OTERO GABIRONDO (EH Bildu, 2017-01-26):
Mahaikideak, legebiltzarkideak, gobernukideak eta bereziki 112-SOS Deiak zerbitzuko langileak, arratsalde on.
Badakit berandu dela, eta badakit esango ditudan gauza asko jadanik Becerra jaunak esan dituela, baina hain larria iruditzen zait kontua merezi duela gutxienez pare bat aldiz entzutea hainbat eta hainbat kontu.
Larrialdi egoera bat gertatzen denetik, honen konponbidea etorri arte, kate antzeko, kate moduko bat irudikatu dezakegu, ezta? Kate bat, non parte hartzen duen zerbitzu bakoitzak kate begi edo eslaboi baten moduan funtzionatzen duen. Eslaboi bakar baten ahuleziak kate osoa erabilpenik gabe uzten du.
Demagun auto istripu bat, non jende autoaren barruan atera ezinik geratu eta zauritua dagoen, gertatzen den lehen kontua da norbaitek edo norbaitzuk 112 zerbitzura deitzen dutela. Hauek berebiziko lehen informazioa lortuko dute: zer gertatu da, non gertatu da, eta horrelakoak.
Erantzunaren arabera, intzidentzia irekitzen da eta beste hainbat zerbitzu martxan jarriko dira. Gero ertzainek, suhiltzaileek, anbulantziek, eta abar bere lana egingo dute, baina segundo bakoitza da garrantzitsua eta garrantzitsua den une horietan istripua izan dutenen bizi iraupenerako kate horretan dauden kate begi guztiek ongi eta modu koordinatu batean lan egitea ezinbestekoa da.
Larrialdietan lan egiten dugunok  - eta nik 15 urtez egin dut horretan lan -  badakigu kate begi bakar batek ez badu ondo funtzionatzen larrialdia ez dela behar bezala konponduko eta kate hori 112-SOS Deiak zerbitzuan hasten da. Milioi bat dei baino gehiago urtean, ia 3.000 egunean, ia 200 intzidentzia aurreko urtean irekiak eta dei bakoitzean erabakiak hartu behar dira.
Larrialdiei aurre egiteko sistemaren kate begi ezinbesteko bat da. 112ko langileek egiten duten lanak izugarrizko garrantzia eta ardurak ditu. Lehen informazioaren arabera lehen triajearen arabera, habiaraziko baita larrialdiari aurre egiteko egitura osoa.
La atención a la emergencia requiere un enfoque integral y funciona como una cadena que falla siempre por el eslabón o el elemento más débil. Ese es el motivo por el que en el mundo de la emergencia todos los eslabones o servicios en la cadena han de estar correctamente engrasados, y engrasar un servicio es dotarlo de medios humanos y técnicos suficientes, es dotarlos de formación suficiente y es dotarlo de condiciones laborales dignas.
Es, al fin y al cabo, cuidar a la gente que trabaja bajo una gran presión y con un fuerte componente vocacional y de entrega. Sin embargo, en estos momentos, señores y señoras del Gobierno, hay, sobre todo, dos elementos de la atención a la emergencia que están totalmente debilitados por la precariedad: Uno es la red de transporte sanitario de urgencias, del que espero hablar en breve, sino se haya una solución en las próximas semanas, y la otra pata coja, sin duda, es el servicio de recepción telefónica de las emergencias o 112-SOS Deiak zerbitzua.
Zuek, honantz begiratzen dut, bai Gobernua sozialista izan denean, bai jeltzalea izan denean, 112ko langileak ez dituzue larrialdietako funtsezko kate bat, kate begi bat bezala hartu, zeren horretarako lan baldintzak duinak eskaini behar baitira. Hortik urrun, telefonoz saltzaileak edo propaganda banatzaileak bailiran hartzen dituzue, eta horregatik dute Contac Center edo telemarketingaren arloko hitzarmena indarrean. Eta bide batez nire elkartasuna gaur telemarketingeko operadoreak mantentzen duten grebarekin elkartasuna, bide batez.
Baina larrialdien arloa ez da Contac Centar arloa. Lan batek ardura bereziak dituenean, hauek onartu, aitortu eta ordaindu egin behar dira. Eta horren ordez zuek langile hauek miseriazko baldintzatan dituzue. Ordu bakoitzeko 4,5 euro garbira ez dira iristen. Txanden arteko atsedenaldiak ez dizkiezu errespetatzen, baina hori bai, esan den bezala, greba egiterakoan larrialdietako zerbitzuei egotzi ahal dizkiegun zerbitzu minimoak eskatzen zaizkie, % 100koak.
Zailtasunak zailtasun, badakizue ere larrialdien arloan lan egiten duten pertsonak orokorrean izugarrizko borondatea dutela eta horretaz ere baliatzen zarete.
