ZORRILLA IBAÑEZ (EAJ, 2014-02-06):
... izan ere, Ganbera honetaz gain, Diputatuen Kongresuko talde guztiek ere, Talde Popularrak izan ezik, negatibotzat jo eta gaitzetsi egin dute, baita Amnistia Internazionalak, Demokraziarako Epaileak eta Francisco de Vitoria elkarteek, GKEen estatuko koordinatzaileak, Espainiako Kazetarien Federazioak, Foru Judizialak, Errefuxiatuei Laguntzeko Espainiako Batzordeak  - René Cassin saria eman berri diote atzerritarrei eta atzerritarren legediari ematen dien tratamenduagatik -  eta Guardia Zibilen Elkarte Bateratuak ere, besteak beste.
Duela gutxi, zehazki urtarrilaren 22an, Euskadiko erakunde batean, Arabako Biltzar Nagusietan, biltzar-talde guztiek, Talde Popularrak izan ezik, erdibideko zuzenketa bat sinatu zuten aurreproiektu hau gaitzesteko, eta erdibideko zuzenketa horrek gida gisa balio izan du, koherentzia politikoagatik, Legebiltzarrari aurkezten zaion erdibideko zuzenketa hau adosteko Ganbera honetan.
Eta, aurreproiektuaren artikuluak sakonki aztertzen hasi gabe, gure gaitzespenaren arrazoi nagusiak azalduko ditugu.
Lehenik eta behin, iruditzen zaigu aurreproiektu honek herritarren segurtasuna ulertzen duela, gutxi gorabehera, antzinako ordena publikoa bezala, eta horrek kezkatu egiten gaitu. Herritarren segurtasunaren kontzeptu hedakor batean oinarritzen da, eta, gure ikuspuntutik, Konstituzioaren kontrakoa da, oinarrizko adierazpen- eta partaidetza-askatasunak hertsa ditzakeen statu quo instituzionala babestean datzan ondasun juridiko gisa ulertzen baita. Beraz, segurtasun publikoa, ordena publikoa, hartzen da baldintzatzat edozein eskubide eta askatasun erabiltzeko.
Gure iritziz, segurtasuna justifikagarria da gainerako askatasun guztiak justifikatu eta ahalbidetzen baditu bakarrik. Ezin dugu bilatu, ezin dugu xede izan, hainbesteko segurtasuna izatea non Konstituzioak berak aitortzen dituen oinarrizko eskubideak eta askatasun publikoak mugatuko diren.
Bigarrenik, erreformak arreta berezia eskaintzen dio zehapen-araubideari, eta, tira, Administrazioaren esku, zehazpen-zuzenbide administratiboaren esku uzten da jokabide sozial gaitzesgarri batzuk pertsegitzea, zigor-jurisdikzioaren kaltetan, Botere Judizialaren kaltetan, horrek dakartzan eta aipatu diren ondorioekin  - gero hitz egingo dugu horietaz - .
Badirudi segurtasunaren nolabaiteko zigor-kode administratibo gisa sortu dela. Izan ere, testuak dituen 55 artikuluetatik, 27 zehapen-araubideari buruzkoak dira; beraz, balirudike helburua ez dela hainbeste herritarren segurtasuna babestea, baizik eta, aldiz, Gobernuarentzat desatseginak edo deserosoak izan daitezkeen jokabide guztiak pertsegitzea edo atzeraraztea.
Zehapen-araubidea protagonista bihurtzen da, eta aurreko legetik datozen motak biltzen ditu (zehazki, 14 mota), baita jokabideen despenalizaziotik datozen beste batzuk (11) eta sortu berriak diren beste batzuk ere (32), jasotzen diren 57 motetatik. Horiek guztiak sortu berriak dira, eta, dirudienez, jasotzen duen kasuistika badirudi aterata dagoela gaur egun Espainiako Gobernuaren politiken aurka egiten ari diren protesta-mugimenduei buruzko prentsa-tituluetatik.
