ZULAIKA PORTILLO (EH Bildu, 2015-04-23):
Eskerrik asko mahaiburu anderea. Eguerdi on denoi.
Gaur gure gizartearentzat kezka handienetakoa da dagoen prekarietateari aurre egitea. Langabezi tasa oso altua da, 171.000 baino gehiago langabetu daude eta. Baina gainera, gaur egun ez da nahiko langabeziari aurre egitearekin. Lan-baldintza duinak eta kalitatezko enplegua ere ziurtatzeko neurriak abian jarri behar dira.
Hona hemen egoerari buruz datu batzuk, oso gutxi. Gazte langabezi tasa ia % 40ra iristen da. Kontratu berrietatik, % 93ak behin-behineko kontratuak dira eta lan partzialetik kontratuen % 83a emakumeei egindako kontratuak dira. Datu horien atzetik pertsonak daude, milaka gazte eta milaka emakume horiek artean.
Gauden krisi garaian Administrazioak zerbitzu publikoak indartu behar dituela. Aldiz, azken urteotan justu kontrakoa ikusten ari gara. Politika okerren eraginez, austeritatearen izenean hainbat zerbitzu publiko pribatizatu eta murriztu egin dira. Batzuk uste dute horrek krisitik aterako gaituela, baina justu kontrakoa gertatuko da, pobreziaren arriskuan dauden pertsonen egoera okerra areagotu egingo da eta.
Beraz, EH Bildurentzat ezinbestekoa da zerbitzu publikoak indartzea eta kalitatezko zerbitzuak eskaintzea, pertsonen guztien eskubideak bermatuko balira.
Gaur eztabaidatzen ari garen ekimena iaz onartutako legez besteko proposamena ez betetzeagatik dator. Argitu behar dugu EH Bilduren aurkako botoekin atera zela proposamen hura. Orduan, guk azaldu genituen argudioak, gaur berriz ekartzen ditugu eta azalduko ditugu berriro ere.
PSEk sektore publikoko Administrazioa deituko dituen epeak egutegi bat aurkeztea eta Administraziorako enplegu plana egin dezala adinekoen erreleboa bermatzeko eskatzen du legez besteko proposamen horrekin. Ekimen hori eztabaidatu aurretik, hiru aste lehenago ekimenarekin zerikusirik handiena zuen EH Bilduk aurkeztutako mozio bat eztabaidatu zen etxe honetan.
Mozio horretan sektore publikoan enplegua sortzeko edo behintzat enplegua ez suntsitzeko neurri zehatzak proposatu genituen. Baina zoritxarrez, eskaera horiek ez ziren aurrera atera.
Besteak beste, hurrengo hauek proposatzen genituen: Sektore publikoko langileen urteko lanaldia 1.592 ordukoa izatea, ordezkapenak aurreneko egunetik betetzea, betetzeke gelditu diren lanpostuak ez amortizatzea, bajetan % 100a ordaintzea lehenengo egunetik hasita eta, azkenik, zerbitzu publikoen pribatizazioa etetea.
Helburu nagusia neurri horiekin behintzat enplegu publikoaren suntsiketa gelditzea zen, baina, esan dudan moduan, ekimen honi ezetz eman eta hiru astetara Sozialistek enplegu publikoko plan bat eskatu zuten. Baina harrigarriena zera izan zen, aurretik ere Sozialistek Jaurlaritzarekin adostu zutela enplegu plana.
EH Bildu oso kritikoa izan zen eta da enplegu plan horrekin. Jaurlaritzak enpleguari eusteko eta berria sortzeko hamaika neurri habian jarri dezake, baina jarriko ere habian jarri beharko luke, bai arlo pribatuan, baina baita ere, jakina, arlo publikoan. Gainera, sektore publikoaren arloan eskuhartzean ahalmenik handiena du.
Jaurlaritzak aurkeztutako enplegu planean soilik arlo pribatuan bideratutako neurriak jasotzen dira eta gainera programa gehienekin behin behineko enpleguak sortzen dituen programak dira, enplegu prekarioa, alegia.
