CASANOVA ALONSO (EH Bildu, 2015-02-27):
Kaixo, egun on guztioi.
Denok Ganbara honetan eta pentsa teorian ados gaude herri honetan industria sendo bat behar dugularen ideiarekin, teorian behintzat. Nahi dugu industri sendoa, barne produktu gordinaren pisu erlatiboa indartzea, eta balio erantsiagatik eta beste hainbat hausnarketengatik kontsideratzen dugu gure ehun produktiboaren ardatza bihurtu behar dugula edo jarraitu behar duela izaten eremu industriala.
Eusko Jaurlaritzak...
...hausnarketengatik, kontsideratzen dugu gure ehun produktiboaren ardatza bihurtu behar dugula edo jarraitu behar duela izaten eremu industriala.
Eusko Jaurlaritzak aurkeztu du espreski 2020. urtean nahi duela industriaren pisua barne produktu gordinaren % 25era heltzea helburu bezala. Egia esan, eboluzioa ez doa norabide horretan, guztiz kontrakoa. Krisi delakoa hasi zenetik, datuak dira nahiko negatiboak. Industria Barne Produktu Gordinean suposatzen duen pisua atzera joan da eta 2008an % 24,5 bazen, orain % 21 eskasera heltzen da. Sei urte hauetan 60.000 lanpostu galdu dira arlo honetan, ia lautik bat.
Esan behar dugu Eusko Jaurlaritzak helburu bezala planteatzen duena 2020. urtean betetzeko badela gutxi gora behera duela urte batzuk geneukana. Orduan, krisiaren irteeraz mintzatzen denean eta zintzoak esateko esan beharko genuke industriari dagokionez, gobernuaren helburua badela krisia hasi baino lehen geunden egoeratara itzultzea hemendik bost urteetara eta beno, uste dut zehatzak izan behar dugula eta zintzoak izan behar dugula hori onartzean.
Industriak badauzka arazo larriak gaur egun: Energiaren kostea, finantziazio arazoak, ikerkuntzan ematen ari diren atzerapenak, unibertsitatean murrizketa mingarriak eta abar luze bat. Baina gaur ez gara hona etorri mintzatzera politika industrialaz bere orokortasunean, baizik eta politika industrialaren atal batez, atal agian bereziki mingarria dena eta da hain zuzen ere desagertzen ari diren edo krisi sakonean edo kinka larrian dauden enpresaren egoeraren aurrean garatzen ari den edo garatzen ari ez den politikaz Eusko Jaurlaritzaren partetik.
Egoera larria da eta pasibitatea gure ustez ez da aukera bat. Beste datu bat emateagatik, metalaren azpisektorean, gure industriaren ardatza den azpisektorean, 36.000 lanpostu galdu dira krisi honetan. Eta sektore horretako patronalaren zuzendariak esaten duen moduan: "Crear un puesto de trabajo en la industria requiere de una inversión muy superior a otro tipo de negocios. Por eso, cuando una empresa cierra, reabrir el negocio resulta muy difícil".
Beraz, indarrean dago askotan hemen errepikatu dugun lelo bat edo ideia bat eta da inbertsiorik onena enpleguaren alde da, daukaguna defendatzea. Eta gaur egun zoritxarrez badaude enpresa asko arriskuan daudenak, zerrenda luze bat, Condesa, Arkema, Cegasa, Mecánica Mallabi, Alfa, Baltogar, Cablenor, Candy eta abar.
Ondorio latzenak pairatzen ari diren sektoreko langileek eta baita ere euren ordezkariak diren sindikatuek, taxuzko esku hartze publikoa eskatu dute behin eta berriz egoera hauek birbideratzeko eta konponbideak aurkitzeko. Euren aburuz, enplegua eta industria arloetako politika publikoen arduradun nagusia den Jaurlaritzak ez du neurria ematen, ez ditu beharrezkoak diren borondatea, bitartekoak eta ekimenak bideratzen.
Horren adibide bat aipatuko dut benetan larria eta mingarria iruditzen zaidalako Euskal Herriko sindikaturik nagusiak halako hausnarketak egitea eta egin zuen iazko azaroan ELA sindikatuak:
"Ante esta situación, nos encontramos ante un Gobierno que no tiene política industrial alguna y lo que es peor, da la impresión que no aspira a tenerla. La consejera de Industria está desaparecida. Sirva como ejemplo que el 8 de abril de 2014 ELA le solicitó una reunión para tratar la situación de la industria pero esa cita a día de hoy no se ha producido. La consejera se comunica con la sociedad mediante los diferentes actos empresariales a los que acude puntualmente".
Hau benetan, esaten genuenez, larria da horrelako irakurketak egitea. Badaude adibide pilo bat. Ez naiz gehiegi luzatuko baina bai aipatu nahiko nituzkeela horietako batzuk.
Atzo ezagutu genuen ELA eta LAB sindikatuek Condesa enpresaren gatazkaren harira egindako hausnarketa eta benetan uste dut larria eta ia-ia dramatikoa dela gaur egun gauden egoeratan sindikatu nagusiek horrelako irakurketak egitea. Laburbilduta:
"Ésta es la actitud que ha mantenido el Gobierno Vasco desde el principio de este proceso: Poner obstáculos para que no nos podamos reunir con ellos, cuando lo hacemos no ofrecer ninguna información y además, rehuir un papel activo en la búsqueda de soluciones. Ése parece ser el rol del Gobierno Vasco: La pasividad ante los problemas de las y los trabajadores de Condesa".
