LARRION RUIZ DE GAUNA (EH Bildu, 2017-10-05):
Lehendakari andrea, eskerrik asko. Legebiltzarkideak.
Gaur, irakasleen nazioarteko eguna da eta hezkuntzako puntu honetan hezkuntzako langile guztiak gogora ekarri nahi ditut. Aurtengo leloa da "askatasunean irakasteak irakasleak ahalduntzen ditu".
Eta askatasunean irakastea, autonomia sustatzea, guk ere aldarrikatu egiten dugu gure irakasleentzat eta lan baldintza duinekin batera, ezinbesteko helburua jotzen dugu.
Egun ona izan irakasle guztiei.
Aurtengo uztailaren 20an jaio zen Euskadiko Ingeniaritza, Zientzia eta Teknologiako unibertsitate heziketarako klusterra. Bere abiapuntua unibertsitate eta enpresaren arteko 2022rako Euskal Estrategia izan da.
Euskal Herria Bildutik ongietorria ematen diogu ekimenari alde positiboak dituelako eta garrantzitsua iruditzen zait ekimenaren alde positiboak mahai gainean jartzea hasieratik.
Alde batetik, estrategia honetan, euskal unibertsitate sistemari Euskadin agente dinamizatzaileetara eta eraberritzailearen izaera aitortzen diolako.
Unibertsitate eta enpresak dagoeneko egindako lanaren ezagutza du abiapuntua eta hori pozgarria da ze nik aitortu behar dut Urkullu lehendakariari hainbatetan entzun izan diodalako esaten gure unibertsitate sistema oso urruti zegoela gizartetik, enpresetatik eta honen adierazpena zuzenketa egokia izan daitekelako.
Legez besteko proposamena prestatzen ari nintzela, saihestezina izan da nire esperientzia bera gogoratzea, nik ikusitakoa eta bizitakoa. Orain dela 25 urte  -- nahiko zenbaki borobila --  ni karreraren azken urtea nengoen egiten Bilboko Ingeniaritza Eskolan eta orain dela 25 urte goizez enpresa batean heziketa lankidetza programa praktikak egiten nituen eta arratsaldetan, berriz, klasera seigarren mailako eskola arratsaldez zirelako, goizetan, heziketa lankidetzaren jardun ahal izateko.
Eskola horretan bakarrik eta azken urtetan 200 enpresa baino gehiagorekin ikasturtero 500 hitzarmen inguru sinatu izan dira, horrela ikasleak enpresa mundua lehen eskutik ezagutzeaz gain, gehienek enpresan bertan egin izan dute master eta gradu amaierako lana.
Datu hau klusterran parte hartzen duen 10 fakultate eta eskoletatik bakar batena da eta 10 fakultate eta eskolek milaka ikasleentzat praktika hauek lortu dituztela esan egin behar da ehunka enpresekin batera. Eta hau ezagutzea ona eta garrantzitsua iruditzen zait.
Gaur hizpide dugun kluster berri honek bi helburu nagusi ditu: Bata graduko prestakuntza eta graduondoko bizitza osoko prestakuntza eskaintza garatzea. Eta horretarako fakultate eta eskola hauek beraien ezagutza eta ibilbidea aski ezaguna da.
Eta, bestea, unibertsitate ikerketa eragin eta enpresen arteko aliantza egonkorrak sortzea ezagutza sortu eta transferitzeko baita Euskadiko zientzia, teknologia eta berrikuntza politikei buruzko informazioa partekatzea ere.
Estrategian, beraz, unibertsitate eta enpresek dagoeneko egindako lanaren aitortza du abiapuntu eta ondoren helburu eta jarduera ildoak ezartzen ditu etorkizunari begira programa, proiektu eta tresnak proposatzen ditu eta goi hezkuntzaren aldeko politikak, enplegu aldekoekin eta politika ekonomiko eta industrialekin, lerrokatzen ditu prestakuntzaren eta ezagutza zientifiko eta teknologikoa transferitzearen bidez.
