MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Farxor aviabazasi

Farxor aviabazasi — Tojikistonning Farxor shahri yaqinida, poytaxt Dushanbedan  janubi-sharqda joylashgan harbiy aviabaza. U Hindiston havo kuchlari tomonidan Tojikiston havo kuchlari bilan hamkorlikda boshqariladi. Farxor Hindistonning oʻz hududidan tashqaridagi dastlabki harbiy bazasidir.

Tarixi 
1996–97-yillarda Hindiston razvetkasi (Tadqiqot va tahlil qanoti (RAW)) Tojikiston bilan Farxor aviabazasidan Afgʻoniston shimoliy ittifoqi yuqori balandlikdagi harbiy yuklarni tashish, ularning vertolyotlariga xizmat koʻrsatish va razvedka maʼlumotlarini yigʻish uchun foydalanish boʻyicha muzokaralarni boshladi. O‘shanda Hindiston Farxor mintaqasida kichik harbiy gospitalni boshqargan. Farxordagi shifoxona Tolibon bilan janglarda yaralangan Afg‘oniston Shimoliy ittifoqi a‘zolarini, jumladan, o‘ziga qarshi xudkush hujumidan so‘ng u yerga olib ketilgan harbiy yetakchi Ahmad Shoh Masudni davolash uchun foydalanilgan.

2002-yilda Hindiston Farxorda havo bazasi tashkil etayotganini tan oldi. U Rossiya yordami bilan himoyalangan. Aviabaza avariya holatida edi va 1980-yillardan beri foydalanilmaydi. Hindiston hukumati aviabazani 2005-yilgacha tiklash uchun 2003-yilda xususiy quruvchilar oʻrtasida 10 million dollarlik tender e’lon qildi.

Quruvchi tashkilot bankrot bo‘lganidan so‘ng, Chegara yo‘llari tashkiloti aviabaza rekonstruksiyasini yakunlash uchun ishga kirishdi.

Strategik joylashuvi va geosiyosiy oqibatlari 
Farxor havo bazasi Hindiston harbiylariga Hindiston yarimorolida kattaroq rol oʻynash uchun zarur chuqurlik va masofani beradi va Hindistonning Markaziy Osiyodagi oʻz kuchini loyihalashtirish harakatining yorqin ifodasidir.

Yana qarang 

 Ayniy aviabazasi

Manbalar 

Tojikiston
Tojikiston aeroportlari
Xatlon viloyati
Motherland Party (Turkey)

Ona Vatan partiyasi 1983 yilda Turgut O'zal tomonidan asos solingan sobiq siyosiy partiya. Uning rasmiy qisqartmasi "ANAP". U 1983 yildan 1991 yilgacha uzluksiz hokimiyatda qoldi va 1996 yildan 2002 yilgacha turli koalitsion hukumatlarda qatnashdi. 31-oktyabr 2009-yilda Mehmet Ağarnin partiyasi Demokrat Parti bilan birlashtirilgan.
Malohat Shahobova

Malohat Badriddinovna Shahobova () (15.03.1928 – 2005-yil) tojikistonlik tilshunos.

Buxoro shahrida tug‘ilgan Shahobova 1948-yilda Jahon tillar institutini tamomlagan holda ingliz tili bo‘yicha tahsil oldi. Uch yil o'tgach, u Dushanbe Pedagogika institutini tamomladi. 1959-yilda Moskvadagi Jahon tillar institutini tamomladi. Akademik bo‘lib, u chet tillar institutida ham, Dushanbe pedagogika institutida ham dars bera boshladi. 1952-yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi a'zosi bo'ldi. 1985-yilda u doktorlik darajasini oldi va ikki yildan so'ng professor unvoniga sazovor bo'ldi. Shahobova ijodida tojik va ingliz tillari oʻrtasidagi munosabatlarga eʼtibor qaratilgan. Uning nashrlari orasidan The English Language (1982); Tojik va ingliz tili grammatikalarining eksperimental qiyosiy tadqiqi (Moskva, 1985); “Inglizcha-tojikcha lug‘at” (1987); va tojik-ruscha suhbat (1993) o'rin egallaydi.  Shuningdek, u hind yozuvchilarining ijodi haqida tadqiqot olib bordi.  Nafaqaga chiqqanida ham u Tojikiston Fanlar akademiyasida faol bo'lib, uning chet tillar bo'limida ishlashni davom ettirdi. U Tojikiston xotin-qizlar uyushmasining ham asoschisi bo‘lgan va uzoq yillar tashkilotga rahbarlik qilgan. Faoliyati uchun u Tojikiston Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy ordeni bilan taqdirlangan.

