ETXEBARRIETA LEGRAND (EH Bildu, 2018-12-12):
Eskerrik asko, egun on guztioi.
Ez dakit gogoan duzuen Asterixen komiki bat, "Asterix eta hamabi frogak" izena zuen, eta bazegoen froga bat erotzen duen etxea izena zuena, burokraziaren etxea ere bai deitzen zitzaion eta froga bat zen, bai, eta hor, alde batetik bestera ibili behar zuten Asterixek eta Obelixek etxe batean, leihatila batetik bestera, solairu batetik bestera, behar zuten papera lortzera. Estresatuta eta haserre, oso haserre amaitzen zuten baina azkenean lortzen zuten.
Lanbidek etxe horren itxura hartzen du hainbat pertsonen bizitzetan eta duela hile batzuk berriz ere horrelako kasu baten berri izan genuen, eta zergatik, ba Arartekoak beste behin ere salatu zuelako, eta ez ofizioz, Sail horrek egoerari buelta emateko ardura hartu zuelako, eta albiste hau irakurrita burura etorri zitzaidan simil hori eta ez fribolizatzeko inolako helbururekin, pertsonen bizitzaz hitz egin ari baikara eta, baina, albiste hori...
...inolako helbururekin, pertsonen bizitzaz hitz egiten ari baikara, baina albiste hori komentatu edo irakurri nahiko nizueke:
"Una familia compuesta por cuatro generaciones de mujeres en exclusión social  - bisabuela, abuela, madre e hija - , para cuales la RGI era la única fuente de ingresos con la que contaban para cubrir sus necesidades básicas. Tras recibir el requerimiento de documentación por parte de Lanbide, la perceptora acudió hasta en cuatro ocasiones a la oficina de referencia para presentar la documentación que tenía en ese momento para justificar por qué no la tenía en tiempo y forma".
Y aquí el momento Asterix y Obelix: La primera vez acudió con el pasaporte, al haber perdido su DNI recientemente, y la persona que la atendió le dijo que sin el DNI o un certificado de la policía no iba a aceptarle la documentación que llevaba.
En la segunda visita acudió con el certificado de policía pero sin el pasaporte, y tampoco le cogieron la documentación.
La tercera vez llevó el pasaporte, el certificado de policía y la fotocopia del DNI. Aquella vez no le aceptaron la documentación por no llevar el DNI original.
Ante las dificultades que encontraba, acudió a su trabajadora social, que le sugirió concertar una nueva cita en Lanbide. En aquella ocasión pudo entregar toda la documentación con la que contaba en ese momento.
Pero  - como en el caso de Asterix y Obelix, ellos lo conseguían - , a pesar de ello, esta persona no lo consiguió, porque Lanbide mantuvo la suspensión de su derecho a las prestaciones por no presentar en el plazo estipulado la documentación que se le había requerido.
Eta hau adibide bat besterik ez da. Baina ez dugu ahaztu behar adibide honen atzean lau pertsonen bizitzaz ari garela.
Indarkeria matxista pairatu zuten emakumeen kasuan ere Diru-sarrerak Bermatzeko Errenta edo bestelako prestazioak jasotzerako garaian pasatu beharreko urratsez eta eskatzen zaizkien bermeez ere aritu ginen duela bi ikasturte, 2017ko maiatzean, aipatu den moduan, eta adostu genuen denon artean aldaketa bat eman behar zela norabide honetan.
Emantzipaziorako bidea irekiko duten gizarte zerbitzuak behar ditugu, indarkeriaren biktima, bai, baina agentzia osoa duten pertsonei bidea errazteko zerbitzuak behar ditugula esaten genuen garaian. Erabakiak hartzeko, norberaren bizitza gobernatzeko tresnak eta bideak eraiki behar ditugu. Biktima bai, baina objektu ez.
Eta adostu bagenuen ere, gobernuak oraindik ez du ezer egin. Egin dizkigun galderetan Espainian Indarkeria Matxistaren Legeak egingo dituen aldaketen zain dagoela dio. Baina, ez al gara kapazak bitartean pertsona hauen bizitza erraztuko duten prozedura eta zerbitzuak eskaintzeko, aldaketak egiten hasteko? Gako batzuk behintzat mahai gainean baditugu.
Uste dugu gu zain gauden bitartean beste batzuk sufritzen jarraitzen dutela eta norabide horretan ezinbestekoa da Gizarte Politiken eta Enplegu Sailean hausnarketa sakona egitea, Lanbide ere adibide bat delako, baina sailak ere bestelako planak eta protokoloak baditu, eta hainbatetan galdetu diogu sailburuari plan hauen aurkezpenean: Non daude emakumeak? Immigrazio Planean, Gazte Planean, non daude emakumeak?
