PINEDO BUSTAMANTE (EH Bildu, 2015-10-29):
Egun on guztioi.
Egia esanda, gaurko honetan Damborenea jaunak eztabaidagai jarri duen edo jarri digun gai hau, mahai gainean aspaldi dagoen gaia da. Ekarpen Legearen inguruko eztabaida ez da gai berria; berak esan duenez, aldiro ateratzen den gaia da, lurralde historikoen arteko ezberdintasunak eta desorekak direla eta.
Ez da lurraldeen arteko ezberdintasun eta desorekei dagokiola eztabaidagai den gai bakarra, baina bai da indarrean dagoen lurralde antolakuntza ereduan garrantzitsuenetarikoa. Eta eztabaida horretan dauden desadostasun ugariak direla eta, 2011 urtetik berritu gabe daukagu ekarpen legea.
Beraz, lau urtetako atzerapena daraman legeaz ari gara gaur. Izatez, Jaurlaritzaren lege-programan aurreikusten zen lege bat da, eta 2014ko lehen seihilabetekoan aurkeztea aurreikusten zuen Gobernuak berak ere. Baina hemen gaude, 2015eko urrian, eztabaida hau izaten. Beraz, ez dago aurkeztuta.
Eta esan bezala, Maneirok esan duen bezala, pasaden urtean bertan Euskal Dirubideen bileraren ostean, Gatzagaetxebarria jaunak Ogasun Batzordean izandako agerraldi batean, aipatu zuen Jaurlaritzak eta aldundiek jada talde tekniko bat osatua zutela indarrean zegoen Ekarpen Legearen eraginak eta ondorioak aztertzeko, lege berri bat adosteko bidean. Hori orain dela urtebete luze izan zen, eta oraindik ez dugu inolako berri ofizialik izan.
Guk momentu hartan, Batzorde hartan, esan genuen eta gaur berriz errepikatzen dugu: Ekarpen Legeak lurraldeen arteko desorekak betikotzen ditu eta gai horri behingoz heldu beharko zaio. Egin beharrekoa da benetako eztabaida sakon bat Ekarpen Legearen inguruan. Lege hau egun dugun lurralde antolakuntzaren isla zuzena da eta denon artean aurkitu beharko dugu herri honen beharrei hobeto erantzuten dion eredu bat, erkidego osoaren interesei erantzuten dien eredua.
Porque la Ley de Aportaciones viene siendo objeto de debate cada vez que se reúne el Consejo Vasco de Finanzas. El año pasado fue especialmente relevante por la distorsión generada por la recaudación por la actualización de balances, pero no fue nada nuevo. Todos recordamos y podemos recordar, desacuerdos en años anteriores que se han saldado con acuerdos puntuales en el propio Consejo. Pero en otros casos, no se ha habilitado ninguna solución correctora. Y la realidad es que la aplicación de esta Ley viene siendo problemática desde hace demasiados años.
Diferentes informes técnicos vienen subrayando los desequilibrios y desajustes que genera la aplicación de esta Ley. Y apuntan, a que hay un territorio, en concreto Bizkaia, que contribuye a la financiación de las instituciones comunes por debajo de su capacidad recaudatoria.
Y respecto al Fondo General de Ajuste, han sido Gipuzkoa y Araba, los perceptores del mismo, y el importe percibido no les ha permitido a ninguno de ellos, cumplir el objetivo, de que su participación relativa en la recaudación alcance el 99 % del coeficiente horizontal.
Ekarpenak koefiziente horizontalen arabera egiteak lurraldeen arteko desorekak sortzen ditu. Izan ere, lurralde bakoitzak zerga bilketa osoan duen pisua aldendu egiten da duen bere koefiziente horizontaletatik, eta horrek arazo estruktural bat sortzen du.
Desoreka estruktural horri aurre egiteko, aldian-aldian, hainbat doikuntza sartu izan dira modeloan. Besteak beste, batzuk aipatzearren, 1997an zerga bereziak transferitu zirenean, horien banaketa lurraldeen artean, koefiziente horizontalen arabera egingo zela erabaki zen. Urte berean, egokitzapenerako fondo orokorra txertatu zen modeloan. 2005 eta 2006. urteetan, inportazioekin asimilatutako eragiketei buruzko araudia aldatu izanagatik sortutako desorekak murrizteko, behingoz, behin-behingoz, konpentsazio bat txertatu zen modeloan. Kaltetuta ziren lurraldeen aldekoa, jakina.
Eta hurrengo urtean, 2007an, BEZ-aren zerga bilketa, hiru foru aldundien artean koefiziente horizontalen arabera banatzea erabaki zen, behin-betiko murrizteko inportazioekin asimilatutako eragiketei buruzko araudia aldatu izanagatik sortutako desorekak, aurretik sortutako desoreka horiek.
Baina hala ere lurraldeen arteko desorekak ez dira desagertu. Doikuntza hauek egin izan dira, baina desorekak hor jarraitzen dute. Eta gainera gero eta gehiago dira. Areagotzen ari dira zuzendu gabeko beste hainbat distortsio daudelako. Beraz, argi geratzen da, Lege honek ez duela behar bezala funtzionatzen. Egungo desoreka gainditzeko beste urrats garrantzitsu bat eman beharko da Ekarpen Lege honetan, eta horretarako, aurrekoaren jarraipen soilak ez du balio. Lurraldekeriak alde batera utzi behar dira eta herri honen beharrei hobeto erantzuten dion lege bat egin behar da.
Horregatik gure zuzenketa. Gaia ez da soilik lege bat aurkeztea, baizik eta egungo desorekak eta elkarren arteko kalteak edo zehar eraginak ekidingo dituen Ekarpen Legea aurkeztea.
Se trata en definitiva, de dotarnos de una nueva Ley de Aportaciones, que no haga un simple seguidismo del anterior, sino que evite los desequilibrios y perjuicios mutuos que ésta genera.
Eskerrik asko.