MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Paragvaydagi ukrainlar

Paragvaydagi ukrainlar () — Paragvaydagi etnik jamoalardan biri. 1990-yillarning oʻrtalarida Janubiy Amerikadagi bu mamlakatda 5000 dan 8000 gacha ukrainaliklar yashagan. Paragvayda ukrainaliklar mamlakat janubi-sharqidagi Enkarnasyon shahri yaqinidagi kichik jamoalarda yashaydilar. Enkarnasyon Argentinaning Misiones provinsiyasi bilan chegaradosh, u ham Argentinadagi Ukraina emigratsiyasining markazi hisoblanadi. Paragvaydagi aksariyat ukrainaliklar dehqonchilik, sholi, makkajoʻxori, bugʻdoy va boshqa ekinlar yetishtirish bilan shugʻullanadi.

Tarixi 
Ukrainalik muhojirlarning birinchi katta guruhi Paragvayga qoʻshni Argentinadan 1930-yillarning boshlarida ushbu mamlakatdagi iqtisodiy inqiroz davrida kelgan. 1930-yillarning oxirida Polesya, Voliniya, Galisiya va Zakarpatya viloyatidan ukrainalik muhojirlar ham mintaqaga kelib joylashdilar. Ikkinchi jahon urushidan keyin bu yerga Yevropadagi koʻchirilganlar uchun lagerlardan qochqinlar keldi, shuningdek, Xitoy va Manchjuriyada kommunistik tuzum oʻrnatilgandan keyin u yerdan qochishga majbur boʻlgan ukrainalik muhojirlar kelishdi. Paragvaydagi muhojirlarning aksariyatining oʻziga xos xususiyati shundaki, ular sobiq SSSRdan tashqaridagi boshqa diasporalardagi kabi katolik cherkoviga emas, balki pravoslav cherkoviga mansubdir. Yangi joyda ukrainalik muhojirlar Novaya Volin yoki Tarasovka kabi koʻplab aholi punktlariga ukraincha nomlar berishdi, ammo Paragvay hukumatining bosimi ostida ular keyinchalik nomlarni ispanchaga oʻzgartirishga majbur boʻlishdi.

Vaqt oʻtishi bilan Paragvayning koʻplab ukrainlari, ayniqsa, ziyolilar Argentina, Kanada yoki AQShga koʻchib oʻtishdi. Paragvayda qolganlar hanuzgacha Ukraina pravoslav cherkovlariga mansubdir, ammo koʻp qismi allaqachon Paragvay jamiyatiga singib ketgan. Paragvaydagi koʻplab ukrainalik fermerlar muvaffaqiyatga erishdilar, yeri koʻp yirik fermer xoʻjaliklariga ega.

Galeriya

Jamiyati 
Paragvaydagi Ukraina jamoat hayotining markazi boʻlgan Enkarnasyon shahrida Ukraina jamoat markazi, pravoslav va katolik cherkovlari mavjud. 1930-yillarning oxirida Prosvita qiroatxonalari, ukrain adabiyoti kutubxonalari va jamoat markazlarini tashkil etdi. Bu yerda 1955-yilgacha ukrain tashkilotlari faoliyat yuritgan. Shaharda Taras Shevchenko haykali ham oʻrnatildi, uning ochilish marosimida oʻsha paytdagi Paragvay diktatori Alfredo Stressner va boshqa rasmiy shaxslar ham ishtirok etdi. Umuman olganda, ukrain ziyolilarining katta qismi Argentina va Shimoliy Amerikaga koʻchib oʻtganligi sababli, cherkov sohasini istisno qilganda, ukrain jamiyatining madaniy hayoti yomonlashdi.

Manbalar 

Ukrainlar
Paragvay
Ukraina diasporasi / Paragvay
Ukrain diasporasi
Uru

Uru (Uros) — Boliviya va Peruda Titikaka koʻliga tutashgan hududlarda, shuningdek, toʻgʻridan-toʻgʻri koʻl yuzasida suzuvchi qamish orollarida yashovchi hindu xalqi. Bugungi kunda bunday orollarning 92 tasi (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 40-60ta) mavjud boʻlib, ularni Uru xalqi anʼanaviy ravishda Titikaka qirgʻogʻida koʻp oʻsadigan totora qamishidan qurgan. 3000 dan ortiq urulardan faqat bir necha yuz kishi suzuvchi orollarda yashaydi, qolganlari quruqlikka koʻchib oʻtishgan.

