GURRUTXAGA URANGA (EAJ, 2019-11-28):
Eskerrik asko, presidente andrea. Eta eguerdi on guztioi.
Nahiko laburra egingo dut, uste dut jada gehiena esanda dagoela gai honetan, gainera, adostasun osoa dago. Guk ere ez genuen osoko zuzenketarik aurkeztu bat egiten dugulako, nola ez. Ekimen hau Gipuzkoako Foru Aldundiak martxan jarritakoa da, Hizkuntza Berdintasuneko Zuzendaritzan, Garbiñe Mendizabal, aurretik hemen izan genuen Garbiñe Mendizabalen eskutik eta baita Giza Eskubideen Zuzendaritzatik martxan jarritakoa da. Guk ere bat egiten dugu hau ez dela bakarrik hizkuntza kontua, baita giza eskubideen kontua dela, eta, horregatik, bat egiten dugu gaur ekarri den proposamen honekin. Uste dugu Gipuzkoan egiten ari den hori Araba eta Bizkaira eraman eta bizi dugun egoera hori zein den ikustea garrantzitsua dela.
Lan hau, esan den bezala, soziolinguistikako klusterrari enkargatu zitzaion eta helburua argia zen: zein egoeratan bizi garen linguistikoki, gure herrian linguistikoki zenbat hizkuntza dauzkagun jakin, eta, horren aurrean, ekimenak eta politikak martxan jartzea. Nik uste dut Ubera andreak esaten duenean diagnostikoak egin egiteagatik, bueno, nik uste dut horrelako ekimenak egitea erabakitzen denean benetan behar bat dagoelako dela, horri aurre egiteko politika eraginkorragoak egiteko modua bilatzea dela; eta hori izan dela helburua hasiera-hasieratik.
Azterketa hau, esan den bezala, bihar aurkeztuko da, baina jada badakigu 163, oker ez banago, 163 hizkuntza bizi direla Gipuzkoan. Eta Gipuzkoan bizi dugun errealitate hori adierazle da munduan eman diren aldaketetaz, ez? Hobeto bizitzera, beraien bizimodua hobetzera datozen pertsonak ditugu hemen, eta horiek dakarten aniztasun horretaz jabetzea da helburua. Eta nik uste dut hori Euskadin ere ematen den kontu bat dela, ez da Gipuzkoan ematen den kontu bat, eta hori egitea positiboa dela.
Guk uste dugu, gainera, horrelako diagnosi bat egin eta gero Administrazioaren betebeharra badela migratzaile hauei aukerak ematea, aukerak ematea politika linguistikoei dagokienean ere bai. Zabala andreak esan duen bezala, askotan inertziaz gaztelerara jotzen da, baita kanpotik datozenekin ere bai, eta nik uste dut...
... politika linguistikoei dagokienean ere bai. Zabala andreak esan duen bezala, askotan inertziaz gaztelerara jotzen da, baita kanpotik datozenekin ere bai, eta nik uste dut honekin jabetu behar garela asko dela egiteko daukaguna, asko direla kanpotik datozen perfilak, eta perfil desberdinak direla, eta horiek erakutsi behar digula bi hizkuntza ofizial ditugula herri honetan eta bi hizkuntza ofizial horiek ikasteko eskubidea daukatela. Eta nik uste dut, azkenean, horretara jo behar dugula.
Guk beraiei dagokien errespetua eta aitortza egiten diegun bezala, eta beraien herrietatik dakarten kulturaren aitortza ere bai eta hizkuntzaren aitortza egiten diegun bezala, zilegi da guk ere eskatzea hemen bizi dugun kultura aniztasuna eta hizkuntzak beraiek errespetatu eta horietaz jabetzea, ez? Eta nik uste dut hori beti positiboa dela, eleaniztasuna positiboa dela, eta beharrezkoa daukagula ere bai euskararen suspertzea emateko eta biziraupena ere bai bermatzeko. Nik uste dut hizkuntza politikari dagokionez, badela klabe bat eleaniztasun horretan bizitzea eta euskarari ere bai bultzada ematea daukagun errealitate horretatik.
Aukera bezala aurkeztu behar dugunean esaten dugunean, nik uste dut gai izan behar garela gure hizkuntza, euskara, aukera bezala aurkezteko, lan egiteko ate gehiago irekitzen dituelako, integrazioa modu egokiago batean ematea lortzen delako; eta nik uste dut hori zabaldu behar dugula eta hori helarazi behar diegula.
Eta guzti honekin ez da uniformizazioa bilatzen duguna, nik uste dut hori argi daukagula denok. Honekin bilatzen duguna da errespetua eta aniztasun horri aitortza egitea.
Beraz, bukatzeko, uste dut proposamen hau egokia dela eta horren alde gaudela, gu geuk Gipuzkoako Foru Aldundian martxan jarritakoa delako, eta horiek ba Bizkaia eta Araban aurrera eramatea garrantzitsua iruditzen zait. Hauek behin esku artean ditugunean, ikusiko dugu horren aurrean ze politika hartzen diren eta ze neurri hartu behar diren. Eta, bueno, zoriondu Zabala andreari ba hizkuntza politiketan askotan ez delako hain erraza izaten aho batez proposamenak onartzea, eta, oraingoan, ba horrela izango delako.
Eskerrik asko.