OGASUN ETA FINANTZAKO SAILBURUAK (Gatzagaetxebarria Bastida) (EAJ, 2015-10-16):
Eskerrik asko legebiltzarburu andrea.
Damborenea jauna, esan dizudan bezala lehenengo hitzaldian, lanean gaude, lanean gaude ekarpenen legea hona ekartzeko. Lanean egon gara lehenengo foru legealdian eta oraingo foru legealdian ere, zintzotasun eta leialtasun osoz, kolore batekoak egon ala bestekoak, berdin, instituzioak koloreen gainetik daudez.
Lanean gaude lege bat edo proiektu lege bat ekartzeko.
Bi, badakizu ez Ganbara honek ez Gobernu honek ez daukala ahalmenik lege hori hona ekartzeko zuzenean, ezin da talde parlamentario bateko lege proposamen baten bidez egin da, ezin da Jaurlaritzaren lege proposamen ohizko batekin egin, baizik egon behar da adostasuna, akordioa egon behar da instituzioen artean.
Orduan, ez daukagu konpetentzi osoa. Ez Ganbara berak, talde parlamentariak, ez Gobernua bera, baizik eta akordioa egon behar da. Horretan gabiltza, esaten dut berriro, errepikatzen dut, horretan gabiltza akordio bat lortzeko legea ateratzeko.
Hiru, esan duzun moduan, Kupoaren Legea garrantzitsua da, oso garrantzitsua, eta berriro aipatuko dizut zergatik. Estatuarekiko gure harreman finantzarioak itxi gabe badaukagu...
...eta berriro aipatuko dizut zergatik. Estatuarekiko gure harreman finantzieroak itxi gabe badaukagu Kupoaren urteko kitapenak egin gabe, horrek eragina dauka barne banaketaren arloan? Noski. Ze itxi gabe daudenak gero banatu behar dira ere hemen koefizienteka eta eragina dauka lau instituzioetan orokorrean. Baina gero lurralde historiko bakoitzaren barruan ere udaletxeetan ere eragin txiki eduki dabe, hori garrantzitsua da.
Eta berriro esaten dizut, komenigarria da horrela egitea, bai, behar beharrezkoa eta baldintzakoa derrigorrezkoa, ez. Baina komenigarria bai. Ze kitatu gabe badaude baliabide finantziero batzuk, nola egiten dugu hemen barne antolaketa? Bai, egingo dugu, baina behin betikoa ez da izango, behin behinekoa izango litzateke. Horregatik esaten dizutena da, jarraituko dugu eta egin ahal da, komeni da bestea konponduta egotea.
Eta gero gauza batetan zuzendu nahi zaitut, esan duzunean daukagula eredu bat banaketakoa, ez, eredua ez da banaketakoa, eredua ekarpenetakoa, ez da berdina. Hau eredua daukaguna guk hemen hitzartuta hiru lurralde historikoak eta Jaurlaritza Lurralde Historikoen Legean da, ez da diru bilketaren banaketakoa, da ekarpenen eredua. Eta ekarpenaren muinean daude zutabe bi. Bat, zerga ahaleginaren alderantzizkoa; eta bi, errentaren arabera egin direla ekarpenak. Hori oso garrantzitsua da argi edukitzea.
Hau ez da ere du bat euskaldunok gure gain barneratu duguna, diru bilketa banatzen dogu eta danok aurrera. Ez, ez, bakoitzak ekarpenak egiten ditu zutabe bi horien arabera eta hori argi eduki behar dugu. Planteatu ahal da beste eredu bat, baina historikoki orain dela 32 urte hitzartu genuen legean, eredu hori ipinita daukagu, eta hori ekarpenen legeetan hortxe mantentzen da. Beste eredu bat badago ba egin ahal da, baina momentuan inork, ez lehenengo foru legealdian ez oraingo foru legealdian, inork ez du planteatu beste eredu batetara joatea.
Eta amaitzeko beste gauza bat, badaude, eta hori aitortu behar dozu zuk ere, indarrean dagoen legean ze aurrera pausu egin zen zeharkako banaketak koefizienteka banatzeko. Eta horrek ze aurrera pausu suposatu izan du, 20 urteetan egon ginen zeharkako zergen ardatza dana balio erantziaren zergaren diru bilketak sortzen zuen arazoak. Eta gogoan daukazu, neuk gogoan daukadan moduan, zer zegoen hor lurralde ezberdinetan. Hau da, % 50a egokituta dago gure barne egokitzapenetan lurraldeko koefizienteen arabera.
Orduan, zer da bakarrik egin behar doguna ekarpen eredu horretan? Zuzeneko zergetan ahalmen arautzailea daukagun heinean, hori bermatu. Eta zerekin dauka horri lotura? Ba zerga ahaleginarekin. Orduan horretan lanean gabiltza, baina eredua ekarpenetakoa, ez da diru bilketaren banaketa.
Eskerrik asko.