BLANCO DE ANGULO (EH Bildu, 2013-11-21):
Bai, mila esker mahaiburu andrea. Arratsalde on guztioi.
Pertsona gorrek eta gor-itsuek eskubide guztiak bermatuta eduki beharko lituzkete euren bizitzaren esparru, arlo eta momentu guztietan inolako dudarik gabe. Baina gauza bat da teoria eta beste bat praktika eta zoritxarrez, pertsona gorrek eta gor-itsuek gaur egun oraindik behar izaten duten hainbat oztopo euren irisgarritasuna ziurtatzeko.
Integrazio falta hori egunerokotasuneko hainbat arlotan geratzen da, osasun arloan esaterako. Ez dago bermatuta legeak agindutako arreta pertsonalizatua. Horregatik, gabezia hori konpontzeko EH Bilduk legez besteko proposamena aurkeztu du zeinu hizkuntzako, interprete eta pertsona gor-itsuen gidari interprete zerbitzua eguneko edozein momentutan (24 ordutan( ziurtatzeko.
Lan esparruan ez da legedia betetzen. 50 langiletik gorako enpresetan plantillaren % 2ra erreserbaturik dago (legearen arabera( aniztasun funtzionala duten langileentzat. Eta Administrazio Publikoan portzentajea % 3ra igotzen da. Hala ere, denok dakigu baldintza horiek ez direla betetzen eta Administrazioak ez dituela legeak betearazteko behar diren neurriak hartzen. Ez da kontrolatzen legea betetzen den ala ez. Inspekzioa ez da horretan sartzen eta azkenean gizarte klausulak ez dira betetzen.
Arazo horri ere heldu behar diogu hemendik eta horretarako urgentziazko legez besteko proposamen bat erroldatu dugu. Eta zergatik nabarmendu dugu hori guztia? Adierazi nahi dugulako legeak eta araudiak egon badaudela, arazoa ez dela hori. Arazoa dela legedia ez dela betetzen.
Adibidez. Irisgarritasuna sustatzeko 20/1987 Legeak zein hizkuntza aipatzen du espresuki. Komunikazio zailtasunak dituzten pertsonen irisgarritasuna bermatze aldera eta eginkizun argia ematen die Administrazio Publikoei komunikazio sistemetan gorren eta gor-itsuen irisgarritasuna bermatzea besteak beste. Hor ere, urrats asko eman behar ditugu oraindik, telebistako azpitituluak esaterako.
Gizarte Zerbitzuen Legeak pertsona guztiei aitortzen die zerbitzua jasotzeko eskubidea inolako diskriminazio barik. Teoria da, praktikan diskriminazioa egon badagoelako.
Eskola Publikoaren Legeak ere behar bereziak dituzten ikasleak aintzat hartzen ditu eta hezkuntzan aurrerapauso handiak eman badira ere, irakaskuntza (…) badago zer hobetu.
Beraz, errepikatzen dut: Pertsona gorren eta gor-itsuen arazoa ez da legerik ez egotea, baizik eta dauden legeak ez direla betearazten. Administrazioak badu ardura eta betebeharra aniztasun funtzionaleko pertsonen eskubideak bermatzeko, baita gorrek eta gor-itsuenak ere.
...pertsonen eskubideak bermatzeko, baita gorrek eta gorritsuenak ere. Eta arlo honetan dauden legeak eta araudiak beteko balira, izugarrizko aurrerapausoa emango genuke.
Laburbilduz, guk pertsona horien eskubide guztiak bermatzeko lan egiteko prest gaude eta beti egon gara. Komunikazio irizgarritasuna bermatzeko era bai, bai gizonena bai emakumeena, eta horretarako zeinu hizkuntza bera aztertu behar genuke, hizkuntza diskriminatzailea ez izateko.
Agerikoa da, beraz, arlo honetan administrazio publikoak hainbat kontu dituela hobetzeko, urgentziaz da beste lege bat egitea. Lehenik eta behik exigitu behar duguna gaur egun indarrean dagoen legedia betetzea eta betearaztea.
Eta bigarrenik, aztertu dezagun zein den egoera eta zeintzuk diren benetako urgentziak gorrekin eta gorritsuekin eta haiekin lan egiten duten elkarteekin, haiek direlako beste edonork baino hobeto dakitenak zeintzuk diren pertsona horien beharrak eta eskaerak.
Eskerrik asko.