ARRAIZ BARBADILLO (EH Bildu, 2014-12-11):
Egun on guztioi.
Irailaren 25ean hementxe egindako politika orokorrari buruzko osoko bilkuran, EH Bilduren izenean niri egokitu zitzaidan ate bat irekitzea. Ba gaur bertan ate hori ixtera nator.
Orduan gure taldeak eskaintza politiko hirukoitza egin zuen, hiru eskaintza horietatik bat, murrizketa sozialik gabeko aurrekontu proiektua egitekoa zen, ezin izan da. EH Bilduren partetik borondate politiko guztia egon arren, aurtengo Aurrekontuek ere murrizketak ekarriko dituztelako.
Hona ekarri dut Gasteizko lagun batek bidalitako dokumentazioa, gure bulegora bidali du Legebiltzarrean dugun bulegora.
Gizarte laguntza kendu diote bere familiak gehien behar zuen momentuan, gero eta jende gehiagok bidaltzen digu halako dokumentazioa gure bulegora, desesperazioaren ahotsa, beltza zuriaren gainean, murrizketen ondorio lazgarriak, herritarren hauen egoera larriak EH Bilduk gaur hemen aurkezten duen osoko zuzenketaren zergatiak azaltzen ditu.
Jaurlaritzak behin eta berriz pertsonak helburu dituela esaten badu ere, zenbakien beste lehentasun batzuk dituela adierazten digute, ez dira inoiz hitzak zenbakietatik hain urrun izan.
Éstas no son las cuentas que necesita la sociedad vasca, hay prioridades, pero sin lugar a dudas, éstas no son las personas.
Aurrekontu egitasmo honen ia % 10ak zor publikoa deritzotena ordaintzea du helburu, hori bai lehentasuna Jaurlaritzarentzat. Are gehiago, % 20ko igoeraz hitz egiten ari gara.
Banketxeek utzitako zorra kitatzea bai lehentasun, bitartean enpresa handienetako buruei eta ondare handienak dituztenei 500 milioi euro barkatzen zaizkie. AHTak, hau ere lehentasun zalantzarik gabe izaten jarraitzen du, ez dago dirurik, ia ezertarako ez dago dirurik baina hara doa gure inbertsio atalaren % 70. Nora? Ez dakigu, agian hurrengo zulora.
Jarraitzen dugu honezkero, prestakuntzarako eta laneratzerako estrategia garbirik gabe eta Lanbidek misterio bat izaten jarraitzen du, gure gazteak luzaroan langabezira kondenatuz, zer esanik ez gizarte laguntzei buruz, horretan eta murrizketako oso nabarmenak dira, gizarte larrialdietarako laguntzak betetzeko 31 miloi beharko genituzke eta Jaurlaritzak bakarrik 21 jarriko ditu. Kontziliaziorako laguntzak betetzeko 50 milioi baino gehiago beharko genituzke, Jaurlaritzak 30 pasatxo jarriko ditu, aurten ere motz geldituko gara eta honezkero badakigu.
(...), RGI famatuak benetan eskubide subjektibo giza bermatzeko 60 milioi gutxienez faltan izango dira berriro eta sektore publikoa, Osasungintza eta Hezkuntza, aurten diru gehiago egonda Aurrekontuetan pisu espezifikoa galtzen dute, beraietako bakoitzak % 0,9a.
Euskarak Jaurlaritzaren Aurrekontu egitasmoan gure hirugarren munduan izaten jarraitzen du, hori dela eta, aurten osotasunaren % 0,7 besterik ez da izango. Gauzak horrela, inbertsio maila honekin jarraituz gero, euskararen erabilpenaren normalizazio Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ere ez da beste ehun urtetan ere gertatuko.
Nolako Aurrekontu egitasmoa halako politika ekonomiko eta sozialak. Bi dira, batez ere, Aurrekontu egitasmoen ondorioz, kezkatzen gaituzten joerak. Lehenengoa, Letonian izan ezik, Espainia da azken urtetan aberatsen eta txiroen arteko arraia gehien handitu duen Estatua, aditu batzuk diote, krisiaren ondorio zuzena dela, ala krisi egoeran aplikatu diren politiken ondorio zuzena esango genuke.
EAJk PSEren eskutik aurkeztu digun Aurrekontu egitasmoak politika horietan sakontzen du, aberatsen eta txiroen arteko arraiak gero eta gehiago handituz, Caritasek berak, ez EH Bildu baizik eta Caritasek bere azken txostenean adierazi duen bezala. Euskal gizartean gero eta nabarmenagoa da bi gizarte sortzen ari direla eta bien arteko amidelgia gero eta sakonagoa dela.
