MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Messier 14

M 14 sharsimon toʻplami (shuningdek, M 14 yoki NGC 6402 nomi bilan ham tanilgan) Ophiuchus yulduz turkumidagi sharsimon toʻplami.

Kash etish tarixi 
1764-yilda Charlz Messier tomonidan kashf etilgan.

Qiziqarli xususiyatlar 
30300 masofada joylashgan yorugʻlik yili boʻlgan M 14 bir necha yuz ming yulduzni oʻz ichiga oladi. M 14 ning umumiy yorqinligi quyoshdan 400 ming marta kattaroqdir, bu esa −9,12 m mutlaq kattalikka toʻgʻri keladi. M 14 100 yorugʻlik yilini oʻz ichiga oladi.

Toʻplamda 70 ga yaqin oʻzgaruvchan yulduzlar maʼlum boʻlib, ularning koʻpchiligi sharsimon toʻplamga xos boʻlgan Virgo W sinfiga tegishli. Toʻplam yangi 1938-yilda paydo boʻlgan, garchi u 1964-yilgacha oʻsha davrning fotoplastinkalari oʻrganilganda koʻrilmagan edi. Yangi toʻplamning eng yorqin „normal“ yulduzidan besh baravar yorqinroq boʻlgan +9,2 magnitudada choʻqqisiga chiqdi.

Kuzatishlar 

Ushbu sharsimon toʻplam yozgi Ophiuchus yulduz turkumining bir qismida joylashgan boʻlib, u diqqatga sazovor joylarga ega emas va ob’ektni yaxshi durbina yoki teleskop topuvchi bilan ham topish oson ish emas. M 14 n va s ni bogʻlaydigan Ophiuchi oʻrtasidan janubda joylashgan. Durbina yordamida toʻplam deyarli koʻrinmaydi. Toʻplam periferiya boʻylab yulduzlarga faqat 200 mm yoki undan ortiq diafragma bilan teleskopda oʻrnatiladi.

M 14 dan taxminan 3° janubi-gʻarbda (4,5 m yulduz yaqinida) NGC 6366 sharsimon toʻplam juda zaif joylashgan.

Messiye katalogidagi osmon qo‘shnilari 

 M 10 va M 12 — (gʻarbda — Ophiuchus markaziga yaqinroq) bir juft juda yorqin va turli xil toʻplamlar;
 M 9 — (Ophiuchusning janubiy chekkasida) kamroq joyga jamlangan va unchalik boy emas;
 M 11 — (sharqda, Qalqonda) yozgi osmonning eng chiroyli ochiq toʻplamidan biri.

"Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi 
… M 4 → M 29 → M 14 → M 9 → M 71 …

Yana qarang 
 Messyer ob’ektlari roʻyxati
 Yangi umumiy katalog

Manbalar

Havolalar 
 SEDS Messier pages on M 14
Messiye ob’ektlari
Moskovskaya kofeynya na payah

Moskovskaya kofeynya na payah ()— kompaniya 1997-yilda tashkil etilgan. Dastlab kompaniyaning ishlab chiqarish bazasida qovurilgan qahva zavodi mavjud edi. Kompaniya qovurilgan va maydalangan qahva ishlab chiqardi va eriydigan qahvani import qilib, oʻz rusumi ostida sotar edi. 2004-yilda Moskva yaqinidagi Tuchkovo qishlogʻida sublimatsiyalangan, granullangan va kukunli qahva ishlab chiqarish zavodi ishga tushirildi.

Tarixi 
Kompaniya 1997-yilda tashkil etilgan. Dastlab kompaniyaning ishlab chiqarish bazasida qovurilgan qahva zavodi mavjud edi. Kompaniya qovurilgan va maydalangan qahva ishlab chiqardi va eriydigan qahvani import qilib, oʻz rusumi ostida sotar edi. 2004-yilda Moskva yaqinidagi Tuchkovo qishlogʻida sublimatsiyalangan, granullangan va kukunli qahva ishlab chiqarish zavodi ishga tushirildi.

