MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Abjad al-ʼulum

Abjad al-ʼulum ()

„Abjad al-’ulӯm“ ensiklopedik asar. Unda ilm va fanlar, xususan, Islomga oid ilmlar tasnifi, shuningdek, tarix va turli soha olimlarining tarjimai hollari haqida maʼlumotlar berilgan. Asar Muhammad Siddiqxon al-Qannujiy qalamiga mansub. Muallif asarni yozishda al-Forobiyning „Ihsā al-­’ulӯm“, al-Xorazmiyning „Mafātih al-’u­lӯm“, Toshko‘prizodaning „Miftāh as-­saʼāda“ va Hoji Xalifaning „Kashf az-­zunӯn“ asarlaridan foydalangan.

Jildlari 
Asar uch jilddan iborat bo‘lib, har bir jild bir necha bob va fasllarga bo‘lingan hamda quyidagicha nomlangan:

 Birinchi jild — „Al-Vashy al-marqӯm“.
 Ikkinchi jild — „As-Sihāb al-markӯm al-mumtir bi-anvā’ al-funӯn va asnāf al-’ulӯm“.
 Uchinchi jild — „Ar-Rahӣq al-maxtӯm min tarājim aimma al-’ulӯm“.

Asar 1978-yil Damashqda nashr etilgan.

Muallif haqda 
Muallifning to‘liq ismi Muhammad Siddiqxon ibn Hasan ibn Ali ibn Lutfulloh al-Hasaniy al-Buxoriy al-Qannujiy bo‘lib, u taniqli hadisshunos olim va mufassir bo‘lgan. 1248/1832-yil Hindistonning Banus Bariliy qish­log‘ida tavallud topgan.

Muhammad Siddiqxon olti yoshga yetganida otasi vafot etib, yetim qoladi. Onasi va akasi bilan ota-bobolari yurti Qanuj shaharchasiga jo‘nab ketadilar. Dehlida taʼlim oladi. Keyinchalik, Bhopal shahriga (Hindiston) safar qilib, o‘sha yerda yashab qoladi. U yerda vazir darajasigacha ko‘tariladi. Bhopal amiri Iskandar Begimning qizi malika Shohjahon Begimga uylanadi.
Muhammad Siddiqxon oltmishdan ziyod arab, fors va hind tillarida asarlar yozgan. U 1307/1890 y. vafot etgan.

Adabiyotlar 

 Muhammad Siddiqxon. Abjad al-’ulӯm. „Dor Ibn Hazm“, 2002; 
 Ahmad Atiyatulloh. Al-Qāmӯs al-islāmӣ. „Maktaba an-nahda al-misriyya“, 1963. I, 7-8; 
 Fotima Mahjub. Al-Mavsӯ’a az-zahabiyya. II, 88.

Manbalar
Chumchuqli

Chumchuqli   — Oʻzbekiston Respublikasining  Samarqand viloyatiga qarashli qishloq.   Urgut tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Urgut tumani

Chumchuqli qishlog'i (MFY) tarixi

1.    Axoli soni – 5276 ta

2.    Milliy tarkibi – Tojiklar 1 ta

3.    MFY ni tashkil topgan yili 1996

Mahalla nomi va tavsifi : Chumchuqli mahallasi Urgut tumanining Sharqiy qismida joylashgan bo‘lib Ota bobolarimiz yozib qoldirishicha qishloqning paydo bo‘lganligi 300 yillik tarixga ega. Dastlab axolimiz Urgutning hozirgi So‘fiyon mahallasida joylashgan keyinchalik dehqonchilik ishlari bilan shug‘ullanish maqsadida “Qushqo‘nmas” degan joyga ko‘chib kelishgan. Bu yer  salqin va daraxtlari ko‘p bo‘lgan. Kechga tomon uyga qaytishgach otalari so‘rashgan. Tushlikda chorva mollarini qayerda suv ichib soyalashishini surishtirishgan. Shundan so‘ng bolalar yuqoridagi manzildagi Chashmani, “Chinchiqdi” deb Chumchuqli nomi berilgan.

