OTADUI BITERI (EAJ, 2013-05-30):
Eskerrik asko presidente andrea. Lehendakari jauna, sailburuok, legebiltzarkideok egun on danori.
Esan behar dut Talde Sozialistak aurkeztutako ekimenarekin ados egon garela hasiera-hasieratik, izan ere, behar bezala jaso egiten du Eudelek azken 30 urte hauetan egindako lana. Ados egonik hasierako testuarekin, gehitzeko zuzenketa bat aurkeztu genuen eta azkenean esan den moduan erdibidekoa lortu dugu.
Horregatik, eskerrak eman nahi dizkiet bai Pastor jaunari, akordioetara heltzeko izan duzun borondateagatik eta prestutasunagatik hasiera-hasieratik, eta baita Semper jaunari ere gauza beragatik.
Baloratu behar dugu Eudelek bozeramaile, koordinatzaile eta udal interesen baloreen bultzatzaile gisa duen lana. Udalei zerbitzuak errazteko lana egiten du esperientzia eta praktika honen elkartrukatzea eragiteko eta praktika hauek ez bikoizteko.
Halaber, udalak ordezkatzen ditu gizartearen eta beste erakundeen aurrean. Eudel udalerrien ahotsa da eta horrek ahalbideratzen du udalek garrantzia irabaztea bestelako boterekiko harremanetan. Horrez gain, gaitasuna ere badu adostasunaren ikuspuntutik bestelako erakunde batzuekin komunikatzeko. Eudelen sorrerako helburuek indarrean jarraitzen dute gaur egun nahiz eta beste batzuek kontrakoa esan. Eudel kontsultarako eta trebakuntzarako foroa da baina elkartea ere bada eta elkarte gisa, indarrez eta irmotasunez aldarrikatzen du udalek gaur egungo gizartean izan behar duten zeregina.
Eudelen helburuetariko bat da Euskadiko udalen kohesiorako koordinatzea eta dinamizatzea esperientziak trukatzeko, modernizazioa ahalbidetuko duten praktika onak hedatzeko eta euren eragina sendotzeko. Hau oso garrantzitsua da udalen egunerokotasunean sortzen diren arazoei eta erronkei aurre egiteko tresna gisa eta adibide konkretu batzuk jarri nahi ditut.
Adibidez, Infoudala, zerbitzua gizon eta emakumeen berdintasun politika bultzatzeko Berdinsarea edo Beldur Barik kanpaina, tokiko berrikuntza agenda bultzatzeko eta gardentasun politikak ezartzeko aholkularitza. Ekimen hau benetan interesgarria da. Barrutik ezagutzen dut eta horregatik ez dit arraroa iruditzen Bilduko bost udalek ere honetan parte hartzea. Lau, mota guztietako lege aldaketen inguruan udaletan daukaten eragina eta aplikazioari buruzko formazioa eta informazioa, Udalhitz, ordenantza, kontratazio enplegu eta akta ereduak edota prestakuntza, besteak beste.
Adibide batzuk besterik ez ditut jarri konturatu gaitezen udal askorentzat ezinezkoa litzatekeela proiektu interesgarri hauek aurrera eramatea Eudelen laguntza eta babesik gabe. Eta esan gabe doa, nola ez, elkarlanean aritzeak baliabide publikoen optimizazioa dakarrela baliabideen erabilera eragingarriagoa eginez.
Esandako guztiagatik, Eudelen jardunaren balorazio oso positiboa egiten dut baina hori ez dut nik bakarrik esaten. Hori gure udaletako teknikariek ere esaten digute. Horregatik, beren beregi aintzat etsi nahi dugu Eudelek egindako lana eta beren beregi gure babesa eman nahi diogu Eudeli, Eudelen udalen elkarteari.
Tanto en la iniciativa original como en la enmienda de transacción, se reconoce el carácter de interlocutor preferente además de referente del municipalismo vasco que ostenta Eudel, y recordar que la legislación sectorial de una manera extensa reconoce a Eudel directamente como la asociación de municipios de mayor implantación. Así se reconoce en numerosas leyes, en decretos, en reglamentos y en un sin fin de disposiciones. En este sentido, entendemos oportuno solicitar el reconocimiento institucional de Eudel.
Es por ello que instamos al Gobierno Vasco a que en el proyecto de ley municipal se incluya el carácter institucional de Eudel, reconociéndole de manera expresa su representación como asociación de municipios y entidades locales con mayor implantación en el ámbito territorial de la Comunidad Autónoma, otorgándole la representatividad pública del conjunto del nivel institucional municipal en Euskadi.