Faoliyat 
2004-yildan beri kompaniya toʻliq sikl asosida ishlamoqda.

Manbalar

Havolalar 
 Официальный сайт ЗАО «Московская кофейня на паяхъ»
 qahva savdo belgilari
 Rossiya qahva ishlab chiqaruvchilari
Madridcha ichak-chavoq

Madridcha ichak-chavoq () Madrid oshxonasiga xos boʻlgan issiq va yuqori kaloriyali taomi boʻlib, ayniqsa qishda koʻp tayyorlanishi bilan mashhur. Mayda boʻlaklarga kesilgan mol (buzoqniki boʻlsa yanada yaxshi) yoki qoʻy ichak-chavoqlari chorizo, morcilla va jamon boʻlaklari bilan dimlangan taomdir. U oʻziga xos oʻtkir taʼmga ega. Ayrimlar, taomning shu jihati chet elliklarga maʼqul kelmasligi mumkinligini aytishadi.

Madridcha ichak-chovoq Ispaniya poytaxtining koʻplab bar va restoranlarida ikkinchi taom sifatida chuqur sirlangan sopol idishlarda yoki alkogolli ichimliklarga gazak, yaʼni tapas sifatida beriladi. Bir kun pishirilgan taom eng mazalisi hisoblanadi. Taomni oq nonni sousga botirib isteʼmol qilinadi. Taom bilan qizil va oq sharob qoʻshib beriladi. Ispaniyaning boshqa hududlarida ham shunga oʻxshash ichak-chavoqdan taomlar tayyorlanadi: Asturiyada taomga mahalliy morsilla, Kataloniyada — noʻhat qoʻshiladi. Madrid oshxonalartidagi yana bir mashhur turi bu — Madrid kosidosi.

Taomning kelib chiqishi haqida aniq maʼlumot yoʻq esa-da, 1599-yilgaga tegishli boʻlgan reseptlar saqlanib qolgan. Mateo Alemanning „Guzman de Alfarache“ romanida ichak-chavoqdan pishirilgan taom yodga olingan. Taom resepti 1607-yilda oshpaz Domingo Ernandes de Maceras tomonidan „mol ichak-chavogʻidan tayyorlangan taom“ nomi bilan pishirilgan. Madridcha ichak-chavoq tarixi qovoqxonalarda boshlangan va ularni eng nufuzli restoranlarga aylanishiga sabab boʻlgan. XIX asrda u Madriddagi nufuzli fransuz restorani Lardida ham pishirilgan.

Ichak-chavoqlarni Madridcha usulda pishirish uchun masalliqlar past olovda shirin qalampir (paprika), tomat sousi, sarimsoq piyoz va rizavorlar: chinnigul urugʻi, dafna yaprogʻi, muskat yongʻogʻi, zira, rozmarin bilan birga uzoq dimlanadi. Ichak-chavoqdagi liqildoq modda (jelatin) sousga ajralishi va barcha masalliqlarga teng yoyilishi kerak. Madridcha ichak-chavoq masalliqlarining unchalik ham qimmat emasligi tufayli ancha arzon taom hisoblanadi. Ammo pishirish vaqti uzoq boʻlganligi sababli Madridcha ichak-chavoqni uyda tayyorlash mushkullik tugʻdiradi. Supermarketlar xaridorlarga tayyor Madridcha ichak-chavoqlarni taklif qiladi.

Manbalar

Havolalar 

 Retsept
Acestes

Akest (Atsest, boshqa imloda Egest va qadimgi Ἄκέστης, Αἴγεστος) — qadimgi mifologiyadagi personaj. „Qoniga koʻra troyan“, Sitsiliyadan.

Virgiliyning soʻzlariga koʻra, u daryo xudosi Krimis va troyanalik Akestaning oʻgʻli boʻlgan. Eneyni mehmon qilgan. Kamondan oʻq otishda musobaqa qilishgan. Akesta shahri (yoki Egesta, Segesta, , , ) uning nomi bilan atalgan.

