Guruh psixoterapiyasi

Guruh psixoterapiyasi yoki guruh terapiyasi - bu psixoterapiya shakli bo'lib, unda bir yoki bir nechta terapevtlar mijozlarning kichik guruh sifatida birlashtirib ishlashadi. Bu atama qonuniy ravishda psixoterapiyaning har qanday shaklini, jumladan, art-terapiya, kognitiv xulq-atvor terapiyasi yoki shaxslararo terapiyani guruh formatida o'tkazishi mumkin, lekin u odatda guruh konteksti va guruh jarayoni mexanizm sifatida aniq qo'llaniladigan psixodinamik guruh ichidagi shaxslararo munosabatlarni rivojlantirish va o'rganish orqali o'zgarishlar guruh terapiyasi doirasida qo'llaniladi.

Guruh terapiyasining kengroq kontsepsiyasi guruhda sodir bo'ladigan har qanday yordam jarayonini, shu jumladan qo'llab-quvvatlash guruhlarini, ko'nikmalarni o'rgatish guruhlarini (g'azabni boshqarish, aql- idrok, dam olish yoki ijtimoiy ko'nikmalarni o'rgatish) va psixota'lim guruhlarini o'z ichiga olishi mumkin. Psixodinamik guruhlar, faoliyat guruhlari, qo'llab-quvvatlash guruhlari, muammolarni hal qilish va psixota'lim guruhlari o'rtasidagi farqlar psixiatr Charlz Montgomeri tomonidan muhokama qilingan. Guruh terapiyasining boshqa ixtisoslashgan shakllariga art-terapiya, raqs terapiyasi yoki musiqa terapiyasi kabi og'zaki bo'lmagan ekspressiv terapiya kiradi.

Tarix 
Qo'shma Shtatlardagi guruh psixoterapiyasining asoschilari Jozef H. Pratt, Trigant Burrow va Pol Shilder edi. Ularning uchtasi XX asrning birinchi yarmida Sharqiy qirg'oqda faoliyat yuritgan. 1932-yilda Yakob L. Moreno guruh psixoterapiyasi bo'yicha o'z ishini Amerika Psixiatriya Assotsiatsiyasiga taqdim etdi va ushbu mavzu bo'yicha monografiya hammuallifi bo'ldi. Ikkinchi jahon urushidan keyin guruh psixoterapiyasi Moreno, Samuel Slavson, Hyman Spotnitz, Irvin Yalom va Lou Ormont tomonidan yanada rivojlantirildi. Yalomning guruh terapiyasiga yondashuvi nafaqat AQShda, balki butun dunyoda juda ahamiyatga ega bo'lgan.

Guruh terapiyasining dastlabki rivojlanishi T-guruhi yoki trening guruhi (ba'zan sezgirlik bo'yicha trening guruhi, odamlar bilan munosabatlarni o'rgatuvchi guruh yoki uchrashuv guruhi deb ham ataladi), guruh psixoterapiyasining bir shakli bo'lib, unda ishtirokchilar (odatda, 8-15 kishigacha) o'zlari haqida (va umuman kichik guruh jarayonlari haqida) ularning bir-biri bilan o'zaro ta'siri orqali bilib olingan. Ular o'zlari, boshqalar va guruhlar haqida tushunchaga ega bo'lish uchun fikr-mulohaza, muammolarni hal qilish va rol o'ynashdan foydalanadilar. U 1940-yillarning oʻrtalarida Kurt Levin va Karl Rojers va uning hamkasblari tomonidan Milliy oʻquv laboratoriyalarida (NTL instituti nomi bilan ham tanilgan) inson xulq-atvorini oʻrganish usuli sifatida yaratilgan boʻlib, u Dengiz tadqiqotlari boshqarmasi tomonidan yaratilgan. 

