MAEZTU PEREZ (EH Bildu, 2015-10-29):
Bai, eguerdi on, guztioi. Eskerrik asko legebiltzarburu andrea.
Bueno, ba meatsua bete da. Abuztuan, aurtengo abuztuan, gure legez besteko proposamena aurkeztu genuenean, autokontsumoaren inguruko araudia meatsu bat zen, baina zoritzarrez meatsu hori aurtengo urrian errealitate bihurtu da, Alderdi Popularraren Gobernuak errege dekretu bat atera duelako urrian autokontsumo elektrikoa arautzen. Eta zein da araudi horren helburua? Helburu bakar bat dauka araudi horrek eta da elektrika handian, enpresa elektrika handien mozkinak edo irabaziak bermatzea.
Hori da errege dekretu horren helburu bakarra: Monopolio edo oligopolio elektrikoa osatzen duten enpresen negozioa bermatzea, Iberdrolaren negozioa bermatzea, gure kasuan. Eta zelan nahi dute berearazi helburu hori edo lortu helburu hori? Ba autokontsumo elektrikoa gure etxeetan, gure eraikinetan, gure udaletan, gure eraikin publikoetan egin ahal dugun autohorniketa edo autokontsumoa eragozten, zailtzen eta garestitzen.
Gaur egun, eta errege dekretu honen ondorioz, autokontsumo elektrikoa egiteko energi berriztagarrien gudari bat izan behar zara, lehengo eta behin, oso konbentzituta egon behar zara hori egin ahal izateko eta, gainera, dirua soberan eduki behar duzu hori egin ahal izateko, asko garestitu delako.
Ez da soilik erregai fosiletan oinarritzen den eredu bat iraunarazten duela. Horretaz gain, errege dekretu hau klasista da ere, momentu honetan autokontsumoa egin ahal izateko dirutza gastatu behar duzulako, bai instalazioa egin ahal izateko eta, noski, urte asko itxoin berreskuratzeko inbertsio hori berreskuratu ahal izateko.
Eta zergatik guzti hau? Ba arrazoi batengatik bereziki. Monopolio elektrikoa osatzen duten enpresak eta eurentzako lanean ari diren politikariek oso ondo dakitelako momentu honetan aukera daudela, aukera errealak Europa mailan eta beste eta mundu beste hainbat lekutan errealitate diren aukerak daudela gure etxeak parke fotoboltaikoak bihurtzeko, gure eraikinak parke fotoboltaikoak bihurtzeko, eraikin publikoak parke berriztagarrietan bihurtzeko. Eta konpetentzia txikia, oso txikia, baina konpetentzia egitea elektriken eredu zentralista eta erregai fosiletan oinarritzen den eredu horri konpetentzia egin ahal izateko.
Alegia, autokontsumoa, autokontsumo elektrikoa, energi berriztagarriekin egiten den autokontsumo elektriko hori suposatzen duelako urrats bat eredu aldaketan, erregai fosiletan oinarritzen den eredutik eredu berriztagarri batera pasatzeko. Suposatzen duelako ere burujabetzan urrats garrantzitsu bat. Ez soilik burujabetza herri bezala, burujabetza herritar bezala, funtsezkoa den baliabide batean, funtsezkoa den arlo batean, energiarena, burujabeagoak izan ahal izango ginatekeelako autokontsumoa ahalbideratu ezkero.
Eta hori oso ondo dakite enpresek eta eurentzako lanean ari diren politikariek, oso ondo. Nahi dute eredu zentralizatu bat, ekoizpena zentralizatua, banaketa zentralizatua eta energia elektrikoaren garraioa zentralizatua. Zertarako? Euren negozioarekin jarraitu ahal izateko.
Zer esanik ez, autokontsumo elektrikoa energia berriztagarriekin eredu ekologikoago batera eramaten gaituela ere.
Baina tira, ez dute hori nahi. Eta horretarako irakur ezina den 44 orrialdeko errege dekretu bat egin dute. Beno, irakurri, irakurri liteke. Ulertzeko oso zaila den 44 orrialdeko errege dekretu bat atera dute urrian.
Eta horregaz zer lortzen dute? Ba lehen esan dudan bezalaxe, garestitzea autokontsumoa, tramite pila bat jarrita, eskaera berri batzuk jarrita eta gainera zerga batekin.
