UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2018-03-22):
Egun on berriro.
Gai honekin hasi aurretik, lehenik eta behin eskertu nahi ditut eta eskerrak eman nahi dizkiet segregazioari aurre egiten eta gizarte kohesioaren alde lan egiten ari diren eragile norbanako plataforma, baita ere Gasteizeko plataformakoei.
Beno, badakit gai hau ez zaizuela interesatzen, baina esango dizuet etorkizunari begira estrategikoa dela, lehen hitz egin dugun gaiarekin lotuta. Beraz, zuek ikusiko duzue eztabaida interesgarria galtzen duzuen.
Hemen zaudeten asko eta asko gurasoak zarete, legebiltzarkideak izateaz gain. Zuen seme-alabentzat zein etorkizun nahi duzue? Etorkizun oparoa? Nahi duten bizitza proiektua eraikitzeko gai izango dutena eta horretarako aukera izango dutena? Zeren gauza bat da nahi izatea eta beste gauza bat da aukera izatea.
Zuen seme-alaben artean zer nolako baloreak sustatzen dituzue? Seme-alaba berekoiak nahi dituzue ala solidarioak? Seme klasistak, arrazistak, homofoboak nahi dituzue edo mundu hobeago baten, justuago baten alde borrokatuko duten seme-alaba adimentsu, bizitzan moldatzen jakingo dutenak eta egoera desberdinei aurre egiten jakingo dutenak?
Zuen seme-alabentzat nahi duzuena, besteentzat ere nahi duzue? Horretarako, zer-nolako gizarte eredua eraikitzen ari zarete? Zer-nolako gizartearen alde borrokatzen ari zarete?
Zeren gaurko eztabaidan eztabaidagai daukaguna da eraikitzen ari garen gizarte eredua. Hori da gaurkoan eztabaidagai daukaguna, zeren hezkuntza ereduak gizarte ereduarekin lotuta dago.
Askotan esaten dugu halako hezkuntza eredua, halako gizarte eredua. Eta ez da lelo huts bat. Egia da.
Eraikitzen ari garen gizartea gizarte soziala den edo gizarte penala den; eraikitzen ari garen gizartea bi abiadurako gizartea den edo abiadura bakarreko gizartea den; eskubideak pribilegio bilakatuko duen gizartea den...
...gizarte penala da. Eraikitzen ari garen gizartea bi abiadurako gizartea den edo abiadura bakarreko gizartea den, eskubideak pribilegio bilakatuko duen gizartearen edo eskubide guztiak herritar guztientzat bermatua egongo den gizartea den. Dena dela herritarren azal kolorea, jatorria, maila ekonomikoa, soziala edo kulturala. Arazoa ez da hezkuntzarena, arazoa ez da eskola publikoarena, arazoa guztiona da, gizarte bezala daukagun arazoa. Arazoa dugun enpanada mentala da.
Baina zoritzarrez arazoa eskolara bideratzen dugu, gizarte gisa kudeatzeko gai ez garen aniztasun hori eskolak kudeatu dezan, ahal bada baliabide gutxirekin eta zarata gehiegi atera gabe, gehiegi molestatu gabe.
Arazoa eskola publikora bideratzen dugu, ez beti, baina ia beti. Eta gero gainera eskola publikoari leporatzen diogu ez duela euskalduntzen edo eta ez duela kalitatezko proiekturik, irakasleak ez direla inplikatzen edo gurasoak ez dutela parte hartzen edo eta ez direla eskola demokratikoak. Azken hamarkadetan gizarte honen sama eskola publikoak eraman duenean, eta berak tira egin duenean gizarte hau aurrera ateratzeko.
Eskola publikoa izan denean azken hamarkadetan gizarte hau euskaldundu duena, eta eskola publikoa denean berriro ere XXI. Mendean gizarte bezala ditugun arazoei edo erronkei deitu nahi duzuen bezala, tira egiten eta berriro ere sama bere gain usten dugunean. Hori bai, gero gure burua justifikatzeko, zuritzeko, gurasoen erabaki eskubideaz hitz egingo dugu edo eta seme-alabak eramaten diren kontzertatuan gurekiko desberdina den ikasle edo familia erabiliko da adibide gisa puntu koloretsua emateko.
Gezurra da. Gezurra da esaten denean inor atzean utziko ez den gizartea eskola eraiki nahi dela. Dagoeneko milaka herritar familia, ikasle, ikastetxe, irakasle atzean uzten ari garelako. Ez da neurririk hartzen eta (...) hori sinetsiko dut ikusten ditudanean neurriak, borondatea eta espero dut gaur lortu dugun akordioa horretarako abiapuntua izatea.
Gezurra da esaten denean pobreziaren aurka borrokatzen ari dela, gizarte arrakalari aurre egiten ari dela, justu pobrezia eta gizarte arrakala sustatzen ari garenean. Gezurra da aniztasuna aberastasuna dela esaten denean, aniztasuna atzerakada ematen duenean. Aniztasuna gehienetan kanpaina elektoraletan guztiok argazkiei kolorea jartzeko erabiltzen dugunean edo eta botoa eskatzeko.
