ARRONDO ALDASORO (EH Bildu, 2013-01-24):
Arratsaldeon guztioi.
Pentsio sistema publikoa oinarrizko zutabea da gizarte eredu justu eta solidario batean. Pentsioen duintasuna bermatzea lehentasun soziala izan behar da, osasuna edo hezkidetza, hezkuntza den bezala.
Baina hartzen ari diren erabaki politikoak beste bide batetik doaz, gure ustez eta beste alor batzuetan bezala hemen ere, une honetan, pentsioak, pentsionistak izugarrizko erasoa jasotzen ari dira. Eta guretzat egoera hori larria, kezkagarria da.
Pentsiodunen % 55ak hilero 700 euro baino gutxiago kobratzen dute.
Hau da, Hego Euskal Herriko hamar pentsiodunetik, seik kobratzen dute 700 euro baino gutxiago, 400.000 pertsona. Zenbakiak ipintzea batzuetan ona da aurpegiak ere ipini behar genituzkeelako pertsona horiengan.
2011n pentsioak ez ziren igo eta Kontsumo Prezio Indizea 2,4 igo zen. 2012an Kontsumo Prezio Indizea % 2,9 igo da, baina pentsioak ez dira maila berean igoko.
Beraz, azken bi urteetan gutxienez pentsionistak eros ahalmena galtzen eta galtzen dabiltza. Gainera, oinarrizko kontsumoak diren gaietan igoera geldigabea gertatzen ari da: garraioa, elikadura, botikak, elektrizitatea, butanoa, gasa...
Osasungintzan berrordaintzea edo kopagoarekin ibiliko gara hurrengo hilabeteetan, ehunka botika diruz lagundutako zerrendetatik kanpo gelditu dira, mendekotasunean ere murrizketak daude eta hori da besteak beste gure herrian milaka eta milaka pertsonak bizi duten egoera.
Eta errealitate honetan emakumeen egoera oraindik askoz okerragoa da. Datu bat: emakumeak gizonezkoak baino % 40 gutxiago jasotzen dute pentsioetan.
Alargunen pentsioak aipa ditzakegu, edota kontratu partzialak dituztenekin gertatzen ari dena, etxeko langileen kasu. Askotan pobrezian edo pobreziaren mugan daude.
Erreforma bat egiten den bakoitzean pentsioei buruz, nahiz eta hau Toledoko Akordioetan oinarritutako adostasunean egon, beti langileen kalterako izan da eta gainera hurrengo eta ondorengo urteetan inoiz ez da errekuperatu erreforma bakoitzean galdu dena. Ez da berreskuratu.
PSOEk, Zapaterok bideratutakoa da hilabete honetan indarrean sartu den pentsioen erreforma.
Gogoratu nahi dut Euskal Herrian greba orokorra egin genuela erreforma horren kontra 2011ko urtarrilaren 27an eta babes sozial handia izan zuela.
Legebiltzar honetan adierazpen ponpoxoagoak aurkeztu ahal dira, egin daitezke, egin ditzakegu, aurretik jakinda ez dutela inolako eraginik izango, baina erantzukizuna baita ere Alderdi Sozialistaren erantzukizuna ezin duzue ezkutatu.
Esan duzue maila batean 2010ean egindakoa, baina badaude beste atal batzuk ere bai. Zuek egindako erreformak ere de facto pentsioetan murrizketa suposatu du.
Une honetan berriz ere PPren eskutik etorri da erasoa, ordainketa osagarria bertan behera utzi dute eta 2013. urterako eten egin dute pentsioek Kontsumo Prezio Indizearekiko zuten lotura.
"Ez dago dirurik pentsioak eguneratzeko eta pentsio duinak bermatzeko", esaten da leku guztietatik, baina bitartean dirua dago eta ez nolanahikoa ere bankuei emateko.
Datu bat soilik. 2012an pentsioak ez eguneratzeak 3.000 milioi euro inguru aurreztea ekarriko du. Bankari eman zaion dirua 39.000 milioikoa izan da. Hau ez baldin bada lotsagarria, honetaz zenbaki hauen inguruan, hau dena jakinda horrela egotea, "no hay dinero para actualizar las pensiones y garantizar unas pensiones dignas, pero mientras...
