Antoine de Saint-Exupéry

Antoine Marie Jean-Baptiste Roger, comte de Saint-Exupéry shunchaki Antoine de Saint-Exupéry deb tanilgan (29-iyun 1900 – 31-iyul 1944), fransuz yozuvchisi, shoir, jurnalist va uchuvchi edi.  U „Kichikina shahzoda“ asari (Le Petit Prince) va bir nechta asarlari uchun nufuzli adabiy mukofotlarni oldi, shu jumladan Wind, Sand and Stars va Night Flight (Vol de nuit) . Uning asarlari koʻplab tillarga tarjima qilingan.

Antoine de Saint-Exupéry ikkinchi jahon urushidan avval muvaffaqiyatli uchuvchi boʻlib, Yevropa, Afrika va Janubiy Amerikada havo pochta yoʻnalishlarida ishlagan. U urush boshida Fransiya havo kuchlariga qoʻshildi va 1940-yilda Fransiya va Germaniya oʻrtasidagi urush toʻxtatilishiga qadar parvoz qildi. Fransiya havo kuchlari tomonidan demobilizatsiya qilinganidan soʻng, u Germaniyaga qarshi urushda yordam soʻrash uchun AQShga sayohat qildi.

Saint-Exupéry Amerika Qoʻshma Shtatlari da 28 oy davomida yashadi, bu davrda u eng muhim uchta asarini yozdi. Saint-Exupéry yoshi ancha katta boʻlishiga qaramay Shimoliy Afrikadagi Free French Air Forcega qoʻshilgan.1944-yil 31-iyul kuni boʻlgan parvozdan qaytib kelmagan. U Fransiyaning Korsiya orolida boʻlgan qidiruv missiyasida vafot etgan deb hisoblanadi. 2000-yilda halokatga uchragan samolyot yana bir bora qoldiqlari qidiriladi ammo natija chiqmaydi.

Ish faoliyati 

Saint-Exupéry Fransiyaning Lion shahrida istiqomat qiluvchi, kelib chiqishi Katolik boʻlgan aristokratik oilada tugʻilgan. Ularning familiyasi V asrda yashagan ruhoniy Saint Exuperiusga ishora qiladi. U Viscountess Marie de Fonscolombe va Viscount Jean de Saint-Exupéry (1863–1904) ning besh farzandidan uchinchi edi.Uning otasi, „Le Soleil“ sugʻurta brokerlik kompaniyasining rahbari edi. U Saint-Exupéry 4 yoshligida poyezd stansiyasida insult kasallgidan vafot etdi. Otasining oʻlimi butun oilaga taʼsir qildi va ularning maqomini „ qashshoqlashgan aristokratlar“ ga aylantirdi. 

Saint-Exupéryning uch singlisi va ukasi (François) boʻlgan. Ukasi Birinchi jahon urushi paytida Shveytsariya Friburg shahridagi Marianist kollejida oʻqigan paytida 15 yoshida global issiqdan vafot etgan. Saint-Exupéry eng yaqin ukasini oʻlim toʻshagida koʻrgan va keyinchalik François „…bir zum harakatsiz qoldi. U ogʻriqdan qichqirdi va yosh daraxt kabi yengil uchib tushdi“, degan tasvirlar koʻp vaqt oʻtgach, „Kichkina shahzoda“ asarining oxirida qayta-qayta takrorlangan. 17 yoshida, endigina yaqinini yoʻqotgan boʻlishiga qaramay, oilada yagona erkak sifatida mas’uliyatni oʻz zimmasiga oldi.

Harbiy dengiz akademiyasining yakuniy imtihonlarida ikki marta muvaffaqiyatsizlikka uchragach,Saint-Exupéry 15 oy davomida arxitektura boʻyicha oʻqish uchun École des Beaux-Artsga auditor sifatida oʻqishga kirdi va yana bitirmasdan, gʻalati qarorlar qabul qilishni odat qilib oldi. 1921-yilda oʻzining harbiy xizmatini 2e Régiment de chasseurs à cheval (2nd Chasseurs à Cheval Regiment) da bosh askar sifatida boshladi va Strasburg yaqinidagi Neuhofga xizmat bilan yuborildi.  U yerda boʻlganida,Saint-Exupéry shaxsiy uchish saboqlarini oldi va keyingi yili Fransiya armiyasidan havo kuchlariga oʻtish taklifini qabul qildi. U Marokashning Kasablanka shahridagi 37-qiruvchi polkga tayinlanganidan keyin pilotʼs wingsni olgan.

Keyinchalik, Saint-Exupéry Parij tashqarisidagi Le Bourget 34-avia polkiga qayta yuborilgan va u koʻplab samolyotlarning birinchi parvoz amaliyotini oʻtkazgan. U Luiz Levek de Vilmorin bilan oila qurish taklifini bildirdi. Biroz vaqt oʻtgach, havo kuchlaridan ketishga qaror qildi lekin ikala juftlik oxir-oqibat turmush qurishni bekor qildi va u keyingi bir necha yil davomida boshqa ishlarda ishladi. 

