KORTAJARENA IBAÑEZ (EH Bildu, 2017-01-26):
Legebiltzar-buru andrea, legebiltzarkideak, sailburua, egun on.
Denon ahotan hainbestetan ibili izan den gai baten inguruan aritzea tokatzen zaigu gaur, Lanbideren eztabaida tokatzen zaigulako.
Nik ere bat egiten dut Garrido andreak esaten duenarekin. Zeren harritu egiten nau, ba enplegua helburu nagusi duen Gobernuko lider nagusia, Urkullu jauna, horrelako debateetan, bestelako gai batzuetan aritzea baino kasualitatea izango da.
Legealdi honetan ere, Lanbide, Euskal Enplegu Zerbitzua erreformatzeko eta modernizatzeko konpromisoa bere gain hartu du Jaurlaritza berriak. Ez da konpromiso berria, lehengo legealdian ere hartutako konpromisoa zen hau, baina ahaleginak ahalegin, gauzatu ez dena.
Artolazabal sailburuak, bere agerraldian orain lau urte Aburto sailburuak eginiko termino paretsuenetan, gauza berriak ere baziren baina terminoak antzekoak ziren, Lanbide berritzeko eta hobetzeko bere asmoa azaldu zigun.
Ea oraingoan bai, oraingoan erronka honi heltzeko moduan dagoen Jaurlaritza berria eta ea erronka horri, elkarrekin heltzeko moduan garen. Hori litzake gure gogoa.
Azken egunetako agerraldietan, argi azaldu du gure taldeak, garrantzi biziko legealdi batean gaudela. Marko berri bat eraikitzera goaz, eta marko berri baten eraikuntzan konprometitzeak lehen momentutik, aldaketarako agenda bat martxan jartzea eskatzen du.
Lehengoan ere, hala aipatu nuen. Orokorra eta arlokakoa izango dena, baina aldaketa agenda potente bat. Eraikitzea tokatzen da hortaz legealdi honetan.
Estatu berria sortzeko bide horretan, bizigarriak, desiragarriak diren bizi baldintzak bermatzeko politika publikoak eragitea egokitu zaio Jaurlaritza berriari. Bizitzapena merezi duten bizitzarako baldintzak sortzea, eta horretan, enplegua eta enpleguaren baldintzak funtsezkoak dira Artolazabal sailburuari aurreko agerraldian azaldu genion bezala. Eta azaldu genion baita ere bide horretan, pertsonak erdian jarriko dituen politikak eragite bidean, alboan izango gaituela.
Kalitatezko enplegua sortzea da herri bezala dugun helburu sozial potolo horietako bat, eta asmo horretan, ezinbesteko pieza bat da Lanbide, inolako dudarik gabe.
Lanbidek estatu berriaren eraikuntzan, enplegurako euskal sistema publiko, sendo eta efiziente baten aldeko bidea egitea ezinbestekoa da.
Publikoa, sendoa, erreferentziala, eraginkorra eta gardena den enplegurako zerbitzu bat nahi dugu guk. Pertsona bakoitzaren beharrei erantzuten dien goi mailako enplegurako euskal sistema dugu guk asmo eta bide horretan, berriz esaten dizut, Artolazabal andrea, ondoan izango gaituzue.
Lehengo ostegunean, El Mundon emandako elkarrizketa batean, Lanbideren erreforma iragarri zuen Artolazabal sailburuak, eta esaten zuen: "Una reforma para hacerlo efectivo y convertirlo en el intermediario laboral que debe ser".
Nolabait, onartu zuen sailburuak berak, baietz, bere bidetik aterata dagoela Lanbide azken denboran. Iparra eta norabidea galduta dituela, eta zuek askotan onartu duzuen moduan, diru-sarrerak bermatzeko errentak era konprometitu batean jarri du Lanbide.
Oposiziotik eginiko kritikak aipatzen dira sarritan, baina egia esate aldera, kritika gordinenak, barrutik etorri zaizkio Lanbideri eta hori ere, kontuan hartu beharko du jaurlaritza berriak.
Behin eta berriro esan dugu guk UCIn dagoela Lanbide. Diru-sarrerak bermatzeko errentak irentsita, bitartekaritza orientazioari dagokion Lanbidek aurkezten dituen emaitzak oso eskasak, barne mailako gatazka garrantzitsuekin, kexa, kexa eta kexa izugarri pila erabiltzaileengatik... Egia esan ia-ia bere sorreratik dago gatazkan murgilduta eta ez dira gutxi izan behar duen enplegurako zerbitzu eraginkor eta erreferentzial hori bilakatzeko izan dituen zailtasunak.
Luze egon gintezkeen gaur Lanbidek dituen disfuntzio eta zailtasunez hizketan. Luze erabiltzaileek agertzen dituzten kexa horietan, zailtasun horietaz, eragile desberdinek adierazten dituzten arazoetaz. Baina uste dugu gaurko gaia ez dela hori. Erreforma hori, hain beste iragarri den erreforma hori eman behar dela onartuta eta uste dut aho batez onartua dugula denok; erreforma nola egingo den zehaztea dagokigu gaurkoan.
