MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Datch bebi

Datch bebi (ingl. Dutch Baby — „Gollandiyalik maydalangan“, „Gollandiyalik mittivoy“), shuningdek, Dutch baby pancake, German pancake, Bismarck, yoki Dutch puff — duxovkada pishiriladigan, pishirish vaqtida koʻtariladigan va yoriladigan amerikacha pankeyk yoki quymoq.

Katta yorkshir pudingini eslatadi. Uning xamiri koʻpchilik pankeyk va quymoqlarga qaraganda quyuqroq va tarkibida nonvoy kukuni kabi xamirturushlar mavjud emas. Datch bebi gʻoyasi nemis Pfannkuchendan olingan boʻlishi mumkin, ammo zamonaviy retsept AQShda 1900-yillarning boshlarida paydo boʻlgan.

Ingredientlar va tayyorlash 
Tuxum, un, shakar va sutdan tayyorlanadi, odatda vanil va doljin qoʻshiladi, baʼzida mevalar qoʻshiladi. Asosiy xamirga bitta tuxumga bir stakan unning uchdan biri va stakan sutning uchdan biri qoʻshiladi.

U qaynoq poʻlat yoki metall tovada pishiriladi va duxovkadan chiqarilgandan soʻng qisqa vaqt ichida pasayadi. U odatda yangi siqilgan limon, sariyogʻ va shakar upasi, mevali nachinka yoki sirop bilan tortiladi.

Uni nonushta, tushlik, branch, lanch yoki desert sifatida tortish mumkin. Datch bebi odatda duxovkadan chiqarilgandan soʻng tezda dasturxonga tortiladi.

Datch bebi datch bebi va shunga oʻxshash ichida olma boʻlaklari boʻlgan Baby apple deb nomlanuvchi quymoq tayyorlaydigan Oregonda joylashgan The Original Pancake House yoki Yangi Angliyada asos solingan Bickford’s kabi nonushta uchun taomlarga ixtisoslashgan baʼzi Amerika tamaddixonalari va fast-fud tarmoqlarining oʻziga xos taomi.

Tarix 
Sunset jurnaliga koʻra, datch bebi 1900-yillarning birinchi yarmida Vashington shtatining Sietl shahrida joylashgan va Viktor Mankaga tegishli boʻlgan Mancaʼs Cafe oilaviy restoranida paydo boʻlgan. Datch baby nomini Viktor Mankaning qizlaridan biri oʻylab topgan, bu yerda „dutch“ uning nemischa „deutsch“ soʻzining buzilgan koʻrinishi boʻlishi mumkin, chunki oldin bu quymoqlarni tayyorlash uchun nemis retsepti ishlatilgan. Mancaʼs kafesi u 1942-yilda datch bebi retseptiga savdo markasiga ega boʻlganini daʼvo qilgan.

Shunga oʻxshash taomlar 
Datch bebi — popoverning bir varianti. Popoverlar (popovers) — qaynatma pirojniylarga oʻxshash amerikaning ichi boʻsh bulochkalari. Quymoq xamiridan tayyorlanadi, duxovkada keks qoliplarida pishiriladi. Yuqori harorat taʼsirida popoverlar shishadi va goʻyoki qoliplardan „sakrab chiqayotgan“dek kattalashib boradi, shu sababli ular „sakrovchi bulochkalar“ degan ikkinchi nomini olgan. Oʻz navbatida, popover yorkshir pudingining Amerika versiyasi deb hisoblanadi. Farqlar: yorkshir pudingi koʻpincha alohida porsiyalarda pishiriladi, tova odatda mol yogʻi bilan yogʻlanadi va u kamdan-kam shirin boʻladi. „Gollandiyalik kichkintoy“ sariyogʻ bilan tayyorlanadi va bunday quymoqlar odatda shirin boʻladi. Ular uchun yorkshir pudingiga nisbatan koʻproq tuxum ishlatiladi, tarkibida shakar va vanilni mavjud va yorkshir pudingidan farqli oʻlaroq, odatda poʻlat tovada pishiriladi.

