JUEZ GARMENDIA (EAJ, 2018-06-21):
Eskerrik asko, legebiltzar-burua. Sailburu jauna, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Barkamena eskatu behar dizuet ia ahots gabe nagoelako.
2017ko Arartekoak aurkeztu zigun txostena Giza Eskubideetako Batzordean eztabaidatzeko eta aztertzeko aukera izan genuen orain dela aste gutxi batzuk. Eta bertan gertatu zen bezala, gaurkoan ere ikuspuntu eta irakurketa desberdinak agertu ziren. Baina inork ukatu ezin duguna da Arartekoarengana gero eta herritar gehiago hurbiltzen direla.
Arartekoaren eta bere lantaldearen lanek emaitzak ematen dizute, fruituak ematen dituzte, eta hau zoriontzekoa da. Alde batetik, Arartekoak eta bere lantaldeak txosten hau prestatzeko egin duten lana azpimarratzea nahiko nuke eta, bestetik, egunero egiten duten lanarengatik zoriondu, egunero herritarrekin duten hartu-emanagatik zoriondu.
Guzti honek gure gizarteak dituen errealitate anitzen irudia edo argazkia ateratzeko balio digu. Bitartekaritza eta aholkularitza lana herritarrek asko eskertzen duten eta asko eskatzen duten zerbitzua da. Egia da herritarra edo erabiltzailea gero eta exijenteagoa dela eta gero eta informatuagoa dagoela baita ere, eta honek Administrazioan zehar, errazago mugitzera eramaten du.
Alde batetik, datu baikorrak ditugu. Erabiltzailea informatuta dago eta argiago du behar duena, nola lortu behar duen eta non lortu behar duen. Arartekoarengana gehiago gerturatzen da, erakundea ezagunagoa delako urtetik urtera eta konfiantza maila igo egin delako baita ere. Eta bestetik, erabiltzaile gehiago egoteak Arartekoaren lan-karga igotzea suposatzen du eta, ondorioz, Administrazioaren lan-karga igotzea baita ere.
Gaur egungo gizartea orain dela urte batzuk genuen gizartearekin konparatuz korapilatsuagoa da, konplexuagoa. Errealitate anitzak ditugu, errealitate ezberdinak, eta atzerritarrak guregana datozenean eman behar diegun arreta oso zabala eta oso osotua izan behar da.
Administrazioaren sail denak edo ia denak izaten dira kanpotik datozen pertsonak lagundu behar dituztenak, koordinazioa eta zeharkako lana funtsezkoak dira eta ezinbestekoak arreta ona emateko eta denboran larregi ez luzatzeko, baldintza garrantzitsu azken hau batez ere aipatutako egoera korapilatsuetan.
Arartekoak jasotzen dituen eskaeretatik batzuk momentuan bideratu eta konpontzen dira, beste batzuk epe ertainean eta gutxi batzuk epe luzean. Azken hauetan prozesu bat irekitzen da eta Arartekoaren lantaldeak prozesu horren jarraipena egiten du hasieratik amaierara eta, txostenean agertzen den bezala, Arartekoak Administrazioaren jarrera eta lan onak azpimarratzen ditu.
Ondorioz, eskaerak entzunak izaten dira eta emaitzak lortzen dira. Hala ere, hobekuntza beti dago jarraitu behar den bidearen ardatzean eta oinarrian. Argitu beharrekoa da baita ere Arartekoarengana heltzen diren zenbait eskaeretan gure Administrazioak ez duela eskumenik.
Uste dut kexa hitza larregi erabiltzen dugula, erraztasun handiarekin erabiltzen dugula. Egia da  - eta ez dut nik ukatuko -  Arartekoak jasotzen dituen eskaeretatik batzuk kexak direla baina ez denak. Beste batzuk iradokizunak, aholkuak, beharrak, premiak edo eskaera hutsak bakarrik dira. Eta hitz hau larregi erabiltzeak gure irakurketa mugatu dezake.
Aurkeztu zaizkigun ehunekoetan batzuk kexak izango dira eta beste batzuk, esan bezala, eskaerak. Guztiek dute garrantzia eta guztiak izan behar dira entzunak. 2017an 13.437 eskaera jaso ditu Arartekoak, % 22ko igoera suposatzen du honek eta jardueraren igoera % 24koa izan da.
Azpimarratzekoak dira honako ezaugarriak: Web orria asko erabiltzen da, Administrazioaren (...) gora egin du orokorrean, epeen laburketa etengabea dago, erakundeak aholkularitza eta bitartekaritza lana egiteaz gain, ikerkuntza lana egiten du baita ere; eta errekerimenduak izugarri murriztu dira.
