KORTAJARENA IBAÑEZ (EH Bildu, 2018-03-21):
Bai. Legebiltzar-buru andrea, legebiltzarkideok, sailburua, denoi, arratsalde on.
Eta beno, lehenik eta behin, egia esan, kontundentzi horrekin ahitu dut Garrido andrea ba, lehenik eta behin, gorputzak eskatzen didana dela, hemen proposatutako neurri guzti horiek Espainian ere aurkeztea eta guri egia esan, Espainiako historia horrek ez digu horrelako erakargarritasun handirik sortzen, baino uste dut holako konduntentziz proposatutako neurri horiek, Madrilen bada ere, guk babestuko ditugula Garrido andrean holako indarrekin planteatzen badira.
Goizean esan dugun bezala, guretzako eztabaidan dagoena gure egungo sistema sozio-ekonomikoa da eta gizonen eta emakumeen arteko ezberdintasun egoera horiek, eta horiek egiturazkoak diren heinean egiturazko irtenbideak behar dituzte, arazoaren sustraira joango direnak, ez?
Esan dugun bezala, guk eztabaida monografiko hau bi ardatzen inguruan antolatu dugu. Batetik, zaintzen antolaketa sozialaren aldaketaren inguruan, eta bestetik, ba pertsonen bizitza duina bermatzera zuzendutako politika publikoen xorta horretan.
Eta, lehen aipatu ditut, baina enpleguaren banaketa, lan duina, etxe bizitza, diru sarrerak bermatzeko errenta, haur eskolak, gazteen emantzipazio aukerak...eta beno, ba guk egin ditugun ebazpen proposamenak bi ardatz horien bueltan kokatu dira.
46 ebazpen proposamen aurkeztu ditu Euskal Herria Bildu taldeak eta egia esan, uste dugu, saiakera egin dugula, gogoz saiatu gara proposamen hauen prestaketan eta saiatu gara gainera, ba 46 ebazpen proposamen horietan eskaera nahiko zehatzak egiten, nolabait ebazpen bakoitzeko eskaera zehatz bat egin diogulako Jaurlaritzari.
Jarraitu baino lehen esan nahiko nuke, guk onartu egin nahi diogula eta gainera eskertzen dugula, bai alderdi gehienek eta bai Gobernuak berak, negoziazio honekiko izandako jarrera.
Gure ebazpen proposamenetatik bagenekin eta hala komentatu genuen, batez ere, EAJko ordezkariekin, ba batzuetan muturrean gaudela eta adostasunik izateko aukerarik ez zela egongo.
Baino besteetan saiakera bat egin dugu elkar ulertzeko, bideak irekitzeko, zer monografiko hori eskatzen zuen, ez? Itunak planteatzen duen estrategia luze horri begira, ba nolabait bide horiek elkarrekin egiteko aukera horiek irekitzea, gure zenbait proposamen, bide horretan kokatu dira.
Eta onartu nahi diogu Gobernu honi, ba gure proposamen horiei erantzuteko izan duen jarrera eta prestutasuna, ez?
Beste taldeek ere izan dute Elkarrekin Podemosekin erraza izan dugu negoziazioa, beste gauza batzuetan saiatu gara Garrido andrearekin ere, baino beno, uste dugu, horrelako negoziazio batean eta estrategiak definitzeko bide horretan, batez ere, herri erronkak definitzeko bide horretan, inportantea dela denak beretik jartzea.
Guk, uste dut, saiakera hori egin dugula eta hala ikusi dugula eta hala ikusi dugula beste taldeen aldetik, eta zentzu horretan ba horren aitortza egitea uste dut oso inportantea dela.
Gure proposamenak, esan bezala, bloke horien ingurukoak izan dira. Batzuk babes sistema eta babes sistemaren baitan kokatua dauden prestazioen inguruko proposamenak izan dira, zehazki diru sarrerak bermatzeko errentaren inguruko zenbait proposamen ekarri ditugu, eta horiek ez dira onartuak izan.
