MLDataScientist/Wikipedia-uzbek-2024-05-01 huggingface dataset:
Ekibastuz

Ekibastuz —() Qozogʻiston Respublikasi Pavlodar viloyatidagi shahar. 1898-yili poydevori qurulib, shahar mavqeini 1957-yilda oldi. Temir yoʻl stansiyasi. Pavlodardan 132 km janubi-gʻarbda. Aholisi 128,584 kishi (2012).

Ekibastuz deb atalishining sababi 

Ekibastuzda koʻmir koni ochilgunga qadar, uning sharqiy tomonida tuzli koʻl azaldan "Ekibastuz" degan nom bilan arxiv hujjarlarda uchraydi. Shunga bogʻliq bu yerdan topilgan koʻmir koni ham, shuning yonidagi shaharcha va shahar ham "Ekibastuz" deb nomlanadi.
Ekibastuz yosh shahar boʻishiga qaramay, oʻzining yirik korxonalari bilan butun jahonga taniqli. Qisqa vaqt ichida Qozogʻistonning „qora oltinli“ joyida paydo boʻlgan shahar, zamondoshlarimiz uchun nomi afsonaga aylanayapti. Faqat Ekibastuzda birinchi marotaba Qozog'istondagi koʻplab oldingi qatorli texnalogiyalar bilan taʼminlandi, yangi tipdagi qurol-aslahalar oʻrnatildi.
Ekibastuz shahri — konchilar va energetiklarning faxri. Hozirgi kunda uchta — „Bogatir“, „Shimoliy“ va „Sharq“ konlaridan koʻmir qazib olinadi. Ekibastuz koʻmiri Qozogʻistonning, O'ral va Gʻarbiy Sibirning elektr stansiyalarining ishlarini taʼminlab turibdi. Shahar faqat geografik joyi bilan emas, balki tarixiy oʻzgachaligiga ham qarab tashkil topdi.

Sanoati 
Koʻmir qazib olinadi. Temirbeton buyumlari, taʼmirlashmexanika, kontransport jihozlarini taʼmirlash, sut, pivo zavodlari, goʻsht kombinati ishlab turibdi. Ekibastuz yonida issiqlik elektr stansiyasi bor.

Aholisi 
Shahar aholisi 2012-yilgi maʼlumot boʻyicha 128 584 kishini tashkil qildi, shahar aholisi koʻp millatli hisoblanadi, milliy tarkibini quyidagi jadvaldan koʻrishingiz mumkin:
Aholining milliy tarkibi (1-yanvar 2010-yilgi):
 qozoqlar — 71 899 koshi (49,60 %)
 ruslar — 52 198 kishi (36,01 %)
 ukrainlar — 7 203 kishi (4,79 %)
 tatarlar — 4 052 kishi (2,80 %)
 olmonlar — 3 103 kishi (2,14 %)
 beloruslar — 1 235 kishi (0,85 %)
 boshqurtlar — 661 kishi (0,46 %)
 ozarbayjonlar — 659 kishi (0,46 %)
 moldavanlar — 623 kishi (0,43 %)
 koreyslar — 368 kishi (0,25 %)
 chechenlar — 318 kishi (0,22 %)
 polyaklar — 318 kishi (0,22 %)
 boshqalar — 2 329 kishi (1,61 %)
 Jami — 144 966 kishi (100,00 %)

Axborot Texnalogiya vositalari 
 Ekibastuzda chiqaradi:
 qozoq tilida „Otarqa“ gazetasi
 haftalik „Golos Ekibastuza “
 axborot haftaligi „Vesti Ekibastuza“ 
 „Ekibastuzskoe obozrenie“ gazetasi
 „Delovoy Ekibastuz“  jurnali
 reklama xabar haftaligi „Vitrina“

Adabiyotlar 
 Краснопольский А. По поводу статьи К. Егорова «Поездка на Екибастузские каменноугольные копи» // Рус. экон. обозрение. — 1900. — N 5. — С. 111—121
 Панин Д. М. Лубянка — Экибастуз: Лагерные записки. — М.: «Обновление», 1990. .
 Солженицын А. И. Знают истину танки! Том девятый. Собрание сочинений в 9 томах. — «Терра», 2005. .
 Солженицын А. И. Один день Ивана Денисовича: Рассказы. — М.: Центр «Новый мир», 1990. .
 Шевченко С. П. Экибастуз. — Алма-Ата: «Казахстан», 1982.
 Почётный гражданин города Экибастуза — ЦГБ Экибастуза, 2007.

