UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2020-02-06):
Egun on denoi, sailburuak.
Pena bat gaurkoan Murga andrea gurekin ez egotea. Gaurkoan, mozian eskatzen duguna oso gauza zehatza, zehatza da. Auditoria bat egitea eta diru publikoaren desbideraketagatik ardurak ikertu eta ardurak zehaztea. Pentsatzen dut guk eskatu gabe ere Osasun Sailak eta Osakidetzak ofizioz egin beharko lukete kontu bat dela, baina zoritxarrez ez da hala izan.
Zeren hau gertatzen ari baldin bada, Arabako Erakunde Sanitario Integratuan, zer gertatzen arituko ote da gainerako Erakunde Sanitario Integratuetan? Eta hau gertatu baldin bada sukalde baten ospitaleko eremu pringatuenean, zer gertatuko ote da beste eremuetan? Ez dauka zertan. Ez dauka zertan baina ikusita Osasun Sailaren eta Osasun sailburuaren jarrera zein izan zen ez litzateke harritzekoa izango.
Eta batzuk galdetuko didazue: "Zein izan zen Osasun Sailaren eta Osasun sailburuaren jarrera?" Eta nik beste galdera batekin erantzungo dizuet: "Ez zenuten ikusi interpelazioa egin genuenean zein izan zen Osasun sailburuaren jarrera? Justifikazioaren eta ukazioaren jarrera izan zen."
Esan beharrean: "Barkatu. Ez gara konturatu, ez genekien zer pasatzen ari zen, ez dugu mekanismo horiek diru publikoaren eta kontratuen jarraipena eta kontrola egiteko, baina lasai. Ikertuko dugu, mekanismoak jarri jarriko ditugu eta lanari ekingo diogu." Ba, ez. Hori egiteko Osasun Saila ez da gai.
Horregatik ez dugu itxaron agerraldia gauzatu arte, Osasun sailburuak justifikatu egin zuelako bere interbentzioan. Osasun sailaren ohiko jokabidearekin jarraitu zuen. Ukazioa eta defentsibara. Eta hor ikusten da Osasun Sailean aurpegiak aldatu direla, baina politikak ez dira aldatu. Politikak ez dira aldatu, zoritxarrez. Eta agian Murga andrearen...  - Ah, hemen zaude, barkatu -  Murga andrearen asmoa ez zen hori, baina interpelazioa erantzuterako orduan agian ez zen ongi aholkatua izan. Baliteke.
Baina gertaturikoa ez ikertzeko Murga andreak erabili zituen argudioak eta emendakinean gobernua sostengatzen duten taldeak jasotzen duenak ez du hitzik. Aspaldian ez dut horrelako emendakin txarrik ikusi. Dagoeneko, disimulatu ere ez duzue, ez duzue egiten. Beste aukera bat ere bazuen Osasun sailburuak. Horrelako gauza larri baten aurrean, premiaz, bere agerraldia eskatzea azalpenak emateko eta lehenbailehen gauzatzeko agerraldia kudeaketak egitea. Ziur nago Osasun Batzordeko presidentea eta gainerako taldeak horretarako prest egongo liratekeela, beti egon izan diren bezala. Aste honetan bertan Osasun Batzorde bat geneukan eta bertan behera geratu izan da. Baina ez. Horrelakorik ere ez du egin Osasun Sailak. Eta gai hau azarotik dator, eh? Azarotik dator. Hilabeteak pasa dira. Otsailean gaude, otsailean gaude.
Beraz, denetan gardentasunaren alde baldin bazaudete, irregulartasunak ikertzearen alde baldin bazaudete, diru publikoaren, kontrolaren eta jarraipenaren alde bazaudete, gaurkoan, gure mozioaren alde bozkatu beharko zenukete. Baina, zoritxarrez, badirudi ez dela horrela izango. Zeren eskatzen dena...
