MAEZTU PEREZ (EH Bildu, 2016-02-18):
Egun on guztioi.
Berriro ere energia eztabaidagai Ganbara honetan, eta zoritxarrez berriro ere ez Gobernuak ekartzen duelako gaia, baizik eta oposizioko talde batek ekartzen duelako, kasu honetan berriro ere EH Bilduren eskutik. Gainera, guretzako nahiko larria da jakitea Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako estrategia energetikoa berristen ari dela eta horretaz informazio edukitzea prentsan agertutako prentsa-ohar baten bitartez. Gainera, dakigunean Legebiltzar honetan ponentzia bat, hain zuzen ere, energia ereduaren inguruan eztabaidatzeko ponentzia bat zabalik dagoela.
Dakigunean gainera, sailburua, oraindik ez dela joan ponentzia horretara. Eta erabakitzen duenean, estrategia energetikoa berraztertzea, ba lehenengo eta behin, ez da joaten ponentzia horretara, horren inguruan berri emateko. Baizik eta hauteskunde kanpaina baten zehar prentsa ohar bat kaleratzen du eta prentsaren bitartez daukagu horren berri.
Eta ez da soilik gure haserre edo gure harridura, formaren aldetik errespetu falta bat iruditzen zaigulako gainerako legebiltzar taldeekiko. Baizik eta funtsezkoa den gai baten inguruan ari gara. Azken finean, energia funtsezkoa den baliabide bat delako. Funtsezkoa pertsonen ongizaterako, herri honetako pertsonen ongizaterako. Eta zer esanik ez gure garapen ekonomikorako. Arlo honetan hartzen diren erabakiak ondorio batzuk dituztelako. Eta bai arlo sozialean, edo ekonomikoan, ondorio horiek oso garrantzitsuak dira.
Gaur adibidez, Legebiltzar honen kanpoan badaude ACB enpresaren langileak, gure elkartasuna eurekiko. Badaude hain zuzen ere, energia arloan hartutako erabaki batzuen ondorioak pairatzen ari direlako.
Berez, arlo honetan hartzen diren erabakiak, eta erabaki horien ondorioak, oso garrantzitsuak dira gure ekonomiarako, gure gizarterako eta zer esanik ez, dituzten ondorioengatik edo inpaktuengatik, ingurumenentzako.
Horregatik uste dugu, arlo honetan erabakiak hartzen direnean edo neurriak hartzea proposatzen denean, estrategia batean egiten den bezalaxe, gutxienez, eztabaida bat bilatu beharko litzatekeela. Eta posible balitz, eta hau ideala izango litzateke, ahalik eta adostasun gehien topatzea neurri zehatzak edo proposamen zehatzak egiterako orduan energia arloan.
Baina ez, kasu honetan, esan dudan bezalaxe, ez da Legebiltzar honetara ekarri eta Gobernuak asmoa zuen estrategia energetiko hau bere kabuz onartzeko.
Eta guk oso argi daukagu zein den gure eredu energetikoa. Eta zeintzuk diren etorkizunerako behar dugun eredu energetikoaren edo estrategia energetikoaren irizpide nagusiak. Eta ez datoz bat Gobernuaren estrategiarekin. Ez datoz bat, guretzako Gobernuaren eta estrategia horretan irakurri ahal izan dugunez, egiten den berriztagarrien aldeko apustua guretzako oso eskasa delako, ez nahikoa. Erabat ez nahikoa.
Eta gainera, horrek dakarren ondorioengatik, jarraitzen dugulako gure eredu energetikoa, erregai fosilen menpe uzten. Beraz, ez gatoz bat eredu horrekin.
Baina nahi duguna da, ez da gure eredua izatea, hoberena dela eta inposatzea, baizik eta eztabaidatzea horren inguruan. Nahi duguna da, mahai gainean jartzea beharrezkoa dela, ezinbestekoa esango nuke momentu honetan, lehenengo eta behin, energia kontsumoaren murrizketa bat egitea edo ematea.
