MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Aleksandriya Araxosiya

Araxosiyadagi Aleksandriya () Aleksandropolis (Ἀλεξανδρόπολις) nomi bilan ham tanilgan, Afgʻonistonda hozirda Qandahor deb ataladigan qadimiy shahar hisoblanadi. Bu Buyuk Aleksandr tomonidan asos solingan yoki nomi oʻzgartirilgan yigirmadan ortiq shaharlardan biri edi. Shahar taxminan miloddan avvalgi 330-yilda avvalroq mavjud boʻlgan Ahamoniylar qalʼasi poydevorida barpo etilgan. Araxosiya — Ahamoniylar, Salavkiylar va Parfiya imperiyalari tarkibida boʻlgan qadimgi viloyatning yunoncha nomi. Araxosiya viloyati Qandahordagi Argʻindob vodiysi atrofida joylashgan edi. Viloyat Hindukushgacha yetib bormagan, lekin u sharqqa, Hind daryosigacha choʻzilgan, shu bilan birga uning aniq chegaralari hamon aniq emas.

Tarixi 

Buyuk Aleksandr yurishidan soʻng, Araxosiya Satrap Sibirtiy tomonidan boshqarilgan. Miloddan avvalgi 3-asrda Hindiston saroyining elchisi Megasfen Hindistonga tashrif buyurish uchun shahardan joʻnab ketgan deb taxmin qilinadi:Megasfen Araxosiya satrapi Sibirtiy bilan birga yashagan va hindlarning shohi Chandragupta saroyiga tashrif buyurgani toʻgʻrisida tez-tez gapirib bergan. Arrian, Anabasis Aleksandri ..

Isidor Xaraksskiy eramizning 1-asridagi „Parfiya bekatlari“ kundaligida haligacha kechki paytlarda yunon ruhini beradigan „Araxosiya metropolisi — Aleksandropolis“ ni tasvirlab bergan:

Qoldiqlari 

Aleksandriya Araxosiya xarobalari zamonaviy Qandahor shahrining gʻarbiy qismidagi Qadimgi Qandahor qalʻasi hududida topilgan. Qalʻa Britaniya Janubiy Osiyo tadqiqotlari jamiyati tomonidan 1970-yillarda va barqarorlik va xavfsizlik nisbatan yaxshilangan 2008-yildan 2009-yilgacha qazilgan.

Ushbu qazishmalar qalʼaning islom davrida barpo etilgan devorlari klassik davrdagi devorlar ustiga qurilganligini koʻrsatadi, bu esa kvadrat (tetragonis) shaklidagi shahar boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi, ammo gʻayrioddiy topografiya bilan juda oʻzgartirilgan. Yunon shahriga tutashgan uchburchak shaklidagi qalʼaning qismi Buddizm davriga tegishli.

Aleksandr oʻz shahrini miloddan avvalgi 6-asrdagi Fors garnizoni joylashgan joyda qurgan koʻrinadi. Dovon, daryo va uchta shaharlararo savdo yoʻllarining tutashuvi ushbu joyni strategik ahamiyatga molik maskan qilgan. Hozirga qadar hech qanday yunon uslubidagi binolar topilmagan, ammo koʻplab yunon tangalari, yozuvlari va qabrlar topilgan. Qazish ishlari chuqurroq qatlamlarga etib borgani sari, yangidan yangi kashfiyotlar kutilmoqda.

Qalʼa devorlarida Farah, Balx va Nadi Ali Sorx Gdagdagi kabi dumaloq minoralar boʻlganligi koʻrsatildi, biroq ular islom davriga tegishli boʻlishi mumkin.

Galereya

Yana qarang 
 Qandahor
 Aleksandriya Ariana

Manbalar

Havolalar 

 
 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Afgʻoniston shaharlari
Qandahor
Qandahor tarixi
Afgʻonistondagi sobiq aholi punktlari
Markaziy Osiyodagi shaharlar
Buyuk Ipak yoʻli boʻyidagi aholi punktlari
Aleksandr asos solgan shaharlar
Mohzoda Begim

Mohzoda Begim (XIX asr) — oʻzbek shoirasi. Uning yashagan davri va tarjimai holiga oid maʼlumotlar kam saqlangan. Mohzoda Begimning „Jahona xitob“ deb ataluvchi sheʼri qoʻqonlik maʼrifatparvar shoir Ibrohim Davron (1874-1922) bostirib chiqargan „Ash’ori nisvon“ („Ayollarning sheʼrlari“, OʻzR FA Sharqshunoslik instituti, inv. № 16704) kitobiga kiritilgan. Shoira bu sheʼrida oʻz davridagi xotin-qizlarning ayanchli qismati, ularning huquqsizligi va mudhish hayotini tasvirlab, oʻzi yashayotgan tuzumning adolatsizligidan shikoyat qiladi.

