UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2013-10-03):
Arratsalde on denoi.
Bueno, gure ustez inflexio puntu batetan gaude. Eta zergatik esaten dugu hau? Aurretik izan ditugun eztabaidetan ere behin eta berriro aipatu dut inflexio puntu batetan gaudela gure ustez bidegurutze batetan gaudelako.
Bukatu da, Darpón jauna, errentetatik, iraganetik bizitzeko garaia. Erabaki ausartak hartzeko momentua da, zirt edo zart egiteko momentua da, inflexio puntu honetan bide bat edo beste bat hartzeko momentua da. Hau da, bide bat, osasun publiko hau unibertsal, ekitatibo, kalitatezko bidea eta bestea osasun sistema mugatu, hanka motz irizpide ekonomiko merkantilista duen sistemaren aldekoa.
Bi bide horiek ditugu. Bide batek gure herritarren eskubideak, gure herriaren eskumena –erabaki gaitasuna– enpoderatzen du, indartzen du. Ongizate estatu sozialaren zutabeak sendo jartzen laguntzen du eta besteak, herritarrok eta gure herria, ekonomia eta Madrilen menpe jartzen ditu. Guk horrela ikusten dugu eta irakurketa hori egiten dugu.
Gure ustez, sakoneko erabakia da. Sakoneko erabakia da gaur bozkatzera goazena sakoneko erabakia zen uda aurretik bozkatu genuena. Zergatik esaten dugu hau?
Atzean dagoena benetan gure guztion etorkizuna baldintzatzen duelako norabide batean edo bestean zeren eta gaur hemen eztabaidagai dugun erabakia ez du suposatzen soilik botikak gehixeago edo gutxiago ordaintzea. Ez, haratago doa eta denbora erakusten ari da haratago doala zeren eta lehenengo botiken berrordainketa zen, eta handik denbora gutxira ikusi dugu beste berrordainketa bat etorri dela denbora gutxian. Hurrengoa zein izango da? Zer etorriko zaigu?
Ikusten dugu eta guztiok dakigu bide hau non hasi zen 16/2012ko Dekretuarekin hasi dela. Baina bukatu, non bukatuko dugu? Honek ez dauka amaierarik eta ondoren, zer etorriko zaigu? Eta hemen jokoan dagoena da gizarte eredu bat dago jokoan, estatu sozial bat dago jokoan, gure erabaki gaitasuna dago jokoan.
Argi geratzen ari da erreforma ideologiko, deszentralizatzaile, pribatizatzaile baten eskubide urratzaile baten aurrean gaudela non bakoitzak duen maila ekonomikoaren arabera osasun gutxiago edo gehiago izateko aukera izango duen.
Horretara goaz eta gero eta garbiago geratzen ari da. Ia ez dira hipotesiak, ekintzak dira. Eta printzipio nagusia gure osasun sistema ere oinarritzen zen printzipio nagusia, unibertsaltasuna, ekitatea, kalitatea non geratzen dira? Non geratzen dira? Ahoa betetzen zaigu aldarrikatzeko, baina gero?
Beraz, horren aurrean ezin gara edonola aritu. Egoera zail eta gogorretan erabaki ausartak hartu behar dira baldin eta sinesten baldin badugu Rajoyren eredua ez dela gure eredua. Jaurlaritza honek sinesten du hori? Rajoyren eredua ez dela gure eredua?
Eta gu, EH Bildu, prest dago laguntzeko, erantzukizunez jokatzeko, ausardiaz jokatzeko baina helburu oso argiekin, herritar guztien osasun eskubidea babesteko, Gure sistema babesteko. Gu horretarako prest gaude. Unibertsaltasun eta berdintasun printzipioak babestu eta mantentzeko. Horretarako, saiatu gara behin eta berriro proposamen desberdinak ekartzera, mahai gainean jartzera baina ez dugu arrakasta handiegirik izan. Baina saiatuko gara konbentzitzen eta ez dugu etziko.
