PINEDO BUSTAMANTE (EH Bildu, 2017-05-04):
Egun on. Egun on guztioi.
Atzo bertan kupoaren inguruko akordioa iragarri zuen Jaurlaritzak hemen, Gasteizen. Atzo bertan Estatuko Aurrekontuen osoko zuzenketen eztabaida egon zen Madrilen. Atzo bertan EAJk PPrekin akordioa iragarri zuen Estatuko Aurrekontuak babesteko. Eta guzti hau kasualitate hutsa dela sinestarazi nahi diguzue, ba ez, ez dugu sinesten, ez guk ezta hiritar gehienek ere esatera ausartzen naiz.
Saldu dezakezue nahi duzuen moduan, akordio historikoa, egonkortasun finantzarioa, hori ikusiko dugu ere, edo aldebikotasunaren adibide moduan, baina argi dagoena da egindako akordio horrek PPren aurrekontuak aurrera ateratzea dakarrela. Ustelkeriaz blai dagoen alderdiaren, gure pentsionisten egoera okerrera eraman duen alderdiaren eta gure gazteen etorkizuna kolokan jarri duenaren aurrekontuak aurrera ateratzen dira kupoaren akordioaren truke, hori da gertatuko dena. Eta PPren aurrekontu liberal austerizidak, eragin zuzena dute euskal herritarrongan. Eragin txar zuzenak dituzte.
Estebanek atzo PNV eta PPren arteko akordioa aurkeztean, besteak beste, honako esaldia bota zuen: "Es un acuerdo que no va contra nadie". Egia esan, ez dakit zehazki Esteban jaunarentzat zein den "inor ere ez", horren atzean dagoen errealitatea.
Guk, ezagutzen duguna aintzat, behintzat, ezberdina da. Latza dela esango nuke. Eta horren arabera, akordio honen kaltetuen zerrenda luzea, oso luzea, ia amaigabea dela esan daiteke.
Batzuk aipatzearren, horra doaz adibideak: Kataluniako herria, zilegitasun osoz erabakitako bideari etengabeko oztopoak eta mehatxuak jartzen dizkiote. Pentsionistak, 2011. urtetik erosteko ahalmenean, % 5eko galketa daukatenak, murrizketen pean bizi dira, beldurtuta askok.
Langileak, hauek ere, erosteko ahalmenean bost puntu galtzeaz gain, lan erreforma bortitzen jomugan daude, eta % 66 indarrean dagoen hitzarmenik gabe dago. Langabetuak, gero eta babesgabeagoak. EAEn % 60ak ez du inolako prestaziorik.
Gazteak, sistema prekarioaren biktima nagusiak diren gure gazteak. Etorkizuna eta baita oraina ukatua dutena. Euren kontratuen % 96a aldi baterakoa delarik.
Hezkuntza komunitatea ezin dugu ahaztu. Etengabe arrotzak diren legeak eta araubideak pairatzen ari den hezkuntza komunitatea, LOMCE kasurako; edo Kutxabank, desagertzeko zorian egon dena eta mehatxupean dagoena, beti ere euskal aurrezkirako erreferentea den Kutxabank.
Politika publikoak, bere orokortasunean, zorra eta defizitaren tresnak erabilita, austeritate politiken ondorio nagusia, ekimen eta lidergo publikoa desagerraraztea izan da, demokrazia bera ezbaian jartzeraino.
Urteak pasa dira kupoaren likidazioak itxi gabe, hori denok dakigu. Urteak ezegonkortasunean. Kupoaren lege berbera irakurtzen eta aplikatzen, baina hemen eta Madrilen zenbateko ezberdinak kalkulatzen. Dirutzak hemendik hara, bueltaka, eta gaia konpondu gabe.
10 urte luzeetako desadostasunek, mesedez, isiltzen zarete? Bale, eskerrik asko.
10 urte luzeetako desadostasunek, ez diote inolako onik egiten gure ekonomiari, baina aldi berean, akordioa ezin da edonolakoa izan. Askotan entzun izan dugu, akordioak lortzea ona dela eta hemen askok, behin eta berriz akordioa goraipatu izan dute, batez ere, euren interes propioen onurarako akordioak justifikatu behar izan dituztenean. Eta gaur, gaur ziur naiz goraipatuko dutela ere.
Eta guk zera esan nahi dugu, akordioa ona da, akordioaren mamia ona denean. Akordioa ona da, akordioaren testuingurua ona denean. Bera lortzeko bidea egokia denean. Eta akordioaren trukea onargarria denean.
