IRIARTE OKIÑENA (EH Bildu, 2019-09-20):
Mila esker, lehendakari andrea. Arratsalde on, lehendakari jauna. Arratsalde on gaur ona bildu zareten guzti-guztioi.
Nire lehen hitzak beste behin ere andreak eta berdintasuna aldarrikatzeko. Beste urtebetez datu larriak ditugu biolentzia matxistari dagokionez. Beste urtebetez datu oso kezkagarriak zabaltzen ari den pobreziaren aurpegi agerikoenaz eta beste urtebetez soldata arrakalaz hitz egin behar dugu, beste gauza batzuen artean.
Emakumeak sufritzen dituzten eta sufritzen ditugun biolentzia mota guztiei erantzun behar dien Gobernu bat behar dugu, herritargoaren erdiari ere erantzungo diona eta hori, gure ustez, Gobernu feminista bat da.
Edozein adierazleri begiratzen baldin badiogu, edozein adierazleri begiratzen baldin badiogu, emakumeak kanpoan gaude eta hori onartezina da. Angela Davisek feminismo holistikoa deitzen duena, integrala, genero zapalkuntza ez ezik, beste zapalkuntzak gainditzeko bidea ere ematen duena: Zapalkuntza ekonomikoa, soziala, kulturala, ingurugiroaren suntsitzea gainditzeko bide emango lukeena, etorkinena; jendea jendetzat hartzen ez duen jendez beteta daude bazterrak dio Berri Txarrak taldearen abesti batek, eta zoritxarrez geurean ere badago horretatik.
Vivimos en un mundo, en una Europa en la que la amenaza de la extrema derecha y la xenofobia y el recorte de derechos crecen sin parar y sabemos que este auge está históricamente relacionado con la pérdida de poder de la ciudadanía. Y, ¿qué es poder? Pues poder es bienestar, es igualdad para todas y para todos.
Bienestar es crecer, crecer cuidando radicalmente el medio ambiente y ya va siendo muy tarde. Bienestar es identidad cultural, cuidados, protección. Bienestar es salud, educación, servicios sociales, es repartir la riqueza, no conformarse con gestionar la pobreza. Bienestar es libertad. Ongizatea askatasuna da, askatasun indibiduala eta kolektiboa, etorkizuna, erabakitzeko askatasuna.
Y si miramos al Estado español, pues mal, muy mal la verdad. ¿Quién de su bancada lo decía, lehendakari, que España es para Euskal Herria una hipoteca? Pues eso mismo.
Y en vez de propuestas audaces, vemos a un Gobierno Vasco, aunque hoy en algunos momentos me han parecido dos, y con las espadas un poco sacadas y algunos en plena campaña electoral, pero yo me dirijo a usted, señor lehendakari, un Gobierno Vasco que continúa hablando de un tren y de unas pocas transferencias y olvidando otras.
Y le dije el año pasado que seguiríamos en las mismas si seguían 40 años reclamando lo mismo. Y son 40 años, pero creo que la situación es mucho más preocupante. Las voces que nos anuncian la llegada de una nueva recesión, o sea, yo creo que una crisis, son cada vez más y más autorizadas, y los datos corroboran lo que dicen esas voces.
Y esta situación generalizada en España, bueno, pues les pilla un poco con el pie cambiado y les pilla sumidos en una crisis política de la que son incapaces de salir y a la que son incapaces de dar solución. Cuatro meses después de las elecciones, ¿qué tenemos? Pues tenemos elecciones.
Y su Gobierno, y usted mismo, lehendakari, se muestra muy preocupado por la situación española, preocupados por España, reconociendo que tienen las manos atadas y proponiendo como solución a los problemas de este país que haya un Gobierno estable en España.
Gernikako Estatutuari dagokionez ere, salbuespenezko egoera bat ezarria du aspaldi Estatuak eta hori hitz egin dugu hemen orain baino lehenago. Eta honen aurrean zure Gobernuak egun bateko haserrea bai, baina neurri batean besterik ez. Gorenak gure beka politiken kontrako epaileak kaleratu zuenean, oso haserre agertu zen Gobernu hau. Baina gero dator partxe bat, gero dator erregu bat eta beste gauza handirik ez Espainiako Estatutik, Urkullu jauna.
