UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2018-06-28):
Egun on berriro.
Lanbide heziketako lege bat behar dugu, baina ez legea, ez Espainiaren eta multinazionalen morroitzapean kokatuko den legea. Euskal Herriaren eskualdeen, ikastetxeen, pertsonen morroitzapean kokatuko den euskal lege bat da behar genuena eta behar duguna
Guk horren aldeko ahalegina egin dugu, Euskal Herria Bilduk horren aldeko ahalegina egin du, baina ez da posible izan. Herritarren ongizatea helburu izanda, eskualdeen tokiko garapenetik kohesioa garatuko duen lanbide heziketako legea egiteko aukera galdua da gaur onartuko den legea.
Pertsonak erdigunean, ikastetxeak nukleoan, eskualdeko etorkizuna, kohesioa, garapen sozial-ekonomikoa, parte-hartzea saretzeari, egituratzeari uko egin diona da gaur onartuko den legea.
Euskal erkidegoan kokatuta, baina Estatuko markoari begirakoa. Gure premia sozial-ekonomikoak bigarren plano batetan uzten dituena, Confebaskeko epe motzeko eredu produktiboa gailentzeko. Herrian tokiko garapenean sustraitzeari uko egiten dion legea da.
Beraz, Espainiako lehendabiziko lanbide heziketako legearen aurrean gaude, baina ez EAEko euskal lehendabiziko lanbide heziketako legea.
No estamos ante la primera ley vasca de FP, estamos ante la primera ley estatal de FP, aunque nos quieran vender que esta ley parte y recoge nuestro propio modelo de FP. Pero esta ley renuncia a ser una ley vasca, ya que no establece las disposiciones para ello.
Lo que en realidad se materializa en esta ley es un marco ambiguo, que deja vía libre a las interpretaciones del mandatario de turno, al cortoplacismo, al albur del mercado, sin garantías de liderazgo público, sin tener en cuenta las necesidades socioeconómicas de las comarcas. Es el primer paso para externalizar la FP del ámbito educativo, ya que establece discrecionalmente que el gobierno de turno decidirá el departamento que liderara la Formación Profesional.
Galdera zuzena da: Irizpideak berdinak izango dira edo irizpideak berdinak izan daitezke Lanbide Heziketa hezkuntzatik gidatuta edo industriatik gidatuta? Eta erantzun argia da: Ez. Lehentasunak ez dira berdinak hezkuntzan edo industrian. Ez dira.
Beraz, zein Lanbide Heziketa eredu da Gobernu honek sustatu nahi duena lege honekin? Eskulan merkearena? Edo benetan bilatu nahi dugu pertsona behar den bezala formatzea, pertsona gaituak, ditugun erronkei edozein momentutan aurre egiteko gai izango den prestakuntza eskainiko duena? Soilik sare produktiboari begira edo baita ere sare erreproduktiboari, zaintza ekonomiari, sistema publikoari begiratuko dion lanbide heziketa nahi dugu?
Pertsonaren formakuntza eta garapen integrala oinarri izan beharrean, merkatuaren momentuko interesen araberako lanbide heziketa da bilatu nahi dena. Eta guk hori uste dugu, erantzuna da hori da bilatu nahi duena.
Noski, noski lanbide heziketako legeak sare produktiboari begiratu behar diola, nola ez, baina ez bakarrik. Lanbide Heziketak ere begirada jarri behar du etorkizunean, jakin behar du irakurtzen datozen erronkei, sistema publikoa egonkortzen, sare erreproduktiboari. Gure enpresa txiki eta ertainei begiratu behar die, dituzten erronkei; eta ez erabakigunea beste herrialde batzuetan daukaten enpresei soilik.
Lan mundua erpin askoko molde bat da eta lanbide heziketak, horregatik, erpin guzti horiek kontutan hartu behar ditu. Eta Lanbide Heziketa egituratzerakoan, erpin guzti horiek kontutan hartu behar ditu, sistema publikoaren eta garapen iraunkorraren zerbitzura egoteko, kalitatezko lan-baldintzak sustatuko dituena, zeren Lanbide Heziketak ez baditu kalitatezko lan-baldintzak sustatzen, kalitatezko lan-baldintzak izango ditugu? Ba ez. Horregatik, behar duguna da benetan pertsonen mesedetan eta ez gutxi batzuen interesetan.
Lanbide Heziketa lan mundua euskalduntzeko tresna izan behar da. Lanbide Heziketa ez badugu euskalduntzen, inoiz ezinezkoa izango da lan mundua euskalduntzea. Eta zoritxarrez, lege honek euskara baztertzen du eta ez du pausurik ematen.
Gu ez gaude ingelesaren aurka, behin baino gehiagotan esan dugu. Euskara eta ingelesa uztartu behar dira, baita gaztelera ere. Eta Pastor jauna, eskerrak ez zaudetela euskararen kontra, zeren kontrakotasuna izango bazenute, zerk gertatuko ote zen.
