BEITIALARRANGOITIA LIZARRALDE (EH Bildu, 2014-12-12):
Bai, mila esker. Egun on guztioi.
Gaur bi urte atzera eginez Legebiltzarrean gertatutakoa gure ustez lehendakariaren agintaldiaren kalkoa dela esan genezake.
Lehendabiziko bozketan ez zenuen lehendakari izendatua izatea lortu, bigarren bozketa behar izan zenuen, eta gauza bera gertatu zaizu beste gauza askorekin zuri, zure gobernuari eta alderdiari.
Aurrekontuak bigarren botean atera zenituen eta zure alderdiak, Alonsotegik lortu zuena Igeldori ukatu zion, gero Usansolori aitortzeko.
Bi urte galdu dituzu, beste hainbeste geratzen zaizkizu egindako bidea zuzentzeko horretarako borondatea bazenu. Behingoz herritarren interesak propioen aurretik jartzeko gaitasunik erakutsiko bazenu.
Horren aldeko hautua egin ezkero, jakizu Euskal Herria Bilduren eskua luzatua duzula, baina horretarako orain arteko bidea zuzendu beharko duzu, ez ikusiarena egin ez diozunean gure esku luzatuari, koska egitea besterik ez duzulako egin.
Gauza batean bat gatoz zurekin, hiru ikasgai jarri zenizkion zure buruari eta ados gaude, hiru ardatz nagusiak behar dute izan lehendakari karguan dagoenarentzat, bakegintza, erabakitzeko eskubidea eta egoera sozio-ekonomikoa.
Hiru ikasgai eta guztietan emaitza eskasa izan da oso, ez dituzu gainditu. Nota jartzerakoan, lehen bezala orain, edukia eta portaera hartzen dira kontuan eta batzuetan batean lortzen ez dena bestearekin eskuratzen da edo alderantziz, batean maila lortu arren, bestean kale eginez, ez duzu gainditzea lortzen. Zu, bietan aritu zara eskas.
Bakegintzan, nolabait definitu behar banu bi urte hauetako emaitza, akordio eza eta eraginkortasun falta aipatuko nituzke.
Bake eta Bizikidetzarako politikak aurrera eramateko akordioa bilatu bai, baino nahiago izan duzu kontsensua bilatzen zela esan baina inorekin ez adostea. Alde guztietatik kritikak jasota erdigunean kokatzeak, balio erantsirik emango balio bezala proposatuari, alderantziz denean.
Ez da sinesgarria pentsatzea Jaurlaritzak ez duela jakin bereizten zein taldek zuten prestutasuna bake eta normalizazioan aurrera egiteko eta zeintzuk ari ziren egin beharreko bidea zangotrabatzen.
Akordiorik gabe, konpromiso zehatzik gabe, gehiengoan oinarritutako aginte jakinik gabe, nahiago izan duzu diskrezioaren karta jokatu, mezulari hutsaren paperean kokatu, mugimendu eza ezkutatzeko. Eta hori bera larria baldin bada ere, hori bezain kezkagarria da, kezkagarriena herri honentzat, erabilitako bidearen eraginkortasun falta, sikiera eraginkorra izan balitz.
Bi urte ondoren, inoiz baino baldintza hobeak egonda, giza eskubideen urraketa guztiekin amaitzea ez da gauzatu, ez da lortu, eta hori horrela izan arren, mugitu direnei presio egiten jarraitu duzue, beraien eskubideak urratzen jarraitzen dutenei haien eskubideen alde egin ordez.
Gauza jakina zen presiorik gabe, irmo aritu gabe, PPren Espainiako Gobernua ez zela mugituko kontrako norabidean ez bada behintzat. Europak emandako aginduak betetzeko edo horiek betetzea saihesteko maniobrak horren adierazle.
Hau ikusita eta urte bukaera arte eman zenion epea agortzear, zenbat aldiz gehiago galdetzen dizugu jo asmo duzu irekiko ez den atearen aurka behingoz jarrera aldatzeko?
Ez dakit epelkeria horrekin zer lortu asmo zenuen, baina ez da eraginkorra izan, ez herri honentzat behintzat. Akaso bai Euzko Alderdi Jeltzalearentzat, ez dakit, hori zuek esan beharko zenukete, ez nik. Baina herritarren ikuspegitik bi urte galduak, benetan urratsak eman zitzaten erakundeek ikuspegi horretatik, nahiz eta beste gauza askotan urratsak eman diren.
Ez duzu jakin zure egiten herritarren gehiengoaren aldarria, ez zara gai izan ezta Legebiltzarrean gehiengoz onartutakoak bideratzeko ere. Mandatu argiak izan diren arren, zure bozkak tartean egon arren hainbat kasutan.
Presoen kontrako salbuespen neurriak desagertzeko, sakabanaketarekin amaitzeko, preso gaixoen egoera samurtzeko, tortura edo epaiketa politikoak iraganeko zerbait izan daitezen, biktima guztien memoriaren mapa osatzeko konplizidadeak bilatzeko, batzuk aipatzeagatik.
Ez duzu jakin, ez duzu asmatu edo ez duzu asmatu nahi izan, hiru aukera posible daude.
Bakegintzan, erabakitze eskubidean bezala, Legebiltzar honetan gehiengoa osatzen dugunon eskutik, herritarren gehiengoak eskatzen duenari...
...hiru aukera posible daude.
Bakegintzan, erabakitze eskubidean bezala, Legebiltzar honetan gehiengoa osatzen dugunon eskutik herritarren gehiengoak eskatzen duenari bultzatzeari ere uko egin diozu. Tematu zara inoiz irekiko ez den ate hori jotzen euskal bidea ez heltzeko. Batean eta bestean zerbait egiten ari zarenaren itxura egiten, azken-azkenean ezer ez egiteko.
