MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Arda Güler

Arda Güler (2005-yil 25-fevral, Anqara, Turkiyada tugʻilgan) — turkiyalik futbolchi, La Liga klubi „Real Madrid“ va Turkiya terma jamoasida yarim himoyachi sifatida toʻp tepadi.

Klublardagi faoliyati

Dastlabki faoliyat 
Güler yoshlik faoliyatini 2014-yilda Anqaraning Gençlerbirligi klubida boshlagan. U 2019-yilda Fenerbahche yoshlari safiga qoʻshiladi.

Fenerbahche 
Güler 2021-yilning 13-yanvarida Fenerbahche bilan ikki yarim yillik professional shartnoma imzolaydi. U qobilyatli bola deb hisoblanadi va kelajak uchun katta istiqbol sifatida koʻriladi.

2021-22 mavsum 
Güler 2021-22 yilgi UEFA Yevropa Ligasi pley-off bosqichida Finlandiyaning HJK klubiga qarshi oʻyinda zaxira oʻyinchisi sifatida debyut qildi. 2021-yil 19-avgust kuni „Shukru Saracog‘lu“ stadionida bo‘lib o‘tgan bahs Fenerbaxchening 1:0 hisobida yakuniga etgan. 2021-yil 22-avgust kuni Superligadagi birinchi o‘yinida u golli uzatmani amalga oshiradi. Oʻyinning 89-daqiqasida Miha Zaycga 1:0 hisobida gol uradi.

2021-22 yilgi mavsumda u koʻproq oʻynay boshladi. Güler 17 yoshga toʻlganidan uch hafta oʻtib 2022-yilning mart oyida Superliga tarixidagi eng yosh gol muallifiga aylanadi. 2022-yilning may oyigacha Güler 255 daqiqa maydonda top suradi. Bu vaqt mobaynida 3 ta gol uradi va 3 ta golli uzatmani amalga oshiradi. Faoliyatidagi ajoyib boshlangʻichdan soʻng, "Arsenal", "Liverpul", „Bavariya“, „Borussiya Dortmund“, "Barselona" va „PSJ“ kabi Yevropaning yirik klublari uni sotib olishga qiziqish bildirishgan.

2022-yilning 17-martida Fenerbahche Güler bilan 3 yillik shartnoma imzolashini eʼlon qiladi.

2022-23 yilgi mavsum 
2022-23-yilgi mavsum boshida, Mesut Özil ketganidan soʻng, Gülerga Fenerbahche muxlislari uchun alohida maʼnoga ega boʻlgan 10 raqami berildi, bu klub afsonasi Aleks de Souzaning raqamidir. U mavsumdagi ilk oʻyinini Kasımpashaga qarshi oʻtkazdi va 21 daqiqalik oʻyinda 2 ta gol urdi.

11-iyun kuni Arda Turkiya kubogi-2023 finalida Istanbul Boshakshehirga qarshi oʻyinda 2:0 hisobida gʻalaba qozondi .

2023-yilning 6-iyulida Güler Instagramda „Fenerbaxche“ni tark etishini eʼlon qildi va bu uning turk klubidagi faoliyati yakuniga etdi.

Real Madrid 
2023-yilning 6-iyulida Ispaniyaning „Real Madrid“ klubi Güler bilan 2029-yilning iyunigacha davom etadigan olti yillik shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. Bitim uning ozodlik toʻlovini 20 million yevro miqdorida toʻlashi bilan imzolandi. „Fenerbahche“ bilan sobiq shartnomasidagi 17,5 million evrodan oshib ketdi. Guler „Real“dan sobiq jamoasi uchun mablagʻ olish uchun uning ozodlik moddasidan tashqari toʻlashni soʻradi. Shunday qilib, „Real Madrid“ uning tovon pulini ishga tushirdi va 20 million evro toʻladi, bu uning hozirgi tovon pulidan koʻproq.

Terma jamoadagi faoliyati 
Güler Turkiya yoshlar terma jamoasi aʼzosi. U 2022-yil 19-noyabrda Turkiya terma jamoasi safida Chexiyaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida (2:1) debyut qilgan.

