GOROSPE ELEZKANO (EAJ, 2017-04-11):
Eskerrik asko, legebiltzar-buru andrea. Egun on guztioi, sailburuok, legebiltzarkideok.
Arrakala soziala handitzen ari garela aipatu izan duzu, Pinedo andrea, eta hortik hasiko naiz.
Gure legebiltzar taldea eta ondo dakidan moduan Jaurlaritzaren ardura handienetariko bat delako arrakala sozial horren aurka borrokatzea, eta aurreko eztabaidan, hemen, irakurri izan genuen baina, badaezpadan, ez bazendun entzun atera berri, "Encuesta de pobreza y desigualdades sociales", 2016ean bertan ateratakoan esaten den moduan berriro esango deutsut, "en el periodo 2014-2016 se rompe el riesgo de consolidación de la dinámica de movilidad descendente en Euskadi", se rompe esa dinámica.
Nik badakit ondo Jaurlaritzaren ardura handienetariko bat hori dela, eta horregatik gaurko eztabaida hau puntu horretatik hastea gure izan dot.
Hernández jaunari erantzungo nioke zuk esandakoari esan dozu erraztasun handiz lortu izan dela adostasun hau Aurrekontuen inguruan eta nik esango nizuke lortu den adostasun hori erdigunean kokatzen dira aurrekontu batzuen inguruan lortu dela, eta horrek erraztu izan dauala.
Un Presupuesto que se sitúa en la centralidad y que hace posible, realmente, un acuerdo entre opciones ideológicas y partidos distintos. Un presupuesto, además, que tiene unas prioridades absolutamente claras, que es mantener, consolidar y mejorar, en la medida de lo posible, el modelo vasco de protección social, y como prioridad máxima de la legislatura, luchar contra el desempleo, lograr más empleo y para ello, adoptar medidas que propicien la reactivación económica de Euskadi.
Luego, más adelante, podremos analizar datos de fiscalidad en relación a lo que usted estaba diciendo que aquí quienes más trabajan son los trabajadores. Recordaba usted que procedía del ámbito sindical y, si me permite, le diré que tengo 47 años, llevo en política desde los 40, y he sido durante más años delegada sindical elegida por mis compañeras y mis compañeros que político, no sé de dónde ustedes creen que procedemos nosotras y nosotros.
Todos al igual que ustedes procedemos de esa sociedad civil, de ese pueblo que luego nos ha elegido y paso ahora, Bollain jauna, zugana joko dot. Esan izan dozu entzun behar dogula jendea. Euskadin egiten den eta egin den inkestarik handiena eta zabalena, hauteskundeak dira eta gogoratuko deutsut gu hemen aukeratu gaituen hauteskundeetan lortu genduzan emaitzak.
Entzun herritarren ahotsa, ze hemen milaka herritarrek berba egin eban. Euzko Alderdi Jeltzaleak lortu zituen 398.168 boto, EH Bildu eta Podemosek biek elkarregaz lortu zenduena baino gehiago.
Gu hauteskundeetara aurkeztu ginen aurreko legealdian Jaurlaritzan egonda, Jaurlaritzatik proiektu bat aurrera eroan da eta proiektu horregaz eta Gobernu programa bategaz aurkeztu ginen hauteskundeetara. Eta honek izan ziren gero lortu genduzan emaitzak, por cierto, guk legebiltzarkide bat gehiago lortu genduan, EH Bilduk hiru legebiltzarkide gutxiago lortu zituen. Beraz, entzun herria, entzun herriak zer dion eta ez izan de espaldas a la realidad social, de espaldas a lo que la gente reclama.
Herriak aurreko legealdian ikusi eban gure legebiltzar taldetik eta Jaurlaritza honetik lider berdina eukinda eta euretariko kide asko berdinak hor egonda, zer zan egin zana eta ikusi eban zuek zer egin zenduen.
Eta barriro esango dot, nuestro grupo parlamentario logró un escaño más, su grupo parlamentario logró tres escaños menos. Escuchen pues al pueblo y sean ustedes los que no actúan de espaldas a la sociedad.
Bollain jauna, zugaz jarraitu dot, lehen esan dozu aipatu izan dozu los ejes de vuestro proyecto eta zuzenketak behin eta barriro begiratzen dodazan arren, eztabaida honetarako mantendu dozu esana zu berbetan egon zaren bitartean nik begiratzen izan dodaz mantendu dozu zuzenketak eta etorri egin zara hona eje barik, ardatz barik, ze hemen ez dagoz.
