MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Dabih

Dabih (β Cap,β Capricorni, Beta Togʻtaka) — Togʻtaka yulduz turkumidagi bir nechta yulduz tizimi. Arab tilidan tarjima qilinganda Dabih nomi qassob degan maʼnoni anglatadi, arabcha nakshatra saʼd ad-dabih — „kesuvchining baxti“ (qassob, qurbonlik) soʻzidan kelib chiqqan. Ekliptika yaqinida joylashgan Dabih oy va vaqti-vaqti bilan sayyoralar bilan qoplanishi mumkin.

Vizual qoʻshaloq tizim 
Yorqinroq komponent  β¹ Togʻtakaning aniq kattaligi +3,05 m, zaifroq komponent β² Togʻtakaning aniq kattaligi +6,09 m. Ular bir-biridan 3,5  burchak masofasi  va kamida 21 000  daqiqasi bilan ajralib turadi (0,34 yorugʻlik yili).Ular bir-biridan 3,5 yoy daqiqasi va kamida 21 000 AU burchak masofasi bilan ajralib turadi (0,34 yorugʻlik yili). β²  Togʻtakasi asosiy yulduz atrofida toʻliq aylanish uchun taxminan 700 000 yil talab qiladi. Komponentlarning har biri ham bir nechta tizimdir. Tizimning murakkabligi tufayli bir nechta tizimning mavjudligi uchun bir nechta sxemalar taklif qilindi. Eng keng tarqalgan „koʻp tizimlar katalogi“da keltirilgan.

β¹ Togʻtaka 
β¹ Togʻtaka eng murakkab tizim, Spektral tadqiqotlar, agar toʻgʻri talqin qilinsa, tizim kamida uchta komponentdan iborat ekanligini koʻrsatadi. Ular orasida dominant  β Togʻtaka Aa hisoblanadi: koʻrinadigan kattaligi +3,08 m boʻlib, u K spektral tipidagi toʻq sariq yorqin gigantdir. Uning hamrohi β Togʻtaka Ab — B spektrli sinfining asosiy ketma-ketligi yulduzi-koʻrinadigan qiymatga ega + 7,20 m. Ular bir-biridan 0,05 yoy sekund (5 AU) burchak masofasi bilan ajratilgan va orbital davri 3,77-yil.

β Togʻtaka Aa sirt harorati 4900 K, diametri quyoshnikidan 35 marta va yorqinligi quyoshnikidan 600 marta katta. β Togʻtaka Ab ning yana bir koʻrinmas sunʼiy yoʻldoshi — β Togʻtaka Ac mavjud boʻlib, u atrofida 8,7 kunlik davr bilan aylanadi. βTogʻtaka Aa ham kichik sunʼiy yoʻldoshga ega, deb ishonish uchun asos bor.

β² Togʻtaka 
β² Togʻtaka zaifroq  komponenti boʻlib oddiyroq va koʻproq oʻrganilgan. Bu qoʻsh yulduz boʻlib, uning yorqinroq komponenti β Togʻtaka B koʻrinadigan kattaligi +6,1 m boʻlib, A spektral turidagi oq gigant boʻlib, Quyoshdan 40 marta yorqinroq porlaydi. β Togʻtaka B juda gʻayrioddiy, chunki atmosferada gʻayritabiiy darajada katta miqdordagi simob va marganets topilgan.Bundan tashqari, undan 3 yoy soniya uzoqlikda joylashgan β Togʻtaka C yoʻldoshi bor.

Mumkin komponentlar 
β¹ Togʻtaka Djon Gershel tomonidan ikki yulduz ochildi. Ular 112 burchak soniyasida β¹ Togʻtakalardan ajralib turadi va ular optik jihatdan ikkilanganmi yoki β Togʻtaka tizimiga tegishlimi, aniq emas. Shunga qaramay, baʼzan ular D va E β Togʻtaka bilan belgilanadi.

