ETXEBARRIETA LEGRAND (EH Bildu, 2018-06-07):
Bai, mila esker, arratsalde on guztioi.
Jendarte honek zaintzarekin arazo sakon bat du, ikusezinak diren baina bizitza sostengatzeko, pertsonak erdigunean kokatzeko ezinbestekoak diren zaintzei buruzko hausnarketa eta ardura hartzea ez dugu egin.
Emakumeon bizkar egoten jarraitzen dute lan hauek. Emakumeon bizkar egoten jarraitzen du jendarte honen sostenguak.
Argi islatu zen hori martxoaren 8ko greba feministan. Enpleguaren greba bat baino haratago izan zen bertan ikusi genuena, zaintzen greba bilakatu zen.
Atzo, Irungo eta Hondarribiko Alardeen inguruko liburu interesgarri baten aurkezpenean egoteko aukera izan nuen, eta solasaldi luze bat izan genuen bertan eta gizon batek mahai gainean jarri zuen zelako deserosotasuna, zelako eztabaidak sortu zituen emakumeok dena uzteak nolako eragina izango zuenaren inguruan, gizonen arduraren inguruan.
Greba baten beharra izan dute batzuek horretaz ohartzeko, baina hemen, ohartzen ote gara zein eragin izango lukeen, emakumeok planto egingo bagenu? Emakumeok lan egiteari utziko bagenio?
Pertsonala eta etxearen intimitatean geratzen dela esan nahi izan du batek baino gehiago arazo hau edo. Ardura pertsonaletan dagoela auzia, baina ez.
Hemendik argi eta garbi esan nahi dut, pertsonala politikoa dela eta intimotik oso gutxi duela jendartea sostengatzen duen zaintzen lanen inguruko eztabaidak.
El proceso socialmente garantizado es la acumulación del capital. Esto inhibe una responsabilidad colectiva en el sostenimiento de la vida y, más aún, establece una amenaza constante sobre esta, que termina resolviéndose malamente en esperas feminizadas e invisibilizadas
Amaia Perez Orozko ikerlariak oso ondo adierazten duen moduan, eta inoiz ere aipatu izan ditut bere hitzak hemen bertan, arazoaren konponketa espazio guztiz ikusezin eta prekarizatura eramatean datza gaur egun daukagun erantzun bakarra. Eta horri aurre egitea da, ale txiki batekin bada ere, proposamen honekin egiten saiatuko garena.
Etxeko langileen inguruko lanketa ez da berria Legebiltzar honetan, ezta legegintzaldi honetan ere. Kurtso politikoa hasi genuen Elkarrekin Podemosek egindako legez besteko proposamen batekin eta gaurkoan lortu dugun erdibidekoan beste behin aipatzen dugun etxeko langileen egoeraren gaineko diagnostikoa adostu genuen bertan aho batez.
Berandu dator, oso. Baina, berriz ere, Gobernuari eskatzen diogu hau ekar dezala Legebiltzar honetara. Espero dezagun, oraingoan jarritako epean betetzeko aukera egongo dela.
Erakunde publikoen ardura ere bada pertsonak zaintzea. Pertsona guztiok dugu zainduak izateko eskubidea eta zerbitzu publiko sendoak behar ditugu horretarako. Zerbitzu publiko duinak eskainiko dituen egitura behar dugu, bizi kalitatea hobetzeko, zaintza partekatzeko  - ez orain arte bezala zaintza emakumeengan utzi - , enplegu duina sortzeko.
Beharrezkoa da etxeko lanei eta zaintza lanei balio soziala aitortzea. Bankuen zorra ordaintzeari halako garrantzia ematen dioten honetan, benetako zor soziala emakumeekin daukagu, historikoki pertsonen dependentzia eta zaintzen beharrei erantzun izanagatik.
Horregatik, diagnostiko hori hausnarketarako eta ardurak hartzeko neurriak ezartzean lan egin dezala eskatzen dugu, plan berezitu baten eskaerarekin.
Aztertu ditzagun emaitzak, aztertu dezagun egun ditugun politikak, eta landu dezagun politika publiko ganorazko bat.
Diagnostikoaz gain, beste hainbat puntu barnebildu ditugu, akordio nahiko zabal honetan.
Alde batetik, Osalanekin landu beharreko hainbat gai ere sartu ditugu. Baina hauek ere ez datoz zerutik.
Alde batetik, Osalanek Osakidetzarekin batera arreta protokoloak hobetzea eskatzen diogu, bertan Osalanek duen hutsune bati heltzeko aukera baitago.
Bizkaiko etxeko langileen agerraldia izan genuen duela hil batzuk hemen Euskal Herria Bilduren eskariz eta haiek bertan jakinarazi ziguten egun dauden lan istripuen gaineko datuak oso urruti daudela errealitatetik, hauek salatzeko dauden zailtasunengatik, Osalanek berak ere datu hauetara jasotzeko, datu hauek jasotzeko dituen zailtasunengatik, eta horretaz jakitun, Osakidetza hauen artapenean duen aukeragatik ezinbestekoa da etxeko langileen lan istripuan inguruan formatzea eta protokoloak sortzea.
Baina proposamen hau, Osakidetzarekin batera lan egitearen proposamen hau ez da berria. Aurreko legegintzaldian onartutako proposamen batetatik dator, tal cual.
