BLANCO DE ANGULO (EH Bildu, 2015-03-13):
Eskerrik asko mahaiburu andrea. Egun on guztioi.
Sailburu jauna, jakin badakigu egunero etengabe entzuten ari garelako, 2008 urteaz geroztik gure gizartean giza ezberdintasuna gero eta handiagoa dela. Eta egoera hori okerrera egiten ari da azken bi urteetan, haustura eta arrakala soziala nabarmenak dira. Eta EH bilduren iritziz lehenbailehen beharrezkoak diren neurriak hartzen ez baditugu ezberdintasun horiek hedatu egingo dira.
Herritar asko jasaten ari den desberdintasun soziala, hala nola langabezia, pobrezia eta benetako autonomia eta askatasun eza, ez dira desagertu, justu kontrakoa. Egoera gero eta prekarioago batean gaude. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan 360.000 pertsona gizarte bazterketan daude eta horietako 113.000 muturreko egoeran. Eta enplegua duten pertsonen artean % 14a bitarteko pobrezia maila dago.
Dirua ezbairik gabe oso gaizki dago banatuta. Aberatsak gero eta aberatsagoak eta pobreak gero eta pobreagoak, zoritzarrez. Are gehiago, deigarria da pobreziaren kronifikazioa, hala nola deigarria den moduan, langabeziaren kronifikazioa.
Ya sabemos que en otros lugares la tasa de pobreza es más alta, pero aquí la desigualdad es mayor, las diferencias son mayores y los pobres son cada vez más pobres. Por diferentes motivos, en ocasiones, los posibles perceptores de renta de garantía de ingresos o las AES no acceden al sistema. 50.000 personas que se quedan excluidas porque no cumplen los requisitos, porque desconocen que optan a esos derechos o porque por un motivo o por otro, no se acercan a los servicios sociales.
También conviene recordar que no cabe duda de que durante los últimos meses los derechos sociales y los servicios públicos que los prestan se han visto afectados por polémicas injustas. Estas polémicas no hacen más que deslegitimar su labor y estigmatizar a quienes las necesitan. Y eso sin duda también evita que haya personas o familias que no reclamen los derechos que por ley les corresponden.
Lo preocupante es que bien por un motivo o por otro, hoy en día entre nosotros y nosotras existen personas que se encuentran en una situación de desprotección. Señor Toña, ya nos lo dijo su predecesor el señor Aburto, una cuarta parte de las personas en riesgo de pobreza no accede a la renta de garantía de ingresos.
Eta talde horretan, langabezian daudenak bereziki kezkatzen gaitu. Behin eta berriz esaten digute lanpostu berriak sortzeko garai onar etorriko direla. Baina kontuan izan behar dugu sortzen ari den enplegu hori behin behinekoa eta prekarioa dela gehienen bat.
Gaur egun kontratu mugagabeak rara avis bat dira lan munduan, alegia. Lanpostua sortzen duten pertsona gehienek hilabete gutxiren bueltan langabezira itzultzen dira. Lan prekarioa, duintasun minimo batetik urrun dagoen egoera.
Eta egoera latz honen aurrean Jaurlaritzak ez du gauza handirik egin. Aren gehiago, egin duena hutsaren hurrengoa da. Ez duzue ahalegin handirik egin Lan Erreforma eratzeko, gizarte klausulak indarrean jartzeko edo kalitatezko enplegua sortzeko, adibidez.
Datu objektiboek, eragile sozialek eta hainbat elkarteek argi utzi dute gaur egun Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan 171.000 inguru langabetu daudela eta horietako 110.000 epe luzeko langabetuak direla. Langabezi egoera kronifikatu batean daudela alegia.
Are gehiago, langabetu guztien % 47 inguruk ez du inolako prestazio ekonomikorik jasotzen. Kezkatzekoa da, zalantzarik gabe eta horregatik gaur ekartzen dugu honako interpelazio hau.
110.000 pertsona langabezian epe luzerako eta horien artean kolektibo sargarriak, gazteak, 45 urtetik gorako pertsonak edo emakumeak. Emakumeena dago talde sargarri horretan, bai. Lanaldi luzeagoak izan oi ditugu, soldata txikiagoak, merkaturatze zailagoak. Hor goian aipatutako talde horietan jarri behar ditugu gure ahalegin nagusiak kolektibo horiek baztertuta ez geratzeko.
Tenemos que luchar contra la cronificación del desempleo, una situación que deriva en cronificación de la pobreza. En definitiva, a una situación de exclusión social severa.
Señor Toña, si sólo cuatro de cada diez parados y paradas vascas recibe una prestación contributiva, un subsidio o una renta activa de reinserción, ¿en qué situación se quedan los demás? ¿Qué pasa con las personas, las familias que no cuentan con ningún tipo de ingreso? ¿De qué viven?
Malviven o sobreviven gracias a entidades del tercer sector y por eso estamos convencidas de que tenemos que reforzar nuestro sistema. Tenemos que poner más recursos, los que sean necesarios para que todas las personas que vivimos en Araba, Bizkaia y Gipuzkoa lo hagamos con un mínimo de dignidad.
Eta guk argi dugu. Gure sistema propioa babestu, osatu eta indartu behar dugula. Kasu honetan ere batez ere miseria antzekoa den Madrilek eskaintzen duen programaren aurrean. El programa de los 426 euros. Ez zait atera euskaraz.
Y tenemos muy claro que ante esta situación no bastan medidas ni asistencialistas ni puntuales. Hay que tomar medidas mucho más globales que mejoren la situación de exclusión social que están padeciendo tantas y tantas personas.
En el pleno monográfico del pasado mes de noviembre sobre pobreza y empleo ya se aprobó una enmienda transaccional instando al Gobierno a integral en el sistema de protección social a quienes están excluidos del mismo; como por ejemplo los que se han quedado sin prestaciones por desempleo. En noviembre ya lo advertimos la mayoría de los grupos de ésta Cámara y la semana pasada lo volvimos a recordar.
Pasaden martxoaren 5ean egindako osoko bilkuran EH Bildu legebiltzar taldeak egindako legez besteko proposamenaren harira, legebiltzar talde gehienok  - aldi honetan EAJk barne -  puntu garrantzitsu bat onartu genuen. Orain dela egun gutxi adostasuna lortu genuen Jaurlaritzari eskari hau gauzatzeko.
Legebiltzarrak Jaurlaritzari eskatzen dio beharrezko neurriak har ditzala gure gizarte babeseko sistema indartzeko, ongizate Estatuaren laugarren abia baita. Helburua da gutxieneko bizi baldintzak duinak bermatzea langabeziako estaturik gabe dauden Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako pertsona langabetuei.
Horregatik gaur galdetu nahi dizugu zeintzuk diren aurrikusten dituzuen urratsak eta neurriak, zer egingo dugu, zer egingo duzue Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan dauden langabetuei behar duten babesa emateko. Nola lortuko dugu pertsona horiek babes sistemaren barne egoteko?
Argi dago Madrilek inposatu dizkigun neurriak gure eskumenetan sartzeaz gain ez dutela ezertarako balio. Guk gure babes sistema propioa dugu eta aurrera pausu sendoak emateko aukerak ere bai.
Langabezian dauden pertsonentzat soluzioak bilatu beharko ditugu, zalantzarik gabe, baina momentu honetan gehien kezkatzen gaituena langabezia babesik gabe daudenak dira.
Sailburu jauna, bidea eginda daukazu, pasaden asteko akordioa mahai gainean daukazu, orain neurrien zain gaude.
Eskerrik asko.