MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Nikola Mektić

Nikola Mektić (1988-yil 24-dekabrda tugʻilgan) — xorvatiyalik professional tennischi, juftlik bahslarida sobiq dunyoning birinchi raqamli tennischisi.

U ikki karra Katta dubulgʻa chempioni boʻlib, 2021-yilgi Wimbledon chempionatida Mate Pavic bilan juftlik bahslarida va 2020-yilgi Avstraliya ochiq chempionatida Barbora Krejčíková bilan aralash juftlik bahslarida gʻolib chiqqan. Mektić, shuningdek, 2020-yilgi AQSh ochiq chempionatida Wesley Koolhof bilan erkaklar oʻrtasida, 2018-yilgi AQSh ochiq chempionatida Alikja Rosolska bilan aralash juftlik bahslarida ikkinchi oʻrinni egallagan.

Shaxsiy hayoti 
Mektić 1988-yilda Xorvatiyaning Zagreb shahrida Mirko (otasi) va Vishnja (onasi) oilasida tugʻilgan. U 6 yoshida tennis oʻynay boshladi.

Tennisdagi faoliyati 
Faoliyatining koʻproq qismini ATP musobaqasida oʻtkazib, yakkalik bahslarida 213-oʻrinni egallaganidan soʻng (2013-yil 6-mayda), 2016-yilda Mektić juftliklar oʻyinlariga eʼtibor qaratishga qaror qildi. Oʻsha yili u oʻzining hamyurti Antonio Šančić bilan 2016-yilgi Croatia Open Umag musobaqasida oʻzining birinchi ATP erkaklar oʻrtasidagi juftlik finaliga chiqdi. Oʻshandan beri u erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslarida oʻn oltita ATP chempionligini qoʻlga kiritdi, shu jumladan bitta juftlik „Katta dubulgʻa“ chempioni, oltita „Masters“ 1000 unvonlari, bitta aralash „Katta dubulgʻa“ chempionligi va 2020-yilgi ATP finallari.

2021-yildan boshlab Mektić vatandoshi Mate Pavic bilan muvaffaqiyatli hamkorlik qila boshladi. Ular aprel oyi boshida 2021-yilgi Mayami Open musobaqasida juftlik chempionligini qoʻlga kiritib, toʻrtta ATP chempionligini qoʻlga kiritdilar va yilning dastlabki uch oyida 2021-yilgi Australian Open juftlik yarim finaliga va 2021-yilgi Dubay tennis chempionati finaliga chiqdilar. Ushbu natijalardan soʻng Mektic 5-aprel kuni 4-oʻringa qaytdi.

18-aprel kuni Mektic 2021-yilgi Monte-Karlo Masters musobaqasida ketma-ket beshinchi ATP Masters 1000 va yilning ikkinchi Masters unvonini qoʻlga kiritdi. Ular 2021-yilgi Masters finalida britaniyalik juftlik Neal Skupski va Den Evansni magʻlub etdilar.

Juftlik 2021-yilgi Mutua Madrid Open Masters turnirida finalga qadar yetib bordi. U yerda ular 3-raqamli juftlik Horasio Zeballos va Marcel Granollersga magʻlub boʻldilar va Italiya Ochiq chempionati finalida 1-raqamli juftlik Rajeev Ram va Jo Salisburyni magʻlub etib, chempionlikni qoʻlga kiritdilar. Gʻalabadan soʻng Mektic 2021-yil 17-mayda oʻzining faoliyatidagi eng yuqori natija bilan 2-oʻriniga koʻtarildi.

Muhim finallar

Olimpiya finallari

Yil yakunlari boʻyicha chempionatlar

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1988-yilda tugʻilganlar
Tennischilar
Santa Cruz

Roque Luis Santa Cruz Cantero — () — paragvaylik va ispaniyalik futbolchi, „Libertadores“ klubi va Paragvay terma jamoasi hujumchisi. 2002, 2006 va 2010-yillardagi jahon chempionatlari ishtirokchisi.

