LLANOS GÓMEZ (PP, 2014-02-06):
Buenos días a todos. Eskerrik asko, presidente andrea.
Gaur mozio hau eztabaidatuko dugu, joan zen ekitaldiko abenduan gauzatutako interpelazioaren ondorioa dena. Interpelazioa testuinguru politiko zehatz eta jakin batean aurkeztu eta eztabaidatu zen. Testuinguru horretan, behin eta berriz ikusten ditugu ETAko kideen kartzelatik ateratzeak Giza Eskubideen Europako Auzitegiak Parot doktrinaren inguruan emandako epaia aplikatuta. Halaber, kale-borrokako ekintzen berragertze nabarmena izan zen,  estilorik abertzaleeneko protesta-modu gisa, ustez Sevilla II kartzelan zeuden ETAko kideen egoeragatik.
Egun mingarriak eta atsekabekoak izan ziren, iraganari uko egiten ez zioten ETAko kideak kartzelatik ateratzen erakusten zituzten irudiei gehitu behar izan zitzaielako Eusko Jaurlaritzako kideen ahotik entzun behar izatea ongietorriak "harrera abegitsuko ekintza" edo ongietorriko ekintza soiltzat jotzen zituztela. Eta joera politiko nabarmeneko filosofia horrekin bat etorriz, polizia autonomoaren geldotasuna ikusi behar izan genuen. Gure iritziz, haien geldotasuna aurrez pentsatutakoa eta berariazkoa izan zen, Eusko Jaurlaritzatik sortutako agindu politikoei erantzuten ziena.
Gure kritika, eta argi utzi nahi dut hasieratik, ez dago Ertzaintzako profesionalei zuzenduta, dudarik gabe balioesten eta balioetsi behar baititugu, baizik eta erabaki horiek hartzen dituzten zuzendari espiritualei zuzenduta. Argi gera dadin nahi dugu Ertzaintza polizia guztiz profesionala dela, azterketarako, ikerketarako, prebentziorako eta delitua jazartzeko gaitasuna duena. Ez dakit beste batzuek asmo hori duten.
Ez dakit terrorismoa goretsi edo txalotzeagatik zigortzeko moduko ekintzak izan ziren, lehen esan dudan bezala, justizia-auzitegiek erabaki behar duten kontua, baina zalantzarik sorten ez diguna da terrorismoaren biktimak umiliatzeko eta haiei izen ona kentzeko ekintzak izan zirela, saihestu beharrekoak. Eta aurrekariak eta protagonistak kontuan hartuta, ez zen beharrezkoa futurologiako profesionala edo taroteko maisua izatea gisa horretako ekintzak gertatuko zirela sumatzeko. Beraz, legebiltzarkideok, gutxieneko borondate politikoa izan balitz  - izan ez zena - , oso erraza izango zen behar diren prebentziozko neurriak hartzea Euskadiren irudi etikoa lausotzen duten, terrorismoaren biktimak emozionalki mintzen dituzten eta gizarte demokratiko gisa haserrarazi egin beharko gintuzketen egoerak saihesteko.
Onartezina iruditzen zaigu Euskadiren irudiarentzako harrera abegitsutzat jotzea Javi de Usansolori egindako ongietorria; Fabio Moreno bi urteko umearen hilketagatik zigortua bera - , eta bibaka eta ohorezko pasilloekin, argi-zuziekin eta pirotekniako suekin hartu zuten, hiru ordu baino gehiago iraun zuen ekitaldian.
Ezin dugu normaltasun-irudia eman eta eskaini larritasun handiko delituak egiteagatik zigortutako pertsonei egin dizkieten poztasun-erakustaldien aurrean, horrek gure etika guztia pobretu eta minimizatzen duelako eta gizarte gisa gizatasuna kentzen digulako.
