VAQUERO MONTERO (EAJ, 2013-03-14):
Bai legebiltzarburu andrea, egun on guztioi, lehendakari jauna, sailburuok eta legebiltzarkideok.
Parot Doktrina deritzona, bere sorreran ETA talde terroristaren preso baten zigorraren aplikazioarekin lotuta dago, non historia kriminal luzea duen preso honek milaka urtetakoa bere askatasuna lortzera denbora gutxi falta denean, azken orduko eta guztiz berria den zigor betetzearen interpretazio baten ondorioz bere kartzela zigorra luzatzen den.
Jurisprudentzia aldaketa Auzitegi Gorenak 2006ko otsailaren 28an, 187/2006ko sententzian oinarritzen du. Ez da lehen aldia Legebiltzar honetan Parot Doktrina salatuz edo babestuz eztabaidatzen duguna. 2006. urtean 187/2006ko Auzitegi Goreneko sententzia aplikatzen denean, Eusko Legebiltzarrak ondorengoa onartu zuen:
"El Parlamento Vasco muestra su rechazo al cambio de criterio manifestado por el Tribunal Supremo en materia de acumulación y redención de penas impuestas conforme al Código Penal de 1973. Cambio que viene a infringir los principios de legalidad, de seguridad jurídica y retroactividad de las disposiciones sancionadoras no favorables o restrictivas de derechos individuales. Y solicita a los órganos, instancias competentes que apliquen la normativa en el mismo sentido que lo venían haciendo con anterioridad al cambio operado con la sentencia 197/2006".
Euzko Alderdi Jeltzalea, Eusko Alkartasuna, Ezker Batua eta orduko Ezker Abertzaleak taldeek aldeko botoekin onartu zuten legez besteko proposamen hau. EH Bilduk Parot Doktrina euskal presoi aplikatu izanaz salatzen du propositiboan, zeren aurreko zioan ez naiz sartuko zein terminologia erabiltzen den euskal preso politiko horretan, gaur onartzen dena propositiboa delako.
Eta interpretatzen dut ETAko presoei buruz ari dela ez euskaldun diren preso guztiei buruz. Baina salbuespeneko politika hau ez zaie bakarrik ETA kideei aplikatzen, preso orori aplikatu ahal zaie Parot Doktrina.
Euskal Herria Bilduren proposamenak badu gure iritziz gabezia handi bat, Euskal Herriak bizi duen itxaropen eta konponbide aukeraren aurrean esaten duenean, ETAk indarkeria bertan behera utzi izanak gizarte egoera berri bat zehazten duela esatea ahaztu egiten zaio.
Itxaropena eta konponbide aukera bat zabaldu du, baina ETAk ez hiltzeak zabaldu duen itxaropena eta konponbide aukera da. Legez besteko proposamenaren hiru puntuak irakurrita nekez ulertzen da joan den urtarrilaren 31n, otsailaren 7an eta azkenik otsailaren 14ean, lau alditan bozkatu eta gero, Euzko Alderdi Jeltzaleak aurkeztutako osoko zuzenketari aldeko botoa emateko hainbesteko arazoa izanak. Eta azkenik baiezko boto bakarra eman izana proposamen horri.
Gogoratuko gara proposamen horrek zer zioen: espetxeratzei dagokionean legedia eta araudia interpretatzeko modua bergizarteratzearen eta giza bakearen alde egokitzea. Eta zigor neurriak desaktibatzea urrunketa bezalakoak, salbuespeneko egoerari dagozkielako. Halaber preso guztiei legalki dagozkien ohiko espetxe mesedeak ezartzea.
Aipatutako puntu hauek salbuespeneko politika penitentziarioaren kontrakoak ziren, eta harritzekoa da beraz EH Bilduren postura, zeren gaur eztabaida gai dugun legez besteko proposamena berriro ere salbuespeneko aplikazio bati buruz ari da. Parot Doktrinaren aplikazioari buruz, eta Euzko Alderdi Jeltzalea aurretik aipatutako plenoan bezala eta 2006. urteko eztabaidan bezala, kontran dago.
Kontra dago ekimenaren titularra Euzko Alderdi Jeltzalea izan, Eusko Alkartasuna izan edota EH Bildu izan. Ez dago zigorrik legerik gabe, baina legeak helburu jakin batzuk bete behar ditu eta bere interpretazioa eta aplikazioa noski ezin dira mendeko irizpideren eskutik egin.
Legea urratzen duenak zigor bat behar du, merezi du, zigor jakina legeak zehaztutakoa. Baina gizarteari eta biktimari zor zaion justiziaz aparte, zigorrak beste helburu bat du, pertsona presoaren gizarteratzea.