Biografiyasi

Jamoalardagi faoliyati 
Santa Cruz toʻqqiz yoshida „Olimpia“ bolalar jamoasiga qoʻshildi va bir necha mavsum davomida ularning eng yaxshi toʻpurari boʻldi. Uning muvaffaqiyatlari eʼtibordan chetda qolmadi. „Olimpia“ asosiy jamoasi bosh murabbiyi Luis Kubilya oʻn besh yoshli Santa Cruzni asosiy jamoaga taklif qildi. Yosh hujumchi 1998-yilning 27-iyulida oʻn olti yoshida „Cerro Porteño“ qarshi Paragvayning „Klasiko“ jamoasida professional debyut qilgan. Santa Cruzning oʻyini „Olimpia“ga 1998 va 1999-yillarda Paragvay chempionatida gʻalaba qozonishga yordam berdi. 1999-yilda Santa Cruz Paragvayda yilning eng yaxshi futbolchisi deb topildi.

„Olimpia“ va Paragvay terma jamoasidagi ajoyib natijalari tufayli Santa Cruz 1999-yilning ikkinchi yarmida „Bayern“ bilan shartnoma imzoladi.

Terma jamoa safida 
1999-yil boshida Paragvay yoshlar jamoasi tarkibida Santa Cruz Janubiy Amerika yoshlar chempionatida ishtirok etdi. Turnirda u Chili, Boliviya va Braziliya terma jamoalari darvozasiga uchta gol urdi va terma jamoaga yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatiga yoʻllanma olishiga yordam berdi.

Oʻsha yilning aprel oyida boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida Santa Cruz Urugvay va Kosta-Rikaga qarshi janglarda uchta gol urib, milliy terma jamoaga 1/8 finalga chiqishga yordam berdi.

28-aprel kuni Meksikaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida Santa Cruz Paragvay terma jamoasi safida debyut qildi. 17-iyun kuni u milliy terma jamoadagi ilk golini Urugvay darvozasiga kiritdi. Oʻsha yili Snat Santa Cruz Amerika kubogi uchun daʼvogarga kiritildi. Turnirda u Yaponiya va Peru jamoalariga qarshi oʻyinlarda ajralib turdi va terma jamoani 1/4 finalga olib chiqdi.

Toʻrt yil oʻtgach, Santa Cruz ikkinchi marta Jahon chempionatiga bordi. Germaniyada Angliya, Shvetsiya va Trinidad va Tobagoga qarshi duellarda qatnashgan.

2007-yilda Santa Cruz milliy terma jamoa bilan Amerika kubogi uchun Venesuelaga yoʻl oldi. Turnirda u Kolumbiya , AQSH, Argentina va Meksikaga qarshi oʻyinlarda qatnashgan. Kolumbiyaliklarga qarshi kechgan duelda Santa Cruz terma jamoa safidagi ilk xet-trikini qayd etdi.

Statistikasi

Yutuqlari 
Jamoaviy yutuqlari

"Olimpia"

 Paragvay chempioni (7) :1998, 1999, Apertura-2018, Klausura- 2018, Apertura-2019, Klausura- 2019, Klausura-2020
 Paragvay kubogi sohibi (1): 2021-yil
 Paragvay Superkubogi sohibi (1): 2021-yil

Xalqaro yutuqlari

Paragvay

 Amerika kubogi finalchisi: 2011-yil

Shaxsiy yutuqlari

 Paragvayda yilning eng yaxshi futbolchisi (2): 1999, 2019
 Paragvay chempionatining eng yaxshi toʻpurari: Klausura-2017 (11 ta gol)

Manbalar 

Ispaniya futbolchilari
Yashayotgan insonlar
1981-yilda tugʻilganlar
16-avgustda tugʻilganlar
Bruno Soares(futbolchi)

Bruno Gabriel Soares () (1988-yil 21-avgustda tugʻilgan) — braziliyalik professional futbolchi, HK klubida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi. Xalqaro maydonda Brazilya terma jamoasi sharafini himoya qilgan.