Dionisiy Galikarnasskiyning hikoyasiga koʻra, Egestaning bobosi Laomedont tomonidan qatl qilingan, uning qizi esa Sitsiliyaga olib ketilgan va troyan yigitidan oʻgʻli Egestni tuqqan. Priam davrida u Troya shahriga qaytib, keyin uchta kemada yana Elim bilan Sitsiliyaga qochib ketgan. Uchta shahar: Egesta (yoki Segesta), Erik, Entella shaharlariga asos solgan. Filoktet Sitsiliyaga Egest boshchiligidagi oʻz hamrohlarini yubordi, ular Eriks hududida Egestani (yoki Segestani) mustahkamlashdi.

Manbalar 

Eneida Belgilar
Mifologik qahramonlar
1Password

1Password — bu AgileBits Inc tomonidan ishlab chiqilgan macOS, Windows, Linux, iOS, ChromeOS, Android uchun buyruq qatori parol boshqaruvchisi. PBKDF2 standarti yordamida qulflangan asosiy parol bilan himoyalangan virtual xotirada turli xil parollar, bank kartasi maʼlumotlari, dasturiy taʼminot litsenziyalari va boshqa maxfiy maʼlumotlarni saqlash imkoniyatini beradi. Maʼlumotlar AES 256 GCM algoritmi bilan shifrlangan.

Parollar bazasini sinxronizatorlashtirish 
1Password parol bazasini qurilmada mahalliy sifatida saqlashi va hech qachon uzoq serverlar bilan sinxronlashtirilmasligi mumkin.

Turli qurilmalardagi ilovalar orasidagi maʼlumotlar ham sinxronlashtirilishi mumkin:

 1Password oʻz buluti;
 Apple iCloud;
 Mahalliy Wi-Fi tarmogʻi;
 Dropbox.

Manbalar

Yana qarang 
 Parol menejeri

Adabiyotlar

Havolalar 
 
 
 Обзор пяти популярных менеджеров паролей
Shareware
 macOS dasturi
 iOS dasturi
Android uchun dasturi
Windows dasturi
Friendster

Friendster — Jonathan Abrams tomonidan 2002-yilda tashkil etilgan dunyodagi birinchi ijtimoiy tarmoqlardan biri.

Tarix 
Friendster oʻz faoliyatini tanishuv sayti sifatida boshlagan. U Jonatan Abrams tomonidan 2002-yilda Match.com saytiga raqobatchi sifatida ishlab chiqilgan. Boshqa tanishuv saytlari faqat ikkita nomaʼlum odamga toʻgʻri kelgan boʻlsa-da,  Friendster doʻstlar bilan uchrashishga yordam berdi, bu esa doʻstlar eng yaxshi juftlik boʻlishiga asoslangan. Birinchi 3 oyda sayt 3 million foydalanuvchini roʻyxatdan oʻtkazdi, bu sayt mashhurligiga taʼsir qildi.Tanishuv saytlarida topilishi mumkin boʻlgan narsalar bilan bogʻliq boʻlgan foydalanuvchi interfeysi muvaffaqiyatga hissa qoʻshgan koʻrinadi. Sayt odamlarni bogʻlaydigan aloqalarni koʻrsatdi.

Ishga tushirilgandan bir yil oʻtgach, Friendster uch milliondan ortiq roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilarga va katta investitsiyalarga ega edi. Garchi xizmat koʻplab texnik qiyinchiliklarni boshdan kechirgan boʻlsa-da, shubhali boshqaruv qarorlari va Shimoliy Amerikada qiziqishning pasayishiga qaramay, Osiyoda, masalan Filippinda Osiyoda mashhur boʻlib qoldi.

Friendster 2012-yilda 115 million foydalanuvchiga ega edi. Vaqt oʻtishi bilan sayt koʻplab raqobatchilarga duch keldi: MySpace, LinkedIn va Facebook, shuning uchun saytning mashhurligi va foydasi pasayib ketdi. 2015-yil 14-iyunda xizmat rasman „toʻxtatildi“.