Mahalla ziyolilari va faollari 139 ta – 15 ta, Jumladan: Imomova Malik sobiq j/x raisi, xoji. 

G'ayrat Qurbonov - Mahalla faoli, tashabbuskor.

Raxmonov Hamdam – sobiq maktab direktori.

Yo‘ldoshev Ergash  - Nuroniylar bo‘yicha MFYda muovin.

Ibragimov Nizom - "Yoqub Ohun" Jome Masjidi Imom xatibi.

Mahalla chegara hududlar: sharqdan Chep MFY,shimoldan Mirzabog‘lon-Chep ,janubdan Mo‘minobod MFY , g‘arbdan  Jarqishloq  MFY.

MFY dan ko‘chalar: 7ta Turkiston, Ko‘k to‘nli ota, Dashtobod, M.Tarobiy, Ravot, Otchopar, Quruq soy, Ijtimoiy soxa obektlari Maktab 1 ta, Masjid   1 ta, Qabriston  2 ta, Bog‘cha  1 ta, Do‘konlar  14 ta, Maktabda o‘quvchilar soni  1156 ta,O‘qituvchilar 78 ta,

MFY da ishlagan raislar: Imomov Malik – 1942 yil tug‘ulgan . Rais bo‘lib 1996-99 yillarda ishlagan. Yo‘ldoshev Ergash  1956 yil, Xojiyev Nurali 2005-2010 yillar,  Abdullayev Latif  2010-2016 yillar, Xojiyev Begali  1979 yil tug‘ulgan. 2016-2022 yillarda maxalla raisi bo'lib ishlagan, hozirda MFY raisi Shokir Imomov.
Terak (Urgut tumani)

Terak   — Oʻzbekiston Respublikasining  Samarqand viloyatiga qarashli qishloq.   Urgut tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Urgut tumani
Dhuri

Dhuri — Hindistonning Panjob shtatidagi Sangrur tumaniga qarashli shahardir. Qoʻshni Dhuri shaharlari — Sangrur, Malerkotla, Nabha va Barnala .

Demografiyasi 
2011-yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Dhuri shahrida jami 55,225 kishi bor edi, ulardan 29,231 nafari erkaklar va 25,994 nafari ayollar edi. 0 yoshdan 6 yoshgacha boʻlgan guruhdagi aholi soni 6169 kishini tashkil etdi. Dhurida savodlilarning umumiy soni 40,067 kishini tashkil etdi, bu aholining 72,6% ni, erkaklar savodxonligi 76,4% va ayollar savodxonligi 68,2% ni tashkil etdi. Rejalashtirilgan kastalar aholisi 14,207 kishi edi.

Manbalar
Eski Termiz (Termiz tumani)

Eski Termiz   — Oʻzbekiston Respublikasining  Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq.   Termiz tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Termiz tumani
Qahramon (Termiz tumani)

Qahramon   — Oʻzbekiston Respublikasining  Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq.   Termiz tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Termiz tumani
Kaftarxona (Termiz tumani)

Kaftarxona   — Oʻzbekiston Respublikasining  Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq.   Termiz tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Termiz tumani
Dirba

Dirba — Hindistonning Panjob shtatidagi Sangrur tumaniga qarashli kichik hudud va Nagar Panchayat.

Geografiyasi 
Dirba  koordinatasida joylashgan. Uning oʻrtacha balandligi 236 metr (774 fut).

