ZULAIKA PORTILLO (EH Bildu, 2013-01-31):
Presidenta andrea eskerrik asko. Sailburuak, legebiltzarkideok arratsalde on denoi.
Lehenengo zenbait datu egoera zein den kokatzeko. Euskal Herriko langabezi tasak % 15a jo du, oso datu kezkagarria. Gainera, zenbait eskualdetan bereziki handitzen eta handitzen ari da: % 17a inguru Arabako Lautadan, % 21a ezkerraldean edota Enkarterriak eskualdeko langabezi tasa handia. Gazteriak latz sofritzen du langabezia, % 35 eta aktibitate tasa begiratzen badugu emakumeen eta gizonen artean dagoen diferentzia kezkagarria da: Gizonen artean % 63,27a eta emakumeen artean % 51,14a.
Datu hauekin eta errealitate krudel eta gordin horren aurrean, kalitatezko enplegua sortze aldera, ekonomia suspertzeko ekimen guztiak beharrezkoak dira, ekintzailea sustatzea ere bai.
Ahaleginean ari gara. Adibidez, azken hilabeteotan negozioa abiatzen ahalegintzen ari diren pertsonen multzoa % 5,9an hasi da. Baina hazkuntza hori zergatik geratzen den ondo aztertu behar dugu. Hazkuntza hori, kasu askotan, egoera larrian dauden pertsonekin gertatzen da. Langabezi saria amaitzen zaienean epe motzera besterik aurkitu ezean autoenplegura jotzen dute prekarietateari ihes egin nahian.
Familia askotan, gehienetan gure ustez, batere diru-sarrerarik gabe daude, oso egoera larrian. Larritasun horrek, hain zuzen ere, negozio berriak antolatzera bultzatzen du jendea. Tamalez, horrela abiatutako enpresa jarduera gehienek porrot egiten dute hasi eta denbora gutxira. Eta zergatik hau? Proiektu bideragabeak direlako. Baina hau ez da okerrena. Okerragoa dena familiak metatutako ondasun apurrak galtzen ditu eta zorpetzen da.
Hori guztia enpresa bat sortzeko zortea izan dutelako dirulaguntza edo finantza erakunderen batek diru apur bat mailegatu dielako. Mingarria da (...) gure aburuz. Egoera larrian dauden familiak nola erortzen diren lukurreruren atzaparretan. Nola baliatzen diren familia horien ezaugarritasuna maileguaren baldintza onartezinak inposatzeko eta negozioaren porrotaren ondoren desjabetzera eta bizitza osorako zorpetzera kondenatzen dute, lotsagarria. Si, también se están dando desahucios en lonjas hipotecadas para el desarrollo del inicio de una actividad empresarial.
Si bien es cierto que no se puede generalizar y que no todo el emprendizaje de este país se ha generado por personas con este perfil, no y, que incluso, algunas de esas iniciativas que se han llevado a cabo por estas personas también pueden tener ciertos visos de continuidad y de viabilidad por supuesto, no podemos confundir el fomento impulso a la actividad emprendedora con querer fomentar el autoempleo hacia aquellas personas que se encuentran en situaciones desesperadas.
Por otra parte, debemos hablar también de cultura emprendedora y de crear esta cultura desde la educación. La mayor parte de la juventud vasca al finalizar sus estudios la mayoría, el 80 %, no contempla el autoempleo como una salida profesional.
Si entendemos que el emprendimiento es necesario, sobre todo en algunos sectores en concreto –ya no solamente como vía de generación de empleo, sino que también por la necesidad de innovación en tecnología industrial para revitalizar nuestro tejido industrial ya que contamos con un sector industrial de un nivel tecnológico medio(bajo–, se ve necesario también generar ciertas aptitudes y habilidades emprendedoras en las personas desde los centros educativos para que en cualquiera de los casos las personas se sienta libres y capacitadas para optar por todas las vías de empleabilidad con garantías.
Benetako ekintzailetza ikastetxeetatik bilatu eta bultzatu behar da, sortzaileen eta batez ere gazteen ekintzailetza. Hezkuntza zentroetan bilatu behar ditugu pertsona ekintzaileak, bilatu, prestatu eta lagundu euren ideiak eta proiektuak gauzatzen. Tamalez, gure hezkuntza zentroetan ez dago ekintzailetarako joera handirik.
EH Bilduk ekintzailetza defendatzen du sortzaileen eta bereziki gazteen ideia eta proiektu berriak garatzeko prozedura moduan. Ekintzailetza inondik ere ezin izan daiteke autoenplegua sustatzeko bide nagusia. Egoera larrian dauden pertsonentzat ekintzailetza ez da irtenbidea.
Errepikatzea bada ere, ekintzailetza ekintzaileentzat izan behar da, hau da, ideia edo proiektu bideragarriak daukaten horientzat. Arlo honek berariazko plana behar du, noski, erakundeen arteko eta urte anitzeko plana, noski. Baina plan horrek ondo zedarritu behar ditu xedea eta helburuak zeintzuk diren. Berriro diogu, ekintzailetza ez da eta ezin daiteke jo langabeziaren soluzioa. Berrikuntzaren bitartez, aukera berriak sortzeko lanabesa da eta honen bitartez lanpostu berriak sortzea.
Ganbara honetan defendatu den eredu neoliberalaren aurka gaude. Bazterketa sozialean edo esklusiboaren mugan dauden pertsonentzat, oro har, ekintzailetza aukera baino gehiago arriskua da kasu gehienetan. Horrelako kasuetan Administrazioak ahalbidetu behar ditu bitarteak eta laguntzak pertsona horiek bazterkeriatik ateratzeko, hori batez ere.
Desde EH Bildu entendemos que es necesario otro modelo de desarrollo ajustado a las necesidades reales de Euskal Herria combinando la actuación de las empresas públicas y semipúblicas, cooperativas y especialmente Pymes, junto con la economía social y solidaria. Al margen de la titularidad de las empresas, deben ser responsables económicas, social y medioambientalmente para garantizar así la sostenibilidad.
Entendemos que si buscamos que el plan de apoyo a la actividad emprendedora se ajuste a la realidad socioeconómica, deberán participar en el desarrollo del mismo, además de la Administración pública, otros actores sociales: Los sindicatos, las agencias de desarrollo, las instituciones educativas, empezando por la universidad, centros de formación, profesional, etcétera. Son imprescindibles los actores sociales en este plan.
Se requiere un plan de apoyo a la actividad emprendedora, sí. En el menor plazo posible, también. Pero no podemos olvidar que este debe ser una línea más dentro de un eficaz plan de choque para el empleo en el que se identifiquen las medidas concretas que llevará acabo este Gobierno que genere empleo y, por supuesto, un plan que evite que se siga destruyendo empleo.