Janis Joplin

Janis Lin Joplin (talaffuzi: „Djenis Lin Djoplin“, 1943-yil 19-yanvar — 1970-yil 4-oktyabr) amerikalik qoʻshiqchi va musiqachi edi. Oʻz davrining eng muvaffaqiyatli va taniqli ayol rok yulduzlaridan biri, kuchli mezzo-soprano vokallari va „elektr“ sahnada ishtirok etishi bilan mashhur boʻlgan

Yoshligi 

Janis Joplin  Texasning Port-Artur shahrida biznes kollejida registrator boʻlgan Doroti Bonita East (1913—1998) va uning turmush oʻrtogʻi Set Word Joplin oilasida tugʻilgan. (1910—1987), Texaco muhandisi. Uning Laura va Michael ismli ikkita ukasi bor edi. Oila Xristian cherkovi (Masihning shogirdlari) mazhabiga tegishli boʻlgan Port Arturning birinchi xristian cherkovida qatnashgan.

Uning ota-onasi Janisga boshqa bolalarga qaraganda koʻproq eʼtibor kerakligini his qilishdi. Oʻsmirlik chogʻida Joplin chetlanganlar guruhi bilan doʻstlashdi, ulardan birida blyuz sanʼatkorlari Bessi Smit, Ma Reyni va Lead Belli albomlari bor edi, keyinchalik Joplin qoʻshiqchi boʻlish qaroriga taʼsir qilgan deb hisoblaydi. U Thomas Jefferson oʻrta maktabida doʻstlari bilan blyuz va xalq musiqasini kuylashni boshladi. Oʻrta maktabda u Pro Football Hall of Fame murabbiyi Jimmy Jonhsonning sinfdoshi boʻlgan.

Faoliyati 
U 1963-yil yanvar oyida Texasni tark etdi („Shunchaki qochish uchun“ dedi u, „chunki mening boshim boshqa joyda edi“), doʻsti Chet Helms bilan San-Fransiskoning Shimoliy sohiliga avtostopga borishdi. 1964-yilda San-Fransiskoda Joplin va Jefferson Airplane boʻlajak gitarachisi Jorma Kaukonen bir qator blyuz standartlarini yozib oldilar, Kaukonenning rafiqasi Margaretaning fonda yozuv mashinkasidan foydalangan holda tasvirlangan. Ushbu sessiya yettita trekni oʻz ichiga oldi: „Mashinaning nutqi“, " Koʻngildagi muammo ", „Kanzas-Siti blyuz“, " Tadbirlanish blyuzi ", " Siz tushkunlikka tushganingizda sizni hech kim bilmaydi ", „Dada, dada, dada“ va „Long Black Train Blues“ va Joplin oʻlimidan soʻng uzoq vaqt davomida "The Typewriter Tape " albomi sifatida chiqarilgan.

1970-yil 8-avgustda Associated Press agentligi Smithning yangi qabr toshini oʻrnatish haqidagi xabarni tarqatar ekan, Joplin Kapitoliy teatrida (Port Chester, Nyu-York) chiqish qildi. Aynan oʻsha yerda u birinchi marta musiqachi va doʻsti Bob Noyvirt bilan juda qisqa vaqt oldin yaratgan „Mersedes Benz“ qoʻshigʻini (qisman Michael Makklyur sheʼridan ilhomlangan) ijro etdi. Myra Fridmanning hisobiga koʻra, Joplin Kapitoliy teatrida ikkita spektaklni namoyish etdi, birinchisida aktyorlar Geraldine Page va uning eri Rip Torn ishtirok etdi. Koʻrgazmalar oraligʻida, ushbu kontsert maydoniga juda yaqin joylashgan „jin tegirmonida“ Joplin va Neuvirth qoʻshiqning soʻzlarini yozgandilar va u Fridmanning soʻzlariga koʻra, qoʻshiqni ikkinchi shouda ijro etdi. Vaxsenda boʻlganida, „Janis birinchi misra uchun soʻzlarni oʻylab topdi. Men ularni sharikli ruchka bilan bar salfetkalariga yozishga mas’ul edim. U rangli televizor haqida ikkinchi misrani ham oʻylab topdi. Men u yerda va u yerda soʻzlarni taklif qildim va uchinchi oyatni oʻylab topdim — Rabbiydan bizga shaharda bir kecha va yana bir tur sotib olishini soʻrash haqida.“

Taʼsir qilish 
Pink Joplin haqida shunday dedi: „U oq tanli ayollar uchun madaniy jihatdan maqbul boʻlmaganida, blyuz musiqasini kuylashdan juda ilhomlantirdi va yuragini ichiga kiyib oldi. Pink juda aqlli va jozibali edi. Men uni filmda oʻynashni juda xohlardim.“ Pink oʻzining „Try This Tour“ dagi ehtiromli chiqishida Joplinni „boshqalar ilhomlantirmaganda meni ilhomlantirgan ayol!“ kabi harakterlanadi.

Manbalar 

1970-yilda vafot etganlar
1943-yilda tugʻilganlar
Amerikalik ayol qoʻshiqnavislar
Amerikalik ayol qoʻshiqchilar
Amerikalik bola qoʻshiqchilar
Amerikalik rok-qoʻshiqchilar
Qoʻshiqlari Billboard Hot 100 xit-paradida eng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan ijrochilar