KORTAJARENA IBAÑEZ (EH Bildu, 2017-03-09):
Eskerrik asko, mahaiburu andrea.
Horrelako tentsioa eta gero, nik uste dut hau dela euskal oasia, hain famosoa den hori.
Beno, gizarte zerbitzuen sistemaren inguruko eztabaida berria, gaur Legebiltzar honetara eta badakizue guk sistema honen inguruan planteatzen diren eztabaidak pozez hartzen ditugula, batez ere sistema hori eraikitzeko bidean denok dugun konpromiso horretan aurrera egiten laguntzen badute.
Eta txikia baina garrantzi bizia duen gai batez aritzea tokatzen zaigu, nik hala uste dut behintzat, sistemaren garapenean klabe izan daitekeen elementu txiki horietako batez ari garelako, gizarte zerbitzuen sistemaren inguruan eta gizarte zerbitzu horiek jasotzeko dugun eskubide subjektiboaren inguruko komunikazio kanpaina bat abian jartzearen beharraz ari gara.
Urteetan entzun dut eta gaur ere Tinixarari ere entzun diot, informazio boterea dela eta, pues voy a romper la generalidad eta esan behar dut ez nagoela ados afirmazio horrekin.
Eta orain dela gutxi irakurri nion Claudia Gilardini bere horretan hori ez dela egia. Informazioa bakarrik ez dela boterea, informazioa bere horretan, ba datu multzo bat baino ez dela eta hutsala izan daitekeen input bat dela, baldin eta helburu eta testuinguru jakin batzuetan ematen ez bada.
Gutako bakoitzak bilakatzen duela boteretsu informazioa; informazioa, non, nola, noiz eta zertarako erabili dezakegun dakigunean, eta zertarako erabili daitekeen dakigunean, orduan bai, informazioa urre bilakatzen da.
Eta informazioa jasotzeko edo informazioa eskuratzeko puntu hori, eskubide bat da. Eta hori erkidego honek ere horrela jasoa du eta ez dugu bestelako argudioetan pentsatu behar, eskubide hori gauzatzeko bide horietan.
Informazioaren garrantzi horren eskubide honek, informazioaren garrantzia nire ustez dator eskubide honek beste eskubide batzuk gauzatzeko ahalbidetzen duen pisu horretan dauka garrantzia informazioak.
Parte hartzeko, diru laguntzak jaso ahal izateko, arazo baten aurren dugun bidea egiteko, hori denerako beharrezkoa da informazioa izatea.
Arduratsua eta konprometitua den jendarteak informazioa behar du. Ahaldundua dagoen jendarteak informazioa behar du, kritikoa den jendarteak informazioa behar du. Eta bere eskura dauden erreminta eta baliabideak erabiltzen ditu jendarte ahaldun horrek bere borroketan aurrera egiten laguntzen dion informazio hori jasotzeko.
Horregatik, arlo publikotik behar bezalako informazioa emateko bere eginkizunetan, eginkizun horiek ondo betetzen ez direnean, ez da bakarrik informazioa jasotzeko eskubide hori urratzen, beren borrokan aurrera egin eta bestelako eskubide batzuk egikaritzeko bidean oztopoak jartzen dira.
Eta horregatik gaurko eztabaida guretzako ba garrantzi handikoa da. Ez bere horretan informazioa bereganatzeko baliagarria delako, baizik eta gardentasun kultura horrek, eta hemen nik uste dut errotua dagoen gardentasun kultura horrek, beste eskubide batzuk gauzatzeko aukera hori ematen digulako.
Informazioan sartzeko eskubide honek, gure eskubideak ezagutu eta erabiltzeko aukera ematen digu denoi, baina, batez ere, muga mugan eta bulnerabilitate maila handian bizi diren horiei.
Gaitasun berriak gureganatzeko aukera ematen digu eta, ondorioz, gure bizitza kalitatea hobetzeko aukera paregabea da. Eta era berean, hiritar ahaldundu moduan, administrazioari kontuak eskatzeko ere aukera ematen du.
Eta guzti honek zerikusi zuzena du hitz egiten ari garen...
...administrazioei kontuak eskatzeko ere aukera ematen du.
Guzti honek zerikusi zuzena du hitz egiten ari garen gaiarekin, gizarte-zerbitzu sistemarekin eta gizarte-zerbitzua jasotzeko dugun eskubide subjektiboarekin. Askotan aipatu dugu, gai honetaz ari garenean, deigarria dela gizarte-zerbitzuen eskubide subjektiboaren inguruan jendartean sumatzen den ezagutza eza. Are gehiago, esango nuke deigarriena eskubide honen inguruko kontzientzia eza dela.
