Tejeria Otermin LEHENDAKARIA (EAJ, 2015-02-13):
Eskerrik asko, Ubera andrea.
Erantzuteko, Uriarte andrea, zurea da hitza.
HEZKUNTZA, HIZKUNTZA POLITIKA ETA KULTURAKO SAILBURUAK (Uriarte Toledo): Presidente andrea.
Ubera andrea, lehenik eta behin, zure baimenarekin, zuk emandako informazioari datu zehatz eta objektibo batzuk gehituko dizkiot, gaur Legebiltzar honetan gauden guztiok egoera zein den ondo uler dezagun.
Haurreskolak Partzuergoaren ibilbidea eta gizartean jokatzen duen funtsezko paperarekin hasiko naiz.
2003an bere ibilbidea hasi zuenetik, 40.000 ume izan dira Haurreskolak Partzuergoaren zerbitzuak jaso dituztenak. Gaur egun, 231 haur eskola ditugu Euskal Autonomia Erkidegoan eta ikasturte honetan 5.779 ume ditugu gure haur eskoletan matrikulatuta. Beraz, zerbitzu zabal eta garrantzi handikoaz ari gara.
Horrez gain, goraipatzekoa da hemen ematen den zerbitzuaren kalitatea. Bere sorreratik Haurreskolak Partzuergoak hazten eta hazten jarraitu du, ez soilik ikastetxe kopuruaren aldetik, baizik eta malgutasun, berdintasun, irakasleen prestakuntza eta kalitatearekin zerikusi zuzena duten ekintzen aldetik ere.
Horren frogarik nabarmenena familien gogobetetze maila da. ISEI-IVEIk egindako azken ikerketan ikus daitekeenez, familien erantzunak gehiengo handi batean oso positiboak dira eta haur eskolekiko gogobetetze maila altua adierazten dute.
Horrela, Haurreskolan jasotako zerbitzuarekiko gogobetetze maila altua edo oso altua adierazi dute % 98,4 familiek. Ehuneko hori euren seme-alaben haur eskola gomendatuko lukeela esan duten familien ehunekoaren antzekoa da (kasu honetan, % 98). Datu horiek zehatzak eta oso esanguratsuak dira eta guztien eskura daude, ISEI-IVEIren webgunean argitaratuta daudelako.
Denok ezagutzen dugu –eta uste dut horretan bat gatozela– Haurreskolak Partzuergoak eskaintzen duen hezkuntza eta laguntza zerbitzuaren kalitate maila.
Zuk zeuk behin baino gehiagotan goraipatu duzu egindako lan bikaina, baina bikaintasun hori, Ubera andrea, ordaindu egin behar da. Eta horren inguruan beste datu objektibo bat emango dut: gaur egun, gurasoek kuoten bitartez ordaintzen duten diru kopurua, guztira, Haurreskolak Partzuergoaren aurrekontuaren % 23a suposatzen du; beste guztia (hau da, % 77a), Eusko Jaurlaritzak ordaintzen du.
Bestalde, esan beharra dago Jaurlaritza honek ez duela inolako kuota igoerarik egin. Hau da, 2012an ezarritako kuotekin jarraitzen dugu, egungo egoera delikatua kontuan izan dugulako.
Desde la primera aprobación de las cuotas en diciembre de 2003 se han producido tres incrementos. El primer incremento fue aprobado en noviembre de 2007, el segundo incremento fue aprobado en noviembre de 2008, y la tercera subida de cuotas se aprobó en la asamblea general del 24 de noviembre de 2011. En consecuencia, se han aprobado subidas de cuotas en los cuatro mandatos que preceden a este. Sin embargo, este Gobierno, consciente de la situación económica que actualmente viven algunas familias, no ha realizado incremento alguno de las cuotas, de modo que siguen vigentes las cuotas aprobadas en 2011.
Cabe añadir que, mientras la cuota media de las haurreskolak ha subido un 15 % desde 2003, el IPC ha subido un 26 %, según los datos del INE.
Asimismo, si analizamos las cuotas vigentes en el Estado para la etapa 0-2 años, podemos observar que las del Consorcio Haurreskolak están perfectamente alineadas con la tendencia actual, incluso por debajo de la media.
Por hacernos una idea orientativa, mencionaré las cuotas establecidas en Navarra, Gijón, Barcelona, Madrid y Euskadi para un servicio asistencial de ocho horas con comedor, para hacer una comparativa. En el caso de Navarra, la cuota es de 335 euros; en Gijón, 327 euros; en Barcelona, 273 euros; en Madrid la cuota es de 446 euros, y en Euskadi, de 288 euros.
También es importante señalar que en muchos de los casos no se realiza diferenciación alguna de cuotas en función de los horarios. Este hecho hace que la cuota de las familias que solo necesiten hacer uso del servicio durante media jornada o una jornada reducida se vea considerablemente incrementada. En nuestro caso, se establecen cuotas en función del número de horas de servicio. Además, este hecho resulta de gran importancia, dado que en la Comunidad Autónoma de Euskadi solo el 40 % de las familias utiliza el servicio de la jornada completa.
Diru-sarrerak bermatzeko errentak eta etxebizitzako prestazio osagarriak egiten gaituzte autonomia erkidegorik sozialena. Gure nortasunean dago, Gobernu honen nortasunean. Gobernu honek pertsonaren alde egiten du lan, gizarte zerbitzuen eraginkortasuna hobetzeko, gizarteratzea erraztuz eta bazterkeriaren kronifikazioa saihestuz.
