MAEZTU PEREZ (EH Bildu, 2016-06-30):
Eskerrik asko, legebiltzar-buru anderea, eta egun on legebiltzarkide guztiei.
Ziurrenik hau, energiaren inguruan, azken eztabaida izango da legealdi honetan Ganbara honetan. Esan nahi dugu lehenengo eta behin, harro gaudela eztabaida hori, energiaren eztabaida hona ekarri dugula, despatxoetatik, zegoen lekuetatik, atera saiatu garelako eta Ganbara honetara ekarri dugulako hainbat bider.
Ez soilik gu noski, ez da soilik Euskal Herria Bilduren ahalegina izan eztabaida hori gizarteratzea  - beharrezkoa den eztabaida hori gizarteratzea - , baina hainbat bider ekarri dugu honetara eta, gutxienez, lortu dugu legebiltzar honetan energiaren gaia pil-pilean egotea Ganbara honetan ere.
Eta ez soilik hemen, egia esanda. Ez soilik Ganbara honetan egon da energiaren gaia eztabaidagai. Uste dugu hainbat eragile saiakera berezi bat egin dutela energiaren gaia kalera ateratzeko ere; lehen aipatu dudan despatxo horietatik, orain arte erabakiak hartzen ziren despatxoetatik ateratzea eta kalera ateratzea eztabaida hori.
Aipatu behar dugu hor gure energia plataforma, adibidez, eredu energetiko berri baten aldeko plataforma; edo Araba Garoña gabe; eta bereziki, Fracking Ez plataformak egin duen ahalegina energiaren gaia kalera ateratzeko. Ez soilik proiektu konkretu batzuen inguruan protesta egiteko edo euren haserrea adierazteko, baizik eta eredu energetiko berri bat aldarrikatzeko, beharrezkoa den trantsizio energetiko hori aldarrikatzeko. Eredu berri bat, berriztagarria izan behar dena, ekoizpen banandua eta erabaki bananduak bultzatu behar dituena, eta herritarren...
...berriztagarria izan behar dena, ekoizpen banandua era erabaki bananduak bultzatu behar dituena, eta herritarren irizpidepean eta ez enpresa batzuen irizpide ekonomikopean egon behar den eredu berri hori aldarrikatzeko.
Azken finean guretzako, hainbat bider esan dugu bezalaxe eztabaida hau eman denean, energia funtsezko baliabide bat da edozein herriarentzako, beraz irizpide nagusiak ezartzerako orduan interes orokorrenpean egin behar dira edo ezarri behar dira irizpide horiek, eta ez gaur egun zoritzarrez egiten den bezalaxe enpresa gutxi batzuen interesenpean egin.
Gaurkoan argindarraren autokontsumoaren inguruko eztabaida dakargu berriro ere, eta uste dugu eztabaida hau oso adibide ona dela ikusteko edo adierazteko zein izan den Gobernuaren jarrera energia arloan Legealdi honetan. Gizartea eta askotan Ganbara honetan ere gehiengo politiko bat norabide bat marketan, trantsizio energetiko bat beharrezkoa dela aldarrikatuz, erregai fosiletatik energi berriztagarrietara trantsizio hori beharrezko dela aldarrikatuz eta Gobernua kontrako norabidean, kasurik egin gabe, kalean dauden aldarrikapenei, gizartean ematen diren aldarrikapenei eta Ganbara honetan ere askotan ematen diren aldarrikapenei.
Gobernua etengabe jarraitu du bere politikarekin, kasu egin barik gizartean dauden eztabaidari. Gobernua jarraitzen du, Euzko Alderdi Jeltzaleak jarraitzen du erregai fosilengandik gure menpekotasuna areagotuz, jarraitzen du erregai fosiletan oinarritzen da eredu bat mantentzen.
Eta kontsumoa da adibide bat, esan dut ikusteko zein izan da benetako aurpegia energia arloan Eusko Jaurlaritzaren benetako aurpegia arlo honetan. Beste bat ahal izango litzateke frackinga, adibidez. Gainera ez soilik hemen gauza erabaki batzuk hartzen zirelako eta Gobernua kontrako norabidean joaten zelako, baizik eta euren jarrera argudiatzerako orduan erabiltzen zuen argudio edo haitzakia, beti Madrileri errua botaz, Madrilen onartzen zirelako lege batzuk eta hemen bete behar zirelako, eta horregaz nahi zuen bere benetako jarrera zuritzea.
