MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Buxoro Qizil Armiyasi

Buxoro Qizil Armiyasi (BQA) — Rossiyadagi fuqarolar urushi davrida va undan keyingi (1922—1924) Buxoro Xalq Sovet Respublikasi (BNSR), keyinroq Buxoro SSRning tashkil topishi bilan shakllantirilgan qurolli kuchlar otryadi.

Shakllanishi va tarkibi 
BQA 1920-yil sentyabrda shakllana boshladi. Uning yaratilishiga 1920-yilgi Buxoro operatsiyasida qatnashgan 1-Sharqiy musulmon miltiq polki asos boʻldi.

1920-yil 6-sentyabrda Buxoro inqilobiy qoʻmitasi harbiy ishlar boʻyicha Xalq Nazorati (Komissariyati) tuzish toʻgʻrisida qaror qabul qildi. Birinchi harbiy Nazir (komissar) Bagautdin Shagabitdinov boʻlib, bir yarim oy oʻtgach, yangi hukumat muxoliflari tomonidan oʻldirilgan. 1920-yil 20-noyabrda bu lavozimni Yusuf Ibrohimov egalladi.

BQA RSFSR Qizil Armiyasi modelida qurilgan. Turkiston fronti qoʻmondonligi BNSR hukumati ixtiyoriga qurol-yarogʻ, qoʻmondonlik shtabini, shuningdek, mahalliy millatlardan boʻlgan Qizil Armiya askarlarini berdi.

1921-yil oʻrtalariga kelib, BQA bitta miltiq va bitta otliq brigadadan (jami 6000 ga yaqin xodimlardan) iborat edi, ammo aslida bu birliklar bu tarzda toʻliq shakllanmagan edi.

Dastlab, BQAda ixtiyoriy ishga olish printsipi mavjud edi va 1922-yilning yozida ikki yillik xizmat muddati bilan harbiy xizmat joriy etildi.

1922-yil 21-avgustda Butun Buxoro Markaziy Ijroiya Qo‘mitasi respublika RVSni tashkil etish to‘g‘risida qaror qabul qildi. 1922-yil oʻrtalariga kelib BQA tarkibiga miltiq polki, otliq polki, artilleriya bataloni, birlashtirilgan harbiy qoʻmondonlik kurslari, yordamchi boʻlinmalar va muassasalar kirdi. BQA basmachilarga qarshi kurashda qatnashgan.

Dastlab, BQA oʻzboshimchalik bilan kesilgan va rangdagi kiyimlarni kiyishga ruxsat berdi, chunki armiyada nafaqat forma, balki poyabzal ham yoʻq edi. 1922-yil bahoridan boshlab BQA taʼminoti RVSRning 1922-yil 31-yanvardagi 322-son buyrugʻi bilan tashkil etilgan Qizil Armiyaning yangi formalarini qabul qila boshladi. 1923-yil mart oyiga kelib ular armiyaning barcha boʻlinmalari va muassasalari bilan taʼminlandi.

1923-yil avgust oyida yangi harbiy formani ishlab chiqish uchun komissiya tuzildi. Ikki oy ichida muammo hal qilindi.

1923-yil 30-oktyabrda BQA qoʻmondonining 616-sonli buyrugʻi bilan BQA va Davlat militsiyasining yangi harbiy kiyimi va nishonlari joriy etilganligi eʼlon qilindi. Belgilangan belgilarga ega eski kiyim-kechaklarni 1924-yil 1-fevralgacha eskirishga ruxsat berildi, ammo uni yangi harbiy forma elementlari bilan aralashtirishga yoʻl qoʻyilmadi.

1924-yil 4-yanvardagi 3-sonli harbiy ishlar boʻyicha Xalq Naziri buyrugʻi bilan BQA shakliga alohida oʻzgartirishlar kiritildi. 1924-yil sentabrda BNSR SSSR tarkibiga kirib, uning hududi Oʻrta Osiyoning boshqa respublikalari oʻrtasida boʻlinganidan keyin BQA tugatildi.

