ARRIZABALAGA OLAIZOLA (EAJ, 2014-04-03):
Eskerrik asko mahaiburu andrea eta eguerdi on denoi.
Bada urte mordoa fakultatetik bueltaka ibili nintzela eta ezingo dut esan orduan ikasitako guztiak presente dauzkatenik, seguruenik astindu eder bat beharko nuke, baina Zuzenbide Penalaren printzipioak ikasten saiatu ginen.
Ustez, zuzenbidekoa eta soziala den estatu baten Zuzenbide Penalak baditu nahitaez bereak izan behar dituen hainbat printzipio. Hiritarren oinarrizko eskubideak bermatu behar dituzten printzipioak, arbitrariotasuna ekiditeko asmatuak izan direnak, bidegabekeriei muga ezartzeko enuntziatzen diren printzipioak.
Hemen aipatu dira batzuk edo denak, ez dakit: Legezkotasun printzipioa, lege penalaren atzera eraginik eza, (...) in idem delakoa, ahal den eskuartze txikiena inplikatzen duena, in dubio pro reo famatua, erantzukizun subjektuaren printzipioa eta, nola ez, hitzetik hortzera askotan erabiltzen den eta gutxitan errespetatzen den errugabetasun presuntzioaren printzipioa, besteak beste.
Gauzak horrela, Garzonek, el juez estrella por antonomasia, dena ETA da teoria asmatu zuen. 1998an AEKren kontra egin zuen eta Egin itxi. Egunkariaren kontra ere jo zuen, itxi eta administrazio kontseilukoak auziperatu. Handik bi hilabetera, Garzonek Udalbiltza sumarioari hasiera eman zion. Beste tankerako hainbat sumario ere tramitatu zituen.
2002an gaur eskuartean dugun instrukzioa hasi zuen, 35/2 sumarioa. Beraz, 2002an hasi zen eta gaur 2014ean gaude. 12 urte pasa dira, auziperatuek 12 urte daramate auziperatu baldintza horretan.
Aldo Morok esaten omen zuen zuzenbide penalak ez duela presarik behar, zigorrak ezarri behar dituen prozedurak bere denbora behar duela. Eta horrela izan daiteke, baina ez dut uste Morok  - edo beste edozeinek -  beharrezko denboratzat hartuko zukeenik inolaz ere 12 urteetako epea, 12 urteetako bankilo zigorra.
Gauza da narkoen garaia, gero PSOEren eskutik politikaren garaia eta Galaren garaia pasa ondoren, dena ETA da delakoaren garaiari eman ziola Garzonek. Picasso berak baino garai gehiago izan bai ditu epaile honek. Eta dena ETA omen den horrekin, lehen aipatutako printzipio guzti horiek baliogabetu zituen.
2002ko apirilaren 29an eman zion hasiera Garzonek 35/02 sumarioari. Hamar egun lehenago, hau da, apirilaren 19an bidalia zuen Aznarren ministro kontseiluak Gorteetara alderdi politikoen lege organikoaren egitasmoa.
Legea onartua izan zen. Gutxi izan ziren...
...Aznarren Ministro Kontseiluak Gorteetara Alderdi Politikoen Lege Organikoaren egitasmoa.
Legea onartua izan zen. Gutxi izan ziren kontra bozkatu zutenak, Eusko Alderdi Jeltzalea horien artean jakina, eta denok ezagutzen ditugun ondorioak izan ditu harrez geroztik lege horrek. Baltasar Garzónek legelari berari aurre harrapatu nahian edo legearen lehian abiatu zuen prozesu hau.
35/02 sumarioa, aipatutako beste hainbat bezalaxe, desproposito juridiko hutsa da. Polizia txostenetan oinarritzen dira inputazioak, anekdotak kategoria orokor bilakatzen dituzte, Egunkaria eta Udalbiltza kasuetan ikusi genuen bezalaxe bestalde, aurriritziak jantziz eta jantzitako aurriritzietan oinarrituta izan dira auziperatuak akusatuak. Elkarteak eta jarduera ekonomikoak interbenituak izan ziren eta azkenean, hauen inguruko salaketa bat bera ez da frogatu eta ez dira jaso ere egin ahozko epaiketarako.
