PINEDO BUSTAMANTE (EH Bildu, 2016-04-14):
Bai, egun on, egun on guztioi.
Azken aste hauetan Panamako paperak deritzon auziaren harira, hitz berri bat modan jarri da, offshore enpresak. Telebistan, egunkarian, interneten pil-pilean dagoen gaia da. Nobedade kutsuarekin, alegia. Baina, tamalez, hitz ponposo horren atzean dagoena ez da bat ere berria. Ez.
Aspaldi ezagutzen dugun gaia da. Zerga paradisuak. Boteretsuek, gehien dutenek, euren aberastasuna ezkutatzeko, ordaindu beharreko zergak ez ordaintzeko edo oso gutxi ordaintzeko eskura duten tresna bat da, besterik ez. Zerga paradisuek eskaintzen dizkien aukeretako bat da.
Nos encontramos ante un nuevo capítulo de la historia de un expolio, del expolio sistematizado y lamentablemente largamente consentido que trae como consecuencia que la Unión Europea, por ejemplo, se deje de recaudar 2 billones de euros al año a causa de la elusión y el fraude fiscal, o que en los países en desarrollo se estime un pérdida anual de unos 100.000 millones de dólares como consecuencia de la evasión de impuestos por parte de las grandes empresas.
Eta guzti honek, eragin zuzena du gu guztiongan. Ezberdintasun sozialak gero eta handiagoak diren honetan, arrakala soziala zabalduz dagoenean, aberatsenen eskuetan mundu mailako aberastasuna izugarrizko abiaduran metatzen ari da.
Hona hemen zertzelada batzuk. Oxfamen datuen arabera, adibidez, 2015ean mundu mailako 62 pertsona aberatsenek zuten aberastasuna 3.600 milioi pertsona pobreenek zutenaren berdina zen. Datu hau 2010ean 388 pertsona zen.
62 pertsona aberatsek duten aberastasuna, % 44a hazi egin da azken bost urteetan. Guztira, 62 pertsona hauek, 1,76 bilioi, bilioi dolar metatzen dituztelarik.
Zerga paradisu eta euren esanetara dagoen ondasun handien kudeaketa industria erraldoiak bermatzen dute aberastasun hori ez dela inolaz ere birbanatzen eta gobernuen kontroletik kanpo mantentzen dute.
Por medio de los paraísos fiscales y las múltiples herramientas que estos les brindan, algunas grandes empresas, jefes de estado, directivos de multinacionales, miembros de casa reales, deportistas de élite, artistas, en definitiva, miembros de las élites sociales escapan del control del cisco y, por ende, de hacer la aportación que les corresponde a las arcas públicas para el sostenimiento de los servicios públicos de los que todos y todas disfrutamos.
Son estas mismas élites las que se han beneficiado del rescate a la banca, de la amnistía fiscal, de las reducciones de impuestos injustificadas, mientras las clases trabajadoras soportan los recortes sociales y tienen que escuchar que son sacrificios necesarios por haber estado viviendo por encima de sus posibilidades.
Azken finean, zerga elusioa eta iruzurraren ondorioz biltzen ez denak, aurrekontu publikoak estutzen ditu eta hau ongizate Estatuaren ezaugarri diren oinarrizko zerbitzu publikoek kontra doa.
Hau guzti hau, krisi ekonomikoa bizi izan dugun azken urte hauetan agerian geratu da, baina, hala ere, zerga politika tamalez ez da zuzendu. Are gehiago, okerrera joan da.
Azken urteetan zabaldu egin den ideia bat da, mantra bat esango nuke nik, aberatsek eta enpresa handiek zerga tasak baxuak izan behar dituztela nolabait hazkunde ekonomikoa berpizteko eta honek guztion onura ekarriko duela.
Ez gara oso urrunera joan behar era honetako arrazonamenduak entzuteko. Hemen, gure artean, behin baino gehiagotan entzun izan ditugu. Sozietate Zergetan hainbat eta hainbat txikipen mantentzeko, Aberastasun eta Fortuna Handien Gaineko Zergaren kontrako erasoa justifikatzeko edo Sicav delakoen pribilejiozko zergapetzea argudiatzeko.
Zerga paradisuen aitzakia dela medio, deslokalizazioa aitzaki moduan erabiliz, gobernu ezberdinek aberatsenen eta enpresa handien zergapetzea gero eta txikiagoa egiteko lasterketa ero batean sartu egin dira. Guztia kutxa publikoak zigortuz.
Mundu mailako zerga elusio eta iruzur sistema honek ongizate Estatua mantentzeko eta garatzeko funtsezko diren hainbat eta hainbat baliabide irensten ditu egunero lehen mundua deritzon honetan, bai, baina okerrena dena, herri pobreei ez die aukerarik ematen zulotik ateratzeko.
Mundu mailan, azken urteetan, krisiaren urte gogorrenetan...
...herri pobreenei ez die aukerarik ematen zulotik ateratzeko. Mundu mailan azken urteetan krisiaren urte gogorrenetan zerga paradisuenganako mesfidantza hasi egin da. Urteetan sistemaren parte moduan ikusi izan dira zerbait exotikoa, ia anekdotikoa, baina krisia gogortu ahala agerian geratu egin da euren benetako papera.
Testuinguru honetan aipatu behar da adibidez, (...) Nazioarteko Abokatuen Elkargoak zerga elusioa giza eskubideen urratze moduan definitzen duela, eta munduko bankuko presidenteak pobreak kaltetzen dituen ustelkeria mota bat moduan ezagutarazten duela.
