Karl Albiker

Karl Albiker (ur. Karl Albiker, b. 1878-yil 16-sentabr) Uhlingen — 1961-yil 26-fevral Ettlingen — nemis haykaltaroshi, grafik rassomi va oʻqituvchisi.

Mukofotlar 
K. Albiker badiiy taʼlimni Karlsrue Tasviriy sanʼat akademiyasida boshlagan, u yerda ekspressionist rassom Karl Xofer bilan tanishgan va doʻstlashgan. Keyin 1899—1900-yillarda Parijdagi Julian akademiyasida, keyinroq Antuan Bourdelle studiyasida tahsil oldi. Parijda shuningdek, nemis haykaltaroshi K. Albikerning ijodiga taʼsir qilgan Auguste Rodin bilan ham uchrashdi.

Germaniyaga qaytgach, haykaltarosh Myunxenda (1902-1903) yashaydi, keyin ish safari bilan sayohatga chiqadi va bir muddat Rimda (1903-1905) yashaydi. 1905-yilda u qaytib keladi va Etlingenda haykaltaroshlik ustaxonasini ochadi. 1910-yilda Albiker Florensiyaga sayohat qilish imkonini beruvchi Prix Villa Romana mukofotini oladi.

1919-yilda K. Albiker Drezdendagi Oliy sanʼat maktabining professori boʻldi. U sanʼat sohasida eng obroʻli va isteʼdodli ustozlardan hisoblangan. 1927-yilda u Baden Secession harakatini tashkil etishda, shuningdek, Yangi Myunxen boʻlinishida ishtirok etdi .

Germaniyada milliy sotsialistlarning hokimiyatga kelishi bilan K. Albiker (boshqa mashhur nemis haykaltaroshlari - Richard Scheibe, Josef Wakerle kabi) — maʼmuriy va jamoat binolari uchun monumental haykallar yaratish, bir qator meʼmoriy loyihalarni amalga oshirishda ishtirok etadi. U Berlin Olimpiadasi oldidan Berlin sport forumini („Reichssportfeld“) qayta qurish ustida ishlagan (bosh meʼmor Verner Mart bilan birgalikda). 1930-yillarda K. Albiker nemis sanʼati tanlovining hakamlar hay’ati aʼzosi edi.

Ikkinchi jahon urushi paytida Berlindagi haykaltaroshning uyi va ustaxonasi portlash paytida vayron qilingan. 1947-yilda u oʻz vataniga, Badenga qaytib keldi. Bu yerda u Karl Albiker jamgʻarmasini yaratadi, buning natijasida haykaltaroshning shaxsiy kolleksiyasidan koʻplab sanʼat asarlari Etingen shahri muzeyiga topshirildi.

Mukofotlar 

 1910-yil: Villa-Rim mukofoti
 1925-yil: Karlsrue texnologiya universitetining faxriy doktori
 1953-yil: Xans Toma mukofoti
 1957-yil: Germaniyaning xizmatlari uchun ordeni qoʻmondoni

Tanlangan asarlar 
 1912-yil: Shikoyat (Die Klage) (bronza, H. 137 sm), Xagen, Karl Ernst Osthaus muzeyi
 1926-yil: Yiqilgan askar (Gefallener Soldat), Monumental haykal, Greitz
 1936-yil? Pallas Afina, Heidelberg, Ruprecht-Karls universiteti
 1929-31-yil: Hygeia, Drezden, Germaniya gigiena muzeyi
 1935-37-yil: Disko otuvchi (Der Diskuswerfe)r, Berlin, Olimpiya bogʻi
 1935-37-yil: Estafeta yuguruvchisi (Die Staffelläuferin), Berlin, Olimpiya bogʻi
 1938-yil: Fliegender Genius, Drezden, sobiq harbiy aviatsiya oʻymakorligi frizining haykali

Manbalar

Adabiyotlar 

 Beate Eckstein: Im öffentlichen Austrag: Architektur- und Denkmalsplastik der 1920er bis 1950er Jahre im Werk von Karl Albiker, Richard Scheibe va Josef Wackerle, Schriften zur Kunstgeschichte, Bd. 10, Gamburg, 2005, ISBN 3-8300-1862-2
 Sigrid Valter: Karl Albiker 1878-1961. Plastik, Zayxnungen. Katalog zur Ausstellung vom 9. 1996 yil-5-noyabr. Yanvar 1997 im Georgenbau des Dresdner Schlosses. Neuer Sächsischer Kunstverein e. V., Deutsches Gigiena-muzeyi, Drezden 1996 yil
 Sigrid Valter: Eine Gottin für den „Tempel der Gesundheit“. Die Plastik „Hygiena“ von Karl Albiker im Deutschen Hygiene-Museum, Deutsches Hygiene-Museum, DZA Verlag für Kultur und Wissenschaft GmbH, 1996 yil

1961-yilda vafot etganlar
26-fevralda vafot etganlar
1878-yilda tugʻilganlar
16-sentyabrda tugʻilganlar
Rassomlar
Tasviriy sanʼat
Kasbiga koʻra kishilar
Sanʼat