ARRAIZ BARBADILLO (EH Bildu, 2015-04-30):
Egun on guztioi.
Septiembre del año 2028, Cataluña celebra el 10º aniversario de su independencia. Mientras tanto, en las campas de Foronda el candidato a lehendakari por el Partido Nacionalista Vasco promete que en la próxima legislatura se celebrará la consulta.
Hau izan daiteke Radio Euskadiren albistegi bat 13 urte barru. Baliteke horrela izatea ala ez, gure esku egongo da. Guk ez dugu horrela gertatzea nahi eta horregatik, Legebiltzar honetara etorri gara lehenengoz eta behin aitortuz Euskal Herriko plaza nagusietako bat dela konpromisoak eskatzera, batez ere herritarrek eskatzen dituztelako. Herritarrek eskatzen dizkigute konpromisoak eta eskatzen digute argitasunez eta zehaztasunez adieraztea.
Hori dela eta, guri aipatu zaigu eztabaida hau hona ekarri dugunean, hauteskundeak oso gertu daudela, udal hauteskundeak oso gertu daudela eta hauteskunde giroak nolabait kutsatu egiten duela eztabaida guztia.
Horren inguruan guk galdera batzuk dauzkagu. Lehenengoa da, ea noiz ez dauden hauteskundeak gure herri zoragarri honetan. Urtebetean ez da hauteskunderik egoten eta galdetu nahiko genuke ea urte horretan zer egin den gai honi dagokionez. Eta gainera, gauzak horrela planteatuta, agian pentsatu beharko genuke hauteskundeen arabera, eztabaida politiko hauek erdigunetik kendu behar baldin badira, orduan legebiltzarrak ere bere funtzioak mugatu beharko lituzkeela edo behintzat ateak ere itxi beharko lituzkeela hilabete gehiagotan beti hauteskundeetan egoten garelako.
Beste alde batetik, leporatu zaigu gauza hauek  - gai hauek - autogobernu lantaldera eraman behar direla eta ez direla hona, Osoko Bilkurara ekarri behar. Ematen du autogobernu lantaldearen ibilbide Jaungoikoak erabakitakoa dela edo auskalo nork erabaki duen.
Guk badakigu EAJk eta PSEk adostu zuten autogobernu lantaldearen ibilbidea. Beraiek erabaki dituzte tenpusak eta erritmoak, eta beraiek erabaki dute batez ere autogobernu lantaldearen funtzio nagusia izan behar dela eztabaida politiko hau isilaraztea, momentuz isilaraztea, ez zaielako beraiei inolaz interesatzen.
Gainera, erabaki dute momentuz autogobernu lantalde horrek ez duela balio behar inolako adostasunik lantzeko. Hori ere erabaki dute, hori ere adostu dute, adostasun politikorik ez dela bertan landuko. Behintzat momentuz eta horrela jarrai dezagun. Eta gainera, beraien artean ere adostu dute autogobernu lantaldean erabakirik ez hartzea. Momentuz ez da erabakirik hartuko eta horrela jarraituko dugu.
Eta guk pentsatzen dugu hori ez dela herritarrek eskatu digutena. Nik uste dut herritarrek hauteskundeetan, hauteskunde autonomikoetan, argi eta garbi hitz egin zutela beraien botoen bitartez. Eta esan ziguten zer nahi zuten eta guri dagokigu herritarren nahi horri bidea ematea, Legebiltzar honetatik bidea ematea, hori da nahiko genukeena.
Horregatik, hain zuzen ere, Osoko Bilkura honetara ekarri behar izan dugu gaia. Azkenean hau baldin bada Euskal Herriko plaza politiko nagusietako bat, hitz egin dezagun hemendik, herritarrek entzun dezaten eta hitz egin dezagun argi eta zehazki beraiek ere ulertzeko eta jakiteko non dagoen bakoitza eta zer nahi duen bakoitza.
Queremos claridad y concreción. Queremos compromisos y los queremos compromisos claros y concisos, concretos...
...queremos claridad y concreción, queremos compromisos y los queremos compromisos claros y concisos, concretos, porque es lo que la gente está demandando, es lo que la ciudadanía está demandando, que le hablemos claro sobre cuál es el objetivo de cada cual.
PP eta PSEri beste gauza asko eskatzen diegu, baina argitasuna edo zehaztasuna gai honen inguruan ez da horietako bat argi eta garbi daukagulako zer pentsatzen duten.
Ez dugu ordea hain argi zer pentsatzen duten beste batzuek edo zer nahi duten eta horregatik argi eta zehazki hitz egiteko eskatzen diegu eta gu izango gara argi eta zehazki hitz egiten hasiko garenak.
Alde batetik, erabakitzeko eskubidea aurrera eramateko edo beste modu batez esanda, estatus politiko berria erabakitzeko, akordio demokratikoa nahikoa ahal da? Bai ala ez?
Hau da, 75 legebiltzarkidetik 48 nahikoak dira, bai ala ez? Guk diogu baietz, nahikoa dela. Jakin nahi dugu besteek zer uste duten.
Norbaitek esan du eta gainera norbait aipatzen dudanean, ez da edozein, lehendakaria delako, autonomia erkidego honetan agintari nagusia, eta berak esan du bilatu behar dugula ahalik eta adostasunik zabalena, berak esan du "acuerdo incluyente". Y que ese acuerdo incluyente tiene que contemplar a su partido, el PNV, a EH Bildu y al Partido Socialista.