Justizia mendeku bihurtzen bada, bergizarteratzearen helburua ez da betetzen. Espainiako Gobernuak ETAko presoei aplikatzen dien salbuespeneko espetxe politika, gure iritziz legez kontrakoa eta lege penitentziarioaren izpirituaren eta helburuen kontrakoa da. Hau da, lehen esan dudan bezala, bergizarteratzearen kontrako.
Urkullu lehendakariak behin eta gehiagotan esan bezala eta Eusko Jaurlaritzak bakea eta bizikidetzarako idazkeraren bidez Legebiltzarrean egindako agerraldian esan bezala, Gobernuak bakea eta bizikidetza helburu izanik, politika penitentziarioan lan egingo du diskrezioz.
Lehenik eta behin kartzela transferentzia eta presoen gerturatzea eskatuz. Bigarrenik gaur egungo egoerara egokitutako politika penitentziarioa adostuz. Hirugarrenik, bergizarteratzearen inguruan legeak eskaintzen dituen neurriak bideratuz. Eta azkenik, preso gaixoei gizakoiagoa den tratamendua emanez, legea betez eta aktibitate politikoarekin erlazionatutako presoei irtenbide emanez.
Ez da bidezkoa biktimak behin eta berriro erabiltzea norberaren posizio politikoak defendatzeko. Ez diogu inolako mesederik egiten biktimak behin eta berriro biktimizatzen baditugu. Normala eta ulertzekoa da, biktima batek pentsatzea, bere senide bat erail duenak, zigorrik altuena merezi duela, nahiz eta legeak horrela jaso ez izana.
Betiko kartzela zigorra ere, baina gu, instituzioetako ordezkariak, herri ordezkariak, zigorraren azken helburua defendatu behar dugu eta espetxeratuek dituzten giza eskubideak bermatu behar ditugu nahiz eta preso horrek burututako krimenak, ugariak, krudelak eta gogorrak izan.
Eta biktimen erabilera salatzen ari naizenean, biktima guztietaz ari naiz. Eta sufrimendua pairatzen duten guztien minaren erabilpenetaz ere. Zeren erabilpenak ugariak izan dira, baita preso zein beraien familiena. Askotan presoei ez baitzaie aukera izan dutenean benefizio penitentziarioei egokitzen utzi eta diziplina urratu izan dutenei, traidore kontsideratu zaie. Edo guztiak, edo inor ez.
Gaur, Ezker Abertzaleak estrategia politiko-militarretik politikora pausoa eman duenean, eta Sorturen estatutuetan jasotzen direnak jasota, non esaten den Sortu bere aktibitatea indarkeria baztertuz egingo duela, zeren Sortuko estatutuek diote: "Sortu desarrollará su actividad desde el rechazo a la violencia como instrumento de acción política o método para el logro de objetivos políticos".
Eta zehazki, ETAri buruz aipatzen du: "Cuanto sujeto activo de conductas que vulneran derechos y libertades fundamentales de las personas".
Beraz, Ezker Abertzaleak pausoa eman badu, estrategia militarra aplikatu eta zuzendu duenak, indarkeria erabili duena, gizarteratze bidea ere egin dezakeela pentsatzen dugu eta utzi egin behar zaio.
Eta inork, gaur egun gutxiago, ezingo izango diola ukatu legez jasotzen den ibilbide hau egiteko aukera erabiltzea. Eta puntu honetan bat egiten dut Alderdi Sozialistak, bere osoko emendakinak esaten duenarekin eta Ares jaunak esan dituen horiekin.
Biktimei erreparazioa, justizia, oroimena eta errespetua zor diegu eta bestaldetik edo batera, pertsona horiei giza eskubideen defentsa egin behar dugu, eta mendekua ez da bidea edo beste era batera esanda, justizia ez da mendekua, edo mendekua ez da justizia.
España firmó y ratificó el 4 de octubre de 1979 el Convenio Europeo de Derechos Humanos sometiéndose de este modo voluntariamente a las resoluciones del Tribunal Europeo en los términos que este establece. Es cierto, que la sentencias no son obligatorias en su integridad, pero resulta contradictorio que un estado firme un convenio y no cumpla las resoluciones de este Tribunal.
La sentencia del Tribunal Europeo considera que el Estado a violado el artículo 7 del convenio que garantiza la irretroactividad de las leyes penales desfavorables. Si bien la Corte Europea admite y reconoce que los tribunales nacionales están mejor situados para interpretar y aplicar el derecho nacional. Recuerda que con arreglo al artículo 7 del Convenio Europeo de Derechos Humanos, no es admisible que el derecho penal pueda ser interpretado extensivamente el contra del acusado.
Se puede firmar o rechazar un convenio internacional, pero en todo caso debe ser cumplido.
Martxoaren 20an, Europako Auzitegiak, Espainiako Estatuak jarritako helegitea erantzun beharko du. Estatuaren kontrako sententzia bada, Estatuak aukera bakarra izango du: betetzea.
Mila esker.