MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Armanistonga qarshi kayfiyat

Armanistonga qarshi kayfiyat, anti-Armenianism yoki Armenafobiya — salbiy his-tuygʻular, yoqtirmaslik, qoʻrquvlar, nafratlanish, masxaralash va/yoki armanlar, Armaniston va arman madaniyatiga nisbatan xurofotlarning turli koʻrinishi. Zamonaviy anti-armanizm odatda Armanistonning xatti-harakatlari yoki mavjudligiga qarshi chiqish, arman genotsidini agressiv ravishda rad etish yoki tarixni uydirish va siyosiy fikrni manipulyatsiya qilish uchun armanlarning fitnasiga ishonish bilan ifodalanadi.

Turkiya

Arman genotsidi va uni rad etish 
Armanlar uchun Usmonli imperiyasida maqom va boylikka erishish mumkin boʻlgan boʻlsa ham, jamoa sifatida ularga hech qachon „ikkinchi darajali fuqaro“ maqomidan koʻproq berilmagan va Usmonli jamiyatining musulmon feʼl-atvoriga tubdan begona boʻlgan. 1895-yilda Usmonli imperiyasining arman subyektlari oʻrtasidagi qoʻzgʻolonlar Sulton Abdul hamidning Hamidian qirgʻinlarida oʻn minglab armanlarni qirgʻin qilish toʻgʻrisida qaroriga sabab boʻldi. 

Birinchi Jahon urushi paytida Usmonli hukumati Arman genotsidida 0,7-1,5 million armanni qirgʻin qildi. Turkiya hukumati arman genotsidini agressiv ravishda rad etdi. Xalqaro genotsid olimlari uyushmasining oʻsha paytdagi Turkiya Bosh vaziri, hozirda Prezident Rajab Toyyib Erdoʻgʻanga yoʻllagan maktubida bu pozitsiya tanqid qilingan.

Ozarbayjon 
Ozarbayjonda anti-armanizm institutsional va ijtimoiy darajada mavjud. Armanlar „Ozarbayjonning irqchilik va irqiy kamsitish sohasidagi eng zaif guruhi“dir. 

XX asr davomida Kavkazdagi armanlar va musulmon aholisi (ozarbayjonlarni 1918-yilgacha Kavkaz yoki Ozarbayjon tatarlari deb atashgan) koʻplab toʻqnashuvlarda, jumladan, pogromlarda, qirgʻinlarda va urushlarda qatnashgan. „Ikki etnik guruh oʻzaro ishonchsizlik“ni kuchaytirdi va XX asr davomida toʻqnashuvlar „ikki xalqning milliy oʻz-oʻzini anglashini shakllantirishda muhim omillar boʻldi“. 1918-yildan 1920-yilgacha Ozarbayjonda, shu jumladan Rossiya imperiyasi tasarrufidagi arman madaniy hayotining markazlari boʻlgan Boku va Shusha shaharlarida armanlarga uyushtirilgan qotilliklar sodir boʻldi.

Ammo, hozirgi paytda Ozarbayjonda Armanlar va Armanistonga nisbatan ksenofobiya asosan Sovet Ittifoqining soʻnggi yillarida shakllangan, armanlar Moskva hokimiyatidan Armaniston aholisi asosan Togʻli Qorabogʻ muxtor viloyatini Armaniston SSR tarkibiga qoʻshishni talab qilishgan. Armanlarning daʼvolariga javoban, ozarbayjon millatchilari, eng koʻzga koʻringan Ozarbayjon xalq jabhasi, Sumqait, Kirovobod va Bokuda armanlarga hujumlar uyushtirdi. Taxminan 350 ming arman „1988-yilda va 1990-yilda anti-arman zoʻravonliklaridan keyin ikki toʻlqinda“ Ozarbayjondan chiqib ketishgan.

Ziddiyatlar oxir-oqibat Togʻli Qorabogʻ boʻyicha keng koʻlamli harbiy mojaroga aylandi. Armaniston kuchlari sobiq NKAO ning aksariyat qismi va NKAO hududidan tashqaridagi unga qoʻshni yetti tumanni oʻz nazoratiga oldi. 1994-yilda sulh bitimi imzolangan va Artsax Respublikasi amalda mustaqil boʻldi.

