CASANOVA ALONSO (EH Bildu, 2015-02-19):
Luxemburgoko gobernuaren kidea zela, momentu batzuetan Hazienda ministroa eta beste momentuetan lehen ministroa, Jean Claude Juncker jauna.
Eta Jean Claude Juncker jauna praktika inmoral hauen ardura zuzena daukan pertsona izanik, gaur egun da Europar Batasunaren presidentea, Europar Batasunaren Batzordearen presidentea. Hau da, Europar Batasunean dauden kargu politikorik inportanteena betetzen du iruzur legalizatu honekin lotura eta ardura zuzena daukan pertsona bat eta guri hau, hitz gutxitan esanda edo hitz batean esanda, onartezina iruditzen zaigu.
Beste eskandalu batzuk egon dira aipatu denez, Suitzako kontuak, Falciani zerrenda famatua, paradisu fiskalen inpunitatea eta abar. Eta gaurko gaia ez da bigarren mailakoa, batzutan ustelkeriaz hitz egiten dugunean esaten dugu kalte sinbolikoa kalte ekonomikoa baino larriagoa dela, batzutan etxeko ustelkerian egia esan diru gutxi mugitzen da, milioi batzuk gehien jota eta askotan esaten dugu, txarrena ez da bakarrik dirua galtzen dela iruzurraren bidez baizik eta kalte morala, politikaren irudia desegiten dela.
Baina kasu honetan ez da horrela. Hitz egiten badugu iruzur fiskala eta elusio fiskalaz, hitz egiten ari gara momentu honetan gaur egungo sistema ekonomikoak daukan arazorik larrienetariko batetaz, ez bada larriena.
Europan, urtero bilioi bat euro galtzen da edo ez da biltzen politika fiskalaren bidez iruzurra eta elusioagatik, bilioi bat euro. Bilioi bat euro da Estatu espainoleko urteko barne produktu gordin osoa, da Greziaren kanpo zor osoa, da Europar Batasunaren, barkatu, esan dut Greziaren zor osoa? Ez, lau aldiz Greziaren zorra.
Lau aldiz ere Europar Batasunaren aurrekontua, hiru aldiz mirari bat bezala aurkezten diguten berpizte plan ekonomikoaren kantitatea, hau da, Europak mobilizatuko dituen baliabideak krisiari aurre egiteko 300.000 milioi horren hirukoitza.
Eta hau galtzen da elusio fiskalaren bidez, sekulako dirutza. Eta gainera hori ez da txarrena. Ez da txarrena gaurko legediarekin ordaintzen ez dena. Txarrena da gaurko legedia baldintzatuta dagoela elusioagatik. Hau da, toki askotan behar diren zergak ez direla inplantatzen gobernuek esaten dutelako. Noski, zerga hauek zuzenagoak izango ziren baina indarrean jartzen baditugu, jendea dirua ospa egingo luke. Beraz, ezin dugu jarri nahi genituzkeen zergak, behar genituzkeen zergak.
Orduan, indarrean dagoen sistemari lapurtzen zaio elusioaren bidez bilioi bat, baina askoz gehiago da kentzen zaiona zeharkako efektu honen bidez. Beraz, esan dezakegu elusio fiskalari aurre egiten, iruzur fiskalari aurre egiten, Europako gobernuek edukiko zituzten behar dituzten baliabideak beraien hiritarrei behar duten eta merezi duten bizitza maila eta zerbitzu maila emateko. Eta hori horrela ez bada, da praktika hauek indarrean daudenean eta praktika hauek existitzen direlako.
Beraz, esan dezakegu parafraseando aquel filósofo, que los enemigos de nuestro sistema, de bienestar, los enemigos de nuestro modo de vida no están en montañas lejanas ni en desiertos remotos. lLs que ponen en peligro nuestro Estado de bienestar, nuestros servicios públicos, nuestra educación, nuestra sanidad, nuestras prestaciones sociales, se llaman brokers, se llaman asesores fiscales, se llaman grandes empresarios que se llevan sus fortunas, que no pagan impuestos, que impiden que haya unas normas tributarias justas.
No están en desiertos remotos, sino que están entre nosotros con corbata. Tampoco tienen la piel oscura ni vienen del Magreb. Son otros los que desarrollan, los que realizan un fraude masivo, un fraude que deteriora la calidad de vida, los servicios y los derechos de la ciudadanía. Horren ondorioz, izugarrizko aberastasunaren kontzentrazioa ematen ari da munduan, noski. Lortzen badute aberatsenek zergak ez ordaintzea edo zerga oso gutxi ordaintzea, gero eta aberatsagoak dira.
