BERRIOZABAL BÓVEDA (EAJ, 2018-03-22):
Eskerrik asko, legebiltzar-burua. Sailburu, legebiltzarkideok, eguerdi on.
Euskal gizartea etengabe aldatzen ari da eta gero eta anitzagoa den gizartean bizi gara. Gainera, aniztasun hori gure artean geratzeko heldu da. Orotariko aniztasuna dugu, besteak beste, etnikoa, kulturala, linguistikoa, sozioekonomikoa, generoaren ikuspuntukoa. Gizartean dagoen aniztasun hori eremu guztietara heldu da: Eremu pertsonalera, lan eremura, osasun sistemara, ongizate sistemara eta logikoa denez, hezkuntza sistemara ere iritsi da.
Aniztasuna zeharkakoa da eta orokortuta dago, baina egia da toki eta eremu leku zehatz batzuetara beste zenbaitetara baino intentsitate handiagorekin heldu dela. Zalantzarik gabe ikasleak onartzeko politikek garrantzia dute tokian tokiko hezkuntza errealitateetan. Baina politika horiez gain, badira garrantzia handikoak diren eta errealitate horiek baldintzatzen dituzten beste faktore batzuk ere. Horien artean daude, besteak beste, enplegu aukerak, hiri eta udalerrien hirigintza planifikazioa, etxebizitza politikak, etxebizitzen prezioak, komunitate bateko kide izatearen kontzientzia, familien jatorriak eragindako ohiturak, familien lehentasunak eta abar.
Askok ez dute zerikusirik zuzenean hezkuntza kontuekin, baina zalantza ezina da horiek guztiak, batez ere faktore batek baino gehiagok bat egiten dutenean, eragina dutela hezkuntza sisteman. Eragina diot, eragina besterik gabe, ez ona ezta txarra ere. Ahalik eta modurik egokienean kudeatu beharreko errealitate anitzak eragiten dituzte, betiere ikaslea, sistemaren eta zerbitzuaren erdigunean jarrita.
Gizarte eta eskola egoerak etengabe aldatzen ari direla ikusita, analisiak egin eta unean uneko egoeretara egokitzeko erantzunak aurreikusi, landu eta aztertzea ezinbestekoa da. Gogora ekarri nahi dut ikasturtea hasi ondoren 3.000 ikasletik gora iristen direla euskal hezkuntza sistemara, jatorri, hizkuntza, kultura, hezkuntza ibilbide eta eredu anitzekin. Hori dela eta, hezkuntza sistema etengabeko egokitzapen prozesuan dago, hain aldakorra den errealitate horri erantzun egokia eman eta ikasle guztien hezkuntza arrakasta bermatzeko.
Hain aldakorra den errealitate horri ahalik eta modu egokienean kudeatzeko, hezkuntza administrazioak hainbat proposamen egin ditu azken hamarkadetan eskola inklusiboa sustatu eta aniztasunari tratamendu egokia emate aldera. Esaterako, 2003-2007 epealdiko programa edo 2012-2015 Eskola Inklusiboaren Plana. Azken urteetan aipatzekoak dira, besteak beste, (...) egitasmoa, hezkuntza eta pedagogia eredua eta euskal hezkuntza sistema hobetzeko plana.
Hezkuntzan egiten den aldaketa edo moldaketa orok bezala, hartutako neurriek epe ertain edo luzera beharko dute egokiak izan diren ala ez ebaluatzeko. Gainera, ez dezagun ahaztu hezkuntzan egin beharreko esku-hartzeak beste eremu instituzional eta sozial batzuetan egiten direnekin batera irakurri eta ulertu behar direla, zabalagoa den jarduera esparru baten barruan.
Gaurkoa lehenengo puntuan, zerga heziketari buruz ari ginenean, Ubera andreak esan du dena ezin dela eskolaren bizkar gainean utzi. Guztiz bat nentorren duela lau ordu. Kontua da orain lau ordu igaro direnean, Ubera andreak ahaztu egin duela ikuspuntu hori.
