BEITIALARRANGOITIA LIZARRALDE (EH Bildu, 2015-02-12):
Mila esker eta egun on guztioi, edo eguerdi on.
Batzordean gaia aztertu genuenean bezala, bi kontu ditugu aztergai puntu. Batetik, Seranteseko tunela bera ireki behar ote den edo ez eta bestetik, hegoaldeko tren saihesbidea.
Bistan da proposamena egiten duen taldearekin, eta berak ere badaki, bat egiten dugula lehendabizikoan, baina ez aldiz bigarrengoan, gure ustez, aipatutako proiektua baztertu egin beharko litzatekeelako.
Gobernu espainiarraren asmoa da orain tunela irekitzea eta saihesbideari eman beharreko alternatibaren inguruko eztabaida hori gerorako uztea, nire aurretik hitz egin duenak esan duen bezala.
Horregatik, gure ustez Seranteseko tunela ez irekitzeak lehentasuna duela ikusita, guk gure zuzenketa ere horretan zentratu dugu, ez gara hainbeste saihesbidean sartu, bere garaian egin genuen bezala, baizik eta egiten duguna da tunelean zentratu eta gainera benetan ireki beharreko eztabaida hori irekitzea eskatu.
Guri ez zaigu serioa iruditzen Gobernuaren jarrera, alegia, betikotu daitekeen behin-behineko soluzio modura tunelaren irekiera mahai gaineratzen duelako, presaka egin nahi duelako gainera, parean enpresa bati Bilboren inguruko bidaiari eta merkantzia trenbide sareari buruzko azterketa bat eskatu dion bitartean.
Eta ez hori bakarrik, Gobernuak berak Amaiurrek egindako galdera bati erantzun zion esanez iaz tunela modu egokian irekiko baldin bazen, azterketa tekniko orokorrago baten baitan izan beharko zuela.
Azterketa horrek balio beharko zukeen, Gobernuaren esanetan, egungo trenbide sarean egin beharrekoa bideragarria ote den edo ez zehazteko. Beraz, azterketa egin gabe, zein da tunela irekitzeko irizpidea? Da gura galdera.
Guk garbi daukaguna da zeintzuk diren ez irekitzeko dauden arrazoiak, horiek oso garbi dauzkagu.
Ireki ezkero, Santurtziko portuko merkantzia garraia Muskiz-Bilbo C2 lineatik aterako litzateke, hau da, merkantzia arriskutsuak herri erditik pasaraziko lituzkete eta baita tren zerbitzuan murrizketak egin ere. Biak ala biak gure aurkako jarreraren oinarri.
Baita Ortuella eta Trapagako herritarren haserrearen eragile ere, tunela irekitzeak ekarriko liekeen bizi-kalitatearen galerarekin kezkatuta daude uste dutelako bestela ere meatzaldean, Bizkaiko gune degradatuenetako batean bizi direla eta ez daude nola ez beste gaitzespen bat pairatzen uzteko prest, ez dute bigarren mailako herritar modura erabil ditzaten nahi.
Herritarrek bakarrik ez, udalbatzek ere aldarri bera eginez mozioak onartu berri dituzte, azkeneko astegunetan gertatu den zerbait da eta bietan ere tunela irekitzeari ezezkoa ematen diote udalbatzek.
Eta guk ere horretan uste dugu zentratu beharko genukeela gaur gure indarrak hemen eta hori ekiditeko indarrak batu beharko genituzke. Eta hemen ere aurretik hitz egin duenak esan du erdibideko ahalegin egon dela, nik ez diot ukatuko ahalegin hori, baina argitu behar diot ahaleginak egiteko testuetan hurbilketa bat ahalegindu behar dela eta, beraz, ezin esango du Euskal Herria Bildurekin hurbilketa ahaleginik egin duenik, Euzko Alderdi Jeltzalearen bi puntuak barruan sartuz, jakinda dakien moduan gu saihesbidearen kontrakoak garela eta soilik saihesbidearen inguruko puntuak aipatzen ditu Euzko Alderdi Jeltzaleak.
Beraz, ezin esango dugu oso ahalegin seriorik egin denik Euskal Herria Bilduren posiziotara hurbiltzeko, akaso bestearen posizioa aldatzea suposatzen zuelako, baina esan dezagun zintzo hori, Euskal Herria Bildu saiatu ere ez da egin erdibideko bat bilatzen, jakin bazekielako puntu horretan gainerako taldeekin ez zuela bat egingo, eta nahiago dut hori modu zintzoan esan, eta erdibideko batean sartuko balitz, izan beharko luke onargarria zaion testu baten inguruan dudarik ez dela.
Gure ustez, ezin dugu utzi Ortuella eta Trapaga merkantzia arriskutsuen igarobide bilaka dadin. Alegia, egunean trenean dena igaroko den diren herriak bilakatzea, etxetik gertu eta ziurrenik gauez igaroko dira. Beraz, arriskua eta zerbitzu okertzeaz gainera, zarata ere sufritu beharko dute.
Ez herritarrak, ez zonaldeko udalak eta ezta gu ere ez gaude Portuko behar produktiboei irtenbidea bilatzearen aurka. Baina, ezin dira interes partikular eta ekonomiko batzuen mesedetan bertako herritarrak zerbitzu okerrago bat jasotzera, arriskuan bizitzera edo zaratara zigortu.
Horretan jarri nahi dugu guk, berriro diot, azentua gaur. Ez dezala inork hori esanda pentsatu saihesbidearen inguruko gure iritzia ezertan aldatu denik. Ez da halakorik.
Gu makroproiektu horren aurkakoak gara arrazoi ezberdinengatik eta, bistan da, Jaurlaritzak proposatu omen duen proiektua ere ez dugu gustoko.