Manbalar 

Optik-juft yulduzlar
Oq gigantlar
Ko'p yulduzlar
To'q rangli yorqin gigantlar
Tog'taka (yulduz turkumi)
Asosiy ketma-ketlikdagi oq va ko'k yulduzlar
Alesskiy farmoni

Alesskiy farmoni (fr. Edit D’alais) — kardinal Rishelyo tomonidan tuzilgan va 1629-yil 28-iyun kuni Alesda qirol Lyudovik XIII va gugenotlar yetakchilari oʻrtasida imzolangan tinchlik shartnomasi. Shartnoma Nantes Farmonining asosiy tamoyillarini tasdiqladi, ammo u gugenotlarning siyosiy huquqlarga ega emasligi va barcha shahar va qal’alarni darhol tark etishi kerakligi haqida qoʻshimcha qoidalarni oʻz ichiga olganligi bilan ajralib turardi. Shartnoma gugenot qoʻzgʻolonlarini tugatdi, gugenotlarga amnistiya berdi va bu diniy guruhga bagʻrikenglik kafolatladi. Afsuski, gugenots uchun tinchlik uzoq davom etmadi: Lyudovik XIV protestantlarni taʼqib qilishni davom ettirdi, bu esa 1685-yilda  Nant farmonini bekor qilishga olib keldi.

Adabiyotlar 
 Salmon, J. H. M. Peasant Revolt in Vivarais, 1575—1580. French Historical Studies, Vol. 11, No. 1, (Spring 1979). Duke University Press.
 Knecht, R. J. The French Civil Wars (2000) Pearson Education Limited.
1629
Fransiya Qirollik farmonlari
Gugenot qo'zg'oloni
Fransiyada islohotlar
Din qonunchiligi
27-sentabr voqealari
Rossiya Federatsiyasining bojxona xodimlari kuni

Rossiya Federatsiyasining bojxona xodimlari kuni ― Rossiya Federatsiyasining barcha bojxona xodimlari uchunkasb bayramidir. Bu kun Rossiyada har yili 25-oktabrda nishonlanadi.

Tarixi va nishonlanishi 
"Rossiya Federatsiyasining bojxona xodimlari kuni" nisbatan yangi kasb bayrami boʻlib, u Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin 1995-yil 4-avgustda Rossiya Federatsiyasining birinchi Prezidenti Boris Nikolaevich Yeltsinning 811-sonli „Rossiya Federatsiyasining bojxona xodimi kunini belgilash toʻgʻrisidagi“ farmoni bilan tashkil etilgan. Ilgari SSSRda „Sovet bojxona xodimi kuni“ bor boʻlib, u 29-may kuni nishonlangan (hozir bu kun „bojxona xizmati faxriylari kuni“ sifatida nishonlanadi).

Rossiya Prezidenti Boris Yeltsinning „Rossiya Federatsiyasining bojxona xodimlari kuni“ ni aynan shu kuni nishonlash toʻgʻrisidagi qarori bejiz emas, chunki 1653-yil 25-oktabrda Rossiya qirolligida shox Aleksey Mixaylovich Romanovning "Moskva va shaharlarda bojxona toʻlovlarini, qanday qilib va qanday tovarlardan olinganligi koʻrsatilgan holda, undirish toʻgʻrisida " Yagona savdo nizomi paydo boʻlgan.

2006-yilda Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Vladimir Putin „Rossiya Federatsiyasi bojxona xodimlari kuni“ munosabati bilan oʻz tabrigida quyidagilarni aytdi:Barcha xodimlar va faxriylarni kasb bayrami — Bojxona xodimlari kuni bilan tabriklayman. Oʻtgan 11-yil davomida Rossiya Federal bojxona xizmati iqtisodiy xavfsizlikni mustahkamlash va mamlakat milliy manfaatlarini himoya qilishga munosib hissa qoʻshdi. Bugungi kunda bu haqli ravishda tashqi savdoni davlat tomonidan tartibga solish, byudjet daromadlarini toʻldirishning eng samarali mexanizmlaridan biri hisoblanadi.Ushbu qisqa iqtibos zamonaviy rus voqeligidagi bojxonaning muhim rolini aniq tavsiflaydi.