Manbalar
Xiaomi Mi MIX 2

Xiaomi Mi MIX 2 — bu Xiaomi tomonidan ishlab chiqarilgan Android telefonidir. U birinchi marta 2017-yil sentabrida Xitoyda keng ommaga taqdim qilingan va ishlab chiqarilgan, keyinroq Hindistonda 2017-yil 10-oktabrda Dehlidagi tadbirda taqdim etilgan. Bu Xiaomi Mi MIX ning avlodi boʻlib tom maʼnoda ham uning vorisi boʻlishi koʻzda tutilgan edi. Modelning keramika korpusi Filipp Stark kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan.

Texnik xususiyatlari

Uskuna 
Mi MIX 2 Qualcomm Snapdragon 835 protsessori bilan jixozlangan boʻlib, 6 yoki 8 GB LPDDR4X operativ xotira ega. U  1080p IPS LCD displey va 4 oʻqli OIS kamera tizimiga ega. Saqlash opsiyalariga 64, 128 yoki 256 kiradi Gb xotira kiradi. Xitoyda 256 GB faqat xitoy uchun ishlab chiqariladi. Hindistonda esa faqat 128 GB sotiladi. Telefonning orqa tomonida barmoq izlari skaneri va pastki qismida old kamera mavjud. U Quick Charge 3.0-ni qoʻllab-quvvatlaydigan USB-C teskari ulagichga ega boʻlib battareya quvvati 3400 mA / soat tashkel etadi. Bundan tashqari, toʻrt qirrali kavisli sopol korpusga ega. U 3,5 mm eshitish raz’emiga ega emas va qutida taqdim etilgan USB-C dan 3,5 mm gacha boʻlgan eshitish vositasi uyasi adapteri bilan birga keladi<ref
>„Xiaomi Mi Mix 2 review: Astouding, audacious, accessible“. </ref>.

Dasturiy taʼminot 
U Android 7.0 „Nougat“ bilan birga keladi, Xiaomi’ning MIUI 9 maxsus operatsion tizimi oldindan oʻrnatilgan.

Xiaomi Mi MIX 2S 
Xiaomi kompaniyasi Mi MIX 2 ning yangi versiyasi Mi MIX 2S ni 2018-yil 27-mart kuni taqdim etgan. Qualcomm Snapdragon 845 tomonidan quvvatlanadi, u bir xil  1080p IPS LCD displey Mi MIX 2 da topilgan, yangi ikkita 12 MP kamera, Qi simsiz zaryadlash va Android 8.0 Oreo bilan oldindan yuklangan. Mi MIX 2S DxOMark testida 97 ball olgan.

Qabul 
2017-yil avgust oyida u dizayni uchun IDEA Gold mukofoti bilan taqdirlangan. 

Sharhlarda umumiy fikr-mulohazalar ijobiy bo‘lgan, tanqidchilar asl Mi Mixga nisbatan uning qulayroq elementlarini maqtashadi, masalan, butun dunyo bo‘ylab LTE diapazonlari, asl Mi Mixdan arzonroq narx, kichikroq displey va piezoelektrik o‘rnini bosuvchi anʼanaviy eshitish vositasi hamda original Mi Mix-dagi dinamik alohida takidlab oʻtishgan. Ammo foydalanuvchilar Orange va Bouygues tarmoqlarida Fransiyada 4G ulanish muammolari haqida xabar berishgan. Shuningdek, telefon Yevropada keng qo‘llaniladigan 4G+ Carrier Aggregation Intern va (B3+ B7) ni qo‘llab-quvvatlamaydi.

Manbalar

Havolalar 

Android smartfonlar
Zubogy

Zubogy - Vengriyaning Borsod-Abaúj-Zemplén okrugida joylashgan qishloqdir. Ragaly va Felsőkelecsény bilan yoʻl aloqasi mavjud. Eng yaqin shahar — Kazincbarcika.

