MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Nizomiddin an-Nisoburiy

Articles with hCards
Nizomiddin Hasan an-Nisoburiy, toʻliq ismi Nizomiddin Hasan ibn Muhammad ibn Husayn Qumi Nishopuriy (vaf. 1328/29) () fors sunniysi . Nizomiddin an-Nisoburiy islom shofiiy, ashʼariy olimi, matematik, astronom, huquqshunos, Qurʼon tafsirchisi va shoir boʻlgan.

Oila va taʼlim 
Nizomiddin Hasan an-Nisoburiy, uning toʻliq ismi-sharifi – Nizomiddin Hasan ibn Muhammad ibn Husayn Qumi Nishopuriy boʻlgan. Bobosi Qum shahridan boʻlgan nasabnoma maʼlumotlariga koʻra, u Nishopurda tugʻilgan.

Nisoburiyning ilk hayoti va taʼlim davri haqida kam maʼlumotlar mavjud. Ilk taʼlim Nishopur shahrida boʻlgan, biroq keyinchalik u oʻsha paytdagi Ilxoniylar poytaxti Tabrizga koʻchib oʻtgan.

Nisoburiy oʻzi Nosiriddin Tusiyning shogirdi boʻlgan Qutbiddin ash-Sheroziy qoʻlida tahsil olgan va u bilan birga ishlagan. U Maraga rasadxonasining yirik olimlaridan biri boʻlgan.

1304-yilda Nisoburiy Ozarbayjonga keladi; 1306-yilga kelib Ozarbayjonning eng yirik shahri Tabrizda edi.

Nisoburiy 1329/1330-yilda, yaʼni  tamomlagan yili vafot etgan.

Ishlar

Astronomiya va matematika 

Nisoburiy  " (( yozishni boshladi. „Almagestning resenziyasiga sharh“) 1303-yil, Nosiriddin at-Tusiy asariga sharh. Nisoburiy at-Tusiy matnini izohlash bilan birga oʻz natijalari va gʻoyalarini ham qoʻshgan. U ekliptikaning qiyshiqligi haqidagi maʼlumotlarni kiritdi va Venera va Merkuriyning Quyosh boʻylab oʻtishlari kuzatilgan boʻlishi mumkinligini muhokama qildi.

Nisoburiyning ikkinchi astronomik asari  " („Ilxoniylar astronomik qoʻllanmasining haqiqatlarini ochib berish“) 1308/1309-yilda tugallangan. Tusiyning  sharhi boʻlib, u  muhokama qilingan mavzularga, masalan, tungi osmondagi sayyoralarning oʻrni kabilarga qaratilgan.

Tavḍīḥ al-Tadhkira, „Tadhkiraning yoritilishi“) Ṭūsiyning at-Tadhkira fīʿilm al-hayʾa („Astronomiyaga oid muqobil modellar“ni oʻz ichiga olgan) asariga sharh boʻlgan. mos, va ekliptikaning qiyshiqligidagi maʼlum oʻzgarishlarni hisobga olgan tushuntirish gʻoyalaridir.

 va  astronomlar uchun emas, balki o'quv dasturi astronomiyani oʻz ichiga olgan talabalar uchun yozilgan.

Nisoburiy ham matematikaga oid risola yozgan.

Diniy ishlar 
Nisoburiyning eng mashhur asari uning  ( asaridir, „Tafsirda Qur’on moʻjizalari sharhi“),  " nomi bilan ham tanilgan). Bu Qur’on , u koʻp joylarda al-Faxr ar-Roziy  yaqindan ergashadi. Asar ilm-fanning din ulamolari uchun ahamiyatini koʻrsatish maqsadida yozilgan. Asar Roziyning ilohiyotchilarga boʻlgan tarafkashligidan farqli oʻlaroq, Nisoburiyning ilmiy maʼlumotlarini aks ettiradi.