Manbalar

Havolalar 
 Friendster  Arxivnaya kopiya-da arxivlangan
 Twitterdagi doʻst
 LinkedIn-dagi Friendster
 Facebookdagi doʻst
Ijtimoiy tarmoqlar
Yopiq Internet xizmatlari
Tanishuv saytlari
Malayziya saytlari
2002-yilda ishga tushirilgan saytlar
Saytlar alifbo tartibida
Sfiha

Sfiha yoki sviha () — qiyma goʻsht, koʻpincha, qoʻy goʻshti bilan pishirilgan, piyoz, pomidor, kedr yongʻogʻi va ziravorlar qoʻshilgan chalpaklardan iborat taom. Manakish va lahmajun bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan Shom anʼanaviy taomi.

Sfiha Braziliyada esfiha yoki esfirra nomi bilan mashhur boʻlib, u yerga Suriya va Livanlik muhojirlar tomonidan olib kelinganidan keyin ommalashdi.

Tarixi 
Chalpaklar Shom va Hosildor yarim oy mintaqasida tarixdan oldingi davrlardan beri mavjud. Ular tosh, metall plitalar, tabun pechlari yoki tandir kabi issiq yuzalarda pishirilgan. Oʻrta asrlarda arab dunyosida gʻishtli pechning rivojlanishi bilan ustiga yoki ichiga masalliq solib yopib pishiriladigan turli-tuman non turlari, jumladan, sfiha ham paydo boʻldi. Bu nonlar Usmonli imperiyasi boʻylab tarqaldi.

Braziliyada esfiha XX-asrning oxirida mashhurlikka erishdi va shundan beri eng mashhur tezpishar taomlardan biriga aylandi.

Asosiy ingrediyentlari 
Har bir oilaning goʻshtga nima qoʻshish boʻyicha oʻz taʼbi bor. Livanda asosiy ingrediyentlar quyidagilardir: goʻsht, piyoz, pomidor, kedr yongʻogʻi, tuz, qalampir va dolchin, totim yoki anor shinnisi kabi taʼm bergichlar. Baalbek viloyati, ayniqsa, sfihasi bilan mashhur. Suriya, Falastin va Iordaniyada sfiha xuddi shunday oʻtlar va ziravorlardan tashqari qiyma yoki qoʻy goʻshtidan pomidor, piyoz va boshqa ingrediyentlar qoʻshib tayyorlanadi.

Braziliyadagi Esfiha pechda pishiriladi va diametri taxminan 4 duym boʻlgan goʻshtli non koʻrinishida yoki uchburchak xamirga oʻralgan shaklda boʻlishi mumkin. Ular pishloq, tvorog, qoʻy-mol goʻshti yoki sabzavotlarni oʻz ichiga olgan turli qoʻshimchalarga ega boʻlishi mumkin.

Yana qarang 

 Obinon
 Lahmajun
 Shanga
 Manakish
 Taboon bread

Manbalar 

Taomlar
Oziq-ovqat
Ijtimoiy xatchoʻplar

Ijtimoiy xatchoʻplar ― Internet foydalanuvchilar veb-resurslarning xatchoʻplarini (manzillarini) almashish, yaratish, qidirish va boshqarishi mumkin boʻlgan veb-xizmatdir. Ijtimoiy xatchoʻplar resurslari brauzerda xatchoʻplar gʻoyasining bir turi boʻlib, u foydalanuvchini keyinchalik tashrif buyurmoqchi boʻlgan sahifalarga havolalarni saqlab qolishga xizmat qiladi. Bunday xatchoʻplardan farqli oʻlaroq, ijtimoiy xatchoʻplar mijozning mashinasidagi qattiq diskida emas, balki internetdagi serverda saqlanadi va foydalanuvchi internetga ulangan har qanday kompyuterdan oʻz xatchoʻplariga kirishlari mumkin.

