GURRUTXAGA URANGA (EAJ, 2019-10-17):
Eskerrik asko, presidente andrea, lehendakari, sailburu, egun on guztioi.
Bueno, nik uste dut gai nahiko errekurrentea daukagula gaurko hau eta behin eta berriz eztabaidatu dugu gazteek emantzipatzeko dauzkagun arazo edo zailtasunen inguruan, eta egia da emantzipatzeko prozesu horretan formakuntza egoki bat lortu, enplegu duin bat izan eta etxebizitza bat eskuratzeko oraindik ere laguntza behar dugulako prozesu horretan, eta nik uste dut horraino behintzat legebiltzar talde guztiek bat egiten dugula, hori errealitate bat dela eta horri aurre egiteko politikak martxan jartzea beharrezkoa dela.
Askotan datuak, diagnostikoak, txostenak ekartzen ditugu; asko dira azken urteetan gazteen egoeraren inguruan egin diren txosten, ebaluazio, ikerketak, eta nik uste dut horrek ere bai adierazten duela badagoela kezka bat, bai Gobernutik, baita beste zenbait eragileren eskutik jakiteko zein den errealitatea, eta errealitate horri heltzeko modu eraginkorrenean.
Eta badaude datu batzuk zorionez pixkanaka hobera doazenak, izan daitezkeela langabezia tasa edo izan daitekeena ere bai bataz besteko soldata gora doala, nahiz eta oraindik ere nahi den datu horietara ez iritsi, eta gero badaudela beste hainbat argazki nahiko txarra edo zatarra erakusten digutenak, behin-behinekotasunari begiratzen badiogu edo enpleguaren kalitatearen adierazleei begiratzen badiegu.
Eta nik gaurkoan, Estarrona jaunak egindako interpelazioan lehendakariari, lehendakariak aipatu zituen bost helburu nagusi eta ekarri nahiko nituzke hona.
Lehenengo helburua formakuntzatik lan mundurako jauzia ahalik eta modu azkarrenean egin ahal izatea zen Jaurlaritzaren helburua, eta nik uste dut, gainera, helburu hau ez dela izan lehendakariak egun horretan ekarritakoa, baizik eta denok ezagutzen dugu Jaurlaritzak bere gobernu-programan hasiera-hasieratik markatutako helburuetako bat izan zela, herri helburu bezala markatu zena, langabezia tasa % 10etik behera jaistearekin batera, 20.000 gazteri bere lehenengo lan esperientzia eman ahal izatea.
Eta nik uste dut, eta aipatu du Estarrona jaunak, Lehen Aukera Programa, izen polita daukala, baina gero ez duela balio; nik uste dut Lehen Aukera Programak gazte askori aukera ematen ari dela lehenengo lan esperientzia hori izateko, eta gainera programa hori urtez urte hobetzen ari da. Ikusi dezakegu, Jaurlaritzaren datuak ikusita, 2018tik 19ra ere bai ordaindu beharreko soldata minimo hori eskaera egiten zaiela enpresei minimo hori handiagoa izateko; gero, segun eta zein titulazio daukazun, desberdina izango da enpresari emango zaion laguntza, baina desberdina izango da baita ere kontratua urte bete baino txikiagoa baldin bada, urte betetik gora baldin bada eta muga gabea baldin bada.
Ikusi dezakegu, adibidez, 2018an gradua edo lizentziatura zeukaten ikasle bat kontratatuz, 12 hilabetetik behera kontratatzen bazenuen 4.500 euroko laguntza zegoela eta mugagabea balitz bikoitza, eta 2019an kantitate horiek igo egin direla 4.900etik ia 10.000 eurotara mugagabearen kasuan.
Nik uste dut badaudela pausoak...
...kantitate horiek igo egin direla 4.900etik ia 10.000 eurotara mugagabearen kasuan.
Nik uste dut badaudela pausuak, ematen ari direla pausuak eta hobekuntzak egiten ari direla lehenengo helburu hori betetzeko nahi horrekin.