Manbalar 

Qozogʻiston shaharlari
Fun.

fun. (tarjimasi: „shodlik“, „vaqtixushlik“) New York shahrida tuzilgan amerikalik indie guruhidir.

Guruh „We Are Young“ (Janelle Monáe bilan) va „Some Nights“ qoʻshiqlarini chiqarib, shuhratga erishdi. „We Are Young“ AQSh Billboard Hot 100 va Digital Songs chartlarida birinchi oʻrinlarga koʻtarildi, YouTube videosi 137 milliondan koʻp marta tomosha qilindi (5-oktabr, 2012).

Diskografiyasi 
Studiyaviy albomlari
 Aim and Ignite (2009)
 Some Nights (2012)
EP albomlari
Live at Fingerprints (2010)

Manbalar

Havolalar 
 Rasmiy sayti 
 fun. MySpace sahifasi
 fun. YouTube sahifasi

Grammy mukofoti sovrindorlari
Manti

Manti (, , , , ), shuningdek, manty (; ; tatarcha: манты), mantu (forscha, ; ) yoki manta (, manta, monta, манта, монта) — manti qasqonda bugʻ yordamida tayyorlanadigan yupqa yoyilgan xamir ichida mayda kesilgan goʻshtdan tarkib topgan taom.
Ushbu taom Markaziy Osiyo, Turkiya, Mongoliya, Koreya, Tatariston, Qirim xalqlarining anʼanaviy goʻshtli taomi. Manti soʻzi taxminlarga koʻra, xitoycha „mantou“ soʻzidan kelib chiqqan.

Tayyorlanishi 
Manti tayyorlash uchun maxsus xamirni qattiqroq qilib qorasiz, zuvala qilib sochiqqa oʻrab 15minutcha tindirganingizdan keyin yana bir bor mushtlab pishitib undan keyin oʻqlov yordamida yupqa qilib yoyasiz. Yoymadan 10x10 sm hajmli jildlar kesasiz. Yoki xamirdan yongʻok, kattaligida zuvalachalar uzib olib, har birini alohida — alohida juva bilan tugarak qilib yoyasiz: qalinligi 2 mm boʻlsin. Har bir jildga ketganicha qiyma solib manti tugasiz. Qiymasini tayyorlash: Yogʻli qoʻy goʻshtidan olib, oʻtkir pichoq bilan chumchuq tili qilib toʻgʻraysiz, yogʻini sal yirikroq, dumba yogʻi boʻlsa 1x1x1 sm kubik qilib, charvi yogʻini esa bodom kattaligida toʻgʻraysiz. Halqa — halqa qilib toʻgʻralgan piyozni taxta ustiga qoʻyib chopib yuborasiz. Shunday qilganda piyoz bir joyda toʻplanib qolmay qiyma ichida bir tekis tarqaladi. Bunga tuz, murch va zira qoʻshib, yaxshilab mijiysiz. Qiymangiz sellikkina chiqsin desangiz picha suv sevalab, aralashtiring. (Muljallangan tuzni sovuq choyda namakob qilib sevalasangiz yana ham yaxshi). Tugilgan mantilarni qasqonning yogʻlangan lappaklariga bir — biriga tegmaydigan qilib terasiz. Bugda pishish muddati 40 — 45 minut. Dasturxonga tortishda barmoqlaringizni sovuq suvga botirib issiq mantilarni — olasiz va laganlarga terasiz. Alohida idishda porsiyalab berishingiz ham mumkin, yuziga qatiq sevalaysiz, alohida idishda uzum sirkasi keltirib qoʻyasiz. Masalliq: hamiri uchun 500 gr oq un, 1 dona tuxum, 0,5 stakan iliq suv, 1 choy qoshigʻida tuz; qiymasi uchun 1 kg suy goʻshtining lahimi, 100 gr dumba yogʻi yoki 150 gr charvi, 500 gr piyoz, 1 choy qoshigʻida murch va shuncha zira olinadi. Tuz 0,5 stakan sovuq choyda namakob qilib sevalanadi. ESLATMA: a) yaqin terilgan mantilar pishganda semirib bir — biriga yopishib qoladi; b) lappak yogʻlanmasa manti ostining koʻchishi qiyin boʻladi, shakli buzilib, titilib ketadi; c) suvi qaynamasdan oldin quyilganda xamiri lapakka yopishib qoladi; d) suvi qaynagach, tuz sepish kerak, shunda bugʻning harorati kuchliroq boʻladi.

