MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Sebej

Sebej – Rossiyaning Pskov viloyatining janubi-gʻarbidagi shahar (1772 yildan). Sebej shahar posyolkasining maʼmuriy markazi. Sebej shahri Rossiyaning tarixiy shaharlari roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi 
1-ming yillikning soʻnggi choragida Qalʻa tepaligining sharqiy qismidagi burni posyolkasida Uzoq Qoʻrgʻon madaniyatining mustahkam turar joyi (maydoni 180×30-60 m) topilpgan. U yerda XI-XIV asrlarga oid topilmalar: uy roʻzgʻor buyumlari, zargarlik buyumlari, qurol-yarogʻlar, oʻyilgan suyak xochlari va boshqalar boʻlgan. Shahar haqidagi birinchi maʼlumotlar Ilya Murometsning Sebejda qora kuchlarni magʻlub etgan birinchi sayohatiga toʻgʻri keladi. Tarixiy jihatdan, bu voqealarni Rurikning chaqiruvi va Izborskdan Polotskgacha boʻlgan sayohati bilan bogʻlash mumkin.
Sebej haqida aholi punkti sifatidagi birinchi maʼlumotlar 1414-yilga toʻgʻri keladi. Bu yil davomida u XVI asr polshalik yilnomachisi Matvey Stryikovskiy tomonidan Litva knyazi Vitautas tomonidan Pskovga qarshi yurish paytida olib ketilgan va yoqib yuborilgan Pskov Respublikasining „shahar atrofi“ sifatida tilga olingan. Manba bu erda mustahkamlangan turar-joy mavjudligini koʻrsatadi.

Geografiyasi 
Shahar Pskovdan 189 km janubda, Sebejskiy va Orono koʻllari orasida joylashgan. Sebejskiy tumani Latviya va Belorussiya bilan chegaradosh. Sankt-Peterburggacha boʻlgan masofa 450 km, Moskvagacha – 600 km.

Sebej moʻtadil kontinental iqlim zonasida joylashgan. Baland joylar orasida shahardan bir yarim kilometr uzoqlikda joylashgan Vzdixalinka togʻining ahamiyati katta. Shahar hududida torf, gʻisht gil, qurilish qumi va qum- shagʻal materiallari kabi foydali qazilmalar zaxiralari mavjud. Mineral suv buloqlari, shifobaxsh balchiqlar topilgan.

Iqlimi 
Sebej iqlimi moʻtadil dengizdan moʻtadil kontinentalga oʻtadi, qishi yumshoq va yozi issiq. Koʻproq yogʻingarchilik yozda va kuzning boshida sodir boʻladi. Qishda tez-tez sodir boʻladigan issiq siklonlar Gulf oqimining taʼsiridan kelib chiqadi.

Shamolning oʻrtacha yillik tezligi – 3,9 m/s
Oʻrtacha yillik harorat – +6,8 °C
Havoning oʻrtacha yillik namligi – 78%

Manbalar 

 Rossiya shaharlari
 Pskov viloyati
Ishbara Xoqon

Ishbara Xoqon (eski turkiy: 𐰃𐱁𐰉𐰺𐰀:𐰴𐰍𐰣; soʻgʻd: nw’’r γ’γ’n) – Bumin Xoqonning nabirasi Issiq Xoqonning birinchi o‘g‘li, Turk xoqonligining oltinchi xoqoni (581 –  587).

Teginlik (shahzoda) davri 
U Taspar xoqon tomonidan sharqiy hududlarga kichik xoqon etib tayinlangan.