Lanbide heziketa inklusiboa bilatu dugu, zeren denok dakigu momentu honetan lanbide heziketan ezgaitasunen bat dutenek zer-nolako oztopoak gainditu beha dituzten, eta lege honetan inklusibitateaen inguruan ez da ezer jasotzen; ezer, zero.
Orokortasun bat, beraz, aurkitzen gara gauden egoera berdinean. Beraz, horrela nola eraikiko lan mundu inklusiboagoa? Ezinezkoa da.
Guk, Euskal Herria Bilduk, Lanbide Heziketa hezkuntzan kokatu nahi izan dugu. Lanbide Heziketa jendarte oso baten, hezkuntza politiken, gizarte garapen eta garapen ekonomikoaren estrategien pean kokatu nahi izan dugu. Eta ahalegin berezia egin dugu, ahalegin berezia egin dugu lege honetan ahalik eta adostasun zabalena, anitzena lortzeko, baina ez da posible izan.
Gobernuak azaldu beharko du zergatik ez den posible izan. Ez da eztabaidarik egon, ez da negoziaziorik egon, ez naiz inoiz halako ponentzia pobre batetan egon. Inoiz. Tramite hutsa izan da, Gobernuak erabakita zuelako ahalik eta aldaketa gutxien egitea legean eta horrela onartu nahi zuela, eta horretarako garbi zeukan Alderdi Popularrarekin adostu behar zuela eta listo.
Egia da, ezberdintasunak agerikoak ziren. Egia da, hainbat gaietan ezberdintasunak genituen. Baina puntu amankomunak aurki zitezkeen eta horretarako aukera ere bazegoen, bidegurutzeak lortzeko. Baina ez da borondate politikorik egon. Gureak Lanbide Heziketa hezkuntzan kokatzen du, nahiz eta sailen arteko elkarlanari izugarrizko garrantzia ematen diogun eta horretarako bitartekoak ezartzen genituen. Gobernuak non kokatu nahi duen ez da argi geratzen.
Gureak Lanbide Heziketako politikak definitzeko marko kolegiatuak zehazten ditu eta marko kolegiatu horietan benetan erabaki ahalmena jartzen zuen: Organo gorena, lanbide heziketako euskal kontseilua, ikastetxeak bozkarekin, azkenean lortu dena ikastetxeak bozka izatea. Askoz ere parte-hartzailegoak, lotesleagoak, aktiboagoak, benetan erabaki ahalmena bertan izanez, Gobernuarenak erabaki ahalmena sailburuordetzan eta enpresetan jartzen du.
Gureak, sare produktiboaz gain, erreproduktiboa ere kontutan hartzen du, sistema zerbitzu publiko aurreratuagoa eta erreferentzialaren zerbitzura. Gobernuarenak ez. Gurea ikerketa aplikatuaz ari da eta horretarako...
...zerbitzu publiko propio aurreratua eta erreferentzialaren zerbitzura. Gobernuarenak ez.
Gurea ikerketa aplikatuaz ari da eta horretarako teknikari izaera berezitu bat ematen genion. Gobernuarenak ez. Azkenean ñabardura batzuk sartu dira baina azkenean ez da argi geratu berrikuntza aplikatuaz ari garen, ikerketa aplikatuaz ari garen; nahaste-borraste horretan ez da argi geratu, gure tokiko garapenaren filosofian ardazten zen, Gobernuarena ez. Gureak langileen eta ikasleen eskubideak bermatzeko betebeharrak ezartzen zituen eta horretarako tresnak eta mekanismoak ezarri eta sortzeko agindua ematen zuen, adibidez, dualean eta beketan. Gobernuarenak ez.
Gureak herri burujabetzan, herrialdeen arteko artikulazioan bideak definitzen ditu. Gobernuarenak ez. Gurea euskaraz eginda dago, Gobernuarena ez. Gureak Lanbide Heziketa euskalduntzen du, Gobernuarenak ez. Gobernuarenak gaztelera indartzen du.
Gureak, marko legegilea garatzeko  - gauza bat da legea egitea baina gero legea kajoian geratu daiteke, legea garatu egin behar da - , eta gureak legea garatzeko zenbait araudi egiteko betebeharra ezartzen zion Gobernuari, ikastetxeetan orientazio zerbitzua sortzea, organo gorenaren osaketa eta funtzionamendua zehazteko dekretua, ebaluazio sistema definitzea organo gorenak urtebeteko epean, euskal kontseiluaren erregelamendua, dualeko bekak arautzeko araudia, eta luze jarrai dezaket alderaketak eginez.
Kontua da gu prest egon gara gure proposamenak konpartitu eta aztertzeko legea hobetzeko asmoarekin. Baina EAJren aldetik ez da egon prestutasunik horretarako. Guk behintzat ez dugu ikusi. EAJk egin duen hautua, hautu berekoia eta inmobilista izan da, lege on bat ateratzeko hautua izan beharrean.
Beraz, Gobernuak lege honekin errazena egin du, baina ez hoberena.