Muga fisikoak duten esparru fisiko honetan, ama lurrean, ezinezkoa delako mugagabeko hazkunde bat etengabe edo mugagabe ezartzea. Eta horren adibide argigarrienak dira edo ondorio argigarrienak edo adierazgarrienak direlako klima aldaketa, edo ohiko baliabide energetikoen agorpena edo hainbat baliabide materialen agorpena.
Azken finean horiek soilik dira adibide argigarrienak ikustekoa, ama lurrak bere muga fisikoak dituela, eta ezinezkoa da mugagabe hazkunde eredu ekonomiko bat proposatzea.
Beraz, horretaz ere nahi dugu eztabaidatzea. Energiaren inguruan edo energia estrategia baten inguruan eztabaidatzen dugunean, horren inguruan ere nahi dugu eztabaidatzea. Ez dugu esatea nahi guk arrazoia daukagulako, EH Bildukoak besteak baino listoagoak garelako. Ez, nahi dugu gai horiek mahai gainean jartzea eta eztabaidatzea.
Eta Gobernuak ez dakit zergatik, ez du nahi eztabaida hori sustatzea. Baina ez da soilik hori. Hori da lehenengo partea. Nahi dugu ere, eztabaidatzea zein izan behar den gure apustua, energia ekoizterako orduan, edo hobe esanda, transformatzerako orduan. Eta hor, guretzako, etorkizuna berriztagarria izan behar da, bai ala bai. Ez guk esaten dugulako, Europa mailan edo mundu mailan ezartzen diren irizpideak hortik doazelako.
Baina irakurtzen baldin badugu Gobernuak berraztertzen ari den estrategia hori, ikus dezakegu, adibidez...
...doazelako.
Baina irakurtzen baldin badugu Gobernuak berraztertzen ari den estrategia hori, ikus dezakegu, adibidez, kontsumo energetiko osoaren soilik % 16a, soilik % 16a jatorri berriztagarria edukiko duela 2025. Urtean, Europak ezartzen zuenean 2020an % 20a izan behar zela kontsumo, jatorri berriztagarriko kontsumoa.
Ba tira, Gobernuak aurkezten digu estrategia bat esanez ez dela beteko Europak ezartzen dituen irizpidearekin. Baina jarraitzen baldin badugu irakurtzen, ikus dezakegu ez soilik kontsumo energetiko osoaren helburuak ez ditugula beteko, baizik eta energi elektrikoaren ekoizpen arloan 2025. urtean soilik % 11 berriztagarria izango dela, soilik jatorri berriztagarrikoa izango dela % 11. Hori esan nahi du % 89a erregai fosila izango dela edo jatorria erregai fosilak izango direla.
Beraz, argi dago estrategia honek ez dituela betetzen Europa mailan edo mundu mailan ezartzen diren helburuak energia berriztagarrien arloan, eta horregatik esan gura dugu guretzako momentu honetan politika publiko guztiak, baliabide publiko guztiak, diru-laguntza lerro guztiak energia arloan energi berriztagarrien aldeko apustu irmo bat egiteko jarri behar direla eta energi estrategia horretan horrelakorik ez da ikusten.
Guzti guztiak onartzen dugu erregai fosilak jarraitu behar dutela, oraindik gure eredu ekonomikoa, gure bizimodua erregai fosilaren menpe dagoelako eta badakigu egun batetik bestera ezin dela egin trantsizioa erregai fosiletik berriztagarrietara, baina ezin duguna egin da baliabide publikorik bideratu momentu honetan erregai fosilen eredua elikatzeko.
Eta adibidez, ikusi ahal dugu aste honetan oraindik jarraitzen dugula diru publikoa bideratzen erregai fosiletara. Aste honetan, adibidez, Bizkaiko Foru Aldundiak 15,5 milioi publiko bideratu egin dituelako Pretonorrekin sinatutako akordio batean, beste 15,5 milioi publiko petrolioarentzako, eta hori da guretzako egin behar ez dena, beste 15,5 milioi publikoak bideratzen direlako hitzarmen horren bitartez esne beltza ematen duen behiari, horrela definitu zuelako José Luis Bilbao Petronor, esan zuen Petronor zela Bizkaian esnea ematen zuen behia. Ba, behi hori esne beltza ematen zuen.
