MANEIRO LABAYEN (UPyD, 2014-02-06):
Eskerrik asko, presidente andrea.
Argi dago ados geundela Alderdi Popularrak planteatutako mozioarekin. Azken batean, kontua begirune demokratikoa izatea da; euskal herritar guztien askatasun publikoak defendatzea ; denon askatasuna defendatzea; Legebiltzar honek duintasunez jokatzea eta kale-borrokari ez esateko, kale-borroka gaitzestea eta kartzelatik ateratako ETAko presoak goresteko ekintzei ez esatea eta gorespen-ekintza horiek gaitzestea. Hori egin beharko luke bere burua zintzotzat daukan legebiltzarkide batek.
Hala ere, badirudi azken boladan, gehiengo nazionalista dagoen guztietan baina  - esan dudan bezala -  bereziki azken boladan, badirudi ezinezkoa dela Legebiltzar honek ETA gaitzestea, kale-borrokako ekintzak gaitzestea eta sailburuari, sailari eta Eusko Jaurlaritzari eskatzea galaraz ditzala kartzelatik ateratako ETAko kideak edo talde terroristaren ibilbidea bera omentzeko edo goresteko ekintzak. Gehiengo nazionalista dago, ezinbesteko gaitzespen hori eragozten duena. Badirudi berriz ere hauxe izango dela gaurko errealitatea.
Beraz, erabat ados planteatutako mozioarekin. Gehikuntzazko zuzenketa baten bitartez, azken boladan Euskadiko hainbat herritan izandako kaleko indarkeria-ekintzen gaitzespen irmoa sartu eta gehitu nahi izan dugu mozio horretan, funtsezko printzipio demokratikoei eta askatasun ideologikoari eta herritarren askatasunari egindako eraso onartezina zelako. Bozkatuko den erdibideko zuzenketan txertatu da gehikuntzazko zuzenketa.
Beste talde batzuen zuzenketak ikusita, hain zuzen ere Euzko Abertzaleak taldearen zuzenketa ikusita, Euzko Alderdi Jeltzaleak, bere ibilbide historikoarekin bat etorriz, isiltasuna nahi du berriz ere, kasu honetan gai horiek Bake eta Bizikidetza Lantaldearen gela ilunera eramatea. Bake eta Bizikidetza Lantaldearen helburu bakarrak espetxe-politikaz hitz egitea, ETAko presoez hitz egitea, espetxe-politika malgutzeko moduari buruz hitz egitea eta ETAko kideek kalera irteteko epeak murrizteko moduari buruz hitz egitea dira.  Bake- eta bizikidetza-txostenak hori proposatzen du funtsean, eta hori defendatzen duten taldeek hori nahi dute.
Gu ez gara egongo Bake eta Bizikidetza Txostenak irudikatzen duen gela ilun horretan. Hasieratik esan genuen. Ez gara egongo eta, gainera, uste dut, denbora horretan guztian, hilabete horietan guztietan izan dugun jarrera koherenteak argi eta garbi baldintzatu dituela Alderdi Popularra eta Euskadiko Alderdi Sozialista. Uste dut txosten horretan ez egoteko UPyDren jarrera koherenteak eragin duela Alderdi Popularrak birplanteatzea hor izango den ala ez, eta baita Alderdi Sozialistak ere, Semper jaunak irribarre egiten badu ere. Badakite hala dela. Badakite hala dela.
Lantalde horrek ez du balio ETAren porrota ekartzeko. Oraindik ez baita gertatu porrota, Llanos andrea. Oraindik ez da gauzatu ETAren erabateko porrota. Zer lortu behar da? Zer egin behar da helburu hori lortzeko? Legea bete eta betearazi, Zigor Kodea aplikatu, demokrazia defendatu, instituzio demokratikoak defendatu, jazotako gertakariak kontatu eta gogoratu, gaizkileak atxilotu, inolako zigorgabetasunik ez dagoela bermatu, justizia egin. Hori egin behar da talde terrorista eta taldearen adiskide politikoak garaitzeko, eta hori eskatu behar zaie Eusko Jaurlaritzari eta Espainiako Gobernuari.
