BERASALUZE LAZKANO (EAJ, 2019-09-26):
Bai, eskerrik asko, mahaiburu anderea. Lehendakari, sailburu, legebiltzarkideok, egun on guztioi.
Euskadi erkidego aitzindaria da garapen jasangarriaren aldeko konpromisoan, ingurumenarekiko errespetuan eta klimaren aldaketaren aurkako estrategian. Eredugarria izan da ibilitako bidea eta bide horrek beti izan du erakunde publiko guztien konpromisoa eta euskal gizarte osoaren atxikimendua.
Konpromiso kolektibo horrek beste urrats bat egin du, Eusko Jaurlaritzak erabaki baitu mundu guztiko erakunde politiko, sozial eta akademikoekin bat egitea, eta klimaren eta ingurumenaren larrialdi egoera adieraztea, Gobernuak burututako politiketan premiazko ekintza, handinahiak onartzeko, konpromisoa iragartzeko.
Uztailaren 30ean lehendakariak larrialdi klimatikoari buruz egindako adierazpen instituzionalaren bi zati dira hauek, eta EH Bilduk aurkeztutako mozioari egin diogun zuzenketan gureak egin ditugunak. Zalantzarik gabe, aldaketa klimatikoari aurre egitea, egokitzea edo nolabait murriztea edo geldiaraztea munduak bere osotasunean erronka nagusienetako bat dela dudarik gabe esan genezake.
Martxoaren 6tik 8ra Donostian ospatu zen Eusko Jaurlaritzak antolatutako klima aldaketari buruzko nazioarteko konferentzia eta interes politiko, akademiko eta sozial handikoa izan zen, denok helburu berdina partekatzen dugulako, aldaketa klimatikoaren bilakaera aldatzea. Eta konferentzia horretan Euskadik aldaketa klimatikoaren aurrean hartu duen konpromisoa agerian geratu zen.
El propio Nicholas Stern, que ha sido mencionado por el señor Becerra, dijo: "Reconozco el liderazgo que el País Vasco tiene en el tema del cambio climático".
Euskadi herri txikia da, txikiak gara eta oso eragin txikia daukagu isurpen orokorrean, baina hala ere aspalditik ari gara berotze orokorraren aurrean konponbidea bilatzeko ekintza zehatzak martxan jartzen.
La Estrategia Vasca de Cambio Climático, que ya ha sido mencionada anteriormente, Clima 2050, aprobada en 2015, y la estrategia energética 2030, aprobada en 2016, recogen el compromiso claro del Gobierno Vasco con los objetivos de reducción de emisiones y sobre transición energética, planteando medidas estructurales y también urgentes de carácter integral y transversal.
Entre los 15 objetivos de país que prioriza el Gobierno está el de la reducción en un 20 % la emisión de gases efecto invernadero para el año 2020, y la transición energética también ocupa un lugar prioritario en las políticas públicas, con el reto de avanzar hacia la neutralidad en el carbono, reduciendo las emisiones a la cantidad en que puedan ser reabsorbidas y asumiendo ese objetivo de una economía con emisiones de carbono neutras para el 2050.
Klima aldaketari aurre egitea guztion ardura da eta herritarrengandik hurbilen dauden erakundeek ere zeresan nahi handia daukate gai honetan, eta herrialde eta udal mailako estrategia bat ere badaukagu Euskadin, Udalsarea 2030, non hainbat udalek ba hainbat ekintza bururatzen dituzten, isurien inbentarioetatik hasi edo aldaketa klimatikora egokitzeko edo gutxitzeko hainbat neurri martxan jarri dituzte.
Urteak daramatzagu ibilbide hau jorratzen, eta Eusko Jaurlaritzak beste erakundeekin batera garatutako ekintzek beraien emaitza ere eskaini dute, eraginkorrak izan direlako hainbat eremutan. Batzuk aipatzearren: Herritarren kontzientziazioa, adibidez, orain dela 10 urte baino 14 puntu altuagoa da; isurketak murriztu egin dira, hazkunde ekonomikoaren garaian, gainera, 10 urteetan euskal ekonomiak % 65 gora egin du eta isurketak berriz % 18 jaitsi dira; eta energia berriztagarriak ere zabaltzen ari dira, kontsumoari dagokionez 2007an % 8koa zen, eta 2016an % 14koa, nahiz eta onartu behar dugun Europak 2030erako % 30ean daukan helburu hori tamalez oraindik nahiko urruti dagoen, ez?
Esan dugun bezala, urte asko daramatzagu gai honetan lanean; egindakoa agian ez da nahikoa izango, inorentzat ez da nahikoa izango, baino ausartzen naiz esatera bide onetik goazela.
La Estrategia de Cambio Climático Clima 2050 consideramos que es una herramienta estratégica válida y en sintonía con los objetivos que marca la Unión Europea en esta materia. Define la visión de Euskadi al 2050, con unos objetivos claros: Reducir la emisión de gases efecto invernadero en un 40 % para el 2030 y en un 80 % para el 2050, y alcanzar un consumo de energías renovables sobre consumo final de al menos un 40 % para el 2050.
