BLANCO DE ANGULO (EH Bildu, 2014-06-27):
Bai eskerrik asko presidente. Egun on guztioi, lehendakari jauna.
Krisiaren gogortasuna dela eta gero eta nabariagoa da gizartean gertatzen ari den dualizazioa eta haustura.
Azken hilabeteotan hainbat gizarte eragileek horren berri eman digute Legebiltzar honetan. Pobreziaren Aurkako Europa Sarea Euskadin Taldeak eta baita EAEko Cáritasek, euren diagnostikoa eta proposamenak luzatu dizkigute besteak beste.
Eta nabarmendu dugun haustura sozial horrek ikusgarri egiten du gure gizartearen desberdintasunerako joera. Aberatsak gero eta aberatsagoak eta pobreak gero eta pobreagoak zoritxarrez. Are gehiago, gehigarria da pobreziaren kronifikazioa.
2013 urtean argitara eman zuen txosten batean Cáritasek hona hau esan zuen: "2013 urtean zehar, Cáritasek 206.000 pertsona hartu zituen, horien artean, heren batek jada bost urte egiten ditu gure elkarteari laguntza eskatuz. Eta Bizkaian, 3.600 pertsona bizi dira pobrezia kronikoan".
Pobreziaren Aurkako Europa Sarearen EAEko ordezkariek, argi utzi zuten Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan, bost pertsonatik bat pobrezia egoeran dagoela. Horrez gain, gaur egun, langile aktibo izateak ez du bermatzen, pobrezian ez egotea. Are gehiago, lan egiten duten pertsonen artean % 14a pobrezia egoeran dago. Beraz, gure inguruan, gure artean, 435.000 pertsona pobrezia egoeran bizi dira.
2015eko aurrekontuen gida-lerroetan esaten da, eutsi egingo zaiola familientzako gizarte laguntzei bideratutako aurrekontuari. Hala nola, pertsona kaltetuenentzako garapen komunitarioa bultzatuko duten laguntzei.
Badirudi 2015 urterako Gobernuak ba omen du soluzioa. Diru sarrerak bermatzeko errenta, etxebizitzaren gastuetarako prestazio osagarria eta gizarte larrialdiko laguntzen bidez, marginazioaren kronifikazioa saihestuko omen du Jaurlaritzak.
Hori da Gobernu honek aurrikusten duena 2015 urterako. Baina herritar asko jasaten ari den desberdintasun soziala hala nola, langabezia, pobrezia eta benetako autonomia eta askatasun eza, ez dira desagertu.
Gainera egoera gero eta prekarioago batean gaude. Eta gure baldintzapeko prestazio ekonomikoen sistemak, nahiz eta lagundu egiten duen, ez da nahiko herritar askok duintasunez bizitzeko. Are gehiago, pobreziaren arazoari irtenbidea topatzeko ez dira baliagarriak.
Eta kontuan hartu behar dugu, azken urteotan atzera pauso nabarmenik egon dela gure gizarte babesean eta ongizate Estatuan.
Argi dago Urkullu jauna arlo honetan...
...kontuan hartu behar dugu azken urteotan atzerapausu nabarmenik egon dela gure gizarte babesean eta ongizate Estatuan.
Argi dago, Urkullu jauna, arlo honetan gastua mantentzea ez dela nahikoa eta gogoratu behar da ez garela itzuli diru-sarrerak bermatzeko eta gizarteratzeko 18/2008 Legea jatorrian ezartzen zuen estaldura mailara. Alegia, 2008an baino egoera okerragoan gaude, estaldura mailak okerrera egin du. Diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzeko hiru urteko errolda egiaztatu behar da eta oraindik egin zen prestazioarekin % 7ko murrizketak indarrean jarraitzen du.
Beste aldetik, urtero agerian geratzen da gizarte larrialdiko laguntzak ez direla eskatzaile guztiengana heltzen. Iaz, udalek bost miloi euro baino gehiago jarri zuten eskubide hauek diru lerroak handitzeko. Horrek esan nahi du gizartea gero eta egoera larriagoa pairatzen duen bitartean, Jaurlaritzak gero eta gastu publiko gutxiago egiten duela egoera larriak konpontzeko. Atzerapausu gure ustez eta azaleratzen da Deustobarometro soziala delakoaren bitartez.
Jendarteak uste du pairatzen dugun krisia gure artean izango dugula denbora luzez. Eta horrek guztira ondorio batera eramaten gaitu: Haustura soziala eta pobreziaren kronifikazioa.
Esta cronificación de la pobreza repercute directamente en las personas, en su salud también, física y emocional. Emocional porque cada vez son más frecuentes las situaciones de ansiedad, estrés y depresiones entre las personas. Familias que se encuentran en una situación desesperada y no ven la luz al final del túnel; pero también deterioro físico derivado de una mala alimentación y por falta de una temperatura idónea en sus hogares, por ejemplo, situación que derivaría en la pobreza energética de la que tanto se habla últimamente en este Parlamento y para la que parece que ninguno de ustedes tiene solución.
