MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
2022-yilning eng yaxshi FIFA Futbol mukofotlari

2023-yilning 27-fevralida Fransiya poytaxti Parij shahrida FIFAning 2022-yildagi eng yaxshi futbol mukofotlarini topshirish marosimi bo‘lib o‘tdi.

Nomzodlar

FIFAning eng yaxshi erkaklar darvozaboni 
2023-yil 12-yanvarda o‘n to‘rt nafar o‘yinchi dastlabki ro‘yxatga kiritilgan edi Uch finalchi 2023-yil 10-fevralda aniqlandi

Lionel Messi 52 ochko to'plagan holda sovrinni qo'lga kiritdi.

Yilning eng yaxshi erkak futbolchilarini tanlash mezonlari quyidagilardan iborat edi: 2021-yil 8-avgustdan 2022-yil 18-dekabrgacha boʻlgan davrdagi tegishli yutuqlar.

FIFAning eng yaxshi ayol futbolchisi 
Beshta murabbiy dastlab 2023-yil 12-yanvarda saralangan edi Uch finalchi 2023-yil 9-fevralda aniqlandi

Emiliano Martines 26 reyting ochkosi bilan sovrinni qo'lga kiritdi.

FIFAning eng yaxshi ayol darvozaboni 
2023-yil 12-yanvarda o‘n to‘rt nafar o‘yinchi dastlabki ro‘yxatga kiritilgan edi Uch finalchi 2023-yil 10-fevralda aniqlandi

Lionel Skaloni 28 ochko to'plagan holda sovrinni qo'lga kiritdi.

Olti nafar futbolchi dastlab 2023-yil 12-yanvarda ro‘yxatga olingan edi Uch finalchi 2023-yil 8-fevralda aniqlandi

Aleksiya Putellas 50 ochko to'plagan holda sovrinni qo'lga kiritdi, bu uning ketma-ket ikkinchi g'alabasi.

Yilning eng yaxshi ayol futbolchilarini tanlash mezonlari quyidagilardan iborat edi: 2021-yil 7-avgustdan 2022-yil 31-iyulgacha boʻlgan davrda erishilgan yutuqlar.

2023-yil 12-yanvarda dastlab olti nafar murabbiy ro‘yxatga olingan edi Uch finalchi 2023-yil 9-fevralda aniqlandi

Meri Earps 26 ball to'plagan holda sovrinni qo'lga kiritdi.

Dastlab mukofot uchun nomzodlar ro‘yxatiga kiritilgan o‘n bir futbolchi 2023-yilning 12-yanvarida e’lon qilindi Uch finalchi 2023-yil 10-fevralda aniqlandi

Sarina Vigman 28 ochko to'plagan holda sovrinni qo'lga kiritdi.

FIFA Pushkas mukofoti 
Marsin Oleksi 21 ochko jamg‘argan holda sovrinni qo‘lga kiritdi.

FIFA muxlislari mukofoti 
Mukofot chempionligi, jinsi va millatidan qatʼi nazar, 2021-yil avgustidan 2022-yil dekabriga qadar eng yaxshi muxlislar lahzalari yoki ishoralarini nishonlaydi. Qisqa ro'yxat FIFA ekspertlari guruhi tomonidan tuzilgan.

Argentinalik muxlislar 650 000 dan ortiq ro'yxatga olingan ovoz bilan sovrinni qo'lga kiritdilar.

FIFA Fair Play mukofoti 

Qo'shimcha mukofot marhum Pelening o'rni va futbol sportiga qo'shgan hissasini e'tirof etish uchun vafotidan keyin berildi. Mukofotni Pelening rafiqasi Marsiya Aoki oldi.

FIFA FIFPRO Men's World 11 
23 nafar oʻyinchidan iborat ayollar roʻyxati 2023-yil 13-fevralda eʼlon qilindi

Darvozabon sifatida Tibo Kurtua, himoyachi sifatida Achraf Hakimi, Virjil van Deyk va Joau Kanselo, yarim himoyachilar sifatida Kevin De Bryuyne, Kazemiro va Luka Modrich, hujumchilar sifatida Lionel Messi, Karim Benzema, Erling Xoland va Kilian Mbappe tanlandi.

