MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Maslama ibn Muhallad

Maslama ibn Muhallad ibn Somit al-Ansoriy () — Islom paygʻambari Muhammadning sahobasi, Misrning musulmonlar tomonidan fath qilinganidan keyin oʻnlab yillar davomida oʻsha yerdagi faol shaxslardan biri boʻlgan.

Biografiyasi 
Maslama ibn Muhallad ibn Somit al-Ansoriy 616 yoki 620-yillarda tugʻilgan. Maslama Misrni musulmonlar tomonidan bosib olinishida ishtirok etgan va vafotiga qadar shu yerda yashagan. Maslama ibn Muhallad uchinchi xalifa Usmon ibn Affon tarafdorlaridan biri boʻlib, xalifaning oʻlimidan keyin Muhammadning kuyovi Alining uning oʻrnini egallashiga qarshi boʻlgan va bu hukmronlikni tan olmagan. U Muoviya ibn Hudayj boshchiligidagi xalifa Usmon tarafdorlari yetakchilaridan biri boʻlib, 657-yilda Suriya hokimi Muoviya ibn Abu Sufyon hokimiyatga kelguniga qadar hokim Muhammad ibn Abu Huzayfaga qarshi qoʻzgʻolonlarida qatnashgan. 658-yilda Muoviya ibn Abu Sufyon boshchiligidagi Ali va Suriyada joylashgan Umaviylar oʻrtasidagi ziddiyat oshkor boʻlgach, Maslama Alining Muhammad ibn Abu Bakrni Misr hokimi etib tayinlashiga qarshi chiqqan va shu sababdan ham Suriya bosqinida qatnashgan boʻlishi ehtimoldan holi emas. Bu esa oʻsha yilning yozida Amr ibn al-Osning Ibn Abu Bakr qoʻshini magʻlubiyatiga, uning qoʻlga olinib, qatl etilishiga olib kelgan.

Maslama 664-yilning yanvari, yaʼni vafotiga qadar Misr hokimi boʻlgan Amr ibn al-Os qoʻl ostida sadoqat bilan xizmat qilgan, lekin uning vorislari Abdulloh ibn Amr al-Os, Utba ibn Abu Sufyon va Uqba ibn Amir davrida eʼtibordan chetda qolgan. Nihoyat, 667 yoki 668-yilda Maslamaning oʻzi oʻsha vaqtdagi xalifa Muoviya ibn Abu Sufyonga iltimosnoma bilan murojaat qilgan va Misr hokimi etib tayinlangan. Tabariyning soʻzlariga koʻra, 670-yilgacha Maslama shu lavozimda faoliyat yuritgan, biroq boshqa manbalarda uning 682-yilning 9-apreli, yaʼni vafot kuniga qadar mamlakatni doimiy ravishda boshqarib kelganligi haqida xabar berilgan. Maslama Vizantiya imperiyasiga qarshi urushlarda ham faol qatnashgan, ularga qarshi muntazam ekspeditsiyalar uyushtirgan, Fustatdagi Amr ibn al-Os masjidini qayta tiklagan va unga minoralar qoʻshgani haqida ham qisqa maʼlumotlar mavjud. Baʼzi manbalarda Maslamaning Ifriqiya va Magʻribdagi musulmon yurishlari uchun ham mas’ul boʻlganligi aytib oʻtilgan boʻlsa, yana boshqa manbalar bu hududlar miloddan avvalgi vaqtga qadar uning hokimiyatiga kirmaganligini koʻrsatadi.

Maslama umrining oxiriga qadar Umaviylar tarafdori boʻlib qolgan. 680-yilda Muoviya vafot etgach, Muoviyaning oʻgʻli Yazid I ni uning vorisi sifatida tan olgan. U, shuningdek, Yazid I ning hokimiyat tepasiga kelishiga qarshilik koʻrsatgan Amr ibn al-Osning oʻgʻli, sahoba va muhaddis Abdulloh ibn Amr ibn al-Osga qatl qilish bilan tahdid solgan.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
 

Sahobalar
Ansoriylar
682-yilda vafot etganlar
Eng katta umumiy boʻluvchi

Eng katta umumiy boʻluvchi – ikkita natural sonning umumiy tub boʻluvchilari koʻpaytmasi; m va n sonlarining EKUBi (m, n) bilan belgilanadi.

