MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Sabina Babayeva

Sabina Babayeva (1-sentyabr 1979, Baku) — Ozarbayjonlik qoʻshiqchi.

Singllar 
 Röya kimi (2003)
 When the Music Dies (2012)

Ozarbayjon ayol qoʻshiqchilari
Ozarbayjon Eurovision ishtirokchilari
Kishilar
Yashayotgan insonlar
Xudoyberdi Toʻxtaboyev

Xudoyberdi Toʻxtaboyev (1932-yil 17-dekabr, Oʻzbekiston tumani–2021-yil 21-mart) — Oʻzbekiston xalq yozuvchisi (1991). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1982). Qoʻqon pedagogika bilim yurtini (1949), Oʻrta Osiyo universitetini tugatgan (1955). Oʻrta maktabda oʻqituvchi va direktor (1955–1958), „Toshkent haqiqati“ gazetasida adabiy xodim, boʻlim mudiri (1958–1962), „Sovet Oʻzbekistoni“ (1962–1970) gazetasida, „Guliston“ jurnalida (1970–1972), „Yosh gvardiya“ nashriyotida (1972) boʻlim mudiri va bosh muharrir oʻrinbosari (1974–1976), „Gulxan“, „Yosh kuch“ jurnallarida bosh muharrir (1977–1980), „Oltin meros“ xalqaro xayriya jamgʻarmasi boshqaruvi raisi (1980–1998). Dastlab jurnalist sifatida tanilgan, felyetonlar yozgan. Badiiy ijod bilan XX asr 50-yillarida shugʻullana boshlagan. Ilk hikoyalar toʻplami — „Shoshqaloq“ (1961). „Felyetondan keyin“ (1962), „Sir ochildi“ (1963), „Sehrli qalpoqcha“ (1964) singari qissalari, „Muhabbat qoʻshigʻi“ (1967), „Jonginam, shartingni ayt“ (1969), „Konizar yulduzlari“ (1978), „Omonboy bilan Davronboy sarguzashti“ (1974) va boshqa asarlar muallifi. „Sariq devni minib“ romani (1968) yozuvchiga katta shuhrat keltirgan. Shundan keyin „Sariq devning oʻlimi“ (1973), „Besh bolali yigitcha“ (1976), „Qasoskorning oltin boshi“ (1981), „Yillar va yoʻllar“ (1983), „Shirin qovunlar mamlakati“ (1986), „Mungli koʻzlar“ (1988), „Jannati odamlar“ (1996) romanlari nashr etildi. Xudoyberdi Toʻxtaboyev asarlari yumorga boyligi, bolalar hayoti, ularning oʻziga xos tabiati, xususiyatlari, ruhiy kechinmalari nihoyatda jonli, qiziqarli va bolalarbop yoʻsinda mahorat bilan tasvirlanishi jihatidan ajralib turadi. Xudoyberdi Toʻxtaboyev oʻzbek bolalar adabiyotini jahon miqyosiga olib chiqqan ijodkorlardan biridir. Asarlari rus, ingliz, fransuz, nemis tillariga tarjima qilinib, 28ta mamlakatida nashr etilgan. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1989).

Oʻzbek bolalar yozuvchisi, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi, Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Xudoyberdi Toʻxtaboyev 2021-yil 21-mart kuni 88 yoshda vafot etdi. Shavkat Mirziyoyev yozuvchining vafoti munosabati bilan hamdardlik bildirgan.

Manbalar 

1932-yilda tugʻilganlar
2021-yilda vafot etganlar
Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureatlari
AFC Chempionlar ligasi 2012, guruh bosqichi

AFC Chempionlar Ligasi 2012 guruh bosqichida 32 jamoa ishtirok etadi: 16ta G'arbiy Osiyodan, 16ta Sharqiy Osiyodan. Guruh bosqichiga qur'a tashlash marosimi 2011 yilning 6-dekabr kuni Malayziyaning Kuala Lumpur shahrida boʻlib oʻtgan. Unga koʻra 32 jamoa toʻrttadan sakkiz guruh boʻlingan. Guruh bosqichi ishtirokchilari uyda-mehmonda tizimida 6ta tur oʻtkazishadi. O'z guruhida birinchi va ikkinchi oʻrinni olgan jamoalar AFC Chempionlar Ligasi 2012, Play-off bosqichiga yoʻllanmani qoʻlga kiritishadi.

