UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2018-04-26):
Presidente andrea, sailburuak, legebiltzarkideok, egun on guztioi.
Gaur bandera zuriarekin nentorren, bakean, lasai-lasai, ba eztabaida batzuk gaindituak genituelakoan, baina badirudi ezetz.
Bengoechearen diskurtsoak, tonuak agerian utzi digu proposamen honen azpian beste zerbait dagoela.
Beraz,...
ur de la cinta nº 19
...Bengoechearen diskurtsoak, tonuak agerian utzi digu proposamen honen azpian beste zerbait dagoela.
Beraz, eskertuko genuke beste hori zer den argitzea, nahiz eta egia da bere diskurtsoan nahiko argitu digun zer dagoen proposamen honen atzean.
Bengoechea andreak nazionalismoaren inguruan lezioak eman dizkigu bere diskurtso osoa Erdi Aroko gaztelar nazionalismoz bustia egon denean, baina hala ere lezioak eman dizkigu, mundura irekiak egon behar garela, kulturaren inguruan, kultura kontua dela, gu ezjakinak garela eta ez daukagula nahiko kultura.
Eleaniztasunaren inguruan, zenbat aldiz entzun behar izan dugu abertzaletasuna, nazionalismoa bidaiatzen sendatzen dela, mundura irekitzen sendatzen dela, ez kulturarekin sendatzen dela? Nik pentsatzen dut lezio gutxiago eta zuen buruaren inguruan hausnarketa gehiago eta autokritika gehiago egin beharko zenuketela, Bengoechea andrea.
Eta guzti hori euskara lehenesten dugulako, ikustea besterik ez dagoenean zure alderditik hasita, zure alderdiko hainbat ordezkarik Europara joaten direnean zein zailtasun dituzten beste hizkuntza batzuetan hitz egiteko edo eta ingelesaren datuak konparatzen baldin baditugu gure EAEn, gure herritarrak dituztenak edota Espainian dituztenak, EAE Europan non aurkitzen den eta Espainia non aurkitzen den, 2015eko datua daukazu.
Beraz, Bengoechea andrea, zertara dator gaurko zure proposamena egiazki? Gaztelania eta Literatura hobetzeko? Edo honekin beste behin berriro bilatzen dena da euskara gero eta gehiago gutxitzea eta zapaltzea? Zeren ni zurekin bat nator, bat nator, Bengoechea andrea, diozunean Gaztelania eta Literaturan hobekuntzak behar ditugula eta hobetu behar dugula, arrazoia daukazu; beti dago hobekuntzarako tartea eta gainera anbizioa izan behar dugu hobetzeko.
Anbizioa izan behar dugu eta etengabe gure burua kuestionatu beharko genuke hobekuntzak txertatzen joateko gure konpetentzietan eta gure arloetan, gizartearen aldaketei ahalik eta egokien erantzuteko.
Are gehiago, ba azken urteotan oso ondo esan duzun bezala hainbat txostenetan ikusi ditugun emaitzak ikusita, hainbat ebaluazioetan ikusi ditugun emaitzak ikusita eta gizartean izandako eboluzio eta aldaketak ikusita. Komunikatzeko moldeak aldatu direlako, globalizazioaren eragin zuzen eta albo kalteak hor ditugulako, eta harremantzeko erak aldatu duelako ere konpetentziak eskuratzeko edo ez eskuratzeko bitartekoak eta moduak, edo behintzat aldatu beharko lituzke.
Beraz, garbi dago aldaketa momentu batetan gaudela, garbi dago. Eta hezkuntzan ere pausatu eta hausnartu eta birpentsatze ariketa bat egin beharko genuke. Aspaldian gehiegitan, zuk ere esan duzu, asko hitz egin dugu horretaz; nik ez dakidana da hitz egin dugun beste egin egin dugun, hor zalantzak ditut.
Baina hobetu behar horretan, hobetu beharrarekin, ez gara soilik aurkitzen Gaztelania eta Literaturan; gainerako konpetentzia eta ahalmenetan ere eta hor ditugu txosten desberdinak.
Zenbat aldiz hitz egin dugu azken urteotan horretan? Azken aldian zaharrak berri eta egia esan, baditugu etxeko lanak gure hezkuntza hobetzeko eta diot gure hezkuntza sistema hobetzeko, zeren gure hezkuntza sistema hobetzen baldin badugu, emaitzak hobetuko direlako. Baina emaitzetan zentratzen baldin bagara, horrek ibilbide laburra duelako, bai, eta hobekuntzak epe motzekoak izango liratezkeelako, hori da behintzat guk pentsatzen duguna. Eta gure ustez kontutan hartu beharrekoa hobekuntzak egiterako orduan planteamendu batzuk edo beste batzuk egiteko.
Eta saiatuko naiz ditugun faktore desberdinak zehetzen. Faktore desberdinen artean erabilera, gaztelania beraren erabileran ez gaude gaizki, erabileran ez dago arazorik, gurean gaztelaniaren erabilera nagusi da; beste kontu bat da erabileraren kalitatea, hor hobetu beharra daukagu.