Espainiar estatuko gizartearen dualizazioa, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoara ere irizten ari da, gehien sufritzen dutenekin egotea ez da nahikoa, herritar horien egoerei irtenbide zehatzak ematea baizik. Momentuz, babes sare publikoak indartzea eta horretarako noski, behar diren diru partidaz hornitu, gizarte giza gure etorkizuna zaintzeko inbertsorik onena da.
Bigarrena, zorionez Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan espainiar Estatuan dagoen gain zorpetze maila egoeratik urrutik gaude, gure finantza sistemaren egoera ere askoz osasuntsuagoa da. Halaber, gure industria ehunaren pisu espezifikoa askoz handiagoa da, gure ekonomiak eta espainiar Estatukoak ez dute ondorioz zer ikusirik.
Hemen, espainiar Estatuan, sistematikoki aplikatzen dituzten neurri eta politika aplikatzeak ez du batere sentsurik, gure ekonomiari dagozkion ahalmen eta gaitasunak askatzeko beste politika batzuk behar ditugu. Industria maian propaganda gutxiago, plan aurkezpen gutxiago eta inbertsio sendoa eta iraunkorra, formazioan, berrikuntzan eta teknologian.
Asko dugu hobetzeko, asko dugu ikasteko, baina Espainiar Estatuko politika ekonomiekiko segidismoa egiteak gure ekonomiaren aukerak itotzen ditu. Ez du balio Bruselatik edo Madrildik datozen politikak direla esateak, ematen du batzuetan komeni dela erabakiak han hartzen direla esatea, sama hori beste batzuen gainean uzteko eta hemen, Euskal Herrian, politika berberak beste erremediorik ez balego bezala, baina atsegin handiz egiteko.
Krisi egoera honetara ekarri gintuzten politika ekonomikoek, krisi egoeratik ateratzea zaila baino ezinezkoa izango da, eredu ekonomiko eta soziala eraldatzea ezin bestekoa beraz. Hori egin aurretik, politika ekonomiko eta sozialak aldatzen hastea urgentziazkoa da.
Jaurlaritzaren lehentasunak eta EH Bildurenak Aurrekontu egitasmoa egiterakoan zeharo desberdinak dira, hori eta garbi gelditu da. Eredu ekonomiko eta sozial desberdinak eta askotan kontrajarriak irudikatzen dituztelako, hori dela eta gure osoko zuzenketa.
Nolako politika ekonomiko eta sozialak, halako Aurrekontu egitasmoa. Egoera zail honetatik irteteko hartu behar ditugun erabakiak politikoak dira, EH Bilduk argi eta garbi du, Euskal herritar bat ere ezin daiteke bazterrean gelditu, herri proiektua dugunok gizarte kohesionatu batean bizi nahi dugu...
...EH Bilduk argi eta garbi du, euskal herritar bat ere ezin daiteke bazterrean gelditu.
Herri proiektu hau dugunok gizarte kohesionatu batean bizi nahi dugu, horrek gure garapenaren adierazle nagusi bilakatuz. Gizarte kohesioa lantzea da inork bazterrean ez uzteko konpromisoa. Horren oinarria da gehien dutenek gehiago eman behar dutela, guzti-guztiek oinarrizkoa izan dezaten.
Norabide horretan, 1933. urtean Ameriketako Estatu Batuetan Franklin Delano Roosevelt presidenteak, beste neurri askorekin batera, gehieneko soldata ere ezartzea proposatu zuen. Kasu hartan, berak hitz egin zuen soldata txikiena bider 25.
Bere ustez, hainbeste herritar gosez sufritzen ari zirenean, beste estatu batuar batzuen aberastasunak mugarik ez izatea erabat inmorala zen. Ez zen bere ustetan jarrera batere abertzalea.
Roosevelt presidenteak bere politika ekonomiko eta sozial berriei New Deal izen orokorra eman zien. New Deal, hitzarmen berria. Gure iritziz, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan ere euskal herritarren arteko hitzarmen berria behar dugu, hitzarmen sozial berria, oinarri xume eta zehatz baten gainean, gure herriaren etorkizunerako euskal herritar guzti-guztiok beharrezkoak garela.
Beste modu batez esanda, gure ekonomiak euskal herritar guzti-guztiak beraien eskubide sozialen jabe duintasunez bizi ahal izatea bermatu behar du. Hori da gure erabaki politikoa.
Euskal herritarren arteko hitzarmen berri horretarako lau oinarri eskaintzen ditugu. Lehenengoa, eredu ekonomiko honek sortutako desberdintasunak eta, ondorioz, behar sozialak gero eta handiagoak dira, justizia sozialaren bidean murrizketarik gabeko politika publikoak indartu behar dira.
Bigarrena, diru gehiago behar dugu. Horretarako, gehien dutenek gehiago eman behar dute. Europan batez besteko dagoen zerga presioa ezarriko bagenu, hau da, 7 puntu gora, 4.000 milioi, Gatzagaetxebarria jauna, 4.000 milioi gehiago izango genituzke. Zerga erreforma beraz, ezinbestekoa da.