Hobetzeko elementuak daudela onartuz, Administrazioaren lana gero eta eragingarriagoa dela aipatu behar da. Eta ez dut nik esaten, Arartekoaren txostenean agertzen da. Administrazioaren eraldaketa eta aurrerapausoak ez dira hobetzeko soilik, gizartearen aldaketen eta herritarren beharren aldaketen egokitzapenera hurbiltzeak dakarren pausuak dira baita ere.
Aipatu dudanaz gain, kopuruak gora egiten dutela ikusteak batzuentzat gauzak okerrago daudela suposatzen du baina ez da horrela. Eskaera gehiago badaude, erabiltzaile gehiago daudelako da. Zintzoak izan behar gara eta irakurketa zuzena egin behar dugu. Inork ez du ukatuko prozesuak hobetu ditzakegula baina lana hobetu da, jarrera ona da eta emaitzak lortzen dira.
Kontuan eduki behar da Administrazioaz hitz egiten dugunean, pertsonetaz hitz egiten dugula. Herritar bat erabiltzaile bat Administraziora joaten denean parean pertsona bat, langile bat edo teknikari bat topatzen du. Eta honek bere lanarekiko duen jarrera eta izaera ez du emaitzan eragiten baina bai prozesuan, eta prozesu hori latsagoa edo arinagoa izan daiteke. Nik esango nuke kasu gehienetan, baina batez ere korapilatsuak direnetan, enpatia eta sentsibilitate maila altuak izan behar direla eta, hauek biak falta badira, egoerak ez dira ondo konpontzen.
Pertsonen artean gabiltzanean bakoitzaren jarrerak eta izaerak bestearekiko komunikazioa mugatu eta baldintzatzen du, eta erabiltzailea jasoko duen arreta horren arabera atseginagoa edo hotzagoa izango da. Administraziora jotzen duten askok tramite hutsa egin behar dutenean harremanak, edo hobeto esanda hartu-emanak ez du horrenbesteko garrantzirik. Baina batez ere behar sozialak tartean badaude, arretak zeresan eta zerikusi handia du.
Arartekoak bideratutako eskaeretatik % 93a bideratu dira eta konpondu egin dira, eta gai sozialetatik...
...Arartekoak bideratutako eskaeretatik % 93a bideratu dira eta konpondu egin dira, eta gai sozialetatik % 80a.
Tal y como queda reflejado en el informe correspondiente al pasado año 2017, el grado de cumplimiento de las peticiones realizadas por el Ararteko es muy alto. De la totalidad de las solicitudes planteadas y enviadas se han resuelto el 93 %. Estamos hablando de 13.437 solicitudes diversas realizadas.
Teniendo en cuenta que las peticiones del Ararteko no tienen un carácter vinculante, estos datos son muy satisfactorios. Él mismo reconoce que la relación con la administración es fluida, efectiva y resolutiva en general. El aumento de la receptividad de las administraciones es constante.
Además, el acortamiento en los plazos es otro dato a valorar. La credibilidad del Ararteko unida a la buena disposición de la administración lleva a mejorar en la atención. El trabajo entre ambos es eficaz y genera resultados.
Elkarlana ezinbestekoa da; elkarlana sail desberdinen artean eta administrazio desberdinen artean. Elkarlana, komunikazioa eta koordinazioa. Eta honi zeharkako lana gehitu behar diogu. Elementu guzti hauek batu ezkero, sail bakoitzaren lan karga arindu egingo da eta epeak laburtu egingo dira.
Giza garapen jasangarria eta pertsonak politiken ardatzean. Hau batzuentzat lelo hutsa izan daitekeena, beste batzuentzat ba eguneroko praktikan eramaten dutena da.
Honen harira, haur eta nerabeen txostenean agertzen den bezala, gure txikien eta gazteen bizimodua zorrotz defendatu behar dugu.
Son 492 los expedientes que afectan a niños, niñas y adolescentes, un 16,37 % del total de los expedientes presentados al Ararteko.
Aurrean dugun erronka handia da. Erraldoia. Haur eta nerabeek entzunak izateko eskubidea dute eta euren eskubideak bermatu behar ditugu. Gure gizarteko erabakietan gero eta gehiago inplikatu behar ditugu. Eta Arartekoak, zentzu honetan, aldundien lana goraipatzen du.
Arartekoak egindako eskaera eta iradokizunak entzunak izaten dira eta ia denak betetzen dira. Administrazioek borondatea dute eta esandakoa betetzen dute. Elkarlana eta zeharkako lana bultzatu behar da.
Arartekoak eta bere lantaldeak egunero herritarrekin egiten duten lanak berriro zorionduz bukatzea nahiko nuke. Egiten duten lana fruituak ematen ditu eta gure aldetik elkarlana berriro ere eta  - beti bezala -  luzatu nahi diogu.
Besterik ez, eskerrik asko.