Con el impuesto al sol, porque en estos momentos, sí, se puede hacer autoconsumo. Pero sale bastante más barato seguir con el modelo actual, seguir conectado a la red, independientemente de que esa red de abastezca de centrales térmicas, de gas o de carbón, de centrales nucleares, independientemente, sale bastante más barato seguir en ese modelo que se basa los combustibles fósiles, en ese modelo contaminante y centralizado, en manos de cinco empresas, que ponerse una placa en su tejado, en su terraza, en su jardín o en el tejado de un edificio comunitario.
Sale bastante más barato en estos momentos, gracias a este real decreto, que es precisamente lo que busca, que ponerse una placa.
¿Por qué? Porque se inventa un nuevo impuesto, el denominado impuesto al sol, que traducido a un tema que podríamos entender, un ejemplo que podríamos entender mucho más fácil, a tener una huerta y unos tomates, supone que yo le tengo que pagar por plantar unos tomates y por consumir unos tomates al Estado.
¿Por qué? Porque soy un insolidario. Porque hay una red de supermercados, que para esa gente que no puede tener huerta y plantar y comer sus propios tomates, ahí están esos supermercados, que les pueden dar a esas otras personas.
Entonces, yo soy un insolidario, por plantar y comer mis propios tomates. Eso es el Real Decreto de autoconsumo eléctrico.
Con una excepción que se ha puesto ahora, después de las alegaciones, y es que si planto o consumo 10 o menos tomates, solo pago por plantarlos, no por que me los como. Muchas gracias.
Zergatik eginda hori? 10 kilowatioko potentzia kontratatu ezkero, edo 10 kilowatioko baino gutxiagokoa orduan ez, orduan ez dut ordaintzen, autokontsumitzen dudan energia. Noski, hori logikoa da. Baina bai ordaintzen dut kostu finkoak, horrek noski baietz.
Zer esanik ez, erosi behar ditut bi kontadore berriak eta zerrenda amaigabe bat, tramiteen zerrenda amaigabe bat, bere kostuak dituen zerrenda amaigabe bat.
Pero ahí no se para este real decreto. Para hacer todavía más difícil la posibilidad de que produzcamos y autoconsumamos nuestra propia energía por métodos renovables, además prohíben también que lo podamos hacer de una forma comunitaria.
Volviendo al ejemplo de los tomates, nos prohíben a mi comunidad de propietarios que podamos tener una huerta comunitaria. Prohibido totalmente. Se prohíbe la posibilidad de compartir las instalaciones de autoconsumo y autoproducción. Eso es lo que hace el real decreto.
Y por cierto, imposibilita o no recoge, la posibilidad el balance neto. Es decir, la electricidad que podemos producir en nuestras instalaciones, si en algún momento no la estamos consumiendo y tenemos sobrantes, la tenemos que regalar a la red. Se la tenemos que regalar a Iberdrola o a Endesa, se la tenemos que dar gratuitamente.
O sino, nos tenemos que hacer...
...la tenemos que regalar a la red. Se la tenemos que regalar a Iberdrola o a Endesa. Se la tenemos que dar gratuitamente. O, si no, nos tenemos que hacer empresarios, convertirnos en pequeñas empresas y hacer declaraciones de IVA, darnos de alta en el Impuesto de Actividades Económicas, etcétera, etcétera. Es decir, la fórmula perfecta para que a nadie se le ocurra hacer autoconsumo y ponerse una placa en su tejado.
Lehen esan dut hau mehatxu bat zela. Eta herritarrak mobilizatu egin ziren. Eta Estatu mailan 200.000 sinadura baino gehiago batu ziren honen kontra. 200.000 sinadura; milaka eta milaka herritar honen kontra. Eta bost enpresa honen alde. Zer egin du Gobernuak? Bost enpresen alde. Nork irabazi du berriro ere? Oligopolio elektrikoak. Zergatik?
Hainbat arrazoi egon ahal dira. Nik bat daukat: 200.000 herritarrek ez diote bermatzen lanpostu finko bat elektrika batean ministro bati, edo energia zuzendari bati. Bost enpresa horiek bai bermatu ahal diote bere legealdia, bere mandatua bukatzerakoan, enplegu finko bat. Horren atzean ere dagoelako politikan momentu honetan dagoen gaitz nagusienetariko bat: Ate birakarien gaitza. Berriro ere politikariak interes orokorrari kasu egin beharrean, zerbitzu eman beharrean, berriro ere interes ekonomiko oso gutxi batzuentzako legeak eta araudiak egiten.
