EGIBAR ARTOLA (EAJ, 2014-05-08):
Lehendakari jauna, sailburu andrea, parlamentarioak egun on guztioi.
Gorka Maneirok aurkeztutako mozioa ezaguna zen, aurrikusi zitekeen, interpelazioan, galdeketan esandakoak irakurri ondoren, garbi dago berak bere arrastoari jarraitzen diola eta eskatzen duela zuzen-zuzenean Jaurlaritzaren Bakea eta Bizikidetza Idazkaritzaren desegitea, aldatzea.
Alderdi Popularrak gehigarri bat proposatzen du, hain zuzen ere, ba txosten bat egitea eta lehendakariak lehen bait lehen Ganbara honi horren berri ematea eta Alderdi Sozialistak, Ares jaunak azaldu duen diskurtsoaren haritik, bere kezka azaltzen du eta eskatzen dio lehendakariari birmoldatzea, aldatzea, reconducir esaten du eta baita ere aipatzen ditu biktimarekiko gertutasuna, atentzioa eta gainontzekoak ahaztu egin dituela.
Hau da, eskatzen da hacer una política de cercanía, atención y escucha, en contraposición se supone a lo que está sucediendo de lejanía y desatención, que no se dice en qué. Solamente se alude al genérico a las pruebas me remito, y cuando se dice retomar parece que ha habido una situación de abandono o desvío.
Desde nuestro punto de vista esto, además de ser incorrecto, es injusto. Es injusto porque no se corresponde con la realidad, ni de los hechos, ni de la gestión del lehendakari en primera persona o de la Secretaría de Paz y Convivencia. Y las víctimas también certifican y verifican esto que estoy diciendo.
Baino, gero dago EH Bilduk aurkeztutako osoko emendakina. Diskurtsoan esandako gauza askorekin nik bat egiten dut. Egia da aurkezten dituzun bi puntuetan, lehenengoan, ba hau da biktimen inguruko jerarkizazio mailaketzarik ez egitea eta guzti hori nik esango nizuke hori hala dela.
Zuk agian edukiko dituzu datuak hori ez dela horrela pentsatzeko, baina gure ustez jokabidea ardatz horretan oinarrituta dago. Hau da, bereizketarik ez egiteko ardatz horretan eta gero bat nator esaten duzun gaiarekin. Ba beno, guzti hau Bakea eta Bizikidetza Batzordean edo Ponentzian eztabaidatu behar genukeela.
Orokorrean, lehenengo hori ez dugu onartzen. Horregatik zuen osoko emendakina edo zuzenketaren aurrean gure posizioa abstentzioarena izango da eta besteen aurrean ezezkoa.
Eta zergatik? Nik ikusi dudana da bai UPyD, Alderdi Popularra eta Alderdi Sozialistaren diskurtsoetan etengabe berriro ere ari garela iragana elikatzen eta iragana pasatutako zerbait da. Iragana ezin daiteke aldatu, ezin daiteke moldatu bakoitzaren gustura. Iragana gertatu da. Iragana egin behar dena da aztertu, ardurak zuritu, ez ahaztu, baino ez etengabe berriro ere iragana elikatzen jardun.
Zergatik esaten denean Bakea eta Bizikidetza Plana ez dela gustukoa, zilegi da. Ekarpenak ekarpen, behintzat ezagutu ditugunak, ezkutuan ez baldin badaude beste batzuk behintzat, ezagutu genituen eta planaren inguruan batzuk onartuak eta beste batzuk ez ziren onartuak izan. Baina nik uste dut plana berak, bakea eta bizikidetza plan horrek ibilbide orri bat proposatzen duela. Sendoa dela proposatzen duen bidea, oso konprometitua dela proposatzen duen bidea.
Arlo guztietan, bere 18 ekimen horietan eta bakoitzak bere fitxarekin eta lanarekin, hor izugarrizko nik uste dut aukera daukagula, paregabea, bakea eta bizikidetza alor horretan benetan urrats eraginkorrak emateko.
Baina hautua beste bat da. Esaten da aldatu egin behar da pertsona egokiak. Guk pentsatzen dugu ibilbide hori egokia dela, sendoa eta konprometitua dela eta baita ere, lehendakariak...
