MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Humayd ibn Nosir Keshiy

Humayd ibn Nosir Keshiy — Qur’onshunos, mantiqshunos, arab tili boʻyicha olim.

Humayd ibn Nosir Keshiy muhaddis Abdulhamid Keshiyning otasi oʻz davrining yetuk olim va fozil kishilaridan boʻlgan. Qurʼoni karim, mantiq va arab tili bilimdoni boʻlib, koʻplab shogirdlar tayyorlagan va asosan vaqtini masjidda ibodat va taʼlim bilan oʻtkazgan. Humayd ibn Nosir Keshiy Hanafiy mazhabining Movarounnahr hududiga keng yoyilishida katta xizmat qilgan. Ahli sunna eʼtiqodidan boshqalarni qattiq qoralagan taqvoli juda parhezkor boʻlib, doimiy roʻza tutishni odat qilgan.
Bobosi haqida Muhammad ibn Abddan shunday maʼlumot keltirilgan: „Bobom Humayd ibn Nasr har sohada — arab tili, aruz, nazm va boshqa ilmlar bobida fasohat sohiblaridan edi, shuningdek, ul kishi adib, qori boʻlib, Qurʼoni karimni gʻoyatda chiroyli qiroat qilar hamda odamlarga ham uni chiroyli tilovat qilishni oʻrgatar edilar. Bobom Qurʼoni karimni tunda bir marta va kunduzi bir marta xatm qilar edi. U kishi taxminan oʻttiz yil davomida har kuni roʻza tutgan, men uning faqat ikki hayit va hayitdan keyin uch kun, tashriq kunlari ovqat isteʼmol qilganini koʻrganman, xolos. Men uning tunda ham, kunduzi ham uxlagan hollarini sira koʻrgan emasman. Agar uning koʻzlariga uyqu gʻolib kelsa, yonboshlab olmasdan oʻtirgan holida biroz mizgʻib olardi. Uyga faqat bir zarurat ish yuzasidan yoki tahorat olmoq uchungina kirar, boshqa vaqtlarda uzluksiz masjidda boʻlar edi. Nihoyatda taqvoli, parhezkor edi“.
Muhaddisning otasi Humayd ibn Nasr Keshiyning toʻrt farzandi boʻlib, ularning taʼlim olishiga jiddiy eʼtibor qaratgan va farzandlarining barchasi tafsir, hadis va fiqh ilmlarida zukko va zamonasining yetuk olimlari boʻlishgan. Bu haqda Muhammad ibn Abd shunday rivoyatni ketiradi: „Bobom Humayd ibn Nasrning toʻrt oʻgʻillari — otam, Abu Muslim, Abu Abdulloh va Abu Falon degan yana bir farzandlari boʻlgan. Abu Falon deb nomlangan oʻgʻillari rofiziylar eʼtiqodida boʻlgan (Rasulullohdan soʻng Alini xalifa boʻladi deganlar toifasidan) xuddi ana shu adashgan oʻgʻillari vafot etganda bobom masjidga kirib toʻrt rakʼat shukrona namozi oʻqigan edilar. Bobomning bir koʻzlari chechak tufayli. Ikkinchi koʻzlari Navqaddagi uzumzorlarida choʻp kirib ketib koʻr boʻlib qolgandi“ bobosi haqida keltirilgan bu xabarlardan Humayd ibn Nasr Keshiy koʻzi ojiz boʻla turib, umrini masjidda ibodat qilish hamda shogirdlariga taʼlim berish bilan oʻtkazib, arab tili, Qurʼoni karim, hadis, mantiq, aruz va boshqa fanlardan saboq bergan. Oʻz farzandining boshqa oqimlar toifasiga kirib ketganligidan qattiq afsus chekkan, hatto shu farzandi vafot etganida Alloh taologa shukr qilgan kishi boʻlgan.
Abdulhamid Keshiy dastlabki taʼlimni oʻz otasidan olib, keyin Kesh, Nasaf, Buxoro va Samarqand allomalaridan olganligi manbalarda bayon qilingan.

Adabiyotlar 

 Sh. Umarov. "Oʻrta asrlarda yashagan Keshlik allomalar"; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi  2014.  – 208 b.;

Manbalar 

Keshlik allomalar
Abdulloh ibn Hasan Kissiy

Abdulloh ibn Hasan Kissiy — muhaddis, roviyshunos olim.

