JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (Urkullu Renteria) (EAJ, 2019-10-11):
Eskerrik asko, legebiltzar-buru andrea.
Iriarte andrea, uste dut zure bigarren txanda honetan arrazoia eman didazula nik lehenengo txandan esandakoari buruz.
Begira, lehen parte-hartzean estrategia bat eta jarduera eredu integral bat deskribatzen saiatu egin naiz, eta errealitatearen printzipioan kokatu dut, eta eraldaketa handiak urratsez-urrats eta oinak lurrean edukita egiten dira. Itsasontzi batetik beste itsasontzi batetara jauzia egitea ez dakit non izan behar den, portuan egonik itsasontziak ala itsasoan egonik, itsasoan egonda ez dakit hain emankorra izango litzatekeenik jauzi hori egitea.
Beste interpelazio batzuetan ere egin ditut gogoeta honen antzekoak, baina zure erantzunak hausnarketa horien esanahia errepikatzera behartzen nau. Agian, zalantzan jartzen duzue elkarrizketarako eta akordiorako eredu hori, eta ez hori bakarrik, agian ez zuk pertsonalki, baina zuk norbaiten izenean hitz egiten duzu, eta gutxietsi eta deskalifikatu ere egin dezakezue.
Agian boluntarista dela irudituko zaizu, elkarrizketak ez duelako beste aldean harrerarik izango, baina ez duzu alternatibarik ematen. Hobe esan, alternatibaz mozorrotzen dituzu iraganari begirako keinuak eta desira proiekzioak besterik ez direnak, eta zein da alternatiba? Ba nire buruari esaten diot "begira munduari". Zein da eztabaida nazioarteko politikan? Multilateralismoa edo aldebakartasuna, eta aldebakartasuna proposatu egin duzue orain arte zuek ere, aldebakartasuna proposatu duzue aurreko legealdian eta legealdi honetan ere bai.
Eta zein da eztabaida Europar Batasunean? Eztabaida nagusia da ea erronka globalei eman behar zaizkien konponbideak batera landuko diren edo bakoitzak bere bidea egingo duen. Zein da Espainiako Estatuak edo Kataluniak bizi duen egoera politikoari buruz dagoen eztabaida? Inposizioa edo negoziazioa. Eta elkarrizketaren, negoziazio politikoaren eta akordioaren aldeko apustuak ez du bideragarria izango den beste alternatibarik, ez munduan, ez Europan, ez Estatuan, ezta Euskadin ere, are gutxiago gizarte anitz batean eta gehiengo osorik gabeko legebiltzar batean gauden bezala.
Eta gehiago esango dizut, gehiengo osoarekin ere elkarrizketa, negoziazioa eta akordioa beti da estrategia hobea, beti. Zuk aditzera eman nahi duzu negoziazio politikoa baliozko estrategia bat dela soilik aldeko baldintzak daudenean? Galdetu egiten dut, galdetu egiten dut Iriarte andrea, irabazteko balio duenean bakarrik?
Baina nik esan behar dut, jakina, aldeko baldintzarik ez badago estrategia horrek jada ez du balio, eta inposizio eta garaipen estrategia batez ordeztu behar da, eta galdera da, nola? Nola uste duzu zure pentsamoldeak bidea egingo duela akordiorik lortu gabe, akordiorik gure artean eta akordiorik itunduta Estatuarekin? Kuriosoa, bitxia iruditzen zait esatea "berdinen artekoa" eta "bermearekin". Orduan berdinen artekoa eta bermearekin adostu egin beharko dugu.
Frogatu daitekeen argudio bat defendatzen ari naiz, alderatu zer estrategiari jarraitu dion Ezker Abertzaleak azken hamarkadetan eta zeri gizarte honen gehiengoak, eta trantsiziotik Euskadik egoera latzak eta oso latzak bizi izan ditu elkarrizketaren, negoziazioaren eta akordioaren alde egitea izan da Eusko Jaurlaritzaren apustua azken 40 urte hauetan, lehen egunetik gaur egunera bitarte. Eta asko da lortutakoa eta eraikitakoa.
Reitero que la apuesta estratégica del Gobierno Vasco estos 40 años ha sido el diálogo, la negociación y el acuerdo, y es el ejemplo del autogobierno progresivo, la institucionalización de un país en el día a día, y creo que es necesario reconocer que es mucho lo que se ha conseguido y lo que se ha construido, y que ha sido posible gracias a una estrategia basada en el realismo y la modulación en la insistencia, en la negociación y la firmeza en los principios.
Y no hablo de castillos en el aire; hablo de lo construido, de lo real. Y estoy convencido de que en los próximos años esta estrategia seguirá dando frutos a pesar de que las coyunturas puedan ser más o menos desfavorables.
Eskerrik asko.