Rossiya

Gruziya

AQSH

Boshqalar

Isroil

Pokiston

Tojikiston

Ukraina

Uygʻurlar

Manbalar
Shusha qirgʻini

Shusha qirgʻini ( – Shushii charder) — 1920-yilda Ozarbayjon Demokratik Respublikasi hokimiyatiga qarshi arman qoʻzgʻoloni bostirilgandan keyin Shushadagi arman aholisini ommaviy ravishda oʻldirishi va shaharning arman aholisining yarmini qirib tashlagan voqea. 

Ushbu voqea 1920-yil 22-mart va 26-mart kunlari boʻlib oʻtdi va uning ortidan Armaniston va Ozarbayjon tomonidan mintaqaga egalik huquqining raqobatdoshligi toʻgʻrisidagi nizo kelib chiqdi. Natijada Shushaning armanlar yashaydigan kvartallari toʻliq vayron qilindi va shaharning arman aholisi yoʻq qilindi.

1920-yil 22-26-martdagi voqealar 
Richard Ovannisyanning soʻzlariga koʻra, Ozarbayjon tomonining avgustdagi kelishuv shartlarini buzishi, oxir-oqibat 1920-yil mart oyining oxirida muvaffaqiyatsiz tugagan qurolli qoʻzgʻolonga urinishga olib keldi. 

ADR Ichki ishlar vaziri M.Vekilovning soʻzlariga koʻra, 22-martga qadar qurollangan armanlar soni 400 kishiga yetkazilgan.

22-martdan 23-martga oʻtar kechasi Navroʻzni nishonlash paytida Armaniston qurolli guruhlari ozarbayjonlarni kutilmagan tarzda Shusha, Askeran va Xankendidagi Ozarbayjon garnizonlariga hujum qilishdi. Rejaga koʻra, bir vaqtning oʻzida uchta strategik nuqtaga zarba berish kerak edi. Ovannisyanning soʻzlariga koʻra, Shushada Nerses Azbekyan boshchiligidagi 100 kishilik mahalliy arman militsiyasining otryadi Armaniston mahallasida Ozarbayjon garnizonini qurolsizlantirishga majbur boʻlgan va 22-mart kuni kechqurun shaharga yetib kelgan Varanda shahridan boʻlgan militsiya boʻlinmasi faoliyat yuritishi kerak edi. Biroq, bu reja amalga oshmadi: Varandi xalqi juda uzoq vaqt ikkilanib turdi va ertalab ozarbayjonlik zobitlarning faqat bir nechtasini hibsga olishga muvaffaq boʻldi, Azbekyanning yuzligi esa, Varandiyaliklar bilan aloqa oʻrnatolmay, uzoqdan Shusha qalʼasini oʻqqa tuta boshladi, bu esa ozarbayjonlarga qarshi qilingan hujum edi. 

General-gubernator Xosrovbey Sultonov Ichki ishlar vaziriga 23-mart kuni armanlar Shushikendan tunda Shushaga hujumlar uyushtirishganini maʼlum qildi.

Chalkashlik erta tongga qadar davom etdi, garnizon armanlarning Xankendiga hujumi muvaffaqiyatsiz tugaganligi toʻgʻrisida xabarni qabul qilib, qasos oldi va keyin mahalliy ozarbayjon aholisi ishtirokida Armaniston kvartallarida qirgʻin uyushtirdi, bu esa butun arman aholisini ommaviy ravishda oʻldirish va haydab chiqarishga olib keldi. Kutilmaganda yongʻin chiqishi natijasida Armaniston mahallalari vayron boʻldi. Bir necha ming aholi qalin tumandan foydalanib, shahardan Varanda tomon Karintak yoʻli boʻylab qochishga muvaffaq boʻldi. Qurbonlar orasida ozarbayjonliklar tomonidan osilgan arman yepiskopi Vaan va tiriklayin yoqib yuborilgan shahar politsiyasi boshligʻi Avetis Ter-Gukasyan ham bor edi.

