ARRONDO ALDASORO (EH Bildu, 2015-04-16):
Arratsalde on.
Azken hilabeteetan, eta gaur bertan hemen, sarritan hitz egiten dugu, hitz egin dugu kontziliazioaz, zaintza eta enplegua bateragarri egiteko neurrien inguruan eta baita familia politikari edo seme-alabak izateagatik jaso beharreko laguntzei buruz.
Orain dela hilabete bat eskas, lehen aipatu da tribuna honetatik ere bai, enplegu batzordean legezbesteko proposamen bat onartu zen bide beretik.
Kontziliazioa, lana eta enplegua bateragarria egitea, familia politikak guztiz garrantzitsuak dira jendartearentzat eta, nola ez, milaka eta milaka pertsonentzat.
Eta abiapuntua hau izanda, lehenengo eta behin esan behar dut gu ez gatozela bat, ez dugula konpartitzen Jaurlaritza egiten ari denarekin, murrizketen politika horrekin ez gatozela bat.
Alde batetik, azken hilabeteetan behin eta berriro eztabaidagai diren zaintza lana eta enplegua bateratzeko laguntzetan egondako murrizketak ditugu. 2014an Jaurlaritzak hartutako erabakia horren lekuko zuzena da.
Eskari guztiak bete zitzala eskatu zion Legebiltzarrak, horretarako diru nahiko ipinita 2014an, baina ez zuen horrelakorik egin eta lehen esan den bezala, eskarien % 70a bete gabe utzi zen eta ondorioa milaka pertsonak jasan behar izan dutena izan da, 16.000 pertsona, emakumeak bereziki gelditu dira 2014an jaso gabe jaso behar zutena.
Baina 2014koei ez ordaintzea eta araudia aldatuko zela adierazteak izan du beste ondorio bat, aurreko batean aipatzen genuena ere bai.
Hori jakin zenetik, hainbatek  - ezin da jakin, asko, gutxi -  laguntzak ez eskatzea, uko egitea eskubide honi, laguntzak jasoko dituzten ziurgabetasunagatik izan da eta gertatu da.
Beraz, eskatzaileen kopurua murriztea bilatzen bazen, agian lortzen ari da helburu hori.
Ezagutu ditugun datuen arabera, 2014an egondako eskariak aurreko urtearekin alderatuta % 15 gutxiagokoak izan dira eta 2010. urtearekin konparatzen badugu, oraindik larriagoa da egoera, zeren erdiak eskatu dute bakarrik.
2010ean 48.000 pertsona edo eskari baino gehiago baldin bazeuden, 2014.urtean 35.000-36.000 tartean dago.
Eskarien jaitsieran arrazoi desberdinak egongo dira hori arrazoitzeko eta horren atzetik, ziur gaude, ez da arrazoi bakar baten ondorioa izan.
Alde batetik, langabeziak, lan erreformak, lan baldintzetan lan erreforma honek ekarri dituen eta izan dituen ondorioak, langileak kaleratzeko erraztasunak zerikusi handia izango dute seguru aski ez eskatze honetan edo eskari kopuruak jaitsi izatean baina baita ere, lehen aipatu bezala, laguntzen ez nahikotasuna eta ziurgabetasuna, ez jakitea jasoko diren ala ez, diru nahiko egongo den ala ez, da beste arrazoi horietako bat.
Eta horrela adierazi du ere, ez dugu guk bakarrik esaten, José Luis Madrazo, famili politiketako zuzendariak orain dela egun gutxi, komunikabide batzuetan behintzat esaten zuen: "Las familias pueden haberse visto desincentivadas al pensar que el hecho de haberse agotado el crédito significaba que no se iban a pagar más ayudas". Eta hau benetan kezkagarri iruditzen zaigu eta larria iruditzen zaigu horrela izan baldin bada.
Eta aipatutakoa gutxi ez, eta dekretu berriak onartu ditu Jaurlaritzak, martxoaren 17an Boletinean, aldizkariaren bidez ezagutu genituenak, eta dekretu horietan aldatzen den ia gauza bakarra, sakonena da errenta estandarizatua ezartzen dela laguntza hauek jasotzerakoan.
Eta guri ikuspuntutik, murrizketa politikekin jarraitzeko hartzen diren neurriak besterik ez dira momentu honetan. Gainera benetako hausnarketa, eztabaida eta adostasuna bilatu beharrean, dekretuen bidez inposatzen diren erabakiak dira eta ez gatoz bat.
Gaur hemen entzungo dugu seguru aski, badakit, seme-alabengatik jasotzen diren laguntzak eskubide subjektiboak direla eta, beraz, hartutako erabakiak ez duela murrizketekin zerikusirik, dagoen dirua modu justuago batean banatzea dela helburua.