Egia da, erreforma bat bidean dugula eta erreforma horretara interpelatu zaigu, baina egia da, ba nik atzo esaten nuen bezala, ba joko arauak denontzat igualak direla.
Eta bueno, guk proposamen batzuk egin ditugula eta sailburuak berak ere, hemen Itunaren bueltako proposamenak aipatu dituenean diru-sarrerak bermatzeko errentaren inguruko proposamen zehatzak ere ekarri ditu eta uste dugu, ba bueno, horiek ere kontuan hartzea inportante izan zitekeela.
Edozein kasutan, aurrera begira dugu erreforma hori eta han bertan planteatuko ditugu hemen planteatutako neurri horiek, batez ere, ba gaur egun dagoen progresibitate horri, seme-alabak izateagatik planteatzen den progresibitate horri begira, eta zenbatekoen buelta horretan, eman behar direlako zenbait hausnarketa gure iritziz.
Zaintzen antolaketa sozialaren aldaketaren bidean ere, aurkeztu ditugu zenbait proposamen, eta batez ere, planteatu duguna da, Mugimendu Feministarekin interlokuziorako eta bideak irekitzeko eta zaintza antolaketa sozialaren aldaketa horretan egin beharreko transito horretan, bidelagun izateko espazioak irekitzea, eta hori ere onartu da eta iruditzen zaigu, ba martxoak 8ko errebindikazio horiek eta gero eta hor sortu den mugimendu hori eta gero ba inportantea dala indar horiek biltzea eta horrelako herri eztabaidak planteatzen direnean, herri erronka horietan ere Mugimendu Feministaren ekarpenak era serio batean ekarri ahal izatea.
Beraz interlokuzio espazio horiek sortzearen proposamena oso positibo jotzen dugu.
Eta oso positibo dira guretzat, enpleguaren inguruan onartu diren zenbait ebazpen proposamen, ez?
Guk planteatzen genuena zen, nolabait etorkizunera begira egin behar den belaunaldien arteko errelebo hori, era ordenatu batean egin ahal izateko eta batez ere, ba bueno era prekarizatuenean dauden kolektibo horien beharrei erantzun ahal izateko, enplegu duinerako eta kalitatezko enplegurako, bide bat egiteko zenbait proposamen sartzen genituen.
Batez ere, plan ordenatu bat antolatzearena eta plan horretan emakumezkoen eta feminizatuen dauden lan sektoreen inguruko neurri zehatzak aplikatzea eta horiek onartuak izan dira.
Eta guretzako oso positiboa da zeren Enplegu Plana aurkeztu zenean ere, guk esan genuen Enplegu Plan honek kalitatezko enpleguaren bidean hutsune handiak zituela, ahulezia handiak zituela eta uste dugu, gaur onartutako ebazpen hauek, ba nolabait, eragin positiboa izango dutela aurrerantzean dugun ikuspegi horretan.
También habíamos planteado algunas medidas en relación a las Políticas de Vivienda, y al que se pudiera ejercitar el Derecho Subjetivo a la vivienda, sobre todo centrándonos en que por lo menos no se dé como prioritaria la sustitución del derecho a una vivienda por la prestación que sustituya a ese derecho, ¿no?
Porque de alguna forma, eso implica vaciar de contenidos un derecho que es subjetivo, y además que consideramos que la cuantía también debería ser revisable, esa cuantía de esa prestación que sustituye al derecho a la vivienda de hoy día, sea revisable, porque se queda muy corta, se queda muy corta esos 250Euro, pues se quedan cortitos.
Kontziliazioaren inguruan ere proposatu ditugu zenbait neurri eta onartu egin dira gainera proposamen horiek. Hau ez zait oso argi geratu onartu den edo ez, baina Gloria Sánchez andreak esango dit seguraski gero.
Proposatzen genuen azterketa bat egitea lan-mundua eta hezkuntza-munduaren artean dagoen haustura hori nolabait bideratzen joan ahal izateko.