Qirgʻin

Manbalar
Ashina Tuvu

Ashina Tuvu () – Tujue boshbugʻi, Ashina (Koʻkturklar) sulolasining asoschisi. Da Yehu (大葉護 Bosh Yabgʻu) unvonidan tashqari u haqida hech narsa maʼlum emas.

Oilasi 

 Eng katta ajdod: Yijhi Nishidu (伊質泥師都) — turkiy xalqlarning afsonaviy ajdodi, boʻri bolasi
 Katta ajdod: Neduliu shad (訥都六設) — Iji Nishiduning toʻngʻich oʻgʻli, turkiy urugʻ avlodlarining afsonaviy ajdodi.
 Ajdod: Ashina (阿史那) — Neduliu shadning kenja farzandi, Ashina oilasining yarim afsonaviy ajdodi.
 Ota: Axian shad (阿賢設) — Rouranga taqdim etilgan.
 Oʻgʻil: Bumin Xoqon
 Oʻgʻil: Istemi Yabgʻu

Manbalar 

Kishilar
Armanistonni musulmonlar tomonidan zabt etilishi

Armanistonni musulmonlar tomonidan zabt etilishi — 632-yilda Muhammad paygʻambar vafot etganidan keyin musulmonlar istilosining bir qismi.

Fors Armaniston 645-yiliga kelib Arab xalifaligi tasarrufiga oʻtgan edi. Vizantiya Armanistoni 638–639-yillarda allaqachon bosib olingan.

Islomning kengayishi 
632-yilda Muhammad paygʻambar vafot etganidan soʻng, uning vorislari yangi xalifalik hududini koʻpaytirish maqsadida harbiy yurishni boshladilar. Musulmonlar istilosi paytida arablar Oʻrta Sharqning katta qismini bosib oldilar.

Manbalar 
Armanistonni arablar tomonidan bosib olinishi tafsilotlari noaniq, chunki turli xil arab, yunon va arman manbalari bir-biriga zid yozishgan. Bu davr uchun asosiy manbalar VIII asrdagi arman ruhoniysi Łewond tarixi bilan bir qatorda arman yepiskopi Sebeosning kitoblarida uchraydi. Arab tarixchilari at-Tabariy va Yaʼqubiylar ham bu davr haqida maʼlumot berishadi, ammo asosiy manba IX asr olimi al-Baladxuridir, u musulmon yozuvchisi uchun odatiy boʻlmagan holda Armanistondan mahalliy hisoblardan olingan koʻplab maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan.

Arablar bosqini va Armanistonni bosib olish 
Arab manbalarida aytilishicha, birinchi arab ekspeditsiyasi Armanistonga 639/640-yillarda, ular Levantni Vizantiya tomonidan bosib olishlari va Forsni musulmonlar tomonidan bosib olinishi boshlanganda yetib kelgan. Arablarga dastlab Yuqori Mesopotamiyani zabt etgan va Bitlisgacha kirib kelgan Iyad ibn Gʻanim boshchilik qilgan. Ikkinchi ekspeditsiya 642-yilda boʻlib oʻtgan, oʻshanda musulmonlar armiyasi toʻrtta qismga boʻlinib, Armanistonning shimoliy-sharqiy qismiga oʻtib, magʻlubiyatga uchragan va mamlakatdan chiqarib yuborilgan. Ushbu muvaffaqiyatsizlikdan soʻng, arablar faqat 645-yilda Salmon ibn Rabiya boshchiligidagi Adharbayjonda bosqin oʻtkazdilar, ammo bu faqat Armaniston bilan chegaradosh hududlarda boʻlib oʻtdi. Faqat 645/646-yillarda Suriya hukmdori Muoviya mamlakatni boʻysundirish uchun katta hujumni uyushtirgan. Muoviyaning sarkardasi Habib ibn Maslama al-Fihri dastlab mamlakatning Vizantiya qismiga qarshi harakat qildi: u Teodosiopolisni (hozirgi Erzurum, Turkiya) qamal qildi va qoʻlga kiritdi va Xazar va Alan qoʻshinlari bilan mustahkamlangan Vizantiya qoʻshinini Furotda magʻlub etdi. Keyin u Van koʻliga burildi, u yerda Axlat va Moksning mahalliy arman knyazlarini boʻysundirdi, bu esa Habibga Armanistonning sobiq fors qismining poytaxti Dvinga yurishga imkon berdi. Dvin bir necha kunlik qamaldan soʻng, Tiflis kabi taslim boʻldi. Xuddi shu davrda Salmon ibn Rabiya boshchiligidagi Iroqdan yana bir arab qoʻshini Kavkaz Albaniyasini (Arran) bosib oldi .

