BERASALUZE LAZKANO (EAJ, 2018-06-21):
Bai, eskerrik asko, legebiltzar-buru anderea eta egun on guztioi.
Beno, ekainaren 8ko Kontroleko Osoko Bilkuran egindako interpelazio baten ondorioz aurkeztutako mozio bat dugu eztabaidagai, gure ikastetxeetako jantokietan gertatzen den zarataren inguruan aurkeztutako mozioa.
Eta beno, ba haurrek egiten dituzten oihuen eta barrei zarata deitzea, egia esan, ez zait gehiegi gustatzen baina aitortu beharra dago une askotan eremu horietan zarata handia egoten dela, ez?
Eta ez bakarrik haurrena, baizik eta jantokietan konkretuki bertan lan egiten duten helduen ahotsak ere gehitu behar ditugu zarata hori handitzera, eta baita ere bertan egunero erabiltzen duten tresneriak ere bere ohiko zarata du eta horrek ere zarata handitzera dudarik ere, bere papera jokatzen du.
Ikastetxeetan orokorrean gertatzen da zarata, ez bakarrik jantokietan edo jolas eremuetan, baita geletan ere. Eta horrek bertan lan egiten duten irakasleei ere esfortzu bat eskatzen die beraien lana ondo egiteko, haurrei ere kontzentraziorako beste esfortzu handiago bat eskatzen die eta emaitza beharbada ez da izan beharko lukeen bezain ona.
Baina beno, gaur jantokiari buruz hitz egitera etorri gara eta hor gertatzen den arazoa ere identifikatua eta nik esango nuke kontutan hartutakoa dela Jaurlaritzaren aldetik.
Hezkuntza Saila aspalditik ari da gai honen inguruan lanean eta lehen ere aipatu da, bi eremuetatik abiatutako lana. Alde batetik, zarata neurtu eta neurri zuzentzaileak martxan jarriz, nire ustez logikoa delako zarata sortzen den gunean bertan neurriak hartzea.
Eta horren inguruan aipatu da baita ere sentsibilizazioa eta heziketa ezinbestekoa dela zarata gertatzen den eremu horretan murrizteko, eta landu behar da ikasleekin ezik irakasleekin eta baita ere bertako langileekin.
Espazio fisikoaren gainean jardun behar baita ere baina beno, beste lan hau jarduketa horren osagarria izan behar du eta ikastetxe guztietan dago zarata eta soinu unitate bat, ikastetxeek eskuetan daukatena beren inguruan heziketa berezi hau ere martxan jartzeko.
Nola ez, jantokiak egokitu egin behar dira eta aipatu da baita ere legeak gehienezko dezibelio kopuru bat ezartzen duela jantokietako eta egia da egin diren neurketetan dezibelio kopuru hori askoz ere altuagoa dela, eta ezin dela onartu horrek sortzen duen kutsadura nabarmena delako eta eragin zuzena daukalako bertan dauden pertsonengan eta kontutan hartzen baldin badugu gainera oso adin txikiko umeak egoten direla egunero eremu horietan, ba eragina beraien osasunerako ere oso kaltegarria dela.
Hezkuntza Saileko Prebentzio Sailetik ere zerbitzuetatik ere ari dira lanean. Nik uste dut gainera lan koordinatu eta konpartitu bat izan behar duela ikastetxeak eskatzen duenean, batez ere egiten delako aurre arazo honi; eta horregatik esaten genuen baita ere gure zuzenketan ondo dagoela neurketak egitea zentroetan, baina agian koordinazio hori ere balioan jarriz, agian ez da beharrezkoa ikastetxe guztietan, ikastetxe batzuetan arazoa behintzat egin daitezkeen obren aldetik eta konponduta egon daitekeelako.
Beste gauza bat da, ba beno, beste kanpaina horiek, hezitzeko, umeak kontzientziatzeko, zarataren ondorioak zeintzuk diren eta abar, egin beharko direla. Baina nik uste dut, behar-beharrezkoa dela behintzat prebentzio zerbitzuetatik aztertzerakoan, ikastetxeekin batera egitea lan hau.
Sailburuak bere interpelazioari erantzuterakoan esan zuen baita ere, 2010ean 10 ikastetxeekin ekimen pilotu bat ere jarri zela martxan eta beno, emaitza onak eman dituela eta beharbada hedatu behar da baita ere esperientzia hori beste ikastetxe batzuetara.