Statistika

Xalqaro faoliyati

Yutuqlar 
Fenerbahche

 Turkiya kubogi : 2022-23

Manbalar

Havolalar 

 Arda Güler UEFA saytida
 Arda Güler Soccerbase.com saytida (oʻyinchi)

Turkiya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
2005-yilda tugʻilganlar
Real Madrid CF futbolchilari
Odiljon Iminov

Iminov Odiljon Karimovich (1963-yil Andijon viloyatida tavallud topgan ) — muhandis, iqtisodchi, iqtisod fanlari doktori va Senatning Fan, ta’lim va sog‘liqni saqlash masalalari qo‘mitasi raisi.

Biografiyasi 
Odiljon Iminov 1963-yil 7-dekabrda  Andijon viloyati Andijon tumanida tavallud topgan.

1986-yil Andijon qishloq xo`jalik institutini, 1998-yil Davlat va jamiyat qurilish akademiyasini tamomlagan.
Andijonda tugʻilganlar
BigSher

Alisher Maqsatovich Burxanov, BigSher (1993-yil 4-avgustda tugʻilgan, Qiziloʻrda, Qozogʻiston) — qozoq reperi. Qozoq tilida kuylaydigan hozirgi yosh xonandalardan biri.

Biografiyasi 
Alisher 1993-yil 4-avgustda Qizilo‘rda viloyati, Yangiqo‘rg‘on tumani, Tugisken qishlog‘ida tug‘ilgan. Hozir Olmaotada istiqomat qiladi. 2009-yildan boshlab repga qiziqa boshladi.

Bilimi 
Qozogʻiston sport va turizm akademiyasini tamomlagan. Sport ustaligiga nomzod. U 10 yildan ortiq sport bilan shugʻullanadi.

Ijodkorlik yoʻli 
2012-yilda Samruq qoʻshigʻi DeeRoom bilan birinchi qoʻshigʻi boʻldi. 2013-yilda „Qozogʻiston“ qoʻshigʻi nashr etildi. Keyin Qurmash Quanishbayev va Serik Ibragimov „Dem Beresin“ qoʻshigʻi bilan birga. Serik Ibrohimov bilan „Bir dana“, „To‘yxona“, „Devochki“, „No love“ qo‘shiqlarini ijro etdi. Yana Muxtor Xanazada „Jana jil“ qo‘shig‘ini duet qilib kuyladi. Alihan, Arenbey bilan ijro etilgan „Jana jil“ qoʻshigʻi 2020-yilda chiqdi. 2021-yil 21-dekabrda Qozog‘iston Milliy kanalidagi „ Tansholpan“ ko‘rsatuvida „No love“ qo‘shig‘ini kuyladi. „Devochki“ qoʻshigʻin Qiziq Premiya loyihasining 2021-yil yakuniy konsertida va 2022-yil 11-mart kuni „Bizding shou“ dasturida Serik Ibragimov bilan birgalikda ijro etilgan. 2022-yil 3-avgust kuni Serik Ibragimov va Zhuldyz LIVE loyihasida kichik konsert berishdi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1993-yilda tugʻilganlar
4-avgustda tugʻilganlar
Qozogʻistonlik qoʻshiqchilar
Andijon qishloq xoʻjaligi va agrotexnologiyalar instituti

Andijon qishloq xoʻjaligi va agrotexnologiyalar instituti — Andijon viloyati Andijon tumanida joylashgan institut hisoblanadi. Institut 1964-yil iyun oyida Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash injenerlari institutining Andijon filiali bazasida Andijon paxtachilik instituti nomi bilan tashkil etilgan. Institut tuzilmasida 5 ta fakultet, 21 ta kafedra, magistratura va maxsus-sirtqi boʻlimlari, axborot-resurs markazi hamda akademik litsey mavjud.

Tarixi 
Andijon qishloq xoʻjaligi va agrotexnologiyalar instituti 1964-yil Toshkent davlat agrar universiteti negizida Andijon paxtachilik instituti nomi bilan tashkil etilgan edi.

1992-yil Oʻzbekiston Respublikasi Birinchi Prezidenti I. A. Karimovning 1992-yil 15-martdagi farmoniga asosan Andijon paxtachilik instituti negizida Andijon qishloq xoʻjalik instituti tashkil etildi.

