AGIRREZABALA MANTXOLA (EH Bildu, 2015-12-23):
Bai, eskerrik asko mahaiburu andrea. Eta Euskal Herria Bilduk ere 23 zuzenketa aurkeztu zituen, bi onartuak izan dira, bi transatuak izan dira eta 19 ez dira onartu. Onartu eta transatuak izan direnak, hemen esan dan bezela, ezaugarri teknikoa dute, kutsu hau eman nahi izan zaio lege honi, horrela adostu dute PNVk eta Partido Sozialistak.
Hala ere, Euskal Herria Bilduren proposamenak haratako joan nahi zuen. Erabaki politikoak hartzeko proposamenak egin zituen eta ez dira onartuak izan. Izan ere, aukera genuen Euskal Autonomia Erkidegoko lege propioa egiteko, baina Estatuaren oinarrizko legea gailendu da. Sabin Intxaurragak orain dela 24 urte gauza bera esaten zuen, "azpimarratu beharra daukat mugatuta aurkitu izan garela gauza askotan LOREG-engatik, eta horrela berezitasun asko ezin izan ditugu sartu mugakuntza horregatik". Hauxe bera gertatu da oraingoan ere.
Euskal Herria Bilduk aurkeztu dituen zuzenketak ildo horretatik doaz eta lege proiektuaren memorian jartzen duen bezala "todas las modificaciones que se han realizado hasta el momento se hicieron y se han hecho con el objeto de adaptar la Ley Electoral Vasca a la realidad política y social". Lege proiektu honek aukera hauxe galdu du Euskal Herria Bilduren iritziz, gaur egungo errealitate politiko eta sozialarena egokitzearena.
Eta hiruzpalau puntu daude guretzat funtsezkoak eta mantenitu egin ditugunak. Lehenengoa euskerarena da, euskeraren trataera Legebiltzarreko hauteskundeetan hain zuzen ere. Ikusi besterik ez dago herritar batek egindako alegazio bat non euskerazko eta gaztelaniazko testua, 28. artikuluan, ezberdinak ziren eta bertsio zuzela gaztelerazkoa zala erabaki zen. Ikusi besterik ez dago hauteskunde mahaietako presidenteak aukeratzeko Batxilergoko edo horren pareko titulazioa eskatzen dela, baina ez dela euskarazko ezagutza minimo bat ere eskatzen. Ildo honetan, Euskal Herria Bilduk zuzenketak egin ditu eta mantenitu ditu bigarren hizkuntza eskakizuna eskatzeko. Edo, ikusi besterik ez dago, ez dela ezer aipatzen lehendakari gaiek euskararen ezagutzarik izan behar duten ala ez.
Lege hau gaur eguneko egoera politiko eta sozialera egokitu beharra dagoela esan dut hasieran. Hemen ere, gaur egungo egoerara egokitu behar duela deritzogu. Horregatik zuzenketak jarri ditugu zentzu honetan: Lehendakari gai guztiek bi hizkuntza ofizialak ezagutzea hauteskundeak egingo diren momentuan planteatzen dugu, eta zerrendetako hautagaiek ere lurralde bakoitzaren euskalduntze tasa errespetatzea eskatzen dugu.
Zorretan gaude gure gizartearekin; herritarrek aurrerapauso asko eman dituzte. Politikan aritzen garenok ere Euskal Herriarekiko eta gure hizkuntzarekiko konpromisoa hartu eta garatu beharrean aurkitzen gara. Horrela defendatu dugu eta horrela defendatzen jarraituko dugu.
Beste elementu garrantzitsu bat, guretzat, hautaezintasunarena da. Hemen aipamen egin nahiko nioke, besteak beste, korrupzioari. Herritarren haserrea mugagabea da korrupzioaren aurrean; sistema demokratiko batek bereak eta bi jarri behar ditu korrupzio politikaren aurka jokatzeko.
Horietako bat Euskal Herria Bilduk bere zuzenketan aurkezten duena da: Kohetxoarengatik, influentzia trafikoengatik, fondo publikoak bidegabe erabiltzeagatik, iruzurrengatik edo, oro har, korrupzioagatik kondenatuta daudenak ezingo dute hauteskunde zerrendatan joan, inolaz ere. Herritarrek argi izan behar dute kontrola badagoela eta beraiei dagokiela politikaren kontrola egitea.
Hirugarren elementu bat, hemen esan dena da eta Pastor jaunak esan duena da emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna. Lege proiektuan, otsailaren 19ko 4/2005eko legean jasotzen zena jasotzen da. Emakumeen aldeko zenbait ekintza positibo jaso dira, hala-nola, hauteskunde mahaietan egon beharra izatetik salbuesteko arrazoi gehiago zehaztu egiten dira. Eta hori ondo dago.
Hau inportantea izanik, bada beste klabe inportante bat Euskal Herria Bildurentzat: Zerrendako % 50ean emakumeak izatea eta % 50ean gizonezkoak izatea. Hemen bat egin dugu eta egingo dugu Partido Sozialistarekin, zerrendak % 50eko presentzia emakumeena eta gizonezkoena izateaz aparte, kremaileran ere joan behar dutela. Ez da nahikoa berdintasunerantz joan behar dugula esatea. Horretarako neurriak jarri behar dira, eta neurri funtsezko bat hauxe da: Zerrendak kremailera izeneko sistemarekin osatzea. Guk ere, hain zuzen, praktikan jarrita duguna.
Eta azkenik, bizpahiru kontutxo. Dirutaz ere hitz egiten du lege proiektuak. Lehen xedapen iraunkorrak, krisi ekonomikoa dela eta, hauteskunde garaian egin dezaketen gastuari murrizketa nabarmena jarri die hautagaitzei. Bigarren xedapen iraunkorrak, berriz, hautagaitzei boto kopuruaren jarlekuen eta hauteskunde barrutiaren arabera eman beharreko diru-laguntzak izoztea proposatu du, eta beste horrenbeste egiten du hauteskundeei buruzko publizitatea eta propaganda bidaltzeko diru-laguntzari dagokionez.
Gu bat gatoz honekin, baina gauza bera planteatzen dugu guk isunekiko. Lege proiektuak igoerak aurreikusten ditu; guk gaur egungo egoera ekonomikora egokitzea planteatzen dugu eta isunak pixka bat jaistea planteatzen dugu.
Bukatze aldera, badira beste gai batzuk non zuzenketak aurkeztu ditugun, hala nola Gobernuaren kanpaina instituzionala kontrolatzeko mekanismoak, politika orokorreko eztabaidak bi hizkuntzak lehendakarigaiekin egitearena, ikusteko eta entzuteko arazoak dituzten herritarrei bozkatzea erraztea, eta abar. Horietako bi onartuak izan dira eta beste bi transatuak.
Beraz, bukatze aldera, aurrera pausoak bai eman direla ikusi dugu, baina guri edo guk nahiko genituzkeenak ez. Beraz, abstentziora joko dugu lege hau dela eta.
Eta beste bozeramaileek esan duten bezala, Euskal Herria Bilduren izenean baita ere, opatu nahi dizuegu gabon zoriontsuak igaro ditzazuela eta baita ere urte berria. Urte zaharra ondo bukatu eta urte berria hobeto hasteko desioa.
Besterik ez. Eskerrik asko.