FIFA FIFPRO ayollar dunyosi 11 
Darvozabon sifatida Kristian Endler, himoyachilar sifatida Lyusi Bronze, Mapi Leon, Vendi Renard va Li Uilyamson, yarim himoyachilar sifatida Lena Oberdorf, Aleksiya Putellas va Keyra Uolsh, hujumchilar sifatida esa Sem Kerr, Bet Mead va Aleks Morgan tanlandi.
Manchester City F.C.

Manchester Siti Futbol Klubi Manchester shahrida joylashgan ingliz professional futbol klubi boʻlib, Angliya futbolining eng yuqori ligasida ishtirok etadi. 1880-yilda "Sent-Mark" (West Gorton) nomi bilan asos solingan boʻlib, ular 1887-yilda "Ardwick" assotsiatsiyasi va 1894-yilda "Manchester Siti" futbol klubiga aylanishgan. Klubning uy maydoni Manchester sharqidagi „Siti of Manchester“ stadioni boʻlib, ular 2003-yilda u yerga koʻchib oʻtishgan. „Manchester Siti“ 1894-yilda, hozirgi nomi bilan birinchi mavsumda oʻzining osmon moviy uy liboslarini qabul qilgan. Oʻz tarixi davomida klub toʻqqizta liga gʻolibi, yettita Angliya kubogi, sakkizta Liga kubogi, oltita FA Community Shields, bir UEFA Chempionlar Ligasi, bir marta Yevropa kubogi gʻoliblari kubogi va bir marta UEFA Superkubogini qoʻlga kiritgan.

Futbolchilar

Asosiy jamoa tarkbi

Ijaraga berilgan futbolchilar

EDS va akademiya 

Quyidagi futbolchilar avvalroq maydonga tushgan yoki asosiy jamoaning zaxira oʻrindigʻida maydonga tushgan.

Ijaraga olingan futbolchilar

Alohida saqalangan raqamlar 

2003 yildan beri „Manchester Siti“ 23-raqamni chiqarmaydi. U Kamerun terma jamoasida 2003-yil FIFA Konfederatsiyalar kubogi oʻynab, oʻyin maydonida vafot etgan paytda „Lion“ klubidan ijaraga olingan Mark-Vivien Foe xotirasi uchun isteʼfoga chiqarilgan.

Jamoa sardorlari 
Bu „Siti“ning rasmiy klub sardorlari roʻyxati boʻlib, ular hozirda futbolchilar va xodimlarning ovoz berish yoʻli bilan tayinlanadi. Boshqa oʻyinchilar (vitse-sardorlar) klub sardori oʻynamagan yoki boʻlmagan paytda jamoani maydonda boshqargan. Baʼzi oʻyinchilar voqeani nishonlash yoki xotirlash uchun bir martalik asosda kapitan etib tayinlangan, masalan. Aleksandr Zinchenko 2022 yilgi Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi paytida oʻz mamlakatini qoʻllab-quvvatlash uchun Peterboro Yunaytedda Angliya Kubogining 2021-22 yilgi beshinchi bosqichida jamoani sardorlik qildi.

Eslatma:

Yil futbolchisi 

1966-1967-yilgi mavsum yakunlanganidan buyon har mavsumda Manchester Siti rasmiy tarafdorlari klubi aʼzolari oʻsha mavsumdagi oʻyinlari uchun eʼtirofga loyiq deb hisoblagan jamoadagi oʻyinchini tanlash uchun ovoz berish orqali ovoz berishadi. Quyidagi jadvalda 2000-yildan beri ushbu mukofotga sazovor boʻlganlar roʻyxati keltirilgan.

Manba:

Adabiyotlar

Manbalar

Havolalar 

 Manchester City F. C. at ScoreShelf (archived on 15 September 2015)
 Manchester City F. C. at UEFA