Manbalar

Adabiyotlar 
Степанов Алексей Бухарская Красная Армия. 1922—1924 // Цейхгауз. 1993. № 1(2). С. 30-35.
Tojikiston tarixi
Buxoro amirligi
Buxoro Xalq Sovet Respublikasi
Bаhovuddin Аminjonov

Bahovuddin Aminjonov (1904-yil, Buxoro — 1938-yil, Toshkent) — shifokor, 1922-yilda Germaniyada oʻqish uchun Buxoro Xalq Sovet Respublikasi tomonidan yuborilgan 55 talabadan biri. Yalta shahridagi „Oʻzbekiston“ sanatoriyasida shifokor boʻlib ishlagan.

Faoliyati 
Bahovuddin Aminjonov 1904-yilda Buxoro shahrida mudarris Aminjon Ziyovuddinov oilasida tugʻilgan. Otasi Aminjon Ziyovuddinov „Yosh buxoroliklar“ partiyasining faol aʼzolaridan boʻlgan. U 1920-yilda Buxoro amirligi qulashi natijasida tuzilgan Buxoro Xalq Sovet Respublikasida bir qator nufuzli vazifalarda, jumladan, kitobchilik palatasida ilmiy xodim boʻlib ishlagan.

1922-yilning kuzida Bahovuddin Aminjonov Germaniyaga tahsil olishga borgan va avvaliga Aziz Xoʻja, Sattor Jabbor, Vali Qayumlar bilan Doktor Fekkelmanning xususiy oʻrta maktabida tahsil olgan. Shundan soʻng Berlin universitetining tibbiyot fakultetida oʻqishni davom ettiradi. 1928-yilda sovet hukumati Bahovuddin Aminjonovga taʼlim stipendiyasini bermay qoʻyadi. Aminjonov bu vaziyatni turkistonlik talabalar yetakchilari Ahmad Naim, Said Ali Xo‘ja, Sattor Jabborlarga maslahat soladi. Ular oʻqishni tugatish maqsadida mablag‘ topish yoʻllarini izlay boshlaydilar. Shundan so‘ng Ahmad Naim Polsha elchixonasiga borib, Bahovuddin Aminjonovga o‘qishini tugatishi uchun yordam so‘raydi. Talabalar bu vaziyatni SSSRning Germaniyadagi vakolatxonasiga bildirmaydilar. Chunki bu paytda SSSR vakolatxonasi talabalarning hamma harakatlarini kuzatuv ostiga olgan, ularni oʻqishini tugatmasdan ortiga qaytarib yuborish uchun barcha choralarni ko‘rayotgan edi. Bahovuddin Aminjonov 1929-yilning yanvar—fevral oylarida Varshavada bo‘lib, Polsha hukumatidan yordam olishga erishadi. U yaxshi xabar bilan Berlinga keladi, biroq voqealardan xabardor boʻlgan sovet maʼmurlari uni kuch bilan ortiga qaytarib yuboradi.
B.Aminjonov 1929-yilda SSSRga qaytgach, oʻqishni 1931-yil Oʻrta Osiyo tibbiyot institutida yakunlaydi va Yaltadagi „Oʻzbekiston“ sanatoriyasiga yoʻllanma oladi. „Oʻzbekiston“ sanatoriyasida bosh shifokor boʻlgan B.Aminjonov 1935-yilning oxirida Moskvaga ilmiy safarga borgan. 1936-yil fevralda yana sanatoriyaga qaytadi. Biroq, u ishdan boʻshatiladi va Toshkentga kelib Respublika tubdispanserida (sil dispanseri) ish boshlaydi.

