UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2018-04-27):
Eskerrik asko, mahaiburu andrea.
"Nik ere sineste dizut", beste arrazoi bat gehiago daukagu Espainiatik alde egiteko Euskal Estatua eraikitzeko eta gure sistema judizial propioa eraikitzeko.
Gaurko gaia ere haritik Darpón jauna. Gai izango zinateke horri batean jasotzeko Osakidetzan praktikan egunerokotasunean erabiltzen diren kontratazio eredu guztiak, praktikan, egunerokotasunean eta ez teorian, eta kontratazio horiek noiz erabiltzen diren? Zertarako erabiltzen diren? Eta gai izango zinake ere egun batetan edo goiz bat edo arratsalde bat hartu, osatu ekipoa, Osakidetzako zuzendariarekin, giza baliabidetako zuzendariarekin eta erakunde sanitario integratuetako arduradun nagusiekin, zerrenda bat egiteko RPTan jasotzen ez diren, lehen aipatu duzun plantilla estrukturalean jasotzen ez diren gainerako lanpustu guztiak, koderi lotuta ez dauden lanpostu guztiak jasotzeko eta zerrendatzeko?
Horiek dira egunerokoan ditugun lanpostuak eta ezkutatzen diren behin-behineko lanpostuak.
Eta zergatik esaten dut hau? Ba Osakidetzan kontratazioari dagokionean bi aurpegi ditugulako, eta horrela kontratazioan ematen den iruzurra ezkutatu egiten delako. Daukagu aurpegi erreal bat, egunerokoa, eta daukagu aurpegi ofizial bat.
Erreala, aurpegi erreala da egunerokotasunean ematen dena kode gabe, zenbaki gabe, kodeari loturik ez dauden lanpostuak dira, behin-behineko lanpostuak osatzen duten plantilla da, ezkutatzen diren lanpostuak, RPTan agertzen ez diren lanpostuak.
Urtetan iruzurra oinarritutako kontratu ereduetan oinarritzen direnak, zeintzuk dira kontratu eredu hauek? Ba kontratu eredu hauek dira lan pilaketagatikoa, egoeraren araberakoa, zerbitzuen beharrak betetzeko kontratu eredua, kurrikulum bidezko kontratu eredua, egonkor eta malgua kontratu eredua, kanguru kontratu eredua, abar eta abar, eta abar.
Eta bestea ofiziala, gaur...
...bidezko kontratu eredua, egonkor eta malgua kontratu eredua, kanguro kontratu eredua, abar eta abar eta abar.
Eta bestea ofiziala. Gaur zuen legebiltzarkideari erantzun dion plantilla: RPTan jasotzen dena, ez duena zerikusirik egoera errealarekin eta Osakidetzaren aurpegia garbitua agertzeko erabiltzen den eta baliagarria den plantilla, kode bat, zenbaki bat duten lanpostuak.
Horregatik, hilero-hilero informazioa eskatzen dugunean  - ikusi dezakezue erantzunetan - , konturatzen gara nomina kopurua eta lanpostu kopurua ez dela berdina; nomina gehiago daude lanpostuak baino eta hori sartu gabe lanpostu partzialetan, jardunaldi osoko lanpostuetara mugatuta.
Eta, gainera, hiletik hilera izugarrizko aldaketak daude. Adibidez: Jardunaldi osoetan 2017ko irailean 39.555 nomina ziren eta 34.412 pertsona; azaroan, nominak, 38.625 nomina eta 32.666 pertsona.
Darpón jauna, esadazu zuk plantilla estrukturala zenbatekoa den. Zenbatekoa da? (...) Gero erantzun, mesedez, ikusteko zein den aldea.
Baina guzti hau zergatik gertatzen da? Zergatik gertatzen da? Ba hau gertatzen da  - galderak dira, Darpón jauna -  Osakidetzan inor konturatu gabe lanpostuak amortizatzeko? Nola ez dauden RPTan jasoak, oso erraza da lanpostu horiek amortizatzea eta horrela poliki-poliki sistema publikoa ahultzen doa, pribatizazioan sakontzen doa eta Osakidetzaren egitura eraldatzen doa.
Beste galdera bat: Hizkuntza irizpideak ez betetzeko sustatzen diren kontratu errealak behin-behinekoak nola ez dauden kodigo bateri lotuta, zenbaki batekin lotuta, ez daukate zertan hizkuntza irizpideak bete behar.
