ARREGI ROMARATE (EAJ, 2013-06-20):
Eskerrik asko legebiltzarburu andrea. Legebiltzarkideok, egun on guztioi.
Euzko Abertzaleak taldearen izenean, eskerrak eman nahi dizkiegu Lamarca, Arartekoari eta bere talde guztiari giza eskubideen alde egiten duten lan guztiagatik.
Txostenaren inguruan hitz egingo dugu soilik, ez gara beste gaietan sartuko beste talde batzuek egin duten bezala. Urteko txostena jarraitzen duen eskema berbera jarraituko dugu gure interbentzioan. Atalik aipagarrienak aipatuko ditugu bakarrik, luze aritu baikinen Giza Eskubidetako Batzordean eta bertan galdera-erantzunak egiteko aukera eduki genuelako.
Euskal Herriko administrazio publikoen jarduerari dagokionez, hizkuntza eskubideak atalaren inguruan urtero bezala eta Agirrezabala jaunak berak esan duen moduan, kexa gehienak osasun, justizian eta herrizaingo sailetan ematen dira.
Txostenak batzen dituen adibide esanguratsu bi baino ez ditugu plazaratuko. Agirrezabala jaunak egin du eta guk ere egin genuen batzordean bertan. Baina hain esanguratsuak direnez, nik uste merezi daula berriz irakurtzeak.
Osakidetzan: "O habla español o llamo a seguridad" medikuak bota zion gaixoari. Kasu honetan, Osasun Sailak barkamena eskatuz gain, neurriak hartu zituen berriz gerta ez dadin. Eta bestalde, justizian: "Tenía que haber pedido intérprete como el chino del juicio anterior". Adibide bi hauek argi uzten dute administratuen hizkuntza eskubideak ez direla behar beste errespetatzen. Beraz, administrazioek lan egiten jarraitu beharko dugu administrazioan hizkuntza ofizial bien erabilpena bermatzeko.
Hezkuntza arloan beste arazo bat topatzen dugu hizkuntzarekin zerikusia duenak. Ikastetxe atzerritarretan euskera eta euskal literaturaren irakaskuntza ezartzearen premia. Gai hau azken urteotan errepikatu egin da eta antza denez ez zaio konponbiderik lortu.
Home Schooling edo Etxeko Hizkuntzaren inguruan neurriak hartu beharko dira gure ustez. Gorantz doan errealitatea izanik, erantzun egokia eman beharko zaio. Arartekoak batzordean erantzun zigun ez duela uste aproposa denik Zigor Kodea aplikatzea euren umeen ikasketak etxean egitea erabakitzen duten gurasoei. Sakon aztertzeko gaia da.
Herrizaingo arloan, besteek esan dutena ez errepikatzearren, garrantzitsua iruditzen zaigu –eta Lamarca jaunak berak ere esan du– istripu bat gertatzen denean familiei komunikazio arina eta zuzena ematea. Honetarako, osasun arloarekin hitzarmena adostu beharko da eta baita udaltzaingoarekin ere. Jakin badakigu herrizaingo eta osasun arloak hartu emanetan daudela protokolo bat sinatzeko gogoz.
Hirigintza eta lurralde antolamendu arloa. Krisi egoeran, herri administrazioek auzo edo inguru hondatuenen gizarte eta hiri birsorkuntzara bideratu behar dute euren ahalegina. Horretarako, euskal erakundeak bultzatzen ditugu zaharkituta dauden hiri eremuetan hiri berrikuntza eta birgaitzerako jarduerak bultzatzeko neurriak erraztu, arindu eta ezartzeko beharrezkoa den legedia sustatu dezaten.
Euzko Abertzaleak taldea baieztapen hauekin bat dator eta honen inguruko neurriak Urkulluren Gobernuak iragarri eta martxan jarri dituela aipatu behar dugu jadanik.
Urteko txostenarekin jarraituz, hurrengo atalean Arartekoaren jarduerak arreta publikoa behar duten taldeak babesteko titulupean, lehengoa emakumeen berdintasuna eta osotasunaren atalean.
Guk hemen emakumeen berdintasunaren gain eta besteek esan dutena ez errepikatzearren berriz, argi gelditu behar da genero indarkeria sufritu duten emakumeen seme-alabak biktima zuzenak direla eta horrela tratatuak izan behar dutela. Honetarako, babes eta prebentzio neurri espezifikoak behar beharrezkoak dira.
Buruko gaixotasuna edo nahasmenduak dituzten pertsonen arloan, aipagarria eta eredugarria iruditzen zaigu Osasun Sailak Bilboko Udaleko etxebizitzek, AVIFES elkarteak eta Bizkaiko Foru Osasuneko Sareak sinatutako lankidetza hitzarmena, akordioaren bitartez, buruko arazo larriak dituzten pertsonek gizarte alokairuko etxebizitza normalizatua eskura dezaten. Horrelako jarduerak oso positibotzat jotzen ditugu eta beste erakundeak animatzen ditugu beste horren beste egitera.
Espetxeratuta dauden pertsonen inguruan. Gure herrialdean zigor sistema gogorra aukeratu da, Europar herrialdeetako bataz besteko baino kondena handiagoekin. Eta ondorioz, Europa mendebaldeko beste edozein herrialdeetan baino espetxeratze tasa handiagoak daude delinkuentzia tasak askoz txikiagoak diren arren. Giza eskubideen ikuspuntutik, onartezina da eta buelta osoa eman beharko zaio indarrean dagoen Zigor Kodeari.
Preso dauden pertsona guztiek euren jatorrizko tokietatik gertu dauden espetxeetan bete dezaten kondena aldarrikatzen du txostenak helburu hirukoitza lortuko baita. Batetik, gizarteratzea mesedetuko da, zigortuen gizarte deserrotzea saihestuko da eta urruntzeak familiako eta adiskideentzako dituen eragin negatiboekin amaituko da. Ados gaude txostenak dionarekin eta gai honen inguruan pausoak eman beharko dira lehen bai lehen.
Gizartean baztertuta edo izateko arriskuan daudenen arloan, beste ordezkariek ere honen inguruan hitz egin dute. Diru sarrerak bermatzeko errenta, etxebizitza gastuetarako prestazio osagarria eta gizarte larrialdietarako laguntzen eragin onari esker, Euskadin txirotasun eta bazterkeria tasak Europar Batasuneko bataz besteko zenbatekoen azpitik daude. Diru sarrerak bermatzeko euskal sistema, gizarte kohesio eta babeseko faktore garrantzitsua da Aburto sailburuak behin eta berriz esan duen bezala.
Adinekoen arloan ere, aipatu nahi dugu talde oso heterogeneoa izanik, ekarpen ukaezina dela zaintzak ematen duen taldea dela, nahiz eta askotan kontrako itxura ematen den.
Amaitzeko, berretsi gure esker ona Arartekoaren erakundeari giza eskubideen defentsan egiten duen lanagatik. Gizarteak ere, oro har, ontzat hartzen du erakundearen lana. Beraz, ildo berdinetik jarraitu dezazuen animatu baino ez eta batzordean aipatutako hobekuntzak datorren urteko txostenean bete daitezela eskatzen dizuegu berriz.
Eskerrik asko.