... bazaudete, gaurkoan, gure mozioaren alde bozkatu beharko zenukete. Baina, zoritxarrez, badirudi ez dela horrela izango. Zeren, eskatzen dena oso-oso minimoa, oso gutxienekoa da. Eskatzen dugu auditoria bat eta ardurak ikertzea eta zehaztea. Puntu. Hori besterik ez dugu eskatzen. Hori bakarrik eskatzen dugu.
Eta ez du balio esatea gaia Fiskaltzan dagoela. Ez du balio. Hemen, bakoitzak bere ardurak ditugu: guk ditugu gure ardurak, Gobernuak du bere ardura eta Fiskaltzak du berea. Eta, Gobernu honek, erakutsi behar du herritarren aurrean, ez LABen aurrean edo EH Bilduren aurrean, baizik eta herritarren aurrean, guztion diru publikoa behar den bezala kudeatzen duela. Hori da demostratu behartu duzuena. Hori da erakutsi behar duzuena. Eta hori da justifikatu behar duzuena.
Eta bai, desbideraketa egon da. Desbideraketa egon da. Eta desbideraketaren ondorioa Arabako Erakunde Sanitario Integratuko Zuzendaritzak eman dituen datuetatik aterata daude; atera daitezke. Beraz, sindikatu batek gaia aztertu badu, jarraipena egin baldin badio eta ondorio horiek ateratzeko gai izan baldin bada, Arabako Erakunde Sanitario Integratuko arduradunak ez dira gai horretarako? LABeko ordezkariak edo gu ez gara azkarragoak beste inor baino, e? Edo, zer egin dute? Beraien funtzioen utzikeria egin dute? Beste aldera begiratu dute? Eta, utzikeriaz jokatu baldin badute edota beste aldera begiratu baldin badute, Osasun Sailak Osakidetzak bere arduretan mantendu behar ditu arduradun horiek? Eta mantentzea pentsatzen baldin badu, orduan guk erantzukizunak Osasun Sailari eta Gobernu honi eskatuko dizkiogu, bere ardurak ez betetzearren, zeren azken erantzuleak zuek zaretelako, Murga andrea. Beraz jarri pilak. Jarri pilak, eta hasi lanean. Hasi lanean.
Murga andrea, legebiltzarkide jaun-andreak, ez dakit dakizuen edo gogoratzen duzuen, baina aurrekoan esan nuen ustelkeria zegoela. Eta kontzienteki diru publikoaren desbideraketa zegoenaren froga badakizue zein izan zen, zein den? Auzi hau publiko egin zenean, Fiskaltzara eraman zenean, almazen publikora hornikuntza egiteari utzi zitzaion. Eta kontratuan jasotzen zen bezala, enpresari hornikuntza egiteari ekin zitzaion. Dena esanda geratzen da. Hor dago froga. Hor dago froga. Beraz, kontzienteki egin den gauza bat da.
Eta, kontroleko bilkura jarraitu ez zenutenentzat edota gaia ahaztuta zenutenontzat, memoria freskatzeko, laburbilduz azalduko dizuet zer gertatu den. Arabako Erakunde Sanitario Integratuak enpresa bat kontratatu izan du, hiru kontratazio desberdin egon dira urteetan, Txagorritxuko eta Santiagoko sukaldeak hornitzeko. Hornikuntza hori dietez gain, (...) hornidurarako ere bada. Eta kontratuan argi geratzen da zelan, zer hornitu behar den: Santiagoko sukaldean zer hornitu behar den, Txagorritxuko sukaldean... Argi eta garbi. Baina, kontua da Santiagoko sukaldea hornikuntza kontratu horretatik eta enpresari egin beharrean, (...) publikora egin dela. Eta, beraz, diru publikoaren gastu bikoitza egon da. Diru publikoa xahutu da. Eta inor ez da konturatu edota beste alde batetara begiratu da. Arabako Erakunde Sanitario Integratuko arduradunak beste alde batera begiratu dute. Zerbait arraroa gertatu da: edo atzetik eskupekoa egon da, ez dakit; edo sare klientelar bat dago, ez dakit; edo gobernu honen kudeaketa eredu ona da sare klientelarraren kudeaketa ona. Demostratu ezetz. Ikertu, argitu, egin auditoriak.
