MINTEGI LAKARRA (EH Bildu, 2014-03-07):
Egun on legebiltzaburu andrea, lehendakaria, legebiltzarkideak. Egun on Euskalteleko langileak, ongi etorriak zeuen etxera.
Lehendakariari Euskalteli buruzko interpelazioa egiten diogu gaur, oso kezkatuta gaudelako Euskaltelen egoeraz eta galdetu nahi diogu ze lan bermatuko duen Jaurlaritzak Euskaltelen atxikimendua lurraldearekiko.
Zeren Euskaltelen pasatzen ari da euskal izaera zuen enpresa publiko bat izatetik orain jatorri euskalduna duen enpresa pribatu bat izatera, pasatu egiten da euskal kutxek eta Jaurlaritzak bere esku izatetik, Jaurlaritzak eta partizipazio nagusia zeukatelako, orain euskal erakundeetatik kanpo dauden beste entitate batzuen eskura pasatzera.
Kontuan hartu behar da lehenago euskal kutxek zeukatela partizipazioen % 60a eta Jaurlaritza zeukala % 40a. Handik urte batzuetara zeharo aldatu zen proportzioa eta kutxak mantendu zuen % 68a, baina jada Jaurlaritzak ez zuen izan inolako partizipaziorik. Iberdrolak zeukan % 11,85a, Endesak % 10,64a, EITBk % 5,32a eta gero, bai EVEk eta bai Mondragón Inversionesek biek zeukaten % 2,13a.
Berriz ere aldatu zen hori eta gaur egun daukagun egoera oso kezkagarria da. Hain zuzen ere ikusten dugulako Kutxabanken partizipazioa bajatu dela erditik behera, hau da 49,9ko portzentaia dauka Kutxabankek eta gero beste portzentaiak doaz % 2a Iberdrolak daukana eta gero, kanpoko enpresa batek, enpresa italiarra, ingelesa eta bere xedea Holandan daukana, hain zuzen ere International Cable BV, horrek dauka % 48,1a.
Hau da, prozesua izaten ari da benetan kezkagarria. Gobernuak uko egin zion zuzenean, uko egin zion Euskalteleko bere partaidetzari. Ez zuzenean, lehen zeukan moduan Euskalnet enpresaren bidez eta ez zeharka, EITB edo EVE edo beste enpresen bidez. Uko egin zion bere partaidetzari.
Eta hau ez da anekdotikoa, guri iruditzen zaigu nahiko paradigmatikoa dela. Hau da, Euskaltelen gertatzen ari dena, gertatzen ari da ere beste entitate batzuetan, esate baterako, Kutxabanken.
Hau da, gertatzen ari da izaera publiko izatetik izaera pribatura pasatzera eta estrategikoak dira. Uste dugu egiten ari den politika izaten ari dela likidazionista alde horretatik, hau da, oso estrategikoak diren enpresak galtzen ari da kontrola eta pasatzen ari da oso esku gutxitara, esku pribatuetara.
Estatua izan nahi duen nazio batek ondo definitu behar ditu bere eremu estrategikoak. Estrategikoak dira komunikazioak, estrategikoak dira entitate finantzieroak eta momentu honetan Jaurlaritza sostengatzen duen alderdiak bi eremu hauetan daukan jokaera joaten ari da Estatu bat sortzearen aurkako joera batetik edo bide batetik, hau da, finkatu beharrean, errotu, sustatu beharrean Estatu baterako behar diren eremu estrategiko horiek, egiten ari dena da ba uko egin, alboratu eta bere kontrolpetik kanpo utzi.
El lehendakari ha dicho que está convencido de que la apertura financiera al nuevo capital privado se garantizará tanto el arraigo como el compromiso social del banco. ¿Pero cómo? ¿Cómo se va a garantizar el arraigo y el compromiso social? ¿Porque lo ha prometido el presidente de Kutxabank? ¿En qué se basa esa absoluta confianza que manifiesta el lehendakari a un banco cuyas participaciones mayoritarias no son de titularidad pública? ¿Qué herramientas tiene para incidir en las decisiones? ¿Apelar a la buena voluntad de los capitales?
