BEITIALARRANGOITIA LIZARRALDE (EH Bildu, 2014-11-06):
Mila esker eta arratsalde on denoi.
Euskal Herria Bildu legebiltzar taldeak lehen egunetik defendatu du Ganbara honetan diru publikoz egindako etxeak, sustapen publikokoak alegia, alokairura bideratu behar direla.
Eta honekin esan nahi izan dugu beti, eta gaur errepikatu egiten dugu, diru publikoa pribatizatzea utzi behar zaiola, etxebizitza politikak behar duen aldaketa sakonaren puntu garrantzitsuetako bat hau hartuta.
Hasteko, eraikuntza baino dagoen erabilpena, hutsak merkaturatuz eta ondotik gehiago behar balitz eta diru publikoz eraikiko baldin bada, beti ere guzti hori alokairura bideratzea.
Horrela defendatu dugu, ez zaizue berria egingo, horrela defendatu dugulako, bai hemen, Batzordean, Etxebizitza Legearen eztabaida egiten ari den ponentzian edo plenoetan.
Eta beraz, bat egiten dugu Talde Sozialistak egindako proposamenarekin. Horregatik mugatzen zen gure zuzenketa bigarren puntuan aldaketa egitera, gero aipatuko dut zuzenketa horren zergatia eta Itxaso jaunak egindako adierazpenei erantzun ere egingo diet.
Baina iruditzen zitzaigulako lehen oso hitz laburretan aipatu dudan ikusmolde hori nolabait ere defendatzera zetorren zuzenketa zelako.
Esan dudan moduan, lehen puntuarekin bat egiten dugu, nola ez, zeren uste baldin badugu Jaurlaritzaren etxe guztiak alokairura bideratu behar direla, nola ez dugu salmentan jarri eta salduezinda daudenak alokairura bideratzera alde egingo. Gauza batek bestera garamatza ezin bestean.
Bigarrena, alokairuagatik ordaindu beharrezko gehienezko kopuruari kontua da. Bat egiten dugu guztiz, bai Etxebizitza Plan Zuzentzailearen eztabaidan talde Sozialistak, Itxaso jaunak hemen esan duen bezala, eta Euskal Herria Bilduk aurkeztutako erdibideko ebazpen proposamenarekin bat egiten duelako neurri handi batean, eta baita ere, aipatu du Itxaso jaunak, Alokabiden ematen ari den egoeraren inguruan eta ordaintzeko arazoak gaia mahai gainean jarri genuenean, gure taldeak zentzu horretan egin zuen proposamena, lehen aipatu dituzun gerora hainbat ebazpen onartzea ekarri zuen proposamena mahai gainean jarri genuelako.
Baina uste genuen, edo behintzat erredakzioa ikusita, zuen bigarren puntuaren erredakzioa ikusita, nahiz eta aitortzen dudan ez neukala zalantzarik talde Sozialistak eta guk bat egiten genuela, askotan bakarren batek aitzakia bilatu nahi badu posizioetan baino idazketan aurki dezakeenez, eta ez naiz talde Sozialistaz ari prezisoki, uste genuen hori hobeto idaztea komeni zela eta horrek eragin zuen nolabait ere gure zuzenketa zentzu horretan egiteak.
Nolabait ere ikusita gaiarekin zer gertatzen ari den, ebazpenak ebazpen, garbi gera zedin erredakzio horretan, hain justu ere muga guzti horiek errentan kasu guztietan aplikatzea eskatzen genuela koherentzian, nolabait ere, orain arte egin diren proposamen horiekin.
Eta uste genuelako gauzak garbi esan behar zirela. Edonola ere, gauza berbera esaten ari bagara, hainbat hobe. Eta hemen garbi esaten baldin badugu proposamenaren bitartez hori dela bilatzen duguna, hainbat hobe, uste dut berez hori ez dela txarra.
Uste dugu, gainera, gai hau berriro ere bozketara ekartzea eta berriro ere gehiengo bat erdietsiko balitz horren alde ondo legokeela gauzak argitzen laguntzeko, zeren gauza jakina da Jaurlaritza babesten duen taldeak eta Jaurlaritza berak ez dutela bat egiten gurekin % 30...