Kupoaren inguruan Jaurlaritzaren eta Estatuko Gobernuaren artean izan beharreko negoziazioei buruz birritan galdetu diogu lehendakariari hemen, Legebiltzarrean. Galdetu izan diogu gai garrantzitsua delako. Galdetu izan diogu, kezkatzen gaituelako gaiak. Baina aitortu behar dut lehendakariaren erantzunak ez digula ezer onik transmititu, hitz potoloen atzean betikoa ikusi dugu. Madrileko Gobernuak nahi duenean, soil-soilik ematen da adostasuna kupoaren inguruan.
Baina ez dira bakarrik lehendakariaren hitzak izan. Azken egunotan Gobernuaren bozeramaile den Erkoreka jaunak, Gobernu Kontseiluaren osteko prentsaurrekoan kupoaren negoziazioa gobernuen arteko gaia dela esan eta berehala kupoaren inguruko adostasuna eta PNV-PP aurrekontu negoziazioa erlazionatu zituen.
Izan ere, 10 urte luzeetako funtsezko desadostasunak konpontzen hasteko arrazoia bakarra izan da, Espainiako Gobernuak aurrekontuak aurrera ateratzeko arazoak dituela, PPek ez duela gehiengo absolutua.
Hortaz, lege bidez arautua dagoen kupoa, Legeak esandakotik at, eta PPren beharren arabera, bulego itxi batean konpontzen omen da.
Aldebikotasuna, autogobernuari errespetua, behin eta berriz Jaurlaritzak errepikatutako hitzak dira, baina egoera honi benetan dagokion hitza menpekotasuna da. Menpekotasuna.
Kupoaren inguruko adostasunak Estatuko Gobernuaren nahien eta beharren menpe lortu izan dira, alderdien arteko elkar trukean, PP eta PNVren arteko kromo elkartruke ilunean. Hemengo ezta Estatuko aurrekontuen elkarrekiko babesa dela medio, legeak berak esandakotik oso urrun eta, are gehiago, gure herriaren autogobernuari zor zaion errespetutik oso urrun. Oso.
Kupoa gai garrantzitsua da, bai, eta horrela esan genion guk ere lehendakariari. Gure ikuspuntutik era honetako gaiak, herri moduan eragiten diguten gaiak, herri gisa defendatu behar dira alderdikerietatik oso urrun.
Horregatik uste dugu Legebiltzarrak ere baduela zeregin funtsezkoa kupoaren negoziazioetan gardentasuna ziurtatzeko, negoziazioa indartzeko eta babesteko eta, jakina, negoziazio beraren eta balizko akordioaren jarraipena eta kontrola egiteko.
Estas últimas semanas desde el Gobierno han intentado en todo momento desvincular la negociación del cupo, algo a hacer entre Gobierno Vasco y Gobierno del estado, y la negociación de los Presupuestos Generales del Estado entre el Partido Popular y Partido Nacionalista Vasco.
Pero la realidad es tozuda. Incluso el propio portavoz del Gobierno acabó relacionando en la rueda de prensa del 25 de abril ambas negociaciones recordando  - y cito palabras textuales -  que "el calendario está ahí, presionando y este viernes acaba el plazo para presentar enmiendas a la totalidad de los Presupuestos".
La realidad, una vez más, ha sido que algo tan importante para las arcas públicas de nuestras administraciones, como la liquidación del cupo, un desencuentro de nada menos que de 10años, se ha reducido a un intercambio de cromos entre partidos, a una negociación entre PNV y Partido Popular en despachos, sin transparencia ninguna. Tú me apruebas los Presupuestos a mí, yo te los apruebo a ti y tan amigos.
Una vez más, se supedita el cupo a las necesidades del Gobierno de Madrid de turno, porque eso es lo que ha pasado. Algo que está definido en una ley, la Ley Quinquenal del Cupo, una ley de obligado cumplimiento, una ley que se aprueba en el Congreso de los Diputados, ha estado durante diez años en entredicho porque a los sucesivos gobiernos de Madrid les ha interesado.
Son elocuentes para esto las palabras del propio Alfonso Alonso en una conferencia en Bilbao el pasado 25 de abril. Y cito: "Si no se ha hecho antes es porque hemos pasado años muy malos. El hecho de que ahora los gobiernos estén en situación de necesidad ayuda pero, sobre todo, la situación financiera del país era muy mala". Más claro el agua.
Los gobiernos de Madrid no han tenido ninguna intención de hacer correctamente las liquidaciones de los cupos desde el 2007 porque no les interesaba, porque su situación económica era mala. Así que los vascos y las vascas hemos pagado 1.570 millones de más porque sí. Hemos sido, en definitiva, el pagafantas de la cuadrilla.
