RAMÍREZ-ESCUDERO ISUSI (EAJ, 2014-02-06):
Señora presidenta, lehendakari, señoras y señores consejeros.
Este Parlamento volverá hoy a posicionarse, al igual que lo hizo ya en 2009, 2012 y 2013, a favor del cierre de la central nuclear de Garoña. Como hemos podido comprobar, el Gobierno español ha venido obviando los acuerdos alcanzados en este sentido en diferentes instituciones, como en el Parlamento Vasco, en las Juntas Generales de Álava y en la gran mayoría de los ayuntamientos de Euskadi.
Gaiari bete-betean heldu aurretik, eztabaidaren testuingurua mugatu nahi nuke apurtxo bat; izan ere, Garoñari buruz hitz egiten dugunean, barreiatu egiten zaigu eztabaida nolabait, energia berriztagarriak direla, edo energia nuklearraren nondik norakoak direla... Hala, bada, gogora ekarri nahi nuke legez besteko jatorrizko proposamenean, izatez, Santa María de Garoña ixtea besterik ez zela eskatzen. Ez gara ari Almarazi buruz; ez gara ari elektrizitate-sareari buruz; ez gara ari tarifei buruz... Guztiz zaharkituta dagoen zentral bat ixteari buruz ari gara. Eta segurtasun-arrazoiengatik itxi behar da.
Zentral hori urte zehatz batzuetan abian izateko egituratu zen, eta, orain, itxura denez, hirukoiztu egin daiteke haren bizialdia. Horrenbestez, gaurko legez besteko proposamena, gure iritziz bederen, ez da zentral nuklearrei buruzkoa oro har. Izan ere, gauza bera esan dut nik beti: jende asko nuklearren aldekoa izanik ere, aldi berean, Santa María de Garoñaren kontra dago. Zergatik dagoen Garoñaren kontra? Segurtasunagatik.
Zentrala ustiatzen duen enpresak Garoñako jarduera nuklearra eteteko erabakia hartu zuen 2012ko abenduaren 28an. Ezin zuen egun hoberik hautatu; ondo baino hobeto ohartu ginen denok Nuclenorren 2012ko inuzentekeria zela hura, ondotxo baikenekien ordurako ezkutuko negoziazioetan zihardutela eta pentsatzen hasiak zirela, jada, Madrilgo Gobernuak beste abantaila batzuk eman beharko zituela, noski, Nuclenorrek zentrala abian jar zezan berriro ere.
Egoera normalean hogeita bost urtez irauteko pentsatuta eta egituratuta zegoen, berrogei urtez gehien-gehienez; zentralak, baina, berrogeita lau urte eman du abian. Bere ekintza-eremu hurbilenekoan, berrogeita hamar kilometroko itzulinguruan, milioi erdi pertsona bizi dira gutxi gorabehera, eta bi milioi pertsona, eragin-eremu hori laurogei kilometroko itzulingurura zabalduz gero.
Duela sei hilabete, beti azaldu ohi dudan argudio bera azaldu nuen mintzatoki honetan bertan: orain, eroso-eroso gaude hemen jesarrita, Gasteizko bihotz-bihotzean, ohartu gabe, Garoñatik zuzenean 44,385 kilometrora egonda, bi ordu eskasean iritsiko litzaigukeela hangoa bertara, eremu honetan ohikoa den haizeak bultzatuta. Enpresa pribatuek arriskuan jar dezakete kapitala, baina sekula ezin dute arriskuan jarri ehun milaka lagunen segurtasuna.
Garoñak ekoizten duen elektrizitatea ez da beharrezkoa. Bi arrazoirengatik ez da beharrezkoa: batetik, Espainiako estatuko elektrizitate-ekoizpenaren % 1 baino ez delako, arestian ere esan den moduan; eta, bestetik, elektrizitate-eskaera jaitsi egin denez, inoiz baino gainekoizpen-premia gutxiago dagolako orain. Gainera, Garoña abian jarriko balitz ere, horrek ez luke merkatuko elektrizitateren prezioa.
