AGIRREZABALA MANTXOLA (EH Bildu, 2015-10-01):
Eskerrik asko, mahaiburu andrea.
Legebiltzarrak Herri Kontuen Epaitegiko zazpi kideak izendatu dituen aurreko ekainean. Orduko plenoan esan genuen bezala, betiko ohitura txarrari jarraituz, PNVk, Alderdi Sozialistak eta Alderdi Popularrak...
...ekainean. Orduko plenoan esan genuen bezala, betiko ohitura txarrari jarraituz, PNVek, Alderdi Sozialistak eta Alderdi Popularrak pribatuan kozinatutako akordioa ekarri zuten 7 kargu horiek beraien kalkulu politikoen arabera banatzeko. Ez zen gauza berria, ohiko praktika zen, zahar zaharra, zaharra berri bihurtu zutena.
Horrekin batera, Arartekoaren albokoan nola aukeratu zuten ikusi genuen. Instituzio eta kargu publikoak kromoak balira bezala erabiltzen dituzte, betiere interes alderdi horiek lehen etsita. Eta ez Arartekoa eta ez Kontuen Epaitegia ez dira salbuespena.
Esan bezala, Kontuen Epaitegia berritzako prozesua PNV, Alderdi Sozialista eta Alderdi Popularraren artean bideratu eta adostu zuten. EH Bildu bazter utzi zuten ziurrenik zuek ere ondo asko zenekitelako eta dakizuelako gu inoiz ez garela horrelako jokoetan sartuko. EH Bildurekin ez dago kromoak trukatzen ibiltzerik.
El PNV, el Partido Socialista y el Partido Popular cocinaron la renovación del Tribunal Vasco de Cuentas Públicas como lo vimos en junio pasado. Dejaron a EH Bildu al margen del proceso seguramente porque eran conscientes de que con nosotros no valen intercambios de cromos, de que nunca vamos a entrar en esos juegos de manos.
Eso había sido la práctica habitual pero la voluntad firme de EH Bildu es desterrarla para siempre, por eso propusimos una proposición de ley. Herri Kontuen Euskal Epaitegiak oso funtzio garrantzitsua betetzen du, berari baitagokio administrazio publikoek diru publikoa era egokian eta legeak agindu bezala erabiltzen duten ala ez ikuskatzea eta egiaztatzea.
Funtzio horrek ezinbestean eskatzen du Epaitegiaren objetibotasuna eta neutraltasun politikoa ziurtatzea. Horiek dira instituzio horretan, bai ala bai, bermatu beharreko ezaugarri nagusiak, objetibotasuna eta neutraltasun politikoa. Eta argi dago, bai objetibotasuna, bai neutraltasuna arriskuan daudela Epaitegiko 7 ideiak izendatzerakoan interes politiko alderdikoiak gailentzen baldin badira.
Hori da orain arte gertatu dena eta bada garaia eskema hori behin betirako gainditzeko. Kromo trukaketan oinarritutako eskema horrek ez du balio Kontuen Epaitegiaren objetibotasuna eta neutraltasuna bermatzeko. Hain justu kontrakoa dakar, instituzioaren menpekotasun politikoa alegia. Hori da EH Bilduk gainditu nahi duen eskema eta horretarako, esan bezala, lege proposamen bat aurkeztu genuen pasa den ekainean.
Kontuen Epaitegiaren Legean, 1988an onartu zen eta urteotako praktikak agerian utzi du legean zenbait berme txertatu behar direla instituzio horren funtzioak blindatzeko. Gure lege proposamenaren helburua, beraz, argia da: Kontuen Epaitegiaren objetibotasuna eta neutraltasun politikoa bermatzea. Queremos garantizar la objetividad y la neutralidad política del Tribunal Vasco de Cuentas Públicas.
Horretarako, artikulu bakar batean bi neurri planteatzen ditugu edo ezartzen ditugu. Lehenik eta behin, Legebiltzarrak Epaitegiko kideak izendatzeko orduan, proportzionaltasunez egin dezala legebiltzarkide edo legebiltzar-talde bakoitzak duen ordezkaritzaren arabera.
Andaluziako Legeak hala arautu zuen eta sistema horren onurak begien bistakoak dira. Batetik, aniztasun politikoa ziurtatzen da Epaitegian, bestetik, kromo trukatuekin amaitzen da. Argi dago, izendapenak egiteko irizpide objektiboak ezarrita ez dago Kontuen Epaitegia txanpon giza erabiltzerik alderdien arteko negoziazioetan.
La elección de los miembros del Tribunal Vasco de Cuentas deberá atender siempre a criterios de proporcionalidad, según la representatividad de los grupos parlamentarios. Proportzionaltasunaren irizpidean aplikatuta, PNVri 3 ordezkari legokioke, EH Bilduri 2, Partidu Sozialistari 1 eta Alderdi Popularrari 1.
Lege proposamenaren bigarren neurriak helburu bera du: Objetibotasuna eta neutraltasun politikoa bermatzea. Eta horri begira, hainbat pertsona kargu publikoetan betikotzeko arriskuari aurre egiten dio. Kautelazko neurria da, ezinbestekoa izan dadin sektore publikoan ardura politikoa izan dutenek kargua utzi eta jarraian Kontuen Epaitegian sartzea. Horrelako egoera batek instituzio horren objetibotasuna eta ezbaian jarriko lukeelako.
Eta ez naiz fikzioaz ari. Hortxe dago orain Herri Kontuen Epaitegiko presidentea: Bizkaiko ahaldun nagusiari utzi eta hurrengo egunean Herri kontuen epaitegiko presidente.
Horrelakoak saihesteko bi urteko epea proposatzen dugu. Hau da, kargu politikoa utzi eta gutxienez bi urte pasatu beharko lirateke Kontuen Epaitegiko kide izan ahal izateko. Katalunian lau urteko epea aplikatzen dute baina guk bi urtekoa planteatzen dugu. Nafarroan ere bi urtekoa delakoa. Koherentzia bilatu dugu nolabait Hego Euskal Herriko lau herrialdeetan.
Para garantizar la objetividad y la neutralidad política del Tribunal, es necesario hacer frente al riesgo de que haya políticos que se perpetúen en cargo públicos. Este Tribunal y otras instituciones no pueden ser agencias de recolocación de ex-cargos públicos porque pierden toda su credibilidad.
Jakin bagenekien lege proposamen honek aurkeztu genuenean ez zuela efekturik izango kide berriak izendatzerakoan. Hala ere, uste genuen orduan eta uste dugu orain behar-beharrezkoa dela irizpide objektiboak ezartzea.
Bi lege proposamen aztertuko dira gaur: Tramitea eman ala ez. Ekainean bozeramaileek, gehienok behinik behin, eta orain duela gutxi Gobernuak ontzat eman dute aldaketak egin ahal izatea. Alderdi Popularrak aurkeztutakoak bat egiten du EH Bilduren zati batekin, bi urte pasatu beharko direla kargu publikoa utzi eta Herri Kontuen Epaitegiko bokala izateko.
Baina motz gelditzen da. Izan ere, ez dio Legebiltzar honetako konposizioari eta ordezkaritzari erreparatzen. Erakundeak prestigiatzen hasteko momentuaren aurrean aurkitzen gara. Ez dezagun momentu hau galdu.
Eskerrik asko.