MAEZTU PEREZ (EH Bildu, 2014-06-27):
Eguerdi on guztioi, eguerdi on sailburuak. Hel diezaiogun bilkuraldi honetako azken interpelazioari.
2009ko azaroan Gasteizko Udalaren osoko bilkurak aho batez Eusko Jaurlaritzari eskatzen zion Gasteizko mendiak parke naturala izendatzeko izapide administratiboak martxan jartzeko.
Urtebete beranduago, 2010eko apirilaren 14ean, Legebiltzar honetako ingurumen batzordeak –aho batez kasu honetan ere– legez besteko proposamen bat onartu zuen Gasteizko Mendiak natur parke izendatzeari buruz, konkretuki eskaera zuzen bat eginez Eusko Jaurlaritzari.
Eskatzen zion berehala bultza zezala Gasteizko Mendietako natur baliabideak antolatzeko plana onesteko prozesua eta ahalik eta lasterren bururatu dezala, espazio hori parke naturala izendatzeko asmoarekin.
Bi erabaki, bat Gasteizko udalean, beste bat Legebiltzar honetan, aho batez erabateko adostasun politikoarekin Gasteizko Mendiak parke naturala izendatzeko.
Ildo horretan, Ingurumen, Lurralde Plangintza, Nekazaritza Eta Arrantzako sailburuak 2012ko uztailaren 26an emandako agindua Gasteizko Mendien aldeko baliabide naturalak antolatzeko planari hasierako onarpena emanez.
Hiru erabaki politiko instituzionalak, adostasun politikoarekin eta denak bide berdinetik, Gasteizko Mendiak parke natural bezala izendatzeko.
Hor bukatzen dira Gasteizko mendiak parke naturala izendatzeko aldeko urratsak, zure Sailak momentu honetan, dirudienez eta prentsatik jakin izan dugunez, kontrako norabidea hartu duelako, unilateralki eta inolako adostasun politiko barik.
Eta zein da erabaki hori? Ba dirudienez ekainaren 16an jakin izan genuena, hain zuzen ere, Eusko Jaurlaritzako natura ingurunearen eta ingurumen plangintzaren zuzendariak Gasteizko Udaleko ingurugiro gaietarako ikastegiaren kontseilu erretorean esan zuena, hain zuzen ere, Eusko Jaurlaritzak ez zuela ikusten Gasteizko Mendiak parke naturala bezala izendatzea. Hori da behintzat nik ikastegi horren dokumentu ofizial batean ikusi dudana.
Gai honen inguruan, esan dudan bezalaxe, orain arte egondako adostasun politikoa zapuztera etorri den erabaki bat. Eta nire lehenengo galdera da interpelazio honetan, zer da deuseztatu duzuena? Parke naturalaren izendatzea edo parke natural horren baliabide naturalak kudeatzeko plana? Ez direlako gauza berdina.
Parke natural bat izendatzea gauza bat da eta beharrezkoa den tresna bat parke horren baliabide naturala kudeatzeko plana beste gauza bat delako.
Eta hori da gure lehenengo galdera: Deuseztatu duzue parke naturala? Edo ari zarete berraztertzen baliabide naturala kudeatzeko plana?
Eta baiezkoan, bigarren galdera honi baiezkoan, zein da aztertzen ari zaren baliabide naturala kudeatzeko plana? Zenbat hektareekin eta zein edukiekin, jakin ahal badut.
Aurreko Ingurumen Sailak baliabide naturalak antolatzeko plana habiarazteko sinatutako aginduan honela esaten zuen –eta hau garrantzitsua da–: "Se concluye que el área de los Montes de Álava es una de las zonas de mayor singularidad e interés ambiental de Álava. Y presenta un gran potencial natural, con buen estado de conservación, cumpliendo así con varios de los criterios orientativos recogidos en el artículo 10 de la Ley 16/94, de Conservación de la Naturaleza del País Vasco, que le hacen merecedor de su inclusión en la red de espacios naturales protegidos".
Hori garatzeko beharrezkoa den baliabide naturalak antolatzeko planaren hasierako onarpena egon zen eta parke naturala figura egokiena bezala aukeratu zen.
Ingurumen Sailak, administrazioak erabaki zuen gune horren balore anbientala kontutan izanik parke naturalaren figura aukeratzea. Zer aldatu da ordutik hona?
Administrazioaren erabaki irmo bat dago esaten parke naturalaren figura egokiena dela Gasteizko Mendiak babesteko. Eta berriro egiten dut galdera, zer aldatu da ordutik ona? Zeintzuk dira eta...