Hokimiyat davri
Turklarning Ishbaradan oldingi ismi noma'lum xoqoni vafot etdi. Taxt uchun kurash boshlanib ketdi. Talopien (Muqan xoqonning o'g'li) va Taspar oʻrtasida shiddatli tortishuv bo'ldi Oliy kengash bu muammoni vaqtincha hal qilish uchun Ishbara Xoqonni hukmdorlikka qoʻyishda. Bu harakat katta akadan kenja ukaga va to‘ng‘ich o‘g‘ildan kichigiga merosning an’anaviy tizimini buzdi. Bu o'ta beqaror vaziyat tezda fuqarolar urushiga boshlanib ketdi, Suy Xitoylari Koʻkturklarni zaiflashtirish uchun ushbu fuqarolik urushini battar avj olishiga hissa qoʻshdilar. 
Xoqon Shimoliy Chjou malikasi Qianjinga uylandi, bu uning hokimiyatini mustahkamlash uchun bir usul edi. Xotinining hamrohligidagi elchilardan biri josus Chjansun Sheng edi. Josus Ishbara bilan do'st bo'lishga muvaffaq bo'ldi va ko'p yillarini turklar bilan o'tkazdi. Uning Ko‘kturklarning urf-odatlari va muassasalari haqidagi bilimlari Suy imperiyasi uchun katta ahamiyatga ega edi.  
Fuqarolar urushini tugatish uchun Ishbara nihoyat Suy sulolasini o'zining hukmdori deb tan oldi. Oxir-oqibat Ishbara o'zining hukmronligini yo'qotsa ham xoqonlikni saqlab qolishga muvaffaq bo'ldi. 587-yilda Ishbara Xoqon vafot etgan.

Manbalar

Turkiy davlatlar
Turkiy xalqlar
Turkiy sulolalar
12-G7 sammiti

12-G7 sammiti — 1986-yil 4-maydan 6-maygacha Yaponiyaning Tokio shahrida boʻlib oʻtdi. Sammit uchrashuvlari oʻtkazish uchun Davlat mehmonxonasi tanlandi.

Avval Katta oltilik sanoati rivojlangan eng boy mamlakatlar: Fransiya, Gʻarbiy Germaniya, Italiya, Yaponiya, Buyuk Britaniya va Qoʻshma Shtatlar, Kanada (1976-yildan beri), Yevropa Komissiyasi (rasman 1981-yildan beri) rahbarlarining norasmiy forumi edi. Ushbu sammit va undan keyin boʻladigan boshqa sammitlar kengroq xalqaro institutlar bilan rasmiy ravishda bogʻlanishi kerak emas edi. Va aslida, boshqa xalqaro uchrashuvlarning qatʼiy qarorlari sababli oʻziga xos umidsizlikka uchragan Fransiya prezidenti va Gʻarbiy Germaniya kansleri oʻrtasidagi hamkorlikning natijasi oʻlaroq tashkil etilgan edi.

Sammitda ishtirok etgan rahbarlar

G7 Kanada, Yevropa Komissiyasi, Fransiya, Gʻarbiy Germaniya, Italiya, Yaponiya, Buyuk Britaniya va AQSh rahbarlari uchun norasmiy yillik forumdir.

Bu yilgi sammiti Italiya Bosh vaziri Bettino Craxi uchun soʻnggi sammit boʻldi.

Ishtirokchilar
Ushbu sammit ishtirokchilari xalqaro forumning hozirgi „asosiy aʼzolari“ hisoblanadi.

Koʻrib chiqilgan masalalar
Sammit uning aʼzolari oʻrtasidagi kelishmovchiliklarni hal qilish imkoniyat sifatida koʻrilgan. Amalda, sammit, shuningdek, uning a'zolari uchun qiyin iqtisodiy qarorlar oldida bir-birlariga oʻzaro dalda berish imkoniyati sifatida oʻylab topilgan.

Galereya

Yana qarang
 G8

Manbalar 

1986
Abdulloyev G'affor

Abdulloyev G'affor (1927-1995) — Tojikiston Soveti kolxozchisi, SSSR Oliy Soveti deputati, Sotsialistik Mehnat Qahramoni(1973).

