EGIBAR ARTOLA (EAJ, 2019-04-11):
Bakarren batzuentzat nonbait aspergarria da herri honetako historia politikoaz hitz egitea. Bakoitzak bere bertsioa izango du baina nik nireari eusten diot.
Orduan, orain galdera zuzena izan dut. Bata Katalunian erne zeuden, esnatu eta martxan jarri ziren, eta hemen lokartuta edo nolabait behintzat beste gauza batzuetan murgilduta geunden.
Beno, azterketa garbi bat, zuzen bat egin da. Begiratu Katalunian politikaren eskutik azken hamarkadetan zer bilakaera izan duen bai autogobernuak, Estatutuak eta gainontzekoak. Eta batik bat ikuspegi bat zaindu beharrean gaude: Bide politiko eta demokratikoak soilik erabili dituztela katalanak, kristal bat ez dutela hautsi. Bere garaian egon zen egon zen taldea baina politikan jardun duten guztiek bide politiko eta demokratikoak, ez beste inongo biderik. Herri honetan tamalez hori ezin da esan.
Horren ondorioak, estrategia ezberdin horiek herri honetan bizi eta sufritu izanak, horrek sortzen du atzerapen politikoa  - bistan da -  eta errealismora egokitzeak bere denbora eskatzen du.
Hala eta guztiz ere, beste galdera bat egiten didazu: Estatusaren errenuntzia. Nik gaur goizean Urizar jauna monarkiaren inguruan ari zenean aipatu du estatusaren gaia, eta esan du agian gerta dakiguke eta seguruenik hala izango da, Ibarretxeri gertatu zaiona, hemen definituko dugula estatusa, joango garela Madrilera eta aintzakotzat ez dutela hartuko. Hori esan du, nik baino fede gutxiago dauka.
Orduan, kanpoko galderak eskura ondo datoz dialektikoki baina etxe barruan edo berak aipatuta aipamena zuzena izan da, halaxe izan da. Ez, ez, halaxe izan da. Esan nahi dut, Madrilek ez du aintzakotzat hartuko eta agian lehengoan egongo gara.
Beno, behintzat esperantza minimo bat gorde dezagun eta estatusa nola bozkatu. Guk (...) onartu duguna onartuta daukagu. Edo zuek iritzia aldatu duzue? Zein zarete zuek beti behin eta berriz galdezka ibiltzen gure zaintzaile izango bazinate bezala? Badakigu ibiltzen.
Eta hain da horrela, aipatu duzula gainera eta nik gainera egokitze prozesu horretan, momentu honetan Madrilen eraginkorrak izango zaretela eta erabakiorrak izango zaretela, ni pozten naiz. Azkenean hori ez da PNVren nolabaiteko ofizioa bakarrik, ahal den neurrian herri honek eta euskal herritarrek aurrera egin dezaten orokorrean eta giza banako bezala, hori ona da, ona da. Baina askok esaten duten bezala, eso es hacer el PNV o hacer del PNV.
Orduan, funtzioa hori baldin bada, zergatik ez indarrak bildu, batu edo koordinatu eraginkorragoak izateko? Ez gaitezen urduri jarri. Ez behin eta berriz begiratu beste aldera eta bada ez bada, Moncloara deitu, PNVk fallatzen baldin badu gu hemen gaude esanez. Behintzat formak gorde.
Eta bigarrena, Elkarrekin Podemos, ekimen bat aipatu didazu, bat, Estatutuaren defentsan. Ez, ez, zuk aipatu didazun gaia izan da pertsonen eskubideak, eskubide sozialak, laboralak, giza eskubideak aipatu dizkidazu eta nik esan dizut gure posizioa zein izan den han.
Eta garbi dagoena da Euzko Alderdi Jeltzalearen eskutik han dauden diputatu eta senatariak bere erabakiekin ez dituztela giza eskubideak, eskubide sozialak edo ekonomikoak gutxitu edo murriztu. Euskaldunen eskubideak ez dituzte murriztu, ezta gutxitu ere, ez jauna.
Gehiago esango dizut. Guk Parlamentuan geneukan SMIaren iraultza zuek goraipatzen duzuen hori, guk eskatzen genuen, nahiz eta eskumen hori Estatuarena izan, baina hori eskuz aldatu daiteke, kontutan edukita zein errealitate ezberdin genituen han eta hemen, SMI hori euskalduna izatea ere bai, euskal instituzioek jartzea SMI hori. Zer bozkatu zuen Podemosek? Ezetz, ezetz. Hori ezin dela eskuz aldatu. O sea, errealitate bakarra hemengoa, nonbait ez da diferentea.
Eta oinarrizko errentaren inguruan zer esanik ez. Esan nahi dut, momentu honetan RGI bezala ezagutzen dugun horretan, hemen indarrean dago. Zein gainontzeko komunitateetan, zuek eskuhartzea duzuen komunitateetan, iristen zarete horretara? Non? Ze tokitan?
Begira, Pablo Iglesias bera etortzen da hona eta harrituta gelditzen da, esaten du: Baina hemen zer-nolako giza babes sistema daukazue? Zertaz ari zarete?
Hori da gaur eduki dugun debatea. Eta etorkizunari begira, esaten den bezala, aizu, Madrilen sortuko den egoera, garai berri hori horrelakoa baldin bada, indarrak neurtu, indarrak batu, koordinatu eta Legebiltzar honetara etorri, bakoitzak egiten duen gestio horretaz ze esateko edo ze kontu-zuriketa egiten duen.
Eta ikusiko dugu bidean elkarlanean aritzeko modurik dagoen.