Qatagʻon qilinishi 
Bahovuddin Aminjonov 1937-yilning yanvarida qamoqqa olingan. Unga 1922—1929-yillarda Germaniya va Polsha davlatlarida o‘qigan, „Mustaqil Turkiston“ aksilinqilobiy tashkiloti aʼzosi, Polshaning razvedkasiga josuslik maqsadida yollangan degan tuhmatlar qoʻyadilar. 1938-yil 8-oktyabrda otishga hukm qilingan.

1961-yilning 18-aprelida Moskva shahrida SSSR Oliy Sudi harbiy kollegiyasi Bahovuddin Aminjonovni asossiz jazolangan deb topadi. U 1961-yil 26-iyulda to‘liq oqlanadi.

Manbalar 

1904-yilda tugʻilganlar
Buxoroda tugʻilganlar
1938-yilda vafot etganlar
Sovet davri qatagʻon qurbonlari
Kishilar
Toshkentda vafot etganlar
Jadidlar
Oʻzbekistondagi eng yirik masjidlar roʻyxati

Oʻzbekistondagi masjidlarning hajmiga koʻra roʻyxati — Oʻzbekiston musulmonlari idorasining maʼlumotlariga koʻra tuzilgan mamlakatdagi masjidlar roʻyxati. 2023-yilga kelib Oʻzbekistonda 4000dan ziyod masjid bor.

Manbalar 

Oʻzbekiston masjidlari
Aminjon Ziyovuddinov

Aminjon Ziyovuddinov (1890-yil Buxoro — ?) — „Yosh buxoroliklar“ partiyasi aʼzosi, kitobchilik palatasida ilmiy xodim. Yaltadagi „Oʻzbekiston“ sanatoriyasida shifokor boʻlib ishlagan Bahovuddin Aminjonovning otasi.

Faoliyati 
1890-yili Buxoro shahrida tug‘ilgan. Buxoro madrasalarida tahsil olgan. Yoshlikdagi doʻsti Azimjon Sharipov bilan birga taʼlim olgan. Talabalik yillarida boshqa taraqqiyparvarlar qatori Buxoro jadidlari qatoriga qoʻshilishgan. Aminjon Ziyovuddinov „Yosh buxoroliklar“ tashkilotining faol aʼzolaridan bo‘lib, Buxoro tarixiga oid kitoblar bilimdoni edi. Ular Buxoro amirligining eski boshqaruv tizimini isloh qilish va uni zamonaviy boshqaruvga oʻzgartirishga harakat qilgan. Buxoro jadidlarining bu intilishlari Buxoro amiri Said Olimxon va uning tarafdorlari tomonidan jiddiy qarshilikka uchraydi. Buning natijasida koʻplab „Yosh buxoroliklar“ tashkiloti aʼzolari amirlikdan badargʻa qilinadi. Shundan keyin taraqqiyparvarlar Sovet davlati bilan hamkorlik yoʻliga oʻtgan.

1914-yil yosh tarixchi olim Ahmad Zakiy Validiy To‘g‘on Buxoro shahriga birinchi marta kelganida Aminjon Ziyovuddinovning uyida yashab, maslahatlar olgan. Aminjon Ziyovuddinov 1920-yil amirlikning ag‘darilishi natijasida vujudga kelgan Buxoro Xalq Sovet Respublikasida qator nufuzli vazifalarda ishlagan. 1921-yilda bu safar siyosiy maqsadni koʻzlab Buxoro zaminiga kelgan Zaki Validiy yana Aminjon Ziyovuddinov xonadonida mehmon bo‘lgan. Bu esa uning Buxoro siyosiy hayotidagi oʻrni yuqoriligidan darak beradi.. Oʻgʻli Bahovuddin dastlab jadid maktabida savod chiqargan, so‘ng madrasa taʼlimini olib fors, arab tillarini mukammal o‘rgangan. Aminjon Ziyovuddinov 1922-yilning kuzida oʻgʻlini Germaniyaga oʻqishga joʻnatadi. 1938-yil qatagʻonlari Bahovuddin Aminjonovni ham chetlab oʻtmagan. 1938-yil 8-oktyabrda otishga hukm qilingan.

