IRIARTE OKIÑENA (EH Bildu, 2019-09-20):
Mila esker, lehendakari anderea. Berriz ere arratsalde on, Urkullu jauna.
Egia esan ez da erraza jakiten nori erantzun behar zaion batzuetan Urkullu jaunari edo Egibar jaunari. Egibar jauna, ez zait ahaztu, edozein kasutan, ez da Gobernua oposizioaren kontrola egin behar duena, lezio gutxiago eman, behatokiarena iaz ere esan zenidan, eta behatokiarena da datuak erakusteko beste modu bat.
Nik ez dizkiot ukatu Urkullu jaunari berak emandako datuetatik asko eta asko eta ez dut egin nahi izan gainera egoeraren ikuspegi katastrofiko bat. Nik esaten dudana da argazkia egiten dugunean, argazki horretan agertu behar dutela indarrean jarri genitzakeen gauzak eta ahuleziak non ditugun ere erakutsi behar dugula, era askoz ere eraginkorragoan egingo dugulako, diagnostiko bat herri honek behar duen maila hartzeko.
Uste dut hori horrela dela eta Jaurlaritzak datu batzuk jarri ditu mahai gainean. Uste dut kontraste hori egitea garrantzitsua dela, uste dudan bezala garrantzitsua dela Espainiari begiratu beharrean, nahiz eta gaur esan didazuen asko begiratu diodala  - ez zen nire asmoa, edozein kasutan - , Europari begiratzea.
Eta soldata arrakalan urruti gaude eta langabezian lehen esan dudan bezala ere bai, eta iraunpentzeko langabezian ere bai, eta beste zenbait arlotan ere bai. Eta uste dut gure erreferentzia izan beharko luketela gu baina aurrerago eta gu baino hobeto dauden Europako herrialdeak Espainiako okerrago daudenak baino.
Gauza bera esan dezakegu hezkuntzaz ikerketa garapenaz, eta gainerako arlo guztietaz. Eta hori da ni egiten saiatu izan naizena. Uste dut gainera ariketa hori egin beharra dagoela eta ariketa hori egin beharra dagoela are eta gehiago nik azkena egin dudan proposamenarekiko, eta nik azkena egin dudan luzatu dudan elkar-lana aztertzeko. Beraz, horixe da lehenik eta behin esan nahiko nukeena.
Urkullu jauna, aklaratzea nahiko nuke kontzertu politikoaz ari zarenean zer esaten duzun: ¿Concierto Económico es la garantía de una relación bilateral basado en el respeto y la igualdad de las partes? ¿O no lo es? Porque hemos acordado en este parlamento un acuerdo en el que planteamos una relación distinta con el Estado, una relación bilateral con garantías efectivas para que pueda ser bilateral, un acuerdo pactado con el Estado, y un acuerdo en el que también el derecho a decidir pueda tener una cabida y una manera de ser llevado a cabo, y eso es lo que ha acordado este Parlamento.
Hori da Parlamentu honek onartu duena eta ikusiko dugu adituek zer egiten duten. Edozein kasutan, mandatu oso argi bat daukate eta da Parlamentu honek onartutako oinarri eta printzipioak jasota egin behar dutela, hain zuzen ere, testu idatzi hori.
Ez dakit gaizki ulertu didazun edo gaizki esan dudan. Nik akordioa ahalik eta zabalena izatea nahiko nuke dudarik ez ezazu eduki. Gaur esan dut eta esan dut akordioa itxi genuen momentu beretik ere, hori beti esan dut nik eta ez ezazu zalantzan eduki. Hemerotekari begiratzea besterik ez duzu nik zurekin egin behar dudan bezala idatzi zenuen artikulu hartan, honi buruz ere gauza bera.
Eta, ez dakit, batzuetan pentsatzen dut nahi ote zenuketen gu egotea, hain zuzen ere, beste muturrean esanaz ez dugula akordioa zabaldu nahi. Guk akordioa zabaldu nahi dugu baina bi galdera egin ditut. Akordioa dena da momentu honetan: Euzko Alderdi Jeltzalea, Euskal Herria Bildurena eta Elkarrekin Podemosena zati batean.
Zer dago prest kentzeko Euzko Alderdi Jeltzaleak? Agian zuk erantzun behar didazu, Egibar jauna, zer dago prest kentzeko Euzko Alderdi Jeltzalea akordioa zabalago izateko? Eta beste galdera bat lehendakariari ere egin diodana eta orain zuk erantzun beharko didazuna: Zein testu uste duzu gaur egun onartuko lukeela Estatuak?
Horixe dira bi galdera iruditzen zaizkidanak oso-oso garrantzitsuak. Baina zuk ere ongi dakizu, Egibar jauna, Euskal Herria Bildu beti egon dela  - ez ezazu barrerik egin, horrela da eta -  beti egon dela akordio hori ahalik eta zabalena izan zedin ahaleginean.
Eta zentzu horretan, Elkarrekin Podemosi ere esaten diot, badaukala tarte handia, hain zuzen ere, Katalunian bere lankideek egin zuten bezala, proposamen zabal eta errepublika feminista eta konfederal baten alde egiteko.
(...) andrea, zuek ere aukera badaukazue hainbat eta hainbat gaietan. Gertatzen dena da alderdi unionistak beto bat jartzen diguzuela gai baten inguruan, eta hori horrela eta gainera, Estatuaren indarra daukazuenez, beto hori beti jarria dago eta beto hori beti azaltzen da, besterik gabe.
