KORTAJARENA IBAÑEZ (EH Bildu, 2017-01-26):
Mahaiko buru anderea, legebiltzarkideok, arratsalde on.
Enplegua eta lanari dagozkion ardurak bi sail ezberdinetan kokatzeaz eta horren ondorioetaz hitz egitera gatoz gaur Legebiltzar honetara. Gaurkoa guretzat ondorio larriak izan ditzakeen erabaki baten inguruko eztabaida da eta, are gehiago, gure ustez Gobernu honen ahuleziak agerian uzten dituen gai baten gainean arituko gara.
Gaiaren nondik norakoak kokatzeko utzidazue kontatzen orain egun gutxi gertatuko pasadizo bat. Badakizue sindikatuek eta Patronalak oinarrizko akordio bat sinatu zutela orain dela egun gutxi eta oraindik akordio horri edukiak gehitzea tokatzen baldin bada ere, akordioa sinatuta eta berehala Urkullu lehendakariari galdetu zioten akordio honen inguruan eta ondoren gai honetan erreferentzialtasuna duen sailburuari.
Eta hor lehen nahasmena: Pantailan San José andrea agertzen zen baina azpitituluetan Artolazabal andrea. Gaiak eskatzen duen logikarekin funtzionatu zuten medioek egoera horretan, bestelako logikekin, zuek ezagutuko dituzuen logika batean oinarritutako banaketa horrek sortutako nahasmen hau lehena izan da. Baina seguruenik etorriko direla aurrerantzean bestelako batzuk, mugak oso lausoak direlako. Gerta daiteke nahasmen horiek zuen artekoak ere izatea. Esango nuke gaiak banatzerakoan eta gai horien norabidean nahasmenak etorriko direla, dagoeneko etorri ez badira.
Enplegua lehentasun sozial nagusi duela iragarri digu Jaurlaritza berriak. Enplegu politiketan Jaurlaritzak dituen gaitasun eta baliabide guztiak erabiliz enplegu gehiago eta kalitate hobekoa izatea du helburu. Enplegua Jaurlaritza osoaren ekintza politikoaren oinarrizko ardatz izango bada, armoniak sustatu beharko dira, besteak beste, enplegu politika espezifikoak, formakuntza, kualifikazioa eta birziklapen profesionala, lan harremanak, balizko elkarrizketa soziala eta parte-hartzea, eta enplegu politika pasiboen kudeaketa.
Gainera, guzti hau aurrera eramateko beharrezkoak diren gaitasun eta baliabide guztiak era eraginkorrean kudeatzea ezinbestekoa izango da. Kontua da nola helduko dion Jaurlaritza honek erronka honi. Galdera asko sortzen zaizkigu guzti honen inguruan, argitasun gutxi, eta duda eta kezka asko.
Aipatu dizkizuedan hitz hauek ez dira gure taldearen hitzak. Zuek zuen Gobernu akordioan eta Urkullu lehendakariak bere lehen hitzartzean jasotako hitzak dira. Hitzez hitz jasotakoak gainera. Baina asmoak asmo eta hitzak hitz, zoritxarrez irizpide hauek ez dira nonbait aintzakotzat hartu Jaurlaritza berriaren eraketan.
Eta bi sail ezberdinetan kokatu ditu enpleguaren inguruko gaiak: Lan harremanak eta Gizarte Segurantza, Lana eta Justizia Saila alde batetik, eta Enplegu Politika eta Lanbide beste alde batetik; Enplegu politika pasiboak batetik eta politika aktiboak bestetik.
Baina nola bermatu daiteke antolaketa honekin gaiak eskatzen duen osotasuna? Kuriosoa da edo aipagarria behintzat lehenengo astean Arantxa Tapia sailburuak egindako agerraldian bere sailaren inguruko gaiak eta elementuak batean kontzentratzearen garrantziaz aritu zela. Erronka handiei erantzun sendo eta integrala eman ahal izatekoa beharrezkoa zela dena batean kontzentratzea azpimarratuz. Baina itxuraz Tapiaren sailerako balio duenak ez du balio enpleguaren erronka honi heltzeko.
Antolaketa honek, gure iritziz, kudeaketa eta koordinazioak zaildu egingo ditu, eta funtsean lehentasuna bezala agertzen den auzi honi ezingo zaio behar den eraginkortasunez heldu. Guretzat Gobernu honen ahulezi bat agerian uzten du, izan ere, Jaurlaritza berriak bere buruari jarritako helburu sozial nagusi horri eman ahal izango dion erantzuna konprometitua geratzen da.
