IRIARTE OKIÑENA (EH Bildu, 2017-02-03):
Legebiltzarkide-buru andrea, mila esker. Legebiltzarkide jaun-andreok eskerrik asko. Sailburu jaun-andreak eskerrik asko. Egun on, Urkullu jauna.
Begira, azken 15 egunetan oso arretaz jarraitu dugu zure Gobernuko kide guztiek datozen lau urteetarako egin dizkiguten asmo eta erronkei buruzko zerrenda. Eta arreta handiz eta puntu batean preokupazioz ere jarraitu ditugu, ez hain zuzen ere gauza batzuetan ados ez gaitezkeelako eta agian guk beste politika batzuk egingo genituzkeelako, hori normala da.
Gure kezka iturria beste bat izan da eta kezka iturri nagusia da, hain zuzen ere, ikusi dugulako Gobernuko kide askok bere egunerokoan eta bere egunerokoari aurre egiteko oztopo asko ikusten dituztela, eta oztopo horiek identifikatzerakoan askok eta askok nondik datozen esan digutelako eta Madrildik edo Espainiako Gobernutik datozela esan digutelako behin eta berriz. Eta iruditu zaigulako zoritzarrez oztopoen diagnostikoa egin duzuela, bat zatoztela gainera guk egiten dugun diagnostiko horrekin berarekin, baina ez duzuela plan oso bat oztopo horiei aurre egiteko.
Estamos preocupados porque ustedes mismos sitúan en España en la legislación restrictiva en los tribunales politizados en una serie de problemas para llevar adelante políticas importantes para este país y, sin embargo, nos parece que no nos ponen sobre la mesa un plan para hacer frente a este problema.
Tapia sailburua, adibidez, arduratuta dago industriaren lehiakortasunerako energiaren prezioa ikaragarria delako, eta arrazoi du eta ez daukagu modurik horretan eragiteko momentuz. Eta Uriarte andrea, ba energia asko gastatzen ari da LOMCEk sortzen dizkigun gorabeherak konpondu nahian, eta ez ditu konpondu eta seguru asko eskuak lotuak izango ditu orain ere bai. Eta Beltrán de Heredia andreari entzun diogu ertzain gehiago behar dituela herri honek, baina ez dakiela nola kontratatu ahal izango dituen, eta beste horrenbeste gerta dakioke Darpón jaunari edo beste hainbat sailbururi.
Azpiazu jaunak eta Gobernuak osotasunean Espainiako Gobernuak ezarritako defizit muga onartu izan behar du. Ez Bruselak ezarritakoa, baizik eta Espainiako Gobernuak ezarritakoa. Espainiako komunitate autonomoei ezarritako berbera onartuko dudan arren, Ogasun ministroak, Montoro ministroak izan zuela bilera bat biren artekoa Azpiazu jaunarekin. Baina ezarritako defizit muga berbera. Ikusiko dugu aurki, aurrekontuak ekartzen dituzuenean, Gobernu honek nola kudeatzeko asmoa duen hori guztia.
Baina arazo hauek egunero jarri dizkiguzue mahai gainean eta badauzkagu gainera gehiago. Azpiazu jaunak seguru aski pertsonalki, baina herri bezala uste dut denok ditugula benetan erronka nagusiak. 2007. urtetik Kupoaren korapiloa askatu gabe dago eta erabaki beharko da nola likidatu. Erabaki beharko den moduan zer egin azken bost urtekoari dagokionez, eta ahaztu gabe lege berria beharko genukeela 2017 eta 2021. urte tarterako.
Eta Azpiazu jaunak antzeko arazoak edo guk hemen dauzkagun antzeko arazoak dauzkate Nafarroan ere, bai Aranburu kontseilariak eta bai beraiek ere. Badakigu herri honen zatiketarako zer-nolako herrarekin banatu nahi izan den, bai konbenioa eta bai Kontzertua, jakinda ere eta aditu guztiak esaten baldin badute ere, eta horretan lanean aritu zirenek esaten baldin badute ere, hori negoziatzeko modurik egokiena batera negoziatzea izango litzatekeela.