Abdulloh ibn Hasan Kissiy muhaddis va roviy boʻlgan. Hadis rivoyat qilgan Ibrohim ibn Yusuf Balxiydan hadis tinglagan. Uning rivoyat qilgan hadisi: "Abdulloh ibn Umar (r.a.) shunday dedilar: "Rasululloh (s.a.v.): „Bu din ilmini har bir katta-kichik va boy-kambagʻaldan olinglar. Kim ilmni (kishining) kambagʻal yoki yoshi kichikligi sabab tark etsa, joyini jahannamdan olsin“ dedilar" dedi".

Adabiyotlar 

 Sh. Umarov. „Oʻrta asrlarda yashagan Keshlik allomalar“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2014. - 208 b.;

Manbalar 

Keshlik allomalar
Dovud ibn Yunus ibn Ismoil Kissiy

Dovud ibn Yunus ibn Ismoil Kissiy — hadisshunos, roviyshunos olim.

Dovud ibn Yunus ibn Ismoil Kissiy roviy boʻlgan koʻplab hadislarni rivoyat qilgan. U 444/1053-yilda dunyoga kelgan va 521/1128-yilda Keshning Xushmanjakas qishlogʻida vafot etgan.

Adabiyotlar 

 Sh. Umarov. „Oʻrta asrlarda yashagan Keshlik allomalar“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2014. - 208 b.;

Manbalar 

Keshlik allomalar
Abdurrazzoq ibn Himam ibn Nofi’

Abdurrazzoq ibn Himam ibn Nofi’ — muhaddis olim.

Abdurrazzoq ibn Himam ibn Nofiʼ hofizu-l-kabir Yamanlik  muhaddislardan. Muhaddis 126/744 yilda Yamanda tavallud topgan va juda koʻp ilm-maʼrifat rivojlangan Makka, Madina, Hijoz, Shom, Iroq, Bagʻdod va boshqa koʻplab shaharlarda boʻlib, hadis roviylaridan eshitgan.
Abdurrazzoq ibn Himam oʻz davrining mashhur muhaddis va roviylari hisoblangan Hishom ibn Hasson, Ubaydulloh ibn Umar, Ibn Jurayh, Muammar, Hajjoj ibn Artot, Abdumalik ibn Sulaymon, Musanno ibn Saboh, Umar ibn Zarr, Muhammad ibn Roshid, Zakariyo ibn Ishoq, Ikrima ibn Ammor, Abdulloh ibn Said, Savr ibn Yazid, Ayman ibn Nobil, Avzoiʼy, Sufyon Savriy, Molik ibn Anas va boshqa koʻplab mashhur muhaddislardan hadis rivoyat qilgan.
Abdurrazzoq ibn Himamdan hadis tinglab, unga shogird boʻlgan muhaddislar ham koʻpchilikni tashkil etgan. Ulardan Sufyon ibn Uyayna, Muʼtamar ibn Sulaymon, Abu Asoma, Ahmad ibn Hanbal, Ibn Rohavay, Yahyo ibn Muin, Ali ibn Madaniy, Is’hoq ibn Kavsaj, Muhammad ibn Yahyo. Muhammad ibn Rofiʼ. Yahyo ibn Jaʼfar Boykandiy, Yahyo ibn Muso, Hasan ibn Abi Robiʼ, Ahmad ibn Mansur va boshqa koʻplab mashhur muhaddislar olimlarni koʻrsatish mumkin.
Abdurrazzoq ibn Himamning ulugʻligi haqida bir qancha moʻtabar imom va muhaddislar oʻz fikrlarini aytishgan. Jumladan, Ahmad ibn Ajaliy: „Abdurrazzoq ibn Himam ishonchli muhaddis“, — degan boʻlsa, buyuk mujtahid olim va muhaddis Ahmad ibn Hanbal oʻz ustozi haqida qoʻyidagi voqeani aytib bergan: „Abdurrazzoq ibn Himamning qishlogʻida quduq yoʻq edi. Bizlar undan tahsil olish vaqtimizda ikki mil uzoqqa borib, tahorat olib kelar edik va qaytishimizda oʻzimiz bilan birga suv olib kelar edik“. Abdurrazzoq ibn Himamdan olti mashhur muhaddislar Imom Buxoriy, Imom Muslim,Imom Abu Dovud, Imom ibn Mojja, Imom Termiziy va Imom Nasoiylar hadis rivoyat qilgan.
Abdurrazzoq ibn Himamning fazli va hadis ilmidagi yuksak bilimi borligi haqida uning eng ishonchli muhaddislardan ekanligi koʻplab manbalarda keltirilgan. Muhaddisning eng yuksak darajasi shundaki, u kishi tobiʼiynlar bilan birga yashagan va ulardan hadislarni oʻrgangan.
Muhaddis uzoq umr koʻrgan va umrining oxirida koʻzlari ojiz va eshitishi susayib qolgan. Shunga qaramasdan, u hadis aytishda davom etgan.