Biografiyasi
Abdulloyev G'affor 1927-yil 31-martda, Tojikiston SSSR Ko‘lob viloyati (hozirgi Xatlon viloyati) tug'ilgan. 1943-yilda traktor yordamchisi bo‘lib ishlagan, oradan 6 yil o‘tib Tojikiston SSR Ko‘lob viloyatida joylashgan xo‘jaloklarda traktorchi bo‘lib ishlagan. Keyinchalik esa brigada mexanigi, kolxoz dehqonchilik uchaskasi boshlig'i bo‘lib ishlagan.

Faoliyati
1963-yilda Istiqlol 
Istiqlol (Voseʼ tumani)dagi Lenin nomidagi kolxozning kempleks mexanizatsiyalashgan brigadasi bo‘limida ishlagan. Qishloq xo‘jaligini rivojlantirishdagi yutuqlari uchun 1965-yilda G'.Abullayev o‘zining birinchi Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlandi. 1971-1975-yillarda Abdulloyev G'affor boshchilik qilgan brigada har gektardan 43-57 sentnerdan paxta hosilini yetishtirishga erishishgan va 1972-yilda paxta yetishtirish va davlatga topshirishda erishgan katta muvaffaqiyatlari uchun Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan. 1973- yilda  G'.Abullayev boshchiligidagi  jamoa ko‘rsatgan natijalar yanada yuqori bo‘ldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1973-yil 10-dekabrdagi farmoni bilan butun Ittifoq Sotsialistik musobaqasida erishilgan katta muvaffaqiyatlar va mahsulotlar, ishlab chiqarish va davlatga topshirish ko‘paytirish bo‘yicha o‘z zimmalariga olingan majburiyatlarni bajarishda ko‘rsatilgan mehnat jasorati uchun 1973-yilda Abdullayev G'afor Lenin ordeni bilan taqdirlangan. 1980-1981-yilllarda 1 million tonnadan ortiq paxta yetishtirish va davlatga topshirish bo‘yicha erishgan yutuqlari uchun O‘roq va Bolg‘a oltin medali bilan taqdirlangan.

G'affor Abdulloyev 1995-yilda vafot etgan.

Manbalar
Takeo (Saga)

– Yaponiyaning Kyushu orolidagi Saga prefekturasida joylashgan shahar. 2011-yilda Yaponiya shahar hukumati birinchi boʻlib oʻz veb-sayti uchun Facebookdan foydalanishga oʻtdi. 2016-yil 1-oktabr holatiga koʻra, shaharda taxminiy aholi soni 48,845 kishini, aholi zichligi esa 1 km² ga 257 kishini tashkil qiladi. Umumiy maydoni 195,44 km².

2006-yil 1-martda Kitagata va Yamauchi shaharlari (ikkalasi ham Kishima tumanidan) Takeoga birlashtirilgan.

Geografiyasi 
Takeo shahri Saga prefekturasining gʻarbiy qismida joylashgan..Takeo togʻlari, togʻ havzalari va daryo boʻyidagi tekisliklarni oʻz ichiga olgan murakkab topografiyaga ega.

 Togʻlari : Mifune togʻi (210 m), Hachiman togʻi (764 m), Bi togʻi (518 m), Jinroku togʻi (447 m)
 Daryolari : Rokkaku daryosi, Shiomi daryosi, Yamanaka daryosi

Qoʻshni munitsipalitetlar 

 Saga prefekturasi
 Arita
 Imari
 Karatsu
 Ōmachi
 Shiroishi
 Taku
 Ureshino
 Nagasaki prefekturasi
 Hasami

