URRUZUNO URRESTI (EH Bildu, 2018-12-12):
Eguerdi on guztioi.
Badaramagu nahiko denbora honi buelta batzuk ematen  - Donostiako noria hori bezala, bueltak eta bueltak -  eta badirudi oraindik ere jarraituko dugula.
Pixka bat gaia testu-inguratze aldera, esaldi bat irakurriko dut. Esaldia da Erkorekaren departamenduak azaroaren 26an Transferentzien Batzorde Mixtoa burutu ostean bilera hori baloratzeko egindako balorazioan esandako esaldi bat. Eta hala esaten du: "Han hecho un gran esfuerzo y encima han venido a Euskadi. Así que estamos contentos".
Un gran esfuerzo eta ari gara hiru-bi trenbide sareko tramoetaz eta autopista bateko tramo batetaz. Un gran esfuerzo y encima han venido a Euskadi. Encima han venido a Euskadi, así que estamos contentos.
Guk uste dugu horrek bizi dugun arazoaren argazki fidel bat egiten duela. Guk uste dugu esaldi horrek bere horretan gure ahulguneak ezkutatu egiten dituela eta guk sumatzen dugu nolabaiteko konpleju bat. Konpleju bat gure ahulguneak ezkutatu nahian eta hori izugarrizko lorpena balitz bezala gure jendeari saldu nahia. Jendea engainatu nahia ikusten dugu esaldi horretan.
"Y encima han venido a Euskadi". Sí, han venido a Euskadi a decirnos que no hay Seguridad Social. Han venido a Euskadi a decirnos que no hay Seguridad Social, y si no hay Seguridad Social hay inseguridad social, es bastante lógico.
Eta uste dugu guztiok gaudela ados Gizarte Segurantzaren ezinbestekotasunaz gizarte kohesiorako eta herritarren bizi baldintzak hobetzeko horrek duen beharraz, horrek duen ezinbestekotasunaz.
Nik hemen daukat testu bat eta hau orain dela hiruzpalau egun ez nuke atril honetan irakurriko, baina Azpiazu jaunak, sailburuak berak, orain dela bizpahiru egun berak argitara eman zuenez, ba ia irakurri dezaket. Eta hau da berak idazten duen testu bat edo dokumentu bat Euskal Herria Bildu eta PNV-ren artean Aurrekontuen inguruan egon daitekeen balizko akordio baten baitarako. Eta esaten du, beste gauza batzuen artean:
"Considera que la inmediata transferencia de las competencias en materia de Seguridad Social a la Comunidad Autónoma de Euskadi es una condición imprescindible para mejorar la situación de las personas pensionistas".
Ezinbestekotasuna onartzen da, ezinbestekotasun hori esaten da pentsionisten eta beste herritar batzuen bizi baldintzak hobetzeko ezinbestekoa dela, ezinbestekoa dela.
Baina era bereran, Madriletik Euskadira etortzen zaigu esatera ez dela Gizarte Segurantzaren transferentziarik egongo. Eta guk uste dugu, benetan arazoa hori dela.
Eta ezinbestekotasuna kokatzen den aldi berean, esaten zaigu ere, beste alde batetik, konplejo horri jarraiki, konplejo horren baitan, esaten zaigu, ba beno, ikusita, transferentzia horrek, eskumen horrek, berez dakarren konplexutasuna, behar bada oraindik orain ez dela urgentea Gizarte Segurantzaren transferentzia egitea.
Las partes comparten debido a la complejidad de la materia que la inclusión de la Seguridad Social en el calendario no es urgente. Pero el señor Azpiazu en su texto dice que es imprescindible. Entonces, guk galdetzen duguna hori da, ¿no es urgente mejorar por ejemplo la vida de los y las pensionistas en Euskadi?
¿Esan dakioke hori pentsionistei beraiei? Esango diegu pentsionistei beraien eskubide batzuk gaur egun hemen daudela Espainian hartzen dituzten erabaki batzuen peskizan?
