IRIARTE OKIÑENA (EH Bildu, 2017-09-28):
Lehendakari andrea, eskerrik asko. Legebiltzarkide jaun-andreak, eskerrik asko. Gobernuko kideak, egun on guztioi.
Egoera oso larria da dagoeneko eta egoera oso larria da Espainiako Gobernuak hala nahi izan duelako. Azken egunotan ikusten ari gara heroiak bezala gerrara doazenen moduan ari direla irteten Espainiako hainbat puntutatik Kataluniara doazen polizia eta guardia zibilak ia-ia Espainia osoa poliziaz hustuz "a por ellos, oe!" entzuten duten bitartean.
Baina batez ere ikusten ari gara Kataluniako herritarren eskubide zibil eta politikoak urratzen ari direla etengabe eta haien eskubide zibila eta politikoak urratzen diren tamainan, urratzen dira gure eskubide zibil eta politikoak ere. Egoera honetan uste dugu Parlamentu honek ezin duela isilik jarraitu.
Kataluniako herritarrak autodeterminazio kontsulta batera deitu ditu hango Gobernuak Parlamentuak horretarako lege bat onartu ondoren. Erreferendum legala eta legitimoa da. Hango Gobernuak deitua eta hango Parlamentuak horretarako lege baten bidez onartua.
Espainiako Gobernuak herritarrak euren borondatea zein den adierazten ikusi nahi ez duelako, de facto indargabetu egin du Nazioarteko Giza Eskubideen Gutuna eta horren barruan Eskubide Zibil eta Politikoen Nazioarteko Ituna, horretarako eskumenik izan gabe, ez baitu horretarako eskumenik.
Eta de facto indargabetu du Europar Batasunaren Oinarrizko Eskubideen Gutuna, horretarako ere eskumenik izan gabe. Eta de facto indargabetu du  - abolitu du -  Espainiako Konstituzioa bera, horretarako ere eskumenik izan gabe eta Espainiako Parlamentuaren inolako babesik jaso gabe.
De facto indargabetu du autodeterminazio eskubidea, nazioarteko tratatuetan jasoa dagoena. Indargabetu du adierazpen askatasuna, elkartzeko askatasuna. Indargabetu du Espainiar Konstituzioak aitortzen duen autonomiarako eskubidea eta bortxatu du Nazio Batuen Gutuna edozein une eta egoeratan bakearen aldeko apustua egitera behartzen duena.
Beraz, jaun-andreok, de facto estatu kolpe bat eraman du zalantzarik gabe. Egia esan, honek Estatuaren porrota oso agerian uzten du. Kataluniak erakutsi du Estatua biluzik dagoela, ez dagoela Estatua urregorri eta zetaz jantzita, ez dagoela demokraziaz jantzita, erregeari gertatu zitzaion bezala ipuin hartan edo fabula hartan.
Eta oraindik ikusten ez duenarentzat argi geratzen ari da eta nazioarteko prentsarentzat adibidez oso argi geratzen ari da, eta nazioarteko beste hainbat eta hainbat ordezkari demokratikoentzat oso garbi geratzen ari da, (...) Europako briefing-a adibidez oso esanguratsua iruditu zitzaidan eta oso papeleta txarra bertako bozeramaleak izan zuena erantzun behar izan zituen erantzunik ez zuten hainbat eta hainbat galderaren aurrean.
La situación a la que el Gobierno de España sin el apoyo de su Parlamento está llevando a Cataluña, incluso al propio pueblo español, viola la Carta de las Naciones Unidas y supone la abolición de facto de la Carta de Derechos Humanos, incluido el Pacto Internacional de Derechos Civiles y Políticos. Supone también una abolición de facto de la propia Constitución Española, no solo viola y ataca el derecho a la libre determinación de los pueblos consagrado por el derecho internacional, sino que ha abolido la libertad de expresar ideas políticas, la de reunión, la de asociación, la libertad de prensa o la propia libertad ideológica, por no hablar del derecho a la autonomía de la Constitución Española.
Se trata, por tanto, como decía, de facto de un auténtico golpe de estado. No solo el Estado no ha sido capaz, no está siendo capaz de proteger a cientos de ciudadanos y ciudadanas, a cientos de cargos públicos, representantes de la ciudadanía de los grupos de extrema derecha ante los cuales se muestra absolutamente laxo.