Iruditzen zaigu momentu konkretu honetan ez dela posible neurri zehatzak aplikatzea eskatzea, oso zaila da konplexua den egoera baten aurrean gaudelako.
Baina bai iruditzen zaigu, informazio biltze hori, azterketa horiek egiteak, nolabait argudioak eman diezazkigukeela gerora egin behar den hausnarketa hori ba ondo jazteko eta gerora egin behar den bide hori ba bueno, tajuz zehazteko, ez?
Sánchez andreak argituko dit, ez zait oso argi geratu.
Zeren hor epeen muga zegoen, guk epe batzuk jarri genituen, proposamen horiek edo aurrera eramateko, malgutasuna eskatu zitzaigun, eta zentzu horretan ba iruditzen zitzaigun interesanteagoa zela proposamen horiek, planteatzen ziren azterketa horiek, aurrera ateratzea, epea betetzea baino, eta orduan hor malgutasunez jokatu dugu.
Eta eskatu dugu kontziliazio plan berezitu bat, iruditzen zaigulako kontziliazioaren anbitoan asko dugula talde guztiek hausnartzeko eta aurrera begiratzeko...
...iruditzen zaigulako kontziliazioaren anbitoan oraindik asko dugula talde guztiek hausnartzeko eta aurrera begiratzeko. Agian Guanche andreak esaten zuen bezala, denbora behar dugu denok eta azterketak egin behar ditugu denok. Ba bueno egia da datu guztiek hala erakusten dutela, orain arteko kontziliazioan bideratutako laguntza eta prestazio horiek ez dutela izan nahi zuten eraginik.
Ez bakarrik ez direlako eraginkorrak izan zuek planteatzen dituzuen helburu natalista horietan, baizik eta are gehiago kontziliazio neurri horik eta zaintzaren inguruko neurri horiek ba berriz ere zaintza lanak emakumeen bizkar utzi dituztelako. Eta horri buelta eta eraldaketa prozesu bat egitea funtsezkoa iruditzen zaigulako.
Zentzu honetan, proposatzen genuena zen ba bueno nolabait azterketa bat egin, plan berezitu bat ekartzea. Lau elementuen inguruan kontziliazio neurri hauen eztabaida bat ematea, batez ere azter ziten kontziliazio neurrien diseinu horretan unibertsalitatea, titularitatea aztertu zitekeela, aztertu behar dela zein den ordaintzeko modua. Eta aztertu behar dela hein berdinean baita ere neurri horietarako jartzen diren zenbatekoak.
Eta hezkuntza munduan ere planteatu dugu Haurreskolen doakotasunerako bidean ba urrats bat ematea. Eta onartu da, onartu da ba badakigu aukera, gure aukera seguru asko doakotasunarena dela. Askotan defendatu dugu. Baino pozik gaude, oso pozik gaude zeren ezezko borobila jaso eta gero gaur hemen, baiezko jasoko du 18.000 euro baino gutxiagoko diru sarrerak dituzten familientzat doako izatea Haurreskolen Partzuergoko sarrera hori.
Eta iruditzen zaigu lorpen txiki bat dela, oso eskertuak gaude zentzu honetan. Oso eskertuak ba postura horiek aldatu direlako eta iruditzen zaigulako onura eta ebazpen oso-oso potentea dela eta behar den bidean kokatzen gaituela. Orduan, zentzu horretan ere ba oso pozik gaude.
Noski, fiskalitatearen inguruko proposamenak ere egin ditugu. Egia da Garrido andreak esaten duela ez duela gure proposamena ulertu. Gure proposamena nik uste dut oso ondo ulertzen dela. Gauza da ez garela elkar ulertu gu, baina proposamena nik uste dut ulertzen dela.
Proposatzen genuena zen ba gaur egun dauden kenkari horiek reenbolsable izatea eta ordezkatuak izan ahal izatea. Eta gero ba errenta aitorpena egiten denean ba bueno ingreso gehien dituzten familia horiek oreka, fiskalitate progresibo batek eta orekatu batek eskatzen duen ordainketa edo dedukzioak edo planteatuko litzateke.