Manbalar

Havolalar 
 Alton Brown's recipe for Dutch Baby pancake

Amerika oshxonasi
Boʻyinbogʻ

Boʻyinbogʻ koʻylak yoqasi ostidan oʻtkazib, oldini tugun yoki bant qilib taqiladigan matodir.

Oʻqish uchun

Manbalar
Uglerod kislota lazeri

Uglerod kislota lazeri, yoki Karbonat angidrid lazeri, karbonat angidrid gazi lazeri (CO2 lazer) gaz lazerlarining ilk namunalaridan biri (1964-yilda ixtiro qilingan). XXI asrning (~196* yillar) boshlarida foydali harakat samadorligi 20 % ga yetadigan eng yuqori quvvatli lazer turlaridan (yuqori quvvatli turlaridan) biri hisoblanadi. Karbonat angidrid lazerlari infraqizil diapazonda tarqaladi, toʻlqin uzunligi 9,4 dan 10,6 mikrongachani tashkil etadi.

Karbonat angidrid lazeri kauchuk va plastmassaga oʻyib ishlov berish, organik shisha va metallarni kesish hamda metallarni, shu jumladan alyuminiy va latun kabi juda yuqori issiqlik oʻtkazuvchanligiga ega metallarni payvandlash uchun ishlatiladi.

Lazer qurilmasi 
Karbonat angidrid lazerlarining faol muhiti CO2, azot (N2), geliy (He) ning gazsimon aralashmasiddan tarkib topgan. Baʼzan aralashmaga vodorod (H2) yoki ksenon (Xe) ham qoʻshiladi. Qoʻshumchalar lazerdagi gazning yonish potentsial ehtimolini kamaytirish uchun zarur boʻlib, Penning samarasi deb ataladigan holatni taʼminlash uchun zarur. Aralashmadagi gaz kontsentratsiyasining nisbati uning qaysi maqsadda qoʻllanilishiga bogʻliq, ammo CO2 va N2 ning aralashmadagi kontsentratsiyasi odatda 5-20 % ni tashkil qiladi.

Qoʻzgʻatilgan CO2 molekulalarining populyatsiyon inversiyasiga gaz razryadi yordamida erishiladi. Bunda, dastlab, azot molekulalarining tebranishi keltirib chiqariladi, soʻngra ayni azot molekulalari CO2 molekulalari bilan toʻqnashganda, ularning tebranish quvvatining bir qismi CO2 molekulalariga oʻtadi. Gaz inversiyasining faol muhitda yanada pasayishi geliy tomonidan ta]minlanadi va faol muhitni oʻrab turuvchi quvur devorlari gaz yoki suv bilan majburiy sovutiladi (yuqori quvvatli lazerlarda).

Ushbu lazerlar infraqizil nurlanish hosil qilganligi sababli, ularning optik elementlarini ishlab chiqishda maxsus materiallardan foydalaniladi. Fabry-Perot rezonatorining oynasiga, odatda, kumush zarralari sepilgan boʻlib, linza va oynalar toʻlqinlar uzunligining ishlash masofasida infraqizil nurlanishda yaxshigina samara beradigan va yetarlicha shaffof boʻlgan germaniy yoki rux seleniy monokristal materiallardan tayyorlanadi. Yuqori quvvatli lazerlarda shaffof optik elementlar uchun oltin bilan ishlov berilgan oynalardan va shaffof optik unsurlar uchun seleniy ruxdan foydalanish afzal. Baʼzan juda qimmat turuvchi olmos oyna va linzalaridan foydalaniladi. Dastlabki CO2 lazerlarida ishqoriy metallar xloridlarining (NaCl, KCl) monokristallaridan yasalgan linzalar va oynalar ishlatilgan, ular ham infraqizil nurlanishda ancha shaffofdir.

