BERRIOZABAL BÓVEDA (EAJ, 2019-09-26):
Eskerrik asko, legebiltzar-burua, egun on guztioi.
Bueno, nik ere nire harridura agertu nahi dut, izan ere ekimen hau 20 hilabetez lozorroan egon da Legebiltzar honetan, eta harrigarria behintzat iruditzen zaigu. Egia da tarte honetan honekin zerikusia izan dezaketen hainbat konturi buruz hitz egin dugula, hemen zein batzordean, hezkuntza premiei buruz, doakotasunari buruz, bekei buruz, itunei buruz, baliabideei buruz... Baina gaurkoan, horien guztien popurri bat zegoen ekimenean, hori Ubera andereak jarri dizkigun gatz, olio eta ozpin guztia entzun aurretik.
Horregatik ez zait iruditzen gaurkoan ezer berririk edo berritzailerik esan dezakegunik ez batzuk ez besteok, baina idatzizko akordio batera behintzat iritsi gara, ez da gutxi, pozgarria iruditzen zaigu, baina tamalez idatzizko akordio horretan jasotakoa baino atzeragoko jarrerak entzun ditugu zenbait bozeramaileren ahotan.
Aurreiritziz beteriko ekimena iruditu zitzaidan lehenengoz irakurri nuenean, izan ere, hasteko, gure hezkuntza sistemaren izaera hamarkadetako ibilbidea anormaltzat jotzen duelako. Berezko ezaugarriak izango ditu beste sistema batzuen aldean, hori egia da. Baina guztion artean eraiki eta sendotutakoa da, eta zalantzarik gabe normala, ohikoa eta denona.
Bigarrenik, egia ez den baieztapen potolo bat egiten da, halaxe dio: "Existe una clara tendencia de apostar por la educación privada concertada como modelo de gestión y, por el contrario, se carece de una apuesta firme por la escuela pública". Ikusi besterik ez daude zenbaki eta datuak, objetiboki hori egia ez dela jakiteko. Legebiltzar honen eta herritar ororen eskura daude datu horiek.
2019rako aurrekontu proiektuaren osoaren ia laurdena hezkuntza esparruari bideratuta zegoen, 2.845,4 milioi euroko inbertsioa aurreikusi zuen Jaurlaritzak, aurreko urtean baina % 4,5 gehiago.
Eta ondo baina hobeto dakizue inbertsio...
...milioi euroko inbertsioa aurreikusi zuen Jaurlaritzak, aurreko urtean baino % 4,5 gehiago. Ondo baino hobeto dakizue inbertsio horren guztiaren zati oso garrantzitsu bat hezkuntza publikora bideratuta dagoela.
El Gobierno Vasco garantiza y seguirá garantizando los servicios públicos esenciales, entre los que destaca de manera muy importante la educación. Debe seguir dotando de financiación suficiente al Departamento de Educación de manera que siga avanzando en la calidad del conjunto del sistema.
Hay que avanzar en cuestiones que ya se han mencionado aquí, como las becas, para impulsar la igualdad en el acceso a la educación, la modernización tecnológica y pedagógica, la extensión de los proyectos plurilingües, medidas que favorezcan un mayor equilibrio, cohesión social, interculturalidad, convivencia en los centros, las infraestructuras educativas, etcétera.
Konpartitzen ez ditugun bestelako baieztapen batzuk ere egiten dira ekimenean. Esate baterako, hezkuntza publikoaren alde egiteak baino ez dituela bermatzen ekitatea eta gizarte kohesioa. Guztiz baztertzen dugu aipamen hori. Ez da egia, ezta bidezkoa ere ez.
Hezkuntza publikoak gure sistemaren zutabe garrantzitsua suposatzen du zalantzarik gabe, baina publikoa ez den gainontzeko hezkuntza komunitate guztiak ere bere egunerokoan ekarpen bikaina egin dio euskal gizarteari.
Egia esan, halako zioen azalpenek ekimenaren testuinguru definitzen dute eta ez dira oso lagungarriak izaten akordioak erdiesteko abiapuntu gisa, baina guztiok ahalegin bat egin dugu.
Macazaga andreak egindako beste hainbat aipamen alde batera utziko ditut eta ekimenean bertan jasotako kontuetara joan nahi nuke, izan ere, tamalez uste dut gutxi hitz egin dela benetan bozkatzen den ekimenaren zatiaren inguruan.
Lehenengo puntuan, gelak edo eskolak itxi edo ez ixteari dagokionez, euskal gizarteak erronka ugari ditu eta zalantzarik gabe datozen urteetan eta hamarkadetan horietako erronka bat demografikoa izango da, leku nabarmena izango du.
Sarri hitz egiten dugu pentsio sisteman, familien ereduetan, zaintza lanetan, gizarte zerbitzuen eskaintzan eta eskarian duen eraginaz, baina hezkuntza sisteman ere eragina du erronka demografiko horren ondorioak. Neska-mutikoak hezkuntza sistemaren ardatza dira eta tamalez, arrazoi ezberdinak tarteko, gero eta gutxiago jaiotzen dira.
