URRUTIA OIANGUREN (EAJ, 2018-11-29):
Eskerrik asko, legebiltzar-buru andrea. Sailburu jauna, legebiltzarkideok, jaun-andreok, arratsalde on denoi.
Bueno, ekimen hau jaso genuenean izan genuen lehen irudipena izan zen, nolabait, joan zen asteko lege proposamenaren bigarren zati bat jokatu nahi zela eta iruditu zitzaigun bazeuzkala hainbat arlo eta esamolde eztabaidatu edo argitu beharrekoak.
Hasiera hasieratik, lehen paragrafoari erreparatzen baldin badiogu, gaia ezagutzen ez duen batek irakurrita, ulertu ahal izango lukeena izango litzateke, badaudela helduen euskalduntzearen arloan eskaerari arretarik egiten ez zaizkion lurraldeak, batez ere Araba eta hiriburuak.
Eta hori ez da egia. Argi eta garbi utzi beharra dago, b, bateren batek zalantzak izango balitu, gaur eta atzo, helduen euskalduntzearen arloan dagoen eta egon den eskaera guztia atenditzen dela eta atentzio horrek, arreta horrek babes publikoa duela, bai udalen aldetik eta noski bai, Eusko Jaurlaritzaren Kultura Sailetik ere, HABEren aldetik bereziki.
Eta guzti hori zerbitzua ematen duen titulartasunetik haratago. Eta bat nator hemen esan diren hainbat gauzekin, adibidez, ez genukeela jo behar arazo bat sortzera, arazorik ez dagoen tokian.
Bide batez, doala hemendik gure aitormena denei, udal-euskaltegi eta herri ekimenetik sortutako euskaltegiei eta halaber, euren heldutasunean hainbat eta hainbat arrazoi tarteko, euskalduntzeko apustua egin eta egiten dutenei.
Geroxeago esaten da, "gaurko egunean, jakina da euskaltegi batean matrikulatu ahal izateko, kostu ekonomikoak eta laguntza publikoen sistema ezberdinek ez dutela ahalbidetzen hain zuzen ere, euskara ikasteko asmoa dutenek, dohaineko eran egin ahal izatea".
Kostu ekonomikoei dagokionez, egia esateko, egun titulartasun jakin batek ez du erabateko doakotasuna bermatzen, beraz, bueno, guk hori aitortzen dugu, ez da erabat gauzatzen publikotasunean doakotasuna.
Baina ni gaur ez naiz doakotasunaren gaian sartuko, berriki izapidetzea onartu dugun lege proposamen bat daukagu, eta hor erabakiko dira erabaki beharrekoak eta.
Inola ere, uste dut joan zen astean izan genuen prestutasuna kontuan hartzekoa dela.
Laguntza publikoen sistema desberdinari dagokionean, egia da, udalen eta mankomunitateen arabera, laguntzak desberdinak direla baina hori Jaurlaritzaren eskumenetatik haratago ere badago.
Udal Legeak dioenez, eskuduntza eurena da, horregatik udalekin eta ordezkatzen dituen Eudelekin kontatu behar izatea.
Aipatzen den balizko lurralde desorekaren inguruan, nik uste dut, berriro ere, irudia desitxuratu egiten dela zuen diskurtsoan. Egia da, Araban udal-euskaltegi bezala, Laudiokoa baino ez dagoela, baina hori bezain egia da Arabako koadrila guztietan daudela lehen aipatzen nuen babes publikoa duten euskaltegiak, zerbitzua ematen dutenak.
Eta hemen, gure ustetan, osagarritasunaren apustua egin beharra dago. Daukagun sarea aprobetxa genezake.
Gure herriaren errealitatea horretan ere ezberdina baita, eta Ubera andreak aipatu ditu arrazoi historikoak, sarritan entzuten eta ikusten ditugun adierazpen dogmatikoen aurrean, gehiegitan, nire uste apalean, arinkiegi eginak, gure herriaren errealitatea ezagutu eta baliatu beharko genuke.
Hezkuntza munduan, euskalgintzan ere badugu herri ekimenez sorturiko, kasu honetan euskalgintzako mugimendua. Jabetzari dagokionez, pribatua da ere, pribatuei atxikitzen zaizkien izaera edo helburu horiek ez duena...
...sorturiko kasu honetan euskalgintzako mugimendua.
