BLANCO DE ANGULO (EH Bildu, 2018-11-22):
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Egun on guztioi.
Gaur eztabaidagai ekartzen dugun mozio honen helburua orain dela egun gutxi Osasun sailburuari interpelatu ondoren, argitu gabe geratu ziren kezkekin eta zalantzekin amaitzea da.
Orain dela pare bat aste, Darpón jaunari galdetu genion Emergentziak-Osakidetzaren zentro koordinatzaileak bateratzearen inguruan zuen asmoari buruz eta, egia esan, bere aldetik emergentzien funtzionamenduaren istorioa azaltzeaz gain, informazio asko ba ez genuen lortu.
Norbaitek pentsa dezake mozio honen gakoa txikikeria dela, finean langile batzuen kezkak baino ez direla, baina ez, ez da bakarrik emergentzietako langileen lan-baldintzen inguruko kontu bat, ezta garrantzi gutxiko gauzarik ere, eztabaida ez da bat, bi edo hiru zentro koordinadoreak beharrezkoak diren ala ez.
Gure mozioaren mamia haratago doa. Azken finean, eskuartean duguna da 24 orduz, 365 egunetan, edozein tokitan, edozein unetan, beharrezkoa den momentu eta ordu orotan ematen den urgentziazko asistentzia, eta hor barruan hainbat faktore sartzen dira jokoan, gure interpelazioaren aurkezpenean nabarmendu genuen bezala.
Besteak beste, honako hauek: Segurtasun Sailarekin integraturik lan egitea ala ez, plataforma informatikoak konpartitzea ala ez, ingurua gure herrialdetako errealitate ezagutzea ala ez, dauden egoitzak egokiak diren ala ez, kasu askotan asistentzia emateko protokoloak bateratzea ala ez, zentro koordinadore horietan lan egiten duten profesionalen rolak berrikustea ala ez, hor barruan baliabide teknikoak nahikoa diren ala ez.
Osakidetzako gainerako ESIen integrazioa ala ez, SOS-Deiakekin eta larrialdiei aurre egiteko gainerako agentziekin integrazio protokoloa izatea ala ez.
Gero eta kronifikatuago dagoen biztanleari ematen den atentzioaren egokitzapena ala ez; eta bai, zerbitzuan ematen diren egoera eta lan-baldintzak aztertu behar diren ala ez, besteak beste.
Eta galdera da, ea benetako integrazioan sinesten dugun, bai ala ez, guk bai, guk bai, baina gauza bat da integratuak izatea eta beste bat bateratuak lan egitea.
Esan bezala, gaur ematen ez den benetako integrazio batean sinesten dugu, baina gure susmoa da sinesten ez duena Segurtasun Saialak bera dela. Ertzaintzak, adibidez, hiru zentro mantentzen ditu.
Edo integrazioa eman behar bada, zergatik ez daude suhiltzaileak zentro horietan? Pentsatu nahi dugu mugimendu guzti honen atzean ez dela egongo historia sanitarioak Segurtasun Saialaren zerbitzura egoteko asmoa, profesional sanitarioek sartzen dituzten datuak Euskarri sistema informatikoan txertatzen dituztelako eta ez Osabiden.
Beraz, zalantza asko argitu behar ditugu zentro koordinadoren inguruko edozein aldaketa edo mugimendua planteatu baino lehen.
Y ya que he mencionado el sistema informático Euskarri y las tecnologías que se utilizan desde estos centros, es interesante aclarar que, a pesar de que es una herramienta informática buena, no es muy difícil que ese sistema se caiga, lo dije también en mi interpelación, la última vez, creo, hace dos fines de semana. Y cuando ese sistema falla, se utiliza la herramienta Zutabe, porque no hay otra y porque, aun siendo un programa mucho más antiguo, se implantó en 1996, es mucho más seguro. Tanto es así que las centrales de la Ertzaintza nunca se pasaron al Euskarri y siguen funcionando con Zutabe.