Manbalar

Yana qarang 

 Xalqaro bojxona xodimi kuni
 Federal bojxona xizmati
 25-oktabr dam olish kunlari
 alifbo tartibida bayramlar / bojxona
 bojxona bayramlari / Rossiya
Rossiya bojxona organlari
19.59

19.59 — ORT tahliliy dasturi 1996-yil 14-apreldan 11-maygacha.

Tarix 
Dastur birinchi marta 1996-yil 14-aprelda efirga uzatilib, „Yakshanba“ haftalik axborot jurnali oʻrnini egalladi. Nomi efir vaqti bilan bogʻliq — 19:59 da.

Infoteynment printsipi asosida yaratilgan Rossiyaning birinchi yakuniy teledasturlaridan biri. Siyosatdan tashqari, dasturda iqtisodiyot, jinoyat xronikasi va madaniyat yangiliklari yoritilgan. Rejissor Maksim Ivannikov edi.

„19.59“ uchun qimmatbaho studiya yaratildi: matbuotga koʻra, uning qiymati 200 000 dollar edi. Biroq, koʻplab ilgʻor va hatto oʻz vaqtidan oldinroq xususiyatlarga qaramay, dastur tanqidchilar tomonidan salbiy baholandi. Ular rahbarlarning noprofessionalligini taʼkidladilar, bu, masalan, axborot xabarlaridan keyin musiqiy videolarning muvaffaqiyatsiz qoʻshilishida namoyon boʻldi.

Dasturning beshta uchuvchi epizodlari tayyorlandi. Eksperimental nashrlarning oxirida dastur 1996-yil 19 va 26-mayda chop etilgan dasturlar koʻrsatmasiga qaramay, efirga chiqishni toʻxtatdi. Buning oʻrniga, yakshanba kunlari 20:00 da „Time“ dasturining chiqishi qayta tiklandi.

Yetakchi 
Dastur tematik boʻlimlarga boʻlingan, ularning har biri oʻz taqdimotchisi boʻlgan:

 Dmitriy Oreshkin (ijtimoiy-siyosiy yangiliklar);
 Vladimir Mau (iqtisodiy yangiliklar);
 Aleksandr Minkin (madaniy yangiliklar);
 Oleg Aksyonov (jinoyat yangiliklari).

Manbalar

Havolalar 
 
 Вартанов А. С. Актуальные проблемы телевизионного творчества: На телевизионных подмостках 
 
 
 
1996-yilda yopilgan teleko'rsatuvlar
1996-yilda ishga tushirilgan teleko'rsatuvlar
Birinchi kanal teleko'rsatuvlari
Ukraina bojxona xizmati kuni

" Ukraina bojxona xizmati kuni " () ― har yili 25-iyundanishonlanadigan Ukraina bojxona xizmatining barcha xodimlari uchun milliy kasb bayramidir.

„Bojxona xizmati kuni“ SSSR parchalanganidan koʻp oʻtmay, 1992-yilda rasmiy davlat kasb bayrami maqomini oldi. 1992-yil 22-iyunda Ukraina Respublikasining poytaxti, qahramon shahar Kiyevda , Ukrainaning birinchi Prezidenti Leonid Makarovich Kravchuk, har yili 25-iyunda nishonlanadigan, № 353-sonli " Ukraina bojxona xizmati kuni " toʻgʻrisida farmonni imzoladi. Prezident Leonid Kravchukning farmonida, xususan, ushbu bayram: „Ukraina bojxona hududining birligi va yaxlitligini taʼminlash, xorijiy davlatlar bilan tashqi iqtisodiy aloqalarni kengaytirish va mustahkamlashda bojxona xizmatining muhim rolini hisobga olgan holda“joriy etilgani aytilgan edi". Shunday qilib, ushbu bayramning taʼsis etilishi Ukraina rasmiylarining bojxona xodimlariga ogʻir va baʼzan xavfli mehnatlari uchun minnatdorchilik bildirishi, deb aytish mumkin.

