UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2014-10-02):
Beno, bizitzaren duintasunarekin eta eskubidearekin jarraituz, gaur Euskal Herria Bilduk Legebiltzarrera bizitzaren amaierako prozesuan –lehen esan dudan bezala– pertsonen eskubideak eta duintasuna ziurtatzeari buruzko lege proposamen bat ekarri du.
Horrela deitu beharrean beste izenburu bat izan zezakeen, beste era batetara deitu geniezaiokeen legeari edo agian ponentzian horrela erabakiko dugu, batek daki. Esaterako, heriotza duina bermatzeko pertsonen eskubideak eta askatasuna ziurtatzeari buruzko lege proposamena deitu zitekeen edo ala deitzea erabaki dezakegu.
EH Bilduren helburu nagusia eztabaida irekitzea da. Eztabaida ireki pertsonok gure heriotzaren inguruan askatasunez erabakitzeko izan behar dugun eskubidea bermatzeko.
Noski, beti ez dago aukerarik heriotza datorkigunean aukeratzeko eskubide hori, erabakitzeko eskubide hori izatea, baina aukera dagoenena, egon daitekeenean nola hil nahi dugun hiltzeko eskubidea, askatasuna ziurtatzeko bermeak eta bitartekoak eskaini nahi ditugu. Eta gure ustez administrazioak berme horiek eta bitarteko horiek jarri behar ditu pertsona ororen esku.
Eta guzti hori legegintzaldi hau bukatu aurretik, lege on batean jasoaz eta lege on bat izanez. Hori da gure helburua. Lege argi bat, laburra, zehatzak, gauzak ongi definituak izango dituenak eta ez kajoi batean gero geratuko dena, baizik eta lege hori gero benetan garatzeko eta inplementatzeko izango dena.
Pertsonen, pazienteen eskubideak jasoko dituena, alegia, pertsonaren borondateari lehentasuna emango diona, eta osasun arloko langileriaren, pertsonalaren eskubide eta betebeharrak ondo definituak izango dituenak, azken finean profesional sanitarioen babeserako, babesteko.
Bitarteko egokiak eskainiz eta garatzeko bidea ireki nahi dugu eztabaida honekin eta, aldi berean, zaintza aringarriaren esparruari ere heldu nahi diogu, zeren hor badaukagu plan bat 2006tik izoztua dagoena.
Eta pentsatzen dugu badela garaia, berdin da pertsona non bizi den, zein lurraldeetan, zein eskualdetan guztiok era berberan zaintza aringarriak jasotzeko eskubidea izateko, eta ez egoteko ba toki bakoitzean dauden profesionalen borondateen eta irizpidearen baitan, baizik eta guk, pertsona guztiek...
...toki bakoitzean dauden profesionalen borondate eta irizpidearen baitan, baizik eta guk pertsona guztiei eskubide berberak bermatu nahi dizkiegu. Beraz, ez da makala aurrean daukagun erronka.
Beraz, eztabaida ireki nahi dugu gaiak merezi duen sakontasunarekin, ez bakarrik Legebiltzarreko lau pareta hauen artean baizik eta eztabaida euskal gizartearekin batera, eragileekin, herritarrekin.
Egin nahi dugu eztabaidatu, landu, ekarpenak jaso eta benetan lege on bat egin nahi dugu euskal gizartearen mailan kokatuko dena eta herritarren beharrei benetan erantzungo diena.
Beraz, ikusten duzuen bezala, irekitasun guztiarekin eta planteatu dugun proposamena hobetzeko asmoarekin aurkezten dugu proposamen hau.
Kalitatezko bizitzaz hitz egiten dugun bezala, heriotza onaz hitz egin nahi dugu. Alegia, eutanasiaz hitz egin nahi dugu, suizidioaz hitz nahi dugu. badakigu iritzi kontrajarri, interpretazio ugari ditugula bai eutanasia edota suizidioaren inguruan legelari, herritar, profesional sanitario, teologo eta bioetikoen artean.
Hitz egin, hausnartu, eztabaidatu nahi dugu heriotzaren prozesuaz, prozesu gisa ulertzen dugun edo ez dugun ulertzen, gaixoetaz hitz egin behar dugun edo pertsonetaz hitz egin behar dugun, sufrimenduaz, nola ulertzen dugu sufrimendua, noraino, ea sufrimenduaz haratago kokatu behar dugun lege hau.
Guzti horretaz hitz egin nahi dugu, informazioaren kudeaketaz hitz nahi dugu, nola kudeatzen den informazioa eta abar luze bat.
Baina hitz egiteaz, eztabaidatzeaz eta hausnartzeaz haratago, ahaleginak egin nahi ditugu adostasunera iristeko eta urrats aurrerakoi eta esanguratsua emateko. Pentsatzen dugu euskal gizarteak behar duela, merezi duela eta gu euskal gizartearen parean kokatu behar garela, ezin garela Legebiltzarra eta Gobernua ezin dela joan gizartearen atzetik.
Beraz, lehen esan dudan bezala, ikusten duzuen bezala, hasierako proposamen honetatik haratago joan nahiko genuke, proposamena hobetuz eta sakonduz.
Eta ez dugu erreparorik esateko aurkeztu dugun lege proposamena guztion artean asko hobetu dezakegula. Baina horretarako gaurko eztabaidan funtsezkoa zen izapidetzea onartzea, tramitazioari bide ematea eta hori da genuen lehen helburua. Eta sorpresarik ez badago badirudi gaindituko dugula lehen mugarria.
Horregatik gure prestutasuna adierazi nahi dugu lege proposamen hau hobetzeko, azken finean, eztabaida soziala ekiditen duen horma ideologikoa gainditzeko eta horretarako prest zaudeten guztiokin elkarlanerako.
Baditugu ispiluak begiratzeko eta aztertzeko. Hor ditugu Holanda edota Belgikako ispiluak esaterako, edota biziak izan diren eztabaida eta epaiketak orain dela ez asko Ipar Euskal Herrian. Estatu mailan ere begiratzen badugu baditugu hor beste zenbait lege, Andaluziakoa, Aragoikoa edota Hego Euskal Herrian bertan Nafarroakoa.
Baina gure helburua litzateke guzti horietatik ikasiaz haratago joatea eta aukera probestea benetan zerbait hobeagoa eskaintzeko herritarrei.
Argi dugu guk hemen erabaki nahi dugula, aurrera egin nahi dugula muga kultural, erlijioso, patriarkalak gaindituz. Heriotzaz bizitzaren parte den momentutik, era natural eta positibo batetan hitz egitea. Ez dugu heriotza ezkutatu nahi edota mozorrotu nahi zeren mundu honetan pertsona guztiok zerbait garbi baldin badaukagu eta zerbait ziurra baldin bada, guztiok hil egingo garela da. Bizitzan daukagun gauza ziur bakarra da heriotza.
Heriotza bizitzaren amaiera bada ere, bizitza denez heriotza, askatasunez erabaki nahi dugu. Azken erabakia baldin bada ere, erabaki hori pertsonek askatasunez har dezaten.
Eta beno, guzti hau esanda, alderdi guztiei eskatu, gaurkoan izapidetzari baiezkoa ematea eta esku artean daukagun erronkari aurre egitea, erantzukizunez jokatzea eta Euskal gizarteak duen maila berean kokatzea.
Eskerrik asko.