ORBEGOZO URIBE (EAJ, 2015-03-12):
Eskerrik asko presidente andrea. Egun on sailburu guztioi.
Dakigun moduan, Osasun Sailak 2013ko uztailean jarri zuen martxan koordainketa sistema berria. Guk hasieratik esan genuen ez gatozela bat aldaketa horrekin eta, 2012ko apirilean esan genuen bezala, berdin jarraitzen dugu.
Ez gatoz bat sistema berri horrekin eta ez daukagu problemarik esateko aurreko Jaurlaritzak hartu zituen neurri berri horien aurka egiteko babestu genituela eta ez daukagu problemarik hori adierazteko.
Egia da aurreko Jaurlaritzak Konstituzional Auzitegiaren aurrean errekurtsoa jarri zuela eta horrek bere bidea eramango duela. Baina egia da ere bai azkenean Konstituzional Auzitegia berak behartu zuela Eusko Jaurlaritza koordainketa sistema berri hau ezartzera. Zentzu horretan, uste dugu zilegi dela baieztatzea edo aitortzea ere bai Jaurlaritzak ziurtasun juridikoaren printzipioa errespetuz bete behar izan zuela, ezarri behar izan zuela koordainketa sistema berria gure autonomi erkidegoan.
Hala ere, egia da ere bai, eta hasiera-hasieratik Darpón sailburuak ere bai esan zuen bezala, saiatu zela egiten sistema berri hau ezartzen herritarrei ahalik eta kalte txikiena eragiteko moduan. Eta gure taldeak hasiera-hasieratik, legealdi honen hasiera-hasieratik ere bai, adierazi genuen hori zela gure ardurarik nagusiena eta gure nahia.
Horregatik, hain zuzen ere, gogora ekarri nahi dut beste autonomia erkidegoetan ez bezala, gurean hainbat neurri hartu direla, esaten baterako, beste edonon baino urtebete beranduago sartu zen indarrean koordainketa hori.
Baina horrez gain, Jaurlaritzak edo Osasun Sailak informatika sistema garatu zuen herritarrek koordainketa ordaintzerakoan topea jotzerakoan, dirurik aurreratu beharrik ez izateko. Azken finean, hori baita hemen jokoan zegoena, hau da, eros-ahalmena herritar ahulenek jasan zezaketen eros-ahalmenari kalterik ez eragitea.
Guk, horregatik esaten dut Roncal andrea, beti defendatu izan dugula baliabide ekonomiko urriak dituzten pertsonek eskubide osoa dutela dagokien tratamenduak jasotzeko eta hori hasiera-hasieratik esan genuen legealdi honetan.
Beraz, diru-laguntza sistema onartu zuen Osasun Sailak eta dagoeneko hainbat herritarrei itzuli zaio aurreratu behar izan duten edo ordaindu behar izan duten dirua. Are gehiago, dakigun moduan, diru-laguntzak emateko epe berria ere irekita dago. Osasun Sailak urtarriletik aurrera diru-laguntza horiek ere bideratuko ditu, eta beraz, Jaurlaritzaren konpromisoa neurri hauekin uste dugu erabatekoa dela eta agerikoa dela.
Egia da hasiera batean 500.000 eta piko pertsonentzako diseinatuta edo pentsatua zegoela neurria. Orain arte ez dute hainbeste kezkatu baina hainbat eta hainbat herritarrek benetan beharra duten hainbat eta hainbat herritarrek dagoeneko aurkeztu dute eskari-orria. Eta esan dugun moduan, gure taldeak argi dauka gure autonomia erkidegoan ez dela inor geratu behar botikarik gabe ezin duelako erosi eta uste dugu Jaurlaritzak horretan diharduela.
Esan dudan bezala, adierazgarria da edo esanguratsua da Euskal Autonomia Erkidegoa dela bakarra Estatu osoan diru-laguntza hauek onartu dituena. Ez daude beste Andaluzia edo Alderdi Sozialista erantzukizunetan dagoen beste autonomia erkidegoetan ez dira onartu horrelako neurriak. Uste dut hori ere bai azpimarragarria edo esanguratsua dela, eta beraz, gure taldeak erabateko eza adierazi nahi dio ekimen honi.
Guk argi daukagu kritika konstruktiboak direnean, eraikitzaileak direnean, ongi etorriak direla eta aintzakotzat hartzeko modukoak direla eta izan daitezkeela baliagarriak hobekuntzak adosteko taldeen artean edo hobekuntzak proposatzeko.
Baina egia da ere bai kontuan hartu behar dugula kasu honetan segurtasun juridikoaren printzipioa ere errespetatu behar dugula, batez ere Konstituzio Auzitegiak ere epaia eman duenean eta epaitegietan dagoenena gai hau.
Beraz, guk aurkeztutako ekimenaren alde bozkatuko dugu. Behin eta berriro esan dugun bezala, argudiatzen ditugu osasun arloan espainiar Gobernuak alde bakarrez ezarritako neurriak. Uste dugu gainera gure autonomia erkidegoko berezko osasun eskumenak bidegabe eraso zituela Errege Dekretu-Lege hori indarrean sartu zenean.
