EGIBAR ARTOLA (EAJ, 2019-06-20):
Egun on.
Ba egia da gauza bitxiak gertatzen direla bizitza honetan eta baita ere Supremoan bertan, ze aldi berean Supremoan bertan ikusi dira bi gai: Bata, aipatutako Kataluniako prozesua eta beste aldetik, aldameneko gelan, hortxe dabiltza Francoren gorpua lurretik ateratzeko dituzten zailtasunak. Eta hor ikusi da nola Auzitegi Gorenak oraindik Francori aitortzen dion jefe de estado kategoria 1936tik.
Orduan, bada bitxia alde batetik Francoren gorpua lurretik ateratzeko debekua, eta bestetik herritarrei hitza emateagatik estatu kolpea gauzatu dutela auziperatuak dauden buruzagi katalanak. Bada gauza bitxia.
Aurkeztu dudan ekimenak esaten ditu bi edo hiru gai edo gauza, eta egia da auzi politikoa dagoela, eta auzi politiko horrek jatorri historikoa duela eta izaera politikoa, Kataluniak Espainiarekin duena. Eta ez da berria, gero aipatuko dut zerbait.
Baita ere ordezkari politiko eta sozial hauek auziperatuak izan direla ezbairik gabe bultzada politikoa izan zuelako. Hain zuzen ere, Sáenz de Santamaría andereak berak esan zuen politikoki "vamos a descabezar líderes del soberanismo catalán y liquidar el independentismo" eta jartzen dira ekimenak martxan, eta zutaberik nagusiena...
...vamos a descabezar líderes del soberanismo catalán y liquidar el independentismo, eta jartzen dira ekimenak martxan.
Eta zutaberik nagusiena, epaiketa osoan ikusi den bezala, zutaberik nagusiena da Guardia Zibilak egindako txosten bat. Gero hortik armatu da guztia. Baina bultzada politikoa izan zuen.
Liquidar el independentismo y descabezar líderes del soberanismo. A modo de escarmiento, evidentemente.
Y por eso se espera ahora una sentencia ejemplarizante, para que nadie tenga, ni siquiera no ya tentación, ni duda de por dónde puede o no puede adentrarse el desarrollo político.
Eta gero esaten da, hirugarrengo puntuan, herri eta nazioen eskubideak errespetatu egin behar direla, aitortu egin behar direla, eta gainera, bide baketsuak eta politikoak erabiltzen diren heinean, proiektu politiko guztiak gauzagarriak izan behar dutela. Eta nik uste dut honekin ados gaudela.
Gauza bat. Aurreko baten, debate baten ere, aipatu nuen, baina orain izango dira 87 urte, maiatza, ekainean, hace 87 años, Espainiako Gorteetan, Errepublika garaian, Kataluniako Estatutua eztabaidatzen zegoen. Eta han egon zen, eztabaida bat, besteak beste, Manuel Azañak, esaten du: "Para resolver el tema catalán es necesario rectificar, no hemos sabido ni asimilar ni integrar a Cataluña".
Baina han badauka beste bat, erantzuten. Eta Ortega y Gasset zen, eta hark esaten du: "El problema catalán no se puede resolver, solo se puede conllevar", y ahí surge la conllevancia orteguiana, esa teoría que todavía es de aplicación. O sea conllevar, soportar, tolerar, pero no resolver.
Uno pide rectificar, porque no han sabido ni asimilar ni integrar. El otro pide conllevar ¿Por qué? Porque entiende que la soberanía es única, es indivisible, no es parcelable y solamente emana del Estado. Por lo tanto Cataluña tendría que estar obligada a esa conllevancia.
Ez da berria, y en el debate que tuvimos aquí sobre esta materia, hubo un punto que también quedó aprobado en este Parlamento, que decíamos por dónde debe caminar una posible solución: "El Parlamento Vasco manifiesta que la judicialización de la política, lejos de ofrecer soluciones, enquista, bloquea y dificulta las mismas. El conflicto político derivado de la relación entre el Estado español y Cataluña debe encontrar la solución dialogada y negociada por vías políticas y democráticas Por ello, el Parlamento insta a los distintos poderes del Estado español a respetar el pueblo de Cataluña, a las personas que lo integran, sus derechos individuales y colectivos, y las decisiones que libre y democráticamente adopten sobre su futuro político".
Hori da bidea, para pasar de la conllevancia al respeto, ara pasar de la conllevancia a la convivencia: Respetar la existencia de distintos sujetos políticos.
Eta ez dago beste biderik. Ez dago beste biderik. Epaiketa amaitu da, ikusiko dugu. Marchenak berak, nola idazten duen eta salak zer ebazten duen, baina garbi dago. Gardentasuna egon dela? Bai, jakina. Zorionez, zorionez.
Zergatik ez dago inongo parekotasunik egiten diren akusazio kontutan hartuta, gero han behintzat azaldu diren frogen eta gaien inguruan. Ez dago, ez dago ekibalentziarik. Ikusiko dugu zein ebazpen, epaia idazten duen Gorenak kasu honetan.
Baina gai politikora jotzen baldin badugu, garbi dago ez dagoela irtenbiderik, ez dagoela soluziorik ez baldin bada nazio izaera hori aitortzen, conllevancia horretatik ez baldin bagara pasatzen errespetura. Eta hortik etorriko da.
Horretarako, ezin bestekoa da guztiok baldintza berdinetan aritzea. Zeren hemen askotan esaten da, eta guk ere bai aldarrikatzen dugu, elkarrizketa, noski, baina indarrean dagoen legalitatean soilik elkarrizketak gauzatzeak, hasteko esan nahi du elkarrizketatuen artean baldintza berdinak ez daudela, Estatuaren nagusitasun horretatik abiatzen zarela, eta elkarbizitza bat gauzatzeko berdintasuneko baldintzak behar dituzu eta hori da momentu honetan hemen falta dena.
Horregatik guk pentsatzen dugu Katalunian, orain 87 urte gertatu zen bezala, aipatu dira baita ere gainontzeko pasarteak, Estatutu berria, gero cepillatuak eta gainontzekoak, berriro ere elkarrizketaren bidetik gauzatu beharko da, baina elkarrizketa berdintasunen oinarrietan finkatutako elkarrizketa bat.
Berdintasuneko arauak behar dira, baldintzak, eta horregatik Katalunian eman diren pausoak izan dira erabat demokratikoak, bide baketsuen eskutik emandako pausuak eta hartu diren erabaki guztiak eduki dute zilegitasun demokratikoa, ez bakarrik Legebiltzarrean onartuak izan direlako, baizik eta urteak joan, urteak etorri, hauteskunde guztietan gehiengo zabal batek katalanen eskutik, bere erabakitzeko eskubidea aldarrikatzeaz gain, aplikatu nahi dutelako.
Eta hori da bidea, soluzioaren bidea hori da, conllevanciatik errespetura pasatzea, ez inor inoren gainean, berdintasunean, elkarbizitza gauzatzeko gai izatea.