Hayot tarzi 

Qamish orolini qurish Uru madaniyatining muhim qismidir. Materik bilan orollar orasidagi asosiy aloqa vositasi qamish qayiqlardir. Bugungi kunda bunday orollarning 92 tasi (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 40-60ta) mavjud boʻlib, ular anʼanaviy ravishda Titikaka qirgʻogʻida moʻl-koʻl oʻsadigan totora qamishidan Uru tomonidan qurilgan. Bugungi kunda 3000 dan ortiq urulardan faqat bir necha yuz kishi suzuvchi orollarda yashaydi, qolganlari quruqlikka koʻchib oʻtishgan.

Bugungi kunda qamish orollar koʻplab sayyohlarni oʻziga jalb qiladi.

Baʼzi orollardagi quyosh panellari Uruga televizor va boshqa elektr jihozlaridan foydalanishga imkon beradi. Boshlangʻich maktablar ham mavjud, ammo keyingi taʼlim uchun bolalar quruqlikka, asosan Puno shahriga borishi kerak.

Tarixi 

Dastlab, orollar himoya va mudofaa funksiyasiga ega boʻlgan, chunki xavf tugʻilganda ular boshqa joyga koʻchirilishi mumkin boʻlgan. Eng katta orolda qorovul minorasi bor, u ham butunlay qamishdan qurilgan. Urular ko‘l qirg‘og‘ida yashovchi aymara xalqi bilan savdo-sotiq qilib, asta-sekin ularning tilini o‘zlashtirdilar, shu sababli bugungi kunda xalqning ona tili — uru tilida oz kishilar so‘zlashadi. Titikaka koʻli atrofidagi hududlarni inklar imperiyasi bosib olganida, Uru xalqi soliq toʻlashi kerak edi. Koʻpincha, ular jangovarroq qoʻshnilariga qul boʻlishgan.

Ehtimol, inklar suzuvchi orollarni hech qachon kashf qilmagan boʻlar edi. Ammo bir kuni Aymaru qabilasi navbatdagi jangdan soʻng Titikaka chakalakzorlariga suzib kirib, inklardan yashirinishga qaror qiladi. Inklar qochqinlarni qidirish asnosida quvgʻindagi Uruni topdilar va ularga soliq yukladilar.

Keyin ispan mustamlakachilari keldi va ink imperiyasi quladi. Uru qabilalari yana ozod boʻlishdi, lekin ularning turmush tarzi oʻzgarishsiz qoldi.

Manbalar 

Kichik etnik guruhlar
Peru
Boliviya
 Peru Xalqlari
 Boliviya Xalqlari
 Titicaca
Yoshlar kuni (Ukraina)

"Yoshlar kuni„ (Ukr. “Yoshlar kuni") har yili iyun oyining oxirgi yakshanbasida Ukrainada nishonlanadigan mamlakat yoshlarining milliy bayramidir.

„Yoshlar kuni“ tarixi 1958-yil 7-fevralda Ukraina Sovet Sotsialistik Respublikasi (Ukraina SSR) tarkibiga kirgan Sovet Ittifoqida, Oliy Kengash Prezidiumining Farmoni bilan „Sovet yoshlari kuni“ tashkil etilgan paytdan boshlangan. SSSRning " Sovet yoshlari kunini belgilash toʻgʻrisida " gi iyun oyining oxirgi yakshanbasida nishonlandi.

1994-yil 22-iyunda, SSSR parchalanib, Ukraina mustaqillikka erishganidan koʻp oʻtmay, Ukrainaning birinchi prezidenti L. M. Kravchuk „ Ukraina yoshlar uyushmalari va tashkilotlari tashabbusini qoʻllab-quvvatlash toʻgʻrisida“gi 323/94-sonli Farmonni imzoladi. Yoshlar kuni", bu har yili iyun oyining soʻnggi yakshanbasida Ukrainada nishonlanishi belgilab qoʻyilgan.

