3D

3D — uch oʻlchamli, yaʼni kengligi, balandligi va chuqurligi (uzunligi) boʻlgan narsani anglatadi. Bizning jismoniy muhitimiz uch oʻlchovli va biz har kuni 3 oʻlchamli fazoda harakat qilamiz.

Odamlar ob’ektlar orasidagi fazoviy munosabatlarni faqat ularga qarash orqali idrok eta oladilar, chunki bizda chuqurlik idroki deb ham ataladigan 3 oʻlchamli idrok mavjud. Atrofga qaraganimizda, har bir koʻzdagi toʻr parda atrofimizdagi ikki oʻlchovli tasvirni hosil qiladi va miyamiz bu ikki tasvirni 3 oʻlchamli vizual tasvirga aylantiradi.

Insonlar chuqur idrok etish uchun foydalanadigan baʼzi vositalar:

Stereoskopik koʻrish: ikki koʻz biroz farqli tasvirlarni beradi; yaqinroq ob’ektlar uzoqdan koʻra koʻproq ajratilgan koʻrinadi.

Masofa: siz diqqatni yaqin yoki uzoq ob’ektga qaratganingizda, koʻzlaringizdagi linzalar jismonan shaklini oʻzgartirib, ob’ekt qanchalik uzoqda ekanligi haqida maʼlumot beradi.

Parallaks: boshingiz harakatlanayotganda, yaqinroq narsalar uzoqdan koʻra koʻproq harakat qiladi.

Hajmni aniqlash: agar siz ob’ektning taxminiy oʻlchamini bilsangiz, uning qanchalik katta koʻrinishidan kelib chiqib, uning qanchalik uzoqligini taxmin qilishingiz mumkin. Xuddi shunday, agar siz ikkita ob’ekt bir-biriga oʻxshash oʻlchamda ekanligini bilsangiz, lekin biri ikkinchisidan kattaroq koʻrinsa, siz kattaroq ob’ektni yaqinroq ekanligini idrok etasiz.

Atmosfera taʼsiri: yorugʻlik havoda tasodifiy tarqalib ketganligi sababli, uzoqdagi ob’ektlar yaqin atrofdagi narsalarga qaraganda kamroq yorugʻlikka ega. Uzoqdagi ob’ektlar ham kamroq rangga toʻyingan koʻrinadi va fonga oʻxshash yengil rang tusga ega (odatda koʻk).

Fan, texnologiya va matematika

Uch oʻlchovlilik bilan bogʻliq 

 Uch oʻlchovli fazo
 3D kompyuter grafikasi, geometrik maʼlumotlarning uch oʻlchovli tasviridan foydalanadigan kompyuter grafikasi
 3D film, uch oʻlchovli tasvir illyuziyasini beruvchi kinofilm
 3D modellashtirish, har qanday uch oʻlchamli yuza yoki ob’ektning tasvirini ishlab chiqish
 3D bosma, uch oʻlchamli model shaklining uch oʻlchamli qattiq ob’ektini yaratish
 3D televizor, tomoshabinga uch oʻlchovlik idrokni yetkazuvchi televizor
 Stereoskopiya, uch oʻlchamli vizual maʼlumotlarni yozib olishga yoki tasvirda uch oʻlchamlilik illyuziyasini yaratishga qodir boʻlgan har qanday texnika.

Fan va texnologiya yoki tijorat mahsulotlarida foydalanish 

 3D proyeksiya
 3D renderlash
 3D skanerlash, uch oʻlchamli ob’ektlarning uch oʻlchamli tasvirini yaratish
 3D videooʻyini
 3-D secure, onlayn kredit va debet karta operatsiyalari uchun xavfsiz protokol
 Biela kometasi, yoʻqolgan davriy kometa 1826-yilda topilgan
 British Rail Class 207, baʼzan 3D sifatida ham tanilgan

Musiqa

Musiqachilar 

 Robert Del Naja (1965-yilda tugʻilgan), 3D sifatida ham tanilgan, ingliz rassomi va Massive Attack guruhidagi musiqachi
 The 3Ds, rok guruhi

Albomlar 

 3D (Go West albomi), 2010-yil
 3D (The Three Degrees albomi), 1979-yil
 3-D (I See Stars albomi) I See Stars guruhining debyut albomi
 3-D (SPC ECO albomi)
 3-D (TLC albomi), 2002-yil
 3-D (Wrathchild America albomi)

Qoʻshiqlar 

 „3-D“, Cheap Trickning 1983-yildagi " Next Position Please " albomidagi qoʻshigʻi

Boshqa foydalanilgan holatlar 

 3D aerobatika, aniq havo manevrlarini bajarish uchun uchuvchi samolyotlardan foydalangan holda uchish shakli
 3D (Long-Aylend avtobusi), Nyu-York shtatida avtobus xizmati
 Isroillik siyosatchi va inson huquqlari faoli Natan Sharanskiy tomonidan taqdim etilgan antisemitizmning 3D testi
 Oʻrta barmoq, qoʻlning uchinchi raqami (qisqartirilgan 3D).
 Uch oʻlchovli shaxmat
 Threepence, bir necha mamlakatlarda qoʻllaniladigan tanga, qisqartirilgan holda „3D“
 3D („Dudley Death Drop“), professional kurash boʻyicha ikki jamoaviy manevr

Manbalar 

Uch oʻlchovli grafikalar