Tarixi 
 1889-yil 1-aprel – Zamonaviy munitsipal tizim oʻrnatilgan. Hozirgi shahar hududini 1 ta shahar (Takeo) va 11 ta qishloq (Asaxi, Hashishita, Xigashikawanobori, Kitagata, Kitsu, Nakato, Nishikawanobori, Sumiyoshi, Takeo, Takeuchi va Wakaki) egallaydi.
 1900-yil 6-iyul – Takeo qishlogʻi Takeo shahri tarkibiga kiritilgan.
 1944-yil 29-aprel – Kitamura qishlogʻi Kitamura shahriga aylangan.
 1954-yil 1-aprel – Asahi, Hashishita, Xigashikawanobori, Nishikawanobori, Takeuchi va Wakagi qishloqlari birlashtirilib, Takeo shahri yaratilgan. Yamauchi qishlogʻini yaratish uchun Sumiyoshi va Nakato qishloqlari birlashtirilgan.
 1956-yil 1-aprel – Hashishita qishlogʻi boʻlinib, Kitagata va Shiroishiga (mos ravishda) qoʻshilgan.
 1960-yil 1-avgust – Yamauchi qishlogʻi Yamauchi shahriga aylantirilgan.
 2006-yil 1-mart – Kitagata va Yamauchi shaharlari Takeo shahri tarkibiga kiritilgan.

Taʼlim tizimi

Oliy maktablar 
 Saga prefekturasi Takeo oʻrta maktabi

Oʻrta maktablar 
 Takeo oʻrta maktabi
 Takeo Kita oʻrta maktabi
 Kawanobori oʻrta maktabi
 Kitagata oʻrta maktabi
 Yamauchi oʻrta maktabi
 Seiryo oʻrta maktabi

Boshlangʻich maktablar 
 Takeo boshlangʻich maktabi
 Mifunegaoka boshlangʻich maktabi
 Asahi boshlangʻich maktabi
 Tachibana boshlangʻich maktabi
 Wakaki boshlangʻich maktabi
 Takeuchi boshlangʻich maktabi
 Higashikawanobori boshlangʻich maktabi
 Nishikawanobori boshlangʻich maktabi
 Kitagata boshlangʻich maktabi
 Yamauchi Higashi boshlangʻich maktabi
 Yamauchi Nishi boshlangʻich maktabi

Manbalar

Havolalar 

 Shahar hokimiyati
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]

Takeo
Saga prefekturasi
Bekker himoyasi

Bekkerning himoyasi – bu quyidagi yurishlar bilan boshlanadigan shaxmat debyuti:
 1. e2-e4 e7-e5
 2. f2-f4 e5: f4
 3. Ng1-f3 h7-h6.

Tarixi 
Fischer himoyasi bilan oʻxshash debyut sannaladi. Bunda Qora ot gambitining klassik variantlariga oʻtishga harakat boʻladi va shu bilan kuchli pozitsiyani egallaydi. Qoralar koʻpincha h6-g5-f4 piyodalar zanjirini qurish uchun g7-g5-ni davom ettiradi, bu ularga Kieseritzky Gambitining keskin oʻzgarishlaridan qochish imkonini beradi. Qoralarning uchinchi yurishining asosiy kamchiligi oqlar oʻyinni boshqa yoʻnalishga burib yuborishi mumkin.

Variantlar 
4. d2-d4 g7-g5 – klassik yurish.
4. b2-b3 – g7-g5 yurishga toʻsiq yaratish uchun b2 katagidagi filni ushlab turadi.
4. Cf1-c4
4. h2-h4
4. Nb1-c3

Namuna oʻyin 
Aleksey Fedorov – Maksim Notkin, Sankt-Peterburg, 1996-yil.

1. e2-e4 e7-e5 2. f2-f4 e5:f4 3. Ng1-f3 h7-h6 4. d2-d4 g7-g5 5. Nb1-c3 d7-d6 6. g2-g3 f4:g3 7. h2:g3 Bf8-g7 8. Bf1-c4 Nb8-c6 9. Bc1-e3 Bc8-g4 10. 0-0 Ng8-f6 11. Qd1-d3 0-0 12. Nf3:g5 h6:g5 13. Be3: g5 Nc6-b4 14. Qd3-d2 c5 15. Rf1-f4 Bg4-h3 16. Qd2-h2 Nf6-g4 17. Qh2:h3 Qd8:g5 18. Rf4:g4 Qg5-e3+ 19. Kg1-g23d 20. Nc3-e2 Nb4:c2 21. Ra1-h1 Nc2-e3+ 22. Kg2-f3 1-0 muqarrar mot.

