MAEZTU PEREZ (EH Bildu, 2013-01-24):
Eskerrik asko legebiltzarburu andrea eta egun on legebiltzarkide guztioi.
Argi geratzen zaiguna UPyDren proposamena ikusita, Lurralde Historikoaren Legea bezala ezagutzen dugun 27/83 Legea edozein gauzatarako baliagarria dela zuentzako.
Kasu honetan, oso argi utzi duzue baliagarria dela zuentzako daukazuen obsesio identitarioak azaleratzeko Tribuna honetatik, zeren eta zuei bost axola zein den gure erakunde antolaketa. Zu hona etorri zara beste gai bat azaltzeko eta gehien bat gure eskubide historikoen kontra egiteko eta momentu honetan daukagun erakunde antolaketaren kontra egiteko, baina ez bikoiztasunak axola zaizkizuelako, baizik eta nahi duzulako errezentralizazio prozesu bat hastea.
Gu saiatuko gara eztabaida behar den lekuan kokatzen eta saiatuko garela esaten dut nahiko faltsua iruditzen zaidalako eztabaida hau hitz potolo eta esaldi borobilak esaten direlako, hots, zerbitzu publikoen eraginkortasuna, diru publikoaren erabilera arrazionala eta abar. Baina benetan beste helburu batzuk bilatzen direlako eztabaida honekin.
33 urte Autonomi Estatutua onartu zenetik, 30 urte Lurralde Historikoen Legea onartu zenetik eta urte guzti horiek udal lege barik eman ditugu. Horiek dira edo izan beharko lirateke zeren eta udal lege oraindik ez daukagu gure erakunde antolaketa ezartzen dutenak.
Noski errealitate horrek erakutsi digula hainbat bikoiztasuna eta koordinazio falta ematen direla. Eta seguraski ere, horretarako legeak aldatu...
...horrek erakutsi digula hainbat bikoiztasuna eta koordinazio falta ematen direla. Eta seguruaski ere, horretarako legeak aldatu behar badira aldatuko dira EH Bildu-rentzako ez baitago arau sakraturik.
Eta honetan bat nator zurekin, Maneiro jauna. Konstituziotik hasita, seguruenik, ez gara ados jarriko zer atal aldatu behar dira Konstituzio horretan. Baina ez dago arau sakraturik Konstituziotik hasita azken departamenduko edozein agindurako joanda.
Baina arauak aldatzen hasteko, lehenengo eta behin, jakin egin behar dugu zer nahi dugun aldatzea eta gehien bat, gizarteak zer behar duen, azken finean, marko arautzaile justuena ikuspuntu sozialetik ere ezartzeko.
Eta hori da islatu nahi izan genuen gure zuzenketan, eta horregatik eskatzen genuen lan talde bat, hain zuzen ere hori aztertzeko, EH Bildu-rentzako gaur egun herritarrei zerbitzu publiko eraginkor batzuk eskaintzea lehentasunezko gai bat delako.
Eta argi dago momentu honetan eta gure erakunde antolaketa dela eta, baina beste hainbat baldintza ematen direlako, egoera nahiko arraro ematen direla, eta adibide batzuk jarriko ditut.
Ez da normala guretzako eta ez da logikoa hiru politikatari (...) ezberdin edukitzea gure errepideetan. Edo ez da normala eta nahiko arraroa guretzako Eibarren posible izatea hutsik dauden etxebizitzei gain zerga bat ezartzea Gipuzkoako Foru Aldundiak ahalbideratzen duelako Higiezinen Zergaren bitartez. Eta Ermuan, hiru kilometrotara, ez izatea posiblea Bizkaiko Foru Aldundiak ez duelako egin Higiezinen Zergan aldaketa hori eta ez duelako ahalbideratzen hutsik dauden etxebizitzen gain zerga bat ezartzea.
Noski daudela egoera arraroak. Baina horiek eta beste hainbat arazo ez dira soilik konpontzen gure erakunde antolaketaren marko juridikoaren aldatzen, edo lege bat edo beste bat aldatzen. Hori konpontzeko, lehenengo eta behin, batzuk hausnarketa bat egin behar dute. Eta hausnarketa hori da zer-nolako eredu sozio-ekonomiko ezarri nahi duten eta zein den euren apustu sozio-ekonomikoa.
Eta batzuk gainditu behar dute Portlanerekiko duten zaletasuna eta eduki duten zaletasuna, zeren eta diru publikoaren erabilera arrazionala izan da herri bat, poligono bat politika? Edo azpian dauden errepideetan milaka milioi euro xahutzea, eta hor dugu Bizkaian SuperSur ezagutzen den errepidea. Edo jabetzan ematen diren milaka etxebizitza eta bitartean gaur egun 85.000 etxebizitza huts egotea Euskal Autonomi Erkidegoan eta ia-ia 100.000 pertsona Etxebiden izena emanda etxebizitza bat eskuratzeko?