Qoʻllanilishi 
Karbonat angidrid lazeri keng qoʻllaniladigan sohalardan biri harbiy texnologiyalar sohasi boʻlib, nishonga olish maqsadida lazerli masofani oʻlchash moslamalarida foydalaniladi. Uzoq infraqizil spektrdagi toʻlqinning juda katta uzunligi uni sovutish tizimi hamda zaruriy sezuvchan unsurlargi boʻlmagan oddiy qurilmalar vositasida aniqlash imkonini bermaydi. Shuningdek, uzoq infraqizil diapazonda tuman va tutun ham lazer nuriga kamroq taʼsir etadi.

Manbalar
Kartoshka shoʻrva

ʻʻʻKartoshkali shoʻrvaʼʻʻ — asosiy tarkibiy qismi kartoshka boʻlgan shoʻrvadir. Kartoshka shoʻrva goʻshtli, baliqli va vegetariancha tayyorlanadi, baʼzi retseptlarida yorma, makaron yoki un mahsulotlari qoʻshiladi.

Rossiyada kartoshka shoʻrva, ehtimol, kambagʻal oilalarning eng mashhur ovqati boʻlgan, uni noʻxat, shovul, loviya va qoʻziqorin bilan tayyorlangan. Kartoshka shoʻrva — Avstriya oshxonasi va nemis oshxonasida anʼanaviy taom boʻlib, quyuq shoʻrva kartoshkali ayntopf deb ataladi. Chexiya oshxonasida bramborachka kartoshka shoʻrvasi birinchi tortiladigan taomlarning eng asosiysi hisoblanadi.

Kartoshka shoʻrva retseptlari mintaqaga qarab farq qiladi. Odatda, kartoshka sabzi, selderey va piyoz kabi boshqa sabzavotlar bilan birga shoʻr suv yoki bulyonda qaynatiladi. Kartoshka shoʻrvasidagi sabzavotlar mavsumga qarab olinadi. Kartoshka pishgach, kartoshkaezgich bilan undan pyure qilinadi. Retseptga qarab, kartoshka shoʻrvasiga shpik kubchalari, qovurilgan piyoz va yangi petrushka qoʻshiladi. Boshqa oʻtlar, qalampir va qora murch ham ziravorlar sifatida ishlatiladi. Kartoshka shoʻrva koʻpincha boksvurt, Vena sosiskalari, teftel, jigar, ovchilik va boshqa kolbasa turlari, shuningdek, shoʻrvaga uvatilgan non yoki bulkalar bilan tortiladi.

Shimoliy Germaniyada bir oz boshqacha retseptlardagi kartoshka shoʻrva standart uy taomi hisoblanadi. Meklenburg kartoshka shoʻrvasi „olxoʻri bilan kartoshka“ deb ataladi, unga sabzavotlardan tashqari, kassel yoki bekon va olxoʻri qoʻshiladi. Shirin qoʻshimchali shoʻrtak kartoshka shoʻrvasining bunday oʻziga xos taʼmini Meklenburgdan tashqari Shlezvig-Golshteyndada ham sevishadi. Baden oshxonasida, ayniqsa, Janubiy Baden va Oʻrta Yuqori Reynda kartoshka shoʻrva olxoʻri mavsumida dehqoncha uslubda olxoʻri pirog bilan isteʼmol qilinadi. Pfalse va Saarda kartoshka shoʻrva ham olxoʻri pirog, ham kleski bilan isteʼmol qilinadi. Svabiyaning baʼzi joylarida kartoshka shoʻrvasi olma pirogi bilan isteʼmol qilinadi. Ingredientlarning uzoq roʻyxatini talab qiladigan, murakkab kartoshka shoʻrva Kayzer Vilgelm II sharafiga nomlangan.

2009-yilgi saylov kampaniyasi paytida Federal kansler Angela Merkel RTL kanalida kartoshka shoʻrvasini qanday pishirishni bilishini va haqiqiy ayntopfni sevishini aytib berdi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 
 
 Erhard Gorys. Kartoffelsuppe // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 265. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
 Charles Sinclair. Kartoffelsuppe // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 309. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.

