HERRI ADMINISTRAZIO ETA JUSTIZIAKO SAILBURUAK (Erkoreka Gervasio) (EAJ, 2015-02-13):
Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea.
Isasi jauna, bai, nik esan dizut zure interpelazioa aldatu egin duzula, argi eta garbi testu idatzian Espainiako ordezkariaren egitekoaz, funtsaz, egoera juridikoaz eta legitimitateaz hitz bat bera ere esaten ez duzulako.
Hemen esan dituzun guztiak testu idatzian ez daude. Hemen daukat eskuartean eta dena zentratzen duzu –eta ondo ikusten dut, gainera, arazoa, azken batean, horixe delako– berak, ordezkariak, euskararen erabileraren inguruan planteatzen duen problemaren inguruan. Horixe da testu idatzian agertzen dena eta hemen dago, irakurri nahi duenak irakurri dezan.
Bigarrena, ez. Noski, nik esan dut euskara bakarrik erabiltzearena, baina euskara normaltasunez erabiltzea –zuk erabiltzen duzun hitza erabiltzeagatik– euskara bakarrik erabil ahal izatea ere bada. Bestela, ez litzateke normaltasunez erabili ahal izatea. Euskaraz bakarrik jardun ahal izatea ere, hori posiblea egitea ere, bada. Beraz, normaltasunik ez dago, zuk erabiltzen dituzun espresioak nik ere erabiliz; gauza bera dira, azken batean: euskaraz bakarrik akta bat egiteko posibilitate juridikorik ez badago, ez dagoelako modurik esateko hori normaltasunez jokatzeko egoera denik eta euskara normaltasunez erabili ahal izateko posibilitaterik dagoenik.
Esaten didazu udalen kasuan izan daitekeela ezjakintasuna Estatuko Administrazioaren ordezkariari aktak zintzo-zintzo bidali eta Eusko Jaurlaritzari bidaltzen ez dizkiotenean. Ezjakintasunik ez dago, e? Argi eta garbi esaten du legeak: "Las entidades locales tienen el deber de remitir a la Administración del Estado y de la Comunidad Autónoma copia o, en su caso, extracto comprensivo de los actos y acuerdos de la mismas". Hau euskaraz bakarrik dakienak ere berehala ulertzen du, eta alkateak euskaraz bakarrik badaki, idazkariak, seguru argi eta garbi esango diola honek zer esan nahi duen; beraz, bidaltzen ez bada, beste arrazoi batengatik da, ezta?
Gero, elebitasun simetrikorik ez dela existitzen esaten didazu? Elebitasun simetrikoaz hitz egin dudanean esan dut zein testuingurutan erabiltzen den espresio hori, badakit espresio heterodoxoa dela, baina Euskararen Legearen zortzigarren artikuluaren bigarren atalan, nik aipatu dudan hori, irakurtzen baduzu, hor argi ikusiko duzu esaten duela: "Euskal Herriko Autonomia Elkarteko herri agintariek esku hartu dezateneko egintza guztiek..." egintza guztiek "…bi hizkuntzetan egon beharko dute". Eta honen islada grafikorik argiena da testuetan bi zutabe daudela, bat gaztelaniaz eta bat euskaraz.
Gobernuaren eta Legebiltzarraren arteko dokumentazio guztia elebitasun simetriko horren eredu honen arabera egiten da. Honek ez du esan nahi elebitasun simetrikoa hitza edo espresioa erabiltzen dudanean euskara eta gaztelania gizartean modu parekatuan daudenik, edo bataren eta bestearen errealitate soziolinguistikoa berdinak direnik. Esan nahi du, bakarrik, legeak egiten duen apustua euskara eta gaztelania erabiltzearen inguruan, inguru ofizialean, elebitasun simetrikoarena dela, testu idatziak bi zutabetan gauzatu behar direla, eta bata euskaraz eta bestea erdaraz.
Horixe da zortzigarren artikuluak planteatzen duena modu orokorrean, eta horixe da momentu honetan gaizki irakurria –gaizki irakurria– hainbat epai eman dezakeena euskaraz jardun ahal izateko posibilitatearen kontra udalen partetik. Horregatik planteatu nahi izan dut juridikoki honek daukan arazoa.
Ni bat nator zuekin esaten duzuenean Estatuko ordezkariak hemen bere ahalmenen eta bere jarduteko posibilitateen erabilera maltzurra egiten duela eta legearen irakurketa oso estua egiten duela, desegokia, eta horren ondorioa dela euskararen erabilera normalizatua –zure proposamenekoa erabiltzearren–, euskararen erabilera normalizatuarentzat oztopoa dela.
Ni horrekin konforme nago, baina berak, nahiz eta Ganbera honek bere irudia kuestionatu –eta Ganbera honek bakarrik ez, hainbat esparrutan kuestionatu izan da Espainiako ordezkariaren irudia eta baita pertsonaren egokitasuna ere horretarako, horretan ez naiz orain sartuko–, bere ahalmenak dauzka eta bere errekurtsoak, helegiteak, planteatzen ditu, eta gai hori auzitegietan dago. Eta behin auzitegian epaiak ematen dituztenean gauzak erabat okertu daitezke, oraindik txarrerako.
Horregatik, egokiena da legea aldatzea, eta legea hementxe dago, hementxe dago; legea aldatzen badugu, hemen ez dago arazorik.