Havolalar 
AFC Chempionlar Ligasi rasmiy sahifasi

AFC Chempionlar ligasi
Bulutli hisoblash

Bulutli hisoblash elektron hisoblash xizmatlarini komputer tarmoqlari orqali yetkazib berishni nazarda tutadi.

Xizmat turlari 
Bulutli hisoblash xizmati asosan 3 xil modelga koʻrsatiladi: infrastruktura xizmati (iglizcha Infrastructure as a Service), platforma xizmati (iglizcha Platform as a Service) va dasturiy vosita xizmati (iglizcha Software as a Service). Bunda infrastruktura xizmati eng quyi xizmat turi boʻlib, qolgan yuqori xizmat turlari ostkilarining detallarini yanada abstraktlash asosida quriladi.

Infrastruktura xizmati

Platforma xizmati

Dasturiy vosita xizmati

Manbalar 

Informatika
Uchuvchisiz uchish apparati

Uchuvchisiz uchar qurulma:Uchqich(UUQ; shuningdek, soʻzlashuvda „dron“, от  — truten) — bortida uchuvchi odam boʻlmagan uchish qurulmasidir. Bunday qurulmalar  avtomatik yoki uzoqdan boshqariladi. UUQ josuslik yoki jangovar amaliyotlar olib borishi mumkin. Noharbiy vazifalarni ham bajaradi, masalan oʻt oʻchirish, geologik qidiruv va hk.

Konstruktsiyasi 
UUAQda uchuvchining yoʻqligi uchuvchili uchoqqa xos boʻlgan bir qator cheklovlarni olib tashlaydi, bu ularning dizayniga katta taʼsir koʻrsatishi mumkin:
UUQ istalgancha kichik oʻlchamlarda yasalishi mumkin, uchuvchi bilan boshqariladigan qurulmalarni esa inson massasidan yengilroq yengil qilib yasab boʻlmaydi.
UUQda manevralarni bajarishda ortiqcha yuklanish boʻyicha fiziologik cheklovlar mavjud emas, bu ham dizaynga taʼsir qilishi mumkin.
UUQ uchun ishonchlilik talablari kamayishi mumkin, chunki bu inson hayotiga bevosita tahdid solmaydi.
Uchqichlarning uchish vaqti uchuvchi hayotni qoʻllab-quvvatlash tizimlarining manbai bilan chegaralanmaydi.

Oʻzbekistonda

Ishlab chiqarish 
2022-yil yanvarda Mudofaa sanoati davlat qoʻmitasi tasarrufida Uchuvchisiz aviatsiya majmualarini ilmiy-ishlab chiqarish markazi tashkil etilib, unda xalqaro texnik talab va standartlarga toʻliq javob beradigan “LOCHIN” nomli uchuvchisiz uchar qurulmalarini ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi.
Taʼkidlash oʻrinliki, ikki hil maqsadda foydalanishga moʻljallangan mazkur milliy loyiha Markaziy Osiyoda ilk bor Oʻzbekistonda oʻzlashtirildi va yoʻlga qoʻyildi.
Markaz uchuvchisiz aviatsiya majmualarini ishlab chiqarish, yigʻish, taʼmirlash va texnik xizmat koʻrsatish uchun zarur yigʻuv jamlanmalari, texnologik va maxsus uskunalar, tekshirish (test laboratoriya) moslamalari kabi texnologik jihozlar bilan toʻliq taʼminlangan.

Xaridlar 
Amerika Qoʻshma Shtatlarning „AeroVironment“ kompaniyasi Oʻzbekistonga 2019-yilda toʻrtta „RQ-11 Ravenmini PUA“ uchuvchisiz uchar qurulmani yetkazib bergan.

Shuningdek, ushbu kompaniya AQShning tashqi harbiy sotuvi () dasturi doirasida „Puma 3 AE“ kichik uchuvchisiz uchar qurulmalarini Oʻzbekistonga yetkazib beradi. AQSh armiyasining shartnomalar boʻyicha qoʻmondonligidan 8,54 million dollarlik kelishuv boʻyicha uchuvchisiz uchar qurulmalari 2022-yil 30-noyabrgacha yetkaziladi. 