Zure diskurtsoak agerian utzi du, orain arte behintzat, ez dela legealdi oparoa izan XI. hau. Baina funtsean beste gauza bat ere argi utzi du eta da Gobernu honek ezin duela une honetan ziurtasunik eskaini, ezin diola gizarte honi ziurtasunik eskaini. Ziurgabetasun gehiago eskaini diezazkiola ziurtasunak baino.
Onartu dituzu Euskal Herriak Bilduk azken urteotan esan eta egin dituenak, herri akordio zabalak behar ditugula aurrean ditugun erronkei aurre egiteko. Eta egoera arduragarri honetan, Gobernu hau ikusten dugu berriro ere etxeko lan batzuk egin gabe, behar gehiena zutenei oraindik ere erantzunak eman gabe eta krisi ekonomiko larri baten atarian erantzun erabatekoak emateko aukerarik ez daukagula, soberaniarik ez daukagulako.
Usted ha reconocido en su discurso las mismas cosas que llevamos poniéndole encima de la mesa desde hace tres años, que el Estado español está sumido en una grave involución y que su Gobierno no está preparado para hacerle frente a la crisis que nos viene encima; que tenemos las manos atadas porque no tenemos soberanía. Con lo cual, usted nos ha dejado más incertidumbres y lo que la gente necesita son certidumbres.
Usted nos dice  - y las estadísticas dicen -  que la economía crece y el paro baja. Pero es ya evidente que eso no garantiza el bienestar. Se instala la precariedad y sube el riesgo de pobreza en Araba, Bizkaia y Gipuzkoa. Desde 1986, año de comienzo de esta medición, nunca había habido tanta gente en la Comunidad Autónoma vasca con riesgo de pobreza grave. En fin, 172.307 personas.
Aumenta el riesgo y aumenta la incertidumbre porque cada vez son más las personas que no llegan a cubrir los gastos básicos. Alcanzan a máximos históricos los impagos o retrasos en las facturas, los que son incapaces de hacer frente a gastos imprevistos.
Las situaciones de ausencia de bienestar experimentan un incremento espectacular y alcanzan casi a 485.000 personas. En Euskadi vive muy bien el que vive o la que vive muy bien. Pero tener cerca de medio millón de personas que no alcanzan las cotas mínimas de bienestar supone que estamos en una sociedad que cada vez es más desigual.
Se ha incrementado la desigualdad de mano de su Gobierno y los datos empeoran además si eres mujer, y aún más si eres madre. En 2008 el 34 % de todos los casos de pobreza real se concentraba en hogares encabezados por mujeres. Han pasado 10 años y la cifra ha subido al 50 %. Las personas jóvenes y las mayores de 65 años también ven notablemente empeorada su situación. Y se acordará usted, que uno de los compromisos de su Gobierno era reducir la pobreza en un 20 %.
Sus políticas de cohesión social hacen aguas señor Urkullu. Eta kuriosoa da, egonkortasunaren Gobernuaren eskutik, ziurgabetasunaren aro ilun batean sartzeko arrisku bete-betean gaudela.
Así pues, Euskal Herria Bildu se reafirma en toda su acción parlamentaria y en las prioridades que nos marcamos en el debate presupuestario del año pasado, y seguimos comprometidas también este año. Insisto, seguimos comprometidas también este año.
Todos los indicadores y los agentes económicos con los que mantiene contacto su Gobierno hablan de un empeoramiento muy preocupante de la situación y probablemente tengamos que hacer un diagnóstico compartido. Pero lo que sí vemos en este momento es que, ante el chaparrón que se nos avecina, este Gobierno está con los deberes sin hacer.
Estamos ante una situación de excepcionalidad y creo que debemos buscar respuestas excepcionales. Y yo le reto a que lo hagamos sin mirar al Estado español, sin mirar a Madrid. ¿Cómo respondemos como país? Pues si hay voluntad, nosotras y nosotros en Euskal Herria Bildu estamos dispuestos a comprometernos con la gobernabilidad de este país, y eso incluye los presupuestos. Hagámoslo posible aquí sin esperar a lo que pase en el Estado español.