Manbalar 

Elementar arifmetika
Sora (matndan videoga oʻtkazish modeli)

Sora — matnni videoga oʻtkazishga ixtisoslashgan OpenAI tomonidan ishlab chiqilgan boʻlajak generativ sunʼiy intellekt modeli. Model foydalanuvchilardan takliflar deb nomlanuvchi matnli tavsiflarni qabul qiladi va shu tavsiflarga mos keladigan qisqa videokliplarni yaratadi. Ko'rsatmalarda badiiy uslublar, fantastik tasvirlar yoki real dunyo ssenariylarini belgilashi mumkin. Haqiqiy dunyo ssenariylarini yaratishda faktik aniqlikni taʼminlash uchun foydalanuvchi kiritish talab qilinishi mumkin, aks holda funksiyalar notoʻgʻri qoʻshilishi mumkin. Sora yuqori darajadagi vizual detallarga, jumladan, murakkab kamera harakatlariga va turli his-tuyg'ularni namoyon etuvchi belgilarga ega videolarni yaratish qobiliyati ortidan mashhur boʻldi. Bundan tashqari, model asl klipdan oldin yoki undan keyingi yangi kontent yaratish orqali mavjud qisqa videolarni kengaytirish funksiyasiga ega. 2024-yil aprel oyiga koʻra, u chiqarilmagan va hali ommaga taqdim etilmagan.

Manbalar 

OpenAI 
Sunʼiy intellekt ilovalari
Videoga ishlov berish
Kino va video texnologiyasi
Ispaniya Gvineyasi

Ispaniya Gvineyasi () — Afrika qit’asining g‘arbiy sohilida joylashgan mustamlakadir. Tarkibiga Fernando-Po orollari va boshqa orollar ham kiradi. U Kamerun va Gabon bilan chegaradosh. Maydoni 28 ming kvadrat kilometr, aholisi taxminan 209 ming kishi. Aholi asosan bantu va xausa xalqlaridan tashkil topgan. Mamlakatda 4 mingga yaqin yevropaliklar ham yashaydi. Markazi yirik port Santa-Isabel shahri (aholisi 9 ming kishi).

Tabiati
Rio-Munining katta qismini tropik o‘rmonlar egallaydi. Mamlakatning iqlimi og‘ir. Uyqi kasalini qo‘zg‘atadigan setse pashshasi kishiga kun bermaydi. Fernando-Po orolining tabiiy sharoiti ancha yaxshi. Iqlimi yumshoq, yerlari serunum. Orolda qazilma boyliklar ham topilgan.

Tarixi
XV asr oxirlarida mamlakatga portugaliyaliklar suqilib kirdilar. 1778-yilgi Ispaniya-Portugaliya bitimiga muvofiq Fernando-Po oroli Ispaniyaga o‘tdi. 1843-yilda ispanlar Rio-Munini ham bosib oldilar va aholi azob-uqubatda yashay boshlaydilar. Ispan bosqinchilari afrikaliklarni plantatsiyalarda, kon va korxonalarda quldek ishlatdilar. Ishchi va dehqonning ishlab topgani uning oilasi u yoqda tursin, o‘z qornini to‘ydirishga ham yetmas edi. Afrikaliklar doimo qashshoq, savodsiz edi. Mamlakat va xalq taqdiri Ispaniya general-gubernatori qo‘lida edi. Vatanparvarlar qattiq quvg‘in ostida yashadilar. Ularni surishtirmay otdilar, qamoqqa tashladilar. Lekin, bunday choralarga qaramasdan afrikaliklar ozodlik kurashini kuchaytirdilar.

Ikkinchi jahon urushidan so‘nggi yillarda avj olgan xalq harakati mustamlakachilarni vahimaga solib qo‘ydi. Ular turli yo‘llar bilan xalqni avrashga urindilar. Ammo, kurash qizib bordi. Gvineyaliklar ispan mustamlakachilarini jilovlaydigan va o‘z mustaqilliklariga erishadigan kun uzoq emas edi.

