BEITIALARRANGOITIA LIZARRALDE (EH Bildu, 2014-02-27):
Mila esker. Eguerdi on denoi.
Gaur Forondako aireportuarentzat eskatzen ari garena, neurri handi batean duela urtebete defendatu genuen gauza berbera da, baina, akaso hilabete hauek igaro eta gero, orduan genituen kezka eta arriskuen irudi hura errealitate bilakatu dela erantsi beharko genuke.
Eta noski, horrek berarekin gure kezka areagotzea ere ekarri du eta hori dela eta berriro ere gaiarekin hemen egotea inportantea jo dugu.
Orduan ere defendatu eta babestu genuen eztabaidan zehar adostu zen erdibideko bat. Kezka bagenuen arren langileen egoeraren inguruan, baita ere eskuduntzaren transferentziaren inguruan egin beharreko edo hori lortzeko egin beharreko bidean jarriko zen indarraren eta akordiorako izango zen borondatearen inguruan, horien guztien inguruan kezka bagenuen.
Baina esanda bezala, urtebete egoera igaro da, egoerak –hemen Prieto jaunak ere esan du– nabarmen egin du txarrera, nahiz eta Foronda, inolako zalantzarik gabe kargako aireportu garrantzitsuenetariko bat den eta gainera arrazoi askorengatik, tartean bere kokapena eta ezaugarriak ere bai.
Hori horrela izan arren, PPren Espainiako Gobernuak nahiago izan du beste karga aireportu batzuen mesedetan aritu, dela Zaragoza edo dela Burgos.
Eta oraindik ere ulertezina egiten zaigu Estatu mailan laugarren karga aireportua dena hirugarren taldean sailkatua egotea eta ez egotea egoera berean beste batzuk.
Zeren, talde horretan sailkatu izan dira –hirugarren taldean, alegia– milioi erdi bidaiaritik behera dituzten aireportuak. Eta Zaragozak, adibidez, iazko azarotik hortik beherako emaitzak ematen ditu, baina ez da talde horretan sartzeko inolako urratsik egin.
Berez, bidaiari kopurua izaten da irizpidetako bat. Horrekin batera defizita duten aireportuei aplikatzen zaie Forondari ezarri zaion efizentzia plana deitu den hori, guztiz kaltetu duena bai Forondaren oraina eta bai Forondaren etorkizuna ere.
Eta hortaz, Zaragozak ez du pairatu –Forondak egin duen moduan– ez langile murrizketarik, ez zerbitzu edo ordutegi murrizketarik ere, eta 24 orduko aireportu izaten jarraitzen du.
Hortaz, nabarmen geratzen da ez dela irizpide bera aplikatzen kasu guztietan, eta guk ez daukagu Zaragozaren kontrako ezer, Burgosen kontra ere ez. Baina errealitatea konparatzen ditugunean, ikusten dugu ez direla kasu guztietan irizpide berberak aplikatzen eta, beraz, horrek ondorioak ateratzera garamatza, asmo jakin bat dagoela, ezkutatu egiten zaigula eta beste zerbait ere badagoela ofizialki paperean ezartzen denetik harantzago.
Eta hori Foronda denean Estatu mailan eta karga aireportuen artean batez-besteko gorakadarik handiena izan duena, zeren horrek eta oraindik harrigarriago egiten du gertatzen ari dena. Baita zerbitzu eta ordutegiaren murrizketa izan den epean ere, orduan ere egin du gora.
Eta Forondako aireportua bitartekorik gabe utzita ere, ba begira ze emaitzak ematen ari den. Zehazki, Aenak berak ematen dituen datuak begiratzen baldin baditugu, Foronda % 8,2 hazi da jarduera bolumena 2013.
Aurtengo urtarrilari begiratzen badiogu ere, iazko epe berearekin alderatzen baldin badugu, igoera % 14ekoa da. Eta datuak Aenarenak dira, ez dira nireak.