Adabiyotlar 

 

Buxorolik kishilar
2005-yilda vafot etganlar
1928-yilda tugʻilganlar
Shavkat Mirzayev

Shavkat Mustakimovich Mirzayev (1953-yilda tug‘ilgan) — fizika va texnika sohalaridagi olim, texnika fanlari doktori, professor.

Ta’limi 
Shavkat Mirzayev 1953-yil 12-sentyabrda Buxoro shahrida ziyoli oilasida tug‘ilgan. Otasi Mustaqim Mirzayev O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi, filologiya fanlari doktori, professor, o‘zbek tilshunosligiga asos solgan olimlardan. Shavkat Mirzayev 1970-yilda Buxoro shahridagi 10-sonli o‘rta umumta’lim maktabini a’lo baholarga tugatgan. 1971-yili Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)ning fizika-matematika fakultetiga fizika-umumtexnika fanlari ixtisosligi bo‘yicha o‘qishga kirgan. O‘qishni tugatgach, 1976—1978-yillarda harbiy xizmatni o‘tagan.

Ilmiy-pedagogik faoliyati 
1979—1980-yillarda O‘zbekiston Fanlar akademiyasining Yadro fizikasi institutida ilmiy izlanishlar olib bordi. 1981-yilda shu institutning kunduzgi bo‘lim aspiranturasiga o‘qishga qabul qilindi. 1984-yilda aspiranturani muvaffaqiyatli tugatib, o‘sha yili Fanlar akademiyasining Yadro fizikasi instituti huzuridagi ixtisoslashgan ilmiy kengashda fizika-matematika fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun «Исследование и разработка методов визуализации двумерного распределения потоков ионизирующих излучений» mavzusida atom yadrosi va elementar zarralar fizikasi mutaxassisligi bo‘yicha nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. Ilmiy rahbari — O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi, fizika-matematika fanlari doktori, professor Vafo Arabovich Mo‘minov.

1984-yildan Buxoro davlat pedagogika instituti fizika-matematika fakultetida umumiy fizika kafedrasi o‘qituvchisi, 1986-yilda shu kafedra dotsenti lavozimlarida ishladi. 1988—1992-yillarda fizika-matematika fakulteti dekani bo‘lib faoliyat ko‘rsatdi. 1992-yildan boshlab umumiy fizika kafedrasi dotsenti, 2002—2007-yillarda Buxoro davlat universitetida akademik litsey va kasb-hunar kollejlari bilan ishlash bo‘yicha prorektor bo‘ldi. 2005-yilda O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Energetika va avtomatika ilmiy tadqiqot institutidagi ixtisoslashgan ilmiy kengashda «Пути повышения энергоэффективности адсорбционных циклов» mavzusida doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qildi. Ilmiy maslahatchisi — texnika fanlari doktori, professor Yunus No‘monovich Yoqubov.

2007-yildan 2019-yilgacha Buxoro davlat universiteti fizika-matematika fakulteti dekani lavozimida ishlagan. 2019-yildan Fizika kafedrasi professori lavozimida, 2022-yildan Geliofizika va qayta tiklanuvchi energiya manbalari kafedrasi professori lavozimida ishlab kelmoqda.

Ilmiy-uslubiy ishlari 
Shavkat Mirzayev 1976—2019-yillar davomida Respublika ilmiy jurnallarida 100 dan ortiq ilmiy maqolalari va 150 dan ortiq tezislari bilan ishtirok etgan. Hammualliflikda yaratilgan 10 ta o‘quv qo‘llanma va 6 ta uslubiy qo’llanmasi nashr etilgan. 2006—2008-yillarda „Suv nasos chuchitkichi gelioqurilmasini yaratish“ mavzusidagi davlat grantiga ilmiy rahbarlik qilgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston fiziklari
Buxoro davlat universiteti professorlari
Buxoro davlat universiteti bitiruvchilari
Buxoro davlat universiteti dekanlari
The Bukharian Times

The Bukharian Times — Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi Buxoro yahudiy jamiyatining haftalik obuna gazetasi.

