ISASI BALANZATEGI (EH Bildu, 2015-06-25):
Legebiltzarreko lehendakari andrea, legebiltzarkideok egun on.
Atzo Hezkuntza Batzordean Euskal Herriko Unibertsitateko errektoreko agerraldia izan genuen, esan den moduan, eta gaur osoko bilkuran gai beraren inguruan berriz ere eta lehengo lepotik burura.
Bost preso horien aurka jarritako salaketa aitzakia zela, errektoreari kontuak eskatzeko agerraldia eskatu zuten Hezkuntza Batzordean uztezko agiri akademikoak faltsutu baitzuen inguruan eta gaur osoko bilkuran gai beraren gainean ikerketa batzorde berezia eskatzeko legez besteko proposamen hau aurkeztu dute.
Atzoko agerraldian legez besteko proposamen hau aurkezten duten legebiltzarkideek eurek itaunketa zorrotza egin zioten errektoreari, hemen esan den moduan.
Zalantzan jarri zuten errektorearen fede ona. Iradoki zuten unibertsitateak ikasle presioei mesedezko tratua eman ziela eta, gainera, errektorea horren jakitun zela eman zuten aditzera.
Hau guzti hau, gure ustez, Euskal Herriko Unibertsitateen aurkako erasoa besterik ez da. Hori besterik ez da, unibertsitatearen aurkako erasoa.
Atzo esan genuena berriro esango dugu. Euskal Herriko Unibertsitatea herrialde hauetako unibertsitate publiko bakarra da. Munduan euskara hezkuntza ofiziala duen unibertsitate publiko bakarra da.
Gure unibertsitateak, oro har, lan akademiko eta ikerketa lanak arduraz eta kasu askotan bikaintasunez egiten ditu, zerbitzu publiko gisa kalitate handiko unibertsitatea baita dudarik gabe. Gure unibertsitate publikoaren gizartearekiko erantzukizuna aitortua eta ezaguna da.
Alde batetik, ikasi nahi duen orori ikasketa aukera zabalak eskaintzen dizkiolako, norbanakoaren maila ekonomikoetatik eta sozialetatik harago.
Bestetik, unibertsitatetik kulturari eta bertako hizkuntzei egindako ekarpena eskertzeko eta aintzat hartzekoa da. Azkenik, eta azpimagarriena behar bada, bazterketa egoeran daude pertsonekin egiten duen lana nabarmendu nahi nuke, bereziki presoekin.
Aspaldikoa da presoak  - eta hemen aipatu izan da -  presoak eta unibertsitateko ikaste auzia.
Universidad Nacional de Educación a Distancia, UNEDk kudeatzen zuen presoen matrikulazioa eta hau aipatu izan da, eta bere garaian, 2004. urtean, Legebiltzarrak onartu zuen Euskal Unibertsitate Legea.
Lege horretan 8. artikuluak xedatzen du irakaskuntza jaso eta aukera berdintasuna izateko eskubidea, hain zuzen ere. Bere bigarren puntuan dio: "Ekonomiako arrazoiengatik, askatasun ezagatik, osasun edo elbarritasun arazoengatik, edo beste erabateko arrazoiengatik euskal unibertsitate sistematik inor ez dadin baztertu gera. Jaurlaritzak arau bidezko garapenari ekingo dio eta aukera berdintasuneko politika bultzatuko ditu ikasleei bekak, laguntzak eta maileguak eskainiz, eta gizarteko, ekonomiako eta geografiako oztopoak ezabatzeko politika garatuz".
Zertan ari garen ondo ulertzeko, garrantzitsua da ezagutzea zeintzuk diren unibertsitatearen betebeharrak eta erantzukizunak. Legebiltzarrak ondo jakin behar ditu behinik behin zeintzuk diren horiek, batez ere baten batzuk maltzurkeriaz Euskal Herriko Unibertsitatea modu okerrean ari dela iradoki nahi dutenean. Azken urtetan gai beraren inguruan hiru errektore izanda, Juan Ignacio Pérez, Manu Montero eta Iñaki Goirizelaia, Legebiltzarrak hala eskatuta hemendik pasatu izan dira kontu honen inguruan hitz egiteko.
Gogoratu beha du halaber, eta esan da ere, Legebiltzar honetan behin baino gehiagotan hitz egin da gai honen inguruan. Adibidez, VII. Legegintzaldian aurketu zutenean euskal preso politikoen hezkuntza eskubideen defentsari buruzko legez besteko proposamena, edo 2003 urriko 3ko osoko bilkuran eztabaidatu izan zenean alderdiek defendatutako zuzenketa, kasu honetan alderdiak izan ziren EAJ, EA eta Ezker Batua, eta lehenengo puntuan esaten zen hezkuntza eskubidea oinarrizko eskubidea dela eta, beraz, pertsona orori dagokiola bere egoera zein den kontutan hartu gabe.
