URIZAR KARETXE (EH Bildu, 2013-06-27):
Mahaiburu andrea, legebiltzarkideok, lehendakari eta sailburuok egun on.
Nire intentzioa ez da denbora osoa betetzea, aldeko eta kontrakoak esanak esanda daudelako, eta errepikatzerik ez dut nahi. Hala ere, bai azaltzea aste hauetan gertatu den harira guretzako esangarria den gauza bat.
2010ean, 2010eko apirilak 22an, konkretuki, eginiko akats baten konponketarako azken pausoari hasiera emango diogu gaur hemen, argi gelditu baita talde batzuk, gaur suposatzen dut berriz esango dutenaren gainetik ere, data horretan hartu zen erabakia Euskal Autonomia Erkidegoko gehiengo sozialaren kontra hartutako erabaki bat izan zela.
Eta hori horrela jakin bazekiten eta badakite gaur egun ere, jakin badakite herri honetako gizon eta emakumeen gehiengoak gure etorkizunaren jabe izan behar garela uste dugula eta Gernikako Estatutuak noizbait Estatuaren eta Euskal Autonomia Erkidegoaren arteko ituna izateko asmoa izan bazuen ere, aspaldian galduta duela kategoria hori espainiar Estatuak ez duela sekula agindutakoa betetzeko intentziorik izan eta zoritxarrez ez duelako izango ere etorkizunean.
Gernikako Estatutua gainditua dago Erkidego honetako gehiengoaren iritziz eta beraz ez dago ezer ospatzerik. Hori horrela dela agerian gelditu da gai honen inguruan Ganbera honetan bertan orain arte eginiko eztabaiden ostean, behin gizartearen ordezkaritza erreala bueltatu denean.
Hala ere, eta orain arte hori errepikatzea edo errepikakorra izan zitekeena, kontutan izan behar duguna da maiatzak 24ean Euskal Herria Bilduren ekimenez hasitako prozesu honek jada pauso batzuk eman dituela eta gure ustez adierazgarriak diren pasarte batzuk utzi dizkigu, nahasmenaren eta kontraesanen antzezlana agerian gelditu delarik, Eusko Jaurlaritzaren eta EAJren artean sortutako antzezlan bat, helburu bakar batekin: Euskal Herria Bilduren ekimenari babesik eman gabe aurrera egiteko bideak aztertzea eta erabakitzea.
Berdin dio egun batetan esandakoari hurrengo egunean kontra egitea edota egun batean baliozkoa dena hurrengoan ez izatea. Ekainak 6an gai honen inguruan Euskal Herria Bilduk aurkeztutako mozioaren karian adierazi nuen moduan, EAJk ez dauka Euskal Herria Bilduk aurkeztutako ekimenik babesteko edo bultzatzeko asmorik.
Bertigoa izan zitekeela adierazi nuen une hartan, baina, soseguz begiratuta, ongi hausnartutako erabaki bat dela uste dut. Gauzak horrela adierazitako pasarte horietako batzuk azalduko ditut gaur hemen antzezlanaren norabidea zein den argi ikus dadin.
Ekimen honen hasiera, denok ondo dakizuen bezala eta oraintxe esan dudan bezala, maiatzak 24ean hasi zen Euskal Herria Bilduk lehendakariari egineko interpelazio batekin. Bertan Aburto sailburuak 2010ean onartutako Euskadiren Egunaren kontrako iritzia adierazi zuen, baina urriaren 25a jai egun bezala indargabetzearen aurka agertu zen, ordezkorik ez bazen proposatzen.
Hona hemen bere hitzak: "En este caso, estamos ante una fiesta que divide. Se produjo división hace tres años cuando se aprobó la Ley y, a mi modo de ver, se produciría división también en el caso de promover su derogación.
"Este Gobierno no rehuye el debate de buscar una fecha adecuada, pero sí estamos de acuerdo en el diagnóstico, en que las fechas están para unir, en que las fechas son motivo de celebración. Debiéramos ser capaces de trasladar a esta sociedad algo más que la mera derogación de una ley, que es lo que usted está pidiendo.