Gogoratu behar dugulako Madrilen, eta hau egia da, onartu zela erreforma, argindar sektorearen erreforma bat eta erreforma hori izan dela Autokontsumoaren Dekretuaren jatorria, baina gogoratu egin behar da ere Euzko Alderdi Jeltzalea erreforma horren alde bozkatu zuela Madrilen. Energi berriztagarrien kontra doan erreformaren alde bozkatu zuela, autokontsumoaren kontra doan erreforma horren alde bozkatu zuela Madrilen.
Eta zeresanik ez, beste adibide bat jartzearren energi arloan ere, legealdi honetan lege bat onartu da Madrilen hidrokarburoen sektorearen inguruan, hori egia da, ondorio batzuekin hemen ere, baina gogoratu egin behar da ere Euzko Alderdi Jeltzalearen papera zein izan da eta han Madrilen ere lege horren alde bozkatu duela. Beraz, lege horiek dituzten ondorioak hemen, besteak beste, Euzko Alderdi Jeltzalearen jarrerarengatik da, Madrilen aldeko botoa eman dielako lege horiei.
Oso gogorra da ikustea hemen lege bat onartzen dogunean, adibidez frackingaren inguruan onartu genuen legea ikusterako orduan, Madrilek Estatuak errekurritzen dauela eta horretarako erabiltzen duen legea da, hain zuzen ere, Euzko Alderdi Jeltzaleak Madrilen onartutako lege bat. Oso gogorra da, ez soilik energi eredu alternatibo bat aldarrikatzen dudan pertsona bezala, baizik eta abertzale bezala ere hori oso gogorra da.
Horregatik ekarri nahi dut hona gogora bere garaian Benito Juárezek esandako esaldi bat: "Malditos aquellos que con sus palabras defienden al pueblo y con sus hechos lo traicionan". Malditos quienes dicen estar contra el impuesto al sol, como dice el Partido Nacionalista Vasco, pero que luego hacen informes y votan leyes que establecen un impuesto al sol, que establecen un impuesto al autoconsumo eléctrico, que es lo que han hecho ustedes. Hori baita mozio honen jatorria.
Energia Euskal Erakundeak egindako txosten bat eta txosten horren inguruan interpelazio bat egin genion Tapia sailburuari, eta uste dut beharrezkoa dela gogoratzea zer esaten zuen txosten hori, Energia Euskal Erakundearen txostena, bere garaian Estatuak autokontsumoa arautzeko egin nahi zuen araudiaren inguruan. Eta esaten zuen, besteak beste: "El consumidor conectado a la red y acogido al autoconsumo se beneficia del respaldo que le da el sistema, por lo tanto, es razonable que pague por ese respaldo. Sin embargo, se pueden considerar que estos peajes están concedidos por una lógica razonable".
Horrelako esaldiak txosten horretan topatzen ditugu. Eta hau da gure galdera gaur, Euzko Alderdi Jeltzaleko kideei eta tribuna honetara bajatuko den kideari: Aldez zaudete honegaz? Berresten duzue Energiaren Euskal Erakundeak egindako txosten hau?
"Quienes hacen autoconsumo se benefician del respaldo que les da el sistema, por lo tanto, tienen que pagar un peaje por ello". Hori da gure galdera.
Eta horregatik aurkezten genuen mozio hau, interpelazio horretan, Tapia andreari esan geniolako, atera geniolako txosten hau eta bera saiatu zen azaltzen, eurek edo Euzko Alderdi Jeltzalea inpuesto al solen kontra dagoela baina babesten dituela gain koste horiek, autokontsumoa egin behar duten pertsonak edo egin nahi duten pertsonek ordaindu behar duten zerga hori. Eta ez dugu ulertzen, biak batera doazelako.
Hori baita, eguzkiaren zerga. Plaka bat daukana bere etxeen, autokontsumo, argindarraren autokontsumoa egiten duen pertsonari gain kostu bat jartzea, ez soilik bere plaka energia edo argindarra ekoizten ez duenean sarea erabiltzeagatik. Hori denok egin behar dugu eta hori normaltzat jo dezakegu, baizik eta bere plaka argindarra ekoizten ari den momentuan ere, zerga bat ere ordaindu behar delako, gain-kostu bat ordaindu behar delako. Hori da eguzkiaren zerga. Horren alde zaudete? Oraindik ez dakigu.
