ARRIZABALAGA ARRUZA (EAJ, 2017-02-23):
Eskerrik asko, legebiltzar-buru andrea, legebiltzarkideok. Eguerdi on denoi. Sailburuak.
Aipatu den modura, duela hiru urte EH Bildu aurkezturiko izenburu berdineko legez besteko bat eztabaidatzen egon ginen leku berberean. Orduan parte hartu zuen alderdi politiko bat jada ez dago, eta gure artean, behintzat, eta orduan ez zegoena ia existitzen ez zena gaur gure artean dago Legebiltzar honetan. Alderdi batzuen ordezkariak berdinak ginen, Garrido andrea gogoratuko du, eta, ordea, beste alderdi batzuen ordezkariak berriak dira, berriak zarete.
Ez da erronka makala, ez, indarkeria matxista gure gizartetik desagerraraztearena, hauxe da EH Bilduk gaurkoan proposaturiko legez bestekoa eta, nola ez, nahi hori eskariri bihurtzea eta, nola ez, eskari hori errealitate bihurtzea, areto honetan gauden denok konpartitzen duguna eta gure gizarteak bere osotasunean, esango nuke, berretsiko lukeela. Baina, tamalez, ez da gauza erraza. Ez da nahia edo eskariarekin soilik bete ahal den ametsa.
Esan bezala, duela hiru urte izandako eztabaidan, nire parte-hartzearen hasieran erabilitako hitz berberak errepikatuz hastea gustatuko litzaidake labur-labur. Zergatik? Egoera tamalez ez delako aldatu.
Gure gizartetik indarkeria matxista desagerraraztea gaur hemen hartutako erabakiekin lortuko bagenu, hain erreza izango balitz edo EH Bildu taldeak proposaturikoarekin nahiko izango balitz, zein ona izango litzatekeen! Baina gauzak, dakigunez, ez dira egun batetik bestera aldatzen. Gai honetan, hain zuzen ere, emakumeen kontrako indarkeria oinarritzen eta iraunarazten duten baloreak aldatzea behar-beharrezkoak da, berriro ere diot.
Eraso eta jarrera sexistak ez dira jokaera isolatuak, guztiz alderantziz. Emakumeen kontrako bortxakeria umearotik eta bizitza osoan ahalbidetzen duen sistemaren parte dira, eta emakumeen segurtasun, askatasun eta gaitasunaren kontra egiten du. Gure artean, gure gizartean, zoritxarrez oraindik badaude horrelako jarrerak baimentzen eta onartzen dituzten jarrerak eta jokaerak.
Berdintasun eza da emakumeenganako bortxakeria ororen oinarrian dagoena eta, beraz, bortxakeria horren borroka eraginkorrak ezinbestean egon behar du balore aldaketa sakon bati lotuta. Horretan dihardugu lanean, ez legealdi honetan bakarrik, Euskadin urteak daramatzagu gizon eta emakumeen arteko berdintasuna lortzeko lan gogor eta neketsu horretan.
Aitzindari eta adibide izan gara batzuetan. Beraz, gaurko erdibidekoan ez dugu mirarik egiten. Pausu bat aurrera baino ez dugu ematen bide luze honetan, tamalez eskuartean dugun gaia konpontzeko mirarik ez delako existitzen. Orduan, duela hiru urte aho batez onartu genuen erdibideko bat eta oraingoan ere horrela izango dela ematen du. Benetan eskertzekoa da talde guztiek izandako prestutasuna, bakoitzak dituen errezeloak eta errebindikazioak albo batera uzteko eta indarrak batzeko kapazidade hori lortu izana, ba benetan goraipatzekoa da eta eskertzekoa.
Duela aste batzuk estratu honetatik esaten nuen moduan, indarkeria kontuez jarduten geundela, eskuartean daukagun gai honek adostasun sendoak behar ditu: Legebiltzarrak hartu behar ditu, Gobernuak bideratu eta gizarte osoari helarazi beharrekoak. Horrela bada, adostutako erdibidekoaren inguruan aipamen batzuk egin nahiko nituzke, nire ustetan behintzat honetan jasotako puntuak bere garrantzia dutelako.
Lehenik eta behin, Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio lan prozesu bat burutu dezala, aukera emango duelarik tratu txarren eta sexu erasoen biktimei laguntza hobea emateko erakunde arteko II. Akordioaren jarraipen batzordearen esparruan, besteak beste, horiek eguneratzeko eta protokolo egokiak egiteko.
Niri bai gustatuko litzaidake erakunde arteko akordio honek zer egiten duen eta horren inguruan aipamen txiki bat egitea, bere lana uste dudalako ez dela oso ezaguna eta benetan aipagarria iruditzen zait.
Akordio honen helburua Euskal Autonomia Erkidegoan tratu txarren eta sexu indarkeriaren biktima diren emakumeei laguntzen lan egiten duten erakundeen arteko koordinazioa da. Horrela, emakume horiei babesa eta arreta osoa bermatzeko arlo ezberdinetan: Osasun arloan, polizialean, judizialean eta gizarte arloan. Batzorde honetan parte hartzen dute hainbat sailek, Arana andereak esan ditu, baina bai gustatuko litzaidake horietaz aparte nabarmentzea nola guzti hori Emakundek koordinatu egiten duela, eta emakumeen elkarteen ordezkarien ekarpenak jasotzen dituela eta horiek jarraipen batzorde horretara eramaten direla. Beraz, ahotsa badaukate bertan.
