CASANOVA ALONSO (EH Bildu, 2014-11-06):
Kaixo. Egun on Ganbara honetako kide guztiok.
Lehenengo eta behin, eskertu nahi nioke Susana Corcuerari proposamen hau ekarri izana, aukera ematen digulako gaiaren inguruan eztabaidatzeko eta nik uste dut, ikusi denez beste interbentzioetan, lortu dugula akordio nahiko orokor bat, aho bateko akordio bat uste dut proposamen on bat adosteko hemendik.
Arazoa detektatu duzue eta ekarri duzue, baina zalantza daukagu arazo horren dimentsioaren inguruan. Hau errenta zaharren kontua ez da gai berria –eta barkatu hitz jokoa–, baina egia esan eta beste hizlariek esan dutenez, egon da denbora luze bat aldaketa edo moldatze leun bat eman dadila sektorean.
Uste dugu gehien bat edo kasu gehienetan horrela izan dela eta Euskal Herrian ere adaptazio hori progresiboa esan dela, eta gaur egun denda gehienetan arazo hau konponduta daukatela.
Egia da eta seguru gaude, beti gertatzen den moduan, egongo dira salbuespen batzuk, baina gure arazoa da momentu honetan ez dakigula zenbat diren salbuespen horiek eta zergatik ez diren sartu adaptazio progresibo aukera horretan. Eta ez dakigunez, eskatzen dugun lehenengo gauza da jakitea. Eta jakin ahal izateko, eskatzen duguna da adostu dugun zuzenketan, hain zuzen ere, eskatzea Eusko Jaurlaritzari egin dezala ikerketa hori eta ekar ditzala datu zehatzak.
Prentsaren bidez egon dira datu kontrajarriak. Guk egin ditugu ere kontrasteak sektoreko hainbat eragileekin eta egia esan zaila izan da azterketa amankomun batera heltzera. Entzun ditugu datu eta azterketa ezberdinak, baina gu momentu honetan pentsatzen dugu arazoa ez dela izango hain handia hasierako planteamenduan PSEren legez besteko proposamenean esaten zen moduan.
Hor Ikusmerren azterketa bat aipatzen zen, baina uste dugu, eta esan dudanez, sektoreko eragileekin hitz egin ondoren, uste dugu hori estimazio bat zela eta datu errealak askoz txikiagoak –zorionez– kaltetuta edo egoera larrian egon daitezkeen komertzio kopurua askoz xumeagoa izan daitekeela.
Beraz, lehenengo urratsa, egin behar dugun lehenengo gauza da arazoaren neurria benetan detektatzea. Horretarako, logikoena dena da, alde batetik, Eusko Jaurlaritzaren iniziatiba eskatzea, baina iniziatiba hori izan dadila iniziatiba konpartitua sektoreko eragileekin. Beraiek dakite beraien munduko errealitatea zein den, beraiek daukate sarrera mundu horretan, beraiek dira kasu honetan laguntzarik onena eman dezaketen eragileak.
Beraz, goazen Eusko Jaurlaritzari eskatzera egin ditzala neurriak, egin ditzala azterketak, egin ditzala elkarlanean sektoreko eragile ezberdinekin, eta neur dezala eta kuantifikatu dezala arazoaren dimentsioa.
Eta ez bakarrik kuantifikazio zenbakietan, baizik eta kualitatiboa ere. Neur dezala kualitatiboki zenbat diren, alde batetik, arazoak eduki ditzaketen dendak eta, beste aldetik, zergatik, egon daitekeelako kasuistika ezberdina akordioak egin ez izanaz arrazoi ezberdinengatik urte hauetan.
Orduan, goazen arazoa ondo neurtzeko, gazteleraz esaten den moduan, para no matar moscas a cañonazos, eta ezta ere motz gelditzeko benetan arazoa dimentsio potente baldin badauka, ba ez gelditzeko motz horren aurrean planteatu behar diren neurriak proposatzerakoan.
