GURRUTXAGA URANGA (EAJ, 2019-05-02):
Eskerrik asko presidente anderea, egun on guztiori.
Harritu egiten nau oposizioa errealitatea desitxuratu eta interesatzen zaizkigun datuak mahai gaineratzeko hartu duzuen abilezia hori, zeren orain arte datuetan denok bat egiten genuen eta denok onartzen genituen zeintzuk ziren gehien kezkatzen gaituzten datuak eta zeintzuk hobetzen doazen, baina gaur egun oposizioak hartu du jarrera hori datu txarrak bakarrik mahai gaineratzeko, eta orain nik egin nezakeena zen datuak, hobera doazen datuak eta argia sartzen duten datu horiek mahai gainean ekarri eta sartu ginateke inongo zentzurik ez daukan eztabaida batean, ez dut uste horrek inora eramaten gaituenik.
Eta zorionez pentsatzen dut aurrera begira txostenak erakutsi digula ba gazteak zuek irudikatu nahi dizuen etorkizun beltz, hori ba ez dutela bere gain horrela hartzen, zeren datuek erakusten dute ehun puntutik 69 ematen dizkiotela egungo egoerari; esaten dute ere bai lana galtzeko edo prekariziatzeko arriskua daukatenak edo ikusten dutenak gero eta gutxiago direla.
Lan-aurreikustea aurreikusten dute % 82ak; prestakuntzari lotutako lana izatea, % 80ak aurreikuste du eta hor joera gorakorra da; derrigorrez emigratu beharko dutela % 8ak pentsatzen du, 2015ean baino 6 puntu txikiagoa da datu hau; eta emantzipazioa zapuztuko dela, egia da oraindik ere ia erdiak aurre ikusten duela eta horri aurre egin behar diogula.
Eta horren aurrean, hartzen duzuen jarrera aurrean, zuen alternatiba zein da? Zer eskaintzen diozue zuek gaztei alternatiba berri bezala? Zeren interpelazio entzun ondoren eta ikusitako jarrera eduki ondoren, aurkezten duzuen mozio horretan zenbat berrikuntza daude? Hacer una definición de las personas jóvenes de Euskadi que incluya una delimitación por edad.
Bueno, puede ser interesante, pero eso vendrá en la ley y tendremos tiempo a debatirlo, a ver qué aportaciones hacen las diferentes asociaciones juveniles y la necesidad que tenga ese tema.
Y luego, en el segundo y el tercer punto, pedís que se evalúe el impacto de todas las políticas públicas realizadas por las instituciones e incorporar medidas específicas para que las personas jóvenes de Euskadi puedan mejorar y que sea transversal, y para eso tenemos el IV. Gazte Plana.
Nik uste dut, IV. Gazte Plana helburu nagusiena dela, Jaurlaritzak dituen plan guzti horiek gazteriarengan eragina daukatenean biltzea, planen plan bat egitera dator IV. Gazte Plana hori eta bere zeharkakotasun horiek hartuta, lehen aldian dela IV. Gazte Plan honetan koordinazio talde bat osatzen dela eta gazteriaren sailen arteko koordinazio talde bat hedatu dena, ba Jaurlaritzako beste sail guztiekin batera, gazteriarengan eragina izan dezaketen plan horiek eta gazteria txertatu behar den plan horiek kontuan hartzeko.
Eta bere funtzioak argia dira: Gazte politika integralen garapena egitea, legealdiko plan estrategiko desberdinen horietan gazteentzako jasotzen diren ekintza desberdin horiek jarraipena eta ebaluazioa egin ahal izatea, eta elkarlanerako eta koordinaziorako formulak ezartzea berrikuntza moduan eta gazte politiken integralekin zerikusia daukaten saila bereziki bertan parte hartzea.
Beraz, nik uste dut, denok argi daukagula gure tokia behar dugula eta zuk ere esan duzu, ez garela kolektibo berezi bezala plan berezietan geratu behar. Guk ere uste dugu, Jaurlaritzak martxan jartzen dituen politika desberdin horietan, gazteen ikuspuntua egon behar dela eta gaztei eregiten dieten ikuspuntu edo politikak egon behar direla eta, batez ere, ba gaur egun, egia da, enplegua eta etxebizitzari dagokion politiketan, bertan egon behar dela gazteentzako tokia.