Adabiyotlar 

 Sh. Umarov. „Abdulhamid Keshiy hayoti va ilmiy merosi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2013. — 98 b.;

Manbalar 

muhaddislar
Slavoljub Đorđević

Slavoljub Đorđević (, ) — Radnik Surdulica klubi Bosh murabbiyi.

Hayoti 
Faoliyatini 1998-yilda Radnichkada boshlagan. Keyingi yili Bolgariyaning „Spartak Varna“ jamoasiga oʻtdi va 2003-yilning oʻrtalariga qadar klub aʼzosi boʻldi. Bu vaqt ichida bir qancha Yugoslaviya va Bosniya klublarida ijara asosida harakat qilgan va oʻzi „Spartak“ tarkibida bor-yoʻgʻi 10ta oʻyinda maydonga tushgan.

2003-yil oʻrtalarida Jorjevich Serbiya futbolining flagmani — „Crvena Zvezda“ klubi bilan shartnoma imzoladi. „Crvena“ tarkibida Jorjevich juda yaxshi oʻynadi va klubda oʻtkazgan ikki yarim mavsumda 44 ta oʻyin oʻtkazdi. 2005-yilning yozida u bilan Rossiyaning Alaniya klubi qiziqib qoldi va tez orada Vladikavkaz klubi bilan shartnoma imzoladi. Alaniyada „Srvena Zvezda“dagidek oʻzini koʻrsata olmadi va 2006-yilni Ukrainaning ikkita klubi — „Volin“ va „Krivbas“da ijarada oʻtkazdi. 2007-yil boshida Yaroslavl „Shinnik“ klubiga koʻchib oʻtdi va ikki mavsumda „Shinnik“ uchun 33 ta oʻyin oʻtkazdi. 2009-yil boshida Avstriyaning „Altax“ klubiga ijaraga oʻtdi va ushbu klubda 13 ta oʻyinda maydonga tushdi.

Oʻsha yilning yozida u Serbiyaga qaytib, yana Red Star Belgradga koʻchib oʻtdi. Belgrad jamoasida ikki mavsumda 33 ta oʻyin oʻtkazdi. 2011-yil boshida Toshkentning „Bunyodkor“ klubi bilan shartnoma imzoladi. U 2013-yil oxirigacha „Bunyodkor“ safida toʻp surgan va shu vaqt ichida 39ta oʻyinda maydonga tushib, bitta gol urgan.

Murabbiylik statistikasi

Manbalar

Havolalar 
 
 
 
 

Yashayotgan insonlar
Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari
Serbiya futbolchilari
Bunyodkor klubi futbolchilari
Oʻzbekistondagi chet ellik erkak futbolchilar
Futbol himoyachilari
Pocahontas (film)

Pocahontas 33chi toʻliq metrajli Disney animatsion filmidir. 1995-yilda ekranlarga chiqarilgan. Walt Disney Pictures va Walt Disney Feature Animation studiyalari tomonidan ishlangan hamda Buena Vista Pictures Distribution tomonidan tarqatilgan. Film rejissorlari — Mike Gabriel va Eric Goldberg, produseri — Jim Pentecost, ssenariy mualliflari esa Carl Binder, Susannah Grant va Philip LaZebnik'dir. Filmda bosh qahramonlarga Irene Bedard, Mel Gibson, David Ogden Stiers, Russell Means, Christian Bale, Billy Connolly va Linda Hunt ovoz bergan.

Filmning ilk relizi 16-iyun 1995-yilda boʻlib oʻtgan. Film mablagʻi $55 millionni tashkil etib, kartina umumjahon boʻylab $346 million daromad qilgan. Filmning davomi — Pocahontas II: Journey to a New World — 1998-yilda chiqarilgan.