Ez dugu zalantzarik ahalik eta adostasun zabalena hobe dela, zuk askotan esaten duzun moduan. Baina hori aitzakia hartuta pausurik ez emateak gutxiengoak nahi duena gailentzea dakar eta hori ere ez dugu uste bidea denik.
Definizio faltaren jokoan ere saiatu zara edota gaur gauza bat eta bihar hurrengoa esanda, begira, Mario Fernández bera etxeratzea lortu duzu, Kutxabanken gaineko kontrol sozial eta publikoa galbidean jarrita. Izan ere, pertsonak helburu hartu duzu lelotzat. Ez dakigu oso argi da zein eratako helburuak ote diren, baina argi geratu zaiguna da ez daudela ez zure politikaren erdigunean eta ezta ere lehentasunetan, euskara, unibertsitatea edo ikerkuntza ez dagoena moduan.
Hiru ikasgai hauei, beraz, laugarrena jarriko behar zenieke, euskararena. Hemen ere eskas. Bi urte Euskararen Aholku Batzordea berritzeko. Azkarrago aritu zara okerreko bidetik, adibidez, unibertsitate publikoari babesa kentzen. Noizko unibertsitate publikoa ikerketa, garapena eta berrikuntza sisteman oinarrizko eragile denaren aitortza? Noizko zientzia, teknologia eta berrikuntza plan berria?
Bi urte betelan dituzu aurretik gabezi guztiak estaltzeko bada ere. Eta hori ez eginda ere, onargarria den nota bat lortzeko. Begira, soziometroa nahiko eskuzabal izan ohi da eta hori ere ez duzu gainditu oraingoan. Beraz, zer pentsatua eman beharko lizukeen sintoma ere badela esan genezake.
Lege-egutegia ere aipa genezake. Lege proposamenak gutxi, Gobernuak taldeek baino gutxiago eta neurri batean hasieran emandako hitza jan egin duzu beraz. Izan ere, marketinga izan daiteke gainditzetik gertuen izan dezakezuen ikasgaietako bat, nahiz eta horretan ere puntu beltzak dituzuen. Ezerezean geratzen diren salmenta handiko neurriez gain, ezkutuan inguruko medioei ordaindutakoaren bidez egindako propaganda ahalegina, adibidez.
Hori ere oso agerikoa izan da bi urteotan, propaganda bai, baina argibideak Legebiltzarrean eskatzen direnean, erantzun denaren itxura eginez erantzunik ez ematea. Beraz, edukietan nota eskasa eta portaeran ere bai. Izan ezazue sikiera ausardia egiten duzuen politika hori argi defendatzeko.
Eta zer esan emergentzia egoerak eskatzen duen politika sozioekonomikoaren inguruan? Politika okerra, murrizketetan oinarritua egiten ari zarete. Nahikoa hitz egin genuen gaiaz atzo ere Aurrekontuen harira. Ez da soilik politika okerra egiten ari zaretela, gizartean dagoen haustura areagotze bidean jartzen duena, baizik eta Legebiltzar honek onartuari ere entzungor egiten diozuela. Errespetua bai, hala omen diozue, baina ez du jaten ematen.
Gizarte larrialdietarako laguntzak oposizioko talde guztiek babestu zuten eta entzungor egin duzue. Behar ohi duten pertsonak ez daude zuen lehentasunen artean, milioi erdik nekez estaltzen baitu 11 milioiko beharra. Kontziliazio laguntzekin beste hainbeste eta itxuraz, aldekotasuna azaldu duzue hauei eusteko, baina dirutan ez duzue beharrekoa jarri eta 30 milioi beharko lirateke gure ustez. Beraz, usteak erdi-ustel. Etxebizitza gaietan, Alokabideri dagokionez, joan den astean argi geratu zitzaigun gehiengoak adostua ez duela bete asmo Jaurlaritzak.
Horrela beste dozena bat adibidea jar genitzake. 10 minutu ez dira eskaskeri guztiak azaltzeko, baina beste bat aipatuko dut, sektore publikoko 35 orduko lanaldiari dagokiona. Dekretuz eta mahai orokorreko sindikatuen desadostasunarekin erabaki zenuten Estatu mailako aginduari men egin eta aurtengo lanaldia luzatzea, enplegu publikoa deuseztatuz. Menpekotasun gehiegi Espainiari eta gutxiei mandatu zuzena eta herritarren ordezkaritza duten Legebiltzarrari.
Eta ez dakit dagoeneko zer erantzun mobiletik esaten ari dizkizun edo edukazioa ere galtzen ari ote garen interpelazio zuzen baten aurrean mobilarekin ari garenean. Baina tira, edonola ere, balorazioa eskas edukietan eta portaeran, gure ustetan bietan ere ez duzu nota gainditu. Bi urte dituzu oraindik ere aurretik okerrak zuzentzeko, zuk ere baduzu errekuperazio eta errebalidarako aukera ikasleek izaten duten bezala, eta bide zuzena hartzeko aukera duzu, beraz.
Berriro diot, nahiz eta atzo zalantzan jarri zen zintzoa dela gure esku-luzatzea, ateari zirrikitua utzi genion eta eskua luzatzeko borondatea benetakoa delako da. Herritarren gehiengoak eskatzen duenaren bidetik, pertsonak benetan lehentasun eta erdigune jarriko dituen politiketan, guk horretan laguntzeko prest gaude, maila guztietan konpromisoak hartzeko prest gaude. Zuk erabaki zein bide aukeratzen duzun eta zuk esango diguzu zer balorazioa egiten duzun bi urte hauetaz.
Mila esker.