LAZAROBASTER BADIOLA (EH Bildu, 2013-02-14):
Egun on guztioi.
Azken asteetan izandako euriteek eraginda, Arabako hainbat ibai eta errekek gainezka egin dute. Gainezka egin dute beste behin ere, Arabako hainbat herri eta auzoetan jasan dituzte uholdeen kalteak.
Bideak izorratu dira, eraikinetako beheko solairuetan ura sartu da eta, nola ez, lehen sektorean kalte handiak izan dira.
Nekazaritza soroak urpean geratu dira, lur geruzarik aberatsenak urak eraman ditu, ereindako haziak ito egin dira, eta bildu gabe zegoen uzta urpean geratu da.
Azkeneko asteetan aipatu izan da kaltetutako lursailak 150 hektarea direla, baina berez dezente gehiago ere badira. Beraien kalteen berri emateko EHNE sindikatura deitu duten nekazarien lursailek 350 hektarea osatzen zituzten otsailaren 8an, hori deitzera animatu zirenak kontuan hartuta bakarrik.
Baina goazen honelako kalteak zergatik gertatzen diren aztertzera.
Lehenengo eta behin, euri asko egiten duenean inprobisazioa da nagusi. Partxeoak egiten dira han eta hemen, eta hori onartezina da, onartezina da arazo berdina behin eta berriz errepikatzen denean. Horrek eskuduntza daukaten administrazioek arduragabeki iharduten dutela nabarmen uzten du.
Kalteen zergatien muinera joaten bagara, ezin gara urtegiez ahaztu. Urtegiak husten hasteko gehiegi itxaroten da. Urtegiak gainezka egitear daudela zabaltzen dira ateak. Egun hauetan entzun dugu urtegien kudeaketa optimoa dela. Optimoa bai, baina norentzako? Iberdrolarentzat?
Badakigu Iberdrolarentzat ura dirua dela, negozioa, etekinak eta badakigu, baita ere, urtegien ateak noiz zabaldu edo noiz ez erabakitzen den lekuetan Iberdrola dagoela, baina hor ez daude uholdeak sofritzen dituzten udal herriak edo lehen sektoreko ordezkariak, eta erabaki garrantzitsu asko, gainera, hemendik urruti hartzen dira. Urruti eta gaizki.
EH Bilduren iritziz, hiru norabidetan egin behar da lan. Bat, egun ditugun uholdeak sortarazitako kalteei erantzuteko, bitarteko ekonomikoak bideratzea. Bi, aurrera begira prebentzioa lantzea. Eta hiru, egunen batetan zorigaiztoko hondamendiren bat gertatuko balitz, momentu horretarako bitarteko ekonomikoak prest edukitzea.
Joan zen astelehenean, Arabako Batzar Nagusietan uholdeen inguruan aho batez onartutako zuzenketarekin bat egiten dugu. Lehenengo eta behin, aho batez onartua izan zelako eta, bigarrenez, guretzako garrantzitsuak diren hiru norabideetan urratsak ematea planteatzen delako: Kalte ordainak martxan jarri, prebentziorako partehartzea zabaldu eta hondamendietarako funtsa sortu.
Beharrezkoa da azpiegituretan eta lehen sektorean izandako kalteei buelta ematen laguntzeko kaltetuei dirulaguntzak bideratzea. Ezin gara ahaztu lehen sektoreak aspaldidanik daraman gainbeherarekin, honelako gertakariek sektorea gehiago itotzen besterik ez dute laguntzen.
Baina laguntzetatik harago, nekazariek prebentzioa behar dute honelakoak ez errepikatzeko. Krisi mailak ondo daude, baina lan eta koordinazio hori modu iraunkorrean ere behar da aurretik, prebentzioa oinarri hartuta.
Eta Zadorra mailan, beharrezkoa da kaltetutako udal herri eta lehen sektorearen partehartzea, denen artean modu zabalean prebentzioan sakontzeko.
2008ko Nekazaritza eta Elikagaigintza Legea da nekazaritzaren bizkar-hezurra, baina lege horretan oraindik ere artikulu asko garatu gabe daude eta hori izango da legebiltzar honen zereginetako bat legealdi honetan.
Orain lehentasuna emango diogu hondamendietarako funtsaren kudeaketa sistema erreglamendu bidez garatzeari, bazen garaia. Zentzu honetan, zalantza sortu digu oraingo uholdeen ondorioz kalteak eragindako zonaldeak hondamendi gune izendatzeak, oraindik sortu gabe dagoen funts batean oinarritzen baita izendapen hori eta bere operatibitatea zalantzazkoa izan daiteke...
...sortu gabe dagoen funts batean oinarritzen baita izendapen hori eta bere operatibitatea zalantzazkoa izan daiteke.
Eta amaitzeko, dagoeneko instituzioek ez daukate aitzakietarako tarterik. Egiteko ordua da, egitekoa eta ongi gainera. Herritarren parte hartzeak lagunduko du bide egiten eta noski, ez dugu guri buruzko erabakiak beste batzuek gugandik urrun hartzerik nahi. Erabakiak hemen nahi ditugu: Euskal Herrian.
Eskerrik asko.