2018-yil — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning 2018-yil 8-maydagi „Toshkent davlat agrar universitetida oliy maʼlumotli kadrlar tayyorlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“gi PQ-3704-son qarori asosida Andijon qishloq xoʻjalik instituti negizida Toshkent davlat agrar universiteti Andijon filiali tashkil etildi.

2020-yil — Shavkat Mirziyoevning 2020-yildagi PQ-4795-son qarori asosida Toshkent davlat agrar universiteti Andijon filiali negizida Andijon qishloq xoʻjaligi va agrotexnologiyalar instituti tashkil etildi.

Oʻquv faoliyati 

Institut tuzilmasida 5 ta fakultet, 21 ta kafedra, magistratura va maxsus-sirtqi boʻlimlari, axborot-resurs markazi hamda akademik litsey mavjud.

Fakultetlar:

 Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini saqlash va qayta ishlash fakulteti
 Oʻsimliklar himoyasi va agrokimyo fakulteti
 Agrobiznes va raqamli iqtisodiyot fakulteti
 Agrobiologiya fakulteti
 Agroinjeneriya va Gedromelioratsiya fakultetiti

Oʻqish muddati:

Bakalavriatura: kunduzgi — 4 yil, sirtqi — 5 yil, maxsus sirtqi — 3 yil

Magistratura — 2 yil;

Fan va tadqiqotlar: Ilmiy yoʻnalishlar va olimlar 
Andijon qishloq xoʻjaligi va agrotexnologiyalar institutining xodimi Abdullayev Orifjon Odiljon oʻgʻli Qozogʻiston Respublikasida boʻlib oʻtgan „Turk dunyosining eng yaxshi oʻqituvchilari“ xalqaro tanlovida gʻolib boʻldi.

Manbalar 

Andijon
Oliy oʻquv yurtlari
Institutlar
Chalpak madrasasi

Chalpak madrasasi — Fargʻona viloyati Qo‘qon shahrida joylashgan madrasa. Chalpak madrasasini Qo‘qon xoni Madalixon (Muhammad Alixon) ning onasi Nodira (1792—1842) qurdirgan. Boshqa bir oʻrinda Chalpak madrasasi Xudoyorxonning onasi Yorqinoyim tomonidan qurdirilgan deyiladi.
Madrasa vaqfnomasida (Oʻzbekiston Respublikasi davlat arxivida saqlanmoqda) 27 ta muhr bor. Jumladan, Qoʻqon xoni Madalixon muhri, hijriy 1227 yil belgilangan, Soʻfi Alam muhri, hijriy 1230-yil yozilgan, Muhammad Sharif qozi muhri va boshqalar. Vaqfnomadan tashqari madrasaning vaqf mulklarini xiroj va tanob soliqlaridan ozod qilinganligi toʻgʻrisidagi Xudoyorxonning inoyatnomasi ham boʻlgan.

Vaqfnomada mutavalli tayinlash va vaqf mulki daromadini taqsimlash tartibi quyidagicha belgilangan: Vaqfnomada mutavalli lavozimiga mudarris tayinlansin. Mutavalli har yili tushgan daromadni oldin madrasa binosini taʼmirlashga, boshqa ehtiyojlarga sarflab, qolgan qismini 24 boʻlakka boʻlgan. Boʻlakning 12 qismi mudarrisga, 10 qismi talabalarga, qolgan 2 qismini 9 boʻlakka boʻlib, ulardan 3 qismini madrasa masjidining imomiga, 2 qismini muazzinga, 1 qismini targʻibotchiga, yaʼni xatabga, 1 qismini qorovulga, 2 qismini sartaroshga berish vaqfnomada belgilab qoʻyilgan.

Chalpak madrasasi 29 hujra, bir necha darsxona, masjid, tahoratxona va yordamchi binolardan iborat boʻlgan. Masjid, darvozaxona kabi qismlari saqlangan. Inshoot Usta Bozor Muxandis nomli meʼmor boshchiligidagi ustalar tomonidan qurilgan. Bino oʻtgan asrning 20 yillarida kommunal xoʻjalik ixtiyoriga berilgan va u yerda bir necha xoʻjalik istiqomat qilgan. Oʻsha davrdan beri taʼmirlanmagan. Madrasaning „Chalpak“ deb nomlanishiga sabab shuki, bu yerda dastlab Xokim Oyim, keyinchalik shahar boylari hisobidan koʻp miqdorda chalpak pishirilib, muhtojlarga ulashib turilgan.