Manbalar
Qorachoy-Cherkasiya tarixi

Qorachoy-Cherkasiya tarixi — Rossiya tarkibidagi Qorachoy-Cherkasiya tarixi haqida maqola.

Miloddan avvalgi davr 
Odamlar dastlab Qorachoy-Cherkesiya hududida paleolit davrida yashagan. Pregradnaya qishlogʻi yaqinidagi Urup daryosidagi Gamovskaya gʻovidagi Uchburchak gʻorda, kuygan hayvonlarning suyaklari va tosh qurollari mavjud boʻlgan boʻlib, Musterian davrida, hatto undan ham ilgari - 600 ming yil oldin yashagan. Kardonikskaya va Zelenchukskaya qishloqlari yonidan topilgan tosh qurollar ham paleolit davriga tegishli. Yavor joyi ilk paleolit va mezolitga, Ovechka daryosidagi joy neolitga tegishli; Maykop, Katakomb, Koban (Eshkakon qabristoni) madaniyati yodgorliklari bronza davriga tegishli. Miloddan avvalgi VI-V asr yodgorliklari  Koban, skif va kolxiya madaniyati anʼanalarini birlashtirgan (Karabashevskiy Kurgan).

Miloddan avvalgi IV-III asrlarga oid Koban madaniyatiga oid mustahkam aholi punktlari Sariy-Tyuz ovulining yuqorisidagi vodiyda va Gumara ovulining yonida topilgan.

Miloddan avvalgi III asrdan Sarmatiyada yashirin joylar va yerga koʻmilgan joylar paydo boʻlgan, bu joy Meotian arxeologik madaniyatining taʼsiri kuzatilishi mumkin. Xazar Xumarin aholi punkti va Moschevaya Balka qabristoniga birinchi ming yillikning 4-choragida asos solingan.

Milodiy davr 
Sutul darasidagi toshlarga ishlangan suratlar Pregradnaya qishlogʻidan 15 km pastda Urupga quyiladigan Sutul oqimining chap tomonida, yura davri ohaktosh toshlari topilgan.

Milodning birinchi ming yilligining oxirida Qorachoy-Cherkesiya Alanlar davlati tarkibiga kirgan, oʻsha davrdagi baʼzi meʼmoriy yodgorliklar saqlanib qolgan: Zelenchukskiy, Sentinskiy, Shoaninskiy xristian cherkovlari, mustahkam turar-joylar. XIX asrning birinchi yarmidan boshlab (1828-yildagi rus-turk Adrianopol dunyosiga koʻra) zamonaviy Qorachoy-Cherkesiya hududi Kuban viloyatining Batalpashinskiy boʻlimi sifatida Rossiyaning bir qismiga aylangan.

XX asr 
1918-yilda bu yerda Sovet hokimiyati oʻrnatildi. 1918-yil 1-apreldan boshlab hudud Kuban Sovet Respublikasining, 1918-yil 28-maydan Kuban-Qora dengiz Sovet Respublikasining, 1918-yil 5-iyuldan dekabrgacha - Shimoliy Kavkaz Sovet Respublikasining bir qismi edi. 1918-yil dekabrdan 1920-yil aprelgacha Oq Gvardiya AFSR tomonidan nazorat qilingan. 1921-yil 20-yanvardan boshlab u Togʻli Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining tarkibiga kirdi.

1922-yil 12-yanvarda markaz Batalpashinskaya qishlogʻida (keyinchalik Sulimov, Yejovo-Cherkesk deb oʻzgartirildi va nihoyat, zamonaviy Cherkessk nomini oldi) Janubiy-Sharqiy (1924-yildan - Shimoliy Kavkaz) oʻlkasining bir qismi sifatida Qorachoy-Cherkes avtonom viloyati tashkil etildi.