Datu hauek zalantzarik ez dugu badute hobekuntzarako margenik aireportuak bizi duen egoera konponbidean jarriko bada. Beraz, potentzialitatea ageriko dela esango genuke.
Murrizketen artean, bat baino gehiago pairatu duelako, ordutegiaren murrizketa da gure ustez larriena. Noski, horrekin batera langileen murrizketa.
Nahiz eta azken hauek Aenarekin ordutegiz kanpo leiho batzuk irekitzeko aukera negoziatu eta adostu, pertsonal gehiago ez dagoen bitartean nekeza delako ordutegiz kanpo benetan erantzun ahal izatea.
Beraz, Foronda karga aireportu garrantzitsua da eta bere etorkizuna bermatzeko berreskuratu egin behar du bai hala bai 24 orduko jarduna.
Eta Aenak iazko martxoan esan zuen merkantzia trafikoek izango zuten garapena aztertuta, horren arabera, berriro ere 24 ordutara itzultzea aztertu egingo zuela. Ba zertara itxaroten ari da? Edo zertan zain dago?
Datuak positiboak dira, ia urtebete pasa da eta ez dago ez baloraziorik, ez urratsik, ez aldaketarik egoera horretan eta guk diogu ez dagoela denbora gehiago ez dela behar, dagoeneko garbi dagoela zer egin behar den.
24 orduko zerbitzua behar duela Forondak, aireportu gisa guztiz operatiboa izateko beharrezkoak dituen bitarteko guztiekin behar duela izan Forondak, tartean mugako...
…aireportu gisa guztiz operatibo izateko beharrezkoak dituen bitarteko guztiekin behar duela izan Forondak, tartean mugako inspekzio gunea ere bai, pertsonal beharrak guzti horiek berrezarriz.
Eta hori, borondatea balu, bihar bertan egin ahal izango luke PPren Madrilgo Gobernuak. Baina ez dirudi borondaterik duenik zeren eta eman ditugun datu guztiak emanda, ez dago esplikazio posiblerik beste ezkutukorik ez bada edo borondate faltarik ez bada.
Estatuaren menpe dauden garraio zerbitzuen eskuduntzaren transferentzia –tartean aireportuak, tartean Foronda– onartu genuen bere momentuan Ganbara honetan, guk orokorrean ere ekarri genuelako eskari hori, EH Bilduk ekarri zuelako eskari hori. Behin transferentzia lortuta, tenorea izango litzateke dugun aireportu sarearen antolaketaz eta etorkizunaz beharrezkoa den eztabaida sakona egiteko zeren eta uste dugu zer aztertu sakona badaukagula.
Helburu hori lortzeko ahaleginak biderkatu behar direla ere ez dugu inolako zalantzarik etorkizuna bermatuko baldin bada eta are gehiago, eta hemen lehen Prieto jaunak ere zerbait aipatu du, lehendik egindako murrizketei beste bat erantsiko zaiola jakin denean. Hau da, ez egindako okerra zuzendu, baizik eta kontrakoa egiteko asmoa dagoenean eta asteburuko ordutegia ezabatzeko apiriletik aurrera asmo eta erabakia hartua dagoenean. Hau da, asteburutako ordutegia ez da ezta 12 ordutakoa ere izango.
Ez dut amaitu nahi aipatu gabe eskaria orain egitea bultzatu duen beste kontu bat ere izan dela. Loiuko aireportuan haizeak eragin dituen gorabeheren aurrean bertan lurra hartzerik izan ez duten hainbat hegaldi ere izan direlako, Forondara desbideratu ezin izan direnak eta tartean noski zerikusia du guzti honek ordutegi murrizketarekin. Beraz, gertakari hauek beste arrazoi bat gehiago ematen digute Forondak inoiz galdu behar ez zuen H24 hori berreskuratzea eskatzeko, Foronda bazter utzi ordez, alternatiba modura bultzatzea eskatzeko.
