BREÑAS GONZÁLEZ DE ZÁRATE (EH Bildu, 2014-11-13):
Eskerrik asko.
Beno, gu ere ados gaude proposamenarekin, 2013ko ekainean Legebiltzarrean erabakitakoa berrestera datorrelako eta, aurrekoan bezala, ez dugu beharrik ikusi zuzenketarik aurkezteko.
Bertan eskatzen dena da Guggenheimen hitzarmen berriak bere egitea Legebiltzarreko ponentziaren gomendioak eta EH Bilduk, ere bere gunean azaldu bezala, babestu egiten du aipatu ponentzia.
Ponentzia, gainera, asmo eta bokazio horrekin jaio zen, hitzarmena berritzeko garaia museoaren inguruan ordura arte kudeaketan eta izaeran antzemandako gabeziak hobetzeko.
Eta bertan askotariko aritu eta adituen iritziak jaso ziren ikuspegi integral batetik eta gu aniztasunean oinarritutako metodologia horrekin guztiz bat gatoz. Desberdinen arteko akordio bat izan zen eta guk horri balio erantsia ematen diogu.
Gomendioek finean aldarrikatzen dutena da euskal aldearen eta euskal artearen partehartze handiagoa, bai kudeaketa, bai izaera eta bai erabakimen publikoari begira.
Museoaren frankizia eta bertakoarekin loturarik gabeko eredua gainditze aldera, eta ez hori bakarrik, sarez eta sinergiaz ere hitz egiten baita bertakoa nazioartekotzeko eta nazioartekoa bertakotzeko, baina gu geuk erabakitzeko eta bideratzeko ahalmena, sinplikatutako alde guztien elkarlanean oinarrituta.
Baina, jada urtebete eta erdi pasa da Legebiltzarreko erabaki horretatik eta oraindik ez dakigu ezer hitzarmenaren edukiaz eta negoziaketaz eta horrek kezkatzen gaitu, diskrezioaren izenean, Jaurlaritzaren gardentasun falta islatzen duelako. Gardentasun falta gizartearekiko eta gizartearen ordezkariekiko eta hori, gure ustez, arduragabea da.
Arduragabea, kontuan hartuta zein den museoak poltsa publikotik jasotzen duen diru kopurua, hain zuzen, 3,8 milioi Jaurlaritzatik eta 5,7 milioi Bizkaiko Foru Aldunditik eta, ildo horretatik, kontrol publiko partekatua ezinbestekoa da. Ez dugu soilik diru publikoa jarriko gero esku pribatuetan uzteko.
Iruditzen zaigu hor erakunde publikoek...
....Foru Aldunditik, eta ildo horretatik kontrol publiko partekatua ezinbestekoa da. Ez dugu soilik diru publikoa jarriko gero esku pribatuetan uzteko. Iruditzen zaigu hor erakunde publikoek zeresan eta zeregin handia daukatela, eta hori guztia jakin nahiko genuke.
Guggenheim museoak Bilboko itsasadarraren birgaitzan onura positiboak ekarri dituela arkitektonikoki, ekonomikoki eta turismoari dagokionez datu objektibo bat da baina era berean gaurkoan aldarrikatu bezala museoaren beste hankak alde artistiko kulturalak, alegia, gabeziak dituela beste datu objektibo bat da. Ponentzian ere ondorioztatu zen bezala.
Eta puntu honetara iritsita EH Bildun funtsezkoa iruditzen zaigu horretaz hausnartzen eta sakontzen jarraitzea, hau da, Guggenheimen kultura eta kudeaketa ereduaz hain zuzen, euskal kultur mugimenduarekin eta beste herrialdeetako zentroekin sareak ehuntzen joateko.
Eta kezkatzen gaitu kudeaketa eredu horrek gainerako kultur adierazpenekiko izan dezakeen eragina. Guggenheimez gain hirian eta Euskal Herrian badaudelako bestelako mundu artistikoak Guggenheim bezain garrantzitsuak.
Oraindik ez dakigu zelako ondorioak izango dituen akordio horrek, zeintzuk diren helburuak, zeintzuk diren horrek ekarriko dituen ustezko onurak edota zeintzuk izango diren New Yorkeko Fundazioak eskatu dituen kontraprestazioak.
Jaurlaritzak ez du ezer esan oraindik eta iruditzen zaigu ez dela jarrera justua Guggenheim museoan hartu beharreko bidea zehaztea ez dagokiolako bakarrik Jaurlaritzari.
Beraz, aukera paregabea da Fundazioaren patronatua handitu eta berrantolatzeko. Eta diru publikoaz mantentzen diren beste museoetan bezala patronatu irekia izan beharko luke Euskal Herriko zein atzerriko artista, kritikari eta ikertzaile adituei.
Eta hitzarmenaren berritze honetan bi aldeen arteko elkarlan paritario eta estrategiko bat habian jartzea lortu beharko litzateke ponentziak gomendatu bezala.
Eta azkenik, azpimarratu nahi genuke ponentziak Urdaibain Guggenheim Museoa zabaltzeari jasotzen duena. Bertan esaten da Solomon Fundazioaren interesen eta estrategia orokorren araberako apustua dela, eta ez Urdaibai eskualdea garatzeko aukera egokia.
Eta aipatzen da proiektuaren bideragarritasunari buruzko zalantzak, behar diren inbertsio handiak, ingurumeneko eraginak eta Bilboko museoa sortu zeneko testu inguru ezberdinak, eztabaida parte hartzailea eta demokratikoa eskatzen dutela.
Ondorioz, espero dezagun hitzarmen berri horretan ponentzian adostutakoa errespetatu eta jasotzea eta azken orduko ezustekoarik ez izatea. Are gehiago, kontuan hartuta gomendioen helburua Euskal Herria Bizkaia Bilbo eta euskal kultura indartzea dela.
Eta espero dezagun kulturak aurrera egin ahal izatea negozio eta mozkinetatik at artea eta ekonomia orekatuz, erakundeen joko arauak aldatuz eta bizitza kolektiboaren ikuspegi berriak txertatuz. Museoen arteko eta kultura sarearekiko elkarrizketa berrietan guztiona eta guztiontzat den kultura anitza ekonomia ultraliberaleko kulturak estandarizatu ez dezan.
Eta Guggenheim-en hori ez gertatzea, arduradun nagusien borondatearen esku dago, kasu honetan, Jaurlaritza eta Bizkaiko Foru Aldundia.
Besterik ez. Eskerrik asko.