IPIÑAZAR MIRANDA (EAJ, 2019-11-28):
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Sailburu eta legebiltzarkideok, egun on denoi.
Gaurkoan ere indarkeria matxistaren inguruko gai batekin gatoz, kasu honetan mozio bezala aurkeztua. Interbentzio hau beste tonu batean hastea gustatuko litzaidake, baina, zoritxarrez, dakigun moduan, astelehenean ospatu genuen Emakumeen Aurkako Indarkeriaren Kontrako egunean, egun berezi horretan, espainiar Estatuko 52. emakume eraila ezagutu genuen. Arrazoi gehiago gaur egun dakargun gai honi dagokion garrantzia emateko.
Aste honetan eduki dugun Giza Eskubideen eta Berdintasun Batzordean, bertan eduki genuen gonbidatu batek esaldi bat esan zuen, eta, bueno, esaldi hori gelditu zait eta hona ekarri nahiko nuke. Batzorde horretan egon ginenok badakigu gonbidatu horrek beste kontestu batean kokatzen zuela esaldia, baina gure gaira zuzentzen badugu, estrapolatzen badugu, zeresan handia eduki dezake eta erreflexiorako puntu gerta daiteke ere bai. Berak esaldi hau esaten zuen: "Lo común se han vuelto extraordinario y lo extraordinario se ha vuelto común. Lo que debería ser común, es decir, el respeto hacia todas, el reprobar todo tipo de violencia contra las mujeres por parte de toda la sociedad, desgraciadamente, se ha vuelto extraordinario por una de las partes. Es por ello que desde las instituciones, también desde los distintos agentes, asociaciones y, en definitiva, por parte de toda la sociedad, debemos combatir este tipo de acciones de vulneración de derechos humanos que recaen sobre las mujeres solo por el mero hecho de serlo, protegiéndolas y preservando su memoria y reconocimiento".
Pasa den asteko kontroleko osoko bilkuran aipatzen genuen moduan, indarkeria matxista gizartearen kezka nagusienetako bat bihurtu da. Ezin dugu ahaztu, esan dudan moduan, giza eskubideen urraketa baten aurrean gaudela, bereziki babestu behar ditugun eskubideen urraketa; eta, are gehiago, emakumeak emakume izateagatik bakarrik jasaten duten indarkeria oro. Emakumeen aurkako indarkeri hau desagerrarazteko daukagun borroka honetan, biktima hauen errekonozimenduan, memorian eta erreparazioan lanean jarraitu behar dugu, betiere beraien integritatea babestuz eta berbiktimizazioa saihestuz.
Elkarrekin Podemosek aurkeztutako mozioaren justifikaziotik abiatuta, hainbat dira adostasunera eramaten gaituzten baieztapenak. Gure ahalegin guztiak jarri behar ditugu biktima hauek babesteko, beraien artapenean laguntzeko eta beraiekin gaudela sentitu dezaten erakusteko; laburbilduz, beraien memoria babesteko eta indartzeko.
Justifikazio horretan, eta Arana andreak esan duen moduan, baieztatzen den moduan, aurrerapen handiak egin dira indarkeria matxista eskubideen bulnerazio baten moduan onartzeko, batez ere Eusko Jaurlaritzaren aldetik. Egia da oraindik lan asko dugula aurretik, eta, aurreko asteko kontroleko osoko bilkuran Urkullu lehendakariak esan zuen moduan, ez gara konformatzen. Horregatik, gure erdibidekoaren funts garrantzitsuena emakumeen aurkako indarkeria matxisten biktimak era egokian babesteko lanean jarraitzea da, beraien memoria, errekonozimendua eta erreparazioa beti kontuan izanda. Rojo andreak esan duen moduan, indarkeria matxistengan egiten den interbentzioak erreparazio printzipioa bere fase guztietan barneratu behar du, araudi eta kanpo gomendio guztiek aipatzen duten moduan.
Zentzu honetan, Eusko Jaurlaritzak interbentzio, prebentzio, antzemate, arreta, babes, koordinazio eta justiziaren alderdi guztietan bere konpromisoa baieztatu du. Horri helduz, Emakume eta Gizonen Arteko Berdintasunaren VII. Planean, Eusko Jaurlaritzak lehenengo sartu du min horren erreparazioa; konkretuki, emakumeek indarkeria egoeratik ihes egiteko jasandako min horren erreparazio indibiduala bermatzeko helburu estrategikoa, baita erreparazio kolektiborako eskubidea ere, beti  - esan dudan moduan -  berbiktimizazioa saihestuz. Eta hortik jarraitu behar dugu.
