ARRIZABALAGA ARRUZA (EAJ, 2018-12-20):
Eskerrik asko, legebiltzar-buru anderea. Eguerdi on denoi, egun on guztioi.
Jakina da estratu honetan plazaratzen eta eztabaidatzen ditugun gai guztiak oso garrantzitsuak direla, denak dira garrantzitsuak, baina badira gai batzuk bere kutsu edo izaeragatik bereziki barrenak astintzen dituenak.
Gaurkoa, nire ustetan behintzat, horietariko bat da, sexu abusuen aurrean haur eta nerabeak aurkitzen diren zaurtasun egoeragatik; batzuetan, gehienetan haurra eta nerabe hauek ez dira kapazak zer gertatzen ari den ulertzeko, beraientzako erreferentzia den pertsona bat edo maite duen norbaitek eragindako kaltea asumitzeko gaitasun hori ez daukate oraindik garatuta.
Beraz, talde bakoitzak bere ekarpenak edo argudioak hemen aurkezterakoan, inoiz baino gehiago kontu handiagorekin jardutea beharrezkoa dela uste dut eta gaurkoan nire hitzak behintzat ondo aukeratzea espero dut.
Bereziki, zuhurtasunean oinarrituta parte hartu nahi dudalako eta zuhurtasun printzipio horrek horri jarraitzeak baldintzatu dut eta baldintzatzen dut nire parte-hartzea, gure alderdiaren jarrera eta erdibide horretan islatutako hitzak.
Inoren askatasun eta eskubide urraketa onartezina da eta zer esanik ez haurrez hitz egiten dugunean, haurrek horrelako kasuetan daukaten ahultasunaz baliatuz egiten zaie abusua onartezina baita.
Norbanakoaren duintasuna eta eskubideak urratzen dituzten indarkeria salatzen ari gara gaur, baina abusu hauek haur eta nerabeei egosterakoan are larriagoa da, esan dudan bezala.
Politika integralak eskatzen ari gara edo politika integral horien hobetzen eta sendotzea. Erakundeen jarrera aktiboa eskatzen dugu honi aurre egiteko, bestelako erakunde batzuena baita ere edo botere publiko ezberdinei, eta gizartean ekintza hauek saihesteko mezua zabaldu. Rojo andreak esan duen bezala, sentsibilizazioa eta mezua zabaltzea ere garrantzitsua da.
Gobernu honek eta Gobernua sostengatzen dugun taldeok argi adierazi dugu gure jarrera beti. Legealdi honetan hainbatetan eztabaidatu dugu haur eta nerabeen aurkako sexu indarkeriari buruz.
Garrido andereak laburpen bat egin du, 2017ko apirilaren 27ko osoko bilkuran haurren aurkako sexu abusuei buruzko legez bestekoa eztabaidatu zen; orduan ere, argi eta ozen adierazi genuen tolerantzia zero kasu hauen aurrean. Lehendakariak berak ere honela adierazi esan du askotan.
Ondoren, 2017ko ekainaren 5ean, honen inguruan eztabaida genuen baita ere, gehiengo zabal batek babestutako hainbat ekintza zehar onartuz. Eta gaurko erdibidekoan ere orduko akordio hori berriro ere jaso izan nahi izan dugu, indar gehiago izan dadin.
Guzti hauek betetzeko bidean, Gobernuak aurrerapausoak eman ditu, horretan dabil, haur eta nerabeenganako indarkerian aurkako politiketan modu zuzen batean eraginez.
Ezin dezaket aipatu gabe utzi Zeuk Esan programa, familiei laguntzeko IV. Planean jasotakoa, haur eta nerabeei zuzendutako sentsibilizazio neurriak eta informazioa eta arreta zerbitzuak lantzen eta indartzen dituena, oso aurrerakoia baita.
Hezkuntza Sailak ezarritako protokoloei dagozkionez, hauek dira bereziki garrantzitsuak eta erdibidekoan aipua egiten diegu modu zuzen batean, beraz, ez nahiz honetan asko luzatuko, baina bai azpimarratu nahi dut beti gure marko konpetentzialen barruan jokatzen ari garela eta hori argi geratzen nahi nuen, bai orain nire parte-hartzean eta baita ere erdibidekoan islatuta geratzerakoan.
Esan dugun moduan, nik gaurko honetan, zuhurtasun printzipio hori jarraituz ekin edo jardun nahi dudalako, uste dudalako beharrezkoa dela gainera eta ez diskurtso populistetan jaustea.
