MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Tabun noni

Tabun noni () – Osiyoning koʻplab qismlarida uchraydigan turli xil tandir nonlariga oʻxshash, tabuna yoki tannurli deb nomlanuvchi loydan yasalgan pechda pishiriladigan levantin yupqa noni. U koʻplab oshxonalarda asos yoki masalliqlarni oʻrash uchun non sifatida ishlatiladi va turli xil qoʻshimchalar bilan isteʼmol qilinadi.

Turlari 

Tabun noni Falastin oshxonasining muhim qismi boʻlib, anʼanaviy ravishda tabun pechida kichik issiq toshlardan yasalgan toʻshamada pishiriladi. Bu koʻpincha Falastinning milliy taomi hisoblangan musaxonning asosiy tarkibiy qismi boʻlib xizmat qiladi. Nemis sharqshunosi Gustaf Dalman 20-asr boshlarida Falastinda boshqa non turlari qatorida uning ham tayyorlanish jarayonini hujjatli film qilgan. Falastinda qatlangan yupqa nonga koʻpincha ismaloq va piyoz aralashmasi yoki pishloqli tvorog va piyoz aralashmasi yoki mayiz va qaragʻay yongʻoqlari ham qoʻshiladi. Oddiy tabun noni oddiy tannur noniga qaraganda bir oz kichikroq boʻladi. Asrlar davomida jamoat tabunalarida non tayyorlash Falastin qishloqlaridagi ayollar uchun muhim ijtimoiy rol oʻynagan.

Isroilda lafa, Iroq pitasi yoki Quddus ashtanuridasi deb nomlanuvchi mashhur yupqa non odatda tannur yoki tabunda pishiriladi. Bu novvoyxonalarda va asosan shaurma yoki boshqa ovqatlarni oʻrash uchun ishlatiladigan mahsulot sifatida oziq-ovqat stendlarida keng tarqalgan.

Yana qarang 

 Lahmakun
 Manakish

Manbalar 

Turk oshxonasi
Suriya oshxonasi
Isroil oshxonasi
Iroq oshxonasi
Iordaniya oshxonasi
Yupqa nonlar
Franchesko Pollini

Francesco Giuseppe Pollini ( 1762-yil 25-mart– 1846-yil 17-sentabr ) italiyalik pianinochi, bastakor va akademik boʻlgan.

Hayoti 
Pollini 1762-yilda Lyublyanada (hozirgi Sloveniya) shifokor oilasida tug'ilgan. U 1783-yilda Venaga koʻchib oʻtadi va u yerda Volfgang Amadeus Motsart talabasi boʻlgan. Pollini Lyublyanaga qaytib, u yerda qoʻshiqchi va aktyor sifatida qatnashgan. Italiya va bir qancha shaharlarida u pianinochi, skripkachi va opera qoʻshiqchisi sifatida tanilgan. 1790-yildan u asosan Milanda pianino oʻqituvchisi boʻlib ishlaydi, u yerda 1793-yilda Nikkolo Antonio Zingarellidan saboq olgan. U Parijda va Germaniya shaharlariga tashrif buyuradi. 1809-yildan Milan konservatoriyasida fortepiano professori; 1846-yilda Milanda vafot etgan.

Pollini zamondoshlari tomonidan yuqori baholangan; Vinchenzo Bellini unga La sonnambula operasini bagʻishlagan.

Faoliyati
U virtuoz texnikani talab qiladigan pianino musiqasini yaratadi; kamera musiqasi; ikkita opera (Il genio insubre va La casetta nei boschi); Stabat Mater va boshqa cherkov musiqalarini yaratgan. Uning pianinochilar uchun qoʻllanmasi "Metodo pel clavicembalo" Milan konservatoriyasida darslik sifatida ishlatilgan.

