ETXEBARRIETA LEGRAND (EH Bildu, 2019-06-13):
Bai, eskerrik asko. Eguerdi on guztioi.
Garrantzitsua da oso gaur Elkarrekin Podemosek Legebiltzar honetara ekartzen duen eztabaida, eta gainera bere garaian gure artean, zuzenketa egiteko ba dokumentua, gure eskuetan izan genuen momentuan ere, hala komentatu genuen taldean.
Oso garrantzitsua da, udal mailan egiten diren berdintasun politiken inguruko hausnarketa hona ekartzea, baliabideen inguruko eztabaida hona ekartzea. Euskal Herria Bildutik ere oso argi daukagulako emakumeon bizitzetatik gertuen dauden eta inpaktu handiena daukaten politika gehienak edo horietako asko, horien kudeaketa udaletan ematen delako, ardura hori daukatelako.
Eta gainera ere askotan hemen eztabaidatu izan ditugun gaiak nork kudeatzen ditu gero egunerokotasunean? Ba udalak. Eta udalak baino, esango nuke berdintasun teknikariak direla.
Diru-laguntzak egongo dira, adibidez orain iragarri egin ditu Gobernuak, gune ilunen hirigintzaren inguruko diagnostikoak egiteko. Nork burutuko du hori? Ba berdintasun teknikari batek. Edo prozesu parte-hartzaile bat zabaltzen denean herrian, hausnarketa gune bat planteatzen denean berdintasunaren inguruan. Nork kudeatuko du hori? Edo emakumeen etxeez hitz egiten ari gara. Nork kudeatzen du hori? Ba berdintasun teknikariak.
Eta pentsatzen dut zuetariko askok izango duzuela inguruan berdintasun teknikariren bat edo beste, eta badakizue zer suposatzen duen beraien lana. Nik behintzat badauzkat lagun batzuk esaten didatenak denetarik ikastera jo izan dutela, tokatu zaielako hizkuntzaren inguruko gomendioak ematea, tokatu izan zaielako hirigintzaren inguruko gomendioak ematea, lege desberdinen gaineko genero ikuspuntua ematea... Eta hori guztia, nolabait, baliabide material zein ekonomikoz hornitzea ezinbestekoa da.
Eta instituzioek ardura daukagu berdintasuna sustatzeko eta matxismoarekin amaitzeko. Eta ardura hori uste dut zehaztu beharra dagoela eta gaurko proposamenak hori egiten saiatu du eta gainera, aipatu den moduan, aho batez onartuko dugun proposamen honen lanketan, hori egiten saiatu gara: Baliabideez, zehaztasunez hitz egitea, legeak esaten duena ondo aipatu delako, ondo azaldu delako.
Feminismoak gainera lortu du instituzioetan sartzea, eta nik esango nuke berdintasun teknikarien figura bera mugimendu feministaren, euskal mugimendu feministaren borroka sutsu baten eta horren ostean ere bai Emakunderen lanari esker lortu zela.
Hori egon ez balitz, atzean mugimendu feminista, emakume feministak egon izan ez balira, egun udalek politika feministak garatzeko daukaten ardura ez zen modu honetan landuko, egun daukagun baliabideekin eta egun daukagun eztabaida mailarekin ez zen landuko.
Gero pentsatu dezakegu eta eztabaidatu dezakegu nola egiten ari diren gauzak, nahikoa egiten ari ote garen edo ez, eta badakigu hor eztabaidak baditugula. Baina figuraren eta horren beharraren inguruan uste dut ados gaudela denak, eta hori balorean jartzen hasi nahi nuke lehenengo parte hau.
Eta horretaz ari garela, normalizazio prozesu bat eman da herrialdeetan, herrietan berdintasun teknikarien figura zabaltzerako garaian. Baina oraindik ere, aipatzen zen moduan, ez da modu parekidean egiten eta, adibidez, gaur puntuaren eztabaida prestatzen ari nintzenean, Gipuzkoako Foru Aldundiaren webgunera jo ahal izan dut eta bertan zehazten da, kasu honetan Gipuzkoako lurraldeari dagokionean, nola banatuta dauden guneak eta egitura iraunkorra da arrosez margotuta dagoen hau, eta ikusten da oraindik, eta nik behintzat sorpresa bai eraman dut hainbeste txuri ikusterako garaian, eta egitura egonkor hau izango litzateke soilik berdintasun plan bat, berdintasunerako udal aurrekontu zehatz bat, eta pertsonal propioa edukitzea. Eta hemen desberdintasunak ikusten ditugu oraindik.
Honek ez du esan nahi berdintasun inguruko politikarik garatzen ari ez denik toki hauetan, baina nik uste dut egitura egonkor hauek, nolabait laguntzen dutela eta bideratzen dutela politika egonkorrago bat egitea. Eta argazki hau ikusita, gaurko proposamena are gehiago balorean jarri beharko genuke, nolabait zabalpen hori egiten saiatu nahi dugulako.