Anʼanaga koʻra, ushbu kunda Ukraina boʻylab turli xil bayram tadbirlari oʻtkaziladi, ularning asosiy qahramoni yoshlardir. Yoshlarga tabriklar prezidentgacha boʻlgan oliy mansabdor shaxslar tomonidan yuboriladi.Ukraina yoshlari bilan birgalikda Belarus yoshlari ham oʻz bayramlarini nishonlaydilar. Rossiya Federatsiyasida, Sovet Ittifoqi parchalanganidan soʻng, "Yoshlar kuni" Rossiya Prezidenti B.Yeltsin tomonidan 27-iyunga koʻchirildi, garchi baʼzi shaharlarda asosiy bayram bayramlari oxirgi yakshanba kuni „eski uslubda“ oʻtkaziladi iyun oyida, Ukraina va Belorussiya bilan bir vaqtda.

Yana qarang 
 Yoshlar kuni
 Yoshlar va bolalar jamoat tashkilotlari kuni (Ukraina)

Manbalar 

 iyun bayramlari
 Ukraina Bayramlari
yoshlar kunlari
 1994-yilda paydo bo'lgan
Olxon buryatlari

Olxon buryatlari (bur.Oyxonoy Buryaaduud) — buryat etnik guruhi tarkibiga kiruvchi etnoterritorial guruh. Olxon orolida va Baykal koʻlining gʻarbiy qirgʻogʻining oʻrta qismida joylashgan. Koʻpchilik exirit qabilalari, shuningdek, segenudlar, galzudlar va Lenaning yuqori qismidagi buryatlarning boshqa kichik qabilalari va ularga hamroh boʻlgan Kuda vodiysi kabi Lena vodiysining yuqori qismidan kelgan muhojirlar.

Qabila tarkibi 
Olxon buryatlari tarkibiga Shono, Abazay, Xamnay, Xengelder, Alaguy, Soyod (Soyot), Galzud, Segenud, Xaytal, Buyan, Durlay, Xarbyad, Noxoy, Bayanday, Xurumsha, Bulagad kabi etnik guruhlar kiradi. Maʼmuriy abzaev urugʻlari tarkibiga ikkita Abazaev qabilasi — Exe-Abazay (I) va Baga-Abazay (II) dan tashqari, Bayanday, Segenud, Xaytal, Emxenut va Harbat (harbad) qabilalari vakillari ham kirgan. Xenxedur maʼmuriy urugʻining asosini xangelder (hengelder) qabilasi vakillari tashkil qilgan. Bu turga Segenutlar, xaytallar va galzutlar ham kirgan. I Chernorud urugʻining asosini shubtehe-shono, baga-shono tashkil qilgan. Shuningdek, bu urugʻ tarkibiga galzutlar, asosan, noxoy-uruklar va xaytallar kirgan. VI Chernorud urugʻining asosini Otorshi-Shono, Exe-Shono, Adag-Shono, Onxodoy-Shono tashkil qilgan. Bu nasl borsoy-shono, zenhen-galzuts, otonxoy va edegeyni ham oʻz ichiga olgan. II Chernorud urugʻi tarkibiga borsoy-shono, besegen-shono, boro-shono kirgan. Quyidagi urugʻlar ham qayd etilgan: Ulan-Shono, Uxa-Shono, Emxenutlar, Soogol-Shono, Uxantay-Galzutlar. III Chernorudlar urugʻi basay-shono qabilasi vakili edi. IV Chernorudskiy — Baltay-shono, V Chernorudskiy — zuxedey-shono (zuhedey). Shonolar bilan birga xaytallar III va V Chernorud maʼmuriy urugʻlariga joylashdilar. Olxon galzutlar tarkibida quyidagi sulolalar qayd etilgan: noxoy-urug, haytal, zenxen-galzud, uxantay-galzud, manshuna-galzud, darxon-galzud.

