URRUTIA OIANGUREN (EAJ, 2019-06-06):
Eskerrik asko, legebiltzar-buru andrea. Lehendakari jauna, sailburu andrea, legebiltzarkideok, jaun-andreok, egun on denoi.
Gaur, hona gakartzan gaian gure taldearen abiapuntuak gizarte erantzunkide bat sustatzearen premia da. Bi gurasoek zeregin produktibo edo lanekoetan eta erreproduktibo edo zaintzakoetan, hein berean parte hartzen duten familia eredu baten bitartez.
Eta guzti horrek, epe labur ertaineko helburu bezala izan behar ditu, besteak beste, balioa eman eta zabaltzea dagoeneko sortzen hasiak diren praktikei, kontziliazio erantzunkidearen formula berriak esperimentatuko dituzten proiektu pilotuen abiarazpena babestea, edo era koordinatu eta arlo guztietan lanean jarraitzeko oinarriak ezartzea.
Halaber, epe luzeagorako helburuak, kontziliazio neurriak euskal enpresa gehienetara hedatzea da, tamainak tamaina, eta sektoreak sektore. Eta aldi berean, erantzunkidetasunarekin kontzientziaturiko eta zaintza zereginen birbanaketa ekitatibo baterantz zuzendutako gizartea oinarri hartuta, denboraren erabilpenen berdintasun handiagoa bateruntz nabarmenki aurrera egitea.
Eta bai, kontziente gara ez dela beti emaitzarik lortu gai honetan ekindako politiketan. Kontziente garen moduan, batez ere...
...aurrera egitea.
Eta bai, kontziente gara ez dela beti emaitzarik lortu gai honetan egindako politiketan, kontziente garen moduan batez ere Familia Itunarekin bat paradigma aldatu zenez geroztik, politika hauen ezarpenak egokitasun edo desegokitasunak juzkatzeko sarritan politikagintzan izaten edo maneiatzen ditugunak baino denbora gehiago behar dutela, beti ere eragile ezberdinen akordio zabal baten eskutik, familien akordioarekin eta gerora baita hura garatzen hasi ta Legebiltzar honek iazko Monografikoan egin zituen ekarpenak jasotako IV. Familia Planagaz gerta bezala.
Kontziliazioa eta erantzukidetasunaren politikak garatzen dituzten IV. Familia Plana estrategia eta ekintza plana Euskadin soldata arrakala murrizteko eta hurrengoko hilabeteetan etorriko den Pertsona Zaintzaileen Estrategia. Iruditzen zaigu nahikoa tresna ditugula gaiari kudeaketa klabean eta ez beste klabe batzuetan aurre egiteko. Gobernua ari da ekimenak aurrera eramaten; etxe honetan izandako Bilkura Monografikoaren ondoren, bi plangintza aurkeztu ditu eta aurki etorriko da hirugarrena.
Eta sailburu andreak Familien Erakunde Arteko IV. Plana aurkeztu zigunean esan moduan, IV. Familia Plan horrek Legebiltzar honek monografiko hartan onetsitako 93 ebazpenetatik 73 jaso ditu, eta jaso ez diren 20ren artean sei zehatzegiak edo generikoegiak izateagatik utzi ziren sartu gabe.
Inola ere monografikoko 40. ebazpen horretan eskatzen dena hein handi batean jasota gelditzen da IV. Erakundeen Arteko Familia Planean.
Eta hona iritsita nik Jaurlaritzak aurkeztu zigun IV. Familia Planari eman nahi nioke bere balioa. Emakunderen babespean egindakoa, kontziliazioa eta erantzukidetasuna bultzatzera bideratutako prestazio eta laguntza sorta jasotzen duena eta, besteak beste, familia aniztasun, tratu berdintasun eta bazterketa ezaren aitorpen eta babesa; erantzukidetasuna, genero berdintasuna eta kontziliazio neurrien aldeko apustua edo unibertsaltasun progresiboaren jarduera printzipioak dituena gida-lerro bezala. Eta dena bere sostengu ekonomikoarekin.
Plan horrek finantzazio garrantzitsu bat dauka. Eusko Jaurlaritzako sail ezberdinetako baliabideak ez ezik, foru aldundi eta udalek bideratzen dutena gehitu beharko genukeelako.
Horrela, familia arloan Eusko Jaurlaritzako Aurrekontuetan 2018-2022 eperako dagoen inbertsio aurrekontua 1.763,7 milioitakoa da. Horietatik, 1.243,7 zuzenean Enplegu eta Gizarte Politiken Departamendutik kudeatuak daude, eta guzti horretatik 286 milioi kontziliazioa ahalbidetzera zuzenduko dira.