Gauza asko egin al dira, ez da behar-beharrezkoa agian jantokiak goiti behera eraldatzea, baizik eta obra txikiagoekin ere, ba beno, zarataren arazoa asko konpondu daiteke.
Eta interpelazioan ere bai, erantzunean esan zuen, hainbat gauza egin direla. 2016-2017 kurtsoan zehar ere, eta ez bakarrik jantokietan; azkenean hezkuntza sistemaren barnean, beste hainbat eta hainbat eremu daude zarata handia egoten dena. Eta adibidez, hezkuntza profesionaleko eremuetan, zarata asko egoten den aula edo beno, beste baliabide batzuk ere badaude eta hor, obra txikien aurrekontuaren bidez hainbat eta hainbat gauza egin dira.
Semaforoen kontua aipatu da, pixkat erridikulizatuz nire ustez eta uste dut ba beno, umeen munduan murgiltzen baldin bagara, agian horrelako gauzak beno, beharrezkoak direla eta gainera, umeen mentalitatetik ikusita, ulergarria baita ere, soinuaren neurketa hori, koloreen bidez adieraztea, ba uste dut martxan jarri diren momentutik, ba beno, horretan adituak direnek, horren inguruan ere egingo zutela gogoetaren bat eta uste dut ez dela erridikulizatzeko neurri bat.
Nire aldetik eskerrak eman baita ere Bengoechea andreari. Uste dut berak bere mozioa iragarri zuenean, babeserako mozio bat iragarri zuen eta ez aurkako mugimendua, eta uste dut, beno, gai izan garela kontu garrantzitsuenetan behintzat adostasun batera iristeko.
Badirudi, Elkarrekin Podemos eta EH Bilduren aldetik ez dela erdibidekoa sinatu, agian jangelako zaintzaileen ratioen inguruan bigunegia edo izan delako adostu dugun puntua. Baina nik uste dut baita ere hori agian ez dela gaur eztabaidatu beharreko kontu bat.
2000. urteko aginduak argi esaten du non erabakitzen den eskoletako zaintzaileen ratioen kontua eta sindikatuekin ere adostu beharreko kontu bat da eta uste dut, orain hilabete gutxi, pare bat hilabete, itxi zela baita ere jantokietako eta garbitasuneko sektorearekin akordio bat. Eta hori guztia ere hor landua zegoela. Hala ere, adostu dugu, ikerketa bat egitea, berrikustea ratioen kontu hori eta ikusiko dugu ze emaitza ematen duen.
Eta lehen esan dudana, jantokien inguruan egin behar direla obrak, hobekuntzak, zaratak ekiditeko, baina berebiziko garrantzia du baita ere, bertan ibiltzen diren gure haur eta gaztetxoak hezitzea.
Ziur nago, etxeetan bazkaldu eta afaltzen duten garaietan ez dutela ikastetxeetako jantokietan ateratzen duten zarataren erdirik ere ateratzen. Uste dut etxeetan gurasoek ere ardura handia daukagula gure seme-alabak hezitzerakoan, eta baita ere uste dut hezi behar ditugula, etxetik kanpo daudenean ere, behar bezala portatzen eta ibiltzen. Eta hor sartzen da baita ere besteekiko izan behar den errespetua eta nola ez, ahalik eta zarata gutxien ateratzea, egunero mugitzen diren eremu horietan.
Beraz, beno, zoriondu nahi dut, uste dudalako nahiz eta bi taldeek puntuka bozkatzea eskatu duten, adostasuna handia dela, uste dut denok ados gaudela zerbait egin behar dela kutsadura akustikoaren arazo hau konpontzeko.
Baina uste dut baita ere gaiak batez ere interpelazio baten ondorioz aurkeztutako mozio baten eztabaidan gaudenean, hor hitz egindakoaren eremura mugatu beharko ginatekeela, eta ez hemen aprobetxatu ere aukera, Arroyabe anderea, aipatzeko, agian egunen baten, zizareren bat egon daitekeela ikastetxeen bateko menu batean. Ez dut uste hori gaur hemen esateko kontua denik.
Eskerrik asko.