Kontrol ekonomikoa galduta, nola bermatzen da kontrola erabakietan? Eta nahiko iraingarria iruditzen zaigu sinestaraztea kapitalak berez, besterik gabe etikoki jokatuko duela eta nazioaren interesak gainetik ipiniko dituela beraien interes propio eta ekonomikoen alde.
Zoritxarrez ikusi dugu lan erreforman gertatu izan dena, eta bai enpresari edo bai kapitalari baliabide legalak ematen zizkienean ezin da espero ez erabiltzea. Ezin zaie eskatu erabili ez ditzatela, beraien konbenientziaren arabera erabiltzen dituztelako.
Euskaltel estrategikoa da eta Kutxabank estrategikoa da, eta biek daramaten bidea oso bide okerra da, gogorarazi egiten du Nafarroan gertatutako CAN kutxaren bidea.
Batetik, saldu ziren partizipazioak eta beste batetik ere sarea ere saldu da, zuntza optikoarena, 68 milioikoa. Eta saldu zen dena, saldu zen tronkala eta saldu zen erradiala, ipini beharrean udalen esku.
Eta udalek kobratu egiten zuten tasa bat eta bazeukaten diru iturri bat horri esker, sarea erabiltzeari esker eta benefizioen % 2a udaletxeetara joaten zen. Hor bazeuden 5 milioi inguru, bazeuden udalei helduko zitzaien dirua, hain zuzen, ere hori kudeatzeari esker baina dena saldu zen, bai tronkala eta bai erradiala.
Lehendakariak konfiatu egiten du inbertsio funts pribatuek ez dutela joko herritarren interesen aurka eta konfidantza du enpresa pribatu horiek nazio bizioa edukiko dutela.
Eta ez bada horrela? Eta ez badute horrela jokatzen? Badaukagu tresnarik? Badaukagu erremintarik kontrola edukitzeko? Botere ekonomiko hori galduta, badugu bestelako botere politikorik? Nola bermatu ahal dugu horrela jokatuko dutela, hemengo interesen alde? Hemengo nazio bisioarekin jokatuko dutela, beraien esku baldin badago tresna legala eta partizipazio nahikoa, kopuru nahikoa nahi duten erabakia hartzeko?
Euskaltel es una empresa referencial y este tipo de decisiones ha tenido una consecuencia más, no solo la pérdida de control político sobre una empresa, sino ha tenido una consecuencia importantísima en el tema laboral.
Y me quiero referir a ese tema ahora precisamente en presencia de los trabajadores de Euskaltel. Porque es rentable, económicamente es rentable, con unas ventas de 342,8 millones de euros y unos beneficios netos de 84,1 millones en el año 2011, que supone el 140,3 % de las ventas.
Los beneficios netos superaron en un 54 % al coste laboral –que eso es terrible–. Un 54 % más fueron los beneficios netos que el propio coste laboral.
Y las ganancias de este último año, en el año 2013 han sido de 50 millones de euros y, a pesar de ello, afronta un conflicto laboral que ha provocado una serie de huelgas de las trabajadoras y los trabajadores –por cierto, con un éxito total–, y que afecta no sólo a los trabajadores propios de Euskaltel, que reclama que no hay esta realización, sino que afecta también a las subcontratas, como Aplica, que también ha salido a protestar, se han manifestado para que se respete sus derechos laborales.
¿Cuál puede ser la razón de rebajar las condiciones laborales a pesar de tener beneficios millonarios? ¿Crear país? ¿Atender un servicio de comunicaciones estratégico?
No, evidentemente no. La razón es ganar más dinero, que es el objetivo que tiene cualquier empresa privada que no tiene una voluntad de servicio público, ganar dinero.
Horregatik gure galdera: Zein da Jaurlaritzak egingo duena bermatzeko Euskaltelen atxikimendua lurraldearekiko?
Eskerrik asko.