Eta pentsatzen dugu gaur hemen planteatzen ari denarekin eta orain arte planteatu denarekin egiten duzuena da kolektibo ahulenak babestea. Gu ez gaude horren kontra. Ondo iruditzen zaigu kolektibo ahulenak babestea baina guretzat ez da nahikoa. Ez da nahikoa erabaki partzial bat delako eta lehen esan dudan bezala, hemen sakonean, beste eztabaida bat dagoelako. Eta gainditua geneukan eztabaidara bueltatzen garelako.
Hau da, Administrazioak eskaini beharreko publikoaren izaera eta kalitatezko izaerara berriro bueltatzen gara. Kolektibo batzuei begirakoa, pobreentzat soilik sistema publikoak ematen dituen zerbitzuena ez? Fondo neoliberal, kontserbadore kortekoa.
Eta eraikitzen ari ginen eskubidetan oinarritutako Ongizate estatua, unibertsaltasunean eta berdintasunean oinarritutakoa, bertan behera geratzen da. Merkel eta Rajoyk garbi daukate. Baina Urkullu eta Lópezen gobernuak argi daukate? Argi daukate zer nahi duten eta norantz goazen?
Eta gainera, planteatzen duzue soilik kolektibo batzuei konpentsatzea eta horrek erakusten du guztiei ere konpentsatu geniezaiekeela eta nolabait neurri hauekin indargabetu genezakeela berrordainketa neurri bidegabea antisoziala. Eta ados ez bazaudete, beti mahai gainean galdera berdina egiten dut. Eta ados ez bazaudete zergatik aplikatzen duzue? Ez dugu ulertzen.
Berrordainketa hau aplikatu baduzue, orain esaten duzue bestea ez duzuela aplikatuko. Zer sinesgarritasun daukate zuen hitzak? Zer sinesgarritasun? Bata bai, bestea ez. Zergatik berrordainketa bati ateak ireki eta beste bati aurre egin? Badu zentzurik? Gure ustez, ez. Baina errealitate gordina da dagoeneko egunerokoan herritar guztiok pairatzen ari garena, eta dagoeneko sufritzen ari gara. 417 botika babes publikotik kanpo horrek suposatzen duenarekin.
Eta ez da hau progresibitate kontu bat. Hemen garbi geratu da zenbat botika geratu diren kanpo eta horrek zenbat suposatzen dien egunerokoan herritarrei. Eta hori dagoeneko, euskal herritarrak, erkidegoko herritarrak sufritzen ari gara. Arreta unibertsalarekin ere bukatu da, urtebeteko errolda eskatzen da, garbi geratu da progresibitate hori dena dela, ez dela benetako progresibitaterik.
Ahazten zitzaidan beste kontu bat. Oraingoan kolektiborik ahulenen defendatzaile sutsuenak bihurtu zarete, normalean klase ertainaren defendatzaile sutsuenak zaretenean. Non geratzen da neurri honekin klase ertaina? Beste galdera bat. Ez duzue uste honek neurri honekin batez ere kaltetuena klase ertaina izango dela?
Beraz, galdera asko badakit behin eta berriro mahai gainean jartzen ari garela baina gure ustez esku artean daukagun erabakia benetan garrantzitsua da eta benetan sinesten badugu neurri honekin ez gaudela ados, neurri hau gure sistemaren kontra doala, neurri hau gure herriaren erabaki gaitasunaren kontra doala ba goazen aurre egitera. Goazen bideak bilatzera.
Kolektibo batzuentzat baldin badaude guztientzat egon daiteke. Botiken berrordainketari ateak ireki, ospitaleko berrordainketari ateak itxi. Zertan gabiltza? Ze eredu da bilatzen duguna?
Guk argi daukagu, eta garbi daukagunez eta herritarren osasun eskubideak defendatu nahi ditugunez, berriro ere eskua luzatzen dizuegu gure herriaren erabakitze eskubidea defendatzeko, gure herritarren eskubideak defendatzeko, gure sistema defendatzeko.
Hainbeste aldarrikatzen dugun kalitatezko sistema hori defendatzeko eta mantentzeko elkarlanerako eskua luzatzen dizkizuegu.
Eskerrik asko.