ARRONDO ALDASORO (EH Bildu, 2013-01-31):
Eskerrik asko mahaiburu anderea. Egun on guztioi.
Aurreko legealdian Gobernu sozialistak PPren laguntzarekin murrizketak gogorrak ezarri zituen eskubide subjektiboak diren gizarte laguntzetan. Murrizketa horiek bide ezberdinak erabiliz ezarri ziren.
Alde batetik, diru-sarrerak bermatzeko errentan bi aldaketa egin ziren. Diru-sarrerak jasotzeko errolda epea urtebetekoa izatetik hiru urte izatera pasatu zen, eta bestetik, jaso beharreko diru kopuruan eman zen aldaketa. % 7ko jaitsiera inposatu zen, azken hau 2012ko Aurrekontu Legearen bidez gauzatuta. Beraz, 2012rako.
Murrizketa horiek hainbat kasutan diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzen den etxebizitza prestazio osagarrian ere eragina izan dute. % 7ko murrizketa eta 250 euroko topea kasu guztietan ipini zen lehendabiziko aldiz.
Aurrekontuak kuadratzeko asmoz egindako murrizketa horien ondorioz, milaka pertsonen egoera larriagotu egin da. Hori gutxi balitz, diru-sarrera hau jasotzen dutenek gizartearentzat lan egiteko prest egon behar direla Administrazioak horrela ikusten badu adierazten zen lege aldaketa horretan. Eta hori dena gainera aurrera ateratzeko, kriminalizazio kanpaina bat egin zen iruzurraren mamua zabalduz eragile sozialak salatu duten bezala behin baino gehiagotan. Guretzat bidegabekeri izugarria.
Guzti horren aurrean, gaur hemen eztabaidatzen ari garen legez besteko proposamenak helburu zehatza dauka: Aurretik aipatutako murrizketa guztiak eta emandako atzerapausuak gutxienez bertan behera uztea, galdu duten dirua eta prestazioak jasotzeko eskubidea 2013an berreskuratzea, eta 2014ko aurrekontuetan eskubide subjektiboak diren gizarte laguntzetan murrizketarik ez ezartzeko konpromezua hartzea.
Frente a esta situación, la proposición no de ley que estamos discutiendo hoy aquí persigue un objetivo concreto: Dejar sin efecto los recortes que hemos mencionados –que he mencionado– anteriormente, que este colectivo recupere en el 2013 las cantidades que se le adeudan como consecuencia del recorte impuesto en el año 2012 y que se adquiera –que el Gobierno adquiera– el compromiso de no recortar las ayudas sociales en los presupuestos del 2013.
Bere momentuan aurrekontuetan gauzatutako murrizketak 2012rako zirela esan zuen Alderdi Sozialistak, 2012rako soilik. Eusko Alderdi Jeltzalea kritikoa izan zen legean ezarritako hainbat eta hainbat aldaketekin. Beraz, gure ustez, orain dugu aukera egindako injustizia indargabetzeko.
Se dice que lo que perdemos en un año se tarda 20 en volverlo a recuperar. Nosotros proponemos que lo que se ha perdido en un año se recupere en un solo año.
EH Bildurentzat pertsonen ongizatea bermatzea lehentasunezko gaia da eta horregatik, dakizuen bezala, beste iniziatiba batzuk aurkeztu ditugu gai honen inguruan baita Lanbideri buruz ere.
Aurreko Osoko Bilkuran pentsioez hitz egin genuenean, esan nuena errepikatu egingo dut maila batean. Diskurtso eta adierazpen guztietan entzuten ari gara pertsonak eta hauen ongizatea bermatzea ezinbestekoa dela, hori bermatu behar dugula. Eta gobernukide berrien aldetik bereziki entzun da egun hauetan ere.
Komunikabideetan irakurri dut enplegu eta gizarte politikarako sailburuak, Juan Mari Aburtok, esandakoa: "Es necesario tejer una especie de red que proteja a los ciudadanos y a las ciudadanas que atraviesan dificultades". Edo Arantxa Tapiak, ekonomia garapen eta leihakortasuneko sailburuak, adierazitakoa: "Debemos proteger y mejorar el bienestar social de las personas". Ordua da diskurtsoetatik haratago joatea. Horretarako, borondate politikoa egon behar du.
Eusko Alderdi Jeltzaleak, Alderdi Sozialistak eta Talde Popularrak aurkeztutako osoko zuzenketak irakurri ondoren, ez dut ikusten inondik inora egoera larrian dauden pertsonen alde benetako neurriak hartzeko borondaterik dagoenik.
Tras la lectura de las enmiendas presentadas por el grupo Nacionalistas Vascos, Alderdi Sozialista y el Grupo Popular, no observo voluntad alguna a favor de tomar medidas que favorezcan a las personas que se encuentran sin empleo, sin ingresos y que son en este momento totalmente vulnerables en nuestra sociedad.
