KORTAJARENA IBAÑEZ (EH Bildu, 2019-02-07):
Eskerrik asko, legebiltzar-buru andrea. Legebiltzarkideok, egun on berriz.
Berriz ere kontziliazio eta erantzukizun politikak, erantzukizun partekatu politikak eztabaidagai Legebiltzarrean. Aspalditik dira ezagunak sisteman dauden adabakiak, familiak laguntzeko sistemaren baita aurreikusten diren kontziliazio neurriak eta gurasotasun parekideak bultzatzeko. Adabaki horietako asko Arartekoak 2014an egin zuen txostenean familia politiken ebaluazio horretan ere azaltzen dira, edo euskal familiak eta haurtzaroa babesteko azken planean jasotzen den diagnostikoan ere aipatzen dira.
Gaiaren garrantzia eta helmena, egia esan, handia da eta horregatik bultzatu genuen guk bere garaian demografia eta familia politiken inguruko eztabaida monografiko hura. Pentsatzen dut gogoratzen duzuela, zeren eta aipatu ere aipatu da. Izan genuen aukera luze eztabaidatzeko familia politiken inguruko gai askoren inguruan eta zehazki eztabaidatu genuen baita ere kontziliazio eta gurasotasun parekidea bultzatzeko politika sorta horietaz
Baina esango nuke gaurkoa ez dela hainbeste kontziliazio eta erantzukizun politiken inguruko eztabaida bat, Gobernuaren jardueraren ingurukoa dela eztabaida. Edo behintzat nik ulertzen dudanagatik, Garrido andreak ekarri nahi izan duena hori izan da, esan eta egiten denaren arteko aldea.
Horretan esan beharra daukagu bat egiten dugula Garrido andreak hemen planteatutako gauza horietako askorekin, nahiz eta jakina den maila handi batean behintzat famili politikei dagokionean bakoitzak postura antagonikoetan dagoena. Baina Gobernuaren jarduerari dagokionean, behintzat, hemen egin dituen kritika asko eta hemen planteatu dituen kezka asko gureak ere badira.
Uste dut hori dagoela ezbaian. Maila handi batean Gobernuaren jarduna da eta ez hainbeste konkretuki politika horiek. Familia politiken inguruko planteamenduak antagonikoak diren posturetan aurkitu arren, horretan bat egiten dugu.
Familiak eta Haurtzaroa Babesteko Itunak norabide aldaketa bat, paradigma aldaketa bat planteatzen zuen edo planteatzen du. Herri erronka bezala definitu zuen kontu guzti hau Urkullu lehendakariak itunaren aurkezpen horretan. Titular asko bete ziren bere garaian eta gero horren ondoren etorri dira baita ere Familia eta Haurtzaroa Babesteko IV. Plana, familia eta haurtzaroan inbertitzeko plana deitu den hori. Eta etorri da kuriosoki paradigma aldaketa handirik gabe.
Kontziliazioa, prestazioak eta laguntzek ildo berdinean jarraitzen dute, aldaketa sakonik gabe. Inbertsio sozialaren paradigma zuenganatzen duzue Gobernua sostengatzen duzuen taldeak eta baita Gobernuak berak ere, baina aurrekontu proiektuan murrizketak mantentzen ziren, famili politiken inguruko % 5eko murrizketa horiek indarrean zeuden zuek itun hori mahai-gainean eta paradigma hori zureganatua zenuten momentu horretan.
Aurrekontuen proiektuen inguruko txostenak ere egiten zuen honen, paradigma aldaketa ez emate horren inguruko ohartarazpenik eta aipatzen zuen neurri guzti hauek, neurri sorta guzti hauek aldatu ezean perbertsoak izaten jarraitu ahal izango luketela eta hori ere aipatzen da. Eta hori gutxi balitz, 16 hasteko gurasotasunaren baimenaren kontua ere hor dago eta oso deigarria da.
Martxoan hemen egin genuen pleno monografiko horretan neurri izar gisa aurkeztu zen hura, Teleberria ireki zuen neurri horrek, titular handiak bereganatu zituen eta ondoren egia da deskafeinatzen joan den neurri bat izan dela, ez neurriaren garrantziagatik, ez neurriak berak eskatzen duenagatik edo planteatzen duenagatik, guk konpartitu dezakegu, baizik eta martxoan iragarri, Aurrekontuetan 13 milioiko zuzkidura bat kontenplatu eta deigarriena izan da sailburuak berak Aurrekontu horien aurkezpenean iragartzea edo onartzea dekretu hori, nolabait prestazio hori gauzatzeko dekretu hori nekez iritsiko dela 2019ko udazkena baino lehen eta, hortaz, nekez erabili ahal izango direla aurreikusitako 13 milioi horiek.
Eta orduan, zentzu honetan bai konpartitzen dugu pixka bat Garrido andreak esaten duenarekin, paradigma aldaketa baten aurrean baino marketin kanpaina baten aurrean gaudela. Familiak babesteko plan bat baino, komunikazio plan bat izango balitz bezala funtzionatu du orain arte behintzat eta guk margen hori emango diogu Jaurlaritzari. Eta esango genuke bestelako koherentzia, jarduna eta zintzotasuna eskatzen duela maila honetako herri erronka batek.