Yana qarang 

 Buryat etnik guruhlari
 Qabilalari va urug'lari

Manbalar

Adabiyotlar 

 Baldaev S.P. Buryatlarning genealogik anʼanalari va afsonalari. 1-qism. Bulagatlar va ekhiritlar. — Ulan-Ude, 1970. — 362 p.
 Tsydendambaev T. B. Buryat tarixiy yilnomalari va nasabnomalari buryatlar tarixiga oid manbalar sifatida. — Ulan-Ude: Rep. tip., 2001. — 255 b.
 Nanzatov B. Z. XIX asrda buryatlarning qabilaviy tarkibi // Sibir xalqlari va madaniyatlari. Oʻzaro taʼsir shakllanish va modernizatsiya omili sifatida: Maqolalar toʻplami. — Irkutsk, 2003. — S. 15-27.
 Nanzatov B. Z. Gʻarbiy buryatlarning etnogenezi (VI-XIX asrlar). — Irkutsk, 2005. — 160 p.
Olimpiya stadioni (Istanbul)

Otaturk Olimpiya Stadioni (turkcha — Atatürk Olimpiyat Stadi) — Turkiyaning Istanbul shahridagi koʻp sportli stadion. 2002-yilda ochilgan.

Qurilishi 
Stadion qurilishida 3 700 000 m³ tuproq chiqarib tashlandi, 60 000 m³ beton, 90 000 m² yoʻl qoplamasi yotqizildi, 400 ta avtomobil uchun toʻxtash joyi qurildi.

2002-yildan 2005-yilgacha stadion 80.597 tomoshabinni qabul qilgan. Keyinroq oʻrinlar soni 76.092 taga qisqartirildi.

2013-yil 14-iyundan buyon stadionga olib boruvchi metro liniyasi qurilmoqda.

Foydalanilishi 
Ayni paytda stadionda sport musobaqalari, mashhur guruhlarning konsertlari oʻtkaziladi:
 2005-yil 25-may kuni stadionda «Liverpul» va «Milan» oʻrtasidagi Chempionlar ligasi finali boʻlib oʻtdi.
 2010-yil 6-sentabrda stadionda «U2 360° Tour» doirasida U2 oʻz konsert dasturini namoyish etgan.  Konsertga 54.278 nafar tomoshabin tashrif buyurdi.
Baʼzida Turkiya terma jamoasi shu stadionda oʻz matchlarini oʻtkazadi.

Umumiy maʼlumotlar 
Stadion XXIX Olimpiya oʻyinlarining asosiy arenasi sifatida qurilgan boʻlib, Istanbul mezbonlik qilishga daʼvo qilgan edi.  Istanbulning gʻarbiy chekkasida joylashgan.  Olimpiya stadioni Turkiyadagi eng katta stadiondir.  Qurilish 1999-yilda boshlangan va 2002-yilda 2008-yilgi Olimpiya oʻyinlari uchun qurib bitkazilgan.  Turkiyaning Yozgi olimpiya oʻyinlariga mezbonlik qilish taklifi muvaffaqiyatsiz tugadi. Oʻyinlar Pekinda boʻlib oʻtdi. Stadion qurilishiga $140 million sarflangan.

Stadion Turkiyaning birinchi prezidenti Mustafo Kamol Otaturk nomi bilan atalgan.

Arxitektura 

Stadionning ikkita poʻlat tomi (ogʻirligi 2800 va 1300 tonna) Tekfen tomonidan Jayhandagi (Adana) zavodida ishlab chiqarilgan.

Stadionda 134 ta kirish va 148 ta chiqish eshigi qurilgan. Olimpiya stadioni 80.000 tomoshabinni sigʻdira oladi va xavf tugʻilganda ularni 7,5 daqiqa ichida evakuatsiya qilish imkoniyatiga ega.  Stadionda yer osti tunneli orqali stadion bilan bogʻlangan ikkita mashgʻulot maydonchasi mavjud.

Stadionning gʻarbiy tomi ostida maydoni 42 200 m² boʻlgan 6 qavatli yer ostida 3 qavati joylashgan) savdo markazi mavjud.

Manbalar 

Turkiya stadionlari
Milliy birlik kuni

Milliy birlik kuni ( kuni) ― Belorussiyada har yili 17-sentabrda nishonlanadigan davlat bayramidir. 2021-yil 7-iyunda Prezident Aleksandr Lukashenkoning 206-son qarori bilan tashkil etilgan. Bayram 1939-yil 17-sentabrda boshlangan Qizil Armiyaning Polsha yurishi yilligiga toʻgʻri keladi, buning natijasida, xususan, Gʻarbiy Belarusiya Belorussiya SSR tarkibiga qoʻshildi.

