ZULAIKA PORTILLO (EH Bildu, 2014-03-13):
Eskerrik asko mahaiburu anderea. Egun on denoi.
Hau da Elkarrizketa Sozialerako Mahai deitzeari buruz Legebiltzarrean eztabaidatzen dugun hirugarren aldia. EH Bilduk aurreko eztabaidetan egindako irakurketa berdina mantentzen du, bai pasaden maiatzaren 5ean Enplegu Batzordean egin genuena eta baita urriaren 7an osoko bilkurakoa.
Iazko maiatzean onartutako proposamena ez zen bete, eta gero berriz ere sozialistek urrian aurkeztu zuten eta galdu zuten. Arrazoi horrengatik Talde Sozialistak hainbat interpelazio eta galdera zuzendu dizkio Jaurlaritzari.
Esan beharra dago EAJ bera joan dela bere diskurtsoa edo ikuspuntua aldatzen gai honetan. Maiatzean, alegia, gaiaz eztabaidatu izan genuen lehen aldian, sozialisten gain bat egin zenuten Talde Popularrak eta EAJk. Urriko eztabaidan, ordez, aldaketa bat gertatu zen EAJn eta berak aurkeztutako proposamenaren alde bozkatu zen. Batasuna, beraz, bukatu zen. Gaur ematen du ere Jeltzaleek zuen zuzenketaren alde bozkatuko duzuela.
EAJren norabidea aldaketaz gain, bada beste zerbait harritzen gaituena. PSEkoek urtarrilean Jaurlaritzarekin batera Enplegu Plana sinatu zenuten. Aurkezpen hori itzelezko eszenografiarekin egin zenuten, planaren bertuteak lau haizeetara salduz.
Orduan, esan zenuten eragileen ekarpenak jasotzen zituela planak. Eta orain, sozialisten ekimen hau ikusita, agerian geratu da marketing politikoa egiten ari zinetela, kea saltzen, besterik ez. Bada, zer sinatu zenuten? Zuek ari zarete planaren ahuleziak nabarmen uzten.
Gaur, proposamen honekin edo honen atzean, Talde Sozialistak orain arte egon den ereduari jarraipena ematea proposatzen digu berriro ere, 2009an Patxi Lópezek martxan jarri zuen Elkarrizketa Sozialerako Mahai, jakinda langileen ordezkaritzaren gehiengoa ez zegoela foro horretan. Elkarrizketa sozialean langileak dira subjektu zaurgarrienak eta zuek aurrera egin nahi izan zenuten, bazenekiten arren euskal langilearen gehiengoa ordezkatzen zituen sindikatuek ez zeudela Mahai horretan esertzeko prest.
Langileen gehiengoaren ordezkaritza gabe, langileen aldeko onurak lortu nahi zituen Mahai horrek? Hori zen helburua? Ba ez zenuten asmatu.
Zein neurri hartu ziren austeritate politikei amaiera emateko? Mahai eraginkorra izan zen benetan garrantzitsuak diren gaiak lantzeko?
Gure ikuspuntutik, azken finean, Estatuan eraman den eredu berbera hemen ezartzea ekarri zuen eta, ondorioz, emaitzak ere oso antzekoak izan ziren.
EH Bilduk uste du orain arte izandako eredu hori ez dela baliogarria gure herrian behar diren neurriak hartzeko, ezta ere langileak babesteko.
Benetako elkarrizketa sozial eraginkor bat nahi bada, beste eredu batean oinarritu behar da elkarrizketa hori eta hortik doa gure osoko zuzenketa.
Lehenengo puntuan adierazten dugu Elkarrizketa Mahaia logikoa eta demokratikoena litzatekeela alde bakoitzaren gehiengoa egotea ordezkatuta. Horrela ez bada, Mahaiak ez luke zilegitasunik izango. Alde bakoitzaren gehiengoa egon behar da.
Por eso decimos que la Mesa de Diálogo Social necesita de la participación de la mayoría de cada una de las partes para ser efectiva, por lo tanto, en caso de que no se den las condiciones y garantías suficientes para la participación de la mayoría de la representación de cualquiera de las partes, entendemos que no se debería constituir.
Azken finean, hori izan behar da sistema demokratiko baten oinarria. Ez duzue horrela ikusten?
Eta bigarren puntuan, zehazten dugu EH Bildurentzat izan behar den Elkarrizketa Sozialerako Mahaiaren izan beharko den helburu nagusia zein da, beraz, helburua.
Euskal eredu sozio-ekonomiko berria bultzatzea, herriaren gehiengoaren onurak bilatuko dituena. Horren ondorioz, eta aurreko puntuan azaldutakoa kontuan harturik, Legebiltzarra Jaurlaritzari eskatzen dio eredu berri hori gara dezala, besteak beste, lan harremanetarako eta babes sozialerako eredu propioa eraikitzeko, kalitatezko enplegu duina sortzeko, eremu publikoa indartzeko, eta pobrezia eta bazterkeriaren aurkako neurrik zehatzak proposatzeko.
Eta helburu horiek lortzeko modua jasotzen ez duen edozein Mahai langileen kalterako diren politikei zilegitasuna emateko tresna baino ez da izango.
Eta hori horrela izango dela egiaztatzeko ez dugu baino errepasatu behar da urte hauetan Elkarrizketa Sozialerako Mahai egon den bitartean, Estatuan zein hemen gertatu dena. Langabezi tasa gora igo, EREak eta enpresen itxiera, soldaten beherapenak eta oro har, lan baldintzak kaskartu egin dira, ere sektore publikoan, eta horren harira, gero ere legebiltzar honetan eztabaidatuko da.
Lan erreforma aplikatu, eta gehien irabazten duten eta gutxien irabazten duten arteko soldaten diferentzia handitu ere.
Hori guztia gertatu da Elkarrizketa Sozialerako deituriko Mahaia biltzen ari zen bitartean eta horregatik gure zuzenketa, beste eredu ezartzea ezinbestekoa da, benetan gehiengo sozialerako onurak lortu nahi baditugu.
Eskerrik asko.