Havolalar 
 Kartoshka shoʻrva retseptlari )
 Vollständige Kartoffelküche )
 Der Spiegel: Klassik kartoshka shoʻrva )
 Die Welt: Kartoshka shoʻrvasi haqida siz bilishni xohlagan hamma narsa )

Oziq-ovqat
Taomlar
Kartofelshmarrn

Kartofelshmarrn (Kartoshka schmarrn , Avstriyada Erdepfelschmarrn ) — Quyi Bavariya, Yuqori Palatinate va Avstriya oshxonalarida kartoshka asosidagi melshpayze. Kayzershmarrn, asosan, goʻshtli taomlar uchun garnir boʻlib xizmat qiladi, ammo mustaqil ikkinchi taom sifatida ham — sabzavot, sous yoki apfelmus bilan, yoki desert — yanchilgan yongʻoq, mayiz, rom va shakar kukuni qoʻshib tortiladi.

Kartoshka shmarrn tayyorlash uchun bir kun oldin poʻsti bilan qaynatilgan kartoshka tozalanadi va archib, qirgʻichda yoki kartoshka maydalagichda eziladi, tuz solinadi va qandolat boʻlaklaridagi kabi qumoq-qumoq holga kelmaguncha un bilan aralashtiriladi.

Olingan aralashma tovada sariyogʻ yoki oʻsimlik yogʻida qizarib pishgunga qadar qovuriladi, bir vaqtning oʻzida aralashma ovqatlanish uchun qulay boʻlgan qismlarga maydalanadi.

Yanayam nozikroq retseptlarda un va tuzdan tashqari, qovuriladigan aralashmaga qalampir, muskat va mayda toʻgʻralib, oldindan qovurilgan piyoz, alohida koʻpchitilgan tuxum sarigʻi va oqi qoʻshiladi.

Umumiy maʼnoda, schmarrn nemis tilida „arzimas“, „osongina“, unchalik ahamiyatli boʻlmagan yoki unchalik katta boʻlmagan narsa, degan maʼnoni anglatadi va gastronomiyada odatda oʻz holaticha „yirtilgan“, „parchalangan“ boʻlaklarga boʻlingan holda tortiladigan shirin taomni bildiradi.

Avstriya oshxonasidagi „imperatorcha“ kayzershmarrn — bu tovada kichik boʻlaklarga boʻlingan shirin omlet va blin oʻrtasidagi yegulikdir, shuningdek, oq bulkada shmarrn yoki dolchin bilan yormada pishirilgan retseptlari ham mavjud.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Johanna von Sydow, ʻʻDas Buch der Hausfrauʻʻ, S. 608 Nr. 29
Oziq-ovqat
Taomlar
Kartoshkali taomlar
Limburg pirogi

Limburg pirogi (Limburg flayi; , limb. Vlaaj, Vlaoj) — anʼanaviy Niderlandiya oshxonasiga xos boʻlgan mevali pirog turlaridan biri. Ilk bor yozma manbalarda XIV asrda eslab oʻtilgan.

Bezash yoki toʻldiruvchi sifatida qaymoq yoki krem qoʻllanilsa, bu pirog Limburg pirogi deb atalmaydi. U „Rijstevlaai “ deb nomlanadi.

Niderlandiyada limburg piroglari juda mashhur. Butun mamlakat boʻylab 116 dan ortiq shoxobchasiga ega boʻlgan MultiVlaai milliy kompaniyasining (shunday piroglarni sanoat usulida ishlab chiqarishga ixtisoslashgan) muvaffaqiyatli faoliyat yuritishi buning isbotidir.

Tarixi 
Limburg yassi pirogini Niderlandiyaning qadimiy taomlaridan biri deb hisoblash mumkin. Pirog (vlaai) va uni tayyorlashga ixtisoslashgan pishiruvchilar (vladbecker) haqidagi ilk eslatmalar 1338-yil solnomasida bitilgan. Dastlab, bu piroglar yiliga ikki marta cherkov bayramlari chogʻida tortiq qilish uchun pishirilgan.