Ustedes piden pactos de Estado para construir un tren. Pues vamos a hacer pactos, pactos de Estado aquí, en Araba, Bizkaia y Gipuzkoa, que no es el Estado que desearíamos, pero es el que ahora mismo nos da para trabajar. Vamos hacer pactos para cuidar a la gente.
Argazki bat egin diguzu, Urkullu jauna, eta argazki horretan gauza batzuk falta dira. Ez nuke argazki besterik gabe zapuztu nahi eta esango dizut zergatik ez. Gu ere herri honetako gizon-emakumeak garelako, guk ere, hemen ditugulako seme-alabak, guk ere hemen dauzkagulako gure zaharrenak eta guk ere Euskal Herriaren zati honentzat hoberen hoberena nahi dugulako.
Baina uste dut arloz arlo aztertu behar ditugula gauza batzuk argazki hori egiazkoa izan dadin. Langabeziari dagokionez, Gobernu honek ez du esaten Europako daturik kaskarrenetakoa dugunik eta Grezia, Italia eta Espainiak bakarrik dituztenik datu okerragoak.
Horiek ez ditu esaten Jaurlaritzak. Ez du esaten langabezia tasak behera egin bai, baina okupazioak ez duela brio handiegirik. % 56an dago jarduera tasa. Ez du esaten  - nola esango du ba, Confebask haserretu egingo zaio eta -  lan-baldintzak gero eta okerragoak direla, gero eta okerragoak dira. De los contratos que se han formalizado entre enero y agosto el 93 % son precarios o temporales.
Gobernuak ez du esaten, baina Cáritasek bere txostenean bai esaten du gora egin duela, bere kide guztiak lanean egonda ere, pobrezia edo ongizate gabezia egoeran dauden familia kopurua.
Eta datu guzti horiek okerragoak dira emakumezkoen kasuan. Baina Gobernu honek ez du aipatu, lehen zuk ez duzu aipatu langabezia eta prekarietatea feminizatu egin direla. Horregatik aldarrikatzen dugu Gobernu feminista bat.
Eta askoz okerrago. Adibidez, ez zara...
...feminizatu egin direla, horregatik aldarrikatzen dugu Gobernu feminista bat. Eta askoz okerrago, adibidez, ez zara gurekin biltzen, ez zara eragile batzuekin biltzen, ez zara herri honetako gehiengo sindikalarekin biltzen, Urkullu jauna, horrela esaten dizut horrela ikusten dudalako, eta iruditzen zait galtzen ari garela, galtzen ari gara.
Estamos perdiendo, perdemos hasta lo que tenemos, como por ejemplo con Euskaltel, que tuvo de presidente nada más y nada menos que a un lehendakari de este Gobierno y ahora es propiedad de una empresa extranjera, después de sucesivos pelotazos que contaron con el visto bueno del Gobierno Vasco.
Creo que también es necesaria una acción proactiva, y hablo de fiscalidad, porque es uno de los principales mecanismos para la redistribución de la riqueza, pero la política fiscal que tenemos, gracias al pacto PNV-PSE-PP, es una política fiscal regresiva y además es injusta, y se ha demostrado ineficaz y un fracaso para tiempos de crisis, un modelo que lastra la recaudación de las administraciones vascas y que lo que nos ha traído son recortes y desigualdad.
Euskal Herria energia berriztagarrietan erabat atzera gelditzen ari da, Europako batez bestekoaren oso atzean eta CO2 isurketetan aurrean, energia gehiago kontsumitzen du, CO2 gehiago izurtzen dugu azken urteotako daturik okerrena izan da jaso dugun azkena eta igoera uste dut benetan oso-oso arduragarria dela jasangaitza delako.
Eta krisi klimatikoa deklara daiteke eta egingo dugu eta Euskal Herria Bildu hortxe egongo da krisi klimatiko hori deklaratzen, baina ez du ezertarako balioko horrekin batera politika industriala, politika energetikoa edo mugikortasun politikak aldatzen ez baldin baditugu, hau arazo sistemiko bat delako, ezin daitekeela magia egin eta krisi klimatikoen deklarazio hutsarekin ez garelako gauden egoeratik aterako.
