OTERO GABIRONDO (EH Bildu, 2019-10-03):
Bai, egun on guztioi.
Beno, ez dakit talde desberdinetako bozeramaileek orain esango duzuen zer egingo duzuen, baina niri harridura pixka bat ere sortuko lidake hemen eskatzen den gauza horren sinplea ez balitz aurrera aterako; ze azken finean eskatzen dena egokia dela iruditzen zait, beharrezkoa dela iruditzen zait, eskatzen dela azkenean da azpiegitura hidraulikoen inguruan deialdi publiko bitartez funtzionatzea eta irizpide objektibo eta argi batzuekin funtzionatzea eta horretarako dekretu bat prestatzea.
Hemen zehaztapenik ez da esaten, baina Gobernua hasi dadila dekretu batean lanean gaur egun sentitzen den  - objektiboki edo subjektiboki sentitzen den -  arbitrarietate puntu hori ahalik eta bajuen izateko.
Ni ere beste bi, hiru edo lau gauza esan nahiko nituzke, eta da arazo bat badagoela noski diru asignazioa egiterako orduan, eta beno, Becerra jauna, pixka bat azaldu du hor egon daitezkela zantzu batzuk agrabio konparatibo batzuk sentitzeko hainbat entitate eta pertsonek eta herriek eta lurraldeek eta zonaldeek.
Baina hor badago horretaz aparte beste puntu bat  - eta nik uste dut mahai gainean jarri behar dela - , eta da 2012-2013. urtetik hona azpiegitura hidraulikoetarako URAk izan duen murrizketa sekulako edo izugarrizko murrizketa.
Esan nahi dut hainbat urteetan 2000. hamarkadatik aurrera 2011-2012 urte horietara arte URAk beraien aurrekontuak gorantz ikusi baldin bazuten eta azpiegitura hidraulikoetarako inkluso 70-80 milioi euroen bueltan urteko iritsi baldin bazen ere, 2013. urtetik aurrera hori guztiz murriztu da % 50ean, eta hortik aurrera arazoak asko areagotu dira, asko larritu dira.
Esan nahi dudana da, Arabako kasuan adibidez, 2004. urtetik akordio markoak sinatu baldin baziren eta 2012-2013. urte horren bueltara arte arazoak izan baziren agindutako guztia eta planifikatutako guztia betetzeko, hortik aurrera zer esanik ez, gauzak hobera joan ordez, gauzak okertze aldera egin dute.
Beraz, alde batetik plangintza nola egiten den eta hor dekretu bat beharrezkoa dela ikusten dugu, baina beste alde batetik legealdi hasieratik egin dugun aldarrikapena ekartzeko ere aprobetxatu nahi dut eta da URAk azpiegitura hidraulikoetan aurrekontu handiagoa behar duela, bestela ez delako egongo modurik ez den egon bezala planifikazio hidrologiko desberdinetatik eratorritako obra guztiak egiteko gaitasunik ez dela egongo, gaur egun gertatzen den bezala.
Eta gero horrek ekartzen du ur masen egoera kaxkarra izatea gure hainbat ibaietan, ezta?
Beraz, hori horrela edo gauzak honela, nik beste kontu bat ere azpimarratu nahi dut, eta da, Sozialistek eta Jeltzaleek egin duten emendakinean, badaudela kontzeptualki, niri pixka bat arriskutsuak iruditzen zaizkidan gauzak, ezta? Eta ez dakit akordio falta hortik etorri ote den edo, baina behintzat ez zaigu asko gustatu kontzepzioa bera, URAk egiten duena.
Zuen emendakinean, auxilioaren inguruan hitz egiten da. Guri ez zaigu iruditzen hori horrela denik. Guri iruditzen zaigu, edozein kasutan, bai diputazioek eta bai Jaurlaritzak kofinantzazioa egiten dutela eta legeak horrela Legeak, 2006ko Uraren Legeak horrela hitz egiten du, kofinantzazioaren inguruan hitz egiten du. Konkretuki, uste dut bigarren xedapen gehigarria dela, eta hor esaten da programak etorri bitartean, kofinantzazioaren portzentaiak hauek eta besteak izango direla.
