ESTARRONA ELIZONDO (EH Bildu, 2019-05-02):
Bai, eskerrik asko, legebiltzar-buru andrea eta egun on guztioi. Egun on denoi.
Nahiz eta uste dugun ekimen honek ez duela asmatzen eta ez duen gazteriak egun bizi duen prekarietatea iraultzeko neurririk planteatzen, EAJko ordezkariak, Gurrutxaga andreak oso argi utzi duen bezala eta oraintxe bertan Ruiz de Arbulo jaunak, ba uste dut oso adierazgarria dela gaurkoan berriro ere gazteen egoeraren inguruko ekimen bat eztabaidan izatea Ganbera honetan eta hori balorean jarri nahiko nuke, horrek adierazten duelako, alde batetik, gazteetaz ardura badagoela eta agenda politikoan bete betan ditugula hauei eragiten dieten arazoak.
Eta bestetik, adierazgarria da ere, baina adierazgarria baino kezkagarriagoa da Urkulluren Gobernua martxan jarri zenetik 2012. urtean hauen arazoak berdinak izaten jarraitzen dutelako, arazo estrukturalak berdinak direlako eta hauei konponbidea emateko erakutsitako ezintasunak kezkatzen gaitu.
Gazteen Euskal Behatokiak argitaratutako Euskadiko gazteen egoeraren azken diagnostikoan, lehen aipatutakoa, esaterako bertan konfirmatu egiten da beste behin ere hainbat joera...
...argitaratutako Euskadiko gazteen egoeraren azken diagnostikoan, lehen aipatutakoa esaterako, bertan konfirmatu egiten da beste behin ere hainbat joera estrukturalak eta hauen tendentzia aldatzeko, Urkulluren Gobernua izaten ari den gaitasun eza.
Gurrutxaga andreak esan du ez zituela lehen datu onak emango eta datuen zera, gerra batean sartu behar Ganbara honetan gaurkoan, eta azkenean eman ditu. Ba nik ekarri nituen hona aurrekoan datu batzuk eta gaurkoan esan egingo ditut eta hona ekarriko ditut ere.
Demografiari erreparatuz, esaten genuen, azkeneko 15 urteetan, 135.000 gazte gutxiago ditugula Euskal Autonomia Erkidegoan. Gazteen jarduera tasa beherazko joeran jarraitzen du, azken hamarkadan, gazte okupatuen kopurua % 15a jatsi da. Emantzipazio adina Europako altuena da; seme-alabak lehendabizi izateko adina ere, altuena da.
Eta kezkagarriena, eta hau da guretzat kezkagarriena dena, oso baxua da, beren gurasoak baino zoriontsuagoak izango direla uste dutenen kopurua, uste dutenen gazte kopurua, % 13ra ez da heltzen azken DeustoBarometroan datuek erakusten duten bezala.
No llega al 13 % el porcentaje de esta parte del país de jóvenes que consideran que van a ser más felices que sus progenitores, que sus padres y madres.
Y en cierta medida, es una condena a toda una generación. Y la señora Gurrutxaga ha citado antes a Voltaire y yo voy a traer a colación a Einstein, porque no podemos seguir actuando ni implementando las mismas políticas, ni poniendo en marcha los mismos planes, ya que así, y si es así y de ese modo, obtendremos los mismos resultados y a la vista está que están muy lejos de ser eficaces.
Desde Euskal Herria Bildu, lo venimos repitiendo por activa y por pasiva. Es el momento de dar un salto cualitativo, a través de políticas significativas, de políticas determinantes, de políticas efectivas, sin escatimar en esfuerzos ni en recursos.
Quizás haya que retrasar otro tipo de inversiones, ya que es hora de invertir en nuestros y nuestras jóvenes. De lo contrario, estamos ante el riesgo de perder toda una generación tal y como lo dictaminaba ese estudio que realizó Lanbide, que publicó Lanbide y que enseguida retiró Lanbide, puesto que suponía un suspenso en negritas y en mayúsculas de las políticas de juventud llevadas a cabo por el gabinete de Urkullu.
Gazteen prekarizazioa da herri honek esku artean duen egoera larrienetako bat, ez dago datu, ez dago publikazio, ez dago ikerketarik, egoeraren larritasunaz ohartarazten ez duenik. Prekarietatea baino ezagutu ez duen belaunaldi baten aurrean gaude, gazteen prekarietatearen aroan bizi gara. Belaunaldi hau prekarietatean hasi, hezi eta bizi delako. Eta kezkagarriena, aurrera begira hobe bizitzeko ametsak lapurtzen dizkie gazteei.
Arazo horien oinarrira jotzea beharrezkoa da, denbora agortzen delako esan dugun bezala, eta sistema kapitalista eta neoliberal honek gure gazteak prekarietatera kondenatzen dituelako.
Esaten ziguten geroz eta formakuntza hobeagoa izan, orduan eta lan hobeago bat izango genuela lan baldintza duinagoekin eta ez da horrela izaten ari. Hitz egiten zen mileuristen generazioaz eta egun, 1.000 euroko soldata helburu bilakatzen ari da.
Eta ez badugu politika publikoen bitartez neurri ausartak abiatzen, okerrera joango da egoera, zalantzarik ez izan. Merkatu libreari ez zaiolako inporta gazteen bizimodu eta bizitza. Mugak jarri behar ditugu politika publikoen bitartez.
Jausi bat emateko momentua da, behar den guztietan esango dugu. Egoera benetan larria da eta esan daiteke nolabait, batzuek zuritzen saiatzen dutela euren burua, baina argazkia, errealitatea, diagnostikoa, lehen esan den bezala, oso argia da eta guztion artean konpartitua da.