Eskubide sozialen konkistan gureganatutako eskubide asko oso barneratuak ditugu baina ez da honen kasua. Tantaka-tantaka doa ondorengoa, gizarte-zerbitzua jasotzeko dugun eskubide hori barneratua ez dugunez, zerbitzu horiek jasotzean erabiltzaile bezala ditugun bigarren mailako eskubide horien kontzientziarik ere ez dugu.
Beti aipatzen dugun bezala, 12/2008 Legea oso aurrerakoia da eta atzo Arartekoak ere esan zigun bezala, anbizio handiko legea da. Gai honen inguruan dauden garapen aurrerakoienekin bat egiten duen sentsazio hori konpartitzen dugu denok. Hori horrela izanik, jasotzen dituen eskubideak eta eskubide horien nolakotasuna ere oso bereziak dira, oso aurreratuak.
Baina esango nuke babes elementuen inguruko gure kultura legearen atzetik dagoela kontu hauetan. Gure imajinario kolektiboetan oraindik oso errotuak daude babesa eta eskatzearen inguruko beste elementu batzuk: Laguntza eskatzea, benefizentzia laguntza pobreentzako dela pentsatzearekin erlazionatzen ditugu. Eta askotan sendagilearengana joatea normala da baina oraindik ez da normala gizarte-laguntzailearengana joatea. Horrek lotsa pixka bat ematen digu. Emozionalki biluzteak fisikoki biluzteak baino lotsa gehiago ematen digu oraindik.
Zentzu honetan, kausa-efektu kate bat sortzen da. Eskubidea dudala ez dakit, ez dut eskaririk egiten; eskatzeko lotsa dut, ez ditut nire miseriak partekatu nahi, ez dut eskaririk egiten, ez dago eskaririk, ez dago zerbitzu eta prestazioak martxan jartzeko beharrik. Eta gizarte-zerbitzuaren garapenak duen konplexutasunaren aurrean, batzuetan  - ez dut esango beti -  hortaz baliatzen gara aurrera ez egiteko.
Gizarte-zerbitzuaren sistemaren garatzean eta oro har euskal babes sistemaren sendotze bidean, erronka handia dugu zentzu honetan nire iritziz imajinario kolektibo horiek aldatzeko lanean. Lehen esan bezala, gai honen inguruko informaziorako sarbidea ahalbideratzea funtsezkoa da hiritarrek legez onartua duten eskubide hori erabili ahal izateko. Funtsezkoa da eskubide hori nola gauzatu behar den jakitea. Kasu honetan, eskubide horietako asko doakoak ez direla ere jakin behar dute eta ulertu behar dute, eta ezartzen diren baldintzak ere ulertu behar dituzte.
Baina era berean, haratago joan beharko genukeela iritzi du gure taldeak eta, Arartekoak bere txostenean egindako gomendioei jarraituz, pertsonen eta pertsonak ordezkatzen dituzten erakundeen parte-hartzea bultzatzeko bide bat izan behar da informaziorako sarbide hori, gizarte-zerbitzuetarako sistema hori eraikitzeko bidean denok batera aritzeko.
Hiritarra ahaldundu eta konprometituak nahi ditugu, gure taldeak hala nahi du behintzat. Horretan funtsezkoa da hiritarrek bere egitea gizarte babes sistemaren eraikitze prozesuaren borroka hau ere. Horregatik, oso poztekoa iruditzen zaigu gaur lortutako akordioa, honek bai adostasun zabala lortu du. Horretan ez dago ezbairik.
Eta iruditzen zaigu gizarte-zerbitzuen inguruko komunikazio kanpaina bat aurrera eramatean garrantzia handiko zerbait aprobatu dugula, erdibideko honetan hiritarrak ez ditugu subjektu pasibo bezala irudikatzen, subjektu aktibo direla onartzen dugu, eta haiekin Administrazio kalitatezko erlazio bat ezarri behar duela onartzen du komunikazio kanpainaz hitz egiten duenean.
Pertsonen ahalduntze bidean, sistema elkarrekin eraikitzeko bidean, garrantzia handiko pausua dela iruditzen zait niri, zeren eta goitik behera zuloak baino ez dira eraikitzen. Bide horretan, ezinbestekoa izango da baita ere babes sistema prestigiatzeko egin daitekeen lana. Eraso larriak jasotzen ditu eguneroko babes sistemak eta horiei aurre egitea denon erantzukizuna da.
Gainera, esango nuke Gobernu ardura duten horiek eta Legebiltzar honetan gauden hautetsiek, ardura berezia dugula babes eta prestigiatze lan horretan. Postura irmoak eta adostasunezkoak nahi nituzke gai honen inguruan ere. Pedagogia egitea aipatzen zuen lehenago Castelo andreak, eta uste det honetan ere funtsezkoa dela.
Eskerrik asko.