Viloyat 1922-yil 12-yanvarda Kuban-Qora dengiz mintaqasining Batalpashinskiy boʻlimi va Togʻli ASSRning Karachaevskiy milliy okrugining aksariyat hududlaridan, uning markazi Batalpashinskiy qishlogʻidan tashkil topgan.

1924-yil 16-oktabrdan boshlab viloyat Shimoliy Kavkaz oʻlkasining bir qismi boʻlgan.

1926-yil 26-aprelda viloyat Qorachoy avtonom viloyati va Cherkes milliy okrugiga boʻlinib, Batalpashinskiy okrugi Shimoliy Kavkaz oʻlkasiga oʻtkazildi.

Manbalar
Taylor Swift albomlari diskografiyasi

Amerikalik qoʻshiqchi Taylor Swift, hozirgi kunga qadar sakkizta studiya albomi, beshta mini-albom, ikkita jonli albom va bitta albom toʻplamini chiqargan. Taxminan, 2016-yil dekabr holatiga koʻra, 50 milliondan oshiq albomlarning sotilishi bilan Swift eng koʻp albom sotilgan musiqa ijrochilaridan biri sanaladi. U, shuningdek, Billboard 200da birinchi haftaning oʻzidayoq toʻrtta albomi ham milliondan ishiq nusxada sotilgan birinchi artist hamdir. Swift 2019-yil dekabr oyiga qadar AQShda 37,3 million dona albom, 2019-yil avgust oyiga qadar esa Buyuk Britaniyada 3,34 million dona albom sotishga muvaffaq boʻlgan.

Studiya albomlari

Izohlar

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti
 Taylor Swift AllMusic saytida

Taylor Swift
2019-yilgi Boku noroziliklari

2019-yilgi Boku noroziliklari 8-19-20-oktabr kunlari Ozarbayjon poytaxti Bokuda boʻlib oʻtgan zoʻravonliksiz mitinglar edi. 8 va 19-oktabr kunlari boʻlib oʻtgan norozilik namoyishlari muxolif partiyalar ittifoqi boʻlgan Demokratik kuchlar milliy kengashi (NCDF) tomonidan uyushtirilib, siyosiy mahbuslarni ozod qilish va erkin va adolatli saylovlar oʻtkazishga chaqirildi. Ular, shuningdek, oʻsib borayotgan ishsizlik va iqtisodiy tengsizlikka qarshi edilar. 19-oktabrda hibsga olinganlar orasida Ozarbayjon Xalq fronti partiyasi rahbari Ali Karimli ham bor edi. 20-oktabrda bir necha oʻnlab ayollar oiladagi zoʻravonlikka qarshi norozilik namoyishini oʻtkazdilar.

Fon 
Ozarbayjon Respublikasi Konstitutsiyasida bu kabi tinch namoyishlarga ruxsat berilgan boʻlsada, ammo hukumat bunday namoyishlar boʻlishini yoqlamaydi va namoyishlarni oʻtkazish uchun mahaliy tuman munitsipalitetidan ruxsat olish kerakligini talab qiladi. Ayollarning miting oʻtkazish haqidagi iltimosnomasi rasmiylar taklif qilingan joyda koʻplab doʻkonlar va restoranlar borligi va yaroqsizligi tufayli rad etildi.

Namoyishlar 
8-oktabr kuni NCDF yigʻilishlar erkinligini qoʻllab-quvvatlovchi norozilik aksiyasini uyushtirdi. Ishtirokchilar Boku meriyasi oldiga toʻplanib, shahar rasmiylarining Boku markazidagi Mahsul stadionidagi mitingga ruxsat bermaslik haqidagi qaroriga norozilik bildirishdi. Namoyishchilarga Bokudan 20 km uzoqlikda joylashgan Lokbatan hududi taklif qilindi. Hodisa joyida ellik nafar namoyishchiga ruxsat berildi, namoyishlarga qoʻshilishi taqiqlangan yana oʻnlab odamlar politsiya mudofaasini yorib oʻtishga urinishdi. Bu ishni qilmoqchi boʻlganlar tarqatib yuborildi va baʼzilari hibsga olindi. Axborot vositalariga ham tadbirni yoritishga ruxsat berilmagan. Politsiya maʼlumotlariga koʻra, oʻn yetti namoyishchi „ommaviy namoyishlar toʻgʻrisidagi qonunni“ buzganligi uchun tanbeh berildi, toʻrt kishidan xuddi shu sabab bilan maʼmuriy bayonnomalar olindi.

