IRIARTE OKIÑENA (EH Bildu, 2019-03-22):
Lehendakari andrea, lehendakari jauna, egun on eta gaur bereziki egun on Gobernuko kide berriari, Murga andreari, aprobetxatu dezadan atriletik ere ongi etorria egiteko eta nire izenean eta nire taldearen izenean herritarren mesedeetan lan egiteko apustua berresteko.
Izan ere, argi dagoena da parlamentu batek ezin duela herriari bizkarra emanda bizi, eta horregatik dakart gaur Urkullu jauna gaurko gaia, etorkizunari buruzko kezka handia delako eta gure lana delako nire ustez herritarren kezkei erantzuna ematea eta irtenbideak eskaintzea.
Eta hasi orduko hitzartze honetan hasieratik bukaerara gidalerro izatea nahiko nukeen aldarrikapen bat ere bai, Angela Davis-en hitz batzuk aipatuko ditut: "Feminismoa da generoagatik egiten den zapalkuntzaren aurkako, arrazakeriaren kontrako eta faszismoari aurre egiteko estrategia". Espainiara begira jarri behar dudan honetan, uste dut oso hitz egokiak direla, azken denboratan entzuten eta ikusten ari garena ikusita.
Izan ere, Espainia ez da demokratizatuko, esan dezagun argi behingoz, ez da demokratizatuko ez gutxienez datozen urteetan. Beharbada 100 urte barru edo lortuko dute halakoren bat, baino ez dut uste guk Legebiltzar honetan egongo garenik hori ikusteko. Agian nonbait (...) edo.
Eta gu gaur egungo bizkaitar, gipuzkoar eta arabarrak aukeratu gaituzkete euren arazoei irtenbidea emateko.
No sabemos, lo decía, lo que pasará dentro de 100 años, pero estamos aquí para hacer frente a los problemas de hoy, y uno de los problemas evidentes es que no hay manera de que España se democratice a corto plazo. Creo que hay que decirlo claro.
Huts egin duen estatu bat da eta baldintzatu egiten gaitu erabat herri gisara. Arazo guztiak Espainiako nazioaren disolbaezintasunarekin konpondu nahi dituzte eta horren garantea armada bera da, hala idatzita dago, ejertzitoa bera da eta ikusten ari garenak ikusita, honek ere aparteko garrantzia hartzen duela uste dut.
Espainiar ejertzitoko lau jeneral Vox-eko zerrendetan daude  - ez dira nolanahikoak, oraingoz lau dira - , Partidu Popularra eta Partidu Sozialistaren gobernuetan konfiantzako postuak izan dituzte jeneralak oraindik erretiratu gabekoren bat ere bai bada tartean, frankistak Francoren figura laudatuz manifestuak sinatzen dituztenak.
Eta larriena agian ez da erabat lotsagabe frankismoaren alde egitea Espainiako armadaren buruek edo armadako buruak izan direnek, ez, iruditzen zait hori baino askoz ere larriagoa dela Espainiako Gobernuak, Espainiako Parlamentuak, Espainiako justiziak, jeneral eta militar guzti horien kontrako neurririk ez hartu izana lotsarik gabe.
Norbaitek pentsatu dezake ea zer gertatuko zatekeen Alemanian, Italian edo Frantzian Hitler, Mussolini edo Pétainen aldeko manifestu bat sinatu izan balute ejertzitoko buruek?
Ba pentsatzen dut agian Alemanian kartzelan leudekeela. Eta ez naiz ni kartzela banalizatzen duen horietakoa, baina bai edozein kasutan herrialde demokratikoetan erabat degradatuta egongo lirateke.
Pero en España no. En España, el Gobierno de Pedro Sánchez, el Gobierno del PSOE, ni la ministra de defensa Margarita Robles  - que además es jueza -  se encogen de hombros y les permiten continuar con la apología del franquismo. Y pretenden hacernos pasar por hechos anecdóticos, lo que en realidad son síntomas gravísimos de un estado profundamente regresivo y antidemocrático.
Militarrak gutxi ez eta estatuaren abokatuak ere eskuin muturrean lerrotuta ageri dira argi eta garbi, eta azken adibidea hemen izan duguna da, hemen bertan izan duguna, eta hemen bertako erakundeei gupidarik gabe ekin diena eta eragin diena.
Estatu sakona, deep state, esango genukeenak horrek demokraziaren usainik ez du hartu. Eta horretan dirauen bitartean, ba anestesiatu nahi gaituzte pentsatuaraziz egunero ditugun hainbat jarrera eta jokabideak normalak direla. Eta askotan esaten dut, baina uste dut errepikatu beharra dagoela, iruditzen zaielako anestesiatuta gaituztela eta normala dela Espainiako Auzitegi Gorenean ikusten ari garen epaiketa, inork ikusi ez duen biolentzia inbentatu batean eraikitako epaiketa, jakin badakigunean biolentzia nork eta nola sortu zuen, normala dela parlamentu bateko presidentea kartzelan edukitzea.