Manbalar

Havolalar

 Oʻzbekcha manti (Aba Sayyohdan)
Chinese Steamed Bun 饅頭
Qazigʻurt

Qazigʻurt — Qazigʻurt tumanidagi qishloq, tuman markazi. Viloyat markazi — Chimkent shahridan janubga tomon 65 km uzoqlikda, Qazigʻurt togʻining janubida, Keles daryosining oʻng yoqasida jaylashgan. Aholisi 14,563 kishi (2012).

Tarixi 
Poydevori 1905-yili qurilgan. Boshlanishida Shuqirbeket, 1916-yili Alekseevka, 1924—1993 yillari Lenin qishlogʻi deb nomlangan.

Ijtimoiy soha 
Qazigʻurtda 3 ta oʻrta, 1 asosiy, 1 boshlangʻich maktabi, kasb-hunar texnik maktabi, madaniyat uyi, klub, 3 ta kutubxona, masjid, stadion, kasalxona, shifoxona, elektr stansiyasi, telefon aloqa filiali, v.b. bor.

Manbalar

Havolalar 
 Казыгурт – Священный Курган или Колыбель человечества
 Информация о районе на сайте Южно-Казахстанской области.

Qozogʻiston qishloqlari
Temirlanovka

Temirlanovka — qishlog'i, Ordabasi tumanining markazi. Viloyat markazi Chimkent shahrining shimoli-gʻarbida va Chimkentdan 40 km uzoqlikda joylashgan..

Aholisi 
Qishloq aholisi 1970-yildagi statistika boʻyicha 5,363 kishini tashkil qilgan (2,483 nafari erkaklar va 2,880 nafari ayollar). Qishloqning aholisi 2012-yilda esa 12,414 kishini tashkil qildi.

Georafiya 
Temirlanovka dengiz sathidan 301 m balandlikda joylashgan. Qishloq hududidan «Gʻarbiy Yevropa — Gʻarbiy Xitoy» xalqaro avtomagisstralini oʻtkazish rejalashtirilmoqda.

Manbalar

Havolalar 
 Темирлановка на картах

Qozogʻiston qishloqlari
Shauldir

Shauldir — qishlogʻi, Otirar tumanining (1934-yildan buyon), markazi. Viloyat markazi Chimkent shahridan shimoli-gʻarbga tomon 142 km uzoqlikda, Oris daryosi va D.Altinbekov nomli kanal yoqasida joylashgan. Aholisi 8,382 kishi (2012).

Ijyimoiy soha 
Qishloqda madaniyat uyi, 9 ta kutubxona, 2 ta masjid, „Oq bars“ sport zali, „Qarligʻash“ kinoteatri, „Juldiz“, „Jibek joʻli“ restaranlari, „Baris“ pahta qabullash punkti, Shauldir SES-i, 6 ta oʻrta, musiqa, sport maktablari, „Baldirgʻan“ bola bogʻchasi, „Bala oʻmir“ shifoxonasi, tuman kasalxonasi faoliyat yuritmoqda.

Manbalar

Havolalar 
 Информация о районе на сайте Южно-Казахстанской области.

Qozogʻiston qishloqlari
Shoʻlaqoʻrgʻan

Shoʻlaqo’rgʻan - qishlogʻi, Janubiy Qozogʻiston viloyatidagi Sozaq tumanining (1934-yildan buyon) markazi. Viloayt markazi Chimkent shaharidan shimolga tomon 190 km uzoqlikda, Qoratauning shimoliy hududida joylashgan. 1957-yildan qorakoʻl qoʻyini etishtiradigan markaz boʻlgan. Aholisi 9,213 kishi (2012). Qishloq orqali Chimkent — Kentov, Turkiston — Janatas avtomabil yoʻllari oʻtadi.

Manbalar

Havolalar 
 Informatsiya o rayone na sayte Yujno-Kazaxstanskoy oblasti.
 Norasmiy sayti
 Aua rayi rp5.kz saytinda
 Suretterі foto-planeta.com saytinda

Qozogʻiston qishloqlari
Turar Risqulov (qishloq)

Turar Risqulov qishlogʻi — Janubiy Qozog'iston viloyati Tulkibosh tumanining markazi. Chimkent shahrining shimoli-sharqiy tomonida 98 km uzoqlikda joylashgan Aholisi 18,535 kishi (2012).