Qatagʻon qilinishi 
Aminjon Ziyovuddinov O‘zSSR NKVD huzuridagi „uchlik“ning 1937-yilning 5-noyabridagi qarori bilan aksilinqilobiy „Milliy Ittihod“ tashkilotining azosi, millatchi, Fayzulla Xo‘jayev bilan yaqin aloqada degan ayblar bilan 10 yil muddatga mehnat lageriga ishlash uchun hukm qilingan, jazo muddati 1937-yilning 21-avgustidan boshlab hisoblangan. Keyingi taqdiri nomaʼlum.

Manbalar 

1890-yilda tugʻilganlar
Buxoroda tugʻilganlar
Sovet davri qatagʻon qurbonlari
Kishilar
Jadidlar
Ingrid Daubechies

Ingrid Daubechies () (1954-yil 17-avgustda tugʻilgan) — belgiyalik fizik va matematik. Duke universiteti professori. 2023-yilda Wolf matematika mukofoti bilan taqdirlangan.

Ingrid Milliy Muhandislik Akademiyasi, Milliy Fanlar Akademiyasi va Amerika sanʼat va fanlar akademiyasi aʼzosi. Xalqaro matematika ittifoqining prezidenti boʻlgan birinchi ayol (2011–2014).

Manbalar
Shashmaqom festivali

Shashmaqom festivali — ilk bor 2022-yil oʻtkazilgan va 2022-yildan boshlab, Buxoroda 2 yilda bir marotaba may oyida oʻtkazilishi rejalashtirilgan festival. Festival Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 16-noyabrdagi „Buхoro viloyatida yosh ijrochilarning „Shashmaqom“ Respublika festivalini tashkil etish va oʻtkazish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“gi 685-son qaroriga muvofiq tashkillashtiridi.

Festival Buxoro viloyati hokimligi, Madaniyat vazirligi, Yoshlar ishlari agentligi va Oʻzbek milliy maqom sanʼati markazi tomonidan tashkil etiladi va oʻtkaziladi.

Festivalda 30 yoshgacha boʻlgan yakkaxon ijrochilar hamda  faqat tarkibi 15 dan ortiq boʻlmagan xonanda va sozandalardan tashkil topgan ijodiy jamoalar faqatgina maqom asarlari bilan ishtirok etadi. Festival 2 ta yoʻnalish: „Mushkilot“ (cholgʻu) va „Nasr“ (ashula) boʻyicha oʻtkaziladi. Ishtirokchilarning chiqishlari 9-11 nafar ekspertdan iborat hakamlar hay’ati tomonidan 10 ballik tizimda baholandi. Festival gʻoliblari diplomlar, qimmatbaho sovgʻalar bilan taqdirlanadi.

Mazkur festivaldan koʻzlangan maqsad, hujjatda ta’kidlanganidek, oʻzbek musiqa san’atini yanada yuksak bosqichga koʻtarish, milliy maqom san’atini jahon sahnasiga olib chiqish, iste’dodli yoshlarni aniqlash, ragʻbatlantirish va targʻib qilish, umuman, yoshlar oʻrtasida maqom san’atiga qiziqishni oshirishdan iborat.

Festivalda ijro etiladigan asarlar roʻyxati festivalga uch oy qolganda tashkilotchilar tomonidan tasdiqlanadi va ommaviy axborot vositalarida e’lon qilinadi.

2022-yil
Festival ilk bor 2022-yil may oyida Buxoroda oʻtkazildi.

Tadbirning ochilish marosimi Buxoro shahridagi Yoshlar markazida boʻlib oʻtdi. Tadbirda Buxoro viloyati hokimi B. Zaripov nutq soʻzladi. Tadbirda Oʻzbekiston Qahramoni Munojot Yoʻlchiyeva, Matluba Dadaboyeva, Gulbahor Erqulova kabi aktrisalar ishtirok etdi.