Hirugarrena, enplegua sortzeko gure industrian inbertsio sendoak eta iraunkorrak behar ditugu, gure ekoizpen eredua eraldatuz, berrikuntzaren eta teknologiaren alde egiazko apostua egin behar dugu.
Eta laugarrena, batzuk diote lehenengoz krisitik irten behar dugu eta gero status politiko berriari buruz mintzatuko gara. Ez, alderantziz da. Gure ekonomiari dagozkion erabakiak hemen hartu behar ditugu, bestela, neurri okerrak aplikatzen jarraituko dugu eta krisitik ateratzea gehiago kostatuko zaigu.
Espainiako eredua eta hemengoa zeharo desberdinak dira. Gure ekonomia desberdina da, beraz, gure erabaki ekonomikoek ere desberdinak izan behar dute.
Gure iritziz, aurrera begira ere, lau oinarri nagusiei buruz eztabaidatu eta adostasunak bilatu beharko genituzke, halaber, lau irizpide nagusi horiek Euskal Autonomi Erkidegoko aurrekontu egitasmoa ardazteko baliagarriak izaten jarraitzen dutela uste dugu.
Baina, jakina den bezala, aurrekontu egitasmoa Legebiltzarrera ekartzea ez zen gure ardura, Jaurlaritzarena baizik. Horregatik ez genion inoiz Jaurlaritzari EH Bilduk egingo lukeen aurrekontu egitasmoa aurkezteko eskatu.
Are gehiago, bere lehentasunak, bere eredua bestelakoa dela jakinda, batez ere lehen aipatu dudan lehenengo irizpidearen inguruan adostasuna lantzen saiatu ginen.
Horregatik, gure eskua Jaurlaritzari zintzoki luzatu genion, gure buruari jarritako lehentasunaren arabera, murrizketa sozialik gabeko politika publikoak, hain zuzen ere, adostasun hori lantzeko.
EH Bilduren proiektu politiko eta sozialetik urrun, murrizketa sozialik gabeko aurrekontuak lortzea bazen aurrerapausoa, gure ustez, eta ahaleginean tematu gara, proposamenak mahaiaren gainean jarri ditugu.
Gure jarrerak Jaurlaritzaren partetik maximalistatzat ez hartzearren, lehenengo momentutik blokeorik erakar dezaketen elementuak –esate baterako, abiadura handiko trena edo defizit muga edo halakoak– alde batera uztea hobetsi genuen, adostasuna erraztea gure helburua baitzen.
Akordioa lantzeko benetako borondatea erakutsi nahi izan dugu. Gure asmoari zehaztasun falta egotzita, murrizketa sozialik ez egoteko zenbakiak ere eman genituen.
Gure helburua ez zen zenbaki horiek lubaki bihurtzea eta negoziaketa oztopatzea, guztiz kontrakoa, alde bien artean negoziatzen hasteko oinarri bat eman nahi izan genuen, oinarri zehatz eta kuantifikagarria.
Zifra bat plaza publikoan jarrita bagenekien adostasunik lortzekotan beste zenbaki batzuen ingurukoa izango litzatekeela, eta hala eta guztiz egin genuen.
Agian, Jaurlaritzak balia zitzakeen ideiak ziren guk bageneuzkanak nolabait zifra horiek, zenbaki horiek lortu ahal izateko eta ez dugu inoiz jakingo erantzun ofizialik egon ez delako.
Erantzun ofizial bakarra edo antzekoa Andoni Ortuzar –Euskadi Burubatzarreko presidente jaunak– irrati publikoan eman zigulako. Olentzerori gutuna, esan zigun. Gure proposamena Olentzerori gutuna, esan zuen. Eta orduan Zarzuela Jauregira beste estatu eredu baten eske joatea ez al da akaso Felipe VI errege magoarekin nahastea?
Beste alde batetik, sailburuaren kortesia, Gatzagaetxebarria jaunaren kortesia eskertu nahi dugu eta isiltasuna erantzun bakarra hartzen dugu.
Ondorio zehatza, hasiera-hasieratik Jaurlaritzak ez zuen EH Bildurekin akordiorik egiteko asmorik izan. Jaurlaritzak, sailburuaren kortesia alde batera utzita, EH Bildu eta bere proposamenak mesprezuz tratatu dituelako.
PSEk zalantzan zegoela antzezten ari zela Jaurlaritzak itxaron egin zuen. PSE poltsikoan zeukala jakin bezain laster, kortesia ere alde batera utzi zuen Jaurlaritzak.
Jaurlaritzak aurrekontu egitasmorik negoziatzen ez duela erakutsi du. Berak aurrekontu egitasmoa egiten du eta beste aldean bere sinadura zenbatetan dagoen galdetzen du, prezioaren inguruan negoziatzen du.
