HERRI ADMINISTRAZIO ETA JUSTIZIAKO SAILBURUAK (Erkoreka Gervasio) (EAJ, 2014-05-30):
Eskerrik asko legebiltzarburu andrea.
Mintegi andrea, legegintza-egutegiari buruzko interpelazioa zelakoan aprobetxatu duzu hemen hausnarketa mota guztiak egiteko egoera ekonomikoari buruz eta teorika oso bat eman diguzu gainera plusbaliaren inguruan baita ere.
Plusbaliari buruz, nik Marx-en "El Capital" irakurri nuenetik benetan azalpen eta laburpen hain zehatza eta argia zurea bezalakorik ez dut ikusi, benetan orduan izugarri aspergarria iruditu zitzaidan deskripzio hura, benetan XXI. mende honetan ez da jende askorik horri buruzko hausnarketak egiten duenik, baina en fin, ez dakit benetan horrek legegintza-egutegiarekin harreman zuzenik daukanik.
Gero ikusi dut baita ere atzo eta aste honetan zehar egindako adierazpen asko eta askoren inguruan balorazioak egin dituzula baina gauzak diren moduan errespetatu gabe, batzuen eta besteen hitzak zure erara moldatuz eta horretara konklusio erabat desegokiak azalduz.
Baina beno, goazen gure zereginera.
Legegintza-egutegiari buruz, zuk esan duzu lehenik eta behin oso modu laburrean, nahiz eta zure testu idatzian modu luzeagoan eta zabalagoan hori garatzen duzun, esaten duzu Gobernu honek nolabait edo beste, legegintza-egutegia egin duela Legebiltzarrak presioa egin diolako eta bereziki EH Bilduk eskatu diolako eta horretarako exigentzia nabarmena egin diolako.
Beno, hori ez da horrela, Gobernu honek argi zeukan hasiera hasieratik gobernu programa bat egin behar zuela. Hori ez dute gobernu guztiek egiten eta bazekien eta horrela azaldu zuen lehendakariak berak.
Gobernu programa horren baitan legegintza-egutegia zati bat, atal bat besterik ez zela.
Horregatik egia da EH Bilduk joan den urteko martxoan ekimen bat aurkeztu zuela lehendakariaren agerraldia eskatuz hona, hemen plenoan agertzeko eskatuz, legegintza-egutegiari buruzko azalpenak eman ditzan.
Baina egia da baita ere EH Bilduk hori erretiratu egin zuela. Eta zergatik erretiratu zuen ekimen hori? Lehendakariak bere kabuz, berak azaldu zuelako gobernu programa azaltzeko borondatea eta aldez aurretik nabarmen utzi zuelako lege-egutegia ez zela besterik gobernu programaren atal txiki bat baino.
Gobernu programa askoz handiagoa, zabalagoa eta beste helburu batzuk aurrikusten dituelako legeetaz aparte. Eta hori berak esan zuenez, zuek erretiratu zenuten zuen ekimena.
Lehendakariak azaldu zuen hemen maiatzean, urtebete baino gehiago da bere Gobernuaren gobernu programa azaldu zuen eta argi eta garbi utzi zuen handik denbora gutxitara horren atal bat, horren zati bat legegintza-egutegia hain zuzen ere aprobatuko zuela Gobernuak.
Eta horrela izan zen. Gobernuak bere legegintza-egutegia aprobatu zuen ekainaren 25ean eta handik bi egunetara, hemen Legebiltzarrean zegoen legebiltzarkide guztien eskuetan.
Egia da gero horri buruzko agerpena, lehendakariarena, urrian gertatu zela, baina dokumentua hemen zegoen ekainetik. Eta urrian konparezentzia hori gertatu izan bazen ez zen Gobernuaren kulpaz, baizik eta Legebiltzarrak bere agerpenak planifikatzen dituelako eta egun hori jarri ziolako.
Legegintza-egutegiari buruzko debatea bi modutara planteatu daiteke nire ustez.
Bata da, legegintza-egutegia dogma bat izango balitz bezala hartuz. Jakinik gainera aukera horrek abantailak ematen dizkiola egiten duenari, dogma bat bada legegintza-egutegia, edozein aldaketa ez betetzea delako eta orduan nahita ez, dogma betetzen ez denean, dogma aldatzen denean, dogmaren urraketa dagoelako.
Eta beno, hori erraza da eta horrek ondorio emankorrak ematen ditu. Besteak beste titular errazak ematen dituelako. Ez duzu zure legegintza-egutegia bete, titular errazak baina aldi berean merkeak, oso merkeak. Hori da modu bat. Beste modu bat da baita ere legegintza-egutegiari buruzko planteamendua eta debatea egiteko.
Hau da legegintza-egutegia tresna bat bezala hartuz. Gardentasunaren itzala izango dena edo isla izango dena, Gobernuaren gardentasunaren aldeko isla izango dena eta neurri berean Gobernuaren jarduna jarraitzeko, aukera aztertzeko bai Legebiltzarrari, bai gizarteari oro har.
