GURRUTXAGA URANGA (EAJ, 2017-03-23):
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Sailburuak, legebiltzarkideak, egun on.
Gaurkoan, gazteriaz eta enpleguaz hitz egitea tokatu zaigu eta nik esango nuke, entzundakoak entzunda, denok berdina uste dugula gazteriaren egoera dela eta.
Gazteok Euskadiren oraina gara, gure herriaren garapen sozial eta ekonomikoaren protagonistak eta, ondorioz, gure herriak duen balore nagusienetako bat.
Euzko Alderdi Jeltzalean betidanik izan ditugu pertsonak politika guztien erdigunean eta, era berean, gazteak gazte politiken ardatz.
Beti entzuten dugu gazteak herri honen etorkizuna garela eta zu zeuk, Julen, ere hori aipatu duzu. Baina nik esango nuke oraina garela eta horregatik jakin badakigu aukerak eman behar zaizkigula, politika aktiboak martxan jarriz, gazteon emantzipazioaren bidean, etxebizitza, formazioa, enplegua... eskura jarriz. Eta emantzipazio horren bidean etorkizuna garatuko dugu, baina orainetik.
Ez nuke esango gainera gazteak kolektibo berezi bat osatzen dugunik, ez dut uste beste gizatalde batzuk baino babes handiagoa behar dugunik, ez dut uste esne-mamitan hazi beharreko katakumeak garenik.
Baina egia da aitortu behar dugula krisi ekonomiko garaian gure lan esperientzia bermatzeko ikasketetatik lan mundurako salto horrek pauso bat atzera uzten gaituela, eta horretarako instituzioak behar ditugula eta hor dauzkagu.
Berrikuntzekin batera hazi izan gara. Teknologia berriekin hazi gara eta, beraz, interesgarria bezain ezinbestekoa litzateke gazteoi alderdi horretatik dugun zuku guztia ateratzea eta gure taldeak uste du hori aprobetxatu behar duela gizarteak, gazteon jardunari etekina ateraz. Eta bide horretan ari da Eusko Jaurlaritza, gazteonganako konpromisoa begi-bistakoa du.
Krisi garaian bizi dugun enpleguaren errealitatea ez zaigu inori gustatzen. Egia da Espainiako Gobernuak ezarritako Lan Erreforma, que la aprobación de una reforma laboral totalmente unilateral aprobada mediante un decreto de ley, sin tener en cuenta ni a gentes...
...la aprobación de una reforma laboral totalmente unilateral aprobada mediante un decreto de ley, sin tener en cuenta ni a agentes sociales, ni iniciar diálogos con el resto de partidos políticos, no ha mejorado la situación del empleo, y podríamos decir incluso que la ha empeorado.
Nos gustaría que la normativa laboral se pudiera modificar para reconocer la posibilidad de un marco laboral propio en Euskadi y se materializase el traspaso de competencias que, continuamos que se efectúe y como señalamos, sigue pendiente desde el Estatuto de Gernika.
Horren ondorioz, gaur egun gure Eusko Jaurlaritzaren lana kalitatezko enplegua sortzeko politika aktiboak sustatzea da. Horretarako, aurreko legealdian Enplegu Plana izan zen gazteak lan munduan dauzkaten zailtasunei aurre egiteko tresna garrantzitsuenetako bat. 2014-2016 Enplegu Planaren bidez, Euskadin dauden enpleguak egonkortzeko ekimen publikoak bultzatzen dira, enpresetan lanpostu berriak sortzeko ekimenak hain zuzen. Enplegu Plan horren helburuen artean, aipagarria da enpleguaren alde lan egitea eta baztertuenei, kasu honetan gazteei, lan mundura hurbiltzen laguntzea, eta programa horretan 24 milioi euro inbertitu ziren.
Eta oraingo legealdi honetan ere hori da gure Gobernuaren jarrera: Politika aktiboak sustatzea enplegua sortzeko. Lehendakariak, bai hauteskundeetan eta bai orain ere, behin eta berriz errepikatzen du legealdi honetan duen konpromisoa. Langabezia tasa % 10etik jaistea eta gazte-enplegu politika aktiboak sustatzea. Hori dela eta, 2017-2020 Enplegu Planak gazteria izango du protagonista nagusia. 20.000 gazteen lehen lan esperientzia bermatzeko erronka duelarik.
