ORBEGOZO URIBE (EAJ, 2013-06-27):
Eskerrik asko presidente andrea. Arratsalde on lehendakari, sailburuok eta gainontzeko legebiltzarkideoi.
Ba gaurko ekimenaren inguruan, gure taldearen jarrera hurrengoa da: Osasun arloan pertsonen eskubide eta betebeharrak arautuko dituen lege-proiektuari buruz, hurrengoa kontuan izatea nahiko genuke, Eusko Jaurlaritzak 1989. urtean dekretu bidez, jaso zituen Osakidetzako paziente eta erabiltzaileen eskubide zein betebeharrak, 175/1989ko Dekretu hori duela ia 25 urte onartu zen eta garai hartan era bat berritzailea izan zen.
Izan ere, 1986. urteko Estatu mailako Osasun Lege orokorreko 10 eta 11. artikuluetan zenbait eskubide eta betebehar jasotzen ziren bai herritarrentzat baita Osasun sistemako erakundeentzako ere. Eta Jaurlaritzak, Dekretu horren bitartez, sakondu egin nahi izan zuen erabiltzaileen eskubideak arautzen eta erakundeek eman beharreko zerbitzuetan.
Beranduago, 1997. urtean, Osasun Antolakuntzarako Legea onartu zen Ganbera honetan eta Lege hori giltzarri izanda, botere publikoek herritarren aurrean hartu zuten konpromisoa egikaritzeko, osasuna babesteko eskubidea garatu eta bermatzeko.
Gaur, berriz, esan dudan moduan, ia 25 urte igaro dira Dekretua indarrean sartu zenetik eta uste dugu komeni dela bertan jasotako eskubide eta betebeharrak eguneratu eta gaurko egoerara egokitzea. Beraz, dekretu berria nahi dugu gure herriko balore, esperientzia kulturara, osasun eredura egokituko den dekretu berria.
Eta beste gaiei dagokionez, gure taldeak hasiera-hasieratik gaitzetsi ditu Madriletik 16/2012 Errege Dekretu Legearen bitartez ezarri nahi zizkigun inposaketak.
Rajoyren Gobernuak ez du Euskal Autogobernua errespetatu, ez ditu Euskal Autonomi Erkidegoaren eskumenak errespetatu osasun arloan eta alde bakarreko neurriak ezarri arazi nahi izan ditu, eta ez gatoz bat neurri horiekin, kaltegarriak dira herritarrentzako eta ez dira beharrezkoak euskal osasun sistemaren iraunkortasuna bermatzeko.
Zentzu horretan babesten dugu Eusko Jaurlaritzak hartutako erabakia, hau da, Errege Dekretu Legeari errekurtsoa jartzea. Babesten dugu aurreko Jaurlaritzak hartutako erabakia eta berrezten diogu babesa Urkullu lehendakariari, errekurtso horrekin jarrai dezan.
Gure taldeak gure eskura dauzkagun bide politiko juridiko zein ekonomiko guztiak agortuko ditu euskal osasun sistemaren defentsan eta euskal herritarren osasun eskubideen defentsan, hain zuzen ere, horiek ahalik eta kalte gutxien izan dezaten.
Eskatu nahi dugu, beraz, Mariano Rajoyren Gobernuari bertan behera uzteko 16/2012 Errege Dekretu Legea eta errespetatu ditzala Euskal Autonomia Erkidegoaren berezko osasun eskumenak.
Dakigun moduan, Dekretu horrek beste neurri batzuen artean botiken koordainketarako arauak aldatu ditu. Gure taldea aurka dago erabat Madriletik ezarritako koordainketa berria aplikatu beharrarekin. Ez da batere justua, gaixoen daudenak dira kaltetuenak. Ez da zilegi gaixoen dagoenak gehien ordaindu behar izatea.
Gainera, ordainketa hori aplikatzea ez da irtenbidea izango euskal osasun sistemaren iraunkortasuna bermatzeko, baina Konstituzio Auzitegiak emandako ebazpenean Eusko Jaurlaritza derrigortzen du, oraingoz behintzat eta behin betiko ebazpena jakinarazi bitartean, ordainketa berri hori ezartzera, Errege Dekretu Legeak ezarritako neurriak betetzera.
Nahiz eta erabaki hori ez gustatu, errealitatea Konstituzio Auzitegiaren erabakiak Jaurlaritza behartu egiten duela koordainketa aplikatzera.
Osasun sailburuak iragarri du datorren astelehenetik, hau da, uztailaren 1etik aurrera aplikatuko direla koordainketarako arau berriak Euskal Autonomia Erkidegoko hiru lurraldeetan. 16/2012 Errege Dekretu Legea 2012ko apirilaren 24ean sartu zen indarrean, hau da, urtebete baino gehiago darama indarrean dagoenekok eta nahiz eta beste autonomi erkidegoetan aspalditik aplikatzen dituzten arau berriakk Euskal Autonomi Erkidegoan datorren astetik aplikatuko da.
