GOROSPE ELEZKANO (EAJ, 2017-02-02):
Eskerrik asko, legebiltzar-buru andrea. Arrasti on lehendakari, sailburu. Arrasti on guztioi.
Guk ere legez besteko proposamena aurkeztu zenean, pentsatu genuen ez zela momentua eztabaida hori egiteko, hortik osoko zuzenketa edo zuzenketarik ez aurkeztearena. Pentsatzen genuen ez zela momentua. Edozein kasutan, aurkeztutako zioaren ideia nagusiak komentatuko ditugu.
Hiru dira batez ere planteatzen dituzun ideia nagusiak. Alde batetik, Ekarpenen Legeak urte asko daramatzala ia luzatuta, beste alderdi politikoen ordezkariek esan duten moduan, zerbitzu eta prestazio berriak daudela udal eta foruen eskuetan, eta legea indarrean dagoen urteetan desoreka garrantzitsuak sortu izan direla.
Lehenengotik hasiko naiz. Egia da, zuk diozun moduan, legeak hainbat urte daramatzala luzatuta baina ahaztu izan zaizu esatea ez dela kontua bakarrik udalek euren iritzia ematea, legeak berak eta irakurri izan dizue bere Lehenengo Xedapen Iraunkorrean dio urtebeteko epean aurkeztuko dela eskumenen azterketa bat eta horren arabera, gero Ekarpenen Legea egingo dela. Eta bien bitartean, Bigarren Xedapen Iraunkorrak dio, bien bitartean ez da iritsia, luzatuko dela indarrean dagoen Ekarpenen Legea luzatuko dela eta gero kontutan hartuko dela txosten horretako ondorioak.
Hain justu esaten du: "Indarrean mantenduko dira baliabideen banaketarako eta foru aldundiak Euskal Autonomia Erkidegorako ezarritakoak ahalik eta Herri Dirubideen Euskal Kontseiluak egin arte Lehenengo Xedapen Iraunkorrean jasotzen duen eskumen propioei buruzkoa". Beraz, momentu honetan, prozedurari dagokionez epe barruan gaude.
Bigarrenik, zerbitzu eta prestazio berriak aipatzen izan dituzu, bai zerbitzu sozialen esparruan lege berria dagoelako eta bai gizarte zerbitzuen kartera ezartzen duen dekretua aipatuta eta udal legea. Baina nik uste dut garrantzitsua dela kontutan hartzea eta uztea horretan dabiltzanei azterketa hori egin behar dabiltzanei uztea aztertu dagiela lasaitasunez eskumenen esparru bakoitzean bakoitzari dagozkion eskumenak, zeintzuk diren eta zenbat da kostatzen dena.
Ezin dugu ahaztu, eta lehen Damborenea jaunak zuk esan duzu: "Siempre sale beneficiado una parte, siempre sale beneficiado el mismo que es el Gobierno Vasco". Eta nik uste dut sinistu daigun lan egiten duten pertsonek esaten digutena. Nik uste dut teknikariek eta politikariek dabiltzanak hemen jendea ez dagoela gezurretan ibiltzeko. Analisiak egingo direla, datuak ipiniko dituztela mahai gainean eta horren arabera erabakian hartuko direla zeren eta egia da eskumen berriak daudela udal eta foru arduradunen erakundeen artean.
Baina egia da baita, esate baterako, adibide arin bat ipintzearren, diru-sarrerak bermatzeko errentan, esate baterako, RGIan, 2012an Jaurlaritzak 415 milioi erabili bazituen, 2016an exekutatutakoa 495 milioi bueltan izango dela. Hau da, 80 milioi gehiagoko beharrizana daukala diru-sarrerak bermatzeko errenta finantzatu ahal izateko.
Eta hori ere Ganbara honetan alderdi politiko desberdinetako taldeek behin eta berriro defendatu izan dugu. Hori adibide bat ipintzearren. Nik uste dut itxi behar dugula, konfiantza izan behar dugula horretan dabiltzan teknikari eta politikoek egiten duten gogoeta. Gero edukiko dugu eztabaida ikusteko aukera eta eztabaidatzeko momentua izango da.
Legea indarrean dagoen urteetan desoreka garrantzitsuak izan direla, beno, hori ere aztertu behar izango da. Ikusiko dugu, ez da hain erraza hori horrela baieztatzea.
Hemen daukat 2011n Zurita jaunak Arabako Batzar Nagusietan esandakoa. Galdera bat egiten zuen Arabako Batzar Nagusietan eta galdera zen: ¿En cuánto cifra el Departamento los desequilibrios territoriales referidos a los recursos disponibles por habitante?.
Eta erantzuna izan zen: "No es posible establecer un porcentaje o cuantía fija de estos desequilibrios puesto que dependen de muchas variables cambiantes en cada momento. Depende de la recaudación propia, de la recaudación de otros territorios, del resultado del fondo de ajuste y del momento temporal, del momento socioeconómico que se considere".
Eta bat gatoz berak esandakoagaz. Ez da hain erraza. Aztertu daitezan momentuan dauden zirkunstantziak eta gero ondorioak atera.
Legez besteko proposamenean eskatzen duzunari dagokionez, lehenengoan eskatzen duzu legea ekartzea. Guk uste dugu hori legeak agintzen du berez, ez dagoela hala beharrizanik. Bai zuek eta bai EH Bilduk gauza bera eskatzen du. Zuek diozue Herri Dirubideen Euskal Kontseiluak onartu eta jarraian etorri daitela. Hori obietate bat da, legeak agintzen du eta berez ez dago zertan berriro Ganbara honetatik agindu.
Bigarren eskatzen izan duzue zuen legez besteko proposamenean "que el coeficiente de ayudas para la financiación municipal de políticas sociales incremente". Beno, badakizu zuk oso ondo Ekarpenen Legean udalek ez daukatela koefizienterik, aldundiek bakarrik, baina ulertzen dut ekimenean esan gura dena.
Edozein kasutan, Ekarpenen Legeak ez du lehenetsi behar arlo bat bakarrik, gizartek politikak bakarrik, lehen esan den moduan. Eta segurtasuna? Eta hezkuntza? Eta osasun arloa? Eta ekonomia berpizteko politikak? Ez dira guzti horrek kontutan hartu behar?
Ekarpenen Legearen konexio puntua eskumen guztiak dira. Erakunde ezberdinen eskumen guztiak, ez bakar bat. Eta ez da Ekarpenen Legea horretan sartu behar. Lehentasuna aurrekontuen bitartez jartzen dira. Aurrekontuen proiektua etorriko da eta hor ikusi beharko da zeintzuk diren lehentasunak.
Hirugarrenik, esaten izan duzu subsanar evidentes errores. Nire ustez zuen "juicios de valor" Alderdi Popularrak egiten dituenak. Esan dizut zein den iritzia eta ez dugu babesten.
Eta Bildurenean ere zerbitzu sozialen finantzazioa aipatzen izan duzu eta guk uste dugu horretan mantendu behar dugula. Ekarpenen Legeak eskumen guztiak hartu behar dituela aintzakotzat, garrantzia guztiei eman eta ez lehenetsi bat beste guztien gainetik.
Beste barik, eskerrik asko.