EGIBAR ARTOLA (EAJ, 2018-06-28):
Bai. Lehenengo eta behin Landerren gogoeta ondo ulertu baldin badut, zenion ba Euzko Alderdi Jeltzalearen biraje berri baten zain zaudela edo aldakorra izan daitekeela gure norabidea...
Beitu zuek Legebiltzar honetan zaudete, azken hauteskundeez geroztik. Gogoratzen zara 2016. urtean gainontzeko talde parlamentarioak aurkeztu genuela autogobernuaren inguruko txostena. Beraz, 2016. urtarrilaz geroztik dago Euzko Alderdi Jeltzalearen dokumentua erregistratuta Ganbara honetan.
Eta aztertzen baldin baduzu ibilbide guztia, konturatuko zara koherentzi osoa daukala, eta hor ez daudela postura maximalistak, postura demokratikoak baizik, herri izaerak aitortuz noski, herri bat garelako, errealitatea ezin da ukatu, eta herriek izaten dutelako ba baita ere bere etorkizuna erabakitzeko eskubidea.
Ikusten baldin baduzu hasieratik hartu dokumentua eta parekotasunik baduen ala ez egiten ari garenarekin konprobatu ahal izango duzu. Gurea ez da singladura bat. Singladura itsas terminoa da eta egun bateko bidaia izaten da, egun batekoa.
Gure ibilbide orria markatuta dago. Eta nik esaten nuena aurreko interbentzioan da guztion artean ahal den akordiorik zabalenarekin, zergatik hori da beste gauza bat erabiltzen duguna hemen, kontsensua. Kontsensua da guztien adostasuna, guztien adostasuna, behintzat hiztegiak hala dio. Akordiorik zabalena lortu beharko genuke oinarri demokratikoen inguruan. Eta baita ere giza eskubide eta eskubide sozial eta ekonomikoen inguruan ere. Baino herri ikuspegitik ere baita ere eskubide kolektiboen inguruan. Guzti horren txertaketak eraman gaitzake akordio zabal batetara. Gu horren aldeko gara.
Eta zioen Urruzunok beraiek gaur, bigarren puntuari jarri diozuela halako adiziozko eranskin bat. Testua hartzen baldin baduzu eta eranskina, hori bai dela oxímoron bat. Ezin daiteke parrafo guztia aldarrikatu Espainiako Gobernuari eskatu Estatutua bete behar dela, komisio bat antolatuko dugula eta Estatutuaren hutsune horiek bete behar direla, eta aldi berean esan eta herri honek erabakitzen duena errespetatu egin behar dela.
Lehenengoan daukazu froga herri honek erabakitzen duena ez dela errespetatu. Eta horregatik, baita ere erabakitzeko eskubidearekin ez dezagun banalizatu, zergatik batzuk banalizatzen dute era batean eta beste batzuk beste erara. Niretzako erabakitzeko eskubidearen txertaketa subjektu politiko batekin garrantzitsua delako. Eta hor behintzat, ariketa horretan, niretzako ez zen eranskinik egokiena testu horren amaieran.
Hala eta guzti ere, ni pozten naiz adostasun bat lortzeaz aparte, hiru talde parlamentarioek lortutakoa, zuek gehitzen baldin badituzue zuen botoak, mezu garbi bat hartuko du  - lehendakariak azaldu zion bezala Pedro Sánchezi - , Legebiltzar honetatik.
Lauzpabost puntu daude. Baina lehenengoak badauka iraganarekin zerikusia, zergatik eman zen zentzura mozioa, eta hori badaude baita ere oinarri sozialak eta ekonomikoak aipatzen direlako. Baina bestea da Estatutua betearaztea, sei hilabetetan lan egutegi bat jakinaraztea Legebiltzar honi, nondik nora, lehentasun batzuk jartzen ditu Eusko Jaurlaritzak eskumenen artean, eta Konstituzionalak ere nola jokatu beharko lukeen, kasuan behintzat Espainiako Gobernuaren ardurari dagokionez, zeren Konstituzionalean gauzak ez dira bakarrik joaten, bakarren batek ematen ditu eta Espainiako Gobernuak Legebiltzar honekiko eduki duen jarrera erabat fiskalizatzailea izan da, eta Legebiltzar honetan gehiengo zabal batez onartu izan diren legeak Auzitegi Konstituzionalean amaitu dute.
Beraz, badaukagu zer frogatua Pedro Sánchezek benetan elkarrizketari muina jarri eta eman nahi baldin badio. Hitzetatik ekintzetara pasatu ahal izateko eta konprobatu ahal izateko, sei hilabete edo behintzat urte amaiera bitarteraino ikusi beharko genuke.