URIZAR KARETXE (EH Bildu, 2016-02-18):
Mila esker mahaiburu anderea.
Egia da Pastor jaunak esaten zuen hona etorri eta gauza batzuk ikusten zituela ez zituenak ulertzen, eta guk ere ez dugu ulertzen. Ez dugu ulertzen nola eztabaida honetan estatus berriaren eztabaida bat dagoen bakoitzean, erabakitzeko eskubidearen aipamen soila hartzen den bakoitzean, PPren aldetik erasotzat hartzen duzue.
Euskal Herriak dituen eskubideak aipatu eta zuen erantzuna ukazioa da eskubideei eta baita ukazioa herri izateari ere. Eskubideen gauzapena euskal herritarren gehiengoaren borondatean oinarrituko dela esan, demokrazian esan, gehiengoak erabakita izango dela esan, eta gizartearen borondatea hutsaren hurrengoa dela zuen erantzuna.
Demokrazian oinarritutako zilegitasunari indarrean oinarritutako legaltasuna kontrajartzen duzue egunero PPren aldetik.
Llanos andrea, aurkeztutako mozioan Konstituzioaren 8. artikulua sartzea falta zitzaizun. Edo agian argiagoa izateko, lehendabiziko puntuan bertan, ejertzitoa esplizituki agertu zedila horrela argiago ulertuko genukeelako zertaz ari garen.
Beldurrak jota zaudete. Beldurrak. Beldurrak demokrazia hori. Herri honek erabakiko dionari beldurra ere, eta beldur horren ondorioz mehatxua eta indarra erabiltzeko aukera mahai gaineratzen diguzue behin eta berriz.
Seguru aski ez zarete konturatuko baina mozioaren hizkuntza konfrontazio hizkuntza da, goitik behera. Obligazioa, defentsa, batera ezintasuna, eraso bat pairatzen ibiliko bazinaten bezala bizi duzue eta benetan, demokrazia besterik ez da.
Legedia jartzen diguzue aurrean eta egia da, legediaren oinarri bezala Konstituzio sakralizatu hori hor dago eta Konstituzio horrek ez du onartzen Espainiarra ez den beste subirautzarik. Baina argi esan dezagun, 40 urtetako frankismoaren ostean, erregimen horrek, bizirik zirauen erregimen horrek, edota inoiz baino frankistagoa zen ejerzito hark onartzea, onargarria zen, onartuko zutela horrelako aldaketarik pentsatzeko modukoa zen? Edo zientzia fikzioa zen?
Espainiar ezkerrak, monarkia eta bandera gorri-horia onartu behar izan zituen. Beraz, horretara behartuta ikusi bazuten beraien burua, espainiar subirautza bakarra zalantzan jartzea aukeran zegoen? Ez zegoen eta beste gauza batzuen artean, horregatik Konstituzio hori ez da gure Konstituzioa.
Baina gertatzen dena da, gaur egun, 40 urte geroago, ia 40 urte pasatu diren honetan, orduan izan zenuten abantaila galtzerik ez duzue nahi. Orduan aprobetxatu zenuten abantaila ez duzue galtzerik nahi, eta Konstituzioa elkarbizitza eta elkar errespetuaren marko gisa saldu nahi diguzue. Orduan ez genizuen erosi eta gaur ere hori ez dizuegu erosiko.
Konstituzioaren markoak, zuek elkarbizitzarako eta elkar errespetuaren marko horrek ez ditu sekula gure herriaren eskubideak onartu, ez ditu sekula onartu. Beti, behin eta berriz ukatu baizik.
Konstituzio sakratu hori aldaezintzat jo duzue hamarkadetan Estatu barnean gauden nazioen eskubideen harresi bihurturik. Eta aldiz, interes neoliberalen lehendabiziko eskaria heltzen denean orduan bai, orduan ez dago inongo arazorik, aldatu behar bada aldatu. Antza, batzuen aurrean, subirautza galera ez da onargarria baina beste batzuen aurrean ez dago inongo arazorik.
Llanos andrea, inposizioan oinarritutako elkarbizitzarik ez dago. Ez dago. Francok halaxe uste zuen. Uste zuen gure eskubide, gure hizkuntza, gure kultura ezabatuaz aldarrikapenak eta herri izaera ere ezabatuko zirela, baina Franco hil zen eta herria hemen mantentzen zen, hemen mantentzen da.
