LAZAROBASTER BADIOLA (EH Bildu, 2014-03-13):
Egun on guztioi.
Alderdi Popularrak alferrik galtzen diren elikagaien inguruan ekimen hau aurkeztea iraingarria dela iruditzen zaigu. Arazo honen erantzule zuek baitzarete. Bai zuek Madrilen dituzuen kideak eta baita Bruselan dituzuenak ere eta guztiok batera egiten dituzuen politikak dira gaur aurkeztu duzun arazo honen erantzuleak.
Izan ere, elikadura sistema neoliberal bat eraiki duzue eta hori sustatzen ari zarete eta sistema horrek berak sistematikoki sortzen ditu alperrik galtzen diren elikagaiak.
Elikadura bilakatu duzue merkantzia soil bat izango balitz bezala tratatzen duzue. Ekoizpenak deslokalizatu egin dira munduko edozein bazterretan ekoizten da eta edozein lekutara eramaten da inportazio eta esportazioak milaka eta milaka kilometro elikagaiek harantz eta honantz egiten dituztenak.
Politika guztiak transformazio industria banatzaile eta espekulatzaileen mesedetakoak. Eta nola ez, ekoizpena eta merkatuak erregulatzeko egon izan diren tresna apurrak deusezten ari zarete. Bai Europa mailan egon izan den zerealen banku publikoa eta baita gaur arratsaldean ere hitz egingo dugun esne kuotei buruzkoa.
Eta guzti honetan, ba beti bezala galtzaile nagusiak dira elikadura katearen bi muturretan daudenak. Bai ekoizleak eta baita herritarrak ere.
Nork hartzen ditu erabakiak? Elikaduraren inguruko erabakiak? Beno hemen bertan ere hartzen ditugu, baina hemendik plano orokorrago batetara joanda, Madriletik Europako Parlamentutik eta munduko Merkataritza Erakundean bereziki.
Eta erabaki garrantzitsu eta tratatu inportanteak sinatzen dira Munduko Merkataritza Erakundean eta berriki, pasaden abenduan Balin ere akordio garrantzitsu bat sinatu omen zen.
Hala behintzat, Cañete ministroa pozik agertu zitzaigun Balin lortutako akordioa goraipatuaz eta bertan akordio honi esker elikagaien inportazio eta esportazioak erraztu egingo direla aipatzen zuen Cañetek.
Erraztu egingo dira bai tramiteetan eta burokrazia kontuetan. Berriro ere elikagaiak harantz eta honuntza erraztasun gehiagorekin ibili ahal izateko. Eta erabakiak hartzen dituzte noski, lotsa gutxirekin orain dela gutxi gailur ekonomikora Bilbora etorritakoek.
Alferrik galtzen diren elikagaien datuak benetan negar egitekoak dira. Ez ditut gehiegi errepikatuko aurreko eman dituzuen azalpenetan. Dezente eman dituzu, baina aipagarrienak bai nahi nituzke adierazi. Europan ekoizten denaren % 30 -% 50a kate osoan zehar alperrik galtzen da. Eta gosetea. Ba munduan 7.000 milioi pertsona bizi gara eta 925 milioi pertsona goseak bizi dira eta paradogikoki hauen erdiak gainera nekazariak dira.
Hona etortzen bagara Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan 100.000 pertsonetatik gora bizi dira elikatzeko arazo larriak dauden etxeetan eta 46.000 pertsona gosea pasatzen den etxeetan bizi dira.
Guzti honekin lotuta, elikagaien bankuek paper garrantzitsua jokatzen dute beharrizan gehien duten pertsonei elikagaiak banatzeaz arduratzen direlako, baina kezka ere sortzen digu nolabait elikagaien bankuei zenbaitek egiten dioten erabilerak.
Izan ere elikadura sistema neoliberal hau eraiki duten pieza klabeek, beraien aurpegia garbitzeko, gero elikagaien bankuei, elikagaiak ematen dizkiete eta hor guztia desitxuratzeko arriskua ere badago.
Munduko gosetea ez da ekoizpen faltagatik, banaketa arazo bat da gehiago eta horregatik iruditzen zaigu bereiztu beharra dagoela alde batetik pobrezia eta gosetea eta horiei aurre egiteko beharrezkoak dira aberastasunaren banaketa, lanaren banaketa, elikagaien banaketa eta politika publikoen bidez gizarte babeserako sistemaren bidez aurre egitea. Baina elikagaiak alferrik galtzeari buruz, egin behar dena da elikadura sistema aldatu.
Eta zentzu horretan arazoaren errora joan nahi dugu eta elikadura sistema hori aldatzeko gure ikuspegitik, elikadura burujabetzaren bidetik eman behar dira aldaketak: bai ekoizpen ereduaren aldaketa, transformazio ereduaren aldaketa eta baita –nola ez– banaketa ereduaren aldaketa.
Eta horregatik iruditzen zaigu tokiko elikadura sistemak indartu egin behar direla. Tokikoak eskaintzen duelako bertan ziklo guztia ixtea, munduan haruntz eta honuntza elikagaiak eraman eta ekarri egin gabe.
Eta nahi nuke adibide bezala, adibide soil bezala...
...eraman eta ekarri egin gabe.
Eta nahi nuke adibide bezala, adibide soil bezala, kontsumo taldeen adibidea azaldu. Eta diot adibide bezala gero inork ez dezan esan, gure asmoa dela kontsumo taldeen bitartez herri hau elikatzea.
Kontsumo taldeetan baserritarrak badaki urte hasieran urte guztian zehar zenbat barazki saski prestatu beharko dituen eta horren arabera egiten du bere baratzeko planifikazio eta antolaketa guztia.
Badaki zer ekoiztu eta zenbat. Eta urtean zehar, astero-astero ateratzen ditu bere barazkiak. Eta asteren batetan, gainera, barazki, ohikoa baino barazki gehiago baldin badago, barazki gehiago sartzen du saskian eta akaso errezetaren bat ere bai, gehiago sartu den horrekin ba adibidez mermeladaren bat egiteko edo enbotatzeko.
Eta esan dezakegu autoerregulatu egiten dela baserritar eta herritarraren artean, hor sistema horren bitartez elikagaiak auto erregulatu egiten direla.
Eta adibide honen bitartez, nabarmendu bi ereduen desberdintasuna. Munduan harantz eta honantz dabiltzan elikagaienak, alperrik galtzeko aukera handiak eskaintzen dituztenak, eta bestetik hemen, bertatik bertara, motxean ekoiztu eta jaten direnak.
Besterik ez. Eskerrik asko.