MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Li Yen Xo

Li Yen Xo (1922-yil 1-dekabr, Nikolayevka qishlogʻi, Olgin uezdi, Primorsk viloyati – 2011-yil 31-iyul) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov kolxozi brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1953).

Tarjimai holi 

1922-yil 1-dekabrda Uzoq Sharq viloyati Primorya guberniyasi Olgin uezdi Suchan volosti Nikolayevka (Sinengou) qishlogʻida tugʻilgan. Millati koreys.

1937-yilda yapon militaristlarining Xitoyga bostirib kirishi ortidan SSSR Uzoq Sharq oʻlkasidagi chegara oldi hududlaridan barcha koreyslarni ommaviy deportatsiya qilgan va Li Yen Xo oilasi bilan OʻzSSR Toshkent viloyatiga koʻchirilgan. 7-sinfni tamomlagan. 1945-yilda BLKYSga qabul qilingan. 1949-yildan Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxozda oddiy ishchi, dala mudiri, brigadir boʻlib faoliyat olib borgan.

1951-yilda Li Yen Xo rahbarligidagi boʻlim 12,5 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 95,4 sentnerdan yashil kanop hosilini oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1953-yil 21-dekabrdagi farmoni bilan Lenin ordeni (tartib raqami 245416) va O‘roq va Bolg‘a oltin medali (tartib raqami 6067) hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1954—1958-yillarda VDNX butunittifoq koʻrgazmalarida qatnashgan.

1961-yildan Tojikiston SSR Kuybishev tumanida, keyinroq Qoraqalpogʻiston ASSRda yashagan. 1962-yildan – neft bazasi ishchisi, Qoraqalpogʻiston ASSR Qoʻngʻirot tumanidagi „Oltinkoʻl“ sovxozi sholichilik brigadasi brigadasi yordamchisi. Soʻngra Oʻzbekiston Oʻsimlikchilik ilmiy-tadqiqot instituti Qoraqalpogʻiston filialida dala hisobchisi (1971—1972), Qoʻngʻirot va Taxtakoʻpir tumanlari sovxozlarida ishchi (1972—1978), Lenin nomidagi sovxozda ishchi boʻlib ishlagan. Xoʻjeyli tumanidagi „Baner“ kolxozi (1978—1981), Qoʻngʻirot tumanidagi Kirov nomidagi sovxozda ishchi (1981—1986).

1976-yilda Taxtakoʻpir tumani ovul kengashiga deputat etib saylangan.

2005-yilda sobiq Sverdlov nomidagi kolxozga qaytib kelgan. Ittifoq ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr. 2011-yilda vafot etgan. Yuqori Chirchiq tumanidagi Ahmad Yassaviy nomidagi ferma (1992-yilgacha – Sverdlov nomidagi kolxoz) qabristoniga dafn etilgan.

Olgan mukofotlari 
 Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
 Lenin ordeni;
 VDNX kumush medali;
 Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy yorligʻi.

Adabiyotlar 
 Shin D. V., Sovetskie koreysi Geroi Sotsialisticheskogo truda, Almati: Service Press, 2019
 Z. V., Pan N. G. Geroi Sotsialisticheskogo Truda – kazaxstansi, Alma-Ata, 1969—1985, tt. 1-5
 Men D. V., Kvon L. A., Kim, Sovetskie koreysi Kazaxstana, Almati, 1992
 Kim P. G., Koreysi Respubliki Uzbekistan, Tashkent: Uzbekiston. 1993
 Kan G. V., Istoriya koreysev Kazaxstana, Almati: Gilim, 1995
 Kim G. N., Men D. V., Istoriya i kultura koreysev Kazaxstana, Almati: Gilim, 1995
 Kim B. I., Koreysi Uzbekistana. Kto est kto, Tashkent, 1999

Manbalar 

Kishilar
Yuqori Chirchiq tumani Sverdlov nomidagi kolxozning Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
Toshkent viloyatida dafn etilganlar
Aleksey Kim

Aleksey Kim (1924-yil 8-avgust, Uzoq Sharq federal okrugi, Olginskiy tumani, Gnamdon qishlogʻi – 2004-yil 16-noyabr, Toshkent viloyati) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxoz rahbari. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Hayoti 
Aleksey Kim 1924-yilda (rasmiy hujjatlarga koʻra 1927-yilda) Uzoq Sharq federal okrugi, Olginskiy tumani, Gnamdon qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yilda Qozogʻiston SSRning Qiziloʻrda viloyatiga surgun qilingan. 1941-yilda Toshkent viloyatiga koʻchib oʻtgan. Oʻrta maʼlumotni Yuqori Chirchiq tumani Sverdlov nomidagi kolxoz maktabida olgan. 1943-yilda shu kolxozda ishlay boshladi. U dala jamoasi boshqaruvchisi boʻlib ishlagan.