Chalpak madrasasi 2021 — 2030-yillarda O‘zbekiston Respublikasi tomonidan YUNESKOning Umumjahon madaniy merosi ro‘yxati, Insoniyat nomoddiy madaniy merosining reprezentativ ro‘yxati, Jahon xotirasi ro‘yxatiga madaniy va tabiiy meroslarni kiritishga ilgari surish bo‘yicha
MILLIY REJA dasturiga kiritilgan.

Manbalar 

Qoʻqon madrasalari
XIX asrda qurilgan madrasalar
Qoʻqon xonligi
Fargʻona
Gazlangan shokolad

Gazlangan shokolad shokoladning bir turi. Mahsulot suyuq shokoladga gaz pufakchalarini qo‘shish orqali tayyorlanadi. Ishlab chiqarish jarayoni 1935-yilda Rowntreeʼs tomonidan ixtiro qilingan. Ishlab chiqarish jarayonida suyuq shokolad massasi propellant bilan koʻpiklanadi va keyin past bosimli muhitda sovutiladi. Azot, argon, karbonat angidrid va azot oksidi koʻpincha havo shokoladi uchun propellantlar sifatida ishlatiladi.

Manbalar 

Shokoladli dessertlar
Tamara Golovey

Tamara Golovey (; ; 1943-yil, 19-sentyabr, Uchqoʻrgʻon tumani, Namangan viloyati, OʻzSSR, SSSR) — shaxmat ustasi, xalqaro shaxmat hakami va Belarus Respublikasida xizmat koʻrsstgan murabbiy. Uning AQSH shaxmat federatsiyasi reytingidagi ochkosi 2322.

Hayoti 
Tamara 1943-yilning 19-sentyabrida Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi tarkibidagi Uchqoʻrgʻon tumanida tugʻilgan. U 12 yoshidan Minsk shahrida A.Shagalovich qoʻl ostida shaxmat bilan shugʻullanishni boshlagan. 1965-yilda Belarus politexnika institutini bitirganiga qaramasdan shaxmat faoliyati uchun muxandislikdan voz kechgan. 1970-yildan Minskdagi 11-sonli olimpiya zaxiralari bolalar sport maktabining shaxmat boʻyicha bosh murabbiyi.
U uch marta (1965, 1969 va 1976) Belarus ayollar chempionatida gʻolib chiqdi va shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi SSSR chempionatining koʻp karra finalchisi boʻldi. 1989-yildan boshlab u xalqaro hakam sifatida oʻz faoliyatini boshladi.
Tamara Golovey koʻplab shaxmat musobaqalarida hakamlik qilgan.
1999-yildan beri Tamara AQShda yashaydi. U Albert Chow (FIDE ustasi, USCF 2294) bilan birga 2000-yil Illinoys ochiq chempionati — Illinois Openda uchinchi oʻrinni va 2001 yilda erkaklar oʻrtasida Illinoys Openda toʻrtinchi oʻrinni egalladi. U Chikagoda bolalarni musobaqalar uchun muvaffaqiyatli tayyorlamoqda.

Murabbiylik faoliyati 
Tamara Golovey sobiq Ittifoqning bosh murabbiyi sifatida Grossmeyster, ikki karra olimpiya chempioni, 1991-yilda dunyo boʻyicha reytingda uchinchi oʻrinni egalllagan  Boris Gelfand va 2008-yilgi AQSH chempioni, xalqaro grossmeyster Yury Shulman kabi kuchli shaxmatchilarga ustozlik qilgan.

Shuningdek:
 Xalqaro shaxmat ustasi, 1992-yilgi AQSh Olimpiya jamoasi aʼzosi — Yuliya Levitan;
 Xalqaro usta, 1994-yilgi olimpiadaning bronza medali egasi -Valeri Atlas;
 Grossmeyster Eric Rosen ham Tamara Goloveyning shogirdlari qatoriga kiradi.