AQSh Mudofaa vazirligi shartnoma boʻyicha qancha „Puma 3 AE“ droni taqdim etilishini oshkor qilmagan boʻlsa-da, „Shephard Defence Insight“ bunday uchqichning bittasini taxminan 225 000 dollarga baholadi. Shundan kelib chiqib, Oʻzbekistonga 38 ga yaqin uchuvchisiz uchar qurulmalari  keltiriladi, deganidir. 
P

Manbalar 

 Uchuvchisiz uchar qurulmalar tarixi

Havolalar
Mavluda Asalxoʻjayeva

Mavluda Asalxoʻjayeva 15-oktyabr 1963-yilning, Qirgʻiz Respublikasi Jalolobod shahri xoʻja mahallasida, taniqli hofiz Abdurahmon aka va shifokor Sanobar opa oilasida tavallud topgan. Mavludaning toʻrt ukasi va ikkita singlisi bor. Qizigʻi shuki, Abdurahmon aka va Sanobar opaning barcha yetti farzandlari hozirgi vaqitda hayot-ijodini sanʼat bilan bogʻlagan.

1986-yili „Asal“ tashkil qilinadi. 1991-yili esa, „Mohigul“ nomli birinchi albomi chiqadi.

1998-yili, Oʻzbekiston Prezidenti buyrugʻi bilan, „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan san’atkor“ unvoni bilan taqdirlanadi.

 Abdurahmon Asalxoʻjayev — otasi.
 Sanobar Asalxoʻjayeva — onasi.
 Guli Asalxoʻjayeva — singlisi.
 Jahongir Xoʻjayev — Guli Asalxoʻjayevaning oʻgʻli "Sariq-bola".
 Gulzoda Asalxoʻjayeva — jiyani.

Filmografiya

Film

Serial

Manbalar

Havolalar 
 
 

1963-yilda tugʻilganlar
Yashayotgan insonlar
Oʻzbekistonlik ayol qoʻshiqchilar
UEFA Chempionlar Ligasi 2011-2012 Finali

UEFA Chempionlar Ligasi 2011—2012 Finali — UEFA Chempionlar Ligasi 2011—2012 final uchrashuvi .19-may 2012-yilda, Myunxenning „Alianc Arena“ stadionida boʻlib oʻtadi.

Uchrashuv gʻolibi UEFA Yevropa Ligasi 2011-2012 gʻolibi bilan UEFA Superkubogida bellashadi va Klublararo jaxon chempionati 2012da yarim finalidan qatnashadi.

Final 
Myunxen finalida chempionlar ligasi finalida ilk marotaba oʻz maydonida oʻynaydigan Bavariya hamda Angliya jamoasi Chelsi qatnashadi.

Finalga yoʻl

Oʻyin

Oʻyin haqida 

 UEFA Chempionlar Ligasi finali
Kyoln

Kyoln — GFRdagi shahar. Reyn Vestfaliya yerida, Reyn daryosi boʻyida. Aholisi 962 ming kishi (1998). K. — xalqaro transport yoʻllarining yirik tuguni. Xalqaro aeroport bor. Muhim daryo porti (yillik yuk ortib-tushirish 15 mln. t). Koʻlnda Reyn daryosiga bir nech-ta koʻprik qurilgan. Mamlakatning muhim iqtisodiy, moliya va savdo markazlaridan. Metallsozlik va mashina-sozlik (traktorsozlik, kon sanoati uchun uskunalar ishlab chiqarish, avtomobilsozlik, vagonsozlik va lokomotivsozlik), elektrotexnika sanoati iqtisodining yetakchi tarmoqlari. Neftni qayta ishlash va neft kimyosi, toʻqimachilik, kimyo, tikuvchilik, oziq-ovqat, poligrafiya, parfyumeriya sanoati korxonalari bor. Zargarlik buyumlari ishlab chiqariladi. Koʻln — ulgurji savdo va kredit-bank ishlarining yirik markazi. Xalqaro yarmarka va koʻrgazmalar oʻtkaziladi. Metropoliten, universitet (1388), muzeylar, jumladan badiiy hunarmandchilik, Rim-Germaniya, Sharqiy Osiyo sanʼati muzeylari va b. bor. Meʼmoriy yodgorliklardan roman cherkovlari (10—13-asrlar), gotika sobori (13—19-asrlar), cherkovlar (13—16-asrlar), ratusha (14— 15-asrlar), turar joylar (13-asr), barokko usulidagi cherkovlar (17— 18-asrlar) saqlangan. Shahar mil. av. 1-asrdan maʼlum. 785—1273 yillarda arxiyepiskoplik markazi, Oʻrta ayerlarda Ganzannng eng muhim shaharlaridan boʻlgan. 1794—1813 yillarda Fransiya bosib olgan. 1814—15 yillarda Prussiyaga berilgan. 1918—26 va 1945 yillarda ingliz qoʻshinlari tomonidan egʻallangan. 1949 yildan GFR tarkibida.

