AGIRREZABALA MANTXOLA (EH Bildu, 2014-03-27):
Bai, eskerrik asko mahaiburu andrea.
Eta beno gure taldeak hemen ere aurretik egon direnak esan duten bezala, gure taldeak, EH Bilduk ere sinatu egin du erdibideko proposamena.
Izan ere, bat gatoz bertan jartzen duenarekin eta Euskal Herria Bilduk hasierako planteamenduan jasotzen zituen oinarrizko zutabeak jasotzen dituelako eta orain esplikatuko dut.
Beraz, nik uste dut bikaintasunetaz, euskal hezkuntza sistemaren bikaintasunetaz hitz egiten ari...
Beraz, nik uste dut hain zuzen euskal hezkuntza sistemaren bikaintasunetaz hitz egiten ari garenean, nik uste dut esan daitekeela gaur arrakasta lortu dugula, arrakasta lortzen ari diren bezala, hain zuzen, gaur milaka eta milaka ikasle Euskal Herriko kaleetan daudenak LOMCEren kontra beraien aldarrikapena eginez eta baita ere euskal hezkuntza sistema propio bat aldarrikatuz.
Baino gaira etorriz eta Celaá andreak gaur hona ekarri digun gaira etorriz, zuk ibilbide luzeago bat egin duzu. Nik gehiago zentratuko naiz gaurko gai horretan. Eta gaurko gaia da, hain zuzen, ikerketa baten berri ematera etorri dadila Hezkuntza Saila eskatzearena: Legebiltzar honek eskatzen du etorri dadila Hezkuntza Saila aurreko legealdian hasitako ikerketa baten berri ematera, "Caracterización y buenas prácticas de los centros escolares de alto valor añadido" izenekoa, hau da, Euskal Herriko MIDE Departamentuak eta DOE Departamentuak parte hartu dutenenena, ISEI-IVEIk ere parte hartu duena eta baita eta UCLA Californiako Unibertsitateak parte hartu dutenenak.
Egia esan, ditugun datuak direla eta, deskubrimendu handirik ez dela egiten nik uste dut esan daitekeela. Baina gauza bitxi batzuk ikusten dira ikerketa horretan: Irakasleen prestakuntzaren garrantzia, ez dagoela metodologi konkretu bat besteak baino hobea denik. Metodologia ezberdinak landuz arrakasta edo emaitza onak lortzen dituztela ikertu diren 32 ikastetxe horiek; aniztasunaren trataeraren erabateko lehentasuna, ematen zaion garrantzia eta bertara bideratuta dauden baliabideak nola erabiltzen diren, ondo erabiltzen direlarik; tutoretza eta orientazioaren rola ere inportantea da.
Ebaluazio prozesuen argitasunaren premia ere nabarmentzen da; lidergo eta antolakuntza demokratikoa ikastetxeetan; koordinazioaren garrantzia, bai barruari begiratuz eta baita ere kanpoari begiratuz; elkarbizitza eta eskola giroaren inportantzia; familien parte hartzea.
Nik uste dut hauek direla gehien bat nabarmendu daitezkeen ezaugarriak eta bertan emaitza positiboak lortu dira. Hau horrela izanda, beraz, ikerketaren inguruko hausnarketa eta apunte batzuk egin nahiko nituzke. Gero etorriko naiz, hain zuzen, Oyarzabal jaunak egindako ondorioetara zeren eta zuk txosten bat badaukazu eta nik beste bat, edo diferente irakurri dugu, baina gero erreparatuko diot horri.
Baina ikerketaren inguruko hausnarketa dela eta hiruzpalau apuntetxo egin nahiko nituzke. Lehenenik eta behin, bat gatoz bertan planteatzen den helburu orokorrarekin. Praktika onen katalogoa egitea ikastetxe guztiak ezagutu ahal izateko, ezagutu dezaten ikastetxe guztiak, eta honek euskal hezkuntza sistema hobeago bat egiteko. Beraz, bat gatoz ikerketa horretan planteatzen den helburu orokorrarekin. Hori batetik.
Bigarrenik, ikastetxeen aukeraketari dagokionez, lagin zabal batetik hasten da. Celaá andrean esan duen bezala, 421 ikastetxe hartzen dira hasiera batean baina aukeratu egiten dira 32 ikastetxe. Deigarria da Gipuzkoako ikastetxe gutxiago aukeratu direla kopuruz legokiekeena baino. Beraz, ez dakigu zergatik den hori baino argitu beharreko kontu bat da eta espero dezagun Hezkuntza Saila hona etorritakoan hori argitu argituko digula.