Cherkov 
Islohot cherkovining Romanesk-Gotik cherkovi bor.

Havolalar 

 Koʻcha xaritasi 

www.zubogy.hu

mapZubogy
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Klaus Teuber

Articles with hCards
Klaus Teuber (1952-yil 25-iyun — 2023-yil 1-aprel) — nemis stol oʻyinlari dizayneri. Dastlab stomatolog boʻlib ishlagan, u avval oʻyinlarni shunchaki zavq sifatida, keyinchalik esa toʻliq ish sifatida amalga oshirgan.

Uning toʻrtta oʻyini nufuzli "Spiel des Jahres "(Yil oʻyini) mukofotini qoʻlga kiritdi: "Barbarossa" (1988), "Adel Verpflichtet" (1990), "Drunter und Drüber "(1991) va "Katan koʻchmanchilari "(1995). Ikkinchidan 40 milliondan ortiq nusxada sotilgan, 40 tilga tarjima qilingan va u koʻplab kengaytma va versiyalarning yaralishiga sabab boʻldi  Teuber 2002-yilda Catan Gmbh oʻyin kompaniyasiga asos solgan va hozirda uning oʻgʻillari oilaviy biznesni boshqarmoqda.

Hayotning boshlangʻich davri 
Teuber 1952-yilda Breuberg qal’asi ostidagi Ray-Braytenbax qishlogʻida tugʻilgan.  U bolalik paytida askarlar bilan bola sifatida oʻyin oʻynagan va keyinchalik harbiy xizmat paytida yosh turmush oʻrtoq va ota sifatida oʻyinga qaytgan.

Ijodiy faoliyati 
Teuber oʻzining Teuber Dental-Labor biznesida stomatolog boʻlib ishlagan, ammo bu ishdan mamnun emas edi. U oʻyinlarni yoqimli alternativa sifatida ishlab chiqdi va ular muvaffaqiyatli boʻlgach, 1998-yilda toʻliq vaqtli oʻyin dizayneri boʻldi  Oilaviy oʻyin biznesi 2002-yilda Catan Gmbh sifatida tashkil etilgan va uning oʻgʻillari Benjamin va Guido direktor, rafiqasi esa. Klaudiya va uning qizi ham buxgalter va sinovchi rollarini bajaradilar.

Oʻlimi 
Teuber 2023-yil 1-aprelda 70 yoshida qisqa muddatli kasallikdan so‘ng vafot etdi.

Oʻyinlari 

 Adel Verpflichtet (1990) (Adolatli vositalar yoki faul, Hoity Toity, Hook yoki Crook). Amerika bozorida Avalon Hill tomonidan 1991-yilda nashr etilgan va bu nemis uslubidagi stol oʻyinlarining dastlabki importiga aylandi.
 Barbarossa (1988)
 Catan (1995) (Die Siedler von Catan, The Settlers of Catan) va uning koʻplab kengaytmalari va versiyalari, masalan , videooʻyin.
 Drunter und Drüber (1991) (2010-yilda Wacky Wacky West sifatida qayta ishlangan)
 Entdecker (1996)
 Löwenherz yoki Domaine (1997)
 Pop qorin (1999)
 Timberland (1989), oʻrmonlarni boshqarishga asoslangan nemis uslubidagi stol oʻyini, Deutscher Spiele Preis (Germaniya oʻyin mukofoti) da toʻqqizinchi oʻrinni egalladi.

Shuningdek 

 Going Cardboard, (hujjatli film; Teuber bilan suhbatni oʻz ichiga oladi)
 Klaus Teuber oʻyinlar roʻyxati

Maʼlumotnomalar

Havolalar 

 „Maxsus K“ , Klaus Teuberning oʻyin sanoatiga taʼsiri haqidagi maqola
 „Monopoliya qotili: mukammal nemis stol oʻyini janrni qayta aniqlaydi“, Klaus Teuber Katan koʻchmanchilarini tozalash jarayoni haqidagi maqola
2023-yilda vafot etganlar
1952-yilda tugʻilganlar
Bezu, Etyen

Etyen Bezu ( ; 1730-yil 31-mart, Nemurs — 1783-yil 27-sentyabr, Fontanblo yaqinidagi Basse-Loj) — fransuz matematigi , Fransiya Fanlar akademiyasining aʼzosi (1758).