Kyoln, Olmoniya'ning to'rtinchi, Shimoliy Reyn-Vestfaliya Viloyati´ning eng katta shahridir.

Maroqli fakt 
Kyoln bu xato aslida Koʻln (Köln) olmoncha «ö» bu oʻzbekcha «oʻ» harfi. Rus alifbosida «oʻ» harfi yoʻq shuning uchun Kyoln (Кёльн) deb yozishadi.

Manbalar 

Germaniya shaharlari
Muqaddas shaharlar
Shimoliy Reyn-Vestfaliya

Shimoliy Reyn-Vestfaliya () Olmoniya yerlaridan biridir. Poytaxti - Düsseldorf.

Shimoliy reyn-vestfaliya — Germaniya yeri. Maydoni 34,1 ming km². Aholisi 18 mln. kishi (2001). Maʼmuriy markazi — Dyusseldorf shahri Sh.R.V. Shim. Germaniya pasttekisligi va Reyn Slanetsli togʻlarida joylashgan. Mamlakatning aholisi eng koʻp va zich (1 km²ga 521 kishi) yeri. Aholining yarmidan ortigʻi aholisi 500 ming kishilik shaharlarda yashaydi.

Yevropaning eng katta sanoat regionlaridan biri — Rur sanoat havzasi shu yerda. Iqtisodiyoti koʻp tarmoqli. 1960 yildan boshlab koʻmir sanoati ulushi keskin kamaydi. Madaniyat va ommaviy axborot vositalari sohalari rivojlangan. Ularda 230 mingdan ortiq aholi band, bu esa koʻmir va poʻlat quyish sanoatida bandlar sonidan ancha ortiq. Rangli metallurgiya va ogʻir mashinasozlik, elektronika, neftni qayta ishlash, kimyo, toʻqimachilik, oziqovqat sanoatlari rivojlangan. Sement va oynashisha ishlab chiqariladi. Tabiatni muhofaza qilish sohasining 160 dan ziyod korxonasi ishlab turibdi. Sh.V.R. — Yevropaning yetakchi ekologik toza texnologiyalari markazi. Qishloq xoʻjaligida sabzavotchilik, sut chorvachiligi rivojlangan. Qisman donli ekinlar, qand lavlagi ekiladi. Hududining 25% oʻrmon.

SH.R.V. yeri 1946 yilda Reyn va Vestfaliya provinsiyalaridan tashkil etilgan. 1949 yildan Germaniya birlashuviga qadar Bonn shahri Germaniya Federativ Respublikasi poytaxti boʻlgan. Yirik shaharlari: Keln, Essen, Dortmund, Dyusseldorf, Duysburg , Boxum, Vuppertal, Bilefeld, Gelzenkirxen, Zolingen, Liverkuzen va Axen. Hududidan xalqaro ahamiyatga ega transport yoʻllari oʻtgan. Duysburg jahonda eng yirik daryo portlaridan. Turizm rivojlangan, yiliga 12 mln. turist kelib-ketadi.

Manbalar 

Olmoniya yerlari
Dangasalik

Dangasalik yoki yalqovlik, tanballik, ishyoqmaslik deb biror ish yoki faoliyatni bajarishga layoqatli va imkoni boʻla turib, oʻsha ish yoki faoliyatni bajarishga istamaslikka aytiladi. Dangasa, yalqov, tanbal, ishyoqmas atamalari kamsituvchi soʻzlardir.