Nisoburiyning boshqa diniy asarlari:

  ();
  (, „Faktlarni tushuntirish“), Fors tilida yozilgan Nosiriddin Tusiyning “Zij-i Ilxoniy” sharhi
  (), Ibn Haysamning „al-Manazer“dagi mavzularga oid asari;
  ();

Shuningdek qarang 

 Faxriddin ar-Roziy
 Shamsiddin as-Samarqandiy

Maʼlumotlar

Manbalar 

 
 </ref>
  (PDF version)

Qoʻshimcha oʻqish 

 Islom va fan: Nizomiddin al-Nisoburiyning intellektual faoliyati, Robert Morrison, 2007 yil
 (Islom davridagi matematiklarning biografiyalari, 10-17-asrlar, Abulqosim Qurboniy, Tehron, 1996, 2-nashr)
Qurʼon tafsirchilari
Sunniy soʻfiylar
Hakim II

Al-Hakam II yoki

Hokim II (arab. الحاكم بأمر الله الثاني) (vafoti 1352) – Mamluklar sultonligi davrida abbosiylarning Qohiradagi beshinchi xalifasi (1341–1352).

Hayoti: 
U Mustakafiyning o‘g‘li edi. Sulton Nosir Muhammad ibn Qalavun tavsiya qilganidek, u hijriy 742-yil Muharram oyi boshida bu lavozimni egalladi va Mustakfiy jiyani Ibrohimning taxtdan voz kechganini tan olmagani uchun oʻzidan keyingi merosni oʻgʻli Ahmadga ishonib topshirgan edi. Ular 741-yil zulhijja oyining o‘n birinchi kuni payshanba kuni kengash o‘tkazib, xalifa Ibrohim va valiahd va qozi Ahmaddan “Kim vorislikka loyiq” deb so‘radilar? Ibn Qayyud aytadi: “Qus shahrida vafot etgan marhum xalifa undan keyin oʻgʻli Ahmadni voris boʻlishni tavsiya qildi va men buni Qus shahrida qirq marta sinovdan oʻtkazdim va bu menga shahardagi noibim huzurida tasdiqlaganidan keyin isbot boʻldi”. Xalifa Hokim II milodiy-1352 (hijriy-753) yil o‘rtalarida vabodan vafot etdi.

Manbalar 

Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
1352-yilda vafot etganlar
Islom allomalari
Musulmon hukmdorlar
Mutazid I

Articles with short description
Short description is different from Wikidata

Mu’tazid I (arab. المعتضد بالله), (1362-yilda vafot etgan) – 1352-1362 yillar oralig‘ida Mamluklar sultonligining Qohiradagi oltinchi abbosiy xalifasi.

Hayot 
Mu’tazid I 1352-yilda ukasi vafot etganidan keyin bu lavozimni egallagan. U taxtda o‘n yil qolgan. 1362-yili vafot etgan. Ahli ilmlar suhbati ishqibozi edi. Uning hukmronligi davrida Sulton Salohiddin Solih hijriy 755-yilda taxtdan ag‘dariladi va Nosir Hasan qaytib keladi. U saltanatda yetti yil qolib, hijriy 762- yilda o‘ldirilgan. So‘ngra sultonlik uning jiyani Mansur ibn Muhammad Muzaffar Amir Hojga o‘tgan.

Manbalar: 

Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
1362-yilda vafot etganlar
Islom tarixi

Qohirada vafot etganlar
Benguela viloyati

Benguela (Umbundu: Luombaka Volupale) – Angola viloyati, mamlakat gʻarbida joylashgan. Atlantika okeanida joylashgan va Kuansa Sul, Namibe, Huila va Huambo viloyatlari bilan chegaradosh. Viloyatning maydoni 39,826 gektar va uning poytaxti Benguela. 2014-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, viloyatda 2,231,385 nafar aholi istiqomat qilgan. Benguelaning hozirgi gubernatori – Isaak dos Anjos.

Tarixi 

XVI asrda Benguela qirolligi mavjud edi.1586-yilda Dias de Novais hukmdor Ndongoning kuchlarini magʻlub etganidan keyin Portugaliya hukumati agentlari bilan bogʻlangan. 1587-yilda Portugaliyaliklarning Benguela hukmdorlari bilan bogʻlanishga urinishi muvaffaqiyatsizlikka uchradi.

