CASANOVA ALONSO (EH Bildu, 2018-05-10):
Kaixo, egun on guztioi.
Voy a empezar contando un chiste, aunque no tengo la gracia de mi compañero Otero, pero aunque sea un tema serio creo que es un chiste ilustrativo de la cuestión de la que estamos hablando.
Se compra el jefe un coche nuevo, un cochazo, y se presenta con él en la empresa y algunos trabajadores se quedan mirando y admirando ese cochazo. Se baja y frente a uno de los trabajadores que más cara de admiración ponía le pregunta: ¿Te gusta el coche, verdad? Y dice, sí jefe. Pues mira, si trabajas duro, pero si trabajas duro, muy duro, muy duro, el próximo coche que me voy a comprar será mejor aún.
Esa es la filosofía de la patronal que tenemos en este país.
Beraiek esaten dute enpresa trainera bat dela eta denok norabide berean doazela, ontzi berean. Guk pasaden astean lehendakariari esan genion trainera bat izan daitekeela Gobernuak eta Confebaskek osatzen duten tandema, trainera bat zeinean patronalak timoia eramaten duen eta Gobernuak arraun egiten du. Baina sindikatuek eta euskal lan mundua ezagutzen dutenek ontziaren metafora erosten dute, baina pentsatzen dute enpresaren egoera gaur egungoa patronalak diseinatu duen moduan ez dela trainera bat, galera bat baizik.
Galera bat zeinean batzuk kapitainaren kamarotean doaz eroso-eroso eta beste batzuk lotuta eta arraun egiten, Gobernua kasu honetan danborra jotzen duen bitartean eta latigoa astintzen duen bitartean. Patronalaren lan harremanen eredua da, berriki ezagutu dugun moduan, DHL enpresan epaitegian zigortua izan den eredua sindikatuak baztertzeko eta lan murrizketak inposatzeko.
Esaten digute berreskurapenean gaudela, ekonomia hobeto doala, aurrera goazela. Eta egia da, datu makroekonomikoak ikusten baditugu ikusten dugu nola Barne Produktu Gordina hazten ari den eta gainera gure erkidegoan hazkunde majoa. Parametro historikoetan % 3aren inguruan haztea jarraian oso berri ona litzateke.
Baina egin behar dugun galdera da lapurren eta polizien filmetan edo ustelkeria ikerketetan egiten den lehenengo galdera: Non dago dirua? Non dago hazkundea? Historikoki esan digute ekonomia tarta bat dela eta tarta hazten bada, denon zatia proportzioan handituko dela ere bai. Baina hori ez da gertatzen, hori ez da gertatzen ari dena gaur egun. Non dago dirua? Soldatetan ez dago. Daramagu denboraldi luze bat soldaten erosmen-ahalmenaren galera.
Azken datua duela gutxi ezagutu duena, Adecco informean esaten da erkidego honetan 2017an soldatek % 2,5 galdu dutela erosmen-ahalmenari dagokionez, eta hori gehitzen da azken urteotan galdu den ehunekoari. Soldatetan ez dago berreskurapena. Pentsioetan ere ez dago berreskurapena eta ez naiz luzatuko pentsiodunak kalean daudelako dagokiena aldarrikatzen eta pairatutakoa salatzen.
Zerbitzu publikoak hobetzeko ere ez da diru gehiago mahai gainean eta 2018ko aurrekontuetan zorra ordaintzeko eta TAV ordaintzeko kantitatea deskontatzen bada, 2011an baino diru publiko gutxiago dagoela zerbitzu publiko sendoak edukitzeko ondorioztatzen dugu.
Beraz, non dago dirua? Ez dago soldatetan, ez dago pentsioetan, ez dago zerbitzu publikoetan. Duela gutxi INEk argitu digu non dagoen dirua: Estatu espainolean 15.000 milioi gehiago ordaintzen dira dibidenduetan aurten, konparatzen badugu duela 10 urteko egoerarekin. Hauentzat dibidendu horiek jasotzen dituztenentzat bai dagoela gaindituta krisia. Dibidenduen banaketa krisia baino lehenagoko urtearekin konparatzen badugu, 2008arekin konparatzen badugu, dibidenduetan heren bat gehiago banatzen ari da. Hazkundea izan da % 33a.
Beraz, hor dago dirua. Hazkundea badago, baina hazkunde horren etekin guztiak enpresarioak banatzen ari dira. Eta enpresario horien zerbitzuan lanean dago Eusko Jaurlaritza. Oreka berri baten alde, oreka zuzen baten alde, langileen aldarrikapen zilegien alde kokatu ordez, Jaurlaritza patronalaren alde, patronalaren ondoan edo patronalaren menpe dago.
Azken kapitulu hau bataia honetan edo alineamendu honetan ikusi dugu duela gutxi elkarrizketa sozialaren mahaiarekin gertatu dena ikusi ondoren. Gobernua osatu zuen hasieratik oso ahul zegoen mahai bat, herren jaio zen mahai bat. Baina herren egotetik hilda egotera pasa da.
La patronal vasca se alinea con los planteamientos más conservadores de la patronal española. La patronal vasca hace bueno aquel dicho de Warren Buffett que no es precisamente un defensor de los trabajadores, sino una de las personas más ricas del mundo que decía que efectivamente, hay guerra de clases, pero esa guerra la está haciendo mi clase, la clase de los ricos, y además la estamos ganando.
