BEITIALARRANGOITIA LIZARRALDE (EH Bildu, 2015-12-03):
Begira Egibar jauna.
Tokiko enpleguaren sustapenerako 20 milioi eskaintzea, enplegu planei 4 milioi eskaintzea, lehen eman ditudan hainbat eta hainbat esparrutarako eskaintzen ditugun milioiak eskaintzean baldin bada gutxi, nabarmen dago, bistan dago gauza bat oso garbi: Zuen eredua eta gurea ez dira berdinak.
Zuek, berriro esango dut, austeritatea duzue tresna. Zorra eta defizita dituzue helburu, aitzakia ere, bide batez, eta horren murrizketak egiten jarraitzen duzue. Eta hori esan daiteke diskurtso politiko batean, zenbakietan, zuzenketa oso batean eta partzialetan. Eta halaxe egin dugu.
Eta gainera Parlamentu honek esan izan dizue zertan zuzendu behar den gehiengoz eta horregatik egin genuen ahalegina, ez soilik Gobernuari esateko zerri egin behar zion kasu, baizik eta...
...eta gainera Parlamentu honek esan izan dizue zertan zuzendu behar den gehiengoz. Eta horregatik egin genuen ahalegina; ez soilik Gobernuari esateko zeri egin behar zion kasu, baizik eta gurekin batera bozka hori  - eta guk ez daukagu arazorik beraiekin berriro bihar, edo etzi, edo etzidamu eskari berberak hemen alde bozkatzeko -  beraiekin ere, Alderdi Sozialistarekin ere.
Horregatik egin genuen ariketa hori Koherentzia bat mantenduz, guk bai, hona astero-astero, izan modu batera edo bestera ekartzen genuen diskurtso erabaki proposamen horren eta gero aurrekontuetan horrek izango zuen islaren artean. Hori da koherenteak izateko modu bakarra.
Eta klaro, zu etortzen zara hona esaten zuek bai zaretela koherentziaren liderrak. Bide batez, bazarete ere etxe honetako eta herri honetako eta instituzio ezberdinetako liderrak, denok instituzio guztietan gauza bera beti egin bagenu bezala. Eta zuk badakizu hori ez dela egia.
Eta ni ez naiz gehiago sartu zorraren gaian, ze kontua ez da presupuesto batean nola esaten den zorrari nola egingo zaion aurre. Kontua da gero zenbakietan horrek dakarren berarekin murrizketak egitea edo ez. Eta zuk nik bezain ondo dakizu hainbat neurri Gipuzkoan ez direla atzera egin; RGIak % 7an atzera egin zuenean Gipuzkoak konpentsazioa bilatu zuela. Estatuan dependentzia dutenek gutxiago kobratzeko neurriak hartu zituztenean Espainia mailan, Gipuzkoan ari direla % 30 gehiago kobratzen.
Eta hori edozein titulu jarrita ere, zorra nola kontrolatuko duzun esateari, partidekin laguntzen badiozu lehentasuna jarraitzen duzu pertsonaren beharretan jartzen. Eta hori da benetan zure politika erretratatzen duena eta zure politika zein den erakusten duena.
Eta nik hemen esan nahi izan dudana da herri bezala zorraren gaia, defizitaren gaia, nola eraman behar den bide-orri bat egin beharko litzatekeela. Konpromisoa dauka EH Bilduk horretan bustitzeko ere. Eta bide horretan, bide-orri horretan, ez dela soilik zorrean pentsatu behar eta defizitean, baizik eta lehendabizi lehentasuna bermatu behar direla.
Eta klaro, zuk esaten didazunean zerbitzu publikoak mantentzea duintasunez, niri etortzen zaizkit burura dauden datu guztiak  - langabezia, RGIak zenbat milaka pertsona utzi dituen kanpoan, zenbat jende dagoen pobrezian -  eta jende horri saiatzea, ni inozotzat hartzea, bale, baina hori pairatzen ari den jendea konbentzitu nahi izatea bermatuta daudela oinarrizko zerbitzuak, beste nonbaitekoak baino hobeak direlako, halako maila daukatelako, hori, hain gaizki pasatzen ari den milaka eta milaka pertsonari aurpegira barre egitea da.
Ez niri, ze azkenean ni pertsonalean seguruenera beraiek baino dezente hobeago bizi naiz. Baina errealitatea eta datuak ez dira katastrofistak. Baina zuk uste duzu onargarria dela gizarte batentzat dauzkagun tasa horiek? Uste duzu lasaitzeko modukoak direla? Uste duzu jarraitzen dugun politiketan tematzekoak direla zenbakiak borobiltzen, handitzen eta gizentzen doazen neurrian?
