ARRONDO ALDASORO (EH Bildu, 2013-06-20):
Eskerrik asko, arratsalde on guztioi.
Orain dela egun gutxi, orain dela aste bete eskas hain zuzen, gai hau eztabaidatu genuen Hezkuntza Batzordean, lehen ere norbaitek aipatu du. Guzti honen oinarria sailburuak maiatzak 10eko kontrol plenoan hizkuntza ereduen inguruan, bereziki A ereduari buruz, esan zituen hainbat gauzetan dago.
Berak adierazi zuen "es evidente que tenemos que aumentar el número de horas destinadas al euskera en el modelo A" edo "esto nos va a llevar a modificar lo que son la dedicación horaria dentro de los dos modelos, eso sí garantizando la libertad de elección por parte de las familias en la elección del modelo lingüístico".
Gure ikuspuntutik, legeak ezartzen dituen helburuak lortzeko ereduen errebisioaren beharra adierazi zuen sailburua eta gauza bera berretsi zuen batzordean.
Eta batzordean esan genuen bezala, ulertezina da guretzat PNVren Gobernuak abiapuntu bezala ereduen berrikustea hartzea, kasu honetan A ereduen berrikustea, orain arte egindako ikerketa guztiak –ISEI-IVEIkoak ebaluazioa diagnostikoen bidez egindakoak, Euskal Herriko unibertsitateak egindako hainbat ikerketa– argi eta garbi adierazi dute gaur egungo eredu sistemak ez duela bermatzen ikasle euskalduna elebidunak izatea derrigorrezko eskolaldia bukatzean.
Gaztelaniaren ezagupen maila ez da arazoa. Ez dugu jokoan gaztelaniaren ezagupen maila, euskararen ezagupen maila dugu jokoan. Ez ikerketak bakarrik gainera, hezkuntza eragileek, hezkuntza komunitateak, kontseiluak, Euskadiko Eskola Kontseilua...
...dugu jokoan.
Ez ikerketak bakarrik gainera, hezkuntza eragileek, hezkuntza komunitateak, kontseiluak, Euskadiko Eskola Kontseiluak... hau da, hezkuntzan eta gizarte mailako eragile ia guztiek edo gehienek behintzat argi esan dute eta adierazi dute ereduen sistema hau agortuta dagoela eta hasi behar dela pausuak ematen beste marko berri batean ibiltzeko edo batera joateko.
Gauza asko egin dira urte luze hauetan euskararen inguruan eta hezkuntzatik ikusita, aurrerapauso esanguratsuak eman direla ezin dira ukatu. Alderantziz, esfortzu handia egin da irakasleen aldetik, gurasoen aldetik eta hezkuntza osoaren aldetik. Hori dena baloratu egin behar inolako zalantzarik gabe.
Baina hori esanda, PNVk orain dela urte askotako eztabaidara eraman nahi gaitu berriro, eztabaida hau guztiz gaindituta eta agortuta dagoenean. Gutxienez gaindituta eta agortuta ikastetxeetan eta esango nuke jendartearen zati handi batean.
Euskara, Euskal Hezkuntza Sistemaren ardatza esan eta izatetik eta idaztetik, ikusi besterik ez dago zuen programak eta zuen testuak eta sailburuak berak pleno eta etxe honetan esandakoa, Legebiltzar honetan, joan zarete hortik ereduen errebisiorako jauzia egitera. Eta ez dugu ulertzen zertan ari den Gobernu hau euskara eta hizkuntz ereduen inguruan.
Argi dago orain arte entzun dugunaren arabera eta esan duzuenaren arabera, ez duzuela inolako asmorik ereduen sistema aldatzeko, indarrean mantendu nahi dituzuela eredu hauek, nahiz eta jakin ikasle euskaldunak ez lortzea dagoela jokoan. Ikasle ez euskaldunak.