Esango duzue gaurko nire diskurtsoa oso negatiboa, katastrofikoa dela, barkatuko didazue baina kokoteraino nago hitz politez, kokoteraino nago hipokresiaz eta oso berandu goaz. Hemen batzuek egin ginen ikastetxeak ikusten, badakigu zer gertatzen ari den, badakigu, ez dakigu uste badakizue, pena bat izan zen Alderdi Sozialista ikastetxeetara ez hurbiltzea.
Eta ez gabiltza ezer ikasten eta gure aurretik doazen beste herrialdeetan gertatzen ari den guztia ikusita ere ez gara gai ezer ikasteko edo eta aurre hartzeko XXI. Mendeko erronkei edo arazoei, eta erronka horiek, arazo horiek geratzeko etorri dira. Geratzeko etorri dira, hori da Europako gizartea, hori da XXI. Mendeko gizartea, nahi edo ez izan, baina hori da daukaguna.
Baina bueno, eman ikastetxeetatik buelta bat eta ikusiko duzue ikastetxeak abandonatuak ditugula, irakasleak abandonatuak ditugula eta hala ere irakasleak mirariak egiten dituzten. Mirariak egiten dituzte pazientziaz, maitasunez eta dedikazioz. Baina klaro, mirariak ere muga bat dituzte. Asko eta asko ikastetxe eredugarriak dira, mila buelta ematen dizkienak ez dakit nolako ospea eta ez dakit zer nolako izena daukaten ikastetxe horiei, baina marka bat jarri zaie, estigmatizatuak izan dira, eta badakizue behin marka jarri ostean horri buelta ematea oso zaila da.
Ikasleen bereizkeriaz edo segregazioaz hitz egiten dugunean fokoa berehala migrazioan jartzen dugu eta barkatuko didazue baina migrazioa ez da arazoa, ze kanpotik datozen ez dakit noren jokalariaren seme-alabak edo ez dakit noren entrenatzailearen seme-alabak guztiek horiek beraien ikastetxeetan nahi dituzte, beraz migrazioa ez da arazoa, arazoa gizarte arrakala da, arazoa mugikortasuna da, arazoa da dugun gero eta gizarte konplexuagoa eta eskolak ez du baliabiderik eta ez zaio eman baliabiderik horri aurre egiteko. Arazoa da aniztasuna gero eta handiagoa dela, konplexuagoa dela eta beharko lituzkeen baliabideak horri aurre egiteko eta horretarako beharko lituzkeen ratio egokituak ez direla bideratu, eta ez direla bideratu nahi.
Euren hezkuntza kalitatezko proiektua da, kalitatezkoa da baina proiektua garatzeko zailtasun handiagoak dituzte, zailtasun handiagoak dituzte aurre egin behar dien gizartea eta errealitatea konplexuagoa delako. Eta orduan ez da bera beste konplexutasun askoz ere baxuagoari aurre egin behar dion ikastetxeekin konparatuta.
Beraz gizarte bezala ditugun erronkei eta arazoei guztion artean aurre egiten diogu, hau da guztion artean konpartitzen ditugu, ikastetxe guztien artean konpartitzen ditugu edo bestela, beste aukera bat da baliabideak modu desberdinduan bereiztea, baina nik pentsatzen dut bai biak behar direla, bata eta bestea. Edo bestela jai daukagu.
Eta ez dago zertan horri neurriak asmatzen ibili beharrean, ikastetxeetatik pasa garenean esan digute zeintzuk diren neurriak, eragile guztiek ere bat egiten dute. Gasteizeko hezkuntza eta aniztasun mahaian adostasuna dago, Euskal Herria Bildu ez dabil neurriak asmatzen, bakarrik adostasuna dagoen neurrian ekartzen ari gara bultza egiteko eta neurri horiek indarrean jartzeko, presionatzeko benetan neurri horiek indarrean sartzeko, eta neurri horiek ezinbestean irakaslearen egonkortasuna dira, hezkuntza proiektuak bestela ezin direlako garatu.
Beka eredua aldatu behar da, aldatu behar da ikastetxeei erraztasunak eman behar zaizkie. Giza baliabideak areagotu behar dira, bestelako ekipo multidisziplinarrak behar ditugu, abar eta abar eta abar.
Orduan kontua da urratsak eman behar direla, politikak egin behar direla, inbertsioa egin behar dela eta neurriak abian jarri behar direla.
Fokoa migrazioan jartzeari utziaz, ikasle eta familiak kriminalizatzeari utziaz. Kontzertatuak pausu bat aurrera emanez eta dagokien ardura hartuaz. Ikastolak egoerekin inplikatuaz eta bustiaz. Ikastetxe publikoen artean ere elkarlana bideratuz bakoitzaren zilborrera begiratzen egon beharrean. Gurasook erabaki eskubidearen armarrian eskuztatzeari utziaz eta inklusioaren aldeko apustua eginez.
