URIZAR KARETXE (EH Bildu, 2017-01-26):
Eskerrik asko, mahaiburu anderea. Egun on guztioi.
(...).Berriz ere gai honekin ez gatoz ere legealdi honetan lehendabiziko aldiz, espero dezagun azkena izatea, zeren eta aurrekoan ere tokatu zitzaigun Euskadiren eguna edo erkidego honen egunaren inguruan hainbat alditan hitzartzea edo gaia hona ekartzea.
Lehen aldian EH Bilduren ekimenez interpelazio bat aurkeztu genion Jaurlaritzaren orduan urriak 25eko jaieguna bertan behera gelditu zedin eta erantzuna ezezkoa izan zen. Dirudienez, alternatiba ez genuen planteatu eta alternatiba planteatu ez genuenez horrek arazoak sortzen zituen. Ondorioz, mozio bat aurkeztu genuen han alternatiba planteatu genuen, baina ez zen egon borondaterik ezta ere adostasun batetarako.
Hirugarrenean EAJk ekarri zuen, EAJk ekarri zuen lege-proposamen batekin urriaren 25a bertan behera gelditzeko. Argudioa berdinak. Orduan bai, aurrera atera zen, gutxienez aintzat hartu zen eta bukaeraraino joan zen, orduan bai egon zelako borondate politikoa, argudiorik gabe ere argi zegoen, edo argudio berririk gabe ere argi zegoen bazegoela borondate politikoa urriak 25eko jai egun hura bertan behera uzteko.
Guk zerbait gehiago egin genuen. Egin genuena zen hasiera batean Jaurlaritzak eskatu bezala, alternatiba planteatu. Alternatiba planteatu uste genuelako aukera bat galtzen ari ginela eta uste dugulako orduan aukera galduko genuela. Hau da, gizartea batzeko balioko lezakeen edo balio lezakeen jaiegun bat finkatzea. Ez genuen lortu, eta ordutik gertatu izan dena da, jada hiru urte pasatu dira, gertatu izan dena da jaiegun horrek balio izan duela bi gauzetarako edo eta lan egutegian dauden hutsuneak betetzeko, edo eta gobernuari urtean-urtean bururatzen zaizkion gertakizun ororen omenalditarako.
Guretzako harago joan behar du edo izan behar du egun horrek balioa. Eta horregatik hiru urte geroago bertan gaude berriz eta oraingoan ere lege-proposamen batekin eta proposamen argi batekin: Jaieguna izan dadila abenduaren 3a bi arrazoi nagusigatik.
Lehenik eta behin, jakin badakigu Euskal Herria eta erkidego hau anitza dela, errealitate desberdinak bizi ditugula, kostaldean bizi direnak edo mendi aldean bizi direnak, edo Arabar Errioxan edo... Bakoitzak bere errealitate desberdina daukala, azkenean ingurugiroak eta bertako kultura desberdintasunak sortua.
Baina jakin badakigu ere ondare nagusi bat badaukagula desberdintasun horien guztien gainetik dagoela, eta guretzat ondare hori euskara da. Euskara da eta guretzat euskal herritarren batasuna sinbolizatzen duen ikur nagusia da.
Ez naiz sartuko ez dudalako orain asmorik balorazio sakonetan egitea edo euskarak historian zehar jasan dituen inposizio eta bortxak edo euskaren papera nola gelditu den, baina argi dagoena da ondare nagusi, ondare kultural eta historiko nagusia euskara izanik, euskara dela euskal herritarron batasuna sinbolizatzen duen ikur nagusia eta uste dugu horregatik ezin aproposagoa dela Euskararen Nazioarteko Eguna izatea bizkaitar, gipuzkoar eta arabarren jai egun ofiziala.
Baina beste baldintza bat ere badago. Eta beste baldintza da euskara beraren egoera. Euskarak, esan duen bezala iraganean mehatxu asko jaso ditu, iraganean desagertzeko zorian egon da eta gaur egun zorionez horrela dagoen ez arren, babesa behar du oraindik ere zoritxarrez.
Ez da guri, EH Bilduri, okurritzen zaigun zerbait. Unescok aurreko urteko abenduan bertan hizkuntzen mundu mailako mapa barruan sartu zuen euskara hizkuntza mehatxatuen barruan. Datu objektibo bat da. Euskera iraganean zegoena baino hobe egon daiteke, baina oraindik egoera normalizatu batera heltzeko asko falta zaio.
Aurreko egunean Miren Larrionek komentatzen zidan Euskal Herriko Unibertsitatean beti izaten dela eztabaidagai ze ikasketa lerro izango duten egoerak baldintzatuta, baina zalantza bat ere ez dutela izaten ikasketa lerro batekin; hau da, euskal filosofiarekin. Eta argi daukate ikasle bakar bat izanda ere hori mantendu behar dela. Zergatik? Euskara propioa delako, gurea daukagulako eta mantentzea, zaintzea eta hauspotzea, guri dagokigulako.
Eta EH Bildun berdina pentsatzen dugu. Maite dugulako baina nahi dugulako euskara lehen lerroan jartzea. Mehatxatutako hizkuntzaren espezie horietatik atera eta normaltasunez bizitzeko hizkuntza izan dadila, besterik ez, oso sinplea. Baina horretarako ere uste dugu balioan jartzea tokatzen zaigula euskara eta gure esku dauden tresna guztiak erabili behar ditugula balioan jartzeko. Beraz, horregatik ere, uste dugu ezin hobea dela abenduaren hiruan nazioarteko euskararen eguna izan dadila erkidego honetako jaiegun ofiziala.
Eta ez noa gehiago luzatzera, zeren eta hau aintzat hartzeko proposamen bat besterik ez da. Espero dut bankada guztiaren, hemiziklo guztiaren babesa izatea, zeren eta hemen gauden talde guztien aldetik entzun dugu behin baino gehiagotan euskara guztion ondasuna dela eta euskara babestu behar dela. Beraz, uste dut modu normalean eta eskertuko dut aldeko boto guztiak.
Mila esker.