Esaten nuen moduan, Jaurlaritzak modu sendo eta eraginkor batean lortu nahi ditu abusu egoera larri hauek ekiditu eta honetan lanean ari da.
Erdibideko bat lortu dugu, eta nik uste dut talde guztiak modu zintzo eta argi batean jokatu dugula oraingo honetan, erdibideko hori lortzeko asmoz.
Azkenean posible izan da, gure diferentziak hein handi batean ikuspegi orokorra edo partikularra ematea izan direla, esango nuke, horretara, gure taldearen jarrera, Gazteluetako kasuari aipu berezia egiteari edo ez gaurko erdibidekoan.
Jatorrizko ekimenean, aipaturiko ekintzak, Elkarrekin Podemosek aurkezturiko jatorrizko ekimenean, ia bere osotasunean onartzeko bidean ginen, buelta ugari eman dizkiogu. Beti ikuspegi konpetentziala errespetatuz eta bueno, jada martxan dauden tresnen harira, horietako asko Hezkuntza Sailari zuzendutakoak.
Baina ezin dezakegu indarrean dagoen araudiaren kontra joan, kasu zehatz batek mugituta, horri eusteko beste mekanismo eta konpetentzia dun erakunde edo bide daudenean.
Esan dudan moduan, Gazteluetako kasuaren inguruan, guk erantzukizun politiko bat dugu eta horri jarraituz, zuhurtzia horrekin jokatzea eskatzea, minimoa da. Beraz, Gazteluetako kasua oso-oso larria izan arren, zoritxarrez ez da bakarra, eta gure gaurko erdibidekoan hori eta beste guztiak, guztiak babestu nahi izan ditugu.
Hala ere, Gazteluetako gaztearen inguruan bai esan nahiko nuke, ba ikastetxe honen zuzendariaren hitzak nabarmenki desegokiak izan zirela. Familia oso bati egiten edo eragiten dion egoera baten inguruan ari gara, ebazpen irmorik ez duena oraindik, hori egia da, baina zuzendariak ez zuen zuzen jokatu, ez familiarekin, ezta prozesu judiziala errespetatu. Eta benetan ulertzen dugu hitz horiek familiari sorturiko mina.
Zentro kontzertatu baten zuzendaria da, beraz, bere izendapen edo kargugabetzea ez dagokio ez Jaurlaritzari ezta Legebiltzar honi. Zentroko buruei dagokie erabaki bat hartzea, baina bueno, guk uste dugu zentroak honen inguruan hausnarketa sakon bat egin beharko lukeela. Eta berriro diot, eta argi geratzea nahi dut, gure taldeak ez dituela zuzendariaren hitzak konpartitzen.
Hala ere, horrek ez du esan nahi Hezkuntza Sailak ez duela jardun behar zentro horretan, eta euskal hezkuntza sistema osatzen duten zentro guztietan, abusuen kontrako protokoloa betetzearen jagole.
Eta hau horrela betetzen ez bada, dagokion moduan jardun eta dagozkion prozesuak martxa jartzea. Eta horretara, gure konpromisoa, gure erdibideko bosgarren puntuan jasotzen den moduan.
Erdaraz daukat, beraz, erdaraz irakurriko dut eta guztiz garrantzizkoa dela ulertzen dudalako: "El Parlamento Vasco insta al Gobierno Vasco a seguir implementando y desarrollando protocolos de prevención y actuación en los distintos ámbitos competenciales ante presuntos delitos de abusos sexuales a menores de edad, así como a otros relativos a desprotección, maltrato y acoso...
...en los distintos ámbitos competenciales ante presuntos delitos de abusos sexuales a menores de edad, así como a otros relativos a desprotección, maltrato y acoso. Y también se insta a que en los casos en los que la normativa vigente así lo exija, el Gobierno Vasco se persone como acusación particular".
Nik uste dut oso garrantzitsua dela harturiko konpromiso hau.
Elizaren esparruan emandako sexu abusuen inguruan ere hitz egin da, seigarren puntuan jasota dago, pasaden astean gertatutakoa ikusirik, ikusten dugu honelako urratsak ematen ari direla elizaren esparruan eta bide horretan jarraitu dezala espero dugu.
Eta esan bezala, erdibidekoa lortu dugu, nire esker ona talde guztiei, adierazi dudan moduan ekarpenak egiteagatik eta bere eskuzabaltasunagatik posible izan da gaurko akordio. Nire esker ona baita ere Talde Popularrari erdibideko hau aho betekotasun baten bidean ahalbidetzeagatik.
Besterik ez eskerrik asko.