Taʼlim 
Hududda taʼlim asosiy masala. Garchi hudud oʻz hududida juda koʻp maktablarga ega boʻlsa-da, lekin bu hududda yirik universitet yoki kollej mavjud emas.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Sangrur tumanidagi shahar va shaharchalar
Guliston (Termiz tumani)

Guliston   — Oʻzbekiston Respublikasining  Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq.   Termiz tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Termiz tumani
Chorvador (Termiz tumani)

Chorvador   — Oʻzbekiston Respublikasining  Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq.   Termiz tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Termiz tumani
Oxunboboyev (Termiz tumani)

Oxunboboyev   — Oʻzbekiston Respublikasining  Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq.   Termiz tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Termiz tumani
Navroʻz (Termiz tumani)

Navroʻz   — Oʻzbekiston Respublikasining  Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq.   Termiz tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Termiz tumani
Qurtogʻay

Qurtogʻay   — Oʻzbekiston Respublikasining  Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq.   Jarqoʻrgʻon tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Jarqoʻrgʻon tumani
Qiron

Qiron   — Oʻzbekiston Respublikasining  Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq.   Jarqoʻrgʻon tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Jarqoʻrgʻon tumani
Paxtaobod (Jarqoʻrgʻon tumani)

Paxtaobod   — Oʻzbekiston Respublikasining  Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq.   Jarqoʻrgʻon tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Jarqoʻrgʻon tumani
Abiyda as-Salmoniy

Abiyda as-Salmoniy () – faqih, tobeʼin.

Hayoti 
Asli yamanlik boʻlib, Murod qabilasining Salmon urugʻiga nisbatan as-Salmoniy deyilgan. Islomga kirishidan oldin ham qabilasi orasida yuqori mavqega ega boʻlib, qabilasining orifi sanalgan. Makka fathi asnosida musulmon boʻlgan, biroq paygʻambar bilan uchrasha olmagan. Umar davrida Madinaga kelgan, keyinchalik u yerdan Kufaga koʻchib oʻtgan. Koʻpgina gʻazotlarda ishtirok etgan. Ali va xorijiylar oʻrtasida boʻlib oʻtgan jangda ham qatnash­gan. Sahobalarning koʻpi bilan koʻrishgan. Umar, Ali, Abdulloh ibn Mas’ud va Abdulloh ibn Zubayrlardan hadis rivoyat qilgan. Undan esa Muhammad ibn Siriyn, Shaʼbiy, Ibrohim an-Naxaʼiy va Abu Ishoq as-Sabiiy singari oʻsha davr­ning mashhur olimlari hadis rivoyat qilganlar.

Hadis munaqqidlari tomonidan ishonchli va rivoyatlari eng sahih isnodlardan, deb eʼtirof etilgan. Abiyda as-Salmoniyning fiqh va qiroatdagi ustozi Abdulloh ibn Mas’uddir. Oʻzi esa baʼzi olimlar fikricha Kufaning toʻrtta mashhur faqihlari (Abiyda, Horis, Alqama va Shurayh)ning eng ustuni hisoblangan. Manbalarda Shurayh oʻzi yecha olmagan ayrim masalalarda Abiyda as-Salmoniy bilan maslahatlashib, keyin fatvo bergani haqida maʼlumotlar keladi.

Adabiyotlar 

 Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. – Bayrut: 1388/1968. VI, 93-95;
 Ali ibn al-Madiniy. Ilal al-hadӣs. – Halab: 1400/1980. 44;
 Ibn al-Asir. Usd al-gʻāba. – Qohira: 1390-93/1970-73. III, 552;
 Ibn al-Asir. Al-Lubāb. – Qohira: 1357-69. – Bayrut: II, 127;
 An-Navaviy. Tahzӣb al-asmā. – Bayrut: I, 317;
 Az-Zahabiy. Tazkira al-huffāz. – Haydarobod: 1375-77/1955-58. – Bayrut: I, 50;
 Az-Zahabiy. Siyar. IV, 40-45;
 Ibn Hajar. Tahzӣb at-tahzӣb. VII, 84-85;
 Mustafa Uzunpostalci. „Abîde es-Selmânî“. TDV İA. – İstanbul: 1988. I, 309-310.