Xoʻjaligi
Ispaniya Gvineyasi g‘oyat qoloq mamlakat. Qishloq xo‘jaligida kofe, kakao va moy beradigan palma yetishtiriladi. Ispanlar har yili mamlakatdan qariyb 20 mingtonna kakao, 5 ming tonna palma yog‘i, 6 ming tonna kofe olib ketdilar. Shuningdek, yurt boyligi o‘rmonlarni kesib yo‘q
qilmoqdlar.

Manba

Mamlakatlar
Mustamlakalar
Ispaniya Sahroi Kabiri

Ispaniya Sahroi Kabiri () — Sahroi Kabirning g‘arbiy qismida joylashgan. Ispaniya mustamlakasi bo‘lgan bu mamlakat ikki qismdan Rio-de-Oro va Sag‘iyat-al-Xamro deb atalgan hududlardan iborat. Mamlakat Mavritaniya va Ifni bilan chegaradosh. G‘arbiy qismi esa Atlantik okeaniga tutash. Maydoni taxminan 267 ming kvadrat kilometr, aholisi 625 mingdan ziyod. Aholi asosan arab-barbarlardan tashkil topgan. Markazi Vilya-Sisneros shahri.

Tabiati
Sathi – okean sohilidan Atlas tog‘lari tomon ko‘tarilib boradigan past tekisliklardan iborat. Mamlakat hududining katta qismini dasht-sahrolar qoplagan. Iqlimi juda issiq. Doimiy oqib turadigan daryolar yo‘q. O‘simlik va hayvonot dunyosiga boy emas.

Tarixi
Mahalliy aholi uzoq zamonlardan beri ispan bosqinchilariga qarshi kurashib kelgan. Osiyo va Afrikada yuz berayotgan katta o‘zgarishlardan ruhlangan arablar mustaqillik talab qildilar. Ispaniya mustamlakachilari harbiy-strategik jihatdan qulay joylashgan bu mamlakatdan ketmaslikka ko‘p urindilar. Biroq erksevar arablar to‘la g‘alabaga erishmaguncha kurashishga ahd qildilar. Keyingi yillarda milliy-ozodlik kurashi kuchayib bordi.

Xoʻjaligi
Ispaniya Sahron Kabiri g‘oyat qoloq mamlakat. Aholi chorvachilik va baliqchilik bilan shug‘ullanadi. Vohalarda don ekinlari yetishtiriladi. Xalqning tirikchiligi g‘oyat og‘ir. Keyingi vaqtlarda AQSH mustamlakacholari mamlakatni harbiy platsdarmga aylantirdilar.

Manba

Mamlakatlar
Mustamlakalar.
Haj: Jannat onalar oyog‘i ostida

“Haj: Jannat onalar oyogʻi ostida” — 2024-yil taqdim etilgan Qirgʻiziston badiiy filmi.

Film syujeti
Film aqliy rivojlanishi sakkiz yoshli bola darajasida bo‘lgan 35 yoshli Odilning hayratlanarli hikoyasiga asoslangan. Odil kichik bir qishloqda 75 yoshli onasi Rayxon opa bilan yashaydi. Rayhon opa Odilga Xudo uni shunchalar sevishini, to‘g‘ridan-to‘g‘ri jannatga kirishini aytadi. Ammo Odil onasisiz jannatga borishni istamaydi. Bir kuni sakkiz yoshli do‘sti Samir unga onasini Makkaga yayov olib borsa, onasining jannatga kirishini aytadi. Odil ajoyib sayohatga borishga qaror qiladi. Onasini Makkaga piyoda olib borishga bel bog‘laydi. Rayhon opa o‘g‘li Odilning ustidan kulishlaridan qo‘rqib, safarga rozi bo‘ladi. Ushbu hayajonli sayohat davomida Odil va Rayxon opa ko‘p sinovlardan o‘tadilar, yo‘lda ko‘plab mehribon insonlar bilan uchrashadilar. Film onaning o‘g‘liga mehri cheksiz ekanligini, millatidan qat’iy nazar, insoniyat onaning qiyinchiliklarini yengish uchun hech narsani ayamasligini yana bir karra isbotlaydi.