Aleksey Kim jamoasi 1950-yilda 9,6 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 89,9 sentnerdan yashil kanop poyasi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan unga „1950-yilda sugʻoriladigan yerlarda yashil kanop poyasidan yuqori hosil olganligi uchun, kolxozlardan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining barcha turlari boʻyicha majburiy yetkazib berish va shartnomalarni bajarganliklari uchun, shuningdek natura shaklida toʻlovlarni amalga oshirganligi hamda MTS ishi va barcha ekinlarni bahorgi ekish uchun urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni va „ Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

1955-yilda Toshkent qishloq xoʻjaligi texnikumini tamomlagan. 1955—1988-yillarda Yuqori Chirchiq tumanidagi „Oʻzbekiston“ kolxozida agronom boʻlgan. Aleksey Kim 1962-yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi safiga qabul qilinadi.

Aleksey Kim 2004-yil 16-noyabr Toshkent viloyatida vafot etgan.

Adabiyotlar 
 Шин Д. В. Советские корейцы Герои Социалистического труда. Алматы: Service Press, 2019 З. В., Пан Н. Г.
 Герои Социалистического Труда — казахстанцы. Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
 Советские корейцы Казахстана. Мен Д. В., Квон Л. А., Ким. Алматы, 1992
 Ким П. Г. Корейцы Республики Узбекистан. Ташкент: Узбекистон. 1993
 Кан Г. В. История корейцев Казахстана. Алматы: Гылым, 1995
 Ким Г. Н., Мен Д. В. История и культура корейцев Казахстана. Алматы: Гылым, 1995
 Ким Б. И. Корейцы Узбекистана. Кто есть кто. Ташкент, 1999

Manbalar
Son Sin Seb

Son Sin Seb (1922-yil 1-iyun, Yosan okrugi, Janubiy Chungcheon viloyati, Koreya – 2014-yil 27-fevral, Nikolayev viloyati, Ukraina) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Mikoyan nomidagi kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Hayoti 
Son Sin Seb 1922-yil 1-iyunda Koreyaning Janubiy Chungcheong provinsiyasidagi Yosan okrugida oddiy dehqon oilasida tugʻilgan (Sovet hujjatlarida tugʻilgan joyi Uzoq Sharq Respublikasi Primorsk viloyati, Nikolsk-Ussuriysk okrugining Xankay volosti). 1931-yilda ota-onasi bilan Uzoq Sharqqa koʻchib oʻtgan. U mehnat faoliyatini 12 yoshliligida boshlagan. Turli sohalarda ishlab koʻrgan.

Son Sin Seb 1937-yilda O‘zbekiston SSRning Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1939-yilda Quyi Chirchiq tumanidagi Molotov nomidagi 7-sonli oʻrta maktabning 9-sinfini tamomlagan. 1940-yildan Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Shimoliy mayoq“ kolxozida oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan. 1950–1982-yillarda esa Quyi Chirchiq tumanida joylashgan Mikoyan nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi, dala brigadasida agronomi, baliqchi hamda kolxoz rahbari boʻlib ishlagan.

1950-yilda Son Sin Seb boshchiligidagi jamoa 6,3 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 99,7 sentnerdan yashil kanop poyasi yigʻib olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan unga Lenin ordeni, „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Son Sin Seb kasaba uyushma ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr hisoblangan. 2005-yilda Ukrainaga koʻchib oʻtgan va umrining soʻnggi yillarida Nikolayevda yashagan. U 2014-yil 27-fevralda vafot etgan hamda Nikolayev viloyati, Vitovskiy tumani, Galitsinovo qishlogʻidagi qabristonga dafn qilingan.