Logikak esaten du. Badakit zentzua normalean gutxien erabiltzen dena dela. Baina zentzuak esaten du kopuruak okerrera badoaz, zerbait aldatu beharra dago. Ez dakit 10ean, 20an edo % 100ean; zerbait aldatu beharra dago. Betiko bidetik jarraitzea ezin da alternatiba izan. Eta gu hori da proposatzen ari garena!
Batetik, lehendabizi, bermatu oinarrizko zerbitzu horiek badaudela eta egin diren murrizketei buelta eman. Eta 2012tik ez dira buelta eman. Beraz, ezin dugu esan igotzen baldin badira ere milioi batzuek Presupuestoan, irauli denik hori. Ez da egia, betikotu egiten dira.
Eta behin hori bermatuta dagoenean, pentsatu dezagun etorkizun hobea nola lortzen dugun. Baina ez inor bidean utzita, ez inor bitartean galduta utzita, ez inor errekurtso gabe utzita. Eta ez gara karitateaz ari; justiziaz ari gara. Tokatzen zaigu eta bakoitzari tokatzen zaio tokatzen zaionean jasotzea, eta gero tokatzen zaio ekarpena egitea.
Eta ez dizut onartzen ere esatea guk industriarekin zer daukagula. Neronek azpimarratu dut inor baino hobeago I+D+i behera doala eta onartezina dela. Europako minimo justu % 2tik behera gaude. Es que beheraka goaz!
Eta industria ez da industriari handiena. Txikiak eta ertainak dira gehiengoa. Eta EH Bildukoak ere asko, dudarik gabe. Eta enpresetan aberastasuna ez dute enpresarioek bakarrik sortzen, langileek ere bai. Eta, beraz, sortzerakoan biak badaude eskuz esku, partitzerakoan ere bai. Eta bana ezin da egin errenten bizkar eta ez egin enpresarioek kobratzen dutenaren bizkar. Eta aberatsak jarraitu dezala gehiago kobratzen eta langileak asumitu dezala gizarte bezala egin behar dugunaren lan-karga osoa. Hori da daukagun errealitatea.
Eta ez didazu esan zerga bakarra aldatu genuela Gipuzkoan, sekulakoa montatu zenutenean kontrarreforma oso bat egin arte zerga asko tarteko, por cierto, dokumentu hartan, ez bakarra. Beraz, bakarra aldatu bagenu, bakarra aldatuko zenuketen. Eta lortu zenuten Alderdi Sozialistakoek aurrera egindako urratsetan atzera egitea. Tamalez, Gipuzkoarentzat, ze akordioak eta denok eskutik joatea ona da gizartearentzako ona baldin bada, bestela ez da ona.
Eta zuen eta gure arteko ereduaren ezberdintasuna gaur ikusiko dugu Gipuzkoan. Nik prentsan irakurri dut. Eta begira, oso adierazgarria da zuen eredua eta gure ereduaren ezberdintasunaren arteko notiziak, gaurko prentsakoak. Bi dauzkat.
Bat da Gipuzkoako Diputazioak, ez bere foru-arauan, publiko eginez, alegazio garaian, baizik eta ezkutuan Batzar Nagusietako taldearen bitartez, gaur zuzenketa baten bitartez, egin nahi duena da errenta handiei zerga jaisteko beste urrats bat eman eta, kasu honetan, eliteko kirolariei zorra kitatze aldera. Badoa neurri bat proposatzea, Gipuzkoan hor, holan de tapadillo esaten den bezala.
Eta parean daukagu emakume bat hiru seme-alaba dituena, 22, 20 eta 18urte, Alokabideko etxe batean bizi dena, bere soldata ikaragarri jaitsi dena azken aldi honetan, 800 euro kobratzen dituena, nekez egingo duena aurre, 300 euroko alokairuari gehi 100 komunitatea, ze Parlamentu honek ere erabaki zuen % 30 maximo ordaintzerakoan, komunitate gastuak barruan egon behar zutela. Baina Parlamentuari ez ikusiarena egiten jarraitzen du Gobernuak.
Eta ezin duenez pagatu, zeren esango didazu zer geratzen zaion bere hiru seme-alabak egunero elikatzeko, objetiboki ezin du pagatu alokairua. Eta Alokabideri ez zaio okurritu epaitegietara joatea baino, orain sententzia bat dauka eta gauzak konpontzen ez badira, 18an kalera doa.
Hau da gizarte zerbitzu duinak mantentzea? Hau da Euzko Alderdi Jeltzalearen eredua? Alokabidek etxean baditu bai, baina ezin baduzu pagatu, sentitzen dugu, kale gorrira zoaz eta bizi zaitez zubi baten azpian.