Tabiat
Dangasalik tabiiy holatdir. U tanadagi energiyani tejashga, charchoqdan qutulishga xizmat qiladi.

Hayvonlar yemak va boshpana topgandan keyin deyarli hech nima qilishmaydi. Boshqa hayvonlar bilan muloqot qilish, urishish (agressiya) kabi ijtimoiy ishlarga nisbatan kam vaqt ajratiladi. Kuzatilganki, hayvonlar yemak topishga sarflagan vaqtni agressiyaga ketadigan vaqt bilan qoplab, bekorchilik vaqtini choʻzishga harakat qilishadi.

Jamiyat
Dangasalik ketidan jamiyat ilgʻorlagan, deyish mumkin: odamlar oʻz ishlarini va hayotlarini yengillatish maqsadida turli mashina va mexanizmlar ixtiro etishdi va etishmoqda. Biroq ortiqcha yalqovlik iqtisodiy zarar, kamomad, qoloqlik sababi boʻlishi mumkin.
Shchetsin

Shchetsin (polyak tilida Szczecin, nemis tilida Stettin) – Polshaning shimoliy-gʻarbiy qismidagi shahar. Gʻarbiy Pomeraniya voyevodasining maʼmuriy markazi. Aholisi 405,6 ming kishi (2010). Transport yoʻllari chorrahasi. Odra daryosi boʻyidagi yirik port. Mamlakat tashqi savdo yuklarining katta qismi Shchetsin porti orqali oʻtadi. Mashinasozlik (kemasozlik va boshqalar), metallurgiya, kimyo, tsellyulozaqogʻoz, oziqovqat, tikuvchilik sanoati korxonalari mavjud. Baliq ovlash bazasi. Universitet, teatrlar bor. Shahar ilk bor 9-asrda tilga olingan. 13—18-asrlarga oid meʼmoriy yodgorliklar saqdangan.

Shchetsin — Polshaning shim.gʻarbiy qismidagi shahar. Shchetsin voyevodasining maʼmuriy markazi. Aholisi 416,9 ming kishi (1999). Transport yoʻllari chorrahasi. Odra daryosi boʻyidagi yirik port. Mamlakat tashqi savdo yuklarining katta qismi Sh. porti orqali oʻtadi. Mashinasozlik (kemasozlik va boshqalar), metallurgiya, kimyo, sellyulozaqogʻoz, oziqovqat, tikuvchilik sanoati korxonalari mavjud. Baliq ovlash bazasi. Universitet, teatrlar bor. Shahar ilk bor 9-asrda tilga olingan. 13— 18-asrlarga oid meʼmoriy yodgorliklar saqdangan.

Eslatmalar 

Polshadagi shaharlar
Kiyev

Kiyev yoki Kyiv () — Ukraina poytaxti. Yirik sanoat, madaniyat va fan markazi, qahramon shahar, Kiyev viloyati markazi. Dnepr daryosidagi port. Yirik temir yoʻl, shosse va havo yoʻllari tuguni. Dnepr daryosining oʻrta oqimida joylashgan. Yanvarning oʻrtacha tempaturasi–5,8°, iyulniki 19,5°, Shahar maydon 800 km. Aholisi 2635,3 ming kishi (1998).

Hozrigi Kiyev xududida bundan bir necha ming yil muqaddam dastlabki manzilgoxlar boʻlgan. "Kiyev" nomi 5-asr oxiri – 6-asr boshidagi uning afsonaviy asoschisi Kiy ismi bilan bogʻliq. Kiyev mil. 6–7-asrlarda sharqiy slavyanlarning polyan qabilasi markazi sifatida tashkil topgan. 882 yil Kiyev knyaz Oleg qoʻl ostiga oʻtdi va 1132-yilgacha Kiyev Rusining siyosiy, madaniy va savdo markazi. 1240-yil Kiyevni moʻgʻullar zabt etdi. 1362-yildan Litva va Polsha tarkibida. 1654-yilda Rossiya imperiyasi tarkibiga qoʻshib olingan.

