EGIBAR ARTOLA (EAJ, 2019-11-28):
Errespetu guztiekin esanda, Iriarte andrea, ez zait iruditzen egokia denik posizio hori.
Zeren truke? Berriz ere, amore emango da Espainiaren menpekotasun eskema onartuko duzue. Bestela, zatozte gurekin. Zergatik, gurekin hainbat eta hainbat gizon emakume daude eta guztion artean irabaziko dugu. Zergatik hartzen duzue paper hori? Gauzak interpretatzeko beti zuen erara. O sea, nahi esaten didazunean, zeren truke, non zinaten, non egon zarete.
Esan dizut lehen ere, nik gogoan daukat oraindik, a ver, Konstituzioa bozkatu zenean herri honetan, nik botoa emateko aukera izan nuen, eta ez nuen botorik eman. Abstentziora jo genuen eta herritarren % 70rak abstentziora jo zuen. Baiezkoa izan zuen % 30,8ak, barkatu, ezezkoak ere izan ziren, baina, abstentzioa izan zen nabarmen handiena.
Estatutuan ere % 59ako bozkatu zuen. Nik baiezkoa bozkatu nuen, eta botoa eman zutenen % 90en artean hortxe nengoen, ez? Orduan, herri honek egin du ibilbide bat. Eta gogoan dauzkat ba Garaikoetxea lehendakari izan aurretik, mitinak ematen batera, edo Juan Mari Jauregiekin Orioko plazan Estatutua defenditzen behar PCkoa zenean, ez? Bueno, beharbada, urte gehiegi politikagintzan edo herrigintza. Baina, memoria badaukat, eta badaki non egon ginen, eta nora goazen ere, eta zeren truke.
Guk ez dugu onartuko herri honen eskubide kolektiboa, edo herri honen, edo nazio euskaldun nazioaren izaera desitxuratzea. Ez dugu onartuko. Zergatik, hori da, besteak beste, Gernikako Estatutuaren zutabe nagusiena. Hor dago subjektu konstituziogilea hortxe dago, Euskal Herria delako. Gero, Euskadiko deitura hartzen du. Eta eskubide historikoak hortxe daude, adizionalean. Bai Konstituzioan edo bai, propio, herri bezala, Estatutuan. Guk ez dugu desitxuratzen utziko hori.
Hortik aurrera, beste batzuk onartzen baldin badituzte zutabe nagusi horiek, guztion artean eraikitzeko modua egongo da. Eta erabakitzeko eskubidea berezkoa dute herriak eta nazioak. Horregatik esaten dugu bai, erabakitzeko eskubidea, baino, gaur egun estatu jakin batean gaude, edo bi estatu tartean gaude. Ariketa hitzartu egin beharko da. Ezin izango da alde bakarreko ariketa bat egin, hasiera batean behintzat zuk hitzartu beharra daukazu.
Orduan, herri izaera, eta guk esaten duguna, erabakitzeko eskubidea, ez dela hala kaxa huts bat, baizik eta, eskubide sozialak, ekonomikoak, politikoak, hizkuntza eskubideak, denak bermatzeko. Hori da erabakitzeko eskubidea.
Bueno, ba hori da. Guk ez diogu horri uko egingo, baina, mesedez, zuek ere partekatu beste batzuekin gutxieneko batzuk, gutxieneko batzuk, ez? Esan nahi dut, ez, ez, akordio bat, bai eta, baita ere, area sozialean, Elkarrekin Podemosekin. Baina, badago, badaude beste alderdi politiko batzuk. Nik ez dut ezagutzen oraindik lerro bat, lerro bat ez dut irakurri adituek egin dituzten lanen inguruan, ezta lerro bat ere. Ez dakit ze aurkeztuko duten. Gero ikusi beharko da ponentzian testu baten inguruan zerbait jorratu daitekeen ala ez. Zergatik, badirudi iragartzen da testu ugari izango direla. Ba, ponentzia bere lan egin beharko du guzti hori uztartzen, bateratzen.
Baina, se planteaba, nuevamente, por parte de Borja Semper, el tema de, bueno pues, de los derechos colectivos y demás. Yo cuando ha dicho en euskera que la base de la pluralidad política está en que todos los proyectos políticos, democráticos. Primero, deben ser respetados y deben tener la posibilidad de materializar ese proyecto, debe tener la oportunidad, siempre que tenga respaldo popular y utilice vías democráticas.
Y, evidentemente, ese es el principio democrático, que es el derecho que le asiste, también al pueblo vasco. Porque no somos solo sociedad vasca, somos pueblo vasco. El derecho que le asiste a decidir su futuro, a ser consultado sobre su futuro, y a que esa determinación, libre y democráticamente expresada, sea respetada. Ese es el anclaje democrático, y el anclaje técnico, legislativo, jurídico está en los derechos históricos. Habrá que combinar esa tradición paccionada de lo que han sido derechos históricos con la voluntad democrática del presente. Eso es lo que ha planteado la comisión o la ponencia...
... esa tradición paccionada de lo que han sido derechos históricos con la voluntad democrática del presente. Eso es lo que ha planteado la comisión o la ponencia en sus bases. Intentar esa simbiosis en la tradición paccionada, pacto con el principio democrático.
Y no lo digo yo, lo decía Herrero de Miñón en esta Cámara. Claro, ya sé que a ustedes no les gusta Herrero de Miñón, pero es uno de los padres de la Constitución. Y decía en esta Cámara, llegó a decir, "El Derecho Constitucional o sirve para resolver los conflictos de poder, los conflictos de identidad, los conflictos que plantea la libertad o no sirve para nada".
El futuro del pueblo vasco tiene que ser el que los vascos quieran.
No se trata solamente de convivir, que también. Sobre todo, y a la luz de los debates que hemos tenido en materia de pacificación y normalización, se trata de coexistir, cuando menos de coexistir. Que hay un estado plurinacional y esas naciones deben poder convivir sin anularse las unas a las otras. Coexistir desde el respeto. Respeto a la nación vasca, a la nación española, a la nación catalana y a la gallega.