Elena Kagan

Elena Kagan ( , 1960-yil 28-aprelda tugʻilgan) — Qoʻshma Shtatlar Oliy sudining yordamchi sudyasi. Ushbu lavozimga uning nomzodi 2010-yil 10-mayda prezident Barack Obama tomonidan ilgari surilgan va 2010-yilning 7-avgustidan beri bu lavozimda ishlaydi. Kogon sud aʼzosi boʻlgan toʻrtinchi ayoldir.

Kagan Nyu-York shahrida tugʻilib oʻsgan. Prinston universiteti, Vuster kolleji, Oksford va Garvard yuridik maktabini tamomlagandan soʻng, u federal apellyatsiya sudi sudyasi va Oliy sud sudyasi Turgud Marshall lavozimida ishlagan. U oʻz faoliyatini Chikago universiteti huquq fakultetida professor sifatida boshlagan va Oq uy maslahatchisi yordamchisi, keyin esa Prezident Bill Clinton davrida siyosat boʻyicha maslahatchi sifatida ishlagan. Amerika Qoʻshma Shtatlarining DC pallasi uchun Apellyatsiya sudiga nomzod boʻlgandan soʻng, u hech qanday harakatsiz tugaydi, u Garvard yuridik maktabida professor boʻldi va keyinchalik uning birinchi ayol dekani etib tayinlandi.

Yoshlik 
Kagan 1960-yil 28-aprelda Manxettenda, oʻz uylarida qolishga urinayotgan ijarachilarni himoya qilgan advokat Robert Kagan va Hunterda dars bergan Gloriya (Gittelman) Kaganning uch farzandining ikkinchisi boʻlib tugʻilgan. Uning ota-onasi ikkalasi ham rus yahudiy muhojirlarining farzandlari edi. Kaganning Mark va Irving ismli ikkita ukasi bor.

Kagan va uning oilasi West End avenyu va 75-koʻchada uchinchi qavatdagi kvartirada yashagan va Lincoln maydonidagi sinagogada qatnashgan.

Taʼlim 
Kagan onasi dars bergan Hunter kolleji oʻrta maktabida oʻqigan. Maktab oʻrta maktab qizlari uchun eng elita taʼlim muassasalaridan biri sifatida obroʻga ega edi va Nyu-Yorkning turli burchaklaridan talabalarni jalb qildi. Kogon maktabning eng zoʻr oʻquvchilaridan biri sifatida paydo boʻldi. U talabalar hukumati prezidenti etib saylandi va talabalar-fakultet maslahat qoʻmitasida ishladi. Keyin Kagan Prinston universitetiga oʻqishga kirdi va 1981-yilda tarix boʻyicha sanʼat bakalavri darajasiga ega boʻldi. U, ayniqsa, Amerika tarixi va arxiv tadqiqotlariga qiziqdi. U tarixchi Shon Vilents ostida „Yakuniy mojaroga: Nyu-Yorkdagi sotsializm, 1900-1933“ nomli katta dissertatsiya yozgan. Unda u shunday deb yozgan edi: „Shunday qilib, SP [Sotsialistik partiya] oʻzining ichki nizolari tufayli abadiy charchadi. Hikoya sotsializm tanazzulidan yarim asrdan koʻproq vaqt oʻtgan boʻlsa ham, Amerikani oʻzgartirishni xohlayotganlar uchun qaygʻuli, ammo ayni paytda jazodir.“ Vilentsning aytishicha, Kagan sotsializmni himoya qilmoqchi emas edi va u „bu bilan qiziqqan“ deb taʼkidladi. Biror narsani oʻrganish uni maʼqullamaslikdir".

Erta martaba 
Huquq fakultetidan soʻng Kagan 1987-yildan 1988-yilgacha AQSh Apellyatsiya sudi sudyasi Abner J. Mikvaning huquqshunos kotibi boʻlgan. U Mikvaning sevimli xizmatchilaridan biriga aylandi. 1988-yildan 1989-yilgacha Kagan AQSh Oliy sudi Turgud Marshallning adliya kotibi boʻlgan. Marshallning soʻzlariga koʻra, u Kaganni „uchqun“ni oʻz fikrlariga qaytarishga yordam berish uchun yollagan, chunki 1986-yilda Uilyam Renkvist Bosh sudya boʻlganidan beri sud konservativ oʻzgarishlarni boshdan kechirmoqda.

1991-yilda Kagan Chikago universiteti yuridik fakultetining dotsenti boʻldi. U yerda u birinchi marta maktabda mehmon oʻqituvchi Barack Obama bilan uchrashdi. Yuqori taʼsirga ega boʻlgan birinchi maqolada Kagan Oliy sud Birinchi tuzatishlar boʻyicha ishlarni hal qilishda hukumat sabablarini oʻrganishi kerakligini taʼkidladi va soʻz erkinligi argumentlari asosida kartani yoqish va bayroqni yoqish bilan bogʻliq tarixiy holatlarni tahlil qildi.

Dekan sifatida Kagan 2003-yilda „Standartni oʻrnatish“  kapital kampaniyasini meros qilib oldi. U 2008-yilda rekord darajadagi  bilan yakunlandi, bu asl maqsaddan 19 foizga koʻp. Kogon fakultet sonini sezilarli darajada oshirib, bir qator taniqli yangi xodimlarni qabul qildi. Uning toʻntarishlari orasida huquqshunos olim Kass Sunshteynni Chikago universitetidan va Lourens Lessigni Stenforddan uzoqda yollash kiradi. U, shuningdek, Bush maʼmuriyatining sobiq amaldori Jek Goldsmit kabi konservativ olimlarni anʼanaviy liberal fakultetga yollashga harakat qildi.

Shaxsiy hayot 
Kaganning Garvarddagi hamkasblari va doʻstlari uni yaxshi suhbatdosh, iliq va yaxshi hazil tuygʻusiga ega deb taʼriflashdi. Oliy sudga kirishdan oldin u poker oʻynashi va sigaret chekishi bilan mashhur edi.

Sudya sifatidagi faoliyatining boshida Kagan bir qancha yangi hamkasblari bilan muloqot qila boshladi. U Ginsburg bilan operada qatnashdi, Sotomayor bilan kechki ovqatlandi, Kennedy va Klarens Thomas bilan qonuniy tadbirlarda qatnashdi va Skaliya bilan ovga chiqdi. Ov safarlari Kaganning Idaho shtatidan senator Jim Rischga oʻzining tasdiqlanishidan oldin uchrashuv chogʻida bergan vaʼdasidan kelib chiqqan edi: Risch Nyu-Yorklik boʻlganligi sababli, Kagan oʻz saylovchilariga ov qilish muhimligini tushunmasligidan xavotir bildirdi. Kogon dastlab Risch bilan ovga chiqishni taklif qildi, agar tasdiqlansa, Skaliya bilan ovga borishga vaʼda berdi. Kaganning soʻzlariga koʻra, Skaliya unga vaʼdani aytganida kulib yubordi va uni bir necha ov safarlarining birinchisi uchun oʻzining ov klubiga olib bordi. Maʼlumki, Kagan huquqshunoslik fakultetidagi koʻp yillik doʻstlari va Klinton maʼmuriyatidagi faoliyati bilan birga sudya sifatida taklif qilingan DC ijtimoiy tadbirlarida qatnashmagan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1960-yilda tugʻilganlar