Uch qoʻl effekti
U pianino chalishning uch qo'l effekti bilan bog'liq; uning tarjimayi holi Musiqa va musiqachilar lug'ati (1900-yil) asarida uni “Sigismond Thalberg klaviaturadan foydalanish orqali uzoq vaqt egallashini kutgan holda ixtirochi sifatida koʻrib chiqilishi mumkinligini yozgan. Uchta tayoq (Talbergning "Xudo qirolichani asrasin" va "Britaniyani boshqar" haqidagi Fantaziyasida boʻlgani kabi) - bu oʻyinchiga cholgʻuning oʻrta qismida taniqli ohangni saqlab turishga imkon beradi, shu bilan birga har bir qoʻl yuqorida batafsil parchalar bilan ishlaydi va uning ostida".Texnika haqiqatan ham Pollini tomonidan oʻzining "Uno de' trentadue Esercizi in forma di toccata" asarida yaratilgan koʻrinadi. 1820-yilda nashr etilgan ushbu asar Jiakomo Meyerberga bag'ishlangan; Asl nashrda Pollini tomonidan o'sha bastakorga atalgan so'zboshi mavjud boʻlib, unda Tokkataning tuzilishini tushuntiruvchi quyidagi parcha mavjud: "Men har xil ritmlar joʻrligi bilan birlashtirilgan, koʻproq yoki kamroq sodda va rang-barang xarakterdagi oddiy ohangni taklif qilishni taklif qilaman. Undan hamrohlikdan farqli ravishda kantilenada maʼlum bir ifoda va teginish bilan aniq farqlanishi mumkin".

Manbalar
Vyshnevolotsk shahar okrugi

Vyshnevolotsk shahar okrugi – Rossiyaning Tver viloyatidagi munitsipalitet. Viloyatning maʼmuriy-hududiy tuzilishi tarkibida tuman toifasiga mos keladigan maʼmuriy-hududiy birlik tashkil etilgan.

Tarixi 
Shahar okrugi 2019-yil mart-aprel oylarida Vyshnevolotsk munitsipal okrugi va uning tarkibiga kirmagan Vishniy Volochok shahrining barcha aholi punktlarini birlashtirib tashkil etilgan.

Aholisi 
 2018: 69 887
 2019: 68 726
 2021: 67 163

Aholi punktlari 
Shahar okrugi tarkibiga 347 ta aholi punkti, shu jumladan 1 shahar, 1 shaharcha va 345 qishloq aholi punktlari kiradi.

Mashhur shaxslari 
Rossiya xalq artisti, Rossiya Davlat mukofoti laureati Anatoliy Ivanov Sorokinskiy qishloq posyolkasidagi Staroye qishlogʻida yashagan.

Manbalar 

Rossiya shaharlari
Mixail Abramenko

Mixail Vladimirovich Abramenko (1978-yil 31-avgust, Derbent, Dogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi, SSSR – 2022-yil 4-dekabr, Lugansk viloyati, Ukraina) – rus askari hamda Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushi qatnashchisi. Rossiya Federatsiyasi Qahramoni (2023, vafotidan keyin).

Hayoti 
1978-yil 31-avgustda SSSR Dogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Derbent shahrida tugʻilgan. 2001-yilda Sizran oliy harbiy aviatsiya uchuvchilar maktabini tamomlagan, soʻngra Leningrad harbiy okrugida xizmat qilgan. Shimoliy Kavkazdagi aksilterror operatsiyasi, BMTning Chaddagi tinchlikparvar operatsiyasi, Suriyadagi harbiy operatsiya va Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushi ishtirokchisi boʻlgan. Umrining soʻnggi yillarida Ka-52 vertolyotining qoʻmondoni boʻlgan va 600 dan ortiq harbiy topshiriqlarni bajargan. 2022-yil 4-dekabrda Lugansk viloyatida otib oʻldirilgan. 2023-yil 8-fevralda vidolashuv boʻlib oʻtdi.

Oilasi 
Uning bevasi Marina va ikki qizi Sankt-Peterburgda yashaydi.

Manbalar 

31-avgustda tugʻilganlar
1978-yilda tugʻilganlar
Til osti nervi kanali

Til osti nervi kanali (canalis nervi hypoglossi) — odam kalla suyagi ensa qismida joylashgan teshik. Kanal har ikkala yuqori va medial tomondan ensa doʻngligi (condylus occipitalis) bilan toʻsilib turadi va undan til osti nervi oʻtadi.

Tuzilishi 
Til osti nervi kanali ensa suyagi asosi va boʻyinturuq oʻsimtasi birikkan sohada joylashgan. Embrional rivojlanish davridagi oʻzgarishlar sababli ensa suyagida 2 va undan ortiq til osti nervi kanallari paydo boʻlishi mumkin.