Mazmuni

Ovoz berganlar 
 Irene Bedard — Pocahontas
 Mel Gibson — John Smith 
 David Ogden Stiers — John Ratcliffe  
 John Kassir — Meeko 
 Russell Means — Powhatan
 Christian Bale — Thomas 
 Billy Connolly — Ben va Joe Baker — Lon 
 Linda Hunt — Grandmother Willow 
 Danny Mann — Percy 
 Frank Welker — Flit 
 Michelle St. John — Nakoma 
 James Apaumut Fall — Kocoum 
 Gordon Tootoosis — Kekata

Musiqasi

Manbalar

Havolalar 
 
 
 

1995-yil filmlari
Ingliz tilidagi filmlar
AQSh filmlari
1995-yil animatsion filmlari
AQSh animatsion filmlari
AQSh dramatik filmlari
AQSh romantik filmlari
Walt Disney Pictures filmlari
AQSh komediya filmlari
Marvaruz

Marvaruz (forscha: مرورود Marvarud, shuningdek forscha: مروروذ Marvaruz) yoki Marv al-Ruz (arabcha: مرو الروذ; “Daryo boʻyidagi Marv”), mahalliy doirada Marvaruz (مروروذ) va eski nomlari bilan mashhur boʻlgan. Marruz (مروذ) - Xurosondagi oʻrta asrlardagi aholi punkti. Yaqin atrofdagi Marv ash-Shohijon yoki Katta Marvdan farqlash uchun Marv-i Kuchik (forscha: مرو کوچک, “Kichik Marv”) nomi bilan ham tanilgan.

Shahar Afgʻonistonning zamonaviy Bala Murgʻob qishlogʻi yaqinida, Murgʻob daryosi Gʻarjiston togʻlaridan chiqib, Qoraqum dashtiga kiradigan joyda joylashgan edi. Zamonaviy Maruchak yoki Marv-i Kuchikning nomi garchi oʻrta asrlar shaharchasi nomidan olingan boʻlsa-da, u yerda aslida Qasr-i Ahnaf nomi bilan atalgan qoʻshni shaharcha joylashgan koʻrinadi.

Shahar islomgacha boʻlgan davrda mavjud boʻlgan, uning tashkil topishi sosoniylar shohi Bahrom Goʻr (420–438 yillar) davriga toʻgʻri keladi. Uning fors tilidagi asl nomi Marvirud (مرورود) yoki Marvirut boʻlib, keyinchalik 
al-Marvarrudiy va al-Marrudiy singari nisbalarda saqlanib qolgan. U yerda 553-yilda Nestorian yepiskopligi boʻlgan va 652-yilda musulmonlar Forsni egallagan vaqtda mahalliy hokim Badham musulmonlarga boʻysunib, vassal hukmdorga aylangan.

Abbosiylar davri geograflarining xabar berishicha, shahar Qasr-i Ahnaf kabi bir qancha atrof shaharchalar bilan gullab-yashnagan qishloq xoʻjaligining markazi boʻlgan. Al-Muqaddasiyning yozishicha, taxminan 980-yilda shahar Gʻarjiston hukmdorlariga qaram boʻlgan. Bagʻdod shahrining Harbiyya tumanining bir qismi ushbu shahar aholisi sharafiga Marvarudiyya (مرورودية) deb nomlangan. Saljuqiylar hukmdori Ahmad Sanjar shaharga aylanasi taxminan 5000 qadam boʻlgan yangi devor qurdirgach, shahar Saljuqiylar imperiyasi davrida gullab-yashnashda davom etgan. XII asr oxirlarida Xorazmshohlar va Gʻuriylar oʻrtasidagi doimiy toʻqnashuvlardan shahar va uning atrofidagi hududlar jabr koʻrgan va u yerda 1190-yilda gʻuriylar hukmdori Gʻiyosiddin Muhammad (1163—1202) va uning xorazmlik raqibi Sulton Shoh (1172—1193) oʻrtasida jang boʻlib oʻtgan. Shahar moʻgʻullar davri buzgʻunchiliklaridan qutulib qolganga oʻxshasa-da, temuriylar davrida vayron boʻlgan va tark etilgan hududgan aylangan.

