ETXEBERRIA IRADI (EH Bildu, 2016-04-14):
Iazko azaroaren 27ko gure hitzak dira. Gaia kontrol plenora ekarri genuen Biraren etorkizuna jokoan zegoelako. UCIk betebehar berri bat ezarri zion Birari, hain zuzen, telebista-kateren batek Biraren jarraipena egin behar zuela, zehazki eguneko etaparen ordubeteko laburpena eskatzen zion eta azkeneko etapa zuzenean ematea.
Horren aurrean, Emakumeen Biraren antolatzaileek Jaurlaritzarengana jo zuten laguntza eske, pentsatuz EITBk ziurta zezakeela Emakumeen Biraren jarraipen hori. Hain zuzen, harremanak izan zituzten Jaurlaritzako Kirol Zuzendaritzarekin, baina une horretan Kirol Zuzendaritzak ez zuen konpromisorik hartu nahi izan. Jaurlaritzaren iturrien arabera, jarraipen hori egiteak 50.000 euroko kostua zekarren eta Kirol Zuzendaritza prest zegoen 15.000 euro bere gain hartzeko, baina gainontzeko 35.000 euroak Biraren antolakuntzak bere gain hartzea eskatzen zuen, diru kopuru handia omen zen 50.000 euro. Esan ez zutena da gizonen Euskal Herriko Itzuliari Kirol Zuzendaritzak 190.000 euro ematen dizkiola.
Azkenean, kontua da Emakumeen Birak ez zuela EITBren jarraipena ziurtatzerik izan azaro-abendu alde horretan eta horrenbestez, UCIk World Tourretik kanpo utzi zuen Emakumeen Biraren aurtengo edizioa.
Hala ere, zorionez, Emakumeen Birako antolatzaileen izerdiari esker eta EH Bilduk instituzioetatik egindako lanari esker, lortu dugu azkenean aurten EITBk Emakumeen Bira telebistaz ematea lehenengo aldiz. Lortu dugu.
Ekimen honen bidez, bi helburu nagusi lortu nahi genituen. Batetik, aurten proba telebistaz ematea eta jada lortu dugun helburua da. Eta bigarrenik, EITBk hurrengo urtetan ere horrela egingo duenaren konpromisoa hartzea, horretarako Emakumeen Birarekin hitzarmena eginez urtero borroka honetan aritu behar ez izateko. Eta bigarren helburu hau ere lortu dugu PNVrekin eta PSErekin adostutako erdibidekoaren bidez.
Hitzarmenari dagokionez, horrela jaso dugu hitzez hitz: "Legebiltzarrak EITBko zuzendaritzari eskatzen dion egin dezala Emakumeen Birarekin hitzarmena datozen urteotan Emakumeen Biraren telebista bidezko jarraipena ziurtatuko duena. Hitzarmen horren bidez, EITBk Emakumeen Birari World Tourreko partaide izateko UCIk ezarritako telebista estaldura ziurtatuko dio, horretarako behar diren bitartekoak bere gain hartuz".
Etapa garrantzitsua da irabazi duguna. Hala ere, kontziente gara kirolaren esparruan lan asko dugula egiteko oraindik, kirola gaur egun nagusiki patriarkatuaren gotorlekua delako, gizonen lurraldea, gizonak eta balio maskulinoak nagusitzen diren esparrua, emakumeentzat urruna eta arrotza gehienetan, eta emakumeen kirola gutxiesten duena ia beti.
Kirola ez da neutroa. Paper garrantzitsua jokatzen du emakumeen eta gizonen sozializazioan, identitateen eta erreferenteen sorreran. Horregatik, lanean jarraituko dugu etapaz etapa, eta horretan ari gara. Batetik, kirol-probetan rol sexistak ezabatzeko; bestetik, emakumeen kirolari ikusgarritasuna emateko; eta hirugarrenik, emakumeen kirola diruz laguntzeko gaur egungo diskriminazioa gaindituz.