Vlaai soʻzi rus tilida „flay“ deb talaffuz etiladi. Golland (niderland) tiliga xos fonetika qoidalarga muvofiq, V undoshi yarim jarangli tovush boʻlib, u jarangsiz F dan jarangdorligi bilan ajralib turadi W tovushidan esa koʻproq talaffuz chogʻidagi ishqalanishi va keskinligi bilan farq qiladi, natijada istisno qilinmagan holda „ve“ tarzida talaffuz etiladi.

Tarkibi

Xamir uchun 
Xamirni tayyorlash uchun asosiy qoʻshimchalar: un, quruq xamirturush, sariyogʻ, tuz, shakar, tuxum sarigʻi, sut. Xamir qattiqroq boʻlishi hamda pirogni uzoqroq saqlash maqsadida manniy krupa qoʻshiladigan retseptlar ham mavjud
.

Toʻldirish uchun 
Xamir ichini toʻldirish uchun barcha turdagi mevalar (gilos, oʻrik, qoragʻat, olma) ishlatiladi. Murabbolardan ham foydalansa boʻladi. Shuningdek, pishloq, rovoch ildizi, qoʻziqorin solinadigan piroglar ham bor.

Tayyorlanishi 
Tayyorlash jarayoni har qanday xamirturushli xamirdan pirog pishirish bilan bir xil. Oʻziga xos jihati — xamir kesmalarini panjara shaklida pirogga solingan toʻldirma ustiga yotqizib, chetlarini ichkariga oʻrab qoʻyishdir. Shuningdek, toʻldirmaning ustini xamir bilan butunlay yopsa ham boʻladi.

180 °C issiqlikda taxminan 20 daqiqa davomida pishiriladi.

Galereya

Yana qarang 

 Gollandiya oshxonasi
 Flan
 Crostat

Havolalar 

 Anʼanaviy golland shirinliklarining umumiy koʻrinishi
 Gollandiyalik klassik retsept
 Limburg Vlay navlari

Manbalar
Liyon sousi

Liyon sousi () — Fransuz oshxonasiga xos, sharob, moy, sirka va piyozdan tayyorlanadigan sous. Aynan tarkibida piyoz boʻlishi sousga Liyon nomini berishga asos boʻlgan, chunki Liyon oʻzining piyozli taomlari bilan dong chiqargan va a la lyonnaise (ala lionez) nomi idishda piyoz borligini anglatadi.

Sous taom pishirish chogʻida, goʻshtli assortilarda yoki sabzavotlar bilan ishlatiladi.

Tarixi 
Liyon sousi 1600-yillarda Filipp de Morne (1549-1623) tomonidan ixtiro qilingan deb hisoblanadi. Shuningdek, u Morne sousi, beshamel sousi, ov sousi va Porto sousining reseptini ixtiro qilgan.

Tayyorlanishi 
Piyoz yogʻda qovuriladi. Unga sirka va quruq oq sharob qoʻshilib, ozgina qaynatiladi. Keyin unga bulyon, tomat pastasi, tuz va qalampir qoʻshish ham mumkin. Fransiyaning mashhur oshpazlari Urbain Dubois va Émile Bernard oʻzlarining La Cuisine Classique deb nomlangan kitoblarida ushbu sousni tayyorlashda shirin Sauternes vinosidan foydalanishni tavsiya qiladilar. Unga, shuningdek, shakar, sarimsoqpiyoz, kashnich (petrushka) va tuxum sarigʻi ham qoʻshiladi.

Manbalar

Manbalar 

 Fransuz oshxonasi. Souslar. DirectMEDIA. — ISBN 5998910591, 9785998910593
 Ziravorlar va qoʻshimchalar / Gavrilova A.S. — M.: Ripol Classic, 2013. — 128 b. — S. 60.
Etidzen

Etidzen  — Yaponiyaning Fukui prefekturasidagi shahar. Maydoni 230,75 km², aholisi — 83 387 kishini tashkil etadi (2014-y, 1-iyul[2], aholi zichligi — 361,37 kishi/km².

