ARRIZABALAGA OLAIZOLA (EAJ, 2014-10-23):
Mahaiburu andrea, legebiltzarkideok, egun on guztioi.
Kausa politiko bat bera ere ezin da jarri etikaren eta giza eskubideen errespetuaren oinarrizko printzipioen gainetik. Giza eskubideak absolutu etiko bat dira edozein kausaren gainetik. Honezkero zenbat aldiz egin ote zaio kale printzipio horri! Auskalo! Auskalo zenbat milioi pertsonak galdu izan duten zuten guztia (etxea, ogibidea, osasuna, familia eta baita norberaren bizia) dena delako proiektu politikoaren edo estatu-arrazoiaren eskutik!
Ez dakit inork egin ote duen kalkulu-ariketa teorikoa, baina egina balego, hain izango litzateke izugarria ateratako emaitza, zenbakiaren ikaragarriak berak txikitu egingo lituzke zenbaki bakoitzaren atzean egondako oinazeak: genozidioak, sarraskiak, gerrak, gerra-krimenak, ekintza selektiboak, eraso prebentiboak, kalte kolateralak, atentatuak, "ekintzak", erailketak, exekuzioak… Eta guzti-guztietan pertsona baten suntsipena, edo bateko askorena, ze jendetza beti batekoz osatua egoten baita.
Ikaragarriak gertatu izan dira, edo, hobeto esanda, gertatu izan dituzte, baita gaur egun ere. Diferentzia bat badago, baina: lehen lekukoek bakarrik ezagutzen zituzten gertakizunak, edo pairatzen, eta orain, berriz, gure etxeetako egongeletan jarraitzen ditugu oinarrizkoak diren giza eskubideen ezabaketa nardagarrienak. Ez beti, hori ere egia da; gaur egun ere badaude gatazka mediatikoagoak eta beste batzuk ezkutukoagoak direnak.
Azken udan Israelek Gazan gauzatu duen Hegi Babesgarria izeneko erasoa oso mediatikoa izan da, egunetik egunera jarraitu ahal izan dugu. Gazan gertatutakoa hurbilekoa egin zaigu. Hildakoak zenbatu ez ezik, ikusi egin ditugu. Bonbek eragindako txikizioak ere ezagunak zaizkigu.
Uztailaren 8an hasi zuen Israelek Gazaren kontrako eraso bortitza. Abuztuaren 20an, Saleh Arouri izeneko batek –Hamaseko buruzagia omen dena, nonbait– Turkian egindako adierazpenetan onartu egin omen zuen hiru gazte israeldarren bahiketaren atzean Hamas egon zela, Al-Qassameko brigadek bahitu zituztela, hainbat egunkaritan jasotzen denaren arabera palestinarren altxamendu orokorra eragiteko asmoz. Egia al da? Edo gezurra al da?
Egia izan zena, hiru mutil gazteren bahiketa eta erailketa: Naftali Frenkel, Gil-Ad Shaer eta Eyal Yifrach, israeldarrak hirurak. Hiruren izenak ezagutzen ditugu; Hegi Babesgarriak hildako 2.100 palestinarren izenak ez, ez ditugu ezagutzen.
Egun batzuk geroago, geroz eta istilu handiagoen artean, israeldarrek hil zuten palestinar gaztearen izena ere ezagutzen dugu: Mohammed Abu Khdeir. Eraildako beste bi palestinar gazteen izenak ez ditugu ezagutzen. Abuztuaren 26ra bitartean hildako 71 israeldarren izenak ere ez ditugu ezagutzen; dakiguna da hildako horien artean 5 zibilak zirela, Palestinarren aldetik hildako gutxi gorabehera 2.100en artean 1.454 zibilak zirela dakigun bezala.
Baina, nahiz beraien izenak guk jakin ez, guzti-guztienak (palestinar zein israeldar, zibil edo militar) ezagutzen dituzte bakoitzaren etxekoek. NBEren 11 langile hildakoek ere bazuten bakoitzak bere izena, hildako tailandiar batek zeukan bezala, baita italiar batek ere.
"Kausa politiko bat bera ere ezin da jarri etikaren eta giza eskubidearen errespetuaren oinarrizko printzipioen gainetik. Giza eskubideak absolutu etiko bat dira, edozein kausaren gainetik". Zoritxarrez, beste leku askotan bezala, Gazan aurtengo udan kale egin zaion printzipioa.
Euskal Herria Bilduren jatorrizko ekimena oso goiztiarra izan zen, uztailaren 17koa; hildako gehienen heriotzak artean gertatu gabe zeuden. Ekimenaren zioan 190 hildako aipatzen dira soilik, 1.400 zauritu soilik, denak palestinarrak. Azkenean 10.885 izan dira zauritu palestinarrak, diotenez. Beste 1.306 zauritu ere egon dira, hauek israeldarrak.