Moreno psixodrama deb nomlanuvchi guruh terapiyasining o'ziga xos va yuqori darajada tuzilgan shaklini ishlab chiqdi. Tizimli fikrlashning integratsiyasiga asoslangan guruh psixoterapiyasi nazariyasi va uslubidagi yana bir so'nggi rivojlanish - bu Ivonne Agazarianning tizim dinamikasi tamoyillari doirasida ishlaydigan tizimga asoslangan terapiya (SCT) edi. Uning "funksional kichik guruhlash" usuli guruh muloqotini tashkil qilish usulini joriy qiladi, shuning uchun u farqlarga nisbatan samarasiz munosabatda bo'lish ehtimoli kamroq. SCT shuningdek, guruh dinamikasini yaxshiroq tushunish va ta'sir qilish uchun guruhning rivojlanish bosqichlarini va har bir bosqichga tegishli himoyalarni tan olish zarurligini ta'kidlaydi.

Buyuk Britaniyada guruh psixoterapiyasi dastlab mustaqil ravishda rivojlandi, kashshoflar S.H Foulkes va Vilfred Bion Ikkinchi Jahon urushidagi jangovar charchoqni davolashda guruh terapiyasidan foydalanganlar. Foulkes va Bion psixoanalitik edilar va psixoanalizni guruh terapiyasiga kiritdilar, chunki transfer nafaqat guruh a'zolari va terapevt o'rtasida, balki guruh a'zolari orasida ham paydo bo'lishi mumkin. Bundan tashqari, ongsizlikning psixoanalitik kontsepsiyasi guruhning ongsizligini tan olish bilan kengaytirildi, unda guruh a'zolarining ongsiz jarayonlari guruh sessiyalarida irratsional jarayonlar shaklida amalga oshirilishi mumkin edi. Foulkes guruh tahlili va Guruh tahlili instituti deb nomlanuvchi modelni ishlab chiqdi, Bion esa Tavistok klinikasida guruh terapiyasining rivojlanishiga hissa qo'shgan.

Bionning yondashuvini birinchi marta 1970-yillarning oxirida Qo'shma Shtatlarda Lois Xolzman va Fred Nyuman tomonidan ishlab chiqilgan ijtimoiy terapiya bilan solishtirish mumkin, bu guruh terapiyasi bo'lib, unda amaliyotchilar rivojlanishning asosiy birligi sifatida uning shaxslariga emas, balki guruhga tegishlidir. Guruhning vazifasi muammolarni hal qilish yoki shaxslarni "korreksiya qilishga"ga e'tibor qaratishdan ko'ra "guruhni qurish" ahamiyat beradi.

Argentinada guruh tahlilining mustaqil maktabi shveysariyalik argentinalik psixoanalist Enrike Pichon-Riverning ishi va ta'limotlaridan kelib chiqqan. Bu mutafakkir guruhga yoʻnaltirilgan yondashuvni oʻylab topdi, garchi Foulkes ijodi bevosita taʼsir qilmasa ham, unga toʻliq mos keladi.

Terapevtik tamoyillar 
Irvin Yalom bir qator terapevtik omillarni taklif qildi (dastlab davolovchi omillar deb ataladi, lekin "Guruh psixoterapiyasining nazariyasi va amaliyoti" ning 5-nashrida terapevtik omillar nomini o'zgartirdi (1-nashr 1970, 5-nashr 2005).

 Universallik

 Guruh a'zolari o'rtasida umumiy tajriba va his-tuyg'ularni tan olish va ular keng tarqalgan yoki universal insoniy tashvishlar bo'lishi mumkin, bu guruh a'zolarining izolyatsiya tuyg'usini yo'q qilishga, tajribalarini tasdiqlashga va o'z-o'zini hurmat qilishni oshirishga xizmat qiladi.

 Altruizm

 Guruh a'zolar bir-biriga yordam bera oladigan joy bo'lib, boshqa odamga nimadir bera olish tajribasi a'zoning o'ziga bo'lgan hurmatini oshirishi va ko'proq moslashish uslublari va shaxslararo munosabatlarni rivojlantirishga yordam beradi.

 Umid uyg'otish

 Rivojlanish yoki tiklanishning turli bosqichlarida bo'lgan a'zolari bo'lgan aralash guruhda a'zo boshqa a'zo tomonidan ilhomlanishi va rag'batlantirilishi mumkin.