Faoliyati

Klub 
Soares Brazilyaning Belo Horizonte shahrida tugʻilgan. U ilk futbol faoliyatini „Duisburg“ akadamiyasida boshlagan. Akademiyani yakunlagach, 2009-yilning yozida, duisburgning kattalar jamoasidan taklif olgan v jamoa safiga qoʻshilgan.

2012-yilning yozida Soares Germaniya Bundesligasiga yangi koʻtarilgan Fortuna Dyusseldorf jamosiga qoʻshilgan va 2015-yilning 30-iyuniga qadar shartnoma imzolagan.

2015-yilning 23-iyunida Soares Qozogʻiston Premeyr-ligasi vakili „Qayrat“ bilan uch yillik shartnoma imzolagan va Qozogʻiston klubi safiga qoʻshilgan. 2017-yil boshida Ordabsi klubiga ijara oshartnomasi asosida qoʻshilgan, Soares 2017-yilgi mavsum boshlanishidan oldin „Qayrat“ jamoasini tark etgan va erkin agentga aylangan. Oxir-oqibat Eliteseriyaning „Haugesund“ jamoasi bilan erkin gaen sifatida shartnoma imzolagan. Soares 2017-yilning 3-iyulida oʻzaro kelishuvga koʻra Haugesund jamoasini tark etgan va oradan koʻp oʻtmay “Xapoel Tel-Aviv” jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

2017-yilning 24-dekabrida Soares Malayziya Superligasi klubi Johor Darul Ta’zim jamoasi bilan yangi shartnoma imzolagani e’lon qilingan. Dastlab kattalar jamoasida oʻynash uchun jamoaga olib kelingan, ammo OFK Chempionlar ligasi oʻyinida „Muangthong“ga qarshi bahsdagi yomon oʻyindan soʻng u JDTII jamoasiga tushirilgan.

2021-yil 7-iyulda Soares Liga 3- vakili Saarbryukenga qoʻshilgan va jamoa bilan bir yillik shartnoma imzolagan. Biroq uning “Saarbryuken” klubi bilan shartnomasi fuqorolik bilan bogʻliq muammolar tufayli 15-iyul kuni bekor qilingan.

Faoliyat statistikasi

Klub

Manbalar 

Braziliyalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1988-yilda tugʻilganlar
Gyömbér Norbert

Norbert Gyömber () — slovakiyalik futbolchi, „Salernitana“ klubi va Slovakiya terma jamoasi himoyachisi va yarim himoyachisi. 2016-yilgi Yevropa chempionati ishtirokchisi.

Jamoalardagi faoliyati 
Gyömbér Norbert professional faoliyatini „Dukla“ klubida boshlagan . 2011-yil 1-oktabrda „Ružomberok“ ga qarshi o'yinda u jamoa safida Slovakiya chempionatida debyut qildi . Ikki muvaffaqiyatli mavsumdan so'ng Gyömbér Norbert Italiyaning „Kataniya“ jamoasiga o'tdi. Transfer summasi 800 ming yevroni tashkil qildi. 19-oktabr kuni „Cagliari“ga qarshi o'yinda Gyömbér Norbert Italiya A seriyasida debyut qildi. 2014-yilning 26-martida „Napoli“ga qarshi kechgan duelda Gyömbér Norbert „Kataniya“ safida ilk golini urdi. Klub mavsum oxirida B seriyaga tushib ketdi.

2015-yilning yozida Gyömbér Norbert sotib olish opsiyasi bilan ijara asosida poytaxtning „Roma“ klubiga o'tdi. 4 oktyabr kuni „Palermo“ga qarshi o'yinda u ikkinchi bo'limda Alessandro Florenzini almashtirib, Rim klubida debyut qildi. Mavsum oxirida „Roma“ „Kataniya“dan Gyömbér Norbertni sotib oldi. 2016-yilning yozida Gyömbér Norbert o'yin amaliyotiga ega bo'lish uchun „Pescara“ga ijaraga o'tdi. 21-avgust kuni „Napoli“ga qarshi o'yinda u yangi jamoada debyut qildi .