Horren ondorioz, euskal presoek badute ikasketak egiteko eskubideak autonomia estatutu bakoitzak ofizialtzat jotzen dituen hizkuntzetako batean ikastea, askatasunez aukeratzea berma dezakeen unibertsitatean.
Gerora, Hezkuntza eta Kultura Batzordean 2004. urtean, ekainaren 15ean, espetxeratutako ikasleen ikasteko eskubideei buruz, Xabier Ormaetxea, Rafael Larreina eta Oskar Matute legebiltzarkideek aurkeztu zuten legezbesteko proposamena eta, haren karietara, Sozialistek aurkeztutako zuzenketa onartu egin zuen Eusko Legebiltzarrak.
Ildo beretik, eta luzatu gabe, aipa genitzake giza eskubideen aldarrikapen unibertsitateko 26. atalekoa eta Espainiako Erresumako Konstituzioak bere 25. artikuluarena. Alderdi Popularrak eta UPyDk mendekuaren politika darabilte. Gatazkak bizi ditu alderdi horiek. Ez zaie nahikoa presoei ezarritako zigorra, eta senideei eta lagunei erantsitako zigorra eta sufrimendua. Obsesioa daukate Euskal Herriko Unibertsitatearen aurka. Ikusi izan dugun moduan, temati, legealdiz legealdi temati ari zarete Euskal Herriko Unibertsitatearen aurka. Alderdi hauei erra darie.
Atzo errektoreak berak esan zuen bi alderdien eledunek mugaz gaindu jardun zutela. Arrazoia zuen errektore jaunak. Euskal Herriko Unibertsitatea defendatzen dugu, defendatu dugu eta defendatuko dugu. Eta batez ere, batez ere presoen eskubideak defendatzen ditugu.
Euskal Herria Bildu eragile aktiboa da presoen eskubideen defentsan. Beti salatu izan ditugu presoei ipintzen zaizkien oztopoak ikasteko, beti. Isolamendua, arrazoirik gabeko zigorrak, ikas materialen bahiketak eta lapurretak, ikasketako baldintza minimorik ere ukatzea, euskaraz ikasi ahal izateko debekua eta bestelako hamaika traba.
Eskertu nahi dugu, bide beretik, presoen gizarteratzearen alde egiten dutenen lana, presoen senideena eta lagunena, jakina. Baina batez ere ikasleena eta irakasleena. Euskal Herria Bilduren babes osa daukate.
Orain salatzen diren gertaerak orain dela 10 urte baino gehiago jaso ziren. Zergatik aipatzen dira orain? Covite elkartearen salaketa  - bere webgunean irakurri daitekeenez -  bost preso horien aurkakoa da, izen deitura jakineko bost pertsonaren aurka. Unibertsitatea ez dute salatu. PP eta UPyD alderdien mendeku goseak, elkartasuna eta baztertuen aldeko lan duina zikindu nahi du.
Kontua da orain dio ez zaiola presoei errespetatzen nazioarteko legediak, Konstituzioak eta Legebiltzarrak ezarritako legeak, arauak eta eskubideak.
Ez da betetzen Hezkuntza Batzordean adostutakoan. Presoen eskubideak urratzea hori bai da larria, gure ustez. Presoekiko politika bidegabea da, politika bidegabea horrek agerian uzten du presoen berariazko izaera zein nolakoa den.
Hezkuntza eskubideaz ari gara. Eskubide hori bete ahal izateko ez dute batere laguntzez sakabanaketak, urrunketak eta kartzelatan izan ohi diren baldintza tamalgarriak. Berariazko ikerketa batzordea behar izatekotan, izango litzateke jakiteko nork eta nola zapuzteen dituzten presoen eskubideak, nork eta nola lortzen duten babestutako informazio pertsonala, agiria akademikoena kasu.
Ez da egon mesedezko traturik presoen alde, ez da egon. Irregulartasunak izan dira? Bai, presoen ikasteko eskubidea urratu eta oztopatu dutena, eta erantzukizun politikak egon dira, ere, zuen erantzukizun politikoak, hain zuzen ere, PPrenak eta UPyDrenak, mendekua eta sufrimendua bilatzen duzuenok, giza eskubideak zapaltzen dituzuena, alegia.
Eskerrik asko.