KORTAJARENA IBAÑEZ (EH Bildu, 2018-03-22):
Bai, legebiltzar-buru andrea, legebiltzarkideok, egun on denoi.
Martxoa 17, Bilbo kolapsatuta, milaka lagun, 170.000 mila zenbait iturrien arabera kalera atera ziren pentsio publikoen defentsan.
Hiru generazio kalean bere haserrea erakusten, jendartearen beste planto bat. Hiru generazio kalean oraina eta geroa duintzeko. Duintasun ariketa kolosala, indar brutala Bilbon eta gainontzeko hiriburuetan euskal jendarteak erakutsitakoa. Bizitza duina babestearen balorea erakutsi digute egun hauetan gure zaharrek.
Alderdi Sozialistak babestutako mobilizazioa bere hainbat kide ere esanguratsu han izan ziren, han kalean, jende artean Bilboko alkatea ere bertan izan zen, eta EAJ beste zenbait kide ere han manifestatu ziren, kalean zeunden besteen artean, Gorospe andrea ere uste dut han zegoela.
Eta hango egoera horretan, Toledoko Paktuan EAJko ordezkari den kideak esan zuen txiro batean, han zegoela, han egiten ziren aldarrikapen guztiekin bat egiten zutela.
Ba jendearen (...) argia zen, pentsio duinak eskatzen zituzten. eta antolatzaileek agiri bat irakurri zuten, han, orain eta etorkizuneko pentsio duinak eskatzen zituzten, eta ezezkoa ematen zioten % 0,25eko igoerari, eta 1.080 euroan ezartzen zuten gutxieneko pentsio duina. Hori zen han aldarrikatzen zena.
Zuetako batzuk han egon zineten eta bertatik bertara entzuteko aukera izan zenuten, eta gainera esan zuten argi eta garbi, pentsio duinak lortu arte ez dutela etsiko.
Martxoaren 17aren ostean, etorri da berriz astelehena, etorri zen, pentsiodunek bete zituzten berriro kaleak eta gaur bertan hemen ditugu, Legebiltzar honen atarian, batzuk hemen goian, eskari berdinekin.
Ba hemen eta gaur, hemen eta gaur aukera dugu kalean egindako aldarrikapen horri erantzun bat emateko. Urgentziazko erantzun bat emateko. Larunbateko elkartasun hori ekintza politiko bilakatzeko.
Mobilizazioaren ondorengo egunean, Diario Vascok artikulu interesgarri bat argitaratu zuen eta uste dut han jasotako datuak aipatzeko modukoak direla.
Esaten zen, ia lau pentsionistatik batek, 735etik beherako pentsioa duela. Gutxi gorabehera, 198.441 lagunen egoera da hori. Beste maila bat jaisten badugu, egoera are larriagoa da. 650tik beherako prestazioak aztertzen badira, hiritarren % 31 edo kokatuko litzateke hor, 170.000 lagun. Eta 500etik behera, hain sinbolikoa den zifra horretatik behera, ia 90.000 lagun. Fokoa alargun pentsioetan jartzen bada, 56.000 lagun, ia-ia gehienak, emakumezkoak.
Eta egoerak bereziki eragiten die, esan bezala emakumeei, inoiz jubilatzen ez diren emakume horiei. Hamarkadatan bizitza sostengatzen, soldata jaso gabe lanean aritu eta gero, erabateko prekarietatean dauden horiei. Horiek direlako pentsio baxuenak jasotzen dituztenak.
Askotan aipatu dugun moduan eta badakizue prendarik ez daukatela hori esateko, zorionez erkidego honek badu erreminta bat, pentsio baxu horien zauri lazgarri hori nolabait estaltzeko, eta Diru-sarrerak Bermatzeko Errentaren bitartez, ba ia 16.000 lagunen pentsioak osatzen dira. Nahiz eta jakin, pentsio baxu horiek jasotzen dituztenak, askoz ere gehiago direla.
Pentsiodunen gure zaharren bizitzaren prekarizazioaren aurrean jartzen gaituzte datu hauek, eta agerian uzten dute euskal pentsiodun askok eta askok bizi duten egoeraren gordintasuna.