Mukofotlari 
 Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni
 Ikki marta Lenin ordeni (1951, 1953)
 Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1948)
 „Shavkatli mehnat uchun“ medali (1949)
 „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali

Adabiyotlar 
 Шин Д. В., Советские корейцы Герои Социалистического труда, Алматы: Service Press, 2019
 З. В., Пан Н. Г. Герои Социалистического Труда — казахстанцы, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
 Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, Советские корейцы Казахстана, Алматы, 1992
 Ким П. Г., Корейцы Республики Узбекистан, Ташкент: Узбекистон. 1993
 Кан Г. В., История корейцев Казахстана, Алматы: Гылым, 1995
 Ким Г. Н., Мен Д. В., История и культура корейцев Казахстана, Алматы: Гылым, 1995
 Ким Б. И., Корейцы Узбекистана. Кто есть кто, Ташкент, 1999

Manbalar
Yelena Vonsovskaya

Yelena Nikolayevna Vonsovskaya (8-oktyabr 1858-yil, Vilna, Rossiya imperiyasi – 1942-yil 14-yanvar, Toshkent, Oʻzbekiston) – sovet skripkachisi, pedagog. Nikolay Lisenko skripka asarlarining birinchi ijrochisi. Nikolay Lisenko nomidagi musiqa va drama maktabining direktori va oʻqituvchisi. Bastakor Anatoliy Butskiyning onasi.

Biografiyasi 
Yelena Nikolayevna 8-oktyabr 1858-yilda Vilna shahrida tavallud topgan. Uning otasi M. I. Vonsovskiy bastakor va pianinochi boʻlgan. Toʻqqiz yoshidan boshlab konsertlarda qatnasha boshlagan. 1877-yilda Moskva konservatoriyasida F. Laub va I. Grjimalining skripka sinfi hamda P. Chaykovskiyning garmoniya sinfi imtiyozli diplom bilan tugatgan.

Vonsovskaya 1880–1904-yillarda Penza, Voronej, Kursk shaharlarida skripkadan dars bergan. 1904-yilda N. V. Lisenkoning Kiyevga tashrif buyurish taklifini qabul qilgan. 1904-yildan 1918-yilgacha Kiyevda N. Lisenko nomidagi musiqa va drama maktabida oʻqituvchi va direktor (1912–1915) lavozimlarida faoliyat yuritgan. 1918–1923-yillar oraligʻida Kiyev musiqa va drama institutida dars bergan. Talabalari orasida M. B. Polyakin, I. A. Lukashevskiy kabi mashhur musiqachilar boʻlgan.

Vonsovskaya 1878-yildan Kiyev, Xarkov, Odessa va boshqa shaharlarda konsertlar bergan. U Ukrainaning musiqiy va madaniy hayotida faol ishtirok etgan. Boyan va Prosvita jamiyatlari konsertlarida ishtirok etgan. Bundan tashqari, Yelena 1908-yilda Kiyevda tashkil etilgan adabiy-badiiy jamoat tashkiloti boʻlgan „Ukraina klubi“ hamda „Rodina“ klubining konsertlarida ham qatnashgan.

Yelena 1928-yildan Leningradda (hozirgi Sankt-Peterburg) istiqomat qilgan.

Skripkachi Vonsovskaya umrining soʻnggi yillarini Toshkent shahrida oʻtkazgan va 1942-yil 14-yanvarda Toshkent shahrida vafot etgan.

Manbalar 

Moskva konservatoriyasi bitiruvchilari
Toshkentda vafot etganlar
1942-yilda vafot etganlar
14-yanvarda vafot etganlar
Vilnyusda tugʻilganlar
1858-yilda tugʻilganlar
20-oktyabrda tugʻilganlar
Pak Mun Sim

Pak Mun Sim (1906-yil 1-dekabr, Amur viloyati, Primorsk oʻlkasi, Olginskiy tumani, Rossiya imperiyasi – vafot etgan sanasi va joyi nomaʼlum) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Mikoyan nomidagi kolxoz brigadri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

Hayoti 
Pak Mun Sim 1906-yilda Olginskiy tumanidagi aholi punktlaridan birida katta dehqon oilasida tugʻilgan. Mehnat faoliyatini oʻn toʻrt yoshida oʻsmirlik chogʻida ota-onasining fermasida boshlagan. 1920-yillarda Posyetovskiy tumanida, 1930-yillarning oʻrtalaridan esa Budennovskiy tumanidagi Nikolayevka qishlogʻida yashagan.

