ARRAIZ BARBADILLO (EH Bildu, 2014-09-25):
Arratsalde on guztioi.
Gure aurrean dugun une politikoa zorrotza da oso. Euskal Herriko eszena politikoaren lehenengo ilaran gaudenekiko batez ere. Europan sortzen ari diren egoera berriek aukerak ematen dizkigute. Bestalde gure aurrean erronka latzak ere baditugu, zailtasunez beteak, oraindik korapilo asko askatzeke. Horregatik neurria emateko unea da, beste euskal herritarren belaunaldiek momentu hau, abagune hau bakarrik ametsetan ikusi dute.
Gu gertatzen ari den guztia bizi izateaz gain, protagonista izateko pribilegioa daukagu. Guk geuk...
...ikusi dute.
Gu, gertatzen ari den guzti bizi izateaz gain, protagonista izateko pribilegioa daukagu. Guk geuk, gutako bakoitzak eragin dezake onerako hala txarrerako. Horra hor gure pribilegioa eta horra hor gure ardura politikoa ere bai.
EH Bilduren baitan aipatu dudanaren inguruan hausnarketa sakona egin dugu, Euskal Herrian dugun abagune politikoaz, abagune politiko honen garrantziaz eta galbidera ez eramateko ardura politikoaz.
Lo que está sucediendo a nuestro alrededor es demasiado importante como para no tenerlo en cuenta. Escocia, Cataluña, la crisis de la reforma franquista en el Estado español y las oportunidades de cambio político real que se puedan abrir para nuestro pueblo.
Todo ello es demasiado importante como para dejarlo, para dejarlo marchar. No podemos seguir como si aquí no pasara nada, no podemos seguir tranquilamente chapoteando en el mar de la mediocridad, donde todos y todas nos sentimos más o menos cómodos resguardados en la irresponsabilidad ajena, dejando que pase el tiempo echando a perder lo que queda de Legislatura que debería ser una legislatura clave para el futuro de Euskal Herria como país.
Sin embargo, tenemos el privilegio de estar aquí. Este Parlamento no es ni mucho menos el ombligo del mundo, pero no es mal sitio, no estamos mal situados para ayudar a llevar a nuestro pueblo a otro estadio, a un estadio de paz definitiva, de verdadera convivencia democrática, de libertad y de justicia social.
El privilegio de poder incidir en esta situación política tan especial es a su vez también la responsabilidad de hacerlo, de hacerlo y acertar.
Porque en primera persona del plural, no podemos fallarle a nuestro pueblo, ni condenarle a la apatía política y el hastío porque en el momento decisivo sus representantes políticos volvieron a confundir lo urgente con lo importante.
Behin, areto honetan bertan izandako EAJ eta EH Bilduren arteko talka baten ostean, Joseba Egibarrek, hor kanpoan pasilo horietako batean esan zidan gauza bat. Esan zidan agian ez garela ados jartzeko kapazak eta agian guk utzi eta ondorengoek etorri beharko dutela ea beraiek lortzen duten. Eta nik gaur tribuna honetatik erantzungo diot: Horrela baldin bada, ez baldin bagara kapazak, utz dezagun eta oraintxe bertan etor daitezela ondorengoak, baina oraindik uste baldin badugu kapazak izan gaitezkeela, egin dezagun, saia gaitezen. Baina benetan saia gaitezen.
Bretainia Handiko lehen ministro David Cameronek, Eskoziako kontsultaren biharamunean esan zuen: "Nik Bretainia Handia sutsuki maite dut, baina horren gainean demokrata naiz, horregatik eskoziarrek esan beharrekoa entzun behar nuen".
Downing Streeten ez bezala, Moncloan ez dago Espainia sutsuki maite duen demokratarik. Bestela, kataluniarrek adierazi beharrekoa entzun nahiko luke.
Horregatik, sobera dago Moncloara egindako bisita klandestinorik emaitzak abiatu aurretik ezagutzen ditugulako, Rajoy ni sabe ni contesta.
Pasa den astean Eskozian Europako mapa politikoa aldatzeko aukera normaltasunez bizi izan genuen, demokrazian gertatu behar den bezalaxe.
Bitartean, Katalunian, 2 milioi kataluniar kalean botoa eman nahi dutela aldarrikatuz eta espainiar Estatuaren partetik mehatxuak eta erasoa gauzatzeko estatu makinaria guztia martxan.