Biktima guztien eta presoen eskubideak errespetatzea aldarrikatu dut, eta esan dut gainera, ez dudala errelato soil bat egitea nahi eta esan dut positibo jardun nahi dugula, eraikitzaile jardun nahi dugula eta ez dugula inoren kontra izatea nahi prozesu hau.
Atril honetara jaitsi nintzen lehengo egunean, eta uste dut, Egibar jaunari erantzuten izan zela, lehenengo aldi hartan esan nuen bizikidetza eta bakea hain zirela garrantzitsuak guretzat, uko egiten niola edozein sestratik eta sestrara sartzeko eta lehiarako erabiltzearekin, eta ez zait iruditzen gauza bera gertatzen denik sarri askotan.
Yo, señor lehendakari, respeto de arriba abajo su relato, absolutamente de arriba abajo respeto su relato. Pero le pido la posibilidad de que existan otros relatos porque probablemente la convivencia será que también convivan diferentes relatos y tendremos que avanzar en la convivencia de este país, en la convivencia de relatos distintos, con los que en algunas ocasiones estaremos de acuerdo y en otras no estaremos.
Creo que tenemos mucho trabajo que hacer para que esa convivencia siga avanzando. Zuk zerorrek esan duzu Espainiako Gobernuarekin eta Frantziakoarekin aritu zarela presoen eskubideak egikaritu ahal izateko. Frantziakoak badirudi kasu egin duela, Espainiakoak ez hainbeste.
Nik eskua luzatzen dizut gai honetan egin dezagun akordio bat eta jarri gaitezen lanean ere, iruditzen zaidalako bene-benetan urrats handiak emango ditugula bizikidetza osoan zentzu horretan ere aurrera egiten baldin badugu.
Behatokiaz aritu naizela esan didazu, Egibar jauna, eta gainera zer-nolako akordioak egin behar ditugun eta zein ez ditugun egin behar. Esaten dizut, lehen ere esan dudan bezala, Euskal Herria Bildu akordioetarako prest dagoela, ez hori bakarrik. Akordioak egin ditugu. Zuk orain nahi duzu arlo sozioekonomikoan akordioak egitea. Beno, bale, baina onartu iezadazu beste arlo batzuetan egin ditugula akordioak. Bestela, beno ba...
Eta arlo sozioekonomikoan gauza batzuetan akordatu dugula esan behar dizut, herritarren bizitza hobetzeko 11 proposamen ekarri ditugu Legebiltzar honetara eta 11 aldiz egin dugu aurrera Euzko Alderdi Jeltzalearen bozkarekin, baina beste batzuetan blokeoarekin: Justizia sozialean oinarritutako fiskalitate politika progresiboetan, merkataritza suspertzeko, ez bakarrik proposamenak, lege bat ere bai, kalitatezko enpleguaren aldeko ekimenetan eta 1.200 euroko soldata beherenean.
Beraz, gauza asko-askotan blokeoa ere jaso dugu Euzko Alderdi Jeltzalearen aldetik. Beraz, akordiorako bi aldeak behar izaten dira, beti malgutu behar da. Malgutu ezazue zuek ere eta erakutsi, efektibamente, badaukazuela akordiorako nahi hori eta nahi duzuela gurekin akordio sozioekonomiko hori ere egin, Egibar jauna.
Edozein kasutan, egin didazu txistea ELArekin. Beno, hainbeste txiste egin daitezke Confebaskekin eta abar, utz dezagun txisteen momentua beste baterako, Egibar jauna, ze badakizu gainera ez dela horrela ongi gainera.
Nire lehen hitzartzean esan dudan bezala, uste dut herri honek merezi duela aurrera egitea eta uste dut geure artean egin behar dugula aurrera. Horregatik egin dut gainera zuek egindako argazkiaren osaketa lan bat, niri iruditzen zaidana garrantzitsua dela, lehen esan dudan bezala, bai gure artean, baina baita herri honetako beste hainbat eragilerekin, diagnostiko oso bat egiteko eta diagnostiko oso hori edukita, ikusteko nola egin behar dugun aurrera.
Esan dut lehen ere, uste dudala Estatu akordio bat egin behar dugula, Euskal Estatu akordio bat jakinda guztiak ez gaudela edo guk euskal Estatu deitzen diogun hori guztia ez dela egongo. Baina uste dut hori dela, hain zuzen ere, inora begiratu gabe, hainbeste aldiz hitz egin dudan Espainiar horri begiratu gabe, aurrera egiteko bide bakarra. Eta gure eskua luzatuta dago une honetantxe.
Uste dut aurrerantzean Europan bi eredu izango direla eta Europan egongo dela eredu bat herritarrei hitza eta erabakia emango zaiela, Eskozian edo Irlandan bezala eta egon daitezkeela beste eredu batzuk herritarrei hitza eta erabakitzeko gaitasuna emango ez zaiena.
Uste dut badela momentua, Europan, Eskoziarekin, Kataluniarekin, Irlandarekin, asmo berdina dugun hainbat herriekin elkarlanean aritzeko, gehiengo demokratikoak egiteko eta lan egiteko eszeptikoki begiratzen diozu, Urkullu jauna. Edo nola? Bai.
Uste dut badela momentua elkarrekin egiteko, badaukagula gaitasuna egiteko. Saiatzen gara gu ere eta uste dut gehiengo demokratiko horiek eraman gaitzaketela beste leku batera.
Euskal Herria Bilduren eskua, lehen esan dizudan bezala, luzatuta dago. Gu hemen gaude eta gu prest gaude.
Eskerrik asko guztioi.