Eta esaten dute iturri guztiek, bat aipatzeagatik, Intermón Oxfam erakundeak egindako azkeneko ikerketan abisatzen dute 2016. urtean populazioaren % 1ak populazioaren % 99ak bezain beste diru edukiko duela. Hau da, hitz egiten denean % 1az versus % 99az ez gaude demagogikoki hitz egiten; deskribatzen ari gara erreala den egoera bat, benetako egoera.
Aberastasuna metatzen da gaur egungo sistema ekonomikoa bihurtu da aspiradora bat non aberatsenek etengabe xurgatzen dute pobreenen baliabideak. Eta hori posiblea da, besteak beste, fiskalitateak ez duelako jokatzen jokatu beharko lukeen paper birbanatzailea.
Ondorio etikoak daude, noski, egoera honetatik zeren eta jende asko txirotasunean bizi da, bai hirugarren mundu delakoan baita ere gizarte aurreratuetan gero eta zabalagoak diren sektore baztertuen artean, badago jende asko gelditzen dela pobrezian, txirotasunean. Ondorio etikoak, ondorio ekonomikoak eta baita ere ondorio politikoak, fortuna erraldoi hauek metatzen dituztenek zeharo baldintzatzen dutelako politikoek hartzen dituzten erabakiak. Eta lortzen dute erabaki horiek beraien asmoen eta interes ekonomiko eta politikoen aldekoak izatea. Beraz, demokrazia usteltzen dute.
Eta hori egiten dute bide ezberdinetatik. Sektore ekonomiko potenteenek bakarrik urtero 1.000 milioi dolar gastatzen dute lobby lanetan finantzatzeko pertsonak baldintzatzeko politikoen erabakiak. Existitzen dira ate birakariak, hau da, zintzo den politikoak beti edukiko du erretiratzen denean ate bat irekita enpresa handi batean egindako lana eskertzeko soldata eder batekin. Eta honetaz ere asko dakigu gure herrian.
Merkatuen diktadura inposatzen da. En otros tiempos, cuando alguna provincia díscola osaba a contradecir los dictados del imperio, las cañoneras de la armada entraban en el puerto, apuntaba los cañones al palacio gubernamental y decían "o deces o disparamos". En estos momentos, son los mercados los que apuntan con sus cañones económicos a los pueblos que quieren decidir su destino al margen de su dictadura, amenazando con el colapso económico, con la incapacidad de acceder al crédito, con el hundimiento de las bolsas o de las monedas.
Es una forma modernizada y sofisticada de dictadura y esto lo gestionan los gestores precisamente de esas grandes fortunas acumuladas, entre otras razones, gracias al fraude y a la elusión fiscal.
Aberatsentzat ez dago krisirik! Ez dago krisirik eta hau ere ez da demagogia, datuak horrela esaten dute.
Hay una expresión castellana que refleja muy a las claras lo que está pasando en estos momentos en eso que llaman unos crisis y otros llamamos fraude. Es una expresión un poco soez, porque la voy a matizar para repetirla en esta Cámara, pero en realidad están miccionando sobre nuestras cabezas y nos dicen que llueve.
Los más ricos son cada vez más ricos. En el período que para la mayoría de la población ha sido económicamente más duro, los más ricos se han hecho más ricos. Esto no es demagogia, esto son los datos.
Las 80 personas más ricas del mundo han duplicado su riqueza entre el año 2009 y 2014. En el año 2013 hacía falta reunir a los 85 más ricos del mundo para acumular fortunas suficientes o equivalentes al dinero que poseía la mitad de la población del planeta.
85 personas tenían tanto dinero como 3.500 millones de personas. Ahora, un año después, ya sólo hace falta juntar a 80 ricos. Como sigamos así vamos a llegar a un punto de concentración absoluta.
Esaten dute unibertsoa jaio zenean materia guztia zegoela bilduta puntu bakar batean, dentsidade infinituko puntu batean. Agian aberastasunarekin gauza berdina gertatuko da, baina noski, jakin behar da edo fisika apur bat dakitenek esaten dutena da dentsidade infinituko puntu hori inestablea zela eta azkenean eztanda egin zuela.