Ushbu bayram sanasi davlat rahbari tomonidan bejizga tanlanmagan. Aynan shu kuni, 1991-yilda Ukrainaning Oliy Radasi tomonidan „Ukraina bojxona xizmati toʻgʻrisida“ gi qonunini qabul qildi, u respublikaning Bojxona kodeksi bilan birgalikda davlat bojxona tizimini shakllantirish va mamlakatda bojxona ishini tashkil etishning qonunchilik asosiga aylandi.

2004-yilda Ukrainaning ikkinchi prezidenti Leonid Danilovich Kuchma bojxona xodimlariga ushbu kunga bagʻishlangan tabrik soʻzida quyidagilarni aytdi:" Bojxona qoidalariga qatʼiy rioya etilishini taʼminlash, kontrabanda yoʻllarini toʻsish orqali siz milliy xavfsizlikni mustahkamlaysiz va Ukrainaning iqtisodiy salohiyatini yuksaltirishga hissa qoʻshasiz. Sizlarning tinimsiz mehnatingiz, yuksak kasbiy mahoratingiz va vijdoningiz tufayli bojxona bundan keyin ham yurtning ishonchli tayanchi boʻlib qoladi, deb ishonaman. Doimo davlatimizning munosib vakillari boʻlib, uning xalqaro nufuzini mustahkamlang, xalqingizga sadoqat bilan xizmat qiling."Anʼanaga koʻra, „Ukraina bojxona xizmati kuni“da mamlakat rahbariyati va bojxona xizmatining amaldorlari oʻz qoʻl ostidagilarini ushbu kasb bayrami bilan tabriklaydilar va oʻz xizmati bilan ajralib turgan xodimlar davlat mukofotlari, harbiy unvonlar, esdalik sovgʻalari, hukumat faxriy yorliqlari bilan taqdirlanadilar.

Ukrainaning Bojxona Kodekslari — 12.12.1991 № 1970-XII (bekor qilingan), 11.07.2002 № 92-IV (bekor qilingan) va 13.03.2012 № 4495-VI (01.06.2020-yil dan kuchga kirgan)

Sanʼatda Ukraina GTSi 

 Timur Shaov. „Ukraina orqali oʻtadigan tranzit poyezdi“ (qoʻshiq, 1997).

Yana qarang 

 Xalqaro bojxona xodimi kuni
 Rossiya Federatsiyasining bojxona xodimi kuni

Manbalar

Havolalar 

 Ukrainada Mitnaya xizmati kuni haqida | 22.06.1992-yildagi 353-son
 dam olish kunlari 25-iyun
 alifbo tartibida bayramlar / Ukraina bojxona
 Ukraina Bayramlari Ukraina Bojxona
 bojxona bayramlari Ukraina
 1992-yilda paydo bo'lgan
 Ukraina bojxona organlari
Jazoir kelishuvlari (1981)

Jazoir kelishuvlari — 1981-yil 19-yanvarda AQSh va Eron oʻrtasida Jazoir hukumati vositachiligida imzolangan. 1979-yil 4-noyabrda Tehrondagi AQSh elchixonasiga qurolli talabalar tomonidan hujum paytida qoʻlga olingan amerikalik va garovga olinganlar bilan kelishuvga erishildi. Kelishuv natijasida barcha garovga olinganlar ozod qilindi.

Shartnomaning asosiy jihatlari orasida quyidagilarni taʼkidlash kerak:

 AQSh Eronning ichki ishlariga aralashmaydi;
 AQSh Eronning bank hisoblarini muzlatib qoʻyishi va savdo sanksiyalarini bekor qilishi;
 Ikkala tomon nizolarni hal qilish uchun arbitraj daʼvolar sudini yaratishga kelishib oldilar;
 Eron AQShga tashqi qarzini toʻlashga vaʼda berdi.

Havolalar 
 Полный текст Алжирских соглашений
Alfavit bo'yicha shartnomalar
1981-yil qonun
1981-yil Eronda
1981-yil AQShda
1981-yil Jazoirda
Eronning xalqaro shartnomalari
AQSh xalqaro shartnomalari
1981-yil yanvar
19-yanvar voqealari
Tano bayrami

Tano yoki Suri Nal (koreys. 단오, 수릿날) — qamariy taqvimning beshinchi oyining 5-kunida nishonlanadigan anʼanaviy koreys bayrami.