Bu veb-2.0 texnologiyasining yana bir mohiyatidir va ijtimoiy xatchoʻplarning mashhurligi oshib bormoqda. IIjtimoiy xatchoʻplar veb-kataloglar bilan taqqoslanishi mumkin, ammo ulardan farqli oʻlaroq, ijtimoiy xatchoʻplarda saytlarning manzillari va alohida Internet sahifalari foydalanuvchilar tomonidan qoʻshiladi va tasniflanadi.

Xatchoʻplardan tashqari, saytlardagi barcha tirnoq va matnlarni saqlash va tashkil qilish imkonini beruvchi xizmatlar ham mavjud. Bundan tashqari, koʻplab xizmatlar saytlardan sahifalar nusxalarini saqlashga imkon beradi.

 xatchoʻplarni saqlash masalasini hal qilish, masalan, operatsion tizimni qayta oʻrnatish yoki brauzerni oʻzgartirish;
 turli brauzerlarda xatchoʻplarni sinxronlashtirish masalasini hal qilish;
 Internetga ulangan har qanday kompyuterdan xatchoʻplaringizga kirish;
 boshqa foydalanuvchilar tomonidan tanlangan xatchoʻplarga kirish imkoniyati;
 toifalar, papkalar yoki teglar yordamida xatchoʻplarni tartibga solish;
 manfaatlarga koʻra guruhlarga (klublarga) birlashish;
 doʻstlaringiz va tanishlaringiz bilan sevimli saytlaringizga yoki alohida veb-sahifalarga havolalarni almashish imkoniyati.

Ijtimoiy xatchoʻplar saytlarni targʻib qilish va trafikni olish uchun ham ishlatiladi. Sizning saytingizga rus tilida soʻzlashadigan va ingliz tilida soʻzlashadigan xatchoʻplar xizmatlari uchun havolalar qoʻshadigan maxsus xizmatlar mavjud.

Yana qarang 
 Bulutli saqlash

Havolalar 
 
 Где хранить интернет-закладки, чтобы они всегда были под рукой // lifetweak.ru, 14.08.2008
Ijtimoiy tarmoqlar
AddThis

AddThis ijtimoiy tarmoqlarda keng foydalaniladigan havola almashish xizmati. 2006-yilda ishga tushirilgan, 2016-yilda Oracle korporatsiyasi tomonidan sotib olingan. 2016-yildan boshlab oyiga 1,9 milliard noyob tashrif buyuruvchilarni boshqaradi va taxminan 15 million veb-saytga xizmat qiladi.

Tarix 
Loyiha boʻyicha ishlar 2006-yil mart oyida boshlangan, shu bilan birga avvalgi egasidan addthis.com domen nomi sotib olingan. 2008-yilda, xizmatga ega boʻlgan kompaniya „Clearspring“ kompaniyasi tomonidan sotib olingan, kompaniyaning rejalariga koʻra, barcha kontent almashinuv mahsulotlari Addthis savdo belgisi ostida rebrendingdan oʻtishi kerak edi. 2012-yilda Clearspring kompaniyasi oʻz nomini AddThis ga oʻzgartirdi; shu bilan birga, xizmat foydalanuvchilari uchta yangi vidjetni oldi: „Follow“, „Trending Content“ va „Welcome Tool“.

2016-yil yanvar oyida, servis egasi va uning barcha aktivlari Oracle korporatsiyasi tomonidan oʻzlashtiriladi, bitim miqdori  200$ milliondan ortiq boʻlmagan darajada baholanadi.

