MAEZTU PEREZ (EH Bildu, 2013-11-07):
Eskerrik asko legebiltzarburu anderea. Egun on legebiltzarkide guztioi.
Eztabaidan sartu baino lehen esan behar dut legez besteko proposamen erdibideko testu bat dagoela Alderdi Sozialistarekin sinatuta. Oraindik ez daukazue testu hori baina momentu batetik bestera bananduko da testu hori.
Jende xumeak herri txikietan langintza sotiletan mundua irauli dezake. Ez naiz harro pentsatzeko gaur mundua ekimen honekin aldatuko dugunik, baizik eta gaur herri txikienetako Legebiltzar txiki honetan gauzak aldatzen hasteko urrats txiki bat eman dezakegula.
Klabea den sektore batean hainbat pertsonentzako eta hainbat enpresentzako klabe den sektore batean, alegia, energia elektrikoaren sektorean, Estatu mailan hartzen diren neurrien aurrean bi gauza egin ahal genituen: Besoak gurutzatuta geratu eta kritikatu kritikatzeko moduko neurriak direlako, edo saiatzen gure eskuetan dauzkagun tresnekin egoera hori aldatzen. Bigarren klabe horretan, bigarren asmo horrekin sartu genuen sartutako legez besteko proposamena.
Lehenengo momentutik argi utzi gura dugu zeintzuk diren gure asmoak ekimen honekin, energia elektrikoaren ereduaren inguruan lantalde bat eskatzerakoan. Zer nahi dugu? Nahi duguna da gaur existitzen den eredu energetikoa goitik behera aldatzea eta nahi dugu hasi aldaketa hori eredu elektrikotik.
Kontziente gara eredu elektrikoa guztiz zentralizatua dagoen eredu bat dela. Zentralismo politikoa Estatu espainolak nahi dituelako planifikazio tresna guztiak bere eskuetan edukitzea; zentralismoa ekoizpenean, oligopolio osatzen duten bost enpresetako bideratuta dagoen ekoizpena. Endesa, Iberdrola, Gas Natural Fenosa, HC Energía eta E.ON España dira Unesaren oligopolioa osatzen duten enpresak.
Zentralismoa ere energiaren garraioan. Kasu honetan, monopolio bategaz, Red Eléctrica Españolak daukan monopolioarekin. Eta zentralismoa elektrizitatea merkaturatzeko orduan. Kasu honetan ere, oligopolioa osatzen duten lehen aipatutako bost enpresen mesedetarako kasu honetan ere.
Beraz, ezagutzen gaituzuenez, nahi argi edukiko duzue nahi duguna dela zentralismo horrekin apurtzea. Baina ez soilik burujabetza ikuspuntu batetik nahiz eta alde honetatik ere aldatzea nahi dugun eredu hori, baizik eta ingurumenaren aldetik ere eredu zentralista horrek dakartzan ondorioak jasanezinak direlako ingurumenarentzako eta ere berean, zentralismo horrek askotan sekretismoa ere dakarrelako.
Sekretismo horrekin bukatu nahi dugu ere gaur egun herritarrek daukaten informazioa faktura elektrikoaren inguruan oso urria delako eta daukatena gainera ez dute zuzenean erakunde publikoetatik lortzen.
Lehen esan dudan bezala, gaur egungo eredua definitzerako orduan zentralismoa baldin bada hitz klabea, guretzako energia berriztagarriak eta ekoizpen banatua dira zentralismo hori gainditzeko hitz klabeak ere. Energia berriztagarriak era banatu batean ekoizten eta ekoizpena ahalik eta gehien kontsumora hurbiltzen erregai fosiletan oinarritzen den eredu jasanezina gainditzeko alternatiba bakarra delako.
Ez dakit lantaldearen lana bukatzerakoan gure helburuak beteko diren ala ez. Ikusteke dago hori. Baina behintzat lortzen badugu, herritarrei, gizarteari oro har, gai honetaz informazio gehiago helaraztea helburu txiki hori lortuko bagenuke behintzat, pozik egongo ginateke.
Porque si por lo menos conseguimos dar una herramienta de empoderamiento más a la ciudadanía en un tema tan opaco como el sistema eléctrico, algo habremos conseguido con este grupo de trabajo, con esta ponencia. Si logramos que la ciudadanía cuando aprieta un interruptor sepa cuál es el coste verdadero de esa acción, algo habremos logrado.
Porque ante falacias tales como que la nueva reforma eléctrica del Estado español es para pagar el déficit de tarifa o que ese déficit de tarifa, que asciende a más de 26.000 millones de euros está provocado por las primas a las renovables, ante falacias de tal tamaño la mejor herramienta para luchar contra ellas es la información. Empoderar a la ciudadanía e informar a la ciudadanía.
La información sobre cuál es la realidad de ese déficit de tarifa, que no es la diferencia entre los costes reales de una producción eléctrica y los ingresos que existen en ese sistema, sino que se basa en unos costes asumidos en beneficio de unas cuantas empresas. Decisiones políticas a lo largo de muchos años por una serie de partidos políticos.
Costes como la moratoria nuclear, las primas al carbón estatal, el mantenimiento de una red de transporte ineficiente y sí, también las primas a las renovables. Porque en pleno siglo XXI en España, cuando en todo el mundo se preconiza una apuesta por las renovables como la herramienta más eficaz de lucha contra el cambio climático, en el sistema español para que esas energías renovables, para que esos modos de producción renovables sean competitivos con otras fuentes de producción mucho más contaminantes como la nuclear o el carbón o el gas, hay que primarla.
Porque durante años los costes medioambientales de la nuclear y el carbón para que esas fuentes de producción sean competitivas las hemos pagado entre todos y todas.
Eta horrek jendeak jakin egin behar du. Berdin dela argindarra gehiago edo gutxiago kontsumitzea euren etxeetan edo enpresetan. Bere fakturetan erabaki politikoak direla eta beti koste fijo batzuk ordainduko dietela enpresa konkretu batzuei.
Beraz, gauza guzti horiek eta beste hainbat ustelkeria argira ateratzeko lortzen badugu helburu txiki bat lortuko genuke, behintzat. Nahiz eta, lehen esan dudan bezalaxe, gure helburu nagusiena % 100 energia berriztagarrien ekoizpen banatuan oinarritzen den eredu elektrikoa lortzea den.
Kontziente gara gaur lantaldea eratzeari bai bozkatuko dugunok ez ditugula helburu berdinak edo abiadura berdinak konpartitzen gai honetan. Baina tira, gaur behintzat adostasuna baldin badago urrats bat da. Eta badakizue Galeanok zer esaten zuen, utopia tokitan dago, haratago bi urrats egin eta lekutan dakuzagu. Zertarako utopia orduan? Horretarako, ibiltzeko alegia.
Gaur gai honetan ibiltzen hasten gara. Non bukatuko dugu? Ikusteke dago. Gaur lantalde honi bai esaten diogunen artean ikusiko dugu eta lantaldean parte hartuko dugunen artean ikusiko dugu nora heltzen garen.
Besterik ez.