MINTEGI LAKARRA (EH Bildu, 2013-12-09):
Hamar minutu gutxi da esan behar dudan guztia esateko.
Lehenik eta behin, nik uste nuen Euskadi aurrera atera dutela 30 urte hauetan okinek, irakasleek, medikuek, enpresariek, langileek... Nik dakidala herri hau ez da atera aurrera bakarrik Sabin Etxean edo holakoan, eta nahiko asperturik nago entzuten EAJri esker ez balitz herri hau ez litzatekeela egongo dagoen lekuan.
Ba, nire ustez...
...asperturik nago entzuten EAJri esker ez balitz, herri hau ez litzatekeela egongo dagoen lekuan. Ba nire ustez pertsona horiek atera dute herri honetan lan egin dugunok.
Eta nire koalizio barruan dagoen ezker abertzalea ere, behin eta berriz aipatutakoa, herrigintzan egon da denbora honetan guztietan, guztiak egon garen bezalaxe. Edo pentsatzen duzue gaur egun dagoen egoera bakarrik lortu dela EAJk berak egin duenagatik? Bada gero.
Hemen ez gaude aztertzeko Gipuzkoako Diputazioaren politika eta ez naiz horretan sartuko, baina sartuko banintz esango nuke zer nolako panorama aurkitu zuen, nola zegoen hutsik kutxa eta zer nolako zuloa, kañoiak zeuden, baina ez da gaia eta ez naiz sartuko.
Esaten duzue hondoa jo dugula eta oso larria iruditzen zait uste hori, zeren hain zuzen ere hori da egun hauetan egunkari ekonomikoetan irakurri dudana. Hondoa jo dugu eta Boltsak egingo du gora eta ia ikusten ari da % 10ean % 20an egingo du gora. Baina ez da gauza bera hazkundea eta garapena?
Enpresa horiek beraiek, IBEXen dauden 35 enpresa handienek lortuko dute itzelezko etekinak, mozkinak. Eta aldi berean enpresa horiek jaitsi dute beraien plantila % 1,1ean urrian eta jaitsi dituzte soldatak % 2,5ean.
Es decir, que crecimiento no es sinónimo de desarrollo, porque se puede crecer pero seguir no desarrollar las personas que están en una situación a las cuales no les llega el sueldo y no les llega ni siquiera la posibilidad de obtener un trabajo.
Me parece de una gravedad absoluta comparar el crecimiento con el desarrollo y pensar que porque va a subir la Bolsa entre un 10 y un 20 % estamos en una situación de salida de crisis. El que va a tocar fondo es el que va a perder su piso o el que no va a conseguir trabajo en los próximos meses, ésa es la situación que se va a encontrar.
Ridikulizatu daiteke Kutxabanken kontua eta planteatu daiteke, ba eskatzen hasita BBVAri eskatuko diogu ez dakit zenbat kilo. Edo zergatik 600 eta ez 400 edo 200? Nik uste nuen, baina igual nire uste ustela da, EAJk bazeukala herri proiektu bat. Eta nik uste nuen bere helburua ez zela bakarrik hemendik jaso eta hemendik ipini. Ez dela bentanila bat bakarrik Bildu eta hori kudeatu, ez dela gestora hutsa.
Nik uste nuen, edo hori sinestu nahi nuke, baduzuela herri proiektu bat. Eta herri proiektu bat baldin badago, eskura dauden baliabide guztiak, Kutxabank barne, erabili egiten dira proiektu hori osatzeko. Eta leihatila zabaldu beharrean etor daitezen enpresak hartzera bere diru laguntza, bere paketitoa, planteatu daitekeela nola egiten dugun hemen sare bat, ehun bat egiteko, eskualdez-eskualde, enpresaz-enpresa, eta herri bisio bat eduki. Hori uste nuen. Eta Kutxabank da proiektu horren parte bat. Nafarroan ikusi dugu? Nafarroan ez zeukaten herri proiektu hori? Eta CAN galdu zen, galdu dute, hain zuzen ere hor ez delako hartu herri moduan komunitate bat aurrera ateratzeko baliabide guztiak, finantzieroak barne.
Niri larria iruditzen zait esatea eta esate baterako % 70a dedikatzen dela gasto sozialerako. Kontuak nola egiten dira? Etxe guztietan bezala, zuk lehenago zenbait gastu apartatzen badituzu, mailegua, hipoteka, umeen ikastetxea, argia, ura, komunitatea, eta gero gelditzen zaizu kopurua hilea pasatzeko. Gelditzen den kopurua orduan hasten zara nola banatzen duzun hilea pasatzeko.