Hori ez da izan guretzako diru publikoaren erabilera arrazional bat, inondik inora. Baina horretarako ez da soilik lege bat aldatu behar, baizik eta batzuk hausnarketa bat egin behar dute zer-nolako eredu sozio-ekonomikoa nahi duten.
Horregatik, gure erakunde antolaketaren marko juridikoaren inguruan eztabaida zabaltzerik bai esaten EH Bildu-k. Baina argi utzita ez dugula onartuko lurralde historikoaren inguruan, legearen inguruan eztabaida bat zabaltzea herri honetan Administrazio batzuen aldetik egin diren eta egiten diren gehiegikeriak estaltzeko. Hainbat bikoiztasun, hainbat koordinazio falta eta diru publikoaren xahuketarekin bukatzeko ez delako beharrezkoa lege bat bera ere ez aldatzea, baizik eta eredu sozio-ekonomikoaren aldaketa.
Behin lan taldea eratzen denean, eta proposatzen genuen lan talde hori eratzea, guretzako bigarren partea zetorren, garrantzitsuena dena: Jakitea zein den lan talde horren helburua.
Gaur egun dauden koordinazio gabeziak eta bikoiztasunak ezabatzea, baina ez soilik Euskal Autonomi Erkidegoko erakundeen artean. Eta hori da zure proposamenean eta zure diskurtsoan –beharbada lapsus bat izango da– agertzen ez dena.
Maila administratibo bat ahazten zaizu eta da Estatu Espainoleko administrazioen menpe dauden erakundeak eta hemen daudenak ere euren zerbitzuak ematen. Zeren eta, zer da Maneiro jauna, gure erkidegoan dagoen trenbide azpiegitura kudeatzeko RENFE, FEVE, ADIF alde batetik, eta Euskotren, Eusko Trenbide Sarea beste alde batetik? Hori zer da, bostkoitasuna esango dugu? Bost enpresa publiko egotea gure sare horretarako?
Eta nik aldarrikatzen dudan printzipio eta zuk aldarrikatzen ez duzun printzipio da hurbiltasun printzipioa guretzako benetan nahi baldin badugu zerbitzu publiko eraginkor bat eskaintzea herritarrei.
Edo zergatik kilometro batzuetan Ibaizabal Nerbioiko arroa beste erkidego batetik pasatzen delako bere kudeaketan ur agentzia eta "Confederación Hidrográfica del Cantabrico" egotea?
Bi administrazio ezberdin parte hartu behar dute arro berdinaren kudeaketan. Ez da hobeago guretzako? Eta guretzako bai da askoz hobeagoa hurbiltasun printzipioa aplikatzea zerbitzu publiko eraginkor bat emateko.
Hainbat adibide jarri ahal ditut hori islatzeko baina azken adibide bategaz geratuko naiz niretzako oso esanguratsua dena eta hemen eztabaida ere bai eduki duguna eta zuen jarrerak demostratzen du benetan ez duzula nahi dauden bikoiztasunak saihestea edo murriztea: Zergatik Europa mailan momentu honetan mila biztanleko 2 poliziaren ratioa gomendatzen denean hemen, Euskal Autonomi Erkidegoan 7 polizi biztanleko eduki behar ditugu? Zergatik? Hori da diru publikoa era arrazional baten erabiltzea?
Alegia, momentu honetan Euskal Autonomi Erkidegoan polizia lokala eta autonomiko integrala edukitzeaz gain, Polizia Nazionala eta Guardia Zibila eduki behar dugu. Hau bai dela guretzako bikoiztasun galanta eta ez duzuna aipatzen sekula.
Eta horretaz tutik ere ez zuen esaten (...) egin zen bikoiztasunen txostena eta tutik ere ez duzu zuk esaten ez zure proposamenean ezta zure diskurtsoan. Orduan, diru publikoaren erabilera razionala? Bai, noski! Baina zintzotasunez, bikoiztasun guztiek aztertuz eta beto eta konplexu barik.
Zabal dezagun eztabaida zabaldu behar den bezalaxe. Ez diezaiogun iruzur egin herritarrei eta ez dezagun behin eta berriz eztabaida nahastu, LTH gora eta LTH behera bikoiztasunetaz ari garenean. Beharbada hori aldatu egingo da baina beste hainbat araudi eta beste hainbat erabaki aztertu behar direlako.
Lehenengo eta behin, gure erakundeen artean eskumenen banaketa berraztertu behar badu, ez delako soilik Lurralde Historikoaren Legea aldatu behar. Besteak beste, foru aldundien konpetentzian, fiskalitate arloan Estatutuak jasota baitaude eta gero Kontzertu Ekonomikoaren Legean ere. Beraz, Estatutua ere aztertu dezagun eta noski, guk eskatuko dugu azterketa hori bere osotasunean egitea.
Eta bigarrenez eta amaitzeko, aztertu dezagun bikoiztasunen aldetik eta koordinazio gabezien aldetik eta kuantifikatu dezagun zer suposatzen duen gure jabetza politiko administratibo bere osotasunean ez edukitzea eta Estatu espainoleko administrazioek gure lurraldean jardutea ere.
Besterik ez.