UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2017-06-15):
Mahaiburu anderea, Urkullu jauna, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Zuri ere, Uriarte andrea, egun on.
Nire interbentzioa bi zatitan banatuko dut. Bata, gure lege proposamenaren defentsan, Pastor jauna, gurea lege proposamena delako eta ez emendakin bat. Eta bigarrena, EAJren lege proposamenaren eta gurearen arteko ezberdintasunak. EAJren lege proposamena diot, zeren aurreko legegintzaldiko lege berbera delako, zuek kontra egin zineten eta oztopatzen egon zineten lege berbera, eta orain bion izenean datorrena baina EAJrena argi eta garbi dena.
Gure legearen defentsarekin hasteko, euskal Lanbide Heziketaren etxea eraikitzeko orubea eta zutabeak jartzen saiatu gara, argi eta garbi etxe horren eredua zehaztuko duen nortasunaren ezaugarriak zehazten saiatu gara.
Hasteko, euskeraz egin dugu lege proposamena, lege euskalduna erdietsiz, Lanbide Heziketa euskalduntzeko tresnak eta ibilbide orria ezartzeko helburuarekin. Ez bakarrik hizkuntzaz, baita izaeraz ere, besteak beste, lan mundua euskaldundu nahi baldin badugu, ezinbestekoa delako Lanbide Heziketa euskalduntzea, gure helburua delako ikasle euskaldun eleanitzak sortzea, hezitzea.
Zoritxarrez, tristura handiz diot, Uriarte andrea, Sailburuordetzatik hasita Gobernu hau ez da eredu. Beraz, gaztelerazkoa itzulpena duzue. Bide batez, eskertu nahi diet itzulpengintzakoei egin duten ahalegina eta esfortzua etxe honetako eta Gobernuaren gabezia guztiak estaltzeko.
Bestetik, Lanbide Heziketa gizartearen sistema publikoaren eta garapen iraunkorraren zerbitzura jarri izan nahi dugu, sistema produktibotik haratago eta merkatuaren agintetik haratago.
Garbi dugu, garbi dugu Lanbide Heziketak sare produktiboa izan behar duela jomugan, baina lan mundua ez da bakarrik sare produktiboa, erreproduktiboa ere bada.
Eta lan mundua erpin askoko molde giza irudikatzen dugu eta eraikitzen jarraitu nahi dugu, lan baldintza duinak bermatuz, langileen lan baldintzekiko errespetu osoz eta gizartearen mesedetan arituko dena. Eta hori guk, gure lege proposamenean zehazten dugu.
Gizartearen beharrak erdigunea eta ez Confebasque agindupean, zeren gero eta gehiago ikusten ari garelako hemen Jaurlaritzaren ordez Confebasque dagoela, laster ba berdin-berdin jar genezake zuek Eusko Jaurlaritzatik irteten bazarete eta zuen etxean Confebasque jarriko balitz, beraiek agintzen dutelako.
Ikusten ari gara politika guztietan, fiskalitatean, hezkuntzan ere eta momentu honetan beraien aginduak ezartzen ari dira Lanbide Heziketan eta eredu hori ere gainerako hezkuntza etapetara zabaltzen ari da. Eta lege proposamen honekin bide horretatik ihes egiten saiatu gara eta beste oinarri batzuk jartzen ahalegindu gara.
Beraz, pertsonak eta auzo lana xede, eta ikastetxea kokatzen dugu erdigunean, eta horren buelta sare osoak egituratu eta zerbitzuak antolatu nahi izan ditugu eta zehazten ditugu lege proposamen honetan, gaur egun Gobernuak planteatzen duen iluntasunari argia emanez.
Zergatik auzo lana?. Ba auzo lana tokiko garapena sustatzea dugulako xede eta horretarako inguruneko eta eskualdeko antolaketan, eta gizarte bizitzan parte diren sare produktibo zein bestelako eragileekin sinergiak eta elkarlana bilatuz. Ondorioz, Lanbide Heziketa jendarte oso baten hezkuntza politiken estrategia baitan kokatzen dugu.