Mundu osoan gero eta gehiago dira demokraziaren aldean lerrokatzen ari diren erakunde eta pertsonak, Nobel saridunak, Europa osoko alkate ugari, herenegun bertan, oker ez banago, Dublingo alkatea izan da azkenik bere iritzia eman duena. Europar Parlamentuko hamarnaka diputatu, Romano Prodi, Europar Batasuneko presidentea eta Italiako lehen ministroa izandakoa. Britainia Handia, Danimarka eta Estoniako parlamentuetako hainbat kide, Hungariako Gobernua bera ere bai. Olatua, ondorioz, argi eta garbi dago gero eta handiagoa da eta gero eta handiagoa da era berean espainiar Estatua demokraziaren oinarrizko printzipioei egiten ari zaien erasoa; eta orduan eta handiagoa izan erasoa, orduan eta handiagoa da herrialde benetan demokratikoetatik datorren erantzuna.
Eta egoera honen aurrean uste dugu Euskal Herriak apustu argia egin behar duela eta apustua egin behar duela demokraziaren alde eta inboluzioaren kontra. Gaur astebete esan nuen bezala, ez da independentzia bai ala ez, edo ez da hori bakarrik. Nere ustez une honetan jokoan dagoena da demokrazia bai ala ez, horixe dela hemen auzia eta horrek zuzen zuzenean eragiten dio Euskal Herriari.
Zoritzarrez Euskal Herrian jende gutxi harritu da Espainiako Gobernuaren jarreraren aurrean, izan ere hemen ezagutzen baititugu orain baino lehen itxitako bi egunkari eta irratiak, itxi ziren gauetik goizera besterik gabe, esplikaziorik eman gabe eta urte dezente geroago ez zutela inolako errurik esan zuten epaileek, baina itxita zeuden. Nazio Batuen eta Europako Kontseiluaren gomendioen kontra, milaka eta milaka izan dira inkomunikatuta atxilotuak egon diren pertsonak. Hemen torturak gertatu dira, beraz, ez gaitu hainbeste harritu.
Beraz, nahiz eta Euskal Herria Bilduk Parlamentu honetan, herri honetan estatu independente baten aldeko apustua egiten duen, gaur Parlamentu honi eskatzen dioguna ez da Kataluniaren independentziaren aldeko jarrera bat, hori katalanek erabaki behar duten zerbait da eta igandean dute horretarako bozka emateko aukera. Ez da hori. Guk gaur hemen eskatzen duguna da Parlamentu honek demokraziaren aldeko apustua egitea, babesa erakustea Kataluniako herritarrei, Kataluniako gizon-emakumeek duten erabakitzeko eskubideari eta Espainiako Estatua burutzen ari den inboluzio demokratikoa salatzea. Horrek esan nahi du, gure ustez, babes osoa eskaini behar diogula igandean egin nahi duten erreferendumari.
Azken egunotan ikusi dugu fiskal baten erabakiz, fiskal baten erabakiz ez epaile baten erabakiz. Atzo gauzak pixka bat buelta ematen hasi ziren, baino fiskal baten erabakiz Kataluniako polizia Espainiako Barne Ministerioaren menpe jar daitekeela. Azken egunotan ikusi dugu Correos bazelako enpresa batek milaka aldizkari banatu gabe utzi ditzakeela, izan ere edukia susmagarria iruditu zitzaiolako baten bati. Azken egunotan ikusi dugu Kataluniako liburutegien kontuak blokeatuak dauzkatela. Minbiziaren kontrako ikerketa zientifikoak diharduten zientzialarien kontuak ere blokeatuta dituela Espainiako Gobernuak.
Eta horiek ikusita egia esan ondorioa nahiko argia da, fiskal baten erabakiz Ertzaintza Guardia Zibilaren menpe gera daiteke gaur bertan. Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako liburutegiak liburuak erosi gabe geratu daitezke gauetik goizera. Espainiako Gobernuaren erabakiz gure ikerketa zentroak finantzaziorik gabe geratu daitezke oraintxe bertan, Espainiako Gobernuak horrela erabakitzen baldin bada, (...) gertatu daitekeen gauza bat delako. Ikusi dugu Katalunian ez Espainiako Parlamentuaren babesa eta ez erabaki judizialik ez dela izan, hori posible ahal izateko.
