Tofash

Tofash (uzaytmasiTurk Otomobil fabrikasi Anonim Shirketi) — 1968-yilda Turk avtomobil ishlab chiqaruvchisi, Koch Holding asoschisi, Vehbi Koch tomonidan tashkil etilgan. Kompaniyaning ishlab chiqarish zavodi Bursa shahrida joylashgan. Fiat Chrysler Automobiles va Koch xolding kompaniyalarining qoʻshma korxonasi hisoblanadi (kompaniyaning 37,8 % aktsiyalari Fiat Groupga, 37,8 foizi Koch xoldingiga va 24,3 % birjada).

Tofash yengil va yengil tijorat avtomobillari ishlab chiqaradi. Bu kompaniya sohadagi eng yirik avtomobil ishlab chiqaruvchilardan biri boʻlib, uning yillik ishlab chiqarish quvvati 7 mingdan ortiq ishchi bilan 400 mingta avtomobilni tashkil etadi. Tofash kompaniyasi Fiat, Citroen, Peugeot, Opel va Vauxhall brendlar avtomobillarini ishlab chiqaradi. Kompaniya bu „oltin daraja“ga Fiat Chrysler Automobiles tomonidan ishlab chiqilgan va dunyo boʻylab 175 zavodda oʻzlashitilgan WCM-World Class Manufacturing Program orqali erishgan.

Tofash Turk avtomobilsozlik sanoatida yetakchi rol oʻynaydi, u Fiat, Alfa Romeo, Lancia, Jeep, Ferrari va Maserati brendlari uchun savdo-sotiq operatsiyalarini olib boradi.

2013-yilda Tofash dunyoning 80 mamlakatiga 160 ming dona avtomobil eksport qildi. Savdo hajmi 7 milliard lira va sof foyda 434 million lirani tashkil etdi. Ishlab chiqarilgan 240 ming dona avtomobillar bilan, butun Turkiya avtomobil ishlab chiqarish koʻrsatkichining 22 % tashkil qilgan holda, Tofash kompaniyasi export hajmini 4 %ga oshirib, 1,6 mlrd AQSh dollari miqdorida export qildi.

Tarix 

 1968-yil — Tofashga asos solindi.
 1969-yil — Bursa shahrida kompaniyaning ishlab chiqarish zavodiga asos solindi.
 1971-yil — Tofashning birinchi modeli Fiat litsenziyasi boʻyicha ishlab chiqarilgan va Murat 124 nomi bilan ishlab chiqarilgan (keyinchalik Serçe deb nomlangan) Fiat 124 edi. Birinchi motorsport jamoasi tashkil etildi.
 1973-yil — avtomobil ehtiyot qismlariga asoslangan OPAR tashkil etildi.
 1974-yil — Tofash sport klubi tashkil etildi.
 1975-yil — Misrga eksport boshlandi.
 1976-yil — Murat 131 modeli ishlab chiqarildi.
 1981-yil — Kartal va Dogan modellarini ishlab chiqarish boshlandi.
 1990-yil — Tempra modeli ishlab chiqarildi.
 1994-yil — Uno modeli ishlab chiqarildi.
 1994-yil — Tofash injenerlik markazi tashkil etildi.
 1995-yil — Tempra modelini eksport qilish boshlandi.
 1995-yil — Isteʼmolni moliyalashtirishni taʼminlaydigan „Koch Finans“ kompaniyasi tashkil etildi.
 1997-yil — Tofash va OPAR birlashdilar.
 1999-yil — Marea va Brava modellari ishlab chiqarildi.
 2000-yil — Doblo modelini ishlab chiqarish boshlandi.
 2000-yil — Tofash basketbol volonterlari loyihasi boshlandi.
 2001-yil — Tofash ishlab chiqarish zavodi va Tofash Oto Ticaret birlashtirildi.
 2001-yil — Alfa Romeo Tofash bilan birgalikda ish boshladi.
 2002-yil — Albea modeli ishlab chiqarildi.
 2002-yil — Tofash avtomobil ishlab chiqaruvchilar yetakchisiga aylandi, ishlab chiqarish, eksport va motorli sport chempioni boʻldi.
 2003-yil — Tofash Bursa Anadolu avtoulovlari va avtoulovlar muzeyini (Tofash Anadolu Arabalari Muzesi) tashkil etildi.
 2005-yil — Ferrari va Maserati brendlarining Turkiyadagi distribyutori boʻldi va Fer Mas (Ferrari va Maserati uchun qisqartma) tashkil etildi.
 2006-yil — Rossiyaga Palio va Albea modellari eksport qilindi.
 2007-yil — Lineaning dunyo boʻylab taqdimoti .
 2007-yil — Lancia kompaniyasining rasmiy dilerga aylandi.
 2007 — Fiat Fiorino sifatida boshlangan Minicargo loyihasi yakunlandi va PSA-ga Peugeot Bipper va Citroen Nemo sifatida birinchi marta Tofash tarixida sotildi.
 2009-yil — Albea Sole modeli sotuvga chiqarildi.
 2009-yil — „Tofash“ basketbol jamoasi premer-ligaga chiqdi.
 2010-yil — yangi Fiat Doblo avtomobili ishlab chiqarila boshlandi va „2011-yilning xalqaro van avtomobili“ deb topildi
 2011-yil — Doblo Opel va Vauxhall Brandlari uchun ishlab chiqarila boshlandi.
 2012 — Jeep brendi Tofashga Fiat va Chrysler global birlashuvidan soʻng qoʻshildi.
 2012-yil — ishlab chiqarish boshlangandan beri 4 millioninchi avtomobil.
 2013-yil — AQSh va Kanadaga eksport qilinadigan yangi Doblo US uchun yangi sarmoyalar eʼlon qilindi Doblo FL taqdim qilindi.
 2013-yil — 2015-yilda ishga tushishi mumkin boʻlgan yangi yoʻlovchi avtomashinalari sarmoyasi eʼlon qilindi.
 2013-yil — Opar va Magneti Marelli avtomobil ehtiyot qismlarini sotish boʻyicha hamkorlik shartnomasini imzoladilar.
 2013-yil — Bursa zavodi WCM ning „Oltin darajasi“ ga erishdi.
 2014-yil — Tofash akademiyasining yangi binosi ochilishi.
 2014-yil — Tofash Ilmiy Litseyi uchun protokol imzolandi.
 2015-yil — Ram ProMaster City (Doblo US) Shimoliy Amerika bozori uchun ishlab chiqarishni boshladi.
 2015-yil — Ikkinchi avlod Doblo ishlab chiqarishni boshladi.
 2015-yil — Fiat Tipo sedani ishlab chiqarishni boshladi.
 2016-yil — Fiat Tipo xetchbek va vagon ishlab chiqarishni boshladi.