Eta badirudi hori gertatuko dela munduan eta beste adibide edo beste parabola edo konparazio ez hain zientifikoa egiteko esan dezakegu aberatsei gertatuko zaiola edo sistema ekonomikoari gertatuko zaiola "El Sentido de La Vida", Monty Pythonen filmearen pertsonai famatu bati gertatu zitzaiona: jan eta jan eta jan eta jan etengabe gose ase ezin batekin eztanda egin arte.
Ba hori da perspektiba. Hori da perspektiba konponketa bideak ez badira jartzen, bestelako politika fiskalak indarrean ez badira jartzen. Zerga progresiboak, zergak kapitalaren gainean, zergak ondarearen gainean.
Lehen aipatu dut Oxfam erakundearen txostenak eta erakunde hau ez dela mugimendu iraultzaile bat baizik eta gobernuz kanpo erakunde nahiko prestigioso bat gomendioen artean esaten du: "Hay que distribuir el esfuerzo fiscal de forma justa y equitativa, trasladando la carga tributaria del trabajo y el consumo al patrimonio y el capital. La carga fiscal al patrimonio y al capital".
Y de esto nos suena en este país porque tenemos un cierto debate al respecto en el que hay posiciones encontradas.
Eta ez da bakarrik Oxfamek esaten duena, beste ekonomilari askok esaten dute besteak beste Joaquín Arriola, profesor de economía aplicada de la UPV, esaten du: "Una política fiscal expansiva en estos momentos sólo se puede financiar o con más endeudamiento o con más impuestos sobre el patrimonio y el capital financiero, porque los impuestos sobre las rentas de trabajo y el consumo no dan para más".
Hau da, zentratu behar dugu zergak gehien daukatenengan eta zerga horiek izan behar dira progresiboak, kapitala eta ondarearen gainean.
Aurreratzen dut guk ez dugula akordiorik egingo beste taldeekin gai honetaz  - eta ez da apriorismo batengatik - . Ganbera honetan ni baino denbora gehiago daramazuenok badakizue gure taldearen partetik ez dagoela printzipiozko arazoak sinatzeko akordioak beste taldeekin eta hori gertatzen dela astero.
Baina gai honekin ez ditugu akordiorik sinatuko. Zergatik? Ba oso erraza izan daitekeelako hitz polit batzuen inguruan dokumentu bat edo paper bat sinatzea, baina gero praktikan uste dugu hemen daudela kontzepzio fiskalak zeharo ezberdinak eta kontrajarriak. Eta hori ikusi da praktikan. Eta hori ikusi denez egia esan ez dauka sentidurik gaur egun simulatzea kointzidentzia bat egon daitekeela hitz polit batzuen inguruan, gero hitz horiei bakoitzak esanahi oso ezberdina edo kontrajarria ematen badio eta horren adibideak badauzkagu.
Norabide honetan nazioarteko erakundeek eta adituek eta ekonomilari aurrerakoiek gomendatzen duten norabidean indarrean zegoen politika fiskal bat deusezteko akordio bat egin duzue Ganbera honetako hainbat talde.
EH Bilduk bultzatutako politika Gipuzkoan kritikatu duzue. Iragarri duzue batzuek aberatsen gainean dagoen zerga kendu nahi duzuela eta horretarako paktu bat...
...Gipuzkoan kritikatu duzue.
Iragarri duzue batzuek, gainera, aberatsen gainean dagoen zerga kendu nahi duzuela eta horretarako paktu bat egiteko prest zaudetela EH Bildu Gipuzkoako Gobernutik kentzeko. Lehenandian saiatu zarete batzuk paradisu fiskalak gurean ere existitzea. Kendu dituzue garairik larrienetan Ondare Zerga eta horrekin oparitu diozue aberatsei ehundaka milioi ezinbestekoak zirela behartsuei eta gizartearen gehiengoaren beharrak asetzeko.
Beraz, aurreratzen dizuet gaurko akordioa ezinezkoa dela eta guk erraztuko dugula gure mozioa, uste dugulako hemen daudela bi politika fiskal ezberdin eta kontrajarriak. EH Bildu proposatzen duena benetan aurrerakoia, progresiboa eta oinarrituta gehien daukatenen gehiago ordaindu behar dutelaren printzipioan eta beste politika batzuk beste interes batzuei erantzuten diotenak.
Eskerrik asko.