Manbalar 

Murabbiylar
1943-yilda tugʻilganlar
19-sentyabrda tugʻilganlar
SSSR sport ustasi
SSSR sportchilari
Namangan viloyatida tugʻilganlar
Alfa zarrachalar rentgen spektrometri

Alfa zarracha rentgen spektrometri ( AZRS) alfa zarralari va lyuminestsent rentgen nurlaridan olingan namunani alfa zarralari va radioaktiv manbalardan olingan rentgen nurlari bilan nurlantirgandan so'ng tahlil qiluvchi spektrometrdir . Namunaning elementar tarkibini tahlil qilishning bu usuli ko'pincha past kuchlanish, kichik o'lcham va minimal quvvat sarfini talab qiladigan kosmik tadqiqotlarda qo'llaniladi. Boshqa usullar (masalan, massa spektrometriyasi ) katta quvvat talablari bo'lgan kattaroq uskunalarni talab qiladi. Variatsiya alfa proton rentgen spektrometridir, masalan, Pathfinder missiyasidagi kabi, u ham protonlarni aniqlaydi.

Manbalar 
Alfa zarralar rentgen spektroskopiyasida nurlanishning bir necha shakllari qo'llaniladi. Ularga alfa zarralari, protonlar va rentgen nurlari kiradi. Beqaror atomlarning radioaktiv parchalanishi paytida alfa zarralari, protonlar va rentgen nurlari chiqariladi. Alfa zarralarining umumiy manbayi kurium-244 dir. Energiyasi 5,8 MeV bo'lgan zarrachalarni chiqaradi. Plutoniy-240 ning parchalanishida 14 va 18 keV rentgen nurlari chiqariladi.

Alfa zarralari 

Aniqlangan energiyaning ba'zi alfa zarralari, agar ular atom yadrosi bilan to'qnashganda, detektorga orqaga tarqaladi. 180 ° ga yaqin burchakda Rezerford fizik qonunlari energiyaning saqlanish qonuni va chiziqli impulsning saqlanishi bo'ladi. Bu alfa zarracha urgan yadro massasini hisoblash imkonini beradi.

Yengil elementlar alfa zarrachalarining energiyasini ko'proq o'zlashtiradi, alfa zarralari esa deyarli bir xil energiya bilan og'ir yadrolar tomonidan aks ettiriladi. Tarqalgan alfa zarralarining energiya spektri dastlabki alfa zarralarining 25% dan 100% gacha cho'qqilarini ko'rsatadi. Ushbu spektr namunaning tarkibini, ayniqsa yengilroq elementlar uchun aniqlash imkonini beradi.

Protonlar 
Alfa zarralarining bir qismi atom yadrolari tomonidan so'riladi. Bu so'rilish bilan natriy, magniy, kremniy, alyuminiy va oltingugurtni aniqlash mumkin. Bu usul faqat Mars Pathfinder aparatida Alfa zarra rentgen spektrometrida qo'llanilgan. Mars Exploration Rovers aparati uchun proton detektori ikkinchi alfa zarracha sensori bilan almashtirildi. Shuning uchun u alfa zarrachalar rentgen spektrometri deb ham ataladi.

rentgen nurlari 
Alfa zarralari, atomning ichki qobig'idan (K- va L-qobig'i) elektronlarni chiqarishga qodir. Ushbu bo'sh joylar tashqi qobiqlardan elektronlar bilan to'ldiriladi, buning natijasida xarakterli rentgen nurlari hosil bo'ladi. Bu jarayon zarrachalar induktsiyali rentgen nurlanishi deb ataladi va uni aniqlash nisbatan oson va og'irroq elementlar uchun eng yaxshi sezgirlik va ruxsatga ega.

"Ma'lumot O;zbekiston Milliy Universiteti Fizika fakulteti tomonidan tarjima qilindi"
HV Wolf

20px|link=Вторая экваториальная система координат|Экваториальные координаты 15ч 28м 17,42с −45° 08′ 5,88″
HV Wolf (  ) - Quyoshdan taxminan 5599 yorug'lik yili (taxminan 1717 parsek ) masofada joylashgan Bo'ri yulduz turkumidagi yagona o'zgaruvchan yulduz . Yulduzning zohiriy kattaligi +8,09 m dan +7,3 m gacha. Yulduzning yoshi taxminan 11,75 million yil ekanligi aniqlangan[4].