Nire asmoa da orain gainontzeko taldeek aurkeztu dituzten zuzenketak aztertzea. Esanda dago PP erdibidekoa sinatu duenez, orduan ez naiz horretan zentratuko, baina bai gustatuko litzaidake aztertzea EH Bilduk aurkeztu duen zuzenketa. Izan ere, zuzenketa hori bat dator azken bolada honetan Bilduk Eudeli buruz egiten dituen adierazpenekin. Eta azkenak pasa den astean egin zituzten.
Bilduko alkateak ez ziren etorri Eudeleko batzar orokorrera eta gero adierazpenak egin zituzten. Zer dioen laburbilduz, bai osoko bai zuzenketa horretan eta baita adierazpenetan ere, Eudelek hausnarketa egin behar duela bere helburu, funtzionamendu eta antolaketari buruz. Euren ustez, Eudelek bere sorrerako helburuak albo batera utzi ditu eta ez da eraginkorra gaur egungo erronkei aurre egiteko. Batez ere, udalek jasaten dituzten erasoen aurrean ez duela ezer egiten Eudelek.
Salaketa larri horien aurrean, gure taldearen iritzia eman nahi dut nahiz eta jakin gaurkoan eztabaidarik ez dugula edukiko Bildukoak ez daudelako baina ziur aukera izango dugula etorkizunean ere. Gustatuko litzaidake jakitea Bilduri zer ez zaion gustatzen Eudelen funtzionamenduari buruz, zer dagoen txarto eta zer da aldatu nahi dutena.
Gaur egun, Eudelen organo gorena batzar orokorra da eta bertan elkartea osatzen duten udal guztiek parte hartzen dute alkatea bozeramaile dutelarik eta batzar orokor horiek gainontzeko batzordeak aukeratu egiten ditu. Gure ustez, funtzionatzeko era hau guztiz gardena eta demokratikoa da, eta gainera lurraldetasuna bermatuta dago. Eta esan beharrik ez daukat estatutuek bermatzen dutela alderdi politiko guztien parte hartzea Eudelen. Eudel beti izan da erakunde anitza eta aniztasun hori da, hain zuzen ere, erakunde egituran gehien baloratzen den Eudelen ezaugarria.
Oso deigarria egiten da Bilduk orain barne-funtzionamendua kritikatzea 25 urte baino gehiago egon direnean erantzukizun handiko karguak izaten Eudelek. Eta oker ez banago, Bilduk eskatu egiten du kandidatura independenteei ahotsa ematea eta hori horrela da. Badaukate, udal hauteskundeen ondoren udal independenteen kandidatura aurkeztu zen eta normalitate osoarekin parte hartzen dute erakundearen eguneroko bizitzan.
EH Bilduk zuzenketan eskatzen du udalek bizi duten egoera larria ikusirik tresna eraginkor bat izatea. Eta aitortu behar dut hemen jakinmina daukadala ezagutzeko eta eurei galdetzeko ia egunerokotasunean sortzen diren arazoei aurre egiteko, kudeaketa arazoei aurre egiteko, beste tresna eraginkorrik ezagutzen duten ala ez, ea sortuta dagoen eta ea nola funtzionatzen duen.
Nik pentsatzen dut Ezker Abertzaleari edo Bilduri Eudelen modeloa ez badie gustatzen edo funtzionatzeko era eta hori aldatzeko benetako asmoa badu, zentzuzkoena izango litzatekeela Eudelen parte hartzea eta bertan aldatzeko proposamenak egitea barrutik. Proposamenak egin eta lan egin ez dietena gustatzen aldatzeko eta ez egiten dutena. Parte hartzeari uko egin eta kanpotik dena kritikatu.
Bukatu nahiko nuke hasi dudan moduan, gure taldearen babes osoa eskainiz Eudeli eta neureak eginez, Eudeleko presidentea pasa den barikuan izan genuen batzar orokorrean esan zituen berbak: "Los tres grandes activos de Eudel son la diversidad, la pluralidad y la capacidad de llegar a acuerdos. Las comisiones de trabajo y mesas de negociación de Eudel han sido frecuentemente artífices y seno de pactos de amplio respaldo".
Jarrai diezaiogun bada bide horri hori delako azken finean herritarrek eskatzen digutena.
Besterik ez eta eskerrik asko.