Gure arteko borroka, lehia, inertziak, denak albo batera utziaz eta denon artean denon hezkuntza, denon gizartea eraikiaz. Zeren nahikoa da, edo guztien artean egiten dugu edo jai daukagu, baina berandu goaz, oso berandu goaz, eta gizartea gainetik pasatu zaigu. Eta datorrena okerragoa da, okerragoa da, orduan esnatu, Uriarte andrea esnatu, benga. Eta gaurkoa daukagu helduleku bat, abiapuntu bat eta gauzak goazen neurriak indarrean sartzera.
Hori da ikastetxeetan eskatu digutena, esan digute oso ondo etortzea baina benga, benga. Esan dudana, edo denon artean egiten dugu edo jai daukagu. Eta naiz eta kapitalismoaren baloreak lehia da, hezkuntza merkatu soil izatera bideratzen duten, baina ez dugu ahaztu behar zein den hezkuntzaren funtzioa. Hezkuntzaren funtzioa da funtzio berdintzailea; konpentsatzailea, aukera berdintasunerakoa eta gaizki egiten badugu gero jasoko ditugun ondorioak latzak izango dira eta erakunde bezala, gizarte bezala pairatu beharko duguna larriagoa da, eta gehiago inbertitu beharko dugu.
Termino ekonomikoetan ere, egiten ari garena ez da bideragarria. Horrela batzuek termino ekonomikoetan hobeto ulertuko duzue. Kontatu gabe momentu honetan ari garela mundu gizarte paraleloak sortzen gure herrian, gure gizartean. Euskadi ere ez dakitenak zer den, gure kultura ere ezagutzen ez dutenak, gure hizkuntza ere ez, mundu paraleloak dira. Horrela egingo dugu herri bezala aurrera? Ezinezkoa da.
Orain modan jarri den berrikuntzaren ikuspegitik ere  - Tapia andrea pena da gaur hemen ez egotea -  lau zero ikuspegitik ere, 4.0, Casanovak jakingo du, beste maila batetan kokatuko ginateke, Champions-en kokatuko ginateke ondorengo lau ardatzen baitan lan egingo bagenu: Lehenengo inklusioa, gero interakzioa, hirugarrena dibertsitatearen balorazioa. Zertarako? Laugarrena lortzeko, gizarte honen parte sentitzeko, "sentido de la pertenencia" lantzeko. Eta lehenengo hirurak ez baditugu lantzen, laugarrena alferrik da, baina lehenengo hirurak ere lantzeko Hezkuntza Politika behar dugu, Enplegu Politika behar dugu, etxebizitza politika behar dugu, kultura politika behar dugu eta ez politika segregazionista egiten ari garena.
Imajinatu zer nolako kapitala izango genuke herri bezala, gizarte bezala, Champions-en denak maila berdinean jokatuko balute herritar guztiek, autogobernu edo burujabetza prozesu bat abian jartzeko eta bultzatzeko. Guztiok, herritar guztiak sentituko balira gizarte honetako parte.
Sentido de la pertenencia-rekin. Ez gabiltza hori egiten, ez gabiltza hori egiten. Eta gero pentsatzen dugu burujabetza prozesu bat abiatzea edo autogobernua sakontzea? Ez dakit nola.
Eta Uriarte andrea, zure esku dago. Hemen guztiok daukagu erantzukizuna, baina zure esku. Baina ez begiratu beste aldera eta eman garaiak eskatzen duten maila.
Gaurkoan, adostasun bat lortu dugu. Ez da erraza izan eta ez da ere lehenengo ekimena izan ezta azkeneko ekimena izango abiapuntu bat gaia desblokeatzeko.
Lehenengo aldiz, Gasteizeko mahaiak egindako lanari ere aitortza bat ematen zaio eta bertako neurriak kontutan hartzen dira. Gaurko adostasuna, abiapuntua izan daiteke, gaia desblokeatzen hasteko eta batez ere datorren ikasturtera begira, neurriak indarrean sartzeko.
Eta zure esku dago Uriarte andrea, jarri medaila, jarri medaila, lideratu, baina mugitu. Da bitarteko bat zure eskutan uzten duguna. Hori bai, ez baduzu egiten guk jarraituko dugu lanean, bustitzen jarraituko dugu, ekimenak ekartzen jarraituko dugu, zeren ez da lehenengo aldia izan, jarraituko dugu. Eta iruditzen zaigu, hor guztion beharra dagoela, zeren hori da ikastetxeetan eskatzen ari zaiguna, hori da familien aldetik eskatzen zaiguna, eta batez ere, haurrek eta ikasleek, etorkizuneko herritarrek behar dutena eta guztiok behar duguna.
Beraz, gaurkoan helduleku bat dago, eta nahi duguna da, helduleku hori baliatzea. Baina ez baduzu konpartitzen edo benetan ez badago borondaterik tira egiteko, ba gero nahiago dugu aurpegira esatea, Gobernuaren helburua ez dela Champions bat baizik eta Champions, lehenengo maila, regionala, abar eta abar, bi abiadurako herri bat, bi abiadurako hezkuntza bat.
Goazen behingoz argi hitz egitera, baina batez ere goazen diskurtsoak alde batera uztea, posizionamenduak alde batera uztera eta neurriak hartzera. Asko eskertuko digute eta guztiontzat onura besterik ez da izango.