MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Ikshvaku

Ikshvaku (Ikshvaku — "shakarqamish") — Hindistonning baʼzi zamonaviy knyazlik avlodlari kelib chiqqan afsonaviy qadimgi hind qiroli, ikshvaku sulolasining birinchi hukmdori va asoschisi (Quyosh sulolasi). Ayodiyadagi ikkinchi yuga boshida hukmronlik qilgan.

Manu Vayvasvatning oʻgʻli, uning otasi Quyoshning oʻzi — Vivasvat edi. Toʻfondan keyin tugʻilgan, natijada Qirollik kemasi Malay togʻlarining tepasida edi.

Ikhshvaku oqsoqolining 100ta oʻgʻillaridan Vikukshi Ayodhya quyosh sulolasini, ikkinchisi esa Mithilda hukmronlik qilgan Quyosh sulolasining ikkinchi filialini tashkil qildi. „Vishnu-Purana“ bu ikki filialga tegishli hukmdorlarning toʻliq roʻyxatini beradi. Ushbu filiallarning birinchisi (Ayodxya shoxlari) sevimli hind qahramoni Ramga tegishli edi. Juda koʻp rajput klanlari quyoshli suloladan kelib chiqqan.

Hinduizm matnlarida Ikshvaku Solih va ulugʻvor monarx sifatida tasvirlangan. Yer yuzida toza va muqaddas hayot uchun Indra osmonga koʻtarildi.

Ikshvaku kelib chiqishi haqida gapiradigan mifologik lugʻat Hindistonga Oksu daryosi vodiysidan koʻchib kelgan hunlar yoki saklar (skiflar) qabilasining versiyasini keltiradi.

Manbalar

Havolalar 
 Vishnu Purana Book 4 ch. 1 and 2, P-348 to 377
 THE VALMIKI RAMAYANA — IIT Madras
 Hind mifologiyasi belgilar
 Shaxslar: Qadimgi Hindiston
 quyosh sulolasi
Ikar (mifologiya)

Ikar (κκαρος) — qadimgi yunon mifologiyasida Dedal va qul Navkrataning oʻgʻli, gʻayrioddiy oʻlimi bilan tanilgan. Dedal va Ikar afsonasining hikoyasiga koʻra, koʻplab asarlar yaratilgan.

Tarix 
Krit orolidan gʻazablangan Minosdan qochish uchun usta Dedal oʻzi va oʻgʻli uchun mum bilan bogʻlangan qanotlarni yasadi va Dedal: „Juda baland koʻtarilma; quyosh mumni eritadi, juda past uchma: dengiz suvi patlarga tushadi va ular hoʻl boʻladi“ deb aytdi.  Ammo Hellasga parvoz paytida Ikar shu qadar uzoqlashdiki, u otasining koʻrsatmasini unutdi va Quyoshga juda yaqin uchib, juda baland koʻtarildi. Quyosh nurlari mumni eritib yubordi, Ikar tushdi va Samos oroli yaqinida dengizda choʻkdi, bu qismda Ikariya nomini oldi. Uning jasadi qirgʻoqqa toʻlqinlar bilan mixlanib, Gerakl tomonidan Ikariya nomi bilan atalgan kichik bir Orolga dafn qilindi.

Klassik va undan keyingi davrlarning qadimgi yunonlar Ikar va Dedal afsonalari shaklida qiya yelkanlar ixtirosi xotirasi saqlanib qolgan deb oʻylashgan — keng tarqalgan talqinga koʻra, Dedal va Ikar Kritdan shunchaki shunchaki kemada qiya yelkanlar bilan, nafaqat bir tomonlama shamol, hatto yon va qarshi shamollardan ham foydalanishga imkon beradi. Ushbu ixtirodan oldin faqat tekis yelkanlar ishlatilgan. Sayohat paytida Ikar suvga tushib, choʻkib ketdi.

Manbalar 

 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
 Krit Afsonalari
Ilak

Ilak, Imlak yoki Amlak — turk anʼanalarida Turkning toʻrtinchi oʻgʻli, turklarning afsonaviy ajdodi, Iafetovning oʻgʻli.