Kataluniako gizarte gehiengo handi bat ez da honezkero espainiar Estatuaren baitan gustura sentitzen, mespretxatuta sentitzen direlako, irainduta. Espainiar Estatuaren gortasun eta itxikeria politikoa Katalunian independentistak sortzeko makina bihurtu da.
Demokrazian gizarte bat, hangoa edo hemengoa, bere etorkizunaren jabe egiteko prest ez daudenen arrazoi bakarra da gizarte horrek erabaki dezakeenaren beldur izatea, galtzearen beldur izateagatik, hobe omen da ez galdetzea. Horixe da espainiar Estatuaren jarrera Katalunian, horixe da espainiar Estatuaren jarrera Euskal Herriarekiko.
Krisi latzaren baitan espainiar Estatuak inboluzio bidea hartu du, zentsu guztietan. 1978.urtean Francoren erregimenaren erreforma krisi sakonean sartu da, baina espainiar Estatuak atzerantz egitea erabaki du, inboluzioa orokorra da, maila guztietan dagoeneko abian da.
Zeresanik ez dago, estatu ereduari dagokionez, gaur egun autonomia estatua bera desmontatzen ari da. Eta ez dut nik esan, Josu Erkorekak berak esan zue, aste honetan bertan, berak esan zuen –oker ez banago– "auténtica involución, continuo socavamiento del estado de las autonomías, pretenden reducir la autonomía política a una mera descentralización administrativa".
Eta halaxe da. Hori da espainiar Estatuak hartutako bidea, ez du autogobernuan sakontzeko asmorik, guztiz kontrakoa. 40 urte eta gero espainiar Estatua berriro jaso nahi du maileguan utzi ziguna, hori ere jakinarazi nahi digulako. Eta guk zer? Zein da gure erantzuna? ¿Virgencita, virgencita déjame como estoy?
Erabakitzeko eskubidearen aroan bizi gara. Europa osoan, baita Kaitalunian eta hemen ere espainiar Estatuaren itxikeriak halaxe nahi ala nahi ez.
Vivimos una nueva etapa política en Europa, una etapa donde cada vez va a ser asumido de una forma más natural el derecho a decidir de cada sociedad. Es decir, el principio democrático de que cada comunidad puede y debe decidir cómo organizarse internamente y qué relaciones desea tener con sus vecinos, y quien se posicione en contra del derecho a decidir, aquí como en Cataluña, se queda fuera de juego, se queda políticamente fuera de juego. Tiempo al tiempo.
Hemengo unionistek erabakitzeko eskubideari uko egiteko duela 40 urte egindako akordio politikoei heltzen diete orain, orain, espainiar Estatuak berak gaur egun akordio horiek inboluzioaren bidez urratzen ari direnean.
¿Y alguien se cree que hace 40 años sin ruido de sables de fondo se habrían hecho esos acuerdos? Más bien, vista la escasa evolución democrática del sistema político español en los últimos 40 años, hoy queda más reforzada que nunca la necesidad de una ruptura, eso sí, exquisitamente democrática con ese Estado, que ni en estos 40 años ni en otros 40 siglos va a tener disposición alguna a reconocer a Euskal Herria como sujeto de decisión.
Por eso, señor Urkullu, desengáñese o no pretenda engañarnos al resto. Todos y todas sabemos que la bilateralidad con Madrid es imposible, igual que la soberanía compartida, porque para compartir hay que tener y ellos, ellos nos niegan la soberanía como pueblo.
Horregatik Euskal Herriak bere prozesu eratzailea behar du, Katalunian egiten ari diren bezala, espainiar Estatuaren baimenaren zain egon gabe. Euskal Herrikoak seguruenez hiru prozesu eratzailez osatutako prozesu eratzailea izan beharko da.
Hau da, atendiendo a nuestras propias realidades, necesitaremos un proceso constituyente en Ipar Euskal Herria, otro en Nafarroa y otro en Araba, Bizkaia y Gipuzkoa, con diferentes puntos de partida, con diferentes etapas, con diferentes ritmos, con diferentes consultas, también con diferentes preguntas seguramente, pero un mismo destino: hacer a la ciudadanía de Euskal Herria, al conjunto de la ciudadanía de Euskal Herria única dueña de su futuro político, siempre por vías estrictamente democráticas.