Manbalar 

 Tarix
Caragaș

Caragaș (, , Karagash) — Moldova, Dnestryanıning Slobozia tumanidagi qishloq. Hozirda u Dnestryanı Moldova Respublikasining boʻlginchi hukumati boshqaruvi ostida.

Manbalar 

Slobozia tumani
Transnistria qishloqlari
Mavlono Soyiliy

Mavlono Soyiliy (arabcha: مولانا صويلي — Mavlono Soyiliy (XV asrda yashagan)) — xattot va shoir.

Hayoti
Mavlono Soyiliy XV asrning 2-yarmida Qarshida tugʻilib, ijod qilgan xattot va shoir. U Hirotga borib, muqim boʻlib qolgan.

U haqida 
Alisher Navoiy "Majolisu-n-nafois" asarida Mavlono Soyiliy haqda shunday yozgan: "Aningdek sariʼu-l-qalam kotib oʻz zamonida yoʻqtur. Har kunda 500 bayt osonlik bila bitar. Turkvash soda yigit koʻrunur. Ammo koʻrungandek emas. Bu yaqinda devon dogʻi tartibi huruf bila tuzatti…"

Alisher Navoiy shoirning quyidagi forsiy baytini keltirib oʻtgan:

 Na bar zaxmash dilam paykoni on abroʻkamon dorad,
 Ki baxri zaxmi digar obi hasrat dar dahon dorad.

Mazmuni: Uning qoshlari kamonidan otilgan oʻq dilimda yara ochdi, u esa yangi yara uchun ogʻzida hasrat suvini tutib turibdi.

Manbalar 

Olimlar
Islom:Shaxslar
Shoir
Muhammad Surxakatiy

Muhammad Surxakatiy (arabcha: محمد سرهاقاتي — Muhammad Surxakatiy — Toʻliq ismi: Abu Bakr Muhammad ibn Abdulloh
ibn Foil Surxakatiy (vafoti 1124-yil)) — imom.

Hayoti
Muhammad Surxakatiy XI asr ikkinchi yarimida "Surxakat" qishlogʻida tugʻilgan. Boshlangʻich taʼlimni „Surxakat“ qishlogʻida olgan. Keyinchalik ilm-maʼrifatini ziyoda qilish niyatida Samarqandga koʻchib kelib, shu yerda muqim yashab qolgan. U hanafiy mazhabining taniqli imomlaridan biri boʻlgan. Muhammad Surxakatiy „Majdu-l-aimma“ va „Majdu-d-din“ degan sharafli laqablarga ega boʻlgan. Alloma Xosimiy „Al-fatovo“ asarida Muhammad Surxakatiy biln birga Buxoroga borganligini taʼkidlab oʻtgan.

Vafoti 
Muhammad Surxakatiy 518/1124-yili Samarqand shahrida vafot etgan..

Manbalar

Adabiyotlar 
Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti. 2018.

Imom
Samarqandlik allomalar
Farzaneh (tojik shoiri)

Articles with hCards
Inoyat Hojieva (), asosan Farzona nomi bilan mashhur () tojik shoiri va yozuvchisi. U umr boʻyi muvaffaqiyat mukofotiga sazovor boʻlgan.

Hayot 
Unga Forough Farrokhzad va Firdowsi va Rumi kabi boshqa Persian shoirlari ta’sir qilgan.

Farzona asarlari butun forszabon mamlakatlarda yaxshi ma’lum. U Tojikistonlik Forough nomi bilan tanilgan. Uning tez-tez oʻynoqi va hazilkash sheʼriyati fors adabiyotining boy anʼanalariga juda kulgili tarzda tayanadi. 1980-yil oxirida u “ Ahmad Zohirni tugʻdirgan elga” she’rini yozdi.

Ishlar 

 Farzaneh Khojandi she’rlari, Enitharmon Press va She’rlar tarjima markazi, (2008-yil sentyabr), tarjimonlar: Jo Shapkott, Narguess Farzad,

Shuningdek bular 

 Hozirgi tojik adabiyoti

Manbalar

Havolalar 

 Farzaneh Xo‘jandiy, She’rlar tarjimasi markazi saytidan qisqacha tarjimai holi    -da Archived (inglizchada)
 Farzaneh Xo‘jandiyning naychi    da Archived (inglizchada)
 Farzaneh Xo‘jandi    da Archived
 Flute_Player Farzaneh Xo'jandi    da Archived
 RM Chopra, "Forsning taniqli shoirlari", Eron jamiyati, Kolkata, 2010 yil
Yashayotgan insonlar
1960-yilda tugʻilganlar
OpenAI