Gazeta 1996-yilda jamoat arbobi, Buxoro yahudiylari kongressi prezidenti Boris Kandov tomonidan tashkil etilgan boʻlib, uning faoliyati dunyoning koʻplab mamlakatlarida, jumladan, Oʻzbekiston va Tojikistonda xalqaro eʼtirofga sazovor boʻlgan. Gazeta bosh ofisi Nyu-York shtati (AQSh) Queens shahrining Forest Hills tumanidagi Buxoro yahudiylari kongressining bosh binosida joylashgan. Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi buxorolik yahudiylar jamoasining asosiy qismi Kvinsda istiqomat qiladi. Buxorolik yahudiylarning aksariyati 1980-yillarning boshidan AQShga ko‘chib kelgan. 1980-yillarning oxiri va 1990-yillarning boshlarida ularning AQSh, Isroil va boshqa mamlakatlarga oqimi keskin oshdi  .

Tavsifi 
Materialning asosiy qismi rus tilida nashr etiladi. Shuningdek, yahudiy, tojik, oʻzbek va ingliz tillarida alohida rukn va boʻlimlar mavjud. „The Bukharian Times“ gazetasi Buxoro yahudiylarning avlodlari orasida tobora kamayib borayotgan yahudiylarning ona tilida: yahudiy hamda tojik tilida materiallar chop etuvchi dunyodagi kamyob gazetalardan biri. Gazeta mavzusi universaldir. Iqtisodiyot, siyosat, tarix, din, tillar, madaniyat va boshqa sohalarga oid materiallar va yangiliklarni nashr etadi. Tahririyatda 20 ga yaqin odam ishlaydi, ularning aksariyati ilmiy darajaga ega. Bosh muharrir hozirda asli samarqandlik Rafael Nektalovdir. The Bukharian Times gazetasining umumiy tiraji 2016-yil yanvar holatiga koʻra 10 000 tani tashkil qilgan. Gazeta nafaqat buxorolik yahudiylar jamoasi, balki sobiq SSSRdan kelgan boshqa rusiyzabon muhojirlar orasida ham mashhur.

Manbalar

Havolalar 
 Gazetaning rasmiy sayti: bukhariantimes.org 
 „Amerika Ovozi“ Oʻzbek xizmatining The Bukharian Times gazetasidagi reportaji (2016-yil yanvar)
 Samarqand haqida Bukharian Times
 Bukharian Times mehmonlarni kutib oladi 
 Bukharian Times ASIA-ISRAEL jahon portalida 
Gazetalar
Oʻzbekiston Olimpiya futbol terma jamoasi natijalari (1992–1999)

Bu Oʻzbekiston Olimpiya terma jamoasining 1992-yildan 1999-yilgacha oʻynagan futbol oʻyinlari roʻyxati.

Yillar

1995-yil

1999-yil

Manbalar 
Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi oʻyinlari
Oʻzbekiston Olimpiya futbol terma jamoasi natijalari (2000–2009)

Bu Oʻzbekiston Olimpiya terma jamoasining 2000-yildan 2009-yilgacha oʻynagan futbol oʻyinlari roʻyxati.

Yillar

2002-yil

2004-yil

2006-yil

2007-yil

Manbalar 

Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi oʻyinlari
Oʻzbekiston Olimpiya futbol terma jamoasi natijalari (2010–2019)

Bu Oʻzbekiston Olimpiya terma jamoasining 2010-yildan 2019-yilgacha oʻynagan futbol oʻyinlari roʻyxati.

Yillar

2010-yil

2011-yil

2012-yil

2014-yil

2015-yil

2016-yil

2017-yil

2018-yil

2019-yil

Manbalar 

Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi oʻyinlari
Oʻzbekiston Olimpiya futbol terma jamoasi natijalari (2020–yildan hozirgacha)

Oʻzbekiston Olimpiya futbol terma jamoasi natijalari.

Yillar

2020-yil

2021-yil

2022

2023

2024

Manbalar 

Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi oʻyinlari
Paleozoologiya

Paleozoologiya (arxezoologiya) paleontologiyaning qazilma hayvonlarni oʻrganadigan boʻlimidir. Shartli ravishda umurtqali va umurtqasiz hayvonlarning paleozoologiyasiga boʻlinadi.

