OGASUN ETA FINANTZAKO SAILBURUAK (Gatzagaetxebarria Bastida) (EAJ, 2014-10-31):
Eskerrik asko legebiltzarburu anderea. Eskerrik asko Maneiro jauna.
Zure hasierako hitzaldian aipatu duzu kutxen kudeaketa oso politizatua egon dela eta horrek ondorio larriak eta txarrak ekarri dituela beraien emaitzetan.
Begira, kutxen kudeaketari buruzko oinarrizko arau batzuk eduki ditugu Estatuan. Hau da, oinarrizko legeak ipintzen zuen ardatz nagusiak kutxen eredua, antolakuntza, helburuak eta kudeaketa orokorra nolakoa izan behar zen. Emaitzak ezberdinak izan dira gure erkidego autonomoan eta gainontzeko erkidego autonomoetan.
Ez da konparaketa horretan sartzea, baina araubide berdinarekin kudeaketa eta emaitza ezberdinak daude, eta adibide gisa ipiniko dizut azkeneko egunetan jakin izan dugun moduan euskal hiru kutxen batuketaren ondorioz sortutako finantza erakunde berri hori. Kutxabankek eduki du arrisku neurrietan hartu behar ziren kapitalaren kopuruaren arabera mailarik hoberena. Horrek zer erakutsi nahi du? Beraien kudeaketa ona izan dela eta horregatik, zentzu horretan kontu eta testuinguru berdintsu batean eta araudi oinarrizko berdinekin emaitza oso ezberdinak daude.
Non dago gakoa? Kudeaketan eta arduradunak zeintzuk izan diren. Profesionaltasunez, zintzotasunez, gardentasunez kudeatu behar dira.
Bi, zuk aipatu duzun esparrua Espainiako banku horretan, Bankia, lehengo Madrileko Kutxa zena, gertatu dena bai kritikagarria da, desegokia, egon dira ezkutatutako irabazi batzuk hor ordaintzen zirenak eta hori desegokia da eta ogasun ikuspuntutik edo zerga ikuspuntutik, Estatuko zerga erakundeak hori ikertuko du eta hori benetan kritikatu eta salatu behar dugu, horrela ezin delako arduran batzuk jokatu.
Hain zuzen ere, zuk aipatu moduan alderdi politikoen ordezkariak, administrazioaren ordezkariak, gizarte eragile eta langileen ordezkariak daude hor, sindikatuak eta zentsu horretan kritikagarria. Nik gogoratu nahi dizut gure Erkidego Autonomoan urte askotan eta oraindik indarrean dagoen Legeak esaten du gauza bi:
Bat, kutxetako barne erakundeetako partaideak ezin dute bakarrik jaso dieta bezala gastuen justifikazioa eta bestetik, barne erakundetako partaidetzarako batzarretara joatea. Kasu hori.
Eta bi, bigarrena, administrazio kontseiluaren barruan egon ahal da lanaldi osoan eta dedikazio osoz pertsonaren bat, arduradunen bat, presidentea edo beste taldekideren bat administrazio kontseiluan ordutegi eta lanaldi osoan dedikazio osoz dedikatuta horretarako. Horiek daude bakarrik ez dago beste irabazirik.
Aipatzen duzunean "egon badira besteak", guk ez daukagu ezagupiderik horretarako eta esaten dizut zergatik? Gure kutxak ikertuak izan direlako denbora askotan. Zelan? Bi aldeetatik, Espainiako Bankuak mantendu izan du beregan konpetentzia ikertzeko eta ikuskatzeko lanak egiteko finantza ikuspuntutik. Urte askotan partekatuta eduki izan doguz Jaurlaritza alde batetik, eta Espainiako Bankua. Ez dugu inoiz ikusi inolako gai zuk aipatutako modukoak, hau da, ezkutatutako ordainsariak ordaintzea.
Hirugarren esparrua, euskal kutxa bakoitzak bere urteko kontuak arakatuta dauka eta bere barnea arakatutako batzordeak hori aztertzen du. Kontu horiek Espainiako Bankura bidalita daude eta Eusko Jaurlaritza ez dogu ezelako gauza ilunik ikusi zentsu horretan.
Eta laugarrena, aparte beraiek, kutxa bakoitzak zentsu horretan urteko zerga aitorpenak egiten ditu hiru Foru Aldundietan eta hiru Foru Aldundiek, nik dakidanez behintzat, ez du inolako oztoporik ipini beraien urteko...