Tarixi 
Poydevorini 1891-yili Rossiyadan koʻchib kelganlar qurgan. 1928-yili Juali tumanining markazi, 1957-yili sut mohsulotlarini qayta ishlash markazi boʻlib, 1993-yilgacha Vannovka qishlogʻi deb nomlanib keldi.

Aholisi 
Qishloq aholisi 2012-yil 10-martdagi maʼlumot boʻyicha 18,535 kishini tashkil qildi. Qishloqning milliy tarkibi quyidagicha: qozoqlar — 80,8 %, ruslar — 6,5 %, oʻzbeklar — 4,4 %, ozarbayjonlar — 4,1 %, turklar — 1,9 %, boshqalar — 2,3 %.

Ijtimoiy soha 
Qishloqda 4 maktab, shulardan, № 1 Lomonosov nomidagi maktab-gimnaziyasi, Abay nomli maktab-litseyi, „Quralay“ umumiy oʻrta maktabi, Pushkin nomli umumiy oʻrta maktabi bor. 2010-yil Ilyasova Farida Azmedan qizi boshchiligi bilan "Uch tilda bilim beruvchi bolalarga uchun maktab-intarnatning ochilish marosisi boʻldi. Shuningdek tumanda M.X Dulati nomli madaniyat uyi, tuman kutubxonasi, masjid, markaziy kasalxona, shifoxona, sil, teri kasalliklar dispanseri, SES. faoliyat yuritadi.

Manbalar 

Qozogʻiston qishloqlari
Lenger

Lenger — (qoz. Ленгер) Janubiy Qozog'iston viloyatida joylashgan shahar, Toʻlebiy tumanidagi shahar (1945-yildan buyon), tuman markazi (1956-yildan buyon), temir yoʻl stansiyasi. Chimkent shahridan janubi-sharqqa tomon 30 km, Bodom daryosining oʻng yoqasida joylashgan. Aholisi 25,298 kishi (2012).

Tarixi 
Poydevori 19-asrning 70-yillarida qoʻngʻir koʻmir qazish uchun kichkina kon maqsadida qurilgan. Norasmiy manbalarga tayansak Lengir nomi oʻzbekning „Langar“ soʻzidan olingan boʻlib, (qozoqchasi Ungir) Langar daryosining nomiga qoʻyilgan, keyinchalik „Ungir“ soʻziga yaqinlashtirib, Lengir deb atalib ketgan. Kengash Ittifoqi davrida „Lenger“ deb atalgan.

Sanoati 
Mashinasozlik, yengil sanoat korxonalari bor. Lenger yaqinidan 19-asrning 80-yillaridan koʻngʻir koʻmir qazib chiqariladi.

Manbalar

Havolalar 
 Toʻlebiy tumani 

Alifbo tartibida aholi punktlari
Turkiston viloyati shaharlari
Toʻlebiy tumani aholi punktlari
Oris (shahar)

Aris — (qoz. Арыс)  Qozogʻiston Respublikasi Janubiy Qozogʻiston viloyatidagi shahar. Shahar aholisi 2013-yilgi statistika boʻyicha 41,586 kishini tashkil qildi.

Aris shahri tuzulishining xronogiik tartibi 

 1900-yili temir yoʻl qurulishi boshlandi;
 1904-yili Aris stansiyasi quruldi;
 1928-yili 17-yanvarda Aris tumani tashkil topdi;
 1932-yili 11-martda Arisga ishchi poselkasi maqomi berildi;
 1956-yili 31-iyulda Arisga shahar maqomi berildi;
 1965-yili 10-dekabrda Qozoq SSR-ning Oliy Kengash Prezidiumining Farmoniga binoan Aris shahri Chimkent viloyatiga boʻysinuvchi shahar boʻldi;
 1988-yili 25-iyulda Qozoq SSR-ning Oliy Kengash Prezidiumining Farmoniga binoan Aris shahri va Boʻgan tumani biriktirilib, markazi Aris shahri boʻldi;
 1989-yili 13-oktyabrda Qozoq SSR-ning Oliy Kengash Prezidiumining Farmoniga binoan Boʻgan tumanidagi Montaytas qishloq kengashi bilan Chordara tumaninng Taxirkoʻl qishloq kengashi Aris shahrining tarkibiga kirdi;
 1992-yili Aris tarkibida qishloqlari bor shahar boʻlib tashkil topdi va shaharni boshqarish Aris shahri hokimyatining nazoratiga oʻtdi.

