IRIARTE OKIÑENA (EH Bildu, 2018-04-19):
Eskerrik asko, lehendakari andrea. Egun on guztioi.
Etorkizunaren jabe izan nahi dugu, gure buruaren jabe izan nahi dugu eta gure burua gobernatzeko gai izan, geroa gobernatu. Edozein pertsona helduk bere buruarentzat duen asmo eta helburua hauxe da, guk guretzat eta Euskal Herria osoarentzat nahi duguna. Eta gaurko eztabaidari dagokionez, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako herritarren gehiengoak ere agindu hori eman digu.
Por cierto, estaré encantada de escuchar los argumentos que puedan tener ustedes en contra de esta pretensión tan básica y tan humana que es la de gobernarse a sí mismo.
Espainiak ordea, ez digu uzten batzuetan  - edo agian askotan esango nuke -  indarra erabiliz, beste batzuetan euren neurrira prestatutako legeak gure gainean ezarriz, beste askotan maltzurkeriaz eta emandako hitza zuloren batera  - komuneko zulora jarria nuen -  bidaliz, eta beti gogoak ematen dielako.
No es porque crean que ellos lo hacen mejor. Saben que no, que lo hacen mucho peor. No es porque con su comportamiento consiguen mayores cuotas de bienestar, saben que no, saben que cuando nos dejan solas y solos nos va mucho mejor.
Es porque tienen una idea imperial del Estado, anteponen la unidad de España sobre cualquier otra consideración. Y como les he recordado en alguna otra ocasión con esta idea, han pasado de que no se pusiera el sol en el imperio en tiempo de Felipe IV a que el sol tarde apenas una horita en recorrer sus posesiones en tiempos de Felipe VI.
Zauria baino lehen benda jartzen ari naizela esango didazue agian, gurdia idien aurretik jartzea, eta baliteke. Egia da autogobernu ponentziak ez duela oraindik erabakirik hartu eta hori beharbada herrialde normal batean hala izango litzateke. Baina gure aurrean gainean daukagun Estatu hau gauza asko izan daiteke baina ez da normala, ez da Europako estatu normal bat.
Horregatik, normala ez delako, behar beharrezkoa zaigu eta derrigorrezkoa zaigu geure burua babestea, geure burua blindatzea, gure inguruan ezkutu babesgarri bat jartzea ahalik eta tupituena, ahalik eta zirrikiturik gutxien dituena etor daitezkeen erasoen aurrean, badakigu eta erasoak etorri, etorri egingo direla.
Behin eta berriro ikusi dugu azken urte honetan Kataluniako Parlamentuaren kontrako eraso zenbait. Gogoratu nahi nuke berriz ere Carme Forcadell presidentea kartzelan dago. Kartzelan dago parlamentuaren debateei bide emateagatik, kartzelan dago parlamentari guztien eskubideak defendatzeagatik. Agian baten batek ahaztua izango du, baina kartzelan dago.
Espainiar Estatuari gustatzen ez zaionaz hitz egitea ere galarazi egin digute eta oinarri-oinarrizkoa den eskubide hori ez daukagu. Baietz esaten digute baina ez daukagu. Eta oinarri-oinarrizko eskubide hori defendatzen duena gainera giltzapean sartzeko arriskutan dago. Lezioa erakutsi digute, lezioa aurretik ere erakutsia ziguten baina argi utzi dute beste behin ere nahi duen guztia egin dezaketela gogoak ematen dielako.
Beraz, derrigorrezkoa da guk gurea errespetaraztea. Bidea ez da erreza izango, ez noski, baina lehen pausua herri gisa erantzutea da. Izan dezatela argi hau herri bat dela, hemen herri bat dagoela eta herri honek ez daukala inolako asmorik inor iseka egin diezaion, bere erabaki demokratikoak bazter utz ditzan iseka egin diezaion, ezta pentsatu ere; horri buruz hizketan ari garelako, demokraziaz hizketan ari garelako, herritarren erabaki demokratikoak errespetatzeaz hizketan ari garelako.