 Ma'lumot berish

 Garchi bu aniq psixoterapevtik jarayon bo'lmasa-da, a'zolar ko'pincha guruhning boshqa a'zolaridan faktik ma'lumotlarni o'rganish juda foydali bo'lganligi haqida xabar berishadi. Masalan, ularning davolanishi yoki xizmatlardan foydalanish haqida.

 Ijtimoiylashtirish usullarini ishlab chiqish

 Guruh muhiti a'zolar uchun shaxslararo xulq-atvor repertuarini kengaytirish va ijtimoiy ko'nikmalarini yaxshilash orqali tavakkal qilishlari uchun xavfsiz va qo'llab-quvvatlovchi muhitni ta'minlaydi.

 Imitativ xatti-harakatlar

 Guruh a'zolarida ijtimoiy ko'nikmalarni rivojlantirishning usullaridan biri modellashtirish jarayoni, terapevt va boshqa guruh a'zolarini kuzatish va taqlid qilishdir. Masalan, shaxsiy his-tuyg'ularni baham ko'rish, tashvishlanish va boshqalarni qo'llab-quvvatlash.

 Uyg'unlik

 Ta'kidlanishicha, bu asosiy terapevtik omil. Birlashgan guruh - bu barcha a'zolar tegishlilik, qabul qilish va tasdiqlash tuyg'usini his qiladigan guruhdir.

 Ekzistensial omillar

 Inson o'z hayoti va qarorlarining oqibatlari uchun javobgarlikni o'z zimmasiga olishi kerakligini o'rganish.

 Katarsis

 Katarsis - bu his-tuyg'ularning erkin va cheksiz ifodasi orqali hissiy tanglikdan xalos bo'lish tajribasi. A'zolar o'z hikoyalarini qo'llab-quvvatlovchi auditoriyaga aytib berishsa, ular uyat va aybdorlik hislaridan xalos bo'lishlari mumkin.

 Shaxslararo ta'lim

 Guruh a'zolari o'z-o'zini anglashning yuqori darajasiga guruhdagi boshqalar bilan munosabatda bo'lish orqali erishadilar, ular a'zoning xatti-harakati va boshqalarga ta'siri haqida fikr bildiradilar.

 O'z-o'zini anglash

 Bu omil shaxslararo o'rganish bilan bir-biriga mos keladi, lekin insonning muammolari va xatti-harakati asosida yotadigan ongsiz motivlar haqida ko'proq tushunchaga erishishni anglatadi.

Sozlamalar 
Guruh terapiyasi psixiatriya statsionar bo'limining terapevtik muhitining bir qismini tashkil qilishi mumkin yoki ambulator psixiatrik qisman kasalxonaga yotqizish (shuningdek, kunduzgi statsionar davolash deb ham ataladi). Klassik "gapirish" terapiyasidan tashqari, institutsional sharoitda guruh terapiyasi drama terapiyasi, psixodrama, art terapiya va musiqa terapiyasi va raqs-harakat terapiyasi kabi og'zaki bo'lmagan terapiya turlari kabi guruhga asoslangan ekspressiv terapiyani ham o'z ichiga olishi mumkin.

Guruh terapiyasining bir shakli psixotik o'smirlar va tuzaluvchi giyohvandlar uchun samarali ekanligi haqida xabar berilgan. Proyektiv psixoterapiya oldingi kogorta uchun "barqaror aldanish " va ikkinchisida bostirilgan his-tuyg'ular yoki fikrlar uchun xavfsiz fokusni ta'minlash uchun roman yoki kinofilm kabi tashqi matndan foydalanadi. Bemor guruhlari roman o'qiydi yoki birgalikda filmni tomosha qiladi. Keyin ular syujet, xarakter motivatsiyasi va muallif motivatsiyasini muhokama qilishda birgalikda ishtirok etadilar. Filmlar bo'lsa, ovoz trek, kinematografiya va fon ham muhokama qilinadi va qayta ishlanadi. Terapevt rahbarligida himoya mexanizmlari belgilovchilar va semiotik jarayonlarni qo'llash orqali chetlab o'tiladi. E'tibor shaxsiy masalalarga emas, balki matnga qaratiladi. U " Qizil Orkning g'azabi" ilmiy-fantastik romanida ommalashgan.