Horretarako agenda demokratiko bat behar dugu. Behintzat Euskal Autonomia Erkidegoari dagokion prozesuari buruz mintzatzen hasteko, Ipar Euskal Herrian eztabaida hasita dago. Lurralde kolektibitatearen aldarrikapenaren inguruan, eta orain frantziar Estatuak egindako eskaintza berriaren aurrean.
Nafarroan ere zati bat oso aurreratuta daukate, eta da gero eta gizarte adostasun zabalagoa dagoela jarrera zehatz baten inguruan eta da Nafarroa bakarrik izango dela nafarrek erabakiko dutena. Orain momentua da gizarte adostasun zabal hori Parlamentura, Nafarroako Parlamentura eramateko eta hemen, hemen zer daukagu?
Hemen daukagu ponentzia bat, Autogobernu ponentzia delakoa, ia stand by dagoena, ponentzia ia geldirik egutegia betetzearren denbora pasa ari gara, baino gu geldirik egoteagatik mundua ez da geldituko, ezta gutxiago ere. Ikusten ari gara Eskozia, Kataluina, baita Trebiñu ere. Trebiñutarrek Madrilera joango dira arabarrak direla eta arabar gisa bizi nahi dutela aldarrikatzera eta ponentziak horretarako ere ez du astirik izan.
Ponencia de Autogobierno, si no haces, por lo menos haz que haces. Es la consigna de este Gobierno y un arte que domina casi a la perfección. No se puede pedir que la dinámica política por el derecho a decidir sea liderada desde las instituciones y luego crear una ponencia en el Parlamento para pasar el rato durante un curso y medio sin debatir ni proponer nada sobre el derecho a decidir.
Proposamen bat: norbaitek uste baldin badu Autogobernu Ponentzia dela horretarako tresnarik egokiena, ez al da garaia ponentziaren saioak gure artean eztabaidatzeko erabiltzeko eta ez kanpotik ekarritako adituen hitzaldiak entzuteko? Adituen hitzaldiak oso interesgarriak dira, benetan, baina Legebiltzarretik kanpo ere egin daitezke.
Ponentzia ordezkari politikoen artean benetan eztabaidatu beharrekoa eztabaidatzeko erabili beharko genukeelako. Edo bestela, beste modu bat izan daiteke ponentzia adituen hitzaldiak entzuteko erabiltzen jarraituko dugu eta herri honek behar duen agenda demokratikoaz Legebiltzarretik kanpo eztabaidatzen hasi beharko dugu.
Guk hemen erabaki nahi dugu gure etorkizun politikoa bai, baina baita ekonomikoa eta soziala ere. Hemen erabaki nahi dugu, euskal herritar guzti-guztiok ondo bizi izateko.
Queremos el derecho a decidir para el bien común, porque queremos desarrollarnos plenamente como sociedad, con un modelo económico social, educativo, cultural y lingüístico propio, según las necesidades de la ciudadanía vasca.
Azkenaldian Jaurlaritzako eledunek –Espainiako gobernukoek bezalaxe– suspertze ekonomikoa behin eta berriz aipatzen dute, baina ez dirudi bide honetatik hain azkar etorriko denik.
EH Bildun ulertzen dugu gobernu batean egonda inori ez zaiola berri txarrak ematea gustatzen, baina kontuz gauzatuko ez diren itxaropen faltsuekin.
Gaur goizean Jaurlaritza autokonplazentzian mintzatu zaigu, fikziozko egoera bat kontatuz. Euskadin bizi diren familia askoren egoerarekin zerikusirik ez duen egoeraren berri eman digu beste eredu ekonomikoan eta bere politika sozialetan oinarririk ez duten itxaropen faltsuak sortzeko asmoz.
Goizean ez da aipatu, baina gure gizartean haustura sortzen ari da. Haustura soziala honez gero gure gizartearen baitan gertatzen ari da gure herri eta hiri bakoitzean bi gizarte sortuz.
Alde batean lanpostuari eustea lortu dutenak eta bestaldean langabezian gelditu edo lan prekarioa onartu behar izan dutenak. Eta langabezia egoera kroniko bihurtzen ari da jende askoren kasuan, beraientzat lan merkatura bueltatzea gero eta zailago bilakatuz.