Gure energia produkzioan energia berriztagarriak % 7an geldituak dira azken 10 urteotan edo, Europako batez bestekoa badakizu gutxi gorabehera % 17an dago, Suedia aipatuko nuke % 60an, baina tira % 17ko batez besteko hori hartu dezagun. Baina hori ere ez du Gobernu honek esaten eta jakinda, gainera, munduan horretan gu baino aurrerago dabiltzanen eskutik aukera ekonomiko handiak daudela eta gehiago gu bezalako herri txiki batentzat, politika energetiko garbietan edo ingurugiro politika jasangarrietan inbertitzen den dirua beste arlo askotan inbertitutako dirua baino onura gehiago sortzen dizkiolako ekonomiari eta, ondorioz, jendeari.
Eta hau guztia garrantzitsua izanik, ez dezagun ahaztu beste hausnarketa bat ere egin beharko dugula, Urkullu jauna, eta hori kontsumoaren erredukzioarena izango da, ezinbestekoa izango delako. Gai honen inguruan besteetan bezala jartzen dugu gure disposizio osoa, baina benetako lan baten truke, benetan arituko baldin bagara errotik egoera hau aldatzeko.
Y le puedo decir lo mismo sobre la investigación, pero este Gobierno a veces parece haberse sumado al modelo de España de que inventen ellos y sigue sin apostar por la investigación. Desde luego, estamos muy por debajo de la media de la Unión Europa y muy por debajo de Alemania, de Austria y de Bélgica y, por supuesto, por debajo de China o de Corea del Sur.
Estamos perdiendo talento, en ocasiones auténticas eminencias científicas, por racanería o falta de altura de miras. Maltratar laboralmente y económicamente a las personas más preparadas de esta sociedad y obligarles a ser becarios a los 50 años es, de alguna manera, abrirles la puerta a que se vayan y claro, se van, y eso a lo mejor no pasará factura en las próximas elecciones, pero desde luego pasará factura a este país, a medio y largo plazo pasará factura a este país.
Unibertsitateak izan beharko luke ikerketa sistema horren buru, Euskal Herriko Unibertsitate Publikoak, beste unibertsitateekin batera, baina gure Euskal Herriko Unibertsitate Publikoak, eta erronka jarraitzen du eta eskean jarraitzen du.
Eta unibertsitateaz ari naiz, baina zer esango dugu hezkuntzari buruz ere, hezkuntza sistema hau ez da gai 16 urteko gazteak denak euskaraz konpetenteak izateko eta benetan larritasun handiz eta ardura handik esaten dut hau.
Bestelakoan, kurtsoa hasi besterik ez du egin eta dagoeneko familiak erdi dardarka daude, uda pasa da, ez duzue konpondu itunpekoen gatazka, ikastetxe publikoetan ere grebak iragartzen hasiak dira, badira hutsik geratu diren gelak eta ez duzue erantzun bat eman gela huts horien inguruan, segregazioaren arazoa hortxe dago, emaitzak neurtzeko hainbat adierazle gero eta okerragoak dira eta iruditzen zait berdintasunetik eta bikaintasunetik urruti gaudela.
Eta berriro ere udazken bero baten aurrean gaude eta Gobernuak ba oraindik, adibidez, ez du hezkuntza legea aurkeztu, baina nola aurkeztuko duzue, badakizue eta hezkuntzaren komunitatearekin ez dagoela akordio nahikorik horretarako.
Ez nuke ahaztu nahi, une batez baldin bada ere, eskubide linguistikoaz hitz egitea, zeren euskaldun guztiek, den-denek aldatu behar izan dute hiru urte hauetan hizkuntza administrazioarekin euskaraz artatzeko gai izan ez delako, administrazio honekin eta zer esan Euskal Herrian dauden beste batzuekin, eta hori bigarren mailako herritarrak bihurtzea da euskaraz bizi nahi dugunak.
Badakit badaudela datu onak, belarriprest, ahobizi, erabat pozten nauten datuak, dudarik ez dela, baina uste dut benetan urrats handiak eman behar ditugula oraindik ere.