Uning joylashgan joyi hozirgi Qirgʻizistondagi Issiqkoʻl koʻli atrofi hisoblanadi. Unga tuzni kashf etish kiradi. U Ohangaron daryosi vodiysida yashagan va keyinchalik qirgʻiz etnosiga kirgan iroqliklarning avlodi hisoblanadi.

Manbalar 

alifbo tartibida belgilar
 xalqlarning afsonaviy ajdodlari
 turkiy mifologiya
Ismoil (Injil)

Ismoil, Izmail, Ishmael (Ibroniycha yִshְׁmָעֵāl‏‎ yishmaʼel, yišmāʻēl ishmael; yunoncha Ismākhl — Ismaēl; lot. Ismael; arabcha ạ̥smạʿyl‎ — „Xudo eshitsin“) Ibrohimning toʻngʻich oʻgʻli, Muqaddas Kitobda, qul Agari tomonidan tilga olingan.

Faran choʻliga onasi bilan olib tashlangan Ibtido kitobiga koʻra, u erkinlikda oʻsgan, misrlik ayolga uylangan (boshqa manbalarga koʻra, jurxumitkada) va undan oʻn ikki oʻgʻil dunyoga kelgan, Kanʼon va Misr (Sinay yarim oroli) oʻrtasida joylashgan choʻlni egallagan badaviylarning kichik qabilalarining ajdodlari boʻlgan. Ismoilning yagona qizi Isovga turmushga chiqqan Vasemafa edi.

Iosif Flaviyning aytishicha, Ismoil avlodlari Furotdan Nabateya deb nomlangan qizil dengizgacha butun hududni toʻldirishgan. Mahalliy arablar oʻz kelib chiqishini Ismoilga, hatto Muhammadning nasl-nasabiga qaytarishdi. Islomda Ismoilga mos keladi.

Shuningdek, Muqaddas kitob isroilliklarni madianitlar bilan taqqoslaydi.

Rafiqalari 

 Yashar kitobiga ishora qilib, Ismoilning rafiqasi — Maribaning ismi haqida xabar beradi.
 nomaʼlum bir afsonaga ishora qilib, u Izomilning birinchi rafiqasi Mariba misrlik boʻlgan va u tomonidan haydalganligi haqida xabar beradi. Keyinchalik Ismoil yana bir kanʼonlik rafiqa oldi.

Ismoilning 12 oʻgʻli 
Ibtido kitobida bu haqda aytilgan:

 Navayof (Naveof; ; ; )‎ — qarang Nabatiylar.
 Kedar (Kidar;  ; ).‎
 Adbil (Abdeel; ; ; ).‎
 Mivsam (Massama; ; ; ).‎
 Mishma (Maema; ; ; ).‎
 Duma (Iduma; ; ; ). Ishayo kitobida u Seir togʻida joylashgan.
 Massa (massa; ; ; ).‎
 Hadad (Xodad; ; ; ).‎
 Ayol (ayol; ; ; ).‎
 Ietur (; ; ) ‎— qarang Iturea.
 Nafish (Nafes; ; ; ).‎
 Kedma (; ; ).‎

Ali-zade Ismoil (Ismoil) ning 12 oʻgʻillarining quyidagi ismlarini aytadi: Nabit, Kedar, Adbeel, Mivsam, Mishma, Duma, Misha, Xudud, Yatayma, Yatur, Nafis va Kidman.

Ikki avloddan keyin „Ismoil oʻgʻillari“ tuyalarni oʻstirdi va Galaad va Misr oʻrtasidagi karvon savdosini nazorat qildi.

Kinoda tasvir 

 "Ibrohim: imon qoʻriqchisi" (AQSh, Italiya, Buyuk Britaniya, 1994), rejissor Jozef Sargent. Ismoil rolida 9-yoshida Denni Merzoy, 16-yoshida Juzeppe Peluso.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Лопухин А. П. Измаил, в Библии // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
 Али-заде А. А. Исмаил // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8. (CC BY-SA 3.0)
 Али-заде А. А. Хаджар // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — С. 827. — ISBN 978-5-98443-025-8. (CC BY-SA 3.0)
 Ibtido Kitobining Belgilar
Steve Angello

Steven Patrik Josefsson Fragogiannis (; 1982-yil 22-noyabrda tugʻilgan) grek-shved produserdir. Gretsiyaning Afina shahrida tugʻilgan.

