ZULAIKA PORTILLO (EH Bildu, 2016-03-17):
Eskerrik asko mahaiburu andrea eta arratsalde on guztioi.
Beste batentzat lan egitea edo norberarentzat lan egitea enplegua izateko bi era ezberdin, baina bata bestea bezain baliagarria. Baina denok beste baten menpe lan egiteko gai ez garen bezala, denok norberarentzat lan egiteko ere ez gara gai.
Eta enplegu politikak ezin dira abiatu guztiok ekintzaileak izatera. Ekintzaileak hainbat trebetasun izan behar ditu, eta jarrera berezia ere izan behar du negozio ideia bat abian jartzeko. Txikitatik gure inguruan, bai familian, bai eskolan hezitzen gaituzte beste batentzat lan egiteko. Aldiz, oso gutxitan abiarazten gaituzte geure ideia abian jartzera, eta horretarako behar diren gaitasun horiek garatzera. Gaur egun goi mailako hezkuntzan badaude hainbat programa ekintzailetasunari buruz, batez ere lanbide heziketa ikas zentroetan, urrats bat esate baterako edo unibertsitatean.
Baina egia da lehenengo eta bigarren hezkuntzan gehien landu beharko liratekeen ekintzailetzarako behar diren gaitasunak, beti ez direla era integral batean lantzen. Are gehiago, lantzen diren gaitasunak batez ere ekintzaile mota zehatz bati begirakoak baino ez dira. Norbanakoaren lehiakortasuna, anbizio ekonomikoa, eta abar.
Eta ideia horrekin lotzen dut gaur adierazi nahi dudan bigarren ideia. Zer motatako ekintzailetasuna sustatu nahi dugu?
Normalean, ekintzailetasun kulturari buruz hitz egiterakoan, bai programa ezberdinetan, bai ekintzailetasunari buruzko aldizkari desberdinetan jartzen diren adibideak, gaur egun milioi gehien dituzten zerrendetan agertzen diren enpresari arrakastatsuenen adibideak dira.
Nola hasi zen Amancio Ortega Inditex taldearen jabea adibidez, edo Steve Jobs, Appleko sortzailea. Gaur egun enpresari arrakastatsuenetarikoa da nahiz eta bere langileekiko jarrera izugarri zekena izan.
Gaur egun, arrakastatsuak diren enpresarien zerrenda guztietan agertzen direnak, beraien fakturazioaren arabera edo hobeto esanda, etekin ekonomikoaren arabera, zifra monumentalak lortzen dituztenak dira. Baina berdin da gizartearekiko izan duten jarrera, edo izugarrizko etekin horiek nola lortu dituzten. Zer nolako esklabutza motara makurtu dituzten bere langileak.
Zarako produktuak ekoizten dituztenak esate baterako, edo produktu horiek ekoizteko, ingurumena errespetatzen duten ala ez kontutan hartzen diren irizpideak, lortutako kapitala baino ez da.
Eta zer esan beste behin arlo honetan ere, zerrenda horietako emakumeen inbisibilizazioari buruz. Ez daude ala? Norbaitek badaki nor zen Rosalia Mera? Bai tristea, ezaguna izatea, "la mujer de" izateagatik. Edo norbaitek badaki nor den Irene Milleiro adibidez, inbisibilizazio hauek ere ez dira kasualitatez ematen.
Negozio ekintzailearen eta ekintzaile sozialaren arteko ezberdintasun nagusiena da, lehenak etekin ekonomikoa duela helburu bakarra, eta bigarrenak, aldiz, eraldaketa soziala, gizarte berdintsuago eta justuago xede.
Zorionez, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan jada abian jarri dira ekintzaile sozialek sortutako ideiak. Eutokia adibidez, mota horietako bat da, oso ekimen interesgarria guretzako. Baina zoritxarrez, oraindik gutxiengo bat dira gure ehun enpresarialean. Ia ia salbuespena baino ez dira. Horregatik mota honetako ekimenak sortzeko beharrezkoak diren gaitasunak eta baloreak txikitatik garatzeko programak ezarri behar dira. Kontuan izan behar dira ekintzaile kultura sustatzerakoan.
Aurreko guztiagatik, gure zuzenketa erroldatu genuen, eta horrela dio: "Legebiltzarrak Jaurlaritzari eskatzen dio, ekintzailetza kultura sustatzeko programak habian jartzea, lankidetzan baloreetan oinarrituta bereziki, gizarte ekonomiaren ezaugarriak zabalduz".
Garrantzia handikoa iruditzen zaigulako ekintzailetasun kultura sustatzerakoan, gizarte ekonomian oinarritzen diren printzipio eta baloreak sustatzea. Sortzen dugun ehun enpresariala zuzenki lotuta dagoelako gizarte ereduarekin.
Eredu sozial eta justuago bat eraikiko dugu. Eredu horrek mantendu beharko dituen ardatz guztiak...
...gizarte ereduarekin. Eredu sozial eta justuago bat eraikiko dugu eredu horrek mantendu beharko dituen ardatz guztiak printzipio horietan oinarritzen diren heinean.
Hiru taldeen arteko erdibideko bat sinatu da eta guk bozketa puntuka eskatuko genuke erdibideko horren inguruan, nahiz eta gure irizpidea edo zuzenketa barneratuta ez den gelditu, puntuka bozkatzea onartuko bazen, lehenengo puntuan abstenituko ginateke.
¿Por qué? Hace referencia a la Ley de Emprendedores y bueno, nosotros no estamos muy de acuerdo con esa ley. Pero por otra parte, sí que, como ha dicho la portavoz del grupo proponente, hace referencia también a traer los resultados del Plan Interinstitucional de Apoyo a la Actividad Emprendedora. Entonces, lógicamente no vamos a hacer en contra de ello. Nos parece interesante también conocer bien los resultados.
En el segundo punto votaríamos a favor porque estamos de acuerdo con que se aumente las inspecciones en este sentido, pero también aquí habría que remarcar que no solamente en dirección a los falsos autónomos, en todos los ámbitos, en la Inspección de Trabajo tendría que fortalecerse y realizar más inspecciones. Y en el tercer punto, también votaríamos a favor.
Para terminar, también me gustaría terminar con dos ideas. Bi ideiekin bukatuko nahiko nuke. Bata, ekintzailetasuna gure ustez ezin da inolaz ere langabezi tasa altuarekin bukatzeko tresna magikoa, ez delako eta ezin delako izan errezeta magikoa denontzat. Lehen esan dudan bezala, denok ez gara gai proiektu enpresarial bat abian jartzeko eta are gehiago, ikusi dugu adibide ugari non prekarietatean dauden pertsonak enpresarial proiektu bat abian jartzerakoan beraien prekarietatea areagotzen baino ez denean.
Eta beno, gizarte ekonomiak bultzatzea ezinbestekoa da horregatik. El Plan Interinstitucional de Apoyo a la Actividad Emprendedora guk ere sartu genuen gizarte ekonomian oinarritutako zenbat enpresak indikadore bat bezala sartzea.
Beraz, horregatik, gaur baietza emango diogu ekimen honi. Baina beno, ildo honetan sakontzea oso garrantzitsua iruditzen zaigu.