Eta ez hori bakarrik, Normalizazio Legeak eta Euskal Eskola Publikoaren Legeak markatzen dituzten helburuak ere ez direla lortzen bide horretatik. Eta argi eta garbi esaten baita lege hauetan, ikasleak beren derrigorrezko eskolatzea bukatzean gaitasun nahikoa izango dutela bi hizkuntza ofizialetan.
Eta argi dago ere hainbat urte pasatu direla hau abian ipini zenetik eta gaur ez dela oraindik eguna hori bermatzen denik. Are gutxiago A ereduak, nahiz eta ordutegiak aldatu edo hainbat birmoldaketa egin.
Gainera, A ereduak, eta hori ere batzordean aipatu genuen, ikasleen eskubideak ez ditu kontuan hartzen, diskriminatuak dira ikasle horiek. Kohesio sozialerako guztiz kaltegarria da eta gaur egun eskola asko daude ghettoak bihurtzen ari direnak, egoera sozio-ekonomiko txarrean dauden ikasleak edo sozio-kultural baxukoak edo etorkinak, non ez zaien bermatzen euskara ikasiko dutenik eta beraz beti egongo dira sozialki egoera txarrago batean.
Derrigorrezko hezkuntza lorpen bat izan da herri honetan eta herri gehienetan dagoen tokietan eta horrela uste dut baloratu izan dugula guztiok.
Derrigorrezko hezkuntza lorpen bat baldin bada eta izan baldin bada, euskara ikasle guztiei bermatzea eta euskararen ezagupena ikasle guztiei bermatzea ere lorpen bat izan beharko litzateke hemen gauden talde eta indar guztientzat. Eta gaur egun ez dut uste, errealitatea ezagututa, hori horrela denik.
Orduan zein da A ereduan orduen modifikazioaren helburua, ez baldin bada arazoa errotik heltzen eta beste marko berri batera pausuak ematen?.
Guk, gure aldetik, behin baino gehiagotan aipatu dugu zer proposatzen dugun. Gure ustez helburua izan behar da euskaldun eleanitzak lortzea eta horretarako, sistema ereduak gaindituta, beste eredu batera joan behar gara, murgiltze ereduan oinarritzen dena, malgua, tokiz-tokiko errealitatea kontutan izango duena, baina ziurtatuko duena eta baliabideak ipiniko direnak ikasle elebidunak lortzeko.
Zeren aipatzen hiruelekoak, aipatzen da eleaniztasuna, eta noski, gu ere bat gatoz horrekin, inolako zalantzarik gabe, bainan gogoratu nahi dut ez dagoela ikasle edo pertsonarik hiruelekoa edo eleanitza izango denik, elebiduna lehenago ez baldin bada eta gaur oraindik hemen duguna jokoan da elebiduna izatea.
Zeren gero iritziko gara eleanitzak izatea. Ez gara inoiz eleanitzak edo gure gizartea ez da eleanitza izango elebidunik pasatu gabe, eta gaur egoera beste bat da.
Lehen aipatu den bezala, gehiengo zabala jendartean eta hezkuntzan ikasle euskaldun eleanitzak lortzearen alde dago, baina legebiltzar honetan proposatu duzue erdibidekoak hitzetatik at ez doa inora. Eta ez doa inora, ba ez duelako ezer berririk esaten, baizik eta gaur egun dagoena goitik behera bakarrik berrezten duelako, eta gainera gaur egun dauden arazoetatik hizkuntzekiko gure eskoletan eta ikastetxeetan ez diolako heltzen eta oso urruti dagoelako behar eta errealitate horretatik.
Zer dago erdibideko horretan adostu duzuena, suposatzen duena nolabaiteko aurrerapena, aurrerapausoa, hobekuntza, laguntza, herri honetako ikasle guztiak bi hizkuntzak, hiru hizkuntzak ikasteko? Gauza bat bera ere ez. Ez dago ezer. Ados ipintzen zarete funtzionatzen ez duen sistema bat babesteko eta hori ulertezina iruditzen zaigu.
Beno, oraingoz, hor utziko dut.