ZULAIKA PORTILLO (EH Bildu, 2013-11-15):
Eskerrik asko mahaiburu andrea, egun on guztioi.
Gaur ez dut hitz egingo langabezi tasa % 16tik hurbil dagoelari buruz, ezta langabetuen artean % 50a ez dutela inolako dirulaguntzarik jasotzen ere, ezta arduratzen gaituen beste datu baten inguruan, alegia Euskal Autonomia Erkidegoan 158.000 pertsona baino gehiagok ezin dituztela beraien premiazko beharrei aurre egin buruz. Ez, horiek aipatu bakarrik egingo ditut.
Baina sakonki, beste gai baten inguruan hitz egin nahi dut: Langile publikoen erosteko ahalmenaren galeraren inguruan.
2010etik hona, sektore publikoko langileei erosketa ahalmena % 25a murriztu zaie azkenaldian beste motako murrizketak pairatzeaz gain: 2012ko aparteko ordainsariaren galera, jardunaldiaren luzapena eta abar.
Langile publikoak, zerbitzu publikoak eskaintzen dituzten horiek, krisi honen (…) multzoan kokatu dituzue edo behintzat halako tratamendua jasaten dute eta ez dira bakarrak. Orokorrean, herri honetako langile klaseak ordaintzen dihardu krisiaren ondorioak beraiek sortu ez dituzten krisiaren ondorioak.
Ez ditugu berriro azalduko zer garrantzitsuak diren langileen lan baldintzak edozein zerbitzu publiko eskaintzerakoan. Lan baldintzak kaskartzearekin...
...azalduko, ze garrantzitsuak diren langileen lan baldintzak. Edozein zerbitzu publiko eskaintzerakoan. Lan baldintzak kaskartzearekin, zerbitzuaren kalitateari kalte egiten dio. Nahita nahiez, gertatzen da hori. Nahiz eta langile publikoek ahaleginak bereziak egitea horrela ez izateko.
Zerbitzu publikoetan ere murrizketa zuzenak egin dira azken bolada honetan. Beraz honi gehitzen badiogu langileen lan baldintzen kaskartzea, zerbitzu publikoaren kalitatearen okertzea eragin zuzena izango du gizarte osorako.
Langile publikoen baldintzak kaskartzeari noski, garrantzi handia ematen diogu. Baina badago beste faktore bat ere mahai gainean jarri nahiko genukeena. Jaurlaritzaren kontraesana agerian uzten duena. Alde batetik, herritarren artean kontsumoa sustatu nahi duela dio eta horretarako neurriak hartzen ditu, eta bestetik, langile publikoen lan baldintzen okertze horri lagundu egiten dio bere politikarekin.
Jaurlaritzak enplegua eta ekonomia suspertzeko aurkeztu dituen neurriak, edo horretarako direla saldu nahi diguten neurriek ez dute ezertarako balio, biztanleek kontsumitzeko ahalmenik ez badute. Beraz, hain justu kontrako bidean doazen neurriak hartzen ari ditu.
Herri baten biztanleen erosteko ahalmena beherantz badoa edo beherantz joatea eginarazten baduzue, ekonomiak eta enpleguak ere automatikoki behera egingo dute. Erosteko ahalmenaren galerarekin batera, kontsumoak behera egiten du, kontsumo orok egiten du behera. Baita pertsonen oinarrizko beharrizanak asetzeko beharrezkoa den kontsumoa ere.
Horrek jarduera ekonomikoari kalte egiten dio. Guztietan. Bai jarduera ekonomiko estrategikoetan eta ez estrategikoetan ere. Beraz, bide horretatik joatea alperrik da.
Eta gaiari berriro eutsiz, Erkoreka jaunak, bere saileko aurrekontuen aurkezpenean azaldu zuen, pertsonalaren atalean ez dela egongo soldata igoerarik. Hau da, sektore publikoko langileei datorren urtean soldata berriro izoztuko zaiela. Eta honen arrazonamendua, honakoa izan zen. Honen jatorria ezaguna da, oinarrizko araudi bat dago, Estatuak eman duena, administrazio publiko guztiak lotzen dituena, eta horri jarraiki, aurrekontuak ezin dezake besterik egin, horren arabera jokatzeaz baino. Eta beraz soldata guztien izozketara jotzea baino.
Aldiz, Jaurlaritzari galdetuta langile publikoen erosteko ahalmena berreskuratzeko asmorik duen, hurrengo hau erantzun zuen: "Jaurlaritzak nahiko luke, egoera ekonomikoak aurrera egiten badu. Errekaudazioak gora egiten badu eta egoera ekonomikoak posible egiten badu. Jaurlaritzaren baldintza finantzieroek posible egiten badute, ez dugu hori ezinezkotzat jotzen".
Beraz, erantzun horrekin sortzen zaigu hurrengo zalantza: Orduan zer da araudizko arazoa ala Jaurlaritzaren egoera finantzieroaren arazoa?
Nik erantzungo dizut. Ez bata ez bestea. Borondatea arazoa da.
Eta esaten dugu borondateak zerikusi handia duela. Jaurlaritzak borondatea izango balu, zerbait egiteko egin ahal izango lukeela. Aipatzen den araudia gainditzeko hainbat tresna ditugu, erostekoa ahalmena ez galtzeko neurriak hartze aldera.
Eta adibide gisa, Kataluniako Erkidegoan egingo dena jarri genezake. Baita ere Gipuzkoan egingo dena eta beste leku ezberdinetan ere. Tresnak aurkitu dituzte eta abian jarriko dituzte. Beraz, tresnak egon badaude. Borondatea behar da ordea tresna horiek erabiltzeko.
Guztioi esan da, lehendakari jaunari interpelazioa egiten diogu hurrengo galderari erantzun dezan: zein neurri hartuko du Jaurlaritzak bermatzeko, sektore publiko langileek azken urte hauetan galdu duten erosmen ahalmena berreskuratuko dutela?
Eskerrik asko.