IRIARTE OKIÑENA (EH Bildu, 2019-03-22):
Eskerrik asko, berriz ere.
Urkullu jauna, ni ez naiz pitonisa, ez dut izan nahi eta ez dizut zure iragarle lan apartekorik eskatu nahi. Baina badaude hainbat eta hainbat aldagai mahai gainean jarrita, aurreikusarazi diezaguketenak zer-nolako egoera izan daitekeen aurrerantzean ere eta, batez ere, badauzkagu errezeta batzuk orain baino lehen erabili ditugunak eta orain baino lehen egin diren akordioak, ikusi dugunak 40 urtetan zer-nolako emaitza ematen duten. Eta agian bada momentua beste errezeta batzuk martxan jartzeko.
Nik errepikatuko dut. Nire ustez, bada urgentea Espainiatik alde egitea, esan dudan bezala, huts egin duen Estatu bat delako, demokratikoki huts egin duena, baina baita beste arlo batzuetan ere huts egin duena.
Baina gero zuk sartu nahi izan duzu nik esan ez dudan gauza bat, eta izan da aldebakarreko bidetik egitea. Nik hori ez dut esan eta horregatik lan asko egin dut Legebiltzar honetan oinarri eta printzipio batzuk adostu ahal izateko. Eta oinarri eta printzipio horiek aurrera eramaten baldin baditugu, bidea adostua izango da. Hori bai, izango da orain arte izan dugunarengandik ezberdina, berdinetik berdinerako harreman bat jarriko duelako martxan Estatuarekin.
Eta hori da EH Bilduk lehen etapa baterako behintzat nahi duena. Ikusi egin beharko litzateke bigarren etapa batean edo hirugarren batean zer letorkeen. Baina ametsak esateko leku hau ere izan daiteke, zeren eta esaten ez badira eta berbalizatzen ez badira beti geratu daitezke kunplitu bat.
Edozein kasutan, Urkullu jauna, esan dizkidazun gainerako guztiak ere arretaz entzun dizkizut, beti egiten dudan bezala, eta badaukat sentsazio bat  - nola esango nizuke -  pixka bat surferoaren lana egin duzula. Badaukazu taula bat, abila zara olatuak hartzen eta lortzen duzu eta lortu duzu olatuen ertzean ibiltzea momentu batean eta bestean, eta olatu bat etorri da eta erantzun zaio ertz horri.
Baina nik uste dut iritsi dela garaia ere, Espainiatik jasotzen ari garen mezuak ikusita, kontuan izateko agian surf taula ez dela ontzirik egokiena gabiltzan itsaso honetan aritzeko eta olatu baten atzetik beste bat etorriko dela eta agian beste indartsuago bat etorriko dela. Agian egin beharko dugun urratsa izango dela beste itsaso bareago batera eta agian ontzi bat beharko dugula itsaso bare horretan aritzeko.
Egoera larria da eta ezin diegu herritarrei ezkutatu horrela denik, eta olatuak eta aipatu dizkizudanez, ez dut uste energia guztiak xahutu genitzakeenik olatuetatik bizirik irteten, uste dut beste neurri batzuk hartu behar ditugula.
Euskal Herria urte askotan izan da Espainiako errepresioaren laboratorioa, uste askotan, eta orain hemen prestatutakoa eta gezurretan oinarritutakoa erabiltzen ari dira Katalunian, baina hemen izan da laboratorioa. Eta zuk ere aipatu duzunez hain zuzen ere herri honekiko eta bizi izan duen biolentziarekiko zure jarrera, zure jardun horretan, ba gogoan izango dugu ere Pasaiako sarraskiaren urteurrena egun hauetan dela eta hark ere beharko lukeela nolabaiteko ezagupen bat eta nolabaiteko gogoan hartze bat.
Eta esaten dizut laboratorioa Euskal Herria izan da, Kataluniak zerbait egin baldin badu orain izan da laborategi hori argitan utzi eta Estatua biluztu. Baina uste dut inor ez dagoela libre, ezeren libre, desde luego ez Euskal Herria Bildu, desde luego ez Euzko Alderdi Jeltzalea, desde luego ez ordezkatzen ditugun herritarrak ere eta hori da niri axola zaidana. Baina ez Partidu Popularrak eta ez Alderdi Sozialistak ere gaur egun atzeko atetik sartu zaizkien ultra edo superultrekin ez dituzte gauzak batere argi, edo Alderdi Sozialistak batzuetan zalantzan jartzen dietenean konstituzionalistak ote diren edo ez.
Creo, señor Urkullu, que el altar de la unidad de España exige cada vez mayores sacrificios. Eta munstro handi bat egiten dutela eta gero eta sakrifizio handiagoak eskatuko dituela, hain zuzen ere, aldare horrek. Eta horregatik faltan bota dut zure hitzetan nik ekarri dudan kontu bat, Parlamentu honetan onartutako estatus berri baterako akordioaren defentsa, uste dut akordio horrek, efectivamente, beste erabateko harremana gauzatu dezakeela, adostua eta akordatua Estatuarekin, berdinetik berdinerakoa eta ez gaituela edukiko orain arte eduki gaituen bezala eskean eta gainera Estatuari interesatu izan zaionean bakarrik eskean, gehiengo absoluturik izan ez dutenean Partidu Popularrak edo Partidu Sozialistak, normalean eskean.
Gogoratu dizut transferentzien azken traspasoa ere oraingorako zela, martxorako zela, agian izango da, geratzen zaizkie oraindik hamar egun edo martxoari, baina oraindik ez dugula ikusi, eta orain arteko harreman honek eman dizkigun ondorioak ezagutzen ditugula.
Uste dut egiteko beste modu batzuk hautatu behar ditugula, elkarrizketaren bidez, Urkullu jauna, ez dut inoiz ukatu, baina indarrean jarri behar duguna dela demokrazia eta herritarrei hitza eta erabakia ematea.