Aipatutako plan honen beste helburuetako bat emakumeen aurkako...
... beti, esan dudan moduan, berbiktimizazioa saihestuz, eta hortik jarraitu behar dugu.
Aipatutako plan honen beste helburuetako bat emakumeen aurkako indarkeriaren errefusatzea adierazten duten ekintza publikoak areagotzea da, biktima hauei ahotsa emanez, egoeraren errealitatearen zabalpena ziurtatuz eta bizitakoaren gizarte errekonozimendua bermatuz. Hori guztia kontutan edukita, Elkarrekin Podemos eta Euskal Sozialistekin egindako erdibidekoa onartuko dugu.
Aldez aurretik, eskerrak eman nahi dizkiot, batez ere, Arana andreari eta baita akordio hau bilatzeko lanean egon garen guztiori, denon arteko erdibidekoa lortu ahal izateko.
Oso akordio garrantzitsua eta zabala dela uste dugu, batez ere, erdigunean jartzen dugulako indarkeria matxistaren biktima izan diren emakumeenganako errespetua eta babesa, eta bi desberdinak lantzeko aukera zabaltzen delako.
Erdibideko honen lehenengo puntuan argi uzten dugu indarkeria matxisten biktimen errekonozimendua onartzen dugula, eurek babesteko memoria kolektiboa eta historikoa bultzatuz eta beraien errealitatea plazaratzeko ekintzak bultzatuz, orain arte egiten den moduan eta aipatutako emakume eta gizonezkoen arteko berdintasunerako zazpigarren planean barneratzen denaren ildotik, ekintza instituzionalekin, adibidez. Errekonozimendu honetarako biktima izan diren emakume guztiak baita feminismoan dirauten agentea kontuan izan behar ditugu, Euskadin bizi izan diren esperientzien garapena barneratuz.
Honetaz gain, kontzientzia sortzeko beharrezkoak diren material ezberdinen elaborazioan lanean jarraitzea indartzen dugu, indarkeria matxisten biktimen kontsiderazio eta errekonozimenduak, gizartean, legeetan eta komunikabideetan nolako garapena eduki duten aztertuz. Eta, aurretik aipatu dudan zazpigarren planean adierazten den moduan, biktimei ahotsa eman behar zaielako errealitate hori plazaratzeko.
Hirugarren alderdi batean Beldur Barik proiektua aipatzen dugu. Proiektu honek hamar urte bete ditu jada eta oso garrantzitsua bihurtu da gazteen artean estereotipoak apurtzeko, baita beraien harremanetan indarkeria matxistaren zantzuak detektatu ahal izateko. Instituzioek eta gizarte eragile ezberdinek oso positiboki baloratzen dute proiektu hau. Horregatik, barneratu nahi izan dugu erdibideko honetan.
Proiektu honen bitartez indarkeria matxistaren biktimen testigantzak, baita gaian adituak diren eragileak kontuan izanda, materiala sortzeko bideak aztertzea indartzen dugu, gazteekin erabili ahal izateko eta beraien artean kontzientzia hori sortzeko. Oso garrantzitsua dela uste dugulako gazteen artean genero perspektiba barneratzen duen hezkidetza indartzea. Gure ustez, indarkeria matxistaren oinarrian emakume eta gizonezkoen arteko berdintasun eza dagoelako. Eta horretan eragin behar dugulako, baita ondorioz, memoria eta errekonozimendua bermatzeko ere.
Azkeneko puntuari dagokionez, Garrido andreak esan duen moduan, emakume eta gizonezkoen arteko otsailaren 18ko 4/2005 legearen aldaketa, Legebiltzar honetara igotzearena, hainbat aldiz planteatutakoa da, eta beti onartu izan dugu. Baina, argi geratu behar da legearen aldaketa honek, edozein legeren aldaketa bezala, bere prozedura legislatiboa daukala eta, momentu honetan, aldaketa hori prozedura horretan dagoela. Beraz, prozedura horretan tokatzen zaigun fasean etorri behako da eta Eusko Jaurlaritza horretan dabil.
Horregatik guztiagatik, aipatu dudan moduan, erdibideko honi baiezkoa emango diogu, indarkeria matxista pairatu duten emakume guztien babeserako eta beraien memoria, errekonozimendua eta artapena babesteko lanean jarraitu behar dugulako.
Besterik ez, eskerrik asko.