ARRONDO ALDASORO (EH Bildu, 2014-06-26):
Egun on guztioi.
Esan den bezala, gaurkoan Legebiltzarrak herritarren lege ekimena tramitea onartuko duen eztabaidatzen ari gara. Lehenengo eta behin gogora ekarri nahi dugu proposamena herritarren lege ekimenak promotoreek adierazitakoaren arabera dituen helburuak, hau da, administrazioen azpikontratetan klausula batzuk jasotzea, besteak beste, lan baldintzak babesteko, hitzarmena aplikatzeko bermean, enpresa aldatuz gero subrogazio laborala ematea edota zigorrak arautzea betetzen ez dutenentzat. Azken batean lan baldintza duinak hitz egiten ari gara, lan baldintza duinak babesteko proposamen bat.
Guztiz beharrezkoa da kontuan hartzea gaur egun dagoen egoera. Eta horretarako errealitatea ikustea edota komunikabideak begiratzea besterik ez dago, egoera penagarria, tamalgarrian, mingarria. Administrazio publikoetako obretan gertatzen dena onartezina da ere.
Aipatuko ditut adibide moduan azken asteetan ezagututako hainbat bidegabekeri horietako batzuk. Gasteizko Salburuako gizarte etxearen eraikuntzaren kasua, San Mamés Barriaren eraikuntzan ematen ari diren irregulartasunak, Bilboko Portuan egiten ari diren lanetan gertatzen ari direnak, beste asko eta askoren artean.
Gainera, dakigun bezala, azken urteetako murrizketen eta erreformen ondorioz lan baldintzak okertu eta prekarizatu egin dira eta baita, nola ez, Administrazioan eta Administrazio Publikoetako azpikontratetan. Lehen aipatu dut ere subrogazio kasuetan gertatzen dena. Hitzarmen kolektiboen aplikazio eza, kasu batzuetan, edo soldata eskala bikoitzak enpresen aldaketen ondorioz.
Telelaguntza zerbitzuak hitz egin izan dugu Legebiltzar honetan, hor dugu adibide bat, subrogazioz subrogazio, soldata eskala desberdinak Administrazioko azpikontrata bat. Azken batean, gaur egun, ez dira bermatzen baldintza justuak azpikontratazioetan.
EH Bildurentzat gaia oso inportantea da, garrantzi handia dauka eta aspalditik gaude eskatuta eta konprometituta klausula sozialen ezarpenekin. Enplegua zaindu –lehen esan dudan bezala– eta enplegu duina bermatu behar dira. Hau ere askotan entzun diguzue defendatzen Legebiltzar honetan.
Hor dago Gipuzkoako Foru Aldundiak lan obra publikoetarako ezarritako klausulak. Lehiaren Euskal Agintaritzak, Autoridad Vasca de la Competencia delakoak, errekurrituta eta gainera bere suspentsioa eskatu zuena. Epaile batek esan behar izan zuen ez zela zilegi eskaera hori egitea. Hor dago ere Arabako Foru Aldindira bide beretik eramandako proposamena eta onartutakoa.
Legebiltzar honetara aurreko hizlariak, Itxaso jaunak adierazi du ere, aipatu du ere, behin baino gehiagotan ekimen ezberdinak egon direla mahai gainean eztabaidatu ditugula eta ekarri ditugula alderdi ezberdinak ere, gai honen inguruan, gizarte klausulaz.
Eta gu gizarte klausurak hitz egiten dugunean esparru zabal bati dagokien gaiei buruz hitz egiten ari gara. Poliki-poliki egin da hainbat esparrutan zerbait aurreratu dela, baina guztiz eskasa da oraindik, egoera tamalgarri asko ematen dira eta, beraz, uste dugu asko dagoela egiteko eta asko dagoela egiteko.
Guzti honen aurrean, Jaurlaritzaren jarrera, Jaurlaritzaren txostena ulergaitza gure ikuspuntutik eta nahiko lotsagarria. Badirudi ez dela nahikoa gaur egun gizarte klausulak ez aplikatzea, ez dela nahikoa eskatzen dutenei ezetz esatea, ez da nahikoa zuen arauak ez betetzea merkatu erreserben kasuan bezala. Orain ezetz esaten diozue ere milaka sinadurarekin aurkeztutako herritarren ekimenari. Hobeto esanda, bere tramiteari, eztabaidari ezetz esaten diozue, zeren eta hemen ez gaude edukia eztabaidatzen, baizik eta tramitera onartzea edo zakarrontzira botatzea eztabaidarako dagoen proposamen bat.
