MAEZTU PEREZ (EH Bildu, 2015-10-16):
Eskerrik asko legebiltzarburu anderea. Egun on guztioi, egun on lehendakari jaunari eta egun on gainerako sailburu guztiei.
Interpelazio hau asmo oso zehatz batekin egiten dugu eta da nahi dugula jakin zein den Gobernuaren jarrera fracking-a dela eta. Lehen bagenekien, orain arte nahiko argi eduki dugu zein den Eusko Jaurlaritzaren jarrera, aldekoa. Teknika honen sustatzaile nagusia izan da Euskal Autonomia Erkidegoan, enpresa publiko bat bideratuz eta erabiliz hainbat baimen eskatzeko eta fracking-a aurrera eraman ahal izateko Euskal Autonomia Erkidegoan eta beste erkidego batzuetan.
Baina egoera zeharo aldatu da, eta zeharo aldatu da orain Ganbara honetan lege bat onartu dugulako, ekainaren bukaeran lege bat onartu genuelako, herri-ekimen legegile batetik zetorren lege bat, eta gehiengo politikoak onartutako lege bat.
Beraz, uste dugu egoera zeharo aldatu dela, eta horregatik nahi dugu jakin zein den Eusko Jaurlaritzaren jarrera momentu honetan fracking-aren inguruan, edo hobeto esanda, erregai fosil ez-konbentzionalak ustiatzearen edo aztertzearen inguruan.
Logikoena guretzako, lege hori ikusita eta eztabaida ikusita zein izan zen, legea onartu ondoren izango litzateke fracking-a deuseztatzea, eta erregai fosil ez-konbentzionalen ustiapena deuseztatzea edo errenuntzia egitera bere ustiapenari. Baina hori al da benetan Eusko Jaurlaritzaren jarrera? Hori da jakitea gura duguna.
Ulertzeko lege horren espiritua zein zen eta zergatik esaten dogu, logikoena, irakurketa logikoena, momentu honetan izango litzatekeela fracking-a deuseztatzea, Ganbara honetan onartutako lege horren zioaren hiru esaldi irakurriko ditut, guretzako oso adierazgarriak direnak, azaltzerako orduan zein izan zen eta zein den lege horren espiritua.
Eta zio horretan, legearen zio horretan esaten da: "Estrategia energetiko gisa, fracking-aren alde apustu egitea, akats nabarmena da. Izan ere, bizi dugun garai honetan premiazkoa da daukagun baliabide, bitarteko eta indar oro karbono arrasto baxuko eredu energetiko baterako trantsizio azkarra egitera bideratzera".
Uste dot nahiko argi uzten dela lege horren zioan, nahiko argi uzten dela zein da lege horren asmoa. Akats nabarmena delako fracking-aren aldeko apustua egitea.
Gogoratzen dot berriro ere, lege hori 100.000 sinadurekin gorako herri ekimen legegile batekin sartu zela Ganbara honetara, eta gehiengo politikoak, hor, hiru esaldi horretan jasota dagoena onartu zuela. Beraz, uste dot mezua oso argia zela. Kontziente ginen eztabaida horretan, lege horren eztabaida horretan zein zen francking-aren inguruko marko arautzailea eta errespetatu behar genuen, nahi genuelako lege eraginkor bat francking-a deuseztatzeko, edo behintzat debekatzerako orduan.
Baina beste mezu bat oso argi botatzen genuen lege horrekin. Ez dogu francking-a behar, ez dogulako nahi francking-a eta ez dogulako behar erregai fosil ez konbentzionalen ustiapena, baizik eta estrategia energetikoa, herri honen estrategia energetiko edo kasu honetan, erkidegoan estrategia energetikoa, beste norabide batean joan behar delako.
Interpretazio hori ez dugu guk bakarrik egiten. Uste dot gizartean eta komunikabideetan nahiko argi geratu zela irakurketa hori, fracking-a deuseztatu behar zela erkidego honetan. Baina dirudienez, ez genuen guk bakarrik egiten irakurketa hori, Euzko Alderdi Jeltzaleko bozeramailea zena ponentzia horretan, ponentzia legegile horretan, oso argi esan zuen Argia aldizkarian egindako elkarrizketa batean: "Alderdiok, Jaurlaritzari esan dioguna argia da, gelditu fracking-a". Beraz, uste dot, nahiko irakurketa argia egin dezakegula lege horren ondoren.
Baina hori al da benetan Jaurlaritzaren jarrera? Hori jakiteko, galdera batzuk egin genituen, galdera batzuk zuzendu genion Industria Sailari. Eta nahiko arduratuta gaude erantzunak irakurri ondoren.
