GALLASTEGUI OYARZÁBAL (PSE-EE, 2014-02-06):
Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on, jaun-andreok.
Hain zuzen, Gobernuari ez zaio gustatzen herritarrek beren iritzia ematea. Ez, ez zaio gustatzen. Are gehiago esan badezaket, ez zaio gustatzen ezta haren iritzi bera badute ere, badaezpada. Eta hori, hasteko, harropuzkeria besterik ez da: "Ni naiz egiaren jabe, eta, zu, ixo, eta kito". Eta harropuzkeriak, jaun-andreok, lotsa ematen du, auzo-lotsa ematen du, baina, agintean dagoenaren harropuzkeria, lotsagarria izateaz gain, oso ere oso arriskutsua da. Eta hona hemen horren erakusgarri bat.
Ganbera honetan, denak daude ados, eta, egia esan, Ministroen Kontseiluak azaroaren amaieran mundu guztiaren gaitzespenarekin (poliziarena; Kontseilu Fiskalarena, atzo igorritako txosten baten arabera; eragile juridikoena; elkarte guztiena) onartu zuen herritarren segurtasunerako lege-aurreproiektua lege zapaltzaile baten aurreproiektua da, zeinak herritarrak isilarazi nahi baititu, eta ez baitie uzten beren eskubide zibilak, oinarrizko eskubideak, erabiltzen, hala nola adierazpen-askatasuna, elkarte-askatasuna eta manifestazio-askatasuna. Lege honek herritarren mobilizazioa saihestu nahi du, jendea kalera ateratzea eragotzi nahi du, eta gizalegezko protesta abortatu nahi du  - orain bai, kasu honetan bai, abortatu - . Baina hau ez da oraingoa, jaun-andreok, eta gauzak ez dira hargatik gertatzen. Gertatzen uzten diegun neurrian gertatzen dira.
Eskuinak beti ezarri nahi izan du ordena. Eta ordena esaten dut, ez segurtasuna. Eskuinak beti eduki nahi izan du kalearen erabateko kontrola, gerta ez dadin jendailak kalea hartzea eta lasai-lasai jartzea, eta eskubideak aldarrikatzen hastea lasai ederrean: lana eskatzen, hezkuntza eskatzen, justizia eskatzen, mendekotasunerako laguntzak eskatzen, murrizketa gehiagorik ez egotea eskatzen, berdintasuna eskatzen... "Kalea nirea da" esan zuen 1976an Fragak, Herrizaintzako ministroak, eta, orain, 2014an, berriro esaten duzue: "Kalea gurea da".
Eta esaten duzue irmoki sinesten duzuelako horretan, ordena publikoan sinesten duzuelako herritarren segurtasuna deitzen diozuen arren. Baina ez dago zalantzarik; denok dakigu zertaz ari zareten. Demokraziaurreko eta diktaduraren berezko kontzeptu juridiko zehaztugabe horretaz ari zarete. Eta denok dakigu zer dakarten kontzeptu juridiko zehaztugabeek. Ganbera legegile batean gaude. Eskuinaren esku eta, oro har, agintearen esku dauden kontzeptu juridiko zehaztugabe guztiek betikoa dakarte: arbitrariotasuna eta botere-gehiegikeriak.
Llera fiskalak, zeina orain Andaluziako Juntako Justizia eta Barne sailburua baita, oso argi esaten du. Beti bereizi izan ditu ordena publikoa eta herritarren segurtasuna. Bi kontzeptu oso desberdin dira, eta, hain dira desberdinak, non baiezta baikenezake horiek egiten dutela desberdintasuna, horiek jartzen dutela estatu autoritarioa eta estatu demokratikoa bereizten eta desberdintzen dituen muga.
Eta, esan bezala, Gobernuak ez du egiten egin behar duena, baizik eta guztiz kontrakoa, eta, gainera, harropuzkeriaz egiten du. Bizitzen ari garen krisialdi honetan, etsipen- eta deserrotze-garai hauetan, politikan sinesten ez den honetan, gobernu batek, herritarren egoera hobetzeko, legeak egin behar ditu justizia bermatzeko, legeak egin behar ditu bidegabekeria eragozteko, ez bidegabekeriaren aurka protesta egiten dutenak zapaltzeko. Berez, aurrera egin behar da oinarrizko eskubideak eta askatasunak erabiltzeko berme handiagoen bidean, ez aurrera egin haiek murrizteko.
