LLANOS GÓMEZ (PP, 2013-12-19):
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, arratsalde on ia jada, guztioi.
Gobernuaren ordezkariaren irudia desagertzea eskatzen du gaur eztabaidagai dugun proposamen honek. Zenbait aldarri entzun ditugu hemen: jarrera proaktiboa hartu behar dugula, eraikitzaileak izan, lubakiak utzi eta garai berrietara jauzi egin; aldarri horiek, baina, kronologia berrian, ekimenaren sustatzaileak darabiltzan irizpideen simetrikoak dira guztiz.
Izan ere, proposamen honetan, bai edukian, bai terminologian, estu-estu jarraitzen zaie, erabateko mimetismoz, Batasunaren inguruneak eta Batasunak gerora mozorrotzat baliatu dituen marka guztiek betidanik erabili izan dituzten jarrerei eta hizkera politikoari.
Ekimen hau, zalantza-izpirik gabe, Batasuneko edozein ordezkarik sina zezakeen; are gehiago, Otegi jaunak ere antz-antzeko bat sinatu zuen; eta ekimen hura babesteko berbaldiak, Mintegi andrea, beste doinu bat izan bazuen ere, izatez, Goirizelaia andreak esandakoa eta zuk esandakoa parez parekoak izan dira doi-doi.
Jakizue, baina, zuek eta zuen talde politikoa bakar-bakarrik zaudetela etorkizunera begira egiten duzuen aldarri horretan, zuek bakarrik jarraitzen duzuelako iraganari uztartuta, katigatuta eta hartan trabatuta. Ez zarete gai izan zuen jarrera politikoetan aurrera egiteko eta, batik bat, zuen irizpide etikoak garatzeko, eta bakarrak zarete horretan. Argi erakusten duzue ez zaretela gai ETAren uztarritik askatzeko eta etorkizuna duintasunean, memorian eta justizian eraikitzeko, eta bakarrak zarete horretan. Ez zarete gai izan zuen proiektu totalitarioa bazter uzteko eta Euskadiko herritarrei  - ahotan horren sarri hartzen dituzuen herritar horiei -  gure gizartearen pluraltasuna eta aniztasuna aitortzen duen proiektu politikoa eratzeko, eta bakarrak zarete horretan. Argi erakutsi duzue gaur-gaurkoz ez duzuela inolako asmorik argiro aitortzeko ETAk ez zuela sekula existitu behar eta izugarrizko oinazea eragin duela, ez baituzue inolako asmorik haren jardunbide hiltzailea gaitzesteko, eta bakarrak zarete horretan.
Hortaz, herri honen iragan ilun, goibel eta lotsagarrienaren bete-beteko irudia zarete egun. Erabateko koldarkeria politikoa erakutsi duzue, gizarte honi inondik ere ez dagokiona, nahiz eta zuen aldarrietan, esan bezala, gizarte hori behin eta berriz hartzen duzuen ahotan eta gizarte horren ordezkari zareten.
Bestalde, zuen proposamenean inolako zehaztasunik gabe egiten dira zenbait irudi historikoren gaineko adierazpenak; horregatik, zenbait ñabardura egin nahi genituzke, labur-zurrean bada ere.
Bai Arzuaga jaunak sinatutako proposamenean, bai zuk gaur hemen egin duzun berbaldian, erregeordearen irudia aipatu izan duzue. Bada, jakizu, irudi hori penintsulatik kanpoko lurraldeetan erabili izan zela eta gainera ez beti luze-zabal; hala, ez zen sekula horrelakorik izan Euskadi eratzen duten lurraldeetan. Zuek kontrakoa aditzera eman nahi baduzue ere, lurralde hauetan betidanik egon da gaur egun Estatua den egituraketa horren ordezkaritzaren bat. Luze egin dezakegu atzera, errege-korrejidorearen irudiraino, esaterako, erregearen ordezkaria baitzen gure probintzian eta goren-goreneko betekizunak baitzituen, hala nola Diputazio Nagusiko buru izatea.