1917-yil oktabrda hokimiyatni Markaziy rada egʻalladi. 1918-yil 26-yanvarda Kiyevni kizil armiya bosib oldi. 1918-yil 1 martdan Kiyev avval nemislar, keyin denikinchilar qoʻl ostida boʻldi. 1920-yillardan boshlab shaharning sanoat jihatdan ahamiyati oʻsa boshladi. 1941-yil sentabrda Kiyevni fashistlar Germaniyasi bosib oldi, 1943-yil noyabrda Kiyev ozod etildi. 1990-yildan mustaqil Ukraina poytaxti.

Mashinasozlik, shu jumladan, stanoksozlik, transport mashinasozligi, aniq priborsozlik, elektrotexnika va radioelektronika markazi. Yengil (shoyi toʻqish, trikotaj, tikuvchilik, poyabzal), poligrafiya, oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi. Metropoliten ishlab turibdi (1960-yildan). Ukraina Fanlar akademiyasi, 18 oliy oʻquv yurti (shu jumladan, universitet, konservatoriya), 15 teatr (shu jumladan, Ukraina opera va balet teatri), filarmoniya, qariyb 30 muzey (shu jumladan, T. G. Shevchenkoning adabiy-badiiy muzeyi, tarix, ukrain tasviriy sanʼat muzeyi, rus sanʼati, gʻarb va sharq sanʼati muzeylari, xalk, meʼmorligi va turmushi muzeyi, Kiyev tarixi muzeyi, arxeologiya, xalq bezagi sanʼati muzeylari, adabiyot va sanʼat arxiv-muzeyi, tibbiyot tarixi muzeyi va boshqalar), respublika stadioni bor.

Kiyevda Sofiya sobori (11-asr; qoʻngʻiroqxonasi 17–19-asrlar), Oltin darvoza (11-asr), Vidubetsk monastiri (II-asr), Spas cherkovi (11-asr oxiri – 12-asr boshi), Kirill cherkovi (12-asr), Kiyev Pechera lavrasi (12–18-asrlar), Andreyev cherkovi (18-asr), Vladimir sobori (19-asr) saqlangan. 1947–54 yillarda shahar markaziy koʻchasi ansambli – Kreshchatik barpo etilgan. 60–80-yillarda Rusanovka, Obolon va boshqalar turar joy massivlari vujudga keldi. Babiy Yarda yodgorlik (1976), "1941–45 yillar urushi tarixi Ukraina davlat muzeyi" memorial majmuasi (1981) barpo etildi.

Havolalar 
 Kiyev shahrining rasmiy vebsayti (ukraincha)
 Kiyev shahrining suratlari (ruscha)

Manbalar 

Ukraina shaharlari‎
Muqaddas shaharlar
Robinson Crusoe

Turi: Roman

Muallif: Daniel Defo

Asl tili: Ingliz tili

Bosilgan sanasi: 25-aprel 1719-yil

Robinson Crusoe [] Daniel Defoning bosh qahramon nomi bilan atalgan asari. Kitob 1719-yilda roman shaklida ingliz tilida nashr qilingan. 
Asarda 28 yoshli, Yorklik dengizchi Robinzon Kruzoning boshidan kechirgan qiziqarli sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. Baxtga qarshi u o'tirgan kema xalokatga uchraydi,kemadagi ekipajdagilardan faqatgina u tirik qoladi. Taqdir taqazosi bilan u dengizdagi orollardan biriga tushib qoladi. Bu roman angliyadagi ilk klassik romanlardan biri edi.
Roman ilk bora qisqa nashrda,Ingliz tilida chop etildi.

Romanning syujeti hayotdan olingan bo'lib Aleksandr Selkirkning tarixidan olingan. 

Adabiy qahramonlar
Daniel Defoe

Daniel Defoe () (taxminan 1659—1661 yillarda Londonda tavallud topgan — 1731-yil 24-aprelda Londonda vafot etgan) Ingliz buyuk yozuvchisi va jurnalisti. Oʻzining „Robinson Crusoe“ (1719) shoh asari bilan dunyoga mashhur boʻldi. Daniel Defoe bu asari bilan ingliz romanchiligiga katta hissa qoʻshgan.