Beste guzti horietaz, plan berri hori sortzeko bidean emango diren eztabaidetan uste dugu luze hitz egiteko aukera izango dugula. Prestakuntza, orientazioa eta bitartekaritza izan behar dira Lanbideren funtsezko ekinbide. Goi mailako eta kalitatezko prestakuntza, orientazio eta bitartekaritza eskaini behar ditu Lanbidek, eta hortik oso urrun dago momentu honetan. Eta horregatik da hain garrantzitsua adostu nahi dugun eztabaida honek planteatzen duena.
Ez dugu disfuntzionaltasunen inguruan eztabaidatu nahi gaur, eta, desde luego, ez genuke gaurkoa RGIaren inguruko eztabaida bat bilakatu nahi. Ez genuke horri buruz hitz egin nahi gaur.
Gaur, egingo den erreforma hori adostua izango den edo ez eztabaidatu nahi dugu. Horregatik, ikuspegi eta asmo horrekin saiatu gara egun hauetan akordio bat bilatzen, gai honen inguruko akordioa bilatzen, eztabaida horren markoa eta oinarriak ezartzen, guretzat premiazkoak ziren bi ikuspegitik: batetik, Lanbideren inguruko diagnostiko konpartitu bat egitea zen gure lehenengo premisa horietako bat; eta bigarrenik, erreferentziala, sendoa, publikoa eta efizientea izan behar duen enplegurako euskal sistema izateko bide orri bat adostu ahal izatea denon artean.
Eragileekin, gai hauetan arituak eta adituak direnekin, erabiltzaileekin, langileekin, sindikatuekin, denekin. Egin behar duen bidea egiteko, izan behar duena izateko, denon lana behar da Lanbideren inguruko eztabaida hau, denon herria denon artean eraikitzen delako.
Lanbide non dagoen eta nola dagoen definitu behar dugu denon artean. Zer den eta zer izan behar duen. Funtsezkoa da erreforma horri heltzeko beharrezko dugun egoeraren analisian asmatzea eta nolabait adostasunetara iristea.
Zentzu honetan, autokonplazentzia gehiegi entzun dugu egun hauetan, normala da baita ere bakoitzak berea defendatu nahi izatea, baina uste dugu hortik atera egin behar dugulako.
Momentua ezin hobea da, gizarte eragileak erreformaren beharra ikusten dute. Marko berri bat eraikitzera goaz. Aldiero adierazten digute bere lanerako prestutasuna. Legebiltzar honetan dauden talde politikoek ere adostasun batez ikusten dugu erreforma behar hori. Baina hitzetik ekintzara pasatzea tokatzen zaigu orain, bakoitzari bere arduratik. Zuei zuenetik eta guri gurenetik.
Ebaluazio pila bat dauden Lanbideren inguruan egin direnak. Lehen aipatu da Toña sailburuak bere garaian iragarri zuen hura eta gauza da gizarte eragileek ere badutela bere egoeraren diagnostiko bat, gai hauetan aritzen direnek ere badutela diagnostiko hori. Bertan, jar ditzagun denak mahai gainean eta ekin diezaiogun lanari.
Landu dezagun eta adostu dezagun gizarte eragileekin, gai hauetan adituak eta arituak diren horiekin, Lanbideko langileekin, Arartekoarekin, gai honetan interesa duen ororekin, adostu dezagun bide orri hori. Adostu dezagun erreformarako plan hori. Identifikatu ditzagun zein erreminta behar dituen Lanbidek eta bitartekoak jarri daitezela datozen aurrekontuetan Lanbidek behar duen erreforma hori egiteko. Azter ditzagun gauza guztiak eta ireki ditzagun eztabaida guztiak, gardentasunez. Eztabaidatu dezagun RGIa Lanbiden kudeatu behar den, edo ez, kudeaketa hori orientatzaileek egin behar duten edo ez...
Nik, bukatu nahi nuen esanez uste dugula oso akordio onera ailegatu garela. Ulertzen dut maila batean Gobernuaren lana konplikatu egin dezakeela akordio horrek, baino datorren erreforma horri heltzeko oinarri onenak ezarri ditugula uste dut firmeki, eta horretan ez ezazula dudarik izan termino horietan bidelagun izango gaituzu Artolazabal andrea.
Azkenik aipamen txiki bat, iruditzen zait akordioa oso potoloa izan dela eta oso ona datorrenari heltzeko, baino aipatu nahi nituen momentu honetan Lanbideko orientatzaileak. Oso egoera kezkagarrian daude eta funtzionarioen leku aldaketa prozedura horrekin kolokan geratzen da hainbat orientatzaileen lan profesionalaren etorkizuna. Zinez espero dut gaurkoan adostu dugun bide hori, akordio zabaletarako bide hori ere, izan dadila aukera bat orientatzaileen auzi hau ere soluzionatzeko.
Mila esker.