OGASUN ETA FINANTZAKO SAILBURUAK (Gatzagaetxebarria Bastida) (EAJ, 2014-10-03):
Eskerrik asko legebiltzarburu andrea.
Prieto jauna, egin duzun interpelazioaren arabera testuinguruan ados egon ahal gara. Erantzukizuna Gobernuarena oposizioarena baino handiagoa da, noski. Baina Gobernu honek politika dauka baina politika egiten dugu egoera eta atzeraldi ekonomiko larri batetan. Hau da, zer da gertatzen dena? Larrialdi ekonomiko handi batetan eta sakon batetan, baina gizarte eskaerak eta gizarte beharrak gehiago dira, ez da gauza erraza hori ondo orekatzea. Creciente demanda de servicios y menos recursos en relación con los años 11, 12, etcétera, etcétera.
Testuinguru horretan esan duzu, "beno, aurrikuspenak nola ikusten duzue zuek?" Bueno, gure aurrikuspenak eta kontuan aztertzen baduzu 2014rako aurrekontua, si usted analiza el cuadro macroeconómico del ejercicio 2014, ¿se acuerda usted de la previsión del Gobierno? Era lo contrario, era prudente. Pensamos que la economía vasca iba a ir bien, era una caída del empleo del 0,5 y un crecimiento del producto interior bruto en términos reales inferior, un poco inferior al 1 %.
Actualizamos el cuadro macroeconómico, ¿con qué? ¿Para qué? Directrices económicas y señalamiento de políticas esenciales a desarrollar en el presupuesto del año 2015.
¿Se acuerda usted de lo que decía en las directrices? Ahí hay una contradicción en ese discurso, parece como que hay ambivalencia, no, no, crecimiento del 1 %. ¿Y qué decíamos del empleo? Pues ahí le tengo que corregir, el año 2014 no se creará empleo.
Ese mismo escenario es el que hoy se mantiene y que yo tuve una intervención pública la semana pasada y que ahora irá a los presupuestos de la Comunidad Autónoma, que estamos en este momento pues elaborando los presupuestos y tienen que ir unas previsiones al Consejo Vasco de Finanzas.
Y cuando nosotros decimos, guk esaten dugunean "enplegu netorik ez da sortuko", nola neurtzen da hori? Enplegua lortzen dugu jardunaldi osorako eta urtez batez-bestekoa eta ez nabil beste batzuek erabiltzen duten irizpideekin. Eta zergatik ez duzu erabiltzen beste irizpiderik? Ze kontu ekonomikoan, ekonomian, sakontasunez eta seriotasunez horrela neurtzen delako Europako kontu ekonomikoetan enpleguaren sorrera. Jardunaldi oso eta urtez batez-besteko.
Eta gaur esaten dut maiatzean esaten genuen berdina eta orain dela sei egun esaten genuen berdina eta lehendakariak aurreko astean esaten zuen gauza berdina, 2014an neurketa ofizial honekin ez dugu enplegurik sortzen. 2015erako aurrikuspenak hobeagoak dira. Baina beste datu bat.
Si usted analiza las cuentas económicas del segundo trimestre de la economía vasca –es una dato muy importante que a este se le ha olvidado– y analícelo usted con el cuadro macroeconómico del mes de mayo, las directrices.
¿Y qué ve usted ahí? Un dato espantoso. Que nosotros teníamos una previsión para el segundo trimestre de la economía vasca de que se seguía destruyendo empleo en ese trimestre.
¿Y qué ha ocurrido? Me imagino que usted lo tiene que saber porque las cuentas económicas se hicieron públicas hace nueve días. ¿Qué ha ocurrido? Que ha dado un crecimiento de empleo mínimo, muy mínimo.
En fin, no vamos a poner énfasis en eso de un cero uno. Es mejor eso que lo contrario, en eso coincido con usted. Que no hacer un discurso eufórico, un discurso que no tiene un fin ni juicio. Un soporte en la economía real. Y eso quiere decir que hay una parte del año donde efectivamente se esta todavía destruyendo empleo.
Pero hay una parte del año y ya no es una previsión o una afirmación mía, es estadística oficial con cuentas económicas de que el segundo trimestre del año 2014 se ha (...). Pero en el conjunto del año como arrastramos un período importantísimo de destrucción de empleo medido como hay que medir en cuentas económicas. Ya sé que hay otros agentes que utilizan otros parámetros, pero mientras yo sea el responsable del diseño de las cuentas económicas y de la medición, ésta va a ser la posición oficial del Gobierno. El empleo se mide en cuentas económicas. En cuentas económicas el año va a terminar en esta situación.
Bien, ¿a eso qué se le añade? Tenemos un contexto económico en el que en el mes de agosto han pasado cosas importantes.