Pak Mun Sim 1937-yilda O‘zbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1943–1953-yillarda Quyi Chirchiq tumanida joylashgan Mikoyan nomidagi kolxozda ishlagan. U yashil kanop yetishtirish boʻyicha jamoani boshqargan.

1950-yilda Pak Mun Sim jamoasi 21,3 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 84,3 sentnerdan yashil kanop poyasi yigʻib olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan unga Lenin ordeni, „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Keyingi yillarda Sirdaryo viloyatida joylashgan Xrushchev nomidagi kolxozda (1954–1957), Quyi Chirchiq tumanida joylashgan Karl Marks nomidagi kolxozda (1957–1961), Sirdaryo viloyatida joylashgan Kommunizm kolxozida (1961–1963) va Sirdaryo viloyatida joylashgan Sirdaryo kolxozida (1964–1968) oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan.

Pak Mun Sim 1968-yilda nafaqaga chiqqan hamda kasaba uyushma ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr boʻlgan. U 1990-yillarda Chinoz shahrida yashagan. Oʻlim sanasi aniqlanmagan.

Adabiyotlar 
 Шин Д. В., Советские корейцы Герои Социалистического труда, Алматы: Service Press, 2019
 З. В., Пан Н. Г. Герои Социалистического Труда — казахстанцы, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
 Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, Советские корейцы Казахстана, Алматы, 1992
 Ким П. Г., Корейцы Республики Узбекистан, Ташкент: Узбекистон. 1993
 Кан Г. В., История корейцев Казахстана, Алматы: Гылым, 1995
 Ким Г. Н., Мен Д. В., История и культура корейцев Казахстана, Алматы: Гылым, 1995
 Ким Б. И., Корейцы Узбекистана. Кто есть кто, Ташкент, 1999

Manbalar
Arvid Bening

Arvid Liborevich Bening (19-fevral 1890-yil (boshqa manbalar boʻyicha – 1890-yil 7-dekabr), Ust-Kulalinka, Saratov viloyati – 1943-yil 6-avgust, Toshkent) – rus va sovet olimi, gidrobiolog, ixtiolog, zoolog. Leypsig universiteti falsafa fanlari doktori, professor.

Biografiyasi 
Arvid Liborevich 19-fevral 1890-yilda Germaniyaning Ust-Kulalinka koloniyasida tavallud topgan (hozirgi Volgograd viloyati, Kamishinskiy tumani, Galka qishlogʻi). Otasi Liborius Eduard Xerbord Bening (1862-yil 3-dekabr, Sarata koloniyasi, Bessarabiya – 1933-yil 26-mart, Saratov) – Kulalinskiy cherkovining yevangelist-lyuteran pastori boʻlgan. 1920–1922-yillarda Volga boʻyidagi ocharchilik paytida Liborius ochlarga yordam berish ishlarini tashkil etishda ishtirok etgan va Shvetsiya Qizil Xoch va Milliy Lyuteran Kengashi ishining muvofiqlashtiruvchisi boʻlgan. U oziq-ovqat etkazib berish bilan shugʻullangan.

Arvid avvaliga uyda taʼlim olgan, keyin 1901-yilda Saratov erkaklar gimnaziyasining ikkinchi sinfiga oʻqishga kirgan va uni 1908-yilda tugatdi. Bolaligidan tabiat tarixiga qiziqqan va maktabning oxiriga kelib, Quyi Volga mintaqasida tutilgan hasharotlarning, asosan kapalaklarning katta toʻplamini yigʻgan. Toʻplam, entomolog V. V. Sovinskiyning fikricha, maʼlum bir ilmiy ahamiyatga ega edi. Shuningdek, Bening 1908-yilda dastlab Volga boʻylab Nijniy Novgorodga, soʻngra Samaradan Toshkentga va u yerdan Samarqand-Andijon temir yoʻli boʻylab Kaspiy dengizigacha sayohat qilgan.

