URKOLA IRIARTE (EAJ, 2014-04-10):
Mahaiburu andrea, lehendakari, sailburuok, legebiltzarkideok, egun on berriz ere.
Mozioaren zioak honela dio: "Martxoaren 7an Euskaltelen lurraldearekiko atxikimenduari buruz egindako osoko bilkuran, Ekonomia, Garapena eta Lehiakortasuna sailburua Arantxa Tapia Otaegi andreak emandako erantzunak nahikoa ez direla konbentzituta, osoko bilkurak honako testu hau onartzea proposatzen du".
Lehenik, esan beharra daukat zio hau irakurri eta lehenengo momentutik konbentzituta nagoela gaur ere, Mintegi andrea, nik ez zaitudala konbentzituko. Batetik, pretenzioso samarra litzakeelako nire aldetik. Tapia sailburuak esandakoarekin konbentzitu ez baldin bazara, nik esandakoak konbentzituko zaituenik pentsatzea. Eta bestetik, galdera edo interpelazio bat egiten duenak nork bere burua konbentzitzeko, nahita nahiezkoa delako gutxienez entzutea eta horretarako borondatea izatea. Eta susmoa daukat, kasu honetan, beste askotan bezala, berdin diola zer esaten den eta berdin diola zer egiten den.
Konbentzimentuak konbentzimentu, gai honi buruz galdera interpelazio eta bestelakoetan entzuten zaituztedanean, benetan konbentzitzen nauzue orain arte Euskaltelek gauzatutakoa lortutakoa eta horretara iristeko hartutako erabakiak egokiak izan direla.
Nire konklusioa da, nahiz eta zuzenean aitortzen ez duzuen, zuek erabat ados zaudetela Euskaltelek orain arte jarraitu duen proiektuarekin, baita Eusko Jaurlaritzak bide horretan eskaini duen laguntzarekin ere.
Kasu honetan, beste arlo askotan gertatzen den bezala, lortutako ongizate ereduari mantentzea eskaintzen denean edo herri honetako egun industriala mantendu behar dela eskatzen duzuenean, aitortzen duzue egoera honetara iristeko momentu bakoitzean hartu izan diren erabakiak zuzenak eta egokiak izan direla. Erabat kritikatzen duzuen eredua, orain defendatzen duzuen errealitatera ekarri gaituen eredua dela eta momentu bakoitzean hartu diren erabakiak hartu behar zirenak zirela. Eta noski EAJ-PNVk guzti horretan erruren bat izango du, ezta?
Onartuko didazu curriculum horrek orain Gobernuak garatzen duen ereduak eta horretarako hartutako erabakiak eta dituen jokabideak gutxieneko konfidantza eskaintzen duela, zeren eta eredu hori azken urte luze hauetako eredu bera da. Hori bai, egungo egoerara egokitutako erabakiak hartzen dakiena.
Uste dut honaino esandakoak garrantzia baduela, batez ere talde bakoitzak eskatzen duena eta zer den kontutan izaterakoan. Eta garrantzitsua ere, inork inori ezer leporatu aurretik kontutan hartzeko. Garrantzitsua iruditzen zait baita ere, nahiz eta neurri handi batean sailburuak esandakoa errepikatzea izan, Euskaltelen inguruan berak eginiko zenbait afirmazio eta datu berriro hona ekartzea. Ez da nire asmoa inor konbentzitzea baina bai errealitatea gogoraraztea.
Euskaltel beti izan da enpresa pribatua. Euskaltel enpresa traktorea izan da herriarentzako eta horrela jarraituko du. Gaur egun, Erkidego Autonomoaren lurraldearen % 84a zuntz optikoarekin kubrituta dago. Euskaltelek bere irabazien % 9a ikerketari eta berrikuntzari zuzentzen dio.
Azken urteotan, Euskaltelek 800 milioi euro eman ditu gure ogasun sistemara. Euskaltelek bere sareetan 2.000 milioi euro baino gehiago inbertitu ditu eta gure enpresatan, Euskadiko enpresatan, 2.500 milioi euro baino gehiagoko erasoketak egin dituzte. Beraz, efektu traktore hori datu horiekin ikusten da. Gutxi gorabehera urtero 40 milioi euro, 32 milioi euro, berdin dio zein partidatatik, inbertitu egiten dira.
400.000 euskal bezeroetatik gora ditu eta egunero 1,3 milioi zerbitzu ematen ditu. Urtero-urtero hazten doa eta Euskaltelen Euskadirekin duen konpromisoari esker, Euskadi banda zabalaren kontzentraziotik gehien duen erkidegoetakoa da eta agenda digitalaren helburu guztiak bete ditu. Telekomunikazio kontuetan, Europako estatu aurreratuenen pare gaude.
Eta hona iritsi da, lehen esaten nuen moduan, Gobernuak azken urte luze hauetan izan eta garatu duen ereduarekin. Kasu honetan, 1997ko amaieratik aurrera telekomunikazioen sektorea Euskadin garrantzitsua zela ikusi zen eta bultzatu behar zela erabaki zen.
Hau horrela izanik, Eusko Jaurlaritzak enpresan bere partea hartzea erabaki zuen beste kasu askotan egin duen bezala, lan egiteko eredu bat bezala. Behin enpresak bere norabidea kontsolidatu duenean, guztionak diren errekurtso horiek hartu eta beste enpresa batzuetara bideratzen dira eta era berean jokatu du. Norabide eta jokabide okerra dela? Emaitzak hor dituzu.