Egungo Hezkuntza Sailak hainbat gogoeta egin ditu eta proposamen zehatzak ere plazaratu ditu dagoeneko. Batetik, 2016-2020 Eskola Inklusiboaren eta Kultura Artekoaren Eremuan Ikasle Etorkinei Hezkuntza Arreta Emateko II. Plana aipatu nahi dut. Plan hori ikuspegi zabal eta integral batetik landuta dago bi printzipio eragile nagusiren inguruan. Lehenengoa, hezkuntzarako eskubidea. Guztien oinarrizko hezkuntza inolako bereizkeriarik egin gabe bermatzeko behar diren baldintzak. Eta bigarrena, hezkuntzan eskubideak egotea.
Horregatik, planaren helburua da gure sisteman sartu berriak diren ikasleen eta atzerriko jatorria duten familietako ikasleen inklusioari laguntzea eta ikasle horiek gizartean benetan parte-hartzea, betiere eskola inklusibo eta kultur arteko baten markoan. Horretarako, ikastetxeetan aurrera eramaten diren jarduerei laguntzeko ekimen normatiboak, antolamenduari begirakoak, metodologikoak sustatuko dira ikasle horien hezkuntza sistemara errazago sartu eta sistema horretan jarraitu ahal izateko.
Hortaz, hainbat lan eremu daude arau, informazio eta komunikazio esparruei dagozkienez: Araudia, irizpideak, protokoloak, dokumentazioa, orientazioa, erakundeen arteko koordinazioa, erroldaren kontrola. Hainbat neurri hartuta daude une honetan kontu horiei...
...dokumentazioa, orientazioa, erakundeen arteko koordinazioa, erroldaren kontrola... Hainbat neurri hartuta daude une honetan kontu horiei dagokionez eta horietako asko bat datoz horrenbeste aldiz aipatu den lantaldearen eskarien artean daudelako.
Planifikazio eremuari dagokionez, eskola mapa, hezkuntza eskaintza, taldeen ezaugarriak landu eta aztertu behar dira.
Hezkuntza berriztatzearekin zerikusia duten eremuari dagokionez, ikastetxeetako proiektuak, aholkularitza, harrera planak, era pertsonalizatuan esku-hartzeko planak, ikerketa, familiak beraiek.
Baina planaz gain, giza baliabideekin zerikusia duten proposamen zehatzak jarri ditu mahai gainean Sailak mahai sektorialeko eztabaidan.
Lan eskaintza publikoak behin-behinekotasuna ahal den guztia jaisteko, legealdi honetan gutxienez 5.000 lanpostu; bitartekoen egonkortasuna, lanpostua betetzen den bitartean; ordezkapenak lehen egunetik Haur Hezkuntza, Lehen Hezkuntza eta aurreikusitako ordezkapenetan; tutoretza bikoitzak Lehen Hezkuntzan, berariazko hezkuntza laguntza behar duten ikasle ugari dauden taldeetan.
Hortaz, neurri gehiago landu eta ezar litezke, baina hainbat dira mahai gainean daudenak.
Eragile desberdinen parte-hartzearekin landutako Hezkuntzaren Aldeko Akordioaren Neurriak izeneko dokumentuan bizikidetzarekin zerikusia duten hainbat gogoeta eta proposamen jaso dira, eta atal horretako printzipio batzuk ekarri nahi ditut gaurkoan:
Elkarbizitza ikastetxe anitzaren ardatza, gizarte kohesionatua izateko; askotariko ikasleentzat eta berezitasun propioak dituzten ikasleentzat kalitatezko hezkuntza aukerak bermatuko dituzten esku-hartze eredu integral eta malguak; ikasleak eskolan sartu ahal izatea eta onartuak izatea bermatzeko mekanismoak, eskolatze inklusibo eta orekatuagoa izan dadin, eta elkarbizitza eta kohesio sozial handiagoak bultzatu ditzan; eta, azkenik, familien eta hezkuntza eragileen erantzunkidetasuna elkarbizitza bultzatzeko funtsezkoak direnak.