Osasun arloarekin jarraitu nahiko nuke, lehen mailako arreta sutan dago, ordezkapenik ez dago, 40 pazientetik gora ikusten dituzte, herritarrak gero eta zaharragoak dira, kamisetak ez dira kentzen igual 40 urterekin edo 80 urterekin, medikuek denbora gutxi daukate, hilabeteetako itxaronaldiak daude erresonantzia bat egiteko eta hainbat espezialistarekin txanda lortzeko.
OPE bat aurkeztu duzue, una OPE de 215 plazas, pero lo que usted no ha dicho es que son para cubrir plazas de médicos que ya están, que no son más médicos, y eso también es importante decirlo.
Eta badago beste kontu bat azken urteetan Osakidetzaren izen ona ba oso auzitan jarri duena eta Osakidetzako profesionalen izen ona zalantzan jarri duena, eta hori da OPEaren auzia, gure ustez Gobernu honek oso gaizki kudeatu duena. Jon Darpón dagoeneko ez dago aulki hauetan eserita, baina ez da ezer konpondu, gure ustez, ez da ardura politikorik hartu gertatutakoaren inguruan.
Zuk esan duzu gaur goizean bai auzitegiek esaten dutenaren esanetara zaudetela, baina ardura politikorik ez da hartu argitzeko zer gertatu den, eta gauza asko gertatu dira, eta batez ere ez da bermatu herritar guztiek daukaten eskubide berdintasuna.
Eta ez da Osakidetza bakarrik gainera, kudeaketa eredu bat badela ere esan daiteke, iaz esan nizun izebergaren muturra ikusten genuela eta ez genekiela seguru zer zegoen itsasoaren azpian, baina badaude zenbait kasu oraindik ere argipen bila daudenak edo argitasunik ez daukatenak, de Miguel bezala, Bidegi bezala edo Bravo bezala, eta honek guztioi eragiten digu eta guztion artean landu behar dugu erregenerazio demokratikoa, guztion artean egin behar dugu erregenerazio demokratikoaren aldeko autua, nire ustez.
Aurrean dauzkagun erronkei dagokienez, aipamen berezia egin diozu demografiari eta nahiko nuke zenbait hausnarketa zurekin partekatu, Urkullu jauna.
Zenbat haur jaiotzen diren datu bat da, baina ez da bakarra, nire ustez, demografia ez da bere horretan arazoa, kontua da ea herritarrok gaitasuna dugun gure bizitza proiektua erabakitzeko: Osatu nahi dugun familia bat, zein familia mota osatu nahi dugun, zaindu nahi dugun, zainduak nola izan nahi dugun... Uste dut gakoak horiek direla.
Badakizu zer den euskal familiak gehien kezkatzen dituena, Familia Planaren azken ebaluazio txostenean dator: Bere seme-alaben etorkizunarekiko segurtasun falta.
No hay duda que este país tiene grandes retos, pero tienen más que ver con el buen vivir que con la tasa de natalidad, a nuestro juicio.
Eredu sozial eta demografiko iraunkorra eta justua lortu nahi baldin badugu, estrategia bikoitz bat behar dugu, ikuspegi feministatik eta ikuspegi integral batetik eraikia, lan erreproduktiboa eta produktiboaren arteko oreka, eta oreka berri bat ekarriko diguna, gainera, edo behintzat oreka berri bat bilatzen duena, emantzipazio politikak bultzatzeko eta babesak zabaltzeko.
Demografian sartzen dira ume jaio berriak, baina sartzen dira 100 urte dituzten gizon-emakumeak. Hemen kontua umeetatik hasten da, baina umeak edukitzeko erabakia hartzeko hala nahi duenak aurretik jakin beharko du etorkizunari nola egingo dion aurre, zer-nolako kontratua izango duen, hilabetekoa, egun batzuetakoa, finkoa izango duen, zenbat irabaziko duen...
Gazte asko daude 1.000 eurotik behera irabazten dutenak eta ezin dutenak proiektu emanzipatzaile bat egin, eta gainera gazte horiek, lehenago hemen aipatu den bezala, ezin dute emantzipazio autu bat egin, besteak beste, etxebizitzaren prezioak gora jarraitzen duelako, bai alokairuan eta baita jabetzan ere. Orduan, zer dira gure gazteei eskaintzen ari gatzaizkien emantzipazio aukera errealak?