Dicho lo anterior, ante la presentación de la proposición no de ley, por lo que respecta a las enmiendas presentadas, ante la enmienda de adición de Elkarrekin Podemos, lo cierto es que no entendíamos cómo a estas alturas se puede pedir como adición la realización de una evaluación previa al plan, cuando las evaluaciones hace tiempo que están materializadas con la colaboración de un amplio grupo de personas expertas y académicas.
Evaluaciones que han contado en las previas del Pacto por las Familias y del IV Plan de Familias, con un amplio consenso también en lo referido a conciliación y corresponsabilidad entre los diversos agentes del sector.
Y a modo de información, decirle que el propio Plan de Familia recoge dos tipos de evaluación, el primero de los cuales se realizará una evaluación intermedia en el año 2020, al objeto de actualizar los datos que permiten diagnosticar las principales necesidades y de evaluar el grado de cumplimiento de las actuaciones contempladas en el Plan y su impacto, y promover cambios y adaptaciones en la formulación de las actuaciones en caso de que la evaluación así lo aconseje.
Asimismo, el segundo punto de la enmienda de adición que se incluye en la transacción que han firmado ustedes en torno a contemplar medidas especiales para abordar las problemáticas concretas que afectan a las familias homoparentales y homomarentales, tal y como ya he dicho en euskera, el propio IV Plan de Familias incluye como principio de actuación  - entre otros que rigen dicho Plan - , el reconocimiento y apoyo de la diversidad familiar, igualdad de trato y no discriminación, pues el Plan parte del reconocimiento del profundo proceso del cambio en el que se encuentran inmersas las estructuras familiares, las trayectorias de la vida familiar y las relaciones intrafamiliares, y busca que todas las estructuras familiares cuenten con el mismo grado de reconocimiento y de protección social.
Este Plan incorpora entre sus principios los de igualdad de trato y no discriminación por motivos de origen racial, étnico o nacional y por orientación o identidad sexual e identidad de género; por lo que entendemos que todo esto está incluido dentro del IV Plan Interinstitucional de Apoyo a las Familias.
Por otra parte, señora Garrido, en cuanto a su enmienda, creo que ya he respondido  - y probablemente en el segundo turno de palabra todavía lo haré de una manera más específica - , a la no necesidad específica del Plan ante la existencia de los planes y estrategias que tenemos entre manos. Por el momento el IV Plan de Familias y la estrategia y plan operativo de acción para reducir la brecha salarial y la próxima estrategia sobre el cuidado de las personas cuidadoras, estando de acuerdo con usted en torno a la necesidad de hacerlo siempre contando con el resto de instituciones, Eudel, agentes sociales y asociaciones implicadas, por ejemplo en el Consejo Vasco de Familia y yo añadiría que de la mano de acuerdos amplios con visión de futuro y de país.
Guzti horren aurrean guk gure zuzenketa aurkeztu genuen eta zuzenketa horri eutsiko diogu gaurkoan, bertan Eusko Jaurlaritzari eskatzen genion alde batetik Familiak Laguntzeko IV. Planeko bigarren ardatzean jasotako neurriak garatu ditzala, bereziki kontziliazio erantzunkidea hobetzen lagunduko dutenak eta bertan jasotzen diren kontziliaziora eta gurasotasun positibo eta atxikimendu seguruaren sustapenera zuzenduriko neurriekin. Eta bestetik galdetzen genion soldata arrakalaren aurkako estrategian aurreikusitako neurriak garatu zitzala eta horrela zaintza zereginen banaketa ekitatiboagoaren alde egin zezala.
Bukatzeko. Bukatuko dut sailburu andreak IV. Erakunde arteko Familia Plana aurkeztu zuenean nire lehenengo hitzartzea bukatu nuen bezala. Behin René Descartesen pentsamendu bat irakurri nuen, esaten zuen aurrera egiteko bi modu zeudela, bat inor baino azkarrago joatea eta bestea bide ona hartzea.
Ez dakit abiadurarik onenean joan garen, baina gu erabat ziur gaude bide ona hartuta gaudela eta bide horri jarraitu behar zaiola beti akordio zabalen eskutik, hemen azken finean gizarte osoaren erronka garrantzitsuenetariko bat daukagulako jokoan.
Eskerrik asko.