ETXEBARRIETA LEGRAND (EH Bildu, 2019-09-26):
Eskerrik asko, eguerdi on guztioi.
Nik hasi nahi nuen galdera bat botatzen, garai batean iragarki batean botatzen zutena. Bertan zeuden pertsonei galdetzen zieten zer ulertzen zuten emakume batek bezala korrika egiten duzula esaten zaizunean. Eta hor agertzen ziren pertsona desberdinak keinu iraingarriak egiten zituzten, korrika egiten jakiten ez duten keinuak egiten zituzten... Eta neska txikitxoei galdetu zitzaienean ahal bezain arinen korrika egiten saiatu ziren.
Beraz, argi dago estereotipoz jositako gai bat ekarri duela gaurkoan hona Elkarrekin Podemosek, garrantzitsua dena oraindik ere txikietan hain garrantzitsua den kirol hori nola urtetik urtera estereotipatzen, eta erreferente falta hori eskaintzen goazen erakusten duen.
Irain izatetik, ikusgarritasuna lortzera, eta emakume batek bezala korrika egiteaz galdetuko baligute, niri gustatuko litzaidake Oihana Cortazarrek bezala korrika egitea, izen bera daramagu besterik ez.
Edo (...) bezala egitea, kuriosoa. Ongi, izugarri ongi egiten dakien emakume bat nola zalantzan jartzen den eta nola bere jeneroa eta hormonenganaino heltzea lortu duen hain matxista den kirol esparru horrek, emakume honek, emakume batek bezala korrika egiten ez duelako edo ulertzen ez delako.
Edo (...) gogoratzen naiz, kirolaren bidez emakumeen ahalduntzea martxan jartzen ari diren emakume guzti horiez. Eta nola urtetik urtera geroz eta eraso gehiago dituzten ordu aldaketak direla eta, ez dezaten gehiegi molestatu Donostiako kaleak hartzerako garaian. Hori bai, bestelako makro-ekintzak sortzeko eta egiteko ez dugu arazorik. Edo emakumeen Biraz.
Guri erdibidekoan erori egin zaigu zuek hasieran proposatutako horretan garrantzitsutzat ikusten genuen aipamen hori. Non dago Emakumeen Bira proposamen honetan? Txirrindularitza, emakumeen goi-mailako txirrindularitza, afizioa eta Euskal Herrian lan ikaragarria, 30 urte luzez lan ikaragarria egin duen elkarte hori non dago erdibideko honetan?
Ez dakit hiltzen utzi nahi dugun proposamen bat den, eta diruaz ere gutxi hitz egiten da. Guk, adibidez, egiten genuen zuzenketan ekonomikoki horrelako proiektuak garatzerakoan, eta García andereak oso ondo azaldu du ere bai beraien hasierako proposamenean hori ere bazetorrelako, nolako ezberdintasunak dauden.
Nire kide den Ubera andereak egindako galdera batzuk ekarri nahi ditut hona Emakumeen Biraren inguruan. Berak galdetzen zuen 2017an gizonezkoen Euskal Herriko Itzulia antolatzen laguntzeko zenbateko diru-laguntza ematen zuen Gobernuak, 220.000 eurokoa da. 2017an Emakumeen Bira antolatzen laguntzeko 9.225,17 euro izan ziren.
2018an, beste behin ere, 220.000 euro eman zitzaizkion gizonezkoen Euskal Herriko Itzuliaren antolatzaileei, eta hemen igoera bat egon zen Emakumeen Biraren antolatzaileentzako, 2.000 eurokoa, 11.456,23 euro. Lotsagarria.
2019koak oraindik ez ditugu. 220.00 euro badira gizonezkoen bira antolatzeko, emakumezkoena oraindik subentzioa tramitazio bidean zegoen. Emozionatuta nago jakiteko aurtengo igoera zenbaiteraino helduko den.
Guk hain zuzen, akordio honetan agertzen ez diren hainbat kontu faltan bota ditugulako, besteak beste, Euskal Herrian emakumezkoen kirola izugarri bultzatu duen elkarte bat aipatu ere egiten ez delako, ez sinatzea erabaki dugu eta gainera azalduko dut zergatik abstenituko garen lortu den erdibideko zuzenketa honetan.
Gure ustez, oso gai garrantzitsua da gaur ekarritakoa. Berdin zait eguerdiko 14:00etan izan edo arratsaldeko 17:00etan. Eskertzen dugu García andereak eta Elkarrekin Podemosek proposamen hau hona ekarri izana. Eta eskertzen genuen ere bai 2017an proposamen bat ekarri izana, zeren 2017ko proposamenaren eta bertan lortu genuen erdibideko akordioarekin konparatuko bagenu gaur lortutako akordioa, ezer berri gutxi topatzen dugu behintzat. Baina beno, puntuz puntu azaltzen saiatuko naiz.
