ARRIZABALAGA OLAIZOLA (EAJ, 2013-03-21):
Arratsaldeon legebiltzarkide guztioi baita mahaiburu andrea eta lehendakari jaunari ere, noski.
Gauza asko entzun ditugu dagoeneko debate honetan, nik egia esan zintzo-zintzo nire interbentzioa idatzita prestatuta nekarren, baina ez dakit gehiegi merezi ote duen.
Maroto jauna izan da ekimenaren sustatzailea, berak aurkeztu zuen gaurko hau eta berak esandako hitz batzuk nahiko nituzke baita erabili. Berak aipatu du, "reconocimiento a esa larga trayectoria que entre todos llevó al nombramiento de la Green Capital de Vitoria-Gasteiz" eta baita guk hasiera hasieratik, 2010. urtean izendatu izan zenetik, errekonozimendu hori aitortu egin diogu Gasteizi eta gasteiztarrei eta aukera dugunez gaur ere berdina egingo dugu.
Egia da ekimena irakurri genuenean...
...eta gasteiztarrei eta ya que aukera dugun gaur ere, berdina egingo dugu.
Egia da ekimena irakurri genuenean, ba ez zitzaigula bereziki pisuzkoa iruditu. Ondo dago Green Capital izendapenaren oroitzapena berriz ere hona ekartzea, egia da urtebeterako izendapena izaten dela, egia da hala ere hori lortzeko aurretiaz izan behar duela hirigune batek edo herri batek, merezimenduak eduki behar dituela eta behin epea bukatzen denean ere, merezimendu horiek izaten jarraitzen duela.
Baina horregatik iritsi gara erdibideko batetara non Green Capitaleko irizpideak ez ezik, ingurumenarekin eta iraunkortasunarekin lotura duten beste gainontzeko irizpide guztiak ere aitortu nahi izan ditugun. Makina bat arau, zuzentarau, legedi, estrategi, gomendio eta abarretan jasota daudenak dagoeneko Europa mailan eta dagoeneko ere hamarkadetan, ez hemen bakarrik noski, baina hemen ere aplikatzen joan direnak.
Ze ez dezagun pentsatu gaur honetaz hitz egiten dugulako eta Jaurlaritzari eskaera batzuk egiten dizkiogulako, kontu berria denik eta orain artean egin ez den zerbait dela.
Egia esan, lehengoan irakurri nuen 1750. urte inguruan, hau da, industria iraultza hasi aurretik, mundu zabalean, mundu osoan, mila milioi lagun bizi omen zirela.
Gaur, 2013. honetan, 7000 milioitik gora gara nonbait munduan bizi garenak. Beraz, bider zazpi baino gehiago egin du gizadiak edo egin du gizakiok osatzen dugun biztanleriak.
Eta horrek jartzen gaitu gaur tratatzen dugun arazoaren aurrean. Zenbateraino horrelako hazkunde bat iraunkorra da. Zenbateraino 7000 milioi horietako bakoitzaren bizitza norberak, horietako bakoitzak nahiko lukeen bezala garatzeko posibilitatea eskaintzen du gure planeta honek.
Eta zenbateraino munduak berak dituen mugak, dituen baliabideak posibilitatzen dute edo ez orain arte eman den hazkunde hori denboran mantentzea.
Eta horrek ezinbestean eraman behar gaitu onartzera mugak egon badaudela, mugak nabarmenak direla eta beraz, ezinbestekoa dugula gure jarrerak aldatzea.
Gure jarrera pertsonalak, egunerokotasunean norberak bere etxean dituenetatik hasi eta politiken bitartez erakundeetara eramaten ditugunak eta praktikan jartzen ditugun horiek.
Eta zorionez, azken hamarkada hauetan, gehituz joan da ingurumenak sortzen digun kezka, kezkak ez gaitu zorionez betetzen baina gutxienez kezka horren aurrean ardura gehitzeak bai.
Eta horretan iritsi gara sinatu dugun erdibideko horretara, ez daukagu bestelako aitzakiarik, ados gaude, baina egia da Dani Maeztu, EH Bilduko bozeramaileak, hemen esan dituenak gutxi gora behera espero nituela.
