ZABALA ARTANO (EP, 2017-05-25):
Egun on. Kaixo guztioi, eskerrik asko mahaiburu andreak, legebiltzarkideok.
Gaur osoko bilkuran eztabaidatzeko aurkezten dugu legez besteko proposamen hau, euskal eskolak digitalizatzeko plan bat abian jarriari buruzkoa.
Proposamen hau kezka baten ondorioz sortu zitzaigun, hain zuzen ere aurreko otsailean eskola digitalaren hirugarrengo topagunea, Bilbon ospatu zena, han bertan parte hartu zuten Cristina Uriarte, Hezkuntza sailburua, institutuko zuzendarien asoziazioa, BIGE edo FEDAVI, Haur eta Lehen Hezkuntzako Zentroak, Sarean eta EHIGE, euskal eskola publikoren gurasoak, beraiek teknologia digitalek eskolen artean sor dezaketen arrakala edo bretxa handia, bretxa horren arriskuaz erne egoteko adierazi ziguten.
Beraz, arrisku horrek bultzatu gintuen ekimen hau aurrez aurre tratatzera eta horregatik gustatuko litzaiguke ezagutzea eta baloratzea legebiltzar honetan ordezkatzen dugun alderdi politiko desberdinen artean zein interesa dagoen, eta ahal dugun heinean, laguntzea teknologi digitalak elementu diskriminatzailea bihurtu ez dadin.
Gure legez besteko proposamenean, arrazoitzen dugun bezala, zalantzarik ez dago haro digital baten bizi garela, non gizakien jarduketa eremuetako asko teknologia digitalen eta interneten eragitean dauden.
Sareen bidez informatzen eta komunikatzen gara, plataforma on-line bidez erosketak egiten ditugu, bidaiak erreserbatzen ditugu, foroetan parte hartzen dugu, giza ezagutza sortzen dugu eta konpartitu dezakegu munduan edozein tokian dagoen beste pertsona batekin.
Eta hainbeste aldaketaren ondorioz, gure ikasteko era ere aldatu egin da. Egun, aldaketa guzti horien lekukoak garenez, ikusten dugu giza ezagutza ez dela gela bateko lau hormetan geratzen, baizik eta ezagutza hori teknologi digital eta interneteri esker lau haizetara zabaldu daitekeela.
Zentzu horretan, baieztatu dezakegu, hezkuntza arloak teknologiaren eragina nabaritu duela...
...zabaldu daitekeela.
Zentzu horretan, baieztatu dezakegu hezkuntza arloak teknologiaren eragina nabaritu duela eta ikasle guztiek kalitatezko hezkuntza eduki dezaten bermatzeko garrantzitsua da baliabideak eta tresna digitalak ikasteko edukitzea ez ezik, zentrotik alfabetizazio digital egokia eskaintzen dela ere ziurtatzea.
Horretarako, ikasleak prestatuak egon behar dute; ikasleak eta irakasleak, noski. Azken finean, garrantzitsuena ez da ikasleak tresna teknologikoa edukitzea, baizik eta ikasleak konpetentzia digitala eduki dezala teknologia horren erabilera eraginkorra egokia egiteko.
Orain bai, euskal hezkuntza sistemak zein modutan nabaritu du teknologia digitalen eta interneten eragina galdetzen diogu gure buruari. Hain zuzen, 2000. urtean euskal eskolaren digitalizazioari aurre egiteko asmoz, Hezkuntza Sailak zenbait proiektu abiarazi zituen eta eragina positiboa eduki zuten proiektu horiek paradigma honen aldaketan. Proiektu horien artean IKT proiektua, Eskola 2.0, Heldutasun Teknologiaren Eredua eta Sare_Hezkuntza Gelan daude. Proiektu hauek guztiak poliki-poliki digitalizazioa aurrera eramaten lagundu dute.
Baina arazoa dator ikusten dugunean proiektu hauek ez direla etorkizunerako estrategia edo plan orokor baten barruan sartzen eta arlo honetan zein irizpide jarraitu behar diren ez dakizkigulako.