2017-yil boshida Gyömbér Norbert " „Terek“ jamoasiga ijaraga o'tdi. 12-mart kuni „Rostov“ jamoasiga qarshi o'yinda u RFPLda debyut qildi. O'sha yilning yozida Gyömbér Norbert „Bari“ga ijaraga berildi. 16-sentyabr kuni „Frosinone“ga qarshi o'yinda u yangi jamoada debyut qildi. 2018-yilning 5-mayida „Perugia“ga qarshi kechgan duelda Gyömbér Norbert „Bari“ safida o‘zining birinchi golini urdi . 2018-yilning yozida Gyömbér Norbert „Perugia“ga ijaraga berildi. 22- sentabr kuni „Palermo“ga qarshi o'yinda u yangi jamoada debyut qildi .

Jamoalardagi karyerasi 
2014-yil 5-mart kuni Isroilga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvida Gyömbér Norbert Slovakiya terma jamoasi safida debyut qildi.

2016-yilda terma jamoa tarkibida Fransiyada bo'lib o'tgan Evropa chempionatida ishtirok etdi. Turnirda u Angliya va Germaniya  jamoalariga qarshi o'yinlarda ishtirok etgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1992-yilda tugʻilganlar
3-iyulda tugʻilganlar
Baxtiyor Abdusamatov

Bahtiyor Xasanovich Abdusamatov () — Oʻzbekiston Respublikasi davlat arbobi, Yunusobod tumani hokimi.

Tarjimai holi 
1976-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1996-yilda Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetini tamomlagan. 2003-yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini sirtdan tamomlagan. Oʻzbekiston Respublikasi investitsiyalar va tashqi savdo vazirligida turli lavozimlarda ishlagan. 2011-yildan Oʻzbekiston tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirining oʻrinbosari boʻlgan. 2013-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi raisi boʻlgan. Lavozimiga Respublika Oliy Majls Senati tomonidan tasdiqlangan. 2017-yilda Toshkent shahar Yunusobod tumani hokimi boʻlgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston davlat arboblari
Yashayotgan insonlar
1976-yilda tugʻilganlar
Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti bitiruvchilari
Jonathan Calleri

Jonathan Calleri () - argentinalik futbolchi, „São Paulo“ klubi hujumchisi.

Biografiyasi 
Jonathan Calleri „All Boys“ akademiyasining bitiruvchisi bo'lib, u bilan 2013-yilda professional debyut qilgan.

2014-yil boshida u „Boca Juniors“ga o'tdi, ammo „Boca Juniors“ pulni tejash maqsadida „All Boys“dagi futbolchini olti oyga ijaraga oldi. Transfer summasi 300 ming dollarni tashkil etdi. Kelgusi yili „Jenuyaliklar“ tarkibida Jonathan Calleri Argentina kubogi va mamlakat chempioni bo'ldi. Mavsum oxirida „Boca Juniors“ bilan futbolchining Italiya chempionatiga o'tishi borasida muzokaralarni boshladi. Argentina klubi prezidenti Daniel Anjelisi Libertadores kubogi vaqtida Jonathan Calleri uchun olti oylik ijaraga kelishib oldi. Biroq, 2016- yil yanvar oyida xalqaro sarmoyaviy guruh muzokaralarga aralashib, argentinalikning huquqlarini sotib oldi va uni ilgari bunday transfer operatsiyalari uchun foydalanilgan Urugvayning „Deportivo Maldonado“ futbolchisi sifatida rasman ro'yxatdan o'tkazdi. Bir necha kundan so'ng Jonathan Calleri braziliyalik „São Paulo“ bilan mashg'ulotlarga kirishdi.

Natijada Jonathan Calleri „São Paulo“da „Deportivo Maldonado“dan ijara asosida o‘ynay boshladi.

Jamoalardagi karyerasi 
2016-yilning yozida Yevropaning bir qator klublari Jonathan Calleriga, xususan, Angliyaning „West Ham United“ va „Tottenham“, shuningdek, Ispaniyaning „Real Betis“ klublari qiziqish bildirishdi. 2016-yil 16- avgustda Jonathan Calleri mavsum oxirigacha ijara asosida „West Ham United“ga o'tdi. 21-avgust kuni u Premer-ligadagi debyutini „Bournemouth“ga qarshi o'tkazdi.