Kudeaketa honetan hiru kontratazio egon dira, azken urteetan; enpresa desberdinekin, gainera. Eta ikusita enpresari ez zitzaiola eskatzen, pleguak berdin mantendu dira; zenbaki berdinekin. Ez dira zuzendu urteetan. Beraz, hasteko, kudeaketa txarra egon da. Kudeaketa txarra egon da. Deigarria inork ez esatea zenbakiak ez zuzentzea kontratazio berriak egiterakoan. Zer zegoen atzean? Esplikatu.
Bestetik, egon den praktika honek erakutsi du, bide batez, ez dagoela kanpoko enpresa baten beharrik material horren hornikuntzarako, zeren almazen publikoak egin dezake. Eta pentsarazten du kanpoko enpresak kontratatzen direla edo erabil daitezkeela diru publikoaren erabileraren jarraipena zailtzeko edota ustelkeria ahalbidetzeko. Ondorioz, guztioi, herritar guztioi oso garesti ateratzen zaigu. Oso garesti ateratzen zaigu, batzuek denona den diru publikoa beraien interesen arabera erabiltzen eta manejatzen dutelako. Kontua da, Murga andrea, Osasun Sailak praktika hauekin bukatu nahi du edo praktika hauek mantendu nahi du? Zuen jokabidea ikusita, iruditzen zaigu herritarrekiko oso errespetu gutxirekin jokatzen duzuela eta kudeatzen duzuela.
Eta hau ez da bozketa bat irabazi eta bozketa bat galtzearen kontua. Ez, ez. Hemen ez gabiltza horretaz. Hemen ari gara ardura politikoaz. Eta ardura publikoa jokatzeaz eta aritzeaz ari gara. Gaur, agian, guk galduko dugu. Baina, hemen, zuek kontu eman behar diezue herritarrei. Eta guztiona den dirua behar den bezala kudeatu behar duzue.
Eta, bueno lehenengo txanda amaitzen joateko, mozio bat aurkeztu genuen, eta beste taldeek emendakinak egin dituzte. Eta, bukaera honetan, emendakin horiek aztertuko ditut pixkatxo bat.
Si vamos a analizar las enmiendas de presentadas, para terminar, sí me gustaría remarcar una serie de ideas que se recogen, que se pueden entender, de esas enmiendas, ¿no? Uno: el dinero no es del Gobierno ni de los responsables de Osakidetza, el dinero de los contribuyentes, es de todos...
... Uno: el dinero no es del Gobierno, ni de los responsables de Osakidetza, el dinero es de los contribuyentes, es de todos, ¿vale? Por el que el Gobierno tiene que dar cuenta ante la ciudadanía. Ustedes únicamente gestionan el dinero de todos, de los contribuyentes. Métanse esa idea en la cabeza. Y si no lo quieren hacer, si no quieren dar cuenta de esa gestión, que es lo que vienen a decir con su enmienda, hacen dejadez de sus responsabilidades. No gestionan bien, no son buenos gestores. Mínimamente es otro ejemplo más de su nefasta gestión que ahora, con esas acciones de mejora que dejan entrever en la enmienda, intentan esconder, no intentan corregir, intentar esconder o, por lo menos a mí me genera dudas o lo pongo en duda que quieran corregir, viendo que no quieren ni investigar y depurar responsabilidades. Y dejan entrever en la enmienda que intentan esconder un funcionamiento fraudulento y quizás incluso con implicaciones penales. ¿Por qué? Porque no quieren investigar. ¿Por qué? ¿Por qué quieren ocultar?
Ah, por cierto, la señora Murga nos habló de un informe que ahora desaparece, que no se recoge ni en la enmienda. ¿Por qué? ¿Dónde está ese informe? Los números no cuadran, las cuentas no salen.