OTAMENDI TOLOSA (EH Bildu, 2016-04-08):
Bai, eskerrik asko, presidente anderea. Eguerdi on guztioi.
Espainiako Gobernuak, funtziotan dagoen Ministroen Kontseiluak, pasa den martxoaren 18an Auzitegi Konstituzionalera jotzea erabaki zuen, Legebiltzar honek onartu zuen Etxebizitza Legeari konstituzio kontrakotasun helegitea aurkezteko. 20 egun pasa dira ordutik eta oraindik ez dugu erabaki honen komunikazio ofizialik ere jaso eta, nola ez, ez dugu zehazki errekurritu denaren berri, "Contra determinados preceptos de la Ley de Vivienda" aditzera eman dutenez.
Ez dakigu zein artikuluri edo artikuluei eragiten dien, "contra varios artículos". Baina garbi esaten duena arrazoia da, "por haber introducido el deber de ocupación de la vivienda deshabitada, sancionando su no ocupación". Erabiltzen diren argudioak izugarriak dira. "La Ley vasca determina..."
...de ocupación de la vivienda deshabitada, sancionando su no ocupación". Erabiltzen diren argudioak izugarriak dira. La ley vasca determina e impone una nueva regulación del derecho de propiedad sobre la vivienda, al incluir un nuevo deber, el de habitar la vivienda.
Eta zertarako eraikitzen dira ba etxeak? Hutsik egoteko? Paisaia adornatzeko? Espekulatzeko? Estatuaren eskumenak urratzen omen ditu. Lege hau autonomia erkidegoak etxebizitzaren gainean duen eskumenaren baitan onartu zen. EH Bilduren iritziz, erabakia larria da oso. Zuzen zuzenean autogobernuari egiten baitio eraso. Argi geratzen da Gobernu espainiarra ez dagoela hemen hartutako erabakiak onartzeko eta errespetatzeko prest, haren obsesioa estatuaren birzentralizatzea baita.
Non gelditzen dira gure eskumenak? Non gelditzen da erabakitze eskubidea? Gero eta nabarmenagoa da estatu burujabea behar dugula. Erabakiak hemen hartu behar ditugu. Askatasun osoz, Parlamentu honen gehiengoak hartzen dituzten erabakiei horrelako mespretxurik adieraziko ez dien estatu erasokor baten atzaparretatik urrun.
Eta helegitea larria da baita, ezbaian jartzen duelako etxebizitza izateko funtsezko eskubidea bermatu beharra. Horixe da Legebiltzar honek onartu zuen Etxebizitza Legearen helburua eta oinarria. Hau da, Administrazio Publikoak herritar guztiei etxebizitza eskubidea bermatu behar diela. Finean, oinarrizko printzipio horren aurka jo du Rajoyren Gobernuak, bere Konstituzio espainiarrak etxebizitza eskubidea aldarrikatu eta aitortzen duen arren.
Funtsezko eskubide horren izenean, Etxebizitza Legeak tresnak eskaintzen dizkio Administrazioari, orain arte eskubide teorikoa baino izan ez dena modu praktikoan gauzatu ahal izateko. Eta bereziki, tresna eraginkorrak aurreikusten zituen, bai hutsik dauden etxebizitzen kanonarekin, etxebizitza hutsak merkaturatzeko bide oso eraginkorra dena, baita alokairurako derrigortasuna kontenplatzearekin eta noski, baita bere helburu soziala betetzen ez duten etxebizitzen desjabetzearekin.
Alegia, etxebizitza eskubide subjektiboa aitortuz espekulazioaren gainetik. Ikuspegi sozial batetik, hori aurrerapauso handia izan da. Baina, orain, Gobernu espainiarrak atzera eraman nahi gaitu berriro ere, iragarri duen helegitearen bitartez. Helegite honek etxebizitza duina izateko eskubide subjektiboa zalantzan jartzeaz gain, kaleratzeen kontrako neurriak indargabetu nahi ditu. Besteak beste, hutsik dauden etxebizitzei erabilera emateko neurriak. Egotzitako funtzio soziala betetzen ez duten etxebizitzetan esku hartzekoak. Bankuen etxebizitzei erabilera eman ahal izateko desjabetze aginduak. Alokairuko etxebizitzen parkeak egiteko planak. Eta oro har, gaur egun dagoen etxebizitza beharra asetzera zuzendutako neurriak.