Batetik, saihesbidearen parte bat egitea delako eta bestetik, hemen esan da auzoren bat zeharkatzen du. Bai, Zaballa auzoarengan eragiten jarraitzen duelako aurkeztu diren bi alternatiba moduko hori, ezberdin horiek, eduki dugun eta hala moduz iritsi zaigun informazioaren arabera, jakin dugunagatik, ze egia da guk ere hortik aurrerako askorik ez dakigula.
Horregatik eskatzen dugu lurralde antolaketa eta garraio ereduaren inguruko eztabaida sakona, interes partikular batzuen gainetik egiazki edo egiazko ikuspegi ekonomiko, sozial eta ekologikoa kontuan har dadin eta hortaz, berriro ere, ez dezagun dirua xahutu martxan jartzen ez diren proiektuetan. 50 milioi, eraiki zenetik, itxita dagoen tunel batean egin zen bezala, bost urtetik gora dagoeneko itxita.
Eta ez da beharrezkoa Santurtziko Portuak merkantzia garraiatzeko bestelako azpiegiturak izan badirelako, Renfe, FEVE edota eginda dauden errepideak.
Azpiegitura hauek benetako hobekuntza batzuk behar dituzte, baina inoiz ez du horrek justifikatzen edo horien faltak makroproiektu hau. Ingurumenaren aldetik iraunkorra ez den proiektua.
Tren saihesbidearen lanek ekarriko dituzten kalteak ere zenbatu daitezke, eta asko. Akuiferoen desbideratzeak, Zorrotzako auzoan eraiki asmo diren bidezubi erraldoiak, trenbide honek Arrigorriagatik Muskizera doan mendilerroia osoa zeharkatuko duela, 28 kilometro eta erdiko tunel batean. Tartean, Ganekogorta, Gallartako meategiak, Serantes mendiak edo eskualdeko sistema hidrogeologikoak hondatuko dituenak.
Hori ordez, gure galdera da zergatik ez aztertu Muskiz eta Barakaldo artean trenbidea hobetu eta bikoiztea, tunela erabili ahal izateko eta Renferen aldiriko trenak martxan jartzeko edo maizago jarri ahal izateko aukera hori ateak ez ixteko.
Zeren egun Barakaldotik Muskizera doan trena bide bakarrekoa da eta herritarrak beldur dira merkantziak sartuz gero, herritarrentzako zerbitzua murriztu egingo ote den, aipatutako gainerako eragozpenez gain.
Bikoizketa lanak egin dira hainbat gunetan, baina horrek ez du ahalbidetu sare guztia bikoiztea eta, ondorioz, zerbitzua hobetzea.
Besteak beste, zonaldeko herritarrei emandako argibideen arabera, garestiak eta zailak direla lan horiek esan izan zaie. Ez hori bakarrik, hainbat puntu etxeetatik oso gertu igarotzen dira eta, edozein modutara, lan hauek ez dira saihesbideak eskatzen dituenak baino garestiago.
Edota beste galdera bat, zergatik ez konpondu oinezko pasabideen arazoa, Ez dela eta makala zonalde honetan? C2 linea horretan, Trapaga eta Ortuellan, hiru daude eta egungo araudiak onartzen ez dituenak dira, ezabatzeko premia dutenak. Aspaldi agindu izan zaie arduradun politikoen aldetik hori egingo dela, baina ez dirudi lehentasuna denik eta ez dirudi gauzatzeko borondaterik dagoenik.
Guk garbi ikusten dugu interesak beste batzuk direla eta inguruko bizilagunen artean kezka zabaldu dela, proiektuagatik beragatik eta baita, saihesbidea egin edo beste soluzio bat eman gaiari, Sedanteseko tunela bera irekitzen baldin bada, gainerako lanak, dena delakoak izan egiten diren bitartean, behin behineko egoera horrek ekarriko duen egoera jasanezinagatik.
Izan ere, ez omen zuen zentzua lan batek bestea gabe, baina lehen partea egin zen ezertako ez erabiltzeko, bigarren urratsa ezer ezean geratu zen eta ikusten duguna da ez dagoela inolako plangintzarik.
Beraz, eta amaitzeko, ez dadila izan gure ustez, dagoeneko eginda dagoen gastua eta kosta ala kosta defendatu beharreko proiektu jasanezin bat egitea, gaizki abiatutako bide horretan sakontzeko arrazoi.
Uste dugu garaiz gaudela egindako gastuaren norabidean, ez daukagu horrelako gastu erraldoietarako jarraitzeko diru eta premiarik. Beraz, zentzuzko jarrerak berreskuratu beharko liratekeela uste dugu, gauzak ondo pentsatu, planifikazio orokorrak ondo egin eta ez zentzuzkoa dena egin.
Hori da bere proposamenean defendatu nahi izan duena Euskal Herria Bilduk eta, esan dudan moduan, Seranteseko tunela ez irekitzea da guretzat lehentasuna eta hori da guk alde bozkatzea eskatzen duguna.
Horregatik nion horretan bat jarri gaitezkeela eta beste gauza batzutan ez eta horregatik diot, hain zuzen ere nire aurretik hitz egin duen talde Sozialistako ordezkariari, ba benetan erdibideko bat egiteko borondatea ez dagoela, testuan bertan ez delako ahalegin hori egiten.
Baino, edonola ere, bere proposamenean lehendabiziko puntua guretzat lehentasuna behar duena gaur, alegia Serantes ez irekitzea, gu onartzeko prest geundeke. Horretarako puntuka bozkatu beharko litzateke eta hori jada noski ez dago Euskal Herria Bilduren esku, baizik eta proposamena egin duen taldearen esku eta berak argitu beharko du zein den bere iritzia.
Mila esker.