ZULAIKA PORTILLO (EH Bildu, 2014-04-10):
Eskerrik asko mahaiburu andrea. Egun on guztioi.
Enpleguaz hitz egiterakoan, ezinbestekoa da enplegu publikoari merezi duen garrantzia ematea. Administrazioa zeinak enplegu publikoak eskaintzen duen, eredugarria izan behar da bai kalitatezko enplegua sortzerakoan, bai kalitatezko zerbitzu publikoak eskaintzerakoan.
Baieztapen horretan ematen du logikan nagusitzen dela, baina baieztapen hori sarri hankaz gora uzten da.
Berez krisiaren ondorioak areagotzen diren bitartean, logikak dio gero eta pertsona gehiago dagoela larrialdi egoeran, pobreziaren atarian edo pobrezian bertan.
Logikak dio edo esan beharko luke ondorioz, zerbitzu publikoak indartzea ezinbestekoa dela egoera horri administraziotik aurre egiteko, era eraginkorrean aurre egiteko ere.
Alegia, zerbitzu publikoaren sistema sendotzea beharrezkoa da baina logikaren katea apurtu egiten da puntu horretan eta hain justu, logikaren aurka hartzen dira erabaki politikoak, murrizketa nahi beste sektore publikoak. Murrizketa kronikoak eta emaitza nabarmena da: arazoa areagotzea.
Gure koaliziotik hainbat aldiz adierazi dugu pribatizatuak edo kanporatuak dauden hainbat zerbitzu, administrazioak bere gain hartu beharko lituzkeela. Administrazioak enplegua sortzerakoan motorra izan behar dela eta hori horrela izateko hainbat ekimen aurkeztu ditugu Ganbera honetan.
Horrela egin genuen duela hiru aste EH Bilduk aurkeztu zuen ekimen bat eztabaidatu genuenean. Proposamen zehatzak egin genituen zerbitzu publikoak indartzeko eta horrekin batera sektore publikoan enplegua sortzeko.
Esaterako, proposatzen genuen 1.592 orduko lanaldia berreskuratzea edo ordezkapenak lehenengo egunetik betetzea. Baita ere hutsik geratu diren lanpostuak ez amortizatzea, langile bati baja ematen diotenean lehenengo egunetik bere soldataren % 100a ordaintzea eta abar.
Baina ekimen hori ez zen aurrera atera, antza, uste duzuelako horrek ez duela balio kalitatezko enplegu publikoa sortzeko eta krisi garaian zerbitzu publikoak indartzeko.
Bereziki harrigarria iruditzen zaigu  - eta horrela esan behar dugu -  PSEren jarrera. Harrigarria da urtarrilean Gobernuarekin enplegu plana adostu zenutela. Ulertzeko zaila da enplegu planaz egin zenuten salmenta. Alegia, zuek egindako esfortzuari esker atera zen aurrera enplegu plan hura. Eta orain urtarrilean iragarri zenuten enplegu plana alboratzen duzue beste enplegu publiko plan bat eskatzeko? Zer da sinatu zenuten enplegu plana? Bi plan egin behar ote dira eraginkorrak izateko? Enplegu plan orokorra bata eta beste administrazioari zuzendutakoa?
Gure iritziz, planek integralak izan behar dute eta gainera indar berezia jarri behar da Administrazio publikoak kalitatezko enplegu publikoa sortzeko daukan gaitasunean. Gainera PSEk gaur eztabaidatzeko ekarri digun ekimena ez da batere zehatza. Ez du zehaztapenik, ezta elementu berririk ere.
Egia da EH Bildu bat datorrela ekimeneko lehenengo puntuak aipatzen duen filosofi parte batekin. Alegia, egia da administrazioaren plantila gaztetu egin behar dela. Gainera kontuan izan behar dugu gazteagotze horrek eragina izango lukeela gazteen langabezi tasan. Gaur egun % 36koa da. Beraz, zer izango litzateke eraginkorrena? Ba erretiro adina jaistea. Eta zer egiten ari da? Justu kontrakoa.
