UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2014-03-21):
Egun on guztioi.
Gaurkoan, Darpón jauna, jakin nahi dugu Osasun Sailak zein urrats emango dituen zure ardurapean, Osasun sailaren ardurapean, dagoen garraio sanitarioa, ohikoa den –guztiok ezagutzen dugu anbulantzien esparru bezala– esparru hori erregularizatu eta duintzeko.
Darpón jauna, zer egingo duzu? Zeren eta hemen ezin zara geratu eta ezin zara geratu begirale lanetan. Ezin duzu beste albo batera begiratu. Zuk zuzentzen duzun sailaren ardura da garraio sanitarioan ere kalitatezko zerbitzua eskaintzea herritar guztioi.
Eta kalitatezko zerbitzua eskaintzeko ezinbestekoa da langileen lan-baldintzak duinak bermatzea. Hori kalitatearen barruan doa. Besterik ez, hori da eskatzen duguna: Langileen duintasuna bermatzea, besterik ez.
Badirudi, Gobernuak zerbitzu baten kudeaketa kanporatzen duenean ahaztu egiten duela Gobernuari dagokion ardura eta funtzioa eta ardura, eta funtzio hori kontrola eta jarraipena da. Eta kasu horietan, zer egiten du Gobernuak? Legea hartzen du aitzaki bezala eta enpresak langileen kontura etekin handiagoak ateratzeko edo batek daki zein helbururekin bide horri ekiten dioenean, Gobernuak zer egiten du? Iskin batean geratzen da begirale lanak egiten.
Baina ez beti zeren eta badaude salbuespenak eta Gobernuak ere salbuespen horiekin erakusten du badakiela erantzukizunez jokatzen. Eta horren adibide ditugu hezkuntza alorrean eskola garraioarekin izan duen jarrera aktiboa eta egokia.
Horrela, erreformaren lan-baldintza bortitzenak gaindituz ultraaktibitatea mantenduz, derrigorrezko arbitrajerik ez eta soldatetan bizitza mailari aurre egiteko ahalmenak kontutan izana. Beste adibide batzuk ere baditugu nahiz eta oraindik akordio batetara ez dira iritsi, ITV kasua, nahiz eta bi kasuetan Gobernua beti atzetik aritu izan da.
Langileen mobilizazioen ondorioz hasi da mugitzen Gobernua, herritarrak presioa egiten dutenean edo egin dutenean. Hombre, hobe da berandu inoiz baino ez! Baina, zergatik ez Gobernuak ez du aurretik ekimena hartzen? Gipuzkoan, adibidez, zahar egoitzekin Gobernuak hori egin du. Ekimena hartu du eta ikusi dugu epaitegiek Adegiren aurrean arrazoia eman diotela Aldundiari.
Etxe honetan izan genituen abenduaren 26an garraio sanitarioko ordezkari sindikal desberdinak eta beraien agerraldian eman zizkiguten azalpenekin gure taldean behinik behin berretsi egin zuen egoerari buruz egiten zuen diagnostikoaren inguruan.
Gaurkoan ez naiz zentratuko garraio sanitarioaren ereduan baina berretsi egin ziguten fragmentazio ikaragarria dagoela sareen artean eta baita sare bakoitzaren barruan ere desberdintasun handiak daudela zeren eta ez dugu ahaztu behar garraio sanitarioan sare desberdinak ditugula: Larrialdietakoak, kontzertatuak, basikoak eta abar.
Berretsi genuen erreforma laborala aplikatu egiten direla, bitarteko materialetan gabezia handiak daudela, ordezkari sindikalei jazarpena egiten zaiela eta kaleratzeak daudela, soldatetan jaitsierak ematen ari direla eta lan orduen gehitzea, prekarizazioa. Eta bitartean, Gobernuak zer egiten du? Nora begira dago?
...soldatetan jaitsierak ematen ari direla eta lan orduen gehitzea. Prekarizazioa. Eta bitartean, Gobernuak zer egiten du? Nora begira dago Osasun Saila?
Baina bai esan behar dugu, ez dela azken hilabeteetako kontua edo azken urteko kontua. Aspalditik gutxienez, 2009tik datorren egoera kezkagarria da.
Nahiz eta azken bi esleipenekin, egoera, esan beharra dago, kaskartu egin dela. Esleipenetan, alde batetik, Gobernuak ezarritako aurrekontu ekonomikoaren ondorioz, eginiko eskaintzaren ondorioz, eta bestetik,enpresek lehiaketa horretan eginiko eskaintza ekonomikoan, prezioan gehiegizko jaitsiera bitarteko.
Eta orain zer? Orain aurkitzen dira eguneroko gastuei ezin diela aurre. Eta zer erabakitzen dute? Erabakitzen dute langileen kontura gastuei aurre egitera. Eta pairatzen dutenak azkenean langileak dira. Langileen soldatak, langileen baldintzak, eta guri hori onartezina dela iruditzen zaigu.
Eta pentsatzen dugu, guzti horren aurrean, garraio sanitarioan orden pixka bat jarri behar dela. Enpresa buruek nahi duten guztia egiteko inpunitatearekin amaitzeko. Pertsonak erdigunean jartzeko. Bai gaixoak, bai langileak eta baita herritarrak ere.
Eta noski, enpresa buruak ere. Ze arautzen baldin badugu, erregularizatzen baldin badugu guztiok irabazten irtengo dugu, herritar guztiok.
Baina horretarako Osasun Sailak ekimena hartu beharko luke, EH Bilduren ustez. Ekimena, sektorea duintzeko, erregularizatzeko, eta askotan hemen aldarrikatzen dugun pertsona helburu hori egikaritzeko.
Ez banago oker 2009an sektore bertatik, saiakera bat egin zen. Sektorea erregularizatu eta duintasuna gauzatu ahal izateko. Saiakera garrantzitsu bat, hitzarmen autonomikoa bideratzeko. Baina gaur egun, Bizkaian eta Araban gehiengoa duen enpresa buruak, boikoteatu egin zuen. Boikoteatu egin zuen eta ez zen posible izan.
Orduan gipuzkoarrak azkarrago aritu ziren eta hitzarmen probintziala sinatu zuten Gipuzkoan. Hortik, Gipuzkoan momentu honetan, egoera lasaiagoa dela eta bake soziala dugula. Momentuz ez dakigu noraino edo noiz arte iraungo duen, izan ere, azken esleipenarekin, beste enpresa bat sartu da, indarrarekin gainera, eta hitzarmena, luzapen egoeran aurkitzen da.
Beraz, guzti hau ikusita, egoera guzti hau ikusita, ez al da momentu egokia, ekimena hartu, arduraz jokatu eta urratsak emateko? Zein urrats emango ditu Osasun Sailak, Darpón jauna?
Eskerrik asko.