Manbalar

Havolalar 
 Aris na sayte Yujno-Kazaxskoy oblasti
 Ofitsialniy sayt Maslixata goroda Aris

Alifbo tartibida aholi punktlari
Turkiston viloyati shaharlari
Sibir Davlat Aerokosmik Universiteti

Sibir Davlat Aerokosmik Univesiteti (Сибирский государственный аэрокосмический университет) - Sibirda joylashgan universitet.

Havolalar 
 universitetning sayti 

Rossiya
Janaoʻzen

Janaoʻzen —() Mang'istau viloyatidagi shahar. Viloyat markazi — Aqtau shahridan janubi-sharqgacha 150 km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 103,598 kishi (2013).

Tarixi 
Shahar poydevori 1968-yil shu joydagi yirik „Oʻzan neft konining“ ochilishi bilan qurilgan. 1973-yil 20-martda Janaoʻzen viloyat ahamiyatiga ega shaharga aylandi.

Sanoati 
Janaoʻzen Qozog'istondagi yirik neft-gaz qazib olish markazi boʻlib hisoblanadi. Bunda neft va gaz oladigan va ularni qayta ishlaydigan „Oʻzenmunaygaz“ Aj birlashgan tashkilot bor. Ularning eng kattasi „Qazaqgazmunayoʻndeu“ zavodi.

Aholisi 
2013-yili 1-iyuldagi statistika boʻyicha shahrda (atrofidagi qishloqlar bilan qoʻshib hisoblaganda) 127,5 ming kishini tashkil qildi. Jami viloyatning 17 %. Aqtovdan Janaoʻzengacha masofa 150 km. Shahar aholisi koʻp millatli hisoblanadi. Shaharda katta salmoqqa ega boʻlgan millatlar: qozoqlar, ruslar, ukrainlar, qoraqalpoqlar.

Janaoʻzen voqeasi 
1989-yil shahar aholisi, chetdan kelgan ishchilarning qozoqlar ustidan kulib, kamsitganligiga norozilik bildirib qoʻzgʻalonga chiqishdi. Kavkaz millatining vakillarini maxsus samalyotlar bilan koʻchirdi. Aholining qoʻzgʻaloni „Vityaz“ maxsus harbiylarning kuchi bilan bosildi.

Manbalar 

Qozogʻiston shaharlari
Rudniy

Rudniy —() Qozogʻiston Respublikasi Qoʻstanay viloyatidagi shahar. Tobol daryosi (Ob havzasi) chap sohilida. Temir yoʻl stansiyasi (Jelezorudnaya). Qoʻstanaydan 50 km janubi-gʻarbda joylashgan. Aholisi 127,552 kishi (2012). 1957-yilda temir ruda koni ishga tushirilishi va SokolovskSarbaysk kon boyitish kombinatining ishga tushirilishi munosabati bilan vujudga kelgan. Kimyo tolasi zavodi, oziq-ovqat sanoati korxonalari, industrial instituti bor.

Tarixi 
1949-yili 18-fevralda Oltoy geologiya ekspeditsiyasining uchuvchisi M.G.Surgutanov „Saribay“ jarligining ustidan uchib borayotib, birdaniga kompas tili janubni koʻrsatganini koʻradi. Uch oydan keyin Surgutanovning kompasning koʻrsatgan joyiga geologlar va geograflar keladi. Ular Saribay hududida yirik kon oʻrni borligini aniqlaydi. 1949-yili bahorda V.P.Novikov Sokolov temir koni foydali qazilmalarini ochadi.
         
1954-yili yozda hukumat kombinat qurulishini boshlash toʻgʻrisida farmonni imzoladi. Shu vaqtda shahar qurulishi ham boshlandi. 1955-yilgi mayda ilk bor qurulishchilar keldi, ular trest boshqaruvchisi Ya.M.Gimmelmash va V.Sh.Buresh boʻldi.

Hozirgi shahar 
Rudniy shahrining maydoni — 0,1 ming kv.m. tashkil qiladi.

Viloyat markazidan uzoqligi — 46 km.