Diskografiyasi 
Studiyaviy albomlar
 Wild Youth (2016)
 Human (2018)

Manbalar

Havolalar 
 
 
 
 

Yashayotgan insonlar
1982-yilda tugʻilganlar
22-noyabrda tugʻilganlar
Ilion

Ilion (boshqa: λλιννη) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni.

Troyan qiroli Priam va Gekubning qizi. Ilion haqidagi eng qadimgi mifograflar bu haqda gapirmaydilar, bu afsona birinchi marta Gigin tomonidan batafsil bayon etilgan boʻlib, u baʼzi bir fojeani takrorlaydi.

U Frakiya qiroli Polimnestorga turmushga chiqdi va unga oʻgʻli Deipilani dunyoga keltirdi, keyin u ogʻlini ota-onasi tomonidan tarbiyalash uchun unga berilgan ukasi Polidor sifatida koʻrsatdi, Polidorni oʻz oʻgʻliday tarbiyaladi.

Qirol axeytlarni Polimnestorga Priam oʻgʻlini oʻldirsa, oltin va Elektra bilan nikohni taklif qildi va u Deipilni Polidor deb oʻylab johillik bilan oʻldirdi.

Polidor Apollon orolidan uning tugʻilgan shahri yonib ketganini, otasi oʻldirilganini va onasi qul boʻlganini bilib, Iliondan soʻradi, izoh oldi. Singlisining maslahati bilan u Polimnestorni koʻr qilib oʻldirdi va afsonaga koʻra Ilion oʻz joniga qasd qildi.

Pakuvia „Ilion“ fojiasining qahramoni (nomaʼlum yunon fojiasini tartibga solish). Bir kuni aktyor Fufiy bu rolni ijro etib, mast boʻlib, spektakl paytida uxlab qoldi.

Manbalar

Havolalar 
 Илиона // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
 qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
 Priam Bolalar
 qadimgi yunon mifologiyasida Trakiya
Javaharlal Neru Haykali

Javaharlal Neru haykali — Hindistonning birinchi bosh vaziri Javaharlal Neru oʻz mamlakati va SSSR oʻrtasidagi doʻstona munosabatlarni rivojlantirishda katta rol oʻynagan yodgorlik. Yodgorlik 1996-yilda Lomonosov prospekti va Nikolay Kopernik koʻchasi, Buyuk Moskva sirkining yonida joylashgan Javaharlal Neru maydonida oʻrnatilgan. Bronza haykalida stulda oʻtirgan siyosatchi tasvirlangan. U iyagi bilan qoʻllariga suyanadi, nigohli va masofaga qarab turadi. Haykal poydevorga „Javaharlal Neru“ yozuvi bilan joylashtirilgan. Loyiha mualliflari haykaltaroshlar Dmitriy va Aleksandr Ryabichev, meʼmor E. Rusa va dizayner M. Kireyev edi.

Tarix 
Yodgorlik ustida ishlash 1995-yilda boshlangan, ammo haykaltarosh Dmitriy Ryabichev uni tugatishga ulgurmay vafot etdi. Haykalni uning oʻgʻli Aleksandr tugatdi. Tantanali ochilish 1996-yilda boʻlib oʻtdi. Tantanali ochilish 1996-yilda boʻlib oʻtdi. Marosimda Hindiston bosh vaziri Haradanahalli Doddegovda Deve Govda ishtirok etdi.

2014-yilda Buyuk Moskva sirkining direktori Edgard Zapashniy Moskva shahar Dumasining madaniyat va ommaviy kommunikatsiyalar boʻyicha komissiyasiga murojaat qilib, yodgorlikni koʻchirishga urinib koʻrdi:

Sirk yaqinidagi maydonda Neru haykali joylashgan. U taxtda oʻtiradi va katta Moskva sirki uchun hech narsa qilmadi. Har yili Buyuk Moskva tsirkiga tashrif buyuradigan 700 ming kishi, uni taxtda oʻtirgani uchun sirkni u qurgan deb oʻylashadi.