Goazen azterketa kuantitatibo eta kualitatibo bat egitera, eta goazen eskatzera Eusko Jaurlaritzak har dezala ardura horren gauzapenean, baina egin dezala ere elkarlanean sektoreko eragileekin.
Hau ez da ostrukarena egitea. Ez dugu uste gaia hemen aparkatzen dugunik. Eskaera oso zehatza egiten diogu Eusko Jaurlaritzari eta gainera, ematen diogu epe bat.
Hau ez da gure ardura ekiditzea, edo ezkutatzea, edo eskatzea txosten bat gaia era muga batean atzeratzeko. Ez, hemen planteatzen da egin dezala azterketa serio bat eta plantea ditzaten neurri konkretuak eta ,horren arabera, ikusiko dugu neurri horiekin ados gauden edo aukera irekitzen da neurri berria proposatzeko Ganbara honetatik. Baina neurri horiek beti izan behar dira proportzionatuak dauzkagun arazoari eta horretarako arazoa ondo neurtu behar dugu.
Eta azkenik, talde guztiok ados egon gara zuen jatorrizko proposamenean, PSEren proposamenean aipatzen zela kontzeptu bat edo idei bat oso interesgarri iruditu zaigula guztioi eta da merkataritza edo ondare komertzialaren babesa.
Horretan ados gaude eta pentsatzen dugu ez dela agortzen proposamen honekin merkataritza ondarearen inguruan egin daitekeen lana. Agian behar du lan espezifiko bat, eta garapen espezifikoa, eta proposamen konkretua gai hau aurrera eramateko, baina bai iruditzen zaigula oso inportantea zuzenketa adostutako horretan aipamen berezi bat egitea, gaia behar du tratamendu bat eta oso interesgarria iruditzen zaigu, eta horregatik zuzenketan erabaki dugu aipamen berezi bat egitea merkataritzaren ondarearen inguruan.
Beraz, uste dut erabateko adostasuna egongo dela erdibideko zuzenketa honen inguruan, eta nahiz eta testu asko laburtu hasierako proposamenarekin konparatuta edo beste taldeek aurkeztutako zuzenketekin konparatuta, nik uste dut laburra baina mamitsua dela eta ez dela, lehen esaten nuen moduan, ostrukarena egitea edo arazoa sine die atzeratzea, baizik eta oso eskaera zehatza eta mamitsua dela.
Alde batetik, eskatzen diogu Eusko Jaurlaritzari asumitu dezala daukan ardura gai honekin. Beste aldetik, eskatzen diogu elkarlanean lan egitea sektoreko eragileekin eta beraiek ematea protagonismoa arazoaren aurrean.
Jartzen diogu epe zehatz bat. Eskatzen diogu epe horretan azterketa kualitatibo eta kuantitatibo egitea arazoaren dimentsioaz. Eskatzen diogu ere neurri zehatzak proposatzea eta eskatzen diogu ere kontutan hartzea ondare komertzialaren gaia hemendik aurrera eduki behar duen garrantzia.
Beraz, uste dut laburra baina mamitsua dela zuzenketa eta gaiari behar den erantzuna eman dadin bermatzen dugula. Baina, argi gera dadin hemen ez dela amaitzen eztabaida hau, gero Eusko Jaurlaritzaren proposamenak eta azterketa jasotzen dugunean ikusiko dugu neurri osagarriak planteatu behar diren edo Eusko Jaurlaritzak proposatzen dituen neurriekin nahikoa dela.
Gu ez gara etorri gaur merkataritzaren egoeraren inguruko eztabaida orokor ba ematera. Gu mugatu gara errenta zaharren gaietaz hitz egiteko, baina beno, argi gera dadin ere sektoreak arazo pila bat dituela eta hau agian ez da handiena. Goazen konpontzera arazo hau, baina zalantzarik gabe aukerak edukiko ditugu gai hau, merkataritzaren gaia behin baino gehiagotan hemen jorratzeko, benetan sektorea oso egoera larrian dagoelako eta laguntza inportantea behar duela instituzio eta arlo guztietatik.
Eskerrik asko.