Antonio Valentín Angelillo

Antonio Valentín Angelillo (; 1937-yil 5-sentyabr – 2018-yil 5-yanvar) — argentinalik italian futbolchi boʻlib, professional faoliyatining asosiy qismini Italiya A Seriyasida oʻynagan; u Argentina va Italiya terma jamoalari aʼzosi edi.

Jamoalardagi faoliyati 

Buenos-Ayresda tugʻilgan Angelillo 1952-yilda Arsenal de Llavallolda professional oʻynashni boshlagan. 1955-yilda u Racing Club de Avellaneda bilan oʻynadi va 1956-yilda Boka Juniorsga oʻtdi.

Angelillo 1957-yil Janubiy Amerika chempionatida gʻolib chiqqan Argentina terma jamoasining bir qismi edi. Bu jamoa va ayniqsa uning oldinga siljishi oʻzining hurmatsiz oʻyin uslubi va mashgʻulotlarga unchalik qattiq boʻlmagan munosabati tufayli „Yuzlari iflos farishtalar“ (oʻsha paytda nishonlangan „Issiq yuzli farishtalar“ filmiga ishora) deb nomlangan. U terma jamoadagi hamkasblari Omar Sivori va Umberto Maschio bilan birga Argentinadan Italiyaga futbol oʻynash uchun turnirdan keyin koʻchib oʻtganida bu laqab Angelilloga ergashgan.  U yerda trio gol urishdagi klinik qobiliyati tufayli „Oʻlim triosi“ sifatida ham tanilgan.

1957-yilda Anjelilo Italiyaning Internasional klubi tomonidan oʻsha paytdagi klub prezidenti Angelo Moratti tomonidan olib kelingan; u 1957-yil 8-sentyabrda Torinoga qarshi oʻz uyida 0–0 hisobida durang oʻynagan jamoa bilan A Seriyadagi debyutini oʻtkazdi va birinchi mavsumida 16 ta gol urdi. 1957-yildan 1961-yilgacha u Neradzurri bilan 127 oʻyin oʻtkazib, 77 marta raqiblar darvozasini ishgʻol qilgan. A Seriyada u 113 oʻyinda maydonga tushdi va Internasional uchun 68 gol urdi, shuningdek, klub sardori sifatida ham ishladi.

A Seriyaning 1958–59-yilgi mavsumida Anjelilo 33 oʻyinda 33 ta gol urib, mavsumni turnirning eng yaxshi toʻpurari sifatida yakunladi. Uning gollari soni Gunnar Nordal A Seriyaning 1950–51-yilgi mavsumida 34 gol urganidan beri eng yuqori koʻrsatkich boʻldi va hali ham Italiya divizionida 18 ta jamoadan iborat mavsumda eng koʻp gol urish boʻyicha rekorddir; Gonsalo Iguaín A Seriyaning 2015–16-yilgi mavsumini 36 gol bilan yakunlamaguncha, A Seriyaning bir mavsumida hech bir futbolchi bunchalik ko'p gol ura olmagan - shu vaqtgacha Angelilodan keyin 30 golli to'siqni buzib o'tgan yagona futbolchi Luca Toni edi, u A Seriyaning 2005–06-yilgi mavsumida 31 ta gol urgan edi. 1950–1951-yilgi mavsumda Inter uchun barcha musobaqalarda 38 ta gol urgan Angelilo Guiseppe Meazza bilan birga bir mavsumda eng ko'p gol urish bo'yicha klub rekordini o'rnatdi.

Garchi Angelilo u yerda oʻynaganida Internasionalning eng koʻp gol urgan futbolchisi boʻlgan boʻlsa-da, u Neradzurri bilan hech qanday chempionlikni qoʻlga kirita olmagan. Klub Helenio Herrerani jamoaga yangi bosh murabbiy etib tayinlaganida, Angeliloning mustaqil tabiati, isyonkor xarakteri va maydondan tashqarida gedonistik hayot tarzi ikkalasi oʻrtasida bir qancha kelishmovchiliklarni keltirib chiqardi; Natijada, Angelilo 1961–1962-yilgi mavsumda sobiq jamoasi Boka Juniorsning Argentinadagi takliflariga qaramay, 270 million liraga Romaga sotildi.

1961-yildan 1965-yilgacha Angelilo A Seriyada Roma"bilan 106 o'yin o'tkazib, 27 marta gol urgan, 1960–61-yillarda shaharlararo ko'rgazmalar kubogi va 1963–64-yillarda Italiya kubogida g'olib chiqqan. Keyin u Milanda bir mavsum o'tkazdi va 11 o'yinda bitta gol urdi. Keyingi yili u Lecco bilan shartnoma imzoladi, 12 ta o'yin o'tkazib, bitta gol urdi va mavsum oxirida jamoa B Seriyaga tushib ketdi. Birinchi divizion futboliga qaytishni istab, Milanga zaxiraga qaytishga rozi bo'lishdan oldin u keyinchalik Napoli bilan sinovdan o'tdi; u bor-yo'g'i uchta o'yinda maydonga tushib, bitta gol urdi va klub bilan 1967–68-yilgi mavsumda A Seriya chempionligini qo'lga kiritdi, garchi u o'sha mavsumda Milanning g'alaba qozongan 1967–68-yilgi Yevropa kubogi g'oliblari kubogida ishtirok etmagan bo'lsada. O'yin vaqtini qo'lga kiritish uchun u B seriyada Jenoaga ko'chib o'tdi va u yerda 22 ta o'yin o'tkazib, 5 ta gol urdi. Uning keyingi va oxirgi jamoasi 1971-yilda professional futboldan ketishdan oldin 1969-yilda futbolchi-menejer sifatida qo'shilgan Angelana edi.