1600-yildan boshlab Benguelani hukmdor Hombi a Njimbe boshqargan. Oʻsha paytda qirollik Kuvo daryosining boshidan Longa daryosigacha choʻzilgan va bugungi Angolaning shimoli-gʻarbiy togʻlarini qamrab olgan. Bu hudud asolisi asosan Umbundu tilida gapirgan.

Portugaliya bu yerda keyinchalik tashkil etgan savdo punkti mineral resurslar va tuproq sifati boʻyicha portugallarning umidlarini qondirmadi, shuning uchun bu yerda Mbaka nomi bilan qul savdosi qishlogʻi tashkil etildi. Yevropa davlatlarining Afrikadagi mustamlakalarga ega boʻlish uchun imperialistik urinishlari davri bilan, XIX asr oxirida Portugaliya Germaniya imperiyasi va boshqa davlatlarning yutuqlaridan himoya qilish uchun mintaqada oʻz ishtirokini kuchaytirdi. 1884-1885-yillarda Berlin Kongo konferensiyasidan oldin ham, Evropa davlatlari Afrika mustamlaka hududlarini oʻzaro taqsimlag. Portugaliya 1869-yilda oʻzining mustamlaka boshqaruvini kuchaytirdi va Luanda, Benguela va Mosamedes (hozirgi Namibe) tumanlarini boʻlib oldi. 1903 yildan boshlab Lobito portini Belgiya Kongosi bilan bogʻlaydigan Benguela temir yoʻli qurildi, bu portning ahamiyatini oshirishga olib keldi va sanoat paydo boʻldi, xususan, Benguela tumanining rivojlanishiga hissa qoʻshgan sisal tolasini qayta ishlash yoʻlga qoʻyildi.

Geografiyasi 
Benguela viloyati mamlakatning gʻarbiy qismida, Atlantika okeani sohilida joylashgan. Shuningdek, u Kuansa Sul (shimolda), Namibe (janubiy-gʻarbda), Huila (janubiy-sharqda) va Huambo (sharqda) provinsiyalari bilan chegaradosh.

Munitsipalitetlari 
 
Benguela provinsiyasi oʻnta munitsipalitetdan iborat.

 Baia-Farta
 Balombo
 Benguela
 Bocoio
 Kaymbambo
 Katumbela
 Chongʻoroy
 Kubal
 Ganda
 Lobito

Manbalar

Tashqi havolalar 

 Media related to Benguela Province at Wikimedia Commons
 Official website of province governor
 Information on this province at the Angolan ministry for territorial administration
 Province geographical info at geoview.info
Angola
Idris al-Vosiq

Idris al-Vosiq (arab. أبو العلا أبو الدبوس الواثق بالله إدريس بن محمد بن أبي عبد الله محمد بن أبي حفص بن عبد المؤمن), Abu Dabbus nomi bilan tanilgan, 1266-yildan boshlab oʻlimigacha Marrakeshda hukmronlik qilgan oxirgi muvahhid xalifasi boʻlgan.

Hayoti
Marrakosh 1266-yilgacha Mariniy sultoni Abu Yusuf Yoqub ibn Abdulhaq tomonidan qamal qilingan, ammo muvaffaqiyatsiz boʻlgan. Idris chalkash vaziyatdan foydalanib, amakivachchasi Abu Hafs Umar al-Murtazoni Abu Yusufning yordami bilan quvib chiqargan va oʻzini Almohod xalifasi deb e’lon qilgan. Biroq, Mariniy hukmdori oxir-oqibat oʻz fikrini oʻzgartirib, Zayyoniy Yagʻmurasin ibn Zyanni Marrakeshga hujum qilishga undagan. Qamal 1268-yildan 1269-yil sentyabrgacha, shahar qulagangacha davom etgan. Idris al-Vosiq Mariniy-Zayyoniylar birlashgan qoʻshinlari tomonidan qoʻlga olingan va qatl etilgan.
Idrisning oʻlimi Muvahhidlar xalifaligining tugashini belgiladi.

Manbalar
Balear orollari universiteti

Balear orollari universiteti (katalancha: Universitat de les Illes Balears, UIB; ispancha: Universidad de las Islas Baleares [univaɾsiˈtad də ləz ˈiʎəz bələˈas]) – 1978-yilda asos solingan va Palmajor orolida joylashgan Balear universitetidir. Universitet Balear orollari avtonom hukumati tomonidan moliyalashtiriladi.

