CASANOVA ALONSO (EH Bildu, 2014-11-27):
Lehenengoz eta behin argituko dugu gure jarrera mozio honen aurrean eta gero arrazoi politikoetan sartuko gara.
Esan behar dugu ezezkoa bozkatuko dugula PPk aurkeztutako mozio honi eta dakizuenez EAJ eta PSE talderekin erdibideko zuzenketa adostu dugu, Ganbara honen aritmetika kontutan hartuta aprobatuta izango dena.
Ekintzailetza jarduerak arreta berezi behar badu ere, ez dugu uste horretarako Parlamentuak ponentzia bat sortu behar duenik. Jaurlaritzak eta Diputazioek 2013ko abenduan aurkeztu zuten ekintzailetza jarduerari laguntzeko instituzio arteko plana.
Plan hau aurtengo uztailean aprobatu zen Parlamentuan, talde ezberdinetako hainbat ebazpen aintzat hartuta. Tresna hor dago, agian ez da tresna perfektua, baina bada abiapuntu bat. Ezin gara tresna edukitzearekin, noski, tresna hori aktibatu behar da eta bere emaitzak aztertu, baloratu eta zuzendu –behar denean– era dinamikoan. Eta hau da adostutako zuzenketarekin bermatu nahiko genukeena.
Gure jatorrizko zuzenketan ebaluazioaren aspektua azpimarratzen genuen, horretarako Jaurlaritzari eskatu zaio Ganbara honetan urtero planaren egikaritza mailaren inguruko balantze bat egitea.
Puntu hau ontzat hartu duten zuzenketa sinatu duten beste taldeek eta guk uste dugu helburu nagusia, gure helburu nagusia bete dela.
Gustatu litzaigukeen zuzenketak argiago esatea balantze horiek aktiboak eta irekiak izan behar direla, hau da, helburua badela balizko gabeziak eta akatsak detektatzea, zuzentzeko asmoarekin, eta baita ere arrakastatsuak izan diren ekimenen inguruko nolabaiteko sakonketa ariketa ahalbidetzeko.
Gure partetik esan behar dugu argi daukagula balantze bat egiten denean gauzak hobetzeko dela, ez dela ariketa pasibo hutsa, eta horregatik Jaurlaritzak egingo dituen balantze hauen ondoren egokitzat jotzen badugu proposamenen bat azaleratzea, horrela egingo dugula.
Ez gaude hitz egiten planaren aldaketaz, horrek prozedura berezia duela, baizik eta planaren egikaritzean ahalik eta finen aritzen saiatzeaz.
Beste talde baten hainbat neurri zehatz ere proposatu ditu eta uste dugu honek, proposamen hauek, akordio honi aberastasuna ematen diotela eta zehaztasuna, beraz, bat egin dugu proposamen zehatz horiekin.
Jarrera ekintzaileak babestu eta lagundu nahi ditugu. Euskal Herria Bilduren ikuspuntutik, ekonomia anitza izan behar du eta bere baitan sistema edo azpisistema edo azpieredu ekonomikoak egongo behar direla.
Noski paper bat onartzen diogula enpresa pribatuari eta enpresa txiki eta ertainei, noski, eta zeresanik ez autonomoei buruz. Uste dugu gure ezkerreko ikuspuntutik estatu sendoa behar dugula, arlo ekonomikoan ere, zerga politiko progresibo baten bidez zerbitzu publikoa sendoak mantentzeko gai izango dena. Eta baita ere enpresa publikoen bidez zerbitzu estrategikoak emateko, horrela uste dugu eta argi eta garbi esaten dugu.
Ekonomia pribatuaren arloan uste dugu enpresa mota ezberdinak egon behar direla ere, eta ekonomia sozial eta kooperatiboan kokatzen direnak orain daukaten baino askoz pisu gehiago eduki beharko lukete.
Enpresa pribatu hutsak ere, dirua irabazteko asmoarekin egiten direnak ere, existitu behar dira eta gaur, azkenean planteatzen duguna da gaur egun dagoen azpiereduen banaketa berbera baina gure ustez proportzio ezberdin batean.
Hau da, publikoa, soziala eta kooperatiboari garrantzi gehiago eman nahiko genioke, baina horrek ez du suposatzen eskatzen dugula pribatuaren desagerpena.
Estatuak politika, gizartea eta ekonomia arautzeko gaitasuna eduki behar du gizartearen antolaketa politikoaren egitura demokratikoa den heinean, baina ezin du dena arautu, dena bere baitan hartu. Norberaren adierazpen politikoa, pertsonala eta baita ere ekonomikoa bermatuta egon behar du.
Orduan, ikuspuntu politiko-filosofiko horretatik, ekintzaileak egotea, enpresak egotea logikoa da eta baita ere onuragarria. Hiperburokratizazioa ekiditzeko, sormenari bide bat emateko, baliabideen optimizaziorako, ekonomia aberasteko.
Egitura ekonomiko anitza, beraz, gizarteak era demokratiko baten bidez zuzentzen duen egitura. Hori da gure eredua. Ez bilatu EH Bilduren egitasmo...
…beraz, gizarteak era demokratiko baten bidez zuzentzen duen egitura. Hori da gure eredua. Ez bilatu EH Bilduren egitasmo politikoan Pymeak delakoak autonomoen edo ekintza horien kontrako jarrerarik ez baitago.
Beste gauza bat da beste batzuek enpresa munduan dauzkaten eredu neoliberalaren inguruko jarrera. Badaude batzuk nahi dutela gizarte bat estaturik gabe, araurik gabe, pertsonak ekonomikoaren zerbitzuan bakarrik, edo hobeto esanda, gutxi batzuen ekonomiaren zerbitzuan.
