BERASALUZE LAZKANO (EAJ, 2018-10-04):
Eskerrik asko, legebiltzar-buru andrea. Eguerdi on guztioi.
Dagoeneko gehiena esanda dago eta nik uste dut aipagarriena, aurretik esan dena, halako gai latz baten aurrean hitz egitera etorri eta guztion arteko akordio bat lortzea hori dela benetan balioan jarri behar duguna.
Indarkeria matxista, beti esaten dugu, genero desberdintasunaren adierazle latzena dela eta ikusi besterik ez dago pasaden astean ere zenbait emakume erailak, eta ez emakumeak bakarrik, baizik eta ia hainbat gizonek beraien emazte edo emazte ohientzako daukaten mendeku nahi hori seme-alaben erailketaren bidez ere asetzen dutela.
Eta egia esan...
...mendeku nahi hori, ba seme-alaben erailketaren bidez ere asetzen dutela.
Eta egia esan, badirudi ohitzen hasiak gaudela egunero horrelako albisteak entzuten eta aitortu behar dizuet, askotan kostatu egiten zaidala horri bukaera bat ikustea.
Hemen aipatu ditugu, beno, gure gaurko erdibidekoan hainbat neurri aurrera eramateko akordioa lortu dugula. Goirizelaia andreak hitz egin du ba beno, pasadan astean bezalako gertaeren aurrean, sistemaren frakasoa ikusten duela.
Nik ez nuke hori esango, nik uste dut sistemak funtzionatzen duela, agian momentu batzuetan ez behar lukeen bezain ondo, eta horrelako gauzak gertatzen dira, eta hobetu egin behar dugu, horretarako gaur lortu dugun akordioa ere.
Baina askotan gizarte osoaren porrota da, horrelako gauzak gure artean gertatzea.
Eta esaten dugunean, erantzun integral bat eman behar zaiola arazo honi, ez bakarrik biktima bat dagoenean, tirita jartzea, baizik eta aurretik nola ekiditen dugun berriro horrelako eraso bat edo biktima bat. Eta horregatik, erantzunak izan behar du integrala. Hemen aipatu da, hezkuntza berebiziko garrantzia duela.
Ikusten ditugu hainbat eta hainbat inkesta, eta hor agertzen da benetan ere bai, jendeak non ikusten duen edo ardura non ipintzen duen gai honetan.
Eta uste dut guztion ardura dela baita ere, ba gai honek daukan garrantzia eta batez ere larritasuna, gizartean behar bezala txertatu eta kontzientzia horiek benetan aldaketa batetara, ea benetan eramaten gaituen.
Jatorrizko proposamenean, ba beno, pixkat neurri telematiko edo elektronikoen inguruan aurkeztu zenuen Goirizelaia anderea, baina egia da gero, askoz ere akordio zabalago bat lortu dugula.
Abenduan uste dut izan zela zure legebiltzarkide den Arzuaga jaunak egin zion galdera bat Ziortza Linaresen agerraldia eta gero, Segurtasun sailburuari, pultsera famoso honen, eskumuturrekoaren inguruan.
Nik uste dut erantzuna argia izan zela, nik ez dut errepikatuko, eta beno, uste dut bere erantzunean jasotakoa, gaur gure erdibidekoan ere nolabait ba jasota geratu dela.
Eskumuturrekoa benetan ez dela Ertzaintzaren ardura bat, epaileak erabakitzen du noiz jarri behar zaion biktimari edo baita ere erasotzaileari pultsera hori.
Espainiako Ministerioaren ardura da. Egia da, ez dutela ondo funtzionatzen eta ertzainek ere esaten dute, askotan beraiengan ere erortzen dela gaizki funtzionatze horren arazoa.
Eta Ertzaintzak ere agerraldia egin zuenean Senatuan, esan zuen benetan konponbide bat eman behar zela eta hobetu egin behar zirela pultsera horiek.
Eta Estatuko Indarkeria Matxistaren Aurkako Itun horretan ere, neurri bezala jasotzen da beharrezkoa dela berraztertzea sistema hauek, benetan ez dutelako ongi funtzionatzen, eta Espainiako bai justizia zein Barne Ministeritzari egiten zaio eskaera zuzenean. Eta guk ere, horrela jaso dugu erdibidekoan, eta uste dut zuzena dela.