2017-yil 11-iyulda Jonathan Calleri Ispaniyaning „Las Palmas“ klubiga o'tdi, u futbolchi uchun 2017-2018-yilgi mavsum oxirigacha ijaraga berildi. 18-avgust kuni argentinalik futbolchi „Las Palmas“ safida Ispaniya chempionati doirasida „València“ga qarshi o'yinda debyut qildi.

2018-yilning 22-avgust kuni Ispaniyaning „Alavés“ klubi Jonathan Callerini ijaraga oldi. 2018-yilning 22-sentyabr kuni hujumchi „Alavés“ safidagi ilk golini „Rayo Vallecano“ darvozasiga kiritdi.

Yutuqlari 

 „Boca Juniors“

 Argentina chempioni: 2015-yil
 Argentina kubogi sohibi: 2014-2015

 Shaxsiy yutuqlari

 Libertadores kubogining eng yaxshi to'purari: 2016-yil (9 gol)
 Goal.com ma'lumotlariga ko'ra Libertadores kubogining ramziy jamoasi a'zosi: 2016-yil

Statistikasi

Manbalar 

Argentinalik futbolchilar
Yashayotgan insonlar
1993-yilda tugʻilganlar
23-sentabrda tugʻilganlar
Dictionary.com

Dictionary.com onlayn lugʻat dasturi hisoblanadi. Sayt domeni birinchi marta 1995-yil 14-mayda roʻyxatdan oʻtgan. Dictionary.com saytidagi asosiy tarkib „Random House Unabridged Dictionary“ lugʻatiga asoslangan xususiy lugʻat boʻlib, sayt muharrirlari yangi va yangilangan taʼriflarni taqdim etadi. Lugʻatning qoʻshimcha tarkibi "Collins English Dictionary", "American Heritage Dictionary" va boshqalardan olingan.

Tarixi 
Dictionary.com "Lexico Publishingʻning bir qismi sifatida Brian Kariger va Daniel Fierro tomonidan tashkil etilgan. Dictionary.com keyinchalik „Thesaurus.com“ va „Reference.com“ saytlarining yaratilishiga asos boʻlgan. Dictionary.com dastlab ishga tushirilganda Internetdagi maʼlumotnoma saytlaridan biri edi. Dictionary.com 2008-yil iyul oyida „Lexico Publishing Group, MChJ Ask.com, IAC“ kompaniyasi tomonidan sotib olindi va uning nomi „Dictionary.com, LLC“ deb oʻzgartirildi. 2018-yilda IAC kompaniyasi „Dictionary.com“ va „Thesaurus.com“ saytlarini „Rock Holdings“ kompaniyasiga sotdi. „Dictionary.com“ sayti AQShda eng koʻp sotilgan veb-saytlar roʻyxatida 447-oʻrinni egalladi. Web saytlarni kuzatish xizmati „SimilarWeb“ maʼlumotlariga koʻra, 2015-yilda „Dictionary.com“ saytida yiliga 5,5 milliard soʻz izlangan.

Xususiyatlar va xizmatlar 
Dictionary.com sayti o‘zining xususiyatlari qatorida „Word of the Day“, krossvord yechish  hamda emoji va jargon bo‘limlarini o‘z ichiga olgan pop madaniyat lug‘atini taklif etadi.

