Anya Taylor-Joy

Anya-Josephine Marie Taylor-Joy ( ; 1996-yil 16-aprelda tugʻilgan) — aktrisa. U Primetime Emmy mukofotiga nomzod boʻlishdan tashqari, Oltin globus mukofoti va Screen Actors Guild mukofotini oʻz ichiga olgan bir nechta mukofotlarni qoʻlga kiritdi. 2021-yilda u Time jurnalining „Kelajakni shakllantirayotgan rivojlanayotgan liderlar“ 100 Next roʻyxatiga kiritilgan.

Mayamida tugʻilib, Buenos-Ayres va Londonda oʻsgan Taylor-Joy 16 yoshida aktyorlik karyerasini davom ettirish uchun maktabni tark etdi. Kichkina televizion rollardan soʻng u „The Witch“ (2015) dahshatli filmida bosh rolni ijro etib, filmdagi debyutini qildi. U „Split“ (2016) qoʻrqinchli filmida va uning davomi „Glass“ (2019) va „Toroughbreds“ (2017) qora komediyasida rol oʻynadi. U 2017-yilda Cannes kinofestivalida Trophée Chopard sovrinini qoʻlga kiritdi.

Oʻshandan beri Taylor-Joy „Peaky Blinders“ (2019—2022) teleserialining beshinchi va oltinchi seriyalarida rol oʻynagan va Oltin globus nominatsiyasiga sazovor boʻlgan „Emma“ (2020) davriy dramasida Emma Woodhouse rolini oʻynagan. Oʻsha yili u Netflix mini-seriali „The Queenʼs Gambit“ (2020)dagi Bet Harmon rolini ijro etgani uchun tanqidchilarning olqishiga sazovor boʻldi va bir qancha mukofotlarni, jumladan, Oltin globus va Screen Actors Guild mukofotini qoʻlga kiritdi.

Yoshligi 
Taylor-Joy 1996-yil 16-aprelda Florida shtatining Mayami shahrida sobiq bankir Dennis Alan Taylor va psixolog Jennifer Marina Joy oilasida tugʻilgan. Uning soʻzlariga koʻra, uning Mayamida tugʻilishi „oʻyin-kulgi“ edi, chunki ota-onasi oʻsha paytda shaharda dam olishgan; tugʻilgan joyi tufayli, u mamlakatning jus soli fuqarolik qonuni tufayli Amerika fuqaroligiga ega. Uning otasi britaniyalik otaning oʻgli ingliz va shotlandiyalik-argentinalik va onasi anglo-argentinalik ona. Uning onasi Zambiyada ingliz diplomati boʻlgan bobosi va Barselonada yashovchi ispaniyalk buvisi oilasida tugʻilgan. U olti aka-ukaning eng kichigi, ulardan toʻrt nafari otasining oldingi nikohidan.

Taylor-Joy oilasi bilan Buenos-Ayresda yashagan va olti yoshiga qadar Northlands maktabida oʻqigan, oila Londonning Viktoriya hududiga koʻchib oʻtgan. U ispan va ingliz tillarini yaxshi biladi. Taylor-Joy bu harakatni „travmatik“ deb bildi va Argentinaga qaytish umidida ingliz tilini oʻrganishdan bosh tortdi. U Hill Houseda taʼlim olgan va Queenʼs Gate maktabida oʻqigan hamda maktab spektakllarida ishtirok etgan. U 16 yoshida maktabni tark etdi, bunga sabab qilib oʻz sinfdoshlarining haqoratini koʻrsatdi, u shunday eslaydi:

Taylor-Joy dastlab raqs bilan shugʻullangan, 15 yoshgacha balet bilan shugʻullangan. 17 yoshida u Storm Management asoschisi Sara Dukas tomonidan itini Londonning Knightsbridge shahridagi Harrods doʻkoni oldida sayr qilayotganida model sifatida kuzatilgan.