Horren arrazoia argi adierazi du Osasun sailburuak behin baino gehiagotan, koordainketa ezarriko bada izango da herritarrei ahalik eta kalte gutxien eragingo dien sistemaren bitartez, hain zuzen ere herritar ahulenak ahalik eta gehien babesteko asmoarekin.
Hori dela eta, Erkidegoan koordainketa sistema batera ezarriko da lurralde eta botika edo farmazia guztietan, eta mugak edo topeak dituzten herritarren kasuan sistema honi esker ez dute muga hori gainditzen dituztenean botikak aldez aurretik ordaindu eta dagokien dirua noiz itzuliko zain egon beharko. Beste erkidegotan erabiltzen den sistemarekin, beraz, aldea nabarmena da ere bai.
Tope horiek baino gehiago aurretik ez ordaintzea behar beharrezkoa da egoera ahulenean dauden pertsonek eros ahalmena galdu ez dezaten.
Nuestro grupo, por lo tanto, ha rechazado y rechaza la imposición de las medidas impuestas por el Gobierno de Mariano Rajoy.
No compartimos la necesidad de que las personas en la Comunidad Autónoma de Euskadi tengan que pagar más para que Osakidetza funcione mejor o para avanzar su sostenibilidad, ya lo ha dicho en más de una ocasión el propio consejero. No creemos que el copago sea una medida necesaria ni justa. Nos oponemos a la invasión de competencias en materia sanitaria de forma unilateral por parte del Gobierno de España y apoyamos al Gobierno Vasco para que siga defendiendo nuestro marco competencial en materia sanitaria.
Apoyamos el recurso inconstitucional interpuesto por el anterior Ejecutivo a la vez que instamos al Gobierno Vasco al Gobierno Vasco actual a que agote todos los cauces legales existentes para la defensa de nuestro autogobierno al objeto de hacer frente a las medidas impuestas por el Real Decreto Ley 16/2012.
Baina, bestalde, argi daukagu ez garela demagogian eroriko, ezta intsumisoak izango. Hori ere sailburuak behin eta berriro esan du. Gustatu ala ez gustatu joko arauak betetzeko beharra daukagu.
Beraz, gure taldeak Eusko Jaurlaritza babestuko du hartutako erabakian. Hala ere, Jaurlaritzari eskatu nahi diogu Konstituzio Auzitegiak behin betiko ebazpena jakinarazi artean eta segurtasun juridikoaren printzipioa kontuan izanda, aztertzeko nola eragiten dien koordainketak egoera sozio-ekonomiko ahulenean dauden herritarrei, hain zuzen ere, ikusteko zein modutan edo zein neurri hartu ahal diren pertsona horiek ordaindutakoa konpentsatzeko, horien egoera are larriagoa bilakatu ez dadin.
Badakigu ez dela lan erraza izango. Kasuistika oso zabala da eta egoerak oso ezberdinak dira. Aurrekariak badaude, saiakerak egin dira neurri horiei aurre egiteko edo aplikazioa saihesteko, baina Konstituzio Auzitegiak bertan behera utzi ditu.
Lehendakariak berak zein Osasun sailburuak behin eta berriro adierazi dute prest daudela koordainketaren eragina aztertu eta hala behar izanez gero neurriak hartzeko egoera larri horiei irtenbidea emateko. Joan den ostiraleko interpelazioan bertan ere ideia hori azpimarratu zuen sailburuak.
Egoera larrien kasuetan neurriak hartuko dira, zalantzarik gabe. Guk ere ez daukagu zalantzarik zentzu horretan.
Por lo tanto, en una iniciativa anterior que ya debatimos en esta Cámara, nuestro grupo también ya planteó la necesidad de que en previsión de que el Gobierno Vasco se viera obligado a aplicar el copago en la prestación farmacéutica, estudiara sus repercusiones económicas en aquellas personas y colectivas que pudieran verse gravemente perjudicados, y ello al objeto de conocer las posibles alternativas que pudiera haber para paliar y corregir esos efectos negativos. Es una postura que hemos tenido clara desde el principio y así la hemos mantenido siempre.
Eta azkenik, bukatu nahiko nuke esanez, erdibidekoa sinatu dugula Alderdi Sozialistarekin, hain zuzen ere oinarrian bat egiten baitu bi taldeok arestian azaldutako ideia nagusiekin. Eta erdibideko zuzenketa horretan jasotakoarekin beste taldeok ere bat etorriko zaretelakoan, sinatutakoarekin bat egiteko eskaintza luzatzen dizuet.
Besterik gabe. Mila esker.