"El Gobierno en las próximas semanas va aprobar el calendario del año 2014, porque tiene obligación de hacerlo. Y en ese decreto, el 25 de octubre será fiesta nuevamente, porque no tenemos tiempo material en estos momentos para modificar esa Ley, pero, por algo más importante, porque creemos que no es suficiente con derogar la Ley.
"Porque lo que este Parlamento debe hacer y por lo que este Gobierno debe abogar es por la búsqueda de un consenso mayoritario y un consenso mayor que el que tuvo esa Ley 2/2010, del 22 de abril, y porque en eso es en lo que nos debiéramos empeñar.
"En este sentido, hemos trasladado que no nos gusta la fecha, que no compartimos la fecha y hemos dado razones. Quisiera yo preguntar en este caso a Euskal Herria Bildu cuál cree que es la fecha que merece ser celebrada por esta Comunidad.
"Insisto en que el Gobierno está por la labor de buscar esa fecha, de coger ese guante y de trasladar a la sociedad que somos capaces de llegar a acuerdos y que hemos dejado atrás la fórmula de buscar la división y de trasladar a la sociedad meramente conflictos".
Galdera zuzena egin zigun Aburto sailburuak egun hartan, ordezko eguna proposatu genezan eskatuz eta hala egin genuen Euskal Herria Bildutik. Abenduaren 3a proposatu genuen, Euskararen Nazioarteko Eguna, gure ustez denok ordezkatuko gintuzkeen eguna, euskara denona delakoan bat egiten dugulako, ideologietatik haratago.
Eta beno, horretan ere ez zen EAJren aldetik proposamena babesteko borondaterik eta ezta ere beste edozein proposamenez hitz egiteko aukerarik ere. Bi aste lehenago, Eusko Jaurlaritzak esandakoaren kontrakoa esanez, lehentasuna urriaren 25eko jai eguna derogatzean jarri zuen, besterik ez.
Hona hemen Joseba Egibarrek esandakoa: "Nik uste dut eztabaida edo eztabaidaren mamia dela nola indargabetzen den, nola derogatzen den edo bertan behera uzten den Lege ura. Ondorioz, lege proposamen bat dagoenekoz erregistratu du Ganbara honetan, mahaiak kalifikatu du eta bere tramitea martxan dauka".
Lege proposamen horren helburua da, laburlbilduta, bere garaian inposatu zena indargabetzea, hau da, 2010. urteko apirilaren 21era bueltatzea, inposaketaren bezperara bueltatzea eta hori izango da baita ere momentu honetan guk hemen defendituko duguna.
Hori izango da gure asmoa, zeren pentsatzen dugu momentu honetan, eta errespetu guztiarekin, debatea momentu honetan ez dela erkidego autonomoan edo Euskal Herri osoari begira zein izan daitekeen egutegi horretan jai egun egokia.
Eta arrazonamendu hori justifikatzeko, EH Bilduren proposamenari balioa murriztea erabaki zuen, azaleko debatea zela adieraziz. Laburbilduz, Eusko Jaurlaritzak beste data bat ekartzea eskatu, EH Bilduk horrela egin eta Jaurlaritza babesten duen taldeak azaleko debatea dela adierazi.
Hasieran esandakoa, nahasmenaren antzerkia, beti ere EH Bilduren ekimenik babesten ez den bitartean.
Horrez gain, abertzale batek ulertuko ez lukeen argudio bat erabili zuen Egibar jaunak. EH Bilduk, Euskararen Egunarekin baliatuz, Nafarroara ere iristeko helburua zeukala. Hots, abenduaren 3a jai egun izendatua izango balitz, Nafarroan ere jai eguna denarekin bat egingo genukeela, Nafarroan ofizialki jai eguna beste arrazoi bategatik den arren, San Frantzisko Xabier izateagatik den arren.
Eta argudio hori baliatuz San Martin de Berriotxoa, San Ignazio, San Prudentzio, egun haiek aipatu zituen eta harago joanez, Noaingo Batailaren eguna eta Orreagakoarena.