Por lo tanto, también sería interesante preguntarnos si ante estas situaciones existen algún plan de contingencia común entre SOS-Deiak y Emergencias para hacer frente a los problemas que se puedan dar. Nosotras creemos que no.
Por otra parte, recordemos que el consejero nos decía que el factor de conocer el entorno no tiene importancia, porque tecnológicamente está resuelto, y tenemos también serias dudas.
No sé si recuerdan el ejemplo que expusimos en el debate de la interpelación sobre la posibilidad de que en diferente municipios o ciudades existan calles con el mismo nombre, no pondré el mismo ejemplo, porque no quiero aburrirles y ya lo conté, pero lo que sí quedó claro, a nuestro entender, es que el conocimiento del entorno facilita una atención más rápida, una atención mejor, porque, además, es más fácil conocer los espacios del centro más cercano que el de los tres herrialdes en global.
Bestaldetik, lehen nabarmendu dudan bezala, oso inportantea da kasu askotan asistentzia emateko protokoloak izatea eta berriro ere hiru kasu ezberdinak mahai gaineratuko ditut.
Sindrome koronarioa akutua, hau da, bihotzekoa, infartua, denbora da gakoa, protokolo bakarra dago erkidego guztirako, baina ez da Osakidetzako propio sortua, Bihotzez sortu zen Osakidetzako hainbat profesionalen lana medio, dena eginda zegoenean bere egin zuen Osakidetzak eta Sailak, bai protokolo bateratua dago hor.
Iktus Kodea. Kasu honetan, aldiz, ez dago protokolo bateratua erkidego guztietarako, berriro ere esango dut. Ospitale ezberdinetatik mezu ezberdinak eman dizkiete zentroei, batzuetan sintomak hasten direnetik 8 orduak dira aktibatzeko muga eta beste batzuetan 24 ordu. Hainbeste ezberdintasun egonda, hobeto kudeatuko dira berezitasun hauek zentro bakar batetik?
Asistolian organoa ematea edo patologia terminala duten gaixoen organo ematea. Kasu honetan esan behar dugu azken urteotan gaza batzuk aldatu direla, lehenengo kasuan manejatzen diren denborak oso inportanteak dira eta koordinazio maila ikaragarria, zein profesionales arteko ezagutza ezinbestekoa da.
Bigarrenean, hau da, hiltzera doan gaixo bati eskaintzen zaion hiltzen den unean (...) esateko aukera, ba hemen programan dauden gaixoak eta zirkuitutan parte hartzen duten profesionalak ezagutzea garrantzitsua da. Eta sailburuak ere esan zigun, hitzez hitz, "el porcentaje de trasplantes que salen del donante en asistolia es menor del 15 %". Bueno, giltzurruna, gibela edo birikia jasotzen duen pertsonari ez zaio ehunekotik axola, jasotzen duenarentzat ehuneko hori 100 % delako.
Aurreko eztabaidan sailburuak ere esan zigun hemen kontatzen nuena beste pertsona batzuek kontatzen didatena zela. Oker.zaude, datu horien artean kontraste lana dago, profesional ezberdinekin elkarrizketa asko daude, informazio bilaketa dago. Ez dakit lan hori guztia baliogarria izango den zuen iritzia aldatzeko, baina gutxienez ziur nago nire ezagutza handitzeko baliogarria izango dela, kontu hauen prestaketei esker asko ikasten delako eta eskertzen da.
Hasieran nabarmendu dugun bezala, EH Bilduk benetako integrazioan sinesten du, baina berriro ere dizuet, horrek ez du esan nahi integrazioaren atzetik zentro koordinadoren bateratzeko irizpideak halabeharrez egon behar direnik. Eta oso argi dugu Jaurlaritzaren asmoa hori izan dela, orain ez, baina hori izan dela.
