Dean Martin

Dean Martin (tugʻilgan 1917-yil 7-iyun — 1995-yil 25-dekabr) — asli italyan boʻlgan amerikalik qoʻshiqchi, aktyor va komediyachi. 20-asrning oʻrtalarida eng mashhur va doimiy amerikalik koʻngilocharlardan biri boʻlgan Martin „Salqinlik qiroli“ laqabini oldi. Martin 1946-yilda Martin va Lyuis nomi bilan atalgan komediyachi Jerri Lyuis bilan birgalikda oʻzining karyerasidagi muvaffaqiyatga erishdi. Ular tungi klublarda chiqish qilishdi va keyinchalik radio, televideniya va filmlarda koʻp chiqish qilishdi.

1956-yilda hamkorlik keskin yakunlanganidan soʻng, Martin ijrochi aktyor sifatida yakkaxon karyerasini davom ettirdi. Martin oʻzini qoʻshiqchi sifatida koʻrsatdi va koʻplab zamonaviy qoʻshiqlarni, shuningdek, Buyuk Amerika Qoʻshiqlar kitobidagi standartlarni yozdi. U Las-Vegasdagi eng mashhur spektakllardan biriga aylandi va boshqa sanʼatkorlar Frenk Sinatra va Semmi Devis Jr. bilan doʻstligi bilan tanildi, ular bir necha bor boshqalar bilan birgalikda Rat Packni tashkil qildilar.

1965-yildan boshlab Martin "Dean Martin Show" televizion estrada dasturining boshlovchisi boʻlib ommaga tanildi hamda u Martinning qoʻshiq aytish va komediya isteʼdodlariga qaratilgan boʻlib, oʻzining boʻshashgan, sodda xulq-atvori bilan ajralib turardi. 1974-yildan 1984-yilgacha u mashhur, komediyachilar va siyosatchilarni jalb qilgan mashhur Dean Martin Celebrity Roast -da roastmaster boʻlib faoliyat yuritgan. Faoliyati davomida Martin konsert sahnalarida, tungi klublarda ishlagan, audioyozuvlarda qatnashgan va sakson beshta kino va televizion spektakllarda ishtirok etgan.

Uning qoʻshiqlari orasida „Ainʼt That a Kick in the Head?“, „Memories Are Made of This“, „Thatʼs Amore“, „Everybody Loves Somebody“, „You’re Nobody till Somebody Loves You“, „Sway“, and „Volare“ lar juda mashhurdir.

Yoshlik 

Dean Martin Dino Pol Crocetti 1917-yil 7-iyunda Ogayo shtatining Steubenvil shahrida italiyalik otasi Gaetano Alfonso Crocetti (1894—1967) va onasi italyan-amerikalik Anjela Crocetti (née Barra; 1899-1966) oilasida tugʻilgan. Sartarosh boʻlgan otasi asli Montesilvano, Peskara shahridan boʻlgan va onasi 1897-yil 18-dekabrda Ogayo shtatining Jefferson okrugidagi Fernvud shahrida tugʻilgan. Angelaning otasi Domeniko Barra Bergamoning Monasteloro del Castello shahridan koʻchib kelgan. Martinning Guglielmo „Uilyam“ Antonio Crocetti (1916—1968) ismli akasi bor edi. Uning ona tili italyan tili edi va u besh yoshida maktabga kirguniga qadar ingliz tilini bilmas edi. Martin Steubenville shahridagi Grant boshlangʻich maktabida oʻqigan va u yerda ingliz tilida aksent bilan gapirganligi uchun haqoratlangan. Oʻsmirlik chogʻida u qiziqish sifatida nogʻora chalgan. U Steubenville oʻrta maktabini oʻninchi sinfda tashlab ketgan, chunki Martinning soʻzlariga koʻra, u oʻzini oʻqituvchilaridan ancha aqlliroq deb hisoblagan. Martin spirtli ichimlik isteʼmol qilgan, poʻlat tegirmonda ishlagan, spiker va blackjack sotuvchisida krupier boʻlib xizmat qilgan va yarim oʻrta vaznli bokschi boʻlgan.