Hortik aurrera, pentsatzen dugu, benetan txosten horretan agertzen zena zuen benetako aurpegia dela, alegia, alde zaudetela, eguzkiaren zerga hori ezartzearen alde zaudetela. Azken finean, hori da zuen enpresa kuttuna nahi duena, hori baita Iberdrolak nahi duena.
Iberdrola bezalako enpresarentzako, enpresa multinazionalentzako, argindar sektorean jarduten diren enpresentzako autokontsumoa sekulako mehatxua delako, ez negozioan bertan kendu ahal dioten negozio kopuruarengatik, hor ez hainbeste, baizik eta autokontsumoak, argindarraren autokontsumoan agerian uzten delako posible dela beste eredu bat, eredu banandu bat, askoz justuagoa eta askoz merkeagoa posible dela, eta gainera energia berriztagarriekin egindakoa.
Beraz, ez dute nahi autokontsumoa sustatzea, Iberdrola bezalako enpresak ez dute nahi autokontsumoa sustatzea, agerian uzten duelako bere eredua, bere eredu energetikoa, erregai fosiletan oinarritzen den eredu energetiko hori ustelduta dagoela eta, gainera, beste alternatibak daudelako.
Eta uste dugu zuek, Iberdrolaren interesak defenditzen dituzuela eta horregatik, hain zuzen ere, mota honetako txostenak egiten dituzue eta horregatik, azken finean, horrelako gain zergak ezartzea plaka solar batekin argindarra ekoiztu nahi duenari defendatzen duzuela.
Horregatik aurkeztu izan dugu lege aldi honetan zehar hainbat legez besteko proposamen, horregatik mozio bat edo interpelazio bat aurkeztu genion Tapia andreari.
Eta horregatik gaur mozio bat ekartzen dugu, Alderdi Sozialistarekin adostu dugun mozio bat eta, azken finean, guretzako oso logikoak diren bi gauza zehatz eskatzen dituena.
Alde batetik, orain arte onartutako legez besteko proposamenak Legealdia bukatu baino lehen bere osotasunean betetzea, bereziki Eusko Jaurlaritzari dagokien puntuetan. Legez besteko horietan jasotzen zen, besteak beste, adibidez, sei hilabeteko epean dekretua, autokontsumoak arautzen duen dekretua onartu zenetik sei hilabeteko epean, txosten bat ekartzea Ganbara honetara jakiteko zeintzuk dira autokontsumoarengan eduki ahal dituen ondorioak. Beno ba, sei hilabete horiek pasatu ziren, zortzi hilabete ere pasatu dira eta ez dago inongo txostenik.
Eta Tapia andreak esan zidan interpelazioan, txosten hori edo ondorio horiek aztertuko zirela estrategia energetikoaren baitan, orain berraztertzen ari den estrategia energetikoaren baitan, eta ekainean, ekainean egongo zela estrategia hori Parlamentu honetan eta eztabaidatzeko aukera izango genukeela.
Tira, ekainaren 30 da estrategia hori ez da hona ekarri, hurrengo hilabetea inhabila da eta dirudienez legealdi oso bat pasatuko dugu Gobernuaren estrategia energetikoa Ganbara honetan eztabaidatu barik. Besteak beste, onartutako legez besteko horietan ezartzen zen ere, gaur egun energiaren Euskal Erakundeak autokontsumoa edo plaka solarrak ezartzeko dituen diru laguntzak gehitzea edo handitzea. Zergatik? Ba, Dekretuaren ondorioz gain-kostuak igoko zirelako. Bueno, ba gaur egun, hori ez da egin.
Beraz, alde batetik, eskatzen dugu orain arte onartutako legez besteko proposamenak bere osotasunean betetzea eta, bigarrenez, eskatzen dugu gauzatzeaz bat, eta eskatzen dugu urratsak eman ditzala, Eusko Jaurlaritzak beharrezko diren urratsak eman ditzala, autokontsumoa hemen ere, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan arautzeko eta Estatuak jarri dituen gain-zergak ekiditeko lege propio bat egin ahal izateko. Kontziente gara ez daudela denborarik ematen legedi hau bukatu baino lehen, Legealdi hau bukatu baino lehen lege bat egiteko, baina bai, behintzat, beharrezko diren hasierako urratsak ematea lege hori hurrengo legealdian onartu ahal izateko.
Berez, horrek dira gure mozioaren proposamenak eta espero dezagun arazorik ez edukitzea gainerako taldeek gure mozioa onartzeko.