LOPEZ DE ARROYABE SAEZ DE MATURANA (EH Bildu, 2018-06-21):
Bai, egun on guztioi eta eskerrik asko Tejeria andrea.
Hasi baino lehen, beno, eskerrak ematea talde proposatzaileari guztion artean erdibideko bat lortzeko saiakera egiteagatik, nahiz eta beno, azkenean ez dugu ia ezer lortu, baina beno, eskerrik asko.
Eskolara heldu, laneko arropa jantzi, txanoa burura, eskularru urdinak ipini, janariaren banatzailea heldu da. Oficcean dena deskargatu, bandejak antolatu, labeetan sartu, fruta hozkailuan sartu, sukaldetik irten eta jantokira, platerrak jarri, edalontziak jarri, sardeskak, goilarak, aiztorak eta zapiak noski.
Eguerdiko ordu bata da, puntu puntuan. Momentu arteko lasaitasunari agur. Badatoz korrika gaztetxoak, beti bezala pilatuta, atetik ezin sartu, gosetuta, hasi dira oihuak, hasten dira oihuak:
"Zer dago gaur jateko? Eh, ez bultzatu! Jope, kolatu zara, hori nire tokia da! Utzi leku gehiago esertzeko! Andereño niri arraina ez zait gustatzen! Ura bukatu da; errepikatu daiteke? Bahh ze kaka, berriz purea. A ber, ez bota ogia, ez jolastu ganibetekin, ez, ezin dira hanburgesak errepikatu. Andereño gose naiz!! Ze janari kaka! Non jan behar dut? Marraraino mesedez, jan behar duzu. Pixka bat gehiago eta listo. Eta mugikorra berehala utzi mesedez, eta ez botatzeko ura".
Hau da egunero entzuten duguna jantokietan, hori da gure eskola jangeletan egunero dagoen errealitatea, ziur aski hori baina askoz zaratatsuagoa, seguru aski.
Maiatzaren 4an, Legebiltzarreko bisita egin genuen Muskizeko eskola eta jantokira. Bisitaren asmoa zen, jasotzen duten mezuaren kalitatearen inguruan informazioa eskuratzera, eta baita eskola komunitateak jangela ereduaren inguruan dituen kezkak eta proposamenak bertatik bertara ezagutzea ere.
Hala ere, bagenekien egun horretako menua egokia izango zela, nork espero zuen janari hotza, itxuraz eskasa, errazio tamainaz, urria edo eta zizaretxo batekin platerean, legebiltzar taldea han bertan egonda. Ez, EH Bildutik joan ginen kideok ez behintzat.
Menuaren egokitasunean baina eskola jangelen problematikari gehitzen zaion beste erpin bat identifikatu genuen, jangelen eremu horretan ikasle, irakasle eta hezitzaileek pairatu behar duten zarata ikaragarria. Kasu askotan jasangaitza. Batzuetan 100 dezibeliora ere heldu izan da.
Oraintxe bertan, aipatu ditudan esaldiak gure eskoletan egunero errepikatzen dira eta tonua desberdina izango da...
...heldu izan da. Oraintxe bertan aipatu ditudan esaldiak gure eskoletan egunero errepikatzen dira eta tonua desberdina izango da, noski, badakigu.
Ume asko, hezitzaile gutxi, janaria desegokia eta faktore horiek guztiak nahastuta, akustika txarra, beste bat. Hainbat modu daude egoera horri buelta emateko eta jantokiak jan eremu lasai, hezitzaile eta erakargarri bihurtzeko. Baina zoritxarrez, zer da Hezkuntza Sailak egingo duena? Zer da Cristina Uriartek planteatu diguna? Bueno, oso argi, semaforoak jartzea, semaforoak jantoki guztietan. Bai, txantxa dirudi baina semaforoen bidez arazo horri irtenbidea eman nahi dio Uriarte andereak, hori antza delako "una forma sencilla de control del nivel del ruido, una forma sencilla, bonita, decorativa y divertida". Ba ez, Uriarte anderea, ez, jantokietan dagoen akustika txarra ekiditeko semaforoak ez dira nahikoak, ez dira behintzat Administraziotik planteatu beharko litzatekeen irtenbidea.
Arazoari aurre egiteko badaude hainbat adar, gazteen jarrera, alde batetik, hezitzaileak beste aldetik eta azpiegiturak. Hiru horiek behintzat modu integralean eraldatu beharko lirateke irtenbide egoki eta koordinatu bat topatu nahi bada.
Gazteei dagokienean, argi dago jantokia gune hezitzaile gisa ulertu behar dutela, horretarako heziketa funtsezkoa da. Etxeko sukaldean bezala jardun behar dute eskola jantokian eta horretarako balio positiboak eta hezitzaileak transmititu behar zaizkie. Pedagogikoki modu egokian landu behar da jantokia eta horretarako jantokia gune hezitzaile gisa ulertu behar dute eskolek eta eskola komunitate guztiak.
Hezitzaileei dagokionean, argi dago egun dagoen ratioa kopuruarekin ezinezkoa dela jardun egokia egitea. Zenbat umeren gaineko ardura du hezitzaile bakoitzak? Zenbat denbora dute hezitzaileek gazteei jaten emateko? Ume asko eta oso denbora gutxi. Baldintza horietan agirikoa da ezin dela heziketa lan egokia egin.
Eta azpiegiturei dagokionean ere, garrantzi handia du. Jateko lekuak eroso izan behar du. Lata batean sartuta dauden sardinak izango balira bezala badaude gaur egun ikasleak, badakigu. Jantokiak egokitu behar dira, espazioak moldatu behar dira, txukundu behar da, sabaietan zarata handiak ekiditeko egokitzapenak egin behar dira, espazioak moldatu eta erosoak egin.
Uriarte anderea, jantokietan ere inbertitu egin behar eta horregatik PPk aurkeztutako mozioa ontzat ikusi dugu, bai, eta gehitzeko hainbat puntu egin dizkiogu, iruditzen zaigulako jantokien akustika arazoa ez dela modu isolatuan konponduko, bai ratioak sartu beharko ditugu eta beste neurriak ere bai.
Diagnostiko zehatza behar dugu egoera zein den jakiteko eskola guztietan, baina eskola guzti-guztietan. Eta garrantzitsua da azpiegiturei dagozkien aldaketekin hezitzaileen ratioak egokitzea. Hori guretzat da beharrezkoa eurek direlako egunero-egunero jantokietan sartzen direnak eta, neurri handi batean, hitz eginez arazoari konponbidea emateko aukera egokienak dituztenak. Hori bai, baldintza egoki eta duinetan bermatzen baldin bazaie euren lana, guretzat jangelak badu bere garrantzia eta gaur aukera daukagu plazaratzeko eta hori saiatuko dugu.
Erreplika erabiliko dut proposamen guztiak aztertzeko baina ezkertzen dizuet benetan saiakera.
Eskerrik asko.