Lehen esaten nuen bezala, zuek orain horrenbeste defendatzen duzuen ongizate gizartera goraipatzen duzuen industria ehunera eta kasu konkretu honetan, Euskaltelen kasuan, aipatu ditudan emaitzetara ekarri gaituen politikak eta ekarri gaituen eredua eta aurrerantz begira ere, planteatzen ditugunak dira:
Garaiko egoera eta beharretara egokituta; unean uneko erabakiak hartuz baina betiere enpresak bere jarduera gauzatu ahal izateko beharrezko dituzten baldintza eta kontestua sortze aldera lan eginez, enpresatik gertu egonez; enpresatik gertu behar duen laguntza eskaintzeko, ez zer eta nola egin behar duen esateko, botere publikoetatik pertsonek; enpresak, gizarteak zer egin behar duen bere kabuz ez dakiela pentsatu gabe; pertsonengan, gizartearengan, enpresengan sinestuz eta beraien jardueran laguntzeko bidea jarriz.
Esaten nuen bezala, unean unekora egokituz eta une honetan euskal enpresak munduan kokatuta egotea inoiz baino garrantzitsuagoa da, Euskaltelen kasuan are garrantzitsuagoa.
Aldaketa teknologikoak abiadura ikaragarriarekin gertatzen dira, arloko enpresak ezinbestekoa dute merkatuaren abiadura era egokitzea. Horregatik, telekomunikazioen sektorean aurrerapausoak eman ditzan eta lehiakorragoa izan dadin itun eta aliantzak ezinbestekoak dira.
Ziur gaude hau dela bidea sektoreko enpresa traktore izaten jarraitzeko, gure lurralderekiko atxikimendua mantenduz, mundura zabaltzeko eta traktore den heinean, bere jarduera eremuaren inguruan, eremu berria zabalduz eta era horretara sektorean inguruko enpresetan enplegua sortuz.
Beste kontu bat da lurraldetasunaren kontua aprobetxatuz, lan harremanen kontua planteatzea. Agian, errazena gaur hemendik langileei tribuna honetatik arazo guztia ez dakit zeren ondorio dela esan, guztia ez dakit nori leporatu eta beste norbaiti  - hori bai, beste norbaiti -  arazoa konpontzeko, ez dakit zer  - hori bai, ez dakit zer -  egin behar duela esatea litzateke.
Baina pentsatzen dugu hori ez dela zintzo jokatzea. Nola ez, gai honetan lehenengo Euskalteleko langileei beraien egoerak sortzen digun kezka adierazi nahiko genioke, herri honetako langile eta langabetu guztien egoerak sortzen digun moduan. Esango nieke ere garbi dugula lehen aipatu dudan ereduan euskal gizartea eta bertako pertsona bakoitza, eta Euskatelen kasu konkretuan Euskalteleko langileak, lortutako emaitzen eta exito guztien protagonista eta errudun nagusiak direla.
Horregatik, agintzen diegu lanean jarraituko dugula orain arte moduan, herri honetako enpresa eta langile guztiek ahalik eta baldintzarik egokienetan eta modu duinenean beraien jarduera lanak egin ahal izateko beharrezkoak diren baldintza eta kontestua eskaintze eta lantze aldera. Hori bai, inori nola antolatu behar duen edo zer egin behar duen esan gabe, honaino ekarri gaituen ereduarekin aurrera jarraituz.
Hau horrela izanik eta trantsatu dugun enmiendari zuzenduta, nola ez egoki ikusi enpresa eta langileen harremanetan, betiere ez bati ez bestari zer egin behar duen esan gabe beraiek direlako enpresa bizi mantentzeko hartu beharreko neurriak zeintzuk diren egokien dakienak, kalitatezko enplegua eta enplegua mantentzearen alde egoteko. Horregatik, mantendu edo adostu dugu enmienda hori.
Eta amaitzeko eta berriro ere lurraldetasunera bueltatuz, hemen batzuei gutxi gora behera enpresak hemendik bidaltzea  - lurraldetik kanpora bidaltzea -  esaten zaigun honetan, bai adibidetxo bat jarriko nuke aprobetxatu zuk ere Tribuna honetatik noizbehinka, kasu honetan ez didate kalean galdetzen oraindik baina neroni galdetutako kasu bat bai.
Aurreko batean Gipuzkoako enpresari txiki batek, 2.000 biztanle inguruko batean dagoenak esaten zidan zer moduz galdetutakoan: "Jo, enpresak gurpilak ez dituelako, bestela (...) alde egin nuen". Eta esan nion: "Ze, sistema fiskalarengatik?". Eta "uf, hortaz hitz egin neike baino ez, ez duk hori arrazoi nagusiena. Gipuzkoan enpresariak guztiaren errudun gara eta giro hori sortu besterik ez da egiten".
Beraz, hemendik atera nuen konklusioa da lurraldetasunari eta enpresak hemen mantentzearen alde eta enpresak dirua bakarrik ez dutela kontuan, giro bat sortzea eta enpresei merezi zaien errespetua izatea ere beharrezkoak direla.
Besterik gabe. Eskerrik asko.