Manbalar 

Shaxmat partiyalari
Xayrobod eshon maqbarasi

Xayrobod eshon maqbarasi (Xayrobod eshon majmuasi) – Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Meʼmoriy yodgorligi. Obyekt davri: XVIII asr. Toshkent shaharning Chilonzor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Qatortol koʻchasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent shahar madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan – davlat muhofazasiga olingan.

Manbalar 

Oʻzbekiston meʼmoriy yodgorliklari
Aman Heran

Aman Heran – basketbol boʻyicha murabbiysi boʻlib faoliyat olib boradi.

Aman Heran (Surinder Grewal bilan) AthElite Basketbol Akademiyasiga asos solgan. U yerda Aman Heran bosh murabbiy hisoblanadi. U Kalgari universitetida ikki yil oʻynagan. (u yerda Aman Heran sardor boʻlgan va Dinoslarning 2004-yilda Kanada Gʻarbiy chempionatida gʻalaba qozonishida oʻz hissasini qoʻshgan). Amerikada uch yil kollej basketboli va yana ikki yil De Anza kolleji, San-Xose jamoasida faoliyat olib borgan.

Aman Heran K—7 uchun Athelite Young Basketball Organization (AYBO) ligasida qizlar chempionatida basketbol taktikasi dasturini hamda 13-18 yoshlilar uchun AAU Bahor dasturini hozirgacha boshqarib kelmoqda.

Faoliyati 
Birinchi kurs talabasi sifatida Aman Heran ikkinchi jamoaning butun qirgʻoq konferentsiyasiga chaqirilgaan hamda u oʻyinda oʻrtacha 18,7 ball jamgʻargan. 2003—2004-yilda Kanada Gʻarbiy chempionati tarkibida Aman Heran oʻzining debriyaj zarbasi va qattiq himoyalangan qoʻriqchisi bilan tanilgan.

Manbalar 
Yashayotgan insonlar
Charles Harbutt

Charles Henry Harbutt (1935-yil 29-iyul – 2015-yil 30-iyun) amerikalik fotograf, Magnum kompaniyasining sobiq prezidenti va New Yorkdagi Parsons dizayn universiteti fotojurnalistika boʻyicha dotsent, oʻqituvchisi.

Tarjimai holi 
Harbutt New Jersey shtatining Camden shahrida tugʻilgan. Ammo New Jersey shtatining Teaneck shahrida ulgʻaygan. Henry koʻp fotografiya mahoratini ham shu shaharchaning havaskor kameralar klubidan oʻrgangandi. U New Yorkdagi Regis oʻrta maktabida oʻqigan va maktab gazetasi uchun suratlar olgan. Keyinchalik Marquette Universityni tamomlagan.

Faoliyati 
Harbutt ijodi zamonaviy fotojurnalistlik anʼanalarida chuqur ildiz otgan. Faoliyatining dastlabki yigirma yilida AQSh, Yevropa va Yaponiyadagi yirik jurnallarga oʻz hissasini qoʻshgan. Uning suratlari koʻpincha siyosiy-ijtimoiy va iqtisodiy vaziyatlarni tasvirlagan. Henry 1959-yilda "Jubilee" katolik jurnalida yozuvchi va fotograf boʻlib ishlagan. Xarbutt ushbu tahririyatda ishlayotgan davrda Jubilee jurnalining muharriri Robert Lax oʻzining birinchi sheʼriy kitobi "The Circus of the Sun"ning old va orqa muqovasi uchun Harbutt tomonidan olingan fotosuratlardan foydalangan.