Faoliyati

Dastlabki ish va yutuq (2013–2019) 
Taylor-Joy 2014-yilgi dahshatli komediya „Vampire Academy“dagi birinchi aktyorlik rolining yakuniy qismidan olib tashlandi, uning roli nomaʼlum qoldi. U Filippa Kollinz-Devidson detektiv drama seriyasi „Endeavour“ epizodida oʻzining televizion debyutini qildi va bu 2015-yilgi „Atlantis“ fantastik-sarguzasht drama seriyasining koʻp epizodli chizigʻida paydo boʻldi. Uning yutuq roli Robert Eggers rejissori tomonidan suratga olingan „The Witch“ nomli qoʻrqinchli badiiy film boʻlib, u Nyu-England fermasidan tashqari oʻrmonda yovuzlik kuchlariga duch kelgan Puritan oilasi haqida hikoya qiladi. Uning premyerasi 2015-yilda Sundans kinofestivalida boʻlib oʻtdi hamda tanqidchilar olqishiga sazovor boʻldi va Taylor-Joyning ijrosi yuqori baholandi. The New Yorker gazetasi muxbiri Entoni Leyn shunday deb yozgan edi: „Taylor-Joy bu rolda hayratlanarli, uning katta koʻzlaridagi begʻuborligi hiyla-nayrang ipi bilan oʻralgan — bu uning tez aqli, zukko va qiziquvchan qizga xos boʻlmagani yoki baʼzi bir maqsadlarida yiqilib qolmaganligidan dalolat beradi“. Film tijoriy muvaffaqiyatga erishdi va u „Eng yaxshi aktyor“ uchun Gotham Independent Film mukofotini va „Eng yaxshi yangi kelgan ayol“ uchun Empire mukofotini qoʻlga kiritdi.

Keyingi yili Taylor-Joy Lyuk Skottning „Morgan“ ilmiy-fantastik qoʻrqinchli filmida bosh qahramon rolini oʻynadi. Bu film salbiy baholarga sazovor boʻldi va tijoriy muvaffaqiyatsizlikka uchradi, ammo Booth Michigandan Jon Serba „Taylor-Joy bizni begunoh qizcha va oʻlik koʻzli yovuzlik oʻrtasida qattiq tebranadigan spektakl bilan qurolsizlantiradi“, deb yozgan. U keyingi „Barry“ dramatik filmida rol oʻynadi, filmda 1981-yilda Kolumbiya universitetidagi yosh Barak Obamaning birinchi oʻquv yiliga eʼtibor qaratilgan; 2016-yil Toronto xalqaro kinofestivalida premyerasi boʻlib oʻtdi. U shuningdek, Skrillexning GTA albomidagi „Red Lips“ qoʻshigʻining remiksi uchun musiqiy videoda paydo boʻldi.

2016-yilda u M. Night Shyamalanning „Split“ filmida James McAvoyga qarama-qarshi rol oʻynagan va u yerda bir nechta xarakterga ega boʻlgan erkak (McAvoy) tomonidan oʻgʻirlab ketilgan oʻsmir qiz Keysi Kuk rolini oʻynagan. Bu tijoriy muvaffaqiyat boʻlib, 9 million dollarlik byudjetda 278,5 million dollar yigʻdi. Oʻsha yili uning keyingi filmi Kori Finlining rejissorlik debyuti „Toroughbreds“ edi. Unda Olivia Kuk va Anton Yelchin oʻzining soʻnggi filmdagi rolida ishtirok etdi. Taylor-Joy giyohvand moddalar sotuvchisi bilan shartnoma asosida oʻgay otasini oʻldirishni rejalashtirgan oʻrta maktab oʻquvchisi Lili rolini oʻynadi. 2017-yilgi Sundance kinofestivalida premyerasi boʻlib oʻtdi; IndieWiredan Devid Erlix uning chiqishlarini „maftunkor“ deb atadi. Uning 2017-yildagi uchinchi chiqishi Serxio G. Sanchesning qoʻrqinchli sirli „Marrowbone“ filmi boʻlib, uning ansambli tanqidchilar maqtoviga sazovor boʻlgan; The Verge jurnalisti Tasha Robinson Taylor-Joy nomuvofiq xarakterga „uyatchan va jozibali iliqlik“ olib kelganini yozgan. Taylor-Joy BAFTA Rising Star mukofotiga nomzod boʻldi va oʻsha yili Cannes kinofestivalida Trophée Chopard bilan taqdirlandi. 2017-yil dekabr oyida u Jessi Burtonning shu nomdagi romani asosidagi BBC One davriy drama mini serialida Petronella Oortman rolini oʻynadi.