Begira, Yayo Herrerok txio bat idatzi zuen mobilizazio hauen inguruan, eta uste dut, gaurko eztabaidarako ezinbesteko ideia bat jasotzen zuela: "Una sociedad decente es aquella que reconoce y se ocupa de sus mayores, que no entierra su memoria y que no les condena a la precariedad".
Askotan errepikatu dugu gizarte aurreratu batek bere kideak zaindu eta babesteko obligazioa duela eta gizarte aurreratu eta justu bat eraikitzeko helburuari begira, bere biziko garrantzia duela babes sistema indartsu, koherente, orekatu eta oso ondo hornitu bat izatea.
Eta sistema horren alderdi ezberdinen artean zentralitatea dakar, pentsio sistemak, pentsionista guztien, pentsio duin bat bermatu behar diena.
Duintasun hori bermatzeak sistema propioa eta osoa eraikitzeko eskuduntzak eta lanabesak eskatzeaz gain, neurri zehatzak aplikatzea eskatzen du, Gobernu baten lehentasunekin eta aurrekontu neurriekin zerikusia dutenak hain zuzen ere.
Eta gero eta nabarmenagoa da, eta uste dut ebidentzia zientifiko bat ere bilakatzen ari dela, Espainiako pentsio sistemak ez duela jendartearen bizitza duina bermatuko.
Espainiako Estatuan, azken urteetan indarrean jarri diren eta euskal gizarteari ezartzen zaizkion politikek, pentsiodunen bizitza kalitateari oso modu kezkagarrian eragiten dietelako, eta bere egoera erabat prekarizatzen dutelako.
Egoera muturrera iritsi da, Madrileko Gobernuak pentsio zenbatekoaren kalkulua eta birbalorazio berrien inposatzearekin, eta pentsio kontsumo prezio indize horren desbinkulatzearekin. Eta beno, ondorioak, denok ezagutzen ditugu.
Egun hauetan irakurri ditugu behin eta berriro hainbat pentsionistek bere bizitzaren inguruan eta horrelako neurriek suposatzen dutena.
Erabat iraingarria den erabaki horrek, orain hainbat eta hainbat pentsionista pobreziarako bidean jartzeagatik, Espainiako Defensor del Pueblok eta Arartekoak berak ezbaian jarri duen erabaki horrek, egungoa eta etorkizuneko pentsiodunen egoera baldintzatzen du erabat.
Hazkunde aurreikuspenak askoz handiago izan da, pentsioen igoera, 2020 arte % 0,25 horretan mantentzeak, gutxi gorabehera, % 13 eta 15 bitarteko galera ekarriko die pentsiodunei eta horrelako pentsio baxuak daudenean eragina itzela da. Eta egoerak ez du arintzeko itxurarik, are gehiago egoerak okerrera egingo du baremazio sistema berria martxan jartzen denean.
Auzi honek ez du soluziorik izango Espaniako Gobernuaren eskutik, hori hemen dauden talde guztiok badakigu, pentsioak ez dira igoko eta Espainiako Gobernuak entzungor egingo die pentsiodunen aldarrikapen horiei. Askoz jota partxeren bat jartzen saiatuko dira, ari dira gainera egun hauetan ia-ia a la desesperada gaur medio batek esaten zuen bezala, baina epe (...) egungo egitura eta antolaketa errotiko aldaketak egin ezean, sistema kolapsatu egingo da eta etorkizun beltza izango dute pentsioek Espainian, eta egun hauetako titular batek jasotzen zuen bezala, negua dator hainbat pentsionista asko eta askorentzako.
Sistema espainiar eskas bati lotua gaude, sistema horrek pentsioak murriztu eta haiek jasotzeko baldintzak gogortzen dituzte eta ez du pentsioak jasotzea bermatzen epe motzera eta are gutxiago epe luzera. Eta hori da duguna, gure oraina eta etorkizuna Estatuaren ereduaren menpe jarraitzen badugu.
Zentzu honetan guk argi dugu premiazkoa dela gure sistema propioa edukitzea, horren aldeko gure apustu argia da, hainbatetan esan dugu eta guk (...) hitz egiten dugunean precisamente horrelako kontuetaz ere hitz egiten dugu. Baino sistema propio hori eraikitzeko baldintzak sortzen diren bitartean, egoeraren larritasunak pertsonen erreskatera ateratzera behartzen gaituela uste dugu, eta hitzetik ekintzetarako urratsak egin eta euskal pentsiodunekiko konpromisoa gauzatzen joatera.