Bening 1908-yil kuzida Leypsig universitetining falsafa fakultetining tabiiy tarix boʻlimiga oʻqishga kirgan. U zoologiya professorlari K. Kun va R. Volterek, botanika professorlari V. Pfeffer va geologiya professori Credver bilan birga tahsil olgan. Oʻqish davrida ikki marta ilmiy ekspeditsiyalarda qatnashgan. 1910-yilda Avstriyadagi Lunser-Z koʻlidagi gidrobiologik stansiyada bir oy boʻlgan. Oʻsha yilning yozida, taʼtilda Saratovga kelgan va u yerda 1900-yilda ochilgan Volga biologik stansiyasining laboratoriyasida ishlagan.

Arvid Liborevich Rossiyaga qaytgach, oʻzini Volgani oʻrganishga bagʻishlashga qaror qilgan. 1912-yil aprel oyida Volga biologik stansiyasiga rahbarlik qilgan. Oʻzi yozganidek, „uning hayotining eng yaxshi yillari shu yerda oʻtgan“.

1941-yilda, Ulugʻ Vatan urushi boshlanishidan bir necha kun oldin, Bening yana Kavkazga ilmiy ekspeditsiyaga joʻnagan va u yerdan qaytib kela olmagan. U hibsga olingan va qamoqqa hukm qilingan.

Arvid Liborevich Bening 1943-yil 6-avgustda Toshkent qamoqxonasi kasalxonasida vafot etgan. U 1960-yil 23-mayda Saratov viloyat sudi tomonidan reabilitatsiya qilingan.

Manbalar 
Qamoqxonada vafot etgan odamlar
Toshkentda vafot etganlar
1943-yilda vafot etganlar
6-avgustda vafot etganlar
1890-yilda tugʻilganlar
19-fevralda tugʻilganlar
Botqoq toshyorari

Botqoq toshyorari () — ikki urugʻpallalilar sinfi, saxifraga turkumiga mansub ko‘p yillik gulli o‘simlik turi. O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Piskom tizmasi hududida tarqalgan. Dengiz sathidan 2600-3000 m balandlikdagi o‘sadi.

Tavsifi
Balandligi 10-30 sm gacha yetadigan ko‘p yillik, ildizpoyali o‘t o‘simlik. Ildizpoyasi qisqa, ipsimon bo‘laklarga bo‘lingan. O‘q ildiz sistemasiga ega. Poyasi yashil qisqa, yuzasi silliq. Ildiz bo‘g‘zidan yopirma barglar hosil qiladi. Barglari bandsiz, nashtarsimon, poyada navbatma-navbat joylashgan, uzunligi 1-3 sm, kengligi 2-5 mm. Gullari ikki jinsli, poyaning uchida bittadan joylashgan. Gulqo‘rg‘o'ninchisi 2-5 a'zoli. Gultojibarglari sariq tusda, gulkosachabarglari och yashil rangda, tojibarglardan ikki uch marta qisqaroq. Kapalaklar va asalarilar yordamida changlanadi. Iyul sentabr oylarida gullab meva beradi. Mevasi quruq, tor, ellips shaklidagi, bo‘laklarga bo‘lingan ko‘sak meva. Urugʻi va ildizpoyasi orqali ko‘payadi. Ildizpoyasi orqali ko‘payganda, bitta o‘simlik ko‘payib kichik to'plamlar hosil qiladi.

Tarqalishi va o‘sish sharoiti
Tabiatda juda kam tarqalgan. Toshkent viloyati G‘arbiy Tyan-shan, Piskom tizmasi hududida tarqalgan. Dengiz sathidan 2600-3000 m balandlikdagi sernam joylarda, buloq, soylar bo‘yida, eriyotgan qorlar orasida o‘sadi.  Ko'pincha 2 yoki 3 ta o‘simlikdan to‘p hosil qilgan holda uchraydi. Ma'lum bir tuproq sharoitiga moslashganligi sababli areali qisqarib ketgan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Yumaloqbarg parpi

Yumaloqbarg parpi () – ikki urugʻpallalilar sinfi, ayiqtovondoshlar oilasi, parpi turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Piskom tizmasi va Beshtorsoy hududida tarqalgan