Eta badakizue Euskara Planak zein plantillaren inguruan egiten diren? RPTarena. Plantilla estrukturalaren inguruan egiten dira plana. Orduan, planean agertzen diren hizkuntza eskakizunen portzentaia eta eguneroko plantillan ematen denak ez du zerikusirik.
RPTan jasotzen dena plantilla estrukturalean hizkuntza eskakizunak % 30 dira bete behar dena. Plantilla bestean % 14 eta planetan guzti hori ezkutatzen duzue eta hori da gertatzen ari dena.
Modu honetan ere lan pilaketagatik edo egoeraren arabera edo zerbitzuen bidez edo curriculumaren bidez betetzen diren lanpostuak ez dira lehiaketetara atera behar, ez dira lan eskaintza publikoetara ateratzen. Ez dira existitzen eta hor daude. Eta behin-behinekotasuna izugarria da.
Beraz, hainbat lanpostu ezkutatzen dira. Kontratazioa irizpide subjektiboen baitan egiten da kontratazio eredu hau erabiliz. Ez da betetzen 2011ko maiatzak 9ko erabakia, osasun zerbitzuen aldi baterako kontratazio zerrendak egin eta kudeatzeari buruz arautzen duena.
Aipaturiko kontratu ereduen bidez ere ekiditen da indemnizazioak ordaintzea eta gogoratu nahi dut hor Europatik sententzia bat dagoela, oraindik ere, ez baldin banago oker, behin betiko ebazpena ez daukagu eta hor dago, baina hor ere Osakidetzak arazo bat dauka.
Beraz, ematen den behin-behinekotasun tasa dena errealitatean askoz ere altuagoa da, bai? Eta eskaintzen diren lan eskaintza publikoak ez dira iristen ezta jubilatzen diren lanpostuak betetzeko ere. Ez dira iristen. Ez zaio behin-behinekotasunari aurre egiten edo ez zaio aurre egin nahi, hori argitu beharko digu Darpón jaunak. Izugarrizko deskontrola dago Osakidetzan kontratazioaren inguruan eta nik, egia esan, ez dakit ezagutzen den ere egiazko egoera zein den.
Aurreko legegintzaldian sailburu honek konpromisoa hartu zuen lan pilaketagatiko kontratu eredua desagerrarazteko eta legegintzaldi hasieran ere horrela adierazi zuen. Horrela adierazi zuen, ez baldin banago oker, gure galdera bati erantzunez.
Baina gero kontratazio malgua eta egonkorra sartu zuen indarrean. Hau ere kode bati lotu gabe, behin-behinekotasunean eta iruzurrean oinarrituta eta gainera hizkuntza irizpideak ez daukate ezertan bete behar. Por cierto, orain dela gutxi geldiarazi, desaktibatu zen kontratu eredua baina berriro aktibatu dena.
Egoeraren araberakoa, zerbitzuen beharrak betetzeko, kontratu ereduekin zer gertatzen da? Zergatik iruzurrean oinarritzen da? Zerbitzu berean, lan berean, pertsona berdina urteak eramaten ditu lanean baina trazabilitatea desegiteko, lanpostu hori ez azaleratzeko, ez egonkor bilakatzeko, zer egiten da? Ba eten egiten da. Adibidez, urtarriletik abenduak 27ra kontratua izaten da, hiru egunetarako etena egiten da, gero baja bat beste lanpostu bat eskaintzen da, edota beste pertsona hori kontratatzen da hiru egun barru lan berdina egiteko zerbitzu berrian lanpostu berdinean. Eta horrela mantentzen dugu iruzurrean oinarritutako kontratazio eredu hau lanpostuak ez azaleratzeko, ez egonkortzeko eta azkenean poliki-poliki plantilla amortizatzen joateko.
Curriculum bidezko kontratuak. Hauek batez ere aste bukaeratan ematen dira, kontratazio arduraduna astelehenetik ostiralera egoten da, baina lanpostu hauek aste bukaeratan eskaintzen dira behatzez nahi zaionari kontratua emateko eta hori gertatzen da. Kontratu hauek agian baliagarriak izan daitezke aste solte baten, egun solte baten, salbuespen egoera bati aurre egiteko, baina zoritzarrez kontratu eredu hauek egonkortu egin dira eta ez dira salbuespenak, ohikoak bilakatu dira eta normalizatu egin dira.
Beraz, Darpón jauna, galdera da, sailburu honek, Osasun Sail honek zer egingo du praxi txar hau aldatzeko eta kalitatezko enplegua sustatzeko eta kalitatezko kontratu ereduak sustatzeko? Zein kontratu eredu sustatuko du sailburu honek, Gobernu honek?
Eskerrik asko.