Aipatu izan dozu, esate baterako, "queremos eliminar la derivación a entidades externas" eta begiratzen hasten naizenean zuek mantendu dozuezan zatikako zuzenketak, ba euretariko hainbat justu aldrebesekoak dira. Dos partida del Departamento 08 Salud, 23899, otros servicios, un millón de euros más. Partida 23609 de la Sección 06, Hacienda y Economía, 30.000 euros más. Servicios Exteriores.
Beste bat, Sección 04 Enplegua eta Gizarte Politikak, Servicios Exteriores baita 23891, 10.000 euro gehiago. Sección 07, Hezkuntza, otros servicios exteriores, 23899, 50.000. Konturatzen zara kontraesanez beteta zabiezela, ezta? O sea, kentzen dozu eta esaten dozue zuek guzti hori kendu gura dozuela eta hain justu be mantendu dozuezan zatikako zuzenketen apurrak gutxi dira aurkeztu dozuezanak ba hain justu be kanpo zerbitzuetara zuzentzen dozuez.
Aipatzen dozu prekarietatea, bardintasuna, eta nik hori ez dot honetan ikusten. Are gehiago, esango nizkizu hemen artikuladoari aurkeztu deutsazuezan zuzenketatik aparte, beste zuzenketa guztiak gehituko bagenduz, ba zuotaz adostasuna lortzea Alderdi Popularragaz lortu dogun adostasun hori baino merkeagoa izango litzatekeela, ze azken batean 15 milioi euro bueltan baino ez dozuez mantendu. Orduan bueno, nik uste dot kontraesanez betetako diskurtsoa eta proposamenak planteatu dozuezala.
Esan dozu baita Diru-sarrerak Bermatzeko Errentaren inguruan ez zaretela politikara etorri onartzeko indarrean dagoen sistema, gizartea babesteko sistema bertan behera edo apurtzea onartzea. Bollain, baino zuk nork uste duzu besteak beste, beste alderdi politiko batzuekaz batera, nork uste dozu martxan jarri dauala egun indarrean dagoan babes sozialerako sistema hau? Podemosek? Elkarrekin Podemosek, Bollain? Ez zaituztegu ikusi. Ez zaituztegu ikusi.
Zelan da posible esatea urteetan eta urteetan erakundeen lidergoagaz eta herritarren konpromiso kolektiboagaz eta ahalegin kolektiboagaz egin dana, zuek etorri zaretela eskerrak, eskerrak, zuek etorri zaretela hori mantentzen dela lortzeko?
Nik uste dot, apaltasun apur bat zentzu horretan, eta esatea egindakoa, ondo eginda dago eta egindakoak baditu autore batzuk, onartu beharko litzatekeela. Eta zuek, momentuz, nik esango nuke, ez zauziela horretan.
Mantentzen dozue esan, zuzenketen inguruan, andra eta gizonen arteko ezberdintasunak be aipatu izan dozuz eta aurreko eztabaidan esan (...), Jaurlaritza honen konpromiso argia dagoala, bide horretatik lanean jarraitzeko.
Aurrekontuetan zuk aipatu izan dozu, 11 milioi eurotako partidak dagozala indarkeria matxistaren aurka borrokatzeko. Aurrekontuetan ikusi al dozun moduan, eta zuek be inoiz eta zuen osoko zuzenketaren zioan horrela aipatzen da, Aurrekontuan zehar, 22 milioi eurotako ahalegina egiten da berdintasunaren esparrurako.
Eta aztertu beharko zeunke bi gauza. Alde batetik, gure erkidegoan eskumenak hiru arlo maila ezberdinetan banatuta dagozala. Jaurlaritzari dagozkionak, aldundiei tokatzen jakezanak eta udal esparrukoak. Eta guztiek egiten daben ahalegina kontutan hartuta behar dela horretarako.
Eta beste alde batetik, planteatuko nizkizu, aztertzeko beste leku batzuetan eta euretariko batzuetan, zuen babes politikoa, Podemosen babes politikoa izan daben beste erkidego batzuetan, ze ahalegin egin den, edo ze modutan murriztu izan den partida hori.