Tavsifi 
Boʻyi 12-60 sm gacha yetadigan koʻp yillik ildizpoyali oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Ikkita qisqa va uzun ildizpoyalar hosil qiladi. Poyasi tik oʻsadi, yuzasi kichik xurpaygan tuklar bilan qoplangan. Ildiz boʻgʻzi va poyasining pastki qismidan chiqqan barglari bandli, yuraksimon, 5-7 boʻlakka boʻlingan. To‘pguli oddiy shingil. Gullari bir jinsli, uzunligi 14-15 mm, eni 10-12 mm. Gultojibarglari ikkitadan oʻntagacha, och binafsharang. Gulkosachabarglari 5 dona, yashil, mayin tukli. Urugʻchibargi 2-5 ta urugʻchining qoʻshilishidan hosil boʻladi. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyul avgust oylarida gullab mevasi pishadi. Mevasi koʻp urugʻli quruq meva. Urug‘i va ildizpoyasi orqali koʻpayadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti 
Tabiatda juda kam tarqalgan. Yakka yakka, agar yer sernam boʻlsa guruh hosil qilib uchraydi. Toshkent viloyati Piskom tizmasi va Beshtorsoy hududida uchraydi. Togʻlarning oʻrta va yuqori qismlaridagi toshli hamda shagʻalli tuproqlarda oʻsadi. Tabiiy sharoitda urugʻlari pishib yetilmay turib tupi payhon qilishi natijasida areali qisqarib ketgan. Ildizpoyasi orqali koʻpaytirishga qaratilgan urinishlar foyda bermagan. Ugom-Chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Quintessa Swindell

Quintessa Swindell (1997 yil 8 fevralda tugʻilgan) – amerikalik aktrisa.

Biografiyasi 
1997 yil 8 fevralda Nyu Yorkda tugʻilgan. Virginiya shtatining Norfolk shahridagi Gubernatorlik sanʼat maktabida oʻrta maktabda tahsil olgan.

Nobinary deb aniqlaydi va they/he olmoshlarini ishlatadi.

Filmografiyasi

Manbalar

Havolalar 
 

8-fevralda tugʻilganlar
1997-yilda tugʻilganlar
Amerikalik aktrisalar
Amerikalik televideniye aktrisalari
Yashayotgan insonlar
Kaitlyn Maher

Kaitlyn Ashley Maher (2004) Amerikalik aktyor, komediyachi, va musiqachidir.

Manbalar 

Amerikalik aktrisalar
Amerikalik ovoz aktrisalari
Amerikalik bola qoʻshiqchilar
Pattangachali karrak

Pattangachali karrak () — ikki urugʻpallalilar sinfi, murakkabguldoshlar oilasi, karrak turkumiga mansub ko‘p yillik gulli o‘simlik turi. O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati, Ugom tizmasi, Qurushyo‘l dovoni va Teparsoyda tarqalgan

Tavsifi
Balandligi 35-45 sm gacha yetadigan ko‘p yillik o‘t o‘simlik. O‘q ildiz sistemasiga ega, yog‘ochlashadi. Poyasi ko‘p, shoxlangan, yuzasi qalin tuklar bilan qoplangan. Barglari qisqa bandli, charmsimon, yuzasi qalin kulrang tuklar bilan qoplanganligi sababli kulrang yashil tusda ko'rinadi. Poyaning pastki qismida joylashgan barglarning uzunligi 14-25 sm, butun, eng yuqori qismidagi barglari tikanli bo‘laklarga ajralgan. Gullari, bir jinsli, naysimon, poya uchidagi savatcha to‘pgulda yig‘ilgan. Savatchasi silindrsimon, tuksiz, silliq. Gultojibarglari pushti yoki och qizil tusda. To‘pgulining osti tikansimon o‘rama bargchalar bilan o‘ralgan. Hasharotlar yordamida changlanadi. Avgust oyida gullab, mevasi sentabrda pishib yetiladi. Mevasi bir urug‘li quruq pista meva. Urugʻi teskari tuxumsimon shaklda, yuzasi silliq. Urug‘i va ildizpoyasi orqali ko‘payadi.

Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda kam uchraydi. Toshkent viloyati Ugom tizmasi, Qurushyoʻl dovoni va Teparsoy hududida tarqalgan. Togʻlarning yuqori qismida quyosh nuri tik tushmaydigan pana joylarda, mayda jinsli tuproqlarda oʻsadi. Chorva mollarining koʻplab boqilishi natijasida areali qisqarib ketgan. Ugom-Chatqol davlat milliy tabiat bog'i hududida muhofaza ostiga olingan.

