ISASI BALANZATEGI (EH Bildu, 2013-11-22):
Legebiltzarreko presidente andrea, lehendakari jauna, sailburuak, legebilzarkideok, egun on.
Euskal Herriak finantza erakunde sendoak behar ditu, jakina, aspaldi behar zituen. Euskal Herriak behar ditu, batez ere, finantza erakunde publikoak, Administrazio Publikoek politika sozialak aurrera eraman ahal izateko, enpleguaren aldeko ekimenak sustatzeko, ekonomia erreala eta ekoizpen industria sarea zabaltzeko eta ikerkuntza garapen eta berrikuntzaren aldeko jarduerak sustatzeko.
Administrazio publikoak, Jaurlaritzak, finantza erakunde publikorik gabe krisi ekonomikoari aurre egiteko lanabes garrantzitsua galtzen du eta zailago dauka, askoz zailagoa dauka politika soziala aurrerakoiak egitea.
Gaude aurrezki kutxen bat egitetik erator zitekeela finantza erakunde sendoa, politika sozial publikoak sustatzeko finantza erakundea alegia. Baina lehenik Nafarroan interes (...) alde batetik, eta gestio ilunak edo ustelkeria bestetik, Nafarroako aurrezki kutxa desagertzera eraman dute.
Ondoren, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan egindako aurrezki kutxen bat egitea, antzera ere, ez da izan egoerak behar zuen adinekoa.
Prozesu honetan ere, alderdien interesak, EAJrenak eta PP-renak batez ere, gailendu dira eta herritarren eta enpresa txikien beharrizanak bazterrean geratu dira.
EH Bilduk, administrazio publiko sendoa nahi du. nahi dugu finantza erakundeak, herri interesen ildoan jarriko dituen administrazio publikoa. Baina ez da horrela gertatzen ari.
Joan den urtean, Kutxabankek Euskaltelen akzioak saldu zituen, osotasunaren % 20a inguru, akziodunen gehiengoa galduz. Gero, NH Hoteles akzioak saldu ditu. Eta Ibermatica, enplegua sortzen zuen enpresa estrategikoaren kontrola, akziodunen gehiengoa galdu ere.
Bide beretik, ProCapital arrisku kapital elkargoaren kontrola galdu du berriz. Akziodunen proportzioa % 47,97tik % 15era jaitsita. Eta (...) enpresan, inbertsioak murriztu ditu.
Aurrezki kutxen jabegoaren zati esanguratsuak saldu ditu eraikin enblematikoak tarteko. Puskaka, zatika desegiten ari dira lehenengo aurrezki kutxak.
Gure finantza erakundeak aurrezki kutxa izatetik, ohiko banketxe izateko igarobide horretan, pribatizazioa gauzatzen ari da. Kutxabank ohiko banku komertziala bihurtzekotan dago. Banku komertzialek jakina, euren interesen eta bizi iraupenen alde dihardute eta hori sarri askotan ez dator bat herriaren ongizatearekin eta pertsonen beharrizanekin. Ikusi bestela, sindikatuen esanetan adibidez, nola Kutxabankek urtebetean, 972 lanpostu deuseztatu dituen.
Espainiako Estatua aurrezki kutxen eta banku fundazioen lege berria egiten ari da. Lege horrek ekarriko du besteak beste, aurrezki kutxen izaera juridiko berezidunak pribatizatzea eta ohiko banku bihurraraztea.
Modu horretan, finantza oligopolioz sustatzen da. Banketxe komertzialen sarea, elkarren arteko lehian bai, baina elkarren arteko interes komunak defendatzen dituena, interes publiko orokorraren aurka.
Banku pribatuen lehiakide soziala deuseztatzen da eta baztertzen dira herritarren beharrizanak. Esanguratsuak dira lege berriak aurrezki kutxei ezartzen dizkien baldintzak, tamainarena besteak beste, bestelako banku pribatuei jartzen ez zaizkienak.
Lege berriak epe laburrean ekarriko du kutxen gizarte ekintza desagerraraztea. Edozelan ere, legeak lege, hori da Euskal Herrian gertatzen ari dena. Administrazio publikoa galtzen ari da finantza erakundeetan zeukan eragin ahalmena. Kutxabank, ohiko banku pribatu bihurtzen ari da.
Jakin nahi dugu lehendakari jauna, Jaurlaritzak zer egingo duen Kutxabanken gizarte ekintza babesteko eta zabaltzeko. Jakin nahi dugu Kutxabanken pribatizazioari aurre egingo ote dion. Jakin nahi dugu Jaurlaritzak herritarren eta enpresa txikien interesak defendatuko ote dituen eta nola defendatuko dituen.