Tadbir doirasida boʻlib oʻtgan konsert dasturida „Mustahzod“, „Mustahzodi navo qashqarchasi“, „Samarqand ushshogʻi“, „Toshkent irogʻi“, „Qadimgi ushshoq“, „Eshvoy“ kabi maqom asarlari va kuy-qoʻshiqlar ijro etildi.

Festivalda 30 yoshdan kichik boʻlgan, yakkaxon ijrochilar ishtirok etdi. 15 dan ortiq boʻlmagan xonanda va sozandalardan tashkil topgan ansambllar ishtirok etdi. Ishtirokchilarning chiqishlari 9-11 nafar ekspertdan iborat hakamlar hay’ati tomonidan 10 ballik tizimda baholandi. 

Festival Buxoro viloyati hokimligi tomonidan tashkillashtirildi.

Bu yilgi festivalning taqdirlash marosimi 2022-yilning 24-mayida boʻlib oʻtdi.

Manbalar

Havolalar
Vazirlar Mahkamasining Shashmaqom festivalini oʻtkazish toʻgʻrisidagi qarori hujjati

Buxoro
Festivallar
Buxorodagi festivallar
Saʼdulla Xoja xazirasi

Saʼdulla Xoja xazirasi (Saʼdulloh Xoja xazirasi) — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik. Mazkur xazira Chor Bakr meʼmoriy majmuasida joylashgan boʻlib, XIX asrda qurilgan. Xazira Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.
Saʼdulla Xoja Xazirasi Chor Bakr meʼmoriy majmuasi xonaqohi janubida joylashgan boʻlib, kiraverish darvozasi ikki tomonidan 6 ta hujrasi mavjud. Mazkur hujralar chillaxona vazifani ham bajargan. 1986-yilli xazirada olib borilgan taʼmirlash natijasida eshiklari qayta tiklangan. Eshiklar gujum yogʻochidan qilingan va yuz qismi kandakoriy va kubbakoriy naqshlar bilan bezatilgan. Hazira kirish darvozasi ikki tabaqali boʻlib, usti yopiq ushturgardanlar bilan bezatilgan boʻlib, ular orasi esa osma sharafalardan iborat. Hazirada sagʻona qabrlar mavjud. Hazira ichkarisidagi sharq tomonida ayvon joylashgan. Hazira tom qismi ikkita gumbazdan iborat. Gumbazlar oddiy naqshlar bilan bezatilmagan va obigʻishtdan bezak sifatida foydalanishgan. Ichkari hovlida yozgi tilovatxona joylashgan. Mazkur xazirada qorilar tilovat qilib turgan. Ular vaqf yerlaridan tushgan mab;agʻlar evaziga maosh olgan. Saʼdulla Xoja Xazirasida ertalabdan to kun botgunnga qadar 2 ta qori tilovat qilgan. Hazirada 110 ta qabr mavjud. Ayrim sogʻonalardan ikkinchi marta ham foydalanishgan va baʼzilarida toshbitiklar bor. Toshbitiklar asosan fors tilida bitilgan, arab tilida esa oyatlar koʻchirilgan. Ushbu xazirada 2 ta qabrtoshning yozuvlari saqlanib qolgan. Birinchi qabr tosh bitik fors tilida bitilgan. Ushbu qabr Nurchuchuk poshshoga tegishli boʻlib, u Gavharbonu Sultonim qizi boʻlgan. Ikkinchi qabrdagi bitik ham fors tilida boʻlib, 1858-yilda vafot etgan boʻlgan. Mazkur xazira atrofi devorlar bilan oʻrab olingan. Mazkur xazira uchun Jo’yboriy xojalari koʻplab yerlarni vafq qilgan, va shu hisobidan xazira taʼmirlangan. Hozirgi kunda xazira yaxshi holatda saqlangan.