Legegintzaldiz legegintzaldi ibili behar dugu horrelakoak eskatzen? Espero dugu ezetz. Oraingoan beste behin errepikatzeko motiborik sortuko ez dela espero dugu.
Honetaz gain ere, aipatutako agerraldi berdinean, Bizkaiko etxeko langileen agerraldi horretan, lan istripuen inguruan egindako gida aipagai egon zen eta hemen ere sailburu andrearekin hitz egiteko aukera izan genuen horren inguruan. Haiek gida hau lotsagarritzat jo zuten eta ez zen gutxiagorako.
Hala ere, honen birformulazioan eta lanean ari zirela eta lan hori sendotzearen beharra azpimarratzen dugu puntu honetan, eta zabalpen doakoa egitea gehitu diogu erdibideko honi, egiteaz gain, langileen eta enplegatzaileen eskura egon behar duela ikusten dugulako.
Eta ez gara hemen geratu. Euskal Herria Bildutik ekarri genuen beste legez besteko proposamen bat, zeinak eskatzen zuen etxeko langileak zaintza lanetarako eszedentziatik ez baztertzea, gure ustetan bazterketa bat, diskriminazio bat delako hori eta behin baino gehiagotan errepikatu dugu  - badakigu horretan ez gaudela denok ados - , etxeko langileak laguntza honetatik baztertzea guretzako larria delako.
Hala ere, Gobernua sostengatzen duten taldeen eta Alderdi Popularraren arteko akordio batek honen bideragarritasunaren eta eraginaren inguruan azterketa bat egin zezala eskatu zion, eta honen zain gaude, eta ez gu bakarrik, laguntza honetatik baztertuak diren emakume ugari ere zain daude eta epe bat jarri diogu horri legez besteko proposamen honetan, baina gure ustez urgentziakoa da erabaki bat hartzea.
Amaitzeko, biziki garrantzitsuak eta agian lan gehien suposatu duten bi puntu barnebildu ditugu:
Batetik, Osalani ikerlan honen ondorioak aintzat hartzea eta horren arabera lan ikuskaritzan hobekuntzak sar ditzala bilatzen du puntu horrek. Hain zuzen, gaur egun ikuskaritzak enplegu agentziei dagokienean hutsune bat duela salatu izan baitute elkarte ugarik eta horri erantzuteko ezinbestekoa da egun dauden kanpainak egokitzea, lanbide honek dituen berezitasun eta zailtasunak aintzat hartuta.
Orain arte egindako ilegaltasunak salatu eta ikusarazi izan dira hainbatetan, baina ez da agentzia hauen kontra neurri gogorrik hartu. Zergatik? Ba sistemak egun duen eta hasieran aipatzen genuen berebiziko arazo horri izkina egiten laguntzen dutelako.
Bestalde, agentzia hauek egiten duten ibilbidea zuhurki kontrolatzeaz gain, ezinbestekoa da 2011n adostutako Lanbideren lidergoa martxan jartzea.
Azken puntu bezala kokatu dugun proposamenak hori lantzen du: Baliabideak jarri behar dira Lanbidek izan behar duen funtzio publiko hori lehen lerroan jartzeko eta horrexegatik neurri ezberdinak nola garatzen ari diren ikusteko, aldizka Legebiltzarrera horren berri ematera etor daitezela eskatu dugu ere, besteak beste.
Eskertu nahi dut puntu guzti hauek adosteko talde guztiek erakutsitako jarrera, emendakinak egin dituztenak zein bere horretan onartzeko prest zeudenak ere, etengabe elikatu baitute gaur aho batez adosten dugun proposamen hau.
Eta pozik noa, eskuartean dugun akordioa garrantzitsua dela uste baitut.
Baina ez gaitezen engaina, ez dira puntu berriak. Hainbat akordio oinarri hartzen duten proposamena da gaurkoa. Beraz, orain martxan jartzen direla ziurtatzea guztioi dagokigu. Euskal Herria Bildutik argi eta garbi jarraipena egin eta etxeko langileekin eskuz esku lan egiten jarraituko dugu, oso ohartuta baikaude ezinbestekoa dela egiten duten lan hori eta daukagun zor handiaren aurrean neurriak hartzea ezinbestekoa delako.
Es importante resaltar y tener en cuenta que el empleo doméstico en régimen interno es el más proclive a todo tipo de abusos y seguiremos trabajando en este sentido.
Nos manejamos en la hipocresía. Sabemos que esas mujeres están trabajando empleadas en este sector. Nos interesa que estén en este sector, porque con su presencia ayudan a resolver una parte muy importante de la demanda creciente de cuidados, pero las invisibilizamos.
Dice Liz Quintana  - hago mía sus palabras - : "Que no dejen de hacer estos trabajos, para que seamos conscientes de lo que suponen". No dejemos de trabajar en este Parlamento para que se visualice esta problemática. Desde Euskal Herria Bildu, no dejaremos de hacerlo.
Martha Gellhorn dijo en 1937: "Nunca hay dinero suficiente para la vida, pero siempre se encuentran dinero para armamento nuclear y convencional, y para nuestras inmensas instalaciones militares.
Alda ditzagun gure lehentasunak. Alda dezagun norabidea. Jar ditzagun erdigunean bizitza bizigarriak, bizitza duinak, bizitza zoriontsuak erdigunean.
Eskerrik asko.