ISASI BALANZATEGI (EH Bildu, 2014-06-12):
Eskerrik asko.
Beraz, posible da Euskal Herrian, hemen, eta estaldura nahikoa emateko borondate politikorik balego. Hori esaten genuen gure legez besteko proposamen honetan, gertatzen ari dena gure ustez larria da, besteak beste eta behin baino gehiagotan esan izan dugu Legebiltzar honetan, Jaurlaritzak dituen eskumenak galtzen dituelako besteak beste, zioan esandakoaz gainera.
100 urte baino gehiagoko finantza erakundeek egindako ekarpena galtzeko arriskuan dago eta gure jarrera –baten batzuek artifiziala dela salatu badute ere–, eragile sozial, sindikal eta gizarte mugimendutako eragile askorekin bat egiten dugu, arriskuak errealak direlako.
Jaurlaritzaren ikuspegitik eta Euskal Herriaren burujabetasunaren alde dihardugunonen aldetik, finantza erakunde propioak izatea eta kontrol publiko eta soziala holako erakundean izatea guztiz beharrezkoa da. Hemen atzera pausuaren ondorioak ez dira soilik ekonomikoak, atzera pausuaren eskumenen eta burujabetasunaren aldetik interpreta daiteke.
Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako aurrezki kutxen fusioa, kutxen eraldaketa banku fundazioetan, kapital pribatuaren sarbidea eta kontrol publikoaren galera borondate politikoaren ondorioak dira. Izaera sozialeko 100 urtetik gorako finantza erakundeen historia amaierara eramaten ari zarete.
Joan den abenduan Alderdi Popularrak eta Euzko Alderdi Jeltzaleak Fundazio Legearen inguruko akordioak bide eman zion Madrilgo kongresuak onartutako legeari. Lege horren arabera, tamaina batetik aurrera kutxak desagertu behar dute banku fundazio pribatu bihurtzeko eta era berean pribatizazioaren ateak parez-pare irekitzen dira.
Aurrezki kutxak banku fundazio pribatu bihurtzeak esan nahi du kutxetan egon den kontrol sozial eta publikoa desager daitekeela eta desager daiteke betirako.
Gaur egungo hauteskunde prozesuak, batzarrak eta administrazio kontseiluak behin betirako amaitu daitezke eta 15 kideek osatutako patronatu itxiaren esku geldituko litzateke erakunde berriaren jarduera osoa. Betirako desagertu daitezke kontrol sozial horiek eta atzera bueltarik gabe, hortik dator hain zuzen pribatizazio helburu dutenei bidea zeharo erraztuko litzatekeela.
Legeak berak –lehen aipatutako legeak berak– bi epe ezartzen zituen. Batetik oinarrizko lege hartan baita lege autonomikoetan, eraldaketak burutzeko sei hilabeteko epea finkatzen zuen legeak. Hain zuzen ere ekainaren 30era arte. Bestalde, aurrezki kutxak bertan behera utzi eta banku fundazioak bihurtzeko urte beteko epea ezartzen zuen. Jaurlaritza epez kanpo ari da. Ez dugu ikusten lege propioa egiteko borondaterik jarritako epeetan. Gai honetan EH Bilduren ustean, utzikeria da nagusi.
Jaurlaritzak eskumenak badauzka, bazituen esan genezake, baina egiteari uko egin dio. Gure eskumenak erabili gabe Estatuko gainerako probintzien pare gelditzen dira Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa.
Jakin berri dugu Alderdi Jeltzaleak, Alderdi Sozialistak eta PPren asmoa bat etorriz, ekainean bertan aurrezki kutxak desagerrarazi eta aipatu banku fundazioan pribatua lortzea.
Adierazpen eta iritzi asko zabaldu izan dira gai honen inguruan. Besteak beste planteatu izan da Kutxak saldu behar izango balu bere akzioen % 32 horretatik % 2,1 edo gehiago, (...) hartatik behera etortzeko proposatu izan da –kasu honetan– Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Udalak akzio horiek erostea kontrolik ez galtzeko.
Hori ez da guk proposatu izan duguna, beste batzuek proposatu izan dute. Harritu egiten gaituena irizpide horiek bakarrik planteatzea Gipuzkoako herrialdearen kasuan. Zergatik ez da planteatzen beste herrialdeetan? Interbide bat izan daiteke.
Nolanahi ere asko hitz egin izan dugu. Ez ditut argudioak errepikatuko, denbora aurrera doa. Guk bat egiten dugu sindikatuak, eragile sozialak eta batez ere kaltetuak, finantza krisiak kaltetutako pertsonekin bat etorriz. Eta aprobetxatuz "Herri eta Harri", Gabriel Arestiren liburua 50 urte betetzen direla eta hemen, etxe honetan behin baino gehiagotan aipatu izan diren hitzak gure egiten dugu. Gure aitaren etxea defendatuko dugu, otsoaren kontra, sikatearen kontra eta lukurreriaren kontra, batez ere lukurreriaren kontra.
Gure ustez interes pribatuen izenean, alderdi jakin batzuen interes pribatuen izenean ari dira deuseztatzen urtetan finantza erakunde izaera, oso sozialekoak izan diren finantza erakundeak, finantza erakundeak eta badakit finantza erakundeak esaten dudanean hori esaten ari naizela.
Uste dugu aukera badagoela atzera jotzeko eta gure legez besteko proposamenetan proposatzen dugu hori horrela izateko.
Momentuz besterik ez, eskerrik asko.