UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2018-04-19):
Lehendakari andrea, Erkoreka jauna, egun on legebiltzarkide guztioi.
Bueno, ez nekien Kongresuan nengoen edo Legebiltzarrean nengoen Becerraren hitzartzea entzunda.
35 orduko lanaldia bertan behera uzten zuen epaiaren harira, egin genuen interpelazioan Erkoreka jaunari esan nion, Eusko Jaurlaritza erabaki zentroaren deskolakizazioa sufritu duen enpresen egoera berean aurkitzen zela eta gainera gero eta gehiago, Arcelor, General Electrics, Siemens enpresen antzera. Madrileko Gobernuaren menpeko enpresa bilakatu da Jaurlaritza, zoritxarrez. Itxurakeria egiteko ba noizbehinka ogi apur batzuk erabakitzen uzten digute, gero sartuko naiz argudio hori esplikatzera datuekin.
Eta Becerra jauna, gaur eta maiz Legebiltzar honetara ekartzen dituzuen proposamenak ikusita, Legebiltzarra Kongresuaren kontrata bat bilakatu nahi duzuenaren inpresioa dugu, baina zuek azpikontratazioaren aurka zaudete, ez? Hori pentsatzen nuen.
Ez duzue zuen proposamenean neurri bat bera ere, bat bera ere aipatzen gure erabaki ahalmenetik, gure erantzukizunetik egiteko, gure negoziazio kolektibotik egin ahal izateko, gure lan harremanen markotik egiteko, gure funtzio publikoa antolatzeko dugun eskuduntzatik egiteko. Como si no existiésemos, viva España, hala.
Orduan, nire buruari galdetzen diot, beraz ez al litzateke zentzudunagoa izango, eraginkortasun ikuspegi batetatik, bikoizketak ekiditeko, diru publikoa ere arrazionalizazioaren ikuspegitik, Espainiako Gobernua bada ardatza, Madrilen hartutako erabakien baitan moldatu behar baldin bagara, Gobernu hau desegin, Legebiltzar hau desegitea eta Diputatuen Kongresuan erabakitzen denaren arabera jokatzea? Ez al litzateke zentzudunagoa, sinpleagoa izango? Diot nik. Gainera, diru publiko dezente aurreztuko genuke, beste gauza batzuen artean.
Hemen oinarrian, jokoan dagoena momentu honetan, eta aspaldian da, gure erabaki propioak hartzek dugun gaitasuna, hainbeste kezkatzen dizuen eguneroko jatekoarekin zerikusia daukaten erabakiak hartzeko gaitasuna, gure lan-harremanen markoa, gure negoziazio kolektiboaren markoa, gure gizartea, sistema publikoa, funtzio publikoa... arautu eta antolatzeko gaitasuna. Hori da jokoan dagoena.
Eta, zoritxarrez, poliki-poliki Urkullu lehendakaria, Erkoreka sailburua, (...) sailburuordea, gainerakoekin batera Espainiako Gobernuaren delegatuak bilakatzen ari dira; de Andrés papera, funtzioa, betetzen ari dira.
Hori da gertatzen ari dena momentu honetan: Madrilen uzten diotena negoziatuz, besterik ez, gure herritarrekin eta langileekin eta funtzio publikoko langileekin, edota neurriak ezarriz zuzenean; Madrilen jotzen den musikaren baitan dantzatuz eta mugituz gure erkidegoan, besterik ez.
Eta Espainiako Gobernuari bost axola zaio Gernikako Estatutua, gure konpetentziak, orain arte utzi diguten autogobernu apurra. Aspaldi gaude hein batean interbenituak edo egin diren erreformen bidez interbenituak. Ez da behar 155a, ikustea besterik ez da azken urteotan zer gertatu den, deszentralizazio sakona eta ditugun ahalmenen murrizketa.
Eta arrazoi desberdinengatik, ba agian batzuk konpartituak izan direnak gobernuan dagoen alderdiarengatik edo Jaurlaritzarengatik, eredua konpartitzen zuetelako eta errazagoa zelako esatea Madriletik etorri zaizkigula neurri hauek eta aplikatu beharra izan dutela, edo hamarkadetan gobernuan egon den alderdiak negoziazio eredu zehatz bat konpartitzen zuelako Espainian aurrekontuetan erabakiorra izateko, gure konpetentziekin, ahalmenekin... negoziatu da.
Eta horrek, gustatu edo ez, ondorio batzuk izan ditu. Ondorio batzuk izan ditu eta hor  - gure kalterako gainera, herritarren kalterako gainera - , baina Madril oso eroso mugitu da eta ikasi du mugitzen, nahiz eta batzuek pentsatu guk hemen etekinak atera ditugula.
Baina orain dugun momentu hau guzti horretaz erreflexionatzeko eta benetan errora joateko, gure gizartean  - ze Egibar jaunarekin guztiz bat netorren -  egunerokoa berregintza eta herrigintza egiteko, gure herritarrengan eta langileengan pentsatuta.