Eta neurri honek duen edo izan dezakeen onura da, ba bueno baliabide gutxien dituzten pertsona horientzat eta errenta aitorpena egiteko beharrik ez dutenentzat, bestelako ingreso nahikorik ez dutelako, ba horientzako neurri konkretu gisa planteatzen dela. Eta orduan iruditzen zaigu kenkari horiek nolabait denentzako onuragarri bihurtzen direla. Eta sorreran daukaten desberdintasun, sortzen zuten desberdintasun sozial hori ere ba konpontzeko bidean jartzen gaituela.
Iruditzen zitzaigun gainera kenkari horiek berraztertu egin behar direla eta berraztertu behar direla ikuspegi desberdinetik. Gure ikuspegitik linealak izan behar duten kenkariak izan beharko lukete eta ez orain bezala progresiboak. Eta bestetik zenbatekoak ere errebisatu egin beharko lirateke.
Eta guk Save the Childrenek proposatzen duen erreferentzia erabilita eta haur eta nerabeentzako ba oinarrizko errenta horiek bermatzeko bide horretan 1.500eko proposamena egiten dugu, 125 euro hileko proposamen bat izango litzateke. Eta bueno proposamen hau ez da aurrera aterako. Baina pentsatzen dut aurrera begira ere izango dugula aukera horrelakoetan eztabaidatzeko.
Garrido andreak ere esan du eztabaidatzeko prest daudela, gu ere bai. Beraz, izango dugu aukera, ezta
Eta fiskalitatearen inguruan ere ba planteatzen genuen. Bagenekien horretan ez genuela babesik jaso, baino noski azkeneko erreforma fiskal horiek bertan behera uztea proposatzen genuen. Zergatik? Ba bai Garrido andreak, bai Artolazabala andreak, bai Guanche andreak, bai Sánchez andreak eta bai guk eta Urrutia jaunak eta egindako proposamen guzti horietan, planteatutako eraldaketa prozesu guzti horiek, Europarako konbergentzia horiek dirua eskatzen dutelako.
Dirua eskatzen dute ba hemen aipatu den inbertsio sozialaren paradigma gauzatu ahal izateko, eta horrek eskatzen du bestelako politika fiskaletan jartzea.
Nik ez dakit Garrido andreak egiten dituen proposamen horietarako nola ustertzen diren berak egiten dituen proposamen horiek eta bultzatzen dituzten erreforma fiskalak, zeren gaur egun baliabideak murritz geratzen dira horrelako politikak eragiteko.
Eta besterik gabe, beste zenbaitzuk labur jotzeko eskatu didate eta horrela egingo dut, denak nekatuta gaude, baina bai aipatu nahiko nuke hori, ez? Guretzako gaurko monografikoa baliagarria izan da. Kontentu gaude, kontentu gaude batez ere ba beno, onartzen bada, eta badirudi nolabait onartzen bada, ba ez garela politika natalistetaz ari, ez garela politika natalistaz ari, eta horrek eskatzen du itunaren helburu nagusi hori, eta lehendakari jaunak aipatutako helburu orokor hori aldatzea, zeren herri honen helburu orokorra ez da natalitatea igotzea, ez da.
Hemen denok aitortu (...) ez garela politika natalistetaz ari, eta uste dut hori gaur agerian geratu dela, denok onartu dugula, eta hori oso positiboa, oso positiboa da, zeren egin beharreko eraldaketa prozesu horretan gerturatu egiten gaitu urrundu baino.
Ikusi dugu gainera ba eztabaida zabaldu egin dela, zabaldu egin dela, eta betiko neurri asistentzialista horietatik ateratzeko gaitasuna izan dugula taldeok, denok, denok mahaigaineratu ditugula ba betiko kontziliazio eta laguntza zuzenen abitu horietatik haratago doazen neurri asko.