Garapen Ekonomikoa eta Enplegu Planak aipatu izan dozuz, eta horretan ez dela egiten, eta ezagutu berri dugu, Jaurlaritzak onartu barri dauan lau urtetarako plan bat 8.800 milioi eurotakoa. Bertan, enplegu plan espezifiko bat egiten da, gazteentzako enplegua bultzatzeko lerro espezifikoa zabaltzen da, ikerkuntza, berrikuntza eta garapenerako aurrekontuaren urteroko % 5a igoko dela eta konpromiso hori hartzen da, nahiz eta aurten ahalegina handiagoa izan den, eta % 6koa izan den.
Euskal enpresa txikien eta ertainen internazionalizazioa laguntzeko neurriak planteatzen dira. Espezializazio estrategia adimentsuaren garapena, laugarren iraultza industrialaren alde apustu egitea. Euskal enpresa txiki eta ertainen digitalizazioa indartzea. Prestakuntza dualaren alde apustu egitea, enplegu publikoa berritzea eta sendotzea.
Eta espero diren helburuak dira, 45.000 enplegu bultzatzea, lagundutako 6.000 enpresa berri sortzea, finantzatutako 100 ikerketa proiektu berri, kanpoko merkatuetarako sarbide lagundutako 1.200 enpresa txiki eta ertain, bere modernizazio eta hedapen proiektuen lagundutako 1.100 enpresa txiki eta ertain eta lagundutako enpresa txiki eta ertainetakoak, 4.100 berrikuntza proiektu.
Zehaztasun gehiago gura dozu, Bollaín? Non dago zuen zehaztasunak, diskurtsoetatik eta berba borobiletatik haratago? Zehaztasunak, zer den egingo dena eta zer den lortzea espero dena.
Ogasun eta Hezkuntzari dagokionez, aipatu izaten dozue, zuen diskurtsoetan, gero eta gure osasun sistema kaltetuago dagoala. Ezagutu barri dogu otsailaren amaieran, Europar Batasunak ateratako Índice de Competitividad Regional.
Ustedes conocen también como nosotros, los datos que del Índice de competitividad Regional de la Unión Europea que presentó la Comisión Europea a finales de febrero, cuáles son los datos que se extraen o las conclusiones que podemos extraer.
Y la realidad es que analizando la competitividad de 263 regiones europeas, nosotros estamos en el puesto 119 a nivel global. Pero estamos en la duodécima posición, con mejores puntuaciones en Sanidad y Educación.
Y si estamos en la 119 posición, es entre otras cosas por dos cuestiones. Una, es por el déficit de las infraestructuras y todo eso que les estoy diciendo yo, lo tienen ustedes en el informe de competitividad que lo pueden leer...
...una es por el déficit de las infraestructuras  - y todo eso que les estoy diciendo yo, lo tienen ustedes en el informe de competitividad que lo pueden leer - , por el déficit de infraestructuras, no por nuestro sistema sanitario y por nuestro modelo educativo porque precisamente esos son los que están tirando hacia arriba en la posición.
Y en el déficit de infraestructura, una de los déficits que tenemos, porque otras regiones han desarrollado sus infraestructuras en ese sentido, es en la cuestión de la nueva red ferroviaria vasca, en los trenes de alta velocidad. Probablemente, cuando nosotros terminemos las inversiones y se termine de ejecutar la nueva red ferroviaria vasca, nuestro nivel de competitividad en relación con las infraestructuras será mejor y la posición global será mejor.
Pero no hagan el discurso en relación con el ámbito sanitario y educativo en ese sentido porque no somos nosotros, son indicadores de la Comisión Europea los que nos sitúan en la duodécima posición que realmente creemos que es una posición a destacar en el ámbito europeo.
EH Bilduri gauza bera esango nioke. Podemosek esan dogu zatikako zuzenketa guztiak gugaz adosteko modukoak izango ziren diru kopuruari dagokionez 15 milioikoak direnak.
Baina zuek ere Eusko Trenbideak txartel bakarra sustatzeko, Lanbideren modernizaziorako, iraupen luzeko langabetuei laguntzeko, energia berriztatzaileen instalazioetarako, DBH, Haur eta Lehen Hezkuntzako ikastetxeetan inbertsioak egiteko, Osakidetzako itxaron-zerrendak murrizteko, merkataritza txikia sustatzeko, guzti hori batu eta hala eta guztiz ere, 29 milioi baina gutxiago izango litzateke. Eta gugaz akordioa eta Aurrekontuetan hobekuntza nabarmena sartzeko aukera izango zenduen benetan errealistak izan bazinen.