Joan den astean ikusi dugu bidea marratzen duen ekimen garrantzitsua: Garaikoetxea eta Ibarretxe lehendakariak, sindikalista, idazle, zientzialari edo izen handiko artistak bat eginik "demokrazia bai" esaterakoan, aldarrikatzerakoan herri honek estatus berri bat behar duela, espainiar estatuarekin berdintasunean oinarritutako estatus bat behar duela.
Y visto el lamentable panorama que impera en el Estado español han querido hacer un llamamiento a abandonar la indiferencia y a retomar el rastro de conciencia crítica, abogando por un nuevo estatus para Euskal Herria que nos otorgue competencias plenas y nos reconozca como pueblo, como nación, que es exactamente lo que somos.
Hori da bidea, elkarrekin hartu eta herri hau defendatzea ezberdintasun taktikoen gainetik, eta lehen pausua demokraziaren aldeko apustua egitea da.
Marra oso-oso argia da eta zein aldetan gauden oso argi eduki behar genuke. Gu demokraziaren alde gaude, herritarrek eman diguten aginduaren alde gaude, ikusten dugulako Espainiako estatuaren gainbehera autoritarismoz eta indarrez datorrela, Espainiak orain arte izan dituen krisi guztiak konpondu dituen edo konpondu nahi izan dituen bezala.
La involución es un hecho y ha venido para quedarse. Lo dije la semana pasada: El artículo 155 no es un artículo de quita y pon. Se disuelven parlamentos, se destituyen gobiernos, se encarcela a raperos, a quien pide el fin de la dispersión, a quien se enzarza en una pelea, se envía al exilio a líderes políticos... Y es la hora de abrir los ojos. ¿Qué más necesitan los que aún dudan para verlo claro? Eso es lo que yo me pregunto.
Euzko Alderdi Jeltzaleak badirudi bat egiten duela Euskal Herria Bilduk egiten duen diagnostikoarekin. Azken Aberri Eguneko dokumentua irakurrita horixe da guk ondorioztatu duguna, diagnostikoan ados gaudela nahiz eta gero berak kudeatzen dituen erakundeetan gauzak ez diren hain argi ikuskatzen.
Egibar jaunari, Erkoreka jaunari, lehendakariari berari askotan entzun diegu gai honen inguruan ardura Legebiltzar honetan hemen hartzen dituen egun erabakiek sufritzen dituzten erasoen aurrean.
"Bien en pared" oso barneratuta geratu zaidan esaldi bat izan da hori. Baina nola egin behar dugu? Nola irauli behar dugu egoera hau? Nola blindatu gure erabakiak? Nola blindatu gure eskubideak? Zein da formula berriz ere Gernikako Estatutuarekin gertatutakoa ez gertatzeko?
Ba gure ustez bide bakarra dago eta bide bakar hori da subirautza gehiago. Izan ere, gure arazoa da beraiek dituztela instrumentuak, beraiek dituzten instrumentu guztiak, beraiek dituztela mekanismo guztiak gure erabakiak  - hemen hartzen ditugunak, herritarrek agintzen dizkigutenak -  indargabetzeko.
Elkarrekin Podemosek ere salatzen du inboluzio hori baina beti iruditzen zaigu "baina" bat ateratzen diozuela: Altsasukoa ez da terrorismoa baina ez dugu inpunitaterik nahi, ez, ez dugu inpunitaterik nahi, inolaz erez.
No al 155 pero tampoco a la declaración de independencia. Parece que tratan de hacerse perdonar algo, que siguen ustedes en el campamento del 15-M, en la Puerta del Sol, en el kilómetro cero. Y creemos que es hora de echar a andar.
Begira, gaur 87 urte Itsasondon ideologia oso ezberdineko zinegotziek dokumentu bat onartu zuten. Honela zioen zati batean:
"En este momento histórico en que se ha desaparecido el régimen destructor de nuestra libertad política como nación, ante el hecho de la nueva estructuración del Estado español, después de afirmar los derechos naturales e históricos que como tal nación le corresponde, reclama como primer acto la autodeterminación del País Vasco la proclamación de la república vasca confederada con las demás repúblicas ibéricas".
Y señores del Partido Popular, señores del Partido Socialista, se han convertido ustedes ya en el principal problema. Zuen itsukeriak eta mugitu nahi ez izanak, erabiltzen dituzuen bideak erabilita, indarrarena, batzuetan gezurrarena, ikusten duzue ze emaitza ematen dizuen.