Lehenengo puntuan analisi bat eskatzen da eta Garrido andereak azaldu du, Emakunderi eskatzen zitzaion diagnostiko bat egitea. Sorpresa, "EAEko goi-mailako emakumezkoentzako kirolaren egoeraren azterketa genero ikuspuntutik". Izugarrizko datu pila azaltzen dira hemen eta Gobernuak berak legislatu dezakeen eta beharko lukeen horren inguruan aipatzen da.
Bilaketa arin bat egin dut telefonoan. 2012ko generoaren araberako eraginaren ebaluazioa egiten du Emakundek ere bai, bertan diagnostiko bat planteatzen duelarik, eta gainera proposamen batzuk ere. Kirolean emakumeen kontrako sexu jazarpena eta abusuak prebenitzeko gida, protokoloa egiteko jarraibideak. Emakunderena, 2015ekoa.
Eta bai, diagnostiko gehiago eskatu ditzakegu. Gu ez gara horren kontra jarriko. Baina badaude dagoeneko ikerketak, badaude dagoeneko proposamenak eta ez dira garatzen ari. Hor, gure ustez, balorean jartzen dugu Gobernutik bultzatutako hiru proposamen. Ez dira hemen EH Bilduk ekarritakoak, Emakundek eta Kultura Sailak bultzatutako hiru azterketa edo protokolo baizik.
Gero gidez hitz egiten da. Aipatu dut protokoloarena. Emakundek ere bai badauka beste gida bat, kirolean, hizkuntzan parekidea bultzatzeko badaude beste batzuk ere bai. Gida gehiago behar ditugula, aurrera benetan, ez dugu guk horren kontra ezer esango.
Hirugarren puntuan, eskatzen da bermatu dadila euskal kirol federazioei ematen zaien diru-laguntzen baitan klausula eta irispideak sartzen direla, VII. Plana dagoeneko hori jasotzen.
Horretaz gain, badaude, esan nahi dut, VII. Planean hiru puntu oso ondo ekarriak zeudela ere bai, hasierako proposamenean horiek badaude eginda ere bai, orduan, oraingoz, ezer berririk ez. Eta guk hor  zehaztasunak eskatzen genituen, zehaztasunetara jotzen dugunean, emakumeen birarekin gertatzen dena topatu dezakegu. Orduan, guk konpondu dezakegun horri soluzioak ez dizkiogu topatu nahi eta jarraituko dugu eskatzen bermatu dadila, jarraituko ditugu gidak proposatzen bitartean egin dezakeguna egiten ez badugu?
Laugarren puntua. Formakuntza eta kanpainak eskatzen ziren, eta hemen 2017an lortu genuen akordio hori ekarri nahi dut gogora, zeren bertan, eta bertan ere bai esaten dut  - eta gu ere bagara diagnostikoak eta azterlanak eskatu dituztenak mila miloi aldiz, horregatik diot ez gara horren kontra jarriko - , baina bertan eskatzen zen are zehatzagoa zen zerbait. Lau hilabeteko epean lantalde bat sortzea kirol erakunde eta federazioekin azterketa bat egin zedin, neurriak hartu zitezen eta zortzi hilabeteko epean erregulazio kode bat egitea eskatzen zuen. Are zehatzago 4/2015 Legea eta bertan aurreikusitakoa aintzat hartzea eta erabat betetzea eskatzen zen.
25.2 artikulua seinaren bidez debekatzen den ez laguntza publikorik, ez babesik ematea Euskadin egindako kirol ekitaldietarako baldin eta emakumeentzat baztertzaileak badira hori martxan jartzea, eta laugarren puntuan, sentsibilizazio kanpainak, 2017ko maiatzaren 18an.
Bi urte pasatu dira, honi heldu geniezaiokeen eta proposamen berri bat ekarri diguzue hona, erdibideko proposamen bat ekarri diguzue hona, berriz diodana, kontra ez dut egingo, bere garaian akordio bat lortu genuelako. Kontra ez dut egingo, babestu izan ditugulako txosten guzti hauek, baina guk zehaztasunak eskatzen genituen, hori izan zen egiten saiatu ginena gure osoko zuzenketan, diru-laguntzez hitz egiten genuen, kirol lehiaketa ofizialetan parte hartzeko baldintzez hitz egiten genuen, emakumeen biraz hitz egiten genuen, ez dugu nahi emakumeen bira, ez dugu nahi emakumeen kirola proposamen honetatik erortzea. Eta tamalez, sentsazio hori daukagunez edo ezer berririk topatzen ez dugunez, guk abstentziora joko dugu.
Eskerrik asko.