BERASALUZE LAZKANO (EAJ, 2019-12-05):
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Eguerdi on guztioi.
Bueno, gaurkoan, etxebizitza eredu berriak sustatzearen helburua duen legez bestekoa aurkeztu digu Euskal Herria Bildu taldeak. Eredu berriei buruz baina zehaztuta, ez? Pixka bat, bueno, jabetza kolektiboan oinarritzen diren erabilera lagapeneko kooperatibetan zentratuta ekimen hori.
Zuen legez bestekoaren zioan beste eredu horiek sustatzea beharrezkoa dela esaten duzue, komunitatean eta elkarlanean oinarritzen diren etxebizitza eta bizikidetza eredu berriak sustatzea beharrezkoa dela, jende askoren beharrei eta nahiei erantzun behar zaiela horrela, eta etxebizitza eredu berri hauen aldeko hautua egiten duten pertsonak ba gero eta gehiago direla ere esaten duzue.
Gu ados gaude etxebizitza eredu berriak sustatu behar diren ekimen nagusi horrekin. Azken finean, berrikuntzarekin, hori jaso dugu gainera erdibidekoan. Baina...
... eredu berriak sustatu behar diren ekimen nagusi horrekin. Azken finean, berrikuntzarekin; hori jaso dugu, gainera, erdibidekoan. Baina uste dugu hau ez dela era bakarra. Eta, bueno, nire aurretik hitz egin duzuenok aipatu dituzue zehazki, gainera, beste eredu asko ere badaudela. Eta guk ere, gure zuzenketan, horrela jaso genituen: etxebizitza partekatuak, adibidez, aurreko legealdian Jaurlaritzak abian jarri zuen programa bat gazteei bideratua, emantzipaziorako lehen aukera izan zitekeen programa bat. Baita ere, bada, bueno, pertsona helduentzako etxebizitzen truke hori: zure etxebizitza, hainbat arrazoigatik egokia ez delako, alokairuan utzi eta etxebizitza publiko baten onuradun izateko aukera ere izan daitekeelako. Eta, bueno, noski, eredu guztien artean, baita ere, erabilera lagapeneko kooperatiba hauek bultzatzearekin ados gaude, eta horrela jaso dugu.
Lehen esaten nuen, zioan jaso dituzue, beharrak eta nahiak aipatzen dituzue. Nik uste dut erakunde publikoetatik etxebizitza gaian, eta baita ere beste gai gehienetan, beharrak direla gure helburua; beharrei erantzutea, eta behar horiei erantzun egoki bat ematea. Nahia? Bai. Bueno, bakoitzak izan dezake modu ezberdinean bizitzeko nahia. Baina, uste dut lehenik beharrei erantzun behar diogula. Gero, beharrari erantzuna emanez, zure nahiari erantzuna ematen badiogu? Bada, ondo. Ez? Eta, agian, eredu berri hauek helburu hori izan dezakete. Etxebizitza Plan Zuzendarian ere jasotzen dira eredu berriak. Eta uste dut egokiak direla tradizioz, alokairua eta jabetzaren arteko binomio horretatik irteteko, beste eredu batzuek uztartzen dituztelako formula edo elementu ezberdinak. Orduan, bueno, pixka bat eredu tradizionaletik haratago joateko. Lehen esan duguna, etxebizitza partekatuak. Baita ere belaunaldien arteko elkarbizitza sustatu. Pertsona nagusi batek izan dezake etxebizitza bat jabetzan, bakarrik dago... aipatu da hemen bakardadearena kontua... Gazte batek bere etxetik irteteko beharra edo nahia izan dezake. Eta, hor, aukera bat egon daiteke baita ere elkarbizitza horrekin, bi pertsona horientzako.
Birgaitze eta alokairua konbinatzen dituenak. Bada, bueno, Katalunian nahiko hedatua dagoen masovería bezala ezagutzen dugun formula hori ere, hainbat eta hainbat eraikin zaharkituak, erortzear daudenak. Bada, bueno, etxebizitza beharra duen norbaitek, hori berritu, eta bertan alokairu baten bidez bizitzeko aukera izan dezake. Zuzkidurazko etxebizitzak edo apartamentu dotazioanalak bezala ezagutzen ditugunak, gazteei bideratuak. Lehen aukera izan daitekeelako, baita ere, emantzipaziorako. Edo, zergatik ez, pertsona nagusientzako, eta hor Becerra jaunak ondo esan du, pixka bat linbo batean ere bagaudela araudi aldetik, ez daudelako eredu guzti hauek edo nahi eta behar guzti horiek behar bezala araututa. Eta, erdibidekoan, cohousingen formula bakarrik, baizik eta beste hainbat eta hainbat eredu berriri ere, juridikoki, erantzun egoki bat eman behar diegula.