Horiek guztiak ezinbestekoak iruditzen zaizkigu eta horregatik guk aurkeztu genuen osoko zuzenketan islatu genituen.
Erdibideko bat landu eta lortu dugu EH Bildu, Euskal Sozialistak eta Euzko Abertzaleak legebiltzar taldeok. Pena bat da beste talde batzuek bat egin ez izana.
Erdibideko garrantzitsu eta baliotsua dela uste dugu, eskuartean dugun erronkaren tamainakoa eta, haren garrantzia ikusita, aipatutako legebiltzar taldeok eskuzabaltasunez eta modu eraikitzailean jokatu dugula uste dut.
Bi helburu nagusi lortu nahi ditu erdibidekoak.
Batetik, hezkuntza sisteman eskolaratze gero eta orekatu eta inklusiboagoa lortzea, sare desberdinetan eta baita sare bakoitzaren barruan ere.
Eta, bestetik, aniztasuna intentsitate handiz bizi eta kudeatzen ari diren ikastetxeei erantzun berriak ematea aurreikusten da.
Lehen puntuan, Jaurlaritzari eskatzen diogu Vitoria-Gasteizko errealitateari buruz batzuk eta besteek egindako gogoeta eta proposamen desberdinak aintzakotzat hartzea eta egokienak izan daitezkeenak abian jartzea.
Bigarren puntuan, hainbat kontu jaso ditugu: Ikastetxeetan oreka eta gizarte kohesio handiagoa lortzeko irizpideak aplikatzea, aniztasuna kontuan hartuz; ikasleak hezkuntza sare desberdinetan zein saretako bakoitzaren barruan modu orekatu batean integratzea; udalekin elkarlana sendotzea, errolda iruzurra saihesteko, dagoeneko martxan dago elkarlan hori eta iruzur egiten saiatu diren hainbat familien kasuak antzeman dira.
Hirugarrenean, Jaurlaritzari eskatzen diogu dibertsitate handia kudeatzen duten ikastetxeetan, ikasgelako ikasle kopurua eta ikasle horien ezaugarriak kontuan hartuz, areagotu ditzala giza baliabide espezifikoak, besteak beste, tutoretza bikoitzak, zein etiologia sozialeko premiadun ikasleak artatzeko baliabideak.
Laugarrenean, eskolaz kanpoko jarduerak areagotzea, helburu duen lankidetza sustatzea eskatzen diogu Jaurlaritzari, tokiko erakundeekin batera.
Uste dugu eztabaida antzuak alboratu, obsesioak albo batera utzi eta elkarlanean aritzeko unea dela, guztiok jarri beharko genukeela horretan ahalegin guztia eta gaurkoa urrats garrantzitsua dela.
La señora Bengoechea parece estar muy apenada por no haber firmado la enmienda de transacción. Yo desconozco si usted consultó su correo electrónico entre las 16:14 minutos, cinco minutos después de lo que me lo pidiera, y esta mañana. Eso solo lo sabrá usted. Solo sé que allí le estaba esperando la propuesta de transacción que estábamos trabajando los tres grupos.
Y respecto al contenido de la transacción, nuestro grupo no se va a oponer a votar por puntos. No tenemos por costumbre hacerlo, a diferencia de otros.
Pero tenga claro, como ayer le avanzamos, que lo que se recogía en esta transacción choca frontalmente con una propuesta que ha hecho su grupo parlamentario en esta Cámara, pidiendo una zona escolar única para Vitoria-Gasteiz, trasladando una urgencia de la señora Comerón en el pleno del Ayuntamiento de Vitoria-Gasteiz, que ustedes están tratando de replicar en esta Cámara, y que el contenido de la transacción que hoy firmamos y vamos a aprobar choca frontalmente con eso que usted propone, que espero que cuando se debata reciba un sonoro no por parte de esta Cámara.
Eskerrik asko.