Guruh terapiyasi endi ko'pincha xususiy amaliyot sharoitida qo'llaniladi.

Guruh tahlili Yevropada va ayniqsa, Buyuk Britaniyada keng tarqalgan boʻlib, u yerda guruh psixoterapiyasining eng keng tarqalgan shakliga aylandi. Avstraliya, sobiq Ittifoq va Afrika qit’asidan ham qiziqish ortib bormoqda.

Samaradorlik bo'yicha tadqiqotlar 
2008-yilgi meta-tahlil shuni ko'rsatdiki, individual terapiya dastlab guruh terapiyasidan biroz samaraliroq bo'lishi mumkin, ammo bu farq 6 oydan keyin yo'qoladi. Depressiya uchun guruh psixoterapiyasining samaradorligi haqida aniq dalillar mavjud: 48 ta tadqiqotning meta-tahlili umumiy ta'sir hajmi 1,03 ni ko'rsatdi, bu klinik jihatdan juda muhimdir. Xuddi shunday, kattalar jinsiy zo'ravonlikdan omon qolganlar uchun guruh psixoterapiyasining beshta tadqiqotining meta-tahlili o'rtacha va kuchli ta'sir ko'rsatdi va urush faxriylarida surunkali travmatik stress bilan samaradorlik haqida yaxshi dalillar mavjud.

Chegaradagi shaxsiyat buzilishi bilan og'rigan bemorlar uchun yaxshi natijalar haqida ishonchli dalillar kamroq, ba'zi tadqiqotlar faqat kichik va o'rtacha ta'sir hajmini ko'rsatadi. Mualliflarning ta'kidlashicha, bu yomon natijalar guruh terapiyasidan tashqari, ba'zi bemorlar uchun qo'shimcha yordamga ehtiyojni aks ettirishi mumkin. Bu dinamik guruh psixoterapiyasini individual psixoterapiya va vaziyatni boshqarish bilan birlashtirgan model - mentalizatsiyaga asoslangan davolash yordamida olingan ta'sirchan natijalar bilan tasdiqlanadi.

Kompyuter yordamida guruh terapiyasi 
1990-yillarning o'rtalaridan boshlab kompyuter va kompyuterga asoslangan tadqiqotlar sezilarli darajada oshdi. Mavjud amaliyotlarning to'liq ko'rinishi uchun: Kompyuter yordamida psixoterapiya yaratildi.

Bir nechta texnik-iqtisodiy tadqiqotlar kompyuter, ilovalar va ommaviy axborot vositalarini qo'llab-quvvatlashning guruh aralashuviga ta'sirini o'rganib chiqdi. Ko'pgina tekshirilgan aralashuvlar odatda kognitiv xulq-atvor terapiyasi (CBT) tamoyillariga asoslangan qisqa asoslarni amalga oshirdi. Ko'pgina tadqiqotlar quyidagilarga qaratilgan:

 Anksiyete kasalliklari (masalan, ijtimoiy fobiya, umumiy tashvish buzilishi)
 Depressiya (masalan, yengil va o'rta darajadagi katta depressiya)
 Boshqa kasalliklar (masalan, yig'ish)

Guruh terapiyasining dalillar bazasi juda cheklangan bo'lsa-da, individual terapiya bo'yicha dastlabki tadqiqotlar davolash samaradorligini oshirish mumkinligini ko'rsatadi. Bundan tashqari, dastur yoki kompyuterga asoslangan monitoringdan foydalanish bir necha bor tekshirilgan. Zamonaviy formatning qayd etilgan afzalliklari orasida seanslar o'rtasida o'tkazish va bemor-terapevt-muloqot, shuningdek, davolanishning shaffofligi va intensivligi yaxshilangan. Salbiy ta'sirlar onlayn topshiriqlarga rioya qilmaslik yoki sessiya ichidagi guruhlarning o'zaro ta'sirining siqilishi tufayli dissonans nuqtai nazaridan yuzaga kelishi mumkin. Va nihoyat, guruh hodisalari onlayn vazifalarni bajarish uchun motivatsiyaga ta'sir qilishi mumkin.

Manbalar 

Pages with unreviewed translations