Gauza garrantzitsuak gertatu dira. Frantzia negatiboan dago, Italia ere. Ez! Frantzia estankatuta dago baina Italia errezesioan eta Frantziak eta Alemaniak beherakada eduki dute eta hori gure ehun ekonomikoan garrantzia handia dauka.
Ze guk ekoizten dugun gure ondasun eta zerbitzuetatik kopuru handi bat, baina oso handia, Europar Batasuna da. Eta Europar Batasunaren barruan nora doa? Frantziara? Lehenengo Alemaniara, gero Frantziara, gero Erresuma Batura eta gero Italiara. Horrek eragina dauka.
Baina horrekin lotuta ere beste adierazle bat dago zuhurrak izateko. Zer ari da gertatzen geopolitika ekonomikoan? Rusiaren arazoa Ukraniarekin eta Europar Batasunarekin oso garrantzitsua da. Ikusten dugu zer gertatzen ari den Espainiako merkatuetan lehen sektoreko merkatuetan edo energian zer eragin eduki ahal duen.
Eta ikusten baduzu hirugarren ekonomiako estatuak zelako hazkundea eduki duten, hazkunde horren desazelerazioa gertatzen ari da ere aurrerapen bidean doazen ekonomiak.
Estimulu horrek eragina dauka, deflazioaren eragina. Gu ez gaude deflazioan, baina inflazio txikia daukagu. Europako ekonomi politikako % 2tuk urrun. Inflazio gehiegi txarra da baina inflazio gutxiegi ere eta negatiboa ere txarra da.
Balore nominala kentzen diolako hiritargo guztien ahalmenari eta bere ordaintzeko ahalmenari. Eta zorpetzean daudenak eta familia asko daude zorpetzean, baliokide hori mantendu egiten naiz (...) baina bere ahalmena jaitsi. Eragina dauka horrek ere.
Baina enpleguan joera hau da eta horren aurrean esaten duzu: Zer? Horren aurrean Gobernuak gobernatzen du. Dauka ekimena eta dauka ekimen garrantzitsu bat, estrategia bat. Zein da estrategia hori? Euskal Ekonomia suspertzeko eta enplegua sortzeko programa edo markoa.
Bi esparru handirekin. Alde batetik ekonomia susperraldirako estrategia horrek dauka nazioarteratzean, industralizazioan, berrikuntzan eta ikerketan eta inbertsioan –erdaraz esaten dena 4i, euskaraz ez da berdin hitzak ezberdinak direlako–.
Esparru horiek, martxan daukagu estrategia bai industrializazioan, nazioarteratzean, inbertsioan egin dugun aldundiekin akordioak eta hemendik hile gutxietara edukiko dugun teknologian eta ikerketarako plana.
Eta beste esparru handian edo beste zutabe handian zer daukagu?...
...aldundiekin akordioak eta hemendik hile gutxitara edukiko dugun Teknologia eta Ikerketarako Plana.
Eta beste esparru handian edo beste zutabean handian zer daukagu? Enplegu Plana 2014-2016 urtean 774 milioiko aurreikuspena. Eta zer esparrutan jokatzeko? Gazte arloan dagoen enplegu ezaren susperrerako, gizarte eta lan prestakuntzarako, bai langabetuena eta bai prestakuntza iraunkorra. Eta gero, enpresa txiki eta ertainen ekintzaileen sustapena egiteko. Eta horretan ari gara.
Baina horrekin lotuta, beste gauza bat dago garrantzitsua. Zuk aipatu duzu moneta politika. Moneta politika bera garrantzi handia dauka ekonomi politikan. Eta une honetan zer ari da gertatzen merkatuan? Likidetza asko dago baina bermeak faltatzen dira, herri-ekimenak ekonomia ekimenak sortzeko. Eta horretarako ere ipinita daukagu neurri batzuk, edozein enpresa txiki edo ertain edo profesional edo autonomo euskaldun, nahi dutenak edo hiritargoak bere beharretarako mailegu txikia dauka. Bere zirkulanterako funtzionatzeko. Eta noren bermearekin? Jaurlaritzaren bermeekin.
Klaro, finantza erakundeek likidetza daukate baina eskatzen dute bermeak. Eta zergatik eskatzen dute bermeak? Bermeak eskatzen dute finantza gobernantza aldatu denetik, zenbat eta mailegu gehiago eman, baldintza finantziero berriak, banketxe eta erakunde finantzieroei eskatzen dietelako kapitala probisionatzea.
Eta orduan, gu etorri gara hori ekiditeko guk bermatzen dugulako eta gure gain hartzen dugulako politika horren arabera, horren erantzukizuna edo mailegu horren hutsunea edo gabezia suertatzen denerako. Horixe da beste politika: Aipatu dizudan hiru esparru horiek eta gero finantza aldetik horrela jokatu.
Bigarren txandan sakondu ahal dugu gehiago gai honetaz.