Myanma milliy futbol terma jamoasi

Myanma milliy futbol jamoasi (birma tilida မြန်မာ့လက်ရွေးစင်အမျိုးသားအသင်း)) xalqaro maydonda futbol boʻyicha Myanma sharafini himoya qiladi va Myanma futbol federatsiyasi tomonidan boshqariladi..

Terma jamoa 1989-yilgacha Birma milliy futbol terma jamoasi sifatida tanilgan, keyinchalik Birma Myanma deb oʻzgartirilgan. Birma oʻzining gullagan davrida 1968-yilgi Osiyo Kubogida ikkinchi oʻrinni egallagan, 1972-yil yozgi Olimpiya oʻyinlarida va Osiyo oʻyinlarida qatnashgan va ikki marta Osiyo oʻyinlarida gʻolib chiqqan. 1966 va 1970-yillarda besh marta ketma-ket Janubi-Sharqiy Osiyo oʻyinlarida ishtirok etgan va bu ishtirok 1965,1967,1969,1971 va 1973-yillarga toʻgʻri keladi. Ular jahon chempionati saralash bosqichida qatnashmagan. 20-asrning qolgan qismida milliy jamoaning oʻsishi juda sust kechdi va bu holat jamoada pasayish boʻlishiga olib keldi.

Nomi oʻzgartirilgandan beri Myanmaning eng yuqori yutugʻi 1993-yilda Janubi-Sharqiy Osiyo oʻyinlaridagi kumush medaldir . Myanma birinchi jahon chempionati saralash oʻyinini 2007-yilda 2010-yilgi Jahon chempionati saralashida oʻtkazdi va Xitoyga mos ravishda 0:7 va 0:4 hisobida magʻlub boʻldi.

Tarix

1948-1970 yillar: oltin davr 
Birma 1954-yilgi Osiyo oʻyinlarida qatnashdi va Tayvan (oltin) va Janubiy Koreyadan (kumush) ortda qolib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Bu oltin davrning boshlanishi edi. Keyinchalik Osiyo oʻyinlarida mamlakat medal uchun kurash olib borishi kutilmagandi. Ayni paytda bu delegatsiya qitʼa medalini qoʻlga kiritgan birinchi erkak Birma terma jamoasiga aylandi. 1960-yillarning oʻrtalarida Bangkokda boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida Birma terma jamoasi 1954-yildagi saʼy-natijasini takrorlab, oltin medalni qoʻlga kiritdi. Oʻsha turnirda Birma oltin medal uchun oʻyinda Eronni magʻlub etdi.

1966-yilgi Osiyo oʻyinlarining oltin medalini qoʻlga kiritgan terma jamoa 1968-yilgi Osiyo Kubogida Erondan keyin ikkinchi oʻrinni qayd etdi. 1968-yilda kumush medalni qoʻlga kiritgan erkaklar futbol jamoasi 1970-yillarning boshida kuchli oʻyin koʻrsatdi, shu sababli terma jamoa 1972 yilda Myunxenda (Gʻarbiy Germaniya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida qatnashish huquqini qoʻlga kiritgan edi. Sudan ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozongani sababli va halol oʻyin koʻrsatganligi uchun Birma terma jamoasi futbolchilari Fair Play mukofotiga sazovor boʻlishdi. Keyingi yili mamlakat Singapur shahridagi Janubi- Sharqiy Osiyo oʻyinlarida ketma-ket beshinchi oltin medalni qoʻlga kiritdi (Kuala-Lumpur 1965, Bangkok 1967, Rangun 1969 va Kuala-Lumpur 1971).

Shu davrda va uch yil oldin, milliy terma jamoa, ehtimol, oʻz tarixida eng muhim bobni yozgan edi. Birma Olimpiya qoʻmitasi 1970-yilgi Osiyo oʻyinlari uchun Tailandga futbolchilarni yuborganidan soʻng, ular ketma-ket ikkinchi marta qitʼa chempionligini qoʻlga kiritishdi . Shu tariqa Birma Osiyo turnirida ikki marta g‘alaba qozongan ikkinchi futbol jamoasiga aylandi. Ular Birmaning oʻsha paytdagi poytaxti Rangunda milliy qahramonlar deb eʼlon qilindi va erkaklar futbolida ketma-ket ikkinchi oltin medalni qoʻlga kiritishgani mamlakat aholisi uchun bayram edi.

