ETXEBARRIETA LEGRAND (EH Bildu, 2018-02-01):
Egun on guztioi.
Distopien garaian, utopia bat kontatzera nator. Badakizue distopiak pertsonen askatasuna mugatzen duten indarkerian oinarritutako gizarteak direla. Fikziozko istorio hauek askotan errealitatearekin hainbesteko antza hartzen dute ezen beldur apur bat sortu behar zaigula batzuetan.
Baina, hala ere, gaurkoan ez nator disptopiez hitz egitera. Oraintxe utopia bat kontatu nahi dizuet. 2234. urteko jendarte batez hitz egingo dizuet. Jendarte honetan ez du axola zein sexurekin jaiotzen zaren. Hodei zara, ez Iker edo Alazne. Hodei jaio denetik, estatuak bermatutako hezkuntza hezkidetzailearen hartzailea izan da. Bere gurasoak enpleguan zeuden bitartean doako haur eskolan egon da.
Ostean, nahi dituen ikasketak burutu ahal izan ditu eta berak Lanbide Heziketako modulu baten alde egin du. Etxean denek dituzte ardurak eta batek ezin duenean, besteak burutzen ditu zaintza, garbiketa... lan ezberdinak. Etxe honetan ez du inork laguntzen. Denek dute ardura.
Hodei parrandan atera da bere parekoak errespetatuz. Mozkortu izan da, eta asko, baina inork ez dio inoiz egin nahi ez zuenik egitera behartu. Berak ere ez du inor behartu.
Maitasun harremanak izan ditu eta nahi zuenarekin nahi zuen moduan ibili da. Halako batean, ume bat izango du Hodeik eta Amets jaioko da.
Hodeik eta bere kideak haurraren jaiotzagatik baimen berak izango dituzte, bai epean eta baita arduretan ere. Lanean, noski, ez du arazorik izango, den-denek dutelako honelako eskubide eta betebeharretara atxikitzeko ardura.
Hodeik lanera bueltatzeko erabakia hartzen duenean, haren lanean ardura gehiago hartzeko aukera izango du, lanpostuz aldatuko dute eta koordinazio taldean sartuko da.
Inoiz bere kideaz banatzea erabakitzen badu ere, haien haurraren zaintza, bere bizi pertsonala eta enplegua kudeatzeko aukera izango ditu.
Istorio honek jarrai lezake eta utopia izateari utzi ahalko lioke horretara jarriko bagina. Baina, oraingoz, helmuga bat baino fantasiatik gehiago duen istorio baten aurrean egon gaitezkeela eman dezake.
Agenda 2030. Objetivos de desarrollo sostenible. Se nos llena la boca de acuerdos a los que llegamos pero que no van más allá del papel.
Si el Foro Económico Mundial augura que por lo menos necesitaremos dos siglos, que tendremos que esperar hasta 2234 para poder llegar a la igualdad salarial, deberíamos de estar muy preocupadas y ocupadas y muy activas en intentar que estos plazos se vayan acortando, porque últimamente no paran de alargarse las previsiones.
Estamos ante el mayor robo de la historia. Y no lo digo yo, lo dice la ONU. Nos están robando. A las mujeres nos quieren empobrecidas, nos quieren dependientes.
Historiako lapurretarik handienaren aurrean gaude eta hemen ez dago ikerketa kriminalik, ez dago atxiloketa masiborik, ez dago kalte-ordainik. Hemen oraindik ere bigarren mailako herritar izaten jarraitzen duten emakumeak gaude.
Mundu mailan emakumeek gizonezkoek baina % 23 gutxiago irabazten dute bataz beste, laurden bat gutxiago. Y todo va bien, señorías.
Eta ez esan "hori ez da hemen gertatzen", "beste herrialde batean okerrago daude"... El problema, este robo no distingue de fronteras, ni sectores, ni edades, ni cualificaciones. Ez dago munduan herrialde bakar bat ere ez zeinetan emakumeek gizonezkoen pare irabazten duten.
LAB sindikatuaren datuen arabera, Hego Euskal Herrian emakumeen soldatak gizonezkoenak baino % 33,6 baxuagoak dira, noski, aldea txikiagoa da lan orduagatik jasotzen den ordainsariari begiratzen badiogu, baina hain zuzen honek erakusten digu soldata arrakalaren arazoa hainbat faktorerengatik ematen dela, nire aurretik hitz egin duten kideek esan moduan, besteak beste, lanaldi murriztuak eta partzialen jabe nagusiak emakumean direlako. Azpimarratzekoa da 2009 eta 2014 urteen artean soldata arrakalak gora egin duela Hego Euskal Herrian, sindikatu honen ikerlanaren arabera.
Europar Batzordeak ere plan bat aurkeztu zuen, joan den azaroan hiru lan lerro proposatzen zituelarik: Sektoreen segregazioa goi karguetara heltzeko zailtasunak eta zaintza partekatzea, soldata arrakala bera ez bai da lan beragatik ordain berdina ematea bakarrik, hori ere bada baina hori da hain zuzen debekatua dagoen bakarra.