Esan eutsuen osoko zuzenketako eztabaidan gura bozeramaileak, Egibar jaunak, urruntzen gaitu abiadura handiko trenaren "Euskal Y"-koaren inguruko eztabaia horrek eta moduren batean, gure artean hurbiltasunen bat egoteko aukera gura badago, moduren batean hori diskrepantzia paktatuen esparruan sartu beharko da. Bestela, hori egin arte zailtasunak izango doguz zuokaz beti hori sartzen baduzue adostasunen batzuetara heltzeko. Orduan, moduren batean gogoeta esparruan sartu beharko duzue aurrekoan esan jatzuena eta berriro diñotsueguna gure legebiltzar-taldetik.
Aipatu izan dozue EH Bildutik hiru proposamen zehatz aurkeztu zenduezala Jaurlaritzagaz eta Euzko Alderdi Jeltzaleari adosteko eta hiruren aurrean ez, ez eta ez izan dela erantzuna. Hori behin eta berriro entzun izan dogu zuen partetik, bai hemen bertan Legebiltzarrean, bai kalean ateratzen dozuezan artikulu, adierazpen eta abarretan.
Hiru ziren planteatutako esparruak: Negoziaziorako borondatea, fiskalitatea eta gastuen aldaketa sakonak, zuen berbetan. Negoziazioaren borondatea dagokionez, entzun izan dot eta irakurri izan dot esaten duzuela zuek itxaron barik Jaurlaritzak zuengana hurbiltzea, zuek zeuok hurbildu ziñela negoziatzeko. Ez da horrela, ez da horrela. Zuengana gure legebiltzar-taldea, Jaurlaritza eta gure buruzagi batzuk ere zuek buruzagi batzuekaz ere berba egin dabe honen inguruan. Beraz, ez esan holan dana.
Hemen egon da borondate argia eta zuetariko hain batzueri esan jake: Sinestu gure legebiltzar-taldetik eta Euzko Alderdi Jeltzaletik borondate argia dagoela inor kanpoan ez izteko, legebiltzar-talde guztiekaz negoziazioa prozesua zabaltzeko, guztioi baldintza berberak eskainita. Eta negoziazio prozesua hasiko da herritarren babes handian dauan legebiltzar-taldetik hasi eta txikienera.
Horrek izan ziren negoziazio prozesurako jarri ziren baldintzak. Ez da inork kanpoan utziko, baldintzak berberak izango dira eta, subjektuari dagokionez, hasiko gara babes handiena daukan legebiltzar-taldeagaz.
Horrela egin gendun eta horrela hasi ginan. Eta esan jatzuen sinestu borondate politikoa hori da eta horretarago gogoa da. Eta esan jatzuen gauza bat lortzeko lehenengo baldintza da norberak sinestea lortu ahal dauala, bestela ez da posible.
Azkenean egiten da la profecía que se cumple a sí misma eta hori da zuek egiten dozuena: Baldintzak ipini ez daiten lortu, oztopoak ipini ez daiten lortu eta horrela azkenean heltzeko zuek hasiera batean aurreikusi dozuen azken agertoki batera, hori da nahi izan dozuena.
Eta hemen Egibar jauna esan eutsuen, lehenengo mugimendua Aurrekontuei dagokionez Alderdi Popularraren taldetik ikusi zan. Hemen Alonso jaunak esan ebanean gure borondate politiko argia daukazue Aurrekontuak babesteko. Hasi ginan guztiokaz lehen esandako prozesu horretan negoziatzen eta zeozer gertatu zan erdian eta zuen borondatea aldatu zan; bai, Iriarte andrea.
Bai, Iriarte andrea, horrela izan zan eta ez da Ortuzar eta Mediavilla jaunak esandako gauza bat. Lehengo egunean gure bozeramaileak esan eutsuen, nik erakutsiko deutsuet. Txiki Muñozek jaunak esan eban, Ortuzar eta Mediavillak esandakoen ostean galdetu eutsoen: ¿O sea que, Ortuzar tenía razón y ustedes buscaron persuadir a EH Bildu para rechazar las cuentas vascas? Eta bere erantzuna: "Ortuzar creyó a partir del acuerdo de presupuestos en Álava que podía convencer a EH bildu".
Eta egia da, hori pentsatu gendun Euzko Alderdi Jeltzalean. Pentsatu gendun Arabako akordio hori helduleku bat zala zuotaz zeozertara heltzeko. Eta berak erantzun eban: "Y cuando vimos eso nos movimos".
Hemen agertzen dana Txiki Muñoz da. Txiki Muñoz da eta hori da txarrena, zuen arazo handia badakizue zein dan?