ARRONDO ALDASORO (EH Bildu, 2014-10-30):
Arratsalde on.
Lan eskaintza publikoaren beharrari buruz hitz egiterakoan, nire ustez behintzat ezinbestekoa da hezkuntza publikoan ematen ari den egoerari errepaso txiki bat egitea.
Azken urteetan hezkuntzan murrizketak egon dira, gaur goizean Osakidetzari buruz egon gara Legebiltzar honetan hitz egiten eta nik uste dut bidezkoa dela aipatzea hezkuntzan ere azken urteetan murrizketen ondorioa pairatzen ari direla eta hau gainera gure ikuspuntutik ukaezina da.
Ikusi besterik ez dago, adibide modura ipiniko dut, zenbat behar dauden ikastetxeetan, adibidez azpiegiturei dagokionez: Ikastetxe berrien beharra, birmoldaketak, konponketak eta 2014ko aurrekontuetan % 50eko murrizketa egon zen atal honetan.
Hitz egin dezakegu eskola garraioaz, inoiz egondako murrizketa handiena izan da ikasturte honetan esparru honetan ere, garraioan. Ordezkapenen egoeraz, hitz egin dezakegu behar bereziko ikasleei eskainitako baliabideetaz. Azken finean, murrizketen zerrenda hezkuntzan luzea da.
Plantilla kopuruari dagokionez, irakasleak, hezitzaileak, esan behar da azken urteetan irakasle kopurua ez dela handitu ikasle kopurua handitu den proportzioan.
Ikasle askoz gehiago ditugu eskoletan, daude eskoletan, eta aldiz irakasle gehiago ez. Gelako ikasle kopurua izugarri handitu da azken urteetan eta honek bere ondorioak ditu eta ondorio hauek noski ez dira onak.
Beraz, aipaturiko murrizketei gehitzen badiogu gelako ikasle kopuru handiagoa daukagula, ondorioztatu dezakegu lanpostuak suntsitu egin direla eta suntsitzen ari direla lanpostuak hezkuntza publikoan, zalantzarik gabe. Gainera, kontutan hartu behar da sektorean ematen den behin behinekotasuna, egonkortasun falta eta prekarietatea...
...joan zalantzarik gabe. Gainera, kontutan hartu behar da sektorean ematen den behin-behinekotasuna, egonkortasun falta eta prekarietatea.
Aipatutakoak pintzelada gutxi batzuk izanda ere, egoeraren isla dira eta ondorioztatu dezakegu behar ugari dituela hezkuntzak eta hezkuntza publikoak bereziki, kalitatezko eskaintza ziurtatzeko.
Eta kalitatezko eskaintza egiteko, irakasleen egonkortasunak garrantzia handia dauka. Egonkortasunik gabe oso zaila da benetako hezkuntza kalitatea bermatzea eta ia ezinezkoa bihurtzen da ikastetxeetako proiektuak indarrean eta baldintza egokietan mantentzea ikasturtez ikasturte.
Denok dakigu ere, ikastetxe batean ikasturte batetik bestera irakasle kopuru handi bat berria bada, ikasturte hasieran zer-nolako arazoak sortzen diren ikastetxeetan. Eta hau familiek ere argi dute. Urtero beraien seme-alabak irakasle desberdin batekin egotea suertatzen bazaie, ez dute gogoko, ez da beraientzat erakargarria, ez da egokia. Eta arrazoia dute eta ez da ezta ere irakasleentzako eta ikastetxeentzako egokia.
Irakasleentzat ikasturtez ikasturte lekuz aldatzea, ez jakitea ikastetxe berdinean egongo diren hurrengo ikasturtean edo ez, edo lanik izango duten edo jardun osoan egongo diren edo ordutegi partziala izango duten ez da bidezkoa. Kaltegarria da gainera hezkuntza sistemarentzat.
Beraz, horregatik diot asko dagoela hobetzeko gai honetan eta zehazki irakasle interino ordezkoen lan baldintzetan ere bai. Honen aurrean zer egin dezakegu? Zer egin behar dugu? Hasiko naiz esaten nire ikuspuntutik zer ez den egin behar dena.
Lehenik eta behin, sailburuak egin duena: Inorekin hitz egin gabe, inorekin adostu gabe, negoziatu gabe, lan eskaintza publikoa egongo dela komunikabide bitartez ezagutzera ematea.
