EGIBAR ARTOLA (EAJ, 2018-12-12):
Egun on guztioi.
Nahiz eta debatea berria ez den, egia da, nik uste dut Urruzuno jaunaren ekimenaren eskutik, alde batetik interpelazioa. Erantzuna, nik uste dut bere osotasunean Jaurlaritzaren izenean, lehendakariak emandako erantzuna zela egokia.
Baina gaurkotze aldera, konpromisoak, baita ere aipatu dugun bezala aurreko hizketaldietan, aurten ere martxoaren 1an uste dut, osoko bilkura batean antzeko zerbait ebatzi genuen, talde parlamentari ezberdinen artean.
Eta horrek bai ekartzen du gaurkotasunaren eskutik, bai ematen dio indar berri bat, lehengoa nahikoa ez bazen, indar berri bat Jaurlaritzari bere harremanetan behar den tinkotasunez lehentasun hori, Ganbara honek lehentasun bezala kalifikatzen duen hori, mahai gainean jartzeko.
Orduan, badauka bere sentidu, nik uste dut ondorio positiboa. Ze gerta daiteke gaur Ganbara honetan, 75etik  - agian PPk sorpresa ematen digu, eta aho batezko erabakia izan daiteke - , 66k gauza berdina eskatzea eta exigitzea. Beraz, Ganbara honen % 88a da.
Eta gauzak dauden bezala, ez dira txantxetako babesak, baita ere Jaurlaritzarentzat. Zuek esaten zenuten, eta bat gatoz lehenengo puntuarekin, esaten denean Gizarte Segurantzaren erregimen ekonomikoaren kudeaketa egutegi edo plan horretan sartu behar dela, kanpora ezin daitekela gelditu.
Eta gero galdera egiten zenuen, ba guretzat zer den prioritario hori. Beno, nik uste dut Jaurlaritzarentzako ere prioritarioa dela, lehentasunezko izaera duela, eta hala esaten dugu guk ere testuan. Eta garbi dago Ganbara honek ematen dion indarrarekin are gehiago.
Nik uste dut askoz tinkoagoa dela, askoz gehiago iraungo duela ebazpen honek Madrileko Gobernuak baino. Ez dakit zer gertatuko den han. Ez dakit ze jarraipen izango duen gaur egungo Gobernuak, Madrilen esan nahi dut. Baina posizioa, gaur bezalaxe, orain 39 urte tinkoa zen. Garbia zen. Eta bitartean gertatu dira gauza asko eta mundu guztiak eta guztiok egiten dugu geure azterketa.
Baina zuek aipatzen duzuen premiazkotzat eta ezinbestekotzat jotzen dugu besteok ere bai. Eta hala jaso dugu hitzartutako transakzioan, hirugarrengo puntu bezala.
Eta egia da, nahiz eta zuek auzitan jartzen duzue eta esaten duzue agortua dagoela gaur egungo harreman eredua, beno, 39 urtek hori frogatzen dute. Azkenean ez duzulako, ez dugulako, ez bete, betearazi, Estatutua. Gabezia bat badauka, gabezia estrukturala da, hasiera hasieratik. Ez dugu historia osoa errepikatuko hemen, baina baita ere garaia bada argi eta garbi, tokatzen den bakoitzean erabakitasunez, zergatik esaten denean prioritario horretaz zer ulertzen dugun, garbi dagoena da, hemen (...) ez zait gustatzen espresio hori, baina aurre egin eta eutsi egin behar diozu. Aurre egin eta eutsi.
Eta erabakitasunez badakigu pazientzia ez dela, pazientzia demokratiko eta politikoa ez dela batzuentzat gustuko, baina pazientzia politikoa ere aplikatu behar da erabakitasunez aurre egiten baldin badiozu. Garbi dagoena da, pazientzia bai, tinkotasunez, aurrera pausoak eman beha ditugula.
Eta gaur, gaur debate honetan, gai honek izango duen babesa berretsi egiten dugu, gehiengo zabal eta luze baten eskutik, eta hori inportantea da. azpimarratu beharrekoa.
Zergatik gero bestela dago zer egin eta nola egin ezezkoa datorrenean, eta nik hor, bai aipatu nahi nuena da, transakzioko lehenengo eta bigarren puntua, egia da harreman eredu hori agortuta egon zitekeela edo dagoela, baina ikusiko dugu ze pauso ematen ditugun.