Manbalar

Adabiyotlar

Ilmiy adabiyotlar 
 
 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro
Oyposhshooyim xazirasi

Oyposhshooyim xazirasi (Poshshooyim xazirasi) — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik. Mazkur xazira Chor Bakr meʼmoriy majmuasida joylashgan boʻlib, XVII asrda bunyod etilgan. Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.
Poshshooyim xazirasi Chor Bakr meʼmoriy majmuasining shimol tomonida joylashgan. Oyposhshooyim xazirasi peshtoqli va uning peydovori yerdan 6 metr chuqurlikda joylashgan. Poydevori sariq rangli xarsangtaroshlar bilan terilgan boʻlib, obi gʻisht va keyin qamish qoʻyilgan. Xaziraga yettita pillapoya orqali chiqiladi. Xazira ichkarisida ikkita qorixona mavjud. Qorixona sharqida asosiy sagʻonalar mavjud. Qabrlarning shimol tomonida esa chiroqpoya oʻrnatilgan. Chiroqpoya yaxshi saqlanmagan boʻlib, gʻarb tomonida naqshlari parchasi saqlanib qolgan va u rayhoniy rangda. Peshtoq ikki tomonida islimiy naqshlar mavjud. Peshtoq kitoba qismida Qur’oni Karimning „Zumar“ surasining 53 oyati keltirilgan. Katiba oyati atrofi parchinkoriy va koshinoriy qilib ishlangan. Xazirada qora marmartosh mavjud boʻlib, u Bibijon xonimga tegishlidir. Bibijon xonim Jonibek Sultonning qizi boʻlgan va u 1608-yilda vafot etgan. Qabrtoshida shunday yozilgan edi: „Bu yorugʻ dahma Olloh tomonidan kechirilgan taqvodor hamda sof, ezgulik niholi Bibijon xonim Jonibek Sulton qizi. Hijriy 1017-yilning Muharram al-ahram shahri (oyida) vafot etgan“. Poshshobibi esa Bibijon xonimning ikkinchi eri Abdurahimxojadan tugʻilgan boʻlib, Nodirmuhammadxoning kelini boʻlgan. Uni Poshshabibi nomi bilan nomlaganlar. Hozirgi kunda ham xazira uning nomi bilan atalib kelinadi. Poshshabibi qabri ham qora rangda boʻlib, yozuvlari nastaliq xatida bitilgan. Undagi marsiya esa fors tilida bitilgan. Ushbu xazirada Bibijon xonim va Oyposhshaoyim xonzodalar dafn qilingan. Xazira uchun Jo’yboriy xojalari koʻplab yerlarni vafq qilgan, va shu hisobidan xazira taʼmirlangan, tilovat qiladigan qorilar maosh olishgan. Xazira Oʻrta Osiyo uslublarida bunyod etilgan.

Manbalar

Adabiyotlar

Ilmiy adabiyotlar 
 
 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro
Odinaxon Jamoldinova

Odinaxon Rasulovna Jamoldinova (1970-yil 29-may, Oʻzbekiston tumani, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, pedagogika fanlar doktori (2015), professor.

