ARRONDO ALDASORO (EH Bildu, 2013-11-28):
Egun on guztioi.
Azaroaren 15ean Lanbideren funtzionamendu egokia bermatzeko Eusko Jaurlaritzak hartu beharreko neurriei buruz, Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburu, Juan Mari Aburto jaunari egindako interpelazioaren ondoko mozioa dugu hau.
Lanbidek bere funtzioa betetzeko, benetako enplegu zerbitzu publikoa eta erreferentziala izateko, gauza asko eta arlo askotan hobetu eta aldatu behar duela pentsatzen dugu. Guk behintzat, hori uste dugu: Ez dela batere egokia Lanbideren gaur egungo funtzionamendua. Hala ere, aukera izango dugu hori dena eztabaidatzeko plan estrategikoa Legebiltzar honetara ekartzen denean, hain zuzen.
Gai ugari daude aztertzeko, eztabaidatzeko eta hobetzeko: Orientazioa, formazioa, bitartekaritza, euskara, etxeko langileak eta abar luze bat. Baina gaur bi puntu nabarmendu nahi ditugu.
Lehenengoa, lanpostu zerrenda aipatu nahi dugu, Lanbidek behar dituen giza baliabideak. Horretaz hitz egin nahi dugu. Hor oinarrizko desadostasuna dugu sailburuak hemen esan zuenarekin.
Berriro ere, adierazi nahi dugu denbora gehiegi daramala Lanbidek lanpostu zerrendarik gabe eta tarte horretan, zerbitzu desberdinetatik etorritako langileak elkartu dira zerbitzuan: Sepe(Inem, Egailan, aurreko Lanbide... Langileei kontratu desberdinak egin zaizkie eta tokiz mugitu izan dituzten momentu bakoitzean egon diren arduradunen komenientziara.
Kontratu aldaketa asko gertatu dira eta gardentasun falta izugarria egon da gure ikuspuntutik. Gauzak gaizki egin dira Lanbiden eta orain ezin dira gauzak konpondu nahian, proposamenak egin horrelako ezer, errealitate hori gertatu ez balitz bezala.
Lanpostu zerrenda egiteari eki diozue eta horren aurrean sailburuak esan zuen honako hau. Alde batetik, esan zuen gaur egun 575 langile zeudela eta proposamen berriarekin (aurrekontuetan horrela dago ere( 814 izatera pasatuko direla. Baina hori ez da egia, ez da zuzena behintzat horrela esatea. Aurrekontuetan horrela izango da eta da, baina errealitatean ia 900 langile daude gaur egun lanean Lanbiden. Langileak kontratu mota desberdinekin egon direla ere esan da baina hori ez da arrazoi nahikoa erabakitzeko langile guztiak ez direla beharrezkoak.
Es la propuesta que ha realizado el Gobierno en Lanbide que, entre otras cosas, supone el despido de más de 200 trabajadores y trabajadoras. Ayer mismo movilizaciones en la calle, de los colectivos afectados venían a decir lo que hoy estamos diciendo en esta Cámara. No vale hacer la trampa de diferenciar entre plazas y puestos de trabajo y personas. No ha habido relación de puestos de trabajo en Lanbide hasta ahora, no lo hay todavía a día de hoy.
Consolidar por medio de esta RPT un número insuficiente de puestos de trabajo para ofrecer un servicio de calidad tampoco es el camino. La bajada salarial que supone la RPT en muchos de los casos de la plantilla tampoco lo es y tampoco consolidar puestos que se han dado arbitrariamente a lo largo de este tiempo.
Aurrekoan esan nuena errepikatuko dut. Estos 200 trabajadores y trabajadoras son necesarias para la gestión de la renta de garantía de ingresos y para Lanbide. 200 pertsona hauek dira diru-sarrerak bermatzeko errenta kudeatzeko eta zeuden arazoak bideratzeko kontratatu zirenak, dakitenak egin behar dena, horretan trebatu direnak eta horregatik ere beharrezkoak direnak. Ezin dira kalera bota. Hori da gure ikuspuntua, pertsonekin ezin da horrela jolastu.