Aholisi — 127,552 kishi (2012). Aholining milliy tarkibi quyidagi jadvalda (2010):
 ruslar — 73 024 kishi (58,34 %)
 qozoqlar — 25 956 kishi (20,74 %)
 ukrainlar — 12 681 kishi (10,13 %)
 olmonlar — 3 531 kishi (2,82 %)
 tatarlar — 3 345 kishi (2,67 %)
 beloruslar — 2 533 kishi (2,02 %)
 boshqurtlar — 750 kishi (0,60 %)
 koreyslar — 335 kishi (0,2 %)
 boshqalar — 2 709 kishi (2,16 %)
 Umumiy — 125 179 kishi (100,00 %)

Taʼlim 
Shaharda 12 maktabgacha jamoa, 23 ta umumiy bilim beruvchimaktab, 1 qoʻshimcha, 1 kechki payt oʻqiydigan maktab, 1 maktab-internati, 1 oliy oʻquv mahkamasi, 4 kolledj, 3 ta kasb-hunar maktablari faoliyat yuritadi. Shahar maktablarining deyarli barchasi internet tarmogʻiga ulangan.

Tibbiyot 
Shaharda 9 tibbiy xizmat koʻrsatuvchi davlat obʼekti (7 kasalxona mahkamasi, 1 shifoxona va 1 tibbiy punkti) va 4 ta hususiy (1 kasalxona va 3 ambulator-shifoxona mahkamasi) faoliyat yuritadi.

Manbalar

Havolalar 
 Официальный сайт города Рудный 
 Информационный сайт Костанайской области

Qozogʻiston shaharlari
Polyaklar

Polyaklar — xalq, Polshaning asosiy aholisi (37,75 mln. kishidan or-tiq). Umumiy soni 44,2 mln. kishi (1990-yillar oʻrtalari), jumladan, Rossiya Federatsiyasida 94,6 ming kishi, Ukrainada 219,2 ming kishi, Litvada 258 ming kishi, Belorussiyada 417,7 ming kishi. Polyak tilida soʻzlashadi. Dindorlari — asosan, katoliklar. Polyak elatining shakllanishida Xalqlarning buyuk koʻchishidai soʻng Polsha hududida qolgan gʻarbiy slavyan qabilalari muhim rol oʻynagan. Polsha davlati barpo i etilgan davrda polyak elati ham shakllangan (10—11-asrlar). Uning etnik asosini polyanlar, slenzanlar, vislyanlar, mazovshanlar, pomorliklar tashkil qilgan. Koʻp millatli Rech Pospolita davlati (1565-yil tashkil topgan) doirasida polyak millati uyushuvi jarayoni sodir boʻlgan. P.ning yar-midan ortigʻi shaharlarda yashaydi va koʻp tarmokli sanoat va xizmat koʻrsatish sohasida band. Qishloq xoʻjaligining asosiy tarmogʻi — gʻallachilik.

Polyaklar — millat, Polshaning tub xalqi. MDH davlarida, AQSh, Fransiya, Kanada, Belgiya, Braziliya, Argentina, v.h. davlatlarida yashashadi. Umumiy soni 60 million kishi. Slovyan tillarining gʻarb guruhiga kiruvchi polyak tilida gaplashadilar. Alifbosi Lotincha. Dini Masihiylik dinining katolik tarmogʻiga mansub. Polyaklarning etnik asosini qadimgi oʻrta asrlardagi polyan, slezan, vislyan, mazovshan, pomoryan slovyan qabilalari tashkil qilgan. Millat boʻlib 10 — 11 asrlarda Polyak davlati tashkil topgandan keyin shakllana boshladi. Asosiy qismini gʻarbiy slovyan qabilalari tashkil qildi. Polyaktarning koʻpchiligi shahar hududlarida yashashadi. Ular har hil sohadagi korxonalar va xalqqa hizmat koʻrsatish joylarida ishlashadi. Tabiiy oʻzgachaligi va tarixiy qismatlari har bir joyda oʻziga xos milliy xoʻjalik va madaniyatning shakllanishiga taʼsir qilgan. Malopolsha va Sileziya oʻxshash togʻli hududlarda chorvachiligi, Pomorening gʻarbi va sharqida dengiz kasbchiligi qadimdan rivojlangan. Milliy kiyimlari: ayollar yubka, koʻylak, sirtidan oltin va kumush zar bilan toʻqilgan korsaj; erkaklar yoqali koʻylak, yoʻl-yoʻl shim, koʻk kaftan, boshiga konfederatka kiyadi. Xalq orasida hunarmandchilikning koʻp turlari (toʻqimachilik, tikinchіlik, kulolchilik, duradgorlik, v.b.), ogʻiz adabiyotlari (kundalikdagi musiqalar, afsonalar, ertaklar, v.b.) saqlangan.