Horrenbestez, segurtasun-kontuak gorabehera, beste bi faktore horiek ere argi uzten dute Garoña ez dela ezinbestekoa inolako elektrizitate-sistematan: batetik, zentral horren elektrizitate-ekarpena ez da beharrezkoa, jaitsi egin delako eskaera; gainera, zentrala abian jarriko balitz ere, horrek ez lieke murriztuko energiaren kostua ez bezeroei, ez industriari.
Hauxe da, beraz, honen guztiaren ondorioa: enpresa ustiatzaileen akzionistek soilik dute Garoñaren aldeko interesa, eta hori ez da zilegi, kontuan hartuta jarduera horrek kolokan jartzen dituela milaka eta milaka pertsonaren segurtasuna, milaka-milaka labore-hektarea eta hurbileko hiriak  - horien artean, Gasteiz - .
Ulertzen dugu enpresa pribatuak edozein osagai jokoan jartzeko prest izatea jardunean jarraitzeko, baina etikoki eta moralki erabat deitoragarria da negozioaren osagai batek pertsonen  - berriro diot: ehun milaka pertsonen -  segurtasunean eragina izatea edo segurtasun horretan oinarrituta egotea.
EAJk, Garoñako auzian Madrilgo Gobernuaren bitartekaritzarekin fio ez denez, noski, Europara jo du. Duela hamabost egun, gure europarlamentariak, Izaskun Bilbaok, hiru galdera aurkeztu zituen Europako Batzordean, arrazoibide hauetan funtsatuta: Fukushimako hondamendiaren ostean, egiaztatu da Garoña ez dela lurrikarak jasateko gai, uholdeak izateko arriskua handi-handia duela hurbileko uharkaren bat apurtuz gero, eta hutsuneak dituela erabilitako erregaia zaintzeko eta babesteko prozesuan, hozte-sistemak etenda gertatuko balira ere. Hidrogeno-kontzentrazioak murrizteko neurriak ere falta dira, eta erreaktorearen euste-sistema lehertzeko arriskua dago. Azkenik, hutsuneak hauteman ziren  - nola ez -  hondamendi nuklearren aurrean eremu horretan abian jarri beharreko larrialdi-planetan.
Ondorioz, kontuan hartuta nolako inbertsioak eskatzen dituen hobekuntza teknikoko programa horrek eta zenbateko ekarpena egin dezakeen instalazio horrek elektrizitatea sortzeko Espainiako azpiegituran, ez dirudi koherentea denik ustiapena luzatzea, are gutxiago kontuan izanda hogeita bost urtez abian izatekoa zen instalazio horrek berrogei urtetik gora daramala abian.
Hauexek, berriz, Izaskun Bilbaok Europako Batzordean egindako galderak: Lehenik eta behin galdetzen zuen ea Europako Batzordeari jakitera eman ote zaion Garoña berriro irekitzeko baimena emateko prozesua abiatua dela. Bigarrenik, ea Europako Batzordeak ba ote zituen eskuartean instalazio hori Fukushimako hondamendiaren ondorioz indarrean jarritako eskakizun teknikoetara egokitzeko inbertsio planak. Eta, azkenik, ea Europako Batzordeak, eskura diren datuei so, zuhurtzat jotzen ote zuen zentral berriro irekitzea.
Guk sozialisten eta Bilduren erdibideko zuzenketa babestuko dugu, eta berbaldiaren hasieran esandakoa azpimarratu nahi dugu: zentral zaharra da, zaharkitua, antigoalekoa, arriskutsua, premiagabea, mehatxagarria, iraungia, irola, higatua, maskala, zaharkitua, arkaikoa... eta nahi beste sinonimo jar ditzakezue, aditzera ematen duten heinen zentrala zaharkitua dagoela eta segurtasun-mehatxu izugarri larria eragiten duela inguruan  - Arabaren zati handi-handi bat ere barnean dela - .
Nada más. Muchas gracias.