Rollarda 
 Odil rolida – Emil Esenaliyev
 Rayxon opa rolida – Anorqul Nazarqulova
 Bolot Tentimishov

Kinoteatrlardagi namoyish
Filmning kinoteatrlardagi namoyishi O‘zbekistonda 2024-yil 11-apreldan boshlanadi. Film Toshkentning 7 ta kinoteatrida, 7 kun ichida 50 ta seansda ko‘rsatilib, 1 308 647 350 so‘m mablag‘ yig‘ishga muvaffaq bo‘ldi.
Shuningdek ikkinchi hafta 16 ta kinoteatrlarda har kuni 100 ta seansda namoyish etilib, 3 339 047 200 so‘m mablag‘ yig‘di.
Supíkovice

Supíkovice () — Chexiyaning Olomuk viloyati Jesenik tumanida joylashgan munisipalitet. Unda 700 ga yaqin aholi istiqomat qiladi.

Etimologiyasi 
Bu nom, shaxsiy slavyan nomi Šupíkdan olingan boʻlib, nemis nomi esa transkripsiya orqali yaratilgan deb taxmin qilinadi. Chexiya nomi 1924-yildan beri ishlatila boshlangan.

Joylashuvi 
Supíkovice — Jesenikdan  shimoli-sharqda, Olomoucdan  shimoldagi, Golden Mountains va Zlatohorska togʻlari oʻrtasidagi chegarada joylashgan. Eng baland nuqtasi Křemenáč tepaligi dengiz sathidan- yuqorida joylashgan.

Tarixi 
Supíkovice nomi 1284-yildagi manbalardan birida uchraydi. Munitsipalitet parchalangan Piast hukmronlig davrida Polshaning bir qismi boʻlgan. Qisqa vaqtdan soʻng Nisa gersogligi tarkibiga qoʻshiladi, keyinchalik Bohemiya syuzerensiyasiga oʻtadi va 1850-yilda gersoglik tarqatib yuborilgandan soʻng u toʻgʻridan-toʻgʻri Bohemiya tarkibiga kiritilgan.

Munitsipalitet tarixda ohaktosh konlari va ohak ishlab chiqarish sehlari munitsipalning rivojlanishiga sabab boʻlgan. 19-asrning ikkinchi yarmida munitsipalitet granit, marmar qazib olish va qayta ishlash bilan mashhur boʻlgan.

Birinchi jahon urushidan keyin, 1918-yildan boshlab, munitsipalitet Chexoslovakiya tarkibiga kiradi va 1938-yildan 1945-yilgacha Germaniya tomonidan ishgʻol qilingan. Ikkinchi jahon urushi davrida nemislar qishloqdagi ittifoqchi harbiy asirlarl uchun Stalag VIII-B/344 harbiy asirlar lagerining E166 va E577 majburiy mehnat sublagerlarini boshqargan.

Demografiyasi 
2021-yilda munitsipalitet aholisi 611 kishini tashkil etgan.

Transporti 
Munitsipalitet hududidan temir yo'l yoki yirik avtomagistral yoʻllar oʻtmaydi.

Diqqatga sazovor joylari 
Supíkovitsedagi ohak pechi 19-asrdagi madaniy yodgorlik sifatida tarixiy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan.

Supíkovitsedagi 16-asrga mansub eng qadimgi bino Avliyo Xedvig cherkovidir.

Taniqli odamlar 

 Petr Ševčík (1994-yilda tugʻilgan), futbolchi shu yerda yashagan.

Manbalar

Havolalar 

 
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Chexiya
Chexiya respublikasi aholi punktlari
Kundizbek Abdirasilov

Kundizbek Bolatovich Abdirasilov (1982-yil 16-noyabrda tugʻilgan) — qozogʻistonlik siyosatchi, davlat arbobi. 2022-yilning fevral — 2023-yilning may oraligʻida Qozogʻiston Respublikasi Bosh vaziri kotibiyati mudiri, 2023-yilning may oyi — 2024-yil fevral sanalarida Qozogʻiston Respublikasi hukumati apparati rahbari oʻrinbosari, 2024-yil apreldan esa Qozogʻiston Respublikasi Oliy Hisob palatasi apparati rahbari.

