MINTEGI LAKARRA (EH Bildu, 2013-05-09):
Hasi beharko nuke idatzita ez dagoen puntu batetik, eta esan errefentziak ez direla pertsonalak, baizik eta alderdi baten bozeramale gisa esandako gauzak.
Eta alde horretatik aitortu behar dut benetan gogorra egin behar dela halako papeleta gaur hemen egitea, egitasmoen apologia. Eta hori janztea egonkortasunaren mezuarekin. Gogorra izan behar da hori defenditu behar izatea, aurreko traiektoria ikusita.
Eta kuriosoa da, alde batetik, nola norberak egin behar duenean nola den guztion ardura, eta besteek egin behar dutenean bestearen ardura den. Alde horretatik, iruditzen zait pixka bat rizomaren eremuan sartzea status quoaren apologia, zera, tiraniaz hitz egitea, hau da, tirania da gutxiengoan egotea.
Beno, intuitzen dut debaterako aukera handia ematen digula, aparkatuko dugu eta benetan interesantea da ikustea zer nolako pertzepzioa izaten den, segun norberak non kokatzen duen bere burua.
Aurrekoan aipatu izan ditut ezinbestekoak ziren lege batzuk eta gehitu nahi nuke zerrenda hori, gehitu nahi nuke hain zuzen ere, orain beste talderen batek ere aipatu du gazteriaren legea, gure ustez zerrenda horretan egon beharko luke. Egon beharko luke, lankidetza edo kooperazioko legea, egon beharko luke ere bai dibertsitatea eta askatasun sexualaren legea, lurralde antolaketarena eta ingurumenarena.
Baina benetan deigarria izan da ez lehenengo agerraldian, ez bigarrenean, ez hauteskunde programan, ez Gobernu programan, behin ere ez dela aipatu gure ustez ezinbestekoa den lege bat, eta da kontsulta legea.
Eta zergatik da hain garrantzitsua? Ba hain zuzen ere behin eta berriz esaten zaigulako, hiru ardatz dituela bai Jaurlaritzak eta bai atzean duen alderdiak, eta horietariko bat dela status politiko berriarena eta kontsultatu beharko dela herritarrekin eta partaidetza ezinbestekoa dela.
Areago, programa osoa dago josita partaidetzaren ideiarekin. Eta gero, hori gauzatu behar denean, bederatzi lerro baino ez daude aipatzeko nola egingo den hori, zein izango den formula, zein izango den mekanismoa, nola dagoen pentsatua jasotzea hiritarren iritzia eta nola gorpuztuko den, nola gauzatuko den partaidetza hori. Eta bederatzi lerro baino ez dira transparencia, escucha y consulta a la ciudadanía atalean, baina behin ere ez da aipatzen ley de consulta edo ley de participación ciudadana.
Sólo se habla de desarrollar y difundir herramientas participativas y de elaborar un libro blanco de la democracia y de la participación ciudadana, literal, leo, "que recoja las diferentes prácticas de democracia y de participación ciudadana que ya existen a nivel internacional". Eta gero aipatu egiten da "una implantación electrónica de participación".
Teniendo en cuenta que uno de los tres grandes ejes del programa electoral del PNV y del programa de gobierno del Gobierno Vasco es el nuevo estatus político para Euskadi y que se contempla que tiene que tomar parte la ciudadanía, que tiene que haber una participación ciudadana, aunque también es cierto que este punto aparece y desaparece, porque desapareció del programa de gobierno y volvió a aparecer en la participación oral del lehendakari.
Parece ser que debería estudiarse en profundidad cómo se va a articular esta participación ciudadana, cómo se va a llevar adelante este proceso, cómo se va a consultar, cuál va a ser la fórmula para recabar la opinión de la ciudadanía en un tema que es tan trascendental.
Se me antoja que un libro blanco se queda corto y que unas ventanas electrónicas también se quedan cortas para articular este proceso. Tendría que haber una ley de consulta, cómo valora esta fórmula, si va a valorarla por medio de un plebiscito que, por cierto, es una fórmula que puede estar en manos de la propia ciudadanía, no necesariamente de las instituciones, que recaba un sí o un no y que no está legislado en el Estado español, o si la fórmula va a ser un referéndum que sí está legislado en el Estado español, pero que por supuesto es consultivo, pero no es vinculante, o cuál va a ser la manera en que se va a dirimir, que se va a dilucidar quién decide al final, que es lo que estamos viendo ahora en Cataluña.
¿Dónde reside la soberanía? ¿Quién tiene la potestad para poder decidir en última instancia? ¿Quién es soberano? Y eso enmarca con el marco que se me mencionaba anteriormente.
Hauxe da, hain zuzen ere, interesatzen zaigun eremua, zein den markoa, zein den eremua. Eta ikusten dugunagatik hemen apustua egiten ari da indarrean dagoen markoaren alde eta guztiz guk, hain zuzen ere, defendatzen duguna da guztiz aurkakoa, marko berri bat egin behar dugula, hau da, gaudenetik garenera, gauden lekutik egon nahi dugunera, izan nahi dugunera.
Eta hori da, hain zuzen ere, faltan hartzen duguna. Nola artikulatuko den hori ez bada aurrikusten aurretik kontsultaren legea edo partaidetza hiritarraren legea. Hori da gure apustua eta hori da entzun nahi genukeena Gobernu honetatik. Nola artikulatuko da hori?
Eskerrik asko.