Angliya futbol klublari
Michael Fred Phelps

Michael Fred Phelps (Maykl Fred Felps II 1985-yil 30-iyunda tugʻilgan) amerikalik sobiq suzuvchi. U jami 28 ta medal bilan barcha davrlarning eng muvaffaqiyatli va eng koʻp mukofotlangan olimpiadachisidir[7]. Felps, shuningdek, Olimpiada oltin medallari (23), [9] shaxsiy musobaqalarda Olimpiya oltin medallari (13) va individual musobaqalarda Olimpiya medallari (16) boʻyicha barcha davrlarning rekordlariga ega.[10] Felps 2008-yilgi Pekin oʻyinlarida sakkizta oltin medalni qoʻlga kiritganida, u amerikalik suzuvchi Mark Spitsning 1972-yildagi istalgan bitta Olimpiya oʻyinlarida ettita birinchi oʻrinni egallagan rekordini yangiladi. 2004-yilda Afinada boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida Felps gimnastikachi Aleksandr Dityatin oʻtkazgan bitta oʻyinda oltita oltin va ikkita bronza medalini qoʻlga kiritib, har qanday rangdagi sakkizta medalni qoʻlga kiritdi. 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiada oʻyinlarida Felps toʻrtta oltin va ikkita kumush, 2016-yili Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiada oʻyinlarida esa beshta oltin va bitta kumush medalni qoʻlga kiritdi. Bu uni ketma-ket toʻrtinchi Olimpiada oʻyinlaridagi eng muvaffaqiyatli sportchiga aylantirdi.[11][12]

Felps erkaklar oʻrtasida 400 metrga yakka tartibdagi suzish boʻyicha uzoq masofaga jahon rekordchisi, shuningdek, 200 metrga erkin usulda, 100 metrga batterflyay, 200 metrga batterflyay va 200 metrga yakka tartibda suzish boʻyicha sobiq jahon rekordchisi. U uzoq masofali yirik xalqaro musobaqalarda 82 ta medalni qoʻlga kiritdi, ulardan 65 tasi oltin, 14 tasi kumush va uchtasi bronza, Olimpiada, Jahon chempionatlari va Pan Tinch okeani chempionatlarida. Felpsning xalqaro unvonlari va rekord darajadagi chiqishlari unga sakkiz marta Jahonda yilning eng yaxshi suzuvchisi va oʻn bir marta Amerikada yilning eng yaxshi suzuvchisi, shuningdek, 2012 va 2016 yillarda FINA yilning eng yaxshi suzuvchisi mukofotiga sazovor boʻldi. Felps Sports Illustrated jurnalining mukofotiga sazovor boʻldi. 2008-yilgi Olimpiya oʻyinlaridagi misli koʻrilmagan muvaffaqiyati tufayli „Yil sportchisi“ mukofoti.

2008-yil yozgi olimpiadadan soʻng Michael suzish sportini rivojlantirish uchun Michael Phelps Foundation ni boshladi. Phelps 2012-yil yozgi olimpiada musobaqasida kariyerasini yakunladi lekin 2014-yilda yana qaytdi. Rio-de-Janeyrodagi 2016 Yozgi Olimpiya oʻyinlarida, uning beshinchi Olimpiadasi, u oʻz jamoasi tomonidan 2016-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarining Millatlar paradida Qoʻshma Shtatlar bayroqdori etib saylandi.

Manbalar
Ice Hotel (Quebec)

Muz mehmonxonasi Shimoliy Amerikadagi yagona Muz mehmonxonasi Saint-Gabriel-de-Valcartier, Quebec, Canadada joylashgan.

Tarixi 
Ushbu mehmonxona 2001-yil Yangi yil kuni omma uchun ochiq deb eʼlon qilindi. Keyingi yili Sainte-Catherine-de-la-Jacques-Cartierdagi Duchesnay dam olish markazi yaqiniga koʻchirish rejasi bilan birinchi yili Quebec shahri tashqarisidagi Montmorency Falls parkiga joylashtirildi. U yerda 2002-yildan 2010-yillar oraligʻida qurish ishlari olib borildi. 2011-yili Hôtel de Glace (fransuzcha nomi) Quebec shahri atrofidagi Charlesbourgdagi yangi joyga koʻchirildi va 2016/2017-yillarda qurib bitkazildi.

Mehmonxona Quebec shahri markazidan 5 km shimolda Charlsbeg buryosidagi Laurentian togʻlarida joylashgan. Bu Shimoliy Amerikadagi birinchi va yagona muzdan yasalgan mehmonxona boʻlib, har yili yanvar oyidagi ochilish marosimi uchun dekabr oyida qaytadan quriladi. Mehmonxona oʻrtacha 3 oy davomida bus-butun holatida turadi. Mehmonxona birinchi bor 2011-yilda ochilganda 11 dona ikki kishilik yotoqxonasi boʻlgan boʻlsa, bu raqamlar hozirga kelib 51 tagacha koʻtarilgan. Zarur boʻlganda uxlash uchun qulay qopkoʻrpa va yostiqlar xonalarga yetkazib beriladi. Faqatgina hammomlargina isitiladi va boshqa xonalarga zarar bermasligi uchun himoyalangan boʻladi.

