ELOLA AZPEITIA (PSE-EE, 2016-02-25):
Eskerrik asko, legebiltzar mahaikide andrea. Egun on lehendakari, sailburu eta legebiltzarkide guztioi.
Gaurko honetan EH Bilduko legez besteko proposamen batetaz hitz egitera gatoz. Hitz egitera esaten dut zeren azken finean eskatzen duena lehen nire aurrekoek esan duten bezala, gai oso errekurrentea da, oso errekurrentea da eta ni hasiko naiz zioarekin, EH Bilduk aurkeztu duen arrazoia azaltzen duen zioarekin. Eta horrela hasten da:
"Euskal "Y"a bezala ezagutzen den abiadura handiko trenaren egitasmoan ez da egon eztabaida ekonomiko eta teknikorik". Hori zuek diozue. Guk esaten dugu beste batzuk esan duten bezala, hori ez dela egia, egia absolutua ez dagoenez  - Matute jauna ez keinurik egin - , egia absolutua ez dago, zuena bakarrik denean agian, baina besteena ez da egia itxuraz.
Esaten dugu eztabaida hau antzua dela eta azalduko dizuet zergatia. Lanak bukatzear dauden garaian dator proposamena, eta horregatik ez da beharrezkoa proposamen hau, zuen proposamena onartzea.
1994an Europako Kontseiluan, Madril-Gasteiz eta Dax ardatza abiadura handiko trenaren proiektu estrategikoaren barnean sartzea erabaki zuen, beitu noiztik. Eta azpiegitura hau eraikitzea, finantziazioa, Europako fondoez lagunduta Sustapen Ministerioari zegokion, eraikitzearen atzerapenak zirela eta Eusko Jaurlaritzak Gipuzkoako ibilbidea bere gain hartu zuen.
Zuek uste duzue Europak finantzatuko lukeela parte batean ere inongo estudio ekonomiko-finantziero bestelakorik egin gabe? Ba bai. Eta dirua horrela botatzen da. Besteek horrela botatzen dute. Zuek ez, zuek dena zorrotz eta zuhur egiten duzue, eta gero kontatuko dizut zerbait. Eusko Jaurlaritzari dagokion harrezkero Gipuzkoako lurraldean, 2016ren bukaerarako obra zibila bukatuta egongo dela aurreikusten da...
...Gipuzkoako lurraldean, 2016an bukaerako obra zibila bukatuta egongo dela aurreikusten da. Sozialistok arro sentitzen gara Patxi López lehendakaria zenean eta Iñaki Arriola sailburua zenean egindako tramu honi, ibilbide honi eginda bultzakadaz, oso arro sentitzen gera. Aipatzen duzu zure zioan nola alde gaudenen arteko leia omen dago. Leia ez, guk proiektu baten sinesten dugunean bultzakada ematen diogu ahalik eta gehienen, eta aurrekontuaz lagunduaz eta baliabide guztiak jarriaz.
Esaten dut tramu hau Eusko Jaurlaritzari dagokiola, eta Gasteiz eta Bilbo arteko ibilbidea dagokienez Fomento, Sustapen Ministerioari ADIFen bitartez dagokio eta bera ere aurrera dihoa. 2015eko irailean, jakingo duzue, gogoan izango duzue, Sustapen Ministeriotik esan zuen 2019rako bukatuta egongo zela. Sailburu andrea ere berak aipatu zuen mahaiko bere agerraldian, batzordean egindako agerraldian ere esan zuen ba bueno bere ustez agian egin zekiela. Guk ere gure zalantzak ditugu 2019rako bukatuko diren edo ez, baina zalantzak zalantza, egia da azpiegitura hau bukatzear dagoela.
Zioan jarraitzen dut esaten, alderdi politiko batzuk bere garaian apustu estrategiko bat egin zuten egitasmo honen alde, noski, eta beste batzuk aldez kontra eta arrazoi desberdinengatik, eta horietako bat gaurko proposamena sinatzen duena da.
Señor Matute, siendo parlamentario usted de Ezker Batua estuvo defendiendo el tren de alta velocidad o de velocidad alta. Déjeme acabar, no me interrumpa, déjeme acabar mi intervención, que sino la señora presidenta luego me va a cortar. Y ustedes planteaban en vez de la "Y", la U. Su partido entonces defendía que sería un 20 % más barato que la "Y". ¿Me quiere decir usted en base a qué estudios económicos hacían ustedes esos cálculos del 20 % más barato? Luego entonces algún estudio habría, digo yo.
Lo que no entiendo es que cuando su partido cogobernaba con el lehendakari Ibarretxe, con su compañero, el consejero señor Madrazo, cómo su grupo no aportó en su momento los pertinentes estudios socioeconómicos para avalar su alternativa. Porque usted sabe que el TAV, la "Y" vasca, ha estado siempre acompañado de estudios de todo tipo y que se soporta en su obligado estudio de impacto ambiental, y medidas correctoras, donde se detallan todo tipo de afecciones al medio natural.
También se deben tener en cuenta las medidas correctoras que a lo largo de su trazado de producían en la economía y en el paisaje urbano, e incluso en los aspectos sociológicos de los núcleos de poblaciones afectadas. Incluso se contempla la cría, yo qué sé qué, del visón europea y del avión zapador, porque sí, porque eso también les preocupara posiblemente.
