CASANOVA ALONSO (EH Bildu, 2018-02-02):
Egun on.
Bueno, visto el reparto de responsabilidades que acaba de hacer el señor Urkullu, no me queda otra que empezar saludando de una manera un poco especial.
Lehendakari, Imaginemos que una persona hiltzen denean bere testamentuan oinordetza bezala lagatzen diola Jaurlaritzari eraikin bat, eraikin bat hiri bateko auzo batean, eta Jaurlaritza oinordetza honen bidez lortutako eraikinean erabakitzen duela, demagun, anbulategi bat egitea. Printzipioz denok pentsatu beharko genuke anbulategi bat berez gauza on bat dela, baina imaginatu dezagun auzoan protesta batzuk daudela esaten dutela anbulategia ez dela lehentasuna.
Zer ondorioztatuko genuke, pertsona hauek ez dituztela maite anbulategiak? Entzun dezagun jendea, ados ez dagoen jendea zer esaten duen. Agian esaten digute anbulategiak noski beharrezkoak direla, baina auzo horretan dagoeneko anbulategi bat badagoela eta ondo betetzen dituela auzo horrek maila horretan behar dituen zerbitzuak. Aldiz, ez dagoena da zaharren egoitza bat eta berez lehenesten da beharrezkoagoa delako eraikin horretan zaharren egoitza bat jartzea anbulategi bat baino.
Askotan kritikatzen denean gauza bat ez da soilik kritikatzen gauza horren kontra zaudelako, baizik eta testuingurua kontutan hartuta izan ez delako, eta lehentasunak behar bezala neurtu ez direlako. Antzeko zerbait gertatu zitzaigun urtarrilean Gobernuak CAPV enpresaren akzio batzuk erostea erabaki zuenean, kritikak edonon entzun ziren, eta kritika gehienek ez duten kritikatzen egindakoaren muina, baizik eta egindakoaren formak, eta formak inportanteak dira, testuinguruak eta lehentasunak aztertu behar dira erabaki baten egokitasunaren inguruan erabakitzeko.
Eta operazio honetan, CAPVen operazioaren inguruan, badaude elementuak, ez dut esango ilunak, zeren dena nire ustez nahiko argi dago, baina bai kritikagarriak. Gure ustez inbertsio hori ez da egin planifikazio zehatz baten baitan, eta forma aldetik ez da egokia izan eta ez dio erantzun ere Gobernuak inbertsio publikoetan eduki behar duen lehentasun planifikazio bati.
Egon dira gauzak, esaten nuen moduan, kritikagarriak izan direnak inbertsio honetan, merkatu prezioan baino garestiago erosi direlako akzioak. Aipatu delako helburua zela atxikimendua areagotzea, enpresa honen atxikimendua lurraldearekiko areagotzea, baina erosi zaizkio akzioak Kutxabanki, beraz, azkenean atxikimendua mantentzen da zegoen tokian.
Esan da ere horrelako operazioekin enpresen erabaki guneen kanporatzearen mamua edo arriskua usatu nahi dela, baina enpresa honetan dudarik gabe mamu hori ez da existitzen, besteak beste enpresaren heren bat langileen esku dagoelako. Operazio hau ere lotu da Gobernuak martxan jarri nahi duen funtsarekin, baina funtsa hori oraindik ez da existintzen, beraz uste dugu gauzak nahasten ari direla.
Eta azkenik esan da keinu bat dela Gobernuaren benetako borondatea serioa dela, inbertitzeko gogoa eta borondatea badaukala, eta horrela animatu nahi duela bide horretan beste eragileak ere parte hartzeko.
Baina uste dugu zerbaiten keinua izan bada operazio hau, izan da despistatzeko keinu bat edo berresteko Gobernuak honekin orain arte mantendu duen ildoa, eta ildoa izan da kontraesankorra, aldakorra eta konfiantza ematen ez duena.
Uste dugu eragile eta inbertsore potentzialek edo Gobernuaren bazkide potentzialak funts honetan ez dutela espero horrelako keinu arrarorik, espero dutena da argitasuna. Ez daude ke seinalerik zain, baizik eta telefono deien zain. XXI. Mendean gaude eta Gobernuarengatik espero dutena da argitasuna gizarte osoa, iritzi publikoa eta baita ere Legebiltzar honetako alderdiok espero duguna horixe da.
Gobernua ez da serio izan gai honekin. Irakurriko dut duela ia urte eta erdi EPSVren presidente ordeak esaten zuena Gobernuaren planen inguruan.
"Estamos dispuestos a invertir en país, pero no vemos una estrategia clara y coherente. Es sorprendente que el Gobierno Vasco hable de un fondo de préstamos para la innovación de empresas, que la Diputación de Bizkaia haga lo mismo y Gipuzkoa otro tanto. Al mismo tiempo se habla de fondos de capital riesgo y cada uno de una manera diferente.
"Todo esto requiere de un debate y de una estrategia que diseñe las operaciones de las que se habla, además no ha habido comunicación directa, y recordemos que las EPSV son supuestamente uno de esos supuestos socios a los que el Gobierno quiere incorporar a su proyecto de fondo de inversión".
Eta jarraitzen du: "No se ha hablado previamente con las entidades financieras, hay un batiburrillo de declaraciones, pero no vemos estrategia, plazos, objetivos y quienes van a intervenir y cómo se van a conformar".