Familiei Laguntzeko Planean esan genizuen ere doinua interesgarria zela eta diskurtsoa gustuko genuena, bat egiten genuela horrekin, baina gerora ekimenetara bajatzen ginenean alde ikaragarria zegoela. Eta horretan jarraitzen dugu, ekimen konkretuak aztertzen ditugun bakoitzean puntu berritzaile edo sakonen falta dugu eta emakumeak ez gara (...).
Ezin ditugu plan hauetan lupaz edo ezin dugu plan hauetan lupaz bilatu non dauden emakumeak. Erdigunean eta eraldaketa erabatekoa emateko, bestelako bide bat hartu behar dugu.
Guk, norabide horretan, Elkarrekin Podemosen proposamena begi onez hartzen genuen eta bi ekarpen egiten genizkion: Alde batetik, parte-hartzea. Mugimendu feministena, adituena, prestazio hauek jaso dituzten pertsonena... Ez baldin badakigu betaurreko moreetatik nola begiratu badagoelako hauetatik nola begiratu irakatsiko digunik.
Eta beste alde batetik, denboren erabileraren ikerlanei dagokiona egiten genuen. Emakundek antolatutako jardunaldi batzuetan izan ginen, soldata arrakalari buruzkoak eta oso interesgarria zen bertan, Matxalen Legarreta ikerlariak aipatu zuena, eta berak galdera batzuk utzi zizkigun airean, eta gaur hona ekarri nahiko nituzke, uste dudalako hitz egiten ari garenarekin zerikusi handia daukala.
¿Cuánto cuesta hacer una buena paella? ¿Y pasar la aspiradora? ¿Y limpiar el baño? ¿Cuánto cuesta cambiarle los pañales a una criatura? ¿Y a una persona adulta? ¿Cuánto pagarías por ver a tus hijos o a tus hijas dar sus primeros pasos? ¿Cuánto cuesta cuidar de una persona que está enferma y no puede moverse de la cama? ¿Cuánto vale poder decir adiós a las personas que quieres antes de su muerte? ¿Cuánto pagarías por evitar una discusión con tu pareja? ¿Y por tener una hora al día de tiempo propio o de libre disposición?
Hauek ziren Matxalenek egiten zizkigun galderak eta egiten dugun denboraren erabileraz eta bertan bakoitzak dugun arduraz, beno, uste dut pentsatzeko asko ematen zuela eta gobernu bezala, instituzio bezala ere, galdera hauek egin beharko genizkiola gure buruari, behar beharrezkoa baita aztertzea denboraren erabilera hau nork eta zertan ematen duen. Kuantifikatzea zaila bada ere, zenbat balio duen pertsona batzuk dohainik  - eta emakumeek batez ere - , dohainik egiten duten lan horrek.
Eta Eustat-ek ematen ditu datu interesgarriak, asko. Baina muga batzuk jotzen dituela ikusi ahal izan genuen Legarretak berak adierazten zuen. Batez ere lanaren eta enpleguaren arteko ezberdintasuna nola bait erakusten zuelako, baina lanaren barnean ere, hau da, ordaintzen ez den baina denbora eskaintzen genion horretan, nork eta zertan ematen zuen aztertzea ezinbestekoa zela adierazten zuelako.
Ez baita berdina, komuna garbitzea, edo haurrekin parkean jolastea. Eta hori bada gaur ere hitz egiten ari garen zerbait, eta agian ulertzea zaila eman dezake, zergatik hitz egiten ari garen horretaz guztiaz, baina uste dut oso argi izan behar dugula dohainik egiten den lan horretan guztian aldaketak eman nahi baldin baditugu, eta zuek aurkeztu duzuen erdibidekoan, korresponsabilitatearen aipamena egiten zen, horretan urratsak eman nahi baldin baditugu ere, korresponsabilitate horretan, gobernu, instituzio bezala ere hausnartu behar dugulako dohaineko lan horretan zenbaterainoko ekarpena sartu edo egin nahi dugun guk ere.
Eta esaten nuen bezala, zergatik aipatzen dugun hau hemen? Ba norabide global horretan begiratu behar dugulako emakumeok zertan egiten duten ekarpena, eta norabide horretan aztertu behar dugulako eta ez orain arteko ikuspegi klasiko horretan.
Hausnartzeko garaia da edo berdin jarraituko dugu? Eta kasu honetan berdin, ezberdin da.
Eskerrik asko.