Tarixi 
Universitetning kelib chiqishi 1483-yilda Aragon qiroli Ferdinand II tomonidan Palma, Mayorkada Estudi General Lul·lià [ca; es] tashkil etishga ruxsat bergan paytdan boshlanadi. Bu kollej faylasuf va yozuvchi Ramon Llull (taxminan 1232-1315 yillar) sharafiga nomlangan. U 1835-yilgacha ishlagan va qizgʻin bahs-munozaralar natijasida yopilgan.

1835-yildan keyin Balear orollari talabalari Ispaniyaning materikdagi, Cerveradagi va keyinchalik Barselonadagi universitetlarda oʻqishdi. 1949-yilga qadar Balear orollarida oliy oʻquv yurti yoʻq edi, Estudi General Lul·lia Barselona universiteti homiyligida qayta tiklandi. Bu dastlab Barselona universiteti tomonidan tan olingan falsafa va filologiya kurslarini taklif qildi. 1972-yilda fan va san'at fakultetlari qoʻshildi (mos ravishda Barselona avtonom universiteti va Barselona universitetiga biriktirilgan), undan keyin huquq fakulteti.

Estudi General Lul·lia fakultetlari 1978-yilda homiylik qiluvchi universitetlardan ajralib, Palma universitetini tashkil qildi.

Yangi kampus ustida ish 1983-yilda Palmadan Valdemossaga boradigan yoʻlda boshlangan. Bu munozarali tanlov boʻlib, Palmadagi asl fanlar fakulteti yaqinida muqobil joy bor edi. 1998-yilda Ibiza va Menorkaning Alaior shaharlarida qoʻshimcha saytlar ochildi.

1985-yilda nom hozirgi Balear orollari universiteti deb oʻzgartirildi.

1993-yilda Turizm fakulteti, 1992-yilda Pedagogika fakultet, 2000-yilda Psixologiya maktabi va Politexnika maktabi qoʻshildi.

1996-yildan beri universitet Balear orollari hukumati tomonidan moliyalashtirilmoqda.

Rektorlari 
 Antoni Roig Muntaner: 1979-1981 (fizik-kimyo professori)
 Antoni Ribera va Blankafort: 1981-1982
 Nadal jangi va Nikolau: 1982-1995
 Llorenç Hugue: 1995-2003
 Avel·li Blasko: 2003-2007 (maʼmuriy huquq professori)
 Montserrat Kasas Ametller: 2007-2013 (Atom, molekulyar va yadro fizikasi professori)
 Llorenç Huguet: 2013-2021 (hisoblash fanlari professori)
 Jaume Karot: 2021-yil va hozirgacha.

Manbalar
Muhammad III

(to'liq nomi ) Muhammad ibn Abdurrahmon ibn Ubayd Alloh (    ), Muhammad III (  nomi bilan mashhur) Al-Andalusdagi ( Mavriy Iberiya ) Kordovadagi Umaviy xalifasi edi.

Muhammad III Abd ar-Rahmon V vafotidan keyin Unga 1024-1025 yillarda Kordova aholisi  qoʻzgʻolon koʻtargan va u shaharni tark etishga majbur boʻlgan. Taxminlarga ko'ra u 50 yoshida zaharlanib vafot etgani. U, shuningdek, mashhur shoir Valada bint al-Mustakfiyning otasi edi.

Manbalar
Dulut koʻngilochar markazi

Dulut koʻngilochar markazi (DKM) – Minnesota shtatining Dulut shahrida joylashgan koʻp vazifali anjumanlar markazi majmuasi. Bu yerda 1966-yildan beri Minnesota universiteti Duluth erkaklar xokkey jamoasi uchun mezbonlik qilgan. DKM Dulutning mashhur havo koʻtaruvchi koʻprigi yaqinidagi qirgʻoqda joylashgan.

