MENDIZABAL MENDIZABAL (EAJ, 2013-10-31):
Egun on guztioi. Eskerrik asko presidente andrea.
Hizkuntza eskubideak errespetarasteko asmoei buruzko interpelazioaren ondoriozko mozio honetan, hemen esan den bezala, erdibidekoa adostu dugu hiru taldeen artean. Eta egia esan behar baldin bada erreza izan da hori lortzea. Azken finean, legeak esaten duena betetzea eskatzen dugulako besteak beste.
Eta erdibideko horretan bi puntu adostu ditugu eta hauek dira:
Legediaren eremuaren baitan urratsak ematen segi dezala hizkuntza eskubideak bermatzeko Jaurlaritzak, bereziki Herri Administrazio zerbitzuetan eta merkataritza alorrean.
Eta bigarrena, Elebide –Hizkuntza Eskubidea Bermatzeko Zerbitzua– eta hizkuntza eskubideak zaintzen diharduten bestelako erakundeak sendotzen jarrai dezala hizkuntza eskubide guztiak betearazteko.
Maneiro jauna ¿cómo se puede decir que el Gobierno se ha pasado de frenada?
Epeak eztabaitadu ahal dira, plazoak eztabaidatu daitezke, baino ezin da esan se ha pasado de frenada, bi hizkuntza ofizialen egoera orekatua ez denean, ez denean simetrikoa.
No aporta nada usted al consenso, sólo busca acusaciones contra los esfuerzos de normalización del euskera, cuando el castellano está en una situación preeminente de superioridad sobre el euskera. Ponga usted en todo su discurso donde ha puesto euskera ponga castellano a ver que es lo que pasa.
Y Oyarzabal jauna, vulnerar en un solo caso el derecho a ser atendido en euskera nos tiene que llevar a poner mecanismos para paliarlo. Cualquier vulneración de un derecho nos tiene que ocupar y nos tiene que preocupar. La vulneración no, la minimización que usted ha hecho del asunto que nos trae aquí no es motivo para dejar de seguir de trabajando para que los ciudadanos tenga reconocido lo recogido en la legislación vasca, simplemente.
Hainbat alditan izan da gai honen inguruan eztabaida Ganbara honetan, eta gai horren gainean zerbait berria edo nobedosoa esatea zaila da egia esan. Eta horregatik Debagoieneko –eta bide batez keinu bat Debagoiena–, Debagoieneko (...) baten hitzak aukeratu ditut gaur hemen berak idatzi berri duen liburu batean azaltzen dituen hainbat ideia azaltzeko. Jon Sarasuaren liburutik hartuak hain zuzen.
Sarasuaren esanetan, euskararen garabidea zuhaitz bat da. Enborra, adarrak eta zotzak dituena. Enbor eta zotz, denak behar dira, hori bai, euskera garatzeko.
Eta hizkuntza eskubideak zer dira, enbor ala zotz? Ez naiz ni hori esatera ausartuko edo definitzera ausartuko, baina zotz izateko, kontu serio samarra dela iruditzen zait hizkuntza eskubideen kontu hau. Beraz, enbor nagusiko adar sendo bat bezala definituko nituzke...
...izateko kontu serio samarra dela iruditzen zait hizkuntza eskubideen kontu hau.
Beraz, enbor nagusiko adar sendo bat bezala definituko nituzke hizkuntza eskubideak. Adar sendo hori sano mantentzeko, Sarasuaren hitzak erabiliz, lehentasunak usaindu behar dira, estrategiak multzokatu behar dira eta adar berriak sortu behar dira. Adar sendo horretatik ulertzen da Elebide bezalako zerbitzua eta adar berriak sortu beharko ditu zerbitzu horrek. Ez inausi, Maneiro jauna, zuk proposatzen duzun bezala, inausketa eta kimaketa ugari jasan izan du dagoeneko gure hizkuntzak eta.
Hiru hamarkadetan euskarari indarra emateko Eusko Jaurlaritzak landu dituen esparruez gain, ahulagoa dauden esparruetan eragin beharko du. Arrazoia. Elebideren 2012ko memoria aurkezteko ekitaldian, Patxi Baztarrika sailburuordeak esan zuen bezala, pozik eta garbi aitortu behar dugu aurrera goazela, ez goazela atzera hizkuntza eskubideak errespetatzerakoan. Baina, aldi berean, argi eta garbi aitortu behar dugu asko geratzen zaigula oraindik egiteko, hizkuntza eskubideak osorik eta beti errespetatzeko.
Eskubidea asko errespetatzen dira, baina beste batzuk osorik ez, partzialki errespetatzen dira. Esaterako, Administrazio Publikoak euskaraz atenditzea. Eta eremu pribatuan oso nabarmenak dira gabeziak.
Hala ere, falta den bidea egingarria da, hizkuntza politikako arduradunak esan zuen bezala. Ez da utopia bat. Posible da hizkuntza eskubideak gero eta gehiago errespetatzea. Gaur egun duela 10, 15 edo 20 urte baino neurri handiagoan errespetatzera iritsi gara. Aski da euskararen erabileraren bilakaerari erreparatzea, eremu publikoan hazi da gehien 20 urteotan erabilera hori eta eremu publikoaren barruan osasun zerbitzuetan gertatu da erabileraren gehikuntzarik handiena.
Horrek esan nahi du gaur atzo baino gehiago errespetatzen direla zerbitzu publikoetan hizkuntza eskubideak eta, beraz, posible dela bide horretan aurrera egiten jarraitzea. Hala ere, eta hemen sailburuordeak esan zuen bezala, hau maratoi luzea da. Formalki aitortutako eskubide horiek praktikan gauzatu ahal izatera iristea da kontua, progresiboki, baina gero eta neurri handiagoan.
Hor gure taldeak, Eusko Alderdi Jeltzaleak, zuenak bezala, Isasi jauna, konpromisoa hartua dugu aspalditik eta aurrerantzean ere horrela segituko dugu eta segitu nahi dugu.
Legeek herri aginteei obligazio ezartzen dienez eskubide horiek bermatzeko, neurriak hartzen segi dezaten eskatzen diegu Jaurlaritzari.
Eskerrik asko.