Eta emergentzien egoera aztertu behar bada, aztertu dezala, aztertu dezala, baina helburua izan behar da zerbitzu honen kalitatea bermatzea, arreta onena ematearren, hobetzeko, ez iskanbilak edo gatazkarik sortzeko. Eta azterlan bat egin behar bada, hor dauden langileekin batera egin dezala.
Es fundamental que las personas que trabajan en ese servicio aporten su experiencia de aquello que ven diariamente, las dificultades con las que se encuentran cada minuto a la hora de hacer bien su trabajo. Hay que escuchar sus propuestas, hay que tenerlas en cuenta, porque si no cualquier estudio que se pretenda realizar no va a ser del todo fiable.
Porque también el señor Darpón, repasando la comparecencia, la interpelación, hizo una afirmación que nos dejó un poco preocupadas. Se preguntaba si entre los motivos para cambiar de modelo debería de prevalecer la integración de los profesionales diferentes versus número de centros y versus las condiciones laborales. Nosotros decimos, ¿por qué hay que anteponer unos criterios a otros? ¿Por qué? ¿No es posible tomar en consideración todos esos factores y muchos más, como he planteado a lo largo de mi intervención?
Berriro ere diogu. Gure ustez egungo eredua hobetu daiteke eta bere garaian Emergentziak erakundeak zentrokide izeneko proiektuak abiatu zuen zentroak berrantolatzeko. Egun gelditik dago, rol ezberdinak planteatzen zirelako, hori ere aipatu nuen.
Gure aldetik benetan, seriotasunez, berraktibatzeko eta zentroen sakoneko eraldaketa aztertzeko prest gaude. Aztertu dezagun, erdibidekoan adierazten...
...berraktibatzeko, eta zentroen sakoneko eraldaketa aztertzeko prest gaude. Aztertu dezagun, erdibidekoan adierazten dugun bezala, baina azterlan hori konpartitua izatea, ezinbestekoa da guretzat.
Eta azterlan hori Legebiltzarrean ezagutu behar dugu, noski, bai. Baina bitartean, utz ditzagun zentro koordinadoreak dauden moduan. Edozein planteamendu egin baino lehen, zentroak ez dira mugitu behar. Ezin da etxea teilatutik hasi. Hori da hain justu Jaurlaritzari eskatzen dioguna sinatu dugun erdibideko zuzenketan.
Akordio batera heldu gara talde guztiok. Espero dugu, Elkarrekin Podemos taldeak ere erdibideko hau babestea, baina ziurtatzen dizuet interes handiz, itxaron egingo dugula azterlan hori. Eta adi egongo garela, adostu dugun terminoetan gauzatzea, sailburuaren azalpenak entzun ondoren, argi dugulako Jaurlaritzaren asmoa zentro horien bateratzea zela.
Bere buruari galtzen zion ea hiru zentro ezberdinen beharra zegoela. Guk hausnarketa egitea proposatzen diogu Jaurlaritzari. Gauden garaian, teknologia zentro bakar birtual bezala lan egiteko aukera eskaintzen duen garaian, ia logikoa den leku fisikoak batzea. Ondorioz, uneko ezagutza eta hainbat faktore ezberdinak kolokan jartzeko.
Eskertzen da, eskertzen da kasu honetan jaso ditugun talde ezberdinen jarrera, bozeramaile ezberdinen ekarpenak eta akordiora heltzeko prestutasuna.
Sinatu dugun akordioa, momentuz baliagarria da guretzat, eta espero dugu dauden terminoetan gauzatzea. Esan bezala, horrela izateko jarraipen zorrotza egingo dugu.
Eta amaitzeko, ba bihar Euskaraldia hasiko denez, eskatu nahi dizuegu emergentzietako behin-betiko zuzendaria izendatzeko momentuan, kontuan hartzea, mesedez, kontuan hartzea, besteak beste, Ahobizi bat izatea.
Besterik ez. Eskerrik asko.