DKM Arenasi

Tarixi 
Dastlab „Dulut Arena Auditoriyasi“ deb nomlangan DKM Arena 6,5 million dollarga qurilgan, majmuaning arena qismida 5333 oʻrindiqli 190x85 futlik xokkey maydonchasi va oltita yechinish xonasi bor. DKM Arenada konsertlar, kechki ovqatlar, anjumanlar va shoularni oʻtkazish mumkin.

Sport 
DKM 1968-1981-yillarda NCAA I erkaklar xokkey chempionatlari manzili boʻlgan, 2003-2008-ayollar NCAA I Muzyurak 4 boʻlinmasiga mezbonlik qilgan. Chiptalar sotuvi boshlangan keng qabulxona Arenani simfoniya zalidan ajratib turadi.

DKM Arena 1999-2000 yillarda Duluth-Superior Lumberjacks yopiq futbol oʻyiniga mezbonlik qildi va 2024-yilda oʻyinni boshlashi kutilayotgan Arena ligasida Duluth Harbor Monstersga mezbonlik qiladi.

Simfoniya zali 
Simfoniya zali 2400 oʻrinli auditoriyaga ega boʻlib, konsertlar, simfoniyalar, spektakllar, operalar, oʻrta maktab va kollej bitiruvlari va boshqa turli tadbirlarga mezbonlik qilib keladi.

Tashabbuslar zali 
Tashabbuslar zali 1976-yilda qoʻshilgan boʻlib, bu zal, Dulut Curling klubining uyi boʻlib, sakkizta maydonchasi (asosiy tadbirlar uchun 13 tagacha oʻrindiq bilan taʼminlash uchun kengaytirilishi mumkin) va dam olish xonasi ham mavjud. Bu Qoʻshma Shtatlardagi eng katta kyorling maydonchasi boʻlib, ikkita Jahon chempionati, AQSh Olimpiya sinovlari va koʻplab milliy tadbirlarga mezbonlik qilgan. Dulut Curling Klubi AQShdagi ikkinchi yirik kyorling klubidir.

Qurultoy markazi 
Asosiy zalning tagida joylashgan va 1966-yilda Dulut Arena Auditoriyasi bilan qurilgan Paulucci Zali koʻplab koʻrgazmalar, koʻrgazmalar va ijtimoiy tadbirlarga mezbonlik qiladi. Dastlab koʻrgazma zali deb nomlangan boʻsh joy 1967-yil 24-aprelda Jeno Pauluchchiga bagʻishlangan.

1990-yillarning oʻrtalarida 30 million dollarlik kongress markazi qoʻshildi, u koʻplab ijtimoiy, biznes va koʻngilochar tadbirlar oʻtkaziladigan joy boʻlib,  Lake Superior xonasi, .

AMSOIL Arenasi 

2008-yilgi Minnesota obligatsiyalari toʻgʻrisidagi qonun loyihasi „DKM kengaytirish loyihasi“ uchun 38 million dollarni oʻz ichiga olgan. DKM kengayishi UMD erkaklar va ayollar xokkey jamoalari uchun yangi koʻp maqsadli arenani oʻz ichiga oldi, arena oʻrindiqlarni oldingi DKM Arenadan 2100 ga oshirdi va xokkey uchun 6600 va konsertlar uchun 8500 oʻrindiqlar edi. Kengaytirish loyihasi, shuningdek, yangi avtoturargoh va anjumanlar va konsertlar uchun koʻproq joyni oʻz ichiga oladi, bu DKM direktori Den Rassellning aytishicha, majmuaga koʻproq tadbirlar olib keladi. Qurilish sentabr oyida (2008) boshlangan. Yangi arena AMSOIL Arena deb nomlandi.

Havolalar

Tashqi havolalar 

 Duluth Entertainment Convention Center veb-sayti
 NHLdagi buldoglar
Futbol zallari
Minnesota
1966-yilgi binolar
Turist manzilgohlari
Dulut Arenasi
Dulut ko'ngilochar markazi

Dulut koʻngilochar markazi (DKM) – Minnesota shtatining Dulut shahrida joylashgan koʻp vazifali anjumanlar markazi majmuasi. Bu yerda 1966-yildan beri Minnesota universiteti Dulut erkaklar xokkey jamoasi uchun mezbonlik qilgan. DKM Dulutning mashhur koʻtarma koʻprigi yaqinidagi qirgʻoqda joylashgan.