19-oktabr kuni namoyish oʻtkazgan politsiya Boku markazidagi bir nechta koʻchalarni yopguniga qadar uchta metro stansiyasining (28-may, Jafar Jabborli va Shoh Ismoil Xatai) ishi toʻxtatildi va Internetga kirish cheklandi. Boku politsiya departamenti 19-oktabrdagi norozilik namoyishini „noqonuniy“ deb eʼlon qildi. Tezkor politsiya boʻlinmasining yuzlab xodimlari jalb qilindi. Oʻsha kuni Ali Karimli Boku markazida namoyishlarga qoʻshila boshlaganidan koʻp oʻtmay politsiya tomonidan hibsga olindi. Kechga yaqin uni ozod qilishdi. Politsiya maʼlumotlariga koʻra, oltmish namoyishchi hibsga olingan, ulardan qirq ikkitasi „ogohlantirish“ bilan qoʻyib yuborilgan.

Manbalar
Taylor Swift singllari diskografiyasi

Amerikalik qoʻshiqchi va qoʻshiqnavis Taylor Swift, hozirgi kunga qadar, yetakchi artist sifatida 54 ta singl, tanlangan artist sifatida 5 ta singl hamda 19 ta promo-singl chiqargan sanaladi. U 2016-yilning dekabriga kelib, jahon boʻylab 150 milliondan oshiq singllarini sotishga muvaffaq boʻlgan.

Bosh artist sifatida

2000-yillar

2010-yillar

2020-yillar

Izohlar

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti
 Taylor Swift AllMusic saytida

Taylor Swift
Tayanna

Tetyana Mixaylivna Reshetnyak (; 29-sentyabr 1984-yilda tugʻilgan) — Tayanna taxallusi bilan tanilgan ukrainalik qoʻshiqchi, aktrisa va bastakor.

Manbalar 

Musiqachilar
Kishilar
Qoʻshiqchilar
Yashayotgan insonlar
LGBT huquqlari faollari
Jeff Gordon

Jeffery Michael „Jeff“ Gordon (1971-yil 4-avgustda tugʻilgan) — amerikalik sobiq avtopoygachi. U 1992-yildan 2016-yilgacha Hendrick Motorsports jamoasiga qoʻshilib, NASCAR kubogi seriyasida poyga paytida mashhur boʻlgan.

Hozirda Gordon FOX NASCAR jonli efirining televizion hosti hisoblanadi.

NASCAR kubogi seriyasidagi poygasi davomida Gordon 1995, 1997, 1998 va 2001 yillarda toʻrtta unvonga sazovor boʻldi. Shuningdek, 93 ta musobaqada gʻolib chiqishga muvaffaq boʻldi.

Gordon, shuningdek, Jimmie Johnson boshqaradigan 48-sonli mashinaga egalik qiladi, u 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2013 va 2016-yilgi kuboklar seriyasida ham gʻolib chiqqan.

Manbalar

Havolalar 

 Rasmiy sayti

1971-yilda tugʻilganlar
Kishilar
Yashayotgan insonlar
Red (qoʻshiq)

„Red“ amerikalik qoʻshiqchi va qoʻshiqnavis Taylor Swift ijro etgan qoʻshiqdir. 2012-yilning 2-oktyabrda xonandaning Red nomli toʻrtinchi studiyaviy albomining ikkinchi promo-singlli sifatida iTunesda eʼlon qilingan. Musiqiy jihatdan „Red“ qoʻshigʻi country, soft-rok va pop-rok janrlaridagi qoʻshiq hisoblanadi.

