MINTEGI LAKARRA (EH Bildu, 2013-11-21):
Egun on legebiltzarburu andrea, lehendakaria, legebiltzarkideak.
Ni saiatuko naiz, saiatuko naiz kronologia bat egiten, ea nire burua argitzen dudan, zeren benetan gero eta gutxiago ulertzen dut.
UPyDk ekartzen digu lege proposamen bat eskatuz gardentasun legea. Talde guztiek egiten diote osoko zuzenketa. Guztiek, EAJk izan ezik, eskatzen dute gardentasun lege bat ekartzeko eta EAJk eskatzen duena da, aurretik aurrikusita daukan beste lege batean atal bat sartzeko, gardentasunari buruz hitz egiteko, hau da, Herri Administrazioaren Legean hor nonbait lekutxoren bat egin horretaz hitz egiteko.
Horren ostean daukadan hurrengo albistea da, badagoela erdibideko bat, EAJk eta PSEk egindakoa, orain UPyDk esaten du berak eskertzen duela erdibidekoa, berak beranduago gehitu duenean bere sinadura.
Eta erdibide horretan esan egiten dena da, ez dago gardentasun legerik. Hau da, hain zuzen ere, EAJren hasierako presupuestoa, ez dago gardentasun legerik eta lekua egingo diogu gai horri, beste lege baten barruan, ba 2014ean ekarriko dena. Hau da, herri administrazioaren legean.
Nik, egia esan, esan behar dut, hainbat gauza ez dudala ulertzen. Esate baterako, ez dut ulertzen, zer ikusia daukan kopuruak koherentziarekin. Parlamentari bakarra izateak zer ikusia daukan koherente izatearekin. Hori ez dut ulertzen.
Ez dut ulertzen nola ulertzen den hemen politika, ea transparentzia den bakarrik, beheko une bat ipintzea eta buzoi bat jartzea.
Benetan, politika horrela ulertzen bada, ez da batere harritzekoa dagoen amildegia administratuen eta administratzaileen artean.
Politika baldin bada gauza bat esatea eta beste bat egitea, zeharo kontrakoa, ez da batere harritzekoa, hain zuzen ere, dibortzio hori...
...politika baldin bada gauza bat esatea eta beste bat egitea, zeharo kontrakoa, ez da batere harritzekoa hain zuzen ere dibortzio hori egotea herritarrekin. Eta gero harritu egingo gara. Zergatik ez dago sinesgarritasunik? Zergatik deskonfiantza hori?
Hemen transparentzia edo gardentasuna ulertzen den moduan, esaten ari gara gauza bat dela politika eta beste gauza bat dela politikeoa. Gaur goizean bertan, bi pertsonen aldetik entzun ditut oso gauza kontrakoak. Llanos andereari entzun diot esaten talde honek politika egin nahi zuela ikerketa ponentzia bat eskatu denean, eta Reyes jaunari entzun diot esaten, eske zuek uko egin diozuela politika egiteari. Zertan gaude? Zein da hemen dagoen kontzeptua? Zer ulertzen duzue politikaz?
Politika bakarrik da erabakiak hartzea bulego itxi batean eta gero horren berri ematea gainontzekoei, hain zuzen ere azkeneko garaian eta aurretik ere ikusten dugun moduan? Politika bakarrik da komunikatzea beste nonbaiten erabaki dena?
Guk ikusten dugun moduan, guk ikusten ditugun axiomak, lehenengo eta behin informazioa boterea da. Beraz, zenbat eta gehiago partekatu informazioa, are eta demokratikoagoa da gizarte bat. Hori da lehenengo premisa, lehenengo axioma. Eta bigarrena, ez dago demokrazia osasuntsurik ez badago partaidetzarik.
Partaidetza ez da bakarrik baliabide bat, ez da bakarrik tresna bat, ez da medio bat. Partaidetza helburua da. Guk kontuan hartu behar dugu herritarrek daukatela, hain zuzen ere, beraien erabakitasuna, beraiek direla subjektu politikoa eta politikariak ordezkariak gara. Ez gara ordezko, ezin dugu egin norbaiten ordez. Egiten dugu norbaiten izenean. Hori ez badugu barneratuta barruan, egingo ditugu honelako gauzak, hain zuzen ere, zeken jokatzea informazioarekin, tantaka ematea eta bakarrik ipintzea buzoi bat jendeak hor bota dezan kexak edo jaso dezan guk aldez aurretik erabaki dugun informazio partziala.
Horrela datorkigu. Halako praktika politikoetatik gatoz eta halako praktika politikoak planteatzen ari dira. Benetan hemen ez da planteatzen ari subjektu politikoa herritarra dela eta guk beraien izenean jarduten dugula, ez beraien ordez.
Para decirlo en cervantino, somos representantes, no somos sustitutos. Por lo tanto, representamos a la ciudadanía, no la sustituimos.
El derecho a decidir está en la ciudadanía. La ciudadanía es el sujeto político, la que tiene que marcar la política. Si no tenemos ese concepto, vamos a hacer las barbaridades que se hacen continuamente y que alejan cada vez más la ciudadanía de la gente que nos dedicamos a la política. A veces realmente es difícil de entender cómo se dice una cosa, cómo se hace otra, cómo se justifican decisiones por conceptos cuantitativos dejando de lado la coherencia.
La información no es una materia pasiva. La información es una materia dinámica y la información es creadora de opinión. La información es un elemento que no solo hay que poner íntegramente en exposición de la ciudadanía, sino que es la propia ciudadanía la que tiene que tener capacidad de incidir en qué tipo de información es a la que puede tener acceso.
Entendemos una ciudadanía que tiene que tomar decisiones y para tomar decisiones es fundamental tener información previa. La información no es un elemento supletorio, decorativo o gehigarria. La información es un elemento básico, es el eje para poder tomar decisiones con responsabilidad.
Muchas veces vemos que aquí se está racaneando información. Se está haciendo un ejercicio de mangoneo de información que le tiene que corresponder a la propia ciudadanía.
Entendemos la transparencia como un ejercicio de honradez democrática, no sólo dar información sino crear canales, crear elementos, crear lugares de participación ciudadana, donde la información no sólo se recoge sino que se crea. Donde la información sea algo compartido porque se es partícipe de ese ejercicio político, de esa actividad política.
Y así es como entendemos la transparencia y realmente nos asombra que partidos que hacen un discurso a favor de la transparencia, luego digan aquí hoy que la Comunidad Autónoma Vasca no necesita una Ley de Transparencia.
Eta hori da gertatuko dena, gaur, hemen. Erkidego honek ez du edukiko gardentasun legerik, hain zuzen ere alderdi guzti guztiek batek izan ezik erabaki dutelako horrek ez duela lehentasunik. Izan daitekeela kapitulu bat beste lege baten barruan. Hori da gaur hemen ematen ari garen mezua. Hori da mezua eta benetan niri lotsatzekoa iruditzen zait.
Eskerrik asko.