Gero beno, aipatu zituen baita ere beste beno, erreminta batzuk dauzkanak ere bai Ertzaintzak, bortxa telefonoarena, agian ordezkatua izango dena ere bai, beno, smartphonetan eta aplikazio bat jartzeko aukera egongo delako.
Beti esan izan du Ertzaintzak biktimaren babesa oso konplexua dela baita ere ikuspuntu polizialetik, protokolo oso zehatzak dauzkatela eginak komisaldegietan, eta beno, hori ere berraztertzeko ere eskatzen diogu, baina ez bakarrik Segurtasun Departamentuari baizik eta baita gai honetan zer esana duten beste hainbat eta hainbat departamenturi ere. Eta horrela jaso da gaurko transakzioan eta horrela eskatzen genuen baita ere aurkeztu genuen zuzenketan.
Gero beste hainbat kontu ere adostu ditugu. Nire aurretik hitz egin duzuenok aipatu dituzue. Koordinazioa, erakundeen arteko koordinazioa, bai. Dagoeneko beno, erakunde arteko bigarren akordio hori ere hor dago, indarkeria jasan duten emakumeen babeserako egindako akordioa, hor parte hartzen dute euskal erakunde guztiek, baita ere Botere Judizialeko Kontseilua bera, fiskaltzak, udaletxeek, diputazioak, Jaurlaritzako hainbat eta hainbat departamentuk... Gero baita ere, parte hartzen dute indarkeria jasan izan duten emakumek berak, baita ere elkarte feministak.
Hori ere jaso dugu beharrezkoa delako baita ere bere azalean hau bizi izan duten emakumeen iritzia jasotzea, eta horretan adituak direnak eta egunero gai hauetan lan egiten dutenen iritziak eta aportazioak jasotzea eta hori ere jaso dugu erdibidekoan.
Koordinazioa badago. Hobetu egin behar dela? Ba bai. Gauza guztiak bezala, ez? Egunero aurrera egin behar dugu eta gai honetan, nola ez, ba dudarik gabe.
Gero aipatu da baita ere eskumuturrekoaren kasuan, biktimari jartzea errebiktimizazio hori ere sortarazten duela, legedi aldaketa bat egon beharko lukela agian gauzak beste modu batera egiteko, kasu gehiagotan jarri beharko litzakela, arriskuaren neurketa...
Pasaden asteburuan uste dut izan zela, Maria Victoria Cinto epailearen elkarrizketa bat irakurri nuen, pasaden astean gertatukoaren ondoren egiten ziotena. Eta berak aipatzen zuen baita ere arriskuaren balorazioa ze zaila zen epaile batentzako horrelako neurri bat jarri behar den edo ez erabakitzeko orduan. Eta berak ere aitortzen zuen, sistema judizialak berak ere ez zuela asmatu kasu honetan. Eskatzen zituen aldaketak, kriminologoen laguntza agian epaitegietan  - bai guardiakoetan, bai genero indarkeria ezagutzen duten epaitegietan - . Beno, hainbat gauza egiteko aukera egon daiteke eta esparru ezberdinetan ardurak dituztenak ere proposamenak ere luzatzen dituzte.
Ni ere ados nago. Nire esperientzia profesionalaren arabera ere, abokatu berdinak eramatea emakume batek izan ditzakeen prozedura ezberdinak ez dauka inolako zentzurik, salaketa bat jarri eta abokatu bat izatea eta hurrengo kasu batean beste bat. Uste dut egokia dela baita ere abokatuen eta prokuradoreen elkargoekin akordio batera iristea, eta kasu hauetan ere defentsarako abokatu bera izatea, bai emakume horren onerako eta nik uste dut baita ere profesional horren lana ere hobea izateko.
Orduan gauza asko adostu ditugu. Nik uste dut beti gai hauetan eskatzen dugu besteen arteko koordinazioa, besteen arteko elkarlana eta ez nuke ulertuko hemen Ganbera honetako taldeok ados ez jartzea gai honetan, besteei beti elkarlana eskatu eta geuk ez akordio batera iristea.
Uste dut orain arte egiten denaren osagarri dela gaur lortu dugun akordioa, gauzak beti hobetu behar direla, berraztertu protokoloak eta uste dut guztion ardura dela benetan arazo larri honi aurre egitea eta hemendik aurrera ere gai hau berriro tribuna honetara ekartzen dugunean gaur bezalako akordioak lortzeko gai baldin bagara, pixkana pixkanaka aurrera egingo dugula.
Eskerrik asko.