UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2013-01-31):
Legebiltzarburu andrea, sailburuak, legebiltzarkideok, egun on guztioi.
Zenbat aldiz esan ote dugu hemen gaudenok, agian batzuk beste batzuk baino gehiago, baina ziur noizbait guztion ahoetatik irten dela osasuna daukagun bitartean, "mientras tengamos salud", gisa horretako esaerak eta kalean ere nonahi, garraio publikoan, hainbat txokoetan batez ere entzuten ditugu osasun kontuak mintzagai herritarren ahoetatik.
Eta beraz, oso agerikoa da herritarrontzat osasuna eta, beraz, osasuna bermatzeko sistema lehentasuna dela.
Gure taldearentzat herri aurreratu baten, gizarte kohesionatu baten zutabe nagusienetakoa osasuna da, osasun sistema da eta horrekin batera hezkuntza eta zerga sistema, zerga politika.
Zergatik? Bigarren mailako herritarrik ez sortzeko, aukera berdintasuna pertsona guztiei bermatzeko inolako salbuespenik gabe. Eta horretarako bide bakarra administrazio publikoak sistema publiko indartsua sustatu eta garatzea da, noski, baldin eta ongizate Estatua baldin badaukagu helburu, zeren egia esan askotan ez da ulertzen batzuontzat zeintzuk diren lehentasunak eta gaur hizpide dugun berordainketa sanitarioaren gaian, egia esan, agerian geratzen da zein den Espainiako eskuin zaharkituaren eta bere apostoluen jarrera.
Herritarrei beraien osasun babeserako eskubidea bermatu beharrean, ekonomia espekulatzaileak sortutako zorrak ordaintzea. Hori da horientzat lehentasuna. Herritarrak alboratu, botere ekonomikoen menpe jarriaz administrazio publikoa, industria farmazeutikoen, multinazionalen menpe. Hori da batzuentzat beraien lehentasunak eta nahi dutena, herritarrei osasun babeserako eta prebentziorako eskubidea ukatu, helburu neoliberal nagusiarekin sistema publikoa pribatizatzea.
Eta horren aurrean, EAJren Eusko Jaurlaritzak zer egin behar du? Darpón jauna, zer egin behar du zuen Gobernuak? Epelkerian jarraitu behar du? Krisia aitzakia hartu eta Rajoy ezartzen ari diren murrizketak aitzaki hartuta dagoeneko hasia dagoen pribatizazioan sakondu behar duzue? Hori izango da legegintzaldirako Gobernu honek daukan helburua?
Koartada perfektua izan liteke. Pelota jarri Madrileko teilatuan eta aprobetxatu beste helburu batzuk betetzeko. Pentsatu nahi dugu ezetz. Horrela bada, abisatzen dizuegu aurrez aurre izango gaituzuela.
Orain arte, Eusko Jaurlaritzaren aldetik entzun izan dugun gauza bakarra da legediak ez diela beste aukerarik uzten, juridikoki bide guztiak agortuko dituzuela, baina guk ez dugu ikusi jarrera aktiborik.
Eta guk, Eusko Jaurlaritzari eskatu nahi diogu eta eskatzen diogu ez geratzea soilik desadostasuna agertzeko jarrera horretan. Eskatzen dioguna da benetan egon daitezkeen aukera desberdinak erabiltzea. Hemen ez dago erdibiderik, ezin daiteke erdibiderik egon, ezin delako...
...esaten dioguna da benetan egon daitezkeen aukera desberdinak erabiltzea. Hemen ez dago erdibiderik. Ezin daiteke erdibiderik egon ezin delako pertsonekin eta pertsonen osasunekin jolastu.
Eta ez gabiltza eskatzen guk egiten ez duguna, ez. Mahai gainean aukera desberdinak jarri ditugu. Adibidez, aukera bat izan daiteke Abiadura Handiko Trenarekin egiten den bezala, Kupotik deskontatzea. Lehentasunak pertsonak baldin badira eta ez zementua, zergatik ez erabili ba Kupoa berrordainketa ez aplikatzeko? Esaterako, Kontzertu Ekonomikoaren Legeak, bere 4. xedapen gehigarrian horretarako aukera ematen du. Eta orain, Urkullu jauna, badirudi Rajoyrekin horretaz hasi behar dela hitz egiten, aukera bat izan daiteke, ez?
