ORBEGOZO URIBE (EAJ, 2013-04-18):
Eskerrik asko presidente andrea. Lehendakari, sailburuok, legebiltzarkideok. Egun on.
Lehenengo eta behin hasi nahiko nuke ohoraraziz Iñigo Urkullu lehendakari duen Eusko Jaurlaritzak, konpromezu hartu duela Euskal osasun sistemaren kalitatea eta zerbitzuen eskaintza bermatzeko, nahiz eta egun bizi dugun ekonomia egoerak aurrekontuak asko baldintzatzen dituen.
Halaber, Osasun sailburuak behin eta berriro adierazi du bai publikoki bai Ganbera honetan bertan, BioCruces Institutuaren aldeko apustua zintzoki mantentzeko asmoa. Gure taldeak konfidantza osoa adierazi nahi du emandako hitza beteko duelakoan.
Euzko Abertzaleak taldea betidanik jabetu izan da ikerkuntza eta berrikuntzaren garrantziaz. Euzko Alderdi Jeltzaleak beti egin du lan ikerkuntza eta berrikuntza esparruko eskumenak Gernikako Estatutuan jasota dauden heinean Euskal Autonomia Erkidegoaren eskuetan egon zitezen.
Nahiz eta 2009. urte arte itxaron behar izan dugun eskumena Espainiako presidente Rodríguez Zapaterok halabeharrez erkidegoei transferitzeko, talde honek babestu izan dituen aurreko legealdietako jaurlaritzek beti egin dute lan gure erkidegoan ikerkuntza, berrikuntza eta garapena sustatzeko. Talde honek beraz betidanik argi izan du eta egun ere badauka horien garrantzia.
Bestalde, Osakidetzak hastapenetik sustatu du ikerkuntza zientifikoa. Ikerkuntza eta berrikuntza ezinbestekoak dira osasun sistema bera eguneratzeko eta osasun kalitate maila mantentzeko. Gurutzetako Unibertsitate Ospitalean ere aspaldi hasi zen ikerkuntza iharduera.
Gogora ekarri nahiko nuke 90. hamarkadan Gurutzetako Ospitaleak Carlos III. Institutuaren aurrean akreditatu ahal izan zuela bertako ikerkuntza unitatea. Hain zuzen ere, urte luzeetan zehar egindako lan eta ibilbideagatik.
Ondoren Espainiak Osasun Ministeritzak erabaki zuen osasun ikerkuntzarako institutuak sortzea, eta horretarako eredua planteatu zuen. Gauzak horrela, 2005ean Euskal Autonomia Erkidegoak eredu horretara egokitzea erabaki zuen.
Azkenik, 2008an osasun ikerkuntzarako institutuak formalizatzeko, Osakidetza eta BIOEF-en artean bi hitzarmen sinatu ziren. Horren ondorioz, BioCruces Institutua fundatu zen, baita BioDonostia Institutua ere. Dagoeneko, ordutik hona bi legealdi pasa ditugu.
Eta esan beharra daukat 2008. urtetik, bere fundazio egunetik, BioCruces-en xedea izan dela beti akreditazioa lortzea. Hau da, Carlos III Osasun Institutuak ematen duen akreditazioa erdiestea, osasun zentro onenekin homologagarria izan daitekeen antolaketa eta gaitasun zientifikoa izateko.
Osasun sailburuak zentzu horretan egin ditu adierazpenak, erabateko konpromezua adierazi du akreditazio prozesuarekin. Erabateko konpromezua BioDonostiak lehenago egin zuen moduan, BioCruces aurten akreditatzeko gai izan dadin osasun ikerkuntza zentro bezala.
Gure taldeak konfidantza osoa dauka Osasun Sailak bere esku dituen baliabide guztiak erabiliko dituela helburu horretarako. Hartara eskatzen diogu Euskal Herriko Unibertsitatearekin behar-beharrezkoak diren hitzarmenak izenpetzeko, baina baita osasun inguruneko beste hainbat eragilerekin elkarlana sustatzeko ere; bai teknologia zentroekin, kooperatiben ikerkuntza zentroekin, arloko beste zenbait enpresekin, eta abar.
Gure ustez bereizi behar ditugu, batetik BioCruces Institutuaren ikerkuntza egitasmoa bera, eta egoitza berria eraikitzeko proiektua. Arestian esandako moduan, ikerkuntza egitasmoak gure taldearen erabateko babesa dauka. Behin eta berriro aipatu da, baina gogorazi nahiko nuke akreditazioa lortzeko egoitza berria eraikitzea ez dela nahitaez bete beharreko baldintza. Are gehiago, dakigun moduan akreditatu ahal izateko gutxieneko metro koadratuak 2.000 mila dira. Baldintza hori gaur egun betetzen du Institutuak.