Manbalar
Yangi Usul

Yangi Usul   — Oʻzbekiston Respublikasining  Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq.   Jarqoʻrgʻon tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Jarqoʻrgʻon tumani
Al Safliya oroli

Al Safliya oroli () — Qatar poytaxti Doha qirgʻoqlarida joylashgan orol.
Orol Ras Abu Aboudan 3 mil shimolda joylashgan. Mahalliy aholi orasida mashhur sayyohlik maskani boʻlib, Dohadan qayiqda sayohat taxminan 30-40 daqiqa davom etadi.

Tavsif 
Al Safliya oroli sharqdan gʻarbga taxminan 2 milya uzunlikda, juda tor va Doha portining shimoliy tomoni bilan egilgan; past, qumli va oʻt toʻplamlari mavjud. Shimoliy rif oroldan 1 ½ milya janubi-sharqda joylashgan; u asosan qumdan iborat boʻlib, kirish joyidan tashqarida shimoli-sharqqa va shimolga bir necha milya yoʻnaltiriladi.

Saqlash 
2015-yilda Munitsipalitet va atrof-muhit vazirligi Al Safliya orolini tozalash kampaniyasini boshlagan, bu kompaniya orolga tashrif buyuruvchilar tomonidan qoldirilgan chiqindilar va plastik qutilarni olib tashlashni oʻz ichiga olgan. Shuningdek, ular 35 ta pergolani oʻrnatganlar.

Yana qarang 

 Qatar orollari roʻyxati

Manbalar 

Qatar orollari
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Doha
Osiyo orollari
Hayitobod (Jarqoʻrgʻon tumani)

Hayitobod   — Oʻzbekiston Respublikasining  Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq.   Jarqoʻrgʻon tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Jarqoʻrgʻon tumani
Sayfur Rahmon Nizomiy

Sayid Muhammad Saifur Rahmon Nizomiy (1916-yilda tugʻilgan) — Bangladeshlik islom olimi va hadis tadqiqotchisi. 2020-yilda Bangladesh hukumati tomonidan Ekushey Padak bilan taqdirlangan.

Tarjimai holi 
Sayid Muhammad Sayfur Rahmon Nizomiy 1916-yilda (hijriy 1323) Chittagong tumani Mirsharai upazilaning Ichaxali ittifoqi Shimoliy Ichaxali qishlog‘ida tug‘ilgan. Otasi Sayid Shoh Golam Rahmon Echmati. 8 yoshidan boshlab Qurʼon bilan shugʻullangan. 1960-yilda Madrasa-e-Aliya Dakka hukumat madrasasida imtihondan oʻtgan. Nizmoiy Jahon sunniylik harakati va Jahon insoniyat inqilobi bosh maslahatchisi.

Farzandlari 
Sayid Muhammad Saifur Rahmon Nizomiyning uch oʻgʻli va ikki qizi bor. Katta oʻgʻli Sayid Imom Hayot, Jahon sunniylik harakati va Jahon insoniyat inqilobi asoschisi. Nizomiy katta oʻgʻli bilan koʻproq omma oldida koʻrinish beradi va otasining davomchisi boʻlishi mumkin.

Karyera 
Sayid Muhammad Saifur Rahmon Nizomiy o‘z faoliyatini madrasada dars berishdan boshlagan. Chittagong Sholashahar Jomiy Ahmadiya Sunniya Alia madrasasida bosh muhaddis sifatida dars bergan. Mirashoray Chittagongdagi Jameya Rahmaniya Fozil madrasasining asoschisi.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1916-yilda tugʻilganlar
Madaniyat (Jarqoʻrgʻon tumani)

Madaniyat   — Oʻzbekiston Respublikasining  Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq.   Jarqoʻrgʻon tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Jarqoʻrgʻon tumani
Banan oroli (Qatar)

Banan oroli () Qatardagi kichik orol. Uning hududi yarim oy shaklida boʻlib, poytaxt Doha qirgʻogʻida joylashgan. Bu Fors koʻrfazidagi tabiiy orol hisoblanadi. U yerda Anantara tomonidan Banana Island Resort Doha bunyod etilgan.