Ushbu oltin davrda Birma koʻplab iqtidorli futbolchilarni yetishtirdi. Ulardan biri Suk Bahodur, u Birma futboliga qoʻshgan ulkan hissasi uchun barcha davrlarning eng buyuk birma futbolchisi hisoblanadi.

Keyingi yillarda, asosan, mamlakat ichidagi siyosiy muammolar tufayli, milliy jamoaning Osiyo chempionligini himoya qilish qobiliyati asta-sekin soʻnib bordi. Bu esa milliy terma jamoasi rivoji uchun oʻz taʼsirini koʻrsatmay qolmadi.

1970-2010 yillar: pasayish va kurash 
Keyingi yillarda Birma koʻplab omillar tufayli oltin davrdagi kabi natijalarga erisha olmadi. Ne Win va keyinchalik xunta hukmronligi davrida butun Birma futbol tizimining qulashi Birma futbol jamoasiga salbiy taʼsir koʻrsatdi. Moliya yetishmasligi va yomon infratuzilma birmalik futbolchilarning chet elda oʻynashiga toʻsqinlik qildi va shu tariqa futbolchilar birin-ketin nafaqaga chiqdi. Shu bilan birga, Malayziya , Indoneziya , Filippin va ayniqsa Vyetnam va Tailandning yuksalishi Myanmaning oltin davrini yoʻq qildi.

Shunga qaramay, Myanma 1993-yil Janubi-Sharqiy Osiyo oʻyinlarida finalda Tailandga yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritdi. Yana bir yutuq 2004-yilda Myanma Tiger Cup musobaqasida bronza medalini qoʻlga kiritgan.

2010 yildan 2019-yilgacha qayta tiklanish 

Myanmaning 2011-yildagi islohotlari 1970-yillardan beri pasayib ketgan Myanma futbolini oʻzgartirishning asosiy nuqtasi boʻldi. Bu davrda, xunta hukmronligi ostida koʻp yillar oʻtgach, Myanmaning siyosiy iqlimi oʻzgarishi bilan Birma futbolining yangi davri keldi.

Nemis murabbiyi Gerd Zeisening kelishi hal qiluvchi nuqta boʻldi. Gerd qoʻl ostida, Myanma futboli islohotlardan buyon sezilarli taraqqiyotga guvoh boʻldi. U-20 Myanma terma jamoasi mezbon sifatida 2014-yilgi Osiyo chempionatida yarim finalga yo‘l oldi. Myanma yoshlarining ilk FIFA turniri — 2015-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatidagi ishtiroki boʻldi . 2016-yilda AFF Suzuki kubogi mezboni Myanma yana yarim finalga yo‘l oldi, faqat bo‘lajak chempion Tailandga yutqazdi .

Ushbu muvaffaqiyatlar orasida hali koʻp muammolar mavjud. Myanmaning futbol qobiliyati 2018-=yilgi Jahon chempionati saralash bosqichidan soʻng soʻroq ostida qoldi. Shu bilan birga, Osiyoda koʻplab jamoalar ham koʻp yillardan keyin rivojlanib kelayotganligini namoyon qildi. Myanma 2019-yilgi Osiyo Kubogi saralash bosqichida Qirgʻizistondan yirik 1:5 hisobida magʻlub boʻlganida yana bir bor muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Antoine Hey qoʻl ostida Myanma ham 2018-yilgi AFF chempionatini omadsiz oʻtkazdi, jamoa guruh bosqichidan chiqib ketdi, keyin esa Hey isteʼfoga chiqdi.

Myanma 2022-yilgi Jahon chempionati saralash guruhini eski raqibi Qirgʻiziston, shuningdek, Tojikiston , Moʻgʻuliston va ayniqsa kuchli Yaponiya bilan boshladi. Yangi bosh murabbiy Miodrag Radulovich boshchiligida Myanma faoliyatini yomon natijalar bilan boshlandi, jamoa mehmonda Moʻgʻulistonga 0:1, oʻz maydonida Yaponiyaga 0:2 va ayniqsa qirgʻizistonliklarga 0:7 hisobida magʻlub boʻldi. Murabbiy ushbu natijalar tufayli ishdan boʻshatildi. Qirgʻizistondan magʻlubiyatga uchragach, sobiq murabbiy Antoine Hey qaytib keldi va Myanma terma jamoasiga Tojikiston ustidan 4:3 hisobida gʻalaba qozonishga yordam berdi va oʻz uyida Moʻgʻulistonni 1:0 hisobida magʻlub etdi.