Xususiyatlari 
HV Volka - ko'k-oq o'zgaruvchan Be-star (BE:)[6][7][8]* [9] spektral turi B0[10][11], yoki B1Vne [12][13], yoki B1IIInep [14][15][16] [17], yoki B1-2I/IIIn [18]. Massasi - taxminan 18,8 quyosh, yorqinligi - taxminan 57016,4 quyosh[19]. Samarali harorat taxminan 25900 K[20].

Manbalar 

2MASS ob'ektlari
HD va HDE ob’ektlari
Bo'ri (yulduz turkumi)
Xoshim Sattarov

Sattarov Xoshim Og‘aliqovich (1904-yilda tugʻilgan — 1938-yil 4-oktyabrda vafot etgan) — O‘zSSR Sog‘liqni Saqlash Xalq Komissarligida kadrlar mudiri, Toshkent Tibbiyot instituti direktori, O‘zSSR Markaziy Ijroiya Komiteti aʼzosi.

Hayoti va taʼlimi 
1904-yili Namangan viloyati, Namangan shahrida oddiy dehqon oilasida tavallud topgan. Oilasi 7 kishidan iborat boʻlgan: rafiqasi, o‘g‘li, xotinining 2 singlisi va otasi. Toshkent shahrida, 1-may ko‘chasi, 74-uyda istiqomat qilgan.

1938-yil 4-oktyabr sanasida SSSR Oliy harbiy hamjamiyati sayyor sessiyasining Toshkentdagi yig‘ilishida S. X. Og‘aliqovich otish jazosiga hukm etildi va oʻsha kunning oʻzida otib tashlandi.

1917—1919-yillarda „Namuna“ xalq maktabida o‘qidi. 1930-yili Moskvadagi Tibbiyot institutini tugatib, ichki kasalliklar bo‘yicha shifokor mutaxassisligiga ega bo‘lgan. 1919-yili Toshkentda O‘zbekiston pedagogika instituti huzuridagi kursda 1922-yilgacha tahsil oldi. Muassasani tamomlab, Moskvaga Kalinin nomidagi ishchilar fakultetiga o‘qishga kirdi va 1925-yilda tugatdi. Sattarov o‘sha yilning o‘zida ishchilar fakulteti tomonidan 1-sonli Moskva davlat universiteti Tibbiyot fakultetiga o‘qishga yuborildi, 1930-yili shu universitetning Tibbiyot fakultetini tamomladi. Tibbiyot institutini bitirgandan so‘ng, Moskvadagi SSSR Tropik instituti aspiranturasida oʻqishni davom ettirgan.

Faoliyati 
1931-yil may oyida O‘z K(b)P Markaziy Komiteti qarori asosida Toshkentga ishlash uchun chaqirib olindi. Keyinchalik O‘zK(b)P Markaziy Komiteti qaroriga muvofiq O‘zSSR Sog‘liqni Saqlash Xalq Komissarligida kadrlar mudiri etib saylandi. Ushbu lavozimda 1931-yilning 15-may sanasidan 1932-yilgacha ish olib bordi. 1932—1934 yillar oraligʻida esa O‘zSSR Sog‘liqni Saqlash Xalq Komissari o‘rinbosari sifatida xizmat qildi. 1932-yil iyunidan boshlab Toshkent Tibbiyot instituti direktori bo‘lib ishlay boshladi. Sovetlar V qurultoyida O‘zSSR Markaziy Ijroiya Komiteti aʼzosi etib tayinlandi.

Adabiyotlar

Manbalar 

Sovet davri qatagʻon qurbonlari
Oʻzbekiston SSR
Turkiston ASSR
Ming Oyim madrasasi

Ming Oyim madrasasi - Qoʻqonda saqlanib qolmagan madrasa. 1809-yilda Qoʻqon xoni Umarxon onasi xotirasiga bagʻishlab Qoʻqon shaxrida Xilbatulla Xoja maxallasida barpo ettirgan.

Tarixi 
Madrasa bunyod qilingan yili Umarxon unga vaqf mulki taʼsis qilgan. Vaqfnomaga Norboʻtaxon, Umarxon, Muxammad Alixon va oʻsha davr qozilari muxr bosgan. Madrasa vaqfnomasi maʼlumotlariga asoslanganda, Ming Oyim madrasasiga shaxarda 1 ta karvonsaroy va 19 ta doʻkon vaqf qilib berilgan.