Kirol-probetan rol sexistak ezabatzeko, hain zuzen, Legebiltzar honetan proposatu genuen diru publikoz lagundutako kirol-probei berdintasun betebeharrak ezartzea, nahiz eta PNVk eta PPk atzera bota zuten gure proposamena.
Adibidez, 2014ko gizonen Munduko Saskibaloi Txapelketa Bilbon egiteko, Jaurlaritzak milioi t'erdi eurotik gora jarri zuen baina berdintasun betebeharrik ezarri gabe, nahiz eta hemengo Berdintasun Legeak hala ezartzen duen. Gizonak izan ziren jokoaren protagonista eta emakumeak, animatzaile eta azafata.
Beharrezkoa da baita ere, emakumeen kirola ikustaraztea eta erreferenteak sortzea, eta horretan paper garrantzitsua dute bereziki hedabideek eta EITBk. Eta proposamen honek neurri batean horri erantzuten dio. Badakigu proposamen hau, oso proposamen konkretua dela, eta behar duela aterki orokorrago bat. Eta hain zuzen, aterki orokorrago hori iazko azaroan onartu zen Legebiltzar honetan, Euskal Herria Bilduren ekimenez, EITBri eskatu zion Legebiltzarrak, EITBren II Berdintasun Planaren barruan diseina zezala eta gara zezala berariazko plan bat, kirolean emakumeen ikusgarritasuna handitzen joateko. Hau da, EITBren informatiboetan, kirol emankizunetan eta zuzeneko emankizunetan, emakumeen kirolaren presentzia areagotzen joateko.
Eta hirugarrenik, diru publikoaren banaketa justua egin behar da. Gaur egun, Jaurlaritzak batez ere, gizonezkoen kirola finantzatzen duela uste dugu. Uste dugu esaten dut, Jaurlaritzari datuak eskatuta, datu horiek ez zituztela erantzun zigutelako. Gaur gaurkoz, ez dago azterketarik, gizonezkoen eta emakumezkoen kirolera zenbat diru publiko bideratzen ari den jakiteko. Jaurlaritzari galdetu diogu eta ez daki.
Baina baditugu datu batzuk, finantzaketa erabat desorekatua dela adierazten digutenak. Esaterako, Euskal Herriko Txirrindularitza Itzulian, gizonen itzulian, 818.000 euro jartzen ditu Jaurlaritzak, 818.000 euro. Horietatik, 628.000 euro EITBk, emisio eskubideetan eta probaren jarraipen kostuetan. Eta 190.000 euro, Kirol Zuzendaritzak itzulia antolatzeko. 818.000 euro.
Eta aldiz, emakumeen biran aurten esaterako, 64.000 euro jarri ditu. Horietatik 50.000 euro EITBk oraingoan lehenengo aldiz birari jarraipena egiteko eta 14.000 euro sarietarako. Emakumeen birak, gizonen itzuliaren % 7,8 jasotzen du Jaurlaritzatik. % 7,8.
Emakumeen bira, Euskal Herriko Emakumeen Txirrindularitza lasterketarik garrantzitsuena da, lehenengo mailako lasterketa, gizonen Euskal Herriko Itzuliaren parekoa. Baina bistan denez, ez du pareko tratamendutik erakunde publikoen aldetik. Horregatik guztiagatik lanean jarraituko dugu helmuga justuago batetara iristeko, baina gaurko etapa irabazi dugu. Lortu dugu EITBk birari jarraipena egitea eta Legebiltzarrak gaur onartuko du konpromiso hori egonkortzeko, EITBk birarekin hitzarmena egiteko legez besteko proposamena.
Horregatik guztiagatik, zorionak antolakuntzari. Bihar Urkiolan izango gara antolakuntzari zorionak zuzenean emateko eta Emakumeen Bira babesteko. Emakumeen Biran.