Ekintzailetza defendatuko dugu eta bide horri ekiten diotenen beharrak aditu eta erantzun behar ditugu. Enpresen beharrak lagundu behar ditugu enpresa horiek jarrera, eskubide sozial eta sindikalen errespetuaren markoan garatzen bada. Hori bai, argi dago hemen ez gaudela marrazoak elikatzeko, guk ez behintzat. Enpresa txiki eta ertainak, autonomoak, ekintzaileak babestuko ditugun indar berberarekin, aurre egingo diogu marrazo neoliberalei.
Gehiago lan egin eta gutxiago kobratu mantra errepikatzen dutenek aurrean izango gaituzte. Buruan soldata jaistea besterik ez daukatenek, lan baldintzak azkartu, lan harremanak zapuztu, konbenioak desegin, kanporaketa librea, zergak ez ordaindu eta abar ardatz dutenek aurre edukiko gaituzte.
Beste aldetik, ezin da ekintzailetzaren gainean egoera ekonomikoaren konpontzeko ardura jarri. Krisiaren arrazoia ez da jendearen ausardia falta, baizik eta eredu ekonomikoaren porrota. Espekulazioa, ustelkeria, pelotazo, esplotazioa, ikerketa falta, oinarri zituen ereduak krak egin du eta eredu hori bultzatu dutenek daukate ardura. Gauden zulotik ez gara aterako ekintzaile batzuen ausardiari esker, hori beti ongi etorria izango den arren, baizik eta norabide aldaketa sakon batekin.
Aprobetxa ditzagun aukerak. Norbaitek baldin badauzka ideia berritzaileak, negozioak aukerak detektatzen baditu, hutsune bat betetzera baldin badator, ekarpen bat egitera baldin badator aurrera, eduki dezala instituzioek eskaini diezaioketen babes guztia.
Baina kontuz ekintzailetzaren burbuilak sortzearekin hau dagoeneko detektatu dugulako hainbat instituzioren enplegu planetan. Enpresa txikienen ekimenak ezin dira bihurtu langabetuak aparkatzeko sistema bat edo jendea bolada batean entretenituta edukitzeko bidea. Ekintzailetzak ezin du izan desesperatuta dagoen jendeari eskaintzen zaion irteera bakarra, bilatu zure bizitza esango bagenie bezala.
Ekintzailetza txertatu behar da eredu produktibo berritu batean: Nolako ezaugarriak eredu, horrelako ezaugarriak ekintzailetza. Krisitik ateratzeko zutabe berriak behar ditugu gure eredu ekonomikoan etorkizuneko ardatz estrategikoak eredu mailan badira ere ekintzailetzaren ardatzak izan behar direnak.
Gure ustez, ekonomiaren gure eredu produktiboaren ardatzak, besteak beste, honakoak izan beharko lukete: Ekonomia soziala, ekonomia industriala, lan eskubideetan oinarrituta, ekonomia teknologikoa, ekonomia ekologikoa, genero ikuspuntutik zuzena, tokiko garapenetik abiatuta. Horra ere bideratu beharko da ekintzailetza.
Ezin du egon etorkizunik gabeko egitasmoa eztanda. Ezin da behartu jendea egitasmo propioak bultzatzera ez badaude berme minimorik, azkenean porrot ekonomikoaren ondorioz hasierakoa baino kaskarragoa den egoera batean gelditu daitezkeelako pertsona hauek. Ezin da ekintzailetza erabili ardura kolektiboa difuminatzeko, ezin dira konpondu eredu arazoak edo egitura gabeziak ekimen partikularren bidez.
Jarrai dezagun bidean ekintzailetza laguntzen parametro egokietatik. Azter dezagun egindakoa eta zuzen ditzagun akatsak hasieran aipatzen nuen plana eta estrategiaren inguruan. Ekintzailetzaren dagokion garrantzia ukatu gabe baina berea ez den papera eman gabe.
Ekintzailetza ez da gakoa edo gako bakarra krisitik ateratzeko eta ez da langabeziarekin amaitzeko giltza. Soilik ez du lortuko. Lagungarria da baina eskema oso baten baitan kokatzen bada. Gogoratu ekintzailetza tasa eta barne produktu gordinaren arteko harremana proportzionalki inbertsioa dela. Hau da, zenbat eta egoera ekonomikorik hobea, gero eta ekintzailetza tasa baxuagoa. Arrazoia: Ekonomia sendoak lan aukera gehiago eskaintzen dutelako. Oso sinplea.
Beraz, badakigu arazo orokorra dela. Orokorra izanda ere, zaindu dezagun, babes dezagun, lagun dezagun, irakats diezagun, mimatu dezagun ere egitasmo ekonomiko bideragarri bat martxan jarri nahi duen pertsona edo taldea bere ekarpena, bere sormena gizarte osorako aberasgarria izango delako.
Orduan, pentsatzen dugu, hasieran esan dudan moduan, tresna bat badaukagula. Igual ez da guztiz konbentzitzen gaituena edo perfektua izango den plana baina bada plan bat eta gure ahaleginak ez dira amaitzen plan sorrerarekin.
Horregatik eskatuko dio Jaurlaritzari plan honen inguruko balantze bat egin dezala eta plan hori egin dezan urtero gai izateko plan horren asmakizunak edo aziertoak aztertzeko, horretan indarra jartzen jarraitzeko eta, baita ere akatsak eta hutsuneak detektatzeko konpontzeko asmoarekin.
Ez ditugu eskuak garbitzen. Pentsatzen dugu arazoak testuinguru politiko edo ekonomiko orokorren baitan aztertu behar dela eta uste dugu badaukagula abiapuntu bat plan honetan. Beraz, jarraituko dugu lanean ildo horretatik.
Eskerrik asko.