Bereziki harritu nau Eusko Alderdi Jeltzaleak aurkeztutakoa. Uste dut oker bat dagoela proposamenean. Euskarazko eta erdarazko testuak 1. puntuan ez dute gauza bera esaten behintzat. Nik behintzat ez dut horrela ulertu; ezberdina zen. Hala ere, momentu honetan jaso izan dugu adostutako azken testua, zuek eta Alderdi Sozialistaren artean. Beraz, indargabetzen du aurretik zegoena nolabait.
Hala ere, adostutako testua irakurri ondoren, berresten dut ez dagoela inolako konpromezurik. Esango nuke zuen hasierako testuan baino konpromezu gutxiago jasotzen direla Alderdi Sozialistarekin adostutako testuan. Soilik hitzak agertzen dira: "Seguir trabajando", "tomas las medidas necesarias", "aztertu", eta horrelako hitzak. Baina konpromezua zero, ez dago konpromezurik.
Ez du gainera zerikusirik adostu duzuen testua hemen gaur EH Bildutik egiten den proposamenaren inguruan. Legez besteko proposamen honek murrizketen inguruan hitz egiten zuen. Ez du hitz egiten plan osoaren inguruan, ez du hitz egiten inklusioa nola gauzatu behar den.
Hori, noski, gai garrantzitsuak dira, hitz egin beharrekoak baina gure legez besteko proposamena beste alde batetik doa. Doa egindako murrizketak bertan behera uztearen alde. % 7ko murrizketa diru-sarreretan, etxe bizitzarako laguntzetan, edota erroldatuta egon beharreko denboran, laguntza soziala jaso ahal izateko murrizketetan bertan behera uztearen alde.
Talde Popularraren izenean aurkeztutako osoko zuzenketak, hasieran aipatzen nuen haritik, pertsona hauek susmopean ipintzea dakar, beti bezala. Kontrola eta iruzurra aipatzen dira nagusiki. Diru publikoen kontrola ondo dago baina iruzurra hizki larriekin, iruzurra hitzaren esanahia ez dago kolektibo hauetan, ezta pertsona hauetan ere. Alderdi Popularrak oso ondo daki hori.
Azkena –eta ez bakarra– Bárcenas kasua dugu. Horiek bai iruzurrak eta gaur ezagutu dugunarekin esan dezakegu inolako lotsarik gabe Génova kalean dagoela –benetako iruzurra ere– eta ez Lanbiden. Hor dago gaur El País egunkarian agertzen den fakturak, izenak eta dena.
Beraz, lotsa izan behar da señora Garrido. Después de lo que estamos oyendo hoy mismo, señora Garrido, hay que tener cara para venir aquí hablando de fraude y control en las ayudas sociales.
Aurreko Jaurlaritzak denboralditxo batean erdi ezkutuan izan duen pobrezia eta gizarte desberdintasunei buruzko txostenean agertzen dira hainbat datu beldurgarriak direnak benetan. Adibidez, Euskal Autonomia Erkidegoko 157.000 pertsona pobrezia arriskuan bizi dira, hau da, biztanleriaren % 7,3a. 100.000 baino gehiago dira elikadura arazoak dituztenak eta gosea sentitu dutenen kopurua ere oso handia da.
Egun hauetan ere, Arartekoak jakinarazi du pobrezia larria paira dezaketen umeen kopurua % 77 hasi dela krisia hasi zenetik. Euskal Autonomi Erkidegoan 25.000 haur baino gehiago dira oinarrizko beharrak asetzeko arriskuan bizi direnak.
Eta egoera horretan, pobrezian edo pobrezi arriskuan daudenen artean, guraso bakarreko familiak dira gehienak, eta bereziki emakumeak direnean. Krisiak gogorrago jo ditu emakumeak eta hau kontuan hartu behar da neurriak hartzerakoan ere.
Jaun-andreok, egoera hauetaz hitz egiten ari gara. Hau dena ez da kasualitatea, egindako politiken ondorio zuzena da. Si hubiese un reparto justo del empleo y de la riqueza, la situación sería otra. Beraz, inoiz baino gehiago beharrezkoagoa da enplegua ez duten pertsonentzat diru-sarrera bermatzeko errenta ziurtatzea. Gainera, egunetik egunera gehiago dira egoera horretan dauden pertsonak.
Bizi ahal izateko behar dute eta gainera gizarteratzeko bidean ezinbestekoa da diru-sarrera duinak izatea. Horregatik, gutxienez kendutakoa itzultzeko momentua dela uste dugu. Hori da eskatzen duguna.
Hori da gure helburua legez besteko proposamen honekin. Ez da iniziatiba bakarra izango lehen esan dudan bezala, baina gaurkoan hori da mahai gainean ipini nahi duguna. Pertsona hauek tratu duina merezi dute askotan, gaur egun ez dutena.
Eskerrik asko.