IRIARTE OKIÑENA (EH Bildu, 2017-01-26):
Legebiltzar-buru andrea, legebiltzarkideok, egun on.
Erabakitzeko eskubidea, XX. mendean zehar...
...legebiltzarburu andrea, legebiltzarkideok, egun on.
Erabakitzeko eskubidea XX. mendean zehar demokrazia eta giza eskubideen errespetua elkarlotuz sortutako paradigma baten nolabaiteko gainditzea da, autodeterminazio eskubidearen gainditzea. Eta zertan gainditzen du? Ba urrats nabarmen eta garrantzitsu bat ematen du borondate demokratikoan oinarritzen delako, sistema demokratikoetan herritarrek dutelako eskubide hori eta demokrazian sakontzen duelako. Horregatik ez diezaiogun beldurrik izan demokraziari. No tengamos miedo a la democracia.
Euskal Herriak bere buruaren jabe izan behar du eta horretarako gainera eskubidea du. Etorkizunaz hitz egitean, beraz, ez dago zertan mugak jarri euskal herritarren borondateari, ez dugu inolako uztarririk behar eta, are gutxiago, ez ditugu uztarriak erosi behar hiriak aurretik, hori inozoenak ere ez luke egingo.
Gaur hemen bozkatuko dugun testua aurretik genuena baino hobea dela iruditzen zait eta guztion egin dugu gainera ahalegin bat horrela gertatu zedin eta, nahiz eta azkenean ez dugun erabateko adostasuna lortu, iruditzen zait egin dugun ariketa oso ariketa positiboa izango dela eta aurrerantzean ere egin behar dugun lan guztietan nolabaiteko gidari izango dugula. Baino gure ustez ez da nahikoa.
El texto que se somete hoy a votación, a juicio de Euskal Herria Bildu, no es suficiente. Estamos, desde luego, de acuerdo en crear una ponencia sobre autogobierno, pero nos preocupa que en la justificación de la propuesta haya una serie de conceptos que, se mire por donde se mire, tratan de condicionar desde el comienzo el rumbo de esta ponencia. Porque puede dar lugar a que en algún sentido la ponencia nazca coja.
Las mujeres y hombres que nos sentamos en este Parlamento somos representantes de la ciudadanía de Araba, Bizkaia y Gipuzkoa y a ellos nos debemos, y a nadie más. Son sus intereses los que tenemos que defender, son sus necesidades las que debemos defender y los trabajos de este Parlamento en esta ponencia tienen que ser dirigidos siempre mirando el bienestar de esos ciudadanos y ciudadanas. Y siempre tiene que estar presente la voluntad de la ciudadanía a la que representamos. En ese sentido, digo, no tengamos miedo a la democracia. No hay ningún motivo para que en este país no estén abiertas todas las posibles opciones de futuro, todas, y decidiremos cuál es la mejor entre todas.
Euskal Herria Bildu gogotik saiatu da demokraziaren printzipioa azpimarratzen ponentzia honen hasieran eta Euzko Alderdi Jeltzaleak, PSEk eta Podemosek beste kontzeptu batzuk nahi izan dituzte hasera honetan, tartean ordenamendu juridikoaren errespetua eta guk uste duguna da errespetatu behar duguna gauza guztien gainetik herritarren erabaki demokratikoa dela.
Euskal Herria Bilduk bere aldetik ere ezarri zitzakeen zenbait baldintza hasera honetan, esan genezakeen, adibidez, independentziaren aldeko jarrera jorratu behar dugula, edo euskalduntzeak izan behar duela ardatz nagusietako bat, edo feminismoa oinarrian izango duen erakunde etxe bat izango dela jarraian izango duguna. Baina horiek denak esan genitzakeen arren, iruditu zaigu garrantzitsuak izanik ponentziaren lanen emaitzak izango direla izatekotan horiek guztiak mahai gainera ekarriko dizkigutenak. Eta helburu bakarra izan behar duela herritarren eskubide eta herritarrek demokratikoki erabakitzen dutena gehiengoz erabakitzen dutena esatea.
Nuestra voluntad por avanzar en el autogobierno es real, no tengan ustedes ninguna duda. Euskal Herria Bildu lo va a hacer de forma seria, porque quiere llevar a este país al lugar que se merece, y ese lugar no es otro que el que de forma libre y democrática pidan las gentes de este país. Es algo que sobre el papel, al menos, defienden también la mayor parte de los miembros de esta Cámara. Ahora hace falta que además de sobre el papel y en las campañas electorales lo veamos en el día a día y en los hechos.
Euskal Herria Bildu, Podemos y Euzko Alderdi Jeltzalea-Partido Nacionalista Vasco el 15 de diciembre fuimos capaces de firmar un texto con motivo de la llamada a declarar por el Tribunal Superior de Justicia de Cataluña de la señora Forcadell, en la que decíamos que los pueblos tienen legitimidad democrática para decidir su futuro, teniendo que ser el límite lo que la ciudadanía exprese y decida democráticamente.
Se lo leeré en euskera: "Herriek etorkizun politikoa erabakitzeko zilegitasun demokratikoa daukate, muga herritarrek demokratikoki adierazi eta erabakitzen dutena izan behar delarik".
Hori guztia esan genuen eta uste dut hori guztia esateko gai izan behar dugula aurrerantzean ere. Luze teorizatu genezake demokraziaren balioaz, baina oinarrian bi printzipio ditu: gehiengoak erabakitzen du, gutxiengoak erabat errespetatuz. Eta zoritxarrez iruditzen zait oso sarri askotan, Euskal Herrian, beto eskubidea ezarri nahi izaten duela gutxiengo batek hainbat eta hainbat kontzeptu ezarri nahian aurrera egiteko zailtasunak jarriz.
Eta honek guztiak nakar egun hauetan Gobernuaren kontseilariek, sailburuek egin dizkiguten adierazpenetara eta nola esan diguten zer nolako mugak aurkitzen dituzten eskuartean dugun ordenamendu juridikoan, eskuartean daukagun legearekin.
Erkoreka jaunak  - ez dago orain une honetan -  baina eskatu zion Legebiltzar honi erresistitzeko. Esan zigun "pie en pared" jartzeko. Eta guk erantzun genion "pie en pared"en, bi hankak lurrean jarriko ditugula eta ibili egingo garela. Ibili egingo garela herri hau merezi duen tokira emateko, Euskal Herritarrei ongi bizitzeko behar dituzten baldintza guztiak emateko. Herri honek ezin du dependientea izan ezin dizkiegulako eta ezin ditugulako guretzat eta gure seme-alabentzat behar ditugun baliabide guztiak izan.
Erresistitzeko modu bakarra, nire ustez da, hain zuzen ere, eztabaida honen guztiaren erdian herritarren erabakitzeko eskubidea eta haien eskubide demokratikoa defendatzea.
Guk ponentzia honetan lan egingo dugu eta ez dugu inondik inora ponentzia hau oztopatuko, aurre-baldintzarik gabe lan egingo dugu, uste dugulako herritarrek erabateko errespetuz tratatuak izatea merezi dutela, uste dugulako euskal gizon eta emakumeek merezi dutela Euskal Herria Europako gainerako herrien parekoa izatea. Ez dute gutxiago merezi. Horretan saiatuko gara, hobeto bizitzeko eta zoriontsuago izateko.
Mila esker.