Gogoratu 800 lanpostu jokoan daudenak, horietako gehienak Euskal Herrian. Elkarrizketa soziala aldarrikatzen da eta  kritikatzen da sindikatuak formula zehatz batzuetan elkarrizketa sozialean parte ez hartzeagatik. Baina ondo legoke Eusko Jaurlaritza ere praktikara eramatea elkarrizketa sozialaren aldeko diskurtso hori eta enpresetan dauden arazoetan agertzea eta konpromisoak hartzeko borondatearekin eta laguntzeko borondatearekin sartzea ere.
Azken adibide bat ez luzatzeko: "Laminaciones Arregui, Celsa Atlantic. El comité de empresa reprocha al Gobierno de Urkullu su falta de implicación preguntándose qué más hace falta para que defienda los empleos de los trabajadores". Aipatzen ditut eta hitz egiten dut sindikatuek eta langileek emandako ahotsarekin benetan demostratzeko kaltetuenak direnak kexa hau behin eta berriro plazaratzen ari direnak.
Eta guk bat egiten dugu hausnarketa horrekin uste dugulako Eusko Jaurlaritzak papera askoz aktiboagoa jokatu beharko lukeelako horrelako larrialdietan dauden enpresen kasuetan. Papera aktibatua, (...) egon beharko luke langileekin eta gure industriaren interesak defendatzen, enpresen itxiera, mugimendu espekulatiboei eta deslokalizazioei aurre egiten dauzkan tresna guztiekin.
Eta errealitate honen jakitun, iazko Enplegu, Langabezi eta Pobreziaren Pleno Monografikoan proposatu genuen eta lortu genuen Ganbara honetan aprobatzea protokolo bat ezartzeko eskaera. Eta Parlamentu honek eskatu zion Parlamentu honi protokolo bat martxan jar zezan krisian dauden enpresen aurrean politika zehatz bat edo politika multzo bat edo neurri multzo bat aplikatzeko era sistematiko batean.
Eskatzen genion Jaurlaritzak protokolo berezia indarrean jar dezala. Horretan, besteak beste, Jaurlaritzak bere tresneri eta bitarteko guztiak langileen edota langile batzordearen esku jarriko ditu aholkularitza juridikoa, planifikazio estrategikoa, laguntza lerroak. Eta horrekin batera, egoera aztertzeko eta irtenbideak lantzeko konpromisoa hartuko du.
Badauka Gobernuak akordio hori edo eskaera honi erantzuteko borondatea? Badaukala honen berri? Egin du zerbait? Betetzeko asmoa dauka? Ekarriko du hona proposamen bat? Horren erantzunaren zain gelditzen gara.
Amaitzeko, aipatu nahiko nuke kontrako norabidean duela gutxi ezagutu dugun adibidea. Eta kontrako norabidean esaten dut instituzioak kasu honetan bai hartu dutelako paper proaktibo bat eta bai bete dutela gizarteak beraiengandik espero duen paper aktiboa enpleguaren defentsa.
Hitz egiten ari naiz Candyren kasuaz. Zoritxarrez, kasu honetan eskaera eta erantzuna ez da etorri Eusko Jaurlaritzaren eskutik eta hor ere errepikatu izan dira Eusko Jaurlaritzari egin zaizkion kritika sindikatuen partetik. Ez naiz luzatuko baina ELA eta beste sindikatuek kritikatu dute konpromiso falta Candyren etorkizunarekin eta leporatu diote hori Eusko Jaurlaritzari.
Horren aurrean, Gipuzkoako Aldundian nahiz eta industria konpetentzia propioa ez izan, erabaki zuen konprometitzea proiektu batekin eta lortu du aurre-akordio bat behintzat itxaropen puntu batera heltzeko.
Eta esan dezakegu egindako akordioa  - berrindustrializazio prozesua deitzen den akordio hori -  badela ia arrakasta bat nahiz eta oraindik sinatuta ez egon, nahiz eta oraindik ez egon inbertsore bat behin betiko konponbidea emango diona afera) honi. Baina bada arrakasta bat alde guztiak ados jarri direlako lanpostuen aldeko proposamen zehatz eta bideragarri batekin. Agian proposamen hori arrakasta edukiko du, lortuko da inbertsore bat eta lanpostuak mantenduko dira.
Kasurik txarrenean, enpresaren amaiera izango da era ordenatu bat eta langileen eskubide guztiak eta baldintza oso onak errespetatuta. Baina kasurik onenean eta topatzen bada inbertsore hori eta aukerak daude proiektua errealista delako, mantenduko dira lanpostu gehienak Bergaran bertan.
Horregatik, galdetu nahi diogu sailburuari ea ezagutzen duen kasu hori, ea prest dagoen laguntzeko eta ea adibide moduan planteatu daitezkeen horrelako antzeko baldintzetan daude beste enpresetan horrelako planteamendu bat eramateko.
Bestela, jarraituko dugu pentsatzen eskuak garbitzen ari direla eta Eusko Jaurlaritza ez dagoela betetzen krisian dauden enpresen aurrean...