Herritarrek erabakitako erakundeak eta haien erabakiak bertan behera utzi dituzte. Eta nik galdetzen dut, hori ote den legalitatea. Hori ote den hemen aipatu nahi zaigun legalitatea.
Eta arazoa gainera, ez da koiunturala. Arazoa, joan den ostegunean esan nuen bezala, egiturazkoa da. Mendez mende erakutsi duten bezala eta egungo aktore politikoak, egungo aktore politiko espainiar nagusiak erakusten ari diren bezala.
Ezin da beraz, ezinezkoa da jada, beste alde batera begiratzen jarraitzea. Ez bakarrik historiak epaituko gaituelako, hori ere bai. Baina batez ere, euskal herritarrek eta kasu honetan, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako herritarrek babesa behar dutelako. Babesik gabe geratu ezin dutelako.
Gaur, esku artean dugun mozioa orain hiru hilabete Gobernuari egindako interpelazio baten ondorio da. Orduan Gobernuak, lehendakariaren ahotik zuhurtzia eskatzen zuen. Berak esaten zuen ez omen zekiela zer egingo zuen Kataluniako Gobernuak, ez zer egingo zuen Espainiako Gobernuak.
Zoritxarrez, zoritxarrez pentsatzen genuena gertatu da, Espainiako Gobernuaren aldetik.
No hacía falta ser el oráculo de Delfos, para saber cuál iba a ser la actitud del Estado. Ezagutzen dugulako, errepikatua izan delako behin eta berriz. Horregatik mozio honen bidez esaten dugu, Eusko Legebiltzarrak babesa eta errespetua adierazten diola Kataluniako Parlamentuak burutuko duen erreferendumari. Izan ere, libreki adierazitako herritarron borondatea baita tresna eraginkorrena, edozein herri eta kolektiboren etorkizuna eraikitzeko.
Mozio honen bitartez esaten dugu, Eusko Legebiltzarrak errefusatu egiten duela Gobernu Espainolak zein beste instantziak erreferendumaren aurka eta Parlamentuaren erabakiaren eta demokraziaren aurka har dezaken edozein neurri. Hartu ditzakeenak eta dagoeneko hartu dituenak.
Eta Legebiltzarrak dei egiten die euskal herritarroi eta euskal erakundeei, Katalunian gauzatuko den erreferendumarekiko jarrera proaktiboa eta errespetuzkoa mantentzea. Hau da gure mozioak eskatzen duena.
Beste alde batetik, Euskal Herria Bilduk espero du, Kataluniako herritarrek espero duten bezala, Europar Batasuneko 28 herrialdek eta hango gobernuek, Europako Parlamentuak, Europako Batzordeak eta Europako Kontseiluak, euren esku dauden neurri guztiak hartuko dituztela Kataluniako herritarrek bermatuak izan ditzaten egunero-egunero, baino modu oso zehatzean, urriaren 1ean, Europar Batasunako Oinarrizko Eskubideen Gutunak aitortzen dizkien eskubide guzti guztiak.
Bereziki duintasun eskubidea, lehenengo artikuluan biltzen dena; askatasun eskubidea, 6. artikuluan biltzen dena; pentsamendu askatasuna, 10. artikuluan biltzen dena; adierazpen eta informazio askatasuna, 11.ean biltzen dena; elkartzeko askatasuna, 12.ean eta diskriminatuak ez izateko eskubidea, batez ere, gutxiengo nazional bateko kide izateagatik, 21. artikulua.
Horregatik gure gaurko proposamena, giza eskubideen aldeko proposamen bat da. Kataluniari, munduari eta bereziki Euskal Herriari argi uzten diona non eta norekin lerrokatzen garen.
Eta aukerak bi bakarrik dira; edo demokraziaren kontra, Espainiako Estatuarekin edo demokraziaren alde, Kataluniako herritarrekin.
Bide batez, parada hartu nahi dut, bertako emakume eta gizon guztioi besarkada bat bidaltzeko.
Edozein kasutan, legebiltzarkide jaun-andreok, zuena da erabakia.
Eskerrik asko.