Geografik joylashuvi 
Shahar Tyubu mintaqasidagi Xonsyu orolida, Fukui prefekturasida joylashgan. U Sabae, Fukui shaharlari hamda Ikeda, Minamietizen, Etidzen qishloqlari bilan chegaradosh.

Aholisi 
Shahar aholisi,bir kvadrat kilometrga aholi soni — odam./km².

Timsollari 
Sakura shahar daraxti, chamangul (xrizantema) esa guli hisoblanadi <.

Manbalar

Havolalar 
 
 Официальный сайт
Qayladon

Qayladon — bu sous yaʼni qaylani dasturxonga tortishga moʻljallangan, tutqichli ogʻzi ochiq idish. Uning hajmi 35 ml dan 450 ml gacha boʻlishi mumkin. Baʼzan tegida likopcha bilan birgalikda qoʻyiladi.

Tarixi 
Qaylalar saqlanadigan maxsus idishlar antik davrlardan buyon ishlatib kelingan. Biroq, zamonaviy koʻrinishdagi qayladonlardan foydalanish 17-asrning ikkinchi yarmida, fransuz bogʻida ommalashgan. Bizgacha yetib kelgan qadimgi qayladonlar taxminan 1690-yilga toʻgʻri keladi. Ular kumushdan yasalgan. Ikkita tutqichi va suyuqlikni quyishga moʻljallangan ikkita burunchasi boʻlgan. Ushbu qayladonlar oʻsha davrda urfda boʻlgan Nuvel oshxonasiga(, „yangi oshxona“) javoban ixtiro qilingan degan fikrlar mavjud. U yerda xoʻrrandalar uchun yengil taomlar tortilgan. 18-asrda, Fransiyaning taʼsiri ostida, bu turdagi oshxona anjomlari Angliyada paydo boʻldi. U yerda ham dastlab kumushdan, 1740-yilldan boshlab esa chinnidan yasalgan. Xitoy chinnisiga boʻlgan qiziqish susayganligi sababli, qayladonlarni ishlab chiqarish ingliz sanoatining muhim qismiga aylandi. Ularning aksariyatining mahsulot assortimentida bu turdagi oshxona buyumi bor edi.

Ilgari faqat badavlat kishilar foydalanishi mumkin boʻlgan qayladonlar 18-asrning ikkinchi yarmidan oʻrta sinf vakillari orasida ham ommalasha boshladi. Ularning dizayni soddalashtirildi, shakllarning xilma-xilligi ortdi, kumushdan foydalanishga boʻlgan talab kamaydi. Avvallari ishlab chiqaruvchilarning bir nechtasigina toʻliq serviz toʻplamlarini ishlab chiqarish bilan shugʻullangan. 1754-yilda Vejvud ingliz kompaniyasi tomonidan qaymoq rangdagi yumshoq chinnining ixtiro qilinishi ilgari ogʻir mehnatni talab qilgan katta hajmdagi idishlarni tayyorlash jarayonini sezilarli darajada soddalashtirib berdi. Oʻsha vaqtdan beri qayladonlar oshxona serviz toʻplamlarining ajralmas qismiga aylandi.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Belovinskiy L. V. Sousnik // Illyustrirovanniy ensiklopedicheskiy istoriko-bitovoy slovar russkogo naroda. XVIII — nachalo XIX v. / pod red. N. Yeryominoy. — M.: Eksmo, 2007. — S. 643. — 784 s. — 5000 ekz. — ISBN 978-5-699-24458-4.
Caruso sousi

Caruso sousi () — qaymoq, dudlangan choʻchqa goʻshti, pishloq, mol goʻshtidan bulyon va qoʻziqorinlardan tayyorlangan iliq sous. Retseptlar yongʻoq va piyozni oʻz ichiga olishi mumkin. Makaron bilan dasturxonga tortiladi.