Mamlakat prezidenti matbuot xizmatiga koʻra, „ushbu kun 1921-yilda Riga tinchlik shartnomasi shartlariga koʻra, belarus xalqiga nisbatan uning irodasiga qarshi boʻlingan va milliy tarixiy tarixda abadiy mustahkamlangan belarus xalqiga nisbatan tarixiy adolat akti boʻldi.“ Ular 1939-yilda tiklangan birlik Belarusga Ulugʻ Vatan urushi yillarida omon qolish, xalqaro hamjamiyatda sharafli oʻrin egallash va Birlashgan Millatlar Tashkilotining asoschilaridan biriga aylanish imkonini berganini taʼkidladilar.

Belarus Milliy Fanlar Akademiyasi Tarix instituti boʻlim boshligʻi, tarix fanlari nomzodi Sergey Tretyakning soʻzlariga koʻra, bayram 1949-yilgacha ushbu kunda nishonlangan, keyin esa „sukut saqlaydigan“ ga aylangan. sotsialistik Polsha. Belorussiyada bayramning oʻrnatilishi Polshada gʻazabga sabab boʻldi. Polsha Tashqi ishlar vazirligi bayonotiga koʻra, "Belarusning tarixiy siyosatini Stalin va Gitler oʻrtasidagi pakt merosiga asoslash mutlaqo tushunarsizdir. Bu bizning mintaqamizning oʻta murakkab tarixini qayta talqin qilishga qaratilgan Rossiya harakatlariga mos keladigan jestdir, bu Belarus uchun qoʻshni davlatlar, shuningdek, Evropa mamlakatlari muloqot va oʻzaro tushunishni jiddiy ravishda murakkablashtiradi. Shuningdek, polshalik diplomatlarning fikriga koʻra, Milliy birlik kunining kiritilishi „Belarusni haqiqiy ildizlaridan uzib tashlash“ga urinishdir.

Bayramning tarixi 

 2021-yil 17-sentabr kuni Minsk Arenada Belarus Respublikasi Prezidenti ishtirokida „Birlik ramzi“ Vatanparvarlik kuchlari forumi boʻlib oʻtdi. Bayramning tarixiy ahamiyati, davlatimiz timsollari haqida hikoya qiluvchi teatrlashtirilgan musiqali shou tayyorlandi. Shuningdek, esdalik belgilari, birlik xiyobonlari, infratuzilma obyektlarining tantanali ochilishi ham bayramga bagʻishlandi. Turli ommaviy tadbirlar bayramning muhim elementiga aylandi: gul qoʻyish, xasharlar, Belorussiya shaharlari boʻylab avtomobil va velosiped haydashlari, davra suhbatlari va oʻquv diktantlari. Belarus televideniyesida bayramga bagʻishlangan bir qator reklama roliklari alohida eʼtiborga loyiqdir.

Manbalar 

 Belarus Bayramlari
 bayramlar 17-sentabr
Milliy tiklanish kuni

Milliy tiklanish kuni () ― Ozarbayjonda har yili 17-noyabrda nishonlanadigan davlat bayramidir. 1992-yildan boshlab 17-noyabr Milliy tiklanish kuni sifatida nishonlanadi.

Tarixi 
1988-yil 17-noyabrda Bokudagi Lenin maydonida (hozirgi Svoboda maydoni) Sovet Ittifoqi markaziy hokimiyati siyosatiga qarshi ommaviy norozilik mitinglari boshlandi. Namoyishchilar Togʻli Qorabogʻ mojarosining boshlanishi va qochqinlar oqimidan xavotirda edilar, birinchi marta Ozarbayjonni SSSR tarkibidan chiqish chaqiriqlari yangradi. 22-noyabr kuni Bokuda komendantlik soati joriy etildi va Sovet qoʻshinlarining katta kuchlari ham jalb qilindi. 3 -dekabrdan 4-dekabrga oʻtar kechasi namoyishchilar tarqatib yuborildi, keyinchalik ularning koʻplari (taxminan 400 kishi) hibsga olindi. Ozarbayjonlar uchun Milliy tiklanish kuni milliy ozodlik harakatining boshlanishini anglatadi, natijada Ozarbayjon mustaqil davlatga aylandi.