Esto es demoledor porque ya digo, no viene de un partido que tenga una posición supuestamente de exagerar o de subrayar los aspectos críticos y negativos, sino de uno de los movimientos en emplazados a tomar parte de la política de inversiones industriales de este Gobierno.
Pero es que esto lo decía año y pico, pero a lo largo de estos años ha habido más declaraciones en esta misma dirección y la última que tenemos todavía de este mes de enero después de la operación de CAPV, es decir, hace apenas 15 días el presidente de las EPSV de este país decía, "estamos abiertos a escuchar cualquier propuesta del Gobierno Vasco y a valorarla". Es decir, todavía estaban esperando a escuchar sus propuestas, porque todavía al parecer no se habían dirigido a ellos a proponerles nada.
Y claro, es lógico que esté confusa la sociedad, usted misma en la última comparecencia en esta Cámara, a la que se refirió al fondo de inversión que se quiere poner en marcha decía: "Con los tiempos que estamos manejando, a partir de primeros del año 2019 podríamos empezar a lo que se denomina levantar los fondos". Es decir, estaba dando en noviembre un plazo de 2019 para la entrada en vigor de un fondo, de un fondo que además no se iba a dirigir de forma prioritaria a las empresas que ya están en bolsa, aunque no se descartaba, sino que se subrayaba que se dirigía a aquellas empresas de una cierta dimensión que requieren una ampliación de capital para poder ganar dimensión y para en un futuro, incluso, poder salir a bolsa, no ya a esas empresas que estaban en bolsa.
Eta esaten denaren guztiz kontrakoa egiten denean, nik uste dut seinale bat bidaltzen dela, baina seinale bat desegokia eta kontrako norabidean.
Usted misma en una entrevista, ante las muchas de las que se ha referido a esta cuestión, en septiembre de 2016 decía: "Necesitamos un instrumento financiero al que no le vamos a poner nombre, fondo soberano, EPSV, que permita invertir parte de esos ahorros en Euskadi en empresas locales".
El problema no es el nombre, euskaraz argiago ikusten da, izena edo izana, arazoa da izana, arazoa da zein izena jartzen diogun egin nahi dugunari baina arazoa da argi esatea zer egin nahi dugun. Eta ez da gauza bera EPSV bat edo funts soberano bat, edo funts publiko pribatu bat, eta uste dugu azken urteotan eta atzo esaten nuen moduan, etengabeko konfusio zeremonia batean murgilduta egon garela eta CAPVen egindakoa berriro berrezten du tesi hori.
Beraz, uste dugu badela hain serio den gai inguruan argitasun guztiarekin hitz egiteko, eta horregatik gaurko interpelazioa. Jakin nahi dugu, benetan, Gobernuak zer egin nahi duen estrategikoa den esparru honetan, jakin nahi dugu ze epeetan egin nahi duen, jakin nahi dugu ze dimentsioa eman nahi zaion funts horri, ze karakterizazioa, noiztik egongo den indarrean eta, uste dugu, gizarteak eskubidea daukala hori jakiteko eta horren inguruan iritziak trukatzeko eta eztabaida politikoa eman dadin.
Uste dugulako eztabaidagarria dela, gainera lehenengo ezagutu behar dugu zein den asmoa eta gero horren inguruan aktibatu egin behar da eztabaida sozial bat. Denon diruarekin bideratuko diren inbertsioak denon artean eztabaidatu behar dugu behintzat, nahiz eta gero, noski, Gobernuak edukitzea beste guztiok ez dauzkagun ahalmen batzuk eta azkenean bere iritzia pisu preferente bat izango duela, baina uste dugu hona dela eztabaida publiko bat eman dadin.
Jakin nahi ditugu zeintzuk diren planak, esaten denean funts publiko-pribatua izango dena edo kapital pribatuak pisu gehiago edukiko duena, zenbat pisu gehiago? Ze proportzioetan banatuko dira kapitalak? Kapital pribatuaz hitz egiten ari garenean, nortaz hitz egiten ari gara? Laboral kKtxa edo (...) funtsa? Trilantic edo MCC? Zein da kapital pribatu hori, pertsona partikularrek parte hartuko dute edo inbertsore erreferentzial eta parainstituzional batzuk soilik?
Nik uste dut elementu horiek mahai gainean jartzeko garaia heldu dela. Momentu kritiko batean gaudelako gure enpresaren kapitalari dagokionez, eta kapital horren lurraldearekiko atxikimenduari dagokionez.
Atzo aipatu nituen zeintzuk diren momentu honetan kritikoak diren elementuak hau esateko eta gaur errepikatuko ditut. Funts berria sortuko delako, berez eta horrek inpaktua edukiko duela orain arte funts sistema publikoan, erabaki guneen galera amaigabe batean kokatuta gaudelako eta hor enpresa oso inportanteek galdu dute erabakigunea, erosiak izan direlako kanpoko kapitalaren partetik, ITP, Gamesa edo Euskaltel besteak beste.
Kudeaketak txarra eman delako Gobernuak partizipatuak zeuzkan hainbat enpresetan eta Gobernuak ez du bete bere ikuskaritza papera enpresa horretan, eta historia egon den desinbertsio hori prozesurik handienen gaudelako, BBK-k bere kartelaren erdia salduko duelako 1.500 miloi aterako dira euskal kapitaletik eta hori inportantea da.