Lotsarik gabe esaten digute herritarren segurtasunerako lege bat egin dutela manifestazioak egin ahal izatea bermatzeko, baina, egiaz, bitarteko eta neurri zapaltzaile gehiago dituen arau-babes bat, isun pentsaezin eta neurrigabeak eta presiopeko ura duen txongil-kamioi batzuk sartu dizkigute, baina, herrialde honetan, daukagun egoerarekin, herritarrek sobera erakutsi dute demokratikoki adinez nagusiak direla, eta gatazkak, nik baino lehen hitz egin duten beste legebiltzarkide batzuek esan dutenez, oso urriak dira. Gainera, poliziak berak esaten du lege hau ez dela beharrezkoa.
Denok daukagu argi ezen, nahiz eta estatu demokratiko guztiek segurtasun-neurri onargarri batzuei eutsi behar dieten eskubide eta norbanakoaren askatasun horiek erabili ahal izateko, gobernu horiek segurtasuna bermatzeko egin behar dutela lan, baina bat etorri behar dutela argi eta garbi Konstituzioarekin; Konstituzioa argi eta garbi errespetatu behar dute, eta aurrekontu eta muga zehatzak izan behar dituzte, inoiz ezin izan dezaten urratu Konstituzioak aitortzen dituen herritarren oinarrizko eskubideen eta askatasun publikoen funtsezko edukia. Segurtasuna ezinbesteko baldintza da, jaun-andreok, eskubideak eta askatasunak erabiltzeko, baina segurtasuna inoiz ez da berez helburua.
Horrez gain, esan beharra dago herritarren eskubideak mugatzen dituzten polizia-ahalmenek argi eta zehaztasunez aurreikusita egon behar dutela legean, zeren, bestela, arbitrariotasunari ateak irekiko baikenizkioke. Ahalmen horien eraginkortasuna ezin da egon hainbeste ezagutzen ditugun kontzeptu juridiko zehaztugabe horietaz Administrazioak egiten duen interpretazioaren mende, hala nola ordena publikoaren arrazoia edo estatu-arrazoia, beti balio izan baitute eskubideak mugatzeko.
Edozein sistema demokratikok, edozein zuzenbide-estatuk, berezkoak dituen funtsezko gako horietatik abiatuta, Herritarren Segurtasunerako Legea aldatzeko egin den proposamenak erabateko ziurgabetasun juridikoan uzten gaitu herritarrok. Demokrazia aurreratu batek baino estatu autoritario batek berezkoagoa duen atzerapen historiko bat dakar, batez ere erreformak, funtsean, saihestu egin nahi dituelako Gobernuaren erabaki horien aurkako manifestazioak eta protestak, erabaki horiek eragin baitute herritarrek enpleguaren aurrean duten ziurgabetasuna areagotzea, herritarrek justiziaren aurrean, osasunaren aurrean, hezkuntzaren aurrean duten ziurgabetasuna areagotzea, eta horiek eragin baitute, funtsean, bizi-ziurgabetasuna. Horretaz gero hitz egingo dizuet.
Lege honek eraso zuzena egiten dio demokraziari. Lege hau ez da segurtasunerako. Egunetik egunera eskubideak murrizten zaizkien herritarrak geldiarazteko, kateatzeko eta isilarazteko da. Eta hori saihestea dagokigu, saihestu egin behar baita.
Eta arrazoi horrengatik eta ez beste batengatik sinatu dugu erdibideko zuzenketa, Gobernuari eskatzeko baztertu dezala legea, eta, orobat, Eusko Jaurlaritzari eskatzeko ezen, bere eskumenek uzten dioten neurrian, Ertzaintzak  - hark bermatu behar baitu herritarren segurtasuna, eta Jaurlaritzak pertsonentzat lan egiteko planteamendua duenez - , eman diezagula aukera euskal herritarroi gure eskubideak eta askatasunak askatasun osoz erabiltzeko.
Gobernuari eskatu diogu baztertu dezala legea, baina, funtsean, herritarren segurtasuna lortzeko, pertsonen eskubideak erabili ahal izatea bermatu behar da. Eta horrek zerbitzu publikoak bermatzea esan nahi du: hezkuntza, osasuna eta, garrantzitsuena, bizi-segurtasuna bermatzea.
Gonbita egiten dizuet, jaun-andreok, irakurtzeko López lehendakariak joan den udan Unibertsitate Konplutentsean aurkeztu zuen txosten oso interesgarri bat, bizi-segurtasunari buruzkoa, besteak beste. "Herritarren estatua" zuen izena. Gomendatu egiten dizuet. Hortik joanez gero, aurrera egingo dugu..., ez, ez dakit aurrera egingo dugun, baina, behintzat, zentzugabekeria hau oraingoz geldiaraztea lortuko dugu, eta interesatzen zaigun horren alde, hots, herrialde honetako herritarren askatasunen eta eskubideen alde, borrokatzen jarraituko dugu.
Eskerrik asko.