Politikan tentazio handia dago beti lehenbiziko bidetik abiatzeko, hau da, egutegia dogma bezala hartzearen aldekoa. Zergatik? Beno ba ondorio oso mesedegarriak dituelako horrela jokatzen duenarentzat.
Esan bezala alde batetik titular errazak lortzeko posibilitatea ematen duelako. "Ez duzue bete", "Gobernuak huts egin du", "Ez du bere hitza bete". Titular ederrak emateko posibilitatea ematen duelako, baina aldi berean merkeak. Errazak bai baina oso merkeak.
Kontua da Gobernuak ez duela planteamendu hori egin. Gobernu guztiek  - esan bezala -  ez dute hau egiten. Aurreko Gobernuak esate baterako gobernu programarik ez zuen aprobatu, legegintza-egutegia bai baina gobernu programarik ez. Adarra bai, enborra ez.
Gipuzkoako Diputazioak ez bata ez bestea, ez gobernu programarik ezta legegintza edo araugintza egutegirik ere ez. Bat ere ez!
Hemen dogma bezala hartu dezakegu ala tresna bezala hartu dezakegu jarraipena egiteko, gardentasunaren isla modua Gobernuaren jardunaren jarraipena egiteko.
Eta Gobernu honek hasiera-hasieratik argi utzi zuen berak bigarren bidea hartzen zuela. Beraz, legegintza-egutegia tresna bat dela gardentasunaren izenean jarritakoa eta bai oposizioari, bai gizarteari, bai Parlamentu honi Gobernuaren jardunaren jarraipena egiteko posibilitatea ematen ziona.
Datu asko daude hori erakusten dutenak. Lehendakariak berak hemen azaldu zuenean esan zuen, argi eta garbi utzi zuen legegintza-egutegia zela flexible y abierta. Hau da, malgua eta irekia. Eta dokumentuak berak, legegintza-egutegia berak hitzez hitz irakurriko dizuet. Esaten du bere hitz aurrean:
"Este instrumento de planificación debe concebirse como un documento dinámico que se debe ir rediseñando, adaptando, perfeccionando en virtud de las eventuales variaciones que se produzcan en función de las nuevas necesidades y se configura de forma que sea posible la adecuación, incorporación o separación razonada de aquellas iniciativas legislativas que así lo demanden a lo largo de la legislatura por circunstancias sobrevenidas".
Legegintza-egutegia tresna malgua, aldakorra da beti, hemen eta Australian. Leku guztietan, beti, zentzuz eta ganoraz hartzen baldin bada. Horregatik fitxak sartzen direnean dokumentuan eta fitxa bakoitzean zehazten denan gutxi gorabehera Gobernuak noiz aprobatuko duen, noiz aztertuko duen lege proiektu bakoitza, hitzez hitz esaten da fitxa bakoitzean eta irakurri. Orain arte irakurri ez baduzu...
Fecha aproximada de su presentación en el Consejo de Gobierno. Hori fitxa guztietan agertzen da. Horrek erakusten edo ematen du benetan hasiera-hasieratik Gobernu honek tresna gisa eta ez dogma gisa hartu duela legegintza-egutegia.
Horrek esan nahi du hasieran jarritako prebisioak aldatu daitezkeela. Zergatik? Legegintza proiektu batzuk atzera egiten doazelako, beste batzuk aurreratu egiten direlako, beste kasu batzuetan hasieran aurrikusi gabe dauden lege-proiektuak sartzen direlako ala hasieratik zeuden proiektuak kanpora doazelako baina nola nahi ere tresna aldakorra da eta malgua.
Horrela aitortuta dago eta horregatik jarri zen dokumentuan bertan sei hilabeterik behin ebaluaketa bat egin behar zela eta urtarrilean egin genuen lehenbiziko ebaluaketa bat. Logikoa denez, urtarrilerako oraindik ez zen denbora nahikorik pasa eta ebaluaketa oso ahula izan zen zer ebaluatu askorik ez zegoelako.
Baino eske hurrengo ebaluaketa uztailean egin behar da, bi hilabete barru. Horregatik harritzekoa da  - neurri batean -  zuk planteatu duzun interpelazio hau hain zuzen ere Gobernuak egin behar duen ebaluaketa hori aurkeztu baino bi hilabete baino lehenago... Librea zara eh! Nahi duzun moduan eta nahi duzunean aurkezteko baina hori gehiago da dokumentu hau dogma gisa hartzea tresna gisa hartzea baino...
...aurkezteko.
Baina hori gehiago da dokumentu hau dogma gisa hartzea tresna gisa hartzea baino. Eta tresna gisa hartzen baduzu, ebaluaketa hori egin ostean, lege proiektu aztertuko dugu banan-banan aztertuz zer arrazoi dagoen eta zein motibazioa dagoen sartutako aldaketak ganorazkoak diren, funtsezkoak diren, arrazoituak diren, fundamentuzkoak diren ala ez aztertzeko. Baina banan-banan, ez titular merkeak eskatuz.
Eskerrik asko.