Nashid

Nashid- (arabcha : birlikda  nashīd, koʻplikda  anāshīd, maʼnosi: “qoʻshiqlar”) — islomdagi maʼlum bir uslub yoki anʼanaga koʻra, madhiyalar bilan qisman mos tushadigan, kapella yoki cholgʻu asboblari bilan aytiladigan vokal musiqa asari.

Nashidlar butun islom olamida mashhur. Nashidning  matni odatda islom e'tiqodlari, tarixi va diniga, shuningdek, hozirgi voqealarga ishora qiladi.

Musiqa asboblari bo'yicha olimlar fikri 
Ba'zi ulamolar, hadisda musiqa asboblaridan foydalanish so'zsiz man etilganligini ta'kidlaydilar . To'rtta asosiy mazhabning asoschilari - islomiy tafakkur maktablari va boshqa ko'plab taniqli olimlar musiqa asboblarining qonuniyligi va ulardan foydalanish haqida bahslashdilar. Jumladan, Abu Hanifa rahimahulloh yo'nalishiga asoslangan Hanafiy mazhabiga koʻra, biror kishining odamlarni Allohning zikridan chalgʻitish uchun cholgʻu chalayotgani ma’lum boʻlsa, uning guvohligi qabul qilinmaydi. Musiqa joiz emas. 

Sunniy mazhabida  keng e’tirof etilgan“ Sahih al-Buxoriy ”  sahih hadislar kitobida musiqa asboblari va qo'shiq aytish haqida ko'plab hadislar kelgan.Oisha aytdilar:Ikki kichik ansoriy qiz yonimda ansorlarning Buas kuni haqidagi qissalarini kuylayotgan paytda Abu Bakr uyimga keldi. Qizlar qo'shiqchi emas edilar. Abu Bakr norozilik bilan dedilar: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning uylarida shaytonning cholgʻu asboblari. !" Bu hayit kuni sodir bo'ldi va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Ey Abu Bakr! Har bir millatning o'z an'anasi bor va bu bizning an'anamizdir"Imom G'azzoliy kabi ko'plab tarixiy islom olimlari, agar qo'shiqlar haromni targ'ib qilmasa, cholg'u asboblaridan foydalanish mumkinligini aytishgan.

Zamonaviy talqinlar 
Nashid san'atkorlarining yangi avlodi o'z san'atida turli xil musiqa asboblaridan foydalanadi. Ko'pgina yangi nashid san'atkorlari arab bo'lmaganlar va turli tillarda kuylashadi. Ba'zi nashid guruhlari - Native Deen, Outlandish va Raihan. . Boshqa taniqli nashidchilarlar: Ahmad Bukhotir, Yusuf Islom (ilgari Cat Stivens nomi bilan mashhur), Sami Yusuf, Junaid Jamshed, Maher Zayn, Xarris J, Siedd, Humood AlKhudher, Hamza Namira, Atif Aslam, Raef, Mesud Kurtisharns, Daw, Zayn Bhikha va Mishari Rashid Al-Afasi .

Hindiston yarimorolida joylashgan Qavali urdu tilida so'zlashuvchilar orasida ma'naviyat vaislomiy munosabatlari bilan mashhur. Aytishlaricha, Bhullay Shoh, Kabir Singx, Baba Farid va boshqalar kabi ko'plab ruhoniylar islom xabarini Panjobi, Saraiki va Urdu tillarida tarqatgan.

Qavalining buyuk ustalari Ustod (o'qituvchi va tarbiyachiga hurmat bilan murojaat qilish shakli) Nusrat Foteh Ali Xon va Rahat Fateh Ali Khan deb aytiladi. 

Nashid san'atkorlari butun dunyo bo'ylab musulmon tomoshabinlarini o'ziga jalb qiladi va islomga yo'naltirilgan tanlovlarda (masalan, Mavlid), konferensiyalarda, kontsertlarda va shoularda, shu jumladan ISNAda chiqishlari mumkin. Nasheed Bay kabi boshqa san'atkorlar va tashkilotlar nashidda asboblardan foydalanish o'rniga, asboblarsiz, matnning o'zini nashid shaklida aytishni targ'ib qilmoqdalar.

Yana qarang

Manbalar

Adabiyotlar 

 Tibon, Jan-Jak, Inshad, tarix, fikr va madaniyatda  Allohning payg'ambari Muhammad haqida ensiklopediyasi (2 jild.), C. Fitspatrick va A. Walker tomonidan tahrirlangan, Santa Barbara, ABC-CLIO, 2014, Vol. I, pp. 294–298.|ISBN]] 1610691776
Musiqa
Islom madaniyati