ETXEBARRIETA LEGRAND (EH Bildu, 2016-12-22):
Eskerrik asko eta egun on guztioi.
Eta batez ere ongi etorri CEARekin batera etorritako hiritar guztiei, ongi etorri Legebiltzar honetara eta batez ere, ongi etorri Euskal Herrira.
Gaur, legebiltzar honetan legez besteko proposamen bat dugu mahai gainean, errefuxiatuen giza eskubideen urraketaren inguruko eztabaida politikoa jorratuko duena eta, ondorioz, laster Euskal Autonomia Erkidego honek 1.000 lagun ingururi egingo dion arrera.
Ez, ez naiz erratu hau esatean. 2015eko urriaren 1eko Osoko Bilkuran, Diana Urrea, Euskal Herria Bilduko legebiltzarkide ohiak esandako hitzak dira hauek. Eta zergatik hasi nahi dudan gaurko interbentzio honekin? Ba urtebete igaro delako Urreak hitz hauek egin zituenetik eta kopuru honetara ez garelako hurbildu ere egin, urrundu gara, asko, hasierako momentuetan guztion arteko elkarlan urgentea bultzatu zuen egon ezin horretatik.
Eroso gaude eta tamalez ohitura bihurtu da Mediterraneoko hobi komunaren inguruko albisteak jasotzea. 2015. urtean ia 3.800 izan ziren Mediterraneoko uretan bizitza galdu zutenak eta amaitzear dugun 2016an dagoeneko 4.900 pertsona izan dira bizitza galdu dutenak, 4.900.
Hildako hauen herenak haurrak izan direla kalkulatzen du Save the Children elkarteak. Egun, ACNURen datuen arabera, 65,3 milioi pertsona errefuxiatu daude munduan. Hauek 2015eko datuak dira, urtero aurkezten duten mundu mailako tendentzien gaineko azterketa argitaratzear baitute. Eta beldur naiz beste errekor tamalgarri bat ez ote dugun hautsiko.
Beharrezkoa da agerian jartzea Europar Batasunak heriotza zein lekualdatze behartu hauetan daukan ardura nabarmena. Izan ere, pertsona hauek euren sorlekutik joateko sentitzen duten beharrizanak harreman zuzena dauka Europar Batasunak Afrikarekin edo Ekialde Ertainarekin dauzkan politika ekonomiko, komertzial zein militarrekin. Politika horiek bertako herritarrak krisi humanitario amaigabe batera eraman ditu.
Ezin daiteke ahaztu ere Europako herriek Afrikaren kolonializazio garaian izan zuten papera: Arpilatze sistematikoa, kontinentearen egitura tradizionala apurtzea, berrantolaketa desorekatua zein arbitrarioa eta aurretik bilatutako subordinazio ekonomiko estrukturala sustatu zutelarik. Eta honen guztiaren aurrean zertan ari gara? Aipatutako nazioarteko zuzenbide humanitarioari bizkarra emateaz gain, errefuxiatuen kopuruarekin karta jokoan ari gara jolasean.
Gogoan duzue txikitan zenbat ordu pasa genituen gerra karta jolasean? Ia amaigabea zen jolasa zen eta helburua kartarik gabe geratzea zen, besteek zure multzoa gorde behar izaten zuten bitartean. Eta horretan ari gara, jolasean, pertsonen bizitzarekin jolasean. Karta joko amaigabean kopuruak gora eta behera ditugu, eta ez dugu multzoarekin geratu nahi. Partidak jarraitzen duenez, ez dugu bat bera ere gordetzen.
Errefuxiatuak kontzentrazio espazio bezala izendatzera ausartuko nintzatekeen espazioetan itxi ditugu, atxikitu ditugu eta bitartean kuota sistema ziztrin bat negoziatzen ari gara, negoziazioa ahal bezain beste luzatuz, izen emandako kopuruak hartu ez ditzagun, ea herritargoa errefuxiatuez hazten den. Baina ez, ez gara hazten. Jada erridikuloak ziren kuoten bidezko banaketarekin harrituta eta haserre baginen, zer esan urtebete geroago zenbaki hauetara inondik inora iristeko imintziorik ez denean egin. Zenbat errefuxiatu heldu dira gure herrira?
Bai, badakigu espainiar Gobernuak egitekoaren zain gaudela eta, bueno, Barrio jauna, aipatu dituzun kontuetan Gobernuak agian esan zuena esan zuen, baina nik hemen Amnistía Internacionalek pasatutako datuak ditut eskuartean eta Espainiak esandako kopuruaren % 2a besterik ez du hartu. Beraz, 2017an datu hauetara ailegatzeko prisa handia hartu beharko luke.
Baina, tira, Espainiari begiratu beharrean gauden arren, guregana ere begiratzea garrantzitsua dela uste dugu eta jarrera aktiboago bat beharko genukeela esatera ausartuko nintzateke. Haien aldetik egiten ez baldin badute gure bideak ere topatu beharko ditugulako, ezta?
