VAQUERO MONTERO (EAJ, 2014-03-20):
Bai, egun on guztioi. Mila esker presidente andrea, lehendakari, sailburu eta legebiltzarkide guztioi.
Garraio publikoan mugikortasuna modu orekatuan sustatzeko lurralde bakoitzaren eta herri bakoitzaren beharrak eta berezitasunak kontutan hartu behar dira, ez baikara abiatzen zerotik lurralde eta herri guztietan.
Garraio publikoaren planifikazioan eta antolamenduan konpetentzia duten herri administrazio guztien arteko koordinazioa behar-beharrezkoa da.
Hitz horiekin hasi nuen 2010. urteko urriaren 28an Legebiltzar honetan txartel bakarraren inguruan izandako eztabaida. Urte horretan, gaur ez bezala, talde politiko guztiak adostasuna lantzearen aldekoak izan ginen eta aho batez onartutako erdibidekoa defendatu genuen.
Gaur, adostasuna baino, desadostasuna azpimarratu nahi izan da eta pleno hau erabiliko da gaur ospatuko den lan bilera baten inguruan Euskal Herria Bilduk bere estrategia politikoa markatzeko eta ez, tamalez, garraio publikoaren mesederako politika adosteko. Eta horretarako lagunbide Alderdi Sozialista izango du.
Euskadiko garraio agintaritzaren mandatuz, eta garraio eskumena duten Foru Aldundi zein udalerrien koordinazioarekin, Eusko Jaurlaritza, Bat, Barik eta Mugi tarifa sistema automatikoen arteko elkar eragingarritasuna bermatzeko masterplana diseinatzen ari da. Hau da, txartel bakarra Euskadin martxan jartzeko jarraituko den ibilbide orria.
Masterplanak txartel bakarraren inplementaziorako burutu beharreko ekimenak jasoko ditu eta landu beharreko adostasunak ere azpimarratu egingo ditu.
Txartel bakarra helburu izanik, elkar eragingarritasuna eta ondorioz tarifen integrazioa soilik eman ahal izango da garraio eskumena duten erakunde guztien elkarlana eta adostasuna ematen bada.
Abiapuntua ezberdina da, ze azken urteotan lurralde bakoitzean sistema ezberdinak jorratu dira eta erabaki ezberdinak hartu izan dira. Hori horrela izanik, elkar erabilgarritasuna bermatu behar da erakunde publiko bakoitzaren konpetentziak errespetatuz eta horretarako eratutako Euskadiko Garraio Agintaritzan erkidego osorako garraio politika diseinatuz.
Eta aurreko debatean, 2010. urteko debatea izan genuenetik ere oraindik tartea, lurraldeen arteko tartea, abiapuntua, oraindik ere urrundu egin da.
Abiapuntua ezberdina izanik, beraz, interoperabilitatea edo elkar erabilgarritasuna bermatzea lehen betebehar ezinbestekoa da jarraian adostu diren erabakiak inplementatzeko.
Lehen fase batean, Bat, Barik eta Mugi lurralde guztietan eta modu guztietan erabilgarria izatea izango da, non txartelaren teknologia kontutan hartuta, txartela gonbidatuaren operazioak nola inplementatuko diren, nola egingo dira sistemen arteko konpentsazioak adostuko diren, eta zailtasun hauei guztiei aurre egiteko martxan jarri beharreko ekimenak zehaztuko dira.
Interoperabilitatea lehen helburua da, lehen fasea. Nahiz eta gure planteamendua etorkizunerako hiru lurraldetan txartel bakarra eta berdina izateko adostasuna lortzea izango den.
Planteatzen duguna, errealitatean oinarritutako proiektua aurrera eramatea da, pausuz pausu, adostasunak landu eta lortzen diren heinean inplementatuko dena.
Aipatutako masterplana diseinatzerakoan, Eusko Jaurlaritzak Euskadiko Agintaritzaren 2013ko ekainean adostu bezala, bi irizpide nagusi kontutan hartu ditu.
Lehenik eta hasiera batean, lurralde bakoitzeko txartelak –Mugi, Bat eta Barik– beste lurraldeetan erabilgarriak izatea eta horretarako egin beharreko inbertsioak eta aurrekontuak aurkeztuko dira.
Eta bigarrenik, integrazioa eta interoperabilitatea handituko duten eta lurralde ezberdinen arteko agintaritza, zein konsortzio, zein diputazioek adostutako ekimenak babestuko ditu. Hau da, Gobernuak, konpetentzia duten horien adostasunak babestu egingo ditu.
