OGASUN ETA FINANTZAKO SAILBURUAK (Gatzagaetxebarria Bastida) (EAJ, 2015-02-27):
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Jaun-andreok. Damborenea jauna.
Begira, zuzendu behar zaitut. Gure ehun ekonomikoan langabezi tasa gutxiena daukagun erkidego autonomoa gara. Ikusten baduzu gure ekonomiaren eboluzioa azken urtean, gure Barne Produktu Gordinean urtean amaierako osokoan, % 1,2 igo du. Daukagun gure ehun ekonomikoaren egitura eta moldea ezberdina da. Hamaikak nahiko luke holako ehun ekonomikoa edukitzea gure hazkunde ekonomikoaren ziurtatzean eta sendotasuna adierazteko.
Hain zuzen, Barne Produktu Gordinean gure industria dakarren pisua. Industriaren pisuaren arabera hor ikusten da enpleguaren izaera eta zelakoa den enpleguaren izaera hori ezberdina da, turismoan edo aldi baterako kontratuen enpleguko kontratazioekin neurtuta. Hau da, herri honek gure krisialdi inportante eta garrantzi handi honen ildotik ateratzen garen heinean, honek erakusten duena da ekonomiaren eboluzioa azkenengo denboretan kontsolidatu egin dela.
Begira, azkenengo urtean, urtero urteroko neurketan, lehengoko hiru hilabetean enplegua desegin egin zen, 0,5. Bigarrenean pareko geratu ginen eta bigarren sei hilabetean, lehenengoko sei hilabeteko hiru hilabetean hazkunde bat eduki dugu, % 0,5. Eta azkeneko hiru hilabetean % 1ekoa. Eta batez beste, nola amaitu dugu urtea? Eta esan genuen guk gure aurrikuspenetan, aurten ez dugu enplegua netoa sortuko. Eta atzo jakin genuen kontua eta enplegu netoa apur bat sortu genuen, % 0,3a.
Baina enplegua neurtuta kontu ekonomikoetan neurtzen den moduan, Damborenea jauna, zeren enplegua dauka adierazle batzuk hilero hilerokoak: Gizarte Segurantza, langabeziko errolda orokorra Estatukoa edo Lanbidekoa. Ez enplegua neurtzen den moduan, zelan. Jardunaldi osoan eta urtez batez bestekoan.
Kontu ekonomikotan neurtzen den moduan, eta ez noa hartzera beste adierazle bat puntuala, baizik eta seriotasunez, kontu ekonomikoetan horrela neurtzen da, Europako kontu ekonomikoetan, eta hor dauzkagu datuak.
Ez genuen uste, baina gure ekonomia hoberantz doa, zerbitzuak igo dira % 1.5an, industriak gora egin du % 1ean, eraikuntzaren beherakada desazeleratu egin da, baina beherakadan dago oraindik. Beherakadaren jaitsiera murriztu egin da, baina beherakadan dago.
Lehen sektoreak ere hobetu du, eta horren eragina daukazu atzoko datuak ere. Gure saldo komertziala, esportazioak eta inportazioak, begira 5.000 milioiko saldo positiboa daukagu urteko kontuetan. Ikusi hiruhilabete hiruhilabetez zelako eboluzioa eduki duen, hau da, gure ekonomiak lehiakortasuna dauka, eta lehiakortasunaren muinean zer dago? Emankortasuna. Eta emankortasunaren muinean zer dago? Gure egun ekonomikoaren izaera.
Eta zein da gure egun ekonomikoaren izaera? Prestatua edukitzea jendea, hezkuntza sistema bat, lanbide prestakuntza bat, politika aktiboak egitea, berrikuntzako politikak ipintzea indarrean. Hau da, gure Gobernuak abiapuntu bezala dauka aurrekontuetan eta bere estrategi politikoan helburu garrantzitsu bi.
Ekonomia susperraldirako eta enplegua sortzeko plan horretan, alde batetik, ekonomiari laguntzeko eta babeserako, hainbat tresna ipini ditugu, internazionalizazio, industrializazio, berrikuntza, teknologi eta ikerketarako plana.
Lehiakortasunerako eta emankortasunerako eta baita ekintzaileentzako 2003-2006 plana, hiru foru aldundiekin itzartua. Hainbat finantza tresna indarrean ipinita ditugunak, eta une honetan eraginak sortzen ari direnak gure egun ekonomikoan. Eta horrek adierazten du gauza bat zuk ahaztu duzuna zure hitzaldian, langabezia tasarik gutxiena hemen daukagu, eta ulertzeko ondo nola kokatu behar dugun, gure eredu ekonomikoari egokituta eduki behar ditugu, gure ekonomi herri politikak, eta hori da daukaguna eginda.
