UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2013-02-07):
Mahaiburu andrea, sailburuak, legebiltzarkideok. Egun on guztioi.
Gaur hizpide dugu gaia, Haurreskolako Kontsortzioan garatu beharrekoa hizkuntza proiektuari buruzkoa, aurreko bozeramaleek esan duzuen bezala, ez da berria etxe honetan. Makina bat aldiz eztabaidatu duzue eta eztabaidatuko dugu zalantzarik gabe gai honen inguruan.
Gaur, proposatzaile berak aurreko legegintzaldian, berak oso ondo esan duen bezala, proposamen bera jarri zuen mahai gainean. Esango genuke desberdintasun txiki batekin: Lehenengo puntuko azken esaldia ez zuen proposatu nahiz eta orduan egin zuten erdibidekoan gehitu egin zen.
Eta esaldia ez zen nolanahikoa zeren eta askotan erabiltzen dugu eta gaur ere erdibidekoan hortxe daukagu txertatua: "Respetando en todo caso la lengua materna de los niños y de las niñas". Esaldi magikoa, distortsionatzailea eta ankerra.
Eta Haurreskolen Dekretuan, lehen ere EAJko bozeramaleak aipatu duen 297/2012 Dekretuan jasotako ere errespetatzen ez duena. Hori bai, gizartera begira, azaletik ikusita behintzat, politikoki oso zuzena geratu daitekeena ematen duelako errespetua eta askatasun aukera jasotzen dituela bere baitan esaldi horren atzean bestelako intentzio bat dagoenean eta bestelako intentzio bat nagusi denean: Inposizioa, euskararen diskriminazioa eta bazterketa eta gurasoen aukeraren ukazioa.
Zergatik diot hau? Saiatuko naiz argudioak mahai gainean jartzen eta azaltzen.
Argudio bat. Ama hizkuntza errespetatzeak ez duelako esan nahi gurasoen aukera errespetatzea. Eta Dekretu horretan (lehen aipatu dudan dekretuan( argi eta garbi esaten da 5. artikuluan hezkuntza trataeraz aritzen denean eta definitzen duenean. Esaten du: "Besteen artean gurasoen edo tutoreen nahia hartuko dela kontuan".
Adibidez, ama hizkuntza gaztelera izan daiteke eta aita hizkuntza euskara. Edo ama hizkuntza errusiera izan daiteke eta aita hizkuntza beste bat. Orduan hor ikusten da nahasketa bat egiten dugula zeren eta ez da gauza bera ama hizkuntza edo lehen hezkuntza. Eta hemen kontzeptuak nahasten ari gara.
Hor esaldi ponpoxoak erabiltzen ditugu nahasketa horretaz baliatzeko beste helburu batzuk lortu ahal izateko.eta ezkutatzen dute benetan hor atzean dagoen borondate politikoa, hau da, aukera eskubidea mugatzearena eta euskara baztertzearena.
Argudio gehiago mahai gainean jarriz, etengabe elebitasuna balorean jartzen dugu agerikoa denean elebidun gehienak lehen hizkuntza euskara dugunok garela; lehen hizkuntza diot eta ez ama hizkuntza. Bi kontzeptu oso desberdinak.
Ikaste-eredu elebidunak aplikatzea, gure uste apalean, hizkuntza biei estatuz juridiko bera ematea da eta, beraz, euskara hizkuntza gutxituaren aldetik, hizkuntza nagusia bilakatzea. Hori da benetako elebitasuna. Hori da hainbatetan aldarrikatzen dugun elebitasun hori: Balorean jartzea eta benetan indarrean jartzea eta praktikara eramatea. Eta hori da, hain zuzen ere, orain arte ez duguna egin, hemen ez duguna egin.
Eta hori agerian ikusten ari da hainbat eta hainbat azterketetan eta ikerketetan. Eta azkena Gobernu honek orain dela bi aste edo aurkeztu duen Arrue ikerketa. Ikerketa horrek argi eta garbi uzten du gaur egungo eredua agortua dagoela eta gainditu beharra daukagula. Beraz, beste argudio funtsezko bat murgiltze-eredua aldarrikatzeko eta garatzeko.