Shakllanishi 
Til osti nervi kanali sut emizuvchilarda rivojlanishning embriologik bosqichida hosil boʻladi.

Funksiyasi 
Uzunchoq miyadan chiqqan til osti nervi ildizlari til osti nervi kanali orqali kalla suyagidan tashqariga uzatiladi.

Klinik ahamiyati 
Til osti nervi kanalini oʻrganish bosh suyagi asosida joylashgan turli xil oʻsmalarni, jumladan: boʻyinturuq venasi katta piyozchasi oʻsmalari, miyelomalar va ba'zi hollarda meningiomani tashxislashda yordam beradi. Bu kanalni oʻrganish miyaning ushbu qismida jarrohlik amaliyotini oʻtkazish uchun kalla suyagiga xavfsiz xirurgik ochib kirish usullarini ishlab chiqishda ahamiyatli hisoblanadi.

Tadqiqotlar 
Til osti nervi kanali yaqinda inson nutqining qadimiyligini aniqlashga qaratilgan tadqiqotlarda foydalanilgan. Tadqiqotchilar shuni aniqladilarki, bundan 2 million yil avval yashagan gominidlar zamonaviy shimpanzelarniki bilan bir xil oʻlchamdagi til osti nervi kanaliga ega boʻlgan; shuning uchun, ba'zi olimlar ular gapirishga qodir boʻlmagan deb taxmin qilishadi. Biroq, 400 000 yil muqaddam arxaik H. sapiens zamonaviy odamlarniki bilan bir xil oʻlchamdagi til osti nervi kanaliga ega edi, ya'ni ular nutq qobiliyatiga ega boʻlgan boʻlishi mumkin. Baʼzi neandertallarda ham qadimgi H. sapiens bilan bir xil oʻlchamdagi til osti nervi kanali boʻlgan. Biroq, bir nechta primat turlarini oʻz ichiga olgan soʻnggi tadqiqotlar bu kanalning hajmi va inson nutqi oʻrtasidagi bogʻliqlikning ishonchli dalillarini topa olmadi.

Tasvirlar

Manbalar

Havolalar 
 
 
 Image at uwo.ca
Anatomiya
Tibbiyot
Osteologiya
Kashinskiy tumani

Kashinskiy tumani – 1929-yildan 2018-yilgacha Rossiyaning Tver viloyati janubi-sharqidagi maʼmuriy-hududiy birlik (tuman), shuningdek, 2018-yil 20-aprelda tugatilgan xuddi shu nomdagi tegishli munitsipal okrug hisoblanadi. Munitsipal tuzilmaning bir qismi sifatida 2018-yil 20-aprelda yangi munitsipalitet – Kashinskiy shahar okrugi tashkil etildi.

Viloyatning maʼmuriy-hududiy tuzilishi tarkibida uning hududida tuman toifasiga mos keladigan maʼmuriy-hududiy birlik tashkil etilgan.

Maʼmuriy markazi – Kashin shahri.

Geografiyasi 
Maydoni 2,01 ming km². Tuman Tver viloyatining quyidagi tumanlari bilan chegaradosh: shimolda Kesovogorskiy, shimoli-gʻarbda Bejetskiy, gʻarbda Rameshkovskiy, janubi-gʻarbda Kimrskiy, janubda Kalyazinskiy. Sharqda tuman Yaroslavl viloyati bilan chegaradosh.

Asosiy daryolari – Medveditsa, Kashinka va Yaxroma.

Tarixi 
Kashinskiy tumani 1929-yil 12-iyulda Moskva viloyatining Bejetskiy tumani tarkibidagi hududida, Tver viloyatining Kimri tumanidagi sobiq Kashinskiy va Slavkovskiy volostlari hududida tashkil etilgan.

1932-yilda viloyatda kollektivlashtirish yakunlandi.

1935-yil 29-yanvarda Kashinskiy tumani yangi tashkil etilgan Kalinin viloyatiga oʻtkazildi.

1963-yilda Kesovogorskiy tumani Kashinskiy tumaniga qoʻshildi.

2006-yil yanvaridan 2018-yil apreligacha tugatilgan Kashinskiy munitsipal okrugi tarkibiga 12 ta munitsipalitet kirdi. Jumladan, 1 ta shahar va 11 ta qishloq aholi punkti.

