BOLLAIN URBIETA (EP, 2019-04-04):
Beno, arratsalde on guztioi. Zelako papela orain ateratzea, orain Llanos andrea, gurekiko bota dituen txisteak eta gero, ez?
Irán, Venezuela eta gero, hona bueltatzen saiatuko gara eta lehenbizi esatea, orain bertan, bostetan, Korrika hasi berria dala Garesen, eta beno, Elkarrekin Podemosen bat egiten dogula, eta gure babes guztia azaldu eta eman nahi diogula, hain garrantzitsua den ekintza bati.
Ze bueno, euskararen erabilera eta ezagutza sustatzeko, konpromisoa gure gain hartzen dugu, eta uste dugu, bizitzako esparru guztietan bizirik egon behar dela gure hizkuntza.
Legez besteko proposamenarekin hasi baino lehen, hiru gauza esan nahiko nituzke. Lehenbizi, ba hizkuntza politika aldatu behar dela, argi eta garbi ikusten dela, azkeneko txostenak ikusita gero edo irakurri eta gero, ba beno, argi ikusten dala.
Momentu batera heldu gara, non bide berdinetik jarraitzea ba ez digula inora eramaten eta ez dela inolaz ere eman dogun erantzuna.
Ze uste dugu, alde batetik behar dela ausardia eta imajinazioa, eta uste dugu beste alde batetik be bai, behar direla baliabide ekonomikoak, errekurtso materialak eta beno, euskal hiztunen eta euskal hiztunak, euskal ikasleak direnei, benetako borondate bat.
Bigarrenik, esan nahiko neban, beno, uste dut denok ados egongo garela, lehen ordenako, lehen mailako behar bat dela biztanleriaren hizkuntza eskubideak bermatzea eta beno, euskal hiztunentzat euskaraz harremanak izateko eskubidea eta euskal hiztunak ez direnentzat, euren hizkuntza propio bat ezagutzeko eskubidea bermatu behar dela.
Eta uste dugu kaxkarra dela oso gure herriak, ba euskaraz harremanak izateko eta administrazioarekin euskaraz hitz egiteko, eskubidea ez bermatzea edo eta euskara ikasi nahi dabenen eskubidea ez bermatzea.
Eta hirugarrenik, esan nahiko neban, ba traba ekonomikoak kendu behar direla, gure hizkuntza propio bat dena, ikasi eta hitz egin ahal izateko.
Eta beno, horregatik uste dogu, behar ditugula hizkuntza normalizaziorako, normalkuntzarako politikak. Euskararen erabilera sustatu eta natural beno, egiten duten hizkuntza normalizaziorako politikak eta ez hainbeste perfilak edo profilak akreditatzeko eta azterketak gainditzeko erabiltzen diren politikak.
Eta esaten naben bezala, hizkuntza politika aldatzeko behar bat dago eta gero eta argiago ikusten dugu hau. Testuinguru sozio-linguistikoa aldatzen da eta euskararen egoera uste dugu, nahiko kezkagarria dela.
Hasieratik, hona sartu ginenetik, gure taldeak doakotasuna defendatu du, ekimen desberdinen bidez eta gaur eztabaidatzen dogun legez besteko proposamena be bai, ildo horretatik doia eta egia da, erregistratu genuenetik denbora bat pasatu dela, eta uste dugu komenigarria dela eguneratzea.
Zentzu honetan ba beno, adostu dugun erdibidekoa.
Egia da, ekimen desberdinak aurkeztu direla legegintzaldi honetan, azkena lege proposamen bat, doakotasuna bermatzeko.
Beste urrats bat da eta begi onez ikusten dugu baina xedea da guretzat pixka bat motz geratzen dela eta beno, horregatik 33 emendakin aurkeztu ditugu eta beno, ba ikusteke dago, zein izan daitekeen lege proposamen horren ibilbidea eta espero akordio zabalak lortu ahal izatea zentzu horretan.
Eta gero, ba jatorrizko legez besteko proposamenean defendatzen genuena mantendu nahi dugu gaur. Lau gauza, lau gai azpimarratu nahi nituzke:
Lehenbizi, esan bezala, hizkuntza politika aldatu behar dela. Eta horrez, gure ustez, horrek nahita ez, baliabideei buruz hitz egitea da, baliabide materialak batez ere.
Bigarrenik, hizkuntza eskubideak bermatu behar direla, ikasteko eskubidea, dohain ikasteko eskubidea, eta Euskal Administrazioarekin euskaraz harremanak izatea esparru guztietan, zeren egun, gaur egun, eskubide hauek ez dira betetzen, eta uste dugu badela garaia egoera honekin bukatzeko.
Hirugarrenik, doakotasunaz, behin baino gehiago esan dogu zenbateraino izan behar dela doakotasuna gure ustetan, eta beno aipatutako lege proposamen horretan B2-a aipatzen da guretzat ba hor motz geratzen da eta gutxi da.
Beno denok dakigu lan postu askotan C1-a eskatzen dela, eta konpetentzia komunikatibo egokiak garatu ahal izateko edo izateko, ba beno guztiok dakigu C1-a oso gomendagarria dela, ez?
Eta laugarrenik, doakotasun eraginkorra nahi dugu, zeren beno egungo diru laguntzen sistemak uste dugu ez direla bat ere justuak, eta adibide baten bidez azaltzea ba nahiko erraza da, ez?
Adibidez lagun batek euskara ikasi nahiko balu datorren ikasturtean, badakigu zenbat ordaindu beharko lukeen bere poltsikotik? Ba hasiera batean 500-600 euro, hasteko, eta hau gure ustez ezin dabe euskal biztanleria, euskal gizarte guztiak ezin du hori egin, eta esfortzu handia dela uste dogu.
Beraz erantzuna erraza da, hor bermatuta egungo diru laguntzekin ez dela geratzen, ez? Beraz ondorioa gure ustez da Euskadin euskara ikasi nahi duten askok ba ezin dutela euskara ikasi arrazoi ekonomikoengatik.
Eta horregatik uste dogu aldaketa legislatiboak behar beharrezkoak direla, hor daukagu ba nahiko zaharkituta, oso zaharkituta geratu den Euskararen Legea, eta beno gure proposamenean Lege hau aldatzeko eskatzen genuen.
Batetik C1 arte dohainik ikasteko eskubidea bermatzeko, zeren, beno, borondatea oso polita izaten da normalean, baina legeek azken finean agintzen dute. Eta bigarrenik ba herritarrek egun ez dauzkaten baliabide ekonomikoak emateko. Zeren, beno, hasieratik, beraien poltsikotik dirua atera ez dezaten, ez?
Be bai uste dogu estatutu berrian hau bermatu behar dela, eta nola bermatu galdetzen dogunean hizkuntza eskubidea eraginkortasunez, ba uste dogu argi eta garbi estatutu berrian blindatuz, beste eskubide sozialak bermatzen diren moduan, ez?
Beno, azken finean pixka bat deskafeinatu egin da gure hasierako proposamena, baina beno pozez hartzen dogu akordio zabal batera heldu garela, eta beno nahiz eta ez izan guk eskatzen genuena, ba beno aurrera pauso bat da, eta beraz berriz ere pozik, gutxienez lau taldeek sinatu dogula erdibideko zuzenketa hau.
Eskerrik asko.