Tipo penalek berezkoa ez duten esanahiera egokitu nahi izan dira jarduerak eta gainera, atzerako eraginez aplikatu dira Lege Penalaren interpretazioak. Garai bateko jarduera politikoak gauzatu zirenean, legezkotasun zalantzarik ez zuten jarduerak, gerora Zigor Kodearen parametroen arabera berrikusi nahi izan dira eta abar luze bat.
Ondorioz, jarduera politikora dedikatu izan diren pertsonen kontra jotzen duen epai politiko baten aurrean gaude. Bidean geratu dira, noski, zuzenbidezkoa omen den Estatu batean, hiritarren berme diren Zuzenbide Penalaren printzipioak eta horiek ez ezik, oinarrizko eskubideei zor zaien begirunea.
Etsaiaren Zuzenbide Penala kontzeptua landu dute zuzenbidearen teoriko batzuk, bereziki 2001ean New Yorkeko atentuen ondorioz zabaldu izan zen ikuspegia. Horren arabera, etsaiari, alegia segurtasunarentzat arriskutsua jotzen denari, bere hiritartasuna ukatzen zaio, hiritar izateak berezkoak dituen eskubideak baliogabetzen duen Zuzenbide Penala ezarriz , hain zuzen.
Denok ulertzeko moduan esateko, hitz bakarrean, Guantánamo. Eta hori da gutxi gorabehera sumario honetan ere, beste batzuetan bezala, ezarri nahi izan dena. Hiritartasun ezaugarria ezin du kendu edo eman epaile batek bere gogoaren arabera edo guk ez dugu behintzat hori berehala onartuko.
Total, 35/02 sumarioa hasi eta honetatik eratorritako atxiloketen ondoren, Alderdi Popularrak eta Alderdi Sozialistak, besteak beste, onartu zuten legearen ondorioz izan ziren gerora ilegalizatuak handik urtebetera Ezker Abertzalearen siglak.
Eta Ezker Abertzalearen beste izen batzuk, 35/02 sumarioaren sententzia erori baino askoz lehenago izan dira atzera legalizatuak, izen ezberdinekin, hori bai, baina ezingo dugu ukatu pertsona berdinekin. Auziperatuak beraiek barne eta bestela ikusi nork aurkeztu zituen Sorturen estatutuak 2011an, Rufino Etxeberriak berak. Eta beraz, guztia laburbilduz eta oso hitz gutxitan esanda, itxuragabekeria.
35/02 sumarioa beti izan bada itxuragabea, orain berriz erabat anakronikoa da beste garai batzuetan bizi garelako zorionez, jarduera armaturik eragiten duen ETArik ez dagoelako, besteak beste, Ezker Abertzaleak berak hartutako erabakiaren ondorioz. Gure herriko espresio politiko guztiak legalak direlako eta ondorioz, ordezkapen demokratikoa bere osotasunean gauzatzen delako.
Bakea egonkortzeko garaiak dira, bakea egonkortzeko garaiak bizi ditugu, ez 10 urte atzera egiteko garaiak zeren eta kasu honetan sumario honen aurrean, Etsaiaren Zuzenbide Penalaren logikari jarraituko bagenio ere, ez geundeke segurtasuna bermatu nahi duen legearen ez ohizko aplikazioaren aurrean, baizik eta zuzen-zuzenean legearen aplikazio mendekuzale baten aurrean.
Guzti horregatik, Eusko Alderdi Jeltzaleak behin baino gehiagotan esandakoa berretsi nahi dut. Prozedura honek ez du inoiz izan gutxieneko oinarri juridikorik. Hasiera eman zitzaionez, aspaldi artxibatua behar zuen.
Oraindik ere prozedurak bizirik jarraitzen duenez, prozeduraren behin betirako artxiboa eskatzen dugu, elkartaratze eskubidea, ideologia askatasun eskubidea eta adierazpen askatasuna erreibindikatzen ditugun bezalaxe. Eta jakina, horrelako prozedura bizirik mantentzeak ez duela inolaz ere laguntzen elkarbizitzaren normalkuntzan. Alderantziz, oztopo denaren iritzikoak gara. Beraz, 12 urte beranduago artxibatu dezala Audientzia Nazionalak 35/02 sumarioa.
Ados gaudenez talde proposatzaileak egin duen ekimenarekin, gure aldeko bozka iragartzen dut.
Eskerrik asko.