Tanqid 
AddThis va shunga oʻxshash tugma aggregatorlari veb-sayt egalarini oʻziga jalb qiladi, ularga turli tarmoqlarning mashhurligi haqida analitik hisobotlarni taqdim etadi va koʻplab tugmachalarni integratsiyalashni osonlashtiradi. Biroq, AddThis, kontekstli reklama xizmatlarini keyingi sotish maqsadida cookies-fayllar va supercookies-dan foydalanib, foydalanuvchilar tashrif buyurgan veb-saytlar haqida maʼlumot toʻplaydi va birlashtiradi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
Oracle sotib olish
AQSh saytlari
Ijtimoiy xatcho'plar
Vikidan manbalar bilan Maqolalar
Mister Wong

Mister Vong — bu 2006-yilda ishga tushirilgan va 2007-yilning mart oyidan beri Rossiya internetida mavjud boʻlgan ijtimoiy xatchoʻplar xizmati. U Germaniyaning konstruktiv kompaniyasi tomonidan boshqariladi, uning vakolatxonalari Bremen va Berlinda joylashgan.

Koʻrib chiqish 
Roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar Mister Vong xatchoʻplarni har qanday mavzudagi saytlarga saqlashi mumkin, ularni teglar va tavsiflar bilan belgilaydi. Brauzer orqali toʻgʻridan-toʻgʻri xatchoʻplarni qoʻshishingiz mumkin boʻlgan maxsus asboblar paneli, shuningdek brauzer yoki boshqa xatchoʻp xizmatlaridan xatchoʻplarni import qilish qobiliyati mavjud.Koʻplab bloglar oʻz oʻquvchilariga oʻz maqolalarini avtomatik ravishda maxsus tugma bilan saqlash imkoniyatini beradi.

Bundan tashqari, Mister Vong „doʻstlar“ ga foydalanuvchilarni qoʻshish, xatchoʻplarni kuzatib borish va jtimoiy tarmoqlarda shaxsiy xabarlarni yuborish  xususiyatiga ega. Tematik xatchoʻplar guruhlarini yaratish, saytlarga izoh berish va boshqa foydalanuvchilarga xatchoʻplarni tavsiya etish imkoniyati mavjud.

Xalqaro versiyalari 
Mister Vong nemis tadbirkor Kay Tityan tomonidan asos solingan va 2006-yil bahorida Germaniyada ishga tushirilgan boʻlib, u yerda hozirgi kunda eng koʻp tashrif buyurilgan ijtimoiy Bookmarking xizmati hisoblanadi. 2007-yil davomida rus, nemis, ingliz, fransuz va xitoy tillarida mahalliylashtirilgan versiyalar ochildi. Ayni paytda rossiyalik Mister Vongda 15 mingdan ortiq foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan.

Yangi logotip 
2007-yil may oyida amerikalik portal foydalanuvchilari janob Vong egalarini irqchilikda ayblashdi. Osiyodan chiqqan amerikalik blogger Erni Syungni, saytning asl logotipi gʻazablantirdi, unda keng tabassum va kichkina koʻz, kal boshli xitoylik erkak tasvirlangan. unda keng tabassum va kichkina koʻzlari kal boshli xitoylik erkak tasvirlangan.

Kay Tityen Amerika portalining rasmiy blogida kechirim soʻradi. 2007-yil oktyabr oyida yangi veb-sayt logotipi uchun xalqaro kraudsorsing tanlovi boʻlib oʻtdi, uning gʻolibi xitoylik dizayner Xu Nan boʻldi. Finalchilar orasida rus dizayneri Ivan Pashenko ham bor edi.

Manbalar

Yana qarang 
 del.icio.us

Havolalar 
 Mister Wong — официальный сайт 
 Mister Wong — немецкий портал
2007-yilda paydo bo'lgan saytlar
Ijtimoiy xatcho'plar
Vikidan manbalar bilan Maqolalar
Artaius

Artayus, Artay — Gal-Rimliklar orasida Merkuriy xudosining epitetlaridan biri (Merkuriy Artaius). Ushbu epithetning qoʻllanilishiga misol hozirgi fransuz Bokruassan kommunasi hududidagi Rim xarobalaridagi yozuvda topilgan.