Taylor-Joy oʻzining Keysi Kuk rolini 2019-yilda Jeyms McAvoy, Samuel L. Jackson va Sara Polson ishtirokida paydo boʻlgan „Unbreakable“ film trilogiyasining yakuniy filmi „Glass“ psixologik superqahramon filmida takrorladi. Bu butun dunyo boʻylab 247 million dollar yigʻib, tijorat muvaffaqiyati boʻldi, lekin avvalgisidan farqli oʻlaroq, turli xil baholarni oldi. Oʻsha yilning oxirida u „Love, Antosha“ hujjatli filmida uning marhum hamkasbi Anton Yelchinning hayoti va karyerasi haqidagi hujjatli filmda paydo boʻldi va Xozierning „Dinner & Diatribes“ qoʻshigʻi uchun klipida suratga tushdi. Uning 2019-yildagi keyingi ikkita filmi „Playmobil: The Movie“ animatsion musiqiy sarguzasht filmi va „Radioactive“ biografik drama filmi tijoriy muvaffaqiyatsizlikka uchradi. U, shuningdek, Netflix animatsion fantastik seriyasi „The Dark Crystal: Age of Resistance“da Brea xarakteriga ham ovoz berdi. 2019-yildagi soʻnggi rolida u BBC One davriy jinoyat dramasi „Peaky Blinders“ serialida Jina Greyning bosh rolini oʻynadi.

Mashhurlikka koʻtarilish (2020–hozirgacha) 
2020-yilda Taylor-Joy Jane Austenning 1815-yilda yozilgan xuddi shu nomli romaniga moslashtirilgan „Autumn de Wilde“ning „Emma“ rejissorlik debyutida Emma Woodhouse rolini oʻynadi. Filmni koʻzdan kechirar ekan, Rolling Stonedan Piter Travers Taylor-Joyni „choʻgʻlanma“ deb hisobladi. Taylor-Joy „The New Mutants“ super qahramon qoʻrqinchli filmida rossiyalik mutant va sehrgar Illyana Rasputin/Magikni ham tasvirlagan. Dastlab u 2018-yilning aprel oyida chiqarilishi kerak edi, biroq bir qancha kechikishlarga duch keldi; u 2020-yilda chiqarilgan.

Taylor-Joy Netflix mini seriali „The Queenʼs Gambit“ filmida giyohvandlik va alkogolga qaramlik bilan kurashib, shaxmat olamining eng yuqori pogʻonasiga koʻtarilgan yetim shaxmatchi Bet Harmon rolini oʻynadi. Serial va uning ijrosi keng tanqidlarga sazovor boʻldi. 2020-yil 23-noyabrda Netflix u nashr etilganidan buyon 62 million xonadon tomonidan koʻrilganini eʼlon qildi va uning „hozirgi kunga qadar eng katta ssenariyli cheklangan seriali“ga aylandi. Entertainment Weekly xodimi Darren Franich Taylor-Joyning oʻyinini „qorongʻu maftunkor“ deb atadi va u „sokin damlarda qanday ajoyib boʻlishini, raqibni magʻlub etganda qovoqlari torayishi va oʻyin boshlanganda butun vujudi gʻazablangan umidsizlikni jismonanlashtirishini“ qayd etdi. Unga qarshi xuddi shunday, Varetedan Karolin Framke uni „shunchalik magnitlanganki, u kameraning linzalariga qaraganida, uning chaqmoqdek porlashi kamerani kesib tashlash bilan tahdid qilayotgandek“. Taylor-Joy oʻzining ijrosi uchun koʻplab maqtovlarga sazovor boʻldi, jumladan, Oltin globus, Screen Actors Guild va Critics' Choice televideniyesi mukofoti.