Hayoti va faoliyati 
Kundizbek Bolatovich Abdirasilov 1982-yil 16-noyabrda Qozogʻiston SSRda tavallud topgan.
K. Abdirasilov Auliye-ata universitetida „Iqtisodiyotda axborot tizimlari“ boʻyicha bakalavr darajasini olgan. Jambil gumanitar-texnika universiteti moliya fakultetini ham tamomlagan.

Kundizbek Abdirasilov Oʻz faoliyatini shtatdan tashqari xodim sifatida boshlagan. 2005-yildan Qozogʻiston Respublikasi Soliq qoʻmitasining Jambil viloyati Boyzoq tumani boʻyicha soliqni hisobga olish boʻlimi mutaxassisi sifatida faoliyat yuritgan. 2014—2018-yillarda Qozogʻiston Milliy iqtisodiyot vazirligi Statistika qo‘mitasining Ostona shahar statistika boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari, soʻngra esa tashkilot boshligʻi lavozimlarida ishlagan.

Abdirasilov Qozogʻiston Respublikasi moliya vaziri maslahatchisi, Qozogʻiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari maslahatchisi, respublika Iqtisodiyot va moliya siyosati vaziri devonining rahbari, Qozogʻiston Respublikasi Bosh vaziri maslahatchisi kabi lavozimlarda ham faoliyat olib borgan.

Kundizbek Abdirasilov Qozogʻiston Respublikasi Bosh vaziri kotibiyati mudiri sifatida ham 2022-yilning fevral oyidan to 2023-yilning may oyigacha ishlagan. 2023-yilning may oyidan 2024-yil fevral oyigacha Qozogʻiston Respublikasi hukumati apparati rahbari oʻrinbosari lavozimida ham bir muddat mehnat qilgan. 2024-yil aprel oyidan esa Qozogʻiston Respublikasi Oliy Hisob palatasi apparati rahbari lavozimida faoliyat yuritib kelmoqda.

Manbalar 

Qozogʻiston siyosatchilari
Borsh

Borsch — lavlagidan tayyorlangan oʻziga xos qizil rangli issiq shoʻrva.

V. I. Dahlning lugʻatida — karam shoʻrvasining bir turi boʻlib, tuzlangan lavlagidan, mol goʻshti va choʻchqa goʻshti yoki choʻchqa yogʻidan tayyorlanadigan taom. Sharqiy slavyanlarning anʼanaviy, Ukraina oshxonasining esa eng asosiy taomi.

Oʻnga yaqin turlari bor, oʻtmishda Ukraina yerlarining boʻlinishi va qoʻshni xalqlarning oshpazlik odatlari va taʼmining Ukraina oshxonasining shakllanishiga taʼsiri bilan bogʻliq  . Ruslar, ukrainlar (), belaruslar (), polyaklar (), litvaliklar (), ruminlar (), moldovanlar (), Ashkenazi yahudiylari () milliy oshxonalarda keng tarqalgan.

Rossiyaning Ukrainaga bosqini madaniy merosi sifatida shoʻrva holatiga taʼsir qilishi xavfi tufayli shoshilinch himoyaga muhtojligi tufayli 2022-yilda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taʼlim, fan va madaniyat masalalari boʻyicha tashkiloti (UNESCO) Ukraina borshining madaniyatini insoniyatning ogʻzaki va nomoddiy madaniy merosi durdonalari roʻyxatiga qoʻshganligini eʼlon qilgan. Yangi maqom shuni anglatadiki, Ukraina endi ushbu taomning milliy oʻzgarishini targʻib qilish va himoya qilish boʻyicha loyihalarni moliyalashtirish uchun maxsus fondlarga murojaat qilishi mumkin.

Manbalar

Adabiyotlar 

 
  
 
 
 
 Borщ / T. A. Agapkina // Slavyanskie drevnosti: Etnolingvisticheskiy slovar : v 5 t. / pod obщ. red. N. I. Tolstogo; Institut slavyanovedeniya RAN. — M. : Mejd. otnosheniya, 1995. — T. 1: A (Avgust) — G (Gus). — S. 239. — ISBN 5-7133-0704-2.