Aholisi 
 Ruslar – 25323
 ukrainlar – 293
 qirgʻiz – 156
 armanlar – 120
 chuvash – 111
 belaruslar – 94
 moldovanlar – 74
 oʻzbeklar – 71
 nemislar – 54
 chechenlar – 51
 avarlar – 38
 tojiklar – 37
 tatarlar – 37
 ozarbayjonlar – 34
 gruzinlar – 25
 ingush – 19
 kareliyaliklar – 18
 gagauz – 16
 lezgilar – 14

Manbalar

Tashqi havolalar 
 Svedeniya na sayte oblastnoy administratsii
 Sayt-putevoditel po Kashinskomu rayonu i gorodu Kashin  
 Istoricheskaya spravka
 Ekonomicheskaya spravka 

Rossiya shaharlari
Tver viloyati
Canelones Departamenti

Canelones departamenti (talaffuzi:kaneˈlones) Urugvayning 19 ta boʻlimlaridan biri hisoblanadi. Maydoni 4,536 km², aholisi esa 518,154 kishidan iborat. Urugvayning janubida joylashgan ushbu departamentning poytaxti – Canelones shahridir.

Geografiyasi 
Canelones departamenti sharqda Maldonado va Lavalleja, shimolda Florida, gʻarbda San-Xose va janubda Montevideo departamentlari bilan oʻzaro chegaralarga ega. Janubiy chegaraning bir qismi Rio de la Plata bilan ham tutashgan. Canelones Montevideodan keyin mamlakatning ikkinchi eng kichik departamenti, ammo aholi soni boʻyicha Urugvayda ikkinchi oʻrinda turadi.

Ushbu departament biroz namroq boʻlgan mintaqada joylashgan boʻlib, oʻrtacha harorat mamlakatning qolgan qismlariga nisbatan past (taxminan 15 °C). Yogʻingarchilik darajasi esa yiliga oʻrtacha 2000 mmni tashkil qiladi.

Tarixi 
Canelones 1830-yilda tashkil etilgan dastlabki toʻqqizta departamentlardan biri. Hozirgacha uning chegaralari deyarli oʻzgarmadi.

Iqtisodiyoti 
Qishloq xoʻjaligi Canelones iqtisodiyotiga asosiy hissa qoʻshadigan sohalardan biridir. Uzum yetishtirish keng tarqalgan va bu hudud Urugvayning rivojlanayotgan vino sanoatiga katta hissa qoʻshmoqda. Bundan tashqari, boshoqli don ekinlari – asosan makkajoʻxori, turli xil meva va sabzavotlar yetishtiriladi. Turizm ham departamentga katta daromad qiladigan sohalaridan biri hisoblanadi.

Aholisi 
2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda Canelones departamentida 520,187 aholi va 222,193 xonadonlar mavjud boʻlgan. Uy xoʻjaliklari oʻrtacha kattaligi 2-3 kishidan iborat boʻlgan. Canelones departamentida 48,219 (9,3%) nafar qishloq aholisi borligi qayd etilgan.

Canelones departamenti uchun 2010-yildagi demografik maʼlumotlar:

 Aholi oʻsish darajasi: 1095%
 Tugʻilish darajasi: 14,83 tugʻilish/1000 kishi
 Oʻlim darajasi: 8,45 oʻlim/1000 kishi
 Oʻrtacha yoshi: 32,9 (31,4 erkak, 34,3 ayol)
 Tugʻilganda kutilayotgan umr koʻrish
 Umumiy aholisi: 76,37 yosh
 Erkak: 72,95 yosh
 Ayol: 80.00 yil
 Uy xoʻjaligining oʻrtacha daromadi: oyiga 25,087 peso
 Aholi jon boshiga shahar daromadi: oyiga 10,015 peso

Munitsipalitetlari 
2010-yil 15-martda 18.653-sonli Ley qonuni bilan Canelones departamentida quyidagi munitsipalitetlar tashkil etildi:
Manba: Intendencia Municipal de Canelones.