Eta estrategia horretarako bi organo kolegiatu sortzen ditugu eta osatzen ditugu: bata, organo gorena, izango litzatekeena sareko eta sare arteko organo nagusia, erabakiak modu horizontalagoan hartuz, eta erabakiak hartzeko orduan eta politikak definitzerako orduan guztion artean hartzeko; eta bestetik, euskal kontseiluak, aholkularitza organo bezala, ikastetxeak bozkarekin, Gobernuak ikastetxeei ez die bozka ematen, guk bai.
Eta behar denetan, sektoreko eragileei momentuaren arabera ere parte hartzea irekiz. Beraz, sektoreko eragileei hitza eta bozka ematen diegu, Gobernuaren unipertsonaltasunaren aurrean.
Legearen oinarriak ondorengoak dira: pertsonak, ikasle, irakasle, zein langileak.
Ikasleei dagokienean, metodologia aktibo kolaboratiboa txertatzen dugu, ohiko moduloak gaindituz.
Irakasle eta langileei dagokienean, formakuntza indartzeaz gain, lan baldintzak bermatzeko mekanismoak txertatzen ditugu lege proposamenean, egonkortasuna bilatuz eta gaur egungo egoerari buelta emateko.
Beste oinarri bat, tokiko garapen jasangarria, nazio ikuspegia txertatua izango duena eta nazioarteratzearen beharrak aintzakotzat hartuko dituena.
Berrikuntza eta ikerketa aplikatua, aplikatua, eta ez ikerketa bakarrik, ikerketa aplikatua. Eta nola ez, sortzaidetza eta ekintzaidetza.
Legea egiterako orduan, eta guk lege honekin, legeak azkenean bitartekoak besterik ez direlako, ondorengo helburuak bilatu nahi ditugu: Lanbide Heziketaren kalitatea hobetzea; garapen pertsonalaren eta lan jardunera bideratutako prestakuntza eskaintza osatzea; pertsonen lanbiderako gaitasunak bizitzan zehar hobe daitezen sustatzea; enplegu egonkorrerako eta kalitatezkorako aukerak areagotzea; erronka eta proiektuen araberako ikaskuntzaren ikuspegian oinarritutako sistema malgua eratzea eta balore positiboak: Trebetasun soziala, komunikazioa, enpatia eta abar sustatzea.
Horrez gain, duala ere sartzen dugu eta kapitulu oso bat dualaren inguruan garatzen dugu, hirugarren kapitulua.
Aniztasunaren trataera inklusiboarekin, zeren momentu honetan ikusten dugu zein zailtasun dauden aniztasuna kudeatzeko orduan, praktikak, duala bideratzeko orduan...
...honetan ikusten dugu ze zailtasun dauden aniztasuna kudeatzerako orduan, ba praktikak, duala bideratzerako orduan...
Eta dualak, lan araudian ezarritakoari jarraituko zaiola bermatzen dugu. Eta salbuespenak egin behar baldin badira, salbuespen horietarako mekanismoak ezartzen ditugu, organo gorenean, justifikatu beharko da, baimena eskatu beharko da eta kontseiluak ezarritako irizpideak ziurtatu beharko dira.
Sortzen dugu euskara zerbitzua, LH eus, euskararen normalizazioaren ardura izango duena eta gainera etxeko lanak ezartzen dizkiogu. Osatzen dugu ere, eta ofizialtzen dugu, ikerketa aplikatua eta berrikuntzarako zerbitzua.
Espezializazio programak ere jasotzen ditugu eta marko legegile honetatik eratorritako zenbait araudi garatzeko betebeharra ezartzen zaio lege proposamen honetan Gobernuari.
Ikastetxeen orientazio zerbitzua sortzea, organo gorenaren osaketa eta funtzionamendua zehazteko dekretua. Ebaluazio sistema definitzea, organo gorenak urtebeteko epean, Euskal Kontseiluaren erregelamendua egitea, eta dualeko bekak arautzeko araudia zehaztea.