Eta azkenik, eskatzen duzu, segmentar por edades los datos que se publiquen por las instituciones para ver los resultados específicos. Bueno, nik uste dut, azkeneko diagnosia, euskal gazteen diagnosian egiten duena, aztertzen duan horrek, hori egiten duela eta, adibidez, enpleguko datuetara jotzen badugu, bertan jartzen dute gazteak 16-29 urte bitartean, 20tik beherakoak zein egoeratan dauden; 20tik 25era zein egoeratan dauden eta 25etik 30era, incluso gehitzen da 30etik 34ko tarte hori ere bai. Beraz, guk pentsatzen dugu hori egiten dela.
Eta nik uste dut guzti honekin erakusten dela inork ez daukagula giltza magikorik, Romero andereak esan duen bezala, ez daukagula ekintza magikorik aldatu nahi dugun egoera honetarako, lan egin behar dugula, denon artean egin behar dugula eta horregatik guk zuk aurkeztutako mozio honetan bertan egon nahi genuen eta akordio bat eduki nahi genuen, uste dugulako denon artean egin behar dugula, zeren oraindik asko daukagu egiteko.
Eta egia da datu gehienak hobekuntzarako tarte zabala erakusten digutela eta indarra jarri behar dugula egoerari buelta emateko, egia delako gazteak hazkunde ekonomikoa ematen denean ez dugula neurri berdinak jasaten hobekuntza hori eta krisi egoeran gaudenean egoera horretan igual ondorio larrienak ere jasotzen ditugunak izaten garelako, eta horregatik pentsatzen dugu beti presente eduki behar ditugula gazteria politikak eta egiten dugun politikan gazteria bera ere bai txertatzea.
Baina esan duten bezala badaude datuak hobera doazenak: Soldata lehen aldiz 1.000 eurotik gora igo da, ez da nahikoa, badakigu; langabezia bost urteetan 11 puntu jaitsi da, ez da nahikoa, badakigu.
Baina esan nahi dudala da eta ez dudala nahi da berriro datuz datu sartu nahi horretan, ze nik uste dut gure diskurtsoan ere bai nabaria dela beste fase batean aurkitzen garela, ze legealdi honen hasieran gazteen inguruko politiketaz hitz egiten genuenean, begirada jartzen genuen ikasketetatik lanerako salto horretan bultzada bat eta indarra behar genuela, laguntza behar genuela salto hori emateko.
Eta gaur egun hitz egiten dugu lurreratzean, salto horren lurreratzean, lanera iristen garenean baldintza honenetan egin nahi dugula eta horrek erakusten du pausuak eman direla, hurrengo fase batean gaudela eta egia da ez dauzkagula nahi ditugun datu guztiak eta egia da oraindik lortzen den enplegu horren kalitatean asko daukagula hobetzeko, baina martxan jartzen dira ere horren aurre politikak eta horren aurre egiteko politikak. Ze azken finean gazteak bizi duten prekarietateari aurre egiteko politikan martxan jartzeak denok uste dut nahi dugula.
Adibide bat jartzeko, Lehen Aukera programan adibidez urtez-urte egiten den deialdian, soldata kopuru minimo hori igotzen doa eta hori betetzen duenak eta gainera kontratu luzeagoak egiten dituztenei diru-laguntza handiagoa ematen zaie Jaurlaritzaren partetik. Nik uste dut horrek ere erakusten duela badagoela konpromiso bat kalitate horretan aurrera erakusteko.
Beraz, nik uste dut datuak erakusten dutela aurrera goazela, gure diskurtsoak ere bai erakusten dutela aurrera goazela eta beste pase batean gaudela, badaudela proiektu asko martxan eta asko bere fruituak ematen ari direnak. Egia da ebaluazio analisia egin behar dela politika bakoitzarekiko, urtez urte ikusi behar dugula funtzionatzen duten edo ez, funtzionatzen duten horiei indarra eman eta ez dutenak funtzionatzen ikusi zergatik eman den eta zertan hobetu behar dugun, baina beti ere bai momentuan momentuko egoerari aurre eginez, azken finean errealitateari egin behar diogu aurre.
Nik uste dut politikan sinestea dela momentuan errealitatean bizi duguna eraldatzeko gaitasunean sinestea eta Voltaire esaten zuen que lo mejor es enemigo de lo bueno. Eta nik uste dut egoerak idealizatu gabe, errealitatea, daukagun errealitate horri aurre egiteko eta bilatzeko gazteentzako ona den hori lan egin behar dugula.
Besterik gabe. Eskerrik asko.