Harbutt Magnum Photos kompaniyasiga qoʻshildi va 1979-yilda tashkilot prezidenti etib saylandi. Soʻng 1981-yilda kompaniyani tark etgan. Chunki uda tijorat ambitsiyalari kuchayib borayotgani sababli shaxsiy ish bilan shugʻullanish istagi paydo boʻlgandi. Charles fotografiya darslarini oʻqidi. Oʻz suratlarini butun dunyo boʻylab yakkaxon va guruh koʻzgazmalarida namoyish etdi. Keyinchalik New School universitetining Parsons dizaynfakultetiga rasman professor sifatida ishga kirdi va dars bera boshladi. Bundan tashqari MIT, Sanʼat institutlariga mehmon fotojurnalist sifatida xizmat qildi. Harbutt Chikago va Rhode Island dizayn maktabi oʻqituvchisi, xalqaro hujjatli fotograflar kooperativi Archive Pictures Inc. asoschisi va Amerika jurnal fotograflari jamiyati aʼzosi edi.

Manbalar 

Jurnalistlar
Fotojurnalistlar
JSHSHIR

JSHSHIR – bu jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqamidir. U 14 ta raqamdan iborat va oʻzgartirilishi mumkin emas (lekin yuridik shaxsning JShShIRiga oʻzgartirishlar kiritilishi mumkin).

Bu raqam pasportda koʻrsatilgan va jins indeksini, tugʻilgan sanani, shahar kodini, fuqaroning seriya raqamini koʻrsatadi, shuningdek, nazorat raqamini oʻz ichiga oladi. 2021-yili STIR olish amaliyoti bekor qilindi va uning oʻrniga fuqaro shaxsini tasdiqlovchi jismoniy shaxsning identifikatsiya raqamidan foydalanish kengroq talqin qilina boshlandi.
JSHSHIR davlat, bank, soliq, ijtimoiy va boshqa turdagi xizmatlarni koʻrsatishda fuqaroning shaxsini tasdiqlovchi yagona identifikator hisoblanadi. Undan Yagona portal xizmatlaridan foydalanishda, oliygohga hujjat topshirishda, va elektron raqamli imzo olishda foydalanish mumkin. Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmaganlar esa Davlat xizmatlari markazlariga JSHSHIR olish uchun ariza berishi mumkin.

Manbalar
Yılmaz Erdoğan

Yılmaz Erdoğan (1967-yil 4-noyabrda tugʻilgan) – turk rejissyori, aktyor va shoir oʻzining „Vizontele“ nomli debyut komediya filmini 2001-yil suratga olgan. 2007-yil „Bir Demet Tiyatro“ teleseriali bilan mashhurlikka erishgan. BKM teatr va kino prodyuserlik kompaniyasiga asos solgan. The Water Diviner (2014) filmidagi roli uchun 4th Australian Academy of Cinema and Television Arts Awards mukofotining Eng yaxshi ikkinchi darajali aktyor darajasiga sazovor boʻlgan.

Tarjimai holi 
Yılmaz Erdoğan oilasi bilan Istanbulga koʻchib kelguniga qadar bolalik davri Anqara shahrida oʻtgan. Uning oilasi asli kurdlardan boʻlgan. 1987-yilda Erdoğan Istanbul Texnika Universitetidagi qurilish muhandisligi fakultetini tugatdi va Ferhan Shensoy tomonidan boshqariladigan Navbatchi teatr xodimlari ()ga ishga joylashadi. Shuningdek, Levent Kirjaning Olacak O Kadar televizion koʻrsatuvida bosh ssenariy muallifi boʻlgan. 1988-yilda oʻzining „Güldüşündürü“ nomli teatr jamoasiga asos soldi va oʻzi yozgan „Suleiman the Magnificent and Rambo“ () asarini juda zoʻr qilib sahnalashtirdi. 1994-yilda biznes hamkori Necati Akpınar bilan Beshiktosh madaniyat markazini () asos solgan va aktrisa Demet Akbağ bilan birga Mükremin Abi sifatida, Star TV-dagi „Bir Demet Tiyatro“ (1995–2002) serialida suratga tushgan. Shundan soʻng oʻzi prodyuserlik qilgan Vizontele Tuuba (2004) va Magic Carpet Ride (film) (2005) filmlarining keyingi qismlarini olgan. ATVda uning mashhur Bir Demet Tiyatro (2006–2007) teleserialining ikkinchi seriyasi va Rojdestvo komediya filmi "Jolly Life (2009) kabilar namoyish etildi. Shuningdek, Eyyvah Eyvah (2010) va Çok Filim Hareketler Bunlar'' (2010) komediya janridagi filmlarga ham prodyuserlik qilgan.