Eta gu bezalako pertsonak dira, langile jendea. Eta beraiek gure lehentasuna izan beharko lukete zeren eta gaurko arrakala biharko amildegia izan daitekeelako.
Etxea galtzeko arriskuan daudenak, ixteko mehatxua duen lantegikoek, soldatarik gabe gelditu diren familiek, etorkizunik ikusten ez duten gazteek, pentsioa lotsagarriak dituzten nagusiek... Etsipen egoera horietatik ateratzeko irtenbide zehatzak eskatzen dizkigute eta egoera horiek konpontzea posible da, hemen dauzkagun bitartekoekin posible da, borondate politiko kontua da.
Adibidez, Kutxabankek ez luke kaleratzerik egingo hemen gauden alderdi politikook kontrakoa erabakiko bagenu, baina ez dago horretarako borondate politiko nahikorik.
Horren arabera bi aukera daude: Edo pertsonen beharrak egungo eredu ekonomikoaren arabera moldatzen dugu edo eredu ekonomikoa pertsonen beharren arabera aldatzen dugu.
Sólo hay dos opciones: O amoldamos las necesidades de la gente para que siga funcionando el actual modelo económico o cambiamos el modelo económico según las necesidades de la gente.
Y cuando hablo de la gente me refiero sobre todo a aquellas personas que preferirían vivir en otras condiciones pero que se ven obligadas a pedir ayudas sociales para subsistir.
Me refiero a quienes más están sufriendo, esas personas trabajadores y trabajadoras vascas, hallan nacido donde sean, son imprescindibles. No podemos dejar que se hundan en esa grieta social.
Jaurlaritza gaur gaurkoz lehenengo aukeran dago, EH Bildu bigarrenean eta ez du balio Madrildik eta Bruselasetik datorrena plantilaz kopiatzea beste erremediorik ez dagoela esateak. Ez du balio astero planak eta planak aurkezteak –propaganda merkea– murrizketa sozialak aplikatzen diren bitartean.
El Gobierno nos acostumbra a presentarnos varios planes por semana. Cuando acaba el eco mediático de uno, empieza otro. Una vez más "si no haces, por lo menos haz que haces". Ésa es la consigna y son muy buenos, y mientras tanto recortan sin escrúpulos los servicios públicos, recortan los servicios sociales y recortan la esperanza de tanta gente.
Bai, murrizketa da uda honetan Osakidetzan 1.000 ohe gutxiago egotea. Murrizketa da kontziliaziorako laguntzetarako dirurik otsailean ez egotea eta murrizketa da larrialdi sozialerako dirulaguntzak udaletatik ordaindu behar izatea.
Murrizketa da ikastetxe bakoitzean geroz eta irakasle gutxiago egotea. Murrizketa da Osakidetzan bajak ez betetzea eta ebakuntzak egiteko itxaron zerrendak geroz eta luzeagoak izatea murrizketen ondorioa da.
Murrizketa da enplegu publikoa suntsitzea eta bakarrik sektore publikoko langileen profesionaltasunari esker zerbitzu gehienen kalitateari eusten zaio. Gauzak diren bezala.
Gure ekonomiak norabide berri bat hartu behar du. Lehenengoz, zerga politika aldatu gabe ez dago baliabiderik izaterik. Baliabiderik gabe sektore publikoa pixkanaka desmontatzera eta pribatizatzera behartuta egongo gara.
Horiek dira EAJk, PSEk eta PPk adostutako kontraerreforma fiskalaren ondorioak. Beraz, gehien dutenek gehiago ordaindu behar dute gizarte honek sortzen dituen ondasunak...
...eta PPk adostutako kontrareforma fiskalaren ondorioak.
Beraz, gehien dutenek gehiago ordaindu behar dute gizarte honek sortzen dituen ondasunak behingoz hobeto banatzeko. Bigarrena (...) garaiari, azpiegitura handiekin amaitzeko garaia da, beharrezkoak ez diren tona eta tona porlan pilatu ditugu.
Eskualde batzuetan ez dago hainbeste errepidetarako tokirik. HTRen obren 400 metrorekin kontziliaziorako laguntza guztiak ordaintzea posible litzateke. Lehentasun kontua da, borondate politiko kontua da. Industrian, noski, inbertitu behar da, baina benetan propaganda gutxiago eta inbertsio handiagoak eta iraunkorragoak.