1926-yilga kelib, Saint-Exupéry yana parvozga qaytdi. U samolyotlarda kamgina asboblar boʻlgan davrda xalqaro pochta parvozlari kashshoflaridan biri boʻlgan. Keyinchalik, u boshqa uchuvchilarga qaraganda, kamroq mablagʻ olayotganidan shikoyat qildi. U Toulouse va Dakar oʻrtasida Aeropostale uchun ishlagan va biroz vaqt oʻtgach, Sahara shahridagi Janubiy Marokkon Ispaniya zonasida joylashgan Cape Juby aeroportining parvoz menejeri boʻlgan. Uning vazifalari Sahara qabilalari tomonidan qoʻlga olingan parvozchilarni xavfsiz ozod qilish edi. Bu xavfli vazifa unga Fransiya hukumati tomonidan birinchi marta Légion d’honneur ni berdi.1929-yilda Antoine de Saint-Exupéry Argentinaga oʻtkazildi, u Aeroposta Argentinasi aviakompaniyasining direktori etib tayinlandi.va u Buenos-Ayresda, Galería Güemes binosida yashardi. Saint-Exupéry Janubiy Amerikada yangi havo yoʻnalishlarini koʻrib chiqdi, kelishuvlar tuzdi va vaqti-vaqti bilan havo pochtalarini va qidiruv missiyalarini yoʻqolgan yoʻnalishlarini izladi. Uning hayotidagi bu davrini Fransiyalik rejissyor Jean-Jacques Annaudning IMAX filmi "Wings of Courage

" da qisqacha koʻrsatib berilgan.

Ijodi 
Saint-Exupéryning birinchi romani „Uchuvchi“ nomi bilan 1926-yilda kichik adabiy jurnal Le Navire d’Argent da chop etilgan. 1929-yilda uning birinchi kitobi" Janubiy pochta" Courrier Sud nashr etildi.

1931-yil „Tungi parvoz“ nomli ikkinchi romani nashrdan chiqqanidan soʻng, Saint-Exupéry adabiyotda yulduz sifatida paydo boʻldi. Bu asar unga katta shuhrat keltirdi va prix Femina mukofotiga sazovor boʻldi.

„Kichkina shahzoda“ – allegorik ertak, Saint-Exupéryning eng mashhur asari.

Ertak koinotdagi, shu jumladan, Yerdagi turli sayyoralarni ziyorat qilgan Kichkina shahzoda haqida hikoya qiladi. U yolgʻizlik, doʻstlik, sevgi va yoʻqotish mavzulariga bagʻishlangan.

Kitob bolalar uchun yozilganiga qaramay, uning xarakteri hayot va inson tabiatiga yaqin. Kitob birinchi marta 1943-yil 6-aprelda Nyu-Yorkda nashr etilgan. Dunyo boʻylab 140 million nusxada sotilgan va dunyoda eng koʻp sotilgan kitoblardan biriga aylangan.

Muzeylar va eksponatlar 

Le Bourget, Parij va Frantsiyadagi boshqa joylarda, shuningdek Janubiy Koreya Respublikasi, Yaponiya, Marok, Braziliya, AQSh va Kanadada unga va uning „ Kichkina shahzoda“ asariga bagʻishlangan muzey koʻrgazmalari yaratilgan.

Umumiy 

 Konsuelo de Saint Exupéry, Sent-Exzyuperining xotini
 Vikipediyaning Sent-Exzupri maqolalarining indekslashtirilgan roʻyxati

Adabiy asarlari 

 Uchuvchi
 Janubiy pochta
 Tungi parvoz
 Harbiy uchuvchi
 Kichkina shahzoda
 Qal’a

Yana qarang 

 Yoʻqolganlarning roʻyxati

Manbalar 
 
 Berton, Pyer. 1967 yil: . Toronto: Kanada, 1997 yil. ISBN 0-385-25662-0. 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Paragvayning fransuz gazeti Antoine de Saint-Exupéry, Vol de nuit 1931, Vaincre l’impossible – Antoine de Saint -Exupéry , Vuelo nocturno 1931, Superar lo desconocido bilinguue, numero 14 année II, Assomption, Paragvay.
 

 Chevrier, Pierre (pseudonym of Hélène (Nelly) de Vogüé). Antoine de Saint-Exupéry. Montreal, Quebec, Kanada: La librairie Gallimard de Montréal, 1950.
 Migeo, Marcel. Saint-Exupéry. Nyu York: McGraw-Hill, (trans. 1961), 1960.
 Peyre, Henri. Fransuz romanchisi. Nyu York: Oxford UP, 1967.
 Robinson, Joy D. Marie. Antoine de Saint Exupéry (Twayneʼs World Authors series: Fransuz adabiyoti). Boston: Twayne Publishers, 1984, pp. 120–142.
 Rumbold, Richard and Lady Margaret Stewart. The Winged Life: A Portrait of Antoine de Saint-Exupéry, Poet and Airman. Nyu York: D. McKay, 1955.
 Smith, Maxwell A. Knight of the Air: The Life and Works of Antoine de Saint-Exupéry. Nyu York: Pageant Press, 1956.

Havolalar 

 Antoine de Saint-Exupéry (society) (official website) 
 Antoine de Saint-Exupéry Youth Foundation (F-ASEJ) (official website) 
 2011 Année Antoine de Saint-Exupéry Toulouse celebration of Saint-Exupéry in 2011 
 Major bibliography of French and English biographical works on Saint-Exupéry
 A website dedicated to the Centennial Anniversary of Antoine and Consuelo de Saint-Exupéry
 The Luftwaffe and Saint-Exupéry: the evidence (in the website „Ghost Bombers“)

Manbalar 

Ekzistensialistlar
1944-yilda vafot etganlar
1900-yilda tugʻilganlar