OTERO GABIRONDO (EH Bildu, 2017-09-28):
Bai, eskerrik asko. Eguerdi on guztioi.
Bueno, esan erdibidekoaren alde bozkatuko dugula eta arrazoia oso sinplea, da ados gaudelako esaten denarekin. Hiru kontu dira. Alde batetik, erronka bat dela, lurzoru kutsatuaren asuntoa erronka bat dela eta hori onartzen dela. Beste batetik, legea betetzeko dirua jarriko dela mahai gainean, edo Jaurlaritzari eskatuko zaiola aurrekontuetan jartzea dirua. Eta beste alde batetik, ba kontrol publikoa prozeduretan eta gardentasunaren aldetik ere ondo iruditzen zaigu.
Egia esan denok ados gaude eta hemen utzi genezake, baina aprobetxatu nahiko nuke gauza pare bat komentatzeko gaiaren inguruan. Eta ez naiz lurzoru kutsatuetaz gehiegi arituko.
Egindako lana eskertzen da, Ocariz andreak ekainean ekimen desberdinak aurkeztu zituen eta badirudi gaiaren gainean interes handia izan duela. Ekainak 8an Goya gasolindegiaren lurzoru kutsaduraren espedientearen inguruan egin zituen galdera batzuk. Ekainaren 15an interpelazioa egin zuen eta bertan Legearen garapena eskatzen zen eta horregatik du duen izena mozioak. Eta orduan enpresariak arduratuak eta zeudela esaten zuen eta hor Arriolarekin eztabaida bat egon zen, eta horren ondorioz mozio bat aurkeztu zuen, baina handik egun batzuetara ere lurzoru kutsatuaren inguruko espedienteen inguruan galdera batzuk egiten dira. Beraz, interesa asko.
Egia da guk faltan bota izan dugula kontu honetan, zeren denbora guztian enpresen interesak urratzen ari zirela edo, hor jarri da azento guztia, eta ingurumenaz orokorrean, kontutan izanik ingurumenari hainbesteko eragina egiten diola lurzoru kutsatuek eta honen ondorioek, ba pixka bat faltan bota dugu prozedura osoan, ezta?
Eta iruditzen baita eskerrak, eta eskertzen diot Elkarrekin Podemos taldeari, Joserra Arteagari, eskua sartu duen, zeren hasiera batean egindako proposamena ez zitzaigun hainbeste gustatzen, zeren hasteko Legearen garapenaren inguruan hitz egiten da eta zuen proposizio originalean ez da horretaz ezer hitz egiten, eta gero, esaten denean "atender a los expedientes teniendo en cuenta el orden de registro de entrada" ere, ez zaigu iruditzen prozedura oso baliagarria denik, kontutan izanik kutsadura mailak, lurzoru kutsatuak maila desberdinetako kutsadurak eta prioridade desberdinak dituztela ikusita.
Atzo komisioan Guindanorekin ikusi...
...kontutan izanik, kutsadura mailak, lur zoru kutsatuak, maila ezberdineko kutsadurak eta prioritate desberdinak dituztela ikusita, atzo komisioan lindanorekin ikusi genuen bezala. Eta ez zitzaigun gehiegi gustatzen baina iruditzen zaigu dezente hobetua gelditu dela.
Ez zait hain argi gelditu, beno, hori azkenean Sozialistek eta Jeltzaleek ere aurrera aterako duzue, baina (...) azalpenetan ez zait oso argi geratu zein zen zuen emendakinaren arrazoia, gauzak ondo egiten aritu direla, gauzak ondo egiten ari direla eta gauzak ondo egingo direla, hori argi geratu zait.
Baina hortik aurrera, zuen emendakina ona zela ez dakit zergatik, eta azkenean, besteena bozkatuko duzuela alde eta ez dakit oso ondo zergatik ere. Azalpen hori faltatu izan zait.
Eta kontu pare bat ere aipatu nahi nituen honen inguruan, zeren azkenean, konturatzen gara eta datuak eman dira, eta ez ditut guztiak errepikatu nahi, baina galdera erantzunetan, gauza batzuk argi ikusi daitezke.
Eta da, Ihobek espedienteak eta aurrera eramateko egindako lanetan, enkargatutako lanetan, ikusten da historiko bat, zenbat aktuazio egin diren, eta ikusten da nola 2011. eta 2012. urtean, 2016.ean egin diren berdinak edo berdintsuak egin direla, baina haietara erabili den dirua, espedienteak aurrera ateratzeko erabili den dirua, asko murriztu da. Eta da kontu bat gertatzen ari zaiguna ingurumen kontuekin denbora guztian.
Eta nik uste dut, hemen piska bat hausnarketa sakonago bat egin behar dugula eta konformismotik edo, alde egin beharko genukeela eta hemen Alderdi Sozialistari egiten diot apelazioa gehienbat.
