BERRIOZABAL BÓVEDA (EAJ, 2019-02-21):
Eskerrik asko, legebiltzar-burua. Lehendakari, sailburu, arratsalde on guztioi.
Beno, gaurkoan Legebiltzarreko araudia eskuan hartuta, EH Bilduk proposatzen digu lantalde bat eratzea, ustez hezkuntza akordiorako oinarrietan sakontzea xede izanda, diagnostiko konpartitu bat osatu, desadostasunak eta adostasunak identifikatu, landu eta ondorioak jasotzen dituen txostena egiteko. Eta ondorio horretara iristeko zioen azalpen luze-luzea aurkezten du bere argi-ilun guztiekin.
Lantaldea eratu nahi du ustez, taldeek iritzi eta jarrerak mahai gainean jartzeko. Ia astero, hemen osoko bilkuran edo batzordean eztabaidatzen ari gara hezkuntzarekin zerikusia duten kontuak. Eta esango nuke aski ezagunak direla Euzko Alderdi Jeltzaleak hezkuntza sistemari dagokionez aurreikusten dituen lehentasun eta erronkak.
Eta ez ditut eztabaida ezberdinetan esandako guztia gogora ekarriko, hor daude Legebiltzar honetako artxiboak, baina bai egin nahi nuke guretzat funtsezkoak diren ezaugarrien inguruko laburpen bat.
Behin eta berriro esan dugu gizarteak eta norbanakoak aurrera bidean jartzeko faktorerik garrantzitsuenetariko bat hezkuntza dela, eta ondorioz herri gisa dugun erronka nagusienen artean egon behar dela hezkuntza.
Ikaslea sistemaren erdigunean jartzen dugu. Ezin du beste modu batean izan. Behin eta berriro esan dugu sistema etengabe aldatzen ari den gizartearen premietara egokitu behar dela. Eta ez alderantziz. Hortaz, hezkuntza etengabe moldatzen ari den politika izan behar dela.
Hezkuntzaren helburua, noski, heziketa integrala eskaintzea dela. Herritarren eskubidea dela kalitatezko hezkuntza jasotzea eta aldi berean hezkuntza administrazioaren betebeharra dela kalitatezko hezkuntza hori eskaintzea.
Hezkuntza ondare publikoa dela ere behin eta berriro esan dugu, eta ondorioz hezkuntza zerbitzu orok printzipio eta balore guztiak izan behar dituela gogoan.
Behin eta berriro esan dugu euskal hezkuntza sistema osoan sinesten dugula, bere osotasunean, sare guztiak hartzen ditugula aintzat. Eta behin eta berriro esan dugu familiek beren seme-alabentzako aukeratu nahi duten proiektua aukeratzeko eskubidea dutela.
Euskara ardatz duen sistema eleanitza dela gure erronka. Baliabide ekonomikoen kudeaketan gero eta eraginkorragoa egiten duen sistema eta hezkuntza administrazioa nahi ditugula.
Berrikuntza teknologikoaz haratago, metodologien etengabeko berrikuntzan diharduen sisteman sinesten dugula. Eta hainbat eta hainbat ezaugarri gehiago ekar nitzake gaurkoan. Baina bada bat gutxienez ahaztu nahi ez nukeena. Eta zein da? Bueno ba eskumen defentsa. Orain arte esandako guztia gauzatu ahal izateko euskal autogobernuaren eta hezkuntza arloko hezkuntza eskumenen defentsan egin dugula, eta egingo dugula aurrerantzean ere.
Kontu hauek eta askoz gehiago, hezkuntza arloko oinarriei buruzko monografikoan, urriaren 22an izan genituen hizketagai, zehaztasun handiarekin. 100 proposamenetik gora aurkeztu zituen gure legebiltzar taldeak eta hor aurki dezake Bengoechea andreak zer den Euzko Alderdi Jeltzaleak uste duena. Hor dago guk finkatzen ditugun lehentasunak hor daude. Hor daude gure erronkak eta uste dut modu errazean ulertzeko moduan jasota utzi genituela.
Egun hartan aniztasunaz eta kultura artekotasunaz hitz egin genuen, aukera berdintasunaz, inklusioaz, ekitateaz, gizarte kohesioaz... Eskolaz aratako, ikuspegi eta erakunde desberdinetatik erantzuna eman beharraz. Eskolatze prozesuei buruzko araudiaz. Familiei eman beharreko informazioaz, matrikula bizia sare desberdinetan modu orekatuan bideratzeaz. Atzerritik etorri berri diren ikasleek dituzten premia desberdinei erantzun egokia emateaz, bikaintasunerantz egin beharreko urratsak identifikatzeko aukera paregabea eskaintzen digun eboluzioaren tresnaz...
Hitz egin genuen zailtasun bereziak dituzten ikastetxe eta ikasgelei modu berezian laguntzeko eta tokian tokiko errealitate desberdinei erantzun egokia eta egokitua emateari buruz. Hitz egin genuen hezkuntza arloko profesionalei buruz. Hitz egin genuen familiek neska-mutikoen prestakuntzan daukaten garrantziari buruz. Hitz egin genuen metodologiari buruz. Teknologiari buruz.
Hitz egin genuen ikastetxeetan egonkortasuna areagotzeko proposamenei buruz. Lan eskaintza publikoez. Ordezkapenez. Bitartekoen egoeraz. Hitz egin genuen irakasleen hasierako prestakuntzaz eta etengabeko prestakuntzaz. Hizkuntzez.