...gauzak argitzen laguntzeko zeren eta gauza jakina da Jaurlaritzak babesten duen taldeak eta Jaurlaritzak berak ez dutela bat egiten gurekin % 30eko muga horretan baldin eta muga horren barruan sartzen baldin badira tasa eta komunitate gastu finkoak. Besterik gabe % 30eko mugaz hitz egiten badugu, badirudi gauza berberaz hitz egiten ari garela baina gero ñabardura hori, eta ez da gutxiesteko moduko ñabardura, gauzak beste era batetara jartzen ditu edo kokatzen ditu.
Hori horrela izan arren, eta matiz hori hor inportantea baldin bada ere, gogoan dut justu azken ikasturtea amaitu aurretik, plenoan hain justu ere sailburuari galdera bat egin zitzaiola gai honen inguruan, bazirudiela gehiengoz onartu genuen hori betetzen ari zela, horrela esan zela. Eta gezur borobila ez bazen ere, ez egia guztia, eta beraz, uste dut gauzak argi uzteko garaia eta tenorea badugula.
Guk ez dugu horren inguru proposamenik ekarri. Gaur Talde Sozialistaren proposamen batekin ari gara aurretik Aburto sailburuaren beraren agerraldia eskatuta daukagulako batzordean eta uste genuen, hain justu ere, Parlamentu honek izan plenoan, izan batzordean onartzen duena nola aplikatuko duen Gobernuak argi eta garbi esan behar zuela; bai ala ez gauzei esan behar diela pleno hartan eman zuen erantzuna konfusiora besterik eramaten ez zuelako eta bazirudien gauza bera defendatzen ari ginela eta ez da egia gauza berbera defendatzen ari ginenik, eta egoerak berdin jarraitzen duen neurrian, kaltetuekin lanean diharduten taldeei ere, berriki jaso dugu, eskatu dute agerraldi bat beraiek.
Beraz, bistan da gehiengoak onartu zuenaren aplikazioa ez dagoela praktikan. Beraz, berriro ere eztabaida mahai gainean egotea niretzat pozteko notizia da, gure taldearentzat pozteko notizia da, eta ea berriro ere gehiengoz mandatua ematen diogun argi eta garbia Gobernuari.
Hori argituta, esan dezagun zergatik eskatzen genuen eta zergatik eskatzen dugun gaur berriro guk ere % 30 horretan aipatutako gastu finko horiek sartzea.
Eta baita ere, eta nik ez nuke gutxietsi nahi Alderdi Sozialistaren proposamenaren defentsa egitea tokatzen ez bazait ere, defendatzen dudalako errentaren eguneratzea urtero egiteak duen garrantzia ere zeren eta errealitateari begiratu besterik ez dago bi gauzek garrantzi handia dutela uste izateko.
Hasteko, esan behar dut guretzat etxebizitzak ez lukeela, eskubide modura ulertzen dugun neurrian eta unetik, hori baino gehiago eraman behar ordainketan. Alegia, etxebizitza izan, bai baina bizitza duin bat eramango baldin badugu herritarrok, ditugun gainerako beharrak asetzeko ere bitartekoak behar ditugula, eta beraz, gainerako % 30a beste behar horietarako erabilgarri izan beharko genukeela. Eta hori printzipio inportantea iruditzen zaigu.
Hori abiapuntu hartuta eta egun etxe publiko askotan suertatzen diren muturreko egoerek erakutsi digutenari jarraituz, egun modu orokor batean ezarrita dagoen besterik gabe errenta kontuan hartuz, % 30eko muga honetan ikusten genuen ez zela ziurtatzen eta ikusten dugu eta aitortu ere neurri batean Sailak berak ere aitortzen zuen aplikazioan aurkitzen ziren egoeretan, muga horretatik goragotik ordaindu behar izaten zutela hainbat maizterrek. Eta askorentzat horrek etxearen karga eramanezina egiten zuela kopurua bera asko igotzen zelako. Alegia, gertatzen zela alokairua 250-300 eurokoa izatea –pentsa ze dirutaz ari garen– baina gastu horiek, beste 100 euro suposatu ahal izatea.
