IRIARTE OKIÑENA (EH Bildu, 2018-10-05):
Lehendakari andrea, legebiltzarkideok, Gobernuko kideok, egun on. Urkullu jauna, egun on zuri ere.
Begira, zure aulkia eta nire aulkia arteko tartea baino askoz handiagorik ez dago Hondarribiako kale nagusian, herriko alde zaharreko kale eder eta estua, zalantzarik gabe, telebistako irudietan ikusia izango duzuna, agian bertan egon izana izango zera, baina ez irailaren 8an.
Eta han egonda baino, ezin da benetan jaso kalearen tamaina eta kale horretan azken 20 urteetan irailaren 8an gertatzen dena. Eta aurten, azkeneko urteekin konparatuz, era askoz ere bortitzagoan.
Alde batean, Udaletxe pean, jendea errespetuz, herri agintariak, herri ordezkariak, Emakundeko zuzendari nagusia, Arartekoa edo bere ondokoa, Jaizkibel konpainiari txalo egiteko prest.
Eta beste aldean, oihuak, plastiko beltzak, oihuak, pitadak, pitadak bozgorailu partikularretan grabatuta, irainak, irain larriak, kazetarien lana zailtzeko jarrerak, errespetu falta gorena, errespetu falta gorena baita Ertzaintzarekin eta baita Udaltzainekin, eta baita bertan bildutako pertsona askorekin.
Errespetu falta antolatua, esango nuke Urkullu jauna. Normal hitz egiteko aukera ematen ez duen egoera, eta Jaizkibel konpainiaren ez txilibituak eta ez danbor hotsak entzuteko aukerarik ematen ez duen burrunba, burrunba eta iraina.
Azken urte guztietan izan da gogorra kale hartan egotea, baina aurtengoak marra guztiak eta marka guztiak hautsi dituela esango nuke, eta jasangaitza izan dela.
Eta Jaizkibel konpainia pasatzerakoan ikusi dugu jendea negarrez, ikusi dugu jendea dardarka, ikusi dugu jendea txilibitua ezin helduta, Jaizkibel konpainia osatzen duten emakume eta gizonentzat ere festa egun handia izanik, hein handi batean festa hori zapuztua.
Han egon behar da benetan hangoa sinesteko, horregatik inoiz esan izan dut, han egon beharko zenukeela, hura handik ikusteko, benetan, bestela sinesgaitza gertatu daitekeelako.
Lo que sufrimos en la calle Mayor de Hondarribia fue una agresión y fue organizada, repito. Una agresión organizada contra el derecho fundamental que tenemos las mujeres a participar en cualquier aspecto de la vida, en pie de igualdad con los hombres.
Y esta agresión organizada ha subido de intensidad este año. ¿Y por qué? Pues porque los y las atacantes se sienten, de alguna manera, impunes; saben que la compañía Jaizkibel no tiene el respaldo de las principales autoridades de este país.
Quienes atacan se sienten cargados y cargadas de razón, con la...
...saben la que la compañía Jaizkibel no tiene el respaldo de las principales autoridades de este país. Quienes atacan se sienten cargados y cargadas de razón, con la cobertura de un gran paraguas institucional, el del Ayuntamiento de Hondarribia, el de la Diputación de Gipuzkoa y en gran medida el de su Gobierno, señor Urkullu. Y ese paraguas es el que aviva el enfrentamiento, y no habrá solución posible hasta que la discriminación contra las mujeres reciba su reproche público y el alarde igualitario reciba el apoyo institucional que se le debe.
He dicho que fue una agresión organizada, pero también tengo que subrayar, azpimarratu behar dut minoritarioa izan zela. Es una minoría concentrada en la Calle Mayor la que actúa de forma premeditada y ordenada. Pero fuera de esa calle estrecha, esa en la que no hay más distancia que la que separa su escaño del mío, el pueblo de Hondarribia está más que listo para celebrar sus fiestas en pie de igualdad y así lo hizo en las demás horas del 8 de septiembre. Los y las hondarribitarras están preparadas para disfrutar de la fiesta en igualdad aunque haya una minoría que sigue queriendo enseñar lo contrario. No infravaloremos su agresión, pero no magnifiquemos su representatividad y no sigamos alimentando su impunidad.
En todo caso, creo que no debemos minimizar el conflicto, las heridas en el pueblo son profundas, las consecuencias de esos ataques se prolongan durante todo el año, sobre todo y especialmente entre las chicas y chicos más jóvenes que participan en el alarde igualitario, y por eso creemos que esta situación requiere de una intervención pública, no vale mirar a otro lado y luego lamentar lo ocurrido.
Gero eta zailagoa da, gure ustez, 2018an ulertaraztea nola ez den posible denak festa batera egitea, bakoitzak nahi duen bezala baina ezberdintasunik gabe eta berdintasunetik.