Orol  maydonni oʻz ichiga oladi hamda oʻzining marina va riflariga ega. Butun tuzilma 2015-yilga kelib qurib bitkazildi. Orolda palma daraxtlari va xil oʻsimliklardan iborat bogʻlar hamda sayyohlar uchun hashamatli inshootlar barpo etilgan.

Yana qarang 

 Qatar orollari roʻyxati

Manbalar 

Qatar orollari
Oqqoʻrgʻon (Jarqoʻrgʻon tumani)

Oqqoʻrgʻon   — Oʻzbekiston Respublikasining  Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq.   Jarqoʻrgʻon tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Jarqoʻrgʻon tumani
Qariyogʻoch

Qariyogʻoch   — Oʻzbekiston Respublikasining  Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq.   Jarqoʻrgʻon tumani tarkibiga kiradi.

Manbalar 

Jarqoʻrgʻon tumani
Gʻulom Rasul Jamoatiy

Muftiy Gʻulom Rasul Jamoatiy () sunniy hanafiy islom olimi. Uni izdoshlari Buyuk Britaniya bosh muftiysi sifatida qabul qilishadi.

Biografiya 
Muftiy G‘ulom Rasul Jamoatiy 1923-yilda Pokistonning Gujrat shahrida tug‘ilgan. Islomiy taʼlimning asosiy qismini Ollohu Sulton Ahmaddan olgan, taʼlimni oʻz davrining taniqli olimi va huquqshunosi Fazl-i-Haq Xayrobodiygacha olgan. Pokistonda boʻlgan vaqtlarida islom ilmlaridan saboq bergan, turli mavzularda fatvolar bergan.

1985-yilda Britaniyaga koʻchib oʻtdi va Londonda Alloma Pir Sayid Abdulqodir Shoh Jiloniy madrasasida dars bera boshladi. 1990-yilda Buyuk Britaniya Musulmonlar Kengashining faxriy muftiysi etib ham tayinlangan. Lavozimga kirishganidan beri 2000 dan ortiq fatvo bergan. Arab, fors va urdu tillarini yaxshi bilgan muftiy G‘ulom Rasul islom ilmining ko‘plab sohalarida, jumladan, fiqh, fiqh asoslari, tafsir, tafsir asoslari, hadis, hadis asoslari, aqida, mantiq, sxolastika, sxemashunoslik, axloqiy falsafa, polemika, astronomiya, morfologiya, sintaksis, ritorika, notiqlik, leksikologiya, adabiyot (jumladan, islomdan oldingi), sheʼriyat va boshqalarda ijod qilgan. Taʼlim berish va fatvo berish bilan birga yuqorida tilga olingan fanlardan turli mavzularda 40 ga yaqin kitoblar yozgan.

Muqaddas va huquqiy manbalarga nisbatan fatvolari va ularni amaliy huquqiy muammolarga qoʻllay olishi subkontinentning eng ilmli sunniy doiralari orasida hurmatga sabab boʻlgan. Eng mashhur asarlaridan biri Britaniyada yozilgan Fatavo Britannia deb nomlangan 800 betga yaqin fatvolar jamlanmasi boʻlib, Britaniyada yashovchi musulmonlarni tashvishga soladigan huquqiy masalalarga oid koʻplab masalalarni oʻz ichiga oladi.

Manbalar 

Hanafiylar
Khanauri

Khanauri — Hindistonning Panjob shtatidagi Sangrur tumaniga qarashli shahar va nagar panchayat. NH 52 da Panjob va Haryana chegarasida joylashgan.

Demografiyasi 
2001-yil holatiga koʻra, Xanauri aholisi 10 960 kishidan iborat edi. Aholisi 5791 erkak va 5167 ayoldan iborat. Xonaurida butun aholining 16 foizi olti yoshdan kichik boʻlganlardir. Xonauriyning o‘rtacha savodxonlik darajasi 55 foizni tashkil qiladi. Savodxonlik darajasi erkaklar 61 foiz va ayollar 48 foiz.

