ETXEBARRIETA LEGRAND (EH Bildu, 2017-05-18):
Eskerrik asko. Arratsalde on guztioi.
Emakumeenganako indarkeria sinbolikorik gabeko kirol-ekitaldiei buruzko Elkarrekin Podemosen legez besteko proposamen honek hari-mutur ezberdinak ditu eta normala da indarkeria sinbolikoak hari-mutur ezberdinak dituelako, ezta? Inbisibilizazioaz, gutxiespenaz, eraso fisiko edo berbalez, hau da, presentzia eredu konkretu batzuez eta ausentzia askoz hitz egiten dugu edo hitz egin beharko dugu gaurko egunean.
Eta lortutako erdibideko honek mahai gainean jartzen dizkigu hari-mutur hauetako batzuk. Guztietara ailegatzea denbora eskatuko du baina pixkanaka helduko diogu.
Akordio ona da lortu dugun hau eta azpimarratuko nukeen lehengo puntua lan mahai horren sorrera izango litzateke, bai egun daukagun legearen eta egindako ikerketen emaitzak praktikara eramateko aukera emango digulako.
Hala ere, sarreratxo hau baliatu nahiko nuke atzo hasitako Emakumeen Bira zoriontzeko, urtetik urtera Euskal Herriko errepideak emakume kirolariz betetzen dizkigulako. Iurretatik Oreretara maila altuko emakume txirrindulariak ikusteko aukera izango dugu egun hauetan. Eta hain zuzen, Euskal Herrian hainbatetan txalotu edo azpimarratu izan dugun afizio, euskal zalego horri dei egin nahiko nioke beraiek, guk, demostratu behar diegulako emakume guzti horiei gustuko ditugula gure errepideetan, plazerra ematen digula beraiek gure kaleetan, gure errepidetan, gure zelaietan ikustea eta babestuak senti daitezen gure aletxoa jartzeko proposamen gonbidapena da hemendik egin nahi nuen hau.
Kirolari hauek, esaten nuen bezala, sentitu behar dutelako babesten ditugula, jarraitzen ditugula, gertatzen ari zaienaz arduratuta gaudela eta, adibidez, Eider Merinok atzoko etapan hirugarrena geratu ondoren zeukan irribarre eta plazer aurpegi hori ekarri nahiko nuke hona berak ematen digun poztasun eta indar guzti hori guk ere erantzun eta guk ere eman behar diogula azpimarratu behar dugulako.
Ane Santesteban ekarri nahiko nuke hona ere bai, istripu larri baten ostean kirolarekin jarraitzeko aukera eta indarra eta kemena izan duelako, Biran ere parte hartzen ari delako. Eta Lourdes Oyarbide, Ane Iriarte, Mireia Muñoz...
Gaurkoan euskal emakume txirrindulariak aipatu ditut, baina bakoitzak bere izen hori dauka, bere historia dauka baina, tamalez, gutariko askok eta nik neuk ere gutxi dakit haietaz. Haien bizitzetaz, haien testuinguruetaz, haien kirol profesional ibilbideaz gutxi dakit eta egiten duten esfortzu hori modu egokian erantzuteko guk geuk ere pertsona moduan ere daukagun ardura mahai gainean jarri beharko genuke.
Baina horretaz gain ere, mahai gainean jarri beharko genuke tamalez kirola eta bereziki lehiaketara bideratutako kirola gizonezkoen espazioa dela adierazten digutela etengabe komunikabideek, ekitaldi nagusien agendek, azken finean iruditegia osatzen duten kartel, eskaintza, albiste...Guzti horiek.
Hedabideetako titularrak eta irudiak gizonenak dira. Gizonak jokalari titularrak, gizonen partida da kirolarena eta emakumeak aulkian geratzea tokatzen zaie ikusle gisa edo ikusiak izateko gisan azafata, animatzaile edo bikotekide ederraren paperean, ikuskizunari glamourra ematen. Lehenago ezagutuko dugu futbolari baten bikotekidea emakume futbolari puntako bat baino.
Esaera batek dioen bezala, denok jolastu ezean, baloia zulatuko dugu eta agian iritsi da ordua zulatzeko. Hemen ez dugu denok jolasten eta are gutxiago antzeko baldintzetan.
Berdintasunerako Legeak honako betebeharrak ezartzen ditu kirolaren esparruan:
Lehenak, emakume eta gizonen presentzia orekatua, kirol erakundeetako eta elkarteetako zuzendaritza organoetan.
Bigarrena, Euskal Herri administrazioek neurri egokiak hartu behar dituztela kirol modalitate guztietan emakumeek eta gizonek tratu eta aukera berdintasuna izango dutela bermatzeko.
Eta hirugarrena, Euskal Herria administrazioek emakume nahiz gizonen kirol jarduerak laguntzea sustatuko du bietako edozeinetan gutxiengoa den kolektiboaren modalitatea sustatzea eta, halaber, gehitzea ere emakume gehiengoa diren kirol modalitateetako laguntza.
Gaur egun kirolaren esparruak balio, rol eta estereotipo sexistak birsortzen dituen eremu garrantzitsua izaten jarraitzen du nagusi, eta Arana andreak uste dut mahai gainean argazki tristea, kezkagarria jarri digula. Berak aipatutako ideiak ez ditut azpimarratuko, uste dut ondo esanak eta geratu direla. Baina bai azpimarratu nahiko nukeena da Berdintasunerako Legeak betebeharrak ere bai ezartzen dituela eremu honetan baina tamalez ba betebehar horiek betetzea askotan norberaren borondatearen eta ba zuzendaritza postuetan egon daitezkeen pertsonen sentsibilitateren, talde hori antolatzen duten edo osatzen duten pertsonen sentsibilitatearen esku geratzen da.
Eta aurrerapausoak eman dira bai, eragile batzuen sentsibilitate eta borondateagatik adierazi bezala. Baina legeak motor lan hori egiten jarraitu beharko luke aurrerapausoak isolatuak izan ez daitezen, jarraikortasuna izan dezaten.
Horrexegatik berebizikoa da lortu dugun erdibideko honetan dagoen figuretako bat, mahai interinstituzionalarena. Honetan inplikatutako elkarteak eta instituzioak lanean jarriko direlako.
Horretaz gain eraso konkretuei erantzun behar diegu. Adibidez ere hainbat kirol epailek jasan behar izan dituzten eraso homofobo edo matxistak azpimarratuko nituzke kasu honetan ere bai.
Eta berebizikoa da urratsak ematea, kanpainak antolatzea, kirola sustatzea oraindik ere. Baina esan bezala dagoeneko ari direnei presentzia ematea eta hauen lana baloratzea dagokigu. Eta bide honetan ba urratsak eman dituzten talde batzuk datozkit burura, Bera Bera edo Athletic bezala profesionalizazioren bidean urratsak eman dituztelako. Baldintzak parekatzerako bidean urratsak ematen ari delako. Eta honek erakutsi du emaitzak ematen dituela. Kirolarien baldintzak hobetzerako garaian mailaz igotzeko, puntako guneetan egoteko aukera ematen duela.
Beraz, ba gure esku asko dago, egiteko asko daukagu. Kirola sustatzeko, kirolariak hauspotzeko, euskal kirolean parekidetasunean urratsak emateko. Jarrai dezagun ba.
Eskerrik asko.