2020-yillar: Dramatik pasayish 

Myanmadagi COVID-19 pandemiyasi va undan keyingi Myanma noroziliklari koʻplab asosiy oʻyinchilar xuntaning aralashuvini aytib, xalqaro futbolda Myanma vakili boʻlishdan bosh tortganlarida, milliy terma jamoani juda charchatdi. Natijaga kelsak, Myanma terma jamoasi aʼzolarining yarmi oddiy boshlangʻich boʻlmagan holda Yaponiyaga olib keldi va mezbonga 0:10 hisobida zamonaviy davrda eng yomon magʻlubiyatga uchradi va Hey shogirdlarini qolgan 2 ta oʻyinda gʻalaba qozonishga majbur qildi. Tojikiston va Qirg‘iziston 2 ta asosiy raqibidan bir vaqtning o‘zida Yaponiyaga qarshi mag‘lubiyatga javob berish va (hatto Qirg‘iziston uchun esa Mo‘g‘ulistonga qarshi durang yoki mag‘lubiyatga uchragan) 4 ta eng yaxshi ikkinchi o‘rinni egallashga umid qilishgan. Keyingi o‘yinda Qirg‘izistonga 1:8 hisobida mag‘lub bo‘lgan Myanma rasman jahon chempionati va guruhning birinchi 2 o‘rinidan chiqib ketdi. Oxir-oqibat, Myanma Tojikistonga 0:4 hisobida yutqazib, guruhdagi so‘nggi o‘rinni tasdiqladi va 2023 yilgi Osiyo Kubogi saralashida o‘ynashga majbur bo‘ldi .

AFF Suzuki kubogi doirasida Singapur terma jamoasi Myanmani 3:0 hisobida magʻlub etdi va Ixsan Fandi dubl qayd etdi va Than Paing, Maung Maung Lvin bittadan gol urdi. Myanma oʻsha magʻlubiyatdan keyin yarim finalga yoʻl olish mmkin edi. Biroq, Tailand Myanma ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozonganidan keyin bu umidlar amalga oshmay qoldi. Myanma so‘nggi turda Filippinni mag‘lub eta olmaganidan so‘ng omadsiz turnirni yakunladi. 2023-yilgi Osiyo Kubogi saralash bosqichida ham terma jamoaga qur’a tashlandi, JCh saralash guruhi aʼzolari Qirgʻiziston va Tojikiston va AFF Suzuki kubogi guruhi aʼzosi Singapur bilan ham ushbu saralash doirasida oʻyinlar oʻtkazdi.

Jamoa Osiyo Kubogi saralashida Singapur, Tojikiston va Qirgʻiziston terma jamoalari tomonidan magʻlubiyatga uchratilganidan soʻng germaniyalik murabbiy Antuan Hey bilan hech qanday muvaffaqiyatga erisha olmadi.

Uy stadioni 

Milliy terma jamoa oʻz uyidagi oʻyinlarning koʻp qismini Myanmaning Yangon shahridagi „ Thuwunna“ stadionida oʻtkazadi . Stadion Bogyoke Aung San stadioniga qaraganda kattaroq va zamonaviyroq. 2013-yilda u 32000 tomoshabin sig‘imidan 50 000 tomoshabinga mo‘ljallangan sig‘imga ko‘tarildi.

Toʻplamlar 
Myanma terma jamoasi dastlab FBT tomonidan tayyorlangan liboslar bilan harakat qildi. Ushbu shartnoma 2018-yilga qadar davom etdi.

2018-yilning noyabr oyida Myanma terma jamoasi Warrix Sports bilan olti yillik shartnoma imzoladi. Sport toʻplamlari homiylik shartnomasi 5,67 million AQSH dollariga baholanadi va u 2018-yilning 1-noyabridan 2024-yilning 31-dekabrigacha amal qiladi.

2018-yil 6-noyabrda Uorriks Myanmaning yangi uy va safar libosini taqdim etdi. Myanmaning uy formasi qizil shorti va qizil paypoqli qizil koʻylak boʻlsa, mehmon libosi oq shorti va oq paypoqli oq koʻylak.

Natijalar 

Oxirgi 12 oydagi oʻyinlar va kelajakda rejalashtirilgan oʻyinlar

2021

2022

Murabbiylar shtabi

Futbolchilar

Oʻzaro rekord

Manbalar

Havolalar 

Myanma
Milliy futbol terma jamoalari
Osiyo milliy futbol terma jamoalari