Biografiyasi
Odinaxon Jamoldinova 1970-yil 29-may Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston tumanida tugʻilgan. 1992-yilda Toshkent davlat pedagogika institutini pedagogika va psixologiya mutaxassisligi boʻyicha tugatgan. 1998—1999-yillarda Jizzax davlat pedagogika  instituti pedagogika kafedrasi o‘qituvchisi,  1999—1999-yillarda Jizzax viloyati hokimligi oila, onalik va bolalikni ijtimoiy himoya qilish masalalari bo‘yicha kotibiyati yetakchi mutaxassisi, 1999—2002-yillarda Jizzax davlat pedagogika instituti pedagogika kafedrasi o‘qituvchisi, 1999—2008-yillarda „Oila“ ilmiy-amaliy markazi Jizzax viloyat  bo‘limi direktori, 2002—2006-yillarda Jizzax davlat pedagogika instituti yoshlar pedagogikasi va psixologiyasi kafedrasi mudiri, 2006—2008-yillarda Jizzax davlat pedagogika instituti maktabgacha ta’lim nazariyasi va metodikasi kafedrasi mudiri, 2008—2012-yillarda „Kamolot“ yoshlar ijtimoiy harakati Markaziy kengashi raisi o‘rinbosari, respublika „Kamalak“ bolalar tashkiloti raisi, 2012—2015-yillarda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti ma’naviy-axloqiy tarbiya ishlari bo‘yicha prorektori, 2015—2020-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati hamda Fan, ta’lim, madaniyat va sport masalalari qo‘mitasi a’zosi, 2020—2023-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirining ma’naviy-ma’rifiy ishlar samaradorligini oshirish, davlat tili to‘g‘risidagi qonun hujjatlariga rioya etilishini ta’minlash masalalari bo‘yicha maslahatchisi vazifasida faoliyat yuritgan. 2023-yildan Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti Ilmiy ishlar va innovatsiyalar bo‘yicha prorektori. Oʻzbekiston Liberal demokratik partiyasi aʼzosi.

Ilmiy faoliyati
Odinaxon Jamoldinova 1992—1998-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti aspiranturasida oʻqigan. 1997-yilda nomzodlik, 2015-yilda doktorlik (DSc) dissertatsiyasini himoya qilgan. Odinaxon Jamoldinova pedagogika sohasida 100  dan ortiq ilmiy ishlar, jumladan, 2 ta o‘quv qo‘llanma, 3 ta uslubiy qo‘llanma, 3 ta monografiya, 2 ta risola muallifi.

Mukofotlari
 „Moʻtabar ayol“ koʻkrak nishoni (2021).

Manbalar 

Oʻzbekistonlik olim ayollar
Fan doktorlari
Professorlar
Zuhra Ismoilova

Zuhra Qoraboyevna Ismoilova (1961-yil 20-aprel, Sirdaryo tumani, Sirdaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, pedagogika fanlari doktori (2007), professor.

Biografiyasi
Zuhra Ismoilova 1961-yil 20-aprel Sirdaryo viloyati, Sirdaryo tumanida tugʻilgan. 1984-yilda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutining muhandis-pedagog mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1985—2020-yillarda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutida laborant, assistent, katta o‘qituvchi, dotsent, professor, kafedra mudiri, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari bo‘yicha prorektor lavozimida ishlagan. 2020-yildan „Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti“ Milliy tadqiqot universitetining „Professional ta’lim va jismoniy madaniyat“ kafedrasi mudiri. „Ma’rifat“ targ‘ibotchilar jamiyati aʼzosi.

Ilmiy faoliyati
Zuhra Ismoilova 2000-yil „Texnika oliy ta’lim  muassasalarida talabalarning kasbiy malakalarini shakllantirish“ mavzusida nomzodlik,  2007-yilda „Ma’naviy-axloqiy tarbiyaning nazariy va eksperimental metodik asoslari: (Milliy istiqlol g‘oyasi: asosiy tushuncha va tamoyillar asosida)“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qiligan. 5 ta darslik, 12 ta o‘quv qo‘llanma, 5 ta monografiya, 50 ga yaqin uslubiy ishlanma va risolalar, 300 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi.

Mukofotlari
 „Oʻzbekiston mustaqilligiga 25 yil“ esdalik nishoni (2016);
 „Moʻtabar ayol“ koʻkrak nishoni (2020);
 „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 30 yilligi“ esdalik nishoni (2021);
 „Oʻzbekiston Konstitutsiyasining 30 yilligi“ esdalik nishoni (2022).

Manbalar 

Professorlar
Fan doktorlari
Oʻzbekistonlik olim ayollar
Diloro Yusupova

Diloro (Dinara) Yusupova (1911-yil, Buxoro — 1981-yil, Toshkent) — Oʻzbekistondagi birinchi ayol huquqshunos, O‘zSSR bosh prokurori yordamchisi. BXSR harbiy ishlar noziri Sobirjon Yusupovning qizi.