Hori dela eta, nahiz eta gero hitzez hitz erdibidekoan bidean geratu den, eskatzen genuen ere Forondak hartu ahal izatea beste aireportu batzuek hartuko ez luketena. Baina nahiz eta hitzez hitz erdibidekoan ez den jasotzen, ulertzen dugu Forondak berriro ere 24 ordutara itzuliz eta berriro bitartekoak berreskuratuz aukera erreala izango lukeela hori praktikan egiteko zeren eta gaur gaurkoz arazoa ordutegia eta murrizketak dira.
Bide batez, garbi utzi nahi dugu gure eskariak ez duela Loiuren azpiko edo Loiuren ondoko egin nahi Foronda. PPren Araba eta Gasteizko agintarien aldetik hala izan nahi izan badute ere, ziurrenik bere alderdiak duen ardura eta erantzukizuna ezkutatzen lanak eta ugari gainera dituztelako.
Nik gaur garbi esan nahi diet bila dezatela beste modu bat, zeren eta esan ditugun guztiak esan ondoren, beraien jarrera, alderdiaren jarrera zuritzeko eta okerreko gauzak esan ordez, benetan hobe lukete erabakiak hartzeko.
Horregatik uste dugu bide zuzena ez dela hori. Madril da aukera mozten ari zaizkiola Forondari, Madrili begiratu behar zaio. Eta horregatik guk lehenetsi dugu, bai gure hasierako eskarian eta baita ere erdibidekoan –eta gero esplikatuko dut zein abardurekin sinatu dugun erdibidekoa–, uste dugulako inportanteena dela eskatzearenari bere hitza betetzea eta 24 orduak itzultzea.
Beraz, Maroto jaunak gero hartuko du hitza hemen eta hemen presente dagoenez, eta bide batez Arabako PPk zerbait eraginkorra egin nahi baldin badu, jo dezala Madrilera. Hegazkin bat hartu dezala, gaur egun ez du hartuko Forondan baina hartu dezala nahi badu. Joan dadila bere alderdiarengana eta esan diezaiola Legebiltzar honek zer pentsatzen duen: Forondak etorkizuna daukala eta Forondak 24 ordu behar dituela. Gauza bera esan dute Batzar Nagusiek eta udalak. Beraz, gehiengoa nik uste dut oso nabarmena dela.
Erdibidekoan aipatzen da ere, eta gainera or esaldi batekin nahiz eta azkenean hiruk egin dugun bat, izan ditugu gorabehera batzuk eta nik bai argitu nahi nuke puntu hori zeren eta hor aipatzen da Espainiako Gobernuari eskatu beharrekoa eta aipatzen du Eusko Jaurlaritza.
Nik uste dut ardurak ez direla berberak baina maila ezberdinak dituzte. 24 ordu kentzea Madrilek erabaki du, Madrili eskatu behar zaio eta Madrili tinko eta irmo exigitu egin behar zaio. Nik horretan ez daukat zalantzarik.
Egia da ere, hasieran nion bezala, duela urtebete ere gauza bera egin genuela hemen eta urtebete pasa dela. Eta erantzukizun bera ez izanda ere, guk uste dugu Eusko Jaurlaritzak baduela garaia akaso irmoago, tinkoago –ez dakit nola baina– hori gehiago bilatzeko.
Beraz, jakinda ere ardurak ezberdinak direla, nik ez nuke esango Eusko Jaurlaritzak ez duenik egiteko garrantzitsu bat dagokiolako, eta hemen erdibideko horretan babestuko dugun etorkizun hori lortuko badugu ere, nik uste dudalako paper inportante bat duela. Bestela, nahaspilatzen gara, finantziazio lagundu behar ote duen edo ez, nola egin behar ote den edo ez.
Baina nik uste dut lortu egin behar dela eta Madrili exijitu behar zaiola eta horretarako bidea Parlamentu honetan irmo exigitzeaz aparte negoziatzea baldin bada, izan dadila bide hori. Eta gero aklaratuko ditugu hemen aklaratu behar diren gainerakoak: ea finantziazioan parte hartzea zer den, ze klaro eskuduntza lortzen bada finantziazioa tokatuko da. Baina ea hori zer den, ea zertan jarri behar den dirua eta zertarako zeren eta hemen aipatu da marketinaren izenean eta egin izan direla operazioak hegaldiak lortzeko.