Filmografiyasi

Teatr

Kitoblari

Havolalar 
 Yılmaz Erdoğanʼs poems

Manbalar 

1967-yilda tugʻilganlar
Turk aktyorlari
Istanbullik erkak aktyorlar
Turk kino aktyorlari
4-noyabrda tugʻilganlar
Tatebayashi (Gunma)

– Yaponiyaning Gunma prefekturasida joylashgan shahar. 1-sentyabr, 2020-yil holatiga koʻra, shaharning taxminiy aholisi 75,442 kishini tashkil qiladi vaaholi zichligi har kvadrat kilometrga 1200 kishi toʻgʻri keladi. Umumiy maydoni 60.97 km² (23.54 mi²).

Geografiyasi 
Tatebayashi Gunma prefekturasining eng janubi-sharqiy qismida Kanto tekisligida joylashgan boʻlib, shimolda Tochigi prefekturasi bilan chegaradosh. Ton va Vatarase daryolari shaharni shimol va janubdagi hududlar bilan bogʻlaydi.

Chegaradosh munitsipalitetlar 
Gunma prefekturasida:

 Ora
 Chiyoda
 Meiwa
 Itakura

Tochigi prefekturasida:

 Ashikaga
 Sano

Iqlimi 
Tatebayashi nam subtropik iqlimga ega (Köppen Cfa), yozi issiq va qishi salqin va qor yogʻmaydi. Tatebayashida oʻrtacha yillik harorat 14,5 °C. Yillik oʻrtacha yogʻingarchilik miqdori 1287mm, sentyabr eng nam oy hisoblanadi. Eng yuqori harorat avgust oyida 26,7 °C atrofida, eng pasti esa yanvarda, 3,3 °C atrofida boʻladi.

Demografiyasi 
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra Tatebayashi aholisi uzoq davom etgan oʻsishdan soʻng yaqinda platoga tushib qolgan.

Tarixi 
Tatebayashi Kozuke provinsiyasida joylashgan boʻlib, u yerda miloddan oldingi davrlardan beri odamlar yashab ketgan va 20 000 yil oldingi Yaponiya paleolit davriga oid doimiy yashash joyi topilmalari mavjud. Edo davrida hozirgi Tatebayashi hududi qal’a shahri va Tatebayashi domenining maʼmuriy markazi, Tokugava nazorati ostidagi feodal domen edi.

Tatebayashi shahri 1889-yil 1-aprelda Gunma prefekturasining Ora tumanida Meiji islohotidan keyin zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan tashkil etilgan. 1954-yil 1-aprelda Tatebayashi shahri Satoya, Oshima, Akabane, Rokugo, Minoya, Tatara va Vatarase qishloqlari bilan birlashib, Tatebayashi shahrini tashkil qildi.

Hukumati 
Tatebayashi toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 18 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shaklidagi shahar. Tatebayashi Gunma prefekturasi assambleyasiga 2 ta aʼzo qoʻsha oladi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Parlamenti quyi palatasining Gunma 3-okrugiga kiradi.

Iqtisodiyoti 
Tatebayashi hududiy savdo va transport markazidir. Oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlash mahalliy iqtisodiyotning ishlab chiqarish sektorida ustunlik qiladi.

