UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2019-11-28):
Egun on.
Bueno, gaur eztabaidagai daukagun proposamena, bere momentuan, Zabala andrea, EH Bilduk proposamen hori egitea pentsatu zuen. Baina ez genuen, ikusteko burutik pasatzen zaigun guztia ez dugula aurkezten. Ez genuen egin, oraindik, Gipuzkoako txostena, azterketa, bagenekielako bukatu gabe zegoela. Eta pentsatu genuen: "Goazen itxarotera, Gipuzkoak bere emaitza bukatu arte". Eta, Zabala andreak esan duen bezala, bada, bueno, bihar aurkeztuko omen dute txostena. Iruditzen zaigu oso beharrezkoa den azterketa bat dela. Noski, ondoren, bertan, azterketa horretan jasotzen den mapa, argazkia eta ondorioak eguneroko hizkuntza politikan aplikatzen baldin badira. Hau diot, zeren, bueno, joera handia daukagu txostenak, azterketak egiteko, baina gero, txostenak eta azterketak, maiz, kajoian geratzen dira. Eta txostenak eta azterketak baliagarriak dira gero benetako hizkuntza politika egiteko.
EAEn bi hizkuntza ofizial ditugu, bai? Eta hezkuntza bat, berezkoa. Baina, jada, dagoeneko, gure gizartea ez da elebiduna. Askotan hitz egiten dugu elebitasunaren inguruan, baina gure gizartea eleanitza da. Askotan hitz egiten dugu, baita guk ere: "Euskara ardatz duen gizartea eleanitza lortu nahi dugu". Gizartea, jada, bada eleanitza. Ez duguna lortu da euskara ardatz izatea. Zeren, salbuespenak salbuespen, gaztelera da zentralitatean kokatzen dena. Euskarak ez du lortu topagune izatea, hizkuntza guzti horien eleaniztasun horien topagune eta ardatz izatea. Gaztelera da erreferentzia, salbuespenak salbuespen. Eta, gainera, gurera etorri diren hainbat komunitate, hemen, gure gizartearen komunitate askok, horrela bizi dute: beraien erreferentziak gaztelerazko erreferentziak dira. Eta ez dute gure hizkuntza ezagutzen, nahiz eta gero, txosten guztietan, azterketa guztietan, euskara agertzen den gako bezala, determinante bezala, gure gizartean integratzeko. Kuriosoa da.
Eta, okerrago dena. Gainera, komunitate bakoitzak bere erreferenteak ditu, bere komunikabideak ditu. Eta, bakoitzak, erreferentzia eta komunikabide eta guzti horien baitan, bere imajinari kolektiboa sortzen du. Eta, horrela, oso zaila da elkarbizitza eraikitzea. Horrela, gurean dagoena, elkarbizitza baino gehiago da elkarri bizkarra emanda, elkarren ondoan bizitzea. Hori da gurea, e? Ez da elkarbizitza, da elkarri bizkarra emanda, elkarren ondoan bizitzea. Hori da duguna, zoritxarrez. Hori da. Beraz, poliki-poliki, horrelako azterketak oso ondo daude gure eskema mentalak aldatzeko, gure hizkuntza politikarako klabeak aldatzeko, garai berrietara egokitutako hizkuntza politika egiteko, euskara erreferente bilakatuz, topagune bilakatuz. Guztien arteko pegamendua izateko euskara, ez? Hizkuntza asko, eta, euskara, pegamendua; beste herrialde batzuetan egiten den bezala.
Eta, txosten hau, bada, zentzu horretan, oso baliagarria izan daiteke. Eta, bide batez, aprobetxatuko dut hau eztabaida...
... eta txosten hau, zentzu horretan, oso baliagarria izan daiteke  - eta, bide batez, aprobetxatuko dut eztabaida hau beste politika batzuen propaganda ere egiteko - , ze oso baliagarria iruditzen zait bide honetan, esaterako, Hezkuntza Batzordean, pasa ziren bertatik 25 aditu, aditu, zuk Zabala andrea oso ondo esan duzun bezala, zientzian oinarrituta, datu objektiboetan oinarrituta, azterketekin, txostenekin; saiatu gara hori ondorioetan jasotzen, eta ez da posible izan. Dugu 25 agerraldi, izugarrizko lana jaso beharko liratekeela, oso baliagarria izan daitekeena hizkuntza politika egiterakoan, zientzian oinarrituta, ez iritzi politikoak, ez, ez, zientzia, datu objektiboak.