Hezkuntza Departamentuak proiektu hauen apustu argia egiten duela ez dugu nabaritzen. Hori ikusten da, adibidez, zentro publikoen autonomia mugak ezartzen dizkietelako aldaketa digital honi aurre egiterakoan. Adibidez, ikastetxeek ez daukate askatasuna aukeratzeko wifi edo klabea nahi duten edo ez, tabletak edo ordenagailu portatilak hobeto etortzen zaien, konektibitatearen despliegearen hobekuntzan atzeratuak gaude  - arazo hau ikasleek behin eta berriro aipatzen dute -  euskaraz hezkuntza baliabide irekien falta ditugu, zentro publikoen arauen mugak beste finantziazio ereduak erabili ahal izateko ere hor mugak ere baditugu finantziazio ereduetan.
Hauek dira zentroek antzeman dituzten oztopo batzuk bezala euskal eskolen digitalizazioen aurre egiteko bidean. Oztopo hauek guztiak sare publikoko zentroek batez ere gehien nabaritzen dutenak dira.
Hala ere, ez dut bakarrik alde teknologiko materiala aipatu nahi, hau da, plan bat oinarritzea tresna teknologiko hauek eduki edo ez eduki, portatilak, konexio edo arbela digitalak. Benetan kezkatzen gaituena da eskolen digitalizazio prozedura hauetan irakasleen inplikazio beharrezkoa denez, beraientzat ere babesa eta plan bat beharrezkoa dela iruditzen zaigu oso garrantzitsua.
Irakasleen kasuan, eta lehen aipatu dudan moduan, teknologiak ikasteko modua aldatu da eta aldi berean erakusteko era ere bai. Horregatik, irakasleen formakuntza digitala indartu beharko litzateke ziurtatzeko irakasle guztiek behar diren tresnak dituztela beraien konpetentzia digitala garatu ahal izateko.
Egun, ezagutza eta jakituria ez dago gelaren lau hormetan soilik, ez da ezagutzak transmititzen duen irakaslearen figuran ere. Kontuan eduki behar dugu ikasleak berak eskuragarri dagoen informazio guztia eskuratu dezakeela klik bat eginez soilik.
Elkarrekin Podemosen uste dugu Hezkuntza Sailak garatu beharko lukeela, hezkuntza elkartearekin adostuta, plan digital orokor bat, eguneratua, konpletua eta erreala Euskal Autonomia Erkidegoko digitalizazioa beharrak jasotzen duena. Plan bat azken urte hauetan aurretik hartu diren neurri zehatz guztiak batzen dituena, zein pausuak eman beha ditugun markatzen duena eta hobetzeko aurrera eraman behar diren ekintzak erakusten duena.
Plan horrek ez du zentzurik edukiko protagonistak diren pertsonak ez baditu kontutan edukitzen. Hau da, hezkuntza elkartearekin adostuta izan beharko litzateke.
Plan horrek, egutegi baten barruan kokatu beharko genuke, hezkuntza sistema aurreratuenetan ezartzen ari diren tendentzia berritzaileak kontutan edukita edo eredutzat hartuta.
Hain zuzen ere, eta adibide gisa, aurreko ostiralean, Bilbao Bizkaia aretoan, hezkuntzan Google Suite tresnak erabiltzearen seigarren topagunea ospatu zen. Topagune horretan 400 ikasle eta irakasle elkartu ziren, hezkuntzan teknologia digitalen erabileraren esperientziak trukatzeko helburuekin.
Topagune honetan, hezkuntza berrikuntza zuzendariak parte hartu zuen, eta lekuko izan zen kolektibo horren lehentasunezko eskaeraz.
Adibidez, errekonozimendua eskatzen dute, autonomia, zentroen autonomia, babesa edukitzea eta noski, baliabide gehiago, irakasleen formakuntzarako.