Elkarbizitza normalizatua izan behar bada, erlazio normala izan behar badugu, askatasun osoa izan behar da alde guztietatik. Askatasun osoa, borondatezkoa, erlazioa zein parametrotan eta nolakoa izan behar den erabakitzeko. Ejerzitoaren mamua aipatuz, edota zuk egin duzun bezala, lerro artean ezkutatuz ez da inongo erlazio normalizaturik izango. Ez orain eta ez gero. Are gehiago, erlazioa amaitzeko aukera lehenetsiko da.
Eta ez zarete horretaz jabetzen, beldurrak jota zaudetelako. Iraganean Espainia izan zen inperio handi horren itzaletan etorkizunean zer izango zareten oraindik ez dakizuelako. Horren beldurrarekin dena lotu nahian zabiltzate.
Espainiaren tamaina aldarrikatzen duzue askotan. Espainiaren tamaina omen da garrantzitsua mundu mailan, Europan, influentzia izateko. Eta hor ere akatsa klabe da. Hor ere parametro erratuetan zabiltzate, tamainak ez duelako ongizatea bermatzen eta nonbait badakigu, hemen da. Ez ditut nik beraien tamainarekin inongo kezkarik somatzen ez holandarrei, ez belgei, ez danimarkarrei edo luxemburgotarrei...
...beraien tamainarekin inongo kezkarik somatzen, ez holandarrei, ez belgei, ez danimarkarrei edo luxenburgotarrei. Nire ustez beraiek nahiago dute bizitza duin bat izatea, tamaina, influentzia duen tamaina bat izatea baino, eta Euskal Herrian baita ere.
Beste estatu batzuetan onartu dute erlazio askea izateko alde guztien oniritzia behar dela eta aldeetako batek erabakitzen badu erlazioa eten egin behar dela, irteera normalizatuena, modu ordenatuan egitea dela, horretarako konpromisoa hartzea.
Edota uste duzu Kanadak nahiko duela Québecek independentzia lortzea? Edota Britainia Handiak nahi duela Eskozia independentzia lortzea? Ez batak eta ez besteak, baina arau demokratikotan oinarrituz, erabaki dute nazio horietako borondatea errespetatzea. Eta Espainiak zergatik ez?
Euskal Herriaren historia zerbait erakusten badigu historia luze, zahar eta bereziak zerbait berezia erakusten badigu borondatean dagoela gakoa. Gure egitura oso egitura berezia da eta historian zehar izan diren borondate politikoen arabera osatutakoa.
Borondate politikoan osatutakoa. Legeak beti etorri da atzetik, borondate politikoak erabaki du gero zer lege egongo da atzean eta gaur egun ere horrela da. Europa mailan dagoen fiskaltza propio bakarra daukagu Hego Euskal Herrian, fiskaltza eredu propio bakarra daukagu Euskal Herrian, horretarako borondate politikoa egon delako, legedia borondate horren atzetik etorri da, bai hemen, bai Nafarroan, bai Espainian eta bai Europan.
Borondate politikoa, hori da erlazio normalizatu batek behar duena eta zoritxarrez Espainiatik ez dugu ikusten, eta zure mozioan ezta ere. Eta borondaterik ez dagoenean, badago ere beste bide bat, alde bakarrekoa, zailagoa, luzeagoa, zalantzarik gabe, baina bide demokratikoetan oinarrituta egiten bada guztiz zilegizkoa dena.
Kataluniak bide horri ekin dio, baina bide horri ekin dio ez duelako sekula ikusi adostasunerako biderik, aukerarik ez zaiolako eman, bide propioa, adostasunik gabekoa, kanpora begira, baina guztiz errespetuz eginikoa. Zeren eta azken urteetan, bertan prozesu independentista hasi zenetik, joan naizen bakoitzean nik ez dut ikusi Katalunian gorrotorik, ilusioa ikusi dut, ilusioa herri aske baten etorkizunerako ikuspegiarekin, ilusioa beraien erabakien jabe izango direlako.
Eta Llanos andrea, gorrotoen garaia amaitu da baita Euskal Herrian, gure ustez ilusioen garaia izan behar da eta horretarako erabaki behar dugu, erabakitzeko aukera izan behar dugu, erasorik gabe, inposiziorik gabe, baina euskal gizarteak esaten duena onartuz.
Gu, Euskal Herria Bildukook prest gaude. PPkoek?