Eta hori da zuek hartu duzuen kopurua. Hau da, baztertu eta gero, alboratu eta gero, zenbait gastu fijo kuestionatu egiten ez direnak, orduan hasten zarete banatzen gelditzen dena. Eta hor bai, hor badago % 70a gastu sozialerako. Baina hori ez da presupuesto oso osoaren kopurua. Zeren hemen zenbait partida aparte utzi dira. Eta esaten duzunean trenarena hori badagoela Madriletik, bai. Madriletik dator eta hori adostuta dago eta ezin da pasatu beste gastu batzuetarako 350. Egia da, baina zuek jarri duzuen aurrekontua da 264,5. Hau da, beste 14,5 milioi poltsikotik Madrilekin adostu gabe. Hori horrela da eta hori zuek idatzita daukazue.
Beraz, hor badago kopuru bat errekuperatzen ez dena Madriletik eta dira 14,5 milioi. Momentu honetan ari gara rakaneatzen zeken jokatuta AESrekin, RGIrekin, 2,5 milioi gehiago AESrako eta 14,5 ematen ari gara errekuperatzeko inolako aukerarik gabe trenerako. Hori horrela da eta bestela irakurri zuek egin duzuen aurrekontua.
Oso larria iruditzen zait errenuntziatzea benetan fiskalitate serio bati eta errenuntzia egin duzue. Nahi duzuen moduan jantzi, setaz jantzi edo nahi duzuen moduan baina tximino tximinoa da. Betidanik eduki duzuen atzeranzko joera hori berriz ere gauzatu duzue eta orain hain zuzen ere, kideen laguntzarekin. Hau da, urtetan egin duzuen fiskalitatean 2008an egindako erreforma eta erreforma hori izan zen benetan galdu egiten zen ekitatea, galdu egin zen progresibitatea eta galdu zen gainera dirua ingresatzeko aukera.
Joera horri buelta orain: Gelditu egin duzu hori Gobernura heldutakoan diru gehiago behar duzuelako. Baina aukera eduki duzuenean gauzak ondo egiteko, hasi zarete sartzen atzeranzko erresorteak. Begira, froga handiena da Adegi % 100ean dagoela pozik kontraerreforma fiskalarekin. Datu argiagorik ezin.
Cui prodest esaten dutena latinoek. Noren alde? Nork babesten du? Nork benefiziatzen du? Ikusten duzunean nor pozten den itun batekin, horrek ematen dizu tamaina jakiteko noren alde egiten ari den. Eta hain entusiastaki sartzea Alderdi Popularra eta hain entusiastaki txalotzea Adegik esan nahi du noren aldeko neurria den. Argiago ezin.
Galdetzen duzu ea zer egingo dugun partzialekin. Galdetzen duzu ea jokorako aukera dagoen. Galdetzen duzu ea sartuko garen partzialak banan-banan adosten eta ea zer-nolako joera dugun akordiorako. Lehen ere esan dut, esan dut gauza bi eta errepikatuko ditut.
Eman ditugun datu horiek guztiek eta egiten ditugun proposamenak dira, hain zuzen, gure eskaintza bestelako aurrekontu bat egiteko. Hau da, guk mahai gainean ipini duguna izan da esatea honelakoa egingo balitz, gurekin kontatu eta guk babesten dugu aurrekontua hori. Aurrekontu hori egiten bada eta egin ez denez, aurkeztu dugu osoko zuzenketa bat.
Beraz, gure eskaintza da aintzat hartzen badira planteatzen ditugun ez horrenbesteko kopuruak, negoziazio batean kopuruak aldatu daitezke, 10 dagoen lekuan 20 jarri daiteke edo 20 dagoen lekuan 10 jarri daiteke. Aldatzen badira irizpideak, lehentasunak. Aurrekontu batzuk enfokatzeko modua aintzat hartzen bada, gu hor gaude. Hori da esaten duguna.
Kritikatik etorri gara baina modu konstruktibo batean. Guk ez dugu nahi ezetza ezetzagatik. Hori antzua da. Zer irabazten dugu bakarrik hemen postura numantino bat planteatzen? Helburua ez da postura numantinoa, helburua da hobetzea aurrekontu batzuk. Baina nola? Minimoki aintzat hartuta planteatzen ditugun kapitulu horiek eta esaten dudan moduan, ez dira horrenbeste kopuruak, baizik eta irizpideak eta lehentasunak; zer ipintzen den zeren aurrean. Horretarako bai, horretarako prest gaude.
Eskerrik asko.