BERASALUZE LAZKANO (EAJ, 2017-11-09):
Bai, eskerrik asko mahaiburu andrea. Eguerdi on guztioi. Sailburu jauna, eguerdi on, zuri ere.
Arartekoak gure erkidegoko ospitaletan desgaituentzat daukaten pertsonen irisgarritasunaren inguruko diagnostiko bat egin du txosten berezi batean eta urriaren 30ean Giza Eskubideetako Batzordean Arartekoa agertu zen txosten horren inguruan azalpenak emateko, eta talde guztiok izan genuen aukera gure galderak eta gure iritzia ere hortxe azaltzeko. Eta txosten horren ondorioz aurkezten du gaurkoan Talde Popularrak eztabaidan dugun legez besteko proposamen hau.
Irisgarritasunaren arloan, marko bezala edo araudi eremu edo marko bezala hartu behar dugu, nola ez, 97ko Lege hori, nire aurretik hitz egin dutenak ere sarritan esan dutena, ez dagoela oraindik bete eta bere osotasunean ez, baino poliki-poliki badoa betetzen.
Eta horretaz aparte, baita ere 68/2000 Dekretua aplikagarri diren baldintza teknikoak garatzen dituena eta baita Eraikuntzako Kode Teknikoa, eta araudi guzti hau kontutan hartu izan du beti Osakidetza irisgarritasun arloan egin dituen ekimen guztiak aurrera eramateko.
Gainera, ekimen guzti horietan irisgarritasunaren prozedura osoa kontutan hartu izan da, bai kanpoko irisgarritasuna, nahiz barrukoa, nahiz eta baita ere ospitaletan barruan zerbitzu guztietan beharrezkoa den irisgarritasun hori, ez?
EAJk eta PSEk sinatutako gobernu akordioan ere osasun sistemaren irisgarritasuna hobetzeko konpromisoa jasotzen da eta ez gainera irisgarritasun tradizional hori bakarrik, baizik eta baita ere ba irisgarritasun forma berriak sustatzeko konpromisoa, eta informazioaren eta komunikazioaren teknologia berriak ere gehitu beharko direlako.
Beraz, nik uste dut denok ados gaudela, irisgarritasun integral bat bilatu behar dugula eta oztopo fisikoak gainditzeaz gain, baita ere beste ezgaitasun mota batzuk dituen pertsona guzti horiei ere zerbitzuak modu onenean eman ahal izateko.
Nik uste dut inor ez duela zalantzan jartzen, beti dago hobetzeko aukera eta gainera horrela behar du, bestela ez dakit zertan ibiliko ginateke gure eguneroko honetan, baina Osakidetzak irisgarritasunean hobera egiteko ekimen ugari egiten ditu eta egingo ditu, eta bi taldetan sailkatu beharko genituzke:
Alde batetik, ekimen nagusi edo obra handi bezala ezagutzen ditugunak, azpiegitura berri bat egiten denean edo dagoen bat funtsean birmoldatzen denean. Eta guzti horietan irisgarritasunaren kriterioa barneratua egoten da obra hori egiterakoan.
Eta esan genezake 2013 eta 2017 urteen artean kasi 272 milioiko inbertsioa egin dela horrelako obretan. Gainera, irisgarritasuna bermatu da baita ere teknologia aldetik berrikuntzak sartu direnean, eta berrikuntza horiek obra handi bat eskatu ohi dutenean. Eta hor ere irisgarritasunaren kriterioa kontutan izan da.
Eta gero, nola ez, ba hainbat eta hainbat ekimen txiki eta zehatz garatzen dira urtero eta etenik gabe irisgarritasuna hobetzeko eta bermatzeko, eta denok ikusten ditugun igogailuak, komun egokituak, ospitale eremuetako irisgarritasuna hobetzeko espaloietan egiten diren obrak, ospitaletako sarrerak, ospitaletako harrera guneak, seinaleak, eta abar, eta abar, eta abar. Eta guzti horietan ere nik uste dut inbertsio kopuru garrantzitsua egin dela azken lau urteetan, ia 5 milioiko inbertsioa suposatu duelako.
Irisgarritasuna arautzen duen legedia eta araudia osasun zentro eta ospitale asko baino berriagoak dira. Esango genuke legedi hori gure hainbat ospitale baino gazteagoa dela eta horrek zailtasunak ekartzen dituela baita ere eraikitako hainbat ospitale egokitzeko legeak eskatzen duen neurri horietara. Eta batez ere eskatzen duena da baliabide ekonomiko handiak.
Eta ekimen guztien helburua, nola ez  - eta hemen denok ados gaude - , herritar guztiak edozein zerbitzutara iristea da eta esfortzu handiak egin behar baldin badira ere, egiten dira.
Horregatik hitz egin behar dugu osotasuneko irisgarritasunari buruz, integrala behar duelako, desgaitasun desberdinen aurrean erantzuna emango duena eta barrera fisikoak kentzeaz gain, ikusmena edo entzumena murriztua daukaten pertsona horiei ere irisgarritasuna bermatu egin behar diegulako.
Guzti hau da denon helburua, baita gure Osasun Sailarena ere, Osakidetzarena ere. Eta bere sare osoan azterketa bat egingo du, horrela azaldu zuen asteartean Darpón sailburuak aurrekontuak aurkeztera etorri zenean, eta estrategia korporatibo bat burutzeko asmoa ere azaldu zuen.
Estrategia korporatibo horren bidez burutzeko ekimen lerro orokorrentzat milioi bat euro aurreikusiko dira 2018ko aurrekontuan, eta gero hainbat eta hainbat ekimen txikiagoak ere burutuko dira, eta hor kontutan izango da Arartekoak bere txosten horretan jasotako gomendioak.
Orduan nik uste dut estrategia korporatibo horretan parte hartu beharko dutela baita ere gai honetan zeresana daukaten guztiak, Osakidetzatik hasita noski eta ezgaitasuna daukaten pertsonak ordezkatzen dituzten elkarteek ere zeresana izan beharko dute.
Arartekoaren txostenean ere hori zen gomendio nagusiena, elkarlan zintzo baten bidez estrategia bat martxan jartzea eta, azkenean denon helburua delako gure zerbitzua hobetzea.
Desgaitasun fisikoa ezik, lehen esan dudan bezala, ez, ikus edo entzumeneko arazoak dituzten pertsonei ere irisgarritasuna bermatu behar zaie, baita ere teknologia berrien bidez irisgarritasun bide berri batzuk martxan jarri. Eta guzti honekin lotuta eraikuntza berriak ere hor daude. Lehen esan dudan bezala, bere barnean daukate nolabait eskaintzen duten zerbitzuaren kalitatean ere barneratua dago irisgarritasunaren gaia.
Beraz, nik uste dut gaurkoan adostasun oso batera iritsi ez bagara ere, inork ez zuela zalantzan jarriko ez Osakidetzaren borondatea, ez nik ordezkatzen dudan taldearen borondatea, irisgarritasunean beti aurrera egin behar dugula.
Rojo andereak esan duen bezala, lanean jarraituko dugu, eta ea beste aukeraren bat izaten dugun gaur lortu ezin izan dugun adostasun hori lortu ahal izateko.
Eskerrik asko.