Mehmonxonani qurish uchun 50 ta ishchi taxminan bir yarim oy ishlashlari kerak boʻladi. Mehmonxona xonalardagi namlikni maxsus qoʻshimchalar yordamida oʻzgartirib oʻzi qor hosil qila oladi. Qurilishning boshida metal asoslardan foydalanib, bino ozgina qotgandan soʻng ular olib tashlalnadi. Mehmonxona 30,0000 tonna qor va 500,000 tonna muzdan tashkil topgan. Va devorlari 4 fut qalinlikda.

2017-yili mehmonxona hozirgi joylashgan joyi Saint-Gabriel-de-Valcartier dagi Valcartier Vacation Village ga koʻchirilgan.

Turistik ahamiyati 
Mehmonxona turistlar eng koʻp tashrif buyuruvchi joy sifatida taʼsvirlanib, Quebec turizm markazi tomonidan qoʻllab quvvatlangan.
Mehmonxona boʻylab sayohatlar ingliz va fransuz tillarida, haftada yetti kun mavjud va barcha uchun ochiq. Oʻn uchinchi fasldan soʻng, rasmiy maʼlumotlarga qaraganda mehmonxonaga milliondan ortiq mehmonlar va 43,000 dan ortiq tungi mehmonlar tashrif buyurgan.

Toʻy marosimlari 
Toʻy marosimlari oʻtkaziladigan maxsus ibodatxonalar mavjud. The Hôtel de Glace toʻy marosimLri oʻtkazish boʻyicha eng zoʻr oʻntalikka kiradi.

Manbalar
London eye

London Eye yoki Millennium Wheel, konsolli kuzatuv gʻildiraki Londondagi Temza daryosining Janubiy sohilida joylashgan. U Yevropaning eng baland kuzatuv charxpalagi boʻlib, yiliga uch million tashrif buyuruvchilar bilan Buyuk Britaniyaning eng mashhur pullik turist atroksioni hisoblanadi. U ommabop madaniyatda ham koʻp koʻrinish bergan.

Inshoot 135 metr (443 ft) uzunlikda boʻlib, gʻildirak diametri 120 metr (394 ft)ni tashkil etadi. 2000-yilda omma uchun ochilgan paytda u dunyoning eng katta Ferris gʻildiragi edi. 2022-yil 140 metrli (459 ft) Sun of Moscow, 2006-yilda 160metrli (525 ft) Star of Nanchang, 2008-yili 165 metrli (541 ft) Singapore Flyer, 2014-yil 167metrli (548 ft) High Roller(Las Vegas) va 2021-yili 250 metrli (820 ft) Ain Dubai uning balandligini ortda qoldirdi. Boshqa balandroq misollardan farqli oʻlaroq, faqatgina bir tomondan A-frame bilan tirab turiladi va unga oʻz operatorlari tomonidan "dunyoning eng katta charxpalagi" degan nom berilgan. 2013-yilning boshlaridagi The Shard ning 72-qavatidagi 245metrli (804 ft) kuzatuv palubasi takomillashtirilmaguncha The Eye Londonni kuzatish mumkin boʻlgan eng baland nuqtasi hisoblangan.

London Eye Jubilee Gardensning g`arbiy uchini (oldingi Dome of Discovery) Temza daryosing G`arbiy qirg`og`idagi Westminister Bridge va Hungerford Bridge o`rtasidagi County Hall yonidagi London Borough of Lambethga tutashgan. Eng yaqin metro stansiyasi Waterloo.

Tarixi

Dizayn va tuzilishi
London Eyening dizaynini Marks Barfieldning Julia Barfield va David Marks tomonidan tuzilgan er-xotin jamosi ishlab chiqqan.

Mace qurilish ishlari uchun mas`ul bolib, Hollandia asosiy poʻlat pudratchisi va Tilbury Douglas fuqaro pudratchisi sifatida faoliyat koʻrsatishgan. Maslahatchi muhandislar Tony Gee&Partners fundament ishlarini dizaynlashtirishgan va Beckett Rankine suv ishlarinining dizayni bilan shugʻullanishgan.