Jabetzari dagokionez pribatua bada ere, pribatuei atxikitzen zaizkien izaera edo helburu horiek ez duena.
Eta horiek kontuan ez izatea errealitatea modu oso partzialean aztertzea delakoan gaude. Hortik osagarritasunaren irizpidea.
Hitz eta esamolde larriagotan esanda, horri elkarlan publiko pribatuaren premian gaude. Eta gure herriaren sareak bereziko aukerak ematen dizkigu horretarako.
Eta hori babestu egiten da. Eta babes hori konpromiso baten isla da. Konpromisoa zenbakietan zehazten dena.
2018 honetan eta kontuan hartuta euskaltegien arlo honek ikasturteari jarraiki dituela bere aurrekontuak, eta Eusko Jaurlaritzari dagokionez euren soldatak ordaintzen dituela, udal-euskaltegiek 2018ko azken hiru hilabetetik hasita eta 2019ko lehenengo hiru hilabeterako, % 2,25eko igoera dakarte. % 1,5etik % 2,25era igarotzen garelarik.
Eta herri ekimenekoak % 3a % 6tik % 3ra pasata. Horra proposatzen diren aurrekontuak onartzeko beste arrazoi eder bat gure ustetan.
Eta esaten ari naizenaren aurrean errazena da esatea diskurtso auto konplazientea dela. Gehiegizko sinplekeria beharko luke bere burua indar politiko baten liderra den batentzat. Baina perkala ezagututa, egia esan ez ninduke bat ere harrituko antzerako zerbait entzuteak.
Eta nire kasuan, aitzitik, auto konplazentziarik inolakorik ere ez. Nik onartzen ditut hemen aipatzen diren bai anabasak, kezkak eta abar. Eta joan zen astean ere bisitatu gintuztenen kezka eta ekarpenak.
Baina onartezina dena da ezelako azterketari ekitea egoera desitxuratu batetik. Eta nolabait etxea teilatutik hastea. Lehendabizi hartu beharreko neurriak hartzeko, lehendabizi azterketa bat beharko dugu. Eta nik ez nuke alboratuko, zuk proposatzen dituzun udal-euskaltegiak sortu behar izatea ere. Edo Ubera andreak berak beno aditzera eman duenez, behar bada nolabait eskema ere aldatu daiteke. Bai hizkuntza eskola ofizialen inguruan eta abar eta abar.
Nik uste dut nolabait eszenategia zabalik dagoela. Baina lehendabizi datu objektibo batzutik atera behar garela. Bestela uste dut oker joango ginatekeela edozein ondorio, emaitza edo konponbide hartu behar delarik ere.
Nik uste dut gaurkoan akordiorako ahalegin berezia egin dugula. Pentsa, honekin beno erlazioa duena aipatu da joan zen asteko eztabaida. Pentsa ze nolako egoeran suertatu ginen.
Baina gaur gure taldeek eta Gobernuak egiten duen ahalegina dela eta, akordioaren barnean gaude denok eta Martinez jauna benetan esaten dizut era ulertezinean, ez dut ulertzen nola gelditu zareten akordio honetatik kanpo.
Eta onartzen dena 2009-2010 ikasturtetik gaurdaino izaera desberdinetako euskaltegi eta hizkuntza eskola ofizialen emaitzen azterketa ebaluazio bat egin eta HABEk giza eta ekonomia baliabideak izan eta kudeatu ditzan, eskaintza egokiak gizarteratu ahal izateko asmoz, kable batzuen araberako azterketa bat egin dezala eskatzen denean.
Azterketa horrek esaten duenaren arabera, gabeziak baleude, gabezia horiei aurre egiteko neurriak eskatuz. Eta hor da gure ustez, bueno eszenategi zabala dagoen tokia.
Baina lehendabizi, lehendabizi azterketa, lehendabizi datuak eta lehendabizi argazki osoa izan behar dugu.
Orduan, bueno errepikatu, horren aurrean zuen jarrera ulertezina egin zaigula. Baina nik beti bezala nahiago dut alde positiboa nabarmendu eta akordiora iritsi garen taldeon jarrera azpimarratu.
Eta berriro ere gure betiko prestutasuna adierazi baita zuek ere etorkizun hurbil batean akordio baten inguruan exeri zaitezten.
Besterik gabe, eskerrik asko.