ISASI BALANZATEGI (EH Bildu, 2016-04-07):
Eskerrik asko.
Autonomia erkidekoetan kide kopuru bat, % 15 % 10 bitartean, bezero eta langileen ordezkarien artean hautatzeko aukera eskaini beharko litzateke. Pertsona horiek hautetsien bateraezintasun erregimen bera izan beharko lukete eta agintaldiaren hasieran eta amaieran errenta eta ondasunak aitortu beharko lituzkete. Pertsona horiek azkenik, erakunde sortzaileen aurrean kontu ematea eta jarduera zuritzea egin beharko lituzkete.
Banku bakoitzaren akziodunen batzarrak haien fundazioetako patronatu guztiek osaturik beharko lirateke proportzio berdinei eutsi ahal izateko. Erabiltzaileen, langileen eta dagokien lurraldeetako gizarte erakundeek parte hartzeko eta kontrolatzeko bideak jarri beharko lirateke.
Herritarrei finantza erakundeen informazioa eskuratzeko bideak eskaini beharko litzaieke. Europako Kontseiluak 205 hitzarmenak, aitortzen dien informazio eskubideen arabera.
Lau. Espainiako bankuko erantzukizunak argitzea. Azken hamar urte hauetan gertatutakoa ondo aztertuz eta krisiaren arrazoi nagusietako bat izan den higiezinen gaineko negozio ilunen eragileak kargugabetuz. Baita aurrezki-kutxak porrotera eraman zituzten zuzendaritzako kideak ere kargugabetzea.
Halaber, Espainiako bankuak banku oligopolio eta fusioak bultzatzeari ustea eskatu eta haien benetako lanean zentratzea exigitu beharko litzaieke. Alegia, finantza erakundeek behar den bezala eta behar den zuhurtziaz lan egin dezaten gainbegiratzea. Eta zenbait gaietan kontrolatu beharko da komisioak hain handiak ez jartzeko, esate baterako.
Bost. Behar diren lege aldaketak egitea. Finantza sistema mistoa izan dezagun, publikoa zein pribatua, azken 150 urte hauetan izan dugun moduan. Horretarako aurrezki-kutxak porrot sistematikora eraman zuten akatsak zuzenduko dira, eta ez da banku oligopolio pribatua bultzatuko.
Beharko lukeen helburua banku-fundazioen, haien bankuen nazionalizatutako bankuen eta kreditu kooperatiben zeregin berria ezartzea litzateke gizarte ekonomiaren finantza erakunde gisa. Izan ere haien helburuak honakoak ditugu: Gizarte eta lurralde kohesioa laguntzea, finantza inklusioa erraztea, xehekako banku jarduera sustatzea, familien eta enpresa txiki eta ertainen beharrizanei erantzutea, administrazioen finantza beharrak betetzea eta baita balioa sortaraziko duten enpresa estrategikoak laguntzea ere.
Azkenik eta amaitze aldera, eta esandako guztiaren ondorioz, Euskal Autonomia Erkidegoko aurrezki-kutxei eta banku-fundazioei buruzko lege-proiektua erretiratzea eskatzen dugu. Horrela autonomia erkidegoak dituen eskumenez baliaturik, 26/2013 Legeari jarraitu baino, finantza sistema propio eta burujabe baten norabidean Arabarako, Bizkairako eta Gipuzkoarako aurrezki-kutxen lege propioa egiteko prozesuari lotzea eskatzen dugu.
Norabide horretan ezinbestekotzat hartzen du eremu politiko, instituzional, sozial , sindikal eta ekonomiko eragileen ekarpenak jasotzea.
Euskal Herria Bilduk jakin badaki garaiak aldatu direla eta gure ahotsetik hitz egiten dutela behinik behin, gaur goizean ikusi dugu kalean gehiengo sindikal eta soziala. Eta ausartuko ginateke ere gehiengo sozial soziopolitiko baten ordezkariak garela. Baina hala eta guztiz ere, esandako arrazoi guztiak nahikoak iruditzen zaizkigu legebiltzarkide guztiei, osoko zuzenketaren aldeko botoa eta ondorioz, Euskal Autonomia Erkidegoko aurrezki-kutxei eta banku-fundazioei buruzko lege-proiektua Jaurlaritzari itzultzeko. Ondoren, jakina, taxuzko lege-proiektua egin dezan.
Eskerrik asko.