Kolektibo honek, egunero Google tresnak erabiltzen ditu. Microsoft sistema atzeratuak arazo gehiago ematen dituztelako eta egun, Eusko Jaurlaritzak, 596.388 euro ordaintzen ditu Microsoft lizentziengatik.
Eta Elkarrekin Podemosen software librearen aldekoak gara eta hezkuntzan ere baliabide irekien aldekoak ere.
Adibide hau ipintzen dut, adierazteko, digitalizazio plan bat diseinatu behar den beharren garrantziaz kontzientziatu behar garelako, eta zentroei autonomia eman behar zaiela aukeratzeko, beraiek bizitzen dutelako egunero beraien digitalizazio prozedura eta beraiek ezagutzen dituzte beraien beharrak inor baino hobeto.
Orain dela gutxi, ildo honi helduta, plan digital orokor bat baldin bazegoen jakiteko, Hezkuntza sailburuari galdera bat egin genion. Hauxe izan zen galdera: Euskal Eskola Publikoa behar bezala digitalizatze aldera eta teknologia digitalak ez daitezen ikasleen arteko bereizketa digital eta sozialak sustatzeko tresna bihurtu, hezkuntza erkidegoarekin alternatibak ere era adostuan planteatzeko asmorik al du Hezkuntza Sailak?
Eta bere erantzuna, hau izan zen: "Hezkuntza Saila aztertzen ari da analisi horren ondorengo balizko proposamena eta inplikatutako agenteekin partekatuko du".
Gure ustez, erantzun honekin ikusten duguna da, hau dela dagoen analisia eta momentuz behintzat planik ez dagoela.
Para terminar, no podemos pasar por alto la situación en la que se encuentra el programa de gestión solidaria de libros de texto. Un programa que lleva en marcha desde 2007, que es abierto a todo el alumnado y en el que las familias pagan una cuota de uso por unos libros que pertenecen al centro y que se debería renovar cada cuatro años.
Pues bien, con el argumento de la transición de los materiales a la era digital, el departamento ha decidido eliminar las ayudas al préstamo de libros. Una decisión, que desde Elkarrekin Podemos creemos que no es acertada si esta decisión no es acompañada de otra decisión de inversión, en este caso de herramientas digitales. Ya sean tablets u ordenadores portátiles que permitan al alumnado adquirir el material. Una decisión que puede derivar en que unas familias puedan permitirse pagar o comprar estas herramientas, pero otras familias no.
Y es a esto a lo que nos referimos cuando nos preocupa que la tecnología puede contribuir a generar brechas entre el alumnado, y por la que presentamos entre tanto esta iniciativa. A veces no es solo cuestión de falta de recursos, sino de una gestión no adecuada de los mismos. De hecho, estamos a punto de finalizar el curso y se sigue sin conocer cuáles son los planes del Departamento de Educación para el curso que viene en lo que se refiere al programa de materiales didácticos impresos o digitales, así como al proceso de digitalización de los centros educativos.
En definitiva, la sociedad Red ha generado importantes brechas digitales entre la ciudadanía, brechas referentes a la disponibilidad o no de herramientas tecnológicas relativas al conocimiento sobre su buen uso y a su apropiación. Por lo tanto, consideramos que es de suma importancia asegurar y evitar que estas brechas digitales no se trasladen a las aulas. Dicho de otro modo, es necesario asegurar que la tecnología no se convierta en un elemento discriminatorio, al fin y al cabo detrás de esta iniciativa está el derecho a una educación de calidad para todos y para todas.
Eta esan behar dut bukatzeko, pozten naizela Euskal Herria Bildurekin iritsi garelako erdibideko zuzenketa batera, gutxi gorabehera nire diskurtsoan zehar aipatu dudan bezala, eta saiakera ere egin degula bai Gobernuko kideekin, baita Alderdi Popularrarekin baino azkenean ez dala posible izan akordio batera iristea, iruditu zaigulako beraien erdibideko zuzenketa, nahiko motz geratzen zala, hankamotz geratzen zala eta horregatik adostu dugu EH Bildu eta gurea.
Eskerrik asko.