Edo etxera etorriz, normala dela Altsasuko gazteak ia hiru urtez kartzelan egotea  - ia hiru urtez kartzelan egotea! -  edo presoak etxetik milaka kilometrotara egotea, edo aste honetan ikusi dugun bezala hizkuntza eskubideen urraketaren berri emateagatik normala dela kazetari euskaldun bat deklaratzen ikustea.
Horiek denak, horiek guztiak, anormalak dira demokrazia batean. Horiek ez dira demokrazia batetan gertatzen, baina guri Espainiaren eraginez gertatu egiten zaigu.
Gauzak honela, oinarri demokratikorik gabeko estatu batek ez du etorkizunik gaur egungo Europan, nik uste dut. Beharbada iraungo luke beste 100 urte gauzak ongi balihoazkio baina ez doazkio ongi.
Astebete da Espainiako Gobernuak 13.000 milioi euroko kreditua eman diola Gizarte Segurantzari bestela kiebrara doalako. 13.000 miloi, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Aurrekontu osoa baino gehiago.
Eta Espainiar Estatuaren zorra kontrolik gabe hazten ari da 1,2 bilioi bez inguru, estatuko biztanle bakoitzeko 26.000 euroko zorra jaiotzen garenetik.
26.000 euros de deuda por habitante, 60.000 euros si solo tenemos en cuenta a los contribuyentes, con lo cual si nos preguntan qué pone en tu DNI, qué pone en su DNI, pues tendremos que responder que 60.000 euros por cabeza de deuda por ser españoles, que además no queremos ser.
Algo que me parece a mí que es una ruina. Debemos 60.000 euros por contribuyente, para que los militares, los abogados del Estado, las abogadas del Estado y los magistrados franquistas luzcan sus medallas.
Partidu Popularrak euskara ezabatu nahi du gure eskoletatik, gaztelania hizkuntza beikularra izendatuz, Estatu osoan. Partidu Sozialista prest dago, alargunei pentsioak murrizteko, biak ala biak, bai, LOMCErekin aurrera jarraitu dute, esanak esan, eta Mozal Legeak ere zutik dirau. Eta esan dezadan bide batez, Gobernu honen Segurtasun Sailari ere ez diola ikusten asko molestatzen, egiten duen erabilpena ikusita.
Dena den, zorrak itota, askatasunak hankapean, eta hori da dagoena. Espainia (...) gero eta hurbilago dago eta denok eramango gaitu atzetik.
Premiazkoa da, urgentea da gure ustez Espainiatik joatea. Premiazkoa eta urgentea da Euskal Herriak bere bidea egitea, munduko beste herrien pare elkartasunean, justizia sozialean eta askatasunean oinarritutako herri duin bat izatea.
Baina hori, Euskal Herria Bilduren nahia da eta horretan egingo du lan Euskal Herria Bilduk. Baina hori lortu artean, premiazkoa eta urgentea da modu sendoan dauzkagun egiturak babestea, eta zabaltzen joatea.
Parlamentu honek erakutsi du, horretarako bidea badagoela eta gehiengo oso zabal batez, autogobernu ponentzian adostutako testu bat badaukagu, beste estatus batera eraman gaitzakeena, beste estatus bat behar dugulako.
Hauteskunde ziklo baten atarian, herri honek sendotasuna, konbikzioa, determinazioa, behar ditu etorkizuna jokoan dagoelako eta ez epe motzeko kalkulu elektoraletan. Gehiengo demokratiko zabalak behar ditugula uste dut, herri gisara erabakigarriak izateko.
Handira jokatu behar dugula iruditzen zait, eta ez dut esango horregatik, Urkullu jauna, 400 metroko trenbide zati bat inportantea ez denik, ezta gutxiagorik ere, baina egia esan, garrantzi gutxi du herri honek aurrean dituen erronken aurrean.
Eta erronka horien aurrean, ideiak argi dituen Gobernu bat behar dugu, nora goazen argi esango digun gobernu bat, eta jasotzen ditugun mezuek erakusten dute Espainiako koiunturaren baita da kateatuko den edo kateatu daitekeen, edo berriz kateatu daitekeen gobernu bat.
Xextra batzuetan zabiltzate Partidu Popularrarekin, baina zuen sozio nagusia izan da. Koalizioko kide batek holokaustoa fribolizatu du aste honetan, eta ezer esan ez balu bezala geratu da. Eta Europan, Ciudadanosekin batera atera du gobernu honetako alderdi nagusiak argazki bat, norekin eta Ciudadanosekin. Gero, hauteskunde kanpaina aurre honetan esan esaten duzue, Ciudadanos-ek eta PPek egingo ote duten aurrerantzean nolabaiteko akordiorik eta non geratuko diren Euskal Autonomia Erkidegoarentzako eta baita Nafarroarentzako ere hain garrantzitsuak diren hainbat kontu. Baina argazkian, hor zaudete.
Horregatik arduratuta gaude Urkullu jauna, eta horregatik gaur ekarri dut galdera hona, interpelazioa hona, jakin nahian ze asmo dituen lehendakariak, eta Gobernu honek, apirilaren osteko eskenatokiari edo eszenatoki ezberdinei aurre egiteko.
Eskerrik asko.