2017-yilda yodgorlik taʼmirlandi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 
 
Bronza haykallar
 mashhur va taniqli odamlarning Moskva haykaltaroshlik yodgorliklari / Javaharlal Neru
alifbo tartibida haykallar
Marisa Abegg

Marisa Rene Abegg (1987-yil 14-martda tugʻilgan) — Amerikalik nafaqadagi futbolchi, himoyachi sifatida oʻynagan.

Erta karyera 
U Oregon shtatida joylashgan Oswego koʻlidagi Lakeridge oʻrta maktabiga qatnadi.

Kollej 
Abegg 2005-yildan 2008-yilgacha Stanford Kardinal ayollar futbol jamoasida oʻynadi, Stanford Collegedagi faoliyati davomida oʻynalgan barcha toʻqson bir oʻyinda ishtirok etgan va uchta gol urdi.

Professional karyera 
Abegg FC Gold Pride tomonidan 2009 WPS Draftga tanlab olindi. Rivojlanayotganlar roʻyxatidan toʻliq tarkibga koʻtarilganiga qaramay, Abegg mavsum yakunida Albertin Montoya tomonidan ortiqcha deb topildi. U FC Gold Pride uchun 6 ta oʻyinda maydonga tushdi.

2010-yilda Abegg Washington Freedom tomonidan rivojlayotgan oʻyinchi sifatida qabul qilindi. 2011 va 2012-yillarda u W-Leaguening DC United Ayollar jamoasida va 2013-yil boshida Ayollar Premer-Ligasining West Coast Texans klubida oʻynadi. Abegg 2011 va 2012-yillarda DC United Women sardori boʻldi.

2013-yil 31-iyulda Abegg erkin agent sifatida Washington Spirit bilan shartnoma imzoladi. U oʻsha kechaning oʻzida Western New Flashga 3–0 hisobida magʻlub boʻlib jamoa bilan debyut qildi.

U 2014-yil 14-fevralda Washington Spiritdan iste'foga chiqdi. Hammasi boʻlib Washington Spirit uchun beshta oʻyindan toʻrtta oʻyinni asosiy tarkibda boshladi va umumiy hisobda oʻyin vaqti 409 daqiqani tashkil qildi.

Iste'fo 
2014-yil 14-fevralda Marisa professional futboldagi faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi. U oʻz ta'limini birinchi oʻringa qoʻyishni va muhtojlarga sogʻliqni saqlash orqali yordam berishni rejalashtirgan.

Abegg hozirda San-Diego Davlat Universitetida Ayollar Futboli boʻyicha direktor boʻlib ishlaydi. Ularning veb-saytiga koʻra, u dasturdagi uchinchi mavsumini boshlamoqda.

Karyera statistikasi

Jamoalardagi faoliyati

Xalqaro karyera

Manbalar

Havolalar 

 Washington Spirit o'yinchisi profili
 Stanford o'yinchisi profili

Yashayotgan insonlar
1987-yilda tugʻilganlar
Jambulu Jabayev Haykali

Jambulu Jabayev haykali — qozoq sovet shoiri Akin Jambul Jabayev sharafiga oʻrnatilgan Olmaota shahridagi yodgorlik.

Yodgorlikning tarixi va tavsifi 
Shoir haykali 1996-yilda qurilgan va uning tugʻilgan kunining 150-yilligiga bagʻishlangan. Yodgorlik butun yodgorlik koʻrinishining yaxlitligini yaratadigan elementlar majmuasidan iborat. Akinning haykali haqiqiy tarzda yaratilgan: oʻychan koʻrinish, oʻng qoʻl tizzada, chap qoʻl esa dombrani ushlab turadi. Yodgorlik akinning ijodiy kayfiyati va ilhomini aks ettiradi. Haykalning orqasida suv ombori obodonlashtirildi.

Loyiha mualliflari 
Haykaltarosh — X. I. Naurzbaev. haykaltarosh B. Abishev, meʼmorlar-S. K. Baymagambetov, T. Yerliyev, S. Fazilov.

