CASANOVA ALONSO (EH Bildu, 2017-06-29):
Bueno, Murphyren legearen aldaera batek esaten du, hizlaririk astunenak beti hitz egiten duela bazkaldu ondoren, eta gaur niri tokatu zait ohore hori.
Eta gainera beste berri txar bat daukat zuentzat, eta da, ba beno, puntua berez ez dela izango oso sutsua, erabateko akordioa dagoelako, eta beraz, ahaztu ere eztabaida elektrizante batek apur bat esnatzen laguntzea.
Hala eta guztiz ere, berria txarra baldin bada guretzat, igual aspertuko garelako apurtxo bat, ba berri ona da dudarik gabe jendearentzat, eta horretarako gaude hemen.
Gaur etxebizitza turistikoen arautzearen inguruan mintzatuko gara eta gaia benetan garrantzitsua da, bereziki gure herriko hainbat tokitan, hainbat hiritan.
Eztabaida honek gainditu du espazio politikoaren markoa eta gizartean egon badago. Esaten nuen moduan, bereziki hainbat puntutan.
Gaia inportantea delako, turismoarekin zerikusia duelako, hirigintzarekin eta etxebizitzarekin ere harremana daukalako eta gai hauek guztiak, hitz potoloak, hitz larrian idatzi behar diren gaiak badira.
Mozio hau, azkenean eta esan dudanez, akordio bat lortu da honen inguruan. Eta mozioa, interpelazio baten ondorioz aurkeztu zen.
Egia da, eta sinestu behar didazue, interpelazioa aurkeztu genuenean, ez genekien horren ondorioz, mozio bat etorriko zen ala ez, eta egia da, guztiok egiten dugun moduan, batzuetan aurre erabakita daukazu, uste duzulako akordiorik ez dela egongo, edo azalpenak ez dira nahikoak izan.
Kasu honetan gu etorri ginen duela aste batzuk hona Gobernuari galdetzeko, etxebizitza turistikoen inguruan beraien asmoak zeintzuk ziren galdetzera.
Eta egia da eta esan behar dugu, ez ginela gustura gelditu entzun genuenarekin. Zalantzak atera genituen eta entzundakoak ez gintuen lasaitu. Beraz, mozioa aurkeztea erabaki genuen.
Mozio honen inguruan sortutako zuzenketak eta egondako prozedura zuzenketen inguruko negoziatzeko azkenean erdibideko batera eraman gaituztenak, ba bai, horrek bai, horrek lasaitu gaitu, eta gainera jakin izan dugu Gobernuaren partetik ere prestutasuna bazegoelako konpartitzeko arazo hau, behin-betiko edo ahal den neurrian behintzat, konpontzeko bide orri bat diseinatzeko. Eta hori da azken finean gaurko erdibidekoak suposatzen duena. Etxebizitza turistikoen klandestinoen arazoa konponbide bat emateko bide orri bat.
Gure mozioan, jatorrizko mozioan azpimarratzen genuen, zenso bat egitearen beharra eta gero, zenso hori egin ondoren, informazioaren bidez, ba lortzea, eskaintza klandestino bat egiten ari diren guztiak legalitatearen atetik pasaraztea. Bide ezberdinetatik informazioa eta baita ere, legeak aurreikusten dituen inkluso beste bide batzuetatik, isunak, zigorrak eta abar.
Hasieran oso zentratuta geunden zentzu horretan baina esan dudanez, zuzenketak egon dira eta apaltasun osoz esan behar dugu aprobatuko dugun erdibidekoa, jatorrizko mozioa baino hobea dela, osoagoa, osatuagoa eta aberatsagoa eta beraz, pozteko modukoa, gaurko akordio hau.
Interpelazioan esaten genuen moduan eta gai hau atera den guztietan esaten dugun moduan, ez gaude etxebizitza turistikoen kontra. Merkatuak, merkatu turistikoak behar du modalitate hau.
Bagaude etxebizitza turistiko ilegalen kontra, bagaude eskaintza klandestinoen kontra. Etxebizitza turistikoek aukera berriak eskaintzen dituzte, turismoaren sektorean, baina baita ere mehatxuak. Eta guk nahi duguna da, aukera positiboak optimizatu eta mehatxuak neutralizatu ahal den neurrian.