Jarrera honek ekarri du zuzen zuzenean sindikatu guztien, langileen ordezkaritza guztiaren, kritika aho batez eta desadostasuna.
Bestalde, berriro ere, zer ez den egin behar aipatuko dut. Espainiar Estatuak ezarritako berritze-tasei men egitea zuzen zuzenean. Hau da, 2014an % 10eko berritze-tasa eta 2015erako % 50a.
Eta horrek zuzenean esan nahi duelako, horrela egindako lan eskaintza publikoak ez diola erantzuten inolaz ere gure eskola publikoetan gaur egun dagoen egoerari eta beharrei. Eta horregatik, hori ez da bidea guretzat.
Hezkuntza Sailak berak emandako datuak kontutan hartzen baldin baditugu, 2012an 464 irakasle erretiratu ziren; 2013an 471, 2014an 478 aurreikusten dira; eta 2015ean 589 aurreikusita daude eta hurrengo urteetan oraindik gehiago. Datu horiek soilik kontutan hartuta, hitz egiten ari gara ia 2.000 plaza inguru atera beharko liratekeela, bakarrik pertsona jubilatuen datuak kontutan hartuta.
Honen aurrean, hezkuntza sailburuak esaten digu 350 inguru plaza aterako direla edo 300 inguru. Komunikabideetan horrela atera zen. Horrelako plaza kopuru bati buruz hitz egiten ari bagara, ridikulua iruditzen zaigu. Ez da nahikoa sistemarentzat eta gainera iruditzen zaigu errespetu falta ikaragarria izango litzakeela milaka ordezko langileentzat.
Gogoratu nahi dut gainera horrelako lan eskaintza publikoak ez dutela enplegua sortzen horrela eginda, dagoena egonkortu egiten duela eta hori ona da zalantzarik gabe baina hori da egiten duena: Enplegua egonkortu, ez sortu berez. Suntsitzen jarraitu dezakegu eta lan eskaintza publikoak eskaini eta hori ez da irtenbidea inolaz ere ez.
Horregatik, gure ikuspuntutik eta lotuta Alderdi Sozialistarekin lortu dugun erdibidekoa, proposatzen duguna da alde batetik, gu behintzat argi dugu gure sistema propioan sinesten dugula, interferentziarik gabeko bidea egin behar dugula eta hori egiteko adostu beharko dugula zer eta nola egin dezakegun hori dena.
Eta lehenengo eta behin, gaur egun hezkuntza publikoaren benetako beharrei aurre egiteko baliabideak eta bitartekoak jartzera iruditzen zaigu ezinbestekoa dela, eta gainera behin-behinekotasunari, prekarietateari eta enplegu suntsiketari aurre egiteko neurriak hartu behar dituela Hezkuntza Sailak.
Bigarrenik, lan eskaintza publikoak dauden beharrei erantzuteko plaza kopurua ezin da egon ezarritako berritze-tasen menpe. Horrek ez du soluzionatzen, lehen esan dudan bezala, dagoen egoera. Helburua irakasleen ezegonkortasuna benetan gutxitzea izan behar da eta ez itxurakeria hutsa egitea.
Nabarmen handitu behar da hain plaza gutxi ateratzea pentsatuta baldin badago eta langileen ordezkariekin adostu behar da. Ezin da iragarri egin den bezala proposamena aldez aurretik landugabe, sinesgarritasuna ere galtzen du. Helburua, egonkortasuna, bermatzeko neurri egokiak bilatzea izan behar da.
Eta esan bezala, lan eskaintza publikoa deitzeko baldintzak langileekin, langileen ordezkariekin adostu behar dira zer baldintzetan egingo den, zer plaza kopuru aterako diren, zer plaza zehatz-mehatz izango diren.
Lan eskaintza publikoak –eta hau ere aipatu nahi dut argi eta garbi– ez dira modua eta neurri bakarra egonkortasuna bermatzeko. Badaude beste neurri batzuk hartu daitezkeenak gure sisteman ezagutu ditugunak, egon direnak eta funtzionatu dutenak.
Guk animatzen dugu hezkuntza sailburua atal sozialarekin, sindikatuekin berriro ere horrelako akordioak lehenestera baita ere, zeren eta lan eskaintza publikoak bakarrik inoiz ez du bermatuko behar den egonkortasun osoa.
Beraz, bide guztiak irekita uztea eskatzen diogu sailburuari.