Jausi bat eman beharra dago politika esanguratsuen bidez gazteen emantzipazioa eta zoriontasuna helburu, eta guk norabide honetan, norabide horretan ekimen ezberdinak ekarri ditugu, beste batzuk ere aurkeztuta ditugu, eta aurkeztuko ditugu ere berriak. Ekimen eta neurri zehatzak, pisuzkoak, egingarriak, eta kontsentsu politikotik abiatu behar direnak.
Horregatik, duela azkeneko plenoan atzeratu genuen legez besteko proposamen bat, behar den moduan talde politiko ezberdinekin lantzeko aukerarik ez genuelako izan, eta baita ere, elektoralismoaz edo elektoralismo akusaziotik ere pixka bat ihes egiteko, uste dugulako benetan garrantzitsua dela neurri efektiboak eta zehatzak planteatzen dituzten ekimenak behar den moduan jorratzea onartuak izan daitezen, esan dudan bezala, gehiengo batez.
Voluntad de amplios acuerdos en materias de juventud, es lo que necesitamos, ya que la situación lo requiere. Pero no acuerdos como el de hoy, que sirvan para que el Gobierno se ratifique en lo que viene haciendo - , una postura un tanto autocomplaciente y ya que está a la vista de los resultados, que están siendo completamente insuficientes dichas políticas de juventud, acuerdos amplios es lo que debemos buscar, que suponga moverse del espacio de confort a este Gobierno, acuerdos que supongan mojarse a este Gobierno, y acuerdos que atendiendo a la realidad, suponga poner en marcha nuevas iniciativas.
Y en ese sentido hemos abordado hoy la iniciativa que Elkarrekin Podemos ha traído a debate, a nuestro entender una iniciativa un tanto miope, una iniciativa que está muy lejos de plantear soluciones a la juventud vasca  - lo hemos escuchado aquí por boca de otros portavoces - , y que a nuestro entender nos lleva a escenarios previos consensuados a los que habíamos llegado en esta Cámara en cuestiones de juventud.
Si en algo coincidimos todas las formaciones aquí presentes es en el diagnóstico: La precariedad y las dificultades de las personas jóvenes en el acceso al mercado laboral, a una vivienda digna, etcétera.
"Precariedad absoluta", decía la señora Romero. "La situación de precariedad y muchas de las dificultades por las que pasa la juventud", decía la señora Gurrutxaga; también el señor Arbulo; y usted mismo, señor Bollain, usted planteaba hoy aquí un discurso que nada tenía que ver luego con el planteamiento y la iniciativa que ustedes han presentado.
Pero muchas veces en política no es tan importante el contenido, sino la disposición. Y nosotros y nosotras aun sin ser decisivos, vamos a votar favorablemente a uno de los puntos aunque, como digo, poco aporta solucionar los problemas de la juventud, porque tras analizarla con rigurosidad, si atendemos al primero de los puntos creemos que no es un debate el de definir qué son personas jóvenes y qué no.
¿Acaso sería un debate la mayoría de edad o no? Y ustedes, sin embargo, lo que hacen es plantear y además el Gobierno se la ha metido torcida con respecto a la expresión, poniendo una cuestión de límites de edad para poder obtener derechos como juventud.
Con el segundo de los puntos, bigarren puntuari dagokionez, zer nolako inpaktua duten politika publikoak, hori jada egiten ari da Gobernua. Gure ustez hori ez da gakoa, baizik eta politika publiko horien nolakotasuna eta horien eraginkortasuna. Besteari erreparatzen baldin badiogu, Gazteen Euskal Behatokian, ikusiko dugu gazteei eragiten dieten bizitzako esparru gehienak ebaluatzen dituela gobernuak. Berriki jaso dugun eta Gurrutxaga andreak esan duen bezala, urteko Euskadiko gazteen egoeraren diagnostikoan hor kontsultatu daiteke. Eta berez uste dugu hori ez dela gakoa.
Hirugarren puntuarekin ados gaude. Eta hau da alde bozkatuko genukeen puntua, uste dugulako esparru honetan badagoela oraindik ere asko egiteke, eta zeharlerrokotasuna ez da bermatuko bakarrik, soilik laugarren planean jasotzen den batzorde interdepartamental horren bitartez, zeren urtean lautan edo batu egiten den. Baina hala eta guztiz ere, uste dugu hori badela hein batean positibotzat hartu daitekeena eta horregatik horren alde egingo dugu.
Eta laugarren puntuari erreparatzen baldin badiogu  - eta amaitzen noa honekin, presidente anderea - , ba aztertu dugu bai Eustaten eta bai Gazteen Euskal Behatokian eta datuen segregazio hori egiten da. Gobernuak egiten du eta Gurrutxaga andreak esan du aldez aurretik: 15 eta 29 urte bitartean egiten dira azterlan horiek, baina adin tarte horren baitan ere 15-19 adin tartea segregatu egiten da, 20-24 eta 25 eta 29, eta arlo espezifiko batzuetan adin tarte horiek moldatu egiten dira hobeto delako, edo hobeto uste delako horrela egitea.
Eta zentzu horretan, lo dicho: Vamos a pedir la votación por puntos ya que nos parece que en lo que respecta a la incorporación de medidas específicas sobre juventud como elemento transversal, hay camino que recorrer. Y lo más importante, lo que comentaba al inicio: Lo hacemos desde la voluntad de amplios acuerdos en materia de juventud, que es lo que necesitamos, dejando de lado luchas partidistas, posicionamientos electorales, ya que la situación lo requiere.
Se agota el tiempo, como decíamos, ha llegado la hora. Es el momento de dar un salto cualitativo a través de las políticas significativas, efectivas y determinantes que necesitamos para dar respuesta a los problemas que la juventud tiene en este país.