Manbalar

Yana qarang 
 Ozarbayjon bayramlari
 bayramlar 17-noyabr
 Ozarbayjon Bayramlari
Orang-Asli

Orang-Asli (malay. „mahalliy xalq“ yoki „tub aholi“ deb tarjima qilinadi) Malayziya yarim orolining butun tub aholisiga nisbatan qoʻllaniladigan atamadir. Ular 3 ta asosiy guruhga boʻlinadi: semanglar (negritolar), senoylar va proto- malaylar. Til va urf-odatlardagi farqlar tufayli ular 18 ta subetnik guruhga boʻlingan. Kuala-Lumpurdan 25 km shimolda joylashgan Gombak tumanida Orang Asli muzeyi joylashgan.

Aholisi 
2000-yilda Asli aholisi 148 ming kishiga yetdi, bu Malayziya umumiy aholisining atigi 0,5 foizini tashkil qiladi. Eng yirik etnik guruh Senoy barcha Orang-Aslining taxminan 54 %, Proto-Malay 43 % va Semang 3 % ni tashkil qiladi. Ularning aksariyati qishloq joylarda yashaydi, shaharga koʻchib kelganlarning ulushi juda kam. Mahalliy aholining 76 % dan ortigʻi qashshoqlikda yashaydi. 1991-yildagi savodxonlik darajasi bir vaqtning oʻzida milliy oʻrtacha 86 % ga nisbatan 43 % ni tashkil etdi. Oʻrtacha umr koʻrish 53 yoshni tashkil etadi, chaqaloqlar oʻlimi yuqori.

Tili va dini 
Oʻrang-asli 3 guruhga boʻlinib, til farqiga koʻra emas, faqat ijtimoiy, lingvistik jihatdan 2 guruhga boʻlinadi. Ulardan birinchisi, avstroosiyo oilasiga mansub asli tillarida soʻzlashuvchi xalqlardir. Ikkinchisi — avstroneziya tillari oilasiga mansub mahalliy malay tillarida soʻzlashuvchi xalqlar. Qolaversa, Orang-Aslining aksariyati malay tilini yaxshi biladi. Anʼanaga koʻra, Orang-Asli animistlar boʻlib, tabiat va turli xil narsalarning ruhlariga ishonadi. Biroq, bugungi kunda ularning koʻpchiligi islom va nasroniylikni qabul qilgan.

Yana qarang 

 Malayziya aholisi

Manbalar
 Orang Asli Now: The Orang Asli in the Malaysian Political World, Roy Jumper (ISBN 0-7618-1441-8).
 Power and Politics: The Story of Malaysia’s Orang Asli, Roy Jumper (ISBN 0-7618-0700-4).
 Malaysia and the Original People, p. 21. Robert Denton, Kirk Endicott, Alberto Gomes, M.B. Hooker. (ISBN 0-205-19817-1).
 Encyclopedia of Malaysia, Vol. 4: Early History, p. 46. Edited by Nik Hassan Shuhaimi Nik Abdul Rahman (ISBN 981-3018-42-9).

Manbalar

Havolalar 

 Dunyo boʻylab
 Kelib chiqishi, identifikatori va tasnifi  Arxivnaya kopiya
 http://www.pereplet.ru/text/pogadaev05apr10.html Arxivnaya kopiya
 https://web.archive.org/web/20160308085610/http://garshin.ru/linguistics/languages/australo-asian/austric/austro-asiatic/aslian.html
 Orang Asli xaritasi
Hacı Sûfi Burhâneddin Musa Bey

Hacı Sûfi Burhâneddin Musa Bey () — Karamanoğulları bekligining asoschisi Kerimüddin Karaman Beyning nabirasi va Bedreddin Mahmud Beyning oʻgʻlidir. Ushbu beklik 1250-1487-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan boʻlib, XIV-XV asrlarda Onadoʻlida Usmonlilar imperiyasi bilan birga eng qudratli davlat hisoblangan..