Beste alde batetik, EAEn dagoen desberdintasun sozialak ondorio larriak dakartza gure gizartera, osasunean esate baterako, umeen osasunean. Diferentes estudios recientes ponen de manifiesto que los niños y niñas que viven en entornos familiares en riesgo de pobreza, tienen más posibilidades de desarrollar enfermedades cardiovasculares.
De hecho, se conocen ya como los niños y las niñas de la crisis porque los problemas que sufren ahora, tendrán una influencia directa en su edad adulta. Por no hablar de las personas que abandonan un tratamiento médico o dejan de comprar un medicamento porque necesitan emplear ese dinero en cubrir otras necesidades.
Y nos preguntamos dónde queda el plan de salud 2013-2020. Si efectivamente es un plan transversal interinstitucional, ¿qué medidas concretas están tomando para paliar la mala salud de tantos vascos y vascas que están en una situación derivada de esta crisis?
¿Están teniendo en cuenta estos datos para poner en marcha medidas urgentes que acaben con esta situación? Porque en Araba, Bizkaia y Gipuzkoa hay personas que tienen mala salud a consecuencia de su situación económica. Y aunque al señor Urkullu también le cueste creerlo, también hay personas que pasan hambre, que buscan alimento en la basura, en los contenedores de nuestros pueblos y nuestras ciudades.
Es fácil comprobarlo de primera mano la situación de pobreza que sufren vascos y vascas. Y por desgracia últimamente parece que son más vascas que vascos las que se encuentran en situación de pobreza. Por eso, volvemos a hacer referencia al informe de Cáritas, que evidencia que las mujeres –madres con hijos e hijas a su cargo, familias monoparentales, viudas– son cada vez más pobres.
La feminización de la pobreza es más evidente, cada vez más clara. Las políticas públicas deben contar con ese enfoque transversal que garantice la igualdad de oportunidades también en este ámbito, implantando medidas concretas.
Y volvemos a preguntarnos, ¿dónde queda el VI Plan de Igualdad? También es un plan transversal, interinstitucional, igual que el de salud. ¿Qué medidas concretas se plantean también desde este Departamento para acabar con esta situación?
EH Bilduk argi du Jaurlaritzak lan asko daukala egiteko egoera honekin amaitu nahi badu. Lan asko egiteko arlo eta sail guztietan haustura eta desberdintasun horri aurre egiteko. Lan asko egin beharko du Jaurlaritzak enplegu arloan langabezi tasa murrizteko lan baldintzak, hobetzeko edo lanaldi partzialetan dauden baldintzak hobetzeko. Bada garaia arazoari aurre egin eta lanari ekiteko.
Zer gertatzen ari da enplegu publikoarekin? Atzo bertan sindikatu batek, Lanbide mailan dagoen sindikatu batek, salatu zuen azken hiru urte hauetan 7.000 enplegu suntsitu direla gizarte zerbitzuetan. Zertarako hainbeste plan? Noiz ikusiko dugu plan horiek emaitzak ekarri dituztela? Hori lan arloari dagokionean.
Ekonomiaren ikuspegitik ere, zertzelada batzuk ematearren hurrengo esan genezake: La carga fiscal sigue estando centrada en la clase trabajadora. Las grandes fortunas y las personas más ricas tienen a su disposición medios y herramientas para no pagar impuestos, en definitiva, para no contribuir de manera solidaria a nuestra sociedad.
Es más, algunos siguen afirmando como la nueva reforma fiscal que el Partido Popular demuestra, que hay que bajar los impuestos haciendo cada vez más pobre al sector público y a las personas que (...) depende.
Ustedes quieren una Kutxabank que busque maximizar beneficios renunciando a atender a esas personas que no son rentables económicamente y, que como consecuencia, tendrán muchas dificultades para entrar en el propio sistema y obtener crédito o una sencilla cuenta corriente donde cobrar una prestación. En definitiva, se le da la espalda a las personas que más lo necesitan y al verdadero espíritu fundacional de las cajas, esa caja que todavía hoy en día sigue dejando a familias en la calle.
Amaitzeko, momentu honetan guk ez dugu uste datu makroekonomikoak lagungarriak direnik. Datu horiek paperetan geratzen dira eta ez dute erakusten gure gizartearen errealitatea. Gure errealitatea guztiz ezberdina da eta behar beharrezkoak dira zentzu horretan politika publikoak bere osotasunean indartzeko eta arrakala soziala eragozteko neurri berriak.
Hori horrela izanik, Jaurlaritzako buru den lehendakariari hurrengo interpelazioa egiten diogu: Zein neurri zehatz hartuko du Jaurlaritzak gizartean dagoen arrakala soziala ekiditeko?
Eskerrik asko.