2010-yilda Dictionary.com „change“ soʻzi bilan „ Word of the Year“ boʻlimlarini foydalanuvchilarga taqdim qila boshladi. Tanlov yil davomida saytdagi qidiruv tendentsiyalari va ularni boshqaradigan yangiliklar voqealariga asoslangan edi. Dictionary.com saytidagi „ Word of the Year“ boʻlimining soʻzlari:

 2010: Chance
 2011: Tergiversate
 2012: Bluster
 2013: Privacy
 2014: Exposure
 2015: Identity
 2016: Xenophobia
 2017: Complicit
 2018: Misinformation
 2019: Existensial
 2020: Pandemic

 2021: Allyship

2009-yil aprel oyida Dictionary.com sayti App Storeʼda foydalanuvchilarga taʼriflar va sinonimlarni topish imkonini beruvchi ilovani ishga tushirdi. Yangi ilova audio talaffuzlar, alifbo tartibida indekslash va sinonimik misol jumlalarini oʻz ichiga olagan. Yangi ilovadan soʻng, Dictionary.com sayti taʼlim dasturlari, „Dictionary.com Flashcards“, „Word Dynamo“ va „Thesaurus Rex“ nomli mustaqil tezaurus ilovalarini foydalanuvchilarga taqdim qildi.

2020-yil boshida, COVID-19 pandemiyasi davridagi uyda taʼlim ehtiyojlariga javoban, Dictionary.com uyda oʻqish uchun interaktiv platforma va onlayn repetitorlik xizmatini ishga tushirdi. 2020-yilning oxirida „Dictionary.com“ saytining hamkori „Thesaurus.com“ sayti „Grammar Coach“ deb nomlangan yozuv yordamchisi va grammatika tekshiruvchi dasturlarni ishga tushirdi.

Yana qarang 
 Lexico
 Lug'atlar ro'yxati

Manbalar

Havolalar 
 
Lugʻat
Dasturlar
Ne boysya

„Ne boysya“ (, yaʼni „Qoʻrqma“) — rus xonandasi Yuriy Shatunov ijro etgan qoʻshiq. 2004-yil eʼlon qilingan. Qoʻshiq matnini Sergey Kuznetsov, musiqasini esa Shatunov yozgan. Tarona Shatunovning „Yesli xochesh... Ne boysya“ (2004) nomli toʻrtinchi studiyaviy albomiga birinchi trek oʻlaroq kiritilgan. Shuningdek, xonandaning „Ne molchi“ (2018) albomidan „Ne boysya“ qoʻshigʻining remiksi oʻrin olgan. Qoʻshiq bugunga qadar Rossiyada hamda qoʻshni respublikalarda mashhur boʻlib keladi.

„Ne boysya“ qoʻshigʻi uchun rejissyor Aleksandr Igudin klip suratga olgan. Unda bir-birini sevib qolgan ikki maqtab oʻquvchisi qismati tasvirlangan. Bosh rollarni Nikita Polyakov hamda Yelizaveta Vavilina oʻynagan. Klip 2004-yilning mayida eʼlon qilingan.

Manbalar

Havolalar 
 

Yuriy Shatunov qoʻshiqlari
Sergey Kuznetsov qoʻshiqlari
2004-yil qoʻshiqlari
Rus tilidagi qoʻshiqlar
Sergey Popov

Sergey Nikolaevich Popov (1929-yil 16-mart — 2018-yil 2-dekabr) — sovet sportchisi, toʻsiqlardan oʻtish boʻyicha ixtisoslashgan, SSSR chempionatlari sovrindori, 1952-yil Xelsinkidagi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi, SSSR sport ustasi, tibbiyot fanlari nomzodi, professor.

Tarjimai holi 
Olimpiadada u 110 metrga yugurishda mamlakat sharafini himoya qildi. Dastlabki poygada u 14,99 soniya natija bilan 2-oʻrinni egalladi. Yarim finalda u 4-oʻrinni egalladi (15,04 sek) va keyingi musobaqani tark etdi.

1992—2010-yillarda Davlat Jismoniy tarbiya, massaj va reabilitatsiya markazining terapevtik jismoniy tarbiya kafedrasini boshqargan. Uning rahbarligida 17 yil davomida 850 dan ortiq mutaxassislar, jismoniy reabilitatsiya boʻyicha bakalavr va magistrlar, 30 dan ortiq fan nomzodlari tayyorlandi. 250 dan ortiq ilmiy-metodik ishlar, jumladan 20 dan ortiq darslik va oʻquv qoʻllanmalar muallifi. Popov tomonidan tayyorlangan „Terapevtik jismoniy madaniyat“ darsligi 12 marta qayta nashr etilgan. 2013-yilda uning rahbarligida „Jismoniy reabilitatsiya“ (2 jildda) va „Shaxsiy patologiya“ darsliklari nashr etildi.