Xususiyatlari 
Shahar Bxaxra va Ghaggar daryolari yaqinida joylashgan. Shaharda oltita ibodatxona mavjud: Shri Mahavir Mandir, Shri Naina Devi Mandir, Shri Xanuman Mandir, Shri Shani Dev Mandir, Lord Shiva ibodatxonasi, shuningdek, Gurdvara Sohib.

Khanauri shimoliy Hindiston hududidagi avtomobillar uchun eski ehtiyot qismlar va asboblarning eng yirik bozorlaridan biriga ega.

Manbalar 

Sangrur tumanidagi shahar va shaharchalar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abaspura

Abaspura — Hindistonning Panjob viloyati Malerkotla tumanidagi qishloq. Ilgari Sangrur tumanining bir qismi boʻlgan, Malerkotla tehsilida joylashgan.

Geografiyasi 
Abaspura Malerkotla shahrining sharqiy chegarasida joylashgan. Yaqin atrofdagi qishloqlar — Hathoa, Haider Nagar, Binjoki Xurd va Binjoki Kalan.

Transporti 
Abaspuraga eng yaqin temir yoʻl stansiyasi — 3,5 km masofada joylashgan Malerkotla temir yoʻl stantsiyasidi.

Manbalar 

Malerkotla tumanidagi qishloqlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abdulqodir Jiloniy (pokistonlik ulamo)

Abdulqodir Jiloniy (,  Abdulqodir Giloniy) sunniy olim va huquqshunos. 1935-yil 14-dekabrda (Ramazon, hijriy 1354-yil) Pokistonning Ravalpindi shahridagi Sandhu Sayyidon nomli qishloqda tug‘ilgan. Otasi Valoyat Ali Shoh Giloniy va Abdulqodir Gʻiloniyning avlodidir. Sharqiy Londonning Uolhemstou shahrida yashaydi.

Asosiy ishlari 
2010-yilda Jiloniy o‘zining „Zubdah at-Tahqiq“ kitobini nashr etdi. Urdu tilida yozilgan bu asarMuhammadning sahobalari va Abu Bakrning eng buyuk sahoba sifatidagi maqomi borasida sunniy ulamolar oʻrtasidagi ixtiloflar haqida.

Ofcom hukmlari 
2011-yil oktyabr oyida Jiloniy Buyuk Britaniyaning DM Digital telekanalidagi Rehmatul Lil Alameen dasturida mehmon sifatida ishtirok etdi. Eshittirish davomida Jiloniy 2011-yil boshida Panjob gubernatori Salman Tasirning otib oʻldirilganiga ishora qilib izoh berdi.

Shikoyatdan soʻng, Ofcom sharhlarni efirga uzatish orqali DM Digital Eshittirish kodeksining 3.1-qoidasini buzganligi haqida qaror chiqardi. Unda „Jinoyat sodir etishga undash yoki tartibsizlikka olib kelishi mumkin boʻlgan materiallar televideniye yoki radioga kiritilmasligi kerak“ligi belgilangan. Ofcom qaroriga koʻra, „Olimning soʻzlarini oqilona talqin qilinsa, u shaxsan barcha musulmonlar murtadlarga yoki Paygʻambarni haqorat qilgan deb hisoblanganlarga hujum qilish yoki oʻldirishga majbur ekanligini targʻib qilgan. Yuqorida keltirilgan islom ulamosi tomonidan aytilgan turli gaplarning efirga uzatilishi jinoyat sodir etishga undashi mumkin, deb hisoblandi“.