Tarixi 
1950-yillarda Caruso sousi birinchi marta Urugvayda Montevideodagi Konstitutsiya va Takuarembo koʻchalari chorrahasida joylashgan „Mario e Alberto“ restorani oshpazi Raymundo Monti tomonidan yaratilgan. Monti italyan oshxonasining dolzarb anʼanalariga rioya qilib, yangi retsept yaratmoqchi edi. 1910-yillarda taom gastrol safaridan soʻng Janubiy Amerikada mashhur boʻlgan taniqli neapollik tenor Enrico Caruso (1873-1921) sharafiga nomlangan.

Sous dastlab beshamelning bir turi deb hisoblangan, ammo uning taʼmi butunlay boshqacha. Pazandachilik seminarlarida Caruso sousi „yangi ixtiro“ deb nomlangan va xalqaro pazandachilikda tan olingan. U Janubiy Amerika va Gʻarbiy Yevropaning koʻpgina davlatlarida tobora ommalashib bormoqda. Urugvay va Argentina oʻrtasidagi umumiy madaniy makon tufayli Buenos-Ayres restoranlarining menyusidan Caruso sousini topish qiyin emas. Uni baʼzi Braziliya restoranlaridan ham topish mumkin.

„Smak“ pazandalik dasturining birinchi sonida Andrey Makarevich sosiska, piyoz va tomat pastasidan tashkil topgan Caruso sousi bilan makaron pishirdi.

Ingrediyentlar va tayyorlash 
Qaymoq va sut aralashmasi qaynatiladi — quyuqroq sous chiqishi uchun faqat qaymogʻi olinadi. Qaynayotgan aralashmaga ozroq suvda aralashtirilgan makkajoʻxori kraxmali solinadi. Keyinroq goʻsht ekstrakti yoki bulyon kubchasi qoʻshiladi. Aralashma doimo yogʻoch qoshiq bilan agʻdarib turilishi kerak. Sous quyuqlashganidan soʻng, unga toʻgʻralgan vetchina va qoʻziqorin qoʻshiladi. Keyin pishloq qirindisi solinadi va sous yana bir necha daqiqa olovda qoldiriladi. Caruso sousiga taʼbga koʻra tuz, qalampir va muskat yongʻogʻi solinadi. Sous tayyorlashga koʻp vaqt ketmaydi, uni oldindan tayyorlab qoʻyib dasturxonga tortishdan oldin isitsa ham boʻladi.

Manbalar 

Oziq-ovqat
Malakoff

Malakoff (Malakofftorte) asosan Avstriyada mashhur bo'lib, odatda, biskvitli lochira, "ladyfingers" Österreichisches Lebensmittelbuch: Malakoff (нем.). Архивная копия от 16 июля 2019 на Wayback Machine  (xonim barmoqlari) pechenyesi yoki savoyardi, krem (qaymoq), Rom (ichimlik) rom, onyak yoki quyish uchun maraschinodan foydalniilgan holda tayyorlanadi. "Malakoff" lochirasi sharlotkaga o‘xshash tarzda tayyorlanadi, shuning uchun ba'zida Malakoff charlotte deb ham ataladi.

Tort fransuz marshali Jan-Jak Pelisye sharafiga shunday nomlangan. U 1855-yilgi Qrim urushi paytida Sevastopolni qamal qilish chog'ida Malaxov qo‘rg'oniga muvaffaqiyatli hujumdan so'ng Malakoff gertsogi unvonini olgan.

Bu tort uchun tuxum, sut, shakar, qaymoq, bezak va boshqalar kerak bo‘ladi.

O'zbekistonda ham bu shirinlik so'ngi paytlarda sevib isteʼmol qilinmoqda.

Tayyorlanishi 
Biskvitli lochira ustiga pechenyelar orasiga qaymoq yoki koʻpincha bodomli krem surilib joylanadi. Ilgari Malakoff torti sariyog'li krem bilan to'ldirilgan bo'lsa-da, bugungi kunda asosan qaymoq ishlatiladi. Retseptga qarab biskvitli pechenye sut va rom aralashmasi bilan toʻyintiriladi. Ustidan qolgan krem yoki ko'pirtirilgan qaymoq hamda yong'oq bo'lakchalari bilan bezatiladi .