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy veb-sayt
 Entsiklopediya Geografica del Uruguay – Canelones (Ispancha)
 INE Canelones xaritasi
 Canelones munitsipalitetlarining rasmiy xaritasi.
 Nuestra Terra, Colección Los Departamentos, 16-jild „Kanelonlar“
Aholi punktlari
Kimri

Kimri – Rossiyaning Tver viloyatidagi shahar. Kimri shahar okrugining maʼmuriy markazi. 1929-yildan 2022-yilgacha Kimri tumanining markazi boʻlib, u hududiy ahamiyatga ega shahar boʻlgan. 2005-yildan 2022-yilgacha Kimri shahri shahar tumanini tashkil etgan. Volga boʻyida, Kimrka daryosining qoʻshilish joyida joylashgan. Aholisi: 40 875 kishi (2021). Maydoni – 44 km².

Kimra qishlogʻi haqida birinchi manbalar XVI asr oʻrtalariga toʻgʻri keladi. Pyotr I davrida ham u Rossiya imperiyasidagi poyabzal sanoatining markazi sifatida tanilgan. XIX asrning oxiriga kelib poyabzal sanoati tezda rivojlana boshlaydi. 1917-yil 3-iyunda Kimri qishlogʻi shahar maqomini oldi.

Geografik joylashuvi 
Shahar Volga daryosi boʻyida, Kimrka daryosining quyilishida, Tverdan 133 km sharqda joylashgan (P84, P86, P116 yoʻlidan harakatlanish kerak). Boshqa tomondan (agar siz Konakovo va Dubna orqali oʻtsangiz boʻladi), Tverdan Kimrigacha boʻlgan masofa 101 km. Moskva halqa yoʻlining 82-km dan A-104 avtomagistrali boʻylab masofa 133 kmni tashkil etadi. Tver viloyatidagi barcha shaharlar ichida Kimri poytaxtga eng yaqin joylashgan. Dengiz sathidan balandligi 100-130 metr.

Vaqt mintaqasi 
Kimri shahri, butun Tver viloyati kabi, Moskva vaqt zonasi (MSK) bilan xalqaro standartga muvofiq belgilangan vaqt zonasida joylashgan. UTCga nisbatan ofset +3:00ni tashkil qiladi.

Iqlim 
Iqlimi moʻtadil kontinental. Harorat va yogʻingarchilik darajasi Tverdagi kabi. Yanvarning oʻrtacha harorati −9,1 °C, iyulniki +18,2 °C. Har yili taxminan 550-750 mm yogʻingarchilik yogʻadi. Mavjud iqlimi salqin, qishi oʻrtacha sovuq va ancha uzoq davom etadi. Yozi salqin va nam. Eng sovuq oy yanvar, eng issiq oy iyul.

Vegetatsiya 
Shahar ignabargli oʻrmonlar bilan oʻralgan, ularning hududida torf konlari topilgan. Atrofdagi oʻrmonlarda kiyik, tulki, quyon, yenot va daryo qunduzlarini uchratish mumkin.

Iqtisodiyot 
Kimri shahrida 48 ta yirik va kichik korxonalar turli ishlab chiqarishlar rivojlangan. Rossiya Federatsiyasi Federal Soliq xizmati maʼlumotlariga koʻra, 2013-yilda shahar korxonalari 4 milliard 318 million rubllik mahsulot ishlab chiqargan, bu Kimri shahar byudjetidan 7 baravar koʻpdir.

Transport 
Savelovo temir yoʻl stantsiyasi Kimri shahrida (Volganing oʻng qirgʻogʻida) Oktyabrskaya temir yoʻlining Savelovskiy temir yoʻl radiusida (Moskva-Savelovo-Sonkovo-Sankt-Peterburg) joylashgan. Stansiya Moskvadan keladigan elektr poyezdlari uchun toʻxtash joyidir.

Manbalar

Tashqi havolalar 
 Официальный сайт муниципального образования «Город Кимры Тверской области»
 Фотографии Кимр и Савёлова 2005−2008 годов
Rossiya shaharlari
Tver viloyati
Usta Gambar Karabakhi

Usta Gambar Karabakhi (;1830-yilda Shushada) Ozarbayjon ornamentalist rassom boʻlgan.Xonlari saroylariga (oʻsimlik va zoomorfik naqshlar) tasvirlangan taʼsirchan dekorativ rasmlar muallifi boʻlgan.Rustamov, Shushadagi Safi bey va Mehmandarovlar tarixiy saroy tipidagi turar-joy majmuasida ham uning sanat asarlari saqlanib kelinmoqda.