Inportantea da gaur egingo dugun akordioa. Lehenengoz eta behin, ikerketa baten bidez, arazoaren dimentsioaren erradiografia bat edukiko dugu. Edo erradiografia zehatz-zehatza ez bada, behintzat, egin dezakegun hurbilpenik onena.
Horrela jakingo dugu benetan ze dimentsio daukan fenomeno honek, bereziki etxebizitza klandestinoak, eta jakingo dugu non dauden.
Horri esker, jakin ahal dugu non den arazo bat gai honen inguruan, eta non dagoen aukera bat.
Eskaintza klandestinoak suposatzen du kalte ugari. Alde batetik, iruzur fiskalari lotuta dago klandestinitatean garatzen den aktibitate batek zergak ez dituelako ordaintzen eta noski hori onartezina da.
Hirigintzaren ikuspuntutik hiri planifikazio ordenatua egiteko oztopo bat suposatzen du, benetan ezagutzen ez den edo publikoa ez den errealitatea bat izkutatzen delako. Eta beraz planifikazio hori egiterakoan elementu guztiak ez dira ezagutzen.
Arazoak ere sortu daitezke bizilaguntzat bere eguneroko bizitzan oztopoak eta deserosotasunak pairatu ditzakeenak. Beraz etxebizitza turistikoen eskaintza klandestinoa ahal den neurrian erradikatu behar da.
Badago beste onura ez zuzena lortu daitekeena bide orri hau aurrera eramaten badugu. Egia da azken urte hauetan etxebizitza turistikoen inguruan sortu den nolabaiteko boom edo fenomeno itxura horren harira, badago jende asko erabaki duela merkatuan jartzea etxebizitza bat turistei begira. Eta egia da legala da, baina legeak ezartzen dituen parametro guztiak beteta soilik errentagarria izan daiteke kasu batzuetan. Eta egia da orain oferta turistiko klandestinoan dauden hainbat etxebizitza, hutsik zeuden etxebizitzak eta orain errentagarritasun ekonomikoa bilatzera dedikatuta daudenak turismoari begira ez badira errentagarriak legeak ezartzen dituen baldintzak beteta, agian desbideratzen dira bizitzeko alokairu normalera eta eskaintza aberastu dezakete. Eta beraz arazo sozial bat arintzen lagundu dezakete.
Beraz, arrazoi askorengatik ezinbestekoa da etxebizitza turistiko klandestinoen afera konpontzea. Eta hasieran esaten nuen moduan zorionez gaur adostu dugu guztion artean bide-orri nahiko osatua lan horri ekiteko.
Aletuko dut labur-labur bada ere, akordio honen gakoak eta bueno esan dugunez ba akordio dagoenez eta inor zirikatzeko asmoarekin ez nagoenez uste dut esposizio hau egin behar da eta guztiok jakiteko. Eta iritzi publikoa ere jakiteko zer den gaur adostu dena.
Lehenengo eta behin proposatzen dugu edo eskatzen diogu Jaurlaritza jarraitzea elkarlanean udalekin erroldatze prozesuan sortu diren eta agertu diren hainbat zalantza eta arazo teknikoak elkarrekin konpontzeko. Erroldatze prozesua egiterakoan arazorik ez egoteko.
Bigarrenik eskatzen dugu lehen aipatu dudan ikerketa. Ikerketa bat eta ez zentsoa. Zailtasunak egon daitezke helbide guztiak detektatzeko baina ez eskaintza non dagoen, zein zonaldetan dagoen eta zenbat etxebizitza dauden eskainita. Azken finean behin eta berriro jarduera hau edo aktibitate hau klandestinotzat jotzen badugu ere paradoxikoki egin behar da publizitatearekin, eta erraza da jakitea eskaintza hori existitzen dela.
Beraz, ikerketa honi ezker etxebizitza turistiko guztien erradiografia edukiko dugu. Alde batetik, legalak direnak, erroldatuta daudenak eta Jaurlaritzak datuak badituelako. Eta beste aldetik, klandestinitatean daudenak ere ezagutuko ditugu ba publizitatzen direlako eta ez da hain zaila guztien zentso bat edo ikerketa bat egitea.