Akordio honen jarraipen batzordea azkenengoz 2016ko ekainaren 14an bildu zen y, como decía, en esta última reunión se planteó la necesidad de elaborar un tercer acuerdo interinstitucional.
Por tanto, entre los retos y compromisos para esta próxima legislatura, estaba la de realizar este acuerdo, algo que supone un proyecto de gran magnitud y contraste, imposible abordar en un corto plazo, pero que sí será en este ejercicio, que recogiera nuevas prioridades, pautas de actuación y enfoque...
...imposible abordar en un corto plazo, pero que sí se da en este ejercicio. Que recogiera nuevas prioridades, pautas de actuación y enfoque.
Este nuevo marco político tendría que adecuar tanto política como técnicamente, para que se incorporaran enfoques y obligaciones derivadas de la normativa internacional, europea y estatal vigentes actualmente, y actualizar de este modo principios generales y protocolos. Siendo además preciso dar visibilidad a hijas e hijos víctimas de violencia.
Vamos, que un trabajo de reflexión que coordinado desde Emakunde y como recoge el punto cuarto de la enmienda transaccional, podrá dar voz mediante un proceso participativo no solo a las instituciones implicadas, sino que también a los expertos y expertas en la materia y al movimiento asociativo, tal como se hizo con la revisión de la Ley de Igualdad de 2005 la pasada legislatura.
Además, Emakunde se compromete a dar cuenta al Parlamento de las labores que vaya realizando en este tema, algo que por otra parte viene haciendo con cada uno de los programas y acciones que se ponen en marcha desde su dirección. Y aprovechando este momento, pues sí que me gustaría agradecer, ya que son muchas las peticiones de comparecencias que reciben y siempre encuentran un hueco lo más rápido posible para dar respuesta a las dudas y cuestiones que desde los grupos parlamentarios cuestionamos. Así que aprovecho el espacio para agradecer siempre esa labor.
Por tanto, volviendo a lo recogido en el acuerdo, lo interesante de este proceso es que este análisis servirá de diagnóstico y de base para elaborar el futuro proyecto de ley, para la erradicación de violencia contra las mujeres, por lo que entendemos que es una labor de profunda reflexión y muy necesaria. De ahí que no viéramos necesaria la creación de la ponencia, puesto que todo este proceso ya estaba en marcha, por lo que de verdad le agradezco a la señora Etxebarrieta el modo que ha tenido de reflexionar y de poder darle una vuelta de tuerca. Porque a fin de cuentas, efectivamente, no es el modo, sino es el qué, lo importante.
También recoge la transaccional en su punto segundo que se analizarán los resultados de las evaluaciones continuas, de la atención a mujeres víctimas que se hace en respuesta de la ley... Bueno, es un punto muy extenso que la señora Arana también lo ha repetido.
Benetan egun hauetan pasaden legealdiko parte-hartzeak berrikusten izan naiz, eta kontua galdu dut zenbatetan Emakunde etorri den Berdintasun Batzordera lehen esan dudan moduan. Bai Gizonen eta Emakumeen Berdintasuneko V. Plana aurkeztu eta ondoren, hau garatzeko eta ez hartzeko botere publikoek egindakoari jarraipena egiteko azalpenak ematera, zifrak, planean jasotako ekintza berri guztien aurkezpena eta ondorengo jarraipena, guzti hau ematera. Hau azpimarratzea nahiko nuke. Arana andreak esan du bueno, si no lo han hecho hasta ahora que lo hagan. Lo han hecho y lo van a seguir haciendo.
Eta ez bakarrik Emakundek, gai honetan zer esana duten sail ezberdinen sailburuen agerraldiak baita ere, ekintzak aurkeztera, datuak ematera agertu dira behin baino gehiagotan. Guzti hauek aurkeztu eta aztertzea beharrezkoa baita, eta etengabeko hobekuntza bat lortzeko bidean eta horrela izaten jarraitu behar duelako. Hartara erdibidekoan jasotzearen garrantzia.
Ikusten duzuenez konpromisoz beteriko erdibidekoa da, hala ere uste dut errealista, parte hartzailea, zer esana duten, dugun, agente ezberdinek elkarlanean jardutekoa. Barkatuko didazu, Arana andrea, baina bueno erdi barrezka edo aipatu dituzu erdibidekoan jasotako puntuak eta benetan nik ez dut uste bromak egiteko modukoa denik, gauza serioa da. Erdibideko honetan jasotako puntu guztiak adostu behar izan ditugu eta talde ezberdinek egindako ekarpenak dira, beraz, ez da broma, hau da adostasun gune bat, eta nik garrantzitsua ikusten dut, eta gainera konpromisoz beteriko, konpromiso sendoak orain arte Gobernuak bete egin dituenak eta jarraituko dituenak betetzen.
Hasieran esan dudan bezala, eta bukatzeko legebiltzar-buru andrea, erronka ez zen makala, hasieran esaten nuen moduan bai. Indarkeriaren inguruan hitz egiten dugunean datuak ez dira nahi genituzkeenak azaldu dira. Lan handia dugu egiteko guk, Gobernuak, gizarteak orokorrean emakumeen ahalduntzean, hezkuntzan, komunikabideak eman beharreko tratuan, sentsibilizazioan, prebentzioan, arreta zerbitzuan. Beraz, elkarlanerako deialdia beharrezkoa da.
Elkarlana honelako akordio sendoak hartu ahal izateko, sailen arteko elkarlanean, erakunde arteko elkarlanean, elkartegintzarekin elkarlanean jarraitu dezagun bidean. Eta Gobernu honetako...