Ijodi 
Mashhur rassom Gʻambar Qorabogʻiy ijodida Ozarbayjon sanʼatining eng qimmatli merosi boʻlgan milliy devor rasmlari qatoridan oʻrinni egallagan. Rassom milliy devor rasmlari gullar va oʻsimliklarning shoxlangan bezaklariga hayvonlar va hayoliy mavjudotlarning rasmlarini chizgan.

Galereya

Manbalar
Ezel Akay

Ezel Akay (1961-yil 20-yanvarda tugʻilgan) – turk kino aktyori, film rejissyori va prodyuseri.

Hayoti va faoliyati 
Ezel Akay Boğaziçi universitetini muhandis-mexanik boʻyicha tamomlagandan soʻng AQSh-Amerika Villanova universitetida aktyorlik salohiyatini oshirdi. Ezel Akay kopirayter, teatr rejissyori va aktyor lavozimlarida ishlagan. Turk prodyuserlik kompaniyasi IFRga asos solgan. Keyinchalik turk kino biznes olamida oʻz faoliyatini davom ettirgan. Ezel Akay oʻzining IFR film ishlab chiqaruvchi kompaniyasi tashkil topganidan buyon 500 dan ortiq Televizion reklama filmlarni suratga olgan. Ezel Akay 1996-yilda turk kinorejissyori Dervis Zaim bilan birgalikda Zaimning Tobutdagi Somersol qisqa metrajli filmini suratga oldi va u bir qancha milliy va xalqaro mukofotlarga sazovor boʻldi. Where's Firuze? Ezel Akay rejissyorlik qilgan ilk badiiy film boʻlgan.

Filmografiya 
 1996: Somersault in a Coffin (Tabutta Rövaşata) (prodyuser)
 1999: Journey to the Sun (Güneşe Yolculuk) (ijrochi prodyuser)
 2001: Elephants and Grass (Filler ve Çimen) (aktyor)
 2001: The Waterfall (producer, Aktyor)
 2004: Where's Firuze? (Neredesin Firuze), (rejissor, prodyuser, aktyor)
 2005: Tarvuz po‘stlog‘idan qayiq yasash (Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak) (prodyuser)
 2005: Robbery Alla Turca (Hırsız Var!), (Aktyor)
 2006: Killing the Shadows (Hacivat Karagöz Neden Öldürüldü?), (rejissor, prodyuser, yozuvchi, va aktyor)
 2006: The Road Home (Eve Giden Yol) (Aktyor)
 2007: Odam Ato va Iblis (Adem’in Trenleri) (prodyuser, aktyor)
 2007: Sözün Bittiği Yer (Aktyor)
 2007: Hicran Sokağı (Aktyor)
 2009: 7 Husbands for Hürmüz (7 Kocalı Hürmüz), (rejissor, aktyor)
 2011: Gümüş Lale Burası Osmanlı 1711 (rejissor, ssenariy muallifi)
 2013: F Tip film - 9 qamoq hikoyasi, (rejissor, Aktyor – epizod 2)
 2014: Küçük Kara Balıklar (rejissor)
 2017: Martıların Efendisi (Aktyor)
 2020: Leyla Everlasting (9 Kere Leyla), (rejissor, prodyuser, ssenariy muallifi)
 2020: Yarım Kalan Aşklar (Aktyor)

Yana qarang

Manbalar 

1961-yilda tug'ilganlar
Turk aktyorlari
Istanbullik erkak aktyorlar
Turk kino aktyorlari
Nelidovskiy tumani

Nelidovskiy tumani – 1929-yildan 2018-yilgacha Rossiyaning Tver viloyati janubi-gʻarbiy qismida joylashgan maʼmuriy-hududiy birlik (tuman), shuningdek, 2018-yil 21-aprelda tugatilgan xuddi shu nomdagi tegishli munitsipalitet okrugi hisoblanadi.

Munitsipal tuzilmaning bir qismi sifatida dastlab tugatilgan, keyinchalik 2018-yil 21-aprelda yangi munitsipal tuzilma, Nelidovskiy shahar okrugi tashkil etilgan.