Aipatutako gizartearen mesfidantza horrek behartuta, eta, zerga bilketan murrizketak ikusita iruzur eta elusioaren kontrako neurriak hartu behar izan dituzte gobernu desberdinek gure inguruan. Hor dugu esate baterako, Europar Batasunak azken urteetan martxan jarri izan dituen hainbat neurri, eta berriki iragarri dituenak ere, bereziki enpresa handiei zergatzeari dagozkionak eta zerga paradisuak identifikatzearen ingurukoak.
Baina denok dakigu herri ezberdinek jarri izan dituzten trabak. Neurri aurrerakoiak aurrera ateratzeko, denok buruan ditugu Luxleaks izan zen eskandalua edo zenbait enpresa handien trikimailuak, adibidez, Irlandan ordaintzeko sozietate zerga eta ez beste Europako herrietan. Tamalez bidean dauden neurriei ere trabak jarriko dizkietela aurreikusten dute ere Europako agintariek. Izatez, aspaldi indarrean egon behar zen zerga paradisuen eta zerga jardute kaltegarrien aurkako mundu mailako akordio bat, hori delako ezberdintasun sozialen kontrako neurri garrantzitsuenetariko bat.
Orain dela 15 bat urte OCDEk jada proposatu zuen herriek bertan behera utzi behar zituztela zerga paradisuekin indarrean zituzten zerga akordioak, baina berez zerga paradisu moduan funtzionatzen OCDEko hainbat herriek eta enpresa handienen egoitza direnek, eurek batera akordioa blokeatu egin zuten orain dela 15 urte eta ez zen inolako aurrera pausurik gauzatu.
Berriki, OCDEk BEPS delako proiektua zerga oinarrien erosioaren eta irabazien lekua aldatzeko kontra garatu egin du. Hori oinarri izanik, martxan jarri nahi dira Europar Batasunetik hainbat neurri, zerga informazioaren elkar trukatzea tresna nagusi moduan erabiliz.
Baina ez du ematen kasu honetan ere ez, egin beharreko guztia egin denik. Berriz ere labur geratu egin da proiektua presio ezberdinak direla medio. Hala ere, guk espero dugu Europa mailan iragarritako neurriak martxan jartzea.
Eta guzti honen aurrean hemen, gure inguruan, zerbait gehiago egin behar dela urte dugu. Hemen ditugun baliabideak erabilita ere, gure ekarpena egin diezaiokegu zerga paradisuen kontrako borroka erraldoi honi.
Ante esta situación aquí no podemos quedarnos de brazos cruzados, no debemos quedarnos esperando a que otros actúen por nosotros. Es muy fácil apelar a instancias europeas o escudarse en que éste es un tema a nivel mundial, y que por lo tanto, las medidas deben de ser las planteadas por la propia Unión Europea o por la OCDE y así pensar que ya está todo hecho. Pero no, no está todo hecho, desde aquí se puede y se debe actuar. Sabemos que esta es una lucha titánica, pero creemos firmemente que debemos tomar medidas a nuestro nivel, sí, obviamente, pero medidas a fin de cuentas.
Y por eso traíamos aquí nuestra propuesta. Hoy nos tenemos que alegrar del acuerdo alcanzado, y queremos agradecer a los firmantes la voluntad a alcanzar el acuerdo. Queremos agradecer especialmente al Partido Socialista que desde el inicio mostró voluntad de hacer un acuerdo y de lograr un acuerdo lo más amplio posible.
Proposamena oso argia izan da eta da. Ezagun dezagun behingoz, hemen, gure herrietan aritzen diren enpresek zerga paradisuetan filialik duten, eta hori behin ezagututa eta zerrenda publiko eginda, dagozkien zergak hemen ordaintzeko eskatu. Hemen duten jarduera ekonomikoarengatik hemen egin behar duten zerga betebeharra betetzea da gure helburua, eta pausu bat gehiago emanez eskatzen dugu enpresen erantzukizun soziala arautzean enpresek zerga paradisutan egoitzarik edo filialik ez izatearen ezinbestekotasuna adieraztea, ezinbestekoa.
Zergatik? Ba oso arrazoi sinple bategatik, enpresen erantzukizun soziala erreala izateko pausu bat gehiago eman behar delako eta ez bihurtzeko zenbait enpresa handiek euren irudia zuritzeko erabiltzen duten marketin estrategia soil bat. Laugarren puntuan eskatzen da (...) mekanismoa berrindartzea eta bosgarrenean, Europar Batasunari eskari zuzena egiten diogu zerga politika progresibo, aurrerakoi eta justuago baten alde eta iruzur eta zerga ihesaren kontrako neurriak hartzeko.
Gaur benetan uste dugu Legebiltzar hau argi eta garbi agertu behar zela zerga paradisuen kontra, ez era ponposo batean, ez inora ez doazen adierazpenekin. Gaur gu neurriak planteatu behar zirela pentsatzen genuen, eta hori izan da gure legez bestekoaren helburua, hori izan da eta da EH Bildutik argi daukagun bidea. Azkenean lortutako akordioak bide honi jarraitzen dio eta pozten gara benetan. Orain guztiok adostutakoa betearaztea izango da gure eginbeharra, guztiok adostutakoa bete egingo dela ziurtatu behar dugu.
Besterik ez. Eskerrik asko.