Energetikoki eta ingurumen ikuspegitik apustu okerra da petrolioaren alde diru publikoa bideratzen jarraitzea, baina demostratu da ere bai, eta zoritxarrez aste honetan ere ikusi dugu, ekonomikoki ere erregai fosilen aldeko apustua, kasu honetan, petrolioaren aldeko apustua, akats estrategikoa bat dela, ekonomikoki eta fiskalki ere, behia gero eta esne gutxiago ematen duelako eta gero eta esne beltzagoa ematen duelako, eta ematen jarraituko duelako, erregai fosilen menpe dagoen eredu produktiboa hondamendira doan eredua dela gaur egun.
Eta Gobernuak bere estrategiarekin erregai fosilen menpe eta ia-ia bere osotasunean jarri duen eredu produktibo bat islatzen duelako, estrategia energetiko horretan ere.
Eta horregaz egiten duguna da bakarrik hondamendirantz azeleradorea sakatzen jarraitzea. Beraz, argi dagoena gure eredu energetikoa eta Gobernuaren eredua ezberdinak direla. Gure estrategia eta Gobernuak aurkeztu duen estrategia hau ez datoz bat.
Baina, lehen esan dudan bezalaxe, nahi duguna da lehenengo eta behin eztabaidatzea. Beste talde politikoak partaide egitea hartzen diren erabakietan eta bereziki herritarrek ere partaide egitea hartzen diren erabakietan.
Ildo horretatik, erdibideko testu bat sinatu dugu Euzko Alderdi Jeltzalearekin eta Alderdi Sozialistarekin. Laburbilduta, erdibideko horretan eskatzen duguna da estrategia hori onartu baino lehen hona ekartzea eztabaida monografiko bat egiteko.
Eskatzen dioguna da ere estrategia hori jasotzen dituen irizpideak gutxienez Europar Batasunak eta Parisko akordioak, bai energi berriztagarrien arloan bai aldaketa klimatikoen arloan ezartzen dutenarekin bat egitea, iruditzen zaigu gutxieneko adostasun bat izan dela, baina derrigorrez, gure gustatuko litzaiguke trantsizio energetiko erradikal bat martxan jartzea. Onartzen dugu hori ez dela adostasun gehien lortuko duen apustua, baina gutxienez eskatzen dugu bigarren puntu honetan Europa mailan markatzen diren irizpideekin, bai klima aldaketa arloan, bai energi berriztagarrien arloan, betetzea.
Eta hirugarrenez, estrategia horretan plan eta neurri zehatzak lantzea eredu energetiko deskarbonizatua, jasangarria eta berriztagarria lortzeko, eta hori egin ahal izateko lehenengo eta behin Estatu mailan dagoen erregulazio energetikoa gainditu behar dugu, eta horretarako neurri zehatzak ezarri behar izango ditugu erregulazio hori gainditzeko, erregulazioaren ondorioak oso argi dakigulako zeintzuk diren: Pobrezia energetikoa hemen ere  - gaur bertan notizia bat agertzen zen 200.000 familia pairatzen dutela pobrezia energetikoa - ; autokontsumoaren debekua, hori da Estatu espainola bere azken erreforman indarrean jarri duena, autokontsumoaren debekua; berriztagarrien murrizketak; edo gure enpresak pairatzen dituzten peajeak, horrek dira ere Estatu mailan dagoen marko arautzaile energia arloan uzten dituen ondorioak.
Beraz, bueno eskertzea alde batetik Euzko Alderdi Jeltzalearekin eta Alderdi Sozialistari egindako ahaleginak erdibideko testu batera heltzeko eta, beti esaten duguna, askotan paperak denetarik aguantatzen du, edozein gauza jarri liteke erdibideko baten. Zoritzarrez, arlo honetan eta beste arlo batzuetan hemen adostasunetara heldu gara eta gero Gobernuak ez ditu bete. Espero dezagun kasu honetan beteko dituela.
Besterik ez.