Eskatzen dugu ere informazio kanpaina bat egin dadin eta uste dugu pentsatu behar dugula jende askok ez duela erroldatu bere etxebizitza turistikoa ezjakintasunagatik, eta uste dugu lehenengo hitza beti izan behar dela gonbidapena, informatiboa, eskubideak eta beharrez ohartarazi behar diogu jendeari. Eta aukera eman behar zaio erregularizatzeko markoa daukan jarduera bati.
Eskatzen diogu Jaurlaritzari ere Turismo Legean planteatzen ziren dekretuak arautzeko lehenbailehen. Eta kasu honetan etxebizitza turistikoak eta logelak arautzeko dekretuak lehenbailehen garatu ditzala.
Eskatzen diogu lankidetza sektorearekin etxebizitza klandestinoak erradikatzeko. Eta berriro azpimarratzen dut neurri hauek ez direla hartzen etxebizitza turistikoen kontra. Baizik eta soilik legalitatetik kanpo daudenen kontra. Eta horretarako inolako zalantzarik gabe aktibitate hau legalitate barruan egiten dutenak aliatuak izan daitezke, gizarte osoak pairatzen badu eskaintza klandestinoaren kalteak beraiek ere bereziki konpetentzia desleiala pairatzen dutelako ere interesatuta daude. Eta markoa egon badago jarduera hau errealitate barruan egiteko eta beraz aliatuak izan behar dira borroka honetan. Eskatzen diogu Gobernuari ere bai legea betearazteko dauzkan tresnak erabil ditzala eta lehen aipatu dudan moduan, informazioa badago bai, baina azkenean denboran mantentzen bada legez kanpo aktibitate bat ba helduko da momentua beste motako neurriak hartzeko. Eta azkenik ogasunekin elkarlana burutzea ahal den neurrian, eta legala den neurrian, informazioa trukatzeko eta guztion artean helburu amankomun hau aurrera eramateko.
Uste dugu akordio oso ona dela, lehen esan dudan moduan, jatorrizko mozioa baino hobea. Talde guztiek eduki dute irudimena proposamen ona mahai gainean jartzeko eta baita ere malgutasuna denon artean akordio batetara heltzeko.
Eta beraz, ba hor martxan jarriko dena uste dut guztiontzat onuragarria izango dela.
A día de hoy el turismo, como se nos recordaba ayer creo a través de una comparecencia en la prensa de la consejería para dar cuenta de un informe, el turismo no es percibido como una amenaza por la mayoría de la sociedad, ni se tiene la conciencia de que exista un exceso de turismo en este país. Y eso es así básicamente porque no existe.
Pero si hay zonas en las que se está empezando a generar un germen de problema, como hablábamos en la interpelación en la que estamos llegando cerca del punto de saturación.
Tenemos que mantener el modelo turístico en los parámetros que pueden conducirle al éxito, que son: El de una oferta de calidad, diferenciada, con personalidad. Eso está en las antípodas de la ilegalidad, de la oferta clandestina, de la masificación, y por tanto entendemos que esta regulación a la que hoy se le va a dar un impulso y este avance hacia una oferta de viviendas turísticas reguladas y dentro de la legalidad, va a ser también un elemento que contribuya a mejorar una oferta turística propia y diferenciada, sostenible y con una personalidad propia.
Como decía, no es un problema el turismo en el conjunto del país, es una actividad económica complementaria y al alza, pero sí pueden haber zonas en las que hay que estar especialmente atentos a que no se convierta en un problema.
Gaur abiatzen garen bidea edo jarraipena ematen diogun bidea lagungarria izango da horretara. Amaitu behar dut kritika txiki batekin eta egia da poztekoa dela gaurko akordioa, baina egia da iaz turismo legea aprobatu zenean ba hemendik pasa ziren eragile guztiek esan ziguten gutxi gora behera bi gauza; egin behar da legea azkar eta gainera egin behar da datorren urteari begira, tresna bat edukitzeko, eskaintza alegala, etxebizitza turistikoen eskaintza alegala neutralizatzeko.
Zoritxarrez lehenengo urtea galdu dugu, baina gaur adostu duguna betetzen baldin bada, datorren urtean egon gaitezke egoera batean, non kanpaina turistikoa etxebizitza ilegalik gabe burutuko den. Hala bedi.
Eskerrik asko.