Eta ezin ditugu onartu gure polizia autonomoaren berariazko pasibotasuna eta geldotasuna, horrek balioa kentzen diolako printzipio eta balio demokratikoen bermatzaile gisa. Ertzaintzak demokraziaren eta demokraten zerbitzura egon behar du. Ertzaintzak ezin die erantzun unean uneko Jaurlaritzaren estrategiari eta kalkulu politikoei. Ezin da izan erakusleihoko polizia, ongietorri-ekitaldi horien aurrean zirkinik egin gabe geratzen dena. Ertzaintza ezin da izan eta ez du izan behar terrorismoaren biktimak umiliatu eta gutxiesteko ekintza horiek "harrera abegitsuko ekintzatzat" hartzen dituen filosofia politiko bati erantzuten dion mendeko zati bat.
Denok dakigu ETAko kide bakoitza kartzelatik ateratzea xehetasunez planifikatzen duela erakundeak, badakitelako presoak funtsezko elementua direla euren estrategian. Ongietorriak propaganda hutseko ekintzak dira, doilor hutsak direnak heroi bihurtzea xede dutenak. Eta ezin dugu onartu Euskal Herriko martiri gisa aurkeztea hainbat hamarkadatan euskaldun eta espainiar guztien bizitza sufrikario kolektibo bihurtu dutenak. Eta Ertzaintzak hori galarazi behar du.
Horregatik gure mozioan proposatzen dugu, eta gure herrialdean iaz gertatu ziren eta urte bukaeran ingurune erradikalak protagonizatutako ekintzetan gorakada nabarmena izan zuten kale-borrokako ekintzen aipamena ere egingo dugu.
Sailburu andreak bere interpelazioan adierazi du 2013an kaleko 206 indarkeria-ekintza izan zirela, eta horietako hamalau kale-borrokako ekintzekin lotu zitezkeela. Egia esan, ez dakit zer irizpide erabiltzen dituen Jaurlaritza honek kaleko indarkeria-ekintza bat kale-borrokarekin lotuta dagoen edo ez erabakitzeko. Eta hori esaten dut, Ertzaintzaren webgunean begiratuta, 2013an hamahiru ekintza daudelako kale-borroka gisa sailkatuta, baina oso deigarria da halakotzat ez jotzea Barakaldo, Amurrio, Getxo edo Donostiako gure egoitzei egindako sabotaje-ekintzak; Basauriko udaletxeari egindako erasoak ez egotea; Barakaldoko batzokiari egindakoak ez egotea edo garai hartan izan ziren hiriko altzarien eta edukiontzien erreketak ez egotea. Beste adibide bat ere jar genezake, hain zuzen ere joan zen astean Leioan gertatutakoa: hainbat edukiontzi erre zituzten eta ibilgailu bat kiskali egin zen.
Zenbaiten iritziz, ekintza bandaliko hauek ez dute loturarik kale-borrokarekin, baina modus operandiak hori pentsarazten du beste edozer baino gehiago. Susmoa daukagu batzuk kezkatuago daudela kale-borrokaren estatistikak murrizteaz, erabateko normaltasun-irudia emateaz, gisa horretako ekintzak aurreikusteaz eta jazartzeaz baino.
Eta ez gara polizia adituak zenbait ekintzaren egiletasunak ezartzeko edo leporatzeko, baina denok dakigu zein izan diren hainbat hamarkadatan kaleko indarkeria-ekintza horien egile material edo intelektualak. Eta oso deigarria egiten zaigu gazte abertzaleek batere lotura politikorik gabeko ordezkoak aurkitu izanak. Ordezko horiek hiriko altzariak erretzea aukeratu dute larunbat gauetarako dibertsiotzat, ekintza horiek egitea ETAko akolitoen monopolioa izan denean hainbat hamarkadatan.
Esan dudan bezala, batzuek sinetsarazi nahi digute politika-kidetzapenik gabeko gazteen artean gaueko dibertsio-mota bat zabaldu dela Euskadin, sabotajeetan eta kaleko iskanbiletan oinarritua. Badirudi nahi dutela denok onar dezagun orain arte erradikal abertzaleena zen jaiegun-gauetako eredua euskal gazte askok inportatu eta propiotzat hartu dutela.