Milliy chempionatlardagi chiqishlari 

 Yengil atletika boʻyicha SSSR chempionati 1948-yil:
 200 metrga toʻsiqlar bilan yugurish —  (25,6);
 Yengil atletika boʻyicha SSSR chempionati 1951-yil:
 110 metrga toʻsiqlar osha yugurish —  (14,8);
 200 metrga toʻsiqlar bilan yugurish —  (24,9);
 Yengil atletika boʻyicha SSSR chempionati 1952-yil:
 110 metrga toʻsiqlar osha yugurish —  (14,9);
 Yengil atletika boʻyicha SSSR chempionati 1953-yil:
 110 metrga toʻsiqlar osha yugurish —  (14,7);
 Yengil atletika boʻyicha SSSR chempionati 1954-yil:
 110 metrga toʻsiqlar osha yugurish —  (14,5);

Havolalar 

 
 

2018-yilda vafot etganlar
2-dekabrda vafot etganlar
1929-yilda tugʻilganlar
16-martda tugʻilganlar
Aleksandr Puchkov

Aleksandr Nikolayevich Puchkov (, Ulyanovsk) — 110 metrga toʻsiqlar osha yugurishda qatnashgan sovet sportchisi. Rossiyada xizmat ko‘rsatgan sport ustasi (2019).

Sovet sporti tarixida 110 m/s tezlikda Olimpiada sovrindorlaridan biri. Ikki karra SSSR chempioni (1979, 1980).

Viktor Ivanovich Oreshkin rahbarligida oʻqitilgan.

Yutuqlari

Manbalar

Havolalar 

 Aleksandr Puchkov — olimpiyskaya statistika na sayte Sports-Reference.com (angl.)
 Statistika kareri na sayte sporting-heroes.net  (Data obraщeniya: 13 noyabrya 2009)

Yashayotgan insonlar
1957-yilda tugʻilganlar
25-martda tugʻilganlar
Eltarish xoqon tosh bitigi

Eltarish xoqon bitigi ikkinchi Sharqiy Turk Xoqonligi asoschisi Eltarish Xoqonga tegishli ekanligi taxmin qilingan tosh bitikdir. 2019-yilda Arxangaydagi Nomgon tekisligida oʻz tadqiqotlarini boshlagan Xalqaro Turkiy Akademiyasi va Moʻgʻuliston Arxeologiya Instituti olimlari tomonidan avgust oyida 250 kvadrat metrlik eski qoʻrgʻonda olib borilgan qazishmalar chogʻida topilgan. 2022-yil iyul oyida ikki tomoni qadimiy turk tilida va bir tomoni soʻgʻd tilida yozilgan tosh bitik topilgan. Yozuv Kultegin va Bilga Xoqonning otasi, Ikkinchi Turk xoqonligining qayta tiklagan Eltarish xoqon nomiga oʻrnatilgan degan xulosaga kelindi. Ilk tadqiqotlar davomida bitikda „Tangri“, „Turk“, „Qutlugʻ“, „tuman“ kabi soʻzlar oʻqilgan. Bu topilma „Turk“ nomi ilk bor tilga olingan Turk xoqonligi davrining eng qadimgi yozma yodgorligi sifatida qabul qilindi.

Ushbu yodgorlik majmuasi 1889 va 1897 yillarda Moʻgʻulistonda topilgan Oʻrxun bitiklari (Kultegin va Bilga xoqon yodgorliklari)dan keyingi uchinchi muhim kashfiyot hisoblanadi.