Seguru hortaz ere eztabaida genezake, ez da eguna. Nik uste dut adostu duguna dela inportanteena. Horretaz ere hitz egin dezakegu. Gu ez gara eta entzun diguzu noizbait administrazioa dirua jarri eta nola hala hegaldiak lortzeko horren aldekoak zeren eta azkenean diru publikoa jartzen ari gara.
Forondak behar du benetako bitartekoak eta Forondak demostratu du karga aireportu inportante bat dela, eta horretan urratsak egiten dituela nahiz eta murrizketak jarri. Imajina dezagun murrizketarik ez baleude.
Eta hortik aparte eduki dezakeen eboluzioa aztertu dezagun. Ikusi dezagun zer harreman egon behar den aireportu diferenteen artean eta ez gaitezen kateatu garrantzitsuena den hori lortu aurretik, hau da, H24 herrialdekerietan, aireportu bakoitzaren eztabaidan, kabezerakoa zein izan behar duen.
Nik uste dut hori ez dela momentu honetako eztabaida. Nik ez dakit zenbat aldiz esan dudan ia nire 12 minutu honetan Forondak 24 ordu behar dituela. Guri helburu horrek eraman gaitu pentsatuta ere urtebete ondoren, exijitzetik aparte, zerbait konpromiso irmoagoetara iristeko unea dela pentsatuz hori dela sustantzian garrantzitsuena eta Parlamentuak adostasunez garbi esatea dela inportanteena, lehen udalak eta Batzar Nagusiek egin duten modu berean. Eta horregatik lehenesten dugu akordioa eta ez ditugu bi gobernuak parean jartzen.
Garbi ikusten dugu erantzukizuna non dagoen. PP eta Madrilgo Gobernuak hartu dituzte erabakiak eta uste dut lehen Aldaiturriaga jaunarekin baimena ematen badit bakarka izan dugun elkarrizketa aipatzeko. Klaro, ezetz esaten badu Madrilen zer egin dugu. Ez Euzko Alderdi Jeltzalearen kezka, nirea ere bada.
Gertatzen dena da beste batzuen ardurak beti guk nolabait gainditzen baditugu eta guk gure partetik jartzen badugu, noiz iristen da norberak bere ardurak bere gain hartzeko garaia?
Bai, eta kasu egon gaitezke ados ezin dugula itxaron borondatea benetan egon arte baina gaur gaurkoz uste dugu exigentzia irmoa eta Eusko Jaurlaritzaren benetako konpromisoa hori lortzeko dela behar duguna helburu nagusi hori lortze aldera.
Agian etorkizunak esango dit ez dela nahikoa. Nik nahi nuke jakin benetan konpromiso sendo hori dagoen. Garbi daukat lehentasuna denonana H24 dela zeren eta erdibidekoa elkarrekin sinatu dugu. Pentsatu nahi dut sinatzen dugunean horregatik egiten dugula eta nik horrela ulertzen dut eta gure taldeak horrela ulertzen dugu, biak maila berean ez jarrita ere, urrats gehiago emateko dagoen beharra.
Hala ere, berriro diot positiboan baloratzen dugula akordioa. Akordioak duen balioari ez diogu inolako garrantzirik kendu nahi eta uste dut gaur mezua eta pilota denok utzi behar dugula PPren eta Madrilgo Gobernuaren gainean.
Eta PPko hemengo arduradunek badakit hemen papeloiari hitz egin da lehen, badakit ez dutela erraza Madrilen hemengo interesen kontra hartzen diren neurriei kontra egitea. Baina benetan zerbait eraginkorra egin nahi baldin badute gai honetan, benetan hemen hitz egin baino, Madrilen hitz egin behar dute, akaso gertukoak direlako guk baino eragin gehiago izango dute. Ba, balia dezatela eragin hori.
Mila esker.