UNZALU HERMOSA (PSE-EE, 2014-02-06):
Señora consejera, señorías.
Sozialistok balio demokratikoetan oinarritutako hezkuntza integrala defendatzen dugu. Halaxe erakutsi genuen Patxi López lehendakariaren Gobernuak eta, zehazki, Celaá andrea buru zuen Hezkuntza Sailak hezkuntza-eragileekin lortutako akordio zabalaren bidez, Carlton akordioa deiturikoa, zeina ezinbesteko erreferentzia baita gaur hemen hitz egiten ari garen gaiari buruz hitz egiteko.
Eta arrakasta handiz Euskadiko ikastetxeetan zabalduz joan zen plan horrek oso helburu zehatzak zituen: ikasleei gure bortxakeriazko eta terrorismozko iragana erakustea, memoria lantzea askatasunezko eta justiziazko etorkizuna eraikitzeko, bizikidetza demokratikorako heztea eta bortxakeriaren justifikazioari eta giza eskubideen urraketei aurre egitea.
Testuinguru horretan sortu zen biktima hezitzaileen programa, zeinak, gure historian lehen aldiz, isiltasuna hautsiko baitzen ikasgeletan, hainbeste urtez jasan dugun terrorismo totalitarioak gure herrian izan dituen ondorioei buruzko isiltasuna. Hasieran, nazionalistek kritika gogorrak egin zizkioten programari, Ibarretxeren aurreko gobernuek bezala, arriskutsuegi iritzi ziotelako. GALen biktima batzuk ere programa horretan sartu ziren hasieratik.
Gero, 2012ko ekainean, Ganbera honetako 75 kideetatik 74ren babesa jaso zuen ebazpen baten bidez, Patxi López lehendakariaren Gobernuak dekretu bat onartu zuen motibazio politikoko giza eskubideen urraketen biktimak erreparatzeko, 1960 eta 1978 artean izandako gertaeretara mugatua.
Dekretu hori argitaratu zenetik, polizia-indarrek eta indar parapolizialek egindako giza eskubideen urraketen biktimek ez daukate inolako arazorik biktima hezitzaileen programan sartzeko. Gertaera ikaragarrien biktima izan ziren pertsonak dira, ikuspegi demokratikotik inolako justifikaziorik ez duten gertaeren biktimak. Pertsona horiei aitortza publikoa zor zitzaien, terrorismoaren biktimei bezala, eta urte asko itxaron behar izan dute horretarako. Eta aitortza publikoa merezi zuten ondorio guztiekin eta alor guztietan, baita hezkuntzaren arloan ere.
Eta hori ez da, UPyDk eta Talde Popularreko bozeramaileak esan duten moduan, ETAren terrorismoaren larritasuna lausotzea. Memoria demokratikoaren ariketa osoa eta integrala egitea da. Terrorismoaren amaierak eskaintzen dizkigun aukerak aprobetxatzea da, herri honen etorkizun demokratikoari memoria barneratzaile bat eginez heltzeko. Azken finean, demokrazia osoago batera eramango gaituen bidea egitea da, bere legeak, bere erakundeak eta bere joko-arauak izango dituena, baina noski, harira ez datorren parekatzerik egin gabe; izan ere, ezin dira parekatu izaera desberdineko giza eskubideen urraketak, eta ezin dira erabili poliziaren edo indar parapolizialen biktimak bi bandoren arteko gatazkaren teoria babesteko aitzakia bezala, hainbeste urtez bizi behar izan dugun terrorismoa justifikatzeko.
Horregatik, gaur bortxakeriari buruzko kontakizun bateratu bat eraiki arte itxarotearen alde ageri direnak, Ubera andrea, zuk gaur defendatu duzun moduan..., kontakizun bateratu hori lortzeko, ETA eta ETAren terrorismoa babestu dutenak salatu behar dituzue. Horretarako, aitortu beharko duzue gertatutako guztiak ez zuela ezertarako balio izan, mina, sufrimendua eta euskal gizartearen zatiketa eragiteko baino.
Gure gizartearen gehiengoa bere kontakizuna egiten ari da, oso ondo bereizten ditu biktimak eta biktima-eragileak, eta ez duzue inor ere engainatuko, guztion memoriaren bidez, denak berdindu nahi badituzue.
Terrorismoaren larritasuna oso ondo definituta dago Legebiltzar honek onarturiko Biktimen Legean. Hala, lege horrek dio ETAren ekintzak ez zirela izan ustekabekoak, baizik eta proiektu totalitario eta baztertzaile baten ondorio, eta ekintza horien bidez, pertsona errugabeen  - biktimen -  odola erabiliz, herritarrak izutu nahi zituzten, atzera eginaraziz.
Hori azaldu behar zaie ikasleei, edergarririk gabe: Euskadin terrorismo totalitario bat izan dugula urte askotan, askatasunak, zuzenbide-estatu demokratikoa eta herritarrek elkarbizitza integratzaile baterako duten eskubidea deuseztatzen saiatu dena.
Baina horrek ez luke galarazi behar azaltzea, halaber, Euskadin, Espainiako gainerako lekuetan bezala, izugarrizko basakeriak egin zituen diktadura bat izan zela, hori ere ez baita ahaztu behar, ez eta demokrazia hasiberria desagerrarazteko egin ziren delituak ere. Memoria horrek ere gure ikasleen buruetan egon behar du, eskubidea baitute gure historia ezagutzeko, bai gertukoa, bai urrunekoa. Eskubidea dute gure historia osoa ezagutzeko, giza eskubideen urraketa ugariren lekuko izan den historia horren berri izateko, hartara jakin dezaten zer ez den berriro gertatu behar. Hori zen aurreko Jaurlaritzak onarturiko dekretuaren funtsa, eta poliziaren indarkeriaren biktimak ere aitortzen ziren, berriz diot, Legebiltzar honek berariaz emandako aginduak betez.
Beraz, ez ditugu aurrez aurre jarri nahi giza eskubideen urraketa desberdinak jasan dituztenak. Batu egin nahi ditugu. Horretarako trebatuta eta prestatuta dauden pertsonek, bortxakeriaren atzaparkada sufritu dutenek beren aitortza- eta justizia-beharra gure neska-mutilei adieraztea nahi dugu, halako izugarrikeriarik berriz izan ez dadin gure gizartean.
Horixe da aurkeztu dugun zuzenketaren funtsa, zeina bi puntuz osatua baitago. Lehenengo puntuan, azpimarratzen da guztiz indarrean dela Euskadiko ikastetxeetan hezkuntza, printzipio hauetan oinarritua: balio demokratikoak, gure bortxakeriazko eta terrorismozko iraganaren ezagutza, memoria askatasunezko eta justiziazko etorkizun bat eraikitzeko oinarri gisa eta giza eskubideen urraketa ororen justifikazioari aurre egitea.
Gaur egungo Jaurlaritzak aurkezturiko planarekiko zuhur izanik, biktima hezitzaileen programaren jarraipena babesten dugu, ikuspegi pedagogiko demokratiko oso, serio, zorrotz eta orekatu batetik, Legebiltzarreko aginduak betez.
Gracias.