Paleozoologiya biologik xilma-xillikni, uning vaqt va makonda oʻzgarishini oʻrganadi. Bunday xilma-xillik morfologiya, tizimli tarkibni aniqlash va yangi tasniflarni qurish orqali oʻrnatiladi.

Yana qarang 

 Paleobotanika

Adabiyotlar 

 Paleozoologiya // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : [v 30 t.] / gl. red. A. M. Proxorov. — 3-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1969—1978.
 Sekerskaya, Yelena Arxeozoologіchnі materіali іz rozkopok pam"yatok Tilіgulo-Dnіstrovskogo mejirіchchya [V kn. Dzigovskiy O. M., Samolova T. L., Smolyanіnova S. P., Vanchugov V. P. Arxeologіchnі pam’yatki Tilіgulo-Dnіstrovskogo mejirіchchya. — Odesa: Astroprint, 2003. — S. 213—217.

Paleontologiya
Chala maqolalar
Anton Shepetkov

Anton Petrovich Shepetkov (9-sentyabr 1912-yil Krivoy Rog, Xerson viloyati — 26-sentyabr 1982-yil Navoiy) — sovet kon muhandisi. SSSR Davlat mukofoti laureati (1977-yil).

Tarjimai holi 
Anton Petrovich Shepetkov 1912-yil 9-sentyabr kuni  Xerson viloyati Krivoy Rog shahrida tavallud topgan.

Sverdlovsk konchilik institutida tahsil olgan. Anton Shepetkov oʻqishni tamomlagandan soʻng uyiga oilasining yoniga bormay toʻgʻridan toʻgʻri urushga joʻnatilgan. U KPSS aʼzosi lavozimida ishlagan.
1938-yildan  iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda oʻz faoliyatini boshlagan.
1941-yilgacha Krivoy Rog shahrida kon muhandisi boʻlib ishlagan.

Voronej frontidagi 40-armiyaning 173-maxsus tarkibi brigadasida Ulugʻ Vatan urushi janglarida xizmat qilgan.
1945—1956-yillarda 6-sonli kombinat (LGHK) Taboshar konida muhandis, boʻlim boshligʻi, direktor boʻlib faoliyat olib borgan.
1956—1959-yillarda 24-sonli kon boshqarmasi boshligʻi (Krasnogorsk) lavozimida ishlagan.
1959—1982-yillarda Navoiy KMK bosh muhandisi, Markaziy ilmiy tadqiqot laboratoriyasi mudiri, bosh geolog oʻrinbosari boʻlib ishlagan.
Anton Petrovich Shepetkov 1982-yil 26-sentyabrda  OʻzSSR Navoiy shahrida vafot etgan.

Mukofotlari 

 SSSR Davlat mukofoti (1977) — Uchquduq konini oʻzlashtirgani uchun (jamoa tarkibida: L. M. Demik, L. D. Efanov, B. N. Zizdo, O. N. Malgin, P. L. Nijnikov A. A. Petrov, B. I. Shvartsman, V. V. Mixaylov — Birinchi bosh boshqarmasi; L. X.Malskiy, L. G. Podolyako — loyiha instituti).
 Lenin ordeni
 Vatan urushining ordeni
Mehnat Qizil Bayroq ordeni kabi mukofotlar bilan taqdirlangan

Manbalar 

Navoiyda vafot etganlar
1982-yilda vafot etganlar
26-sentyabrda vafot etganlar
1912-yilda tugʻilganlar
9-sentyabrda tugʻilganlar
Qizil Yulduz ordeni sohiblari
Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
Lenin ordeni sohiblari
Buxoro adabiyoti tarixi muzeyi

Buxoro adabiyoti tarixi muzeyi — Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi tarkibidagi muzey. Mazkur muzey Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi tarkibida 1985-yilda tashkil etilgan. Mazkur muzey Koʻkaldosh madrasasi hujralarida joylashgan.