DKM Arenasi

Tarixi 
Dastlab „Dulut Arena Auditoriyasi“ deb nomlangan DKM Arenasi 6,5 million dollarga qurilgan, majmuaning arena qismida 5333 oʻrindiqli 190x85 futlik xokkey maydonchasi va oltita yechinish xonasi bor. DKM Arenada konsertlar, kechki ovqatlar, anjumanlar va shoularni oʻtkazish mumkin.

Sport 
DKM 1968-1981-yillarda NCAA I erkaklar xokkey chempionatlari manzili boʻlgan, 2003-2008-ayollar NCAA I Frozen 4 boʻlinmasiga mezbonlik qilgan. Chiptalar sotuvi boshlangan keng qabulxona Arenani simfoniya zalidan ajratib turadi.

DKM Arena 1999-2000 yillarda Duluth-Superior Lumberjacks yopiq futbol oʻyiniga mezbonlik qildi va 2024-yilda oʻyinni boshlashi kutilayotgan Arena ligasida Duluth Harbor Monstersga mezbonlik qiladi.

Simfoniya zali 
Simfoniya zali 2400 oʻrinli auditoriyaga ega boʻlib, konsertlar, simfoniyalar, spektakllar, operalar, oʻrta maktab va kollej bitiruvlari va boshqa turli tadbirlarga mezbonlik qilib keladi.

Tashabbuslar zali 
Tashabbuslar zali 1976-yilda qoʻshilgan boʻlib, bu zal, Dulut Curling klubining uyi boʻlib, sakkizta maydonchasi (asosiy tadbirlar uchun 13 tagacha oʻrindiq bilan taʼminlash uchun kengaytirilishi mumkin) va dam olish xonasi ham mavjud. Bu Qoʻshma Shtatlardagi eng katta kyorling maydonchasi boʻlib, ikkita Jahon chempionati, AQSh Olimpiya sinovlari va koʻplab milliy tadbirlarga mezbonlik qilgan. Dulut Curling Klubi AQShdagi ikkinchi yirik kyorling klubidir.

Qurultoy markazi 
Asosiy zalning tagida joylashgan va 1966-yilda Dulut Arena Auditoriyasi bilan qurilgan Paulucci Zali koʻplab koʻrgazmalar, koʻrgazmalar va ijtimoiy tadbirlarga mezbonlik qiladi. Dastlab koʻrgazma zali deb nomlangan boʻsh joy 1967-yil 24-aprelda Jeno Pauluchchiga bagʻishlangan.

1990-yillarning oʻrtalarida 30 million dollarlik kongress markazi qoʻshildi, u koʻplab ijtimoiy, biznes va koʻngilochar tadbirlar oʻtkaziladigan joy boʻlib,  Lake Superior xonasi, .

AMSOIL Arenasi 

2008-yilgi Minnesota obligatsiyalari toʻgʻrisidagi qonun loyihasi „DKM kengaytirish loyihasi“ uchun 38 million dollarni oʻz ichiga olgan. DKM kengayishi UMD erkaklar va ayollar xokkey jamoalari uchun yangi koʻp maqsadli arenani oʻz ichiga oldi, arena oʻrindiqlarni oldingi DKM Arenadan 2100 ga oshirdi va xokkey uchun 6600 va konsertlar uchun 8500 oʻrindiqlar edi. Kengaytirish loyihasi, shuningdek, yangi avtoturargoh va anjumanlar va konsertlar uchun koʻproq joyni oʻz ichiga oladi, bu DKM direktori Den Rassellning aytishicha, majmuaga koʻproq tadbirlar olib keladi. Qurilish sentabr oyida (2008) boshlangan. Yangi arena AMSOIL Arena deb nomlandi.

Havolalar

Tashqi havolalar 

 Duluth Entertainment Convention Center veb-sayti
 NHLdagi buldoglar

Manbalar

Futbol zallari
Minnesota
1966-yilgi binolar
Turist manzilgohlari
Dulut Arenasi
Abdurahmon V

Abdurahmon V (arab. عبد الرحمن بن هشام المستظهر بالله) — Kordovadagi umaviylar xalifasi.