„Red“ qoʻshigʻi Avstraliya, AQSh, Birlashgan Qirollik, Kanada, Irlandiya va Yangi Zelandiya mamlakatlari chartlarida eng sara 30 talik safidan oʻrin olgan. Billboard Hot 100 chartida oltinchi pogʻonagacha koʻtarilgan. Hot Country Songs chartida 42 hafta davomida ikkinchi pogʻonani egallab turgan hamda buning ortidan Swiftning chartda eng uzoq muddat qolgan qoʻshigʻiga aylangan.

2017-yilning noyabr holatiga koʻra, „Red“ qoʻshigʻi AQSh boʻylab ikki million raqamli nusxada sotilgan. 2018-yilning iyulida Amerika ovoz yozish assotsiatsiyasi tomonidan platina sertifikati bilan taqdirlangan.

Chartlar

Haftalik

Yillik

Manbalar

Havolalar 
 

Taylor Swift qoʻshiqlari
Ingliz tilidagi qoʻshiqlar
2011-yil qoʻshiqlari
Sevimli TV

Sevimli TV — 2017-yil 1-aprel kuni Caravan TV nomi bilan oʻz faoliyatini boshlagan butun oila uchun moʻljallangan nodavlat musiqiy-koʻngilochar va maʼrifiy televizion kanal. Kanal oʻz nomini Caravan TV dan Sevimli TV ga 2017-yil 1-dekabrda oʻzgartirgan. Bugungi kunda kanalning egasi Firdavs Abduxoliqov.

Faoliyati 
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev „2017—2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishlari boʻyicha harakatlar strategiyasi“ loyihasining jamoatchilik muhokamasiga bagʻishlangan media-haftalikning ochilish marosimida soʻzga chiqqan Firdavs Abduxoliqov „Caravan TV“, „Zoʻr TV“, „Futbol TV“ telekanallari ish boshlash arafasida turganini aytdi. Koʻp vaqt oʻtmay 2017-yil 1-aprel kuni Caravan TV nomi bilan oʻz faoliyatini boshladi. Va keyinchalik oʻz nomini Sevimli TV ga oʻzgartirgan. Telekanal koʻrsatuv va dasturlari butun Oʻzbekiston boʻylab 24 soat davomida toʻxtovsiz efirga uzatiladi.

Manbalar

Havolalar 
 Instagram sahifasi
 Facebook sahifasi
 YouTube sahifasi

Televideniye
Oʻzbekiston telekanallari
Tezami

Tezami () — Gruziyadagi qishloq.

Manbalar

 
Gruzin qishloqlari
Anuradhapura qirolligi

Anuradhapura qirolligi (Singalcha: , Anurādhapura Rājadhāniya, Tamil: ) — Shri-Lanka va singal xalqi orasida tashkil etilgan tarixdagi dastlabki qirollik. Miloddan avvalgi 377-yilda qirol Pandukabxayya tomonidan asos solingan, garchi vaqti-vaqti bilan bir nechta mustaqil hududlar paydo boʻlgan boʻlsa ham qirollikning hokimiyati butun mamlakat boʻylab oʻz hukmini oʻtkazgan, qirollikning oxirgi davrlariga kelib koʻplab viloytlar mustaqil davlat sifatida oʻz faoliyatini yuritgan. Shunga qaramay, Anuradhapura shohi butun Anuradhapura davrida mamlakatning oliy hukmdori sifatida tan olingan. Buddizm Anuradhapura davrida kuchli rol oʻynagan, uning madaniyati, qonunlari va boshqaruv uslublariga taʼsir koʻrsatgan.

Anuradhapura davrida Janubiy Hindiston hududlarga koʻplab bosqinlar boʻlib turgan. Duttagamani, Valagamba va Dxatuzena kabi hukmdorlar janubiy hindularni magʻlubiyatga uchratib, qirollik boshqaruvini qaytarib olganliklari bilan tarixda ajralib turadi. Harbiy yutuqlari bilan ajralib turadigan boshqa hukmdorlar orasida bosqinchilarga qarshi kurash boshlagan Gajabaxu I va Pandyan shahzodasiga yordam berish uchun oʻz qoʻshinlarini yuborgan Sena II bosqinga qarshi kurashgan kam sonli odamlar sirasiga kiradi.