Lehen aipatu duzu gaiak egin behar direla opakotasunik gabe, sin opacidad. Usted estuvo en ese Gobierno, compartía ese Gobierno, con su compañero, y habla de opacidad ahora, a nosotros a los que apoyamos el tren de alta velocidad. Míreselo, señor Matute. Usted sabe perfectamente que mucho antes de aportar por este trazado ferroviario se realizaron numerosos estudios sociológicos sobre movilidad, conectividad y transporte, estudios de todo tipo, en los que se basaron sus excompañeros de Gobierno y los Socialistas también. ¿Entonces, cómo puede decir en su justificación escrita que no se haya realizado ningún verdadero estudio de coste-beneficio?
Zuk uste duzu besteok arduraz ez dugula jokatzen azpiegitura baten erabakia hartzen dugunen? Zeuek bakarrik zaretela arduratsuak? Zuk zure ibilbidea baduzu politikan, zure ingurukoak ere bai, eta bakoitzak du bere historia eta zuen ardura eta besteena konparatzen. Nik ez dut konparatzen, nik lasai nago gure alderdiak arduraz jokatzen duela azpiegitura bat onartzen duenean, eta aurretik egin behar diren estudioak eta hobekuntzak azalduaz.
Eta hala egin behar da, Matute jauna, hasieran proposamen bat, azpiegitura bat erabakitzen denean egitea, hasieran hasi behar da zuzenketak proposatzen, aldaketak proposatzen, azken finean diru publikoan erabilera ona egiteko. Orain zuek zatozte honi oztopoak jartzera, hori garbi da eta hori zuen erabaki politikoa garbia da, beti izan da eta orain ere jarraitzen duzue berdinean.
Bueno, baina gaur ni zurekin ez naiz sartu pertsonalki, baina zure ibilbidea bai. Hainbeste keinurik ez egin, motel, lasai egon, ni lasai egoten naiz, hainbeste keinurik ez egin. Gero edukiko duzu aukera. Bai, zuk EH Bilduren izenean zatoz, baina zuk EH Bildukoa zara baita ere.
Bueno, orain alternatiba, baina lehen Ezker Batua, besteak beste alderdikoak dira, bueno zuen artean konponduko zarete, konpontzen bazarete. Eta zuen artean ezker abertzalea dago. Aipatu duzu, aipatu duzu que de las, abiadura handiko trenari buruz, infraestructuras antisociales aipatu duzu. Eta nik galdetzen dizut: ¿Se refiere también a la autovía de Leizaran, que la izquierda abertzale combatió a sangre y fuego? Y hoy por hoy, estoy convencido que ni uno sube por Azpiroz cuando va a Lekunberri o a Pamplona. Estoy convencido.
¿Se refiere a la incineradora de Gipuzkoa, que hoy en día es un trasvase de camiones de basura hasta Cantabria, con el aumento de coste que nos supone a todos los guipuzcoanos en la cuestión de la basura, que ha sido su primer objetivo en Gipuzkoa? ¿Esa es la seriedad que ustedes hablan? ¿Esa es la seriedad que ustedes intervienen? Pues sí, eso es Euskal Herria Bildu y ahora está atacando al resto de que somos, apoyamos a infraestructuras antisociales.
Bueno, beste aldetik eta dena okerrera ez pentsatzeko zuek hemen, dena okerrera ari garela zuen proposamenarekin azaldu nahi dut gaurko zuen proposamen hau berri ona badela ere, berri ona badela, zeren eta hona ekarri duzue gaia, hona ekarri duzue gaia eta hemen eztabaidatzen ari gara, alde egon edo ez egon, zuen proposamenarekin alde egon edo ez.
Horrela izango balitz, azpiegitura honen erabaki hartu zen hasiera-hasieratik ezker abertzalea bere osotasunean bide hau hartu izan balu, bide hau hartu izan balu eta eztabaidagai jarri izan bazuen zegokien lekuetan, Zarautzen, Orion, Hernanin gertatutako atentatuak azpiegitura hauei eraikitzaile izandako atentatu horiek ez lirateke gertatutako eta gaur ziurrenik Inaxio Uria ere bizirik egongo zen.
Hau esanda, ba guri dagokigu erabakia hartzea eta postura hartzea, eta garbi ikusten dugu zuena joko politikoa, UPyDkoarena ez dela ustez zehatza, interesantea baina zehatza ez da zehatza, orokortasunetaz hitz egiten duzu, eta PNVkoarekin bat egiten dugu, zeren azkenean babesa ematen dio azpiegitura honi, eta lehen esan dut, zuek esan duzuen bezala, alderdi batzuk erabakia hartu zuten azpiegitura honi baiezkoa emateko, ba bai, eta hori esaten du bere zioan, ez bere zioan ez, bere puntuan.
Baita ere Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio pausuak emateko dagokion lekuetan eta ibilbide hori jarraian, jarraia izateko. Eta beste aldetik, eskatzen dio Europari daukaten txosten edo estudio ekonomiko eta bestelakoak hona ekartzeko, ba horrekin bat egiten dugu.
Mila esker.