Adabiyotlar 
 Об одобрении и рекомендации проекта памятника Жамбылу Жабаеву к сооружению г. Алматы. 20 ноября 1995 года Протокол № 7 заседания юбилейной комиссии по проведению 150-летия Жамбыла Жабаева (ЦГА г. Алматы. Ф.116 Оп.1 пр. Л. 8-9).
 О размещении в г. Алматы памятника Ж.Жабаеву 8 февраля 1996 г. Протокол совещания в Департаменте архитектуры и градостроительства г. Алматы (там же. Ф. 116. Оп. 2 Д 203. Л. 12-13).
 О приеме Госкомиссией памятника Жамбылу Жабаеву (Там же. Л. 15,16)
 Каталог документов «Памятники истории и культуры Алматы» подготовлен Управлением архивами и документацией г. Алматы и Центральным государственным архивом г. Алматы.
Jabayev
Jon Yuz Haykali

Jon Yuz Haykali ― Donetskda Djon Yuza sanoatchi, Yuzovka asoschisi (zamonaviy Donetsk) sharafiga oʻrnatilgan. Haykaltarosh — Aleksandr Mitrofanovich Skorix haykali muallifi.

Musobaqa 
Shahar asoschisi haykalni yaratish uchun tanlov eʼlon qilindi. Tanlovda ishtirok etadiganlar ishlar ijroiya qoʻmitasida namoyish etildi. Leonid Artemovich Brin loyihasi gʻolib boʻldi. Poydevor toshlari oʻrnatildi, ammo shaharning tashkil etilgan sanasi haqida tortishuvlar paydo boʻldi. Yuzao chempionati qozoq qishchilari foydasiga bahslashdi. Yodgorlikning yaratilishi kechiktirildi va haykaltarosh shu orada vafot etdi. Brin vafotidan keyin uning loyihasi talab qilinmadi va yodgorlik Aleksandr Mitrofanovich Skorix tomonidan ishlab chiqila boshlandi.

Tavsif 
Yodgorlik Markaziy taʼmirlash va mexanik ustaxonalarda quyiladi va 2001-yil 8-sentabrda oʻrnatildi. Yodgorlik past poydevorda, aslida inson balandligida, haykaltaroshning rejasiga koʻra, bu shaxsning insoniy fazilatlarini anglatadi.

Manzil 
Yodgorlik Donetskning Voroshilovskiy tumanida, Artem koʻchasida, Donetsk milliy texnika universiteti va kutubxonasining uchinchi oʻquv binosida joylashgan boʻlib, u ingliz fabrikasining muhandisi Jon Yuzning kasbini ramziy qilishi mumkin. Dastlab, yodgorlik Artem koʻchasiga yaqinroq edi va 2009-yil avgustda yodgorlik kutubxonaning kirish qismiga yaqinlashdi.

Manbalar

Bibliografiya

Havolalar 
 
 
 
 Donetsk yodgorliklari / yuz
 2001-yilda paydo bo'lgan
 Voroshilovskiy tumani (Donetsk)
Ukraina ko'chirilgan yodgorliklari
Gurkalo

Gurkalo () — Ukrainaning Lvov viloyati Skole tumanidagi sharshara. U Korchin qishlogʻidan 3 km janubi-gʻarbda, Katta daryo boʻyida, Stryi daryosining oʻng irmogʻida joylashgan. Sharsharaning balandligi 5 metr.

Gurkalo sharsharasi Skole Beskidi milliy bogʻi hududida joylashgan va tabiatning gidrologik yodgorligi hisoblanadi.

Joylashuvi 
Sharshara Skole Beskidi milliy tabiat bogʻi hududida joylashgan.

Suv tushishi balandligi - 5 m. Dengiz sathidan balandligi – 570 m. Sharshara bir kaskaddan iborat boʻlib, qoyali togʻay bilan ikkita soyga boʻlingan, ulardan biri koʻproq suvli; quruq davrda ikkinchi oqim deyarli quribqoladi. Sharshara etagida diametri taxminan 10 m, chuqurligi 2 m ga yetadigan suv chuqurligi bor. 

Daryoning yuqori qismida yoriqlar bor, mahalliy aholi ularni alohida sharshara deb biladi va Kichik Gurkal deb ataydi. Belgilangan piyoda yoʻli Krushelnitsi qishlogʻidan sharsharaga olib boradi.

Havolalar 

Sharsharalar
Deksikreon

Deksikreon ( yoki ) — samoslik savdogar, yunon mifologiyasi va Plutarxning „Axloq“ asari qahramoni.