No hay dinero para actualizar las pensiones y garantizar unas pensiones dignas pero mientras afirma lo anterior sí hay dinero y mucho para ponerlo al servicio de los bancos. Sólo voy a dar un dato: La no-actualización de las pensiones llevará a ahorrar 3.000 millones de euros mientras que la cantidad que se les da a los bancos es de 39.000 millones de euros.
Orain, erreforma berri bat inposatu nahi dute berriro ere. Kasu honetan Alderdi Popularra, hau ere langileen kalterako zalantzarik gabe. Azken batean neoliberalismoak agintzen duena erabaki politikoen bitartez ezartzen eta inposatzen ari da.
Eta hori guztia egiten ari da jendartearen gehiengoaren interesen eta nahien kontra. Politika hauek asmo jakin bat daukate: Pentsio sistema pribatua bultzatzea. Horretarako pentsio sistema publikoa ahultzea ezinbestekoa da nahiz eta bidean milaka eta milaka pertsona kaltetu.
Gure ustez, pentsioen gaian ere beste politika batzuk egin behar dira, eta posiblea da egitea. Azken batean erabaki politikoak dira. En opinión de EH Bildu, también se puede hacer otra política en materia de pensiones. Es posible. Lo que hace falta y no vemos en este momento es voluntad de tomar decisiones políticas en este sentido.
Adostutako testuan, Alderdi Sozialista eta EAJren artean, agertzen den lehen puntua baita ere guk proposatutako zuzenketan agertzen da, azken batean Espainiako Gobernuak hartutako erabakiarekin desadostasuna agertzea adierazten da puntu horretan.
Baina gure ustez ez da nahikoa. Gure ustez beste urrats batzuk eman behar ditu ere Eusko Jaurlaritzak, eta horrela eskatzen diogu. Epaitegi Konstituzionalak ezin du inposatu behin eta berriro herri honen nahia eta beharra.
Pentsioen kudeaketa osoa eskuratu behar dugu lehenbailehen. Euskal babes sistema publikoa osatzeko urratsak emateko eskatzen diogu Eusko Jaurlaritzari. Hemen erabaki nahi dugu burujabetasuna nahi dugu eta behar dugu, baita ere pentsio sistema publiko propio bat izateko.
Bitartean, Espainiako Gobernuak egindako murrizketek Euskal Autonomi Erkidegoen pentsionisten erosteko ahalmenean eraginik izan ez dezaten, 2013an ordainsari konpentsagarri bat jasotzea proposatzen dugu aurrekontuetan ziurtatuz diru kopuru bat horretarako.
Hori da guretzat inportanteena. Hau ere, Legebiltzar hau, Eusko Jaurlaritza eraginkorra izatea erabakietan, ez bakarrik salatzen Madrilen egiten dena, baizik eta neurriak proposatzen eta aurrera eramaten.
Lehen esan dudan bezala, pentsio duinak izatea eskubide bat izan behar da eta hartzen diren erabaki politikoak pertsonen ongizatea ziurtatu behar dute. Pertsonak erdian egon behar da, erdigunean. Hau uste dut lehendakari jaunak ere behin eta berriro esan duela azken hilabeteetan. Ordua da hori ekintzekin ere martxan ipintzeko.
Mientras no tengamos la competencia total para gestionar las pensiones, proponemos medidas compensatorias. Medidas para que los recortes del Gobierno de España no afecten al poder adquisitivo de este colectivo.
Proponemos que en el proyecto de presupuestos del 2013 se recoja una partida presupuestaria concreta para paliar la pérdida de este poder adquisitivo. Porque tener una pensión digna debería ser un derecho de todas las personas para garantizar un nivel adecuado de bienestar, derecho que deberían de garantizar las administraciones públicas. Bide horretan pertsona nagusien, pentsionisten eta dituzten elkarteen parte hartzea ere sustatzea guretzat ezinbesteko eskaria da, Eta horrela eskatzen diogu Jaurlaritzari.
Zuen proposamenak kritika mailan ondo daude, PPk egin duena Madrilen, horren aurrean desadostasuna adierazteko ondo dago, baina gure ustez beste urrats bat ematea guztiz beharrezkoa da.
Eskerrik asko.