Horregatik, Lanbideko langileak mobilizatzen ari dira eta ulergarria da. Eta ulergarria da ere sailburua kezkatuta egotea. Lehenengo egunean komunikabide batean irakurtzen genuen "el conflicto de Lanbide es un torpedo en la línea de flotación que tenemos que impedir a toda costa". Hori da guk ere nahi duguna: Gatazka horrekin amaitzea.
Langileak kalera joateko arriskuan daude eta bitartean Lanbide euskal zerbitzuan arazoak areagotzen ari dira. Eta gure ikuspuntutik, berriro diot, horrek ez du inolako zentzurik.
Aurreko interpelazio egunean ere hainbat datu eman ziren hemen dirua-sarrera bermatzeko errentaren kudeaketaren erantzun epeen inguruan hobekuntzak egon direla azpimarratzeko. Baina errealitateak beste gauza batzuk ere esaten ditu, ez horiek bakarrik. Bat da ez dela legea betetzen, ez dira arauak betetzen. Pertsona askori ez zaie erantzuten dagokien epeetan –hori ere zuk zeuk onartzen duzu –eta horrek arazo larriak sortzen ditu horietako kasu askotan ere bai.
Ezer ez duenak, jatekorik ere ez duenak, ezin du itxaron ea Lanbide noiz hasten den ondo funtzionatzen. Hemen, inon baino gehiago, arauak diona ere bete behar da. Ez dago aitzakiarik ez egiteko eta horretarako ere baliabideak ipini behar dira.
Beste egoera batzuk ere ezagutu ditugu azken bi aste hauetan. Bat da uste dut Barakaldoko emakume bat zela salatzen zuena bere egoera...
...beste egoera batzuk ere ezagutu ditugu azken bi aste hauetan, bada Barakaldoko, uste dut Barakaldoko emakume bat zela salatzen zuena bere egoera, ez zuena egunerokotasunari aurre egiteko aukera eta denbora zeramana itxaroten Lanbideko erantzuna.
Edota Lanbideren akatsen ondorioz sofritzen ari diren pertsonen egoera ere ezagutu dugu. Horietako bat aurrekoan hemen behar dut "denuncia que Lanbide le ha hecho perder un trabajo. Incluso de inclusión activa", akatsen bidez, Koldo Rodríguez delako bat atera zen. Eta beharrezko baliabide hauen artean gauza horiei aurre egiteko langileak daude, lan hori egiten duten langileak.
Baita ere esan zen hemen aurreko egunean pertsona horiek, funcionarios por programa delako kontratuak zituztela. Eta egia da, baina aurretik laboralak ziren ere eta legepekoak ziren kontratu hori egin aurretik. Hemen ere, momentu batzuetan, aldaketa interesatuak egon dira kontratuetan.
Guk une honetan kolokan dauden 200 langileak egonkortu nahi ditugu, hori da proposatzen duguna, ez dago beste gauza ezkuturik edo desberdinik. Zoritzarrez, gure ustez behintzat, badakit hor ere sailburu jaunak ez duela konpartitzen, berak pentsatzen duela hemendik denbora gutxira langabezi gutxiago edukiko dugula eta horrela baldin bada poztu egingo ginateke, ni neu ere poztu egingo nintzateke.
Baina gaur egun dauden datuekin eta errealitatearekin gure ikuspuntutik, zoritzarrez luzaroan mantenduko diren beharrak kudeatzeko koordinazioa ere hobetzeko zerbitzu publikoa indartzeko pertsona horiek beharrezkoak dira. Eta aipatutako guzti horrengatik proposatzen dugu Lanbide zerrenda egitea, gutxienez gaur egun dauden langile guztiak kontuan izanda.
Eta gure bigarren puntua zerikusia dauka zerbitzu publikoak indartzeko konpromisoarekin. Aurrekoan ere aipatu genuen gauza bera, Espainia aldetik murrizketekin batera ailegatzen zaizkigun azken (...) kontuan hartzen baditugu, inoiz baino beharrezkoagoa da enplegu zerbitzu publikoa defendatzea eta indartzea.