Hauek guztiak eta beste gehiago esan genitzake baina, zentzu honetan, galderak hemendik hasita pilatzen zaizkit. Esate baterako, Gobernu honek ba al duen asmorik daukagun autogobernu apur hau Nafarroako Gobernuarekin batera defendatzeko, eta zeintzuk izan daitezkeen asmo horiek. Edo jakin nahi genuke nola ikusiko zenuketen edo prest legokeen Gobernu hau koiuntura politiko zail batean, negoziaketa korapilatsu eta zail horretan, Parlamentu honen parte-hartzea eta parte-hartze zuzena ahalbideratzeko.
Ez dut esaten besterik gabe, izan ere Erkoreka sailburuak berak Parlamentu honi erresistentzia eskatu zionean eta Parlamentu hau egoera honen buru jartzeko esan zuenean, iruditzen zait erresistentzia egiteko modu bat ere izan daitekeela bide hau elkarrekin jorratzeko aukera aztertzea besterik ez baldin bada.
Usted nos decía, señor Erkoreka, que la actitud de España nos deja a la intemperie, que no hay garantía ninguna de que el Gobierno Vasco se vaya a quedar sin las competencias que ya tenemos de la noche a la mañana y que vayamos a conseguir nuevas. Y sin embargo, no tenemos refugio ante esta situación.
Erkoreka jaunak batzordean iragarri zigun Gobernuaren asmoa urraketak salatzea zela, interpretazio akordioak lortzen saiatzea, Parlamentu honen lana babestea. Hori guztia esan zenigun, baina iruditzen zait herri bezala jausi handi bat eman behar dugula egoera hau iraultzeko, bestela gerta dakigukeelako azken urteetan gertatu den berbera errepikatzea, eta tarteka Espainiako Gobernuei beraien komenientzien arabera gauza batzuk errazagoak izatea, baina komeni ez zaienean, berriz ere lehengora eta azkeneko urteetan oso errepikatua izan denera itzultzera.
Esaten dizuedan bezala, galderak pilatu besterik ez zaizkit egiten. Adibidez, zer epe jartzen duzue zuek falta diren eskumenak berreskuratzeko? Ba al duzue asmorik eskumenak eskatzen jarraitu eta aldebikotasun, eta paktu nire ustez zalantzagarri batean sinesten baldin baduzu ere, herri honek oraindik ez dituen gaietan Estatu egiturak egiten eta lantzen hasteko asmoa?
Adibidez, Euzko Alderdi Jeltzaleak eta PSEk sinatu duzuen Gobernu akordioan, atzo bertan entzun genuen behin eta berriro eta horrelaxe da gainera, gogoratzen diguzue enplegua dela zuen lehentasuna. Erabat garrantzitsua eta guretzako ere lehentasuna da. Baina badira enpleguaren mesedetan beharrezkoak direnak eta gure esku ez daudenak. Lan-harremanetarako euskal esparrurik ez daukagu, enplegu politikak osotasunean kudeatzeko gaitasunik ez. Espainiak gaur bai eta bihar esaten digu ia kiebra egoeran dagoela, uzten ari zaiola pentsioen kutxa, eta badauka Gobernu honek horri egiteko egiturarik adibidez azken euskal ekonomistek bideragarria dela esaten duten bezala?
Benetan sinesten duzue bilateralitatean eta nola definitzen duzue hori? Izan ere, askotan iruditzen baitzait bien arteko bilerak egiten dituela Espainiako Gobernuak zuekin, baina ez duela berdinen arteko harremanik gauzatzen. Zer berme ikusten duzue hainbeste aldiz zerorrek, lehendakari jauna, aldarrikatu duzun blindaje hori gauzatu ahal izateko?
Iruditzen zaigu ez gaudela fenomeno natural baten aurrean eta zigor dibino baten aurrean, eta badauzkagula baliabideak herri bezala jauziak emateko, jauzi handiak emateko. Guri eskatu diguzue ez etsitzeko, ez dugu etsiko. Eta iruditzen zaigu herritarren erabaki demokratikoa egoera honen erdian jartzea garrantzitsua izango dela.
Gure taldeak jakin nahi du zentzu horretan zeintzuk diren Jaurlaritzaren planak, zein epetan jarriko dituen martxan, egunero ditugun oztopo hauei aurre egiteko. Herri honi herri izaera eta erabakiak hartzeko eskubidea ukatzen dion egituraren aurrean zein asmo konkretu dituen Eusko Jaurlaritzak, esan dizuedan bezala iruditzen zaidalako, une oso berezi batean gaudela eta elkarrekin jauzi handi bat eman genezakeela.
Eskerrik asko.