ORBEGOZO URIBE (EAJ, 2017-10-05):
Eskerrik asko, presidente andrea eta eguerdi on guztioi.
Becerra jauna, ulertuko duzun moduan gure taldeak ez du babestuko edo ez ditu babestuko zuen ekimenean egiten diren eskari horiek eta aldez aurretik esaten dut ba, beno, guk aurkeztutako ekimenaren alde bozkatuko dugula.
Izan ere, eta uste dugu inportantea dela azpimarratzea, ekainean onartu zela Garraio Iraunkorraren 2030 Gida Plana eta baita ere Andueza jaunak esan duen bezala, Jaurlaritzaren legegintza egutegia jasota dagoela edo aurreikusita dagoela mugikortasun iraunkorraren lege egitasmoa lege aldi honetan zehar bidaltzea.
Beraz, zuzenketa jaso genuen moduan, uste dugu egokiena dela lege egitasmo horrek jaso edo uztartu dezala edo ditzala garraioaren finantzaketa eredua eta bideragarritasun...
...moduan uste dugu egokiena dela lege egitasmo horrek jaso edo uztartu dezala edo ditzala ba garraioaren finantzaketa eredua eta bideragarritasun planak epe luzerako iraunkortasunaren ikuspuntutik, beti ere ba kontuan izanda eredu horri lotutako kostu guztiak, zuzenketan esaten dugun bezala ba kostu ekonomikoak, sozialak eta baita ere nola ez ingurumenekoak.
Horrek ez du esan nahi gu bat ez gatozenik zioen adierazpenean zuen ekimenean jasotzen dituzuen hainbat ideia eta kontzepturekin. Aipatu duzu lehen ere bai ba garraio publiko kolektiboak giltzarria dela gure herri eta hirien funtzionamenduan, eta arrazoizko prezioek errazten dutela pertsonen mugikortasuna, edo garraio publikoak gizarte ekitatearen zutabeetako bat dela. Eta baita ere garraio publikoko sistema on batek lagundu egiten duela kutsadura mailak murrizten eta energia gutxiago erabiltzen desplazamenduetan eta abar.
Gu ideia horiekin bat gatoz, azken finean garraio publikoko sare ona garatzea ezinbestekoa baita mugikortasun eredu garbiago, seguruago eta eragingarriagoa lortzeko ahaleginean. Baina era berean ere bai zuen ekimenean aipatzen dituzue edo hainbat baieztapen egiten dituzue zuen eskaria oinarritzeko eta gaur hemen ere zabalago azaldu dituzunak.
Esate baterako, garraio publiko kolektiboaren paradoxa aipatzen zenuten, ba zenbat eta kalitatezko gizarte eta ingurumen zerbitzua emateko bokazio handiagoa izan ba orduan eta ustiatze kostu handiagoak sortzen direla eta ondorioz ba orduan eta garestiagoa dela diru-kutxa publikoentzat eta horrek dakartzan finantzaketa arazoak. Eta aipatzen zenituen ere bai ba Europa mailan eta beste leku batzuetan ere bai ba desoreka horiei aurre egiteko ba zenbait lege onartu direla ba finantzaketaren, garraioaren finantzaketaren inguruan.
Bestalde, aipatu duzu gaur ere bai ba beharrezkoa dela mugikortasuna zerbitzu publiko izatetik eskubide subjektibo izatera pasatzea eta horretarako ere bai bueno finantzaketa egonkor eta nahikoa ziurtatzea ezinbestekoa dela. Aipatzen zenuen Espainia mailan edo Euskadin ere ez dagoela gaur egun legerik garraio publikoa finantzatzeko eta horregatik ustiatzen kontuan egon daitezkeen defizitak eragina dutela zerbitzuaren bai prezioan eta baita ere kalitatean bertan, ze herritarrei eman beharreko zerbitzuaren kalitatean.
Eta zioen adierazpena esaten zenuen, azpimarratzen zenuten 2/2016 Legeak ere, Euskadiko Toki Erakundeak Arautzen dituen lege horrek ere ez zuela gai hori arautuk nahiz eta udalerriak izan arazo gehien dauzkaten erakundeak beren titulartasuneko garraio publikoko kolektiboko zerbitzuak sostengatzeko.