Mifologiya 
Plutarx bu voqeani oʻzining „Yunon savollari“ asarida keltiradi. Ehtimol, u uning yoki boshqa birovning fantastikasi, xayolidir va balki hech qachon bunday narsa boʻlmagan. Lekin muallifning taʼkidlashicha Afrodita Samosda Deksikreon deb ataladi.

Bir kuni Samos orolidan Deksikreon ismli bir kema egasi Kipr bilan savdo qilmoqchi boʻladi. U allaqachon yuklarni kemalarga yuklashga tayyorgarlik koʻrayotganida toʻsatdan uning oldida Afrodita paydo boʻlib, bortga faqat suv olishni buyuradi va oʻzi darhol suzib ketadi. U itoat qiladi va iloji boricha koʻproq suv yigʻib, qirgʻoqdan suzib ketadi. Ular quruqlikdan yetarlicha uzoqlashganda, dengizda xotirjamlikka erishishdi va kemalar oʻrnidan koʻtarildi. Bu juda uzoq davom etdi, shundan keyin bortda boʻlgan savdogarlar va kemachilar tashnalikdan azob cheka boshladilar. Nima boʻlayotganini tushungan Deksikreon pul evaziga hammaga suv sota boshladi. Shunday qilib, uning daromadi juda sezilarli miqdorni tashkil etdi. Maʼbuda unga boy boʻlishga yordam bergani uchun minnatdorchilik bildirgan holda, u ushbu mablagʻning bir qismini uning sharafiga uning nomi bilan atalgan haykal uchun ajratdi. „Agar bu rost boʻlsa, - deb tugatadi Plutarx hikoyasini, — shuni qoʻshimcha qilish kerakki, maʼbuda bir kishi uchun boylikni emas, balki koʻpchilik uchun najotni orzu qilgan“.

Manbalar

Havolalar 
 Кондрашов А. П. Кто есть кто в мифологии Древней Греции и Рима. 1738 героев и мифов. — М.: РИПОЛ классик, 2016. — ISBN 978-5-386-09554-3.
 Плутарх. Моралии. Греческие вопросы. 54 (с. 355).
Juzeppe Garibaldi Haykali

Juzeppe Garibaldi haykali (Ispaniya Monumento A Juzeppe Garibaldi) — Argentinaning Buenos-Ayres shahridagi Palermo tumanidagi yodgorlik. Italiya maydonida joylashgan, Italiyaning mashhur mustaqillik kurashchisi Juzeppe Garibaldi sharafiga ot haykali.

Haykal shaharning Italiya jamoasi tomonidan taqdim etilgan va Italiyaning Breshia shahrida joylashgan ustaxonada italiyalik haykaltarosh Evenio Makkanyani tomonidan yaratilgan. U 1904-yil 19-iyunda ochilgan va yodgorlik poydevoriga tosh yotqizish 1898-yildan bir necha yil oldin sodir boʻlgan.

Yana qarang 
 Italiya maydoni

Manbalar 

Juzeppe Garibaldi
 Palermo (Buenos-Ayres)
 Juzeppe Garibaldi
 1904-yilda qurilgan bino va inshootlar
Argentinada 1900-lar
Blythipicus rubiginosus

Blythipicus rubiginosus
Naturalis Bioxilma-xillik markazi — Natuurkundige Commissie — Art by Oort, P. van — Qush turlari — MMNAT01 AF NNM001000142 001.jpg
ilmiy tasnifi
Domen: Eukariotlar
Shohlik: Hayvonlar
Turi: Chordatlar
Sinf: Qushlar
Buyurtma: Woodpeckers
Oila: Yogʻoch oʻsmirlar
Jins: Blyth Woodpeckers
Turlari: Blythipicus rubiginosus
Xalqaro ilmiy nomi
Blythipicus rubiginosus (Swainson, 1837)
konservatsiya holati
Blythipicus rubiginosus — oʻrmonchilar oilasiga mansub qushlarning bir turi. Kichik turlarga ajratilmaydi.

Tarqatish 
Ular Bruney, Indoneziya va Malayziyada (Sumatra, Borneo orollari — bu parvus qushlarining irqi u yerda tasvirlangan, ammo farqlari uni kichik tur sifatida ajratish uchun yetarli emas), janubiy qismida yashaydilar. Myanma, Singapur, shuningdek, Tailandning janubiy qismida. Ular oʻrmonlarda yashaydilar.