OpenAI — AQSh tadqiqot kompaniyasi. Unga 2015-yil Sam Altman, Reid Hoffman, Jessica Livingston, Elon Musk, Ilya Sutskever, Peter Thiel va Olivier Grabias jami $1 milliarddan ortiq sarmoya bilan San-Fransisko shahrida asos solishgan. 2018-yilga kelib, Musk direktorlar kengashini tark etgan. 2019-yilda Microsoft kompaniyasi OpenAIga $1 milliard sarmoya kiritgan. 2023-yilning yavarida kompaniya OpenAIga yana $10 milliard sarmoya kiritish rejalari haqida eʼlon qilgan.

Mahsulotlari 
 GPT
 GPT-2
 GPT-3
 Codex
 Whisper
 GPT-4
 MuseNet 
 Jukebox  
 Microscope
 DALL-E
 DALL-E 2
 ChatGPT
 ChatGPT Plus

Manbalar

Havolalar  
  (inglizcha)

AQSh shirkatlari
Sunʼiy intellekt
Nur masjidi

Nur masjidi (; Nuur = Nur, yorugʻlik) Germaniyaning Frankfurt-Sachsenhausen shahridagi uchinchi maqsadli masjiddir. Babenhäuser Landstraßedagi masjid Ahmadiya Musulmon Jamiyati (AMJ) tomonidan boshqariladi va 1959-yil 12-sentyabrda Ser Muhammad Zafrulla Xon tomonidan ochilgan.

1985-yilda Ahmadiya Musulmon Jamoasi Groß-Gerau shahridagi „Nosir Bagh“ni sotib olishdan avval Germaniyadagi Jalsa Salana yillik yigʻilishi ushbu masjidda nishonlangan.

Bu maskan ogʻir vaznli bokschi Muhammad Ali namoz oʻqigan masjid ekanligi bilan ham mashhur.

Yana qarang 

 Germaniyada Islom
 Yevropadagi masjidlar roʻyxati

Manbalar 

Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Frankfurtdagi masjidlar
Germaniyadagi Ahmadiya masjidlari
1959-yilda ochilgan masjidlar
Gumbazli masjidlar
Şehitlik masjidi

Şehitlik masjidi — Germaniyaning Berlin shahridagi sunniy masjid boʻlib, Ditib tomonidan boshqariladi.

2005-yilda qurib bitkazilgan masjid binosi Hilmi Şenalp tomonidan Usmonli tiklanish uslubida loyihalashtirilgan. Toʻrt qavatli binoga jami 1500 namozxon sigʻishi mumkin. Majmua, shuningdek, madaniyat markazi, axborot va uchrashuv markazini ham oʻz ichiga oladi.

Masjid oʻz nomini 1866-yilda diplomatik qabriston sifatida tashkil etilgan turk qabristonidan olgan. Faxriy qabrlar orasida arman genotsidi aybdorlari Cemal Azmi va Bahattin Shakirga bagʻishlangan qabrlar ham bor, ular kurd-german siyosatchisi Giyasettin Sayan tomonidan 2005-yilda tanqid qilingan.

Tarixi 
Binoning poydevori 1999-yilda oʻrnatilgan, masjid 2005-yilda qurib bitkazilgan. Uning loyihasi Hilmi Şenalp tomonidan ishlab chiqilgan.

Masjid 2010-yilda toʻrtta oʻt qoʻyish hujumining nishoniga aylangan. 2011-yilda jinoyatchi qoʻlga olinib, ikki yilu toʻqqiz oyga ozodlikdan mahrum etilgan.

Arxitekturasi 

Masjid 16-17-asrlarda Usmonli meʼmorchiligining namunasi boʻlgan. Masjidning balandligi 37,1 m boʻlgan ikkita minorasi hamda balandligi 21,3 m boʻlgan bosh gumbazi mavjud.

Yana qarang 

 Germaniyada Islom
 Yevropadagi masjidlar roʻyxati

Manbalar

Adabiyotlar 

 Rochus Wiedemer: Die Şehitlik-Moschee Berlin-Neukölln. Neoosmanische Pastiche und bauliches Zeugnis einer lokalen Geschichte des Islam . In: INSITU 2018/2, S. 317-328.