KXDRda rasmiy dam olish kuni, Janubiy Koreyaning asosiy anʼanaviy bayramlaridan biri. Ushbu bayram davomida Janubiy Koreyada bir qator festivallar oʻtkaziladi, ulardan biri Kannin festivalidir. Tano festivali UNESKO tomonidan Insoniyatning ogʻzaki va nomoddiy merosi durdonalari roʻyxatiga kiritilgan.

Umumiy maʼlumotlar 
Koreyada bayram uzoq vaqtdan beri nishonlanadi. Shunday qilib, Uch Qirollik davrida Tano bayrami yaxshi hosil uchun xudolarga minnatdorchilik bildirish bayrami sifatida nishonlangan.

„Tano“ nomi yilning beshinchi qamariy oyining beshinchi kunini anglatadi. Qadimgi manbalardan maʼlum boʻlishicha, qadimgi koreyslar beshinchi qamariy oyning boshida, ekin ishlarini tugatgandan soʻng, yigʻilib, qoʻshiq va raqslar bilan oʻyin-kulgu qilishgan. Shu kuni bir-birlariga yelpigʻich sovgʻa qilish odat tusiga kirgan. Qizlar uchun asosiy koʻngilochar mashgʻulot belanchak musobaqalari boʻlgan. Belanchaklarni katta tolga osishgan. Gʻoliblar mukofot sifatida bronza yoki mis idishlarni qoʻlga kiritishgan. Yigitlar milliy kurash „Sirim“da bellashishgan. Eng kuchli kurashchiga mukofot sifatida buqa berilgan. Bu kunning asosiy urf-odatlaridan biri qamish barglari va igir bilan damlangan qamish suvida boshni yuvishdir.

Ushbu bayramda koreyslar anʼanaviy taomlarni tayyorlaydilar: masalan, aravacha shaklida maydalangan surichi (koreys jeanjeon, deltoid qoʻshdum, Synurus deltoides) bilan guruch nonlari tayyorlangan, shuning uchun bu bayram Suri kuni deb ham ataladi.

Ilgari, Tano bayrami eng mashhur tantanalardan biri boʻlgan, ammo hozirgi kunda u qadar keng nishonlanmaydi.

Yana qarang 

 Dam olish kunlari KXDR
 Koreya Respublikasining bayramlari

Manbalar 

Koreya Madaniyati
Ukrainada Statistika xodimlari kuni

„Statistika xodimlari kuni“ (ukr. Statistikachilar kuni) — har yili 5-dekabrda Ukrainada statistika xodimlarining milliy kasb bayrami.

„Ukraina statistika xodimlari kuni“ rasmiy davlat kasb bayrami maqomini nisbatan yaqinda, uchinchi ming yillik boshlarida oldi. 2002-yil 2-dekabrda Ukraina Respublikasining poytaxti, qahramon shahar Kiyevda Ukrainaning ikkinchi Prezidenti Leonid Danilovich Kuchma № 1120/2002-sonli „Ukrainada statistika xodimlari kuni toʻgʻrisida“gi farmonni imzoladi. Unda statistika xodimlari kuni har yili 5-dekabrda nishonlanash belgilangan edi. Davlat rahbari Leonid Kuchmaning farmonida mamlakatda yangi kasb bayrami joriy etilishi borasida jumladan shunday deyiladi: „Ukraina Davlat statistika qoʻmitasi tashabbusini qoʻllab-quvvatlash va ushbu soha xodimlarining davlat iqtisodiyoti rivojiga qoʻshgan salmoqli hissasini inobatga olgan holda“.

