AGIRREZABALA MANTXOLA (EH Bildu, 2014-05-29):
Bai, eskerrik asko mahaiburu andrea.
Orain dela bi hilabete pleno honetan bertan erdibidekoa onartu zen adostasun osoz bikaintasuna ikastetxeetan gaiaren inguruan, martxoak 27an.
Orduan denok adostu genuen bikaintasunerako pausuak ematea ekitatea alboratu gabe. Orduan denok adostu genuen plan de acción bat egitea arrakasta zuten esperientziak ikastetxeetara zabaltzeko, irakasleen hasierako eta etengabeko prestakuntzan txertatzeko eta abar bat.
Horretarako beharrezko baliabideak jarriko zirela adostu genuen denok, ere nahiz eta gaurko erdibidekoan hau edo honetaz ezer hitz egin ez.
Ebaluazio diagnostikoak eta pisa besteak beste ditugu euskal hezkuntza sisteman erreferente ebaluazioan. Hauen emaitzetan oinarriturik lortu genuen akordioa orain dela bi hilabete.
Orduko gaia esan dudan bezala hezkuntza balio erantsia zen, ikastetxeetan hezkuntza kalitatea lortzeko zein elementu eduki behar ziren kontutan. Azken finean, nola hobetu eskola emaitzak.
Izan ere ebaluazio diagnostikoan eta hemen eman dira hainbat datu eta 2012ko PISAn argi ikusten dena da euskal hezkuntza sistema ekitatiboa dela.
Ikasle gehienak emaitzei dagokienez erdi edo goi mahaia daude, OCDan baino altuago. Gutxiago daude beheko mailan, OCDan baino gutxiago eta gutxiago bikaintasun mailan ere OCDan baino gutxiago.
Beraz, helburuak argi daude eta nik uste dut denak esplizitatu edo denak azalarazi ditugula, ekitatea eta bikaintasuna. Eta hauetan denok ados gaude edo gaude ados.
Orain nire ustez galdera da: zer da gertatu dena azken bi hilabeteetan. Eta Arrizabalaga andrea, nik esango dizut nire ustez nire ikuspuntutik zer den gertatu dena eta bi gauza gertatu dira. Bat. Gobernuak ez duela Legebiltzar honetara ekarri orduantxe eskatzen zitzaiona eta eskatu zitzaiona zen plan de acción con medidas.
Eta bi, Hamaika Esku programa ekarri duela: inacción y desacuerdo. Eso es lo que el Gobierno ha conseguido hasta ahora en estos los dos últimos meses cuando se consiguió un amplio acuerdo.
Inakzioa planik ekarri ez duelako, orain dela bi hilabete eskatu zitzaion, planik ekarri ez duelako. Ikusiko dugu ea hemen gaur erdibideko horretan jartzen duzuen sei hilabeteko epean edo urte bukaera arteko epe horretan ekarriko duen ala ez. Baino inakzioa batetik planik ekarri ez duelako orain dela bi hilabete eskatu zitzaionean eta ez adostasuna Hamaika Esku programan.
Aurreko asteko agerraldian guk azaldu genuen gure postura. Partxe bat dela iruditzen zaigu gaizki egin delako eta ikusi besterik ez dago nola desagertu den ikastetxeen zerrenda sailaren web orritik.
Denok sinatu genuen akordio horretan argi gelditu zen ikastetxeen arteko sailkapena ekidin, saihestu egingo zela, Gobernuak ez du hori errespetatu.
Euskal Herria Bildutik gogor kritikatu genuen, esan dudan bezala partxea da eta gure ustez fondoan edo funtsean edo sakonean dagoenari ez dio erantzuten programa honek. Ez daude neurri eta proposamen estrukturalak nire taldekidea den Arrondo andreak esan zizuen ere gettho bihurtzen ari diren eta segregaziorako bidea indartzen duten ikastetxeak egonkortzea bultzatzen da, ikastetxe batzuetan kontzentratzea ikasleak lortzen da eta guk uste dugu ondo dagoela planak egitea baina planak egiteko gure ikuspuntutik errora, oinarrira joan behar da.
Eta guretzat hitz egiteko garaian hitz egin behar dugu edo hezkuntza sistemaz eta beren emaitzak hitz egiteko garaian hitz egin behar dugu gauza ezberdinetaz, sareetaz hitz egin behar dugu, publiko itunpean daukagun sare horretaz guztiaz, hizkuntza ereduaz ere hitz egin behar dugu.
ISEC indizeaz eta maila sozio-ekonomikoaz ere, etorkinen kopuruaz, hauek elementu inportanteak dira hain zuzen plan bat egiteko garaian kontutan eduki behar dena eta emaitzei erreparatu erreparatzen diena. Eta askotan, gehienetan esango nuke, egiten diren proposamenak, ekimenak, sakoneko gaiei eta arazoei aurre egin beharrean partxeak ipintzeko direla, egoerak egonkortzeko. Eta egoera batzuk aipatuko ditut besteak beste.