Havolalar 

 Rus borshi ukrainchasidan qanday farq qiladi? Afisha-Eda jurnali

Rus oshxonasi
Ukraina oshxonasi
Gruziya sanʼat muzeyi

Gruziya sanʼat muzeyi (GSM) (, sak’artʼvelos khelovnebis muzeumi), shuningdek, Shalva Amiranashvili Tasviriy sanʼat muzeyi nomi bilan ham tanilgan, Gruziya hududidagi yetakchi muzeylardan biri. GSM Tbilisi shahridagi Ozodlik maydoni yaqinida joylashgan boʻlib, unda gruzin, sharq, rus va boshqa Yevropa sanʼatiga aloqador 140 000 ga yaqin eksponatlar mavjud.

Tarixi 
Tbilisida (Tiflis) 1920-yil 1-fevralda gʻarbda taʼlim olgan yosh gruzin rassomlari saʼy-harakatlari bilan hozirgi muzeyning oʻtmishdoshi boʻlgan Milliy sanʼat galereyasi ochilgan. U 1923-yil avgustda Tbilisida faoliyat boshlagan Markaziy tasviriy sanʼat muzeyiga aylanib ketgan. Qoʻshimcha eksponatlar turli xil kichik kolleksiyalardan yigʻilgan. 1932-yil oxirida muzey eski shaharning markaziga, 13-asrda qurilgan Metexi cherkovi oʻrniga koʻchirilgan.

1945-yilda Sovet va Fransiya hukumatlari oʻrtasidagi maxsus kelishuvga koʻra, Gruziya milliy xazinasini tashkil etuvchi koʻplab sanʼat asarlari — qoʻlyozmalar, metall buyumlar, zargarlik buyumlari, emallar, rasmlar — 1921-yilgi Qizil Armiya bosqinidan keyin surgundagi Gruziya hukumati tomonidan evakuatsiya qilingan. Barcha nodir buyumlar Tbilisiga qaytarilgan va muzey kolleksiyasiga qoʻshilgan. Toʻplamning shakllanishida muzeyga oʻttiz yildan ortiq rahbarlik qilgan atoqli gruzin sanʼatshunosi Shalva Amiranashvili (hozirda muzey uning nomi bilan ataladi) muhim rol oʻynagan.

Muzey 1950-yilda rasmiy ravishda Gruziya sanʼat muzeyi sifatida tanilgan, xuddi shu yili u hozir egallab turgan binoga koʻchib oʻtkazilgan. 1838-yilda neoklassik uslubda qurilgan mazkur binoda, Rossiya imperiyasi davrida Tiflis diniy seminariyasi faoliyat yuritgan.

Muzey 2004-yil oxirida Gruziya milliy muzeyini tashkil etuvchi boshqa muzeylar bilan qoʻshma maʼmuriyat ostida birlashtirilgan.

Toʻplamlari 
Muzey binosining keng xonalarida gruzin, sharq, rus va yevropa sanʼati boʻlimlari boʻlib, ularda noyob kolleksiyalar saqlanadi.

Muzey kolleksiyalarining eng muhimi tabiiyki, Gruziya sanʼati boʻlib, qadimgi davrlardan to hozirgi kungacha milliy badiiy madaniyatning koʻp asrlar davomida rivojlanishini oʻzida aks ettiradi. Sharq boʻlimi oʻzining hajmi va ahamiyatiga koʻra keyingi oʻrinda turadi va postsovet mamlakatlaridagi eng yiriklaridan biri hisoblanadi. Fors tasviriy sanʼati, xususan, Qajar sanʼati naʼmunalari Sharq kolleksiyasining eng muhim qismini tashkil etadi. U fors saroy rassomlarining bir nechta miniatyuralarini oʻz ichiga oladi. Jumladan, saroy goʻzallari tasvirlari, shohlar va zodagonlarning portretlari ayni shu boʻlimda namoyish etiladi.

Muzeyda tez-tez mamlakatdagi va xorijdagi boshqa kolleksiyalar tarkibida boʻlgan asarlarning vaqtinchalik koʻrgazmalari oʻtkaziladi.