Eta hartara, eskatzen dio Jaurlaritzari, orain arte egiten ari den bezala, jarraitu dezala bere eskura dituen baliabide bai politiko, juridiko zein ekonomiko guztiak erabiltzen herritar guztien osasun eskubideak ahalik eta ondoen bermatzeko. Horretan uste dut erdibidekoa adostu duzuen taldeekin bat egiten dugula.
Ez dugu EH Bilduren hasierako ekimena babesten. Bertan zion esandakoak ez ditugu bat egiten. Ez dugu bat egiten adierazpen horiekin. Ezin dugu onartu adieraztea Madrilek iradoki eta Jaurlaritzak ezarri dituela 16/2012 Errege Dekretuaren ondorioz hartutako neurriak. Hori ez da horrela. Esan dugun moduan, Konstituzio Auzitegia berak ezarri zuen betebehar hori. Ezarri zion Jaurlaritzari koordainketa sistema aldatu behar zuela.
Uste dugu ez dela jarrera zintzoa horrelako baieztapenak egitea. Uste dugu ez diola mesederik egiten guztion artean izan behar dugun jarrera eraikitzaileari. Izan ere, hor dago oraindik Konstituzio Auzitegiaren aurrean jarritako errekurtsoa. Hori bere bidea egiten ari da. Uste dugu ez direla batere egokiak esaten duzunean, Ubera andrea, Madrilek agindu eta belarriak jaitsi egiten duela Jaurlaritza honek. Ez dugu uste egokia denik eta ezta ere zintzoak edo zilegi denik horrelakoak esatea.
Izan ere, eta behin eta berriro aurrekoetan aipatu esan izan dugun moduan, nork eman zuen lehenengo urratsa koordainketa aplikatzeko Gipuzkoako lurralde historikoan? Eta hori esaten dizut ez tematzearren Gipuzkoako kontuarekin, baizik eta koordainketarekin eragin zuzena daukalako.
Lehenengo urratsa izan zen foru aldundiak, Ogasunak informazioa bidali zion Gizarte Segurantzari koordainketa aplikatu ahal izateko, sistema berri hori aplikatu ahal izateko. Eta hori izan zen 2012ko azaroan, hau da, oraindik Jaurlaritza berria izendatu gabe zegoenean.
Beraz, uste dugu ez direla egokiak eta ez dutela onik egiten jarrera...
...izendatu gabe zegoenean.
Beraz, uste dugu ez direla egokiak eta ez dutela onik egiten jarrera eraikitzailea den alde.
Gainera, uste dut, eta berriro esango dizut, irakurri duzu bete behin ere bai Franco anderearen erantzuna ordainketaren inguruan egindako galderari buruz, zergatik bidali zitzaion informazio hori jakinda ordainketa sistema berria sartzeko zela, zergatik bidali zitzaion, eta esan zuen azkenean ba zela legeak horrela agintzen zuelako.
Beraz, guk ez dugu uste erantzun horretan konfrontazioko planteamendurik agerian usten denik, baina beti bezala, norberari komeni zaionean legea bete behar dela eta aldiz besteei dagokienean egurra banatu.
Eta hori besterik ez dugu ikusten gaur EH Bilduk egin duen planteamendu honetan. Baina esatea libre da, baina gero hitzetatik ekintzetara tarte handia dago eta zuek egindako proposamena ez dugu babestuko, uste dugulako horrelako gai esanguratsu batean erantzukizunez jokatu behar dela eta Jaurlaritzak hartutako neurriak ezin direla arriskuan jarri, benetan beharra duen pertsonentzako oso garrantzitsuak baitira dirulaguntza horiek.
Ez dugu bat egiten egun dagoen prozedura konplexua dela esaten duen puntuarekin, uste dugu ez dela horrela, prozedura erraztua dago, beste batzuen artean, prozedura erraztua, gehienek erabiltzen duten prozedura, eta horren bidez dirulaguntza eskatzeko eskaera orria besterik ez da bete behar, eskaera orri normal bat, nortasun agiria eta kontu korronte zenbakia jartzea besterik ez da behar.
Eta gainera, aurretik diru eskaera egin dutenek, ezta kontu korrontea ere ez dute jarri behar, bakarrik nortasun agiria eraman, bete orria eta aurkeztu. Hori da egin behar den guztia. Beraz, ez dugu bat egiten esaten denean prozedura korapilatsua, prozedura konplexua, prozedura zaila dela esaten denean.
Beraz, guk gure zuzenketaren alde egingo dugu, uste dugulako Osasun Saila eta Jaurlaritza bere eskura dauden neurri guztiak ari direla hartzen eta egoera ahulenean dauden herritarren osasun arreta bermatzeko ahalik eta ahalegin guztiak ari direlako egiten.
Besterik gabe, mila esker.