Ahora nos vendrán con las bondades del acuerdo. De un acuerdo que da aire a un gobierno del PP acorralado por la corrupción, a un gobierno del PP líder en austericidio, a un gobierno del PP que va a seguir con sus políticas de siempre, de recorte en derechos sociales, de negación de la identidad de las naciones como Cataluña o Euskal Herria; de reformas en contra de los y las trabajadoras. Reformas que, señorías, también son malas para los vascos y para las vascas, no les quepa ninguna duda. Del Gobierno del PP no sale nada bueno para la gente de a pie, se mire por donde se mire.
Un acuerdo, por otro lado, que le da al Estado cinco años más para descontar de los cupos lo que indebidamente nos ha cobrado durante diez años. Es decir, el Estado ha negociado la devolución en cómodos plazos y sin soltar ni un euro.
Un acuerdo que da por bueno el esquema de subordinación ante el Estado. Un acuerdo que da por bueno que el Estado es quien tiene la sartén por el mango porque, no nos engañemos, es el Gobierno del Estado quien decide cuándo y cómo.
Ya se lo dije al señor lehendakari: El baile lo inicia Madrid. Y es Madrid quien tiene la cartilla de bailes y elige la canción. Y así ha sido. Cuando y como Madrid ha querido y con la música que Madrid ha querido.
Y lo peor de todo es que al parecer al PNV le gusta este esquema de subordinación, porque no lo pone en duda. Quizás, quizás, porque le da juego. Le da juego para vender acuerdos donde...
...es que al parecer al PNV le gusta este esquema de subordinación, porque no lo pone en duda, quizás, quizás porque le da juego, le da juego para vender acuerdos donde debiera haber aplicación directa de la ley, sin más. Y le da juego para anunciar a bombo y platillo  - como dice un amigo mío -  que el sol sale por las mañanas.
Akordio honek bukaera emango die 10 urteko desadostasunei, baina, aldi berean, bidea ematen dio mendekotasunaren betikotzeari.
Ez da herri moduan defendatu Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabako herritarren ongizatea. Ez da herri moduan defendatu legez dagokiguna. Ez da herri moduan defendatu, beraz, herri honen izaera propioa, baita gai ekonomikoetan ere.
Akordioak balizko egonkortasun finantzarioa ekarriko du, ikusiko dugu zenbat tardatzen duen oraingoan Estatuak, Estatuko Gobernuak adostasuna apurtzen, ikusi izan dugu jada, baina bitartean bide ematen dio ustelkerian murgilduta dagoen alderdia den Gobernuari.
Esango diguzue, eta esan duzue behin eta berriz, ustelkeri kasuak eta kudeaketa ez direla gauza bera, ez direla nahastu behar, baina zer da ustelkeria kudeatzeko modu bat baino?
Aurkeztuko duzue akordioa lorpen handi bat bezala, betiko moduan, transferentziekin egin izan duzuen moduan, baina berriz ere gogoratu behar da benetan gertatzen dena, Estatuko Gobernuak arazoa sortzen dute lehenengo gerora euren onurarako eta euren beharren araberako akordioak lortzeko. Eskema zaharra, eskema zaharkitua eta hor jarraitzen duzue, negoziatzeko eskema zaharkitu hauekin, ilunpean.
Moduak, negoziatzeko moduak aldatu behar dira. Gure herriaren ekonomiarako hain garrantzitsua den gai bat ezin da horrela negoziatu, ezin da negoziazio modu hau mantendu. Horregatik uste dugu funtsezkoa dela herri gisara egitea defentsa, mahaia berean dauden bi parteen arteko negoziazioa izatea eta, jakina, Legebiltzarrak berdinen arteko harreman sustatzaile eta bermatzaile gisa duen papera aldarrikatuz.
Hoy unos y otros nos venderán su acuerdo, hoy venderán estabilidad, venderán confianza y todos esos espacios comunes que tan bien quedan; pero mañana, mañana seguirá habiendo jóvenes con contratos por horas, desempleados de más de 50 años que se ven fuera del mercado laboral por culpa de una reforma laboral injusta, pensionistas que les cuesta llegar a final de mes, trabajadores pobres en el reino de la precariedad, un sueldo mínimo interprofesional raquítico, y miles de personas empobrecidas y sin trabajo.
Mañana, todas las políticas antisociales del Partido Popular, tendrán un presupuesto que las respalde, porque el Partido Nacionalista Vasco así lo ha querido, según ustedes, por el bien de los vascos y las vascas.
Señorías, la cara B de su acuerdo.