EGIBAR ARTOLA (EAJ, 2013-01-24):
Egun on guztioi.
Nik ere interbentzio laburra egingo dut, besteak beste, bistan gelditzen delako hain zuzen ere legealdi berri baten hasieran bakoitzak bere mugarriak jarri nahi dituela etorkizunari begira. Kasu honetan, Gobernu berriaren ardatz bilakatu den bakea eta bizikidetza antolatzeko eta bermatzeko helburu duen jarduera politiko horretan bakoitzak bere atakak edo mugarriak jarri nahi ditu.
Nik aipatu nahi nukeena da hain zuzen ere, joandako legealdian, amaitu berria den legealdian, Quiroga andereak aipatu duen bezala, Bakea eta Bizikidetza Ponentzia antolatu zenean halako gutxieneko batzuk hitzartu genituela, besteak beste, etorkizunari begira bakea, bizikidetza antolatzeko helburuarekin.
Eta nik uste dut debate horretan kokatu behar dugula guk ere gure zorua, lurra. Gutxieneko etiko bat, aipatu bezala, eta gero memoria, justizia edo justizian oinarritutako irakurketa egin ahal izateko ere, halako minimo batzuk jarri genituen. Hain zuzen ere, Euzko Abertzaleak talde parlamentarioak aurkeztu duen osoko emendakinak bere anklajeak hor dauzka.
Bat, garbi dago indarkeriaren bidegabekeria aitortu egin behar dela eta talde guztiak horretan bat ez baldin badatoz, gaizki ibiliko gara, abiapuntu ahula izango genuke etorkizunari begira. Hau da indarkeriaren bidegabekeria aitortu egin behar da. Bestetik, egindako mina eta kaltea ere aitortu egin behar da, garbi dago biktimekiko mantendu beharreko jarrera, duintasunezkoa, egia, justizia eta erreparazioan oinarriturikoak.
Beraz, hiru zutabe horiek jarrita dauzkagu. Aldi berean ere, esaten dugu iraganari begira giza eskubide guztien urraketak, defentsa alde batetik, eta urraketak egon baldin badira, urraketak guzti horien atzean ardura badagoela, ardura hori eskuz alda ezina dela, dagokionari dagokio. Eta baita ere –eta hau bai apuntatzen da Alderdi Popularraren proposamenean– aipatzen da ETAren desagerketa bat-batekoa edo dena delakoa, eta haren desagertzea exigitzen da.
Nola ez, orain arte debate moduan aipatu den ETAren atentatu guztien gaitzespena aipatzen da. Baina horretara iritzi ginen ponentzia hartan eta hortik aurrera etorkizuna eraikitzeko zutabe hauek jarri genituen. Eta gu ETAren desagertzearen aldeko gara, ETAk erakundeak berak ere zerbait aipatu du bere komunikatuetan. Baina 15 hilabete pasa dira jadanik ETAk bere behin-betirako indarkeria uzteko erabakia azaldu zuen egun hartatik. 15 hilabete pasa dira.
Eta ETA desagertzea nahi baldin badugu, ETA desegitea nahi baldin badugu, guri ere badagokigu galdera batzuei ere erantzutea. Zeren eta zer nahi dugun garbi baldin badago, ETA desagertzea jakin behar duguna da, nork egiten duen hori edo nortzuk egiten duten hori, nortzuk ziurtatzen duten ETA desegin dela edo nortzuk egiaztatzen duten ETA desegiteko bidean dagoela zergatik hemen ez dago erregistro bat non batek baja ematen duen.
Horregatik, gure emendakinean etorkizunari begira esaten dugu ez dela nahikoa ETAk bere erabakia iragarri zuen bezala, orain 15 hilabeteaz azaldu zuen erabakia, hau da, behin-betirako indarkeria uzten zuela, ez dela nahikoa hori bakea eta bizikidetza bermatu ahal izateko, ezinbestekoa dela ere ETA desegitea baina horretarako prozesu bat behar dela.
Ez dakigu zer tamainakoa eta ze aktoreekin, baina garbi dago ETA dela aktore nagusiena eta azaldu behar duela bere burua desegiteko erabakia ere hartzen duela. Baina hori ez da...
...baino garbi dago ETA dela aktore nagusiena eta azaldu behar duela bere burua desegiteko erabakia ere hartzen duela. Baina hori ez da alde bakarreko kontua, egin beharko da, modua aukeratu beharko da. Nola egiten da hori? Non egiten da? Zein garaitan? Zein epetan?
Orduan gure ardura, ardura politikotik abiatuta garbi ikusten duguna da ETA-k erabaki hori hartua baldin badauka –desegiteko erabakia alegia–, horri bide eman behar zaiola. Eta bakoitzak dauka bere erantzukizuna, kasuan Espainiako Gobernuak edo kasuan ere, Frantziako Gobernuak.
Eta ez batak ez besteak ezer egiten ez baldin badu, euskal instituzioek ere agian zerbait egin beharko dugu ETA desegiteko bide horretan. Urratsak eman beharko direlako. Horregatik guk etorkizunari begiratu nahi diogu ETA-ren atentatu guztiak gure talde parlamentarioak eta alderdi politikoak kondenatu eta gaitzestu izan ditu historian zehar. Eta garbi dagoena da ETA-k bere erabakia azaldu ondoren, hau da, behin-betirako indarkeria uztearen erabakia azaldu ondoren, momentu honetan dagokigula tresna jartzea ETA desegiteko.
Eta horrek prozesu bat beharko du, ahal den laburrena, ahal den eraginkorrena, baina behin-betirako erakunde bezala desagertu dadin, nik uste dut bakoitzak ere badaukagula gure erantzukizuna.
Abiapuntura bueltatuz, bakoitzak hemen bere posizioari eusten baldin badio, agian izan daiteke legealdi hasiera honetarako halako ezinbesteko estrategiaren islada, norberak bere posizioari eustea, baina gogora ekarri nahi dut joan den legealdian, amaitzear zegoen legealdi hartan, bakea eta bizikidetza antolatzeko eta bermatzeko asmatu genituen, sortu genituen minimo haiek, minimo etikoak eta baita ere minimo demokratiko haietatik abiatuta ezinbestekoa dela aurrera begiratzea.
Horregatik guk gure emendakina mantentzen dugu eta gure osoko emendakinaren aldeko bozka emango dugu.