Ubera andreak zioen erronka demografiko horri aurre egitea ematen duela egiten dugula eskolak bete behar direlako. Nik ez dakit nondik atera duen halako baieztapena. Baina argi izan behar dugu errealitate bat dela, gure artean dagoen errealitate bat dela eta, datozen urteetan egoera horri buelta ematen saiatzeko, hainbat proposamen eta ekintza abian jartzen diren bitartean, lehenengo ondorioa gure artean daudela eta horiei erantzun bat eman behar zaiela.
Azken urteetan hainbat ikastetxe eta gelen itxieren berri izan dugu itunpekoen kasuan zein publikoaren kasuan, ikastetxeen arteko bat egiteak ere eman izan dira. Iraganean ere ezagutu genituen halakoak sare publikoan zein itunduan, auzo batzuk zahartu, berriak sortu eta eskolatze premiak nabarmen aldatu ziren unean.
Ez da inoren gogoko zenbait gela edo ikastetxe bat ixtea, ez patronal batentzat ezta hezkuntza Administrazioarentzat ere ez. Baina ezin dugu ukatu baliabideak modu arduratsuan eta eraginkorrean erabili behar direla eta egoera berrien aurrean erabakiak edo aterabideak landu eta aurkitu behar direla, beti ere egoeraren nondik norakoak, ingurunearen ezaugarriak eta beste hainbat irizpide kontuan hartuta.
Bigarren puntuan hezkuntza premia bereziei edo berariazko laguntza behar zuten ikasleak aipatzen ziren. Zalantzarik gabe erronka bat da hezkuntza Administrazioarentzat ikasle bakoitzari bere ikas-prozesuaren une bakoitzean behar duen horri erantzun bat ematea.
Horregatik, hezkuntza Administrazioari eta ikastetxe bakoitzari dagokio lan horretan ekarpen bat egitea. Ez diogu ikastetxeek bakar-bakarrik egin behar dutenik, inolaz ere. Ikastetxeek hezkuntza Administrazioaren eskutik egin behar dute eta baita gertuen dauden edo inguruko erakundeen eskutik.
Tratamendu espezifikoa eman beharko zaie ikasteko zailtasun handienak dituzten pertsonei, etorri berriak diren ikasleei eta, nola ez, baita gaitasun handiak dituzten ikasleari ere, hori baita ekitatea.
Hori zen gure zuzenketan aurkeztutako puntuetako bat, esaten genuen Administrazioak jarraitu egin behar duela sistema osoaren finantzazioaren kudeaketan aurrera egiten, eta beti ere ikaslea ardatz izaten, aukera berdintasuna bermatzen eta justizia soziala eta ekitatea bermatzen.
Hirugarren puntuari dagokionez, luze eztabaidatu genuen honetaz joan den otsailean, orduan ere esan genuen legeak diola hezkuntza doako izan behar dela, kontu desberdina zela ikastetxeek beste jarduera osagarri batzuengatik edo zerbitzu batzuengatik familiek diru kopuru batzuk eskatu ahal izatea.
Horregatik ez gentozen bat ekimenaren jatorrizko idazketarekin, baina bai gehitzen genuen 1/2018 Dekretuan aurreikusitakoaren Hezkuntza Sailak ohikotasunez eta lurralde berme batzordetatik zein ikuskaritzatik bermatu behar dela araubidean jasota dauden eskubide eta betebeharrak betetzen direla, horrela jaso genuen Euzko Abertzaleak taldeak eta Talde Sozialistak aurkeztutako zuzenketan ere.
Ahalegin bat egin dugu guztiok, segurueni Pastor jaunak esaten zuen bezala guztiok genuen gogokoago gure jatorrizko ekimena, gure kasuan zuzenketa, baina uste dut malgutasunez jardun dugula guztiok akordio hau lortzeko, batetik Sailari eskatzeko kalitatezko eskola publiko inklusibo, ekitatibo eta berritzailearen alde lan egin dezan.
Bestetik, jaiotzen tasen eta matrikulazioaren beherakaden ondorioz erabakiak hartu beharrean aurkitzen denean, kontuan har ditzala ikastetxearen proiektua eta gertutasunak suposatzen duen, onura eta aberastasuna, ikasleen aniztasunari ere erantzuna emateko ikastetxe guztien eta inguruko erakundeen ahalegin konpartitua ahalbideratzeko eta, azkenik, seme-alabentzako ikastetxe eta proiektua aukeratzeko eskubidearen aipamena egiten da legean jasotakoa, eta araubidean jasotako eskubide eta betebeharrak gauzatzen direla bermatzeko Ikuskaritzaren lana aipatzen da.
Uste dugu akordio on bat lortu dugula, gogokoago genuela gure zuzenketa, baina akordioa ona dela, eta on litzatekeela sustatzaileok, sinatzaileok, akordio honetan sinestea, akordio hau bultzatzea, elkarlan horretan aurrera egitea.
Besterik ez, eskerrik asko.