ZORRILLA IBAÑEZ (EAJ, 2013-12-19):
Sí, gracias, señora presidenta. Señor lehendakari, señoras consejeras.
Joan den maiatzaren 23an Legebiltzar honek erdibideko zuzenketa bat onetsi zuen Talde Popularrak, Talde Sozialistak, Talde Mistoak eta Euzko Abertzaleak taldeak sinatuta, eta, zuzenketa hartan, labur esanda, Jaurlaritzari eta Bizkaiko Foru Aldundiari lehenik eta behin eskatzen zitzaien behar zen finantzaketa berma zezaten metroaren 3. linea (Etxebarri  -  Matiko) 2016a amaitu baino lehen inauguratu ahal izateko; izan ere, proposamenaren egile guztiek argi ikusten genuen orduan apustu estrategikoa zela etorkizunari begira; hala, Alderdi Sozialistak ere babesa eman zion ekimenari, izatez, Euzko Alderdi Jeltzalearen eta Alderdi Sozialistaren arteko aurrekontu-akordioak aintzat hartua baitzuen.
Bigarrenik, eskatu zen defizit publikoa zuzentzeko epea luzatzeagatik eskuratutako aparteko baliabide publikoen zati bat Bilboko metroaren 3. linea egiteko aurreikusitako aurrekontu-sailera bideratzea, eta hori ere bete egin da erakundeen arteko planaren barruan, Eusko Jaurlaritzak eta Bizkaiko Foru Aldundiak ekonomia suspertzeko hitzartutako funtsaren bidez, hain zuzen.
Hirugarrenik, egin beharreko lanak amaitzeko beste hitzarmen bat sinatzea eskatzen zitzaien Eusko Jaurlaritzari eta Foru Aldundiari, betiere aurreikusitako lanetan trabarik eragin gabe eta, sailburu andreak zioen moduan, 2008ko azaroan sinatutako hitzarmenari jarraipena eta finantziazio-bermea emanda, agortua baitzuen aurrekontua.
Azkenik, Eusko Jaurlaritzari eta Foru Aldundiari eskatzen zitzaien obrek auzotarrei eragiten zizkieten trabak eta eragozpenak leuntzeko neurriak har zitezen, eta, une horretan aditzera eman zenez, dagoeneko hartzen hasiak ziren neurriak.
Arestian esan bezala, Legebiltzarreko talde guztiek egin zuten erdibideko zuzenketa horren alde, EH Bilduk izan ezik, zeinak kontrako botoa eman baitzuen. Eta, orain, zuzenketa horren 3. puntuari dagokion hitzarmena sinatzear dela eta kontuan hartuta horri esker 1. puntua ere betetzeko moduan izango garela eta, are garrantzitsuago dena, horrek Bilboko metroaren 3. linea  - Etxebarri eta Matiko bitartekoa -  2016.a amaitu aurretik abian izateko bide emango duela, hara non ekin dion EH Bilduk Legebiltzarraren aginduaren kontra egiteari, maiatzaren 23ko osoko bilkuran erdibidera ekarritako zuzenketaren aurka bozkatu zuenean hartu zuen jarrera berbera hartuta eta orduan hitzartutakoa betetzeko oztopoak jarriz.
Orduko hartan, zenbait argudiobide erabili zituzten zuzenketa ez sinatzeko aitzakiatzat: obrak ezin zirela egin "ez edozein preziotan, ez edonola", desfasea zegoela aurrekontuan, ez zeudela ados diru publikoa kudeatzeko eredu horrekin, porlanaren aldeko apustua omen zela eta obrek trabak eragiten zizkietela auzokoei. Eta, gai hau, itxura denez, kapituluka doanez, Legebiltzar honetan gerora  - urri-azaroetako bilkuretan -  jorratu izan diren lan-arloko auziak argudiatzen dituzte oraingoan hitzarmena ez sinatzeko aitzakiatzat, nahiz eta maiatzaren 23ko hartan gaiaren funtsa landu genuenean halakorik aipatu ere ez egin, ordurako jada  - otsailetik, zehazki -  Estatuko Gobernuak kaleratua zuen arren lan-erreformaren legearen nondik norakoak zehazten zituen dekretua.
Zure hitzek besterik esan arren, gertaerei so, badirudi Jaurlaritzaren lana oztopatzea dela zuen jardunbide eta jarrera horien xede bakarra.
Horrenbestez, Gobernu Kontseiluak azaroaren 26an onetsitako hitzarmenaren bidez, Legebiltzarrak joan den maiatzaren 23an emandako agindua bete nahi da. Ikusten dugu, bestalde, EH Bilduk orduko hartan ez zionez babesik eman, bada... Argi eta garbi esaten dute-eta aurkakotza-idazkian! Hauxe diote: "Eskatzen du aurkeztutzat jo dadin Bilboko metroaren obrak eraikitzen eta finantzatzen jarraitzeko hitzarmenaren aurka egiteko proposamena", funtsean horixe baita helburua: Bilboko metroaren obrak hitzartutako epeen barruan egiteko eta amaitzeko prozesuari aurka egitea.