Manbalar
Cuchuco

ʻʻʻCuchucoʻʻʻ () — Janubiy Amerikaning indeyslar qabilalaridan muisk elati bilan bogʻliq anʼanaviy sho‘rva. Makkajo‘xori, arpa yoki bugʻdoy va maydalangan dukkakli (loviya) dondan tayyorlanadigan hamda Kolumbiya oshxonasida mashhur taom. U ayniqsa Kolumbiyaning Altiplano platosida joylashgan Boyaka va Kundinamarka departamentlari keng tarqalgan. Bu soʻz muiska elatining chibcha tilidandan olingan.

Cuchuco Kolumbiyadagi mashhur taom bo‘lib, u ko‘pincha no‘xat, kartoshka, bug‘doy va loviyadan tayyorlanadi. Ancha arzon boʻlgan sho‘rva, odatda choʻchqa goʻshti, noʻxat, sabzi, kartoshka, sarimsoqpiyoz, piyoz va kinza bilan birga dasturxonga tortiladi. Taom And togʻari mintaqasida va Kundiboyasense platosida keng tarqalgan.

Manbalar 

Taomlar
Martincha gʻoz

Martincha gʻoz, Martin gʻozi (, ) — Markaziy Yevropa, ayniqsa, nemis va chex oshxonasida qishki bayram dasturxoniga tortiladigan anʼanaviy taom. Buyuk roʻza arafasida, 11-noyabrda keng nishonlanadigan avliyo Martin kunida gʻoz qovurib pishiriladigan tansiq ovqat. Naqllardan biriga koʻra, gʻozlar gʻaq-gʻaqlari bilan yepiskop sifatida saylanishdan omborga yashiringan avliyo Martinni fosh qilib qoʻyadi. Shuning uchun, xalq orasida: „Ular avliyo Martinga xiyonat qildi, shu bois ularni qovurish kerak“, degan gap yuradi. Germaniyada martincha qovurishdan avval gʻoz ichi kashtan, kartoshka, qovoq yoki olma bilan toʻldirishadi, Chexiyada esa nok, olma yoki olxoʻri tiqiladi. Nasroniy mavlidida pishiriladigan gʻoz singari, odatda uzma yoki xamir yo kartoshkadan tayyorlangan knedlik, qovurilgan qizil karam hamda qizil sharob bilan dasturxonga tortiladi.

Turlik Martin Xotira kunida dehqonchilik ishlarini yakunlaydi va bu hosil bayramiga aylanib ketadi. Bundan tashqari, ozuqani tejash maqsadida, odatda, semirib ketgan gʻozlar soʻyilgan. Avliyo Martin kunida, shuningdek, feodal boyga oʻlponlarni toʻlash kuni ham hisoblangan. Bugungi kunda, Martincha gʻoz pishirish anʼanasi asta-sekin yoʻqolib bormoqda: chunki yogʻli taom sogʻlom ovqatlanish gʻoyalari hamda zamonaviy noziklik qarashlariga zid baholanmoqda va mashhurligini yoʻqotib boryapti. 1 kishi yashaydigan zamonaviy uy xoʻjaliklarida esa, besh kilogrammlik parrandani bir necha soat davomida pishirmasliklari kundek ravshan. Germaniyaning Die Welt nashri Martincha gʻoz pishirishning yoʻqolib borayotganida madaniy diletantizmni ayblagan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 Markina L. G. MARTINSGANS „MARTINOV GUS“ // Kultura Germanii: lingvostranovedcheskiy slovar / pod obщey redaksiey prof. N. V. Muravlyovoy. — M.: AST, 2006. — S. 626. — 1181 s. — 3000 ekz. — ISBN 5-17-038383-5.

Havolalar 

 Die Welt: Gozni toʻgʻri qovurishning asosiy qoidalari )