Diloro Yusupova 1911-yilda Buxoro shahrida tugʻilgan. Otasi Sobirjon Yusupov „Yosh buxoroliklar“ tashkilotining faollaridan bo‘lib, rus tilini yaxshi bilgani tufayli siyosiy harakatlarda faol qatnashgan. Shu sabab Diloroning yoshligi otasining siyosiy qarashlari tufayli taʼqib va quvg‘inlarda o‘tgan.

Diloro Yusupova 11 yoshida Buxoro Xalq Sovet Respublikasi tomonidan Moskva shahriga o‘qishga yuborilgan. Oʻqish davomida o‘zining iqtidori, bilimga tashnaligi bilan 1924-yildayoq Moskvadagi o‘zbek talabalari orasida tanildi. 1926-yil maktabni aʼlo baholarga tugatib, O‘zbekistonga qaytdi.

Diloro Yusupova Toshkent komsomolining okrug qo‘mitasida ishlagan. Shu bilan birga O‘rta Osiyo davlat universitetining sud bo‘limiga o‘qishga qabul qilingan. Keyinchalik aspiranturaga tayyorlanib, Sovet huquqi ilmiy-tekshirish institutiga o‘qigan. Shundan keyin bitiruv imtihonlarini yaxshi topshirib yo‘llanma bilan O‘zbekiston Respublikasi Prokuraturasiga ishga joʻnatilgan. Berilgan sinov muddatidan so‘ng Yusupova 1925-yili 24 yoshida O‘zbekiston Respublikasi prokurori yordamchisi lavozimiga tayinlangan.

Diloro Yusupova Moskva oʻqiyotgan vaqtida tanishgan O‘zSSR Oliy sudi sudyasi namanganlik Muhammadjon Mo‘minov bilan turmush qurgan. Muhammadjon Mo‘minov O‘zbekistonda yuridik fanlarning shakllanishiga asos solgan yosh huquqshunoslardan boʻlgan. Mo‘minov Samarqandda O‘zbekiston Oliy sudi kollegiyasining aʼzosi, 1931-yildan 1935-yilgacha sud tizimidagi qator muhim lavozimlarda xizmat qilgan. 1937-yil 29-mart kuni ﻿Muhammadjon Mo‘minov hibsga olinadi. O‘sha paytda Mo‘minov O‘zSSR Adliya komissarligining aholiga yuridik yordam va sud himoya bo‘limi boshlig‘i, Yusupova boʻlsa O‘zSSR Bosh prokurori yordamchisi boʻlgan.

1937-yilning 22-sentabrida „xalq dushmani“ning xotini, erining troskiychiligini, aksilinqilobiy faoliyatini yashirgan deb 25 yoshli O‘zSSR prokurori yordamchisi Diloro Yusupovani ham qamoqqa oladilar. Marat ismli 6 yoshli o‘g‘li va 4 yoshli qizi Surayyo bolalar uyiga topshiriladi.
1938-yilning 4-oktyabrida Diloro Yusupovaning turmush oʻrtogʻi Muhammadjon Mo‘minov „Moskvada oʻtkazilgan namoyish rahbarlaridan biri“ degan tuhmat bilan otib tashlangan. Yusupova shartli ravishda ozodlikka chiqariladi.

Dilora Yusupova bergan ariza boʻyicha 1956-yilda qayta tergov oʻtkaziladi. 1957-yil 23-yanvarda Muhammadjon Mo‘minov SSSR Oliy sudi harbiy kollegiyasi tomonidan oqlangan.

Manbalar 

1911-yilda tugʻilganlar
Buxoroda tugʻilganlar
1981-yilda vafot etganlar
Kishilar
Toshkentda vafot etganlar
Ayollar