...esaten parke naturalaren figura egokiena dela Gasteizko Mendiak babesteko eta berriro egiten dut galdera: zer aldatu da ordutik hona, zeintzuk dira eta non daude geure egungo Sailak egin dituen txosten berriak eta zer esaten dute txosten horiek, zergatik lehen bai eta orain ez.
Gainera, parke naturalen figura egokiena dela inguru hori babesteko ez du soilik aurreko Ingurumen Sailak esaten. Beste hainbat adibide daude hori agerian uzteko, adibidez, Gaztela-Leongo Ingurumen Sailaren kontrako inpaktu anbientalaren deklarazioa inguru horretan egin nahi zuten parke eoliko baten inguruan, Deklarazio horretan bere begi jasotzen da parke naturalen deklaraziñoa dela inpaktu anbiental hori kontrako izateko.
Era berean ere joan behar gara 2007. urtean CESA enpresa publikoak, Geico eta Cambria hidrokarburuak ustiatzeko Estatu Batuetako enpresekin egindako batzarretara eta bertan jasotzen dena. Bertan jasotzen da Geico enpresaren ordezkari batek horrela galdetzen du, ea zeintzuk diren ingurumenaren aldetik dauden arazoak frackinga gune horretan egiteko.
Eta Juan Carlos Vicuñak, CESAko zuzendariak, esaten du eta horrela dago jasota aktan, eurek duten informazioen arabera, arazo esanguratsuena eta bakarra Montes de Vitoria parke natural bezala izendatzea dela. Horrela dago jasota akta horietan. Gura izanez gero zure eskura dauzkazu.
Eta ez dira horrek bakarrik dokumentuak zeinetan agertzen da zein nolako garrantzia duen baliabide naturalak kudeaketa plan bat natura babesteko.
Orain dela gutxi zure sailak onartutako Urkiolako baliabide naturalak kudeateko planean beste adibide bat daukagu. Plan horretan jasaten delako: "queda prohibido todo aprovechamiento de yacimientos mineros y demás recursos geológicos en cualquiera de sus secciones. Tampoco podrán otorgarse permisos o concesiones de exploración de dichos yacimientos y recursos".
Baliabide edo tresna erabilgarria da oso eraginkorra natura babesteko eta fracking bezalako adibidez jarduerak debekatzeko parke natural baten. Baina parke naturala ez badu, ez dago baliabide naturalen kudeaketako planik ez dago babesik. Beraz, zeintzuk dira zuen erabakiaren benetako arrazoiak? Zeintzuk dira benetako arrazoiak?
Zeintzuk dira defenditzen dituzuen interesak gune horretan. Zuen arrazoia edo behintzat prentsan ikusi dugun aitzakia, medioen bitartez jaso duguna hurrengoa izan da: herrien oposizioengatik erabaki duzuela parke naturalaren izendapena bertan behera uztea.
Arrazoi horren sinesgarritasuna guretzako hutsaren hurrengoa da. Lehenik eta behin herriek ez baitute uzten parke naturalaren izendapena bertan behera uztea. Hori ez dator euren alegazioetan parke naturalaren izendapena bertan behera geratzea.
Herriek bere alegazioetan agerian uzten dutena da aspaldidanik eta zoritxarrez Erkidego honetan gertatzen dena eta hainbat eragile aldarrikatzen dena, gaur egun garatutako parke naturaletako baliabide naturalen antolatzeko planak ez direla bat ere eraginkorrak eta egiten direla tokiko eragileei bizkarra emanez.
Eta euren kezka adierazten dute Gasteizko Mendien baliabide naturalaren planean ez delako beraiekin kontatzen eta ez direlako fidatzen, ez dutelako nahi kaiola berde bat.
Irakurri dezagun, baina, zer dioen natura babesteko Euskal Legeak parke naturalaren figuraren inguruan: "Los parques naturales son áreas no transformadas sensiblemente por la explotación u ocupación humana, identificables por la belleza de sus paisajes, la representatividad de sus ecosistemas o la singularidad de su flora, de su fauna o de sus formaciones geomorfológicas, y que requieren a fin de hacer compatible el aprovechamiento ordenado de sus recursos naturales y el uso público con la conservación o recuperación de sus valores ecológicos, estéticos o educativos de una actuación preferente de los poderes públicos".
Hor dago gakoa. Zelan uztartzen den natura babestea eta toki horretan, gune horretan dauden eragileen garapen ekonomikoa. Hori da zure Sailari dagokiona, natura baliabide plan bat jartzeko eta ez, egun batetik bestera, eta adostasun politiko barik eta unilateralki parke natural baten izendapena deuseztatzea edo bertan behera geratzea.
Hor daukazu erronka. Bateragarria egitea, beharrezkoak diren eta hainbat dokumentuetan jasota dauden balore natural horiek tokiko garapen ekonomikoarekin uztartzea.