Nataniel lichfield va Hamkorlar Tussauds Guruhiga Temzaning janubiy qirgʻogʻidagi devorni oʻzgartirish uchun reja qilish va qurilish roziligini olishga yordam berishgan.
Pinarhisar (Marmara)

Pinarhisar – qadimgi Brysis-Turkiyaning Marmara viloyati Qirklareli tumanidagi yirik shahar va tuman. Shahar hokimi- Ihsan Talay (AKP). 2010-yilda aholi soni 10463 kishini tashkil qilgan.
Shahar Birinchi Bolqon urushi davrida Karaagach-Bunarhisar mudofaa chizig'ining bir qismi edi.Shahar nomining avvalgiimlosi Bunarhisar edi. Birinchi bolqon urushida aholi punkti bolgarlar tomonidan bosib olingan.Ammo 2-Bolqon urushi paytida Usmonli imperiyasi tomonidan qaytarib olingan

Tarixi
Turk hukumati manbalariga ko'ra, Pinarhisor Feodosiy II davrida,, mil. 425-yilda "Brysis" (yunoncha- "bahor")  nomi ostida qurilgan. 1190-yilda salibchilar tomonidan bosib olingan shahar sezilarli darajada vayron bo'ldi. 1264-yilda tatarlar tomonidan hujumga uchragan.

Shahar 1368-yilda Murod I boshchiligidagi yurishi doirasida G'ozi Mihal qo'mondonligi ostidagi qo'shinlar tomonidan bosib olingan.

Xristian episkopligi
Brysis arxeparxiyasi haqida 1-eslatma IX asr boshlarida imoerator Leo VIvDonishmand bilan bog'liq bo'lgan "Notitia Episcopatuum" kitobida keltirilgan. Hozirgi hujjatlarda uning 3ta qadimiy arxiyepiskoplarining ismlari qayd etilgan: Ioann 787-yilda Nikea II kengashida qatnashgan; Nicetas Konstantinopol Photian kengashida qatnashgan (879); Leo Konstantinopol Patriarxi  Aleksiyning 1027-yildagi farmonini imzolaganlardan biri edi.

4-Salib yurishi paytida Brysis Verissa nomi ostida  lotin cherkovi arxiyepiskopi bo'ldi.

endi turar-joy episkopligi emas, Brysis bugungi kunda katolik cherkovi tomonidan titulli ko'rinish sifatida ro'yxatga olingan.

Manbalar
Babaeski

Babaeski Turkiyaning Marmara viloyatidagi shaharcha. Tuman aholisi 29,342 va umumiy maydoni 652 km².

Nomlanishi 
Babaeski nomi quyidagi afsonadan kelib chiqqan:Istilochi Ottoman Sultan shaharning soʻngi qamal qilishi oldidan Konstantinopolga ketishida shu shaharchaga toʻxtadi. U hozirgi kunda Kichik Masjid deb nomlanadigan eski masjid oldida qari erkak bilan uchrashadi va undan shaharcha qachon tashkil qilinganini soʻraydi. Erkak javob beradi „Eskidir, eski.“Sulton erkakning yoshini soʻraganida, u yana javob beradi, "Baba…eski, " qaysiki „Ota qari“ degan maʼnoni anglatadigan. Shundan beri Babaeski nomi shaharcha uchun ishlatadi.

Tarixi 
Vizantiya vaqtlarida hudud Boulgarophygon deb atalgan va 896-yilda Bulgariyaliklar tomonidan magʻlubiyatga uchragan Vizantiyaning katta qismi boʻlgan. Gretsiyada Arteskos nomi bilan atalgan. Qadimiy vaqtlarda Burtudizon deb ham atalgan, lotinchada Burdidizum deyilgan.

Maʼlumotlar 
Babaeski eng baland nuqtasi 150 m dan oshmaydigan nisbatan tekis landshaftda joylashgan. Devil Stream (Iblis Oqimi) tuman yerlarida joylashgan. Qishloq xoʻjaligi asosiy tarmogʻi. Kungaboqar, bugʻdoy sabzavotlardan asosiy ekinlar sifatida oʻstiriladi. Sanoatning rivojlanishi oʻn yillikda asosan toʻqimachilik fabrikalari shaklida tezlashdi.
Babaeski iyul oyining oxiridan avgust oyining boshiga qadarmilliy qoʻshiqchilar chiqish qiladigan yillik Babaeski Qishloq Xoʻjaligi festivaliga mezbonlik qiladi.