Eta gainera, kontuan hartu behar dugu arrosa hauek edo gune hauek zeren inguruan dauden, herri, hiri nagusien inguruan, askotan landa eremua, herri txikienak diren horiek horrelako baliabideetatik kanpo geratzen dira. Orduan, hor ere bai berdintasun politikak edo, besteak beste, aipatu izan dugunean landa-guneko emakumeen paktua garatzeko, landa-gunean ere bai horrelako egiturak indartsu beharko genituzke.
Baina hala ere lorpen bat da, aurrera goaz, eta gaurkoan nik uste du hor beste urrats bat gehiago suposatzen duela...
...beharko genituzke.
Baina hala ere lorpen bat da, aurrera goaz, eta gaurkoan nik uste dut hor beste urrats bat gehiago suposatzen duela.
Eta historikoki pixka bat atzera eginda, oraintxe Mari Luz Estebanek liburu bat publikatu du Euskal Herriko mugimendu feministaren eta feminismoaren egoeraren inguruan, eta berak esaten du, nolabait balorean jartzen ditu 2003. urtean Euskal Herriko lehen jabekuntza eskolak sortu izana.
Eta berak dio zenbait udaletan berdintasun arloan lanean ari ziren teknikarien eta mugimendu feministaren arteko elkarrizketatik sortu zirela espazio hauek, ahalduntzerako espazio garrantzitsuak direla, egia dela 2003tik hona ez dela horrenbeste denbora pasatu ikusteko zer-nolako inpaktua izan dezaketen jabekuntza eskolek, baina uste dut inguruan jabekuntza eskola bat ezagutu izan ahal duen edonork eta bertan parte hartzen duten emakumeekin hitz egiteko aukera eduki duen edonork badakiela nolako lana egiten duten espazio hauek eta nolako garrantzia daukaten.
Eta baita ere hitz egin beharko genuke Emakume Etxeez eta hori residualagoa den errealitate bat da oraindik, prozesu luzeak eskatzen dituelako, aurrekontu garrantzitsu bat eskatzen dutelako eta egitura egonkor horiek eskatzen dituelako.
Baina nik bai gaur aitortu nahiko nuke Ermuan, Arrasaten, bere garaian aitzindaritza hartu zuten emakume etxe horiek, baina ez etxearen figuragatik bakarrik, hau da, atzetik zegoen lan hori, berdintasun teknikari aitzindari horien lana aitortzetik, mugimendu feministarekin izugarrizko elkarrizketa etengabea planteatzen zuten espazio horietatik, edo zoriondu eta ongietorria eman oraintxe, duela gutxi sortutako Oreretakoari. Bagoaz, jarraitzen dugu eta horrelakoak irekitzen jarraituko dugu.
Eta guk zuzenketa bakarra edo gehitzeko zuzenketatxo bat egiten genion proposamenari, hain zuen elkarrizketa espazio horiei espazioa eman nahi genielako.
Espazio instituzionala ezinbestekoa da, zalantzarik gabe, eta berdintasun teknikariek behar dituzte baliabide tekniko eta baliabide ekonomikoak beraien lana burutu ahal izateko, baina, horretaz gain ere bai, oso ezberdina da lan hau egitea bakartasunean edo herrian lagunduko zaituen mugimendu feminista bat, emakume elkarte batzuk baldin badaude.
Eta zentzu horretan horregatik mahai gainean jartzen genituen emakume kontseilu edo nahi dugun moduan deitu daitezkeen espazio horiek, baina elkarrizketa gune direnak emakume, elkarte eta instituzioaren artean, hor sortzen delako, gure ustez, kalean egon daitekeen eskariaren eta instituzioak lor dezakeen eta bideratu dezakeen politiken arteko elkargunea.
Orduan, elkargune hauek balorean jarri, erabakigune izan daitezela ere bai sustatu, ez daitezela soilik kontsultiboak izan, izan daitezela, erremintak eman ditzagula benetan hor erabakitzen dena garatu ahal izateko, askotan hor dagoelako tentsioa mugimendu feministaren eta instituzioaren artean.
Eta uste dut ausardia behar dugula espazio hauek boteretzeko, espazio hauek baliabideez hornitzeko eta, zentzu honetan, Arana andreak aipatzen zuenez, martxoaren 8a edo, nik esango nuke politika guzti hori instituzioetara eta elkarrizketara eraman nahi baldin badugu, behar ditugula baliabidez hornitutako espazioak, behar ditugula indartsu egongo diren berdintasun teknikariak, nolabaiteko babesa izango dutenak eta horrekin guztiarekin buruan izan ditzakegun ideia guztiak egikaritzera eramango dutenak.
Beraz, soilik amaitu eskerrak emanez, gaurkoa beste urrats bat delako, eta eskerrak emanez ere bai udalgintzari eta udalgintzak suposatzen duen lan garrantzitsuari espazio bat eskaini dugulako, eta nolabait ere bai aitortza bat teknikari guzti horiei, herrian lanean ari direnei eta udalgintzan ere bai, feminismoa lantzen saiatzen ari direnei.
Mila esker.