʻra esa, u Likiya bilan chegaradosh Kariyada oʻz nomidagi shaharga asos solgan. Keyinchalik Foroneyaning oʻgʻli Lirk Kavnning qiziga uylangan.

Qadimda odamlar orasi „Kavn sevgisi“ iborasi bor ishlatilgan, bu jinoiy yoki gʻayritabiiy jinsiy xohish-istak deb ataladi.

Panopolitanlik Nonnning soʻzlariga koʻra, Kavn Dionisning hind yurishidagi kariya qoʻmondoni Miletning ukasi edi.

Manbalar 

Mifologik qahramonlar
Ubashi-xon haykali

Ubashi-xon haykali — Elista shahrida (Qalmogʻiston) Lenin koʻchasi va Ostap Bender prospekti kesishmasida joylashgan yodgorlik. Oxirgi qalmiq xoni Ubashiga bagʻishlanadi.

Tarixi 
Ubashixon haykali haykaltaroshlar Nyamdorj Buyan va Norovsambuu Baatartsog ishlagan Bulgan (Moʻgʻuliston) shahrida joylashgan yodgorlikning aniq nusxasi. Ubashixon haykali Elistaga moʻgʻulistonlik Torgoutlarni birlashtirgan „Torgon Nutag“ klubi aʼzolari tomonidan taqdim etilgan.

2012-yil 9-iyunda haykal Elistaga yetkaziladi. Shahar hokimiyati yodgorlikni joylashtirishning turli variantlarini koʻrib chiqdi: Lenin koʻchasidagi Favqulodda vaziyatlar vazirligi binosi yonidagi maydon, City Chess yaqinidagi „Oktabr“ konsert zali binosi oldi, Qalmogʻiston Milliy muzeyi yaqinidagi maydon. Natijada yodgorlik 2012-yil noyabr oyi boshida aholi siyrak joyda, deyarli shahar chekkasida, „Odn“ (Yulduz) zavodiga kiraverishdagi sanoat hududida oʻrnatildi.

2012-yil 22-noyabrda Ubashixon haykalining tantanali ochilishi boʻlib oʻtdi.

Tavsifi 
Yodgorlikning balandligi 4,39 metrni tashkil qiladi. Haykal balandligi 3,4 metr boʻlgan postamentga oʻrnatilgan.

Galereya

Manbalar 

Otliq haykallar
 Elista Yodgorliklari
 Rossiya otliq haykallari / Ubashi
Shokir Mo‘minov

Shokir Mo'minov (1983-yil 17-fevral, Surxondaryo viloyati, Denov tumani, Oʻzbekiston) — oʻzbek dzyudochisi, 73 kg va 81 kg vazn toifasida ishtirok etuvchi, Oʻzbekiston terma jamoasi a’zosi. 2008-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi, dzyudo boʻyicha Osiyo oʻyinlari va Osiyo chempionati sovrindori.

Sport faoliyati 
Shokir Moʻminov 2003-yili Chedjuda (Janubiy Koreya) dzyudo boʻyicha oʻtkazilgan Osiyo chempionatida 73 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritadi. U 2006-yilda Dohadagi (Qatar) Yozgi Osiyo oʻyinlarida 73 kg gacha vazn toifasida yarim finalda koreyalik dzyudochi Li Von Xiga yutqazib qoʻyib, ammo bronza medali uchun bahsda qozogʻistonlik Aydar Kabimollayevni magʻlub etishga muvaffaq boʻlgan. 2007-yilda Quvaytdagi dzyudo boʻyicha oʻtkazilgan Osiyo chempionatida qit’amizning ikkinchi bronza medalini qoʻlga kiritadi.

Moʻminov 2008-yilda Pekindagi (Xitoy) Yozgi Olimpiya oʻyinlarida 73 kg gacha boʻlgan vazn toifasida chexiyalik dzyudochi Yaromira Jezek ustidan birinchi bosqichda gʻalaba qozondi, ammo keyingi bosqichda jahon chempioni Van Ki Chunga imkoniyatni boy berdi. Soʻng tasalli raundda qozogʻistonlik Rinat Ibragimovni yenggan boʻlsa, keyin braziliyalik Leandr Gilyerga imkoniyatni boy berdi.

U 2009-yilda Tayvan poytaxti Taypeda boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha Osiyo chempionatida 81 kg gacha boʻlgan vazn toifasida qit’amizning bronza medalini olishga muvaffaq boʻladi. Moʻminov 2010-yilda Guanjoudagi (Xitoy) Yozgi Osiyo oʻyinlarida 81 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida finalda koreyalik Kim Je Bomga yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritgan edi. Ammo bellashuvdan soʻng Shokirning doping-testi metilgeksanamin tufayli ijobiy chiqdi, shunda barcha natijalar bekor qilinib, kumush medaldan mahrum qilinadi.

2010-yilda Tunisda dzyudo boʻyicha Gran-pri bosqichida uchinchi oʻrinni qoʻlga kiritadi va shu yili u sportdagi faoliyatini nihoyasiga yetkazadi.

Manbalar 

2008-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlaridagi dzyudochilar
Surxondaryoda tugʻilganlar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
1983-yilda tugʻilganlar
17-fevralda tugʻilganlar
Oʻzbekiston dzyudochilari