ISASI BALANZATEGI (EH Bildu, 2014-06-19):
Presidente andrea. Ziurtasun juridikoa eta.
Eztabaida hau edo gai hau agertzen den bakoitzean egia da ni nahiko lasai esertzen naiz, baina beno batzuk urduritu egiten dira edo agertzen naiz, edo batzutan naïf, maximalismoa eta hemen disparatu egiten dira zera guztiak, batzutan, irainak izateraino.
Hemen, kuriosoa da. Hizkuntz eskubideei ze hitz egiten dugunean mailakatu daitezkeen, ni ez naiz abokatua eta galdera moduan planteatuko nukeen, noraino iritsi daitekeen.
Hau da, euskerarekin egin daitekeena, ba guri gertatu zaiguna gaur bertan kanpoaldean egin du agerraldi bat inposatutako Erregea eta ba Amaiurreko diputatu batek esan zuen moduan: "Aita, semea eta Frankoaren izpiritua batera etorrita". Esan nahi dut, Erregearen inposaketaren kanpoan egin du agerraldi bat eta etorri zaizkigu Ertzainak, bi ertzaina eta erdara batuan esan digute eta beno, ez zegoen modurik euskeraz egiteko.
Ba, kasu horretan, suposatu egiten da beti suposatu egiten da bi hizkuntza dakizkigunok amore eman behar dugula eta errespetua, eta ez, errespetu falta da hain justu kontrakoa. Ia noiz onartzen dugun guk hautatu egiten dugun hizkuntza horretan zerbitzatuak baldin bagara, hori da administrazioak errespetatu behar duena eta hori ezin da uste.
Eta berriz ere. Ez naiz aditua, baina, Mendia andrea, uste dut zuk ondo dakizu hori ez dagoela zatitzerik, eskubidea edo errespetatzen da edo urratzen da, tartekorik ez dago. Orduan, administrazioak horretarako egon behar du.
Matias Múgika eta Aurelio Arteta eta (...) eta bizio daukat irakurtzeko eta irakurri ditut. Oso ondo ezagutzen ditut xenofobia klase horiek eta (...) historia eta nondik datozen eta diskurtso ideologikoak, zuk askotan gainera, ondo hezita zaude zu horrelako dokumentuetan, baina horren den ustela, horren den faltsua eta hemen 1867. urtean hego Euskal Herrian herrialde guztietan gehiengoa % 52, oker ez banaiz, euskaldunak ziren. Hau bilakabidea aldatu egiten da. Beno, une honetan heren bat izan gaitezke euskaldunak, progresio geometrikoa izan daiteke.
Momentu jakin batean, orain indarrean dauden hizkuntza politikak ez dute balio izango, aldaketa kualitatiboa egin behar izango dugulako atentzioa eman ahal izateko euskalduntze prozesu horretatik etortzen diren, gehiengoa gazteen artean euskaldunak dira eta haiei begira egin behar dugu.
Egia da, egiari zor aitortu behar dudala eta batzuek esan duzue, nahastu egin nituela administrazioaren hizkuntza soslaiak eta Ertzaintza. Baina horrek agerian zer jartzen du? Hizkuntza politika oso nahasia dela eta nik hanka sartu nuen, baina ez dago irizpide argirik horrelakoetan. Ertzaintzaren kasuan bi soslai horiek planteatzen direla.
Nik uste, nik ez daukat batere beldurrik hemen hizkuntzen arteko lehia horretan modu naturalean zer gertatzen den gaztelera nagusitzen denean edo ez. Onartzen ez dudana eta amorru egiten dudana, nire pertsona eta ni bezalako milaka pertsonak behartuak izatea eta gure barreneko kontzientziaraino jokatu behar dugula erdaldunen aurrean espezialak izango balira bezala, zor bagenio bezala, ez dakit zer errespetua eta ez, euskara maila duinean bizi gintezke.
Saiatu izan gara erdibideko bat egiten eta ez dakit gaizki ulertze batzuk tarteko izan direla, pena ematen digu, baina guk printzipioz geureari eutsiko diogu, nahi genuen gauza bat hari begira beharbada irtenbide bat izan zitekeen. Ez da posible izan.
Aurrera begira, nik uste dut bai aldatu egin behar direla hizkuntza politikaren oinarriak, baina besteak beste mundua aldatu egiten delako.
Eta dudarik ez izan, Maneiro jauna, Euskal Herria euskalduna izango dela.