Aurreproiektuak, esan bezala, 57 arau-hauste tipifikatzen ditu (oso larriak, larriak eta arinak), 1992tik indarrean dagoen egungo Herritarren Segurtasuna Babesteko Lege Organikoak halako bi ia, baina kontzeptu horiek zehaztugabeak dira, eta aukera ematen dute gobernu-agintaritzak jokabide bat legez kanpokotzat jotzen duen edo ez norberaren irizpideen arabera erabakitzeko. Eta, tipifikazio horietako batzuek mugatu egiten dituzte askatasun publikoak, hala nola adierazpen-askatasuna, batetik bestera ibiltzeko askatasuna eta gai publikoetan askatasunez parte hartzeko askatasuna.
Bestalde, uste dugu, halaber, aurreproiektuak ez duela nabarmen hobetzen indarrean dagoen 1992ko legea segurtasun juridikoari dagokionez, ez herritarrentzat, ez baita bermeen araubiderik ezartzen, ez Segurtasun Indarretako agenteentzat, ez baitira argi eta garbi arautzen polizia-ekintzak baimentzen dituzten aurrekontuak. Eta, gure ustez, segurtasuna ez da bakarrik babesa, baita herritar guztien segurtasun juridikoa ere.
Lehen esan dugunez, aurreproiektu honetan, kendu egiten zaie zigor-jurisdikzioari eta haren bermeei interes orokorrei ustez eraso egiten dieten jokabideak epaitzeko ahalmena, eta jokabide horiek prebenitzeaz arduratzen diren segurtasun-agintari administratiboei  - batzuetan, epaile eta alde dira -  esleitzen zaie ahalmen hori, baina ñabardura garrantzitsu batekin: aurreproiektuaren arabera ezar daitezkeen zehapen ekonomikoak (arau-hauste larrien kasuan, 30.000 euroraino, eta, oso larrien kasuan, 600.000 euroraino) antzeko zigor-faltei ezarri ohi zaizkienak baino askoz handiagoak dira.
Beraz, ados gaude Estatu Kontseiluak bere irizpenean aurreproiektu honi lotutako zigor-erreformari buruz adierazitakoarekin, esan baitu zigor-jurisdikzioari jokabide horiek epaitzeko ahalmena kentzeak gutxitu egiten dituela herritarrentzako berme prozesalak eta haien benetako babes judizialerako eskubidea.
Bestalde, aurreproiektuan kendu egiten da herri-administrazioek, herri-erakundeek, herri-mailako prebentzioan eta herritarren segurtasuna mantentzean gaur egun duten parte-hartzea; aldiz, berariazko baimena ematen zaie Estatuko Segurtasun Indarrei herri-araudia betetzen ez denean esku hartzeko eta ez-betetze hori salatzeko.
Eta, azkenik, ez da argia  - ez dakigu nahita edo nahi gabe -  autonomia-erkidegoetako (adibidez, Euskadiko) agintarien esleipenei eta ahalmenei buruz idatzitakoa  - haiek dituzte eskumen orokor eta ohikoak herritarren segurtasunaren arloan, nahiz eta estatuko Administrazioak ere badituen bere esleipenak - .
Gure Autonomia Estatutuaren arabera, herritarren segurtasunaren arloko ohiko eskumena Euskadiko Autonomia Erkidegoarena da; beraz, estatuko agintarien eskumena Autonomia Estatuan berariaz jasotako arloetara mugatzen da, zehazki NA eta pasaportea igortzea, atzerritarren araubide administratiboa, armak eta lehergailuak. Hortaz, ez da edonori eslei dakiokeen eskumena, testuan gaizki uler daitekeenez.
Halaber, onartezina iruditzen zaigu, eskumenen ikuspegitik, estatuko segurtasun indarrek baimena izatea erkidegoko araudiaren arau-hauste administratiboak salatzeko. Gure ustez, interpretazio hori gure Autonomia Estatutuaren guztiz kontrakoa litzateke, eta, horrenbestez, komeni da testuak zalantzarik ez sortzea horri dagokionez.
Arrazoi horiengatik guztiengatik, gaitzetsi egiten dugu aurreproiektu hau, baina, hala ere, hau onartzea garrantzitsutzat eta lehentasunezkotzat joz gero, eta kontuan izanik izapidetzen hasi berria dela, gure taldeak planteatzen du, beti bezala, lan egin behar dela aurkeztutako testua nabarmen hobetzeko eta gaur egun dituen gabeziak konpontzeko, asko baititu, ikusten dugunez.
Nada más. Muchas gracias.