Berdintasun legeak hala diote, honi aurre egiteko trikimailuak, ordea, anitzak dira. Islandiako Enpresetako Ziurtagiriren Legea, Alemaniako eta Erresuma Batuko Gardentasun Legeak, hauek soldata arrakalaren zati bati bakarrik eragiten diete, diskriminazio zuzenari, alegia, eta primeran daude. Erresuma Batuan BBC kate agentzian argi geratu da lan beragatik soldata ezberdinak izan dituztela kazetariek.
Gaurko proposamen honek ikuspuntu horri heldu nahi izan dio zehazki, dena daukagu egiteke alor horretan. Konbenioak begiratu ditzakegu ere, laurden batek bakarrik barnebiltzen baititu soldata parekotasuna bermatzeko neurriak eta beste hainbat gairi, berdintasun planei, enpresetan egiten diren berdintasun planei. Horregatik guztiagatik letra txikian jarri behar dugu arreta, legeak zer dioen badakigu eta enpresek orokorrean hau betetzen dutela ere, baina so egin diezaiogun oinarrizko soldatako, osagarriei, gau plusei, ordu estrei, asteburukoei.
Esan dudan bezala, ikuspuntu honi erantzun nahi zion Elkarrekin Podemosek aurkeztutako eta guztion ekarpenak jaso zituen proposamenak eta aho batez onartuko dugunak. Baina Hego Euskal Herrian emakumeek 7.710 euro gutxiago jaso badituzte hori ez da lan beragatik gutxiago ordaindu zaielako bakarrik, baizik eta gizonek eta emakumeek lanpostu ezberdinak izan ohi dituztelako enpresak, kristalezko sabai erraldoi eta lodi bat existitzen jarraitzen delako, feminizatutako sektore prekarioak daudelako, etxeko langileen zein erresidentzietako langileen egoera birgogoarazi genezake une honetan.
Aipatu ditzakegu ere aurreiritziengatik emakumeek aukeratzen dituzten ikasketak, etxeko lanetan ematen den lan ordu banaketa desorekatua. Oraindik ere etxeko lanen zama emakumeen gain erortzen jarraitzeak, kontziliaziorako neurri eraginkorrik ez egoteak soldata arrakalan eragiten jarraitzen du eta bide horretan, zertan gabiltza? Itxaroten, Espainiatik zer etorriko den, inork zerbait agindu arte eta bitartean, iniziatibarik hartzeko prest gaude?
Hona ekarri izan ditugu hainbat proposamen, batzuk aurrera atera ezin izan zirenak, baina zerbait egiten hasteko, zerbait mugitzen hasteko garaia da, ausartak izateko garaia da, frogatzeko garaia da, agian hanka sartzekoa ere bai, baina ibiltzen jarraitzekoa.
Amaitzen joateko ideia bat azpimarratu nahiko nuke, soldaten arrakala handitu egiten da adinaren arabera, batez ere emakumeek haurrak izaten dituztenean, jaiotza bakoitzarekin emakumeak bere soldataren % 4a galtzen du. Aita den gizonezkoak, ordean, % 6a irabazi. Emakumeak pobretzen dira haurrak izateagatik, gizonezkoak aberastu. Buruari buelta batzuk emateko ideia, ezta? Familia politikak diseinatzen ditugunean kontuan hartzeko modukoa, gizonezkoak bakarrik sinatzen dituzten akordio horiek kezkaz begiratzeko arrazoi bat gehiago.
LABk esaten duen bezala, emakume eta gizonen arteko soldata arrakalarekin amaitu nahi badugu ausardia politikoa behar da, politika feministak behar ditugu eta politika feminista hauek hemendik bultzatu behar ditugu, hori da gure ardura. Zentzu horretan, proposamen hau eta beste hainbat lantzen jarraitzeko konpromisoa mahai gaineratu nahi dut amaitzeko.
Batzuetan topatuko gara, beste batzuetan ez, eraldaketa handia suposatu behar duelako honek guztiak. Edo beste ehundaka urte egongo gara parekidetasuna lortu bitarte? Itxaropen jarraitzeko prest gaude? Edo ekintzara pasatuko gara? 2234 urtera arte itxaron gabe lanean ari diren horiei agur eginez amaitu nahi nuke nire hitzartzea, mundu hobeago...
...2.234. urte arte itxaron gabe lanean ari diren horiei agur eginez amaitu nahiko nuke nire itzartzea.
Mundu hobeago, juxtuago eta parekideago baten alde borrokan ari diren feminista guztiei eskerrak emanez, herriz herri, martxoak 8ko grebak antolatzen ari diren horiei.
Baina gaurkoan bereziki, Kurdistanen, (...) Turkiako bonbardaketak sufritzen ari diren borrokalari guzti horiei. Turkiak DAESen kontra eredugarriki borrokan ari diren horiei beldur die, eredu konfederal eta inklusiboa martxan jartzen ari diren horiei beldur die eta ezin dugu beste alde batera begiratu.
Zuek diozuen bezala, bai, posiblea da gizaki aske eta pareko bezala bizitzea, naturalekin errespetuan eta horretarako feminismoa ezin bestekoa da.
Eskerrik asko.