Bunga javoban Jiloniy Pokiston qonuni boʻyicha Muhammad siymosini haqorat qilganlar haqida fikr bildirayotganini aytdi. Bu holatda Jiloniy Pokiston sudi tomonidan gubernator Salman Tasirni oʻldirganlikda ayblanib oʻlimga hukm qilingan Mumtoz Qadrining ishini muhokama qilgan edi. Xulosa qilib aytadigan boʻlsak, agar izohlar tom maʼnoda qabul qilingan boʻlsa, Jiloniyning izohlari Buyuk Britaniyadagi baʼzilar uchun haqoratli boʻlishi mumkin. Shuni aytish kerakki, nutq urdu tilida qilingan edi va Pokiston qonunlari, urf-odatlari va amaliyotlarini nazarda tutgan.

Manbalar 

Yashayotgan insonlar
1935-yilda tugʻilganlar
Badruxan

Badruxan — Hindistonning Panjob shahridagi Sangrur-Barnala yoʻlida joylashgan katta qishloq, Sangrurdan 5 km uzoqlikda. Qishloqda Davlat oʻrta maktabi, 4 oʻrinli yordamchi tibbiyot punkti va pochta boʻlimi mavjud.

Tarixi 
Pandit Badru boshchiligidagi beshta kichik qishloqlar, Vada Agvarx, Vichla Agvarx, Dalamval, Dhalivas va Tagan vali Patti aholisi dacoitlardan xavfsizlik uchun Buyuk Jat hukmdori, Jind Maharajasi Maharaja Gajpat Singxga murojaat qilishdi. Maharaja Gajpat Singx bu qishloqlarni birlashtirib, uni Badruxan deb nomladi. 1763-yilda Gajpat Singx Jind shahrini egallab olganida, Badruxon Jind davlatining poytaxti etib tayinlandi. Bu yerda ham qal’a qurdirdi.

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Abkar al-Minan

Abkar al-Minan ()

Asar muallifi hindistonlik mu­haddis Abu-l-Alo Muhammad Abdurrahmon ibn Abdurrahim al-Muborakfuriy (vafoti 1353-hijriy yil) bo‘lib, u Imom Abu Iso at-Termiziyning „Al-Jāmi’ as-sahӣh“ asariga „Tuhfa al-ahvazū sharh jāmi’ at-Termizū“ nomli sharhi bilan mashhur.

Muallif haqida 
Muhammad Abdurrahmon al-Muborakfuriy Shayx Abdulloh al-Miaviy, Nazir Husayn al-Bahoriy ad-Dehlaviy, Husayn ibn Muhammad al-Ansoriy al-Xazrajiy, Hisomuddin al-Miaviy va boshqa ko‘plab ustozlardan taʼlim olib, dars, fatvo bergan va ilmiy kitoblar yozgan. Abdussalom al-Muborakfuriyning ustozi bo‘lgan.

Mavzusi 
Asarning to‘liq nomi „Abkār al-minan fū tanqūd āsār as-sunan“dir. Asar „Āsār as-sunan“ asarini tanqidiy o‘rganishga bag‘ishlangan. „Āsār as-sunan“ asari Muhammad ibn Ali an-Naymaviyga mansub bo‘lib, u „Sahūh“ va „Sunan“ to‘p­lamlardan tanlangan hadislarni o‘zida jamlagan. Shuningdek, asar tahorat va namoz bo‘yicha hanafiy mazhabi dalillarini o‘z ichiga oladi.

Abdurrahim al-Muborakfuriy asari „Kitāb at-tahāra“ va „Kitāb as-salāt“ nomli ikki kitobdan tashkil topgan bo‘lib, ularda tahorat va namozga oid mavzular bayon qilingan. „Kitāb at-tahāra“ 29 bobdan, „Kitāb as-salāt“ esa 67 bobdan iborat bo‘lib, ularga qator „tanbeh“ va „foyda“lar ilova qilingan. Asarning Banoras nashrida 17 sahifadan iborat tuzatish­lar ilova qilingan. Bu tuzatishlar to‘rt ustunda berilgan bo‘lib, ularda sahifa raqami, satr raqami, xato holati va tuzatilib o‘qilishi talab qilingan shakllar bayon etilgan.