Viloyatning maʼmuriy-hududiy tuzilishi tarkibiga koʻra uning hududida tuman toifasiga mos keladigan maʼmuriy-hududiy birlik tashkil etilgan.

Maʼmuriy markazi Nelidovo shahri boʻlib, tuman ahamiyatiga ega shahar maqomi berilgan.

Geografiyasi 
Tver viloyatining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan Nelidovo shahri Meji daryosi (Gʻarbiy Dvina daryosining chap irmogʻi) va uning kichik irmogʻi Semikovka qirgʻoqlari boʻylab choʻzilgan.

Tumanning maydoni 2632 km². Asosiy daryolari: Meja, Jukopa, Paniklya, Dremovlya, Luchesa, Veles.

Tarixi 
1917-yilgacha Nelidovskiy shahar okrugi hududi Smolensk viloyatining Belskiy tumani tarkibiga kirdi. 1929-yil 17-iyunda gʻarbiy mintaqaning tashkil etilishi bilan Nelidovskiy tumani gʻarbiy mintaqaning Rjev tumani tarkibiga kirdi. 1935-yil 29-yanvarda Kalinin viloyati tashkil etildi, unga gʻarbiy mintaqadan 20 ta tuman, shu jumladan Nelidovskiy tumani ham kiritildi.

1941-yi oktyabrdan 1943-yil martigacha mintaqa fashistlar qoʻshinlari tomonidan bosib olindi. 1942-yil 25-yanvarda ozod qilingan.

1944-yil 24-avgustda hudud Velikiye Luki viloyatiga oʻtkazildi, ammo 1957-yilda ushbu viloyat tugatilgandan soʻng Nelidovskiy Kalinin viloyatiga qaytarildi. 1960-yil 12-yanvarda tugatilgan Jarkovskiy tumani hududining bir qismi Nelidovskiy tumaniga qoʻshildi.

2006-yil yanvaridan 2018-yil apreligacha tugatilgan munitsipalitet okrugi tarkibida 6 ta aholi punkti mavjud boʻlgan, ulardan 1 tasi shahar, 5 tasi qishloq.

Aholisi 
2018-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra hudud aholisi 25 418 kishini tashkil etadi.

Iqtisodiyoti 
Nelidovo shahar tumani Tver viloyatining jadal rivojlanayotgan munitsipalitetlaridan biridir. Bu, birinchi navbatda, geografik joylashuvi bilan bogʻliq. Tuman Tver viloyatining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan. Bu yerdan M9 „Baltic“ federal avtomagistrali va Moskva-Riga temir yoʻli oʻtadi. Nelidovskiy shahar tumanining Moskvadan masofasi 321 km, Tverdan 220 km uzoqlikda joylashgan. Tuman orqali Smolensk yoʻli va Moskva-Minsk avtomobil yoʻli oʻtadi. Munitsipalitetning maydoni 261 223 gektar. Nelidovskiy tumani sanoati turli sohalarda, jumladan, yogʻochsozlik, kimyo sanoati, mashinasozlik, metallga ishlov berish va boshqalarda yuqori texnologiyali raqobatbardosh mahsulotlari ishlab chiqaradi.

Manbalar

Tashqi havolalar 
 Ofitsialniy sayt Nelidovskogo gorodskogo okruga
 Ekonomicheskaya spravka 
 Istoricheskaya spravka
 Sayt goroda Nelidovo
 Rayon na arxivnix i sovremennix kartax 

Rossiya shaharlari
Tver viloyati
Gerpetik keratit

Gerpetik keratit – Kasallik herpes simplex yoki herpes zoster viruslari tufayli yuzaga
keladi. Shox pardaning gerpetik shikastlanishi keratitning eng keng tarqalgan
turlari hisoblanadi. Birlamchi (virus bilan birlamchi infeksiya paytida yuzaga
keladi) va birlamchidan keyingi (latent virus infeksiyaga qarshi) gerpetik
keratit mavjud.

Birlamchi keratit – terining, konyunktiva va tananing boshqa
joylarini, shilliq qavatini shikastlanishi bilan bogʻliq. Shox parda
sezgirligining pasayishi kuzatiladi. Shox pardaning erta qon tomirlanishi
xarakterlidir.