Zenbaitek disimulatzeko ahaleginak egiten dituen arren, oso ondo dakigu denok ETAk bere interesen arabera eta denborak oso ondo administratuz erabiltzen duela kale-borroka. Guztiz agerikoa da, Gobernuaren gainean eta gizartearen gainean egin nahi duen presioaren arabera, ETAk berari komeni zaion bezala erabiliko duela kale-borroka, eta hori kontuan izan behar dugu eta saihestu egin behar dugu. Eta kale-borrokako ekintzen estatistikak benetan murriztu nahi baditugu, ezin dira makillajea eta kosmetika erabili, horiek urtu egingo direlako eta, ondorioz, ez dutelako balioko metodologia gisa. Kontu horretan, beste askotan bezala, botere publikook ezin dugu tranparik egin bakar-jokoan, eta kale-borrokaren estatistikak murrizteko modu bakarra eta eraginkorrena prebentzioa eta jazarpena dira; azken batean, polizia-borroka.
Tribuna honetatik berriro nabarmendu nahi dut Ertzaintzaren lana, ez baita hori egiten dudan lehen aldia  - lehen ere egin dut eta berriro egin nahi dut, badakidalako tranpak egingo dizkidatela, sailburu andreak egin nahi izan zizkidan bezala - . Ez da talde honen asmoa polizia profesionalen lana zalantzan jartzea edo barregarri uztea. Ezta gutxiagorik ere. Guztiz alderantziz. Baina argi dago gure poliziak, batzuetan, Eusko Jaurlaritzak markatutako aukera politikoko irizpideekin jokatzen duela.
Ondarroan zabaldutako irudietan, Mintegi andreak Ertzaintzako kide bati mehatxu egin zion sailburu andreari deituko ziola. Horrelako irudiek ez dute batere laguntzen inpartzialtasun politikoaren irudia ematen, gure iritziz, gure poliziaren lanaren arduradunen artean lehentasuna izan behar duen irudia.
Argi dago, orain esatea gustatzen zaizuen bezala, aro berri batean gaudela, baina, nik askotan esan dudan bezala, ez gaude garaian. Argi dago etorkizuna planteatu behar dugula, baina horrek ez du esan nahi iragana ahaztu behar dugunik. Eta argi dago instituziook terrorismoaren azken astinduak, batzuek ezabatu nahi ez dituzten astinduak, prebenitu eta jazarri behar ditugula eta horien kontra borrokatu behar dugula.
Zuzenbidezko estatuak ezin du zaintza alde batera utzi, ezin da erlaxatu eta ezin du intolerantzia-hondar txikiena onartu. ETA suntsituta dago, jakina suntsituta dagoela, baina ETAren porrota ez da izan bere konbertsio etikoaren ondorio. Gure zuzenbide-estatuaren sendotasunari, usteari eta bultzadari esker lortu da hura suntsitzea. Haren porrotak erabatekoa izan behar du, eta, horretarako, botere publikook ezin dugu ahultasunik erakutsi azken esprint honetan. Horregatik, UPyDrekin sinatu dugun erdibideko zuzenketan, hori ere eskatzen dugu: kale-borroka jazartzea.
Orain arte tarteko helmuga guztietan irabazi diogu ETAri. Azken helmuga igarotzea besterik ez zaigu geratzen azken etapa eta sailkapen orokorra irabazteko eta maillot horia behin betiko janzteko. Baina, horretarako, instituzio guztien eta demokrata guztien konpromisoa behar dugu. Beraz, ezin ditugu aplikatu identitatea ulertzeko irizpideak, ez malgutasun politikoko parametroak eta ez tolerantzia ideologikoko tresnak, ez baitira eraginkorrak izan ETArekin historian zehar.
Besterik ez. Eskerrik asko.