Aytish mumkinki, ushbu bayram joriy etilishi Ukraina hukumatining respublika statistika sohasining barcha xodimlarining mashaqqatli va mas’uliyatli mehnati eʼtirofidir. Buni Leonid Kuchmaning „Statistika xodimlari kuni toʻgʻrisida“gi farmonni imzolaganidan keyin uch kun oʻtgach aytgan soʻzlari tasdiqlaydi:"Statistikasiz biz davlat va jamiyatdagi ishlarning haqiqiy holatini bilmas edik. Shuning uchun ham mustaqillik yillarida umumdavlat axborot tizimining uzviy qismiga aylanib ulgurgan milliy statistika tizimisiz Ukrainani rivojlantirish mumkin emas. Joriy yilda Statistika xodimlari kuni mamlakatimizda birinchi marta nishonlanmoqda. Uning tashkil etilishini mehnatingizga berilgan yuksak baho deb bilaman".Bu kunning sanasi tasodifan tanlanmagan va 2001-yilda Ukraina statistika xodimlari tomonidan amalga oshirish boshlangan ilk keng koʻlamli amaliyot bilan bogʻliq. Oʻshanda birinchi Butun Ukraina aholini roʻyxatga olish boshlangan edi.

„Ukraina statistika xodimlari kuni“ dam olish kuni hisoblanmaydi. Bayram sanasi dam olish kuniga toʻgʻri kelishi, istisno.

Manbalar

Yana qarang 

 Belarus davlat statistika xodimlari kuni

Havolalar 

 „Pro Den pratsіvnikіv statistiki“ 
Statistika
Elisheva

Elisheva (yoki Elisheba yoki Elisavet yoki Elisaveta; harflar. "Xudo uning qasamidir „yoki“ qasam xudosi") — Pentateuch qahramoni, birinchi yahudiy oliy ruhoniysi Aaronning rafiqasi, Musoning akasi va yahudiylarni Misr qulligidan ozod qilish paytida uning hamrohi.

Eski Ahdda bu nom faqat bir marta topilgan.

Elisheva Yahudo qabilasidan Aminadabning (Aramning oʻgʻli) qizi va Naxshonning (Koson) singlisi edi. Elisheva toʻrt nafar farzandi bor edi: Nadav, Aviaud, Yeleazar va Ifamar.

Yangi Ahdda „Elisaveta“ nomi ruhoniy Zakariyoning rafiqasi, Aaron zotidan, Yahyo choʻmdiruvchining onasi, keksalikda tugʻilgan va Bibi Maryam qarindoshi. Xudoning onasi Zakariyoning uyiga tashrif buyurganida, yuqoridan ilhomlangan Elizabet birinchi boʻlib „Ayollarda muborak“ va Rabbiyning onasi bilan salomlashdi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Елисавета // Библейская энциклопедия архимандрита Никифора. — М., 1891—1892.
Pentateuch ayollari
Tbilisoba

Tbilisoba () — har yili nishonlanadigan, oʻrim-yigʻim va Tbilisi shahriga bagʻishlangan milliy bayram boʻlib, anʼanaviy tarzda Gruziya poytaxtida oktabr oyining birinchi dam olish kunida nishonlanadi. Bu vaqtda shaharda yarmarkalar, namoyishlar, konsertlar va sport tadbirlari tashkil etiladi. Shuningdek, taniqli sanʼat va sport arboblarini "Tbilisining faxriy fuqarosi" unvoni bilan taqdirlash marosimi boʻlib oʻtadi.

Bayram birinchi marta 1979-yil 28-oktabrda nishonlangan va oʻshandan beri, har yili nishonlanib kelinmoqda, 1990-yillar boshidagi siyosiy beqarorlik davri bundan mustasno.

2010-yillarning boshlarida bayram Gruziya madaniyati festivali sifatida sobiq SSSRning ayrim mamlakatlarida ham nishonlangan: Rossiyada, Belarusiyada, Ukrainada. Misol uchun, Moskvada 2016-yil oktabr oyida oltinchi marta ketma-ket nishonlangan.

Manbalar 

Tbilisi Madaniyati
 Gruziya Bayramlari
Tutsindan

Tutsindan () — serb xalq-pravoslav bayrami. Serbiya, Chernogoriya va Serbiya Respublikasida 23-dekabr (5-yanvar) kuni nishonlanadi. Uch kunlik Rojdestvo (Božiča) bayramining birinchi kuni.