Mobilizazio horietan parte hartu genuen talde guztiek entzun genituen pentsiodunen exijentziak, larritasunaren aurrean egoera arintzeko neurri eta erabakiak hartzeko eskatzen digute, eta horretarako badugu ahalmenik. Gure esku dauden erabakiak hartzera interpelatuak izan gara eta erantzun egin behar diegu aldarrikapen horiei, ezin dugu Legebiltzar honetako orma intsonorizatuen atzean ezkutatu.
Erkidegoko pentsionista guztiek bizimodu duina izatea bermatuko duten pentsio publikoak ziurtatzea politika publikoen lehentasunezko helburu izan behar da gure ustez, eta horregatik orain baino lehen, askotan esan dugun bezala, euskal pentsionista guzti-guztiei pentsio duin bat bermatze aldera neurri zehatzak aplikatzera derrigortuak daude eta bide horretan kokatzen dugu guk gaur aurkezten dugun legez besteko proposamena.
Eta eskatzen genuen oso gauza erraza, eskatzen genion Jaurlaritzari  - esaten dut erraza da planteamendua - . Legebiltzarra Jaurlaritzari eskatzen dio sakondu dezala babes sistemaren baitan pentsioak osatzeko eta duintzeko bidea, sakondu dezala bidea, bide horretan. Ze guk onartzen dugu saiakera egiten dela, baina iruditzen zaigu bide horretan saiakera horretan gehiago egin behar dela. Eta gainera eskatzen genuen osagarrien diru kopuru hori progresiboki igoaraziz pentsio baxuen hori lehenetsita, ba bi neurri planteatzen genituen. Batetik eskatzen genuen pentsioen igoera 0,25 horretan mugatu ez dadin pentsioak progresiboki Kontsumo Prezio Indizeraino sartzeko bideak aztertu eta indarrean jar ditzala. Aztertu eta indarrean jar ditzala.
Eta gero 1080ko pentsio helburu izanda, lau urteetako epean pentsionista guztiengan Europako Gutun Sozialak adierazten dituen gutxieneko parametroak progresiboki aplika ditzala eskatzen genuen, bereziki emakumeen egoera prekario horri erantzuten.
Eta gainera pentsioen osagarriak kudeatuko dituen unitate administratibo espezializatu bat sor dadila eskatzen genuen, gure sistema propio horren ernamuina izan daitekeen unitate administratibo bat, pentsioen sistema askoz ere arinagoa, duinagoa, normalizatuagoa egingo duen unitate administratiboa.
Babes sistemaren baitan egun ditugun eskumenekin pentsioak osatzeko eta duintzeko bide bat irekitzea bilatzen zuen ekimen honek, egoeraren larritasuna arintzeko gure eskura ditugun konpetentziekin, gure sistema propioa izan bitarteko pentsioak duintzeko sistema konplementario bati bidea irekitzea zuen asmo. Ez da aldarrikapen hau kaleko berotasunean egindako eskari bat. Nada parecido a una subasta, como una subasta populista, como se decía hoy.
2016an 80.000 pentsionistek baino gehiago hemen aurkeztutako ekimen legegile bati Legebiltzar honek atea itxi ondoren, Legebiltzar honetara ekarritako proposamena da eta askotan erreferentzi bezala ekarri dugun proposamen zehatza da hori.
Guk ez dugu inor engainatu nahi eta badakigu horretara iristeko bidea ez dela inolaz ere erraza...
...erreferentzia bezala ekarri dugun proposamen zehatza da hori.
Guk ez dugu inor engainatu nahi eta badakigu horretara iristeko bidea ez dela inolaz ere erraza, esfortzu presupuestario inportanteak egin behar direla, aldaketa nahikotxo eskatzen dituela eta, batez ere, egikaritzako akordio zabalak behar direla.
Baina hein berdinean, egin beharreko esfortzuaren tamainakoa izango litzake pentsiodunen bizitza baldintzetan ekarriko lukeen onura.
Horregatik, taldeei gure malgutasuna eta negoziatzeko borondatea agertu diegu, baina badirudi berriz ere, beste behin ere, gobernua sostengatzen duten taldeen ezetza jasoko dugula.
