LAZAROBASTER BADIOLA (EH Bildu, 2014-03-27):
Eguerdi on guztioi.
Baserritarren aldetik askotan salatu izan da eta Ganbera honetara ere askotan ekarri izan dugu salaketa hori, ba baserritarren bizkar edo baserritarren kontura jendea asko bizi dela.
Eta zergatik? EAJri historikoki asko gustatu izan zaizkiolako erakunde publikoak eta parapublikoak, lanpostu asko bai daude hor eta gainera kontratazioetan atzamarrarekin jokatzeko aukera handia eskaintzen dutelako, eta jende asko eta asko kolokatu izan da erakunde publiko hauetan.
Gaur egun daukagunari begirada bat eman nahi nioke. Nekazaritzan hiru erakunde publiko dauzkagu gaur egun: Neiker, Hazi eta Elika.
Neiker, Nekazal Ikerketa eta Garapenerako Euskal erakundeak, 200 langile ditu. Hazi, Landa, itsasertz eta elikagaien sustapenerako fundazioak, 190 langile. Elikak, Nekazaritzako elikagaien segurtasunerako euskal fundazioak, 9 langile. Hiru erakunde publiko hauetako langileak batuta 400 langile dira. Kopuru handia benetan.
Eta kopuru handia da, nola ez, ikusten baldin badugu Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako baserritar profesionalak, baserritar profesional ulertzeko egon daitezkeen modu desberdinak kontuan hartuta, 3.000-4.000 direla. Eta ikusita gainera sektoreak urte dezente daramazkiela gainbeheran. Gure ustetan proportzio hori, 400 langile erakunde publikoetan, 3.000-4.000 baserritarrentzat ez da zuzena.
Baina dimentsio hau gainera ez da arazo bakarra. Erakunde publiko hauek ez dute baserritarren errealitatea ezagutzen eta errealitatea ezagutu ezean nekez erantzun daiteke baserritarrek dituzten beharrei. Eta baserritarrek, aldiz, ez dituzte erakunde hauek ezagutzen, ez dakite zer egiten duten erakunde hauetan.
Beraz, alde batetik dauzkagu baserritarrak, beste alde batetik nekazaritzako erakunde publikoak. Bi mundu desberdin dira eta bi mundu hauek ez dute elkar ezagutzen.
Sinestezina dirudi baina horrela da eta hau guztia gertatzen da erakunde publiko hauek beraien burua justifikatzen nahiko lan daukatelako.
Helburua sektorea eta baserritarrak izan beharrean helburua erakundea bera da. Beraien burua da helburua, tresna izan beharko litzatekeena da helburua eta erakunde hauetan baserritarrek ez dute inon parte hartzen.
Hortaz, zer ikertu behar da baserritarren errealitatea ez baldin bada ezagutzen? Zein proiektu bultzatu behar dira baserritarren beharrak ezagutzen ez badira? Ba auskalo.
Eta gainera egiten diren ikerketa eta txostenak gero ez dira publiko egiten mahai handi batean. Diru publikoarekin ordaintzen dira, baina gero ez dira publiko.
Eta baserritarrek, esan dudana, ez dakite erakunde hauetatik zer egiten den, baserritarrek ez dutelako ikusten inolako onurarik jasotzen dutenik erakunde publiko hauetatik, ez dute beraien egunerokotasunean bizimodua erraztuko dien ezer ikusten erakunde hauetatik beraz, bi mundu desberdinetaz ari gara.
Eta Elikari buruz, beno Elika Neiker eta Hazirekin konparatu ezkero, tamaina txikiko erakundea da, nahiko egitura txikia dauka eta maila batean egindako lana publiko ere egiten du, egunean informazio dezente dauka.
Baina iruditzen zaigu gaurko eztabaida...
...batean egindako lana publiko ere egiten du egunean, informazio dezente dauka.
Baina iruditzen zaigu gaurko eztabaida beste maila batean planteatu beharrekoa dela. Maila askoz ere orokorrago batean, eta hausnartu beharra dagoela herri honetan nekazaritza sektoreak etorkizuna izan nahi baldin badu zein norabideetan jo behar dugun eta norabide horri begirako nekazaritza politikak egin behar direla. Eta noski, politika horien barruan ere zehaztu behar dela zer-nolako erakunde publikoak behar ditugun, zertarako eta nola ez zein dimentsiotakoak.
Beraz, Elikak han edo hemen egon, hori baino haratago joan behar dela iruditzen zaigu eta eztabaida beste maila batean kokatu behar dela.
Hortaz, aurkeztu den jatorrizko legez bestekoari eta baita adostu den erdibidekoaren aurrean, gure aldetik abstentziora joko dugu.
Besterik ez, eskerrik asko.