Bizkaitarra izanik eta Bizkaiko Batzar Nagusietako ahalduna zenbait legegintzaldiz, nire lurraldeko adibide bat jarriko dizuet, argi eta garbi erakusten baititu zuek itxuraldatu nahi dituzuen lotura historiko horiek: Bizkaiko Batzar Nagusietako egungo eraikina Bizkaiko errege-korrejidore izandako Gonzalo Moro jaunaren familiaren jabetzapeko lur-sailetan eraiki zen, aurretik foruei zin egiteko eliza zegoen lekuan, eta eraikin horretako osoko bilkuren aretoan oroitarri bat dago jaun horren eta hark egindako ekarpenaren omenez.
Eta horren antzeko beste hamaika adibide jar genitzake, agerian uzteko zer-nolako lotura estua izan den betidanik Espainia osatzen duten lurraldeen eta Euskadi osatzen dutenen artean. Hortaz, historia aipatu behar baduzue, zorroztasun handiagoz eta manipulazio gutxiagoz aritu zaitezte, arren.
Gaur egungo garaira itzulita, esan den moduan, Gobernuaren ordezkariaren irudia legez onetsita dago, bai Konstituzioaren 154. artikuluan, bai Gernikako Estatutuaren 23. artikuluan, eta Euskadiko herritarrek zuzenean bozkatu dute irudi hori; izan ere, gehiengoz eta, batez ere, demokratikoki onartuta dago, Konstituzioaren eta Autonomia Estatutuaren bidez. Haren betekizunak 6/97 Legean daude zehaztuta. Horiexek dira haren betekizunak, Mintegi andrea.
Zuen aurpegi muturrekoena eta manipulatzaileena utzi duzue agerian berriro ere zuen proposamenean, ez baituzue aitortu nahi  - eta gaur ere ez duzu aitortu nahi izan -  Euskadiko egungo estatus juridiko-politikoaren legezkotasuna eta izaera demokratikoa, Euskadiko gizarteak gehiengoz hautatua. Euskadiko herritarron erabaki-eskubidea lau haizeetara aldarrikatzen omen duzue zuek; aldi berean, baina, dirudienez, ahaztu egiten duzue Euskadiko herritarrok 1979an autogobernu-esparru bat eratzea erabaki genuela eta hari esker lortu dugula, ETAren jarduna gorabehera, gizarte modura haztea eta garatzea eta gizarte-ongizatean maila polita izatea.
Dena dela, zuentzat arazoa ez da Gobernuaren Ordezkaritza zer den, ezta uneotan kargu horretan nork diharduen edo pertsona horrek zer ordezkatzen duen ere, baizik eta, gehienbat, nor ordezkatzen duen, Espainiako estatua esan nahi izaten diozuen hori ordezkatzen duelako, zuen arazo nagusia, zuen funts-funtsezko arazoa lurraldetasunaren kontzeptu horretan baitatza.
Zuek gustuko izan ez arren, Euskadi eta Espainia uztartuta daude; historia, kultura, ekonomia eta herritarrak dituzte uztarri, eta proiektu beraren barnean daude, hots, mendez mende elkarrekin jorratutako historian oinarritutako eta bermatutako proiektu horren barnean. Euskadi, gure berezitasunak balioetsita, gure bereizgarriak aintzatetsita eta gure berezko izaera aitortuta, ezin da bereizi Espainiak osatzen duen proiektu partekatutik.
Euskadik, gure autogobernua ardatz, zuzen-zuzenean parte hartu du eta parte hartzen du gure herrialdea bateratzeko eta hezurmamitzeko prozesuan. Zinez diotsuet Espainiak osatzen duen proiektu bateratua ez litzatekeela zutunik egongo Euskadik izan eta izango duen parte-hartze hori gabe. Elkar behar dugu, elkarrekin gehiago garelako eta elkarrekin sinergiak batzen ditugulako, eta, norabide eta erritmo berean abant egiteko gai bagara, zalantzarik gabe, bizikidetza aterako da garaile.
Alderdi Popularretik etorkizunera begiratu nahi dugu, bai, baina batasunean oinarrituta eraiki nahi dugu etorkizuna, Euskadiko herritarrei batasunetik abiatutako etorkizuna emateko eta sentsibilitate desberdinetan funtsatutako etorkizun-aukera eskaintzeko.