Zeren momentu honetan guzti hori gure herritarren kaltetan etorri da eta ikustea besterik ez zer gertatzen ari den. Begira, hau antzerki handi bat da. Antzerki handi bat da eta ikustea besterik ez dago azkeneko eszenetan zer gertatu den, bai Espainiako Gobernuaren aldetik, eta bai Jaurlaritzaren aldetik, edota konturatu Ortuzar jauna noiz sartzen den eszenan, noiz sartzen den agendan, bai?
Eta adibide polita dugu funtzionarioen % 1,5 soldaten igoerarekin. Bai? Oso adibide polita zer gertatu den neurri honekin lotuta. EAJk Aurrekontuetan aurkeztu zuen, PPren babesarekin atera zuen, baina indarrean sartu gabe Espainiako aurrekontuen zain edo bestelako neurri baten zain aplikatu ahal izateko.
Baina, zoritxarrez, agendan interferentziak izan dira: Kataluniako procésa, 155a, Cifuentesen masterra... Eta, noski, ba EAJk itxurak egin behar eta hor non irteten den % 1,5eko igoera errekurritua izango dela, errekurritua PPrekin onartua zegoena eta, por cierto, oraindik errekurtsoa ezagutzen ez dugunean.
Baina, oraingoan Kataluniak EAJri zaila jarri dio Rajoyren gobernua sostengatzen jarraitzeari. Baina, beno, ikusiko dugu bihar Kongresuan zer gertatzen den eta pista gehiago izango ditugu eskuartean.
Hau da, EAJk saltzen du % 1,5eko igoera bere neurria izango balitz bezala, dagoeneko Espainian onartua dagoenean eta, gainera, beste tarte bat, 0,20 eta 0,30eko tarteko igoerako aukera eman zaionean erkidego guztiei, betiere gastu arauak eta aurrekontu arauak errespetatzen badira, aukera utziaz ere 2019ko lehenengo hiruhilabetean Barne Produktu Gordina igotzen baldin bada, 2018ko...
...errespetatzen badira. Aukera utziaz ere, 2019ko lehenengo hiruhilabetean Barne Produktu Gordina igotzen baldin bada, 2018ko soldatak ere igotzeko.
Gauza bera gertatzen da bajen osagarriekin. Dagoeneko onartua dago Madrilen % 100a ordaintzeko. Beraz, atzoko Hezkuntza Mahaian ere eskaini zitzaien, oraindik mahai orokorrean adostu gabe dagoenean ere, hori eskaini zitzaien. Atzo ere Hezkuntzako Mahaia egon zen eta hezkuntzako mahaian ere lan eskaintza publikoei dagokionean izan zen Madrilen onartzen baldin badute, lanpostuak gehituko dira. Madrilek zer esaten du? (...) tasak mantentzen dira baina lehentasunezko esparruetan  - osasuna, hezkuntza, polizian -  aukera egongo da % 50etik % 100era igotzera edo poliziaren kasuan % 115era igotzea, beti ere Madrilek ezarritako arauak betetzen badira.
Beraz, negoziazio kolektiboaren markoa Espainia da, lan harremanen markoa Espainia da eta poliki-poliki, kontzienteki edo ez, gure autogobernu apurra galtzen ari da eta epe oso motzera jokatzen ari da gure eskuduntzak merkealdietan salgai jarriaz. Ez da errespetatzen hainbeste aldarrikatzen den Gernikako Estatutua. Noiz arte? Eta hori diot burujabetza prozesuan sartu gabe.
Beraz, Becerra jauna, oso ondo iruditzen zait espainiar ikuspegitik eskubideen murrizketa besterik ekarri ez dituen eskubide laboral eta sozialetan ondorio negatiboak izan dituen lege dekretua bertan behera eskatzeko eskaria egitea. Ados, baina hori bakarrik?
Guk dugun erantzukizunetik, guk ez dugu ezer egin behar? Beste alde batera begiratu behar dugu? Kanpora eskatu behar dugu beti? Hori Kongresuan landu daiteke. Kongresuan zaudete, hemen gauden gehienok  - denok -  Kongresuan gaude. Beraz, guk dugun eskuduntzekin, ahalmenekin mahai orokorrean, beste eremuetan, zer egin behar dugu? Ez dugu ezer egin behar?
Guk pentsatzen dugu baietz eta horregatik aurkeztu dugu gure zuzenketa, gauza asko egin genezakeelako murrizketei buelta emateko, gure herritarren beharrei erantzuteko, jateko kontuekin ez jolasteko eta erantzun egokiak emateko. Finean, gure erabaki ahalmena defendatzeko. Gure ustez, hortik has gaitezke besteei begira egon gabe.
Orain bidegurutze batean gaude eta guztion artean joko-zelaia EAEn kokatu beharko genuke. Madriletik hona ekarri beharko genuke eta gure erantzukizunetik jokatu genezake eta benetan partida jokatzen hasi. Zergatik jarraitu behar dugu korrupzioan oinarrituta dagoen Estatua sostengatzen? Zergatik jarraitu behar dugu?
Iruditzen zaigu hemen aukerak baditugula beste era batera jokatzeko eta legeren bat egin beharko genukeela, zeren Gobernuak eta guk ere Legebiltzarretik erantzukizun bat dugulako.