2020-yilda u navbatdagi rejissor Eoin Makkenning Rob Doylning shu nomdagi romani asosida suratga olingan „Here Are the Young Men“ dramatik filmida suratga tushdi; u 2021-yil aprelgacha chiqarilmadi. 2021-yilda u Edgar Raytning 2021-yil oktabr oyida chiqqan „Last Night in Soho“ psixologik qoʻrqinchli filmida rol oʻynadi. Filmda u Petula Klark qoʻshigʻining „Downtown“ versiyasini ijro etadi; Taylor-Joy qoʻshiqni ovoz yozish studiyasida xarakterga ega boʻlmagan holda ijro etayotgani haqidagi musiqiy video filmning chiqishiga toʻgʻri keldi.

2022-yilda Taylor-Joy kinorejissor Robert Eggers bilan "The Northman" tarixiy dostonidagi bosh rol uchun yana birlashdi, bu „10-asr boshida Islandiyada boʻlib oʻtgan Vikinglar qasos dostoni“ deb taʼriflangan. Film 2022-yil 22-aprelda ijobiy tanqidlarga uchragan.

Kelgusi loyihalar 

Taylor-Joy Devid O. Rasselning 2022-yil noyabr oyida chiqishi rejalashtirilgan „Amsterdam“ davriy filmida paydo boʻladi. U „Mad Max: Fury Road“ filmining „Furiosa“ epizodidagi bosh qahramonni tasvirlash uchun moʻljallangan. 2017-yildan beri Taylor-Joy Robert Eggers rejissorligidagi FW Murnauning „Nosferatu“ remeykidagi bosh rolga qoʻshildi. Oʻsha yili u „The Sea Change“ dramatik filmida ham ishtirok etdi. 2020-yil dekabr oyida „The Queenʼs Gambit“ filmining yozuvchi-rejissori Skott Frank Vladimir Nabokovning Taylor-Joy bosh rolini ijro etgan „Laughter in the Dark“ romanining moslashuvini suratga olishdan umidvor ekanligini maʼlum qildi. 2021-yil sentabrida u Aaron Horvat va Maykl Yelenichning 2023-yil 7-aprelda chiqishi moʻljallangan „Mario“animatsion filmida malika Peachning ovozi sifatida ishtirok etishi eʼlon qilindi.

Filmografiyasi

Film

Televideniye

Musiqiy videolar

Mukofotlar va nominatsiyalari 
Taylor-Joy bir qancha maqtovlarga sazovor boʻldi, jumladan, „Eng yaxshi yangi aktyor“ uchun Empire mukofotini qoʻlga kiritdi va 2016-yilda „Yosh aktyor tomonidan eng yaxshi ijro“ uchun Saturn mukofotiga nomzod boʻldi, BAFTA Rising Star mukofotiga nomzod boʻldi va gʻolib boʻldi. 2017-yilda Trophée Chopard va „Eng yaxshi aktrisa — miniserial yoki televideniye filmi“ uchun Oltin globus mukofotini, „Film/miniserialdagi eng yaxshi ayol roli“ uchun Critics' Choice televideniyesi mukofoti va 2021-yilda „Telefilm yoki mini-serialdagi eng yaxshi aktrisa“ uchun Screen Actors Guild mukofoti.

Manbalar

Havolalar 

 

Angliyalik televideniye aktrisalari
Amerikalik ovoz aktrisalari
Amerikalik televideniye aktrisalari
Yashayotgan insonlar
1996-yilda tugʻilganlar
Amerikalik aktrisalar
Argentinalik aktrisalar
Angliyalik aktrisalar