Taʼlimi 
Tatebayashi shahrida 11 ta davlat boshlangʻich maktabi va shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 5 ta davlat oʻrta maktabi va Gunma prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan 2 ta davlat oʻrta maktabi mavjud. Shuningdek, bitta xususiy litsey mavjud.

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy veb-sayt 
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Yaponiya shaharlari
Yaponiya
Sobir Ahmedov

Sobir Atakishi oʻgʻli Axmedov (; 1933-yil 16-iyun Salyan viloyatida tavallud topgan – 2016-yil 16-iyunda vafot etgan) – Sovet Ozarbayjon paxtakori, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1973).

Hayoti va faoliyati 
1933-yil 16-iyunda Ozarbayjon SSR Salyan viloyati Seydan qishlogʻida tugʻilgan (1991-yildan – Ozarbayjon). Millati ozarbayjon. Oʻrta maxsus taʼlimni tugallagan.

1948-yildan Salyon tumanidagi Yangi Mugʻon kolxozida kolxozchi boʻlib ishlagan. 1950-yilda traktorchilikka oʻqigan. 1961-yildan traktor-dala ekinlari brigadasi brigadiri boʻlib faoliyat yuritgan. Xuddi shu yili u KPSS aʼzoligiga qabul qilindi. 1970-yillardaMugʻon kolxozida ferma mudiri ham boʻlgan. Kolxozda ishlagan yillari paxta yetishtirish va terib olishda bir necha bor katta muvaffaqiyatlarga erishadi. Yetti yillik rejani bajarish natijalariga koʻra u „Mehnatdagi farqi uchun“ medali, sakkizinchi besh yillikda – Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1973-yil 12-dekabrdagi Farmoni bilan Butunittifoq sotsialistik musobaqasida erishilgan katta muvaffaqiyatlar va ishlab chiqarish va davlatga sotishni koʻpaytirish boʻyicha oʻz zimmalariga olgan majburiyatlarni bajarishda koʻrsatilgan mehnat jasorati va don, paxta, sabzavot, uzum va boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirishdagi xizmatlari uchun 1973-yilda Ahmedov Sobir Atakishi oʻgʻliga Lenin ordeni va „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

Ozarbayjon SSR 217-sonli Salyan saylov okrugidan IX—X chaqiriqlar (1974—1984), SSSR Oliy Soveti Millatlar Kengashi deputati, savdo, maishiy xizmat va kommunal xizmat koʻrsatish komissiyasi aʼzosi (1974—1979), uy-joy, kommunal va maishiy xizmat koʻrsatish komissiyasi aʼzosi (1979—1984).

U nafaqaga chiqqunga qadar kolxozda muvaffaqiyatli mehnat qildi. 1990-yildan kasaba uyushma ahamiyatidagi shaxsiy nafaqaxoʻr.

Ozarbayjonning Salyan viloyati Seydan qishlogʻida yashagan. 2016-yil 16-iyun kuni tugʻilib oʻsgan qishlogʻida vafot etdi.

Mukofotlari 
Lenin ordeni (04.08.1971; 12.12.1973),

„Shon-sharaf belgisi“ ordeni (23.02.1978),

„Mehnatdagi farqi uchun“ (30.04.1966),

SSSR Davlat mukofoti (1978) – texnologiyadan mohirona foydalanish, mehnatni tashkil etishni takomillashtirish, dehqonchilik standartlarini takomillashtirish asosida sabzavot, kartoshka, paxta, uzum, meva, choy va poliz ekinlaridan yuqori va barqaror hosil olganligi uchun.

2002-yilda Ozarbayjonning fan va taʼlim, madaniyat va sanʼat, iqtisodiyot va davlat boshqaruvi sohasidagi ulkan xizmatlari uchun Ozarbayjon Respublikasi Prezidentining shaxsiy stipendiyasi sohibi

Manbalar 

Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Ozarbayjonda tugʻilganlar
1933-yilda tugʻilganlar