OGASUN ETA FINANTZAKO SAILBURUAK (Gatzagaetxebarria Bastida) (EAJ, 2015-10-02):
Eskerrik asko legebiltzarburu anderea. Eskerrik asko Pinedo anderea.
Begira, gure ehun ekonomikoaren egoera atzeraldi nabarmen eta sakon baten ondorioz emaitzak ematen ari da azkeneko denboretan. Begira, eduki dugun hobekuntza azken hiruhilabetekoan % 1eko hazkundea. Urterokoan % 2,7ko hazkundea. Baita lehen hilabetean eduki dugu hazkundea. Tendentzia daukagu sektore guztietan.
Ikusten dugu hobekuntza bat daukagula, industriak ze pisu daukan gure barne produktu gordinean eta gure ekonomiaren ardatz garrantzitsua delako. Hobekuntza, ze dinamismoa zerbitzuen sektorean. Egia da eraikuntzaren sektoreak oraindik atzeraldi horretatik ateratzeko (...) gertatu dela. Oraindik hor ez dugu gainditu behar den beste. Hori egia da, hori horrela da. Baina pisua daukaten sektoreak gure ekonomian hobekuntza hori daukate. Enpleguan ere ikusi da. Enplegua neurtuta, lan ordu osokoan eta bataz bestekoan. Ez datu puntual bat edo aldi baterako enplegua, baizik eta enplegua neurtu behar da: kalitatezkoa, lanordu osokoa eta bataz bestekoa urtean. Kontu ekonomikoetan ikusten dugu zelako hazkundea egon den; 1,7koa urtez urtekoan, 0,7koa hiruhilekoan.
Egia da gure ekonomiak lotura handiak daukala ziklo ekonomikoarekin. Hori horrela da baina aztertzen badugu euskal ekonomiaren lehiakortasunerako txostena, hortik ikusten dugu zelan lotura hori zikloekin dagoela, baina beste gauza bat ere ikusten da, gure enpresak hobekuntza bat daukatela finantza ikuspuntutik. Beraien finantzaren osasunbide batean sartu dira, hau da, zorpetze prozesua gutxitu da eta kontu osasuntsuagoak edukitzeko bidean sartu dela. Interesgarria da aztertzea euskal ekonomiaren lehiakortasunaren txostena orain dela hilabete agertu dela. Hor ikusten da bide hori.
Beste gauza bat testuinguru honetan, gure ekonomiaren % 67ak kanpora saltzen dugu eta salmenta horien guztien, baita zerbitzuak, baita produktuak ekoizten ditugun ekonomian produktu eta ekoizpen guztiak, horren igoera gertatu da 2014an, 3,7 igo dira ere gure salmentak.
Horrek zer erakusten du? Lehiakortasuna, emankortasun batean onartuta dagoela eta menpekotasun gutxiago dugula Espainiako merkatu ekonomikoarekin. Hau da, krisialdi eta atzeraldi honek suposatu izan digu guk irabaztea merkatua kanporantz. Eta hori inportantea da, lotura hori zuzenean ez edukitzeko; sektore batzuetan gehiago da, beste batzuetan gutxiago.
Baita ikusi behar dugu ere inbertsioa. Zer gertatzen da gure herrian? Inbertsioa 2014. urtean atzerriko inbertsioa igo egin da. Hirugarren erkidego autonomoa da eduki duena kanpoko inbertsioa hemen, 1.407 milioi euro inbertitu dira. Madriletik urrun, Madril hiriburu handia da eta beno, handik urrun gaude, baina hirugarren gaude. Hau da, ez daukagu atzerriko inbertsio kopuru horrelakorik 2007tik hona. Eta 2007ko urtea oso berezia izan zen eta berak dauka azalpen batzuk gai horretaz.
Orduan, kontuan hartu behar dugu testuinguru hori. Hau da, ekonomia politika. Gobernuaren ekonomia politika norantz joan da? Eduki izan dugu, alde batetik, nahi dugula eredu ekonomiko bat oso zaila, jasangarria eta birbanatzailea. Eta horrek eraman du edukitzera politika bat enplegu arloan, plangintza batekin legealdirako. Baita ere industrializaziorako plana eginda dago, legealdi guztirako. Ekintzailetzarako plana instituzioen artean sortutako plangintza berria ere, baita nazioarteratzeko plana, horiek dira gure ekonomi politikoaren ardatzak eta azkenean ere berrikuntza, teknologia eta ikerketako plana. Horiek dira.