Ildo horretatik, eta Haurreskolak Partzuergoaren kuotetara bueltatuz, esango dizut beste autonomia erkidegoetan baino kuota baxuagoak ditugula. Las cuotas vigentes en Euskadi para la etapa 0-2 son inferiores a la media estatal.
Asimismo, tampoco podemos olvidar que el Gobierno Vasco ofrece becas para las familias que utilizan el servicio del Consorcio Haurreskolak, con el fin de reducir las citadas cuotas y que este servicio sea accesible al mayor número posible de familias.
Durante el curso 2013-2014 se concedieron becas a 360 familias que hacen uso del servicio haurreskolak, lo que supone el 8 % del total. Quiero subrayar que ni una sola familia de las que han solicitado la beca cumpliendo las condiciones para ello se ha quedado sin ella. Es decir, se han otorgado todas las becas solicitadas por las familias. En cuanto a la cuantía media de las becas, es de 900 euros por niño.
En consecuencia, puedo afirmar con rotundidad que este Gobierno ha realizado una apuesta clara, no solo ahora, sino desde el primer plan interinstitucional de apoyo a las familias, por ofrecer en la primera etapa de Educación Infantil un servicio de máxima calidad y accesible a la mayoría de las familias, a pesar de no ser una etapa de escolarización obligatoria.
En mayo del pasado año tuvimos ocasión de presentar nuestro punto de vista en torno al sistema de matriculación del Consorcio Haurreskolak. Fue entonces cuando anunciamos nuestro compromiso de analizar la posibilidad de revisar el tema actual de cuotas para avanzar hacia un sistema que permita su baremación en función de los ingresos. Esta medida, en la que venimos trabajando desde entonces, tiene su origen no en la bajada del número de matriculaciones, como ustedes tratan de hacer ver, sino en la necesidad de adecuarnos a la realidad socioeconómica actual de las familias.
Quisiera realizar también una puntualización al respecto. Les hemos escuchado en numerosas ocasiones criticar la disminución de las matrículas, intentando hacer ver que dicho descenso está motivado por el actual sistema de matriculación, y especialmente por las cuotas que asumen las familias. Con su permiso, voy a aprovechar esta ocasión para desmentir dicho vínculo causa-efecto.
Egia da matrikulazioa jaitsi egin dela azken urteotan. Hori ukaezina da, baina egia da, baita ere, ezin zaiela matrikulazio jaitsiera hori kuotari edota matrikulazio epeei leporatu.
Lehenik eta behin, kontuan izan behar dugu jaiotza-tasa jaitsi egin dela azken urteotan. Eustatek argitaratutako datuen arabera, Euskal Autonomia Erkidegoan 2011tik hona jaiotza kopurua nabarmen jaitsi da. Horrela, 2011n 21.180 ume jaio ziren, 2012an 20.533 eta 2013an 19.118 ume. Hau da, 2.000 jaiotza gutxiago bi urtetan.
Urte horietan jaiotako umeak dira, hain zuzen ere, gaur egun Haurreskolak Partzuergoan matrikulatuta egon daitezkeen umeak. Eta esango dizut Haurreskoletako matrikula ez dela horrenbeste jaitsi, izan ere, 2012-2013 ikasturtea eta egungo ikasturtea konparatzen baditugu, ikus dezakegu bakarrik 735 matrikula gutxiago izan ditugula.
Bestalde, datu gordinak begiratuta, argi ikusten da Haur Hezkuntzako ikasleak direla jaitsi diren bakarrak, Lehen Mailako Hezkuntzan eta Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako ikasle kopuruak igo egin diren bitartean.
Ondorioz, jaiotze kopuruaren jaitsieran aurkitu behar dugu, batez ere, matrikulazioaren jaitsieraren arrazoi nagusia, baina badago beste faktore garrantzitsu bat ere, matrikulazio kopuruan eragin handia izan dezakeena: bigarren faktore horrek krisialdiarekin zerikusi zuzena du. Langabeziaz ari naiz. Hau da, azken urteetako langabezia tasak altuagoak direnez, familia kopuru gehiago dira beraien ume txikienak beraien kabuz zaintzeko aukera daukatenak, zoritxarrez, familiako kideren bat langabezian dagoelako edo eta beraien seme-alabak etxean hazi nahi dituztelako.
Ulertuko duzuenez, ez dago gure esku matrikulazio jaitsieraren bi arrazoi nagusi horiek konpontzea, baina bai zerbitzu horren beharra duten familiei kalitatezko zerbitzu bat eskaintzea eta zerbitzua ordaintzerakoan erraztasunak ematea.
Horregatik, hain zuzen ere, gaurko egoerara eta egiazko premietara egokitzeko asmoz, azterketa sakona egiten ari gara, guk maiatzean Hezkuntza Batzordean hartutako konpromisoan eta Legebiltzarrean ekainean onartutako legez besteko proposamenean esandakoari jarraituz.
Une honetan, informazioa eta beharrezko datuak jaso ondoren, horiek aztertzen ari gara, datorren 2015-2016ko ikasturteari begira Haurreskolak Partzuergoaren matrikulatzeko irizpideak eta kuotak familien premietara egokitzeko asmoz.