Era berean eraikinak atzeratzeak izan dezakeen ondorioez hitz egiterakoan, esan beharra daukagu eraikina ez zela bukatuko gutxienez 2015era arte. Eta ikertzaileek, gaur egun dauden ikertzaileek, orain dauden leku berean jarraituko zutela. Beraz, akreditazioaren inguruan ez luke izan behar inongo eraginik.
Finantzaketa eta dirua galduko dela esaten denean, nola liteke hori esatea, agerikoa denean ere bai, 2015erako ez zela bukatuta egongo.
Que el Gobierno no pone dinero, decía la señora Garrido. ¿Cómo se puede decir eso, cuando se está hablando de un préstamo que hay que devolver? Concedido precisamente por el Instituto Carlos III, pero sigue siendo un préstamo, un crédito. Un crédito de 10,5 millones que en un principio respondía al 75 % del proyecto de la construcción del edificio. ¿De dónde se justifica que posteriormente el presupuesto ascienda a 22 millones?
Roncal andreak esan du gainera, proiektua 12 milioi eurokoa zela. Besteak, 14 milioi eurokoa zela. Azkenean, 22 milioi eurokoa da. Nork azalduko digu azkenean zein den benetako edo benetan proiektuak aurrikusitakoa?
Hala eta guztiz ere, Osasun sailburuak ez du esan inondik inora BioCruces Institutuak ez duela eraikin berririk behar. Guztiok ezagutzen dugu zein den gaur egungo egoera ekonomikoa eta kontuan izanik eraikinaren lanak ezezik, lan horien esleipena ere hasi gabe dagoela, sailburuak adierazi zuen atzeratzea komenigarria izan zitekeela.
Baina gainera, arrazoi ekonomikoez gain, guk uste dugu beste batzuk ere badaudela. Eztabaidatzen ari garen proiektu honen inguruan, hausnarketa egiteko. Gure iritziz, ospitale bateko ikerkuntza institutuak ez du izan behar oinarrizko ikerkuntzarako zentroa. Izan ere, ikerkuntza traslazionalera bideratutakoa behar du.
Carlos III Osasun Institutuak ezarritako ikerkuntza institutu eredua iruditzen zaigu egokiena, hau da, ospitaletan bertan burututakoa, pazienteekin harreman zuzenean. Hori dela eta zalantzak ditugu egitasmo hau ez ote den beste ikerkuntza zentro mota baterako egokitutakoa. Izan ere, BioCruces Institutuaren egiturak, azken urteetan jasandako aldaketen ondorioz, ez dauka antzik, gure erkidegoko beste osasun ikerkuntza instituturekin.
Ondorioz, gure taldeak uste du BioCruces Institutuak ikerkuntza traslazionalera egokitutako azpiegitura eta baliabideak izan beharko lituzkeela.
Era berean arestian esan dugun moduan, ez dugu ondo ulertzen zer dela hasiera batean, egitasmoa 14 milioi eurokoa izanda, azkenean 22 milioira igo den. Hori aztertzea ere bai uste dugu komenigarria dela.
Horregatik eskatzen diogu Osasun Sailari, hausnarketa egiteko egitasmoaren inguruan eta Legebiltzarrera ekar ditzala ondorioak.
Por lo tanto, he de decir que nuestro grupo confía plenamente en la palabra dada por el consejero de Salud, al asumir el compromiso de apoyar decididamente la continuidad del Instituto BioCruces. Entendemos que hay que diferenciar el proyecto de investigación en sí, de la construcción del nuevo edificio. La investigación en BioCruces no depende sólo de la construcción o no construcción de un edificio. Comprendemos que debido a la coyuntura económica actual puede ser conveniente retrasar el inicio de las obras, lo que no quiere decir que estemos en contra de que BioCruces se dote de un nuevo edificio, si así hiciera falta.
En ese sentido, creemos que es necesario valorar el proyecto en su conjunto para adaptarlo al modelo de investigación sanitaria que promueve el Instituto Carlos III. Modelo basado en la investigación traslacional.
Así mismo, instamos al consejero a que ponga toda la carne en el asador, para que este mismo año el instituto pueda acreditarse como centro de investigación sanitaria.
Amaitzeko, ikerkuntza babestu eta sustatzeak lehentasuna dauka gure taldearentzako. Eskertu nahiko nuke EH Bilduko ordezkariari, Ubera andreari, gai honen inguruan adostasuna hartzeko izandako jarrera. Eta beste taldeei ere luzatu nahiko nieke, adostutako erdibide zuzenketa honen aldean, honen alde egiteko eskaintza.
Besterik gabe. Eskerrik asko.