VAQUERO MONTERO (EAJ, 2013-05-16):
Mila esker presidente andrea. Lehendakari, sailburu eta legebiltzarkideok.
Preso politiko terminologiaren erabilpenaren inguruan sortu den polemikak ez dio ekarpenik egiten gaur egun bizi dugun eta bizi behar dugun ibilbideari. Eztabaida interesatu honek atzera begiratzen du atzoko debateetara, ez dugu debatea baztertu nahi, debateak eraman nahi duen norabidea baizik.
Preso politikoa zer den eztabaidatu behar badugu, egin dezagun, adostu dezagun, baina antzerkirik gabe, zintzotasunez. Zein da debate honen helburua? Zer da lortu nahi dena? Zein helburu politiko du? Zer ekarpen egiten dio bakegintza eta bizikidetzari?
Euzko Alderdi Jeltzaleak Alderdi Popularraren legezbesteko proposamenaren aurrean ondorengoa dio: "Consideramos que los debates en los que resulta prioritario alcanzar consensos básicos, porque afectan a aspectos sensibles para la convivencia social y política, deben remitirse, por responsabilidad, a la ponencia de paz y convivencia".
Ustedes, representantes del Partido Popular y de UPyD, tienen las puertas abiertas a la citada ponencia, no tengan miedo al diálogo. Dialogar no significa...
...ustedes, representantes del Partido Popular y de UPyD, tienen las puertas abiertas a la citada ponencia. No tengan miedo al diálogo. Dialogar no significa estar de acuerdo con todo y con todos.
Nuestro pueblo tiene que tejer consensos básicos y como representantes de este pueblo es nuestra obligación intentarlo una y otra vez y no estar constantemente creando titulares poco constructivos en los medios de comunicación alimentando debates estériles.
Alderdi Popularrak bere proposamenaren zioan dio preso politiko esamoldearen erabilpenarekin eragindako hilketak eta krimenak justifikatu egiten direla. Gogortasun gehiagorekin UPyDk, Kode Penalak ETA kideei preso politiko deitzea tipifikatu dezala eskatzen du. Hau da, oraindik ere Kode Penalak terrorismoaren apologia delituaren multzoa zabaltzea eskatzen du eta adierazpen eskubidearen eta terrorismoaren apologiaren arteko marra estutzen du.
Bestalde, Bilduk defendatzen duen postura Amnistia Internazionalek defendatzen duen definizioa da baina Amnistiak gauza asko esaten ditu presoen inguruan, presoen eskubideen eta inpunitatearen inguruan ere. Eta Amnistiak esaten dituen parte batekin bat egiten denean, koherentziaz erakunde berak esaten dituen besteak ere ontzat hartu beharko lituzke Bilduk.
UPyDk iritzien kriminalizazio bidea irekitzen du eta Alderdi Popularrak elkarrizketa eta garaia berrien aurrean, bide berriak hartzeko izan dezakeen bertigoa agerian uzten du. Alderdi politikoek erabiltzen duten terminologiarekin beren postura politikoa markatzen dute, hori egia da. Ez da debaldekoa EH Bilduk aukeratutakoa non Amnistia Internazionalaren ikuspegiko presoen katalogazioa motibazioa soilik ematen dion, hau da, politikoa, eta ez motibazio hori dela eta, giza eskubideen urraketak egon diren ala ez.
Kontutan hartzen ez denean aukera hori, preso politikoarena ez da debaldekoa beraz Bildurentzat. Eta pentsa genezake, ezker abertzaleak ETA kide bati preso politikoa deitzeak helburu jakin bat izan dezakeela, esamolde horrek duen konnotazio positiboarekin krudela izan den aktibitate bat leuntzea. Motibazio politikoak nolabait, eragindako mina lausotu ahalko balu bezala.
Erabilpenaren helburua hori bada, horrek esan nahiko duena zera da: Ezker abertzaleak oraindik egin beharreko ibilbide bat duela, ETAk herri honetan eragindako sufrimenduaren inguruan balorazioa egin behar duela, indarkeria ez baita gatazka politikoaren aurrean elkar hizketaren frakasoa, gatazkaren aurrean talde batek egindako aukera, hautua baizik.
Eusko Alderdi Jeltzaleak bat egiten du Nazio Batuek erabilitako terminologiarekin, hau da, ETAko presoak ez direla kontzientzia presoak. Ez direla preso politikoak, baizik eta helburu politikoa duten presoak direla. Helburu politikoa dela eta, legea urratu dutenak, giza eskubideen urraketak burutu dituztenak –bonbak jarri, tiroak eman– indarkeria erabili dutela edo eta erabilera bultzatu eta lagundu dutela.
Los presos de ETA han sido juzgados y condenados por la comisión de delitos relacionados con la actividad violenta-terrorista de ETA. ETA siempre ha querido condicionar y alterar la situación política. Sus acciones armadas, los atentados y asesinatos han tenido y perseguido un efecto político, tal y como ha dicho el señor Borja Semper al inicio del debate. De ahí que sean personas que con objetivo político delinquen.
De hecho, el Estado no trata el colectivo de presos de ETA como presos comunes. Su pertenencia a ETA hace que su trato sea diferente, su motivación en la comisión de delitos por los que han sido juzgados y condenados los hace diferentes.
Historiak aurrera egin du eta ETAk bere ekintza armatuekin amaitu du eta garai berrietan politika modu berriak. Eta ez dugu esaten honekin orria pasa egin behar denik. Herri honek memoria izan behar du, oroimen kolektibo ez neutral eta aktiboa, berriro errepika, berriro ere ideia baten defentsa, estatuaren arrazoi bidegabea giza duintasunaren gainetik jarri ez dadin.
Baina debatitzen dena bezain inportantea da non, nola eta zertarako egiten den. Hori dela eta, Eusko Abertzaleak Taldearen osoko emendakina. Saiatu gaitezen hitzarekiko elkarrizketarekiko eta akordioak bilatzearekiko konpromisoa demokratikoa lantzen. Horretarako, alderdi politikook estrategiak aldatu behar ditugu. Atzoko debate antzuekin amaitu behar dugu.
Lehendakariak pleno monografikoan esandako hitzekin amaitu nahi dut: "Legebiltzarkide gisa daukagun eta Legebiltzar honi eman nahi diogun egitekoari buruzko gogoeta bat egin nahiko nuke. Gutxienez, bi aukera nagusi ditugu eta biak gure esku daude, denon esku".
Areto hau gizarteari etengabezatik eta azaldura helarazten dion agertoki bihur dezakegu edo bestela akordio baliagarria lortzeko duen gaitasunagatik eraikuntzarako lan esparru bat dela sentiarazi gizarteari.
Nire apustua, gure apustua eta gonbidapena berriro ere, bigarren bidearen aldekoa da, Legebiltzar hau elkarrizketa eraikitzeko esparrua izatea lortu behar dugu.
Mila esker.