Eta bigarren puntuari dagokionean, gazteleraz esango dut, explorar hasta las últimas consecuencias la posibilidad de celebrar ofertas públicas de empleo en este mismo año. Con esas últimas consecuencias, no sabemos muy bien a qué os referís exactamente, si al final somos conscientes de que lo que venga de Madrid es lo que se va a aprobar, de que no se va a plantar cara realmente a las imposiciones de Madrid para que se haga respetar lo que decidamos y aprobamos aquí.
Puntu horretan aipatzen diren enplegu publikoaren eskaintzak edo epeak egitea ondo dago, nola ez, baina dagoen enpleguaren kalitatea hobetuko lukete eta enplegua egonkortuko litzateke. Baina epe horiek ez dute ez enplegu berririk sortuko, ezta galdutakoa berreskuratuko ere ez.
Hasieran adierazi dudan bezala, Administrazioa eredugarria izan behar da zentzu guztietan. Azken bolada honetan Administrazioan murrizketak egon dira, bai enpleguan bai zerbitzu publikoetan ondorio zuzenak izan dituen murrizketak. Eta honekin batera EH Bildurentzat garrantzi handiko ideia aldarazi nahi dizuet beste behin ere.
Hau da, ozen salatu behar dugu Administrazioan egiten diren murrizketak gehien erasotzen dituztenak dira gizartean baztertuen daudenak. Alegia, zerbitzu jakin horiek izateko sare pribatura joan ezin direnak. Era berean, emakumea bi aldiz kolpatzen da murrizketak daudenean.
Zerbitzu publikoak murrizketak sarri zerbitzu horiek zama familien gain uztea dakar eta zehazki emakumeen gain. Zerbitzu publiko gutxirako lan zama handiagoa emakumeen bizkar. Zuzenean eragiten du emakumeen ongizatean, lan kargan. Emakumeen bizitzak gero eta zailagoak dira, gero eta prekarioagoak dira, gero eta menpekoagoak, gero eta lotuagoak.
Adibidez, pertsona dependienteak zaintzeko zerbitzuak eta laguntzak murrizten badira, nor zainduko ditu pertsona horiek? Zein baldintzetan? Eta beste hamaika adibide jar genezakeen erakusteko zerbitzu publikoetan murrizketak egitea eskubideen galeran eragiten dakarrela.
Zerbitzu publikoak pertsonen oinarrizko eskubideak bermatzeko ezinbestekoak direnez, zerbitzu horiek indartzeko politikak egin ditzala eta horretarako beharrezkoak diren baliabideak ziurtatu ditzala eskatzen diogu Jaurlaritzari. Gaur egiten ez duena, hain zuzen. Hori da guk proposatzen duguna aurkeztutako zuzenketaren lehenengo puntuan. Izan ere zerbitzu publikoen murrizketak, eskubideen galera dakar.
Zuzenketaren bigarren puntuan, enplegua suntsitzeari utz diezaiola eskatzen diogu Jaurlaritzari, kalitatezko zerbitzu publikoak indartzeko. Eta horretarako orain arte egindako murrizketak bertan behera utz ditzala eskatzen diogu. Azken bi urteotan 4.000 lanpostu inguru suntsitu dira sektore publikoan, Gobernuak hartu dituen erabakien ondorioz. Benetan Gobernuarentzak enplegua sortzea lehentasuna bada, has dadila enplegua zaintzen bere eremuan, berak eskumenak dituen tokian. Adibidez, dekretazoak alboratu ditzala.
Gure zuzenketaren hirugarren puntuan, sektore publikoan enplegua sortzeko hartu daitezkeen beste eskaera zehatzak adierazten ditugu. Plantila gazteagotzeko neurriak har ditzala, besteak beste, erretiro adina jaistea eta adin batetik aurrera jarduna murriztea eta azkenaldia zentzu horretan ezarritako mugak albo batera uztea.
Eta azkenik, laugarren puntuan, eskatzen dugu negoziazio kolektiboaren bideari ekin diezaiola eta zerbitzu publikoak indartzeko eta enplegua sustatzeko aipaturiko neurriak bertara eramatea. Gure zuzenketarekin proposamena hobetzen delako, eskatuko nizueke beste taldeei gure proposamenaren alde egitea.
Besterik gabe. Eskerrik asko.