Manbalar
Kentau

Kentau — (qoz. Кентау) Qozogʻistonning Janubiy Qozogʻiston viloyatidagi shahar (1955-yildan). Qoratov tizmasi yon bagʻrida, 250–300 m balandlikda, Chimkentdan 225 km shimoli-gʻarbda, Turkiston temir yoʻl stansiyasidan 40 km joylashgan. Aholisi 61,860 kishi (2012).

Aholisi 
Shahar aholisi 2013-yilgi statistika boʻyicha (qishloq okruglari bilan qoʻsha hisoblaganda) 90,171 kishini tashkil qildi. Aholining milliy tarkibi quyidagicha:
 qozoqlar — (65,7 %)
 oʻzbeklar — (25,2 %)
 ruslar — (5,4 %)
 boshqalar — (3,7 %)
Shahar tashkil topgan vaqtda ruslar koʻplab koʻchib kela boshladi, ulardan boʻlak yunonlar, olmonlar, koreyslar, chechenlar ham koʻchib kelishdi.

Milliy tarkibi 
2022-yil 1-yanvar oyidagi hisobotga koʻra shahar aholisi 209 325 kishini tashkill qildi. Qozogʻiston Respublikasidagi aholisining deyarli yarmini oʻzbeklar tashkil qiluvchi yagona shahar hisoblanadi. Shahar aholisining milliy tarkibi quyidagicha:

 Qozoqlar — 117 986 kishi (56,36 %)
 Oʻzbeklar — 84 381 kishi (40,31 %)
 Ruslar — 3 807 kishi (1,89 %)
 Tatarlar — 1 134 kishi
 Ozarbayjonlar — 646 kishi
 Turklar — 244 kishi
 Boshqalar — 1 127 kishi
 Umumiy — 209 325 kishi

Sanoati 
Shaharda polimetall rudalari boyitiladi. Ekskavator va transformator zavodlari, temir-beton konstruksiyalari zavodi, kon-metallurgiya texnikumi bor.

Ijtimoiy soha 
Shaharda madaniyat uyi, markaziy kutubxona, park, kinoteatr, „’’Kentau shugʻilasi’’“, „Kentau“ nomli shahar gazetalari, shahar „Inkar“ telekanali faoliyat yuritadi. Kentau shahrida Xalqaro qozoq-turk universitetining ekologiya, tibbiyot fakultetlarning filiallari, musiqa, tasviriy sanʼat, sport, „Darin“ maktablari, maktab-gimnaziya, kasbi-texnik maktabi, togʻ-kon metallurgiya kolledji, agrokolledj bor.

Galereya

Manbalar

Havolalar 
 Кентау на официальном сайте Южно-Казахстанской области  
 «Кентау: город сбывшихся надежд» — статья к 50-летию города 
 «От древнего Понта до Кентау» — статья на сайте понтийских греков  
 Комплексная оценка внешних факторов, определяющих здоровье детей и подростков промышленного центра Южного Казахстана, на примере города Кентау 

Alifbo tartibida aholi punktlari
Kentau
Turkiston viloyati shaharlari
Temirtau

Temirtov — () shahar, Markaziy Qozog'istonning, Qarag'andi viloyatida Nura daryosining yoqasida joylashgan.
U butkul Qozogʻistonga, MDH davlatlariga oʻzining er osti foydali qazilmalari bilan mashhur, Temirtov — Qozogʻistonning yirik isdustrial markazi. Temirtovdagi „Mittal Stil“ zavodi choʻyan, poʻlat, aglomerat va boshqalarni ishlaydi. Bu mahsulotlar Qozogʻistondagi barcha mahsulotlarni, korxonalarni taʼminlaydi. Shu bilan birga, oʻzining mahsulotlarini 60-dan ziyod davlatlarga eksport qiladi.