Eta ebazpen proposamenek horietan guztietan jasotako gogoeta eta proposamenek erakusten dute, gure ustez hezkuntza sistemak zein norabideetan joan beharko lukeen, zein hezkuntza sistema nahi dugun eta sistema hori lortzeko zein bide jorratu behar ditugun. Eta hor dago gure iparra.
Euzko Alderdi Jeltzalea behintzat ez dago iparra galduta. Iparra ondo zehaztuta dauka. Iparra zehaztasunez finkatu zuen monografiko horretan, eta uste dut ulertu nahi duenak ondo ulertzen duela bertan jasotakoa.
Ez dakit Ubera andreak ekimenean dioen bezala sakonagoa eta patxadazkoagoa izan behar zen eztabaida hura. Horri buruz ere eztabaida genezake.
Dakidan bakarra da egun hartan EH Bilduk ez zuela inolako eztabaidatan parte hartu. Aukera paregabea galdu zuela. Ez zuela gaian sartu nahi izan, mutu egon zela. Eta ez zela ausartu bere proposamenak idatziz jartzera. Gauza bakarra esan zuen EH Bilduk, ados ez zegoenez atzera bota beharreko dokumentua zela.
Eta gure taldearen ustez legebiltzar taldeok aurpegia eman beharra dugu, ados gaudela edo ez gaudela ados esateko, baina beti aurpegia emanez eta ez...
...legebiltzar-taldeok aurpegia eman beharra dugu ados gaudela edo ez gaudela, ados esateko, baina beti aurpegia emanez eta ez aitzakiak bilatuz.
Eztabaidagai dugun ekimenaren zioan argudio zerrenda luze-luzea ematen da lantaldearen eraketa justifikatzeko, adostasun zabaletan hitzaren beharra, legeak iraunkorra eta egonkorra izan behar duela, eta baieztapen horietako askorekin nik bat nator. Egokiak direla iruditzen zait. Baina beste zenbait baieztapenekin ezin gara inondik inora ados egon.
Bada bat gure ustez oso harrigarria dena eta ekimenaren asmoa ondo laburbiltzen duena. Zera dio: "Sistema bere osotasunean ezbaian jartzea". Gu prest gaude egokitzapen edo hobekuntza izan ditzaketen gaiei buruz hitz egiteko orain arte prest egon garen bezala. Baina ez duguna onartzen da, lantaldea erabat eratzeko erabakia oraindik hartu gabe dagoen honetan eta hitz egiten hasi aurretik bertatik, erabaki izana sistema osoa ezbaian jarri behar dela. Hori izango litzateke etxea teilatutik eraikitzen hastea bezalako eta ez dirudi ez abiapunturik egokiena ezta zintzoena ere.
Ubera andreak aipatu du nahasmena dagoela helburu eta bitartekoen artean. Nik askotan erabili dut kontu hori batzordeetan. Uste dut benetan hainbat eztabaidatan konfunditu egiten dela helburua eta bitartekoa, eta helburua nik uste dut argia dela.
Helburua hezkuntza eskubidea bermatzea da, kalitatezko hezkuntza eskubidea bermatzea, hezkuntza ondare publiko bat delako. Eta bitartekoa hezkuntza politikak dira, unean-unean abian jartzen diren hezkuntza politikak eta hezkuntza politika horiek garatzeko behar diren baliabideak edo bitartekoak. Hortaz, guk argi daukagu zein den helburua eta zeintzuk bitartekoak.
Baina bada beste nahasmen bat hemen airean ibili dena eta komunitatearekin dauka zerikusia, hezkuntza komunitatea. Esaten da "hezkuntza komunitatea aurka dago", bai Ubera andreak eta baita Martínez jaunak ere. Baieztapen hori egiten duzuen bakoitzean dozenaka eragile, kolektibo, hezkuntza komunitateko eragile diren hainbat kolektibo mesprezatzen dituzue. Izan ere, zatia eta osoa konfunditzen dituzue berriro ere zeren eta partehartze prozesu osoan aniztasuna nagusi izan da.
Logikoa denez, eta hala behar duelako, sentsibilitate ezberdinak egon dira ordezkatuta, ikuspuntu ezberdinak egon dira ordezkatuta, iritzi trukaketa nagusi izan eta gehiengoaren aldetik eraiki eta adosteko jarreran nagusi izan da. Are gehiago esango nuke, zenbait eragilek prozesuan parte hartu eta ekarpenak egin arren, azken dokumentua ez babestea erabaki zuten, nahiz eta beren ekarpen asko eta asko dokumentuan jaso diren. Hortaz, ez da egia Martínez jaunak esaten zuena eragileen ekarpenak kontuan ez direla, hori ez da inondik inora ere egia. Eragileen hainbat ekarpen kontuan hartu dira, Euskadiko Eskola Kontseiluaren ekarpenak ere kontuan hartu dira.
Hortaz, batzuk nahiago izan dute parte hartu eta azken unean autobusetik jaitsi. Beste batzuek, aldiz, are okerrago, erabaki zuten prozesuaren hasieratik bertatik gogoetatik kanpo geratzea, beraiek jakingo dute zerk bultzatuta jokatu zuten modu horretan, ez dirudi modurik eraikitzailea dena baldin eta hezkuntza komunitatearen partehartzea behin eta berriro eskatzen baldin badugu Ganbara honetan eta aukera dagoenean zenbait legebiltzar-taldek bezala kale egiten badute.
Besterik ez, eskerrik asko.