URKOLA IRIARTE (EAJ, 2013-03-07):
Legebiltzarreko presidente andrea, lehendakari jauna, sailburu eta legebiltzarkide guztioi, eguerdi on.
Legez besteko proposamen honen aurrean eta ondoren aurkeztutako zuzenketa, osoko zuzenketa eta adostu asmoz eskaini dugun erdibidekoaren aurrean, azkenean UPyD taldearekin sinatu dugunaren aurrean, lau ideia azpimarratuko nahiko nituzke.
Lehenengo ideia, legez besteko proposamenak helburu duen gertakariaren hedapena eta larritasunari buruz. Egun bizi dugun egoera ekonomikoak gure gizartean agian hain berriak ez diren zenbait gertaera agerian jartzen dizkigu.
Bistaratzeaz gain, ordea, hainbat kasutan okerrerako bidean areagotu ere egiten ditu. Berankortasuna eta, konkretuki, etxe jabekideen elkartean gertatu diren berankortasuna errealitate honetan koka genezake.
Dirudienez, etxe jabekideen elkarteetan kuotak ordaintzen ez dituzten jabeen kopuruak gora egin du azken urteetan. Berankor tipologian, eta hemen sailkapenak eta datuak eman dira, beti egon dira ezin dutelako ordaintzen ez dutenak eta nahi ez dutelako ordaintzen ez dutenak. Azken aldian, bigarren hauetan badirudi figura berri batek indarra hartzen duela, entitate finantzieroak.
Hau da gutxienez, Estatuko Finka Administrazio Kontseilu Nagusiak –txostena ere aipatu da– argitaratutako datuetatik eta komunikabideetatik, batez ere, beste erkidego autonomoetako prentsatik atera daitekeen ondorioz, atera daitekeen ondorioa. Errealitatea kontrastatzerakoan ordea ez da gauza hain samurra edo niri behintzat ez zait hain samurra gertatu.
Hau honela izanik, eta aipatu moduan ahalik eta egoeraren irudirik errealena marraztu bidean, egokia ikusten dugu abiapuntu modura etxebizitzaren euskal behatoki bidez txosten bat egitea. Beraz, zuzena iruditzen zaigu Gobernuari txosten hori egiteko eskatzea.
Hau guztia esanik, ordea, eta hemen azpimarratu nahi nuke nire bigarren ideia, arazoa denen hedapena gutxietsi gabe, arazo beraren muina, hau da, berankortasun mota honetan egon daitezkeen entitate finantzieroen jarrera erabat kritikagarria da.
Entitate finantzieroen partetik legez ezarritako bete beharrei aurrez egitea eta etxebizitza mankomunitateetara horri erantsitako arazoak ematea, kasu bakar bat izango balitz ere, oso larria izango litzateke, are larriagoa etxebizitza horietako asko zer nolako egoeratan eskuratzen ari diren kontutan izanik.
Horregatik, inongo erdibidekorik gabe, berankortasun egoera horretan egon litezkeen entitate finantzieroei eskatzen diogu dagokien zorrak berehala ordaindu ditzatela.
Eta ordainketa kontu honekin nire azalpeneko hirugarren ideia. Entitate finantzieroak izan litzatekeen edo sortu litzakeen berankortasun egoerak estali edo samurtu bidean, diru publikoa erabiltzea ez dugu inondik nora ere ez egoki ezta zuzen ikusten.
Diru publikoarekin, herritarren diruarekin bankuek ordaindu behar dutena ordaintzea edo ordainketa aurreratzea besterik gabe ez dirudi biderik justuena. Bankuen beraiek ordaindu behar dute, gure iritziz ez dago beste biderik.
Pribatuen arteko erlazioan, partikularren arteko gatazkan sartzeko dela ahaztu eta gutxietsi gabe, bada aipagarriagoa geratu litekeen bestetik ere eta hemen jada aipatu denik.
Asmoa hori ez balitz ere, agrabio konparatiboak sortzen ariko ginateke, nabarmenki larriak gainera. Zer esango luke beraien eskaileretan beste moduko berankorren bat duen edonork? Edota etxe-jabekideen elkarteetako kasua izan gabe besteetako berankortasun bat jasaten ari den beste edonork? Ez dirudi oso egoera zilegi edo justua.
Honek ordea, ez du esan nahi –eta honekin nire azkeneko laugarren ideia–, beste aldera begiratu edo egoerari bizkar eman behar diogunik ez du esan nahi.
Egungo legediak egoera hauen aurrean jarri beharreko bideak arautu eta markatzen ditut. Jabetza Horizontaleko Legearen 9. artikuluak hain zuzen ere. Artikulu honen arabera, jabekideak –kasu honetan, entitate finantzieroak– dituzten betebeharrak argi arautzen dira. Era berean, etxe-jabekideen elkarteari ordaintzen ez zaizkion kuotak izan ditzaketen lehentasunak ere bai.
Prozedurari dagokionean ere, Prozedura Zibileko Legearen 812 eta 814. artikuluetan, besteak beste, ikus dezakegu prozedura moritorioaren adibidea.
Kasu hauetako edozein partikularrek edo etxe-jabetza erkidegoak ez lukete beharko ez abokatu ez prokuradorerik abian jartzeko, beraien kabuz egin ahal izango lukete.
Hau honela izanik, gure iritziz, egokia izango litzateke horrelako egoeran aurki daitezkeen partikular edo etxebizitza jabekide elkarteei honen guztiaren inguruko informazioa ematea, ezjakintasuna ez dadila berankorraren aliatu bihurtu.
Hau egun gainera egiten da. Bizilagun zerbitzuak aukera hori eskaintzen du, horregatik Gobernuari eskatzen diogu zerbitzu honen bidez arlo honetan ematen duen informazioa eta egiten duen bitartekaritza eskaintzen jarraitzeko.
Laburbilduz, Euskal Erkidego Autonomoan gertaera honek izan dezakeen hedapenari buruz argibiderik eman diezaiokegun txosten bat egitea egokia ikusten dugu.
Etxe jabekide elkarteetan legeak agindutakoa ez betetzeagatik berankortasun egoeran sorraraz ditzakeen entitate finantzieroei beren betebeharrei aurre egin eta izan ditzaketen zorrak ordaintzeko eskatzen diogu.
Eta Gobernuari etxe jabekideen elkarteetan egon daitekeen berankortasun arazoaren aurrean bitartekaritza eta jarraitu litekeen bideari buruzko informazioa eman dezala eskatzen diogu.
Ideia hauek zeharkako zuzenketak jasotzen ditu eta gure eskaera zuzenketa horri aldeko botoa ematea izango litzateke.
Besterik gabe, eskerrik asko.