Havolalar 

 Rasmiy veb-sayt

Berlindagi masjidlar
DITIB masjidlari
Yavuz Sulton Salim masjidi

Yavuz-Sulton-Selim masjidi () Germaniyaning Mannheim shahridagi diniy bino boʻlib, Selim I nomi bilan atalgan. 2008-yilgacha u Germaniyadagi eng katta masjid boʻlib kelgan va har dam olish kunlari 3000 ga yaqin musulmonlar mazkur hududga tashrif buyurgan.

Masjid 1995-yilda ochilganidan buyon musulmonlar doʻkonlari va yoshlar markazlaridagi musulmonlar jamoatchiligini oʻziga jalb qilishga muvaffaq boʻlgan.

Yana qarang 

 Germaniyada Islom
 Germaniyadagi masjidlar roʻyxati

Manbalar 

Germaniyadagi masjidlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
DITIB masjidlari
1995-yilda ochilgan masjidlar
Mannhemdagi binolar va inshootlar
Mushtoq Shahrisabziy

Mushtoq Shahrisabziy — shoir.

Qoʻqon xoni Amir Umarxon davri shoirlarining peshqadami boʻlgan Abdulkarim Fazliy Namangoniy oʻzining “Majmuai shoiron” asarida Mushtoq Shahrisabziy haqida maʼlumot bergan. Fazliy Mushtoq Shahrisabziyni tabʼi raso shoir deb taʼriflaydi. Sankt-Peterburgdagi Saltikov-Shchedrin nomidagi kutubxonaning Sharq qoʻlyozmalari boʻlimida “Majmuai ashʼor” deb nomlangan bayoz saqlanmoqda. Undan Shahrisabz adabiy muhitining taniqli vakili – Mushtoq Shahrisabziyning ham bir necha gʻazali oʻrin olgan.

Adabiyotlar 
 As-Sam’oniy. Al-Ansāb. — Bayrut: Dor al-fikr, 1998.

Manbalar 

Olimlar
Islom:Shaxslar
Mahmud Chagʻminiy

Mahmud Chagʻminiy ( — Mahmud Chagʻminiy – Toʻliq ismi Mahmud ibn Muhammad ibn Umar Chagʻminiydir) — faylasuf.

Mahmud Chagʻminiy xorazmlik yirik faylasuflardan biri boʻlib, ilmiy asarlari Sharqda juda mashhur boʻlgan. Mahmud Chagʻminiyning hayoti va ijodiy faoliyati hozirda yaxshi yoritilmagan.

Ulugʻbek madrasasidagi astronomiyaga oid mashgʻulotlarning mavzusi sifatida Mahmud Chagʻminiyning astronomiya sohasidagi asarlariga Mir Sayyid Sharif Jurjoniy va Qozizoda Rumiylar tomonidan yozilgan sharhlarni oʻrganish ham kiritilgan. Mazkur olimlar Mahmud Chagʻminiyning “Mulaxxas fil hayʼa” (“Astronomiyaga oid qisqa toʻplam”) asariga sharhlar yozishgan. Mahmud Chagʻminiyning tugʻilgan yili maʼlum emas, ammo adabiyotlarda koʻrsatilishicha, vafoti 1221-yil deb taxmin qilinadi. Mahmud Chagʻminiyning “Mulaxxas fil hayʼa” asaridan tashqari “Saylanma”, “Toʻqqiz sonining matematikadagi oʻrni haqida risola” va boshqa qator risolalari mavjud.

Adabiyotlar 
 As-Sam’oniy. Al-Ansāb. — Bayrut: Dor al-fikr, 1998.

Manbalar 

Olimlar
Islom:Shaxslar
Muhammad xoja Xuzoriy

Muhammad xoja Xuzoriy ( — Muhammad xoja Xuzoriy – Toʻliq ismi Muhammad Xoja Hindu ibn Xoja Kalon ibn Muhammad Basir Xuzoriydir).