Eta enpresak finantzatzeko, noski, dirua behar da eta edo kontu publikoetatik edo Kutxabanketik atera beharko dugu. Noski, horretarako Kutxabanken gainean kontrol publiko eta soziala beharko genuke.
Jakina, ez diogu Jaurlaritzari EH Bilduren programa ekonomikoa bere egiteko eskatzen, baina hasieratik esan dugu arduraz eta konpromisoz jardun behar genuela. EH Bilduk hainbeste pertsonarentzat larria den egoera honetan kritika eremua gainditu eta konpromisoa hartzeko eremura igaro behar du.
Gure ustez beste eredu ekonomiko bat eta beste politika sozial batzuk ezinbestekoak dira, baina Jaurlaritzari egiazko aukera eman nahi diogu, gure aldarrikapenetatik aldenduta lehentasun bakar-bakarrarekin, murrizketa sozial bat ere ez. Posizio maximalistarik gabe, aurrekontuak adosteko aukera erreal bat eskaintzen dugu. Horra hor murrizketarik egon ez dadin EH Bilduk egiten duen eskaintza sendo eta zehatza.
Del modelo económico que decide Merkel y nos impone Rajoy sólo podemos esperar miseria para Euskal Herria y un crecimiento de las desigualdades sociales cada vez mayor. Por eso necesitamos decidir aquí nuestro modelo económico, dotarnos de instrumentos para desarrollarlo y por eso también necesitamos decidir aquí nuestras propias políticas sociales. A eso en EH Bildu le llamamos derecho a decidir para el bien común, derecho a decidir cómo queremos vivir para que todas y todos vivamos con dignidad en este país.
Madrildik eremu guztietan itxikeria besterik ez datorkigu. Gatazka politikoaren ondorioei erreparatzen baldin badiegu, emaitza ezin argiagoa da, Madrilekin ez dago zereginik.
Duela ia hiru urte ETAk jarduera armatua behin betiko amaitzea erabaki zuen eta Madrilgo Gobernuak urratsik egin ez izana indar erakustaldi gisa plazaratu nahi du, beraien garaipen bakarra omen da bakea eta normalizazio demokratikoa eraikitzeko ahaleginak oztopatzea eta beraiek ezer ez egitea. Espainiako Gobernuek ez dakite galtzen, ezta irabazten ere. Ez dute oraindik ikasi bake justu eta iraunkorrak guztiok, beraiek ere, irabazle egiten gaituela.
EH Bildun aspaldian honetaz konturatu ginen eta Madrilera edo Parisera begiratzeari utzi genion, bakarrik gure herriari begiratzen diogu, gatazka politikoaren alderik gogorrenak utzitako zauri asko hor daude, gure aurrean, urrutira joan gabe. Zauri batzuk oraindik guztiz itxi gabe, beste batzuei gaur gaurkoz odola dariela.
Iraganaldiaren inguruko azterketa, guztiok egin beharko genukeena, oraindik ixteke dagoen zauria da. Euskal preso politikoen egoera eta beraien senideena odola darion zauria da, Jone Artolaren zauriei odola darien bezala, dispertsioaren mehatsupean bizi diren senide eta lagunen zauriari odola dario.
Astero-astero giza eskubideen urraketa larria gertatzen ari da eta pertsonak dira, espetxean daudenak eta milaka eta milaka kilometro bidaiatuz bizia arriskuan jartzen duten senideak ere bai, euskal herritarrak dira, ez dira inoren dekretuz eskubiderik gabe gelditutako izakiak. Nor arduratzen da beraien eskubideetaz? Nor?
Euskal presoen dispertsioa amaitzea urgentziazkoa da, beraien giza eskubideengatik eta bakean bizi izateko guztiok behar dugulako. 25 urtez gainean daramagun sama handiegia da eta senideek, presoen senideek, etxerapen txostena Moncloara eramatea baino gehiago espero dute, hori postariak ere egiten duelako.