Bigarren helburu bezala markatzen zen kalitatezko enplegua izatea, lortzen den enplegu hori kalitatezkoa izatea eta horretarako enplegarritasun baldintzak formakuntza eta orientazio sozio-laborala eskaintzeko programak martxan jartzen dira. Honetan ere lehendakariak aipatzen zuen adierazle askok erakusten dutela formazio egoki bat lortzen bada eta formazio egoki bat izanda, ba gero laneratzea ere bai kalitate hobeagoko laneratzea izatea ere lortzen dela eta horri prestakuntza dualean egiten ari den garapen integrala ere bai aipatu zuen. Nik uste dut garrantzitsua dela hori ere bai.
Hirugarren helburu bezala lan baldintzen hobekuntzak aipatu zituen, lan istripuak eta lan osasunaren lan istripuak gutxitu eta lan osasunaren inguruan egiten diren prebentzio kanpainak.
Laugarren helburua ekintzailetza sustatzea bekak sustatuz eta azkena eta nik uste dut garrantzitsua dela baita ere bazterkeria arriskuan dauden gazte horiei nolabait modu indibidualizatu batean eman ahal izatea aholkularitza eta beraiekin kontaktuan egon ahal izatea orientazio eta laguntza guzti hori eman eta beraiei egokitutako formakuntza izan dezaten laneratzen duina edo laneratze bat eduki ahal izateko.
Eta hori izango litzateke enpleguari dagokionez, eta badakigu beste zutabe garrantzitsua emantzipazioan etxebizitza dela eta horretan aurreko astean eduki genuen eztabaida eta Gaztelagun programa atera zen oposizioak kritikatzen duen programa da, baina nik esango nuke programa horren helburuan denok bat egiten dugula, azken batean etxebizitza bat lortzeko gazteek alokairua aukeratzen dugu hein handi batean, eta horren alde laguntza horiek ematearen alde egiten du Gobernuak eta nik uste dut baldintza horiek egokiak ez badira izan, bere hasieran aldatzearengatik ez genuela inolako lotsarik eduki behar.
Eta guzti honekin esan nahi dudana da azkenean badauzkagula datu asko mahai gainean, badakigula egoera zein den eta horri aurre egin behar diogula, baina egoera ez dela ez zuria ez beltza, egoera asko daude, gazteen egoerak oso desberdinak dira eta Artolazabal sailburuak ere bai aurreko astean Guanche andereak egindako interpelazio batean esaten zuen "paletan, kolore paletan, ez da zuria eta beltza bakarrik azaltzen, kolore askotako egoerak dauzkagu eta guzti horiei aurre egiten jakin behar dugu eta horri aurre egiteko ekintzak eta programak martxan jarri behar ditugu".
Eta Jaurlaritza horretan ari da, ez ditut banan-banan berriro errepikatuko hainbatetan eztabaidatu dugulako eta errepikatu ditugu zeintzuk diren martxan dauden programak, baina asko dira eta nik uste dut alde horretatik Jaurlaritzak prekarietate horrekin bukatzeko daukan konpromisoa azpimarratu behar dela eta ez bakarrik gazteengan egiten duen programa eta ekintzekin erakusten duen konpromisoa, baita Legebiltzar honetan ere, bai Sozialistak eta gure partetik egiten dugun lan horrekin saiatzen gara nolabait Jaurlaritzaren konpromisoa hona ekarri eta beste taldeekin akordiotara iristen eta lortzen desberdinen arteko akordioak, kasu honetan gazteen egoera hobetu ahal izateko.
Eta nik uste dut hori ere bai aipatu beharko genukeela, azkenean uste dugulako gazteen inguruan aurrera egin ahal izateko desberdinen artean ados jarri behar garela eta pozten gara gaurkoan Estarrona jaunak eduki duen borondatearekin eta egin duen ahaleginaren akordio batera iristeko, ze aipatu da aurreko astean Legebiltzarrak oposizioko taldeak suspentsoa eman ziola Gaztelagun programari, baina nik uste dut suspentsoa emateak ez duela inora eramaten, gure arteko liskarrera eramaten gaituela eta benetan gazteei ez zitzaiela ezer eman. Azkenean izan zen suspentso bat ze gaizki egiten den lana, baina gazteentzako hor zer zegoen? Ez zegoen ekintzarik.
Nik uste dut azkenean akordio horietan bilatu behar dugula benetan gizartera iristea akordio hauek eta benetan behar duten horiei lagundu ahal izatea, eta kasu honetan nik uste dut lortu dugula nolabait erdibideko honekin ba gazteei lagundu ahal izatea.
Eskerrik asko.