Taʼrif 
Tana uzunligi 23-24 sm. Ogʻirligi 64-92 g. Erkaklar ochroq zaytun-jigarrang boshga ega. Boʻyinning yon tomonlaridagi patlarning uchlari qip-qizil, qip-qizil rang tananing boshqa qismlarida ham uchraydi. Yuqori tomoni jigarrang, ochroq qizil-kashtan qoplamasi bilan jigarrang. dumning yuqori qismi toʻq jigarrang. Tomogʻi xira jigarrang, tumshugʻi uzun va tekis. Irislar quyuq qizil yoki jigarrang qizil rangga ega. Oyoqlari kulrang yoki qora.

Urgʻochilarning tumshugʻi qisqaroq, boshida esa qip-qizil rang yoʻq.

Biologiya 
Ular hasharotlar lichinkalari, shu jumladan qoʻngʻizlar bilan oziqlanadi. Ular chirigan daraxtni tumshugʻi bilan uradilar.

Havolalar
Dzerjinskiy Haykali

Dzerjinskiy haykali — 1977-2016-yillarda Ozodlik maydonida joylashgan Zaporojye shahridagi Feliks Dzerjinskiy haykali.

Tarix 
U 1977-yil 20-dekabrda — Butunrossiya favqulodda komissiyasi tashkil etilganining 60-yilligi kuni tashkil etilgan. Uning oʻrnatilishining tashabbuskori Zaporojya viloyatidagi KGB boshqaruvi edi. Loyiha mualliflari haykaltarosh Nikolay Sobol va meʼmor Anatoliy Masyutka edi.

Dzerjinskiyning bronza shaklini quyish loyihasi taklif qilindi, ammo haykaltarosh N. S. Sobolning kontseptsiyasi gʻolib boʻldi-Feliks Edmundovichning „yorqin“ tasvirini yorqin granitda aks ettirish.Muallif yodgorlikni favqulodda rejimda yaratdi-ikki yarim oy ichida yantsevskiy granitidan[buyuk Britaniya] kesib tashlad.

Ukraina dekommunizatsiyasiga muvofiq, 2016-yil 10-11 martda yodgorlik Zaporojya shahar Kengashining 19-fevral 2016-yil sessiyasining qaroriga binoan demontaj qilindi.

Uch qismga boʻlingan yodgorlik Janubiy turar-joy massividagi kommunal korxona hududida saqlanadi. Shuningdek, Sergo Ordjonikidze byustini va budenovka shahridagi Komsomolets byustini „bezovta qiluvchi yoshlar“ haykali ham bor.

Manbalar 

 2016-yilda yo'qolgan bino va inshootlar
 yo'qotilgan yodgorliklar
Zaporozhye
Dzerjinskiy
1977-yilda Ukrainada qurilgan bino va inshootlar
Zaporizhjya viloyatida 1970-lar
 1977-yilgi haykallar
Dimitriy Rostovskiy Haykali

Dimitriy Rostovskiy Haykali — 1999-yilda Rostov-na-donu sobori maydonida oʻrnatilgan yodgorlik.

Tarix 
Rostov va Novocherkassk Eparxiyasining sobori — Rossiya pravoslav cherkovining episkopi va Rostov va Yaroslavl Eparxiyasining metropoliteni, Rostov Dimitriy haykali Bibi Maryamning tugʻilgan sobori oldida oʻrnatildi. Uning 1999-yil 15-dekabrdagi Rostov-na-don sobori maydonidagi tantanali ochilishi shaharning 250 yilligiga bagʻishlandi. Yodgorlik shahar aholisi va haykaltaroshlar tomonidan noaniq baholarga sabab boʻldi, u past sanʼat darajasi, muvaffaqiyatsiz joylashuvi, undagi yozuvlar, avliyoning kiyimi uchun tanqid qilindi.