Midshipmenlar maktabida (1763) va Qirollik artilleriya korpusida (1768) matematikadan dars bergan. Uning asosiy ishlari algebra (yuqori darajali algebraik tenglamalar tizimini oʻrganish, bunday sistemalardagi tenglamalarning nomaʼlumlarni yoʻq qilish va boshqalar) bilan bogʻliq. Bir necha bor qayta nashr etilgan olti jildlik „Matematika kursi“ (1764-1769) muallifi hamdir.

Matematikada uning nomi bilan quyidagilar atalgan:

 Bezu halqasi
 Bezout nisbati
 Bezout teoremasi
 Bezout teoremasi (algebraik geometriyasi)

Olimning nomi asteroid (17285) Bezout asteroidiga berilgan.

Manbalar

Adabiyotlari 

 Bezu // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
 Bogolyubov A. N. Bezu Etenn // Matematiki. Mexaniki. Biograficheskiy spravochnik. — Kiev: Naukova dumka, 1983. — S. 34. — 639 s.
 Djon Dj. O’Konnor i Edmund F. Robertson. Bezu, Eten (angl.) — biografiya v arxive MacTutor.
1783-yilda vafot etganlar
27-sentyabrda vafot etganlar
1730-yilda tugʻilganlar
31-martda tugʻilganlar
Abulqosim Ishtixoniy

Abulqosim Ishtixoniy(arabcha:أبو القاسم اشتيخاني — Abulqosim Ishtixoniy — Toʻliq ismi:Abulqosim Ali ibn Mardon shoh ibn Afto ibn Mustalim ibn Muhsin ibn Adl Ishtixoniy) — Muhaddis, roviy va xatib.

Faoliyati 
Abulqosim Ishtixoniy „Al-xatib“ nomiga sazovor boʻlgan. Hadislarni otasi Mardon shoh ibn Afto ibn Mustalim ibn Muhsin ibn Adl Ishtixoniydan rivoyat qilgan. Abulqosim Ishtixoniydan oʻgʻli Abu Bakr ibn Abulqosim ibn Mardon shoh hadis rivoyat qilgan.

Manbalar 

Olimlar
Islom:Shaxslar
Bezu halqasi

Bezout halqasi (fransuz matematigi Etien Bezout nomi bilan atalgan matematik tarif) har bir cheksiz yaratilgan ideal asosliy bo'lgan halqa yaxlitlikning har qanday sohasidir . Ushbu ta'rifdan kelib chiqadiki, Bezout halqasi ,agar u asosiy ideal halqa bo'lsa, neyteriya hisoblanadi,Bu esa Bezout halqalari bilan umumlashtirish hisoblanadi.

Integral halqa Bezout halqasi hisoblanadi, agar bu halqadagi ikkita elementi eng katta umumiy boʻluvchiga (GCD) ega boʻlsa, ularni chiziqli birikmasi sifatida ifodalash ham mumkin. (Bu shart shuni anglatadiki, ikkita generatorli har bir ideal halqa bitta generatorni qabul qiladi, shundan induksiya natijasida har bir chekli yaratilgan ideal asosiy halqa ham hisoblanadii) Ikki elementning chiziqli birikmasi bo'yicha GCD tasviri ko'pincha Bezout identifikatori deb ham ataladi.

Xususiyatlari 
Bezout ring R uchun quyidagi shartlar ekvivalent bo'ladi:

 R - asosiy ideal halqa.
 R - neyteriyalik.
 R - bitta qiymatli parchalanish (faktor halqasi) bo'lgan domen halqa.
 R asosiy ideallar zanjirlarini oshirish uchun tugatish shartini qondiradi.
 R ning har bir elementi qaytarilmas elementlar mahsulotiga parchalanishi mumkin.

Asosiy ideal halqalarga kelsak, Bezout halqalari uchun ular ustidagi har qanday cheklangan modul erkin modul va buralish modulining to'g'ridan-to'g'ri yig'indisi hisoblanadi. Bundan tashqari, har qanday Bézout halqasi ajralmas yopiqdir va Bezout halqasining har qanday lokalizatsiyasi ham Bézout halqasi bo'ladi.