Egoera hau gaur egun linbo batean dagoen 2012ko esleipenean okerragotu egin zen, zeren orduan subrogaziorik egon ez zenez, hainbatek lana galdu zuten, besteek antzinakotasuna galdu zuten. Baina ez hori bakarrik. Garraio plusak galdu ziren, gaixotasunean soldataren % 100 kobratzeari utzi zitzaion, eta kontratu mugagabe asko obra amaiera modalitatera pasa ziren.
Baldintza agiriak argi usten zuen zein zen orduko gobernuaren helburu nagusia: Kontratua esleitzerakoan kontutan hartzen zenaren % 60a zen diru eskaintza eta tarte alde teknikoa % 35a bakarrik. Eta horretaz gain, 2012. urtean egindako zerbitzuaren berregituraketaren ondorioz, langileriaren murrizketak etorri ziren.
Orain esleipen berrien inguruko galderak egin ditugunean, egin baititugu, pegluak idazten ari zaretela erantzun diguzue. Baina momentuz ez dago subrogazioarik egongo den bermerik, langileek hitzarmen propiorik izan duten hala ez eta abar, eta abar.
Eta amaitzear nago. Baina amaitu aurretik aipamen bat ere egin nahi nuke, zeren harrigarria iruditzen zait EAJren gai honekiko jokabidea. 2012. ekainaren 14an, Arrizabalaga andereak defendatua, EAJk posizioa bat ekarri zuen ona eta gero lau urtetan ez du ezer egin.
Orduan esan zenuten Jeltzaleek PSEk zerbitzua Txurdinagan zentralizatu zuenean okerragotzen ari zela. Euskadi plataforma digitalarekin arazoak zeudela eta 112 zentroak Gipuzkoa eta Arabatik urruntzeak lurraldearen ezagutza kaskatzen duela.
Gaur zer esaten duzue? Hori erantzun ahal baduzue, mesedez. Guri ere lurraldearen ezagutza ezinbestekoa iruditzen zaigu larrialdiak kokatzerako orduan, baina orduan zer gertatu zen? Soldatak horren prekarioak zirenez eta desplazamenduak ordaintzen ez zirenez, ez arabarrak eta are gutxiago gipuzkoarrak ezin zutela Txurdinagara joan lanera, diru faltan.
Eta horrek eskaintzen duen zerbitzuari eragin egin dio, lurraldearen ezagutzan behera egin duelako zerbitzuak. Eta zer egin duzue azken lau urtetan hori saihesteko? Ezertxo ere ez, bertan behera utzi. PSEren murrizketak ontzat eman. Hori da egin duzuena.
Gai honekiko aurreko bi gobernuen arteko antzekotasun bakarra prekarietatea da.
Y por cierto no estaría de más, hablando de los problemas de desplazamiento y la perdida de empleo, que ya que están aquí las trabajadoras, pues habláramos de nuestras dietas de desplazamiento.
Yo siendo alavés cobro 360 al mes por venir aquí a trabajar. Y aquí las persona que viene de Gipuzkoa, Bizkaia andarán en otros números, supongo.
Amaitzeko EH Bilduren ustez Jaurlaritzak oso serio hartu beharko luke 112-SOS Deiak zerbitzua publikoa bilatzekoa bilatzeko pausuak ematen hastea, larrialdiak ikuspegi publiko eta integral batetik aztertuz.
Zentzu horretan zeregin asko dago eta legealdian zehar gai honi jarraipena emango diogu.
Momentuz ikuspuntu hori lehen puntuan jasotzen da, transakzionalean diot. Egia da ere baita ere mahai gainean dugun erdibideko zuzenketa ez dela perfektua, baina 112 zerbitzuko langileei gutxieneko lan baldintza batzuk eskaintzeko bidea irekitzen dio. Hitzarmen propioa bilatzen du, subrogazioa aurreikusten du, besteak beste.
Hau oraingo egoerari aurre egiteko gutxieneko baldintzak ipintzea dela iruditzen zaigu. Eta garrantzitsua da ere, 5/2016 Legeak dioen bezala, larrialdien zerbitzu guztia egitura publiko bihurtzeko pausuak ematea. Eta hau ere jasotzen da.
Egia da ere, guk proposatzen genuen negoziazioa mahaian ez dela sartu eta gabezi bat iruditzen zaigula, eta transakzionalaren laugarren puntuari begira, zerbitzuaren publifikazio prozesua ez zaigu iruditzen bideragarritasun ekonomikoari...
...zaigula eta trantsakzionalaren laugarren puntuari begira, zerbitzuaren publifikazio prozesua ez zaigu iruditzen bideragarritasun ekonomiari baldintzatuta egon beharko lukeenik oinarrizko zerbitzua den neurrian.
Beno tira, gaia gaurkoaren bakarrik guztiz itxita gelditzen ez den arren, eta proposamenak dakartzan hobekuntzekin eskuzabalak izatearen arduraz, adostu den erdibideko honen alde bozkatuko dugu.
Besterik gabe.