Tejeria Otermin LEHENDAKARIA (EAJ, 2014-10-31):
Eskerrik asko Isasi jauna.
Erantzuteko, Uriarte andrea zurea da hitza.
HEZKUNTZA, HIZKUNTZA POLITIKA ETA KULTURAKO SAILBURUAK (Uriarte Toledo): Legebiltzar presidente andrea.
Lehenik eta behin, interpelazioa eskertu nahi dut aukera ematen didalako Jaurlaritzak euskarazko hedabideak babesteko eta sustatzeko egiten duen ahaleginaren berri emateko.
Pozten nau baita ere ikusteak EH Bilduk, interpelazioaren zioen esaten duenaren arabera, dirudienez begi onez ikusten duela Eusko Jaurlaritzaren euskararen agenda estrategikoaren helburu nagusia: Euskara bizikidetzarako hizkuntza bizia, bada zerbait. Helburu hori baita hedabideentzako aurtengo diru-laguntza deialdiaren ebazpenak berak ere duen xede nagusia.
Horregatik, Eusko Jaurlaritzak oso kontuan eta aintzakotzat hartzen ditu euskarazko hedabide guztiak; ez bat edo bi edo hiru bakarrik, baizik eta guztiak. Berria bai baina ez bakarrik berria. Guztiak dira guretzat beharrezko eta guztiak dira begirunea merezi dutenak. Jakina denez, Eusko Jaurlaritzaren helburu nagusietako bat da euskararen erabilera sustatzea. Horretarako, bideratzen ditugu urtez urte diru-laguntza ezberdinen deialdiak.
Euskarazko hedabideak bultzatzeko eta sendotzeko, deialdia da hauetako bat. Guretzat garrantzi handia duena, lehen mailakoa. Horregatik, bideratzen ditugu 4.875.000 euro euskarazko hedabideen funtzionamendurako ematen den diru-laguntza da.
Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzaren diru-laguntza deialdia guztien zenbatekoan % 71 helduen euskalduntze alfabetatzerako HABEk egiten dituen deialdietako diru kopuruak, pertsona helduak euskara ikasteko laguntzak euskaltegientzat, gizarte hau herritar elebidunez osaturiko gizarte elebiduna izatea nahi dugulako eta herritar guztiei euskara jakiteko aukera bermatu nahi diogulako.
HPSren gainerako diru-laguntza guztien % 48 da euskara hedabideetan sustatzeko deialdiak hartzen duena. Gainerako % 52 destinatzen dugu IKT, Euskalgintza, udaletako ESEP, enpresa, euskara elkarte, Euskaltzaindia eta abarretara.
Hedabideen gaiari ematen diogun garrantzi estrategikoa erakusten du horrek bistan denez. Ez dira hitzak, ekintzak dira. Horregatik, deialdi honen ibilbideak hazkunde nabaria izan du urteotan.
Lehenengo laguntzak 1991n izan ziren, guztira zortzi hedabide –prentsa idatzikoak– eta guztira 144.000 euro. Gaur egungo deialdiaren moduko lehena 1997an izan zen. Deialdi horretara guztira 42 hedabide aurkeztu ziren bakoitza komunikazio proiektu banarekin. Guztira 1.238.686 euro banatu ziren. Orduz geroztik, gorazko ibilbidea izan du deialdiak lagundutako hedabide kopuruari nahiz diru kopuruari dagokionez.
Aurten, 4.875.000 euro banatu ditugu 83 hedabideren artean. Hazkunde nabarmena izan zen 2015/2009 legealdian. Deialdi honek izan zuen jaitsiera 2010tik 2012ra izan zen.
Gobernu honek bi urteko jaitsiera horri frenoa jarri zion. 2013an Jaurlaritzaren aurrekontu orokorra % 9,1 jaitsi zen arren, deialdi honetarako diru kopuruari eutsi egin genion beherapenik gabe bai 2013an eta bai 2014an, eta ez da ahalegin erraza izan.
Beraz, euskarazko hedabideei zuzenduriko deialdi honek zero beherapen izan zuen iaz eta zero beherapen izan du aurten. Jaurlaritzak euskarazko hedabideak babestearen alde egiten duen apustuaren leku.