Hayoti
Andalusdagi (Iberiya) Umaviylar sulolasining oxirgi davrlarida xonadonning ikki shahzodasi juda qisqa muddatga Kordova xalifasi deb e’lon qilindi, bular Abdurahmon IV Murtazo (1018) va Abdurahmon V Mustadir (1023–1024) edi. Ikkalasi ham ularni hokimyatga olib kelgan, keyin esa tark etgan guruhlarning qo‘g‘irchoqlari edi. Abdurahmon IV xalifa sifatida e’lon qilingan yiliyoq o‘z tarafdorlari tomonidan jangda tashlab ketilgan va jangdan qochib, Kadizda o‘ldirilgan. Abdurahmon V 1023-yil dekabr oyida Kordovada xalifa deb e’lon qilindi va 1024-yil yanvarida o‘z amakivachchalaridan biri boshchiligidagi isyonchilar to‘dasi tomonidan qatl qilindi.

Manbalar 

islom tarixi andalusiya
Anqaboy Xudoybaxtov

Anqaboy Xudoybaxtov (1905-yil, Jizzax – 1938-yil, Toshkent) – Oʻzbekiston kommunistik partiyasi Markaziy komiteti partiya nashriyoti bosh muharriri.

Biografiyasi 
Anqaboy Xudoybaxtov 1905-yilda Samarqand viloyati Jizzax uyezdi Oʻsmat qishlogʻida tugʻilgan. Otasi Xudobaxit Umirzaqov dehqon boʻlgan. Onasi Ruqiya ham kambagʻal dehqon oilasidan chiqqan. Oilaning umumiy mulki 2 tanob yer va bir ot boʻlgan.

1916-yilda ota-onasi vafot etgach 8 farzand boquvchisiz qoladi va turli oilalarga tarqatib yuboriladi.

Anqaboy Xudoybaxitov 1916—1918-yilgacha Samarqand viloyati Mobul volostining Jomboy tumanida bir qancha shaxslar qoʻlida batrak boʻlib ishlaydi. 1918-yilda Jizzaxda yetimxona ochiladi. Xudoybaxtov 1920-yilgacha shu yetimxonada tarbiyalanadi.

1920—1922-yillarda Samarqand maorif institutida oʻqigan, 1922-yildan 1924-yilga qadar Toshkentda joylashgan V. I. Lenin nomidagi Kommunistik universitetda tahsil oladi. 1923-yilda kommunistik partiya aʼzoligiga qabul qilinadi. 1924—1925-yillari „Zarafshon“ gazetasida mas‘ul muharrir oʻrinbosari boʻlib ishlaydi. 1925—1928-yillarda Moskva Oliy jurnalistika institutida oʻqigan.

1933—1936-yillarda Oʻzbekiston kommunistik partiyasi Markaziy komiteti partiya nashriyoti bosh muharriri boʻlib ishlagan.

1931-yilda Oʻzbekiston KP (b) MQning Surxondaryo okrugida bosmachilarga qarshi kurash olib borgan. 1936-yildan boshlab Respublika radio komitetiga mudir etib tayinlanadi. 1937-yil 1-iyulda ishdan boʻshatilgan.

1938-yil 5-oktyabrda boʻlib oʻtgan SSSR Harbiy kollegiyasi sayyor sessiyasida oʻlim jazosiga hukm qilingan. Shu kuni otib tashlangan. Anqaboyning familiyasi tergov hujjatlarida „Xudoybaxtov“, „Xudoybaxitov“, „Xudoyvohidov“ tarzida qayd etiladi. Uning tugʻilgan yili ham 1903 emas, „1905“, ikki yil yoshartirib yozilgan.

Xotira 
1980-yillarda qatagʻon haqida tadqiqot olib borgan jurnalist Islom Usmonov nohaq qurbon boʻlgan bir qator oʻzbek ziyolilari, jumladan, Anqaboy Xudoybaxtov haqida maqolalar eʼlon qildi. Bu insonning hayoti va faoliyati haqidagi maʼlumotlarga ancha aniqlik kiritdi. Shundan soʻng Anqaboy Xudoybaxtov tugʻilib oʻsgan qishloqdagi maktabga uning nomi berilib, uy-muzeyi tashkil qilindi, xotira tadbirlari oʻtkazildi. Samarqand shahridagi ko'chalardan biriga uning nomi berilgan.