Ondo dago, gure ustez, umeak izateagatik diru laguntzak ematea, ez dago zalantzan hori, ondo etorriak izango dira euro horiek, ondo etorriak izaten dira, nik jaso izan ditudanean ongi etorriak izan dira, baina uste dut politika integralak behar direla.
No se van a pagar las pensiones porque nazcan más niños y niñas que cuando empiecen a trabajar cobren sueldos de 800 euros y coticen una miseria, o si se pagan se pagarán también pues unas pensiones de miseria.
Eta zu gaur etorri zara, Urkullu jauna, 2020 eta 2030 arteko plan horrekin, ezta? Eta arduratzen nau, alde batetik, izan ere 2020ko plan horren atal batzuk oraindik amaitu gabe daude, bukatu gabe daude, ez dugu diagnostiko batekin, eta badirudi momentu batean dela aurrera ostiko bat ematea eta 2030ra pentsatzen jartzea.
Egin beharko dugu balantze bat nola amaitu den 2020ko plana, zein onura ekarri dizkigun, zein kalte ez, baina zer gauza hobetu daitekeen 2030ekoa ekartzeko. Eta 2030ekoa iruditu zait gehiago zerrenda bat eta noski izango ditugula auzi horiek eta izango ditugula kontu horiek argitzeko, baina zerrenda bat baino ez zait iruditu.
Es importante, por otra parte, ser conscientes del marco en que nos movemos para analizar su discurso, señor Urkullu, porque todos los retos que ha planteado, todas las políticas que pudieran emprenderse desde aquí para hacerles frente o necesitan el permiso previo de España o si en alguna cuestión menor no la necesitan, se encuentran permanente amenazadas con el afán centralizador del Gobierno español, sea el que sea el Gobierno.
Eta hitz egin nahi dut urte askotan nire ustez Legebiltzar honetatik atera den akordio garrantzitsuenetariko baten inguruan, autogobernu ponentzian adostutakoaz ari naiz, zuk ere horri buruz hitz egin duzu. Estatuarekin beste harreman bat, beste harreman hitzartu bat ekarriko lukeena, benetako aldebikotasun bermatua ekarriko lukeena eta erabakitzeko eskubidea gauzatzeko bidea zabalduko lukeena. Akordio zabal bat dugu gai honen inguruan eta Gobernu honek ezer gutxi esan du horren inguruan, gaur zerbait gehiago, baino ezer gutxi.
Eta nik zuri hilabete hauetan entzun dizkizudan kezken artean badago bat errepikatu duzuna da akordio zabalago batena, guztiok bilduko gintuzkeena. Hori ez da posible, argi dago, entzun dugu hemen eta galdera bat sortzen dit honek, zuk eta zure Gobernua akordio horren zein zati dago kanpoan uzteko prest akordioa zabaltzeko?
Begira, edozein negoziaziotan amore eman behar da eta Euskal Herria Bilduk akordio hori egiteko ere eman du, baina akordioa zabaltzeko ez du balio akordioa desnaturalizatzeak, akordioa baliogabetzeak eta alderdi unionistei beto eskubidea emateak, horrek ez du balio.
Beste entzun izan dizudan gauza bat izan da ez zarela joango Madrilera bermerik ez duen testu bat aurkeztera, baina erantzuidazu beste galdera hau ere, Urkullu jauna, zein testu da, nolako testua izango da gaur egun Espainiako Gobernu edozeinek onartuko lukeena?
Pixka bat harritu egiten naiz, zeren gogoratzen ditut duela urte batzuk zuk egindako hitzak eta gogoratzen duzu, kontsulta baten ingurukoak, 2015ean hauteskunde programa batean bildutakoak.
Eta zuek orduan esaten zenuten testu berriak Ibarretxeren Planaren erreferentzia izango zuela, edozein kasutan ez litzatekeela Urkullu plana izango, PNVren plana izango litzatekeela, zuk ardorez defendatuko omen zenuena, "defenderé con ardor" zenioen. Eta gaur gaurkoz ez dut aurkitu ni con ardor ni son el defendatu duzunik adostasun zabal hau, zeren adostasun zabal bat lortu dugu Euzko Alderdi Jeltzaleak, Euskal Herria Bilduk eta zati batean Elkarrekin Podemosek.