Misollar 
Noetherian Bezout uzuklari(halqalari)ga misollar:

 (Helmer, 1940) Butun kompleks tekislikda golomorf bo'lgan funksiyalar halqasi.
 Barcha butun algebraik sonlar halqasi.

Adabiyotlar 

 Безу кольцо // Matematika ensklopediyasi . — М.: SSR ensklopediyas, 1977. — Т. 1.
 Cohn, P. M. Bezout rings and their subrings (англ.) // Proc. Cambridge Philos. Soc.. — 1968. — Vol. 64. — P. 251–264.
Armutlu (Tire)

Armutlu (Tire) — Izmir viloyatining Tire tumaniga qarashli bir mahalla.

Tarixi
Dastlab maʼmuriy-hududiy jihatdan qishloq boʻlgan. 2012-yildagi amalga oshirilgan qonun oʻzgarishidan soʻng qishloq statusi mahallaga oʻzgartirilgan.

Aholisi

Manbalar

Qishloqlar
Turkiya qishloqlari
Aholi punktlari
Aholi yashash punktlari
Abulfazl Ishtixoniy

Abulfazl Ishtixoniy(arabcha:أبو الفضل اشتيكاني — Abulfazl Ishtixoniy — Toʻliq ismi:Abulfazl Muhammad ibn Amr ibn Muhammad ibn Abbos ibn Ali Maxzumiy Ishtixoniy Soʻgʻdiy Samarqandiy (vafoti 1164-yil)) — Muhaddis, roviy, adib, tilshunos va faqih.

Faoliyati 
Abulfazl Ishtixoniy oʻz zamonasining adibi, grammatika ilmi bilimdoni, solih va faqihi boʻlgan. Fiqh ilmi borasida Muhammad ibn Husayn Kashoniydan va Qurʼoni karimni qiroat qilish borasida esa Abu Bakr Muhammad ibn Abdulaziz ibn Tohir Buxoriydan (vafoti 525/1131-yil) taʼlim olgan. 560/1164-yil yoki undan keyinroq vafot etgan.

Manbalar 

Olimlar
Islom:Shaxslar
Muhammad Ishtixoniy

Muhammad Ishtixoniy(arabcha:محمد اشتيخاني — Muhammad Ishtixoniy — Toʻliq ismi:Muhammad ibn Imron Ishtixoniy) — Muhaddis va roviy.

Muhammad Ishtixoniy asosan Abu Usmon Saʼid ibn Ibrohim ibn Muʼaqqal ibn Hajjoj Nasafiydan hadis tinglagan va rivoyat qilgan.

Manbalar 

Olimlar
Islom:Shaxslar
Yusuf Ishtixoniy

Yusuf Ishtixoniy(arabcha:يوسف اشتيخاني — Yusuf Ishtixoniy — Toʻliq ismi:Yusuf ibn Maʼruf Ishtixoniy) — Muhaddis va roviy.

Yusuf Ishtixoniy hadis ilmining sir-asror-larini Abu Abdulloh Razmoziy Soʻgʻdiy-dan oʻrgangan va undan hadis rivoyat qilgan.

Manbalar 

Olimlar
Islom:Shaxslar
Eva Romanová

Yeva Romanova (; 1946-yil 27-yanvarda Chexoslovakiyaning Olomouc shahrida tugʻilgan) — chexoslovakiyalik figurali uchuvchi, Pavel Roman bilan muz ustida raqs bilan shugʻullanadi. Juftlik birgalikda toʻrt karra Jahon chempioni va ikki karra Yevropa chempioni boʻlgan.

Biografiyasi 
Yeva va Pavel muz ustida raqs bilan oʻsmirlik paytida shugʻullana boshlagan. Bungacha ular oʻzlarini juftlikda konkida uchishda sinab koʻrdilar, ammo kutilgan muvaffaqiyatga erisha olmadilar.

Yeva va Pavel 1960-yillarning boshida tajribali murabbiy Mila Novakova rahbarligida raqs texnikasini oʻrganishni boshladilar.

Juftlik ilk bor 1962- yilgi Yevropa chempionatida oʻzlarining birinchi bronza medalini qoʻlga kiritgan. Oʻsha yili Pragada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etib, birinchi oʻrinni egallashdi va bu omma uchun kutilmagan hodisa edi. Oʻsha paytdagi raqs musobaqalari uchun bu holat odatiy boʻlmagan, anʼanaviy ravishda yevropa chempionlari ham jahon chempionligini qoʻlga kiritishgan, ammo uchinchi oʻrinda boʻla turib Yevropa chempionligini qoʻlga kiritmoqlik tarixda birinchi marta sodir boʻldi. Va bu voqea yangi raqs yoʻnalishining tugʻilishiga turtki berdi.