Berak esan du bi hizkuntza desberdin hitz egiten ditugula. Hizkuntza bat da EH Bilduk hitz egiten duena eta bestea gainontzekook hitz egiten duguna. Eta nonbait bi hizkuntza horien arteko ulermen errazik ez dago.
Bueno, akaso ez dago baina nik bai nahiko nuke aukera hau aprobetxatu ezker abertzaleak, EH Bilduk oro har, daukan eta niri oso kuriosoa egiten zaidan kontraesan bat aipatzeko.
Aspaldi honetan somatzen ari gara ba EH Bilduk eredu bolivarianoari dion mirespena eta zenbateraino gustatzen zaion irribarre bolivarianoa EH Bilduri. Eta noski, eredu bolivarianoa ez da inondik ere eredu kapitalista suntsitzailea. Por supuesto. Nola ez.
Baina kontua da, eredu bolivarianoa dela munduan petrolioa ekoizten duen bederatzigarrengo potentzia eta dela mundu mailan esportatzaileen artean seigarrengo postua daukana. Eta hara, azkenean zertan datza eredu bolivariano horren aberastasun iturriak? Ba, ama lurra hemen eta han eta bazter guztietan dagokion lekuan zulatzetik eta ama lurraren lur azpitik petrolioa atera, eta petrolio hori saltzetik -pentsatzen dut dolarretan salduko duela- eta denok dakigu, petrolioa nahiz eta bolivarianoa izan zertarako izaten den, besteak beste, erregai bezala erabiltzeko, erretzeko, garraio edo gainontzeko industria suntsitzaileak elikatzeko, keak eta zikinak sortzen dituela ere badakigu eta zeuk aipatu duzun beroketa globalarekin zerbait zerikusirik baduela.
Baina zein dago, ba, mundu honetan kontraesanetatik libre? Zuek ez, antza denez. Beste aldetik zuen zuzenketa aprobetxatu duzue, o sea Zadorra Gasteiztik pasatzen dela edo Urola Zumaiatik pasatzen dela aprobetxatu duzuen baita zuzenketan sartzeko inpaktu ekologiko esanguratsua duten azpiegituren moratoria, eskaria.
Lehengo batean batek aipatzen zidan eta hori ere kurioso egin zitzaidan eta nahiko nuke hona ekarrik, nola orain dela urte dezente ya 50 hamarkadan ere, ba, egin ziren Araban dauden bi urtegi handiak, nola dira? Ulibarri eta Legutioko urtegiak.
Gaur egun oraindik ere argi indarra sortzeko erabiltzen direnak eta arabatarrak eta bizkaitarrak urez hornitzeko. Gaur egun, gaur egun dauden irizpide, ingurumeneko irizpideekin seguruenik ez ziren egingo, ez zen posible izango urtegi horiek egitea.
Baina, gertatu da orain dela gutxi eta talde ekologistak hala eskatuta, bi urtegiak Natura 2000 Sarean sartu direla eta beraz babestutako natur gune bezalako kontsideratzen ditugula gaur egun.
Eta noski, badakit hori azpiegitura guztiekin ez dela gertatuko. Baina azpiegitura erraldoien kontra aho betez ibiltzen direnetatik oso gutxi dira, esango nuke oso, oso, oso gutxi direla uko egiten diotenak edozein autopista, edozein autobia edo dagokion beste edozein azpiegitura erraldoi erabiltzeari.
Lehenago nire taldeko kide batek, Alex Etxeberria jaunak, Schopenhauer eta demagogiaren definizio polit bat ekarri digu Ganbarara, ez dut buruz ikasi apuntatu behar dut hurrengo batetarako, baina uste dut kasu honetan ere oso aproposa dela.
Eta gure eredua ez da bi eredu kontrajarrien eztabaida, gure eredua da iraunkortasuna. Ulertzen dugun bezala oreka zaila izanik, ba, markatzen digun helburuaren atzetik dijoazten erabakiak eta politikak egiteko eredua.
Naturaren iraunkortasuna bai, baita gure baliabideen iraunkortasuna ere, baina baita gure gizartearen ongizatearen iraunkortasuna, gure herritarren bizi kalitatea, hau da, euskaldunon etorkizuna.