Muzey tarixi 
Buxoro adabiyot tarixi muzeyi filialini tashkil etishning asosiy maqsad madrasada oʻqitilgan darsliklar va madrasa talabalari hayoti haqida namoyon etishdan iborat. Mazkur muzey filiali Koʻkaldosh madrasasi hujralarida viloyat tarixiy va madaniy yodgorliklarni muhofaza qilish jamiyati prezidiumining 1985-yil 14-sentyabrdagi 3-sonli qarori 11-bandi asosida tashkil topgan. Buxoro adabiyot tarixi muzey koʻrgazmasini Koʻkaldosh madrasasida tashkil etishdan maqsad oʻz davrida ushbu madrasada, shoir Boborahim Mashrab, Maxtumqulilar ham tahsil olishgan. Tarixiy maʼlumotlarga qaraganda XIX asr oxiri va XX boshlarida Buxoroda 100 dan ortiq shoirlar ijod qilgan. Mazkur davrda bitilgan esdaliklar va tazkiralardan bular haqida talaygina maʼlumotlarga ega boʻlisimiz mumkin. Jumladan, Sadriddin Ayniyning „Esdalik“ lari, Sadr Ziyoning „Navodiri Ziyoiya“ asari, Ahmad Donishning „Navodiri vaqoe“ asari, Qori Rahmatulloh Buxoriyning „Taskirat ul-ashob“ kabi asarlari bilan tanishib, ular ijod qilgan davr haqida maʼlumot olish mumkin. Bu yerda Sadriddin Ayniy 1901-yildan 1917-yilgacha istiqomat qilgan. Madrasa talabalari hayoti ilk ilm taʼlim maskanlari madrasalar boʻlganligini inobatga olib, muzey ekspozitsiyasi tashkil etishga qaror qilingan. Ushbu muzey 5 ta Koʻkaldosh madrasasi hujrasida joylashgan.

Muzey tuzilishi 
Muzey filial tuzilishi quyidagilardan iborat: XIX asr oxiri va XX asr boshlarida madrasa talabalari turmush tarzi, madrasalarda oʻqitilgan adabiyotlar xususida, Sadriddin Ayniy hayoti va ijodi, madrasalarning tashkil topishi haqida maʼlumot beruvchi annotatsiyalar, Abdurauf Fitrat hayoti va ijodi, XIX asr oxiri va XX asr boshlarida yashab ijod etgan buxorolik adiblar Ahmad Donish, Jalol Ikromiy, Abdulqodir Savdo, Shamsiddin Muhammad Shohin, Azmiddin Somiy, Hayrat, Mulla Qurbon Fitrat, Iso Mahdum Buxoriy, Vozehqori Rahmatulloh, Mirzo Hayit Sahbo, Abdurahmon Tamkin hayoti va ijodlariga bagʻishlangan.

Manbalar 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro
Buxoro muzeylari
To'g'ri burchakli potensial o'ra

Toʻgʻri burchakli potensial oʻra 

Aytaylik, elektron cheksiz chuqur, toʻgʻri burchakli bir oʻlchamli, kengligi  ga teng boʻlgan potensial oʻrada asosiy holatda turgan boʻlsin (). Zarraning ; ;  oraliqlarda topilish ehtimolliklarini hisoblaylik.

Schrdingerning statsionar tenglamasini yozib olamiz:
 

Potensial oʻra ichida zarraning potensial energiyasi nolga teng . Shu sababli
 

Yuqoridagi tenglamani kanonik koʻrinishga keltiramiz:
 

Quyidagicha belgilash kiritamiz:
 

U holda (2) tenglama quyidagi koʻrinishga keladi:
 

U holda bu differensial tenglama uchun xarakteristik tenglama quyidagi koʻrinishga keladi:
 
Uning ildizlari:
 

Hosil boʻlgan toʻlqin funksiyani oshkormas koʻrinishda quyidagicha yozishimiz mumkin:
 

Eiler formulasi  va  dan foydalangan holda (3) tenglamani quyidagicha yozamiz:
 

Chegaraviy shartlardan foydalangan holda,  va  larning xususiy qiymatlarini aniqlaymiz.

To'lqin funksiyaning asosiy xossalaridan biri — bu uzluksizlik, shu sababli, 

Sistemaning 1-tenglamasidan koʻrinib turibdiki, . Ikkinchi tenglamadan esa,  boʻlgani uchun  ekanligini hosil qilamiz.

U holda , yoki , bu yerda  — bosh kvant soni deyiladi.

Endi esa,  ekanligini hisobga olgan holda  ifodani hosil qilamiz. Bu ifoda zarra energiyasining xususiy qiymati deyiladi.

Natijada zarra toʻlqin funksiyasining  koʻrinishida ekanligini aniqlaymiz.