Eta gu ez gara arrisku honen egoera hau agerian utzi dugun bakarrak. Sindikatuak ere San José andrearekin izandako lehen bilera horietako batean aipatu diote, banaketa hau ez dutela gustuko. Prentsan ere agertu dira banaketa honen inguruko kontrako posturak eta ulertezintasunak.
Eta guzti honetaz gainera, bitartekoak ere bikoiztu egin beharko dira. Jakin nahiko genuke zenbateko gain-kostea duen Jaurlaritza honentzako honako planteamendu honek, honako banaketa honek.
Baina beste galdera bat ere sortzen zait bidean. Norabidea zein den adostua duzue? Ze gaur kasualitatez Artolazabal hemen egon denean San José ez zegoen, eta San José dagoenean Artolzabal ez dago.
Baina adostasuna eta begirada konpartituak bermatuak daude gai hauetan? Zalantzak ditugu egia esateko. Begirada konpartitua dago adibidez pentsio sistema propio bat aldarrikatzean? EAJk hainbestetan egin duen aldarri horren inguruan? Bisioa konpartitua dago? Ze prentsan agertu diren zenbait adierazpenen ildotik esango genuke hori ez dela horrela.
Transferentzien kudeaketa eskatuko dugu edo transferentziak osoki benetan kudeatu nahi ditugu? Ez dakit, ez daukat argi.
Kalitateko enpleguaz hitz egitean gainera funtsezkoak dira lan harremanak. Eta lan harremanak, ikuskaritza eta lan osasuna enplegu sailetik kanpo geratu dira. Ulertzen ez dugun modu batean.
Behin eta berriro esan dugu kalitatezko enplegua sortzeko asmoan ezinbestekoa dela lan-harremanetarako esparru propioan aurrera pauso handiak egitea. Are gehiago, lan-harremanetarako esparru hori gehiengoekin adostua izan behar duela eta ez bakarrik interes jakin batzuk defenditzen dituztenekin.
Eta hemen ere beste mila galdera. Elkarrizketa mahai horretan elkartuko ote dira gehiengo horiek? Nola egikarituko da zentzu honetan lan esparru propio hori sortzeko beharrezkoa den lidergo hori? Berriz ere ikusten dugu hitzen eta ekintzen arteko aldea nabaria dela. Deklarazio hutsetan geratuko direla alderdi jeltzaleak gai hauen inguruan esandako guztiak. Hala izango da Urkullu jauna?
Enplegua eta erreaktibazio ekonomikoa elkarrekin doazela erantzuten dugu behin eta berriro, banaezinak diela. Ba hau horrela dela ukatu gabe, enplegu politika pasiboak eta aktiboak ere hala dira, banaezinak.
Enpleguaz ari garenean ezinbestekoa dugu lan baldintzetaz eta lan-harremanetaz hitz egitea. Ezinbestekoa formakuntzaz aritzea. Ezinbestekoa era berean babes sistemaz hitz egitea. Langabezia era integral batean kudeatuko duen sistema batetaz hitz egitea. Beharrezkoa da gizarte segurantzaz hitz egitea, pentsioetaz hitz egitea. Orotan denetaz hitz egin beharra dugu, guzti-guztiak bizitza baldintza eta bizitza kalitatearekin erabat loturik daudelako.
Zentzu honetan pausoak eman beharrean gaude. Hala uste dugu guk. Bizitza baldintza duinak bermatuko dituen sistema oso baten aldekoa izan beharko luke apustuak, eta ez bestelakoak.
Erroka handia, maiuskulua, erantzun eta estrategia oso eta sendo bat eskatzen duena, fisurarik gabekoa, harmonikoa eta baliabideak ondo kudeatuko dituena. Efizientea eta eraginkorra. Baino zuen erabakiak guretzako behintzat ez du ez hanka eta ez buru. Kromo jokoetan aritu zarete. Zuen akordioan Alderi Sozialistari lekutxo bat egiteko eginiko banaketa bat da hau. Gainontzeko guztiak ulertezinak. Guzti honengatik, enplegua eta lanari dagozkion ardurak, ardura guztiak, sail bakarrean kokatzea eskatzen dugu gaur. Eta espero dugu Legebiltzar honetako gehiengoak ere bat egitea gure eskari honekin.
Enplegu sortzearen erronka, kalitatezko enplegua sortzearen erronka konpartitua bada, eta hala dela uste dut nik, egin dezagun aurrera zentzuz eta gardentasunez. Gaiak eskatzen duen seriotasun eta indarrez.
Eskerrik asko.