Adibidez, egoera bat zein da? Ikastetxe publikoa, A edo gehienez B eredukoa, zonalde zehatz batzuetan ISEC baxukoa, etorkin kopuru handia dituena eta abar. Beraz, badugu puzzlea. Gaur egun D eredu publiko batzuetan ere ematen ari den arazoa.
Emaitzak ez bakarrik matematikatan, zientzietan eta baita euskaran ere begiratu behar dira eta kontutan hartu behar dira. Izan ere legeak argi eta garbi diosku zer den euskaran hizkuntza ofiziala izaki, Euskal Autonomia Erkidego honetako hizkuntza ofiziala izaki, zer den lortu behar dena. Oraindik urrutik gabiltza hain zuzen legeak eskatzen duen horretatik.
Sareen arteko oreka eta horretarako etorkinak edo behar bereziak dituzten ikasleen kopuruak hartu besterik ez dago. Datuak esan dudan bezala ikusi besterik ez dago, ikasle atzerritarrak ez daude modu orekatuan eskolarizaturik, ez sareei ezta hizkuntza ereduei dagokienez ere.
Bestalde, hizkuntza ereduei erreparatuz, Gobernuaren jarrera zein den jakin badakigu ondo asko, gaur egungo ereduaren markoarekin jarraitzea.
Gu ez gatoz horrekin inolaz ere bat, aldatzea proposatzen dugu baina nahiz eta hezkuntza marko hirueledunaren esperimentazio prozesuaren ebaluazioaren ondorioak hain argiak diren, ba Gobernuaren jarrera bere horretan mantenitzen da.
Aurreko guztiak eta kasu batzuetan adibidez hiriburuetan, horrelako hainbat neurrik ez lukete lagunduko maila sozio-ekonomikoa baxua dutenak eskola berdinean ez pilatzeko.
Auzoetan gertatzen ari dena argia da, azken batean gizarte ezberdintasunak gainditzeko bidean ipini behar ditugu ikasleak eta gure ikuspuntutik ez dugu hori inolaz ere erreproduzitu nahi edo erreproduzitu behar.
Hauek dira  - honetaz ari gara pixka bat hitz egiten -  arazo estrukturalak direla abordatu behar direnak, abordajea hortik hasi behar direla esaten ari garenean.
Programa puntualetaz horixe da hain zuzen PNVk planteatzen duena bere osoko zuzenketan, Celaá andreak egindako legez bestekoari buruz aritu gaitezke baina ez diogu sakoneko arazoei erantzungo gure ikuspuntutik.
Eta hona hemen bi norabide ezberdin baldin badira ere planteamenduetan, bata da Celaá andreak planteatzen zuena, azken finean plan bat ekartzea hona X epean, sei hilabetean edo bukaeran. Eta hala nola, PNVk planteatzen zuena, norabide guztiz kontrakoan joanda bat egiten den erdibidekoan azaltzen zaigu, txisteratik hain zuzen erdibidekoa etortzen zaigu.
Gure ikuspuntutik, eta gure postura hauxe da, motz gelditzen da. Motz gelditzen da orain dela bi hilabete onartutakoarekin. Horrekin konparatuz motz gelditzen da. Adibide xume eta erraz bat. Orain dela bi hilabete sinatu genuen denon artean baliabideak aurrikusiko zirela plan horretan edo Jaurlaritzak edo Gobernuak egin behar zituen ekimenetan, hemendik desagertu egin da. Zeren nola egingo da hau guztia hemendik aurrera baldin eta baliabideak aurrikusten ez baldin badira?
Eta egia esan behar baldin badut, esan behar dut gehiago...
...zeren nola egingo da hau guztia hemendik aurrera baldin eta baliabideak aurrikusten ez baldin badira? Eta egia esan behar baldin badut, esan behar dut gehiago gustatzen zitzaigula jatorrizko proposamena oraingoa baino.
Zeren oraingoan korta-pega bat izan da. Maneiro alde batetik, hirugarren puntua, non hori jasota zegoen orain dela bi hilabeteko adostasunean. Bigarrena Celaá andreak planteatua.
Eta lehenengoa ez dakit nondik atera den, zeren lehen Arrizabalaga andrea zuen programatan, PNVren programan egongo da bikaintasuna eta bikaintasunera iristeko bidea, baino nik ez dut sekulan ikusi hain bi norabide ezberdinetan kontrakoan doazen proposamena bat-batean bat egiten duten. Esplikatu didazu, Arrizabalaga andrea.
Baino azken finean ikusi ikusten duguna da hain zuzen korta-pega bat dela. Guk aldeko bozkarik ez dugu emango, iruditzen zaigulako motz gelditzen dela orain dela bi urtekoarekin konparatuz. Hala ere, egia esan ez dugu sailduko ere, abstentziora joango gera.
Eta ikusiko dugu, ikusiko dugu Gobernuak ekarriko duen plan horren arabera zer den oinarritzen dena. Baino sekulan ez diogu uko egingo hain zuzen benetako arazo estrukturalak zeintzuk diren identifikatu eta arazo estruktural horiei zein erantzuna eman behar zaien aztertzeari.
Besterik ez. Eskerrik asko.