ZULAIKA PORTILLO (EH Bildu, 2013-10-04):
Eskerrik asko presidente andrea, egun on guztioi.
Pasa den legealdian onartu zen Ganbera honetan legezbesteko proposamen bat. Proposamen hartan esaten zen obra publiko guztietan herrialdeko lan hitzarmena aplikatu behar dela.
Gogoratu behar da, gainera, aho batez onartu zela talde guztiek baietza eman baitzioten ekimen honi.
Eraikuntzak garrantzia handia izan du gure herrian. Krisiaren ondorioz ordea, sektore horren jardueraren parte handi bat edo handiena administrazioak kontratatzen dituen obra publikoetatik dator.
Administrazioak obra publikoetan inbertitzen duenean laguntzen du lanpostuak sortzen eta mantentzen, baina aspalditik esana dugu administrazioak jarrera eredugarria izan behar duela arlo honetan.
Alegia, sortzen duen enplegua inolaz ere ezin daiteke prekarioa izan. Are gehiago esango nuke, bizi garen testuinguru ekonomikoan, erakunde asko jada lotsatzen hasi beharko lirateke, utzikeriaren erruz euren bitartez sortzen den enplegua benetan prekarioa eta iraingarria baita baina kezka hori dela eta hainbat eztabaida izan ditugu Legebiltzar honetan –azkena ahozko galdera baten bitartez izan zen duela oso gutxi, zehazki pasa den ekainean–, gaur berriro ere kezka berdina ekartzen dugu Legebiltzar honetara.
Izan ere, egoera ez da inondik inora aldatu. Orduan, San Mamés berriaren obretan ematen ari ziren lan baldintza kaxkarrak salatu genituen.
Bertako langileak 10, 11 eta 12 orduko lan jardunaldiak betetzen dituzte. Soldatei dagokionean ere egoera iraingarriak bizi dituzte, jakinik Bizkaiko Eraikuntza Hitzarmenak orduko 12,5 euro kobratzea ezartzen duela, San Mamés berriko langile batzuek 6 euro kobratzen dute. Hortaz, hitzarmenak ezartzen duena baino % 50a gutxiago kobratzen dute.
Hori, onartezina da inola obra publiko zein pribatuan gertatzea. Baina are larriago eta salagarriagoa da erakunde publiko batek sustatzen duen obra batean gertatzea.
Erantzukizunaren aurrean administrazioak ezin du beste alde batera begiratu eta San Mamés aipatu beharra dago 100 milioi baino gehiago jarri dituztela erakunde publikoek. Beraz, zuen ardura da ere bertan gertatzen dena zaintzea.
Gainera, gaur beste kezka bat ekarri nahi dugu Ganbera honetara. Kontua da, askotan gertatzen dela lan berdina egiteagatik bi langileek soldata ezberdinak izatea. Errealitate hori ematen da, langile batzuei jatorrizko herrialdeko lan hitzarmena aplikatzen zaiela.
Hori ere, enpresariak, obretako arduradunak eta administrazioak gorritzeko moduko datua da. Izan ere, langile bati duintasuna lapurtzen zaiolako esan nahi duelako.
Larria da gaur egun ezberdintasun horiek egotea eta ez gaitezen engainatu, hau berdintasunaren aurkako atentatu bat da, gainera xenofobia sustatu dezake.
Zoritxarrez, badakigu prekarietateak zer nolako ondorioak ekartzen digun. Orain arte azaldutako kasua ez da adibide bakarra, ez. Zoritxarrez, San Mamés obretan ematen diren lan baldintza kaxkarrak ez da kasu isolatu bat.
Zenbat aldiz salatu dugu AHTeko obretan langileek dituzten lan baldintzak? Askotan. Baina gehienetan entzungor egin duzue. Abiadura Handiko Trena izan dira jada zazpi heriotzak.
Lan Ikuskaritza, Enplegu eta Gizarte Politikako Sailaren menpe dago, lan ikuskaritzaren lana ezinbestekoa da lan baldintza duinak ematen direla ziurtatzeko, kasu guztietan, baina bereziki obra publikoetan.
EH Bilduk aurrerapausoak eman ditu bide horretan. Gipuzkoako Foru Aldundiak aurten onartu du foru arau bat lurraldean egiten diren obretan lurraldeetako hitzarmenak betearazteko, hau da, zuzenean kontratatzen diren enpresek eta baita enpresa azpikontratatuek hitzarmena bete beharko dute, bestela isunak jarriko zaizkie.
Eta gaur bertan, Bizkaiko Batzar Nagusietan EH Bilduk aurkeztutako mozio batean eztabaidatu da bide berdinean. Obra publikoetan lurraldeko lan hitzarmena betetzea eta neurriak ezartzea benetan hitzarmenaren lan baldintzak betetzen direla ziurtatzeko.
Eta badakizue zer gertatu den eztabaida horretan? Ba ulertezina dena. EAJk aurka bozkatu duela, bakarrik gelditu da. Hau benetan arduratzen gaitu, aurrerapausoak eman ordez atzerapausoak ematen dira.
Eta gaur gertakari honetan ekimen hau aurkeztu genuenean baina arduratuagoak gaude. Beraz, jakitea nahiko genuke zer egiteko prest dagoen Jaurlaritza lurraldeetako lan hitzarmenak betetzen direla bermatzeko, ahaztu gabe Ganbera honetan onartu zela horrela izatea 2011n.
Eskerrik asko.