Gure ustez Jaurlaritzak motorra izan beharko luke kalitatezko enplegua sortzerakoan. Aldiz, ikusten dugu nola Jaurlaritzak alde bakarrez hartutako hainbat erabakien ondorioz sektore publikoan enplegua suntsitu duen.
Hori ez dugu guk bakarrik esaten, sindikatuek guztiek ere esaten dute. Guztiok ez gara oker ibiliko, ezta?
Erabaki horien artean 35 orduko jardunaldia bertan behera uztea, baja lehenengo egunetik ez ordezkatzea eta lanpostua amortizatzea daude.
Gaur horren adibide argi bat dugu kalean, Osakidetzako sindikatu guztiak, guzti-guztiak deitu duten greba. Langileek ez dute eskatzen inolako pribilegiorik, soilik eskatzen dituzte langileen eskubideak berreskuratzea, gizarterako kalitatezko zerbitzuak bermatzeko dituen lan-baldintzak, besterik ez.
Lehen adierazi dudan moduan, hori adibide bat baino ez da. Luze hitz egin genezakeen irakaskuntzan ere gertatzen ari denaz, nola irakasle asko gaixo joaten diren eskolak ematera % 100a lehen egunetik ezer ordaintzen ez zaiolako.
PSEk Administrazioaren langileria gaztetzeko behar diren enplegu publiko eskaintzen deialdiak egitea eskatzen du eta, xede nagusi horrekin ados egon arren, EH Bilduk uste du oso eskas gelditzen dela eskaera.
EPEak enplegua egonkortzen dute eta hori oso garrantzitsua da. Gainera, EPE horiekin langileria gaztetzeaz gain, enplegua gaztea sustatuko litzateke eta, bide batez, erretiro adina aurreratu beharko litzateke. Baina badakigu EPEak normalean edo ez dituztela enplegu berriak sortzen, baizik eta dagoena egonkortzea baino ez ditu ekartzen kasu gehienetan.
Eskatzen duzu ere Administraziorako enplegu plan bat egitea. Esan dudan moduan, bai sektore publikoan enpleguari eusteko eta berria sortzeko neurriak ezarri behar dira, baina enplegu plan integral batean uztartuak egon behar direla uste dugu, besteak beste, aurrekontuekin bitartez bermatuz. Beraz, guretzat oso eskas gelditzen den eskaera da.
Guk aurkeztutako zuzenketak hainbat neurri ezartzea eskaintzen ditugu, sektore publikoan enplegua sortzeko baliagarriak izango diren neurriak, alegia.
Lehengo puntuan eskatzen dugu zerbitzu publikoak oinarrizko eskubideak bermatzeko ezinbestekoak direnez, zerbitzu horiek indartzeko politikak egin ditzala eta horretarako beharrezkoak diren baliabideak ziurtatu ditzala, aurrekontuetatik habiatuta.
Bigarren puntuan eskatzen dugu kalitatezko zerbitzu publikoak indartzeko arlo publikoan enpleguari suntsitzeari utz diezaiola eta azken urteetan egindako murrizketan bertan behera utz ditzala.
Lehen azaldu dudanez, Jaurlaritzak hartutako hainbat erabakien eraginez, azken urteetan sektore publikoak enplegua suntsitu egin du. Erabaki horien artean, jardunaldian hitzarekin, besteak beste, horregatik murrizketa horiek bertan behera gelditzea ezinbestekoa iruditzen zaigu.
Hirugarren puntuan, zerbitzu publikoetako langileen bataz besteko adina kontuan izanda, langileria gaztetzeko neurriak har ditzala, besteak beste, erretiro adina jaistea eta adin batetik aurrera jarduna murriztea, eta arlo horretan ezarritako mugak albo batera utzi.
Azkenik, laugarren puntuan, mahai orokorrean eta mahai sektorialetan negoziazio kolektiboa bermatu ditzala, eta zerbitzu publikoak indartzeko eta enplegua sustatzeko neurriak eragile sindikalekin adostu ditzala.
Horiek dira benatan eragina zuzena izango luketen erabaki batzuk...
...neurriak eragile sindikalekin adostu ditzala.
Horiek dira benetan eragin zuzena izango luketen erabaki batzuk eta neurriak sektore publikoan enplegua sortzeko.