Aholisi 
Babaeski va Babaeski tumaniga qarashli qishloqlar turli kelib chiqishiga ege boʻlgan Onadoʻli turklari,Bolqon turklari-Muhocirlar,Yoruklar,Amuka qabilalari, musulmon magleno-rumliklar va Qrim tatarlari madaniy musulmonlar,Sunni Islomning Hanafiy mazhabiga mansub.

Belgilari 
Baʼzi tarixiy joylari:
 Eski masjid Mehmet istilochi tomonidan 1467-yilda qurilgan. Bu hali ham ishlatilmoqda.
 Cedid Ali Pasa Camii buyuk arxitektor Sinan tomonidan 1555-yilda Sulaymon davrida qurilgan. Bu buyuk Selimiye masjidi dizaynida qurilgan. Bu Bulgariyalik armiya tomonidan Balkan urushlarida buzilgan va keyin qayta qurilgan. Bu hali ham ibodat uchun ochiq.
 Dorduzlu Cesme 17-asrda qurilgan. Uning toʻrt tomoni va markazida gumbazi bor.
 Babaeski koʻprigi Murad4 tomonidan 1633-yilda qurilgan. Bu D-100 Xalqaro Yoʻllarining bir qismi va hozir ham foydalanishda.
 Hammom klassik yagona gumbaz stilida qurilgan va haliyam foydalanilmoqda.
 Ataturk boshlangʻich maktabi hokim Tevfik Gur tomonidan 1914-yilda qurilgan. Bu yogʻoch tom bilan qurilgan bir qavatlik bino. Bu hozir Thrace Universitetining kasbiy maktabi sifatida xizmat koʻrsatadi.

Galareya

Manbalar
Larry Fink

Laurence Douglas Fink (2-noyabr 1952-yilda tug'ilgan) Amerikalik milliarder biznesmen. U turli millatlarga investitsiya boshqaruvi bo'yicha xizmatlar taklif qiluvchi BlackRock Amerika korporatsiyasining hozirgi rahbari va CEO si hisoblanadi. BlackRock bu moliya dunyosidagi juda yirik qudratga ega eng katta pul-boshqaruvi firmasi bo'lib, hozirda uning boshqaruvdagi aktivlari 10 trillion AQSH dollaridan ziyodroqqa baholanadi.

Larry Fink

Manbalar
Yahyo al-Arzaniy

Yahyo ibn Muhammad al-Arzaniy (Abu Muhammad) (hijriy 512-yil (milodiy 1118-yil)da vafot etgan) — adib, nahvshunos, tilshunos, Bag‘dod ahlidan, tez va chiroyli yozadigan xattot bo‘lgan. Uning nahv ilmi haqidagi asari va sheʼrlari bor.

Manbalar
Yusuf al-Abivardiy

(Abu Yaʼqub) Yusuf ibn Muhammad al-Abivardiy (taxminan 400-hijriy yil (milodiy 1010-yil)da vafot etgan) — Xuroson ahlidan bo‘lgan faqih. U Tohir az-Zubodiydan ilm o‘rgangan.

Asari 
 „Kitobu-l-masoil fi-l-fiqh“ („Fiqhdagi masalalar kitobi“).

Manbalar
Yusuf as-Sobiriy

(Abulmaoliy) Yusuf ibn Muhammad al-Faqimiy as-Sobiriy (taxminan hijriy 530-yil (milodiy 1135-yil)da vafot etgan) Sobir dahasidan, sermahsul adib bo‘lgan. U chuqur bilimli adiblardan sanalib, turli ilmlar bo‘yicha olim edi, arab va ajam (fors) tillarida yaxshi sheʼrlari bor. Ayniqsa, arab tilida go‘zal sheʼrlar bitgan. U ko‘plab olimlardan rivoyat qilgan bo‘lib, o‘z navbatida, undan ham ko‘plab olimlar rivoyatlar keltirgan.

Manbalar
Yusuf ash-Sharvoniy

(Akmaluddin) Yusuf ibn Ibrohim ibn Muhammad az-Zahriy, ash-Sharvoniy, al-Madaniy, al-Hanafiy (Sharvonda tug‘ilib, 1134-yil (milodiy 1722-yil)Madinada vafot etgan) — faqih va muhaddis bo‘lgan.

