ZABALA ARTANO (EP, 2019-06-20):
Legebiltzarkide guztiei eskerrak eman nahi dizkizuet bene-benetan, baina goian zaudeten pertsona orori ere, hain ezberdinak bizipenetan eta ikuspegietan, baina guzti-guztiak giza eskubideekin konprometituak.
Agian batzuei ahuntzaren gauerdiko eztula irudiko zaizue, baina niretzat gaurko eguna garrantzitsua izan da. Polita da aho batez legez besteko proposamen hau onartua dugula ikustea, torturak jasan dituzten pertsonei zor genien. Oxala adostasun hori memoriaren egunerako ere izatea, martxoaren 11 bateratuaren alde lana egin behar dugu. Badago desagerketa behartuen eguna ere badago, nazioarteko egun bat badago, abuztuak 30, baina bueno hori hor dago.
Hauteskundeak pasa direnez, nahiko nuke ekimen hau aho batez onartua, legealdiaren itsasoan galduta ez geratzea. Espero dut geratzen den epean bake eta bizikidetza gaietan pausu bateratu gehiago ematea, orain ez luke oztopo politikorik izan behar, estrategia politikorik ez, giza estrategiak gehiendu beharko luke.
Dakizuen bezala, ponentzian geldituta gaude, Memoria eta Bizikidetza Ponentzian, badirudi talde batzuen jarrerak oso urrun daudela, ahalegin berezi bat eskatu nahi dizuet, baita Alderdi Popularrari ere. Ez gara hain ezberdinak, sinetsita nago elkarrekin pausuak ematen jarrai dezakegula, nahiz eta gaur eguneko bezala txikiak izan.
Ziur nago elkarbizitzaren inguruan gehiengo zabalak zor ditzaketen beste ekimen batzuk adostu ahal izango ditugula, behintzat nire asmoa da eztabaidatzea osoko bilkura honetan behar bezala garrantzia hartu ez duten bakearen eta bizikidetzaren inguruko gai batzuk; egitasmoak prest eta landuta ditugu eta aurten aurkeztuko dira, momentu egokia aurkitzen dugunean.
Memoria kolektiboa bakar-bakarrik osa daiteke modu objektiboan eragindako eta sufritutako indarkeri guztiak, norbanakoak eta kolektiboak, politikoak eta armatuak, deskribatzen eta argitaratzen badira.
Gure memoria kolektiboak eta banakakoak konpontzeko eta berridazteko egia zientifiko eta independentea bultzatu behar dugu, inongo inferentzia politikorik gabe. Eta kontakizun sinesgarri bat egiteko, datu objektiboak hartu beharko genituzke abiapuntu, ordena honekin, eta ez alderantziz, egiten ari garen bezala, hau da, lehen historia eta gero memoria.
Are gehiago, oroimen bakarra ez dagoela esaten dute eta zalantzarik jartzen da helburu nagusia dela memoriaren inguruko adostasun batera iristea. Benetako bakea izatea beharrezkoa litzateke narratiba ezberdinak errespetuz bizitzea. Sufrimenduaren errekonozimendu pertsonal eta sozial, etiko eta juridikorik gabe ez da posible memoria (...) dolua egitea.
Ez dut inoiz ezkutatu zauri pertsonala dudanik, baina beste bat ere badut, badugu, oraindik terapia egokia aplikatzen jakin ez dugun zauri kolektibo hori, alegia. Legealdi honetan ez gara saiatuko zaintzen, sendatzea ez da bakarrik pertsonei laguntzea, baizik eta komunitatearen osasunarekin nahitaez lotzea.
Inori ez dio ihes egingo politikan sartzea onartu banuen batez ere arrazoi honengatik izan zela. Argi eta garbi esango dizuet, niretzat porrota izango litzateke alde egitea behar bezala saiatu gabe, bizikidetzan positiboki eragiteko aukera eman edo izan gabe, lege proposamenik justu eta gizatiarrak aurkeztu gabe; horrengan sinesten dudalako, bizipoza ematen didatelako, behar pertsonal eta konbentzimendu etikotik jaioak direlako.
Hoy, a pesar de lo que aquí hemos oído, me quedo con el consenso. Sé que todavía quedan muchos pasos que dar y sé que todavía existen muchos negacionismos todavía un poco en el aire por parte de diferentes personas. El negacionismo ha existido, negacionismo hacia las víctimas de la tortura, negacionismo hacia las víctimas de ETA, eso ha existido.
Es verdad y entiendo, Rafi, todo eso que has expresado. Yo sé que lo es que te miren con muchísima desconfianza por defender a personas que han sufrido, por pensar que yo no las puedo entender. Yo entiendo todos esos sufrimientos. Intento ponerme siempre en el lugar de la víctima, siempre en el lugar de la víctima. Eso sí, se necesita una verdad objetiva. Y los informes científicos, objetivos, realizados con absoluto rigor histórico existen, están sobre la mesa y los tenemos en este Parlamento Vasco.
Eskerrik asko.