Bir qator olimlarning taxminlariga koʻra, bu epitet — Artaius — dastlab mustaqil kelt xudosining nomi boʻlishi mumkin edi. Shu bilan birga, baʼzi tadqiqotchilar bu nomni irland tilidagi art („xudo“) soʻzi bilan bogʻlaydilar, boshqalari „ayiq“ degan maʼnoni anglatuvchi gallar tilidagi artos soʻzi bilan uygʻunlikni taʼkidlaydilar (shuning uchun Artayus baʼzan totem ayiq-xudosi deb hisoblanadi), boshqalar esa iloh nomining asosi vallischa âr — „ekin yer“ ekanligini qayd etib, Artayusni dehqonchilik xudosi deb hisoblaydilar.

Tadqiqotchilar, shuningdek, Artayus va afsonaviy qirol Artur oʻrtasidagi bogʻliqlikni kuzatishga harakat qilmoqdalar (ularning ismlarining oʻxshashligi sababli, ular artos — „ayiq“ soʻziga asoslangan). Keltlarda „ikki Artur“ ning azaliy mavjudligi haqida nazariya bor. Birinchisi, bu haqiqiy tarixiy shaxs, harbiy rahbar, ikkinchisi, Artayus xudosi. Vaqt oʻtishi bilan ular haqidagi gʻoyalar aralashib ketdi, natijada bir qator gʻayritabiiy xususiyatlar va qobiliyatlarga ega boʻlgan tana va qondan iborat tirik odam — qirol Artur haqidagi afsona tugʻildi. Boshqa bir nuqtai nazarga koʻra, Artayus xudosi oxir-oqibat mifologik qahramon sifatida qirol Artur qiyofasiga kirdi. Nihoyat, Artur (Artayus) umuman inson emas, balki kelt butparast panteonining xudosi, „Quyosh xudosi“ degan fikr mavjud.

Yana qarang 
 Artio

Manbalar 

Qirol Artur
Ayiqlar ilohlari
Dehqonchilik xudolari
Alfavit boʻyicha xudolar
Keltlar mifologiyasi
Gallar mifologiyasi
Mifologik qahramonlar
Acacallis

Akakallida yoki Akalla (qadimgi Ἀκακαλλίς, Ἀκάλλη) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Afsonaning turli variantlariga koʻra, Krit qiroli Minosning uyidagi nimfa yoki malika. Apollon yoki Germesning maʼshuqasi. Qadimgi yunon manbalarida u Qadimgi Elladaning turli shaharlari va viloyatlarining bir qancha qahramonlari-eponimlarning onasi deb ataladi.

Zamonaviy gʻoyalarga koʻra, Akakallida haqidagi afsonalar umumiy ellin delfi va krit eʼtiqodlari oʻrtasidagi yaqin munosabatni aks ettirgan.

Afsonalar 
Qadimgi yunon manbalarida Akakallida yoki Akalla qirol Krit Minos va Pasifayaning yoki Kritaning qizi deb koʻrsatilgan.

Turli manbalarda Akakallida Apollon va/yoki Germesning maʼshuqasi deb atalgan, afsonalarning turli xil variantlarida ulardan farzandlari Amfitemis, Kidon, Naksos, Filakida, Mileta va Oaksa boʻlgan.

Antonin Liberal soʻzlariga koʻra, Akakallida otasining gʻazabidan qoʻrqadi va Milet ismli bolani oʻrmonda qoldirib ketadi. Apollonning ixtiyoriga koʻra, choʻponlar chaqaloqni topguniga qadar, uni boʻrilar sut bilan boqqalar.

Milodiy II asrdagi qadimgi yunon geografi ning fikricha, Kritning Elir shahri aholisi Delfiga ikki goʻdak — Akakallida va Apollonning oʻgʻillari Filakid va Filandrni boqayotgan mis echki haykalini yuborishgan. Mahalliy afsonaga koʻra, xudo Tarra shahrida Karmanor uyida nimfa bilan birlashgan.

