ARRAIZ BARBADILLO (EH Bildu, 2013-10-17):
Arratsalde on guztioi.
Lehenengoz eta behin, agur bero eta iraultzaile bat gaur Madrilen politika egiteagatik epaitzen ari diren 80 independentista horiei.
Beste alde batetik, EH Bilduren ekimen hau duela hilabete batzuetako dela argitu nahi dut. Pixka bat gehiago atzeratuz gero agian Kataluniarrak zoriondu egin beharko genituzke, baina honez gero estatu independentea osatu izanagatik. Ez da kasua, momentuz, baina kataluniar herria zoriontzeko arrazoiak ugaritu egin dira azken hilabetetan.
Diada egunean egin zen giza kate erraldoiak kataluniarrek beraien herriaren etorkizuna libre eta demokratikoki erabakitzeko irrikan daudela argi eta garbi erakutsi zuen. Katalunian gizarte zibilaren bultzadak alderdi politikoen arteko akordioak erraztu eta erakarri ditu, horregatik hain desberdinak diren kataluniarrak bat egin dute asmo honetan.
Kataluniako instituzio nagusiek gizarte zibilaren bultzada babestu eta laguntzea erabaki dute, Euskal Herritik begiratuta ez dago zalantzarik, momentu honetan Eskozia eta Katalunia eredu dira guretzat.
XXI. mende honen hasieran Espainiar Estatua zatika erortzen ari da, ikuspegi horretatik ezin du Euskal Herrian eta Kataluniaren independentziaren alde askoz gehiago egin, bigarren trantsizioari, egiazko trantsizio demokratikoari behingoz ekiteko unea da.
Espainiar Estatua krisian dago eta ez da egoeraren araberako krisi bat, ez da krisi koiuntural bat, krisi estruktural batean murgilduta dago Espainiar Estatua. Zergatik? Estatu eredua bera sorrarazi duelako krisia. Duela 35 urte kafea guztiontzat formula asmatu zuten, batez ere Euskal Herria eta Kataluniaren burujabetza gosea asetzeko eta bi herri hauek asimilatzeko asmoz. Baina eredu horrek, autonomi estatu ereduak, porrot egin du.
Estamos ante una oportunidad histórica. El Estado español se cae a pedazos, se cae a pedazos porque está inmerso en una crisis estructural. La crisis del modelo de Estado no es una consecuencia, sino que forma parte del origen de esa crisis estructural en la que está el Estado español.
En ese sentido, no podemos pedirle al Estado español que haga mucho más por la independencia de Euskal Herria y Cataluña, porque cada semana hace miles y miles de independentistas vascas y catalanes.
Ahora, catalanes y vascos, vascas y catalanas tenemos la oportunidad de dar inicio a una segunda transición. Una segunda transición en ese estado, una transición democrática de verdad, donde el eje de esa transición necesariamente ha de ser el derecho a decidir para las naciones sin estado que viven dentro de él.
Seamos audaces, aprovechemos el momento y hagamos desde los países catalanes y también desde Euskal Herria una cuña democrática para que la puerta que se está abriendo no se vuelva a cerrar en falso.
Espainiar Estatuak zentralizaziorako joera arriskutsua hartu du. Madrildik aldiro euskal herritar gehienek errefusatzen dituzten inposaketak etortzen zaizkigu: LOMCE, lan erreforma, botiken berrordainketa, pentsioen erreforma, tokian tokiko administrazioen legen erreforma, gero eta luzeagoa den katea osatuz.
Gainera, espainiar Estatuak ez du ez Euskal Herriarentzat, ez Kataluniarentzat agenda demokratikorik. Espainiar Estatuak ez du aldebikotasunik onartzen.
Estaturik gabeko nazioen burujabetza nahiarekiko erantzun demokratikorik ez duelako. Ez zeukan halakorik duela 35 urte eta ez dauka orain ere.
Horregatik, inposaketei herri gisa aurre egiteko eta haien aurrean gure alternatiba propioak eraikitzeko garaia da. Nola? Bertan erabakiz. Kataluniar herrialdetan bezala, Euskal Herrian ere gure etorkizuna ez ezik, gure orainaldia ere herri gisa libre eta demokratikoki erabaki nahi dugu.