Nahiz eta hemen lege bat egon eta berriro diot, hau da, Donostiako noria hau da, nahiz eta lege bat egon, orain dela 40 urte esaten zuena, euskaldunoi edo hemengo erkidegoko herritarrei zer dagokigun eta zer ez, ba 40 urte oraindik egotea hori bete barik eta hori egotea, interes politiko batzuen peskizan. ¿Esan dakieke hori milaka eta milaka pentsionistei, astero kalera ateratzen diren pentsionistei?
Eztabaida hau atzokoaren jarraipena izan daiteke. Atzo Aurrekontuen inguruan aritu ginen eta hau perfektamente izan daiteke atzoko eztabaidaren jarraipen bat.
Euskal Herria Bilduk eztabaida honetan, eztabaida presupuestario honetan, gauza bat utzi du argi eta garbi eta da, behar dugu tresna pentsionisten pentsio bajuak osatzeko tresnak behar ditugu.
Horri gaur egun ezin zaio erantzun, ze guk ez daukagu eskumenik pentsionisten pentsio bajuak osatzeko. Eta esaten zaigu, hori RGIaren bitartez egingo da. Eta guk esaten dugu, bai, RGIaren bitartez 190.000 pentsiodun baldin badaude lanbide arteko soldataren behetik, RGIaren bitartez, RGIaren bitartez, solik 15.000ri erantzuten zaie.
Si hay 190.000 pensiones por debajo del SMI, mediante la RGI solamente se atiende a 15.000 de ellas. Esa es la cuestión.
Hori jarri dugu eta hori da batez ere hemen guk Gizarte Segurantzarik ez daukagulako. Hori da batez ere, guk hemen Gizarte Segurantzarik ez daukagulako. Orduan, hor kokatu behar dugu arazoa.
Arazoa estrukturala da eta esan bezala, uste dut guztiok onartzen dugula tresna horren baliogarritasuna eta tresna horren ezinbestekotasuna.
Porque es prioritario, tal y como se recoge en la enmienda transaccional firmada por PNV, PSOE y Podemos.
Niri benetan gustatuko litzaidake Egibar jaunak, gero bere hitzartzean azalduko balu prioritario jartzen denean zertaz ari den, batez ere, Euzko Alderdi Jeltzalea, prioritario hori esaten duenean. Zer da prioritarioa? Ze berriro diot, prioritario eta ezinbestekoa eta premiazkoa eta esaten dugu, baina gero bestalde esaten dugu behar bada ez dela hain urgentea.
Todos coincidimos en que es prioritario, porque no tener Seguridad Social significa no poder incidir en un tercio de nuestras finanzas. Significa no poder decidir sobre nuestras contingencias en materia económica. Significa perder el control de nuestros activos públicos y en definitiva, significa no poder contar con 8.000 millones de euros que son nuestros. No poder contar con 8.000 millones de euros que son nuestros.
Beraz aurkitzen gara behin eta berriz azaldu izan dugun bezala arazo estruktural baten aurrean.
Nos encontramos ante un problema estructural y también nos atreveríamos a decir que también algo rocambolesco. Tenemos a un Partido Socialista que está en el ejecutivo vasco y está en el ejecutivo, en el Gobierno central en Madrid.
Eta badirudi guztiok gaudela ados hau transferitu beharraz nahiz eta Madriletik ere, orain esaten zaigun baietz, orain ezetz, orain baietz, orain ezetz, baina egitate bakarra, egitate bakarra da oraindik eta orain hori ez dagoela jasoa beharko lukeen lekuan.
Eta zein da arazoa? Berriro diogu, arazoa estrukturala da. Arazoa ez da PP edo PSOE, edota VOX edo Ciudadanos, arazoa estrukturala da eta uste dugu Pablo Casadok azken egunetan honen inguruan esandakoa ere nahiko ondo laburbiltzen duela egoera eta Pablo Casadok orain dela gutxi zioen, egutegi honen harira eta transferentzien harira, "no vamos a tolerar el traspaso de prisiones".