Hirugarrenik, aztertu beharreko esparruei dagokienez, lehen esan dudan bezala askotxo hartu dira, curriculuma, irakasleen prestakuntza, ikastetxeen partehartzea berrikuntza eta prestakuntza proiektuetan –Oyarzabal jaunak aipatu duena ere– ikasleen jarraipena eta ebaluazioa, baliabide material eta teknologikoak, zuzendaritza taldea eta lidergoa, koordinazioa, eskolatik kanpoko ekintzak, ikastetxearen ebaluazioa, eskola klima, elkarbizitza. Eta, azkenik, hezkuntza komunitatea.
Beraz, elementu eta indikadore inportanteak iruditzen zaizkigunak. Beraz, ikerketa daukagun edo ez daukagun datuen arabera serioa izan daitekeela ematen du.
Hauetaz aparte ere, aipatu nahiko nituzke puntu batzuk. Esan dugu bagatozela helburuarekin, praktika honen katalogoa egitearekin eta hezkuntza komunitate osoari ondorioak aurkeztearekin.
Ez gatoz bat –eta hau bai isladatu dugula elkarrizketetan–ikastetxeen arteko ranking-a egitearekin edo erdibidekoan jasota dagoen bezala ikastetxeen arteko sailkapena egitearekin. Espero dezagun honetarako balioa ez izatea. Hau da, rankingaak egiteko alde batetik eta sailkapenik ikastetxeen arteko sailkapenak egiteko. Horren kontra dago EH Bildu eta argi eta garbi adierazi nahi dugu. Izan ere, horrelako ikerketek horren arriskua badute. Ez gatoz bat ikerketatik aterako diren ondorioak beste ikastetxeei inposatzearekin. Izan ere, honek askotan aldarrikatutako ikastetxeen autonomiaren kontra joko bailuke. Beraz, inposaketarekin ere ez gaude ados.
Ikastetxeak, izan ere, ikastetxeak oso anitzak dira baldintzetan, ezaugarrietan, tipologian, maila sozio-ekonomikoan, baliabideetan, irakasleen egonkortasun mailetan, aurretiko esperientzietan eta batean balio dezakeen formulak, beste batean kalteak sor ditzake. Eta azkenik, ez gatoz bat ere ikastetxeen arteko konparaketa egitearekin. Hau da, ikastetxe onak, txarrak eztabaida antzuetan sartzearekin.
Muga horiek, marra gorri horiek jarrita, hain zuzen, iruditzen zaigu prebentzioak hartu behar direla hau gerta ez dadin eta egia esan, erdibidekoan kontutan hartu dira eta erdibidekoak hain zuzen ranking-ik ez planteatzen du, inposaketarik ez planteatzen du eta konparaketarik ez planteatzen du. Beraz, pozgarria dela iruditzen zaigu.
Bukatze aldera, beraz, pozten gara lortutako akordioaz. Pozten gara ikastetxeko praktika honen katalogoa izango dugulako. Pozten gara ikastetxeen arteko ranking-ik eta sailkapenik egingo ez delako eta pozten gara ondorioak euskal hezkuntza sistema osora hedatuko direlako eta pozten gara horretarako beharrezko baliabideak jarriko direlako. Hauexek izan dira jasoak erdibideko proposamenean. Beraz, aldeko bozka eman emango dugu.
Bai erreferentzi bat egin nahi diodala Partidu Popularrak, Oyarzabal jaunak egin duenari. Ez dakit txosten bera daukagun. Señor Oyarzabal, ¿tiene usted este documento que creo que es el mismo que tenemos?
Entonces, solamente una corrección. Efectivamente, usted aquí ha venido a decir cuáles son las conclusiones que aparecen en este documento y la verdad que hay una cuestión –el resto lo ha recogido bien– que usted se la ha llevado a su terreno, que es el tema de las lenguas.
Y usted dice: "Apuesta clara por la tercera lengua". Usted me dirá dónde pone eso. Lo que pone es, en el tema de las lenguas, es que el 67 % de los centros analizados lleva a cabo actividades innovadoras en las lenguas. Sí, no lo lleve a su terreno. Ya sabemos que usted lo que quieren es el inglés pero no pone eso en las conclusiones que nosotros o nuestro grupo tiene al menos.
Por lo tanto, el tema de las lenguas es un tema básico, importante y que aparece como primer lugar en lo que se refiere a las metodologías y a los materiales de enseñanzas. Para nosotros es básico pero no desde el planteamiento que hace usted, sino desde el planteamiento de lo que nosotros defendemos.
Y nosotros defendemos –como bien usted sabe– y cuando vengan también las conclusiones defenderemos, como les hemos dicho más de una vez a la consejera de Educación, Política Lingüística y Cultura, nosotros defendemos un programa de inmersión. Es decir, donde el euskera sea prioritario en la escuela.
Pero bueno, de eso hablaremos cuando conozcamos las conclusiones definitivas más importantes.
Besterik ez. Eskerrik asko.