Herritarrek ez dute konfidantza handirik politikoarengan. Bistan da. Nola edukiko dute konfidantzarik astero enpresak ixten ari direnean, langabezia eta pobrezia hazten ari dela?
Adibidea jar dezagun. Zer sinesgarritasun izan dezake langileen asanbladetara doan agintariak, eskuak bete diru –diru publiko noski–, esanez berak konponduko dituela arazoak enpresako zuzendaritzarekin adostu gabe?
Horrela irabazi behar du sinesgarritasuna politikagintzak? Hedabide guztietan salbatzaile gisa agertu eta biharamunean konponbidea enpresak ukatzeko?
Kasu horietan, politikaria ona al da eta korporazioa gaiztoa? Harrokeria ustel hori ohi da euskaldunon portaera? Gurea ez, behinik behin.
Milioiak eskaintzea plaza publikoan, hedabideen aurrean kinkilarien moduan, hori ote da gure erakundeen duintasunari dagokiona? Baten batzuk, (...) lotsa sentitu genuen gure nagusia behartsuenen artean, konponbide ustelak aldarrikatzen ikusi genuenean. Une horretan berriro ere, erakunde publikoen porrota agerian geratu zen.
Arazoa larria da, egia esan, ez daukagu herri ikuspegia duen herri erakunderik. Gure erakundeek ez daukate ahalmenik krisiari aurre egiteko, ez herriak behar duen tamainan bederen.
Jaurlaritzak zorrotz defendatu beharko luke finantza erakundearen izaera publikoa, besteak beste, bere ahalmenaren maila horren baitakoa delako. Aurrezki kutxak ohiko banku bihurtzeak, Kutxak horrela (...), Gobernuaren eskumenak higatzen dituelako, ahultzen duelako. Agian gure erakundeek ahalmen hori badaukate eduki, baina ez gara gauza gure baliabideak kudeatzeko Europako beste herrialdetan egiten duten eran, Alemaniako Länderretan kasurako.
Lehendakari jauna, zuk bertako inork baino hobeto dakizu herritarrek erakunde publikoei eskatzen dietela krisitik ateratzeko erabakimena izatea. Erabakimena. Krisia eta gobernuen politika okerra, gaiztoa nahi baduzu, gizartearen ongizatearen oinarria birrintzen ari da. Hezkuntzan, osasun alorrean, babes sozialeko eremuetan eta baita ere, finantza erakundeen esparruan.
Guri dagokigunez, gure eginkizuna da Legebiltzar honen oposizioko lehen indar gisa, gure iritzia eta iradokizunak zintzo adieraztea eta ahal den neurrian, aintzat har ditzazun. Gure iritziz, krisitik atera ahal izateko herri honek finantza erakunde sendoak eta engaiatuak behar ditu. Herri ikuspegia jorratzen duen finantza erakunde konprometitua behar dugu.
Pairatzen ari garen finantza krisiak dena hankaz gora jarri du. Bai, egia da. Baina finantza erakundeak herritarren enpresen zerbitzuan egon beharrean, ikusten ari gara administrazio publikoak jarri direla finantza erakundeen esanetara. Diru publikoz ordaintzen ari gara urteetako finantza erakunde askoren kudeaketa.
Zertarako nahi dugu kaudimen handiko eta likidotasun oparoko finantza erakundea gure ehun industriala desegiten bada? Zein da lehentasuna, lehendakari jauna?
Zuhurtzia baino ausardia behar dugu. Gaitasuna erakutsi duzue, hau esanda, ahalmena erakutsi duzue BBB-ko diruzaina BBK-ko buru izendatzeko. BBK-tik hona transferentzia hau ekarri nahi dizuet.
Nekez uzten du bere lurra zuhaitzak ez bada abaildu eta oholetan. Bere sorterrian nekez uzten du sustraiak han dituenak. Bihotz Bakartien Klubetik lapurtu nituen hitz horiek Sarrionandiarenak dira. Izaera sozialeko aurrezki kutxak dira Kutxabanken sorburua. Gizarte ekintzan sustraiak dituenak ez dezala utzi elkartasunaren eremua. Ez dezagun utzi Kutxabanken izaera soziala abailtzen. Ez da hitz jokoa. BBB-tik BBK-ra egin duzue. Bai, ahalmena duzue jakina.
Finantza erakundearen kontrola zuen esku dago, bistan da. Ahalmen hori erabiltzen zenezakete gauza batzuk egiteko. Jakin nahi dugu zer.
Eskerrik asko.