yillik ishlab chiqarish 

 1972-yil — 20 000 dona
 1984-yil — 35000 dona
 1990-yil — 100 000 dona
 1993-yil — 250 000 dona
 2007-yil — 360 ming dona
 2008-yil — 400 000 dona

Modellar va ishlab chiqarish-yillari 

 1971-yil — Murat 124
 1976-yil — Murat 131
 1981-yil — 131 Kartal va 131 Dogan
 1983 — 124 Serche
 1989 — 131 Shahin, Dogan va Kartal (yangi kuzov)
 1990-yil — Fiat Tempra
 1993-yil — Tipo va Tempra SW
 1994-yil — Fiat Uno
 1998-yil — Fiat Palio, Palio dam olish kunlari va Siena
 1999-yil — Fiat Marea va Fiat Brava
 2000-yil — Fiat Doblo
 2002-yil — Fiat Albea
 2005-yil — Fiat Linea
 2007-yil — Mini yuk (Fiat Fiorino — Peugeot Bipper — Citroën Nemo)
 2010-yil — yangi Fiat Doblo
 2012-yil — yangi Fiat Linea
 2015-yil — yangi Fiat Tipo / Egea

Hozirgi ishlab chiqarish 
Hozirgi kunda Tofash quyidagi Fiat modellarini ishlab chiqaradi:

 Doblo ,
 Qubo ,
 Fiorino (Fiat Professional tomonidan reklama qilingan),
 Fiat Tipo (2015)

quyidagi Chrysler modeli:

 Ram ProMaster-Citi ,

va boshqa avtomobil markalari uchun quyidagi modellar:

 Peugeot Bipper ,
 Citroen Nemo .

Noaniq 
Kompaniya oʻtmishda ishlab chiqargan eski modellarga quyidagilar kiradi:

 Fiat 124, Tofash Murat 124 va undan keyin Tofash Serche.
 Fiat 131, Tofash Murat 131, Shahin, Dogan yoki Kartal kabi .
 Tipo
 Tempra
 Oʻchirish
 Brava
 Linea ,
 Marea
 Palio
 Siena
 Albea
 Opel avtomobili

Yana qarang 

 Karsan
 Pirin-Fiat
 Holland Car
 Tofash Avtomobillar va Anadolu Vagonlari Muzeyi

Adabiyotlar

Havolalar 

 Rasmiy veb-sayt