ARZUAGA GUMUZIO (EH Bildu, 2013-06-20):
Eskerrik asko legebiltzarburu andrea.
"La impunidad de los crímenes cometidos durante la Guerra Civil y el franquismo está garantizada en España. Las instituciones españolas ni investigan ni cooperan con las investigaciones llevadas a cabo por otros países, y los tres poderes del Estado están actuando de forma tal que garantiza la impunidad de estos crímenes".
Ez dira nire hitzak. Amnistia Internazionalek esan du hau, EH Bildurentzako, guztiz onargarria eta egokia dena.
Amnistia Internazionala, ez da talde edo instituzio bakarra hau eskatu duena. Nazio Batuetako Giza Eskubideen Komiteak bere kezka agertu du 1977ko Amnistia Legea mantentzeagatik eta gogorarazten du gizateriaren kontrako krimenak ez direla inolaz ere preskribatzen.
Nazio Batuetako Giza Eskubideen Komiteak delitu hauek ikertzea eta santzioa jartzea ere eskatzen du.
Horrela, trantsizioak frankismoaren krimenen errugabetasuna bilatu du. Legegileak asmatu zuen marko juridiko bat hau bultzatzeko. Espainiar tribunalek ez dute bilatu egia, ez justizia ematea Estatuaren biktimei. Are gehiago, Auzitegi Gorenak erabaki zuen espainiar epaileek ezin zutela ikertu horrelako krimenak.
Gobernuak, bere partetik, bere ahalegin guztiak egin ditu horrela izan dadin, ikerketa zailtzeko eta frankismoaren biktimen aitortza, erreparazioa, birgaitzea eduki ez dezaten ziurtatzeko.
Hau horrela izanda, ez da bakarrik zilegi, baizik eta beharrezkoa egia eta justizia edonon bilatzea.
Gizartearen aurkako krimenek unibertsalak diren ondasun juridiko eta baloreak urratzen ditu. Zilegi eta beharrezkoa da jotzea jurisdikzio unibertsalera, beste estatuko tribunaletara, egia eta justizia bilatzeko.
Hau Argentinako tribunal batean aurkitu da eta horregatik nahitaezkoa iruditzen zaigu, salaketa hau aurrera egin dezan, babes guztia ematea.
Asko hitz egiten da gaur egun ardurak eta erantzukizunak onartzeaz, eta egindako kalteak aitortzeaz. Inork pentsatzen al du kasu hauetan hala egin zenik? Kasu hauetan ondorengo politikoek biktimei egia, justizia eta erreparazioa eman al die?
Eta ondorengo politikoen kontzeptua erabiltzen dudanean, ez dut era figuratu batean erabiltzea nahi, baizik eta era objektibo tekniko batean, izan ere gaurko Gobernuak du aurreko Gobernuen gabezi edo hutsegiteen gaineko ardura.
Nazioarteko zuzenbidean badago printzipio bat estatuen edo gobernuen jarraipena, jarraikotasunarena. Horren arabera, ondorengoek aurrekoek egindako giza eskubideen urraketen erantzukizuna dute.
Trantsizioan jarraikotasuna eman zen. Ez zen egon apurketa, ez zen egon mozketa aurreko erregimenarekin, Frankoren diktadurarekin. Hau argi islatzen da Frankok nola utzi zuen boterea egungo Estatuaren buruaren esku.
Zirkunstantzia hauetan, oraingo instituzio politikoek ardura dute, ardura hartu behar dute eurengan, bai ardura politikoak, baita juridikoak ere. Argentinan kasu hauen instrukzioa egitea bide alternatiboa baino ez da. Espainiar erakundeek erantzukizuna beregain hartzea nahi ez dutenez, beste norbaitek egin beharko du. Horregatik, babesten dugu plataforma eta euren aurrera eramandako kereila.
Las actuales instituciones son responsables de que a las víctimas de la represión franquista no se les diera pronta y efectiva reparación. Es por ello que las instituciones actuales tienen la obligación política, moral y jurídica de asegurar que se realicen todas las investigaciones pertinentes para depurar responsabilidades, denunciar a los perpetradores ante los tribunales, asegurar que se adopten todo tipo de sanciones y reparar a las víctimas o a sus familiares, sea donde sea, que se sustancien estas investigaciones y estas depuraciones, que estas víctimas, que han luchado denodadamente porque esto se dé, no vuelvan a encontrarse jamás desprovistas del necesario calor social, político e institucional.
Besterik ez. Eskerrik asko.