Lehen bilera bat behintzat, zazpi urte pasa eta gero izan da. Emaitzak ezagutzen ditugu, gero ze liturgi eta ze adierazpen politiko egon diren ere ezagunak dira. Batzuk esaten zuten hura korrejitu behar izan dute baina harreman baten hasiera batean gaudela badirudi. Ez dakiguna da zenbat iraungo duen.
Eta horregatik, lehenengo puntuan esaten dena da, elkarrizketa, negoziazioa eta akordioaren bidea ontzat ematen dugula, ondo hartzen dugula, alegia. Positiboki baloratzen dugula. Nik uste dut hori ukatu ezineko gauza bat dela. Eta horrek ez duela estaltzen, arduraz zuritzen, aurretik, hamarkada guzti hauetan egon den arduragabekeria eta Estatutuarekiko nolabaiteko estrategia, ez betetzearen estrategia alegia.
Eta gero aipatzen da, bigarrengo puntuan, Bollain jaunak azpimarratu duena, ongizate Estatuaren zutabeetako bat denez, sistema publikoa, hori ere akordioan doala, berezkoa duela. Azkenean sistemaren heldulekurik nagusiena bera delako.
Eta hemen nik uste dut ondo datorrela, baita ere Jaurlaritzak Legebiltzar honetara bidalitako txostenean azaltzen delako, Gizarte Segurantzaz hizketan egiten dugunean, ez dugu bakarrik aipatzen erregimen ekonomikoa, badaude beste fitxa batzuk ere, bere osotasunean. Zeren hemen aipatu denean atzokoaren jarraipen bat izan daitekeela gaur egungo debatea, honetaz ari baldin bagara, ez gera RGIaz ari eta azkenean, RGIren eskutik pentsio kaxkarrenak osatze bidean laguntza batzuk bideratzen dira, baina hori ez da Gizarte Segurantza.
Baina ezin duguna da gauza batean eta bestean gauza bat eta kontrakoa esan. Pentsioetaz ari baldin bagara, pentsioak aipatuko ditugu. Besteetaz ari baldin bagara, RGIren baldintzak betetzen dituztenen munduan, unibertsoan, nola osatu daitezkeen gizarte laguntzekin.
Baina beno, nola beste debate bat den, baina bai esan nahi nuke badagoela Lan Ikuskaritzaren eskumena pendiente ere, políticas activas de empleoren osagarri bezala, edo Instituto Nazional de la Seguridad Social bezala ezagutzen den hori, edo baita ere, Instituto Social de la Marina, eta Fogasa.
Guztiek osatzen dutela erregimen ekonomikoarekin batera, eta horiek direla inork begiratu nahi baldin baditu, 32. fitxa, 33, 34, 35, eta 36. fitxa. Ez dela bakarrik Régimen Económico de la Seguridad Social. Hori ere bada. Baina beste guzti hori ere paketean dago.
Eta guk gaur onartu dugun honetan, martxoaren 1an ere onartu genuen bezala, esaten dugu Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio Espainiako Gobernuarekin egin beharreko lan plangintzan eta egutegian lehentasuneko izaera sar dezala Gizarte Segurantzako alorreko eskumenak erkidego autonomora transferitzea.
Ari gara guztietaz, eskumen guztietaz. Ez bakar batetaz. Eta horregatik esaten dugu gazteleraz eta nik uste dut garrantzia duela, ze 66 parlamentarik babesten baldin badugu puntu hau, beste biekin batera bere garrantzia du negoziazio bidean urrats eraginkorrak emateko.
"Instar al Gobierno Vasco a incluir con carácter prioritario  - eta egia da, gure gobernu akordioan ere azaltzen da, baina Parlamentu honek ere onartu zuen - , en el plan y calendario de trabajo a desarrollar con el Gobierno de España, la transferencia a la Comunidad Autónoma vasca, de las competencias en materia de Seguridad Social, de conformidad con lo dispuesto en el artículo 18.2 y en la transitoria quinta.
"Y esas competencias son, Inspección de Trabajo y Seguridad Social para culminar la transferencia de políticas activas de empleo; Instituto Nacional de la Seguridad Social, Instituto Social de la Marina, Régimen Económico de la Seguridad Social y Fogasa, Fondo de Garantía Salarial".
Hau da paketea, hau da aldarrikatzen duguna, eta ahal den neurrian, gure ordezkariak Jaurlaritzaren eskutik negoziazio mahai gainean jarri behar duela.