Behin, Toña jaunari hau ez diot inoiz esan, baina Aburto jaunari esan nion behin. Zuen alternatiba da, edo ordaintzeko modua daukazu, edo zubi azpira zoaz; edo jaten duzu edo etxea pagatzen duzu. Eta begira, nik ulertzen dut emakume honek jatea lehenestea, nik ere halaxe egingo nuke. Eta hori da ematen diogun alternatiba? Ba bi eredu hauek ditugu. Aberatsenei ahalik eta gehien kendu eta pobreen denari egurra.
Ze alternatiba geratzen zaio emakume horri ez bada Administrazioa zertxobait sentsibleagoa? Zeren ez duena onartzen da zor bat daukala Alokabiderekin? Nik ere onartzen dut, zor bat dauka Alokabiderekin, hori bistan da. Baina objetiboki pertsona horrek ordaindu dezake? Ez. Gizarte bezala zein da erantzuna? Gobernu bezala, guk denok, zein da ematen diogun erantzuna? Kale gorrian geratu behar duela?
Nik uste dut oso adibide xumeak eta sinpleak direla baina egunerokoan pairatzen diren errealitatearenak, eta uste dut oso-oso agerian uzten dutela batzuk zeren alde egiten duten eta beste batzuk zeren alde.
Batzuk zorrak eta defizitean izango dute lehentasuna, eta guk behintzat ez. Guk uste dugu horiek zaindu beharko direla, horiek zertarako erabiltzen diren tresna direlako, neurtu behar dela eta bide-orri bat behar dugula eta denon artean behar dugula eginbide-orri hori, baina lehentasunak garbi edukita eta lehentasun horiek bidean utzi gabe. Eta nik uste dut hor berezitasun handiak ditugula.
Gero lehen aipatu duzu zerga baten ingurutik apenas datu txiki batzuk lortu dituela Gipuzkoak. Beno, nik baino hobeto dakizu Gipuzkoa dagoela langabezi tasan ondoen, Gipuzkoak lortu duela pobrezian puntu bat jaistea azkeneko bi urtetan eta hori politiken ondorioa ere bada.
Zuk ez didazu aitortuko, badakit. Logikoa da baina ezin didazu esan ez eredu berbera daukagunik ez emaitza berberak ematen dituenik. Nik zilegi jotzen dut eredu diferenteak defendatzea, esan dut gaur hemen eta beti esaten dudala. Baina gutxienez esan dezagun bakoitzak ze eredu defendatzen dugun, etor gaitezen zintzo-zintzo horrekin eta esan dezagun esan behar dena.
Eta demagogia ez, guk diskurtso demagogikorik zerga politikarekin ez dugu uste dut inoiz egin. Guk zerga politika konkretua aplikatu nahi izan dugu. Ahal izan dugunean egin dugu, beste batzuetan ez da posible izan eta beno ba, zuek beste kontrarreforma bat egin duzue.
Eta aipatu nahi nuke azkenik, begira, nik gaur ez dut atera Kutxabank, zuk atera didazu. Eta badauka zerikusia lehen aipatu dudanarekin gure ustez dena lotuta doalako. Hau da, zerga politika benetakoa behar dugu. Erreforma ausarta benetakoa behar dugu, benetan erantzungo diona eta bitartekoak bermatuko dituena. Dirua finitua da baina dirua badago. Beraz, partitzeko bildu egin behar dugu.
Eta bai, Kutxabankek ere noski baliabideen zati esanguratsu bat ere eskaini beharko lukeela politika publikoak garatzeko, noski baietz. Ez dugu horretan atzera egiten, pentsatzen genuen duela urtebete, pentsatuko dugu gerora ere.
Eta pentsatzen dugu ere, lidergo politikoa benetan izango balu Gobernu honek, horretan ere jarrita legokeela aspaldi, eta ez dagoena eta aurrera egin denean atzera egiten eta gainera hemen besteei demagogia leporatzen. Horrelakoak egingo balitu eta zorraren inguruan eta defizitaren inguruan bide-orri bat lidergoa hartzeko prest balego, ikusiko genituzke zantzuak benetan lidergo politiko bat egin nahi izateko, benetan lehentasunak aldatu nahi izateko eta benetan justizia sozialean oinarritutako etorkizun bat bilatzeko.
Eta EH Bildu hor egongo litzateke. Zeren berriro diot, gure helburua da herri bezala aurrera egitea, kanpokoekin konparatu gabe, guk aurrera egitea. Ez dugu kanpoan gaizki bizitzea nahi inor baina guk gurean zentratzea eta herri bezala gurea defenditzea. Eta EH Bildu horretan behintzat, Egibar jauna, beti izango duzu alboan.
Eskerrik asko.