Oʻn besh yoshida u oʻzini „Kid Crochet“ deb atagan. Uning sovrinli jangida burni singan (keyinchalik tuzatilgan), labida chandiq bor, koʻplab boʻgʻimlari singan (bokschilarning qoʻllarini oʻrash uchun ishlatiladigan lentani sotib olishga imkoni yoʻqligi natijasida) va tanasi koʻkargan. Oʻn ikkkita jangidan u „oʻn bittasida gʻalaba qozongan“ deb aytadi. Bir muncha vaqt u Nyu-Yorkdagi kvartirani Sonni King bilan boʻlishdi, u ham shou-biznesni boshlagan va puli kam edi. Xabar qilinishicha, ikkalasi odamlarga oʻz kvartiralarida bir-birlarini yalangʻoch boʻgʻinlarini tomosha qilishni va biri nokaut boʻlgunga qadar jang qilishgan. Martin havaskor boks musobaqasining birinchi raundida Kingni nokautga uchratdi. Martin tamaki doʻkonining orqasidagi noqonuniy faoliyat yuritayotgan kazinoda ruletkachi va krupier boʻlib ishlash uchun boksdan voz kechdi, oʻsha yerda u birjada ish boshlagan. Shu bilan birga, u oʻzini „Dino Martini“ (Metropolitan operasi tenori Nino Martini nomi bilan) deb atagan mahalliy guruhlar bilan qoʻshiq kuyladi. U tanaffusni Erni Makkey orkestrida ishlagan. U Mills Brothers Garri Mills va Perry Como taʼsirida xirillagan uslubda qoʻshiq aytdi. 1940-yil oxiriga kelib Martin Klivlend guruhi rahbari Semmi Uotkins uchun qoʻshiq kuylashni boshladi, u oʻz ismini Dean Martin deb oʻzgartirishni taklif qildi. U kamida 1943-yil mayigacha Uotkins bilan birga qoldi 1943-yilning kuziga kelib u Nyu-Yorkda kontsert berishni boshladi. Martin Ikkinchi jahon urushida harbiy xizmatga chaqirilgan, biroq oʻn toʻrt oydan keyin churrasi tufayli xizmatdan boʻshatilgan.

1941-yil oktabr oyida Martin Klivlendda Elizabet „Betti“ Enn Makdonaldga uylandi va er-xotin bir muddat Klivlend Heightsda kvartiraga ega boʻlishdi. Nihoyat, 1949-yilda nikoh tugashidan oldin ularning toʻrt farzandi bor edi.

Shaxsiy hayoti 
Martin uch marta uylangan. U 1941-yilda Pensilvaniya shtatidagi Ridli Parkda yashovchi Elizabeth Anne „Betti“ Makdonaldga (1922-yil 14-iyul — 1989-yil 11-iyul) turmushga chiqdi. Er-xotinning toʻrt farzandi bor edi:

 Kreyg Martin (1942-yilda tugʻilgan).
 Klaudiya Martin (1944-yil 16-mart — 2001-yil 16-fevral).
 Geyl Martin (1945-yilda tugʻilgan)
 Deana Martin (1948-yilda tugʻilgan)

Martin va Makdonald 1949-yilda ajrashishdi va Dean ularning farzandlariga vasiylikni qoʻlga kiritdi. McDonald oʻz hayotini San-Fransiskoda (Kaliforniya) nisbatan qorongʻulikda oʻtkazdi.