Zuk gaur aurkeztu dugun kontzertu politikoarekin, Urkullu jauna, Euskal Herria Bildu ados dago, eta uste dugu hortik etorri daitekeela adostasuna eta irtenbidea, oinarri eta printzipioak errespetatuk. Egin dezagun akordio hori, egin dezagun bidea elkarrekin, erabaki dezagun Madrilek ezetz esaten digun egun horretan, edozer gauzaren aurrean esango dute ezetz, zer bide hartuko dugun. Euskal Herria Bilduren biharamuna zein izango den esango dizut, lanean jarraitu, lanean jarraitu hori posible izan arte.
Esan dizut orain baino lehen inoiz erabaki behar duzula Espainiako komunitate autonomo bateko presidente izan, haiek utzitako apurren delegatu izan edo herri honen zati baten lidergoa hartu, eta esango nizuke hartzeko lidergo hori, Euskal Herria Bildu aldamenean edukiko duzulako, Urkullu jauna. Edozein kasutan bide hau babesteko oztopoa ere etxean sartu zenuen.
Usted decidió pactar con el PSE sabiendo que impediría este camino, lo ha dicho muy claro hoy la señora Mendia, usted hizo un acuerdo de minoría con el PSE porque así lo decidió, tras haberles acusado desde la oposición, y en eso le doy la razón de llevar al país al borde de la quiebra y otras cosas que les dijeron, supongo que se acordará.
Hemos pasado años oyendo que el PSE es la muleta del Partido Nacionalista Vasco, pero fíjese que se me está poniendo la duda de si no es al revés, usted es la muleta del PSOE, un socio aparentemente cómodo aquí, que les tiene a ustedes amarrados en Madrid, y esto sin olvidar jamás al Partido Popular.
Kontua da, Urkullu jauna, beste harreman bat behar dugula eta zuk badakizula herritarrek dituzten beharrei aurre egiteko beste harreman bat behar dugula, bestela egin genezakeela, mila aldiz esan dut, zerrenda oso luze bat eta ezin izango ditugula, ez ditugula erreminta politikak izango hori egikaritzeko. Eta badakizu Estatu honek besterik gabe ez duela eskainiko eta badakizu, gainera, bide horri egiteko bidaide bakarra Euskal Herria Bildu dela, ezinbestekoa.
Egun gutxitan ezagutuko dugu Espainiako Gorenaren aldetik procésaren epaia, demokratikoki aukeratutako parlamentu baten presidentea, presidenteorde bat, kontseilariak, Kataluniako herritarren ordezkari legitimoak kartzelan...
...demokratikoki aukeratutako Parlamentu baten presidentea, presidenteorde bat, kontseilariak, Kataluniako herritarren ordezkari legitimoak kartzelan dauzka Espainiak. Estatuaren erantzuna horixe da beti, historikoki errepresioa, beldurra eragitea, eta haren egiturak zalantzan jartzen dituen edonorren kontra egitea.
"Estamos dispuestos a todo" esan zuen Rajoyk eta hitzak errepikatu ez baldin baditu ere, gauza bera esan du Sánchezek eta Podemosek ere prest zegoen idatziz esateko ez zuela Sánchezen jarrera, Kataluniaren kontrako jarrera auzitan jartzeko. Beraz, zain egotea edo handik etorriko den zer aldatuko uste dut denbora galtzea eta arduragabekeria dela, Espainiak Kataluniarekin gaur egun duen jarrera aspalditik ezagutzen duelako herri honek ere.
Hitz egin dezagun bakeaz eta bizikidetzaz. Euskal Herria Bilduk konponbide integrala nahi du, biktima guztien eta preso guztien eskubideak errespetatzea. Ez dugu nahi errelato soil bat egitea, ez dugu nahi adierazpen soil bat. Are gutxiago, gai hau lehia politikorako erabiltzea egiten ari den bezala.