Es decir, entendemos que lo que se pretende con esta iniciativa era que el Parlamento instara al Gobierno a que elaborara y presentara una ley de financiación del transporte público municipal, una ley sobre la financiación del transporte público urbano, es por lo que manifestaban en su exposición de motivos y por lo que ha manifestado hoy, entendemos que eso era lo que se pedía principalmente.
Nosotros creemos que tomando en consideración la realidad de nuestro ámbito municipal en los municipios vascos, tenemos que tener en cuenta que en el territorio histórico de Bizkaia, por ejemplo, solo Bilbao, Etxebarri y Barakaldo disponen de un autobús, de un transporte urbano. En Gipuzkoa, Hernani, Rentería, Tolosa, Zarauz y Donosti y en Araba, Gasteiz. El resto de municipios no ejerce esa competencia propia, siendo las líneas interurbanas gestionadas por las diputaciones forales las que ofrecen el servicio de transporte público a sus vecinos.
Esto es, se plantea la necesidad de asegurar una financiación estable y suficiente de dicho servicio cuando serían los ayuntamientos, los municipios, quienes en el desarrollo de ese servicio propio, de competencia propia, deberían analizar el coste efectivo de los mismos, tal y como ocurre con otros puede ser el alcantarillado, la gestión de residuos, el abastecimiento de agua, etcétera.
Es verdad que la iniciativa que plantearon parece que guarda cierta relación con la parte, con lo que se recoge por lo menos en la parte expositiva de la Ley catalana de financiación del transporte público, pero no podemos olvidar que dicha ley sí que tiene ámbito de aplicación tanto urbano como interurbano.
Aldiz, gure autonomia erkidegoan garraio sistemen eskumen esparrua askoz zabal eta konplexuagoa da plangintza, kudeaketa, mantenamendua edo finantzari dagokionean.
Ondorioz, guk uste dugu behintzat ezinbestekoa dela erakundeen arteko koordinazioa eta elkarlana eta, nola ez, halako gaiak arautzerakoan parte hartu dezatela erakunde guztiek, hasi udaletatik, aldundiek eta, nola ez, Jaurlaritzak ere bai.
Eta hasieran esan dugun bezala, uste dut oso garrantzitsua dela kontuan izatea gaur egun badaukagula lan tresna, gida plan hori, lehen aipatu dudan gida plan hori, aurrera egiteko garraio eredu iraunkorra eta integratua lortzeko ahaleginean, Euskadiko gizartearen eta ekonomiaren garapenerako eta gizarte kohesiorako tresna gisa balio duena.
Guk uste dugu 2030 Gida Planak Euskadiko garraioaren arloan politika bateratua formulatu duela, Europako markoarekin eta Eusko Jaurlaritzaren gainerako plan estrategikoekin lerrokaturik gainera.
Creemos que dicho plan recoge entre los objetivos un marco de financiación coherente y políticas de precio basadas en la premisa de "quien contamina paga", fomentando la utilización de los modos de transporte más adecuados en términos económicos, sociales y medioambientales que permitan desarrollar un sistema de transporte integrado, que es lo que pedíamos en nuestra enmienda a la totalidad que planteamos en su día.
En los últimos años, conscientes de la relevancia de disponer de un sistema de transporte integrado que fomente la intermodalidad, se han producido significativos avances en materia de integración tarifaria también, así como la interoperabilidad entre las tarjetas y sistemas que existen en los distintos territorios, como pueden ser la Bat, Barik y Mugi.
Entonces, por todo esto que hemos expuesto y volviendo a remitirme al inicio de mi intervención, nosotros vamos a votar en contra de su planteamiento y vamos a apoyar nuestra enmienda, en la que lo que decimos es que creemos que es conveniente seguir desarrollando el plan vigente para articular en la futura ley de movilidad sostenible el modelo de financiación y los planes de viabilidad de transporte desde el punto de vista de su sostenibilidad a largo plazo, teniendo en cuenta todos esos aspectos que inciden en el mismo, tanto económicos, sociales o medioambientales.
Eta besterik gabe, mila esker.