Nik aitortu behar dut dagoeneko paragrafo honetan gizartearen aldeko politikak ere faltan bota izan ditudala goi mailako hezkuntzarako Europar Batasuneko agenda berria dokumentuarekin alderatzen dodanean.
Porque en la comunicación de la comisión sobre una agenda renovada de la Unión Europea para la educación superior, hacen referencia a que los sistemas e instituciones de educación superior para ser eficaces en el ámbito de la educación, la investigación y la innovación, deben estar conectados a sus sociedades.
De hecho, habla de que la educación superior debe desempeñar su papel a la hora de enfrentarse a los retos sociales y democráticos de Europa. Y lo recalco porque el sistema universitario debe de dar respuestas a las necesidades de la sociedad.
Menciona también esta agenda, porque la propia estrategia vasca universidad-empresa hace referencia como no podía ser de otra manera a esta comunicación, y específicamente, este Clúster responde a uno de los puntos de la agenda renovada para la educación superior, la que habla de reforzar la colaboración entre la educación superior, la investigación y las empresas.
Jaurlaritzaren estrategian jasota agertzen da gure unibertsitateen eta Euskal enpresen eta instituzioen artean lankidetzan aritzeko marko bat behar dugu eta gu bat gatoz.
Kluster bat proposatu da, zeregin hau aurrera eramateko eta egokia ere bai. Harvarreko klusterren definizioan esaten den bezala arlo bereko enpresak, erakundeak eta instituzioak bilgune geografikoa da klusterra eta balio du produktibitate handitzeko beti ere lankidetzaren bitartez.
Eta horretarako ekarri dugu gaur guk ere gure proposamena, lankidetzaren bitartez, kluster honek eman dezakeena osatzeko eta hobetzeko asmoz, une honetan eta osaerari begira dituen gabeziak nabarmenduz eta osaera anitzagoa proposatuz.
Penaz ikusten dut Tellería jauna falta dela, lehen esan duen bezala ez duela ezagutzen gure plana, bueno, gaur gure planaren, desde luego, zati bat mahai gainean jartzen dugu.
Ez dugu ezer esateko klusterrean dauden fakultate edo eskolei buruz, Euskal Unibertsitate Sistemarako zentroak bertan agertzen direlako.
Arlo enpresarialean berriz, harritu egin gara. Gauza ezaguna da Eusko Jaurlaritzaren eskutik beti Confebask ikusiko dugula, eta juxtu kluster honetan Confebask egotea zentzuzkoa da. Ikaragarria dena gabezia da, besteak ez egotearena, ze, adibidez, unibertsitate eta enpresen arteko 2022rako euskal Estrategia testu inguruan aipamen berezi egiten da Donostian (...) urrian Europako Batzordean eta Eusko Jaurlaritzaren artean antolatutako foruma.
Bueno, Nazioarteko forum horretan, Euskal enpresaren ordezkaritza ez zen izan bakarrik Confebaskena, horretarako eta azaltzeko zeintzuk ziren goi mailako hezkuntza eta enpresen arteko kooperazioaren klabeak, aukeratu zen hizlaria ez da ordezkatuta egon Confebasken, ez da ordezkatuta egongo ere kluster horretan, Oronako zuzendaria zen, Produktu Berrien Garapenerako zuzendaria izan zen eta guztiz egokia izan zen gonbidapen hori.
Gure gizartean kooperatibek duten garrantzia garapenean berrikuntzan eta elkar lanean uka ezina direlako. Are gehiago eta urte luzez Euskal Unibertsitateko Sistema eragile askoekin lanean izan direlako. Eta hau da lehenengo puntua, guk eskatzen duguna, ekonomia sozialaren ordezkaritza ere onartzea.
Has gaitezen kooperatibekin, adibidez, guztiok dakigu horrela ikuspuntuen aniztasuna bermatuko duela, baina beste aipamen bat ere, en la comunicación de la Comisión sobre una agenda renovada para la educación superior, se habla de reunir a diferente sectores de le educación, las empresas y empleadores del sector público.