Hori horrela izanik, guretzat bestelako eztabaidak eskatzen dituzte horrelako politiken inguruko hausnarketek hutsalak izan ez daitezen. Eta benetan guk monografikoan planteatzen genituen bi ardatz horiek, guretzako fundamentalak diren bi ardatz horietan eragin dezaten, zaintzaren antolaketa sozialaren aldaketa edo aldatze horretan, orekatze horretan, eta pertsonen bizitza baldintzak hobetzeko politiketan eragiteko gaitasun horretan.
Horregatik guk ez dugu gaur zuzenketarik sartu, guretzako hau ez delako eztabaida markoa, horrelako gaiei heltzeko eztabaida markoa. Eta horretan bai konpartitzen dugu agian Urrutia jaunak esaten zuena.
Eta uste dut markoaren desegokitasuna ere erakusten dutela nolabait taldeek egindako zuzenketak, ze ia-ia uztar antzekoak dira puntu batzuetan, baina ia-ia bere horretan uztar ezinak dira, bakoitzak ildo desberdinetik heldu diolako gaiari.
Horrekin guk ez dugu inolaz taldeek egindako zuzenketak edo planteamenduak ez ditugu gutxietsi nahi horrekin, ez da asmoa. Guk konpartitzen dugu maila handi batean Alderdi Popularrak planteatutakoa puntu horietako batzuekin. Ikusten ditugu beharrezkoa izan daitekeela planteatzen diren zenbait neurri horietan inbertsioa handitzea, baina ez zaigu iruditzen horiek era orokortuan eta txanpiñoi moduan planteatzen joate hori, ez dugu hori konpartitzen, baina konpartitzen dugu neurri horietako askotan, zeren gainera planean jasota daude inbertsioak handiagotu egin behar direla eta zuk ere esaten zenuen, Urrutia jauna.
Eta ezin dugu babestu Gobernua sostengatzen duten taldeek planteaturikoa, zeren hemen planteatzen dena planetik nahiko gertu dago eta horretarako konpromisoa dagoeneko hartuta duzue eta guk ez dugu babestuko zuek dagoeneko hartuta duzuen konpromiso batekin jarraitzea.
Esan nahi dut, hori egin behar duzue planteatu duzuelako eta konpromiso hori hartu behar duzuelako. Eta momentuz, behintzat, kredibilitate maila horretan gutxienik zalantzan dago, hortaz nire ondo iruditzen zait planteamendu horiek ekartzea, maila handi batean ere konpartitu ahal izango ditugu baina zuen konpromisoa dagoeneko hori da eta egin behar duzue.
Eta konpartitzen dugu Elkarrekin Podemosek egindako planteamendua. Egia da askoz ere gertuago gaude postura horietatik eta monografikoan ere argi geratu zen, baina egia da plano askoz ere zabalago batean jarri duela eztabaida.
Ha salido el tema del sistema de cuidados y no me puedo resistir a que salga esto. Para mí algo muy parecido al sistema de cuidados ya lo tenemos...
... eztabaida.
Ha salido el tema del sistema de cuidados, y no me puedo resistir a que salga esto. Para mí algo muy parecido al sistema de cuidados ya lo tenemos y es el sistema de servicios sociales. Con que se desarrollara el sistema de servicios sociales con fundamento, con ese compromiso que ha manifestado aquí el señor Urrutia, y con que además se aprovechara ese sistema se servicios sociales para generar empleo de calidad y no para para generar precario, la verdad es que avanzaríamos mucho también este materia de políticas de igualdad, de cuidados y de todo esto que hoy estamos planteando.
Horregatik guretzako marko hau ez delako, ba guk dagoeneko planteatua dugu gure ekimena maila horretan. Planteatu genuen monografikoan ere eraginkorrak diren kontziliazio eta erantzukizun politika berriak sustatzeko gure beharra. Eta familia itunaren ildotik eman ziren jardunaldi batean adituek eta adituek planteatutakoaren neurritik, guk planeatzen duguna da hausnarketa zabalago bat egitea luzera begirako planteamendu askoz ere sakonago bat egitea eta hori da ekarriko duguna datozen asteetan.
Eta horregatik guk ez dugu gaur emendakinik sartu, iruditzen zaigulako puntu horiei dagokionean, kontziliazio eta erantzukizun politikei dagokionean behintzat, gure eztabaida markoa bestea delako. Ez nuke zuen ekimenak gutxietsi nahi, baina nahi nuke ulertzea iruditzen zaidala askoz ere sakonagoa behar duen planteamendu batekin ari garela.
Herri honek erronka inportanteak dituela zentzu honetan. Paradigma aldaketa oso inportanteak planteatu direla, eta gai hauek bere sakontasunean eta aurrera begirako planteamendu horiekin hausnartzea eta konpartitzea funtsezkoa iruditzen zaigu.
Mila esker.