Egia da, bi lege proposamen hauekin, zerbait bitxia gertatu dela. Gobernuak zeukan aurreikusia bere lege egutegian, 2018an ekartzea, eta azkenean, biak, gure lege proposamenak eta Gobernuak normalean ez duena egiten bere talde parlamentarioen bidez, kointziditu dute denboran. Bitxia, baina aukera paregabea ba kontsentsurako ateak irekitzeko, baldin eta biei bide emango balitzaieke.
Egia esan, eskuartean daukagun erronka ez da nolanahikoa, zeren lanbide heziketan ez daukagu lege markorik eta orain arte dekretu bidez edo Madrileko markoaren garatzen joan da.
Beraz, ibilbide bat eginda dago eta noski marko hau egiterako orduan, ibilbide hori kontutan hartzen saiatu gara, sektoreko eragileekin batera eta sektoreko eragileei entzunez, guztiei, eta kuriosoa izan da diktamenean aipatzen duzuena.
Hau da, guk ulertzen dugu marko legegile bat egitearekin, marko legegileak ez duela bilatu behar orain indarrean dagoenari soilik egokitzea, baizik eta batez ere aurrera begiratu behar du eta gero, marko normatibo bat garatzen da.
Eta badirudi, Gobernuak ekarri duen lege proposamenarekin soilik bilatzen dena, dagoena arautzea, besterik ez.
Eta aipatu nahiko nituzke bukatzeko, EAJren legearen eta gure legearen arteko desberdintasunak. Egia da, puntu amankomunak badaude eta iruditzen zait lana modu serioan eta etorkizunera begira egiten baldin bada, aukera izan genezakeela adostasunak bilatzeko.
Baina bai aipatu nahiko nituzke zenbait desberdintasun. Gureak, lanbide heziketa hezkuntzan kokatzen du, nahiz eta sailen arteko lanari paper funtsezkoa ematen dion, logikoa, lanbide heziketan. Gobernuak non kokatzen duen, ez dago argi.
Guk, lanbide heziketako politikak definitzeko, marko kolegiatuak jasotzen ditugu eta zehazten ditugu., ikastetxeak bozkarekin barneratuz eta ematen diegu izaera lotesleagoa eta aktiboagoa. Gobernuak, sailburuordetzan eta enpresetan jartzen du fokoa.
Gureak, sare produktiboaz gain, erreproduktiboa kontutan hartzen du, sistema publikoaren zerbitzuak kontutan hartzen ditu eta erreferentzia bezala hartzen ditu. Gobernuarenak ez.
Gurea, ikerketa aplikatuaz ari da, Gobernuarena ez.
Gureak, tokiko garapenaren filosofian ardazten da, Gobernuarena ez.
Gureak, langileen eta ikasleen eskubideak bermatzeko betebeharrak ezartzen ditu eta horretarako mekanismoak ezarri eta sortzeko agindua ematen du. Ba kasu duala edo beketan, Gobernuarenak ez.
Gureak, herri burujabetzan sakontzeko, herrialdeen arteko artikulaziorako bideak definitzen ditu, Gobernuarenak ez.
Gurea euskaraz egina dago, Gobernuarena ez.
Gureak Lanbide Heziketa euskalduntzeko, lan mundua euskalduntzeko betebeharrak zehazten ditu, zerbitzu bat sortzen dugu, Gobernuarenak ez.
Luze jarrai dezaket. Agian gureak ez du izango segurtasun juridikorik edo hutsune juridikoak izango ditu, baina badakizue tramitazioan hutsune horiek, gabezi horiek, konpondu daitezkeela. Beraz, ez dugu ulertzen zein den arazoa bi legeak, bi legeei bide ematea, izapidea ematea eta bien artean lanketari hastea.
Horrela iruditzen zaigu guztion artean aukera izango genuela legerik hoberena erdiesteko aniztasunak kontutan hartuta eta ikuspegi desberdinak kontutan hartuta.
Eta zer egingo da? Ba guztiz kontrakoa egingo da. Hori da adostasunak bilatzeko eskua luzatzea? Edo sakonean dagoena da ereduen kontua, ereduen arteko diferentzia? Sakonean dagoena Confebasken agindua da?