Xalqaro karyera 

Rasmiy turnirlarda Angelillo Argentina terma jamoasi safida 11 ta oʻyin oʻtkazib, 11 ta gol urgan. Argentina gʻalaba qozongan 1957-yilgi Janubiy Amerika chempionatida Angelilo turnirdagi gollar soni ko'pligi bo'yicha ikkinchi o'rinni egalladi, oltita o'yinda sakkizta gol urib, barcha o'yinlarda gol urdi, ammo oxirgi Peruga qarshi o'yinda u va yana ikki argentinalik o'yinchi (Omar Sivori va Humberto Maschio) Italiyaning turli klublari tomonidan sotib olindi va natijada bu uchlikka Argentina futbol federatsiyasi Argentina terma jamoasida o'ynashni taqiqlab qo'ydi va 1958-yildagi Shvetsiyada bo'lib o'tgan jahon chempionatini o'tkazib yubordi chunki Argentina terma jamoasi musobaqaning birinchi bosqichidayoq undan chiqib ketdi.

Italiyaga koʻchib oʻtgan va bobosi orqali Italiya fuqaroligini olgandan soʻng, Angelilo keyinchalik Italiya terma jamoasida paydo boʻldi va 1960-yil 10-dekabrda Avstriyaga safarda 2–1 hisobida magʻlub boʻldi, garchi bir qancha xorijlik Italiyan futbolchilar boʻlishiga qaramay, jumladan, uning hamyurtlari va sobiq jamoadoshlari Sivori va Maschio, u ikki yildan soʻng Chilida boʻlib oʻtadigan jahon chempionati uchun Italiya terma jamoasidan chetda qoldi; 1960–1962-yillar oraligʻida u Italiya terma jamoasi safida ikkita oʻyinda maydonga tushib, 1 ta gol urdi, bu uning ikkinchi va soʻnggi oʻyinida - 1961-yil 4-noyabrda Turinda boʻlib oʻtgan uyinda Isroil ustidan 6–0 hisobida gʻalaba qozondi.

Oʻyin uslubi 

Tezkor, iqtidorli, toʻlaqonli va sermahsul hujumchi, yaxshi harakati va texnikasi bor Angelilo asosan oʻzining gol urish qobiliyati bilan tanilgandi, garchi u oʻzini jarima maydonchasi ichida ishlash bilan cheklaydigan anʼanaviy hujumchi boʻlmagan boʻlsada; haqiqatan ham, u oʻzining himoyadagi ishi, shuningdek, hujumkor oʻyinlarni tashkil etish va jamoadoshlariga assistentlik qilish qobiliyati bilan ham mashhur edi. Oʻzining koʻp mahorati tufayli u hujumda ham, yarim himoyada ham bir nechta boshqa pozitsiyalarda oʻynashga qodir edi va butun faoliyati davomida u ichki hujumchi yoki ikkinchi hujumchi, markaziy hujumchi, qanot oʻyinchisi va hattoki markaziy hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻyinda maydonga tushdi.

Murabbiylik karyerasi 
Nafaqaga chiqqanidan soʻng, Angelilo Italiyada qoldi, u yerda murabbiy boʻldi va quyi divizionning bir nechta klublarini boshqardi. Uning eng koʻzga koʻringan muvaffaqiyati Aretszo bilan keldi, u Italiya kubogi C Seriyasi, C1 seriya chempionligini qoʻlga kiritdi va B seriyaga koʻtarilganidan keyin birinchi urinishidayoq A Seriyaga ham koʻtarilishiga ozgina yetmay qoldi. Uning boshqaruvidan keyin Angelilo keyinchalik oʻzining sobiq klubi Interda Janubiy Amerikada skaut boʻlib ishlagan va keyinchalik klub sardori boʻlib, Interning rekordchisiga aylanadigan Javier Zanettini kashf etgan; keyinchalik u Arezzoda yashashni davom ettirdi.

Shaxsiy hayot 
Angelilo Biankaga uylangan va ikki farzandi bor edi. Turmushga chiqishidan oldin, 1960–61-yilgi mavsumda Interda oʻynayotgan vaqtlarida, u tungi klubda tanishgan sahna nomi Ilya Lopez boʻlgan raqqosa Attiliya Tironi bilan alomashhur aloqasi boʻlgan. Uning otasi qassob edi.

Oʻlim 
Angelilo 2018-yilning 5-yanvarida Siena shahridagi kasalxonada 80 yoshida vafot etdi.

Yutuqlar

Oʻyinchi 
Rioma

 Shaharlararo ko'rgazma kubogi: 1960–61-yil
 Italiya kubogi: 1963–64-yil

Milan

 A seriya: 1967–68-yil
 UEFA kubogi egalari kubogi: 1967–68-yil

Argentina

 Kopa Amerika: 1957-yil

Individual

 A Seriyaning eng yaxshi to'purari: 1958–59-yil (33 gol)

Menejer 
Angelana

 Birinchi toifa: 1970–71-yil

Arezzo

 Italiya kubogi C seriyasi: 1980–81-yil
 C1 seriya: 1981–82-yil (Jirona B)

Manbalar

Havolalar 

 Inter arxivi  (in Italian)
 Inter Angelilo sahifasi 10-mart, 2005-yil arxivlandi, 25-fevral, 2005-yil olindi
 Angelilo Boka Juniors bilan (in Spanish)
 Biografiya (in Spanish)
 FIGC profili (in Italian)
 Argentinalik futbolchilar Italiyada

Italiya futbolchilari
Argentinalik futbolchilar
2018-yilda vafot etganlar
1937-yilda tugʻilganlar