En el perfil ambiental de Euskadi 2018, que se publicó en el mes de febrero, también podemos ver los resultados de las medidas que se han adoptado para la reducción de emisiones por sectores.
En el sector energético, que representa un 14 % de las emisiones totales, pues hemos visto reducidas sus emisiones respecto al 2005 en más del 13 %. O el consumo de las energías que proceden de fuentes renovables, pues ha aumentado entre 2015 y 2016 en un 12,5 %. Y la cuota de energía eléctrica que se genera de fuentes renovables pues alcanza en Euskadi un 14,3 del consumo final.
El sector industrial, que genera el 31 % de las emisiones totales, también ha visto reducidas esas emisiones en un 50 % desde el año 90. Y bueno y se demuestra que son medidas que se ha tomado correctamente, porque se han demostrado eficaces, que al mismo tiempo que el producto interior bruto subía un 65 %, pues las emisiones han descendido.
El sector del transporte, que ha sido mencionado anteriormente, es quizás en el que más atención deberíamos de poner, porque es cierto que arroja peores resultados y, bueno, porque la emisión total en este sector ha aumentado en los últimos cinco años y, realmente, quizás, sí que le deberíamos de poner una especial atención.
Y también en el ámbito residencial, la guía de edificación y rehabilitación sostenible para la vivienda, pues recoge también una serie de buenas prácticas que harán que los edificios de vivienda sean más sostenibles medioambientalmente que sin que ello, bueno pues, menoscaben ni la calidad ni la funcionalidad respecto al usuario final.
2050 estrategia hau, dagoeneko bi urtetan aplikatzen ari dena, % 45ean garatu da eta helburua da 2020rako % 100ean garatzea.
Ekonomia zirkularra ere aipatu da eta dagoeneko estrategia bat martxan jarri du Gobernuak, Circular Thinking izenekoa. Legebiltzar honetan egindakoa ere aipatzearren, ba Euskal Autonomia Erkidegoko jasangarritasun energetikoari buruzko legea onartu zen; dagoeneko Jaurlaritzak helarazi du baita ere ingurumen administrazioari buruzko lege egitasmoa; eta aldaketa klimatikoari buruzko legea ere prestatzen ari da eta Jaurlaritzaren asmoa urtea bukatu baino lehenago Legebiltzar honetara ekartzea da.
Beraz, euskal erakundeak beste eragile eta gizarte osoarekin batera lanean ari dira. Bide bat ezarrita dago, nazioarte mailan jarritako helburuak lortzearekin bat datorrena. Aurrera egin dugu, baina gehiago egin behar dugu eta uste dut horretan denok ados gaudela eta horretarako guztiok beharrezkoak gara.
Nik ere zoriondu gaur lortu dugun akordioa, uste dut oinarri ona izango dela denok helburua partekatzen dugulako, nahiz eta seguru nagoen baita ere ba desberdintasunak izango ditugula helburu hori lortzeko abian jarri behar diren ekintzak zeintzuk izan behar diren edo zer abiaduratan egin behar dugun, ez?
Baina benetan pentsatu eta sentitzen baldin badugu aldaketa klimatikoari aurre egin behar dugula, zintzotasunez eta seriotasunez aritu behar gara eta, Rojo andereak esan duen bezala, tribuna hau ba benetan horretan, gure ahalmen edo empeño guztia jartzeko erabili beharko dugula, eta ez politikerietan erori eta azkenean ba inora ez garamatzaten eztabaida antzuetan erortzeko.
Beraz, nik uste dut gaurkoa oinarri ona dela eta aukera paregabea izango dugu aldaketa klimatikoari buruzko legea Legebiltzarrera etortzen denean, ba hor benetan eztabaidatzeko bakoitzak, lehen esan dudana, ba zer ekintza zehatz edo nola egin behar dugun.
Bat nator ere Otero jaunak esan duenarekin, arduraz, alarmismoan erori gabe, baino urgentziarekin eta anbizioarekin jardun behar dugula, ez? Gizartea gainera horrela eskatzen digulako eta, batez ere, ba gazteek egia esan azkeneko denbora honetan benetan ardura instituzional eta politikoa daukagun hori, hori eskatzen ari direlako.
Bukatzeko, Fridays For Future mugimenduko kide den Jon Kareaga gazte gipuzkoarrak, atzo bertan ekindako elkarrizketa batetan esaten zuena irakurriko dizuet: "Lo importante es entender que tenemos un problema sistémico y que este sistema nos ha llevado a eso. Y hacer ver que muchas personas pequeñas, en muchos sitios pequeños, haciendo pequeñas cosas, tenemos la ocasión de cambiar el mundo. Y en eso estamos, eso buscamos: Cambiar el sistema. Pero es un proceso difícil y hace falta conciencia y para eso hacen falta acciones individuales".
Uste dut, gustatu egin zitzaidan benetan berak esaten duena, denon eskuetan dagoela, benetan eskatu behar diogu baita ere ardura instituzional eta politikoa daukagun edo daukatenei zerbait egitea. Baina uste dut bakoitzak ere bere esparru txiki horretatik gauza txikiak eginda asko egin genezakeela.
Eskerrik asko.