An-34

An-34 — Sovet harbiy transport samolyoti. O. K. Antonova nomidagi eksperimental konstruktorlik byurosida ishlab chiqilgan. Yuklarni, askarlar yoki parashyutchilarni tashish, shuningdek yaradorlarni tashish uchun moʻljallangan. Yordamchi bombardimonchi sifatida ham foydalanish mumkin.

Yaratilish va rivojlanish tarixi 
1961-yilda bitta An-24 samolyoti transport samolyotiga aylantirilgan. Yoʻlovchi kabinasi esa yuk kabinasiga oʻzgartirilgan, pol kontrplak bilan mustahkamlangan. Oʻng tomoniga essa yuk eshigi oʻrnatilgan. Samolyot oʻzining ilk parvozini 1961-yil 4-sentabrda amalga oshirgan, sinov uchuvchilari Yu. V. Kurlin va A. M. Sigankov boshqarishgan. 1962-yil iyul oyida samolyot davlat sinovlariga topshirilgan. Tekshirov natijasida esa bir qator kamchiliklar aniqlangan. 1965-yil fevral oyida ikkinchi An-24 konvertatsiya qilingan. Endi yuk boʻlimida metall pol, orqa fyuzelajdagi lyuk bilan yaxshiroq yuklash hamda tushirish uchun samolyot shiftga yuklash moslamasi oʻrnatilgan. Yonlarda parashyutchilar uchun yigʻma oʻrindiqlar oʻrnatilgan. Bundan tashqari, samolyotda yoqilgʻi zaxirasi koʻpaytirilgan.

Sumsov Viktor Alekseyevich samolyotning bosh konstruktori etib tayinlangan. Yangi samolyot An-34 (An-24T) deb nomlangan. 1965-yil 16-iyundan 10-noyabrgacha Davlat sinovlari oʻtkazilgan. Irkutsk aviatsiya zavodida samolyotni seriyali ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan. Hamda samolyot ishlab chiqarish 1971-yilgacha davom etgan. 1965-yildan 1971-yilgacha 226 ta samolyot ishlab chiqarilgan, ulardan 62 tasi An-24RT modifikatsiyasida boʻlgan.

Samolyotning fyuzelaj qismi turli diametrli ikkita yoydan iborat. Kokpit fyuzelajning oldingi qismida joylashgan. Uning orqasida esa  yuk bo'limi joylashgan. Quyruq qismida 1400×2720 mm o'lchamdagi yuk lyuklari mavjud.

Elektr stansiyasi ikkita AI-24T turbovintli dvigateldan iborat bo'lib, AV-72T to'rt qanotli pervanellari va TG-16 avtonom ishga tushirish bloki mavjud. Parvonalarning diametri 3,9 m.Har bir dvigatelning uchish rejimida quvvati 2550 ot kuchiga teng. Samolyot yoqilg'isi markaziy qismdagi to'rtta yumshoq tankga joylashtiriladi.

Baxtsiz hodisalar va halokatlar 
 1972-yil 16-mayda Boltiq dengizi flotining An −24T samolyoti Svetlogorskdagi bolalar bogʻchasi binosiga qulab tushgan. Fojia 34 kishining hayotiga zomin boʻlgan. Halok boʻlganlarning 8 nafari samolyot ekipaji va yerdagi 26 kishi (jumladan, 23 bola) halok boʻlgan.
 1977-yil 19-aprelda An-24T samolyoti Tapa aerodromiga qoʻnayotganda spirtli ichimlik suvi zavodining trubasiga urilib ketish natijasida, dalaga qulab tushgan va 21 kishi halok boʻlgan.
 1982-yil 12-mayda Balashovskiy uchuvchilar tayyorlash oliy harbiy aviatsiya maktabining An-24T samolyoti kursanti amaliyot vaqtida boshqaruvni yoʻqotib, uchish-qoʻnish yoʻlagi chizigʻida teskari holatga agʻdarilgan. Samolyot yerga qulagandan soʻng yonib ketgan. Natijada 4 nafar ekipaj va kursant halok boʻlgan.

Texnik xususiyatlari 
 Texnik xususiyatlari

 Ekipaj: 4 kishi 
 Yoʻlovchi sigʻimi: 37 askar yoki 33 parashyutchi yoki 24 zambilda yaralangan
 Yuk koʻtarish qobiliyati: 5000 kg 
 Uzunligi: 23,53 m 
 Qanotlari kengligi: 29,20 m 
 Balandligi: 8,32 m 
 Qanot maydoni: 74,98 m² 
 Boʻsh vazn: 14,490 kg 
 Oddiy uchish ogʻirligi: 20 000 kg 
 Maksimal uchish ogʻirligi: 21 000 kg 
 Ichki tanklardagi yoqilgʻining massasi: 4790 kg 
 Elektr stantsiyasi: 2 × TVD AI-24T 
 Dvigatel quvvati: 2 × 2550 (2×1876) 
 Parvona: AB-72T 
 Vida diametri: 3,9 m

Parvoz xususiyatlari
 Maksimal tezlik: 540 km/soat 
 Kruiz tezligi: 450 km/soat 
 Amaliy masofa: 620 km 
 Parom masofasi: 1890 km 
 Amaliy shift: 8000 m 
 Uchish masofasi: 640 m 
 Yugurish uzunligi: 610 m 
Qurollanish

 Osma punktlari: BDZ-34 4 ta nur ushlagichlari 
 Bombalar: kalibrli 500 kg gacha

Manbalar

Havolalar 

 An-34 Avia-Mir portali sahifalarida
 Saki aerodromidan An-24T fotosuratlari (Ukraina)
 AI-24VT foydalanish uchun qoʻllanma