Si yo recordaba que hace 25 años estaba haciendo cooperación educativa en una empresa por las mañanas, la verdad es que lo que no he dicho es que esa empresa era una empresa pública, porque también las empresas públicas se han involucrado en la cooperación educativa, y desde luego, a lo largo de los años y desde el otro lado, desde la docencia, también he tutorizado a alumnos y alumnas de ingeniera que han realizado estas cooperaciones en empresas públicas, en ayuntamientos y en diputaciones.
La transferencia del conocimiento científico y tecnológico no debe olvidarse de los agentes públicos. En la estrategia del Departamento de Educación, se reconoce que hay que tener en consideración las necesidades presentes y futuros de empresas e instituciones, y desde Euskal Herria Bildu insistiremos en lo público, incorporémosla al Clúster.
Y si recordaba que hace 25 años estaba haciendo prácticas, hace alguno más de 25, también voy a recordar que como representante estudiantil en la Junta del centro, votábamos el cambio de horario para permitir facilitar a nosotros mismos en un futuro la realización de las prácticas educativas, y esa, la representación del alumnado, es otras de la que hemos echado en falta en la composición que ustedes nos plantean.
En pleno siglo XXI, el Clúster de formación, el que habla de formar capital humano en un sociedad que quiere ser avanzada, ¿no contempla que los propios interesados sean agentes activos? Desde luego, nosotros, Euskal Herria Bildu no comparte esa visión, y además ese papel activo viene marcado también desde Europa.
El espacio europeo de educación superior reclama una nueva figura para el estudiante como sujeto activo de su proceso de formación, de hecho, en el propio Estatuto del estudiante universitario, se establece que las universidades deben promover la participación en todos los grupos, de todos los grupos que la integran y que los estudiantes protagonistas de la actividad universitaria, deben asumir el compromiso de corresponsabilidad en la toma de decisiones, participando en todas los órganos de gobierno.
Por eso, pedimos que se incorpore una representación del alumnado vía los consejos de estudiantes.
Beste eragile bat, guretzat ere ezinbestekoa ere dena, sindikatuena da, enpleguaren politikarekin lerrokatu da, unibertsitateen enpresa estrategia, bat gatoz. Enpleguaz ari bagara, lan baldintzaz, lan harremanez, enplegu duinaz ere hitz egin behar dugu. Lanarena eskubide bat da eta eskubide horren defentsa langile sindikatuei aitortzen diegu.
Eta oso eragile baliotsuak jotzen dugu beraiek ere, guk...
...behar dugu. Lanarena eskubide bat da eta eskubide horren defentsan langile sindikatuei aitortzen diegu. Oso eragile baliotsuak jotzen dute beraiek ere. Guk gehitzea ere proposatzen dizuegu.
Eta orain galdera bat ere egin nahi dizuet: Klusterreko hasierako argazkietan zer da arreta deitzen zizuena? Argazki horretan niri behintzat gizonezkoen kopurua. Eta oso ondo dakit zein den proportzio erreala. Horregatik ere badago eragile bat garrantzitsua iruditzen zaigula bertan egotea, berdintasunaren alde egongo den eragile batena.
Argi dago ingeniaritzan, zientzian eta teknologia munduan emakumeak azpiordezkatuta gaudela. Europar Batasuneko agendan ere arazo hau azpimarratzen da. Ezinbestekoa da beheko mailetan politika aktiboak garatzea neskak ahalduntzeko matematika eta zientzia arloetan.
Ezinbestekoa da lan hori egitea gero goiko mailetan aldaketak gertatu ahal izateko. Baina ikasketa bukatu ostean ere ez da erreza izango. Uda honetan oso entzuna izan da Silicon Valley azalarazi diren arazoak eta emakumezkoek pairatzen duten gutxiestea ere. Lan handia dago aurrean, garrantzitsutzat jotzen duguna eta eskatzen dugu ere berdintasun eragileak bertan egotea.
Bukatzeko, nola ez, unibertsitate-enpresa estrategia hau bultzatzea eskatzea Eusko Jaurlaritzari. Elkarlana sustatu behar da. Euskal unibertsitate sistema eta enpresen artean, bai, eta sektore publikoekin eta boluntarioekin ere, Europar Batasuneko agendan jasotzen den moduan.
Eskerrik asko.