Anuradhapura shahri 
Miloddan avvalgi 543-yilda shahzoda Vijaya (miloddan avvalgi 543-505) Shri-Lankaga vatani Hindistondan haydab yuborilgan. Oxir-oqibat u orolni oʻz nazorati ostiga oldi va oʻzini qirol sifatida tan oldirdi. Shundan soʻng, uning tarafdorlari butun mamlakat boʻylab qishloqlar va koloniyalar yaratdilar. Ulardan biri Kolon deb nomlangan ariq boʻyida qirol Vijayaning vaziri Anurada tomonidan tashkil etilgan va unga keyinchalik Anuradhagama nomi berilgan.

Miloddan avvalgi 377-yilda qirol Pandukabxaya (miloddan avvalgi 437–367) uni oʻz poytaxtiga aylantirib, obod shaharga aylantirdi. Anuradhapura (Anurapura) qishloqni birinchi marta tashkil etgan vazir va u yerda yashagan Pandukabxayaning bobosi nomi bilan atalgan. Bu nom shaharning Anura deb nomlangan xayrli asterizmda tashkil topganligidan ham olingan. Anuradhapura Anuradhapura qirolligida mamlakatni boshqargan barcha monarxlarning poytaxti edi, faqat Kashyapa I (473–491) bundan mustasno, u Sigiriyani poytaxt qilib tanlagan. Shahar Ptolomeyning dunyo xaritasida ham belgilangan.

Tarix 
Anuradhapura qirolligining asoschisi va birinchi hukmdori boʻlgan qirol Pandukabxaya mamlakatda qishloq chegaralarini oʻrnatgan va qishloq boshliqlarini tayinlash orqali boshqaruv tizimini oʻrnatgan. U zohidlar, kambagʻallar uchun uylar, qabristonlar barpo etdi. U mamlakatning katta qismini Anuradhapura qirolligi nazorati ostiga oldi Biroq, Duttagamani hukmronligi davrida (miloddan avvalgi 161-137) faqatgina butun mamlakat Anuradhapura podsholigi ostida birlashtirildi.

Manbalar

Bibliografiya
Red (dasturlash tili)

Red — imperativ va funksional dasturlash tili. 2011-yilda fransiyalik dasturchi Nenad Rakočević tomonidan ishlab chiqilgan. Uning sintaksisi Rebol tilining sintaksisi bilan mos keladi.

Hello World! 
Red [Title: „Simple hello world script“]
print „Hello World!“

Manbalar

Havolalar 

 
 Red dasturlash tili GitHubda
 Redprogramming.com
 

Dasturlash tillari
Kross-platformali dasturlar
Red

Red:

Filmlar 
 Red — 2010-yilda chiqarilgan film.
 Red 2 — 2013-yilda chiqarilgan film.
 Turning Red — 2022-yilda chiqarilgan animatsion film.

Musiqa 
Albomlar
 Red (Taylor Swift albomi)

Qoʻshiqlar
 „Red“ (Taylor Swift qoʻshigʻi)

Boshqa 
 Red (dasturlash tili)
Kevliani

Kevliani () — Gruziyadagi qishloq.

Manbalar

Gruzin qishloqlari
Bohemiya massivi

Bohemiya massivi — Yevropadagi togʻ massivi, aksari qismi Chexiya, shuningdek, Polsha, Germaniya va Avstriya hududlarida. Uzunligi 500 km chamasida, kengligi 300 km gacha. Markaziy qismi pastroq boʻlib (balandligi 300-600 m), yer yuzasi sertepa tekislik, alohida koʻtarilgan choʻqqilar bor. Asosan, kristalli slanets, qumtoshlardan tuzilgan, yuzasi choʻkindi jinslar bilan qoplangan. Chekka qismi oʻrtacha balandlivdagi togʻlar (Sudet, Bohemiya oʻrmonlari, Shumava, Rudali togʻlar) va Bohemiya-Moraviya qirlaridan iborat. Eng baland joyi 1602 m (Snejka togʻi). Iqlimi moʻʼtadil, sernam. Dare koʻp. Togʻlarda 1200- 1400 m gacha aralash va igna bargli oʻrmonlar bor, undan baland qismi — yaylov, tekislik qismi oʻzlashtirilgan.