Akakallida haqidagi afsonalarning talqini 
Akakallida mifologik personaj boʻlib, unda umumiy ellin delfi va Krit eʼtiqodlari oʻrtasidagi yaqin aloqalar mavjud. Krit afsonalariga koʻra, Pifon oʻldirilganidan keyin Apollon diniy tozalanish uchun Kritga joʻnaydi. Marosim ruhoniy Karmanorning uyida boʻlib oʻtdi, unda Apollon Akakallida bilan uchrashadi. Keyinchalik, Akakallida haqidagi tasavvur ikkiga boʻlinadi, buning natijasida nimfa va qirol Minosning qizi haqidagi afsonalar paydo boʻldi.

Akakallida avlodlari turli shahar va viloyatlarning qahramonlari-eponimlari tomonidan ifodalanadi. Bu afsonalar ayrim qabilalar va shaharlarning olimpiya xudolari Germes yoki Apollonni, shuningdek, afsonaviy Krit qiroli Minosni oʻz ajdodlari sifatida koʻrish istagi natijasi. Ularda u yoki bu qahramonning tugʻilgan sharoiti va dastlabki yillarini batafsil tasvirlab beruvchi Akakallidaning ishqiy munosabatlarining yorqin erotik motivlari yoʻq.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Antonin Liberal. Metamorfozi // Vestnik drevney istorii / Perevod s drevnegrecheskogo, vstupitelnaya statya i kommentarii V.N. Yarxo. — 1997. — № 3—4.
 
 
 
 
 Bernhard. Akakallis // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie : [nem.] / Roscher Wilhelm Heinrich. — Leipzig: Druck und Verlag von B. G. Teubner, 1884—1890. — Bd. I. — Kol. 204.
 Topfer I.[de]. Akakallis 1 : [nem.] // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1893. — Bd. I, 1. — Kol. 1139.

Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Crete Afsonalari
Apollon haqidagi afsonalar
Hermes haqida afsonalar
Mifologik qahramonlar
Arcesilaus

Arkesilay () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj.

Qirollik Eolida oilasidan kelib chiqqan. U Areïlykos (Vater des Prothoënor) va Feobulaning oʻgʻli, Itonning nabirasi va Beotiyaliklarning eponimi Beotning nevarasi. Boshqa talqinlarda Arkesilayning otasi Areilik yoki Lik deb atalgan.

Birinchi marta Gomerning „Iliada“ sida ellikta kemada Troyaga borgan Beotiyaliklarning besh qoʻmondoni orasida tilga olingan. Diodor Sitsiliyski, Iton oilasini tasvirlab, Arkesilay va uning ukasi Profoenor haqida yozgan, ular Troyaga barcha Boeotiyaliklarning boshchisi boʻlib borganlar. Psevdo-Giginning taʼkidlashicha, Arkesilay Boeotiyadan oʻnta kemani, uning ukasi Profoenor esa Fespiydan sakkizta kemani boshqargan. Troya yaqinida u Gektor tomonidan oʻldirilgan.

Tarixiy davrlarda Arkesilayning qabri Lebadiyaning Boeotiya shahri yaqinidagi Gerkina daryosi boʻyida koʻrsatilgan. Afsonaga koʻra, uning amakivachchasi Leit uning qoldiqlarni Troya yaqinidan olib kelgan va oʻsha yerda dafn etgan.

1973-yil 19-sentabrda golland astronomlari K. Y. van Xauten, I. van Hauten-Gruneveld va Tom Gerels tomonidan Palomar rasadxonasida kashf etilgan Yupiter asteroidini Arkesilay sharafiga nomlangan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 
  
 
 Stoll H. Arkesilaos 1 // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie : [nem.] / Roscher Wilhelm Heinrich. — Leipzig : Druck und Verlag von B. G. Teubner, 1884—1890. — Bd. I. — Kol. 554.
 Hoefer U.[de]. Arkesilaos 1 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft : [nem.] / Georg Wissowa. — Stuttgart : J. B. Metzler’sche Verlagsbuchhandlung, 1895. — Bd. II, Erste Hälfte (II, 1). — Kol. 1162.

Boeotiya afsonalari
Troya urushi qatnashchilari
Qadimgi yunon afsonalari qahramonlari
Mifologik qahramonlar