Hori ez da EH Bilduren estiloa. Guk publikoki ere esana dugu, gure eredu ekonomiko eta sozialak hain ezberdinak izanda, aurrekontuen ingurukoa seguruenez gerta litekeen akordiorik zailena litzatekeela.
EH Bilduk aldez aurretik EAJko ordezkariei ere esan zien ez dugula aurrekontuen gaineko akordiorik dramatizatu behar, ezta elkarri jaurtitzeko arma gisa bilakatu behar. Normalena akordiorik eza normalena izango litzatekeelako, baina ezin uka Jaurlaritzak akordioa bilatzeko erakutsi duen borondaterik ezak kezkatzen gaituela, biziki kezkatzen gaitu.
Egia da bere burua merke baino merkeago saltzen duenik dagoen bitartean zertarako pentsatu indar politikoen arteko akordio politikoetan.
No podemos calificarlo de otra manera. El PSE se vende y se vende además muy barato. Desde que la señora Idoia Mendia empezó con aquello de que ella tenía las manos libres, todos y todas ya sabíamos qué poco recorrido iba a tener ese teatrillo.
Ese burdo intento por subir un poco su ya devaluado precio ha resultado realmente patético. Eso sí, no podemos menos que felicitar a los vecinos de Portugalete, porque van a reformar sus dos campos de fútbol.
Felicidades también a los vecinos de Barakaldo por su pasarela peatonal, a los de Ermua porque han conseguido las obras de la variante. Nuestra enhorabuena, nuestra más sincera enhorabuena a los de Ribera Baja por su piscina. A los de Iruña-Oca por su jardín botánico. Felicidades a los de Eibar por las mejoras en el espacio cultural Errebal. Cómo no, felicidades también a los vecinos de Irun por sus festejos del centenario del Real Unión y también por su bidegorri.
Éstas y algunas más son las mejoras sociales, 15 millones de los 35 que el PSE ha conseguido en el proyecto presupuestario del PNV. Ése es su estilo de hacer política.
Ez duzue alderdian aurpegirik aldatu, bakarrik aulkiak elkarri trukatu eta okerrena betiko politikak, PSEren politika zaharra egiten jarraitzen duzue.
EAJren akordio politikari dagokionez, zer esatea nahi duzue? Badira atzera begiratzen duten akordioak, badira iraganeko akordioak, baina badira ere etorkizuna aurreratu dezaketen akordioak.
Badira epe laburrean etekin zehatza ematen duten soka motzeko akordioak eta badira etorkizun oparoa ekar dezaketen soka luzeko akordioak. Badira herritarrek halabeharrez onartzen dituzten akordioak, eta badira herritarrek espero eta nahi dituzten akordioak.
Badira ataka zehatz batetik ateratzeko baliagarri suerta daitezkeen akordioak, eta badira herritar gehiengoan itxaropena eta ilusioa sortzen dituzten akordioak, baina horretarako akordioa egiteko borondaterik egon behar du. Beste aldea aintzat hartu, errespetatu eta bi jarrera politikoen arteko erdibiderik bilatu.
Ez du bestearen onespena erosteko asmoak balio, guztiok ez garelako berdinak.
Etorkizunari begira, gure iritziz, zuen esku dago hautaketa, marko juridiko-politiko agortuaren akuarioko errege-erregina izaten jarraitzea, ala itsaso zabalera arrain libreak izatera ateratzea.
Cada cual elige su propia política de acuerdos. Para seguir dando vueltas entre las cuatro paredes del acuario del marco jurídico-político agotado, sigan comprando acuerdos baratos al PSE.
Para llevar a este pueblo a un mar de soberanía, lleno de riesgos, pero también de oportunidades, donde sus ciudadanos y ciudadanas sean los únicos dueños de su futuro político, económico y social, traten de llegar a acuerdos con EH Bildu.
Les anticipo una tarea más ardua y difícil, pero con resultados a buen seguro más gratificantes para el conjunto de habitantes del país. Este mismo Parlamento, en cuyos escaños nos sentamos, puede ser un acuario donde dar vueltas sin parar entre cuatro cristales, o puede ser la chalupa que nos lleve a mar abierto.
Los y las independentistas de izquierda ya sabemos lo que queremos, sabemos a dónde queremos ir y continuamos abiertos a acuerdos de país.
Atea ixtera nentorrela esan dut hasi naizela eta atea ixten ari naiz. Baina ez dut guztiz itxiko, zirrikitu bat utzi nahi dut, agian zatikako zuzenketetan akordiorik egin dezagun, agian aurrerago gure herriak behar dituen akordio politiko zabalagoak egin ditzagun. Ez daukagu zalantzarik, Euskal Herriak merezi du eta euskal herritarrek nahi eta behar dute. Hala bedi.
Eskerrik asko.