Muhammad Xoja Xuzoriy “Mazharul ajoyib va majmaʼul gʻaroyib” (“Ajoyibotlar zuhuri va gʻaroyibotlar majmuasi”) asarining muallifi boʻlib, Gʻuzor qoʻrgʻonida tavallud topgan. Yoshligidan tasavvuf ilmiga qiziqqan. Buxoro va Samarqandda mavlono Ali Bovardi, Xoja Xizr, Xoja Bahouddin Naqshband, Eshon Uvays va boshqalar suhbatida boʻlgan. Soʻngra Buxoro yaqinidagi “Navohi” qishlogʻida yashagan mashhur shayx Ogʻoi Buzurgdan taʼlim olgan. Tasavvuf taʼlimoti sirlarini puxta oʻrgangan.

Ogʻoi Buzurg vafotidan keyin Muhammad Xoja Xuzoriy mazkur asarni yozishga kirishgan. Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik Institutida saqlanayotgan mazkur asarning qoʻlyozma nusxasi 1766-1767-yillarda Muhammad Rizo bin Olloquli Xonaqohiy tomonidan koʻchirilgan.

Adabiyotlar 
 As-Sam’oniy. Al-Ansāb. — Bayrut: Dor al-fikr, 1998.

Manbalar 

Olimlar
Islom:Shaxslar
Mafotihul ulum

"Mafotihul ulum" ("Ilmlar kaliti") — Abu Abdulloh Muhammad ibn Ahmad ibn Yusuf Xorazmiy tomonidan yozilgan asar. 

Muhammad ibn Ahmad Xorazmiy Balx shahrida tavallud topgan. Somoniylar vaziri Ubaydulloh ibn Ahmad Utbiyga atab qomusiy asar “Mafotihul ulum” (“Ilmlar kaliti”) nomli asar yozgan. Asarda arab tilida koʻp ishlatiladigan atamalarning izohlari berilgan. Atamalar fanlar boʻyicha alohida-alohida ikki boʻlimdan iborat. Birinchi boʻlim 6 bob, ikkinchi boʻlim 9 bob qilib berilgan. Ayniqsa, maʼmuriy masalalarga (ish yuritish, soliqlar tartibi masalalari, suvdan foydalanish, ob-havo, shuningdek, tib, arab tili qoidalari, kalom ilmi (aqoid), fiqh (islom qonunshunosligi), falsafaga oid boʻlimlari muhim ahamiyatga ega.

Manbalar 

Islom diniga oid chala maqolalar
Kitoblar
Bakr Sobotiy

Bakr Sobotiy (arabcha: بكر السباتين — Abulhasan Bakr ibn Ahmad Sobotiy Ustrushaniy) — roviy.

Bakr Sobotiy Samarqandning Ustrushana mintaqasida joylashgan Sobot qishlogʻida tavallud topgan. Shu bois unga Sobotiy nisbasi berilgan. U boshlangʻich taʼlimni tugʻilib oʻsgan qioʻlogʻida olgan.

Ustozi 
Samarqandga borib, hadis ilmining sir-asrorlarini muhaddis Fath ibn Ubaydulloh Samarqandiydan oʻrgangan va hadis rivoyat qilgan.

Shogirdi 
Bakr Sobotiydan Abu Zarr Usmon ibn Muhammad ibn Muxallid Tamimiy Bagʻdodiy hadis ilmining sir-asrorlarini oʻrgangan va hadis rivoyat qilgan.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Ataev M. Jizzax allomalari. — B. 66.
 Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi. — Samarqand. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti. 2016.

Roviylar
Samarqandlik allomalar
Islom:Shaxslar
Abu Bakr Xorazmiy

Abu Bakr Xorazmiy ( — Abu Bakr Xorazmiy – Toʻliq ismi Abu Bakr Muhammad ibn Abbos Xorazmiydir) — shoir.

Abu Bakr Xorazmiyning otasi Xorazmdan va onasi Tabaristondan boʻlganligi sababli “Tabarxaziy” va “Tabarxazmiy” ham deb nomlangan. Abu Bakr Xorazmiy 935-yili Xorazmda tugʻilib, ilk taʼlimni shu yerda oladi.

Asarlari
“Devonu sheʼr” (“Sheʼriy Devon”), “Devoni rasoil” (“Maktublar devoni”), “Majmuatur rasoil” (“Maktublar toʻplami”) va “Rasmu lmaʼmur minal bilad” (“Mamlakatdagi obod joylarning rasmi”).

Vafoti
Abu Bakr Xorazmiy 383/993-yili Nishopurda vafot etgan.

Manbalar 

Olimlar
Islom:Shaxslar