ARZUAGA GUMUZIO (EH Bildu, 2014-02-13):
Eskerrik asko legebiltzarburu andrea. Egun on denoi.
Lehenetik eta behin, ez dakit zein ziurtasunarekin esaten den 35 urtetako adin muga bat jarri nahi dela OPE bat egiteko. Ez dakit OPE egin nahi den, ez dakit baldintza hori existitzen den, izan ere, topatu dudan informazio bakarra izan da kazetarien informazioak.
Beraz, beno, itxarongo dut EAJren taldearen ordezkariak zein informazio eman behar digun OPE honen inguruan, nahiz eta pentsatzen dut horrelako ekimen bat ez duela oinarritzat edo helburutzat hartu behar informazioa eskuratzea. Edonola ere, saiatuko naiz gure jarrera argitzen, aurkeztutako zuzenketan agertzen den moduan.
Era aseptiko batean, egia da gehienezko adin muga bat jartzea, diskriminatzailea kontsideratu daitekeela, baina baita ere esan behar da bilatzen den helburua ere arrazoizkoa dela.
Hemen, behin eta berriro entzun dugu Ertzaintza zahartzen ari dela eta pentsatzen dut ere talde proposatzaileak noiz edo noiz ere, halaxe esan duela.
Ertzaintzaren adin piramidea alderantzizkoa da eta hau orekatzea edo buelta ematea ezinezkoa bada behintzat, helburu arrazoizkoa, objektiboa eta proportzionala iruditzen zait. Horiek izan dira hemen jarri diren irizpideak horrelako baldintza bat jartzeko.
Hau esanda, aldez aurretiko puntu bat argitu behar dugula iruditzen zait. Zertarako nahi da efektibo gehiago jarri Ertzaintzan? Zertarako efektibo gehiago inkorporatu? Zein seguritate beharrak daude? Bakarrik gorpua gaztetzeko inkorporatzen da OPE berri honen bitartez?
Totem bat bezala ikusten dut 8.000 efektiboen muga hori jartzea. Galdetzen dut, beti izan da kopuru berdina? Hasieratik? Segurtasun junta lehenengo aldiz bildu zenetik, 8.000 limite hori jarri zen eta behin betiko?
Edo badaude beste elementu batzuk ere kontutan hartu beharko zirela muga hau gora edo behera, kopuru hau gora edo behera jartzeko?
Behin edo behin agertu dut atril honetatik Euskal Herri osoan, 23.000 polizi daudela, gorputz ezberdinetan, Euskal Herri osoan.
Polizi ratioa, mila biztanleko 7,6 agenteena da. Hau da, Europar Batasuneko portzentajerik handiena. Estatu gehienen datuak bikoizten edo inkluso hirukoizten dituena. Finlandian, 1,4 polizi, 1.000 biztanleko. Irlandan, 2,6 polizi. Alemanian, 2,9. Belgikan, 3,7. frantziar Estatuan, erreferentzia hartzeagatik, 3,5 polizi daude 1.000 biztanleko. Eta espainiar Estatuan, gure inguruan agian altuenetarikoa izango dena, 4,8.
Honek esan nahi du, frantziar ratiora hurbildu nahiko bagenu, efektiboen erdira jaitsi beharko genukeela. Esaten ari naiz, kopuru orokorretaz hitz egiten ari naizela. Eta nola jaitsi orduan, horren puztuta dagoen ratio hau? Nola arrazionalizatu kopuru hori, behar berriak, delitu tasa, eraginkortasuna, funtzioen banaketa, koordinazioa eta abar, kontutan hartu gabe.
Nola argitu, hemendik bost, 10-15 urtetara gure herrian egon behar den polizi mapa? Zein urrats eman behar ditugu, pausuz pausu, mapa horretara heltzeko? Horra hor argitu behar diren elementu batzuk argazki argia enfokatua nahi badugu.
Izan ere, permititzen badidazue, pentsatzen dut Euskal Herrian daukagun mapa poliziala benetan anarkikoa dela.
Orain dela gutxi, Eusko Jaurlaritzak aurkeztu duen duplizidadeen txosten baten arabera, espainiar agintepean dauden poliziak duplizitate onartezin bat suposatzen dute, ez dagozkien funtzioak betetzen dituztelako, gastu ez onargarriak direlako kupoaren bidez gure gain daudenak eta, gainera, arriskutsuak izan daitezke.
Legebiltzar honek espainiar indar eta gorputz polizialen errepliegea eskatu du. Hori lehenengo puntua hartu beharrekoa.
Bigarrengo bat. Zenbat udaltzain daude? Hori hartzen dugu guk gertutasuneko polizia bezala, herritarra dena eta herritik gertuen gainera dagoena, herritarrek ezagutzen eta aintzat hartzen dutelako.
Zenbatuta daude? Zentsorik, erroldarik badago udaltzaingoarena? Nola ematen da banaketa funtzionala eta nola koordinatzen dira gorputz horiek Ertzaintzarekin? Zein ezberdintasun dago hiri handi batean edo hiri txiki batean? Txostenik ba al dago horren inguruan? Aztertu al da datu hau?
Esploratu al da inoiz Nafar Foru Poliziarekin harremanak normalizatzeko edo estutzeko aukerak? Koordinazioa saiatu da egiten? Baliabideak, giza baliabideak, baliabide teknikoak, operatiboak optimizatzeko inolako saiakerarik egin al da?
Seguritate publikorako instituzio batek, hau da, Seguritate Sailak, urtero gastatzen du 3,5 milioi euro seguritate pribatuan. Onargarria al da hau? Ez dakit zein destinotara eramaten diren bigarren funtzioan, bigarren aktibitatean jartzen diren ertzain horiek, baina zergatik ez funtzio hauek betetzera eta horrela gastu hori esaten dudan 3 milioi eta erdiko gastu hori murrizteko?
Esandako guzti honen arabera, guzti honen azterketa baten ostean Ertzaintzaren funtzioak, pentsatzen dut aldatuko liratekeela, bai egoera berri batean gaudelako, onartzen den moduan, baita ere perspektibaz aztertu behar direlako aletu ditudan alor guzti horiek.
Ez dut kentzen Ertzaintzaren polizia integralaren perspektiba, baina bai deszentralizazio funtzionalaren arabera zehaztu behar dela hau. Horrela, ratioak ajustatuko litzateke bai Europa mailan dauden ratioetara, baita ere hemen dauzkagun beharren arabera.
Horrelako ikerketa prospektiboa egiten ez den bitartean, proposatzen dudan horrelako ikerketa egiten ez den bitartean, antelazioz edo aldez aurretik erantzunak ematen ez diren bitartean, pentsatzen dugu ez OPE, ez OPEren baldintzez, ez zenbaki itxiez ez dugula hitz egin behar. Eta hori da, hain zuzen ere, guk gure emendakinarekin bilatzen duguna.
Aztertu dezagun herri honen poliziaren mapa. Pentsatu dezagun hemendik urte batzuetara zein nolako mapa poliziala behar dugun eta, horren arabera, hasiko gara hitz egiten efektibo gehiago behar ditugun edo, nik pentsatzen dudan moduan, askoz gutxiago.