Eta horrekin badauka ere lotura garrantzitsua, zelan daukagun gure ongizate Estatua. Atzeraldi sakon honetan, alde batetik, politikak indarrean ipini eta eraginak ikusten ari dira. Baina fiskalitateak ere berak arlo bi dauka, fiskalitatea ikusi behar dugu gastuaren aldetik eta sarreren aldetik. Eta gastuaren aldetik ere ikusita arauak, aurrekontu arauak betetzearen eskaera hori hor daukagu. Horrek muinean dakarren eskaera oso garrantzitsua da, kontu osasuntsuak edukitzea, finantza jasangarritasuna mantentzea, defizit handiak ez edukitzea eta hori hobetzen joatea. Eta horrek dauka ere beste ikuspuntua, fiskalitatearen sarrerako ikuspuntu hori.
Fiskalitatearen sarrerako ikuspuntu hori, esan dudan moduan eta zuk ere aipatu duzu, aldaketa bat egin zen, orain dela urtebete indarrean sartu da. Ikusten dugu, hor gaude, horren emaitzekin. Zuk aipatu duzu datu puntual batzuk, egia da, datu horiek ofizialak dira eta hor daude. Baina azalpenak ere emanda dagoz. Aipatu duzuna, beherakada bat gertatu dela Bizkaiko Lurralde Historikoan eta azalpenak emanda daukoz zergatik gertatu diren. Agiri ofiziala hor dago eta zuk, nik bezain ondo ezagutzen duzu non dagoen gakoa kasu horretan. Ikusiko dugu urtea nola bukatzen den.
Baina aldaketa egin zenean, emaitzak hor daude, ikusten dogu gure salerosketako transmisioak arautzen duen zerga hor dago, bestetik Errenta Fisikoaren Zerga ere hor dago, zuk aipatu duzuna Balio Erantsiaren Zergaren igoera ere hor dago. Nahiz eta hor aldaketak egin ondoren ere, emaitzak hor daude. Aipatu duzun % 8 gorakada hori diru bilketarena. Sozietateetan eduki dugun ahultasuna baina azalpenak Bizkaikoak hor daude emanda, baina positiboak ere badaude Gipuzkoan eta Araban ere.
Horrek erakusten duena da, guk ipini genuen edo itzartu genuen lau instituzioen artean zerga politikak, helburu bat zeukala. Alde batetik, gogo berdintasun bat ematea. Beste batetik eraginkorragoa izatea, aurrerakoiagoa izatea. Bere denbora behar da. Atzeraldia oso sakona izan da eta orduan uztartu behar dugu politika ekonomikoaren barruan, politika sektorial guztiak, aipatu ditugun politika sektorial guztiak, plangintza daukatenak; fiskalitatea gastuaren aldetik, daukaten bere politika eta bere araubidea bete beharra, eta fiskalitate ikusi dugunean sarreren aldetik ere eta helburu horrekin egin zela zerga zuzenak aldatu genuenean.
Alde batetik, gure herri politiken berme bat ematea, osasunean, hizkuntzan, gizarte bazterkeriaren aurkako politiketan eta gainontzeko politikak ere, ingurugiroan, baita ere etxebizitzan.
Hori da uztartu behar duguna. Egoera konplexu batean uztartu behar dira arau guztiak, ekonomi politikakoak, fiskalitatea gastutik eta fiskalitatea sarreratik. Eta emaitzak hor daude. Atzeralditik ateratzen gara. Ez bakarrik  - egia esan behar dugu, Jaurlaritzak egin dabenagatik - , baizik eta, esfortzua egin dabenagatik, enpresak eta hainbat hiritarrek, (...), gure gizartean.
Baina Jaurlaritzak bere politika horretan eraman du. Bide horretatik. Bultzatzea eta berrindartzea gure ehun ekonomikoaren egoera. Eta hori ikusten da, ikusten badugu gure euskal ekonomiaren txostenak, lehiakortasunaren txostena, argi ikusten da. Lehiakortasun horren hobekuntza, emankortasunean oinarrituz eta osasun finantzieroan pauso garrantzitsuak eman dira.
Orduan, uztartuz arlo guzti horiek, hori egiten ari gara. Hau da, fiskalitatearen politika sartzen da ekonomia politikaren planteamendu sakon batean, bai gastuaren aldetik baita sarreren aldetik.
Eskerrik asko.