Manbalar

Adabiyotlar 
 Gruziya Tbilisi sanʼat muzeyi, Tamaz Sanikidze tomonidan tuzilgan va kiritilgan (1985), Aurora Art Publishers, Leningrad.

Havolalar 

 Gruziya milliy muzeyi

Tbilisidagi muzeylar
Gruziyadagi sanʼat muzeylari va galereyalari
Sekigahara jangida

Sekigahara jangi (Shinjitay: yēngyānīng; Kyūjitai: yīnghángyān, Xepbern romani: Sekigahara no Tatakai) 1600-yil 21-oktabrda (165-yil) hal qiluvchi jang edi. hozir Gifu prefekturasi, Yaponiya, Sengoku davrining oxirida. Ushbu jang Tokugava Ieyasu kuchlari tomonidan Ishida Mitsunari boshchiligidagi Toyotomi sodiq klanlari koalitsiyasiga qarshi kurashdi, ularning bir nechtasi jang oldidan yoki jang paytida qochib, Tokugava g'alabasiga olib keldi. Sekigahara jangi yapon feodallari tarixidagi eng yirik jang bo'lib, ko'pincha eng muhimi hisoblanadi. Mitsunarining magʻlubiyati Tokugava syogunatining oʻrnatilishiga olib keldi.

Tokugava Ieyasu Toyotomi urug'i va turli Daimyo ustidan hokimiyatni mustahkamlash uchun yana uch yil kerak bo'ldi, ammo Sekigahara jangi Yaponiyani yana ikki yarim asr davomida boshqargan Tokugava syogunatining norasmiy boshlanishi deb hisoblanadi
Haemobiliya

Gemofiliya- bu o't yo'llariga qon ketishining tibbiy holati. Gemofiliya  ovqat hazm qilish sistemasi va ichak yoki ichakdan tashqari safro tizim o'rtasida bo'shliq  mavjud bo'lganda paydo bo'ladi. U oʻtkir oshqozon- ichak (UGI)  qon ketishi sifatida namoyon bo'lishi mumkin. UGI qon ketishi bilan bog'liq bo'lgan qorinning yuqori qismidagi og'riqlarda, ayniqsa, jigar shikastlanishi yoki asbob- uskunalar bilan bog'langan holatlarda bu holatni ko'rib chiqish kerak.   [citation needed]

Birinchi marta 1654-yilda Kembrij professori Frensis Glisson tomonidan qayt etilgan.

Taqdimot 
Orqa miyaning qorinning yuqori qismida og'riqlar, yuqori oshqozon-ichki qon ketishi va sariq kasalligi  klassik, ammo faqat 22% holatda mavjud. 

Katta qon ketish bilan darhol hayot uchun xavf tug'dirishi mumkin. Biroq, kichik gemofiliyada bemor sezilarli qon yo'qotishi mumkinligiga qaramay, gemodinamik jihatdan barqarordir.

Sababilar 
Gemofiilyaning sabablari: travma (xoletsistektomiya kabi muolajalar tufayli tasodifiy yoki yatrogen bo'lishi mumkin ), o't pufagidagi toshlar (ayniqsa ERCP dan keyin), askaridozdan PANgacha bo'lgan yallig'lanish holatlari, qon tomir malformatsiyasi, o'smalar koagulopalmiya va jigar biopsiyasini o'z ichiga oladi.

Diagnoz 
Gemobiliya jarohatdan keyin uzoq vaqt o'tishi mumkinligini hisobga olgan holda, EGD, Kompyuter tomografiyasi va tomirlar sistemasi tekshiruvi o'tkaziladi. Teri orqali kirish bo'lsa yoki ERCP o'tkazilsa, xolangiografiya amalga oshiriladi. </link>[ iqtibos kerak ]

Boshqaruv 
O'tkir buyumlar  tufayli qon ketishlari kichik va o'z-o'zidan o'zgaradi.   [citation needed]