Asarlari 
 „Hadiyatu-s-sabiyh fi sharhi mishkoti-l-masobih“ („Mishkotu-l-masobih“ sharhiga oid chiroyli hadya"), 3 jildli;
 „Sharhu multaqiyi-l-abhur“ („Multaqiyu-l-abhur“ („Dengizlarning tuta-shuvi“ nomli asarga sharh, 2 jildli;
 „Risola fi karohiyati iqtidoi-l-hanafiy bi-sh-shofiʼiy“ („Hanafiyning Shofiʼiyga iqtidoqilishining makruhligi haqida risola“) va boshqa ko‘pgina risolalar.

Manbalar
Yusuf al-Xuvayyu

(Abu Yaʼqub) Yusuf ibn Tohir ibn Yusuf ibn al-Hasan al-Xuvayyu (hijriy 549-yil (milodiy 1154-yil)da yoki undan ilgariroq vafot etgan) — adib, fozil, fasohatli faqih, xushsiyrat, noziktaʼb, hassos, nazmga usta, sheʼrlari yoqimli, Xuvayyu ahlidan bo‘lgan. Tus qasabalaridan bo‘lgan Navqonda yashagan va u yerda qoziga noiblik qilgan.

Asarlari 
 „Faroidu-l-xaroid fi-l-amsol val-hikam“ („Maqollar va hikmatlar qaʼridagi pinhona durlar“, muallif mazkur asarni 532-hijriy yilda yozib tugatgan;
 „Sharhu saqti-zzand li-l-Maʼarriy“ ("Maʼarriyning „Saqti-z-zand“ — „Olovuchquni“ asariga sharh");
 „Risolatu tanzihi-l-Qurʼoni-sh-sharif an vasmati-l-lahn va-t-tahrif“ („Qurʼoni sharifni xato qiroat qilishva buzib talaffuz etish oqibatida yuzaga keladigan dog‘lardan poklash haqida risola“).

Manbalar
Yusuf al-Xorazmiy

(Najmuddin) Yusuf ibn Ahmad ibn Abu Bakr al-Xorazmiy al-Xosiy, al-Hanafiy (hijriy 634-yil (milodiy 1237-yil)da vafot etgan) — faqih bo‘lgan, bo‘g‘ib o‘ldirilgan.

Asarlari 
 „al-Fatovo“ („Fatvolar“);
 „Muxtasaru-l-fusul“ („Fasllarning qisqartmasi“).

Manbalar
Chxungsangyo

Chxungsangyo - 1901-yilda Kan Ilsun tomonidan asos solingan sinkretik sekta. Sekta ta’limoti Kan Ilsunning «Tesun Kyondjon» va «Chxondji Konsa» asarlariga tayanadi. U o‘zida konfutsiylik, buddizm, shuningdek, chxondogyo, chxondjoka va boshqa diniy oqimlarning elementlarini mujassam etgan. Chxungsangyoning bosh maqsadi turli dinlarga e’tiqod qiluvchilarni birlashtirish hisoblanadi.

Manbalar

Adabiyotlar
Chxondogyo

Chxondogyo (Osmon yo‘li) - Tonxak harakatining davomchisi sifatida XX asrda Koreyada paydo bo‘lgan milliy, diniy harakat. U o‘zida buddizm, konfutsiylik, xristianlik va daochilik elementlaridan foydalangan va buning natijasida uning doirasida turli sekta va oqimlar yuzaga kelgan. XXI asr boshida janubiy Koreyada 1,13 million, shimoliy Koreyada 2,8 millionga yaqin ergashuvchilariga ega.

Manbalar

Adabiyotlar
Chxondjok

Chxondjok (Mudjuk Tedo) - 1884-yilda Kim Ilbu tomonidan asos solingan koreya sinkretik sektasi. Sekta ta’limoti Kim Ilbuning asarlariga asoslanadi hamda o‘zida konfutsiylik, buddizm va xristianlik elementlarini mujassam etgan.

Manbalar

Adabiyotlar
Chozuya

Chozuya - sintoiylikda ibodatxonaga kirishda joylashgan poklanish joyi (temizuya).