Tarix 
Dadasi Bedreddin Mahmud Bey 1312-yilda vafot etganidan soʻng, beklik taxtiga chiqqan Musa Bey dadasi kabi moʻgʻullarga qarshi kurashishni toʻxtatmadi. Ukasi Yaxshi Beyni sobiq Koʻniya sultonligi poytaxti Koʻniya shahriga voliy etib tayinladi. Bu moʻgʻullarning rejasiga toʻgʻri kelmas edi. Sababi ushbu shahar Onadoʻlidagi muhim siyosiy strategik shaharlardan biri hisoblanardi va moʻgʻullar Onadoʻlida oʻz kuchlarini zaiflashishini xohlamas edilar. Shu sababli moʻgʻullar Koʻniya shahri ustiga harbiy safar boshladilar. Musa Beyning ukasi Yaxshi Bey moʻgʻullar bilan boʻlgan jangda ogʻir magʻlubiyatga uchradi. Shundan soʻng, moʻgʻullar qoʻmondoni Emir Çoban Koʻniya shahrini bosib oldi va Musa beklikning eski sarhadlariga hukmdorlik qilishiga toʻgʻri keldi. Ammo beklik poytaxti Karaman Misr mamluklari tomonidan dastaklangan oʻz ukasi Bedreddin İbrahim Bey I tomonidan egallandi. Musa Bey bu hududlardan ketishga majbur boʻldi va Ermenek atroflariga joylashdi. Ibn Battuta maʼlumotlariga tayanilsa, 1332-yilda Musa Bey Ermenek atroflarida hali ham hukmdorlik qilganligi oshkor boʻladi.

1352-yilda beklik ogʻir kunlarni boshdan kechirayotgan bir vaqtda, Musa Bey beklikning barcha qismlarini oʻz hokimiyati ostida toʻpladi va 1356-yilga qadar hukmdorlik qildi.

Manbalar 

Karamanoğulları bekligi
1356-yilda vafot etganlar
Turkiya Milliy Mustaqillik va Bolalar kuni

Milliy Mustaqillik va Bolalar kuni () ― Turkiya mustaqilligi va dunyo bolalarini xotirlash uchun Turkiya davlat bayramidir. Bu Otaturk tomonidan dunyodagi barcha bolalarga bagʻishlangan dunyodagi yagona bayramdir.

Muassasa 

1920 -yil 23-aprelda Turkiyaning mustaqillik urushi paytida, Buyuk Millat Majlisi tashkil etilgan kuni Anqaradagi birinchi yigʻilishda Mustafo Kamol nutq soʻzlab, butun dunyo bolalari insoniyat kelajagi. Kamol, shuningdek, Usmonli imperiyasi xarobalari ustiga quriladigan yangi, mustaqil, dunyoviy va zamonaviy respublikaning poydevorini qoʻyishga chaqirdi. 1922-yil 9-sentabrda Antanta qoʻshinlari magʻlubiyatga uchragach, Lozanna tinchligi imzolangandan soʻng, 1923-yil 24-iyulda Otaturk yangi Turkiya qurishga kirishdi. Keyingi 8-yil ichida u Turkiyani Usmonli oʻtmishidan tozalashga qaratilgan bir qator islohotlarni amalga oshirdi. Otaturk 23-aprelni suverenitet kuni deb eʼlon qildi va Turkiya farzandlariga mustaqil davlat himoyasini ishonib topshirdi.

Nishonlanishi 
Turkiyada har yili bolalar ushbu bayramni nishonlaydilar: shaharlardagi stadionlarda maktablar ishtirokida tadbirlar oʻtkaziladi. Bu kunda rasmiy davlat xizmatchilari va yuqori martabali amaldorlar oʻrnini bolalar egallaydi: hatto Turkiya prezidenti, Turkiya bosh vaziri, vazirlar mahkamasi va gubernatorlar ham oʻz oʻrinlarini bolalarga kunlik boʻshatib berishadi. Bolalar taʼlim va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida farmon va buyruqlar imzolaydilar. Shuningdek, shu kuni bolalar Buyuk Millat Majlisi deputatlarini almashtiradilar, oila va bolalar bilan bogʻliq masalalarni muhokama qiladilar.