Manbalar 

1905-yilda tugʻilganlar
Jizzaxda tugʻilganlar
1938-yilda vafot etganlar
Sovet davri qatagʻon qurbonlari
Chery Omoda 5

Omoda 5 2022 yildan beri Xitoyning Chery kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan kupega oʻxshash kuzovga ega ixcham krossoverdir. Toʻliq bakiga 52L benzin ketadi. mexamika.

Tarixi 
Model 2021-yil noyabr oyida Guanchjou avtosalonida taqdim etilgan. Omoda model nomi „yangi“ degan maʼnoni anglatuvchi „O“ harfidan va „Moda“ soʻzidan iborat – „moda trendi“.  Chery bosh dizayneri Stiv Xum rang va shakl bilan tajriba oʻtkazgan Ishlab chiqarish 2022 yil fevral oyida boshlangan , Xitoyda ichki bozorda sotish 2022 yil iyun oyida boshlangan  Bundan tashqari Isroil, Rossiya, Eronda ham sotuvda mavjud. Mavjud yettita trim darajasidan birinchi toʻrttasi 156 ot kuchiga ega 1,5 turbo dvigatel bilan jihozlangan. – Bunday mashinalar narxi 92,9 dan 108,9 ming yuangacha; qolgan uchta konfiguratsiya 197 ot kuchiga ega Kunpeng oilasining 1,6 dvigateli bilan jihozlangan.- Narxi 108,9 dan 128,9 ming yuangacha  . Kompaniya gibrid va elektr versiyalarini chiqarishni rejalashtirmoqda. . Hozida mexanika varianti mavjud. Dastlab, faqat old gʻildirakli versiya mavjud edi, 2023 yil yanvar oyidan boshlab, orqa oʻqga ulanishi mumkin boʻlgan Omoda C5 AWD versiyasi mavjud . Bu mashinaning oʻziga xos qulayliklaridan biri hisoblandi.

Rossiya bozorida 

Rossiya OMODA brendining birinchi eksport bozoriga aylandi, u 2023 yilda 25 mamlakat bozorlariga chiqishni rejalashtirmoqda . Hozirda Qozagʻiston, Eron va Isroil davlatlarida sotuvga chiqarilgan. Rossiyada modelni targʻib qilish 2022 yil may oyida boshlandi, sotuvlar 2022 yil 11 oktyabrda boshlandi va yil oxiriga kelib 1239 dona sotildi – faqat uch oy ichida OMODA 9-oʻringa kirishga imkon berdi. Rossiyada eng koʻp sotiladigan TOP 10 taligida Xitoy brendlari va 2023 yil apreliga kelib, sotuvlar boshlanganidan beri 7000 dan ortiq dona allaqachon sotilgan . Bu mashina ishlab chiqarilganiga koʻp boʻlmasdan yuqori sotuv koʻrsatkichlariga ega boʻlmoqda.

Eslatmalar

Sinov drayvlar 

 Toʻliq, lekin nafaqat. Omoda C5 AWD sinov drayveri // Autonews, 2023 yil 24 mart
 Chiroylimi yoki aqllimi? Toʻliq gʻildirakli haydovchiga ega Omoda C5 sinovi nimani koʻrsatdi // Xitoy avtomobillari, 2023 yil 30 mart
Avtomobil Chery
Abdurahmon IV

Abd ar-Rahmon IV Mortada (     1018 yilda Sulaymon ibn al-Hakamdan keyin Al-Andalusdagi Umaviylar sulolasida Kordova xalifasi edi  . O'sha yili u uni hokimiyatga olib kelgan tarafdorlari tomonidan tashlab ketilgan jangdan qochib, Kadisda o'ldirilgan. Uning qisqa hukmronlik davri Abdurahmon V Mostadirnikiga o'xshagan  edi.

Manbalar: 

Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
1018-yilda vafot etganlar