Manbalar 

Toshkent geografiyasi
Avtogol

Avtogol – Futbolchi raqib jamoasiga ochko toʻplashiga olib keladigan harakatlarni amalga oshirganda, masalan, oʻz jamoasi darvozasiga toʻp kiritishidir.

Dunyoning baʼzi joylarida bu atama uni amalga oshirayotgan shaxs yoki guruhga teskari taʼsir koʻrsatadigan har qanday harakatning metaforasiga aylangan.

Oʻyinni tashlamoqchi boʻlgan futbolchi ataylab avtogolga harakat qilishi mumkin. Bunday oʻyinchilar jarimaga tortilishlari yoki keyingi oʻyinlardan chetlatilishlari mumkin.

Manbalar 

Futbol terminologiyasi
Şişli masjidi

Şişli masjidi () – Turkiyaning Istanbul shahri, Şişli tumanidagi Büyükdere xiyoboni, Halaskargazi va Abide-i Hürriyet koʻchalari oʻrtasidagi Şişli maydonida joylashgan masjid.

Tarixi 

1940-yillarda shahar hududining tezlik bilan kengayishi tumanda birorta ham masjid yoʻqligini koʻrsatadi va aholi bu hududda ham alohida masjid binosini qurishni talab qilgan.

Şişlidan Tünelgacha boʻlgan hududda Hüseyin ogʻa masjididan boshqa masjid boʻlmagani va aholi ehtiyojini qondirmagani uchun Şükrü va Yusuf Gürün ismli ikki savdogar aka-uka Şişlida masjid qurish uchun 100 ming turk lirasi xayriya qilgan. 1944-yilda ular vaqflar bosh boshqarmasiga masjid qurish istagida ekanliklarini bildirishgan. Halâskârgazi koʻchasida oʻtkazilgan tekshiruvlar natijasida masjid uchun mos joy topilmagani uchun qurilishni Şişli maydoniga qarovchi va ilgari otliqlar kazarmasi sifatida xizmat qilgan maydonda amalga oshirishga qaror qilingan. Istanbul hokimi Lütfi Kirdarga hokimlikka tegishli bu yerni masjid qurilishi uchun ajratilishi maqsadida ariza berilgan. Taklif maqsadga muvofiq deb topilib, shahar kengashi qarori bilan belgilangan yerga masjid qurishga qaror qilingan. Istanbul vaqflari bosh direktori Vasfi Egeli quriladigan masjidning meʼmori etib belgilangan.

Meʼmor Ali Vasfi Egeli tomonidan Usmonli meʼmorchiligining klassik uslubda ishlab chiqilgan masjid qurilishi 1945-yilda boshlangan va 1949-yilda toʻliq qurib bitkazilgan va foydalanishga topshirilgan. Bu Turkiyada 1923-yildan keyin respublika davrida qurilgan birinchi masjid hisoblanadi.

Arxitekturasi 
Grit toshdan qurilgan masjid devor bilan oʻralgan hovlida joylashgan boʻlib, bino uchta darvozaga ega. Masjidning kirish qismi ayvonli, tepasida uchta yarim gumbaz bilan oʻralgan bitta asosiy gumbaz va bitta muqarnasli galereyadan iborat minorasi mavjud.

Kirish eshigi tepasida arab yozuvida Hamid Aytaç (1891–1982) tomonidan arab xattotligida bitilgan yozuv, hovli oʻrtasida esa oʻn ikki burchakli tahorat oladigan shodirvon mavjud. Hovlida imom, muazzin, boshqa masjid amaldorlari uchun joylar va kutubxona ham mavjud.

Masjidga zinapoyalar orqali kirish mumkin. Ichkarida, markazda marmar favvora joylashgan. Masjid poli atirgul rangli gilam bilan qoplangan va yer ostidan isitiladi. Bino shifti turli bezaklar bilan bezatilgan. Ichki devorlarida kalligrafik yozuvlar mavjud. Marmardan yasalgan mehrob ustidagi derazalar vitrajdan ishlangan.

Galereya

Manbalar

Havolalar 

 
Istanbuldagi masjidlar
Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda
Masjidlar
Turkiyadagi masjidlar