Oʻtgan 20-yil ichida turk rasmiylari bayramni xalqaro miqyosda oʻtkazish boʻyicha katta ishlarni amalga oshirdi, shu bois har yili turli mamlakatlardan bolalar madaniy tadbirlarda ishtirok etish uchun Turkiyaga kelishadi. Bolalar turk xonadonlarida yashab, Turkiyadan kelgan tengdoshlari bilan tanishadi, shuningdek, Buyuk Millat Majlisining navbatdan tashqari sessiyasida qatnashib, yer yuzida tinchlik oʻrnatilishiga hissa qoʻshadi. Turkiyaning faoliyati tufayli 23-aprel UNICEF tomonidan Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni sifatida eʼtirof etildi.

Manbalar 

 bayramlar 23-aprel
 Turkiya Bayramlari
Oseyji

Oseyji, osedj, osaj (fransuz. Osage ; nomlanishi — vajaje) — siu xalqlari guruhidan boʻlgan hind qabilasi. Mavjud bir nuqtai nazarga koʻra — milodiy 1200-yil atrofida, boshqasiga koʻra — XVII asrda, irokezlarning bostirib kirishi natijasida ular Ogayo daryosi vodiysidan, oʻzlari ilgari yuzlab yillar davomida yashagan hozirgi Kentukki shtatidan koʻchib oʻtishgan. Taxminan 1700-ilda oseyjilar Missisipi daryosining gʻarbiy tomonida, hozirgi Arkanzas, Missuri, Kanzas va Oklaxoma shtatlariga joylashdi. Oʻsha davrda oseyji aholisi mintaqadagi eng kuchli va nufuzli qabila edi.

19-asr rassomi Jorj Ketlin oseyjilarni „Shimoliy Amerikadagi qizil va oq tanlilar orasida eng baland odamlar zoti“ deb taʼriflagan; erkaklarning boʻyi olti futdan kam boʻlishi kamdan-kam uchraydi, koʻplari olti yarim futga, baʼzilari esa yetti futga yetadi.

Oseyjilar hozirda federal tan olingan qabila hisoblanadi. Ular asosan Oseyj okrugida, Oklaxomada yashaydi, garchi qabilaning koʻp aʼzolari butun mamlakat boʻylab tarqalgan.

Oseyj (vajaja) tili Siuan tillarining Dhegiha guruhiga kiradi. Oseyjning soʻnggi maʼruzachisi Lyusil Rubedo 2005-yilda vafot etdi.

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 

 Osage qabilasi rasmiy veb-sayti
 Osage qabilaviy muzeyi
 Osage hind qabilasi tarixi Arxivnaya kopiya
Lazarus Group

Lazarus guruhi (shuningdek, Tinchlik qoʻriqchilari yoki Whois jamoasi sifatida ham tanilgan) kiber jinoyatchilar guruhidir. Kiberjinoyatlar boʻyicha mutaxassislar koʻplab kiberhujumlarni guruhga bogʻlaydilar va uni "doimiy jiddiy tahdid" turi sifatida tasniflashadi. Kiberxavfsizlik boʻyicha mutaxassislar guruhga murojaat qilish uchun HIDDEN COBRA (US Intelligence Community va Sinc (Microsoft) kabi nomlardan foydalanadilar.

Lazarus guruhi Shimoliy Koreya bilan aloqalari bilan mashhur.

Maʼlum hujumlar

Bangladesh bankining kiber oʻgʻirlanishi 
Eng katta kiber-oʻgʻirlik 2016-yilda sodir boʻlgan. Xakerlar SWIFT tarmogʻi orqali Bangladesh Markaziy bankiga tegishli boʻlgan Nyu-York Federal rezerv banki hisobvaragʻidan 1 milliard dollarga yaqin mablagʻni noqonuniy oʻtkazish boʻyicha oʻttiz beshta soxta soʻrov yuborgan. Oʻttiz beshta soʻrovdan beshtasi 101 million AQSh dollarini muvaffaqiyatli oʻtkazdi, shundan 20 million AQSh dollari Shri-Lankaga va 81 million AQSh dollari Filippinga yuborildi. Nyu-York Federal zaxira banki koʻrsatmalarning notoʻgʻri yozilishidan kelib chiqqan shubhalar tufayli 850 million AQSh dollari miqdoridagi qolgan oʻttizta tranzaksiyani blokladi Kiberxavfsizlik boʻyicha mutaxassislar hujum ortida Shimoliy Koreyada joylashgan Lazarus guruhi turganini aytishdi.

Manbalar 

Shimoliy Koreya