Aukera izan genuen batzordean talde ezberdinak entzuteko, cohousingaren inguruan. Alde batetik, talde pribatuak izan genituen, bizitzeko modu horren autua egingo luketenak; eta egin dutenak ere bai, cohousing senior-raren formularen alde egin zuen talde batek, eta Egunsentia uste dut izena dutela. Eta oso formula egokia izan daiteke, baita ere, zahartzaroaren aurrean eta erresidentzia baten beharra izan aurretik, modu kooperatibo horretan edo elkarbizitza horren formula bidez bizitzeko. Hori izan zen seniorren aldetik. Baina gero, beste familia gazte batzuek ere kontatu ziguten; jada, gainera, oso aurreratua zuten proiektua. Eta denek bat egiten zuten, baita ere, hori, araudi falta tramitazioan, zailtasun asko dituztela. Eta, bueno, nik uste dut erakundeetatik horretan lagungarri izan gaitezela, horrelako aukera hartzen duen norbaitek, behintzat, ahalik eta zailtasun gutxien izan ditzan, baita ere burokrazia mundu horretan.
Eta, gero, udalak izan genituen baita ere: Errenteriakoa eta Usurbilekoa. Errenterian jada martxan daukate proiektua. Usurbilen, hortxe, bueno, hastear. Eta nik uste dut hor desberdindu behar dugula. Alde batetik, ekimen pribatuko cohousinga dago, eta, bestetik, erakunde publikoetatik, nola lagundu edo nola sustatu genezakeen hau. Azkenean, bueno, ez dakit. Nik aitortu behar dizuet zalantza dauzkadala. Erdibidekoa nahiko orokorra da, nahiko zabala da; gogoetarako esparruak irekitzea; juridikoki hobeto erregulatzea jasotzen dugu. Baina gero, egia esan, zalantzak ditut, erakunde publikoetatik, horrelako formula konkretuetan nola lagundu behar dugun. Uste dut, ez dakit zuzenean sustatu edo hori sustatu nahi duen kooperatiba pribatu bati modu batean lurrak utziz edo beste... nola egin, ez? Aitortu behar dizuet horretan zalantzak ditudala. Eta ez dakit udalek zuzenean sustatu behar dituzten horrela alokairuko etxebizitza batzuk, gero komunitatean bizitzeko edo ez. Edo hori guztia egin behar dugun hainbat eta hainbat Etxebiden, etxebizitza eskatzen dagoen jende horri erantzun bat emateko, gai garenean, eta gero hasi behar dugun beste horrelako bizimodu hauei laguntzen... Aitortu behar dizuet zalantzak ditudala. Eta, guzti horretarako, uste dut denon artean ere, foro horiek eta osatzen direnean eztabaidarako guneak ere sortuko direla. Eta, benetan, ondo aztertu beharko dugula, baita ere, erakundeen aldetik nola bultzatu behar ditugun horrelako egitasmoak. Eta uste dut Etxebizitza Plan Zuzendarian ere, hori horrela jasota dagoela; proiektu pilotuez hitz egiten da. Eta uste dut asko dagoela oraindik, gai honetan pentsatu eta erabakiak hartzeko.
Etxebizitza Legeak, bere hirugarren xedapen gehigarrian, definizio bat egiten du baita ere: zer diren cohousingeko kooperatiba hauek. Hori denok dakigu. Baina, hortik haratago joanda, bada, ikusi beharko litzake, baita ere, hori guztia nola arautu...
... cohousingeko kooperatiba hauek. Hori denok dakigu. Baina, hortik haratago joanda, bada, ikusi beharko litzake, baita ere, hori guztia nola arautu eta nola garatu.
Eta, azkenik, gure erdibidekoan, erakundeen arteko elkarlana; uste dut behar-beharrezkoa. Udalak ere parte hartu behar dutela. Eta ez bakarrik etxebizitza arduretatik, baizik eta gizarte zerbitzuetatik. Aipatu da zahartzaroaren kontua, bizitzaren azken garai horretan nola bizi, Jada, dagoeneko, gizarte zerbitzuetatik, etxebizitza tutelatuak eta ere badaude. Hori ere etxebizitza eredu desberdin bat da. Eta, bueno, esperientzia guzti horiek partekatu elkarlanean, eta, beharra daukanari erantzun egoki hori guztion artean emateko. Beraz, gure adostasuna azaldu, nola ez, sinatu dugu erdibidekoa. Orokorrean, bat egiten dugu, etxebizitza eredu berri horiek esploratu eta martxan jarri behar direla; erakundeetatik ere lagundu behar dela. Baina eredu berri asko daudela azpimarratu nahi nuke. Beharrei erantzuteko bagaudela, batez ere erakundeak. Beharrak eta nahiak uztartzeko gai baldin bagara, (oraindik?) eta hobeto, baina beti ere erantzuna era justuenean aukera berdintasuna bermatuz. Eta hori, ez?, beharrei erantzunez, herritarrek dituzten eskubideak, beharrak eta nahiak ahalik eta era justuenean uztartuz.
Eskerrik asko.