Berriki entzun dugu Gipuzkoako Foru Aldundiak Greziara bidaiatu berri duela, bertan dagoen emakume baten eta haren seme-alaben egoera azkartu dezaken jakiteko. Poztekoa da, baina horrelako gehiago behar ditugu, ezin dugu banan-banan aritu. Ekimena izan behar dugu honetan ere eta ezin dugu zain egon, guk ezin dugu zain egon, baina batez ere errefuxiatuek ezin dute zain egoten jarraitu.
Eta kuoten sistema honek asebetetzen ez bagaitu, erabat haserretzen eta kezkatzen gaituen beste urrats bat eman zuen Europar Batasunak, Estatu bakoitzak hartuko zuen errefuxiatu kopurua zehaztea adosten zen bitartean, egoera administratibo irregularrean aurkitzen diren pertsonen berehalako itzultzea zehazten duen araudia onartu zuen. Ez dugu adierazi behar hau guztiz legez kanpokoa dela, ezta? Kromo jolasean berriz ere.
Eta nor aurkitu du Europar Batasunak lan zikina egiteko? Turkia. Hainbat elkartek, herri mugimenduk, zein instituziok salatu duten akordioa, haren kontrako mugimendu oro isilarazteko, gelditzeko, espetxeratzeko, torturatzeko edo hiltzeko ohitura txarra duen mandatariari, Erdogani, 6.000 milioi euro poltsikoratu dizkiogu lan zikina egin dezan. Eta zertan erabiliko du diru hori Erdoganek? Errefuxiatuentzako espazio babestu eta erosoak sortzen? Edo herri Kurdua anikilatzeko bonbak erosten?
Nik ez ditut ametsezko errefuxiatu espazioak ikusi, baina begi hauekin ikusi dut eta gorputz honekin sentitu dut Sirnak herri kurdua guztiz suntsitu eta bonbardeatu zuten egoera. Bertako herritarrak leku aldatzera behartu dituen politika kriminala ikusi dut...
...guztiz suntsitu eta bonbardeatu zuten egoera. Bertako herritarrak lekualdatzera behartu dituen politika kriminala ikusi dut. Errefuxiatu gehiago sortzen dituen anikilazio politika. Eta pertsona hauen esku utzi nahi ditugu errefuxiatuak?
Kobanîko herritarra den Kamak Save the Children elkarteari esan bezala, "nuestro objetivo es salvar a nuestros hijos y darles un futuro. Siguen emocionalmente muy vinculados a su casa, a sus amigos. No hay nada peor en el mundo que tener que abandonar tu tierra, tu casa. Los niños por la noche no dormían por las bombas. Aunque me quedase un solo día de vida, volvería a Kobanî. Allí vivíamos muy bien, no teníamos necesidad de salir".
Atera baziren, behar zutelako zen, ez kapritxoa izan zutelako. Itzultzen badira, izan dadila haiek erabaki dutelako, egoera hobetu delako eta ez lege eta estatu inhumanoek hala nahi dugulako. Europa gauza askotara konprometitu da gatazka hau eztanda egin zuenetik. Baina oraingoz bi dira burututako erabaki bakarrak: mugak itxi eta hauek externalizatu.
Guk kromo jolasean ari garen bitartean, Libano edo Jordania bezalako herrialde txiki eta baliabide ekonomiko gutxiagokoek askoz errefuxiatu gehiago hartu dituzte. Beraz, ez dezagun eskusarik jarri. Ez da diruagatik, ez da populazioagatik, borondateagatik da. Instituzioak agian ez, baina herritarrek borondatea badute. Begiratu dezagun gehiago gure ingurura eta has gaitezen behar diren urratsak ematen.
Poztekoa da akordioetara heltzeko eta gaiak duen garrantzia azpimarratzeko Legebiltzar honen gehiengoak duen jarrera. Baina ezin dugu ahaztu urtebete honetan oso gutxi aurreratu dugula. Horregatik, bereziki garrantzitsua iruditzen zaigu gai hauek landuko dituen talde-artekoa berriz martxan jartzea, hemendik elkarrekin bultzatu dezagun espainiar Gobernuak hartu dituen erabakiak burutzea, nazioarteko legediak, ACNUR bezalako elkarteek dituzten gomendioak bultzatzen jarraitzea, Turkiarekin sinatutako akordioa suntsitzea eta guk ere gure sarbide seguruak zabaltzen hastea.
Amaitu nahiko nuke hainbeste lan egin duten elkarteen lana goraipatuz. Gizarte zibilak  - herritargoak -  lezio ederra eman digu gai honetan ere. Herrien arteko elkartasuna samurtasuna posible dela eta egunero martxan jartzen dela ikusi dugu. Hemen atzetik segika hasi gara, eta espero dugu bidean parean egotera helduko garela, elkarrekin bidea zabaldu eta hormak apurtzeko. Hainbat manifestazioetan oihukatu dugun bezala: "Europa Canalla, abre la muralla".