Lankidetza publiko pribatua diote eta atzean dagoena zerbitzu publikoak deuseztatu nahia dago, enplegu agentzi pribatuen gozamenerako. Horretarako, noski, diru publikoa erabiliz. Praktikan enplegu zerbitzu publikoak deuseztatu nahi dituzte eta dauden baliabide publikoak enplegu agentzia pribatuen negozioa elikatzera dedikatzea. Hau da, kudeaketa publiko pribatu horren fruitu emankorra, Adecco edo Randstaden poztasunerako, noski.
Horren aurrean ezin dugu geldirik geratu eta horregatik eskatzen dugu langileen bizkar etekinak ateratzen dituzten enpresa horiei ateak ixtea espresuki. Hor ere ikusi dugu –ez dakit orain edukiko dudan hemendik, hala ere berdintsu da– nola ateratzen ziren 3000. "Las agencias privadas cobrarán hasta 3000 euros por recolocar a un desempleado". Hau da, honi itxi behar dizkiogu ateak. Hori da guk proposatzen duguna, gure proposamenean dagoena, honi ateak ixtea.
Eta zati honen interbentzio hau bukatzeko, ezin dut utzi albo batera azken egunetan ere komunikabideetan ateratako beste albiste batzuk. Gizarte laguntzen erabiltzaileak berriro ere kriminalizatzeko, lotsatzeko eta ikusmiran jartzeko zenbait komunikabideek, esan dudan bezala, jarraitzen ari diren etengabeko kanpaina irmoki salatu nahi dugu gure aldetik.
Lotsagarriak dira zentzu honetan egunkari batean bereziki behin eta berriz botatzen diren mezuak, kasu isolatuak arau bihurtuz, datu esanguratsuak ezkutatuz eta erdi egiak gezurrekin nahastuz.
Esaten zen "más de 14000 prestaciones de RGI han sido suspendidas durante este año, incumplimiento de obligaciones, superar ingresos, no aceptar ofertas de empleo", eta abar. Pero no se dice que se han tenido que restituir, que se han restituido el 90 % de esas suspensiones.
Onartezina da eta salatu egin nahi dugu erantzukizuna Lanbideren kudeaketa eskasari leporatu behar diogunean, zeren akatsak izan dira, kudeaketa eskasa izan da kasu askotan ondorio horiek ekarri dituena eta hori egin beharrean, eta kontutan hartuta gainera arlo honetan dagoen iruzurra baxua dela, datu berberetan ere irakurtzen baldin bada ondo % 1 aipatzen da, horrelako manipulazioak egitea lotsagarria da.
Ezin da hain gaizki pasatzen ari diren pertsonen gain horrelako iraina bota eta horren aurrean ere eskatzen diogu Jaurlaritzari irmo eta baduela lana eta zeregina manipulazio eta horrelako gauzen aurrean.
Lehendabiziko zati hau amaitzeko, bakarrik laburbilduz, gogoratzea guk bi proposamen egiten ditugula.
Bat, lanpostu zerrendaren inguruan, gaur egun dauden langile guztien lanpostuak ziurtatzeko eta, bigarrena, hemen erakutsi dudan horrelako "las agencias privadas cobrarán hasta 3.000 euros por recolocar a un desempleado", horrelako gauzak gure herrian ez gertatzeko eta ateak ixteko proposamena da.
Bigarren bueltan, aukera izango dut orain dela gutxi jaso dudan erdibidekoa, beste talde guztiok egin duzuen erdibidekoa komentatzeko.
Aurreratzen dut ez duzuela, nire inpresioa da, asmo gehiegirik bi proposamen hauek kontutan hartzeko, zeren ez da egon aukerarik. Ni ere, egia da, ez naiz hurbildu, baina ez da egon aukerarik adosteko.
Beste guztiak adostea, gero komentatuko dut gehiago baina uste dut pista bat ematen didala zer eta nondik goazen gaur ere Legebiltzar honetan.