Denek onartu dugu nolabait gainera, ba nolabait bide bat elkarrekin egin behar dugula, epe luzerako erronka bat dela esku artean duguna, eta horrek eskatzen dituela kontsentsuak, eta horrek eskatzen duela negoziatzeko gaitasun hori, eta zurean ez errotze hori, eskatzen duela malgutasun hori, eta nolabait ba agerian geratu da, pentsatzen dut zuek ez duzuela horrela ikusiko, baina agerian geratu da itun hauek zituen ahulezia horiek, eta guk gure hitzartzearen hasieran aipatzen genituen nahasmen horiek.
Nahasmen batzuk ba batzuetan ere normalak direla, zeren kontzeptualki oso aurrera doan eszenario batean kokatzen gaitu gaurko eztabaidak. Ea kapazak garen, lehen esan bezala, hitzetik ekintzetarako bide hori egiteko, eta ea kapazak garen gainera hitzetik ekintzetako bide hori elkarrekin egiteko, zeren eraldaketa sozialak denen konplizitatearekin eraiki beharra dira.
Eta gainera, niri gaurko eztabaidatik gustatzen zaidana da ba batzuetan talde guztiok izaten dugun eta batez ere Gobernua sostengatzen duten taldeek izaten duten rodillo jarrera hori, rodillo jarrera hori gaur ez dela eman, ez da eman.
Proposamen inguruan eztabaidatzeko aukera izan dugu, uste dut gainera denok izan dugula aukera hori. Batzuen eta besteen proposamenetan, batzuen eta besteen ekarpenak jarri ditugula eta onartu ditugula, eta gure ebazpen proposamenak ere aldatu ditugu hein horretan, eta hori oso positiboa da, uste dut oso positiboa dela eta hemendik aurrera ikusiko dugu, baina lehenengo froga Artolazabal andreak izango du.
Hemen, itunaren baitan esandako eta adierazitako asmo guzti horiek, batez ere ba xahugarritasun handienean dauden familia horiei bideratzeko edo zabaltzeko babes horren lehenengo proba, zuen borondate politikoa benetakoa dela jakitzeko lehengo proba, diru-sarrerak bermatzeko errentaren erreforman izango da.
Hor ikusiko dugu ea borondate hori benetakoa den, ea borondate hori estetikoa den, ea benetan ikuspegi horiek, hemen planteatu diren ikuspegi horiek, ea haurrengan planteatzen diren inbertsio sozial horiek, etorkizunerako bezalako inbertsioak planteatzen diren horiek ba benetakoak diren edo ez. Hor izango dugu lehenengo froga.
Eta nik gauza bat esango dizuet: Goizean aritu gara Europara begira, Espainiara begira, Artolazabal, zerak itunak, Europara begira jartzen gintuen eta planteatzen zuen Europako konbergentzia bat.
Artolazabal sailburuak nahiago izan du bere hitz hartzean Espainiarekin konparatzea. Eta esaten zuen, ez? Guk hiru-lau plan ditugu, eta besteek lehengoa daukatenean.
No es una cuestión de quién tiene más o menos, porque la verdad es que las evaluaciones del plan tampoco son para echar cohetes, con lo cual, pues si el cuarto es el primero en una nueva dirección, la verdad es que sí será para echar cohetes, y ahí veremos si realmente todo eso que se plantea en el pacto pues es verdad. Es verdad.
Y nosotros desde luego, si esa es la dirección, pues haremos esfuerzos para apoyarlo y para seguir adelante. Y veremos qué nos da de sí. Si fuéramos capaces de mantener gaur izan dugun jarrera hori, eta akordiorako, eta etorkizunerako begirada hori mantentzeko gaitasuna baldin badugu, seguraski, ba lehen esan bezala, zoriontasuna handiagoa izango da Euskal Herrian, ondo bizitzeko politikak izango ditugu, eta gainera, seguru seguru, natalitatea ere igoko dela. LEHENDAKARIAK: Eskerrik asko, Kortajarena anderea.
Elkarrekin Podemos, Guanche anderea, zurea da hitza.