Txartel bakarra errealitate bihur dadin, beraz, eta planteamendu errealistetatik abiatu nahi badugu, zenbait aspektu kontutan izan behar ditugu.
Garraio publikoei dagokionez, konpetentzia erakunde ezberdinen eskuetan daudela, Estatua, Eusko Jaurlaritza, Foru Aldundi, udalak. Bi, erakunde bakoitzak eskumen duen garraio modu horietan ordainketa modu, teknologia edo txartel propioak dituela. Eta hirugarrena, lurralde bakoitzaren txartelaren tarifikazio sistema ezberdina dela, garatu duen politika tarifarioa ezberdina izan dela.
Aspektu hauek kontutan hartuta, ezinbestekoa da denen arteko akordioak lortzea txartel bakarra martxan jarri nahi bada, hitzetatik ekintzetara pasatzeko. Eta akordioak dagokion eta horretarako sortu ditugun erakundeetan eman behar dira, mahaiaren inguruan. Eseri aurretik ez da ulergarria besteak oraindik aurkeztu ez duen plana salatzea, gutxiestea. Inposaketa honetan ere ez da bidea.
Euskal Herria Bilduk gobernatzen duen Diputaziotik bere garraio politika beste lurraldeekin partekatu eta adostasunetara iritsi nahi badu, ez du bide egokiena hartu.
La interoperabilidad es un requisito indispensable para poder hacer realidad la...
...eta adostasunetara iritsi nahi badu ez du bide egokiena hartu.
La interoperabilidad es un requisito indispensable para poder hacer realidad la tarjeta única, y tanto para conseguirla como para avanzar en una mayor integración tarifaria es necesario llegar a acuerdos, que seguramente no se darán de la noche a la mañana porque partimos de realidades diferentes.
Por un lado, la realidad organizativa y funcional de cada territorio es diferente, las políticas tarifarias seguidas en cada territorio también son diferentes y las competencias de los diferentes modos de transporte no solo recaen en instituciones diferentes, sino que además los operadores son diferentes.
Y de todo eso tiene constancia el Partido Socialista, porque encargó cuando gobernaba un pliego de prescripciones técnicas bueno para contratar un estudio de interoperabilidad de tarjetas y títulos de transporte de Euskadi.
Finalmente este estudio fue realizado por (...) y que durante los dos años que coincidieron casualmente tanto EH Bildu en la Diputación Foral de Gipuzkoa como el Partido Socialista gobernando en el Gobierno vasco, no llegaron a acuerdos y no pusieron en marcha. ¿Por qué? Porque todos sabemos que hay muchas dificultades y que la base de todo va a ser el acuerdo.
Por lo tanto, nosotros hablamos de acordar cómo se van a compensar las diferencias entre los diferentes modos y los diferentes operadores.
Hablamos de quién compensa y cómo la diferencia del billete ocasional a precio monedero, que está siempre subvencionado. Hablamos de las diferentes tarifas en relación a la edad a partir de cual se está obligado a pagar, 5 o 6 años, son diferentes en cada territorio.
Hablamos de la diferente consideración de colectivos, descuentos, de bonos. Hablamos de acordar sobre los diferentes tipos de tarjetas: anónima, personalizada. Hablamos de la recarga mínima, del saldo máximo, de la caducidad del mismo. Hablamos de la necesidad de estar empadronado o no. Hablamos no solo de interoperabilidad.
Por lo tanto, lo que queremos dejar claro es que, por un lado, nos extraña que el Partido Socialista haya pactado con Euskal Herria Bildu y haya entrado en esa estrategia política de imponer o querer imponer un modelo determinado a diferentes territorios.
Y también señalar –tal y como ha dicho el representante de UPyD– que nosotros tampoco compartimos que el mismo recorrido tenga el mismo coste sea cual sea el medio de transporte que se utilice, sea cual sea el operador que proporciona el servicio, porque no todos los modos de transporte tienen los mismos costes y, por lo tanto, los estimamos que no podemos repercutirlos de la misma manera.
De la misma manera como tampoco lo hace EH Bildu desde la Diputación donde gobierna, cuando los 6 kilómetros que separan Donostia de Pasaia valen lo mismo que los 12 kilómetros que separan Urnieta de Donostia.
Mila esker.