No vamos a tolerar, entonces, no va haber presiones, tampoco va a haber presiones. ¿Por qué? Porque Pablo Casado lo ha dicho, porque Pablo Casado lo ha dicho, ese es el problema estructural que enfrentamos.
He aquí intereses partidistas de ciertos partidos políticos españoles están por encima de la ley, están por encima de la ley, una ley orgánica, pero los intereses partidistas, repito, de ciertos partidos políticos españoles  - y no me refiero solamente al Partido Popular - , están por encima de una ley orgánica.
Hori da dugun arazoa, eta horretaz ere uste dut guztiok kontziente garela, horretaz ere guztiok kontziente gara. Legealdi hasieran Erkoreka jaunak esaten zuen eta orain dela gutxi Bildarratz senatariak esan du "pie en, pared, hay que poner pie en pared". Klaro ikusten ditugu Andaluzian emaitza batzuk eta que se asoma el lobo y tal y cual, hay que poner pie en pared. Eta guk esaten dugu, de acuerdo, hay que poner pie en pared, pero uno, zergatik esaten da hori?Zzergatik esaten da que hay que poner pie en pared?
Esaten da inboluzio betean gaudelako, inbolizio betean gaudelako, ez, eta inbolizio horretan, repito, el problema no es el Partido Popular, aquí se comparte programa, se comparte programa, se comparte 155 al menor guiño del Partido Popular, el PSOE ya habla del 155, al menor guiño empieza a hablar del 155.
Se comparte programa, 155, recentralización y si nos apuran o si apuramos un poco más, incluso de recuperar sanidad y educación para las competencias centrales. Problema estructural, se dice por eso.
Y segunda pregunta, ¿qué se quiere decir con pie en pared? ¿Qué sé quiere decir pie en pared? Pie en pared diskurtso batean esatea adierazpen bezala oso ondo dago, suena bien, pie en pared, pero ¿qué se quiere decir? ¿Qué ese el pie en pared político?
A nuestro entender, a entender de Euskal Herria Bildu, estamos en tiempos de descifrar políticamente qué significa pie en pared, y esa es la segunda pregunta que le lanzamos al Partido Nacionalista Vasco. Para Euskal Herria Bildu, pie en pared significa articular mayorías sociales institucionales en base a un proyecto de país, en base a un proyecto de país. Zeren bestela herri honek marko horretan galdu egiten du eta ikusten ari gara, urterik urte, rezentralizazio betean, inboluzio betean hemen Casadok esan duen bezala, bukatu dela.
Se acabó lo se daba, se acabó lo que se daba. Entonces este Parlamento hace una lectura en base a ese problema, repito, estructural, beraz herri honek, herri honetako gizon eta emakumeek, herri honetako herritarrek galdu egiten dugu, galdu egiten dugu, galtzen ari garen bezala.
Beraz, gaur gure eskarian, batez ere hori jaso nahi dugu...
...ari garen bezala.
Beraz, gaur gure eskarian batez ere hori jaso nahi dugu. Hori jaso nahi dugu.
Espainiako arazo egiturazkoaren aurrean, non tablero politikoa oso eskuman dagoen eta non ezkerra ez den gai hortik ateratzeko, no hay tercera vía, no hay tercera vía, el federalismo ha muerto antes que nacer, antes de nacer ha muerto el federalismo en España.
¿Qué es lo que hacemos ante esta situación? ¿Qué es lo que tenemos que hacer ante esta situación?
Eta guk uste dugu lehenik eta behin auzitan jarri behar dela espainiar Estatuarekin daukagun harreman eredua eta Espainiatik ez datorren Gizarte Segurantzaren transferentziari dagokionez, herri honetan beharbada hasi beharko dugula pentsatzen hori nola gauzatzen dugun.
Besterik ez eta eskerrik asko.