Nahi dugu gauzak gertatzea, gauza zentzudunak gertatzea, arrazoizkoak gertatzea, guztioi onurak ekarriko dizkigun gauzak gertatzea bizikidetza helburu. Nahi dugu positibo jardun, eraikitzaile, nahi dugu denen alde, inoren kontra ez izatea konponbide prozesu hau.
Gaur, inork ez du zalantzan jartzen denbora berri batean bizi garela, eta hori poztekoa da etorkizuneko baldintza berriak zabaltzen dituelako. Eta egoera horrek erantzun berriak behar ditu.
Presoen alde adostasun garrantzitsuetara heldu gara aurreko urte honetan, udal txikienetatik Legebiltzar honetara adostu dugulako gaixo dauden presoak askatasuna merezi dutela, guztiek Euskal Herrian egon behar dutela eta ez dela bidezkoa sakabanaketa.
Eskatu zitzaien presoei legalitatearen bideetatik jarraitzea. Zuk zeuk ere hori eskatu izan diezu behin baina gehiagotan, lehendakari jauna. Eta hala erabaki zuten egitea eta bide hori garatzen ari dira. Baina ez dago Espainiako kartzela instituzioetatik erantzun positiborik, tamalez.
Hurbilketa hasiera timido baten ostean, gaur egun guztiz geldirik dago graduen progresioa, destinoak eta baimenak blokeatzen jarraitzen dute.
Presoak hasi dira legearen baldintzak betetzen, gure egitekoa da, zure egitekoa ere bai, lehendakari jauna, legearen bide horrek sortu behar dituen onurak eta eskubideak betearaztea. Pedagogia egin beharko dugu, akonpainamendu lan bat egin beharko dugu seguru nagoelako honek guztiak ere elkarbizitzarako balio handia izango duela.
Herri honek erronka handiak ditu etorkizunean eta herri honetako gizon-emakumeek jarri gaituztenez hemen, haiek dira gaur hemen ere gure aipamena merezi dutenak, haiek baitira egunero herri hau eraikitzen dutenak; etsitzen ez duten gizon-emakume horiek, mundu hobe bat posible dela erakusten dutenak eta Euskal Herri hobe bat nahi dutena esaten digutenak egunero.
Telesforo de Monzón laborategiaren aurkezpenean egoteko aukera izan genuen joan den astean hemen gaur gauden batzuk, eta bere esaldi bat gogoratzeko aukera izan genuen: "Gelditu zaitez instant bat eta inguruetara begira, nondik gatozen behar dugu gogoan hartu eta nora goazen ere bai".
Ba begira, proposamen bat egiten dizu Euskal Herri Bilduk, Urkullu jauna: Hartu dezagun instant hori. Hartu dezagun instant hori, diagnostiko amankomun bat egiteko elkarrekin. Baina baita herri honetako gizarte eragile, sindikatu, enpresari, unibertsitate, adituekin. Aurrean datorkigunaren aurrean, egin dezagun diagnostiko amankomun bat.
Estatu politika egin behar dugu, Urkullu jauna. Ez gara Estatu bat baina Estatu politika egin nahi dugu. Estatu politika egin genezake, orain baina lehen, oso garai latzetan Estatu politika egiten jakin dugulako. Gure arteko Estatu itun bat behar dugu jendea babesteko, herri akordio bat.
Galdetu diezaiogun geure buruari noiz arte egon garen hipotekatuak Estatu espainiarrarekin eta nola egingo dugun hipoteka altxatzeko. Akordio bat badugu, esan dizut oso garrantzitsua iruditzen zaidala Legebiltzar honetan lortutakoa. Euskal Herria Bilduk eskuzabaltasun osoa erakutsi nahi dio herri honi zaintzeko, babesteko, herri honen zati honi etorkizun gisara eta herri gisara bere bermea emateko.
Marina Garcés filosofa feminista katalanaren hitz batzuekin amaitu nahiko nuke gaurkoa. Baina uste dut ongi laburbiltzen duela esan nahi izan dizudana, Urkullu jauna: "Zabaldu dezagun elkarrekin posible denaren markoa. Gu hemen gaude eta gu prest gaude".
Eskerrik asko.