Normallash sharti 
Bundan soʻng, toʻlqin funksiyaning normallash shartidan foydalanib,  ni aniqlaymiz. Maʼlumki, zarra toʻlqin funksiyasidan toʻla fazo boʻyicha olingan integral qiymati 1 ga teng boʻlishi kerak. Bizning misol uchun esa  sohada zarra topilishi ehtimolligi 1 ga teng, chunki, uning oʻradan tashqarida toʻlqin funksiyasi nolga teng. Demak,

 
Bundan kelib chiqadiki,
 

Yuqoridagi yechimlardan foydalanib, toʻlqin funksiya uchun eng oxirgi ifodani quyidagicha yozish mumkin:

Misol 
Endi esa oʻraning  sohasida zarra topilish ehtimolligini hisoblaymiz. Asosiy holatda  uchun hisoblaylik:
 

Xuddi shu usulda,  va  sohalar uchun ham integral chegaralarini oʻzgartirgan holda hisoblaymiz va mos ravishda 61% va 19.5% qiymatlarni aniqlaymiz.

Manbalar 
 
 

Kvant modellar
Sochilish nazariyasi
Schrödinger tenglamasi
Kvant mexanikaviy potensiallar
Qadimgi Varaxsha va kulolchilik sanʼati tarixi muzeyi

Qadimgi Varaxsha va kulolchilik sanʼati tarixi muzeyi — Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi tarkibidagi muzey. Mazkur muzey Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi tarkibida
1991-yil tashkil topgan. 2017-yilda Qadimgi Varaxsha va kulolchilik sanʼati tarixi muzeyi deb nomlangan. Hozirda mazkur muzey Nodir devonbegi xonaqohi ichida joylashgan.

Muzey tarixi 
Muzey 1991-yilda tashkil etilgan va 2017-yilda Qadimgi Varaxsha va kulolchilik sanʼati tarixi muzeyi sifatida qayta nomlanib, koʻrgazmalari oʻzgartirilgan. „Qadimgi Varaxsha va kulolchilik tarixi“ muzey koʻrgazmasida Qadimgi Varaxsha tarixiy qoʻrgʻoni va kulolchilik buyumlari namoyish qilinadi. Muzey koʻrgazmasi quyidagilardan iborat: Nodir Devonbegi xonaqosi tarixi, Buxoro vohasida shaharsozlikning vujudga kelishi, Qadimgi Varaxsha shahri tarixi, Qadimgi va oʻrta asrlarda Buxoro voxasida kulolchilik tarixi, XVII—XX asr oʻrtalarigacha boʻlgan davrda Buxoroning kulolchilik maktablari.  Varaxsha va uning atrofida Vasiliy Afanasevich Shishkin 1937—1939 va 1947—1954-yillarda keng koʻlamda arxeologik izlanishlar olib borgan. Shishkindan keyin esa Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Arxeologiya instituti arxeologi, akademik Abdulahad Muhammadjonov 1975—1979-yillarda arxeologik izlanishlar olib bordi. 1977—1979-yillarda ilmiy-tadqiqot ishlarini Varaxshada O. V. Obelchenko olib bordi. 1987—1990-yillarda Varaxshada arxeologik ishlarni Shishkinning qizi Shishkina Varaxshaning ayrim qismlarida davom ettirdi. Muzey ekspozitsiyasida Varaxshada ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borgan arxeolog olimlarning fotosuratlari namoyish etilmoqda.

Nodir devonbegi xonaqohi tarixi 
Nodir devonbegi xonaqohi Buxorodagi yirik xonaqohlardan biri 1621—1622-yillarda Imomqulixonning vaziri Nodir devonbegi Mirzo Togʻay ibn Sulton buyurigʻi bilan qurilgan. Xonaqoh markaziy gumbazli, atrofi ziyoratxona, Qurʼoni Karim mutola qilish xonasi, doimiy yashovchi soʻfiylar va ziyoratchilar xujrasi, oshxona va omborxonadan iborat. Xonaqoning uch ta darvozasi boʻlib, obida tashqi tomondan toʻrt qavatli boʻlib koʻrinishida, aslida ikki qavatdan iborat. Birinchi qavatda tashqi tomondan sakkizta xujra bilan oʻrab olingan. Binoning orqa tomonida avliyo Xazrat Xoʻja Karimning qabri saqlangan. Yodgorlik 1914—1916-yillarda Amir Olimxon tomonidan taʼmirlangan. Sovetlar davrida binodan omborxona maqsadida foydalanishgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro
Buxoro muzeylari
Qadimgi Poykent tarixi muzeyi

Qadimgi Poykent tarixi muzeyi — Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi tarkibidagi muzey. Mazkur muzey Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi tarkibida 1991-yilda tashkil etilgan.  Buxoro viloyati Qorakoʻl tumani Sayyot mahalla fuqarolar yigʻini Shoʻrobod qishlogʻida joylashgan.