Eta zer dio Jaurlaritzak bere txostenean? Ezetza emateko arrazoi nagusia da –aurretik ere aipatu da– gai batzuk auzi-bidean daudela. Hori da Jaurlaritzak diona. Gure ikuspuntutik, aitzaki hutsa. Herri honetan ia dena dago auzi-bidean baina hori ezin da izan inolaz arrazoia dauden beharrei edota ematen diren injustiziei aurre egiteko eta behar diren erabakiak hartzeko.
Eztabaidari atea ixtea nolabait prekarietatea mantentzearen alde egitea da. Azken batean, ematen ari diren bide bat bidegabekeriei aurre egiteko neurriak hartzeko eztabaidatzeari ezezkoa ematen dio Jaurlaritzak bere txostenean. Kasu honetan, klausula sozialak ezartzearen buruzko eztabaidari.
Lehiaren Euskal Agintaritzak ipinitako salaketa dela aipatu dut lehen ere eta aurreko hizlariak, lehen esan duda bezala ere, Itxaso jaunak hitz egin du gai honetaz. Eztabaidatu izan dugu gai hau Kamara honetan ere eta lehiaren euskal agintaritza izatea ere nahiko zentzugabea dela iruditzen zaigu eta horrela defendatu izan dugu hemen.
Aitzakia aipatu dut lehen Jaurlaritzaren txostenari buruz hitz egiterakoan benetako arrazoiak gure ustez horiek ez direlako. Jaurlaritzak ez du inolako interesik Administrazioaren azpikontratetan, proposamenak kontuan hartzen badugu, ematen diren basakeriak bideratzeko eta eragozteko. Eta horrela, prekarietatea areagotzen doa.
Asko hitz egin da eta hitz egiten da elkarrizketaren beharraz. Asko hitz egiten du Gobernu honek ere elkarrizketaz baina gero, kasu honetan bezala, eztabaida eta elkarrizketa eragozten du. Eragozten du elkarrizketa eragileekin, kasu honetan proposatzaileekin, ELA eta milaka sinatzaileekin, eta baita legebiltzarkideekin ere.
Gure iritzia eta jarrera gai honekiko argi dago. Alde batetik gaiak duen garrantziagatik, beharrezkoa eta arrazoizkoa delako planteatzen denarekin, azpikontratetan lan egiten dutenen lan-baldintzak babestu behar direlako instituzioetatik.
Tramitera onartua izateak denoi ematen digu aukera proposamenak egiteko eta gaiaz eztabaidatzeko. Legebiltzarra jendartera ireki behar dela behin eta berriro entzuten dugu ere. Une honetan herri ekimen legegile bat aurkeztea izugarrizko esfortzua suposatzen du aurkeztu nahi duten eragileentzat eta espero dugu onartua izatea, horregatik bada ere.
Milaka sinadura aurkeztu ondoren, kasu honetan 110.000, gerta daiteke tramitera ere onartua ez izatea? Eta onartuko balitz, Legebiltzarreko arauak medio, proposatzaileen parte hartzea ez da bermatzen modu egokian ere. Gure ikuspuntutik, gaur ere proposatzaileek aukera izan beharko lukete hemen beraien proposamen defendatzeko.
Lehen esan bezala, EH Bildun ez dugu zalantzarik eta, laburbilduz, esango nuke guretzat gaia larria dela, azpikontratetan dauden langileen lan-baldintzak daudela jokoan, kontratazio publikoetan klausula sozialak inoiz baino beharrezkoak direla ezartzea, herritarren lege ekimen bati tramiterako, eztabaidarako bidea eman behar zaiola uste dugula eta oso larria izango litzatekeela horrela ez izatea.
Horregatik espero dugu guzti honengatik aukera izatea aurrerantzean gaia eztabaidatzeko. Eztabaida hau egin behar da, egin nahi dugu eta gure aldeko botoa jasoko du.
Eskerrik asko.