Birlamchidan keyingi – keratit qattiq sovuq qotish, ogʻir umumiy
kasalliklar va immunitetning pasayishidan keyin rivojlanadi. Odatda
bitta koʻzda uchraydi. Shilliq qavat va koʻz qovoqlari terisining
jarohati, shox pardadagi qon tomirlar paydo boʻlishi xarakterli emas.
Birinchi hujum odatda shox pardaning yuzaki qismi boshlangʻich davrda
jarohat chuqurlashadi.
Yuzaki shaklida subepitelial nuqtali infiltratlar va pufakchalar bilan
xarakterlanadi va eroziya shaklida ochilib daraxt novdasiga oʻxshash koʻrinishda
paydo boʻladi–daraxtsimon keratit. Chuqur keratitlar iridotsiklit bilan uchraydi va ikki xil koʻrinishda
boʻlishi mumkin. etagerpetik keratit gʻadir – budur chuqur yarani chaqiradi.
Disksimon shaklidagi keratit esa shox pardaning chuqur qatlamlarida aniq
konturlari boʻlgan kulrang-oqish infiltratning paydo boʻlishi bilan
namoyon boʻladi.

Davolanishi 
Etiotropik terapiya antivirusli dorilarni mahalliy va tizimli
qoʻllashni oʻz ichiga oladi: antimetaboliklar (3% asiklovir malhami), interferon
va interferonogenlar qoʻllaniladi.
Tibbiyot Biologiya Oftalmalogiya
Neman tumani (Kaliningrad viloyati)

Neman tumani – Rossiyaning Kaliningrad viloyatidagi maʼmuriy-hududiy birlik. Unga mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish tashkiloti doirasida 2022-yil 1-yanvargacha Neman shahar okrugi, 2022-yil 1-yanvardan Neman munitsipal okrugi maqomi berilgan. Maʼmuriy markazi – Neman shahri.

Geografiaysi 
Neman tumani shimolida Litva (bu yerda avtomobil oʻtish punkti joylashgan), gʻarbda Sovet va Slavskiy tumanlari, Sharqda Krasnoznamenskiy tumani, janubda Chernyaxovskiy tumani va Janubi-Sharqda Gusevskiy tumani bilan chegaradosh hisoblanadi. Tumanning maydoni 699 km² (viloyatdagi maydoni boʻyicha 11-tuman), shu jumladan Neman daryosining maydoni 14,5 km². Neman tumanida daryolar va koʻllar tarmogʻi mavjud, yirik daryolar orasida Neman, Sheshupe va Instruch turadi. Tuman hududini taxminan 5 foizini oʻrmonlar tashkil etadi. Jilin qishlogʻi torf konlari boʻlgan eng yirik oʻrmon xoʻjaligi joylashgan, hozirda ishlab chiqarilmayotgan kichik torf konlari boʻlgan botqoqliklar Lunin qishlogʻi hududida joylashgan. Tuman hududidagi foydali qazilmalarga torf, qum, loy kiradi. Tuman hududidan federal ahamiyatga molik A216 Gvardiya – Neman avtomobil yoʻli va 29 ta viloyat umumiy foydalanadigan yoʻllari oʻtadi, bu avtomobil yoʻllarining umumiy uzunligi 220 km boʻlib, Chernyaxovsk Sovetsk temir yoʻli ham oʻtgan.

Diqqatga sazovor joylari 
 Nemandagi „Ragnit“ qal’asi xarobalari (1289 – 1409).
 Michurinskiy qishlogʻidagi „Althof—Ragnit“ uyi (1860) (xarobalarda).
 Nemandagi Bismarkning Shimoliy minorasi (xarobalar).
 Ulyanovodagi Vladimir Xudo onasi ibodatxonasi.
 Nemandagi yangi Shahidlar va rus konfessorlari ibodatxonasi, rasmiy veb-sayt: http://templeneman.ru/ 
 Ulyanovodagi tarixiy-oʻlkashunoslik muzeyi.
 Neman, Lunino, Ulyanovo, Malomojayskoye, Jilinoda halok boʻlgan sovet askarlari yodgorliklari.

Manbalar

Havolalar 
 Nemanskiy gorodskoy okrug 
 Gazeta Nemanskogo rayona „Nemanskie vesti“ 
 Nemanskiy rayon

Rossiya shaharlari