Anʼanalar 
Bayram Serbiya Respublikasi, Serbiya hamda Chernogoriya Respublikasida — har yili Iso Masih mavlididan (Rojdestvo Xristovo) ikki kun oldin va Mavlid (Rojdestvo) arafasida nishonlanadi.

Tutsindan serb tilidan soʻzma-soʻz tarjima qilinganda „Rojdestvo choʻchqachasini soʻyish kuni“ degan maʼnoni anglatadi. Sharqiy Gertsegovinadagi Popov maydoni hududida bu kun Strajniy Dan yoki Zdrazhy Dan deb ataladi. Bu esa „oldingi kun“ deb tarjima qilinishi mumkin.

Bayram kuni choʻchqa bolasi soʻyiladi va u ertasi kuni pishiriladi. Rojdestvo kuni bayram dasturxoniga tortiladi. Soʻyiladigan choʻchqacha Bojichnyar deb ataladi (serb tilida „Rojdestvo“ — Bojich). Bozhichnyarni pichoqni tiqib emas, balki boʻgʻizlash kerak. Soʻngra, tuzlangandan keyin ututsat, yaʼni boltaning toʻmtoq tomoni yoki bolgʻa bilan peshonasiga uriladi. Bunday choʻchqachaning qoni shifobaxsh xususiyatlarga ega, deb ishoniladi. Uy bekasi, shuningdek, bayram pirogi uchun xamir qoradi va Sochelnik kunida pishiriladi. Ommaviy eʼtiqodga koʻra, shu kuni uydan hech narsa berilmasligi kerak.

Ilgari, Tutsindan kunida Badnyak uchun hovlidagi daraxt kesilgan. Uni faqat ertasi kuni, yaʼni Sochelnik kuni (Rojdestvo arafasi)da uyga olib kelishgan.

Bayram anʼanalariga koʻra, Tutsindan kuni bolalarning biror qilmishi uchun taʼzirini berib boʻlmaydi: ushbu bayramni nishonlaydigan Bolqon yarim oroli aholisi orasida, agar bola shu kuni jazolansa, yil davomida bezori boʻlib qoladi, degan ishonch bor.

Yana qarang 

 Serbiyadagi bayramlar
 Chernogoriyadagi bayramlar

Manbalar
Butunjahon teatr kuni

Butunjahon teatr kuni () — har yili 27-martda butun dunyoda nishonlanadigan barcha teatr xodimlarining xalqaro kasb bayrami. Ushbu bayram anʼanaviy tarzda "Teatr xalqlar oʻrtasidagi oʻzaro tushunish va tinchlikni mustahkamlash vositasi" shiori ostida oʻtkaziladi.

XTK (xalqaro teatr kuni) nishonlanishi, tarixi va tavsifi 
"Butunjahon teatr kuni" 1961-yilda UNESKO qoshidagi Xalqaro Teatr Instituti (XTI) (fr. Institut international du théâtre) IX Kongressi delegatlari tashabbusi bilan tashkil etilgan. (1948-yilda Pragada (Chexoslovakiya) joriy etilgan). Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi 1959-yildan boshlab , SSSR poytaxti Moskvada Butunrossiya teatr jamiyati negizida Xalqaro teatr institutining Sovet milliy markazi tashkil etilgan paytdan boshlab XTI aʼzosi hisoblanadi.

„Teatr kuni“ — teatr xodimlarining kasb bayrami: aktyorlar, teatr rejissorlari, produserlar, yorugʻlik boʻyicha texniklar, ovoz muhandislari, montajchi va hatto chiptachilar va garderob xizmatchilari — 1933-yil 23-yanvarda buyuk rus teatr rejissori va aktyorlik oʻqituvchisi Konstantin Sergeevich Stanislavskiy Moskva badiiy teatrining kiyim-kechak xizmatchilari sexiga yozgan maktubida: Spektakl teatr binosiga kirganingizdan boshlanadi, degan. Siz kiruvchi tomoshabinlarni birinchi boʻlib kutib olasiz. Bu iqtibos oxir-oqibat " Teatr ilgichdan boshlanadi " iborasiga aylandi, bu quyidagilarni anglatadi: teatrda ikkinchi darajali rollar va kasblar yoʻq.