20 pertsona hasi ziren duela 21 urte festa hau egiten, 700 baino gehiago izan dira aurten ikusi ahal izan ditugunak. Eta burrunbak eta plastiko beltzek ezkutatu egiten dute herritarren artean gero eta gehiago zabaltzen ari den ideia, konponbide azkar bat behar dela. Alarde parekideak ez duela ezer oztopatzen, ez duela inolako tradiziorik hausten, festa aberastu baino ez duela egiten, partekatu daitekeela festa hau, baina berdintasunetik partekatu daitekeela.
Aurreko legealdian hasita, Emakunderekin eta Arartekoarekin aurre urratsak eman ziren baina berriz ere aurten atzera urratsa, atzera urrats nabarmena ikusi dugu. Gatazka bat dago eta gatazka honek eragiten dio genero berdintasunari eta oinarrizko eskubideen ariketari. Eta plastiko beltzek ezin diote eraso egin oinarrizko eskubide horri. Hau ez da gehiengo edo gutxiengoen arteko gai bat, hau aukera berdintasun kontu bat da argi eta garbi, eta eskubideak errespetatu egin behar dira.
Jaizkibel konpainiak eraiki egiten du, eraiki egiten du berdintasuna eta ez du festa aldatzen, ala txapel gorriz jantzita joaten dira hurrengo egunean bulegoetara, edo eskoletara, edo lantegira bezperan jaian txapel gorriz ateratzen direnak? Denak janzten dira festarako eta txapel gorriaren azpian dagoenaren generoak ez dauka inolako garrantzirik festa dagoenean ospatzeko.
Elkar errespetatu beharra dagoela esaten da bestalde, baina hori ez da horrela. Batzuk errespetatu behar dute festa parekidea, ez da bizikidetza arazo bat, errespetu arazo bat da. Oinarrizko eskubide bat urratsen delako eta hori onartzea da konponbidea lortzeko bide bakarra. Ez da aukera kontu bat, ezin daiteke aukeratu emakumeak baztertzea, batzuk libre atera nahi dute eta besteek askatasun hori urratu egiten dute. Eta erakundeek babestu egin behar dute berdintasuna, bermatu egin behar dute berdintasuna eta gaur gaurkoz lehenetsi egin behar dute berdintasuna.
Izaskun Landaida, Emakundeko zuzendariak, bide batez esango dizut aurtengo irailean 8koaren ostean (...) igarria zela han ikusitakoaren ostea. Behin eta berriz errepikatzen du eta arrazoi handiz errepikatzen du biolentzia matxistari muturreko bortxaketei muturreko desberdintasunari, jazarpenari eta muturreko egoerei berdintasunetik baino ezin zaiela erantzun. Eta erabat ados nago. Baina, zer da berdintasuna? Ba berdintasuna da lan berdinetik soldata berdina jasotzea, edo zaintza partekatzea, edo ikasteko aukera berdintasuna.
Eta berdintasuna da aisialdian eta festan aukera berdintasuna izatea. Eta erakundeek babestu, indartu eta sustatu egin behar dute berdintasuna, Irunen gertatzen ez zen bezala eta Hondarribian gertatzen ez den bezala.
Politika Orokorreko Plenoan aurten esan nuen martxoaren 8an kalean ikusi genuena ez zela izan manifestazio soil bat, ezin dugula horretan utzi. Eta esaten dugunean egun historiko bat izan zela eta esaten dugunean inflexio puntu bat izan zela, orain gure ardura, gu guztion ardura dela inflexio puntu hori eta egun historiko hori edukiz betetzea eta alor guztietan edukiz betetzea, eta erakundeetatik bakoitzak dituen ardurak aztertu gabe eta baztertu gabe.
Ez du balio ahaldun nagusiak Gipuzkoan esandakoak, ikuspegi kontrajarriak elkar errespetatzea. Insistitzen dut, alde batek errespetatu behar du besteak jaia berdintasunean ospatzea. Berdintasuna da Hondarribiako alkateak eta korporazioak ongietorriak eta Jaizkibel konpainiari eta tinko aurre egitea plastiko beltza jarri ez daitezen, oihuak egon ez daitezen eta festa denentzat izan dadin.
Gobernu honek esan du bere jarrera alarde garaikidearekiko argia, inolako zalantzarik gabekoa eta irmoa dela. Esan bai, baina jarreraz gain, Urkullu jauna eta gaurko interpelazioaren bidez hauxe jakin nahiko nuke, zein neurri zehatz hartu behar ditu Eusko Jaurlaritzak datorren irailaren 8an aurten ikusi duguna berriz gertatu ez dadin eta denok gertatutakoaz lotsatu ez gaitezen.
Eskerrik asko.