Daniel Defoe yozuvchilik bilan birga jurnalistlik ham qilgan. U koʻplab asar yozgan: Defoening qalamiga 500 dan oshiq kitob, pamflet va siyosiy risolalar mansubdir.

"Loyihalar to'g'risida tajribalar" (1697) pamfletila bir qator siyosiy va iqtisodiy islohotlar oʻtkazishni taklif etgan. Koʻpgina asarlarida tadbirkorlik, aql-idrok, eʼtiqod va soʻz erkinligini yoqlagan, demokratiya gʻoyalarini ilgari surgan ("Xokisor odamning tavsiyanomasi", 1698 va boshqalar). D. maqtanchoq aslzodalarni fosh etadi ("Aslzoda ingliz", 1701). 1702-yilda pinhoniy nom bilan "Dissenterlardan qasos olishning eng oson yoʻli" nomli pamfletini eʼlon qilgani uchun qamaladi. D.ning "Robinzon Kruzoning hayoti, ajoyib va gʻaroyib sarguzashtlari" bu roman mehnat aniq insoniy fikr tirishqoqlik va jasorat madhiyasi bo'lib qoldi. (1719) Ushbu romani unga olamshumul shuhrat keltiradi. "Kapitan Singlton" (1720), "Polkovnik Jak tarixi", "Moll Flenders" (1722), "Roksana" (1724) sarguzasht romanlari ham qiziqarli tafsilotlarga boy. Jahon adabiyotida "Robinzon Kruzo" romaniga taqlidan juda koʻp asarlar yaratilgan. Bu roman Yoʻldosh Shamsharov tarjimasida oʻzbek tilida bir necha bor nashr etilgan.

Manbalar 
 Dengiz sayyohi Robinzon Kruzoning hayoti va ajoyib sarguzashtlari, T., 1965.
 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

24-fevralda vafot etganlar
1731-yilda vafot etganlar
Madhiya

Madhiya (arab. — maqtov, taʼrif) — biror shaxs, voqea yoki narsaning maqtoviga bagʻishlangan badiiy asar. Baʼzan asarning bir qismi ham madhiyadan iborat boʻlishi mumkin.

Arab, fors va oʻzbek mumtoz adabiyoti anʼanalariga koʻra, har bir yirik epik asarning bosh qismida maxsus (asosan, sheʼriy) maqtovlar berilgan. Odatda, bu maqtovlar falsafiy oqimlarning asoschilari, asar yozilgan paytdagi hukmdor va boshqalarga bagʻishlangan. Shuningdek, shoirlar oʻzlaridan avval oʻtgan buyuk shaxslarga maqtovlar bagʻishlashi ham odat boʻlgan (masalan, Navoiy Hamsasidagi dostonlar muqaddimasida Nizomiy, Hisrav Dehlaviy, Jomiy madhi). Madhiya harakteridagi asar turli janrlarda (masnaviy, gʻazal, muhammad va boshqalar) yozilishi mumkin.

Muayyan davlatga bagʻishlangan sheʼriy-musiqiy asar ham madhiya hisoblanadi (baynalmilal tilda gimn).<refname;"Referenca">OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>

Gimn (yunoncha: hymnos) — tantanavor qoʻshiq, sheʼr. Yunonistonda dastlab afsonaviy xalq qahramonlari, xudolar shaʼniga maqtovlar (hamdlar) tarzida vujudga kelgan. Keyinchalik shaxslar, davlatlar, voqea va hodisalarga ham bagʻishlangan gimnlar paydo boʻlgan.<refname;"Referenca"/>

Malumot o'rnida, O'zbekiston Respublikasi ham o'z masdhiyasiga ega va Davlat Madhiyasi O'zbekiston Respublikasi ramzi hisoblanadi.

Manbalar 

Davlat ramzlari
Madhiyalar
Jogorku Kengesh

Jogorku Kengesh (qirgʻ. Жогорку Кеңеш, "Yuqori Kengash") Qirgʻiziston parlamentidir. Jogorku Kengeshda hozirgi kunda 5 partiyadan 120 deputat faoliyat olib boradi.