Manbalar

Adabiyotlar
Chiqish

Chiqish (ibr. - «Shemot») - yahudiylikning muqaddas manbasi Tavrotning ikkinchi kitobi. 40 bobdan iborat «Chiqish» kitobida isroil xalqining Muso boshchiligida Misrdan chiqishi va shu voqea bilan bog‘liq tafsilotlar hikoya qilingan.

Manbalar

Adabiyotlar
Chisti

Chisti- oqillik, iymon nuri. Haqiqatga erishtiruvchi, chuqur ulug‘langan, baxt-saodatga eltuvchi ma’buda (dinda majburiylik yo‘qligining kafolati).

Manbalar

Adabiyotlar
Chinvad ko’prigi

Chinvad ko’prigi - oxirat ko‘prigi (islomdagi “qil ko‘prik” tushunchasiga o‘xshash. Gunohkorlar uchun qildek yoki qilich tig‘idek, begunohlar uchun keng, ravon yo‘l kabi).

Manbalar

Adabiyotlar
Chju Si

Chju Si (1130—1200) - Chju Yuanxuey, Chju Chjunxuey, Chju Xueyan nomlari bilan mashhur xitoy faylasufi, qomusiy olim, adib, konfusiylikning muqaddas matnlari sharhlovchisi, pedagog. Shuningdek, neokkonfusiychilikning yirik nomoyondasi.

Manbalar

Adabiyotlar
Chernobog

Chernobog - qadimgi slavyanlarning vayronagarchilik, o‘lim, yozuvlik va barcha qora ishlar ilohi.

Manbalar

Adabiyotlar
Sukiyomi

Sukiyomi - sintoiylikda oy ma’budasi. U suvning ko‘tarilishi va pasayishi hamda tunni boshqaradi.

Manbalar

Adabiyotlar
Szintu maktabi

Szintu maktabi (Pok yer maktabi) - xitoy buddizimidagi yirik oqimlardan biri. Oqim tarafdorlari ibodat qilishdagi markaziy obyekt bo‘lgan budda Amitabxa Gʻarbda joylashgan “Pok yer” (Szin Tu)da yashaydi hamda tirik mavjudotlarni qutqarishga harakat qiladi.

Manbalar

Adabiyotlar
Sernunnos

Sernunnos - Keltlarning Bug‘u shoxdi hosildorlik ilohi, ba’zi hollarda urush ma’budi. Sernunnos bronza davridan o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan.

Manbalar

Adabiyotlar
Selibat

Selibat (lot. “uylanmagan”) - katoliklikda barcha ruhoniylar, pravoslavlikda faqat qora ruhoniylar (monaxlar)ning oila qurmasligi.

Manbalar

Adabiyotlar
Svinglichilik

Svinglichilik - Ulrix Svingli tomonidan asos solingan radikal reformatsion oqim. Shvetsariya va Janubiy Germaniyada tarqalgan. Svinglichilik lyuterianlikka ko‘p jihatdan o‘xshashdir.

Manbalar

Adabiyotlar
Svingli Ulrix

Svingli Ulrix (1484—1531) - Shvetsariyalik cherkov reformatori, xristian gumanisti va faylasufi hamda siyosiy arbob. Protestantlik yo‘nalishiga mansub svinglichilik oqimining asoschisi.

Manbalar

Adabiyotlar
Sai-shen

Sai-shen - qadimgi xitoyliklar diniy e’tiqodiga ko‘ra, boylik ilohi.

Manbalar

Adabiyotlar
Sagn

Sagn - Bushmen afsonalarida ham qahramon, ham iloh, hazilkash, sho‘x bola.

Manbalar

Adabiyotlar
Xeydzi

Xeydzi - sintoiylikda kamidana-uy ibodatxonasining mehrobida turishi lozim bo‘lgan, sake to‘ldirilgan shisha. Mazkur sake kamilar haqqiga qilingan in’om, (ehson) nazr hisoblanadi. Sintoiylik ta’limotiga ko‘ra, oq guruchdan tayyorlangan musallas - sake xudo haqqiga qilingan eng yaxshi in’om hisoblanadi.

Manbalar

Adabiyotlar
Xupa

Xupa- yahudiylikda nikoh marosimi o‘tkaziladigan joy. U to‘rt ustuni bor bo‘lgan, ustki qismi choyshab bilan yopilgan chodir.

Manbalar

Adabiyotlar