EGIBAR ARTOLA (EAJ, 2013-10-24):
Eguerdi on berriro ere.
Gogoratu nahi dut edo gogora ekarri nahi dut orain dela bi urte ETAk eman zuela bere erabakiaren berri eta behin betirako jarduera armatua utzi zuela. Diot hau zergatik bi urte pasa dira eta bitartean gertatutakoaren inguruko azterketak egin izan ditugu eta non jarri bakoitzaren ardurak.
Zeren debatea jarraituz, diskurtso batzuk entzun ondoren, zilegitasun osoz eta nik ere errespetu guztiarekin esan nahi dut antzematen dela halako jarrera gogorra posizioetan, hau da, helburua lortu da, ETAk amaitu du bere jarduera armatua betirako, baino modua ez zaigu gustatu. Garaipen garaitua, irabazle galtzaile... Kontu guzti horiek azaltzen dira eta nik pentsatzen dut hor badagoela hausnarketa egin beharra.
Eta behintzat, kasu honi dagokionez, eta bost pertsonez ari gara, horietako batzuk Ganbara honetan momentu ezberdinetan eseri izan direnak, eta bere posizioak politikoki eta demokratikoki defenditu dituztenak.
Nik ez dut ukatu azken hamarkada guzti hauetan ETArekin nola amaitu alde batetik, Estatuaren aldetik, alderdi politikoak, indarkeria erabiliz ere amaitu nahi izan da, zuzeneko indarkeria aplikatuz, 1983tik 1987ra, GALen eskutik, aurretik beste modu batzuetan.
Ba nik ez dut ukatuko ezker abertzalearen barruan ere, ezker abertzalea ETA baino beste zerbait gehiago bada herri honetan, momentu ezberdinetan estrategiak egon direla ETAren indarkeriarekin amaitzeko. Momentu ezberdinetan. Eta, zoritxarrez, estrategi politiko-militarra, beti ateratzen zen garaile.
Ba orain lau urte, nik uste bost pertsona hauek LABeko egoitzako gela batean zeudela, tartean Rufi Etxeberria ere bai, hura ere atxilotua izan zen, baina kartzelatik atera berria zen eta Garzónek libre utzi zuen.
Kontestu hartan, orain dela lau urte, epailea Garzón, ministroa Pérez Rubalcaba, lehendakari, Lopez, hemen, eta Jesús Eguiguren, PSEko presidentea, ez ditut gogora ekarriko adierazpenak, garai hartako adierazpenak.
Baina garbi zegoen bai politikoki bultzada eman zion ministroak, orduan ministroa, 2006ko porrotaren ondoren ezker abertzaleari, aldez aurretik konfiatzen zen ezker abertzale berdin horri, akzio hau planteatzen zaio aldez aurre eta epaileak egiten du bere lana.
Eta Garzónen instrukzioak nolakoak izaten diren denok dakigu, denok dakigu hori.
Baina hark bazuen saiakera politiko bat eta denborak erakutsi du, eta horregatik hitza hartzen du Aresek esaten duenean, epaileek ere egokitu behar dutela egoera sozial horretara, bere justizia aplikatzeko garaian.
Bi urte lehenago, ETAk bere erabakia azaldu baino bi urte lehenago garbi dago eztabaida bat zegoela eta bide horretan, hau da, bide politiko eta demokratikoen aldeko apustua, bost pertsona jakin horiek egiten ari zirela.
Hori guk denok aitortzen dugu. Guk behintzat bai, batzuk isilpean ere bai, gero hemen altabozan jartzen denean, gauzak aldatu egiten dira, baina denok aitortzen dugu hori.
Eta gainera, froga hor dago, zeren beste batzuk ere pentsatu dezakegu, maltzur pentsatuta, posible al da esatea eztabaida hori zegoela jakin eta politikak bidea egin ez zezan hobe zela politikaren alde egiten ari ziren horiek atxilotzea, atzera berriz estrategi politiko-militarra nagusi gertatzeko? Galdera hori ere egin daiteke.
Eta bakarren batzuk pentsatzen zuten eta idatzi ere idatzi zuten horretaz. Baina denborak erakutsi digu zer gertatu den.
Eta nik uste dut, pertsona horiek libre behar dutela politika egiteko eta ezker abertzaleak bere bide hori ere sendoago, argiago egin dezan. Zergatik lana denok daukagu baina ezker abertzaleak propio izugarria, izugarrizko lana dauka.
Orduan, hemen azaltzen diren gorabeherak, LABen egoitza hartako atxiloketa haietatik. Gero urtero egon da zerbait, Entzutegi Nazionala, gero Auzitegi Gorena, Auzitegi Konstituzionala.
Kartzela zigorra bete aurretik, bezperan askatu behar al dira? Bezperan? Ez dauka inongo logikarik. Eta hemen temati jartzea baino gauza okerragorik ez dago. Gainera, jakinda, ez dagoela arrazoirik.
Berdina gertatu da Estrasburgokoarekin. Zegokion salak ebatzi zuen, atera zuen bere sententzia, baina Estatuak esaten zuen, ez, ez horri, helegitea sartuko dugu eta Gorenak, Sala Nagusiak erabaki beharko du. Nagusiak erabaki du berdina, zergatik ez egokitu baita ere portaera eta jarrera horiei?
Horregatik bakoitzak edukiko du bere esplikazioa eta bere ibilbidea, baina guk pentsatzen dugu, legezbesteko proposamena kontutan eukita, irakurrita eta kontestu politikoa jakin batean ari garela eztabaidatzen aitortuta, aldeko botoa emango diogu, pentsatzen dugulako politika egiteagatik atxilotuak, epaituak eta zigortuak izan diren pertsona horiek atzera berriz politika egitera duten eskubidea ezin diegulako ukatu.
Eta momentu honetan eta kontestu honetan bi urte horiek kontutan eukita, eta lau urte horiek, bi ETAk bere erabakiaren berri eman zuenetik eta lau eztabaida puri-purin zegoenean, atxiloketa hauek gertatu ziren garai hartatik, perspektibak agintzen duela bake eta bizikidetza eszenategi bat bermatu nahi baldin badugu, pertsona hauek libre behar dutela.