Galdera da: Legebiltzar honek ez al ditu gaitzetsi behar kale-borrokako erasoak?, Legebiltzar honek ez al dio eskatu behar Eusko Jaurlaritzari gizartea umiliatzea galarazteko? Badirudi gehiengo nazionalista batek galarazi egingo duela berriz ere kale-borroka gaitzesteko eta askatasun ideologikoa defendatzeko adierazpen tinko bat egitea. Gehiengo nazionalista batek berriro galaraziko du Eusko Jaurlaritzari terrorismoa goraipatzeko ekintzak galarazteko eskatzea. Ez da huskeria bat, ezta gutxiagorik ere. Euzko Alderdi Jeltzaleak garrantzia kendu nahi dio gai larri bati.
Badakigu zer eragin duten ETAk eta haren munduak Euskadin, badakigu zenbaterainoko kaltea eragin duten: zortziehun eraildako baino gehiago, milaka zauritu, milaka kaltetu, milaka lagun bizi ziren lekutik egotzita. Beraz, ezin kalkulatuzko giza kalkulua. Hainbat tona gorroto gizarte demokratikoaren aurka, desegindako familiak eta, gainera, egunen batean kalkulatu beharko litzatekeen kostu ekonomiko eta materiala.
ETAk eragindako kostu ekonomikoa, alde egitea erabakitako enpresariak, suntsitu diren edo sortu ez diren lanpostuak, ETAren eta kale-borrokako ekintza onartezinetan parte hartu duten  kumeen jarduketen ondorioz hainbat hamarkadatan atzerrira joan den talentua, eta sortutako langabezia. Honako hau da galdera: zenbat lapurtu diote ETAk eta haren adiskideek euskal gizarteari?; zenbaterainoko garapen ekonomikoa galarazi dute, eta zenbat ongizate oztopatu dute?
Beraz, ez da garrantzirik gabeko kontua. Suntsitutako bizitzez eta familiez ari gara hitz egiten, drama pertsonal eta familiarrez eta, esan dudan bezala, ezin kalkulatuzko kostu ekonomikoaz. Beraz, edozein taldek proposatzen duen beste aldiz esan behar diogu ez horri guztiari. Kasu honetan Alderdi Popularra izan da. Ezetz esan behar diogu honi guztiari, gaitzetsi egin behar dugu hau guztia.
Ezin gara geratu ezer egin gabe, Euzko Alderdi Nazionalista edo Eusko Jaurlaritza bezala. Gauza bat dira Ertzaintzako agenteak eta haien profesionaltasuna, eta beste gauza bat Eusko Jaurlaritzaren zuzendaritza politikoa eta diskurtsoa, kasu honetan behar bezain irmoa ez dena, ezta gutxiagorik ere. Ezin gara ezer egin gabe geratu; jarrera aktiboa behar da. Ezin ditugu apaldu gure eskakizun demokratikoak. Prebenitzea eta gaizkileei aurre egitea eta jazartzea da kontua.
Ez da kontua horretaz soilik hitz egitea, noski, baina edozein taldek proposatzen duenean hitz egin behar da gai horretaz ere, garrantzitsua delako. Agian ez dira behar diskurtso oso luzeak, jakina; azken batean, dena esanda dago kontu horren inguruan. Kontu hori bera duela aste gutxi batzuk eztabaidatu zen, hainbat aldiz hitz egin dugu kontu horretaz, oraindik lortu ez badugu ere Legebiltzar honetan ETAren eta ETAk irudikatzen duen guztiaren aurkako aho batezko gaitzespenik.
Beraz, ekintza horiek gaitzestea da kontua  - eta guk ez dugu etsiko ahalegin horretan - ; ekintza horiek galarazteko eskatu behar zaie Ertzaintzari, Eusko Jaurlaritzari eta Euzko Alderdi Jeltzaleari; gorespen-ekintzak galarazi behar dira eta behar beste aldiz erakutsi behar zaie biktimei haiengandik hurbil gaudela.
Ezin gara besoak uztarturik geratu, eta nik uste dut erdibideko horren alde bozkatzea dela modurik onena.
Eskerrik asko.