Yuqoridagi holatlarda, qon ketishining to'xtatish va agarnafas olish qiyinlashsa  bu holatda   ro'y bersa, bu holatni yengillashtirish uchun mo'ljallangan bo'ladi, bu holatlar shikastlangan arteriyaning jarrohlik yo'li bilan tikilishi  yoki maxsus emboliya orqali arteriya bloklanishi orqali amalga oshiriladi. Endovaskulyar qon tomirlarga embolizator yuborish (TAE) dastlab yuqori muvaffaqiyat darajasi va kamroq komplikatsiya tufayli afzal hisoblanadi. TAE hepatik arteriyaning selektiv kateterlashtirilishini, keyin embolik oklusiyani o'z ichiga oladi. TAE muvaffaqiyatsiz tug'ilganida yoki bilyar daraxtda seps yoki drenaj muvaffaqiyatsiz tushib qolganida jarrohlik ko'rsatilishi kerak.   [citation needed]

Foydanilgan dabiyotlar

Boshqa ma'lumotlar 

Gepatologiya
Uilyam Hartnell

Vilyam Xenri Hartnell (; 8 yanvar 1908-yil  - 23 aprel 1975) - ingliz aktyori. birinchi shifokor roli uchun  mashhurlikka erishgan.Filmda Hartnell, xususan, Brighton Rock (1949), The Mouse That Roared (1959) va This Sporting Life (1963) filmlarida namoyish etilgan. U ITV-ning sitkomida "The Army Game" (1957, 1961) va "Carry On" filmida (1958) serjant Grimshawning o'yinida harbiy rollar bilan bog'liq edi.

yoshligi 
Hartnell 1908 yil 8 yanvar kuni Londondagi Sent Pankras tumanida  tug'ilgan. U turmush qurmagan ona Lusi Hartnellning yagona farzandi. uning tug'ilish haqidagi guvohnomasida otasi haqida hech qanday ma'lumot yo'q edi. garchi harakat qilishiga qaramasdan u otasi kimligini bilmay o'tgan.  Turli intervyularda u Devonning Seaton shahrida tug'ilganini va otasi sut fermerligi bo'lganini aytdi, ammo keyinchalik u bir askar bo'lib, birja brokerlari bo'lganligini aytdi.

Hartnell onasi bilan o'sgan va Devonda onasining fermer oilasi bilan ko'plab ta'tillar o'tkazgan. U ot ot minishni fermada o'rgangan. lekin bir kun tosatdan otdan yiqiladi. O'sha yarani tozalash uchun dezinfektant qo'llaniladi. Biroq, dezinfektant birinchi yordam uchun yaroqsiz bo'lgan va bu billurlar kasallaigiga sabab bo'lgan. Natijada, boshqa holatlarda sodir bo'lganidan ko'ra jiddiyroq jarohat paydo bo'ldi.  bu juda katta jarohatga sabab bo'ldi, bu fotosuratlari davomida makyaj bilan qoplangan bo'lsa ham, ko'rinadi.[1] U moda dizaynerining ikkinchi qarindoshi edi.

Karyerasi 

Hartnell 1925 yilda teatrga kirdi Frank Benson boshchiligida umumiy sahna yordamchisi sifatida ishlaydi. U Sheksperning ko'plab dramalarida, shu jumladan "Venesiya savdosi", "Julius Kesar", "Sizga yoqadi", "Hamlet", "Torba" va "Makbet"da (1926 yil) kabi sahnalarida rol ijro etgan. U shuningdek, "She Stoops to Conquer", "The School for Scandal" (1926) va "Good Morning", "Bill" (1927) filmlarida namoyish etdi. Bu pyes Robert Neilson Stephens va E. Lyall Swete tomonidan yozilgan. U aktyor Xizer MakIntayrni o'z ichiga olgan,  u keyingi yil turmushga chiqdi.  Uning 60 dan ortiq filmlarida birinchi o'rinlari Say It With Music (1932) da bo'lgan.

Uning radio ishi ham uning karyerasida namoyish etilgan, uning eng qadimgi tanilgan ijro - Xitoy oy partiyasi ishlab chiqarishda - BBC tomonidan 1931 yil 11 may kuni eshittirilgan. 
Angliyalik erkak televideniye aktyorlari
Ingliz erkak film aktyorlari
1975-yilda vafot etganlar
1908-yilda tugʻilganlar