Lehenengo eta behin galdetzen geniona, zein da Jaurlaritzarentzako lege berri horren eragina, eskuartean duen baimenetan?
Lehenengo eta behin soilik aipatzen zuen legearen ondorio bat edo eragin zuzen bat. Eta da akuiferoen sorgarritasunaren inguruan dagoen debeku bat. Legean jasotzen da, sorgarritasun ertain, altu edo oso altuko guneetan ezingo dela zulaketarik egin. Eta hori esaten zuen Industria Sailak bere erantzunean. Baina ez zuen aipatzen beste ondorio batzuk. Ez zuen aipatzen Lurzoru eta Hirigintza Legea, Eusko Autonomia Erkidegoko Lurzoru eta Hirigintza Legea aldatu dogula oso mezu argi batekin, eta da, lurzoru ez urbanizagarrian ezin dela fracking-aren teknika erabili.
Hor ez da esaten esploraziorako edo esplotaziorako den edo ez. Mezua oso argia da, teknika ezin da erabili. Beraz, uste dogu ondorio oso zehatza dela. Ze nahiko argi dekogu zulaketaren bat egiten bada erregai ez konbentzionalak ateratzeko, berdin zait esploratzeko edo ustiatzeko baldin bada, lur ez urbanizagarrian izan beharko dela. Uste dut horretan denok ados etorriko garela.
Beraz, uste dogu, teknika hori de facto debekatuta geratzen dela Euskal Autonomia Erkidegoaren lurzoruan. Baina ez zuen aipatzen horren inguruan ezer ez Industria Sailak bere erantzunean. Eta ez dakigu zergatik den hori. Eta ez zuen aipatzen beste ondorio bat, edo jarritako beste derrigortasun bat, eta da, fracking-a edo haustura hidraulikoa erregai fosilak esplotatzeko aurrikusten dauen edozein plan edo estrategiak, ingurumenaren eraginen ebaluazio estrategikoa egin behar duela.
Eta momentu honetan, erkidego honetan indarrean daukagu estrategia bat...
...ingurumenaren eraginen ebaluazio estrategikoa egin behar duela. Eta, momentu honetan, Erkidego honetan indarrean daukagu estrategia bat, estrategia energetikoa. Eta ez du eduki edo ez dugu jaso ebaluazio estrategikorik. Beraz, beharrezkoa da edozein zulaketa egin baino lehen, erregai fosil ez-konbentzionalen edozein plangintza martxan jarri baino lehen, ebaluazio hori egitea. Eta hori ez zuen aipatzen ere ez Industria Sailak bere erantzunetan.
Beraz, nahi dugu jakin hori zergatik den. Ez dugu pentsatzen aipatutako ondorio bi horiek eragina duten momentu honetan esku artean Sailak dituen baimenetan.
Dena den, benetan harritu gintuen erantzuna beste hau izan zen. Galdetu genuenean frackingaren teknikaren bitartez hidrokarburoak esploratzeko edo esplotatzeko asmoarekin jarraitzen duen ala ez Sailak edo, kasu honetan, Eusko Jaurlaritzak jarraitzen duen ala ez, erantzuna nahiko harrigarria izan zen: "Energia eta mineral baliabideak ezagutzea eginbeharra eta erantzukizuna da, eskuordetu ezinezkoa, bereziki Eusko Jaurlaritzarena.
Galdera oso zehatza zen: "Asmoarekin jarraitzen duzu? Bai ala ez?".·Eta erantzuna da energia baliabideak ezagutzea eginbehar bat dela. Beraz, jarraitzen duzu asmoarekin orduan? Hori da zuen erantzuna? Zeren hau guretzako oso larria izango litzateke. Pertsona eta gehiengo politikoaren kontra jardutea, zilegitasun demokratikoa kentzen diolako Gobernu bati.
Eta pertsona eta gehiengo politikoaren kontra jarduten duen Gobernu baten inguruan ari naiz, lehen esan dudan bezalaxe, 100.000 pertsonatik gorako herri ekimen legegile batekin sartu zelako lege egitasmo hau, eta gehiengo politiko batek onartu zuelako Legebiltzar honetan. Eta zioan, lehen irakurri dut, oso argi zen zein zen botatzea nahi genuen mezua, eta zen den onartu dugun legea.
Berez, ematen du, erantzunak irakurrita, Eusko Jaurlaritza zirrikituak bilatzen ari dela lege hori ez onartzeko, eta bere egitasmoarekin erregai ez-konbentzionalak aztertzeko eta ustiatzeko duen egitasmoarekin jarraitzeko. Eta hori horrela baldin bada, oso grabea izango litzateke.
Berez, horregatik egiten dugu interpelazio hau eta espero dezagun argibideak jasoko ditugula.