Biroq keyingi yili Yevropa chempionati shohsupasining yuqori pog‘onasi Yeva va Pavel juftligiga bo‘ysunmadi — ular ikkinchi o‘rinni egalladi. Ammo juftlik qisqa vaqt oraligʻida yama birdamlasha olishdi va oʻsha yilgi Jahon chempionatida ular yana birinchi oʻrinni olishdi. Keyingi ikki mavsumda ham aka-singil yevropa va jahon chempionatlarida birinchi oʻrinlarni egalladi (oʻsha paytda muz raqsi Olimpiya oʻyinlari dasturiga kiritilmagan edi).

Havaskorlik faoliyatini tugatgandan soʻng, juftlik „Holiday on Ice“ deb nomlangan shouda chiqish qildi.

Yeva Jack Grehamga turmushga chiqdi va u bilan Texasdagi fermada yashadi. Hozirda Yeva va Jack Chexiya Respublikasida, Lipnitsa shahrida istiqomat qiladilar.

Sportdagi yutuqlari

Juftlikda figurali uchish

Raqslar

Manbalar

Havolalar 

 Rus raqsi naqshlari (Chaykovskaya E. A.  )
 Chexiya otashinlari (Sheluxin A.  )

Yashayotgan insonlar
1946-yilda tugʻilganlar
27-yanvarda tugʻilganlar
Figurali uchish boʻyicha Yevropa chempionlari
Anilingus

Anilingus (lotincha anus + -lingus, lingere, "yalamoq" soʻzidan, "analingus") — ogʻiz orqali boshqasining anusini qoʻzgʻatadigan ogʻiz va anal jinsiy aloqa. lablar, til yoki tishlarni o'z ichiga oladi. U anal-oral aloqa va anal-oral jinsiy aloqa deb ham ataladi va qo'shimcha ravishda jargon nomlari bilan ham tanilgan.

Sog'liq uchun xavfli bo'lib,  fekal-og'iz orqali kasallik yuqish ehtimoli juda yuqori.

Etimologiya va muqobil nomlari 
Anilingus atamasi ingliz tiliga 1899-yilda F. J. Rebman tomonidan seksolog Richard fon Krafft-Ebingning 1886-yilda yozilgan Psychopathia sexis kitobining 10-nashrining tarjimasi orqali kirdi

Ommaviy nomlari orasida "rimming", "riming job", "eating ass" yoki "tossing the salat" atamaları mashhur.

Manbalar 

Seksual axloq
Bezgakning profilaktikasi

Bezgakning profilaktikasi bezgak kasalligining oldini olish uchun mo'ljallangan. Ushbu bezgak kasalligiga qarshi bir nechta vaksinalar ishlab chiqarilmoqda.

Bezgak endemik hududlarida yashovchi homilador ayollar uchun bezkakning kimyoviy profilaktikasidan foydalanish maslahat beriladi. Bu esa homilador ayollarning qondagi kamqonlik va parazit darajasini va ularning chaqaloqlarida tug'ilish vaznini yaxshilaydi.

Strategiyalar 

 Risklarni boshqarish
 Tishlashning oldini olish - iloji boricha ko'proq terini qoplaydigan kiyimlar, hasharotlarga qarshi vositalar, insektitsidlar bilan singdirilgan choyshablar va xona ichidagi qoldiqlarni purkash.
 Kimyoprofilaktika
 Tez tashxis va davolash

Bezgak kasalligini oldini olish bo'yicha so'nggi takomillashuvlar, bu kasallikdan aziyat chekayotgan hududlarning yaxshilanish samaradorligini yanada kuchaytirdi. Tishlashning oldini olish bo'yicha qo'shimcha  choralar o'z ichiga to'g'ridan-to'g'ri teriga qo'llanilishi mumkin bo'lgan chivin va hasharotlarga qarshi foydalaniladigan vosilalarni oladi. Chivinga qarshi vositaning bu shakli asta-sekinlik bilan Jahon Sog'liqni Saqlash tashkiloti tomonidan yuqori darajada  zararlangan shaharlar binolarining ichini zarasizlantiradi 

Profilaktikaga yana bir yordam qon quyish bo'yicha qat'iy choralardir. Bezgak paraziti eritrositlar bosqichiga kirgandan so'ng, u qon yo'liga xavfli ta'sir ko'rsatishi mumkin, bu esa infeksiyalangan qon orqali parazitning qisqarishiga imkon beradi. 