Beraz, erasoa, lehen azaldu dudan bezalaxe, arlo guztietan da. Eragozten duelako eredu berriztagarri bat, eragozten duelako eredu burujabe bat, eta eragozten duelako eredu ekologikoago bat. Zertarako? Enpresa gutxi batzuei beren etekina bermatzeko. Etekin oso handia, por cierto. Energia Euskal Erakundearen azken txostena ikusten baldin badugu, azken sei urtetan gure etxeetako faktura energetikoa % 60a igo da. Hemengo norbaiten soldata % 60a igo da? Kalean ziur nago soldatak ez direla igo % 60a. Enpresa elektrikoen mozkinak bai. Azken sei urtetan, % 60a. Beraz negozio handia da eta horregatik egiten dituzten ahaleginak politikariak euren menpe eduki ahal izateko.
Eta horren aurrean zer? Ba, horren aurrean legez besteko bat aurkeztu genuen eta legez besteko bat  - edo erdibideko legez besteko bat -  adostu dugu Alderdi Sozialistarekin. Lehenengo eta behin, Alderdi Popularra izan ezik  - eta diot izan ezik, kasu honetan zuzenketarik ez zuelako aurkeztu -  denak, gainerako guztiok, eskatzen genuen gauza bat eskatuz, eta da errege dekretu hau bertan behera geratzea. Eta eskaera zuzen bat Estatuko Gobernuari: Marko arautzaile berri bat egiteko, autokontsumoa bultzatu ahal izateko, sustatzeko eta autokontsumotik aparte, autokontsumo balantze garbiarekin eta energia berriztagarrien garapena sustatu ahal izateko.
Eskaera hori logikoa da eta egin behar zena. Eta hor jasotzen dugu. Baina hortik aurrera, zer? Estatuari eskatu errege dekretu hori bertan behera uztea eta ezer ez gehiago? Besoak gurutzatu eta listo? Ze txarrak diren Madrilen, zer nolako lege txarrak egiten dituzten Madrilen, eta listo? Ba ez. Hemen baditugu aukerak honi aurre egiteko. Zailak direla? Noski baietz. Oztopoak egongo direla? Noski baietz. Fracking-aren eztabaidan ikusi genituen eta ikusten ari gara. Baina horrek esan nahi du ez garela saiatu behar? Ba noski ezetz!
Horregatik eskatzen diogu jatorrian hasieran eskatzen genuen lege propio bat egitea, edo araudi propio bat. Malgutu dugu eskaera hori eta eskatzen diogu Gobernuari sei hilabeteko epean txosten bat egitea, aurkeztea, jakiteko araudi berri honen ondorioak zeintzuk diren hemen ere, eta horri aurre egiteko zer ekimenak martxan jarri ahal ditugun.
Logikoa da, ez gu independentistak garelako eta nahi dugulako gure marko arautzaile propio bat, kasu honetan ere, bagara independentistak noski. Baina ez da horregatik, da eskaera logiko bat, da herritarrei Madrilen zer txarrak diren esateaz aparte, soluzioak eskaini behar diogulako. Eta uste dugu Gobernu batek erantzukizun hori badaukala eta horregatik eskatzen diogu hori. Hortik aurrera, Euskal Energiari Erakundeari eskatzen diogu ere gaur egun indarrean dituen diru laguntzak aldatzea, eta aldatzea araudi berri honek daukan ondorioak kontutan izanik eta aurre egin ahal izateko.
Eta gero azkenik beste bi eskaera, eta hauek zuzenean hona datoz, Legebiltzarrera. Eta da alde batetik momentu honetan martxan dekogun energia elektrikoaren inguruko ponentzia bukatzen joatea behintzat. Ea posible den datorren sesioaldian konklusioak edukitzea, behintzat legealdi hau bukatu baina lehen, ondorio batzuekin atera ahal izateko Legebiltzar honetatik.
Eta azkenik Arartekoari ere eskatzen diogu eskua hartzea gai honetan, besteak beste, kontsumitzaileen eskubideak ere urratzen direlako guretzako legedi honekin.