Eta nik hemen galdetzen dut. Euskal Herria herri bakar bat dela onartzen dugunontzat, zein arazo sortzen digu hegoalde osoan, jai egun berbera edo bateratuak izateak? Nafarroan San Frantzisko Xabier dela jai egun ofiziala? Onartzen dut nafar gizartearentzat edo nafar gizartearen zati batentzat, zati batek ofizialtasun horrekin bat egingo duela eta beste batek identifikazio handiagoa izango du Euskararen Egunarekin. Gure aldetik arazorik ez.
Hortaz, zein da arrazoia Ganbara honetan arazorik izateko, egun berberean hegoaldeko lau herrialdeetan...
Hortaz, zein da arrazoia Ganbara honetan arazorik izateko egun berberean hegoaldeko lau herrialdeetan abenduaren 3a jaieguna izateko? Esan dut guk ez daukagula arazorik eta norbaitek azaldu beharko dit zergatik EAJk dirudienez bai.
Hortaz, EAJk erabaki du Aburto sailburuak adierazitakoak ez daukala pisurik eta berak eskatu bezala, ordezko egun bat bilatzearekin azaleko debate bat besterik ez dugula sortzen. Baina beno, beraien erabakia da eta ondorioz, gaur hemen aurkezten den lege proposamena erregistratzen dute.
Eta hemen azaltzen zaigu nahasmenaren antzezlan horren hirugarren pasartea. Lege proposamenaren gainean, Legebiltzarreko Mahaiak tramitera onartu ondoren, Eusko Jaurlaritzari bidaltzen dio bere iritzia eman dezan. Azken honek eman, aldekoa gainera, Erkoreka sailburuak sinatutako ziurtagirian berri ematen den moduan. Horrela dio akordioaren ziurtagiria.
Lege proposamena horren alde egitea, zioaren azalpenean agertu bezala, Euskadiko Eguna egun hori aukeratzea ez zelako adostasunik gabe egin zelako eta Euskal Autonomia Erkidegoaren jendartearen gehiengoaren oniritzia jaso gabe. Ez da izan jendarteri gehienak konpartitu duen jaia, baizik eta banaketa eta eztabaida politiko eta sozialaren zioa.
Horrez gain, bistakoa da une honetan ez dagoela nahiko adostasuna batzen duen data alternatiborik Euskadiko Eguna ospatzeko. Eta azken paragrafo hau da azpimarratu nahi dut egun alternatiborik egiteko nahiko adostasunik ez dagoela esaten baitu. Hori horrela baldin bada, EAJk ez daukalako borondaterik izango da. Ez dezala inork gabezia hori EH Bilduren gainean jarri.
Agian Jaurlaritzak onarpena emateko behar izan duen argudioa hori izan da eta ulergarria izan daiteke, baina uste dut argi utzi dudala Jaurlaritzak eta EAJk erabaki dutela EH Bilduren ekimena ez babestea. Urriaren 25eko jaiegunaren derogazioari buruz galdetu genuenean, ezezkoa eta ordezko egun bat proposatu genuenean, ezezkoa ere.
Egia esan behar badut, arazoa ez da urriaren 25aren inguruan adostasunik izatea ala ez. Arazoa beste bat da; EAJk eta Jaurlaritzak hasieratik erabaki dutela EH Bildurekin ezin daitekeela funtsezko adostasunik lotu ez gai ekonomietan, ez bake eta normalizazio prozesuan eta ezta naziogintza gaietan.
Horrek galdera bat dakarkit burura: Zer nolako Euskal Herria nahi du eraiki EAJk bere lehentasunezko bazkideek ez badute Euskal Herriarengan sinesten? Bere lehentasunezko bazkideen interesak Madrilera begira badaude beti?
EH Bilduren helburuetan ez dago inor baztertzeko asmorik eta ezta ere daukagu beste batzuen ekimenak babesteko arazorik. Astero erakusten ari gara Ganbara honetan hori eta gaur ere halaxe egingo dugu lege proposamen hau aintzat hartu dadin gure babesa emanez.
EH Bilduk nazio ikuspegia lehenetsiko du akordioak egitean, burujabetza erabakiak hartzerako orduan, betiere giza eskubideak eta justizia soziala izanik helburu.
Mila esker.