Muallif Abdurrahim al-Muborakfuriyda har bir hadis va undan olingan hukm borasidagi to‘rt fiqhiy mazhab (hanafiy, molikiy, shofe’iy va hanbaliy) dalillarini qiyosiy bayon qilgan. Shuningdek, fiqhiy mazhablardagi hukmlar, bir mazhab o‘rtasidagi turli fikrlarni ham keltirgan. Barcha qarashlar bayon qilingach, ularning dalillari, manbalari, Qur’on oyati bo‘lsa, u haqida mashhur tafsirlar, hadislarning esa taxriji (qaysi to‘plamlarda rivoyat qilingani)ni bayon qilish bilan birga, aqliy dalillar ham o‘z o‘rnida keltirilgan.

Nusxalari 
Abdurrahim al-Muborakfuriy asarining 1388-hijriy yilda ko‘chirilgan qo‘lyozma nusxasi [Quvayt]]dagi Vaqf ishlari vazirligi kutubxonasida (inv. raqam 9873) saqlanmoqda.

Nashrlari 
Abu-l-Qosim ibn Abdulazim tomonidan tayyorlangan nashrlari esa, 1990-yil Banorasdagi „Al-Maktaba as-salafiyya“, 2013-yilda „Dor al-qabas“ matbaalarida chop etilgan.

Adabiyotlar 

 Abdurrahmon al-Muborakfuriy. Abkār al-minan fū tanqūd āsār as-sunan. (Abu-l-Qosim ibn Abdulazim nashri). — Banoras: „Al-Maktaba as-salafiyya“, 1990.

Manbalar
Darvesh Nozukiy

Darvesh Nozukiy (15-asr) – zullisonayn shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Аlisher Navoiy uni Xurosonning mard kishilaridan ekanligi, otasi Mashhadda hokimlik qilganligi haqida maʼlumot beradi. Darvesh Nozukiy sipohiylikni tark etib, darveshlik yoʼlini tutadi va Mashhadda xilvat bir goʼshada jun chakmon kiyib umr kechiradi. “Majolis un-nafois”da uning forsiy hamda turkiy tilda bitgan quyidagi bayti keltirilgan:Birovkim chiqti eldin ogah uldur,

Gadoligʼdin kim ogahdur, shah uldur.Darvesh Nozukiyning qabri Mashhad shahrida.

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Chala maqolalar
Darvesh Shuhudiy

Darvesh Shuhudiy (15 asr) – samarqandlik forsiynavis shoir va darvesh. Baʼzi manbalarda Mavlono Foniy tarzida keltiriladi. Nomi “Majolis un-nafois”ning oltinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning yoshligida ancha shoʼx boʼlganligini, keyinchalik darvesh va solih insonga aylanganligini aytib, Mir Sarbarahnaning fikrini keltiradi. Mir Sarbarahnaning aytishicha, Darvesh Shuhudiy tariqatda shunday kashf va karomat hosil qilibdiki, birovning soqolini ushlab, undagi tuklar sonini bexato aytib berar ekan. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:In dogʼhoki, bar tani ahli muhabbat ast, 

Bar koʼhi dard rexti boroni hasrat ast.

(Mazmuni: Muhabbat ahli tanidagi bu dogʼlar, dard togʼiga qoʼymlgan hasrat yomgʼirlaridir).

Manbalar 
Navoiyshunoslik
Abulhusayn Darroj

Аbulhusayn Darroj (vaf. 320 h.q./932 m.) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Ibrohim Xavvosning xodimi. Аbu Аbdulloh Xafif Sheroziy, Аbubakr Kattoniy, Аbulhusayn Muzayyin, Yusuf bin Husayn Roziy bilan suhbatda boʼlgan. Аbu Jaʼfar Majzum bilan birga haj safariga borgan. Аbu Аmr Dimishqiy va Аbu Imron Muzayyin bilan birga samoʼ majlisida vajd holiga tushib, vafot etgan. Аlisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʼliq bobni aynan kiritgan.

Manbalar 
Navoiyshunoslik