Egia da (...)tako giltzak Rajoyren giltzarriak daudela, baina Euskal Herritik bertatik asko dago oraindik egiteke, kaletik eta, batez ere, bere instituzio nagusietarik. Espainiako Gobernuarekiko presioa biderkatu behar da, horretarako ere nazioartean dauden ate guztiak joz. Hemen, Legebiltzar honetan badaukagu beste ponentzia bat ere. Hori ez dago stand byn, hori dago off, alderdi politiko jakin batzuk gure ondoan eseri nahi ez dutelako.
Hasieran zoru etikoa delakoa izan zen aitzakia. Guk, Erkoreka jauna, publikoki kontrakoa ezan duzulako, guk onartu genuen. Ez ziguten komarik ere aldatzen utzi. Gure taldeak esan zuen partziala eta osatu gabea izateagatik ez geundela ados, baina ponentzian guztiok esertzeko eta elkarlanean hasteko onartu genuen. Baina ez omen da nahikoa.
Alderdi politiko horiek ez dute bake eta normalizazio politikorako prozesuak aurrera egitea nahi, ezta Legebiltzarra horretarako tresna eraginkorra izatea nahi ere eta EAJk onartzen die jarrera hori. Horregatik bake eta elkarbizitzarako ponentzia ez da biltzen.
Atzera begiratuz gero, agian batean bat egindako guztiarekin pozik izango da. Herri honetan gertatu den guztia gertatuta, hilketak, bahiketak, torturak, atxiloketak, mehatxuak, epaiketa politikoak, borrokak, jipoiak, liskarrak, sakabanaketa. Inork pozik baldin badago bere tradizio politikoak egindako guztiarekin edo ganorabako hutsa da edo benetan oso tipo arriskutsua da.
Nik ez dut nire burua ez kategoria batean ez bestean ere. Konfrontazio armatu gogorrean murgildutako gatazka politikoa pairatu duen beste pertsona bat naiz.
Gu ez gaude pozik egindako guztiarekin. Egin ditugu egin behar ez genituen gauza asko eta ez ditugu egin, egin behar genituen gauza asko ere, baina beti zintzoak izaten saiatu gara, lehenengoz eta behin gure buruarekin eta batez ere, gure herriarekin.
Guk borroka egin dugu eta gure borroka herriarentzat arnasa izatea nahi izan dugu. Oker eta akats guztiekin ere, hori guztia garelako gaur nago ni hemen.
Gure herriari begietara begiratuz, badakigu batez ere EH Bilduri gehien aitortzen zaiona dela giza eskubide guztitiko errespetutik bakearen alde egindako apustu sendoa eta apustu sendo horri berriro eman nahi diogu arnas.
Aunque algunos partidos políticos no quieran que el proceso de resolución del conflicto avance, EH Bildu no les va a aceptar la parálisis.
Por eso, nos vamos a mover. Vamos a dar un paso para que este Parlamento sea un instrumento más en este proceso de resolución del conflicto político.
Gurekin esertzeko prest daudenari bake eta elkarbizitza demokratikorako ponentzia berriro abian jartzeko adierazpen berri bat lantzea proposatzen diogu. Iraganaldiaren eremuan sartzeko prest gaude. Elkarlanean ondo eginak, baita gaizki eginak ere, aztertzeko prest gaude, inoren humiliazioa bilatzen ez bada. Garai eta galtzaile kontakizunik bilatzen ez bada.
EH Bildu prest dago bake ponentzia berriro abian jarriko duen testua adosteko. Ez gara gu konpromisoen beldur.
Hasieran adierazi dudan bezala, abagunea inportanteegia da. Inportanteegia da ahalegin nahikoak ez egiteagatik galtzen uzteko.
EH Bildu va a continuar. Va a continuar en cada lucha social de cada pueblo y cada barrio de Euskal Herria, en toda dinámica popular a favor de los derechos de los presos políticos vascos, vamos a continuar en la calle, en todas las calles: En la del derecho a decidir, en la del feminismo, en la de la LOMCE, en la del euskara, pero también en cada institución.
También en esta institución vamos a seguir, siempre con la misma mentalidad, con el país a la espalda, dispuestos y dispuestas a compartir esta vía vasca a la soberanía con quien quiera venir.
Eta gauza batez ziur gaude. Egingo dugun guztia gutxi izango da, baina egingo dugun guztia merezi izango du. Euskal Herriak, Euskal Herriko jendeak, gure jendeak hori guztia eta askoz gehiago merezi duelako.
Eskerrik asko.