Izan ere, sailburuak esaten zuen moduan, 2008ko hitzarmena agortu ostean aurtengo martxoaren 21ean sinatutako behin-behineko hitzarmenenean adierazten zenez, segurtasun juridikoko arrazoiak tarteko, beste hitzarmen bat sinatu beharra zegoen 2013ko irailaren 15a baino lehen, zeren eta bestela, 2013ko irailaren 15a baino lehen hitzarmenik sinatu ezean, 2013ko abenduaren 31ra arte luzatuko bailirateke orain arte zehaztutako irizpideak. Aurki dugu abenduaren 31; ondorioz, hitzarmena onartzen eta sinatzen ez bada, nekez bete ahal izango da Legebiltzarraren agindua.
Ikuspegi politikotik egindako balioespen hori gorabehera, hitzarmen hau, hitzarmenak berak dionez, 2008ko hitzarmenaren jarraipena da, betiere, noski, haren edukia denbora-tarte honetan arauetan izan diren aldaketetara egokituta; era berean, hitzarmen honek aukera eman du aldeek egoki irizten dieten alderdiak ere aintzakotzat hartzeko, betiere indarrean dagoen legedia urratzen ez duten heinean; hitzarmen honetan, gainera, erakunde batek baino gehiagok parte hartzen dute, eta, beraz, erabakiak ezin ditu hartu alde bakar batek bere kabuz, batik bat berriro ere iraganeko garaietara ez atzera egiteko, joan den maiatzaren 23an esan genuen bezala.
Beste alde batetik, kontu egin behar da ETS-Euskal Trenbide Sarea erakunde publikoa dela  - eta gogoan izan, bide batez, 2008ko hitzarmenaren arabera haren betebeharra zela zegokion gobernu-sailak onartutako obrak egiteko eta proiektuak garatzeko kontratazio-, zuzendaritza- eta ikuskapen-lanak betetzea -  eta, Eusko Jaurlaritzak sortutako izaera pribatuko erakunde publikoa izanik eta esleitze-ahalmena duenez, bete egingo duela, ezin bestela, arlo guztietan  - dela lan-arloan, dela gizarte-arloan, dela ingurumenarenean -  indarrean dagoen araudia.
Areago, sailburuak zioenez  - ez dut, beraz, errepikatuko -  ETSren baldintza-agiri guztietan horren gaineko klausula bat dago  - esan bezala, Jaurlaritza sozialistarekin egindako lau obra horietan erakunde horrekin izapidetutako baldintza-agirietan ardatz hartutako klausula bera eta hemendik aurrerako baldintza-agirietan ere jasoko dena - .
Gainera, Eusko Jaurlaritza bera ere zuzenean arduratzen da lan-arloko legezkotasuna betetzen dela bermatzeaz, Enplegu eta Gizarte Politiken Sailaren bidez.
Horrenbestez, gure ustez, Jaurlaritzak behar beste baliabide ditu kontratuetan bere ardurapeko obrak egiten edo zerbitzuak ematen diharduten langileen lan-baldintzak duinak direla bermatzeko  - bai segurtasunari dagokionez, bai lan-osasunari dagokionez -  eta laneko arriskuei ere aurrea hartzen zaiela zaintzeko. Hor dago, halaber, ekainaren 2ko 6/2008 Ebazpena, gizarte- eta ingurumen-irizpideak eta bestelako politika publikoak aintzakotzat har daitezen Euskal Autonomia Erkidegoaren Administrazioan eta haren sektore publikoan, indarrean jada, beraz, aurreko Eusko Jaurlaritzaren esleipenetan.
Era berean, Bizkaiko Foru Aldundiak ere zenbait neurri onartu berri ditu, kontratazio publikoari begira behinik behin lan-erreformaren eragin kaltegarriak leuntzeko.
EH Bilduk gaur egindako proposamenean, berriz, Gipuzkoako Foru Aldundian abian jarritako bidea aldarrikatzen da, aditzera emanda bide hori dela egokiena eta, beraz, obra publiko guztietan eta administrazio guztietan ezarri beharrekoa; alabaina, sailburu andreak azaldu duen moduan, zenbait argudiobidek guztiz kontrakoa esaten dute: alegia, proposamen hori ez dela juridikoki segurua, foru arau horri errekurtsoak jarri baitzaizkio ohiko justizia-auzitegietan, bi aldetatik, gainera: Lehiaren Euskal Agintaritzak, batetik, eta, Estatuaren Abokatutzak, bestetik.
Hortaz, segurtasun juridikoagatik, baldintza-agirietan administrazio-kontratazioa auzipetuta edukitzera eraman gaitzakeen klausularik gehitzeko asmorik ez dugu, horrek kalte nabarmena eragin baitiezaieke bai langileei bai obra horien eraginpean dauden herritarrei.
Gu ez gara arituko izan ditzakegun kontratugileei ziurgabetasuna eragiten, are gutxiago kontuan izanda besteak beste nolako segurtasun-gabezia eragin dezakeen horrek berriro ere Txurdinaga, Otxarkoaga, Zurbaranbarri eta Uribarriko auzokideen artean; lasaitasuna helarazi nahi diegu guk, eta, beraz, ezetz esango diogu EH Bilduk bultzatu nahi duen aurkako jarrera horri, eta argi adierazi nahi dugu, halaber, sinatuko den hitzarmenaren bidez 2016a amaitu aurretik abian eduki ahal izango dugula metroaren linea berria. Llanos andreak maiatzaren 23ko bilkuran esandako hitzak gogora ekarriz "seriotasunez, erantzukizunez eta zorroztasunez".
Amaitzeko, eskerrak eman nahi dizkiet bai Talde Popularrari, bai UPyDri, jarrera serio, arduratsu eta koherentea izateagatik.
Nada más. Muchas gracias.