Argi dago gainera gazteriak eskatzen duena, eta bi dira gazteok dauzkagun helburu nagusiak. Alde batetik, gazte-enplegua lortzeko aukerak hobetzea, eta bestetik, gazteok dauzkagun lan baldintzak hobetu eta pairatzen dugun prekarietate hori murriztea.
Aurreko urtean Euskal Gazteria Kontseiluak gazteon errezetak, gazteontzako enplegu planak sukaldatzeko dokumentua aurkeztu zuen hemen Legebiltzarrean; eta bertan argi adierazten zuen gazteentzako enplegu plan bat martxan jartzerakoan sailen arteko koordinazioa behar zela, gazteriari zuzendutako plan bat gazteria arloan egiten zela eta enpleguari eragiteko duen gaitasuna murriztu egiten zela.
Eta ardura hori entzun egin dugu eta ez hori bakarrik, Gobernuak neurriak ere hartu ditu. Enplegu, gizarte politika eta gazteria, hori da gaur egun Eusko Jaurlaritzan daukagun sailetako bat. Eta hau ez da izan kasualitatea. Hau legealdi honetan gazteria, enplegua eta gizarte politikekin batera egotera Gobernuak gazteriarekin duen konpromisoaren lehenengo pausua izan da.
Eta hori lehen pausua izan da, baina ez da izan pausu bakarra. Gobernu honek bere lehen 100 egunak pasa ditu eta aurrera goaz. Gobernua aurrera doa hartutako konpromisoekin. Enplegu eta Gizarte Politiketako Sailean martxan daude enpleguarekin eta batez ere gazteen enplegua sortzeko politika aktiboekin. Benetako balioa eman behar genioke esfortzu horri, etengabeko lan horri.
Aurrekontuen proiektuan ere gazteen enplegua sustatzeko hainbat partida txertatu dira, eta gainera gazteria eta enplegu politika berriak eta programa berriak garatzeko 5 milioi euro gehiago inbertituko dira, aurrekontua bastante igoko delarik hor. Eta ez hori bakarrik, programa horietaz gain hitzarmen ugari dago, hala nola, Lanbidek, Unibertsitate eta Novia Salcedo Fundazioarekin egindakoa, unibertsitatean azken urtean dauden gazteei lan munduan laguntzeko.
Eta egindako lanari esker aurrera goaz. 2015. urtean lanean ari diren gazteen portzentajea igo egin dira 2013ko datuekin konparatuta eta langabetuen portzentajea behera egin du: % 18,1etik % 15,1era iritsi gara, 2011n baino egoera hobea lortu dugu oraingoan eta joera beherakorra da.
Dena den, argi dugu ezin dugula gaur egun ditugun datuekin konformatu, ezta gutxiago ere, baina aitortu beharra dugu hobera goazela, egindako lanak bere fruituak ematen dituela eta hartutako neurriak ez direla txarrak izan. Horrek aurrera egiteko indarrak ematen ditu.
2015. urtean ere behin betiko kontratuek gora egin dute 2013ko datuekin alderatuta, eta gaur egun dugun egoera 2004koaren antzekoa da, krisi garaia baino lehenagokoaren antzekoa. Eta berriro ere esango dut, ezin gara datu hauekin konformatu. Ez dugu uste oasi batean gaudenik kasu honetan, eta uste dugu Gobernuaren konpromisoa gai honetan argia dela.
Egia da gazteon ardura nagusia enplegua dela, baina hainbat arlok ere eragiten digute: Osasunak, hezkuntzak, aisialdiak eta beste hainbat eta hainbatek. Eta horretarako, aurten IV. Gazte Plana aterako da, Jaurlaritzak Euskal Autonomia Erkidegoko beste erakundeekin eta hainbat agentek sortutakoa izango da. Eta hor, gazteek dituzten beharrak konpondu eta asetu nahi dira. Beraz, gure taldean uste dugu Gobernuari ezin diogula kolokan jarri gazteokin duen konpromisoa.
Gure alderdian pertsona dugu helburu. Politika guztien erdigunean kokatzen dugu eta horrela uste dugu, bai gure Gobernuak eta bai gure taldeak ere, beti aurrera, inor atzean utzi gabe.
Eskerrik asko.