Orduan, ez zait iruditzen, ez dela hasiera puntu onena auxilioaren inguruan hitz egitea, norbait, goian dagoen norbait nolabait karitatea ematen egongo balitz bezala. Hori, kontzeptualki, beno ba guztiz errefusagarria iruditzen zaigula.
Eta gero, badaude beste kontu batzuk zuen emendakinean denbora guztian azpimarratzen direnak, gero agian denbora gehiago izango dugu horren inguruan eztabaidatzeko, baina da, beno ba, inbertsioen erretornoaren inguruan, edo horren inguruan.
Iruditzen zaigu badaudela hemen akats historiko batzuk zuzendu behar direnak. Eta da, egozten zaiela entitate txikiei, kontzejuei, herriei, eskatzen dituztela azpiegitura onak eta gero ez direla gai mantenimendu lanak egiteko eta kostuak itzultzeko.
Eta nik uste dut, hor ere, politika aldaketa bat egon beharko lukeela eta hainbat lekuetan, eta herri txikietan, eta batik bat badaudela URAk arazteko, batik bat URAk arazteko mekanismo desberdinak ez direnak erabili, eta bai URAren partetik eta baita diputazioen partetik esango nuke, bultzatu dela baita ere azpiegitura gaindimentsionatuak egitera, eta gero, kostu energetiko handiak zutenak, mantenu lan handiak zituztenak egitera bultzatu direla askotan herri txikiak eta horrek ere, gero arazoak ekarri dituela inbertsio horiei buelta emateko.
Nik uste dut, adibide berri on batzuk badaudela hainbat herrietan, non araztegi ekologiko pasiboen bitartez kostuak asko jaisten diren eta erretornoak ere, errazagoa diren. Nik uste dut, hor ere eskua sartu behar dugula.
Eta gero, ia gehien harritu nauen kontua emendakinean da, zuek, Uraren Legearen 34 eta 35. artikulura joaten zaretela. Hor zuek, erregelamendu bitartez gauza hauek garatzeko asmoarekin.
Baina hori, gutxienez oso dudakoa egiten zait, ze Uraren Legearen 34 eta 35. artikuluek ez dute horretaz hitz egiten, ez dute finantzazioaz hitz egiten. Beste kontu batzuk esaten dituzte.
O sea el artículo 34 habla de las ordenanzas locales reguladas del servicio de abastecimiento, que tienen que venir de una regulación o de un reglamento en marco de prestación de servicio, en el que se regulan algunas cuestiones, pero en ningún caso habla de porcentajes de financiación, o cómo se accede a esa financiación, que es lo que se pretende regular o proponer que el Gobierno empiece a regular, que es lo que se hace al fin y al cabo en esta proposición.
Dena den, nik uste dut, beno, orientazioa ez desberdina baldin bada, zuek hasieran eman duzuen horretatik, garaiz gabiltzala proposamen hau gainditzeko, Gobernua jarri dadila guzti hau erregulatzen, behar handia dago eta. Eta gero egongo da denbora, ekarpena eta egiteko.
Eta azkenik ere, esan nahi dut, zaila izango zaigula baita ere, gaur egun gauzak funtzionatzen duten moduan, ez baldin badaukagu mapa osoa, egoeraren mapa osoa.
Eta nik gogorarazi nahi dut baita ere, momentu honetan, 2007ko ekainaren, uste dut, 22a izan zela  - data zehazki ez dut gogoratzen - baina duela bi urte eta hiru hilabete, onartu zen hemen mozio bat, guztiok alde egin genuen, eta bertan esaten zen urtebeteko epean Gobernuak egingo zuela, besteak beste, azpiegitura behar guztien zerrendaketa bat, eta nik uste...
...Gobernuak egingo zuela, besteak beste, azpiegitura behar guztien zerrendaketa bat eta nik uste dut hori ere abiapuntu interesgarria izango litzatekela gero hori guztia ordenatzeko eta hierarkizatzeko.
Galdetu dugu behin eta berriro honen inguruan eta bazetorrela, azkeneko aldiz bazetorrela irailaren amaieran edo esan ziguten, iraila amaitu da ez dago eta nik uste dut hor ere presa pixka bat eman beharko geniokeela gure buruari.
Besterik gabe.