Teatr sanʼati ixlosmandlari uchun „Teatr kuni“ ham chinakam bayramdir, chunki „madaniyat saroylarida“ har xil bayram tadbirlari, turli teatr festivallari shu kunda boʻlib oʻtadi va ayrim teatrlar yangi spektakllarning premyeralarini taqdim etishga harakat qiladilar.

Rossiya Federatsiyasida „Butunjahon teatr kuni“ rasmiy davlat maqomiga ega emasligiga qaramay, Rossiya Federatsiyasining hokimiyati amaldorlari ushbu kun bilan mamlakat teatrlari xodimlarini tabriklaydilar. Baʼzi hudud hokimiyatlari teatr xodimlarini faxriy yorliqlar, pul mukofotlari, minnatdorchilik va qimmatbaho sovgʻalar bilan taqdirlaydi, ammo bunday holatlar kam uchraydi.

„Teatr kuni“ dam olish kuniga toʻgʻri kelmasa, dam olish kuni hisoblanmaydi.

Yana qarang 

 Madaniyat xodimlari kuni (Rossiya)
 Butun Ukraina madaniyat xodimlari va xalq ijodiyoti ixlosmandlari kuni

Manbalar

Havolalar 

 Bayram taqvimida Jahon teatr kuni.
Teatr
 xalqaro kunlar / teatr
 professional dam olish / teatr
 Teatr
 1961-yildan buyon muntazam ravishda o'tkaziladigan tadbirlar
EUball

EUball (Evropa Ittifoqi) — Countryballs'ning ikkinchi darajali qahramoni.

Rasm 
Yevropa Ittifoqi, odatda, maʼlum bir fikrga ega boʻlmagan va Germaniyaning paternalizm taʼsiri ostida boʻlgan „bola“ kontekstida paydo boʻladi.Butun rasm bir oila boʻlib, metafora bilan Yevropadagi munosabatlarga ishora qiladi, bu yerda Germaniya va Fransiya (garchi zaif sherik, yaʼni stereotipik tarzda zaifroq ayol sifatida qabul qilingan boʻlsa ham) Yevropa Ittifoqining „ota-onasi“ hisoblanadi.

Oilaviy metafora, asosan, ikkita „ota — ona“ — Fransiyaning onasi va Germaniyaning otasi bolani (Evropa Ittifoqi) oʻrgatish boʻyicha turli fikrlarni oʻz ichiga olgan belgilar koʻzlari bilan uzatilgan his — tuygʻularda shakllanadi. Bundan tashqari, Yevropa Ittifoqini, uning ota-onasi bilan taqqoslaganda, odatda, kichikroq hajmda chiziladi, bu ham keng oila metafora haqidagi tezisni tasdiqlaydi. Turli komiks mualliflari tomonidan taʼkidlangan Yevropa Ittifoqi va Germaniya Yevropa qitʼasida yetakchilik gʻoyasini amalga oshiradigan bir-biri bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan subektlar ekanligi haqidagi taxmin ham takrorlanadi.

2012-yilda Yevropa Ittifoqi dunyo mukofoti Nobelga sazovor boʻldi. Ushbu voqea Countryballs komikslarida yoritildi. Komikslarning bir misoli shuni koʻrsatadiki, Evropa Ittifoqi „haqiqatan ham Dunyoning Nobel mukofotiga loyiq edi“ va uni 1957-yildan beri kutmoqda.

Yana qarang 
 Qishloq toʻplari

Manbalar

Adabiyotlar

Havolalar 
 Страница о персонаже EUBall на русскоязычной вики Countryballs
 Страница о персонаже EUBall на англоязычной вики Countryballs
Polandball
Komiks qahramonlari