BERRIOZABAL BÓVEDA (EAJ, 2014-11-06):
Eta aitortzen du euskara eta gaztelania direla hizkuntza ofizialak.
Gauza batean bat nator zurekin, eta da hitz edo terminologia kontua da, baina nik ere hizkuntza ofizialak nahiago dut eta ez Oyarzabal jaunak aipatu dituen hizkuntza koofizialak.
Hortaz, ez dago inolako zalantzarik euskaren ofizialtasunaren inguruan. Hiru lurraldeetan ofiziala da. Zuk eskatzen duzun horrek ez du zentzurik, errealitate bat baita ofizialtasuna. Ideia egin dezazun, nik jaio aurretik euskara ofiziala zen hemen gaztelaniarekin batera, eta hau ez da atzoko kontua.
Lehenengo apaldia ere nahiko bitxia da. "Legebiltzarrak Jaurlaritzari eskatzen dio euskara Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako hizkuntza ofiziala delarik, hezkuntza sistemaren eskola hizkuntza dela aitor dezala". Jaurlaritzak hezkuntza sisteman eskola hizkuntza dela aitortu behar dela diozu? Euskara ez al da ba eskola hizkuntza? Noiztik ez da eskola hizkuntza? Noiz utzi dio eskola hizkuntza izateari? Gure taldea behintzat ez da inoiz horretaz jabetu.
1982an Legebiltzar honek onartutako legearen 15. artikuluan dago jasota euskara ere eskola hizkuntza dela. Baina agian ekimena idazterakoan hitz bat ahaztu dugu apali horretan eta eskola hizkuntza bakar esan nahi zenuen. Única lengua zen esan nahi zenuena?
Eta hitz hori ahaztu izanak ez gintuzke harrituko, hori baita orain arte esan izan duzuena, ez idatziz jarri duzuna, baina bai gaur ahoz esan duzuna. Baita joan den asteko agerraldian zuen taldearen bozeramaileak egindako planteamendua. Eta ondo dakizue zuek hori ez dela posible. Gizarte moduan geure buruari eman genion legediak argi dio euskarak eta gaztelaniak, biek izan behar dutela eskola hizkuntza.
Eta ez da posible, Euskararen Erabilera Normalizatzeko Legearen arabera, hori baino gutxiagoko presentzia eskolan, ez euskararentzat ez gaztelaniarentzat. Biak izan behar dira jakintzagai, baina bistakoa da oinarri hori beteaz oso aplikazio aukera desberdinak daudela, eskola hizkuntza nagusiari dagokionez, ikusi besterik ez dago hizkuntza ereduen sistema eta horien ezaugarriak.
Baina posible ez izateaz gain, ez da komenigarri eta hori ere ondo dakizu eta orain baino lehen atera izan ditut nik Tribuna honetara posible ez dela dioten ikerketak.
Herri anitza dugu, oro har, eta baita hizkuntza kontuei dagokionez ere. Euskara dakitenen portzentaia desberdina da herrialdez herrialde eta, baita, herrialde bereko zonalde desberdinetako zifrak alderatuz gero.
Baina beste zerbait ere esan beharra dago. Orain dela 25 urte baino txikiagoa da, oro har, zonalde soziolinguistiko batetik besterako aldeak. Eta hori errealitate bat denez, naturaltasunez aztertu eta onartu behar dugu errealitate horretatik abiatuta euskararen normalizazio prozesuan lan egin eta urratsak emateko.
Eta erantzukizunak egozteko saiakera bat dagoela iruditu zaigu Isasi jaunaren ekimenean, zeren erantzukizuna norena da? Jaurlaritzarena? Eskolarena? Biena? Gizartearena oro har?
Eskolak asko eman dio eta ematen dio euskal gizarteari bizitzako esparru guztietan eta baita euskararen normalizazioan ere eta zuk zeuk aitortu duzu hori zure hitzaldian. Eskolak inoiz pentsatuko genuena baino askoz gehiago eman dio euskarari eta eman digu guri eta hori ezin dugu begi bistatik galdu.
Gure hezkuntza komunitatearen errealitatea eta gure gizartearen hizkuntza ezaugarriak kontuan hartuta, nekez eman zitzakeen eman dituenak baino emaitza hobeak eskolak.
Eskolak 200.000 euskal hiztun berri eman dizkigu eta iruditzen zaigu ezin dizkiogula tranpak egin gure buruari, eta eskolak bere horretan eta ereduak eredu, ez da nahikoa, eta ezin diogu eskolari eskatu eman dezakeena baino gehiago, eta iruditzen zaigu hau ez dela txantxetan jolasteko, hartzeko moduko kontua, gure ustez, asko dagoela jokoan.