Hori da ere, hain zuzen, ez dakit atzo edo herenegun Iñigo Pombo sailburu ordeak esandakoa eta irakurri duguna. Esaten zuen: "Resulta curioso que se diga que se han hecho recortes, porque para la administración el efecto de estos cambios es neutro, no hemos bajado nada del presupuesto las ayudas". Eta ez da egia.
Hain zuzen ez da egia. Nik zenbaki bat aipatuko dut eta ipiniko dut, hemen utziko dut. Aurrekontuetan 2014an 28 milioi edo gehiago zeuden honetarako, 2015ean hau, kantitate hau gutxiago izan da, hain zuzen, 1.600.000 euro gutxiago daude 2015eko aurrekontuetan 2014an baino.
Eskubide subjektiboa izango da, baina aurrikusten dena diru gutxiago baldin bada, guretzat behintzat esanguratsua da eta ondoren egiten baldin badira horrelako aldaketak eta horrelako dekretuak aplikatzen baldin badira, ba oraindik esanguratsuagoa.
Eta berriro diot, guk ez gaude bide honekin edo egiten ari denarekin, ez dugu konpartitzen. Uste dugu politika hauek ez doazela norabide onean eta gainera oso urruti gaudela Europan ematen den bataz besteko egoerarekin, prestazioetan, zerbitzuetan eta famili politiketan.
Beti ere kontuan izanda famili eredu anitzak daudela eta denak, denak, guztiak aintzat hartzen dituen politikak egin behar direla. Politika hauetan eta hartu beharreko neurrietan sakondu egin behar dela askotan esan dugu, eta ez dira diru laguntzetara soilik mugatu behar eta baita ere esan dugun bezala, errepikatuko dut, politika horietan berdintasunaren irizpidea ezinbestekoa izan behar dela ez gara nekatuko behin eta berriro errepikatzen.
Eta gure ikuspuntutik berriro diot gaur egun, ez da hau egiten ari dena. Eta berdintasun ikuspuntutik ere egoera aipatu da ere hemen lehen eta kezkagarria da, zeren badakigu zergatik emakumeak diren neurri hauek eskatzen dituztenak nagusiki eta arrazoi batzuk ere badakizkigu, sozialki zaintza lanak emakumeen gain jarraitzen dute egoten, eta gainera lan munduan emakumeak soldata baxuagoak dituzte, eta gainera zaintza lanak ez dute eduki beharko luketen errekonozimendu soziala, eta gainera zaintza ez da kontsideratzen guztion egin beharra dela, eta guztiz beharrezkoa dela mundua eta gure jendartea funtzionatuko badu.
Gehienetan emakumeek ez dute egiten hau aukera libre baten ondorioz, baizik eta derrigortuta maila batean, eta askotan bere ibilbide profesionala ere apurtzen. Eta esan behar dugu ere beste pertsona batzuk kontratatzen direnean, horretarako ere diru laguntzak daude, emakume bat izaten dela kontratatua eta gehienetan ere oso baldintza ez egokietan. Eta honi ere heldu behar zaio.
Eta lan mundua eraldatzea ezinbestekoa da ere, lehen aipatu dira hemen lan ordutegiak, eta abar. Baina nik esan dudan bezala, alde batetik hasi beharko gara denok ulertzen zaintza lanaren balore soziala zein den, zaintzarik gabe gure gizarteak ez luke funtzionatzeko, ez litzateke egongo egunerokotasunean nola bizi.
Eta horretarako ere zerbitzu publiko indartsuak eta kalitatezkoak izatea ezinbestekoa dela iruditzen zaigu, gaur egun ez ditugunak, gure ikuspuntutik. Eta familia politikak indartu behar direla...
...ezinbestekoa dela iruditzen zaigu, gaur egun ez ditugunak gure ikuspuntutik.
Eta familia politikak indartu behar direla esan dugu behin eta berriro, eta egin dena, errenta estandarizatua erabiltzea ez da gure ikuspuntutik  une honetan hartu beharreko bidea eta neurria. Seme-alabengatik jasotzen den prestazioa aldatzea ez da gaur egun egin behar zena. Seme-alabak izan nahi dituztenek neurri globalagoak behar dituzte eta horiek dira, hor adostu behar dugu eta sakondu behar dugu. Eta horrela, seguru aski jaiotze tasa lortuko dugu hobetzea.
Ez naiz luzatuko, lehen adierazi da, nire aurretik hitz egin duen Alderdi Sozialistako kideak erdibideko bat adostu dugu. Nik bai esan nahi du erdibideko hau adostuta zegoela ere Alderdi Popularrarekin. Alderdi Popularrak ez du sinatu azken momentuan. Ni ez naiz izango arrazoituko dudana egoera hori baina hemen jasotako dagoena azken batean, orain arte behintzat, hiru alderdien artean adostuta zegoen.
Momentu honetan ez dakit.