Bi hilabete besterik ez dira pasa Hegi Babesgarria delakoa amaitu zenetik. Gaza txikituta dago; bertako jendea, behar larrian. Egiptoren eta Norvegiaren eskutik orain egun gutxi emaile-konferentzia egin da Kairon, eta, antza denez, 4.275 milioi euro bildu dituzte Gaza berreraikitzeko. Denak beharko dituzte.
Baina alferrik dira laguntzak eta hitzak, bai Kairokoak bai Legebiltzar honetakoak, Israelen eta Palestinaren artean benetako bakea eta egonkortasuna lortzen ez bada. Bakea lortzen ez bada, berreraikitakoa berriz ere suntsitua izango delako eta suntsiketak, beste milaka izenen jabeak, azpian harrapatuko dituelako.
Besteak beste, bakea behin betikoz etorriko bada, bi estaturen eskutik etorriko da, elkar aitortu beharko duten nazioarteko zuzenbidearen arabera eratutako bi estaturen eskutik. Eta hori da gure erdibidekoan jaso dugun laugarren puntua eta, beharbada, guztien artean garrantzizkoena ez dakit, baina bai kontuaren gakoa daukana.
Eta gure erdibidekoaren edukiarekin jarraituz, zer gehiago adierazi dugu? Ba giza eskubide guztien kontrako eraso guztiak gaitzesten ditugula. Badakit diskurtso batzuetan ñabardurak sartzea ez dela erraza izaten eta mediatikoak diren diskurtsoak, batez ere, batzuetan ñabardurarik gabe hobeto edo errazago adierazten direla, baina guk guztiak gaitzetsi nahi izan ditugu, askokakoak eta gutxikakoak, oinarrizko eskubideen urraketa ikaragarrienak ere banakakoen oinarrizko eskubideen urraketen gehiketa direlako.
Horrek ez du esan nahi, jakina, Israelek eragindako indarra neurriz kanpokoa, erabat desproportzionatua izan ez denik. Hala izan da, denok ikusi ahal izan dugu palestinarren artean gauzatutako sarraskia. Eta horrela adierazi dugu gure aurreneko puntu horretan.
Aldarrikapenetatik haratago, eta elkarren pareko izango diren bi estaturen eraketa lortzen ez den bitartean, begi-bistakoa da, egoera politikoak eta batez ere Gazako herritarren bizi-baldintzek hobera egin dezaten, berehalako neurriak behar direla. Eta, zentzu horretan, bigarren puntuan aipatu ditugu gure ustez eraginkor izango liratekeenak: besteak beste, negoziaketa-beharra, talde armatuen desarmearena, Israelek altxatu beharreko blokeoa eta adostasunezko gobernu palestinarrak, hau da, Al Fatah eta Hamasek adostuta daukaten gobernu palestinar horrek, bai Zisjordanian eta bai Gazan bere eskumen osoak gauzatzeko ahalmena.
Ezinbestekoa da, jakina, nazioarteak bere erantzukizunari heltzea, gure hirugarren puntuan adierazten dugun bezala.
Eta bosgarren puntuan Gazara bideratu beharreko laguntza aipatzen dugu. Garapenerako Lankidetzaren Euskal Agentziaren bitartez egitea proposatzen dugu, agentzia hori delako, hain zuzen, horrelakoetan gure laguntza bideratzeko dugun tresna, berak baitaki zein eragilerekin jardun, nola bideratu laguntza eta nola bihurtu eraginkor laguntza hori.
Horrek ez du esan nahi Osasun Saila ez dagoela prest bere laguntza eskaintzeko gazatarrek bizi duten tragediaren aurrean. Jakina dagoela. Hain zuzen, orain gutxi eman zaio alta Gurutzetan Gazatik etorritako mutiko bati; gerra-zauriak sendatu dizkiote. Mutiko horren izena ere badakigu: Mohamed Badran. Beste bat bidean da.
Osasun Saila bi GKErekin lankidetzan dabil: bat, bertakoa, bestea uste dut andaluziarra dela. Eta Osasun Sailak baldintza bakarra jartzen die, hemen umea etxean hartuko duen bertako familia bat lortzea. Horixe besterik ez.
Dena dela, 1993tik, oker ez baldin banago, Osasun Sailak badauka hemen aipatu diren lankidetza-protokolo horietako bat indarrean agentziarekin. Eta ez dira oraingo kontuak horrelako ekimenak, zorionez, gure osasun-sisteman.
Bai Unzalu jaunak, bai Ubera andreak esan dute nahiko luketela adostasun zabalagoa lortu, saiatu direla. Neu ere saiatu naiz, geu ere saiatu gara. Talde guztiei helarazi zaizue gure erdibideko proposamena, ustez zuena bezain ona gutxienez, edo, gure ikuspegitik, hobea. Eta adostasuna lortu nahi izan duzue, baina zeuenaren gainean, eta, beraz, beharbada gauzek dauden bezala geratu beharko dute.
Eskerrik asko.