Eta lehen esan dudan bezala, ez dakidana da gaurko Alderdi Popularraren proposamena, besteetan ekartzen duen ingelesaren proposamenaren bezala, zehazki zein helbururekin ekartzen duen eta eskertuko nuke benetan hori argitzea, egiazki da konpetentzia horietan hobetzeko edo eta euskara oraindik eta gehiago gutxitzeko.
Zeren, Bengoechea andrea, benetan konpetentzia ahalmenetan hobekuntzak txertatzea kezkatzen baldin ba zaituzte, ikusita ditugun emaitzak, ikusita ebaluazio txosten guztietan lortu ditugun emaitzak, ez dut ulertzen oraindik zergatik ez duzuen ekarri euskara hobetzeko proposamena, zeren nonbaiten beharra baldin badaukagu gu da euskararen erabileran eta euskararen kalitatean. Bai, hori datu objektibo bat da eta oraindik ez dut ikusi zuen proposamen bat zentzu horretan.
Zer gehiago? Eta gaur ez ditut datu guztiak berriro mahai gaineratuko, zeren datuak behin eta berriro ari gara aipatzen.
Baina hobekuntza bideratzeko nola bideratu behar ditugu? Zer? Zer da bideratu behar duguna? Zeintzuk dira gakoak? Badakigu ez dagoela errezeta magikorik, baina gure ustez konpetentzien baitan lan egitea baldin badugu helburu eta pertsona bere integraltasunean kontutan hartuta, ba kontextua kontutan hartu behar da, ingurunea, bere gertuko errealitatea, bizi dituen egoerak.
Bai, eta hori guztia egin behar da molde bateratu eta integratu batetan, ahalik eta modurik errealetan gauzatzeko, bizipenetik habiatuta, ingurunean, gelaren eta ikastetxearen isolamendua hautsiz, eta ingurune hurbilarenarekin bat egiteko.
Eta horretarako hezkuntza proiektu sendoak behar ditugu. Eta hezkuntza proiektu sendo horien baitan, behar ditugu hizkuntza proiektuak, hori bai, kontuz, hizkuntza proiektu bakoitzak ikastetxeak egin beharko ditu bere ingurunean txertatuta eta ondo errotuta....
...hori bai, kontuz, hizkuntza proiektu bakoitzak ikastetxeak egin beharko ditu bere ingurumenean txertatuta eta ondo errotuta, baino hor zoru amankomun bat behar dugu, bizkar-hezur bat behar dugu, eta helburuak ere argiak izan behar dira, bai.
Helburuak argiak izateaz gain neurgarriak izan behar dira, zeren bestela ere arrisku batetan aurkituko ginateke, eta beti ere pertsonaren integraltasunaren logikatik, bai.
Zeren ez du zentzurik, ez du zentzurik esaten dugun guztiarekin, planak proposatzea inolako zentzurik ez daukaten plan estanko eta isolatuak. Plan bat irakurketarako, plan bat ingeleserako, plan bat gaztelaniarako... Ez.
Konpetentzietaz ari gara, ez? Ari gara ingurumenean txertatuta, bizipenetatik, errealitatetik, orduan, eta pertsonak bere integraltasunean hartuta, orduan planek ez daukate zentzurik.
Behar dugu modu bateratu eta integral bat, diogu guk. Zeren ingurumen batetan murgilduta, hautsiko duena ikuspuntu akademiko hutsa. Bai, bestela erabilera ezingo dugu inoiz sustatu, ez gazteleraz, ez euskaraz eta ez ingelesez, ezingo dugu egin.
Eta esan dudan bezala, ojo eta kontuz, ikastetxe guztiek beharko dutelako oinarri bat eta helburuak argiak eta neurgarriak, neurgarriak, ba derrigorrezko hezkuntza bukatzean zein helburu lortu behar diren, abar eta abar.
Eta noski baliabideak, azkenaldian hain urriak diren baliabideak. Esate baterako IPIak; ikastetxeetan ikusten ari gara zer gertatzen ari den, oso mugatuak dira, eta ez daudenak ibilbide osoan zehar. Eta beraz, hor baliabide gehiago behar dugu.
Eta beste faktore bat mahai gainean jarri dut, kontutan izan beharrekoa, zalantzarik gabe, euskara hizkuntza gutxitua da eta desabantailan aurkitzen da, are gehiago globalizazioaren zurrunbilo honetan.
Beraz, hori kontutan izan behar dugu gure hezkuntza proiektua, gure hizkuntza proiektua definitzerakoan eta garatzerakoan. Eta eremu soziolinguistikoaren arabera egokitu beharko dugu, eta horregatik ordu gehienak euskaraz izan beharko dira, beste hizkuntzak baztertu gabe, baina hori kontutan izan behar dugu.
Gure helburua, behintzat, eta argi esaten dugu, herritar euskaldun eleaniztunak hezitzea da, euskara eta gaztelania gutxienez derrigorrezko hezkuntza bukatzerakoan B2a izango dutenak, eta gutxienez, gutxienez, atzerriko hizkuntza bat eskuratuko dutenak, euskara ardatz, eta euskara gainerako hizkuntza eta kulturen elkargunea, kultura eta hizkuntza guztien aitortzetik eta errespetutik.
Gizartea bera da eleanitza, ez bakarrik Euskal Herria, jada dagoeneko Gaztela, Burgos, denak eleanitzak dira, eta ez zaigu hori buruan sartzen...