Gure ustez hori planteatzea da argi eta garbi jakinda zer pentsatzen duen Alderdi Sozialistak gai honen inguruan, beto eskubidea onartzea da Alderdi Sozialistari eta kontuan hartuta Alderdi Sozialista gero eta atzerago dagoela politikoki, bere buruari eman dion funtzioa izan da PNVren soka motza izatea.
El Partido Socialista está cada vez más atrás en este tema, el Partido Socialista de Euskadi está por detrás incluso de Ramón Jáuregui y aun y todo, van a seguir estando cada vez más atrás porque entienden que la función política fundamental que les corresponde en este tiempo político es ser la cuerda que ata al PNV para que el PNV no vaya hacia adelante.
Si hay un acuerdo con el Partido Socialista, en ese acuerdo no va a estar el derecho a decidir. Y queremos saber si ese es el acuerdo que quiere el Partido Nacionalista Vasco, si quiere un acuerdo con el Partido Socialista a sabiendas de que si entra el PSE sale el derecho a decidir.
Guk argi eta garbi esango dugu, guk ez dugu akordio hori nahi. Gure ustez erabakitzeko eskubiderik gabe ez dagoelako estatus politiko berririk. Estatus politiko berria ardazten du erabakitzeko eskubideak eta honen inguruan galdetzen diogu Legebiltzar honi, ea zer uste duten, zer pentsatzen duten gainontzekoek, ea posible den estatus politiko berri batetaz hitz egitea erabakitzeko eskubiderik gabe.
Queremos el derecho a decidir y lo queremos porque queremos decidirlo todo. Y creemos que no hay un nuevo estatus político si no hay derecho a decidir, si no contempla el ejercicio del derecho a decidir. Queremos entre otras cosas, poder decidir las relaciones con el resto de territorios vascos, queremos poder definir, poder decidir aquí cuáles son las relaciones que queremos tener con el resto de ámbitos jurídico-administrativos de Euskal Herria.
Queremos también poder decidir el nivel competencial que nos vamos a dar y también queremos decidir, por supuesto, cuál es la relación que queremos tener con el Estado español.
Y para nosotros y para nosotras, para quienes formamos EH Bildu, el único límite es la voluntad popular de la ciudadanía vasca democráticamente expresada.
Eta hori galdeketa da. Hori da jendeari galdetzea, herritarrei galdetzea eta hori da hona ekartzen dugun beste hizpideetako bat, galdeketari bai ala ez? Legealdi honetan bai al ez? Argi eta garbi hitz egin dezagun.
A buen entendedor pocas palabras bastan dice un refrán en castellano y nos da la impresión de que el tercer punto que ha traído el PNV dentro de su enmienda a la totalidad es precisamente todo lo contrario. Es cuantas más palabras mejor para que se entienda lo menos posible.
Pedimos claridad, pedimos concreción. Bide horretan, eta lehen aipatu dut hauteskundeak hurbil daudela, hauteskundeak gertu daudela, udal-hauteskundeak, udal eta foru hauteskundeak ezin dira eztabaida politiko honetatik kanpo gelditu, ezin dira orain erabaki batzuk hartu hori guztia kontuan hartu gabe.
Orain egingo dugunak ere baldintzatuko baitu gero egin dezakeguna, eta horregatik oso koherenteak izan behar dugu orain egongo dugunarekin geroko urratsak neurtzeko eta erabaki ahal izateko.
Horregatik ez da galdera hau egiten dugun lehenengo aldia baina berriro errepikatuko dut momentuz isiltasuna izan baita erantzun bakarra, erabakitzeko eskubidea gauzatzeko bide honetan, hurrengo udal eta foru hauteskundeen ondorioz, gure galdera zehatza da, udal eta foru gobernu guztiak erabakitzeko eskubidearen alde, bai ala ez? PSErekin edo PPrekin gobernurik egiten baldin bada, argi eta garbi dago horiek ez direla erabakitzeko eskubidearen aldeko gobernuak izango.
Eta gobernu horiek izan dezakete palanka paper bat, tresna paper bat bide honetan, prozesu honetan edo guzti kontrakoa, oztopori izan daitezke.
Lehendakari jaunak berak elkarrizketa baten esan zuen Bildu Gipuzkoako Foru Gobernutik kentzeko, akordioak egin behar baldin badira, egingo direla, eta berdin dela norekin, PSErekin edo PPrekin edo biekin. Hori ere jakin nahi dugu, ea hori den EAJren posizioa, ea erabakitzeko eskubidearen aldeko gobernuak izango ditugu lurralde guztietan edo behintzat guri dagokigunez Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan edo ez den horrela izango.
Esta pregunta la queremos hacer, porque cada vez que la hemos hecho el silencio ha sido la única respuesta que hemos obtenido. Teniendo en cuenta la importancia que van a tener las próximas elecciones forales y municipales y los gobiernos que de ella resulten, preguntamos alto y claro, ¿los gobiernos municipales y forales que surjan de esas elecciones van a ser todos gobiernos a favor del derecho a decidir? Porque si se hacen con el PSE o si se hacen con el PP, está claro que van a ser gobiernos en contra del derecho a decidir y por lo tanto, pedimos claridad y concreción, en esto también, claridad y concreción.
Eskerrik asko.