Yodgorlikning asl gʻoyasi va bir nechta loyihalari muallifi don haykaltaroshi Anatoliy Sknarin edi. 1989 yilda u Madaniyat vazirligining roziligini oldi va yodgorlikning bir nechta variantlarini yaratdi. Biroq, keyinchalik shahar hokimiyati ochiq ish tanlovini oʻtkazdi, natijada haykaltarosh Vladimir Belyakovning versiyasi gʻolib boʻldi. 1996-yilda shahar rahbarining buyrugʻi bilan boʻlajak yodgorlik poydevoriga birinchi tosh qoʻyildi.

2013-yilda soborga qaragan haykalni tiklash gʻoyasi, shuningdek, maydonda rejalashtirilgan maydonda chap tomonga siljish faol muhokama qilindi.

Manbalar

Havolalar 
 Страница памятника на Викимапии
Rostov
 1999 yilda paydo bo'lgan
Minnevali Galiyev

Minnevali (Nikolay) Hafizovich Galiyev (; 7-may 1930-yil, Chistopol tumani, Tatar ASSR, RSFSR — 28-dekabr 2016-yil, Yaroslavl, Rossiya Federatsiyasi) — sovet changʻichisi, chempion (1959) va SSSR changʻi chempionatlarining ikki karra sovrindori, Kortina d’ampezzoda 1956-yilgi qishki Olimpiada ishtirokchisi, keyinchalik — bolalar murabbiyi. Xalqaro toifadagi sport ustasi, SSSRning faxriy sport ustasi.

Biografiya 
Yaroslavl murabbiyi RSFSR faxriy murabbiyi Aleksandr Fedorovich Filippovning shogirdi. Karyerasi boshida u mintaqaviy musobaqalarda ishtirok etdi. 1951-yilda u armiyaga chaqirildi, u yerda changʻi sporti bilan shugʻullanib, RSFSR terma jamoasiga yoʻl oldi. Qurolli kuchlar birinchiligida beshinchi oʻrinni egalladi.

Olimpiya oldidan mavsumda u Leningraddagi SSSR Kubogi doirasidagi nazorat musobaqalarida muvaffaqiyatli ishtirok etdi — 15 km poygada gʻalaba qozondi va 30 km poygada ikkinchi oʻrinni egalladi.

1956-yilgi qishki Olimpiya oʻyinlarida Kortina d’ampezzo bitta intizomga — 1956-yil 30-yanvarda 15 km poygada qatnashdi, unda 61 ishtirokchi orasida 18-oʻrinni egalladi va sovet Ittifoqining toʻrt aʼzosi orasida oxirgi boʻldi.

1957-yilgi SSSR chempionatida RSFSR terma jamoasi tarkibida bronza medalni qoʻlga kiritdi. Keyingi chempionatda „Trud“ jamiyati va Yaroslavl shahrini ifodalovchi 30 km poygada bronza medalini qoʻlga kiritdi. 1959-yilda u 15 km poygada SSSR chempioni boʻldi.

U boshqa xalqaro musobaqalarda, shu jumladan 1957-yilda Finlandiyadagi musobaqalarda 15 km poygada gʻolib chiqdi va 30 km masofada ikkinchi oʻrinni egalladi.

Sport karyerasini tugatgandan soʻng u murabbiylik ishiga oʻtdi. Murabbiylar Oliy maktabini tamomlagan (Leningrad, 1959). U „Olympus“ bolalar sport klubini (Yaroslavl) boshqargan. 1990-yillarda Yaroslavl shahridagi 3-sonli SDUSSHORDA murabbiy-oʻqituvchi boʻlib ishlagan, unda 1992-yilda changʻi boʻlimi ochilgan. Oʻquvchilar orasida Galiyeva SSSR chempionatining aʼzosi Vladimir Lyubatkin, RSFSR (Rossiya) terma jamoasi aʼzolari Renat Safarov va Roman „izdosh“ DSO „Trud“ Markaziy Kengashi aʼzosi Aleksey Vanindir.

Yaroslavlning Volga tumanida yashagan.

Manbalar

Havolalar 
 sports-reference.com  Wayback Machine-da 13 yil 2012-dekabrdagi 
 Zavoljskiy tumani xronikasi. Nikolay Galiev (25-bet)

Kishilar
2016-yilda vafot etganlar
28-dekabrda vafot etganlar
1930-yilda tugʻilganlar
7-mayda tugʻilganlar