ARRONDO ALDASORO (EH Bildu, 2015-11-26):
Egun on guztioi.
Gaur Talde Popularrak, berriro ere, hauteskunde atarian funtzionarioen borondatezko gizarte-aurreikuspeneko sistemei Eusko Jaurlaritzak egin beharreko ekarpenei buruz ekarri duen proposamenaren inguruan, hainbat gauza aipatu nahi ditugu.
Alde batetik, gizarte-aurreikuspeneko sistemei buruz hitz egin aurretik, esan nahi dugu EH Bilduk pentsio sistema publikoa defendatzen duela eta sistema hori izan behar dela oinarrizko zutabea gizarte...
...EH Bilduk pentsio sistema publikoa defendatzen duela eta sistema hori izan behar dela oinarrizko zutabea, gizarte eredu justu eta solidario batean.
Pentsio sistema publikoen duintasuna bermatzea lehentasun soziala da. Eta horregatik azken urteetan egindako erreforma murritzaileen kontra azaldu gara behin eta berriro. Pentsioen sistema publiko propio baten alde egiten dugu, eta bertan erabakitzea eta kudeatzea defendatzen dugu besteak beste, politika murritzaileei aurre egiteko.
Pentsioak duintasunez bizitzea bermatu behar dute, eta gaur egun ez da horrela, urrutitik ere. Pentsio ugari daude bizitzeko haina ez dutenak bermatzen. Eta Alderdi Popularra da hain zuzen azken urteetan pentsio sistema publikoa erasotzen ari dena, besteak beste, ezarritako eta inposatutako erreforma ezberdinen bitartez.
Beraz, lehentasuna hau da, pentsio sistema publiko duina guztiontzat ziurtatzea. Gizarte aurrikuspeneko sistemak, edozein kasutan, osagarriak izan behar dira, borondatezkoak.
Eta bide horretan, bere momentuan, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako langile publikoentzat, gizarte aurrikuspeneko bi sistema ipini ziren abian, Elkarkidetza alde batetik, lehendabizi gainera, eta Itzarri ondoren. Biak, negoziazio kolektiboaren esparruarekin loturik.
Eztabaida handiak egon ohi dira eta daude gaur egun ere sistema hauen ezarpenaren inguruan. Eta baita, negoziazio kolektiboaren bitartez egiteaz. Eta kontrako iritzi ugari, bereziki Itzarriren kasuan. Nolabait, langile askori inposatutako sistema izan da. Borondatezkoa izatetik oso urruti dagoena.
Desadostasuna ere, lehen aipatu bezala, pentsio sistema osagarriak bultzatzen direlako, pentsio publikoak ahultzen diren bitartean, beste interes batzuk lehenetsiz.
En relación a las aportaciones, como se ha dicho ya en las anteriores intervenciones, el Decreto Ley del 2011, de 30 de diciembre de Medidas Urgentes en Materia Presupuestaria, Tributaria y Financiera para la corrección del Déficit Público, impone recortes importantes en las condiciones laborales de las trabajadoras y trabajadores públicos.
Entre ellos, están las aportaciones de las administraciones a estos planes, en nuestro caso, a Elkarkidetza y a Itzarri. Entidades de previsión social complementaria.
Recortes que se aplicaron y se aplican a las trabajadoras y a los trabajadores del sector público de Araba, Bizkaia y de Gipuzkoa. Uno más, un recorte más, este del que estamos hablando hoy, entre muchos recortes. Congelación salarial, congelación plantillas, tasas de reposición del 10 %, aumento de la jornada laboral, entre otros.
Con la aprobación de la Ley de 22/2013, 23 de diciembre de Presupuestos Generales del Estado para el año 2014, se abre la puerta con unas condiciones para reactivar los planes de pensiones de los empleados y empleadas públicas, limitadas como ya se ha dicho también, para el 2012 y 2013 a las contingencias de riesgo.
Jaurlaritzak ez zuen inolako zalantzarik izan murrizketak ezartzerakoan. Derrigortuta zegoenez, oso erraza izan zuen. Segituan bete zituen neurri murriztaile guztiak, txintxo-txintxo. Baina orain, beste kontu bat da. Orain, Jaurlaritzak aukera dauka, Madriletik baimendu diote badirudi, besteak beste, 2012an langile publikoei kendutako aparteko ordainsariak itzultzeko. Baina ez du 2016an itzuliko guztia, nahiz eta Legebiltzar honek horrela eskatu dion.
Antzeko gauza gertatzen da gizarte aurreikuspeneko sistemei, Eusko Jaurlaritzak egin beharreko ekarpenekin. Foru aldundiek eta udalek egiten ari dira. Elkarkidetzan egiten ari dira aspalditik gainera, eta batzuk esango nuke, inoiz ez dutela ekarpen horiei, utzi, inoiz ez dutela utzi, egin gabe utzi.