Eta kosta egiten zaigu postura ulertzen, kosta egiten zaigu zuek gu bezala larunbateko manifestazio horietan parte hartu zenutelako eta eskariak argiak zirelako, eta kosta egiten da ulertzen honetarako eskumenak izanda aplikatu nahi ez izatea.
Eta ezin da ulertu Espainiako Gobernuari eskariak egitea, mobilizazioekin bat egin eta gero gure esku dagoen guztia hemen egiteko borondate politikorik ez izatea.
Azaldu beharko duzue, baina ez guri, zuen ondoan hiriburuetako kaleetan manifestatu ziren horiei azaldu beharko diezue zein den zuen postura.
Nosotras creemos que, como ya decía anteriormente, que un estado decente cuida y protege a sus mayores con todas las herramientas que tiene en sus manos.
Ayer hablábamos de esto precisamente, de los retos que tiene una sociedad que envejece, de cómo cuidamos a nuestros mayores, de cómo garantizamos unas vidas dignas hasta el final; hablábamos de políticas del buen vivir.
Pues es esto de lo que estábamos viviendo. Con el planteamiento que estábamos hablando estábamos hablando de precisamente de este tipo de cosas, ni más ni menos.
¿O acaso el paradigma de inversión social que ayer se alababa no es válido para las pensiones, para complementar las pensiones? ¿Acaso la inversión en complementar las pensiones no es una inversión que desde esa perspectiva se considere eficiente?
Prekarietateari planto eta bizitza duinari salto egiteko politiketaz ari gara, xahugarrirritasun handien duten pertsonak babesteko zuen konpromisoa bolo-bolo ibili zenuten atzo.
Ba gaur kontu berdinetaz ari gara: Bizitzaren prekarizazioaz eta bizitzak duintzeko elkarrekin egin behar dugun bideaz.
Atzo posible zen bide hori, gaur zergatik ez da posible? Ezin da ulertu. Ezin da ulertu postura aldaketa hori.
Guk proposamenak mahai-gaineratu ditugu, proposamen konkretuak, erreferentzia konkretuekin, epe konkretuekin, negoziatzeko prest agertu gara, baina ez da proposamenaren inguruko negoziaziorik eman. Ez da aukerarik egon hori negoziatzeko.
Egia da azkeneko momentuan mugimendu txikiak ere izandu direla. Badirudi nolabait ba orain arte demagogiko kalifikatzen zen proposamen hori, friboloa zen proposamen hori, orain aztergai bat zela, zerbait egin behar dela, kaleko presio horrek eragiten duela eta uste dut bide horretan gaudela, bide horretan jarri behar dugula.
Lehengoan entzun nuen Parlamentu (...) Egibar jaunak eta hori esaten zuen, debate zabal bat egin behar dugula honen inguruan eta baditugula konpromiso batzuk, baditugula konpromiso batzuk Madrili eskatzen diogun horretaz gain eta hitz egin behar dugula, hitz egin behar dugula kontu honetaz!
Eta gu pozten gara gaur mugimendu horiek egon izanaz, baino dagoeneko politika sinbolikoek, lehengoan ere esan genuen, ez dute biderik.
Egun, prekarietatean bizi diren gizon eta emakumezko horien gure intentzio deklarazio horiek horiei ez diete ezertarako balio. Ekintza konkretuak eta konpromiso konkretuak dira behar direnak.
Eta zuek ekarri ditzakezue zuen proposamenak. Gu prest gaude analizatzeko. Bide desberdinak egon daitezke pentsio horiek fintzeko. Ekarri zuen proposamenak. Ez dugu bat bera ere jaso. Ez dakigu zein den zuen proposamena.
RGIaren bitartez konplementatzea planteatzen duzue, baina oraingoz mahai gainean dugun RGIaren erreformarako proposamen horrek pentsionistei oraindik ere murrizketak planteatzen dizkie eta egoera zaildu egingo die proposatzen den lehen neurri horrekin.
Una RGI por vivienda, eso complica bastante la situación de muchos pensionistas y muchas pensionistas de este país.
Beraz, bitartean zuek zer duzue eskaintzeko?
Guk proposamen bat egin dugu. Prest gaude bide hori, Egibarrek esaten duen bezala, bide hori elkarrekin egiteko...