Aholisi 
Shahar aholisi 2012-yilgi maʼlumot boʻyicha 173 729 kishini tashkil qildi. Agar bu raqamni 2010-yilgi maʼlumotga solishtirsangiz shahar aholisining kamayganini koʻrasiz, bunga asosiy sabab shahardagi slovyan xalqlarining chet ellarga koʻchib ketishidir. Shaharning milliy tarkibini quyidagi jadvaldan koʻrishingiz mumkin:
 ruslar — 108 003 kishi (61,36 %)
 qozoqlar — 36 858 kishi (20,94 %)
 ukrainlar — 9924 kishi (5,64 %)
 olmonlar — 5168 kishi (2,94 %)
 tatarlar — 4361 kishi (2,48 %)
 beloruslar — 2267 kishi (1,29 %)
 koreyslar — 1648 kishi (0,94 %)
 yunonlar — 918 kishi (0,52 %)
 boshqurtlar — 585 kishi (0,33 %)
 chechenlar — 577 kishi (0,33 %)
 ozarbayjonlar — 566 kishi (0,32 %)
 polyaklar — 515 kishi (0,29 %)
 mordvalar — 513 kishi (0,29 %)
 chuvashlar — 468 kishi (0,27 %)
 moldavanlar — 410 kishi (0,23 %)
 oʻzbeklar — 284 kishi (0,16 %)
 boshqalar — 2701 kishi (1,67 %)
 Umumiy — 176 012 kishi (100,00 %)

Sanoati 
Temirtovda Qaragʻandi metallurgiya kombinati va issiqlik elektr markazi bor. Metall quyishmexanika, sintetik kauchuk zavodlari, "Karbid" ishlab chiqarish. birlashmasi, oziq-ovqat korxonalari, Qaragʻandi metallurgiya kombinati huzurida oliy texnika oʻquv yurti, kimyomexanika va qurilish texnikumlari, musiqa va tibbiyot bilim yurtlari, teatr faoliyat koʻrsatadi.

Televideniye va Radio 
 "„TV-29“ Telekompaniyasi" 29 DMV
 "„Sfera“ Telekompaniyasi" 41 DMV
 "„TKT“ Telekompaniyasi" 26 DMV
 „43 kanal“ Telekompaniyasi" 43 DMV
 „Radio 102“ 102 FM

Manbalar 

Qozogʻiston shaharlari
Oʻsh voqeasi

Bu maqola 1990-yil sodir boʻlgan milliy nizo haqida. 2010-yilgi qirgʻin uchun Qirgʻiziston janubidagi tartibsizliklar maqolasiga qarang.

Oʻsh voqeasi — 1990-yil Qirgʻizistonning janubida qirgʻizlar va oʻzbeklar orasida boʻlib oʻtgan milliy nizo. Oʻsh shahrida 1990-yil iyun oyida asosan oʻzbeklar yashagan kolxozning qirgʻiz millati vakillariga boʻlib berilishi natijasida chiqqan nizo qonli toʻqnashuvlarga aylanib ketgan. Shahar atrofida joylashgan qishloqlardan qirgʻiz millatiga mansub kishilar kelgunicha oʻzbeklarning qoʻli baland kelgan. Shaharda favqulodda vaziyat va komendant soati eʼlon qilingan va Oʻzbekiston SSR bilan Qirʻgiziston SSR oʻrtasidagi chegara yopilgan. Sovet hukumati voqea yuz bergan joyga 2000 sovet harbiylarini kirgizadi. Avgust oyigacha vaziyat tinchimaydi. Rasmiy maʼlumotlarga koʻra Oʻsh qirgʻinida 300 dan oshiq yoki 600 dan ziyod kishi halok boʻlgan. Norasmiy manbalarga koʻra 1000 dan oshiq kishi halok boʻlgan.

Yana qarang 
 Qirgʻizistondagi tartibsizliklar (2010)

Manbalar

Havolalar 
 1990-yilgi Oʻsh qirgʻini, Kommersant gazetasi 
 1990-yilgi Oʻsh qirgʻini. Fojeaning xronologiyasi, Fargʻona axborot agentligi 
 „Sovetlar millatlararo nizoga aralashdi“, The New York Timesda 1990-yil 11-iyunda chop etilgan maqola 
 „Sovetlar Oʻrta Osiyoda joylashgan Oʻsh shahrida yangi milliy nizolar sodir boʻlgani haqida xabar berdi“, The New York Timesda 1990-yil 18-iyulda chop etilgan maqola 

Millatlararo mojarolar