Adabiyotlar
Sferik elektromagnit toʻlqinlar tenglamasi

Toʻlqinlar — fazoda chekli tezlik bilan tarqaluvchi modda yoki muhitning holat oʻzgarishlaridir. Toʻlqinlarning tarqalish jarayonida energiya fazoning bir nuqtasidan ikkinchi nuktasiga uzatiladi, lekin zarralari koʻchmaydi. Turli xil mexanik, issiqlik, elektromagnit holat oʻzgarishlariga turli xil toʻlqinlar mos keladi.

Toʻlqin tezligi v barcha yoʻnalishlarda bir xil tarqalsa, manba esa nuqtaviy boʻlsa, toʻlqin sferik boʻladi.
Manbaning tebranish fazazi 𝛚t (yaʼni f0=0) boʻladi. U holda, toʻlqin sirtidagi r radiusda faza quyidagiga teng boʻladi: ω(t-r/v).
Toʻlqin muhit tomonidan soʻrilmasa, doimiy boʻlmasa, tebranish amplitudasi 1/r qonun boʻyicha kamayib boradi. Oʻz navbatida sferik toʻlqin tenglamasi:
ε=A/r cos⁡ω(t-r/v) yoki ε= A/r cos⁡(ωt-kr)
bu yerda A manbadan birlik masofa uzoqlikdagi amplituda. Yuqoridagi tenglama r ning kichik qiymatlarida qoʻllanilmaydi, r—>0 amplituda cheksizlikga intiladi.

Manbalar 

Vinogradova M. B., Rudenko O. V., Landsberg.
Abduvosi Yusupov

Abduvosi Yusupov (1904-yilda tugʻilgan — 1938-yil 4-oktyabrda vafot etgan) — Namangan uyezd-shahar militsiyasida ish yurituvchi, soʻngra shu tashkilotning axborot boʻlimi mudiri. Namanganda savodsizlikni tugatish favqulodda komissiyasining mudiri. Namangan shahridagi 3-son Yog‘ zavodi direktorining yordamchisi. Yangiqo‘rg‘ondagi MTS direktori o‘rinbosari. Namangan shahri prokurori. Namangan, Oyim, Baliqchi tumanlari partiya komitetlari va ijroiya komitetlari aʼzosi.

Taʼlimi 
1918—1920-yillar oraligʻida Namangan shahridagi 4-sonli Sovet rus maktabida 2 yil taʼlim olgan, 1924-yildan 1925-yilgacha Toshkentdagi savodsizlikni tugatish kursini tamomlagan.

Faoliyati 
1918—1920-yillarda Namangan uyezd-shahar milisiyasida ish yurituvchi sifatida faoliyat yuritgan. 1920—1922-yillar oraligʻida uyezd-shahar milisiyasining tashkiliy axborot bo‘limi mudiri, 1923—1924-yillarda esa Namanganda savodsizlikni tugatish favqulodda komissiyasining mudiri boʻlib ishlaydi.
1925-yildan to 1927-yilgacha Namangan shahridagi 3-son Yog‘ zavodi direktori yordamchisi;
1927—1928-yillari siyosiy maorif mudiri;
1928—1930-yillari tuman paxta soyuzi idorasi raisining o‘rinbosari;
1930—1933-yillari Namangan shahri partiya komitetida instruktor va tashkiliy bo‘lim mudiri o‘rinbosari;
1934-yil Oyim tumanida partiya komiteti tashkiliy bo‘lim mudiri;
1934—1935-yillari Baliqchi tumanida partiya komiteti sekretarining o‘rinbosari;
1935-yilda Yangiqo‘rg‘ondagi MTS direktori o‘rinbosari, 1935-yil 15-martdan Namangan shahri yer bo‘limi mudiri;
1936-yilning 19-iyunidan boshlab Namangan shahri prokurori lavozimida, 1931-yildan 1936-yilgacha Namangan, Oyim, Baliqchi tumanlarida partiya komitetlari va ijroiya komitetlariga aʼzo bo‘lib saylangan. Rus va o‘zbek tillarini bilgan.