Se están hundiendo ustedes en las encuestas y las vergüenzas del Estado que representan están quedando en evidencia ante todo el mundo; son ustedes los representantes del no, del boicot sistemático a lo que opina la mayoría social y política de este país; y cada vez más menguaditos, pues retuercen la ley, manipulan la justicia y, lo que les decía, utilizan sistemáticamente el veto y lo hacen dejando a la vista ante Europa  - y ante todo el mundo diría -  las vergüenzas del Estado que ustedes han construido, un Estado que  - lo decía antes -  sigue intentando envenenar a la sociedad vasca como se ve con el caso Altsasua, que miente descaradamente inventándose violencia en Cataluña, que es capaz de decir que pitar un himno es un acto violento.
Esto, por no hablar del bochorno que supone que todo un Tribunal Supremo, como un niño al que le han quitado la pelota, ponga a parir a jueces alemanes, en un auto que solo debía resolver el recurso de Jordi Sánchez sobre la asistencia a su pleno de investidura.
Solo debía resolver eso, y ya ven ustedes. Y es que me parece que incluso para hacer amigos, señoras y señores del Partido Popular y del Partido Socialista, tienen ustedes unas formas muy curiosas.
Pero nos parece que, en todo caso, la historia les va a pasar por encima, salvo que rectifiquen, sobre todo ustedes señores del Partido Socialista, porque muchos de sus militantes, los de ahora y los del pasado, se merecen recuperar el partido que un día supo hacer de la libertad su bandera.
Lo decía ahora mismo, hoy hace 87 años que en Itsasondo toda su corporación, donde por cierto junto con varios carlistas estaba también un miembro de la UGT, aprobó una solemne declaración, en la que reclamaban como primer acto de autodeterminación del País Vasco la proclamación de la republica vasca confederada con las demás republicas ibéricas.
Piénsenlo señores del Partido Socialista, piénsenlo de verdad, y ordenen sus prioridades, la libertad o la unidad de España, decidan qué está por encima de qué.
Autogobernu ponentzian ez dago oraindik erabakirik, baina ikusi daitezke dagoeneko emaitzaren traza batzuk. Eta adostasunak ehuntzeko ari garrantzitsu batzuk eta etorkizuna eraikitzeko balio dezaketen zutabe batzuk ere bai.
Gure lana izango da, gu guztion lana izango da, zutabe, oinarri eta habe horiek elkarrekin uztartu eta eraikin sendo bat osatzea. Eta horixe da guk nahi duguna. Baina ez du balio lan garrantzitsu honetan tranpak egitea. Ez du balio lehenengo koloreak aukeratzea eta ondoren materialak garrantzirik ez daukala esateak.
Ez du balio Madrilgo kapatazaren aurrean men egitea edo egun osoa ematea, pentsatzen gustatuko zaion ala ez zaion gustatuko guk hartuko dugun erabakia. Askatasunaren aldeko apustua baldin bada, ez zaio inoiz gustatuko. Gure herrian hartzen diren erabakien errespetua baldin bada, ez zaio inoiz gustatuko.
Como tampoco vale otorgar derechos de veto en nombre de la pluralidad ni generar falsas expectativas a los hombres y mujeres de este país, hablándoles de derechos sociales mientras se decide dejar el mango de la sartén a los de siempre.
Hitz bitan, presta gaitezen etorkizunari aurre egiteko, ahalik eta batasun zabalenarekin, ahalik eta tinkotasun handienarekin.
Errepikatuko egiten dut, horixe da Euskal Herria Bilduren bokazioa, hauxe izan daiteke lehenengo urratsa. Argi izan dezala mundu guztiak, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako herritarrek eskatzen dutena, hemen hartutako erabakiei erabateko errespetua diegula. Ez dago erabaki demokratikoagorik, zabalagorik, herri honen egonkortasun handiagoa bermatuko duenik, aukera politiko guztiak berdintasunean garatzeko eta egikaritzeko aukera izatea baino.
Guk hemen erabakitzen duguna errespetatzea. Ez gehiago, baina ez gutxiago.
Eskerrik asko guztiei.