Xlorokindan hali ham sezgir bo'lgan parazidni yo'q qilish uchun foydalansa bo'ladi ,lekin ko'p bezgak parazidlarining shtamplari hozircha chidamli bo'lib qolmoqda.  Mefloquin ( Lariam ) yoki doksisiklin  (umumiy ravishda mavjud) yoki atovaquon va proguanil gidroxlorid ( Malarone ) kombinatsiyasi tez-tez tavsiya etiladi.
Yahyo Zoriy Ishtixoniy

Yahyo Zoriy Ishtixoniy(arabcha:يحيى زوري اشتيخاني — Yahyo Zoriy Ishtixoniy — Toʻliq ismi:Yahyo ibn Xuzayma Zoriy Ishtixoniy) — Muhaddis va roviy.

Yahyo Zoriy Ishtixoniy hadis sohasida yetuk olim boʻlib, Abu Muhammad Doramiy, Abdulloh ibn Abdurrahmon Samarqandiylardan hadis borasida taʼlim olgan va Toyyib ibn Muhammad ibn Hushuvayh Samarqandiydan esa hadislar rivoyat qilgan.

Adabiyotlar 
 Ibn Nosiruddin Shamsiddin Muhammad ibn Abdulloh Qaysiyil Tavzihu-l-mushtabih fi zobti asmai-r-ruvvot va ansobihim va alqobihim va kunahum. J.4. — B. 9;
 Yoqut Hamaviyil Muʼjamu-l-buldon. J.3. — B. 126;
 Suyundik Mustafo. Xatirchilik siymolar. — B. 126;
 Isayev YIL, Abbosov A. Ishtixoniy allomalar. — B. 81.

Olimlar
Islom:Shaxslar
Lactuca virosa

Yovvoyi marul (Lactuca virosa) - Lactuca turkumiga mansub oʻsimlik. Koʻpincha yengil ogʻriq qoldiruvchi va tinchlantirish uchun isteʼmol qilinadi.koʻpincha yovvoyi salat, achchiq salat, afyun, zaharli salat, baland boʻyli salatdeb ataladi.

Morfologiyasi 
Yovvoyi marul bir va ikki yillik oʻt oʻsimlik. Hayotiy shakli oʻtpoya. Boʻyi balandroq 200 sm ga yetadi. Mustahkam poya va ildizga ega. Poyasining pastki qismi binafsha rangda va mayda qattiq sochlarga ega boʻlishi bilan boshqa oʻsimliklardan farq qiladi. Barglari-och pushti rangda, boʻlingan, yoyiq shaklda.Poyasining pastki qismidagi barglari kattaroq va yer bilan bir tekisda joylashgan.
Gullari 5-10 tadan 20 tagacha boʻladi. Urugʻi och qora rangda ular oq tukchalar tufayli uchib ketishga qodir boʻlgan kichik urugʻlardir. Shimoliy mintaqalarda iyul oyidan boshlab sentyabr oyiga qadar gullaydi.

Tarqalishi va ekologiyasi 
Bu tur dunyo boʻylab koʻp tarqalgan boʻlib. Asosan Oʻrta va Janubiy yevropa mintaqalarida uchraydi.Inson omillarisiz ham tarqala oladi.Bu tur yovvoyi tabiat bor joylardaham uchrashi mumkin.

Tarixi 
Bu oʻsimlik Yevropa,Shimoliy Afrika va Turkiyada paydo boʻlgan. Ilgari tibbiy maqsadlarda va laktukarium ishlab chiqarish uchun yetishtirila boshlangandan soʻng bu oʻsimlik butun yevropaga tarqaydi. Bu tur shifokorlar tomonidan XIX-da afyungaqarshi ishlatilgan. 1911-yilda Buyuk Britaniyada keng qamrovli tadqiqot ishlari olib borilgan. Bu oʻsimlik tarkibidan ikkita foydali kimyoviy modda aniqlanadi.Laktukopikrin va laktusin.
Xalq tabobatida qoʻllaniladi.