Eta LOMCE hainbat aldiz izan dugu hizketa gai Legebiltzar honetan. Kontrakotasuna, kezka, haren kontrako erantzunak landu dira eta, zuek ez bezala, gure taldeak uste du Eusko Jaurlaritzak eta Hezkuntza Ministerioak lortutako akordioa albiste ona dela.
Negoziaketa bideari esker, modu egokian interpretatu dira 38 eta 39. xedapen gehigarriak, eta horrela ikasgeletan euskararen irakaskuntza zehazteko gaitasuna Euskadi bakarrik izatea bermatu da.
Azken finean, akordio horrek segurtasun juridikoa ematen dio euskal hezkuntza sisteman bi hizkuntza ofizialei ematen zaien tratamenduari.
Eta akordioa sistemari segurtasuna ematen diolako, horregatik bakarrik, ona da. Oso ona da. Hiru eredu daude indarrean, baina familiek denok dakigu askatasunez egindako hautuak eredu batzuk beste batzuk baino askoz zabalduagoak egotea ekarri du eta, Oyarzabal jauna, hemen ez da inolako traiziorik egon, hemen askatasuna egon da, nahiz eta batzuk ez gogoko izan familiek askatasun hori egikarituz egin duten hautua.
Askatasun horrek on egin dio hezkuntza sistemari, gizarteari eta gu guztioi, baina EH Bildu taldeak ere askatasuna bazuen gaurkoan benetan nahi zuena idatziz jartzeko. Benetan hemen ahoz esan duena idatziz jartzeko.
Hau da, Jaurlaritzari eskatzea bertan behera utz dezala hizkuntza ereduen sistema, baina aurrez aurre joan beharrean, bestelako ekimen hau ekarri digu.
Hemos debatido en muchas ocasiones sobre esta cuestión en este Parlamento, desde un punto de vista u otro, pero el debate siempre termina en lo mismo, es más de lo mismo.
La enmienda que nuestro grupo ha presentado define y describe nuestro planteamiento en relación al tratamiento de las lenguas en el sistema educativo vasco. Por un lado, instamos al Departamento a promover la consolidación del bilingüismo en el marco de una educación plurilingüe, asegurando al euskera el tratamiento preferente necesario.
¿Y por qué hablamos de un tratamiento preferente? Pues es obvio. Para compensar la desigualdad de uso social entre las dos lenguas oficiales. El objetivo de todo ello, tal y como se dice en la enmienda, es que el alumnado alcance al finalizar la educación básica una competencia comunicativa práctica y eficaz en euskera y castellano y suficiente en la primera lengua extranjera.
Eta Isasi jaunak esan duenaren arabera, ados dago planteamendu horrekin. Pozten gara.
Eso en ningún caso excluye la posibilidad de adquirir conocimientos básicos en una segunda lengua extranjera, siempre que los centros lo tuvieran previsto en su proyecto lingüístico.
Gure taldeak uste du ikasketak amaitzean, neska mutikoek euskaraz zein gaztelaniaz, bi hizkuntza ofizialetan aritzeko gaitasuna izateko duten eskubide eta betebeharrak gehiago eman dezakeela, bi hizkuntza ofizialetan ikasleek eskuratzen duten gaitasuna hobetzeko aukera dagoela uste du.
Eta nire aurretik hitz egin dutenek esan bezala, erdibideko bat sinatu dugu talde Sozialistarekin eta Popularrarekin, eta ni erdibidekoaren edukiari eta filosofiari lotuko natzaio eta ez Oyarzabal jaunak bide batez egin nahi izan dituen hainbat gogoetei, ez baititut inondik inora ere konpartitzen.
Ez dut berriro ere erdibideko zuzenketa osorik irakurriko, baina bai esan nahi nuke progresiboki eta modu orokorrean hezkuntza hiru eleduna sartzea eskatzen zaiola Jaurlaritzari, euskarari lehentasunezko arreta eman behar zaiola, esparru malgu baten bidez gauzatu behar dela hori guztia...
...zaiola Jaurlaritzari, euskarari lehentasunezko arreta eman behar zaiola, esparru malgu baten bidez gauzatu behar dela hori guztia, ikastetxeen autonomia eta gurasoen aukera errespetatuz.
Eta zergatik berretsi dugu gauza bera? EH Bilduk eztabaida bera ekarri digulako berriro ere. Uda tarteko, bost hilabete igaro ez direnean, eztabaida beraren aurrean, erantzuna ere bera izatea logikoa delako. Baina hori nahikoa ez balitz, EH Bildu ez da gure taldearekin inoiz harremanetan jarri ekimen honen inguruan adostasun bat lortzeko. Horregatik, uste dugu logikoa dela ekainean onartu genuen testu bera berriro ere onartzea.
Besterik ez, eskerrik asko.