Martin keyinchalik Florida shtatidagi Coral Gables shahridan sobiq Orange Bowl malikasi Doroti Jan „Janna“ Bigerga (1927-yil 27-mart — 2016-yil 24- avgust) turmushga chiqdi. Ularning nikohi yigirma toʻrt yil davom etdi (1949-1973) va uchta farzand tugʻdi: 

 Deann Paul Martin (1951-yil 17-noyabr — 1987-yil 21-mart).
 Ricci Martin (1953-yil 20- sentabr — 2016-yil 3 -avgust).
 Gina Martin (1956-yilda tugʻilgan).

Martinga oxirgi marta Ketrin Xoun (1947-yilda tugʻilgan) turmushga chiqdi, bu ittifoq Martin ajrashish jarayonini boshlashdan uch yil oldin davom etgan. Ularning biologik farzandlari yoʻq edi, lekin Martin Xounning qizi Sashani asrab oldi. Ular ajrashgandan soʻng, Martin model va uzoq yillik doʻsti Pat Sheehan bilan qisqa munosabatda boʻlgan.

Martinning amakisi Leonard Barr edi, u bir nechta shoularida ishtirok etgan. 1960-yillarda va 1970-yillarning boshlarida Martin Los-Anjelesdagi Bel Air shahridagi 363 Copa De Oro Roadda yashab, uni 1976-yil iyun oyida Tom Jonsga 500 000 dollarga sotgan.

Martinning kuyovi Beach Boys ' Karl Uilson boʻlib, Martinning qizi Jinaga uylangan. Figurali uchuvchi Doroti Xemill va aktrisa Oliviya Hussi Martinning oʻgʻli Dean Pol Martin bilan turmush qurganlarida uning kelinlari boʻlgan. Martinning katta oʻgʻli Kreyg 48 yoshida insultdan vafot etguniga qadar Lu Kostelloning qizi Kerol (1938-1987) bilan turmush qurgan.

Dean Martin Kaliforniyaning Ming Oaks Ventura okrugidagi Yashirin vodiy ranchosida sof zotli Andalusiya otlarini yetishtirdi.

Martin 1940-yillarning oxirida Bergson guruhi uchun mablagʻ yigʻish uchun koʻngilli boʻldi.

Martin respublikachi boʻlsa-da, 1964-yilda Demokratik nomzod Lindon B. Jonsonni qoʻllab-quvvatlagan.

Kasallik va oʻlim 
Ogʻir chekuvchi Martinga 1993-yil sentabr oyida Cedars Sinai tibbiyot markazida oʻpka saratoni tashxisi qoʻyilgan. Unga umrini uzaytirish uchun jarrohlik amaliyoti kerakligi aytilgan, ammo u buni rad etgan. U 1995-yil boshida jamoat hayotidan nafaqaga chiqdi va 1995-yil Rojdestvo kunida Beverli-Xillzdagi uyida amfizem tufayli oʻtkir nafas etishmovchiligidan vafot etdi. Uning sharafiga Las-Vegas Stripning chiroqlari oʻchirildi. Martin Los-Anjelesdagi Westwood Village Memorial Park qabristoniga dafn qilindi. Qripda uning qoʻshigʻining sarlavhasi boʻlgan "Hamma qachondir birovni sevadi" epitafiyasi mavjud.

Adabiyotlar

Manbalar 

 Artur Marks. Hamma qachondir birovni sevadi (ayniqsa oʻzini): Dean Martin va Jerri Lyuisning hikoyasi, Nyu-York, NY: Hawthorn Books, 1974,
 Smit, Jon L. Gollivuddagi hayvon: Entoni Fiatoning mafiyadagi hayoti. Barrikada kitoblari, Nyu-York, 1998-yil.ISBN 1-56980-126-6

Amerikalik erkak televideniye aktyorlari
Amerikalik erkak qoʻshiqchilar
1995-yilda vafot etganlar
1917-yilda tugʻilganlar
Amerikalik erkak aktyorlar
Amerikalik erkak pop-qoʻshiqchilar
Qoʻshiqlari Billboard Hot 100 xit-paradida eng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan ijrochilar