Farmakologiya 
Yovvoyi marul poyasidan sekretsiya ekstraktidan lateks, shuningdek tinchlantiruvchi xususiyatlarga ega moylar va ekstraktlarni olish mumkin. Yovvoyi maruldan shuningdek koʻplab boshqa kimyoviy birikmalar ajratib olish mumkin. Uning tanasidan avval vaqtlarda yoʻtalni tinchlantirish va uxlashni taʼminlash uchun giyohvand modda sifatida foydalanib kelingan.

Dori tayyorlash 
Yovvoyi marul eng ko'p Qo'shma Shtatlarda parhez qo'shimchasi sifatida foydalaniladi. Yovvoyi marulni to'g'ri ishlatish bo'yicha ko'rsatmalar mavjud emas, ammo ishlab chiqaruvchilar odatda kuniga 400(mg) dan 500(mg) gacha tavsiya qilishadi. Suyuq ekstraktlari ham mavjud, ularning dozalari eritmaning konsentratsiyasiga qarab o'zgartiriladi.

Yovvoyi marulning konsentrlangan ekstraktidir. Ushbu konsentrat laktukarium deb nomlanadi va quruq lateks hisoblanadi shuningdek, marul afyuni sifatida ham tanilgan.

Havolalar 
 Yovvoyi marul oʻsimligidan dori tayyorlash (foydasi, nojoʻya taʼsirlari)

Manbalar
Asaf Xoll

Asaf Xoll III (1829-yil 15-oktabr – 1907-yil 22-noyabr) 1877-yilda Marsning ikki yoʻldoshi Deimos va Fobosni kashf etgan mashhur amerikalik astronom. U boshqa sayyoralar va qoʻsh yulduzlarning sunʼiy yoʻldoshlarining orbitalarini, Saturnning aylanishini va Marsning massasini aniqlagan.

Xoll Konnektikut shtatining Goshen shahrida soatsozlar Asaf Xoll II (1800–42) va Xanna Palmerning (1804–80) oʻgʻli boʻlgan. Uning bobosi Asaf Xoll I (1735-yil 11-iyun - 1800-yil 29-mart) Inqilobiy urush zobiti va Konnektikut shtati qonun chiqaruvchisi edi. Uning otasi 13 yoshida vafot etdi va oila moliyaviy qiyinchilikda qoldi, shuning uchun Xoll 16 yoshida maktabni tark etib, duradgorning shogirdi boʻldi. Keyinchalik u Nyu-Yorkning MakGrovill shahridagi Nyu-York markaziy kollejiga oʻqishga kirdi va u yerda matematika boʻyicha tahsil oldi. U yerda u geometriya va nemis fanlari boʻyicha oʻqituvchi Anjelin Stiknidan saboq oldi. 1856-yilda ular turmush qurishdi.

Fobos va Deimosning kashf qilinishi 
1877-yilda Marsga yaqinlashuv vaqtida, Xollning rafiqasi Anjelin Stik Mars yoʻldoshlarini qidirishga undadi. Uning hisob-kitoblari shuni koʻrsatdiki, orbita sayyoraga juda yaqin boʻlishi kerak. Xollning yozishicha: "Sunʼiy yoʻldoshni topish imkoniyati juda kam edi,  agar xotinimning daldasi boʻlmaganida, men qidiruvdan voz kechgan boʻlardim".

Asaph Xoll Deimosni 1877-yil 12-avgustda UTC soat 07:48 da va Phobosni 1877-yil 18-avgustda Vashingtondagi AQSh dengiz observatoriyasida taxminan 09:14 GMTda (zamonaviy manbalar, 1925-yilgacha boʻlgan astronomik konventsiyadan foydalangan holda) kashf etdi. Oy chiqish vaqtida, kashfiyot vaqtini mos ravishda 11-avgust 14:40 va 17-avgust 16:06 Vashington oʻrtacha vaqti bilan. Oʻsha paytda u ataylab Mars yoʻldoshlarini qidirayotgan edi. Xoll 10-avgust kuni Mars oyiga oʻxshab koʻringan narsani avvalroq koʻrgan edi, biroq yomon ob-havo tufayli ularni keyinroq aniqlay olmadi.

Articles with hCards