ARRIZABALAGA OLAIZOLA (EAJ, 2014-02-20):
Egun on guztioi.
Egia da aurtengo urte honen hasieran denboraleak gogor jo dituela gure kostaldeak. Akaso gutako askok inoiz ikusi gabeko moduan jo du, nahiz eta gerora ikusi izan ditugun orain dela urte dezenteko argazki zaharrak, dokumentu zaharrak, antzeko denboraleen lekukotasuna utzi digutenak.
Egia da itsasoak horrela jotzen duenean, gogor baino gogorrago jotzen duenean, ikusgarri bihurtzen duela gure kosta eta horrek jendearen ikusmina ere sortu duela. Baina ikusgarri izateaz gain, kontrolaezina da itsasoaren indarra eta ikaragarrizko kalteak eragin dizkigu bai Bizkaia eta bai Gipuzkoako hainbat herritan.
Ikusi izan dugu Bermeoko dikea puskatu ondoren, olatuak nola sartu izan diren porturaino hondamendia eraginez, eta harriduraz ikusi dugu nola Donostiako Urumeako ahotik olatuak sartu eta ez bat, baizik eta bat, bi, hiru, lau eta bosgarren zubia ere kaltetu dituen. Itsasoak azpiegiturak jan ditu, errepideak puskatu, zubiak hondatu, itsasontziak hondoratu eta banakakoen lokalak eta negozioak ere kaltetu larriki.
Guzti hori onera ekartzeak kostu handia izango du dudarik gabe. Baina gainera, Unzalu jaunak aipatu duen bezala, ikusi ahal izan genuen bideo kamerak bazter guztietan daudelako, nola Ondarroako kaian itsasoak arrantzale bat, Abdu Ndiaye, jan zuen uretara botata. Benetan bere lagun eta familiartekoentzat elkartasuna eta gure saminaren adierazpena. Bizitza batek ez dauka konponbiderik, lehen aipatu ditudan beste gainontzeko gauza guzti horiek bai.
Hasiera-hasieratik esango nuke gure erakunde ezberdinetako arduradunek bere inplikazio zuzena agertu dutela aurreneko momentutik, eta baita nahiko nuke aprobetxatu bai sorospen, bai segurtasun, bai larrialdi zerbitzuetako arduradun eta langile guztiek egin izan duten lan hori. Uste dut benetan aitzakiarik gabeko lana izan dela.
Gure itsasertzean erakunde ezberdinek dute eskuduntza eta bakoitzak hartu behar ditu bereak diren ardurak. Kontrakoa ez litzake zentzuzkoa. Eusko Jaurlaritzak adibidez, eskuduntza zuzena du portu azpiegituretan eta zalantzarik gabe eskuduntza horrek eskatzen dizkion ardura guztiei aurre egingo die.
Aurreneko momentutik ikusi dugu Jaurlaritza lan horretan lehen aipatu dudan Bermeoko kasuan adibidez, non behin-behineko eta presazko lanak jarri zituen abian gertatu orduko hondamendia gerora ondorio larriagorik izan ez zezan.
Gipuzkoako Aldundia ikusi genuen nolabaiteko diagnostikoa egiten kostako errepidean gertatutakoari buruz eta bere ardura publikoki azaltzen. Bizkaiko Aldundiak ez oizko laguntzak bideratu ditu lurralde horretako hainbat udalentzat. Udal mailan ere eman dira pausuak eta udalak ere mugitu dira aurre egiteko hondamendiari. Eta aipatu nahiko nuke, adibidez, Donostiako Udaletxean lortutako aurrekontuak aurrera ateratzeko Euzko Alderdi Jeltzalearen eta udal Gobernua osatzen duen Bilduren arteko hitzarmena, beste arrazoi batzuen artean, hain zuzen, Donostiak jasan dituen hondamendiei aurre egin ahal izateko partidak abian jartzeko.
Eta hala ere, gure udaletatik, gure foru aldundietatik eta gure Jaurlaritzatik haratago, badago baita beste erakunde bat zer esan handia daukana gure itsasertzean, alegia, Estatuko Gobernua, bereak dituelako gaur-gaurkoz itsasertzeko itsaso eta lehorraren arteko jabari publikoan eskumen guztiak.
Madrileko Gobernua eta Estatua oro har, beti oso kezkati agertzen zaigu bere eskuduntzak direnak gorde nahian. Adibideak mila izan daitezke eta ez naiz hasiko horiek aipatzen, baina hain zintzo edo zorrotz jokatzen duenez bere eskumena gordetzen, logikaz espero dezakegu, nahiz eta oraindik ere ikuskizun den, eskuduntza horietatik eratortzen zaion zuzen-zuzeneko erantzukizunari erantzuten ere jakingo duela.
Azpiegitura publikoetan sortutako kalteetaz haratago, badaude beste kaltetu asko ere banakatuak. Pertsona pribatuak, beraien jabetzetan, beraien lonjetan, edo biltegietan edo negozioetan kaltetuak izan direnak eta hauentzat oso da garrantzizkoa, baita bestentzat ere baina hauentzat bereziki, seguruen eta seguru kontsorzioaren jarduera.
Azken finean, bai jatorrizko ekimenean eta nola ez, lortu dugun erdibideko honen helburua, besteak beste, da guzti honetan zer esana duten erakunde guztien arteko lankidetza eta koordinazioa sustatzea, kalteen neurketa egitea eta bakoitzaren arduren banaketa egitea. Aseguruen tramitazioa ahal den neurrian ondo joan dadila laguntzea eta guzti horrekin batera, beren ondasunetan kalterik izan dutenen aldeko jarrera, jarrera baino gehiago ekimena, azaltzea, bereziki bestelako babesik gabe geratu direnen alde. Herri honetan horrelakoak gertatu izan direnean beti egin izan dugun bezalaxe.
Unzalu jaunak esan du, ez dakit hitzez hitz jaso deten, pero "queremos que las instituciones tengan en cuenta lo que establece este Parlamento". Y me parece correcto que las instituciones tengan en cuenta lo que decide este Parlamento. Pero querría decir que las instituciones aún antes de que este Parlamento se haya pronunciado a este respecto, están realmente implicadas desde el primer momento, en hacer frente a todas las consecuencias que han tenido los temporales de este primero de año.
Tal y como se va a aprobar en la enmienda de transacción, se reconoce un cierto y cierto liderato o liderazgo al Gobierno Vasco en la coordinación y en llegar adelante todas las propuestas que se plantean. Yo creo que el Gobierno desde el primer momento y públicamente y es de todos conocido, ha ejercido esa capacidad y ha convocado y ha mantenido reuniones y ha establecido un calendario de reuniones.
Y no solamente eso, sino que se ha comprometido también a plantear una programación de aquellas obras que le competen directamente, además de todo lo demás, para que nuestra costa pueda responder a las necesidades que se planteen, tanto desde el punto de vista de la utilización de las infraestructuras náuticas, deportivas o pesqueras, como desde el punto de vista del servicio de las playas para este verano.
Y ya que está aquí la consejera Oregi, me gustaría agradecerle la labor que está realizando su departamento en este sentido. Y sin más, espero que toda la Cámara se avenga a votar esta enmienda de transacción.
Eskerrik asko.