Yod-123 elementi

Isotope content page
Yod-123 ( 123 I) elementi  radioaktiv yod izotopi bo'lib, yadro tibbiyotida tasvirlashda, shu jumladan bir fotonli emissiya kompyuter tomografiyasida (SPECT) yoki SPECT/KT tasvirlash jarayonlarida qo'llaniladi. Izotopning yarim yemirilish davri 13,2230 soat;  elektron tutilishi natijasida tellur-123 ga parchalanishi 159 KeV energiyaga ega gamma-nurlanishni chiqaradi (bu gamma asosan tasvirlash uchun ishlatiladi). Tibbiyotda radiatsiya gamma kamera yordamida aniqlanadi. Izotop odatda yodid -123, anion shakli sifatida qo'llaniladi.

Ishlab chiqarish 
Yod-123 siklotronda kapsuladagi ksenonni proton nurlanishi natijasida hosil qilinadi. Ksenon-124 protonni o'ziga singdiradi va  ksenon-123 hosil qilish uchun neytron va protonni yo'qotadi yoki seziy-123 hosil qilish uchun ikkita neytronni yo'qotadi va u ksenon-123 ga parchalanadi. Bu parchalanishlardan hosil bo'lgan ksenon-123 keyin yod-123 ga parchalanadi va muzlatgichda nurlanish kapsulasining ichki devorida ushlanib qoladi, so'ngra yod-125 yig'ilgandan keyin galogen nomutanosiblik reaktsiyasida natriy gidroksidi bilan  qilinadi. 

 ^{124}Xe (p,pn) ^{123}Xe -> ^{123}I

     ^{124}Xe(p,2n) ^{123}Cs ->^{123}Xe -> ^{123}I

Yod-123 odatda -natriy yodidi 0,1 M natriy gidroksid eritmasi, 99,8% izotopik tozaligida. 

     ^{123}Te(p,n)^{123}I

Parchalanish 
Parchalanish mexanizmi deyarli barqaror nuklid tellur-123 ning qo'zg'aluvchan holatini hosil qilish uchun elektron tutilishi (EK) 123 Te hosil bo'lgan bu jarayondagi holat metastabil 123 m Te yadro izomeri emas ( 123 I ning parchalanishi 123 m Te hosil qilish uchuny etarli energiyani talab qilmaydi), balki gamma darhol parchalanadigan 123 Te dan kam energiyali yadro izomeridir. Belgilangan energiyada 123 Te (vaqtning 13%) ichki konvertatsiya elektron emissiyasi bilan parchalanadi.(127 keV),  keyin oʻrtacha 11 ta Auger elektronlari juda past energiyalarda (50-500 KeV) chiqariladi. Oxirgi parchalanish kanali shuningdek, 123 Te asosiy holatini ishlab chiqaradi.

Tibbiy ilovalar 
123 I - qalqonsimon bez kasalliklarini o'rganish uchun eng yuqori ko'rsatkichli yod izotopidir. Taxminan 13,2 soatlik yarim yemirilish davri  yodni qabul qilish testi uchun ideal va 123 I qalqonsimon bez to'qimalari va qalqonsimon saraton metastazlarini diagnostik ko'rish uchun boshqa afzalliklarga ega. Fotonning energiyasi, 159 keV,  joriy gamma-kameralarning NaI ( natriy yodid ) kristalli detektori, shuningdek, teshikli kollimatorlar uchun ideal hisoblanadi. U 131 I ga qaraganda ancha katta foton oqimiga ega. Bu xuddi shu yuborilgan doza uchun 131 I ni hisoblash tezligidan taxminan 20 baravar ko'p beradi, qalqonsimon bezga radiatsiya og'irligi esa 131 I ga qaraganda ancha kam (1%). Bundan tashqari, qalqonsimon bez qoldig'ini yoki metastazni 123 I bilan skanerlash ushbu izotopning radiatsiyaviy og'irligi past  Xuddi shu sabablarga ko'ra, 123 I hech qachon qalqonsimon bez saratoni yoki Bazedov kasalligini davolash uchun ishlatilmaydi va bu rol <sup id="mwhw">131</sup> I uchun ajratilgan.

123 I natriy yodid (NaI) shaklida, ba'zan esa erkin element sifatida erigan asosiy eritmada beriladi. Bu bemorga kapsula shaklida, tomir ichiga yuborish yoki  ichimlikda qo'llaniladi. Yod qalqonsimon bez tomonidan so'riladi va diagnostika uchun qalqonsimon bezning funktsional tasvirlarini olish uchun gamma kameradan foydalaniladi. Qalqonsimon bezning miqdoriy o'lchovlari gipertiroidizm tashxisi uchun yodning so'rilishini hisoblash uchun amalga oshirilishi mumkin.

123 I shuningdek, metaiodobenzilguanidin (MIBG) va ioflupan kabi boshqa tasvirlash radiofarmatsevtikalarida yorliq sifatida ishlatiladi.

Ehtiyot choralari 
Radioaktiv yod bilan zararlanishni olib tashlash qiyin bo'lishi mumkin va radioaktiv yodni olib tashlash uchun maxsus tayyorlangan zararsizlantiruvchi vositadan foydalanish tavsiya etiladi  Umumiy maqsadli radioaktiv zararsizlantirish mahsulotlari ko'pincha yod uchun yaroqsiz, chunki ular faqat uni tarqatishi yoki uchuvchanligini oshirishi mumkin.