Gu, EH Bildu taldea, prest dago legegiltzaldi honetan horretarako prest dauden talde guztiekin elkarlanerako eta benetan lanerako eta garatzeko gizarteak garbi eta argi adierazi duen eredu horri buelta emateko eta gainditzeko.
Argudioekin jarraituz, beste argudio bat. Badirudi guztioi –eta gaur ere agerian geratu da– askok kezkatzen gaituela 0(3 haurren heziketa: Beraien garapen integrala, basiko-afektiboa, intelektuala, emozionala, eta abar. Guztiei asko kezkatzen gaitu eta zalantzarik gabe Haurreskolen adin tarte horretan helbururen bat baldin badaukagu da haurren etorkizuneko pertsona horien garapen integrala eta, zalantzarik gabe, hezkuntzaren gaitasun horiek eskuratzeko oinarriak ezartzea.
Eta zergatik diot hau? Hara ere, horrek guztiak kezkatzen gaituenean, tematzen gara ingelesa sartzera, hirugarren hezkuntza bat sartzera, tematuak daude. Hor ere azterketa guztiak, pedagogo guztiak, aditu guztiak esaten dutenean eta demostratu dutenean datu objektiboekin astakeria ikaragarria dela eta guztiz kontrako efektua lortzen dela.
Beraz, zertan ari gara? Zein da gure helburua? Iruditzen zait hor erantzukizun bat badaukagula Kamara honetakoak...
... lortzen dela.
Beraz, zertan ari gara? Zein da gure helburua? Iruditzen zait hor erantzukizun bat badaukagula Kamara honetakoak legeak, arauak egiten ditugunean eta garatzen ditugunean.
Edo horren atzean dagoen helburua da benetan euskara baztertzea? Hizkuntza eskubideen erabilera politikoa egitea? Hori da atzean dagoena? Garbi hitz egin beharko dugu, zintzoak izan beharko gara, ez?
Guk, eskatuko genuke, gure taldeak eskatuko luke eta eskatzen dugu, alde batera uzteko hizkuntza eskubideen gaineko erabilera politikoa, inposizioa eta ukazioa, usteko alde batera eta benetan goazen bermatzera euskarak merezi duen trataera erakundeetatik.
Hain zuzen ere, errespetuaren eta herri honen etorkizunaren izenean, pentsatzen dugulako euskarak benetan merezi duela, euskaldunak garelako, arauak, legeak egiten duen Kamara batean gaudelako eta gure ardura delako.
Eta gaiari, ohartu, hor ikusten da nola funtzionatzen dugun, ez dakit konturatu zareten. EAJk Alderdi Popularrarekin erdibideko bat egin du eta euskarazkoan eta gaztelerazkoan ez da berdina esaten. Orduan, esango didazue zein den jatorrizkoa eta zer den bozkatu behar duguna, hor ikusten da nola funtzionatzen dugun.
Eta egia esan guk erdibideko honekin pixkatxo bat harrituak, kezkatuak eta triste geratu gara, zeren EAJk ze premia zuen atzera pauso bat egiteko, zer premia zuen erdibidekoa egiteko eta Alderdi Popularrak aurkeztutako eztabaida faltsu horretan jausteko. Ez dugu ulertu, ez dugu ulertu.
Orduan, hasteko, eskertuko genuke, mesedez, esango diguzuen ze erdibideko bozkatu behar dugun, zertaz ari garen hitz egiten gai honi dagokionean.
Eta hor aipatu duzue errealitatea, errealitatea kontutan hartu behar dugula. Noski baietz, errealitatea ezin dugu ahaztu, baina horregatik errealitatea kontutan hartuta, errealitatea ez ahaztuta, aurrera egin behar dugu euskara sustatzen, bultzatzen, nagusitzen, euskara hizkuntza gutxitua delako.
Hizkuntza gutxitua delako eta ez da guk esaten dugulako, Euskal Herria Bilduk esaten duelako, Unescok esaten du, galtzeko arriskuan dagoen hizkuntza bat delako. Orduan, goazen erantzukizunez jokatzera, goazen lehiakortasunez jokatzera.
Eskerrik asko.