Euskarazko erabideentzako diru-laguntza deialdian aurten 2014an ez da murrizketarik gertatu. Hori azpimarratu egin nahi dut bestelako kontuak ere entzun baititugu.
Beraz, egiten zaigun galderari, ea ze asmo daukan lehendakariak edo Jaurlaritzak Euskal Herriko euskarazko hedabideak babesteko eta sustatzeko galderari alegia, erantzun zaila uste dut.
Eusko Jaurlaritzak aurten diruz lagundu dituen 83 hedabideetatik, gehienak idatzizko hedabideak dira eta horiek ondoan daude internetekoak, irratiak eta telebistak. Diruz lagundutako idatzizko hedabideak guztira 66 dira eta hauetatik 2/3ek iaz baino diru-laguntza handiagoa jasoko dute. Hedabide guztien erdia baino gehiago da iaz baino diru-laguntza handiagoa jasoko duena. Eta diru-laguntza jasoko dutenetatik, 12 produktu 2014an sortuak dira, hau da, berriak dira.
Eusko Jaurlaritzak beraz 4.875.000 euro banatuko ditu 83 hedabideek aurkeztu dituzten 122 proiekturen aurrerabidea babesteko. Hedabideen arloan ez dugu beste inon ezagutzen Gobernu honek egiten duen tamainako ahaleginik. Ez hemen bertan, inguru hurbilean Katalunian edo Galizian adibidez, ezta ere urrutixeago begiratuta, gure hizkuntza egoerarekin antzekotasunik badaude Galesen.
Bukatzeko, azpimarratu nahi dut Jaurlaritzaren babesa izaten jarraituko dute hedabide guztiek –eta azpimarratu nahi dut hitz hori, guztiek–, guztiak direlako beharrezko eta guztiak direlako garrantzitsu; Euskararen Erabilera Normalizatzeko Legearen 5. artikuluak aitortzen dielako herritarrei aldizkariak eta irrati telebistetako eta beste hedabideetako emanaldiak euskaraz jasotzeko eskubidea eta 22. Artikuluan, berriz, gizarte erabideen aldetik euskaraz zein gaztelaniaz informatuak izateko eskubideak.
Babesa izaten jarraituko dute beharrezkoak direlako euskarazko hedabideak. Beharrezkoa euskarazko ehundik gora hedabideek betetzen duten funtzioa, eta batez ere, beharrezkoa delako hedabide horiek gero eta kontsumitzaile gehiago izatea.
Horregatik guztiagatik, gure aukera ez da konfrontazioarena, are gutxiago instrumentalizazioarena. Gure aukera hala nahi duten guztien arteko elkarlanarena da, betiere euskararen erabilera areagotzea helburu. Beti hala izan da eta gaur ere hau da gure bidea: Publiko-pribatuen arteko elkarlana bazterketarik gabe, errespetuan, inork bere erantzukizunari bizkar eman gabe eta inor ez dagokionaz jabetu gabe.
Jaurlaritzan elkarlanerako prest egoten jarraitzen dugu eta elkarlanean ari gara. Ez gera gu izango elkarlanetik inor baztertuko dugunak. Ez dago, ordea, gure esku inor bere burua baztertzea.
Elkarlanaren (...)eta konfrontazio horrekin, ez da izan eta ez da izango Jaurlaritzaren aukera. Eusko Jaurlaritzaren Hizkuntz Hezkuntza Politika eta Kultura Sailaren eta Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzaren aukera elkarlanarena da, hori baita euskara sustatzeko biderik egokiena.
Ezinezkoa da helburua konfrontazioaren bidez lortzea. Errudunak eta etsaiak bilatzeak, norberaren ikuspuntu eta interesekin bat ez datorrena, euskararen normalizazioaren etsai deklaratzeak ez du euskararen erabilera handituko, ez ditu ezta ere euskarako hedabideak sustatuko. Elkarlanak bai, ordea.
Elkarlanaren klabean dago Jaurlaritza eta honela jarraituko du.