Tarixi

Faoliyati

Partiyalar 
Ata jurt
Ata meken
Ar namis
Respublika
KSDP
Qozogʻiston hududiy boʻlinishi



Bugungi hududiy bo'linishi

Tarixi

Rossiya imperiyasi davri

Sovetlar davri

Postsovet davri

Boshqa maqolalalar 
Qozogʻiston shaharlari
Qozogʻiston tumanlari
Qozogʻiston qishloqlari

Manbalar
Qozogʻiston shaharlari roʻyxati

Qozogʻiston Respublikasida 86 aholi punkti shahar maomiga ega. Aholining 56 % shaharlarda istiqomat qiladilar.

Yirik shaharlari

Kichik shaharlari

Viloyatlardagi kichik shaharlar

Shaharlar tizmasi

Boshqa maqolalar

Manbalar 

Qozogʻiston
Orol (tuman)

Orol tumani — Qozogʻiston Respublikasining Qiziloʻrda viloyatidagi tuman. Tuman markazi — Aralsk shahri.

Tumanga 1938-yilning 15-yanvarida asos solingan.

Ma'muriy bo'linishi 
58 ta aholi punkti 1 ta shahar hokimligi va 22 ta qishloq okrugiga birlashtirilgan:

Qozogʻiston tumanlari
Mesxetin turklari

Mesxetya turklari (Turk: Ahıska Türkleri, gruz. თურქი მესხები) - Usmonlilar imperiyasi zamonlaridan bu yon, kunimizda Gruziyada joylashkan Mesxetya (Turk: Ahıska) viloyatida yashagan Turklar. 1944-yili Stalin amalga oʻshirgan surgun natijasida, kunimizda Mesxetya Turklari asosan Sobiq Sovet Ittifoqi mamlakatlarida yashamoqdalar. Shu bilan birga Turkiya va AQSHta yashamoqdalar. Umumiy soni — 629 000. kishi.

Qozogʻiston xalqlari
Ruslar

Ruslar slavyan oilasidagi xalq, Rossiya Federatsiyasining asosiy aholisi (taxminan 120 mln. kishi). Ukrainada 11,35 mln. kishi, Qozogʻistonda 6,23 mln. kishi, Oʻzbekistonda 1,65 mln. kishi, Belorussiyada 1,34 mln. kishi, Qirgʻizistonda 916,6 ming kishi, Latviyada 900 ming kishi, Moldaviyada 560 ming kishi, Estoniyada 475 ming kishi, Ozarbayjonda 390 ming kishi, Tojikistonda 390 ming kishi, Litvada 345 ming kishi, Gruziyada 340 ming kishi, Turkmanistonda 330 ming kishi, Armanistonda 51 ming kishi, shuningdek, Amerika mamlakatlarida (asosan, AQShda 1 mln. kishi, Kanada va boshqa mamlakatlarda jami taxminan 1,4 mln. kishi) va Gʻarbiy Yevropada yashaydilar. Umumiy soni 146,5 mln. kishi (1990-yillar oʻrtalari). Rus tilida soʻzlashadi. Dindorlari — asosan, pravoslavlar. Ruslar, ukrain va beloruslar kabi, urugʻ qabilachilik munosabatlarining yemirilishi va Kiyev atrofida Qadimgi Rus davlati vujudga kelishi jarayonida sharqiy slavyan qabilalaridan shakllangan qadimgi rus elatidan paydo boʻlgan.

Manbalar 

Xalqlar
Oybek Qora

Oybek Qora-jinoyat olamining rahbarlaridan biri. U Qirg'izistonning Jalolobod viloyatida oddiy hizmatchilar oilasida tavallud topgan.

Faoliyati

Vafoti 
U 2010 yilning 9-iyul kuni Suzoq tumaniga qarashli Olma-Bog' mahallasida noma'lum shahslar tarafidan o'ldirildi. Noma'lum shahslar Oybek Qorani ikki hos soqchisi va o'zini vahshiylar o'qqa tutgan. Oybek Qorani o'limida gumonlar mavjud birinchisi Qodirjon botirov ikkinchi gumon Qirg'iziston hukumati.

Linklar 

“Кара Айбектин” каалаганы эмне эле?  Qirg'izcha
"Черный Айбек" - о зеркале киргизской революции  
Киргизия набирается сил 
Киргизия: убит Черный Айбек 
Киргизия: за что убит Черный Айбек?