Mintegi andrea, zuek, onartu nahi ez duzuen lurraldetasun-arazoaz gain, beste arazo bat ere baduzue, ez baituzue sinesten demokrazia aurreratuek ardatz dituzten oinarrizko euskarrietan. Oinarrizko euskarriak, hala nola indarrean dagoen legezkotasuna betetzea edo ordenamendu juridikoa aintzatestea; alegia, gizalegezko demokrata guztiei agerikoak zaizkien oinarriak baina zuek, ordea, hautemateko gai ere ez zareten oinarriak.
Zuek traban duzue legea; zuek traban duzue dena. Traban dituzue legezkotasuna betearazteko lege-baliabideak, eta horixe ez duzue gustuko Gobernuaren ordezkariaren jardunetik. Horregatik duzue traban irudi hori, eta horregatik dituzue traban justizia-auzitegiak, Estatuko segurtasun-indar eta -kidegoak eta Ertzaintza bera. Osasun-kordoi abertzalea ezarri nahi duzue zuek, zuen ohiko lege-urraketen aurrean juridikoki babestuta egon zaitezten eta biziarteko immunitate juridikoa izan dezazuen. Eta inork hori eragotzi nahi badu, gaitzetsi egiten duzue.
Era berean, ez dugu onartuko zigor-kode abertzalea eratzeko duzuen apeta hori; izan ere, zuen ekintzak nahierara tipifikatu nahi dituzue hartan  - terrorismoari gorazarre egitea, esaterako, ongi-etorri goxotzat hartuta; terrorismo-ekintzak, berriz, gatazka politikoaren agerbidetzat; bahiketak, aldi baterako askatasun-gabetzetzat edo egoerak eragindako atxikitze-alditzat, eta estortsioa, azkenik, ondare-zergaren bertsio abertzale berritzat -  eta horrekin batera espetxe-zigorrak barkamen-eskaera soil batekin saihesteko modua eman nahi duzue.
Bestela esanda, zigorgabetasuna ezarri nahi duzue legezkotasunaren ordez, abertzale izate hutsa salbuesgarri dela, noski.
Berbaldi hau amaitzeko, Legebiltzar honetan nire taldekide izandakoa defendatzeko baliatuko ditut azken berbak, apal. Izan ere, oso modu deitoragarrian aritu zara zu hari buruz, Mintegi andrea, eta nik, beraz, Carlos Urquijoren irudia defendatuko dut, bere ibilbidea osoan erabateko konpromisoa erakutsi baitu demokraziaren printzipioekin eta balioekin terrorismoaren aurkako borrokan, bai legebiltzarkide jardun zuen urteetan, bai Gobernuaren Ordezkaritzan egiten ari den ibilbidean, sekula ez baitie zirrikiturik utzi gure lege-sistema urratu asmo duten horiei.
Hara, Mintegi andrea, guri, izatez, lasaigarri zaigu zuek Carlos Urquijoren jarrera gaitzesteko ekimen bat aurkeztu izana, argi eta garbi erakusten baitu horrek erabaki egokiak hartzen ari dela.
Ibilbide luzea duzue egiteke zuek, luze-luzea. Asko duzue jorratzeke eta garatzeke zuen oinarri etikoetan; asko duzue lantzeke, demokraziara hurbiltzeko, eta, lehenik eta behin, zuen hutsune eta eskasia demokratikoak bideratu behar dituzue, eta alde batera utzi behingoz zuen kutsu totalitarioa.
Eta argi izan ezazue bakar-bakarrik egin behar duzuela bide hori, bakar-bakarrik zaudete eta. Ez bilatu kanpoan errudunik edo erantzulerik; barrura begiratu ezazue; aitor itzazue egindako akatsak eta eragindako oinazea, Euskadiko gizartea abiatua delako iraganeko garaietara atzera bueltarik ez duen ibilbidean, nahiz eta zuek, tamalez, garai horietara kateatuta egon eta behin eta berriz hara itzuli nahi izan.
Besterik ez. Mila esker.