MAEZTU PEREZ (EH Bildu, 2015-11-12):
Egun on guztioi.
Beno, ikusi izan duzuenez EH Bilduk bai bozkatu dio Alderdi Sozialistak aurkeztutako lege proposamenari. Alegia, barne antolaketa instituzionalari buruzko legeari.
Gaurko honetan, EH Bilduk, baietz esan dio eztabaidari. Baietz esan dio eztabaidari, atea zabaltzeari. Hori bai, baiezko hori ez da soilik gure barne antolaketaz jardutea nahi dugulako. Baiezko hori ez da soilik eztabaida hori Legebiltzar honetara mugatu nahi dugulako. Guretzako bada garaia gure antolaketa instituzionala berraztertzeko eta berrasmatzeko. Baina ez autogobernuaren baitan, gure barne antolaketa birdefinitzeko, baizik eta erabateko burujabetzaren baitan gure antolaketa instituzionala zein izan behar den diseinatzen hasteko.
Barne antolaketaz jarduteaz baino, etorkizuneko antolaketa instituzionalaz jardun nahi dugu, eta guzti hori, herritarrei erabakitzeko eskubidea aitortuz.
1983ko azaroaren 25ean, orain dela 32 urte, garai hartan Autonomia Elkarte Osoko Erakundeen eta Kondaira Lurraldeen Arteko Harremanei buruzko Legea deitzen zenaren eztabaidan, Garaikotxea lehendakariak esaten zuen:
"Herri baten erakundeak bere historia bezala, ez dira egun batean egiten. Aurrera egiten dute, eta egunean-egunean, esperientziarekin batera, aldakuntza jaso ahal eta behar dute. Eta herri baten historiaren erlojua, bere erakundeak petrifikatuz gelditu nahi izatea eta erakunde horiek inguratzen duten politika eta gizarte egoeratik urrun dauden buru hausnarketak direla eta, batzutan, are gogo ikonoklasta batez ez ikusi egitea bezain txarra izan daitezke".
Garai hartan, gure barne antolaketa arautzen zuen lege bat beharrezkoa zen herritarren beharrizanei erantzun eraginkor bat eman ahal izateko. 32 urte beranduago, batzuk, eztabaida barne antolaketa petrifikatu nahi dute. Baina Euskal Herria Bildurentzat, gaur egun herritarrek pairatzen duten arazoei erantzun eraginkor bat eman ahal izateko, beharrezkoa da ere, Estatu Espainolarekin daukagun antolaketa eredua berraztertzea.
Eta eredu politiko eta sozio-ekonomiko berri bat antolatzen hasteko, tresna guztiak, guzti-guztiak gure eskuetan behar ditugu. Hori baita guretzako, inguratzen gaituen politika eta gizarte egoeratik gertu egotea.
Adibide bat jarriko dot lege proposamena aipatuz. Udalek Finantzen Euskal Kontseiluan eragiten dieten gaietan ahotsa eta erabakia edukitzea garrantzitsua izan daiteke. Alderdi Sozialistak lege proposamenean proposatzen duen bezalaxe.
Hori garrantzitsua izanez, ezin bestekoa dena da kontseilu horretan erabakiak hartzen direnean, gaur egun ez dauzkagun erabateko zerga ahalmenarekin, erabaki horiek hartu ahal izatea. Beraz, zuek proposatzen duzuen, edo Alderdi Sozialistak gaur proposatzen zuen eztabaida, ondo, baina hanka motz geratzen den eztabaida izan daiteke, suposatzen dugulako proposatzaileek proposamena egiten dutela, barne antolaketa instituzional eraginkor bat herritarrei eskaintzeko. Eta hori ez da soilik lortzen gaur egungo Lurralde Historikoen Legea aldatzen.
Hori ondo etorriko da, eztabaida hori ondo etorriko da. Baina helburu osoa lortu ahal izateko, kanpo antolaketaren inguruan, alegia, Estatu espainolarekin Euskal Herritik nahi dugun antolaketa ereduaren inguruan eztabaida piztea ezinbesteko deritzogu.
Beraz, eztabaida ad intra bai baina ahaztu barik beharrezkoa dela eztabaida ad extra. Eta eztabaida zabaltzeaz ari garenean, ezin dugu ahaztu gaur egungo egoera politiko sozialean eztabaida hauek ezin direla eman soilik bulego itxietan edo Parlamentu honen lau hormen barruan, herritarrak partaide egin behar ditugula. Gure gaur egungo antolaketa instituzionalaren oinarria den Estatutua orain dela 36 urte onartu zenean, herritarrek berresteko eskubidea eduki zuten. Gure historiaren erlojua eguneratu nahi badugu, berrespen eskubidea erabakitze eskubidea bihurtu behar dugu.
Bukatzeko, gaur bai esan diogu gure antolaketa instituzionalaren eztabaidari, ateak zabaltzeari. Laster, 2016ko otsailean gutxi gora behera, erdizka zabaldu dugun atea guztiz zabaltzeko aukera izango dugu. Ea gaur EH Bilduk eduki duen jarrera berdina beste talde batzuek duten.
Que el debate sobre la Ley de Territorios Históricos no se convierta en el enroque de que no quieren ir más allá, que el debate, necesario debate sobre nuestra organización interna no sirva de excusa para no debatir nuestra organización con el exterior.