Ze esan nuen komisioan eta nik lata emango dut gai honekin, baina iruditzen zait ingurumen arloan edo ingurumen arlora edo ingurumen zaintzara erabiltzen diren eta bideratzen den dirua aurrekontuetan izugarri jatsi dela, datuak ikaragarriak dira. Eta de aquellos polvos estos lodos.
Gero azkenean, ez badugu jartzen dirua Ihoben, ba gero Ihobek ezingo ditu egin behar diren lanak egin eta pilatuko dira espedienteak eta gero arazoak egongo dira ingurumenean, enpresetarako eta abar eta abar.
Eta hor korrelazio oso argi bat ikusten da. Eta hor ere balioan jartzen dut, Lopezen Gobernuan ingurumen aurrekontuak nahiko dezenteak zirela  - goazen horrela esatera -  eta ikusten da nola, hor bataz beste, 100 eta 150 milioi euro arteko dirua zegoen departamentu desberdinetarako, eta aurreko legealdian ordea, aurrekontu horiek erabat murriztu ziren.
Baina erabat, erabat. Zeren baldin bageneuzkan 2010. urtean adibidez, 10.315 milioi euroko aurrekontu batetik, baldin bageneukan 130 milioi ingurumen zaintzarako, eta honek suposatzen zuen aurrekontuetan % 1,26a, azkeneko urtean, 2017rako erabiltzen ari garen aurrekontuetan, daukagu, 11.000 milioi eurotik gorako aurrekontu batzuetatik, ditugu 70 milioi. Aurrekontuaren % 0,63a.
Klaro, diru erdia kentzen baldin baditugu, gero lanak ezin ditugu egin. Eta hemen, klaro hiru aldiz gertatu zaigu. Arriolak bere burua aurkeztu zuenean komisioan kontseilari bezala, esaldia erabili zuen: "Ya me gustaría a mí disponer de más dinero, los presupuestos son los que son".
URAko zuzendari berria, Ernesto Martínez de Cabredo etorri zenean, esan nionean, zuri ere, ingurumen inguruan genituen erronka nagusiak aipatu nizkizun eta esan zenidan: "Pues ya me gustaría a mí tener más dinero y poder invertir más y arreglar esto mejor".
URAko Martínez de Cabredo etorri zenean, berdina esan zidan, "ya me gustaría a mí", ze obra hidraulikoetarako dagoen dirua, erdira murriztu da azkeneko sei urteetan, eta berak ere, "ya me gustaría a mí" esan zuen.
Eta ekainean interpelazioa izan zenean, López de Ocariz andreak esan zizunean ea zer gertatzen zen, berdina esan zenion: "Qué más me gustaría a mí que tener mayor plantilla".
Klaro, hau ez da desioen kutxa. Esan nahi dut, Gobernua zarete, eta gure partetik argi dago hor babes bat egongo dela presioa egiteko.
Nik behin baino gehiagotan salatu izan dut Alderdi Jeltzalearentzat ingurumena ez dela izan inoiz lehentasunezko kontu bat, eta hori beraien aurrekontuetan beti islatu da. Nik uste dut zuek ere hemen zuen lekua bilatu behar duzuela eta presio askoz ere gehiago egin behar dela eta hori exijitu egingo dizuegu legealdi osoan, zeren eta azkenean ingurumenaren ardura zuen eskuetan dago.
Ez zenuen arrazoi falta interpelazio horretan ere esaten zenuenean  - eta hemen Alderdi Popularrak ere badu pekatua, lehen pekatuetaz hitz egin da - , egia da hor esan zenuen egin behar diren lanak egiteko 13 pertsona behar diren lekuan 5 pertsona daudela, eta 8 falta direla. Beraz horrek ere lanak atzeratzen ditu, espedienteak pilatzen ditu. Eta hor arrazoia bazenuen esan zenuenean  - edo guk erreflexio hori konpartitzen dugu -  azkenean Alderdi Popularrak azken urteetan funtzio publiko osoa kolapsatu duela eta horrek ere kalteak izan dituela.
Baina ez da bakarrik besteengan ardura jarri, baizik eta badaude beste bide batzuk dirua eta pertsonala bideratzeko. Horregatik, iruditzen zitzaigun garrantzitsua gaur, bai EAJk eta bai Sozialistek egindako emendakinaren aurrean, zeren eta emendakinak esaten zuen "valoraremos" eta "valoraremos" emendakin batean sartzean badakizue guztiok zer esan nahi duen; gero Gobernuak egin dezala nahi duena. Eta gero, pertsonalaren inguruan ez zegoen aipamenik, medios técnicos o lo que sea, baina pertsonalaren inguruan.
Horregatik, iruditzen zait Podemosen abilezia edo eskua ondo sartua egon dela, eta niri iruditzen zait alde bozkatu behar baldin baduzue, gero konpromiso hauek ere bete beharko dituzuela eta gu ere hor atzean ibiliko garela betetzen dituzuela ikusteko.
Besterik gabe, aurrera.