Vafoti 
Abduvosi Yusupov 1938-yil 5-okyatbrdagi SSSR Oliy sudi harbiy hamjamiyati sayyor sessiyasining yig‘ilishida otishga hukm qilindi va hukm o‘sha kuni otib tashlandi.

Adabiyotlar

Manbalar 

Sovet davri qatagʻon qurbonlari
Oʻzbekiston SSR
Turkiston ASSR
Shohjahon Abdullayev

Shohjahon Abdullayev Qahramonjon oʻgʻli (shuningdek Shoxjahon, tugʻ. 2002-yil 17 iyun, Andijon, Andijon viloyati, Oʻzbekiston) — oʻzbek havaskor va professional bokschisi, yengil, birinchi ogʻir va ogʻir vazn toifalarida ringga tushadi. O‘zbekiston terma jamoasi aʼzosi, O‘zbekiston chempioni (2022), yoshlar o‘rtasidagi jahon chempionati bronza medali sovrindori (2021), yoshlar o‘rtasida Osiyo chempioni (2019), jahon chempionati (2021) ishtirokchisi.

Hayoti 
Shohjaxon Abdullayev 2002-yil 17-iyunda Oʻzbekistonning Andijon viloyati Andijon shahrida tugʻilgan.

Havaskorlik faoliyati

2019—2020-yillar 
2019-yilning noyabr oyida Ulan-Batorda (Mo‘g‘uliston) 81 kg vazn toifasida yoshlar o‘rtasida Osiyo chempioni bo‘ldi, finalda xitoylik Xalimulati Rehemandani mag‘lub etdi.

2020-yilda COVID-19 koronavirus pandemiyasi boshlandi, Oʻzbekistonda va butun Osiyoda kuchga kirgan qattiq rejimli koronavirus karantini esa raqobat amaliyotining pasayishiga olib keldi.

2021—2022-yillar 
2021-yilning aprel oyida Kielceda (Polsha)  81 kg gacha boʻlgan vazn toifasida bronza medali sovrindori bo‘ldi, yarim finalda chernogoriyalik bokschi  yutqazdi.

2021-yil oktyabr oyi oxirida Belgradda (Serbiya) jahon chempionatida 86 kg vazn toifasida ishtirok etdi. Musobaqaning 1/16 finalida muddatidan oldin 2-raundda belgiyalik bokschi Viktor Shelstratga yutqazdi va yakunda 2021-yilgi jahon chempionatining bronza medali sovrindoriga aylandi.

2022-yilning noyabr oyida Ammanda (Iordaniya) boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida 86 kg vazn toifasida ishtirok etib, chorak finalda hakamlarning ikkiga boʻlingan qarori bilan (hisob: 2:3) iordaniyalik tajribali Odai Riyad Al-Hindaviga yutqazib qoʻyadi. Natijada u 2022-yilgi Osiyo chempionatining kumush medali sohibiga aylandi.

Bokdchi 2022-yilning dekabr oyida 86 kg vazn toifasida finalda Temurxon Sobirovni mag‘lub etib, O‘zbekiston chempioni bo‘ldi.

2023-yil 
Shohjahon 2023-yil fevral oyi  86 kg vazn toifasida gʻoliblikka erishdi. Sofiya (Bolgariya) shahrida bo‘lib o‘tgan musobaqada bokschi yarim finalda gruziyalik tajribali Giorgi Kushitashvilini, finalda esa italiyalik  mag‘lub etdi.

Professional faoliyati 
2022-yil 6-avgustda Yekaterinburgda (Rossiya) professional ringdagi debyutini oʻtkazdi. Og‘ir vazn toifasida (90,72 kg dan yuqori) 4 raundlik jangda tajribali rus-germaniyalik Skobenkoga (5:12) yutqazdi. 4-raundda Abdullayev nokdaunga uchradi.

Professional jangi statistikasi

Manbalar

Havolalar 
  — Sports.kz saytidagi yangiliklarda
 
 Shokhjakhon Abdullaev — Tapology.com saytidagi profili

Oʻzbekiston bokschilari
Andijonda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
2002-yilda tugʻilganlar
17-iyunda tugʻilganlar