Egon badaude aukera desberdinak. Beste aukera bat, adibidez, funts bat sortzea izan daiteke –konpentsazio fondo bat– Garitanok egin duen bezala Gipuzkoan. Garitanok fondo bat sortu du Dependentziaren Legean Rajoyk egiten ari dituen murrizketei aurre egiteko. Orduan, Eusko Jaurlaritzak zergatik ezin du hori egin? Beste aukera bat izan daiteke.
Eta beste bat ere okurritzen zait. Adibidez, orain, lehen esan dudan bezala, prentsaren bidez dakigu Urkulluk ere Rajoyrekin elkarrizketak abian jarri behar dituela eta hainbat eskuduntza eskatu behar dituela. Orduan, beste aukera bat izan daiteke osasun arloko eskuduntza guztiak gure egitea, eskatzea. Arazo guztiak bukatuko ziren.
Madrilek onartutako 16/2012 Lege Errege Dekretua osasun sistema publikoa ahultzeko eta pribatizatzeko beste urrats bat da. Fondo ideologiko sakoneko erreforma bat da, zeinaren bidez dirua daukanak ez du arazorik edukiko txekea hartu eta osasun arreta jasotzeko edo botikak erosteko. Baina zer gertatzen da dirurik ez daukanarentzako? Ze gertatuko zaio? Nork bermatuko dio osasun arreta? Osasuna babesteko botikak?
Guk garbi daukagu: Administrazio publikoa da bermea. Administrazio publikoaren lehentasuna izan behar da osasunaren babesa izateko eskubidea herritar orori bermatzea. Hemen ez gabiltza hitz egiten kolektibo batzuk eta beste batzuk, herritar guztiak. Eta horretarako, osasun sistema publiko integrala, unibertsala, kalitatezkoa eta doakoa bermatzea da bidea.
Beraz, guk, EH Bilduk, aitzaki gisara ulertuko genuke Gobernu honek pilota Madrileko teilatuan edo Tribunal Konstituzionalaren teilatuan jarriko balu. Zeren pilota Gobernu honek bere teilatuan dauka.
Eta ezin gara hemen engainatzen ari herritarrak, eta eztabaida faltsuetan eta antzuetan murgilduta, ez? Ezin dugu onartu beti jasangarritasunaren eta eraginkortasunaren izenean, osasun sistema publikoa ezbaian jartzea.
Zergatik ez dira jasangarritasunaren izenean ezbaian jartzen azpiegiturak? Edo eta diru publikoekin bankuei ordaintzea, beraiek sortu dutenean zor hori?
Orain ere herritarrak nahasten. Botikak, arreta jasotzeko aukera edo hainbat produktu eta zerbitzu eskuratzeko ekarpena egin behar izatearen inguruan.
Ekarpena eta berrordainketa. Erdaraz, "Copago y repago." Errealitate gordina denean, oraindik ere, aktiboan geunden herritarrok gure ekarpena egiten genuen. Ordaintzen genuen botika jasotzeko. Beraz bazegoen "copagoa". Hemen bakarrik egin dena da, igo. Igo, igoera bat egon da.
Egia da pentsiodunek ez zutela ordaintzen. Eta hor badaudela salbuespenak. Baina laburbilduta, hemen, osasun eskubidearekin jokatzen ari da, jasangarritasunaren izenean, eta guk argi daukagu herritarren eta herriaren osasunarekin ez dela jokatzen.
Eta benetan guztion lehentasuna pertsonak baldin badira eta guztion lehentasuna sistema publikoa baldin bada, egin ditzagun eta eman ditzagun urrats eraginkorrak, osasun sistema publikoa kalitatezkoa, unibertsala eta integrala eraikitzeko.
Ezin dugu onartu krisia erabiltzea Ongizate Estatuarekin amaitzeko eta arreta sanitarioa merkatura ateratzeko.
Eskerrik asko.