Beraz, % 30etik gora izan zitekeen azkenean ordaindu beharrekoa eta zalantzan jarri benetan beste behar horiek asetzeko behar zuten diru nahikoa izango zuten ala ez.
Gobernuak bere garaian egin zuen nolabaiteko egoera bideratzeko instrukzio bat eta ikusi genuen gaia aztertu genuenean hemen, hain justu ere, jarraitzen bagenuen bakarrik errentari begiratzen % 30 horretan, ez genuela egoera gainditzeko benetako soluziorik mahai gainean.
Beraz, gastu finko horiek ez bagenuen sartzen barruan, errealitateak oso bestelako egoerak jartzen zizkigula mahai gainean. Araudiak ezartzen duenaren arabera, litekeena da gainera kontratua berritzea tokatu arte maizterraren egoera ekonomiko hori asko aldatzea eta jasanezina egitea.
Eta orain noa beste puntu horretara nire ustez ere inportantea dena. Errenta oso altua baldin bada, nik egokitzeko modurik ez badaukat eta gainera eguneratze hori egiten baldin bazait, auskalo orain artean egin den bezala askotan bi urtera, bost urtera, pentsa nire egoera prekario horretan zenbat zor pilatu dezakedan, egoera itogarria guztiz eramanezina egin bitartean.
Beraz, benetan alokairua apustu bat baldin bada –horrela hasten zen Itxaso jauna hemen– eta benetan apustua egiten bada, benetan behar dugu etxe gehiago alokairuan. Baina benetan behar dugula daudenak daudela ere, alokairua eramangarria izatea eta benetan alternatiba bat izatea eta ez alokairua ere ordainezina izatea. Ia ez hipoteka bakarrik garai benetan bezala, gaur egun ezta alokairuak ere, ezta alokairu sozialak ere.
Horrek eramaten gaitu egoera batetara nola edo hala neurri ezberdinekin ekidin beharrekoa eta uste dugu, hain justu ere, egoera hauek bideratzeko bitartekoak izan daitezkeela mugak eta baita ere berrikusteak zenbatean behin egin behar diren edo behintzat mugak urterokoan ezartzea.
Hori izango litzateke modu bakarra pentsatzeko alokairuaren aldeko apustua sinesgarria dela zeren eta zuk datu batzuk aipatu dituzu. Aurrekontuen eztabaidan beste batzuk aterako dira baina bere parke propioa, propioa erosita, Jaurlaritzak bakarrik 84rekin ere handitu asmo du.
Beraz, ez da zuzentzaileak diona, ez portzentajeak alokairura berak esaten duena betetzekotan, presupuestoa argitu beharko digu. Akaso Aburto jaunak argipenak emango dizkigu datorren astean baina argibide asko eman beharko dizkit benetan zenbakietan ikusteko espirituan, memorietan edo intentzioetan jasotzen den hori.
Guretzat horretarako benetako apustu hori benetakoa izateko beharrezkoa da etxe hutsak erabilgarri jartzea, denentzat erabilgarri jartzea. Ideia hau berriro ere azpimarratu nahi nuke eta inportantea da neurri horiek martxan jartzea, bai kaleratzeak egon ez daitezen baina baita ere lehengo astean ere bota nuen ideia hori hemen eta nire ustez oso inportantea den ideia bat da, baita ere kaleratzerik ez egonda ere, egon daitekeelako, hainbat familia ordainketa hori lehenesten duena, baita jatearen aurretik ere, eta ematen ari diren egoera muturreko horiek kaleratze ikusgarriago egiten badituzte ere, ez kaleratuta ere, gure pobrezia mailak eta asko handitzen ari direlako.
Beraz, pozten naiz gauza bera esaten ari baldin bagara eta nahi nuke gehiengoak horren inguruan bilduko balira. Orain denbora agortu zait baina gero hitz egingo dut zuzenketa horrekin egin-asmo dudanez.
Mila esker.