Jaurlaritzak ez, ez du egiten, ez du egiten ez Itzarrin daudenentzat eta ezta elkarkidetzan dauden langile transferitu gutxi batzuentzat. Eta Erkoreka jaunak eman zituen azalpenak aipatzekoak dira ere. Eta aipatzekoak diot, azken batean aparteko ordainsariak ez ordaintzeko, aurrekontuen egonkortasuna aipatu zuelako argudio bezala, hori ere Madrildik datorrena, ez dago dirurik, egonkortasuna, gora eta behera.
Eta gizarte aurrikuspeneko ekarpenak ezin dituela Jaurlaritzak egin zioen ere, Madrilek ezarritako oinarrizko arauak uzten ez diotelako. Ez bata, ez bestea. Eta iruditzen zaigu, aurpegia izan behar dela horrelako argudioak erabiltzeko ezertan pauso txiki bat ere ez emateko. Bada ordua hemen erabakitzeko langile publikoei eta zerbitzu publikoei dagokiena, uneoro Madrilek esaten duenaren pean egon beharrean. Batzuetan, sarri esango nuke, aitzakia hutsa dena murrizketak egiten jarraitzeko edo mantentzeko.
EH Bilduren ikuspuntua eta proposamena, urriaren 29ko osoko bilkuran, aparteko ordainsarien eztabaidan esandakoaren bidetik doa. Asko izan da langile publikoei urte hauetan kendutakoa Madrildik eta Jaurlaritzatik.
Gaur eztabaidatzen ari garena, beste murrizketa bat da askoren artean. Lan hitzarmenetan jasotzen da eta kendutakoa itzultzeko bidea zabaldu behar da. Ez Madrilek baimentzen duelako edo ez, baizik eta hemen nahi dugulako, langile publikoak merezi dutelako eta zerbitzu publikoak eskertuko dutelako.
Ez dugu zuzenketa aurkeztu, guretzat azken batean, lehen aipatutako urriaren 29ko osoko bilkuran onartutako legez besteko proposamenean jasota dagoelako gure iritzia. Zer esaten zen? Alde batetik murrizketa salatzeaz gain, bi gauza oso garrantzitsu esaten ziren.
Lehena, Jaurlaritzak aparteko ordainsaria, 2012ko aparteko ordainsaria itzuli behar zuela, % 25a itzuli behar zuela orain, gabonak amaitu aurretik, abenduan, eta beste % 50a 2016an ordaindu behar zuela. Eta hirugarren puntua, kendutakoa, egindako beste murrizketa guztiak, barne gaur eztabaidatzen ari garen puntua, berriro martxan ipintzeko, kendutakoa itzultzeko bide bat zabaldu behar zuela. Eta horretarako negoziazio kolektibo bidea ireki eta indartu, zabaldu behar zuela esaten zen.
Guk hau betetzea eskatzen dugu gaurko egunean, ez gehiago, ez gutxiago. Eta esan behar dugu ez dugula inolako asmorik ikusten Jaurlaritzaren aldetik hori ere betetzeko. Zergatik diot hau? Zergatik diogu hau? Aurrekontuetan ez dago aurrikusita horrelakorik eta lotsagarria iruditzen zaigu eta ulertezina hori guztia. Eta ulertezina, proposamen horiek mantendu, babestu eta ekarri dituztenak kasu batzuetan, kasu honetan Alderdi Sozialistak, hau dena kontuan izan gabe aurrekontuak adosten ari delako edo adostu dituelako.
PP-ren proposamenak esandakoa elektorala da, argi dugu. Egiten ari zaretena, egiten ari direna egin ondoren, ez da sinesgarria horrelako proposamenak momentu honetan ekartzea. Zuzenketen inguruan Alderdi Sozialistak egindakoa, lehen esan dudan bezala, aurreko osoko bilkuran, hemen onartutakoa berbera da, hori onartuta dago jadanik, eta EAJk berriro ere baloiak kanpora botatzen ditu, Madrilen dago erru guztia, akats guztia. Ez gatoz bat.
Beraz, esan bezala berresten dugu urriaren 29an onartutakoa. Legebiltzarrak onartutakoa bete dezala eskatzen diogu Jaurlaritzari, langile publikoei kendutakoa itzuli diezaiela eta horretarako aurrekontuetan beharrezko partidak, gaur ez daudenak, sartzea eskatzen diogu. Eztabaida ez da Estatuko Gobernuak baimentzen duen ala ez, masa salariala handitu den ala ez, ikerketa bat egin behar den ala ez. Eztabaida da ea hemen borondate politikorik dagoen benetan langile publikoei kendutako itzultzeko eta zerbitzu publikoei dagokion tokia emateko.