Eta, bide batez ere, urrats kualitatiboa izango litzateke  - nik ere orain egingo du EITBko propaganda Euskal Herria Bildurentzat - , eta, bueno, iruditzen zait kualitatiboki euskal gizartearentzat ere garrantzitsua izango zela doakotasunaren legea onartzea norabide horretan, ez?, klabe horietan.
Gustatu zait, Zabala andrea, asko gustatu zait, aipatu duzu eztabaida kokatu behar dugula giza eskubideen markoan; ze, azkenean, hizkuntza politikaz ari garenean, hizkuntza eskubideez ari gara; eta hizkuntza eskubideak, Garrido andrea, hizkuntza eskubideak pertsona guztienak dira, guzti, guzti, guztienak. Eta, hor, denok berdinak gara. Baina gaur ere zuen inkontzienteak traizionatu dizuete. Ez dakit zer pentsatu, zuek euskararen zerbait ikusten duzuenean jada alarma gorria pizten da. Kla, kla, kla, kla, kontuz, kontuz, kontuz. Eta ja traizionatu dizute, eta ez zenekiten zer esaten zuen proposamenak, baina ya está; zuen kolono ikuspegitik, ez?, eta zuek dituzuen  - ez dakit nola esan -  supremacista ikuspegi horretatik, garbi ikusi da zuentzat herritar guztiak ez direla berdinak, hizkuntza guztiak ez direla berdinak.
Eta gaurkoan aprobetxatu nahi dudana da, eta, bueno, nik horregatik ez dizut eskertuko, ez dizut eskertuko. Bale, oso ondo, gaurkoa baiezkoa bozkatuko duzue, baina zuen zuzenketa ikusten zen nondik nora zihoan, ikusten da ere dekretuaren aurka zer-nolako jarrera daukazuen eta bestetan ere zein den, ez?
Orduan, nik bakarrik hausnarketa bat eskatu nahi dizuet. Hausnarketa bat eskatu nahi dizuet aprobetxatuz gaurko eztabaida. Irizpide diferenteak izan ditzakegu taldeok, baina suposatzen da guztiok herritarren eskubideak babestu, defendatu eta errespetatu nahi ditugula. Suposatzen da, ze, gero, teorian ikusten dugu zer gertatzen den, ez? Baina hizkuntza eskubideak ere eskubideak dira, eta, orduan, herritar guztien eskubideak maila berberean defendatzea ba iruditzen zait gutxienekoa dela, minimoa dela. Eta, hor, bueno, ondo legoke Alderdi Popularrak hausnarketa bat egitea garai berrietara egokitzeko, pleistozenotik ateratzeko eta XXI. mendean kokatzeko, ikusteko, ez? Gizarte eleanitza, komunitate ezberdinak, kultura desberdinak, elkarbizitza, errespetua. Eta euskaldunok ere errespetua merezi dugu. Bai? Gure herrian bizi gara, euskara hizkuntza ofiziala da, berezkoa da, denona da, denona da.
Orduan, hausnartu. Ze, askotan, inposizioaz hitz egiten da, ze inposizioa? Nork inposatzen du? Nork inposatzen du? Euskaldunok beti eskean gaude, atzaparra altxatu eta eskean. Eta ni ja nekatuta nago eskean aritzeaz. Nik nire eskubideak aldarrikatu nahi ditut, eta, aldarrikatzeaz gain, nahi ditut errespetatzea nire herrian, gainerako hizkuntzak, kulturak eta komunitateei errespetatzen zaien bezala.
Eta hori da markoa: hizkuntza eskubideak, hizkuntza eskubideak. Hori da markoa, besterik ez. Beraz, Alderdi Popularrari eskertzeko gutxi, oso gutxi. Eta bai eskatu nahiko nioke hausnarketa eta errespetua.