La está ganando Confebask la guerra de clases en este país con la ayuda imprescindible del Gobierno. Confebask dice que subir los impuestos a los empresarios es malo, porque una reforma fiscal que les suba los impuestos puede perjudicar la recuperación del país. Y, ¿qué hace el Gobierno? Bajar los impuestos a los empresarios.
Confebask dice que es bueno abaratar el despido. Confebask dice que abaratar el despido ayudaría a la economía. Confebask dice que es malo el empleo público y que las OPE masivas desincentivan el emprendimiento. Confebask no quiere servicios públicos fuertes. Confebask sí quiere presupuestos pactados entre el PNV y el Partido Popular y dice que es bueno que haya presupuestos. Confebask está alineado en las posturas más ortodoxas, más intransigentes y más derechistas de la patronal.
Guk uste dugulako edozein gobernuaren betebeharra badela harreman ahalik eta hoberenak izatea enpresa elkarteekin. Guk ez dugu uste Gobernua patronalarekin hautsi egin behar duenik, beti saiatu behar da enpresa elkarteekin harreman onak izaten, eta Gobernua saiatu behar da ere enpresak laguntzen, bultzatzen, aholkuak ematen, erraztasunak ematen. Guk hori ez dugu ukatzen, baina gaur egun daukagun jarrerarekin patronalaren partetik, uste dugu Gobernuaren jarrera oso bestelakoa izan behar duela eta badela garaia Gobernua planto egiteko.
Hau esaten dugu tonu erretoriko bateak uste dugulako benetan Gobernua oso barneratuta daukala Confebasken alde egin behar duela eta elkarrizketa mahaiarekin gertatu dena ez dela kasualitate bat, ez da deskuido bat. Gauza inportanteak ez dira ahazten. Da mentalitate baten islapena, enplegu politikak patronalarekin erabaki egin behar direla eta, klaro, Gobernuari ahaztu zaio, ostras, hor daukagula elkarrizketa mahai bat, igual pasatu beharko genuke planteamendu hau enpleguari buruz mahai horretatik. Ezta bururatu ere!
Gero, ondoren, ikusita sortutako iskanbila eta egindako kaltea, orduan bai esaten dute agian akats bat izan zela, baina akats hori oso adierazgarria izan da. Akats bat izan da formak galdu dituztela, baina muinean uste dugu Gobernua jarraitzen duela konbentzituta gauza garrantzitsuenak Confebaskekin adostu egin behar direla edo okerragoa dena, Confebasken diktatuan egin behar direla.
Ikusten baditugulako politika ekonomikoarekin zutabe nagusiak, errepasatzen baditugu banan-banan herri honetan, ikusiko dugu nola guzti guztietan Gobernuak eta patronalak bat egiten dute. Industria politika da patronalak nahi duena eta askotan agertu da prentsan publikoki Gobernuaren industria politika txalotzeko, sindikatu guztiak politika erreala eta eraginkorra ez dagoenean esaten duten bitartean. Lan harremanetan dauzkagun tresna juridikoak patronalek Madrilen inposatutakoak dira, baina Madrilen inposatu badira hemengo patronalak buru belarri aplikatu ditu eta aprobetxatu ditu euren etekinak maximizatzeko eta langileen lan baldintzak eta soldatak okertzeko.
Fiskalitatearen inguruan zer esan, zer esan herri honetan bizi izan dugun tragikomediaz, zeinen abiapuntuan gizarte gehiengoaren konbikzio osoz esaten zuen zerga gehiago behar zirela zerbitzu publikoak indartzeko, eta baita ere ekonomia sustatzeko, eta azkenean patronala agertzen da, gelditzeko agintzen du, eta azkenean enpresarioei zergak jaisten zaizkie. Eta azkenengo kapitulua, esaten nuen moduan, politika industriala, lan harremanak eta fiskalitatetik aparte, enpleguarekin gertatu dena.
Por parte del Euskal Herria Bildu no hay una voluntad de hacer una política de negar el pan y la sal al Gobierno. En el siguiente punto del orden del día de hoy vamos a tener un acuerdo importante sobre políticas de empleo. Tampoco creemos que los sindicatos estén  - incluso los más beligerantes o los más combativos -  estén cerrados en absoluto a llegar a acuerdos, y se ha visto que cuando se ponen propuestas encima de la mesa se puede llegar a acuerdos.
Pero es imprescindible que este Gobierno abandone la actitud de alineamiento completo y diría más, de sumisión completa a los dictados de la patronal, para que pueda recuperar la confianza imprescindible para que se pueda dar un diálogo social real. Desde luego el primer punto en esa dirección sería dar definitivamente por finiquitada la actual Mesa de Diálogo Social e iniciar un diálogo que parta desde la autocrítica del Gobierno para tratar de convencer a los agentes sociales de que se puede dar un diálogo social en pie de igualdad, y que no están escrito de antemano todos los contenidos que luego se pasarían a una mesa para cumplir un formalismo.
Mal camino van a hacer para convencer a aquellos sindicatos que creyeron que la Mesa de Diálogo Social era un truco para escenificar un supuesto diálogo, cuando las cosas se estaban acordando en otro sitio con acontecimientos como el que hemos vivido en torno al acuerdo sobre el empleo.
Rectifiquen, partan de cero, la verdad es que frente a la sociedad y frente a algunos sindicatos no parten de cero sino que parten de menos 20, pero inténtelo porque esta comunidad se merece un diálogo social que apueste por superar los problemas reales de salarios, de precariedad, de deterioro del mercado laboral, de empleabilidad, etcétera, etcétera.
Eskerrik asko.