EH Bilduk ez du ontzat ematen egoera bat non milaka lagunek ez duten etxebizitza eskubidea bermaturik, eta bitartean gutxi batzuek negozio espekulatzaileen bitartez egoeraz etekina ateratzen duten. Teorian bakarrik geratzen diren eskubideek ez dute ezertarako balio. Eskubideak erabiltzeko, gauzatzeko dira; eta hori da Etxebizitza Legearekin lortu duguna.
Beraz, Etxebizitza Legearen aurka jotzea herritar guztien oinarrizko eskubideen aurka jotzea da. Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako herritar guztiak dira Gobernu espainiarraren erabakiaren biktimak. Eta, nola ez, gehienetan bezala, behar gehien dutenak izango dira oraingoan ere kaltetuenak.
Gobernu espainiarraren helegiteak argi utzi du baita ere PPren eta oro har eskuinaren kezka ez dela inondik inora etxe-gabetzeak galaraztea. EH Bilduk kaleratzerik gabeko Euskal Herria nahi du, eta Etxebizitza Legea tresna baliagarria da horretarako, kaleratzeak saihesteko. Baina PPren helburua, ordea, ez da etxe-gabetzeak eragoztea, finantza erakundeen interesak babestea baizik. Gobernu espainiarraren helegiteak argi utzi du hori, eta esan bezala, argi utzi du baita ere herri honek burujabetza osoa behar duela herritar guztien eskubideak babestu nahi baditu.
Madrilen menpe jarraituz gero, helburu hori ezinezkoa izango delako. Eta behin puntu horretara iritsita uste dugu Jaurlaritza utzikeriaz ari dela, EAJren ikuspegi alderdikoia gailendu egiten zaiola autogobernuaren defentsari. Etxebizitza Legeari dagokionez nabarmena da Jaurlaritzak ontzat ematen duela Gobernu espainolaren helegitea, are gehiago, Jaurlaritza helegitearen zain zegoen, hala dirudi behintzat legea onartu zen egunetik.
Esan daiteke hasiera-hasieratik Urkulluk berak iragarri zuela helegitea, azken batean etxebizitzaz hitz egiten badugu, EAJk eta PPk interes berberak ordezkatzen eta defendatzen dituztelako eta interes horiek ez dira etxe-gabetzeen biktimenak, etxe-gabetzeak egiten dituzten bankuenak baizik. Honek bankuen eta espekulatzaileen interesei egiten die hemen eta ez herritarren interesei. Agerian geratu zen legearen eztabaidan EAJk eta PPk obsesio berdina zutela, jabetza pribatua defendatu herritarren ongizatea bermatu baino lehen, hau da ez zenuten nahi utzik dauden etxebizitzen kanona ezta desjabetza aukerarik aurreikustea. Legebiltzarrean bozketaren bitartez irabazi ez zenutena epaitegietan irabazi nahi duzue.
EH Bilduren iritziz azken hilabete hauetan Jaurlaritzak zinismoaren karta erabili du, hitzez Gobernu espainolaren helegitearen aurka agertu zarete, baina iruditzen zaigu oinarrian pozaren pozez jaso duzuela albistea. Argi esanda, Urkulluk eta EAJk beren hasierako helburua lortu dute eskuak zikindu gabe, lan zikina Etxebizitza Legea indargabetu nahi duen helegitea Rajoyk egin dizuelako.
Irailean luzatu genizkizuen hainbat galderei erantzunez Eusko Jaurlaritzak Estatuko Administrazioak eginiko lankidetza izapideari ekiteko eskaera onartu zuela adierazi zeniguten, deialdi formalaren zain zeundetelarik. Bildu al zen aldebiko batzordea? Hala bada zeintzuk izan ziren defendatu ziren irizpideak? Ez da izango behintzat legea onartu zuten alderdiekin legearen defentsa zelan egin adostu edo kontrolatu zelako. Eta zeintzuk izan ziren jasotako erantzunak? Eskumenen Koordinaziorako Zuzendaritzak eginiko eskumenen txostenean jasotako guztiak mantentzen dituzte? Eta orain Toña jauna, gauden egoeran egonik, zer egiteko asmoa du Jaurlaritzak Etxebizitza Legearen helburua eta oinarria zen etxebizitza izateko eskubidea bermatzeko?