Katalunia eta Euskal Herria nazioak dira eta inork ezin digu demokratikoki erabakitze eskubidea ukatu. Ez espainiar Estatua, ezta Frantziar Estatuak ere.
Kataluniar eta Euskal Herriaren izaerak eta egoerak, ordea, zeharo desberdinak dira. Hori dela eta, kataluniarrek beraien prozesua egin beharko dute eta guk gurea. Kataluniarrek beraien bidea –Via Catalana cap a la independència– eta guk, euskal herritarrok, euskal bidea.
Guk gure bide propioa egin behar dugu. Euskal bidea Euskal Herria Bilduk Euskal Herriaren alde dauden eragile politiko eta sozial guztiei beraien aurrean jartzen dien orri zuria da, guztion artean burujabetzaren bidea marraz dezagun.
Herri gisa egin behar dugun autoeraketa prozesuaz ari gara, Euskal Herrian bertan dauden hiru errealitate administratibo desberdinak aintzat hartu behar ditun prozesua eta egunero, Madrildik etortzen zaizkigun inposizioei aurre eginez eta bertan zer egin nahi dugun erabakiz, gero eta burujabeago bilakatuko gara.
Gure etorkizuna egunero erabakitzen dugu, hemen egunero hartzen dugun erabaki bakoitzak hurbiltzen edo urruntzen duelako Europan inoiz euskal estatu baten aukera.
Euskal bidea legebiltzar honetara ekarriz aukera bakarra antzematen dugu eta hona gure eskaintza: Politika orokorrari buruzko osoko bilkuran egin genuen eta beranduago berretsi. Ez da denboraz iraungitzen den eskaintza, ez da lehenengo ezezkoaren aurrean zimeltzen den lorea.
EAJri, EH Bilduren izenean, argi eta garbi gure bide propioa egiteko proposamena luzatu nahi diogu. Legebiltzar honetatik ere burujabetza bidea egiteko eskua luzatzen dizuegu, elkarlanerako konpromisoa eskatuz eta ez dizuegu bakarrik eskatzen, Urkullu jaunaren Gobernuak burujabetza bidea ahalik eta erosoen egin dezan, gure 21 legebiltzarkideren babesa eskaintzen dizuegu.
Eta gurea ez da honetan ere jarrera maximalista. Ez da dena hala ezer ere ez. Akordio nagusiak orain ezinezkoak baldin badira, egin ditzagun akordio txikiagoak, haiek aurrerantzean akordio handiagoen oinarri bilaka daitezen, Euskal Herriak merezi duelako.
Alderdi politikoen arteko lehiak urgenteak dira, baina herri gisa lehiatzeko elkarlana sustatzea inportantea da. Urgentziazkoak ezin du garrantzizkoa oztopatu. Hori desberdintzen ez dakien herriak ez du etorkizunik.
Dena eman behar jako (...) askatasunari. Estepan Urkiaga Lauaxetak idatzi zuen, Mendigoizale izenburuko olerkian. Lauaxeta gaur egun hilda dago, faxistek afusilatu zutelako Gasteizko hilerriaren hormaren kontra.
Urgentziaz egindako galdera. Gaur bizirik balego...
...zutelako Gasteizko hilerriaren hormaren kontra.
Urgentziaz egindako galdera: Gaur bizirik balego, non eseriko litzateke Legebiltzar honetan? EAJkoekin batera ala EH Bildukoekin? Batzuk argi eta garbi izango dute. Non legoke ba? Gaur egun ere Lauaxeta EAJkoa izango litzateke, garai hartan ere EAJkidea baitzen, prentsa aparotoko kidea hain zuzen ere. Agian beste batzuk ez lukete horren argi eta gaur egun Lauaxeta EH Bildukoekin eseriko litzatekeela pentsa dezake. Lauaxeta garai hartan ere abertzale sutsua izatez gain, poeta eta gudaria izan zelako.
Baina akaso, hori guztia han ala hemen izatea inportantea al da? Nik uste dut ezetz, ez dela batere inportantea. Inportantea da gauza bakarraz ziur naizela.
Gaur egun Lauaxeta bizirik balego, Euskal Herriaren alde daudenen arteko elkarlanaren alde legoke. Zalantzarik gabe! Zergatik? Dena, dena eta gehiago eman behar zaiolako maite den askatasunari. Agur eta ohore Lauaxeta.
Eskerrik asko.