...guk pentsatzen dugu ibilbide hori egokia dela, sendoa eta konprometitua dela, eta baita ere lehendakariak egindako aukeraketak pertsonei dagokionez, zuzenak eta egokiak direla, jende konprometitua delako eta ematen duten hitza betetzen dutelako, eta ez dutelako inongo gabeziarik giza eskubide guztien defentsaren alorrean. Eta sufrimenduaren inguruan, gertutasun hori azaltzeko garaian ere ez dutelako inongo faltarik izan.
Orduan galdera da, zergatik gertatzen ari da guzti hau? Zergatik? Ez dakit. Elkarbizitza ez da aldi berekoak izatea. Elkarbizitza ez da koexistitzea, aldi berekoak izatea. Elkarbizitzak beste zerbait eskatzen du. Eskatzen du planak berak esaten duen bezala, norbanako edo taldeko ditugun gure ikuspegiak ez direla osoak aitortzea, ez garela egia osoaren jabe gutako bakoitzak.
Elkarbizitzak eskatzen du hori onartzea. Elkarbizitzak eskatzen du zailtasunen aurrean proposamenak egitea eta ez koexistitzea. Beno, aldi berekoak gara baina beno, hemen ez dugu gizarte bat osatu behar, ez dugu elkarbizitza bat eraiki behar. Elkarbizitzak guzti hori eskatzen du. Elkarbizitzak eskatzen du ere gure ardura etikoa onartzea eta praktikan jartzea. Eta elkarbizitzak eskatzen du giza duintasunak duen balorea aitortzea eta aplikatzea. Guzti hori eskatzen du elkarbizitzak.
Horregatik, planean eta elkarbizitza eta bake, eta bake eta elkarbizitza horretan aipatu dituzuen mikroakordio famatu horiek, nik uste dut laburbiltzen dutela egungo egoera honetatik irteteko ibilbide orria, baita oso konprometituta ere.
Nik gaur, nire ekarpen gisa, gure taldearen ekarpen gisa, hauxe utzi nahi nuke Legebiltzar honetan, aipatutako behin eta berriz biribilgulne horretatik ateratzeko edo ponentzia atzera ere berriz martxan jartzeko, konpromiso batzuk hartu beharrean gaude alderdi politikoak, talde parlamentarioak. Lehenengoa, iraganari dagokiona, iraganean partekatutako balioespena egiteko, konpromiso etikoaren proposamen bat egiten da. Irakurtzera noa eta guk behintzat bat egiten dugu bizpahiru puntu hauekin.
Batetik, etorkizuneko bakeak eta bizikidetzak biolentziaren bidegabekeriaren aitortzea eskatu dute, sortutako minaren eta biktimen duintasunaren aitortzea, biktima guztiek egiarako, justiziarako eta erreparaziorako eskubidea dutelarik. Hau hemen bozkatu egin genuen Legebiltzar honetan talde ezberdinek. Hau indarrean dago, bai ala ez? Konprometituta gaude guztiok honekin, bai ala ez?
Esaten da proposamenean ere gertatutakoa terrorismoa, indarkeria eta giza eskubideen urraketak, gertatu zen gertatutakoa, taldeek eta pertsonek giza duintasunaren aurrean beste helburu batzuk ezarri zituztelako. Hau da, kausa baten helburu baten Estatu arrazoi baten ikuspegi ideologiko baten edo bestelako sinesmen edo usteen defentsa.
Horren aurrean konpromisoa hemen dator. EAJko parlamentariok konprometitzen gara etorkizunean inoiz gehiago ez, ez kausa politikorik edo arrazoi partidariorik, ez bezalako uste osorik edo ziurtasunik, ez da jarriko balio absolutu bat izango balira bezala giza eskubideen, pertsonaren eta bizitzaren balioaren gainetik.
Hau da aurrera egitea. Iragana aztertuz, ez ezkutatuz, ez ahaztuz; baina konpromisoak hartuz. Horregatik nik gonbite bat egin nahi nizueke talde parlamentari guztien bozeramaile zaretenoi, etorkizunari begiratzea, iragana aztertu eta aipatu bezala ardurak zurituz, baina Bake eta Bizikidetza Planarekin adostasun osoa, erdizkakoa edo batere adostasunik gabeko posiziorik balego ere, behintzat konpromiso politiko hauetan sartzea.
Eta orain aldi honetatik konfidantza politikoa lortzeko beste konpromiso batzuk ere Jaurlaritzaren planean badaude eta hau izango da nire bigarrengo txandaren nolabaiteko zioa eta proposamena.