Bitikning oʻqilgan qismlari 
Tosh bitikning uzunligi 70x74,5 sm, balandligi esa 19 santimetrdir. Uning barcha tomonlarida matnlar mavjud. Yozuv ustida olib borilgan dastlabki tadqiqotlarga ko‘ra, yozuvning old tomonida 19 ta chiziq mavjud bo‘lib, ulardan 12 tasi yaxshi holatda saqlangan. Yozuvning oʻqilgan qismlari quyidagilar:

Manbalar 

Eltarish Xoqon
Turk xoqonligi
Bitiklar
Totskiy poligoni

Totskiy poligoni (Totskiy oʻquv-artilleriya poligoni, Totskoye lageri, Totskiy lagerlari) — Markaziy harbiy okrugdagi harbiy poligon, Buzuluk shahridan 40 km sharqda, Totskoye qishlogʻidan shimolda (Orenburg viloyati). Poligon maydoni 45 700 gektar.

Sinov maydonchasi hududi ustidagi havo boʻshligʻida yer yuzasidan 6,1 km balandlikda (xalqaro belgisi UWR704) balandlik oraligʻida havo kemalarining parvozini cheklash zonasi oʻrnatildi.

Tarixi

Totskiy lageri yigʻini 
1912-yildan 1914-yilgacha boʻlgan davrda Qozon harbiy okrugining yozgi lager yigʻini boʻlib, u Totskiy lageri yigʻilishi deb ataladi.

"Snejok" yadro mashqlarining oʻtkazilishi 
Poligon 1954-yil 14-sentabrda oʻz hududida oʻtkazilgan „Snejok“ kodli qoʻshinlarning taktik mashqlari tufayli mashhur boʻldi, bu mashgʻulotlar davomida harbiy xizmatchilar va tinch aholi toʻgʻridan-toʻgʻri radiatsiya taʼsiriga uchradi. Mashqlarning mohiyati yadro quroli yordamida dushman mudofaasini buzib oʻtish imkoniyatlarini ishlab chiqishdan iborat edi. Ushbu mashqlar bilan bogʻliq materiallar haligacha oshkor etilmagan, shuning uchun voqealarning haqiqiyligi va talqinini toʻliq tekshirishning iloji yoʻq. Baʼzi materiallar 1993-yilda maxfiylikdan chiqarildi.

Mashqlar marshal Jukov boshchiligida tayyorlangan va oʻtkazilgan, ammo Jukov faqat mashgʻulotlarning „repetitsiyalari“da qatnashgan, mashgʻulotlar paytida u poligonda boʻlmagan.

Mashqlar davomida Tu-4 bombardimonchisi 8000 m balandlikdan quvvati 38 kiloton trotil boʻlgan RDS-2 yadroviy bombasini tashladi, soat 09:34 da 350 metr balandlikda koordinatalari 52°38’40,99″N 52° 48’16,05″E nuqtada havo portlashi sodir boʻldi. Kutish va dozimetrik nazoratdan soʻng (portlashdan taxminan 3 soat oʻtgach) ikkita yadroviy zaryad simulyatori portlatib yuborildi va Jukov ifloslangan hududga hujum qilish uchun 600 ta tank, 600 zirhli transport vositasi va 320 ta samolyot yubordi.

Mashgʻulotlarda qatnashgan harbiy xizmatchilarning umumiy soni qariyb 45 ming kishini tashkil etdi (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 45 mingtasi faqat „hujum qiluvchi“ tomonning kuchlari edi, ularga yana 15 ming kishi mudofaa tomonida qoʻshilishi kerak edi). „Hujumga“ borayotgan tomonning vazifasi portlashdan keyin mudofaadagi bo‘shliqdan unumli foydalanish edi; „himoyachilar“ning vazifasi bu boʻshliqni yopishdir.

Turli manbalarga ko‘ra, harbiy xizmatchilar portlash epitsentriga 1-3 soatdan keyin jo‘natilgan.

Jangovar oʻquv maydoni 
2022-yil avgust oyining oxirida Chuvashiya rahbari Ukrainaga yuborilishidan oldin Orenburg viloyatida Totsk harbiy poligonida jangovar tayyorgarlikdan oʻtgan Atal bataloni koʻngillilari va komandirlari bilan uchrashdi.

Manbalar