Muzey tarixi 
Qadimgi Poykent tarixi muzeyi 1991-yilda tashkil topgan. Muzeyda ilk va oʻrta asrlarda Qadimgi Poykent shahri, oʻzbek shaharsozligi, savdo-sotiq, sanʼat va hunarmandchilik, ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar tarixi, arxeologik topilmalar va ashyoviy dalillar vositasida ochib berilgan. Muzey quyidagi boʻlimlardan iborat: Qadimgi Poykent savdo yoʻllari chorrahalarida, qadimgi va antik davrda Poykent, Poykent ilk oʻrta asrlarda, Poykentda olib borilgan arxeologik tadqiqotlar lavhalari va rekostruksiya. 1903-yilda amerikalik tarixchi R.Pampelli, Oʻrta Osiyo boʻylab sayohati davomida Poykent shahri vayronalarini ham koʻzdan kechiradi. 1913—1915-yillarda Zimin boshchiligidagi ekspeditsiya Poykentda qazuvlarni amalga oshirgan. 1939-yilda Qadimgi Poykent tarixini arxeologik oʻrganishlar  Shishkin ishtirokida shahar vayronalari va uning atroflarida  olib borilgan.  Asosiy eʼtiborni ular shahar va uning atroflarining planini tuzib chiqishga qaratadi. Bu ishlar Shishkin tomonidan bajarilib, unda M.M. Dyakonov qatnashdi. Planda shaharning asosiy qismlari: ark, birinchi va ikkinchi shahristonlar, rabotlar, darvozalarning taxminiy oʻrinlari, mudofa devorlaridagi soqchilik minoralari aks ettirildi. Rejada aks ettirilgan maʼlumotlar asosida, Aleksandr Yakubovskiy shaharning asosiy qismlari turli davrlarda barpo boʻlgan degan xulosaga keldi. Shular asosida shaharning bir necha qismlarida  bir nechta shurf qazildi. Buning natijasida shaharda XV asrga qadar hayot davom degan xulosalar chiqarildi. 1954-yilda Qadimgi Poykentning shaharga tutash qismlarini oʻrganish maqsadida Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi arxeologiya institutining maxsus otryadi tadqiqotlar oʻtkazdi. Natijada shahardan shimoliy-sharq tomonda joylashgan qadimiy nekropol (xilxona) qoldiqlari topib oʻrganildi.

Muzey tuzilishi 
Muzeyning birinchi zalida rivojlangan oʻrta asrlarda Poykentda yozuv, pul muomilasi, Poykentdan chiqqan hadis va fiqh ilmi allomalari, sirlangan sopol idishlar, qolipda sopol buyumlar ishlab chiqarish va zargarlik buyumlari namoyish qilinadi. Bundan tashqari Qadimgi Poykent shahridan topilib, restavratsiya qilingan amaliy sanʼatning nodir namunalari X—XI asrlar devoriy ganch oʻymakorligi mahsuli, mehrob boʻlaklari zalning markaziy qismiga oʻrnatilgan. Qoʻshimcha tarzda, Qadimgi Poykent shahri, Poykent arki va Poykentda ochib oʻrganilgan xonadon planlari hamda Qadimgi Poykent shahri tarixi maʼlumotlari ham oʻrin olgan. Ikkinchi zalda bronza va temirga ishlov berish, qurolsozlik, kamon oʻqlari, murakkab yoy, sopol buyumlar ishlab chiqarish va kulolchilik charxi va xumdon, rivojlangan oʻrta asrlarda Poykentning sirlanmagan sopol buyumlari, toshdan ishlangan buyumlar,
shishadan ishlangan buyumlar oʻrin olgan.

Manbalar 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Buxoro
Buxoro muzeylari