IPIÑAZAR MIRANDA (EAJ, 2020-02-06):
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Sailburu eta legebiltzarkideok, egun on danoi.
Jakitun gara eta datuek holan diñote, Euskadi gizarte zaharkitu bat dela. Gure herria azken urteotan populazioaren zahartze progresibo baten testigu izan da, bai jaiotza-tasaren jaitsiera egon delako edo baita ere bai bizi-itxaropen tasak igo in dauelako. Fenomeno honek, eta, bere ondorioz gertatzen den kudeaketak, instituzioen baita euskal gizartearen ekintza eta ardura eskatzen dauz. Artolazabal sailburuak eman zizkigun datuen arabera, 10 urte barru euskal gizartearen erdiek 55 urte baino gehiago edukiko dauz, eta % 10rak, hau da, 200.000 pertsona inguru, 80 urteak gaindituta edukiko dauz; eta, printzipioz, errelebo generazional barik.
Honek, nabarmenki argi uzten dau gaur egun eskuartean daukaugn gaia, zaintza alorra gakoa izango dela gaur egunetik hasita etorkizuneko gizarterako.
Gaur egun Euskal Autonomia Erkidegoan 217.171 pertsona dabiltza zaintza lanetan, zeinetatik % 80 inguruk etxean egiten dute, hau da, ez profesionalki, eta, horietatik, % 70 emakumeak dira. Honek errealitatera atxikitzera eramaten gaitu paradigma aldaketa batetara.
Tenemos que poner en valor por parte de las instituciones el reconocimiento del valor social de los cuidados. Estamos de acuerdo con lo que recogía la enmienda de Elkarrekin Podemos, y así lo hemos trasladado también en nuestra transaccional, cuando dice que para avanzar hacia una sociedad basada en la igualdad es imprescindible visibilizar las tareas de cuidados, entre otras cosas, para reflexionar tanto de los cuidados como de los roles o las funciones asignados a hombres y mujeres entre la ciudadanía. Hori kontutan izanda, abenduan Eusko Jaurlaritzak eta Elkarrekin Podemosek aurrekontuak onartzeko sinatu zuten akordioan aipatzen dan moduan, beste aurrerapauso bat emon zen zaintza alorreko pertsonen alde lan egiteko: Elkarrekin Zaintzen Plana, García andreak aipatu duena, Lehendakaritzak Emakunderen laguntzarekin koordinatutako plana, hain zuzen ere.
Honako hau azaltzen da akordio horretan: "Lehendakaritzak Emakunderen laguntzarekin koordinatutako plana diseinatu eta abian jartzea Elkarrekin Zaintzen Plana, zaintzaileei laguntzeko estrategiarekin bat etorriz, gizarte osoa inplikatzeko helburuz, sail, erakunde, sektore, eragile sozial eta ekonomiko guztien bitartez, zaintzaren...
... estrategiarekin bat etorriz, gizarte osoa inplikatzeko helburuz, sail, erakunde, sektore, eragile sozial eta ekonomiko guztien bitartez, zaintzaren demokratizazioa, zaintza gizartearen ikuspegitik beste modu batean antolatzea sustatzeko, ikuspegi eraldatzailetik eta estatuaren merkatuaren, familien eta gizarte zibilaren arteko ardura izango duenetik.
Helburu horregaz, 2020ko lehen lauhilekoan  - ointxe gauz - , eta jakitun gara horretan dabizela, zaintza arloko zereginen egungo arreta eredu aztertuko da, egungo egoera egungo politiken eraginaren ebaluazioa, eta, zehazki, kontziliazioaren arlokoa landuz, zaintza ereduen eta etorkizunean ezarri beharreko neurrien azterketa konparatiboagaz batera.
Es por ello que instamos al Gobierno Vasco a que, a través de la estrategia de personas cuidadoras, impulse un nuevo paradigma con el que poder dar respuesta a una nueva generación de personas cuidadoras, hombres y mujeres dispuestas a cuidar, pero con apoyos, reforzando el apoyo formal, los servicios de respiro y apoyo a personas cuidadoras, y que promueva la implicación de los hombres en el cuidado. Incidimos en que esta estrategia deberá regirse por los siguientes principios: debe ser integral y multidimensional, y debe tener una perspectiva interinstitucional e interdepartamental. A su vez, debe incorporar un enfoque innovador, que incluya a la propia persona cuidadora como sujeto de derecho. Debe ser también dirigida a la democratización de los cuidados, con una perspectiva de género que sirva para corregir las desigualdades existentes  - lo veíamos en los datos anteriormente - , porque es un sector totalmente feminizado. Finalmente, deberá tener un carácter preventivo, y ha de ser elaborada desde un enfoque comunitario.
Ulertzen dugu estrategia honek, helburu nagusi moduen dekola, zaintza lanetan dabizen pertsonen babesa, eta horregatik balorean jarri nahi dugu estrategia hau bere osotasunean. Honegaz batera, Euskal Autonomia Erkidegoko adinekoentzako egoitza zentroei buruzko Dekretuen berrikuspena eskatzen zitzaion Eusko Jaurlaritzari, 27/2019 mozioan. Gure erdibidekoan, mozio hau betetzea eskatzen da, eta argi itxi gura dugun mozio horretan eskatuten dena eta hori betetako eskatuten dogune dala dekretu horren berrikuspena. Eta jakitun gara Euskal Autonomia Erkidegoko Aurrekontuen onarpenari esker, dekretu honen lanketarako eta dekretu honen berrikuspenerako kontratazio bat abian jarriko dela. Gainera, esan dugun moduan, alor feminizatua bet dala, emakumeren kolaborazio be bai eskatzen dugu, Parlamentu honetan adostutako 99/2018 legez besteko proposamenaren betetzeko lanetan jarraituz.
Amaitzeko eta laburbilduz, uste dugu erdibideko honegaz zaintza alorrean eman beharreko pausuen oinarriak ezartzen doguzela, Eusko Jaurlaritzari eskatzen dotsegule paradigma aldaketa batean lanean jarraitutea, zaintzan dabizen pertsonak erdigunean jarriz eta beraien babesa bermatuz.
Beste barik, eskerrik asko.