Aurrekontua ikusten baduzu, eta sarritan honetaz hitz egin dugu ere aurreko azkeneko bost hilabeteetan Aurrekontuak ganbara etorri direnean, daukagu 323 milioi politika aktiboetarako, 112 prestakuntzarako eta 213 enplegua sustatzeko. 640 milioi inbertsioak oinarrizko azpiegituretan egiteko, trenbide sareetan, portuetan, baita ere ur horniduretan eta ur-azpi egituretan. 110 milioi gure lehen sektorerako.
206 milioi ikerketa, berrikuntza eta teknologiakorako. 50 milioi gure merkataritza eta merkatarien bizi berritzerako politikak eta laguntzak emateko. Hori da daukaguna lehen erronka bezala.
Gure Euskal ongizate eredua bermatzea eta ardatz bezala Euskadiko enpresa nagusiena Osakidetza. Berak bakarrik 32.000 langile dauka eta aurrekontuaren herena eramaten du, 3.400 milioi.
Osakidetzaren garrantzia inoiz ez duzue aipatzen, ez dizut inoiz entzun, beti entzuten ditut beste gauza batzuk. Baina hori da, aurrekontuaren herena hor dago, eta berak dakarren gehikuntza, 40 milioi gehiago inbertsioetan Osakidetzak dakarrena. Bigarren zutabe horretan aurrekontuarena.
Eta hezkuntza arloan, hezkuntza arloak dakarren moduan, 2.489 milioi aurrekontuetan ipinita. Sail guztiko %89a hasita 0-3tik goi mailako unibertsitatera.
Horiexek dira Jaurlaritzaren erronka handienak, gure Euskal ongizate eredura bermatu eta bestetik politikak, herri politikak erabili ekonomia suspertzeko. Eta ekonomia suspertzeko aipatu dizudan programa funtzional aurrekontuetan daudenean kopuruekin, hori da egiten gauzena. Eta gainera badakizue zer gertatzen den gure ekonomia publikoan? Ekonomia errealean ez den gertatzen gauza bat.
Ekonomia errealak, Damborenea jauna, gertatu izan da egokitzapenak egitea eskaintza eta eskaeraren artean, baina ekonomi publikoan gertatu izan dena da baliabide gutxiagorekin erantzun behar eskaera gehiagori. Beharrizan gehiagori erantzun behar baliabide gutxiagorekin.
Hori da hiru urteetan eta daukagun erantzuna egokitu behar, eta egokitu behar gainera esparru batetan sartuta eta da aurrekontu, fidantza eta herri ekonomikoaren araubidea beteta, esparruak, araubide zorrotzak dakarrelako kudeaketa ekonomikoa, herri arduralaritzaren aldetik. Horixe dena egin behar dugu.
Erronka eta zutabe handi bi ipini, baliabide gutxiagorekin behar gehiagori erantzun behar eta asetu behar, eta araubide ekonomiko zorrotzak bete behar. Eta ez da lan txikia, oso zaila da, eta hori da egiten ari garena, zintzo.
Eta zuk hori ondo ezagutzen duzu, zeren Aurrekontuak argitaratuta daude. Eta erronka bi horiekin topatu dugu, eta hortxe gabiltza jokatzen, gure ehun ekonomikoaren alde eta hainbat eta hainbat politika, aipatu ditudanak, eta beste gauzatxo bat esan behar dudana, inbertsioa Aurrekontutan igo egiten da, 22 milioitan neurtuz 2014ko Aurrekontuarekin. 22 milioi gehiago neurtzen ditu.
Eta asetu behar ditugu ere bai gizarte politikako beharrak ditugunak, oinarrizko errenta asetzeko 76 milioi gehiago bideratu ditugu 2015ko Aurrekontutan, eta babesa eduki du Ganbara honetan.
Horregatik gure ekonomi politika uztartzen ditu gauza biak, euskal ongizate ereduaren bermea ondo sendotzea eta bestetik gure ehun ekonomikoaren sustapena sektoreka. Eta lehiakortasuna emankortasunean oinarriturik susperraldirako enplegua sortzen.
Horregatik erronka bi horiek erabiltzen ditugu tresnak eta araubide ekonomi eta finantza arloan (...). Ez da lan erraza, baina hori betetzen ari gara.