ARRONDO ALDASORO (EH Bildu, 2015-11-27):
Egun on guztioi. Lehenik eta behin, ongi-etorria eta agurrik beroenak gaur Aernnovatik etorri diren langileei.
Zeuon borroka instituzioak mugiarazteko erakutsi duzuen gaitasuna izan da Aernnovako zuzendaritza atzera egitera behartu duena. Zeuok izan zarete, ez beste inor, enpresa behartu duzuenok erregulazio-espedientea erretiratzea.
Hala ere arriskua ez da desagertu. Arazoak bere horretan jarraitzen du. Enpresak bereari eutsi egiten dio oraindik. Enpresak langileak kaleratu nahi ditu oraindik, lan-baldintzak okerrera eraman nahi ditu oraindik. Horregatik, aurkeztu dugu hemen interpelazio hau, kezkatuta gaudelako, beldur garelako hemendik hilabete batzuetara ez ote garen berriro egongo erregulazio-espediente baten aurrea. Horregatik, jakin nahi dugu zer egingo duen Jaurlaritzak arrisku hori saihesteko, zein asmo duen Arantza Tapia sailburuak Aernnovan lanpostu guztiak babesteko, lan-baldintzak duinak bermatzeko.
Uste dut gainera gaur egunik onena dela hori galdetzeko, sailburua aste honetan bertan bildu delako Aernnovako buruarekin, López Gandásegui jaunarekin. Ondo dago eta hala aitortzen dizut sailburu anderea, enpresarekin biltzea eta euren planteamendua ezagutzea zuzena da. Baina bidez batez, jakin nahiko nuke ea zu zeu edo zure departamentua langileen ordezkariekin ere bildu zareten aste honetan, espedientea kendu zenetik. Denbora behintzat egon da.
Horiek gero argituko didazulakoan, orain Gandáseguirekin egin zenuen bilerari heldu nahi diot. Jaurlaritzak berak emandako informazioaren arabera, Aernnovak bere konpromisoa berretsi zuen bilera horretan Arabarekin eta Euskadirekin. Zer esango dizut, pozten garela hala baldin bada. Baina kontua hauetan fedea ez da nahikoa, konpromisoak, hitzak zehaztu eta gauzatu behar dira. Zertan gauzatuko da Aernnovaren konpromiso teoriko hori? Azaldu dezakezu? Zein dira enpresak Jaurlaritzarekin hartu dituen konpromiso zehatzak? Eta zein dira Jaurlaritzak enpresarekin hartutakoak, hartu baldin baditu?
Azalpen horiek guztiak eman behar dizkiozu Legebiltzar honi, hori da pentsatzen duguna, baina batez ere Aernnovako langileei zor dizkiezu. Bestela, hala egiten ez baduzu, guztiok pentsatu beharko dugu Jaurlaritza Aernnovaren publizista bihurtu dela eta prentsa oharrak kaleratzen dituela enpresaren aurpegia zuritzeko.
EH Bildun uste dugu Aernnovaren kasu honek ate bat ireki duela. Guztiok irakatsi dugula enpresekiko  - enpresa handiekiko bereziki -  harreman eredua aldatu daitekeela. Zenbat aldiz entzun dugu, entzun dizugu areto honetan, Jaurlaritzak eta zuri ere, ezin duela esku hartu enpresen eta langileen arteko harremanetan? Eremu pribatua dela gehiegitan.
Aernnovan argi geratu da hori ez dela egia. Aernnovak erakutsi digu instituzioek ez dutela halabeharrez neutralak izan behar. Enpresek langileak kaleratzea planteatzen dutenean, ez dutela zergatik neutraltasun faltsu hori mantendu behar. Irakatsi digu ere, jendarte osoak, instituzioek, alderdiok, langileok bat egiten dugunean, gauzak aldatu ditzakegula. Eta enpresak beste modu batez jokatzera behartu ditzakegula.
Horregatik Jaurlaritzari egin behar zaio galdera bat, beste galdera bat. Zergatik orain bai eta lehen ez? Zergatik onartu ditu orain arte ez bururik eta ez hankarik ez zuten erregulazio-espedienteak. Zenbat komite enpresa pasa dira hemendik laguntza eta babesa eskatzen. Zerrenda oso luzea da.
Orain bezala jokatu balu sailburuak, Jaurlaritzak, ERE asko ezinezkoak izango ziren, eta ziurrenik langile askok ez zuten euren lanpostua galduko.
Aernnovari dagokionez Jaurlaritzaren ardura ez da amaitu. Enpresaren txantaila salatu eta gero ez da amaitu. Jaurlaritzari dagokio enpresaren planen gaineko kontrol eta jarraipen zorrotza egitea. Bestela, hilabete batzuen barru beste ERE bat izan dezakegu mahai gainean.
Jaurlaritza ezin da, lehen esan dudan bezala, gaizki ulertutako ohiko neutraltasunera itzuli. Langileen alde egin behar du. Aktiboa izan behar du langileen alde. Ez da ondo hasi ez baldin bada beraiekin bildu. Espero dut argitzea hori ere.
Eta horrek esan nahi du, instituzioek enpresekiko harreman eredua aldatu behar dela ere bai. Ez du balio eredu bat, non oinarria laguntza publikoa ematea den, enpresari konpromiso argiak hartzea behartu gabe.
Onartezina da enpresa batek, Aernnovak kasu honetan, milioiak eta milioiak jasotzea eta orain Araban 130 lanpostu suntsitu nahi izatea, Toledon beste horrenbeste sortzeko, etekinak dituenean eta burtsara ateratzeko asmoa iragarri duenean.
Harreman eredu berria behar dugu. Jakin nahi dugu sailburuak ere, ea bat datorren gogoeta honekin. Gure ustez, beste eredu bat behar dugu beste oinarri batekin. Oinarri argia, enpresen konpromisoa eta atxikimendua lurraldearekiko. Jarduera produktiboaren jarraipena bermatuz, lanpostu guztiak ziurtatuz.
Ez zaigu bidezkoa iruditzen, diru publikoa oparitzea, enpresek konpromiso argiak hartzen ez badituzte. Baldintza argiak, diot berriro ere, ipini behar zaizkie. Laguntza publikoak bai, baina argi utzita guztion dirua jasotzen duten enpresek, ez dutela egingo ez deslokalizaziorik ez despidorik. Eta egin ezkero, dirua itzul dezatela.
En definitiva, ayudas públicas a empresas sí, pero con condiciones claras, dejando claro que recibir dinero de la ciudadanía obliga a las empresas a no deslocalizar, a no despedir. Dejando claro que incumplir ese compromiso, significa tener que devolver todas las ayudas recibidas. Ese es un nuevo modelo de relación que queremos que la Administración y las empresas tengan de aquí en adelante.
Y queremos saber si la consejera comparte esta idea. Queremos que nos responda a lo que hoy en esta interpelación le hemos planteado en relación al caso Aernnova.