MATUTE GARCÍA DE JALÓN (EH Bildu, 2014-02-06):
Gracias, señora presidenta. Señor lehendakari, señora consejera, señorías, buenas tardes.
En Euskal Herria Bildu, creemos en una Euskal Herria y un mundo basados en los derechos humanos y en las libertades públicas, y ese es nuestro rumbo. Y quien vulnera los derechos humanos con la excusa de proteger la seguridad ciudadana no cree en un modelo social basado en la libertad; ni en Euskal Herria, ni en el mundo, ni en ningún sitio.
Por eso, hemos querido traer hoy aquí el debate sobre la seguridad ciudadana, lo cual nos lleva inevitablemente a hablar de la última cacicada emprendida por el Partido Popular, la que denominan "ley de seguridad ciudadana", pero denominada "ley mordaza" o "ley de represión ciudadana" por la mayoría de la sociedad, por los cívicos ciudadanos de a pie. La seguridad colectiva debe favorecer a la ciudadanía, y nunca ir en contra de ella.
Hoy abordamos este tema desde esa perspectiva, basándonos rigurosamente en esa perspectiva preventiva y en los derechos humanos, como he mencionado anteriormente.
Eta jarrera horri eusten diogulako uste dugu, hain justu, Legebiltzar honek jarrera bat hartu behar duela, beste euskal erakunde publiko batzuek hartu duten bezala, gure ustez Alderdi Popularraren gobernuak egin duen askatasunaren aurkako burugabekeria honen aurrean; izan ere, legeak bihurritzen ditu, eta demokrazia itoarazten du isilarazi nahi duten  - oraingoan bai -  gehiengo isil batengandik babesteko, gehiengo isil hori gehiengo isildu bihur dadin.
Azken finean, gutxi espero dezakegu Barne Ministerioa Fernández Díaz jaunaren esku uzten duen gobernu batengandik. Ministro horrek, duela urte batzuk, adibide bat bakarrik jartzearren, zera adierazi zuen La Gaceta egunkarian: "Atea itxi diogula dirudien arren, batzuetan ikusi edo entzun nahi ez dugun arren, uste sendoa daukat Jainkoa oso presente dagoela Kongresuan" (Jainkoa, eta Santa Teresa, eta Rocioko Ama Birjina, Alderdi Popularrak inbokatzen dituenez). "Gorteak Estatuaren eta Jainkoaren (unibertsoko legegile nagusiaren) organo legegilea dira".
Pertsona horrek, Barne ministro jaunak, erabaki du, besteak beste, herritarren segurtasunerako legea, sistema demokratiko batean erabateko bermea ematen duena, aurrera eramatea. Alegia, erlijio monoteista honetan Jainko deitzen diogun hitza kendu edo ordeztuko bagenu, eta horren ordez Ala jarriko bagenu, ziurrenik gizon honek buzo laranja bat eramango luke soinean, Guantanamon egongo litzateke, eta erlijioso fanatiko edo yihadista deituko liokete.
Baina, ministro honen hitzekin jarraitzea inbokatu lezakeen estasi andremariar batean ez erortzearren, eta, gainera, kontuan izanik elizetan adina jende bertaratzen dela, aldatu egingo dut... (Murmullos) Eliza batean...? Ez, ez... Bai, bai, daudenak hor daude, hori egia da, baina ez dauden guztietan ari nintzen pentsatzen.
Esaten ari nintzenez, horrela bakarrik, halako asaldura batean edo agindu jainkotiar batean murgilduta  - hori ere izan bailiteke - , eta agindu jainkotiar hori lotuta dagoelarik lehendabizi laneko eskubideak, gizarte-eskubideak, eskubide ekonomikoak eta giza eskubideak lapurtzen dizkiotela eta, orain, askatasuna lapurtzen ari zaizkiela salatzeko aukera lapurtzen diotela ikusten duen gehiengo batengandik babesteko duen behar gero eta nabariagoarekin.
Bai, esan ahal izango didazue gehiengoa zaretela Diputatuen Kongresuan, gehiengo osoa duzuela espainiar Estatuko herritarrek hala nahi izan zutelako, eta egia da, baina ezin izango duzue ukatu bakar-bakarrik zaudetela, ez dagoela ia talde politikorik zuen amildegiko saltoa, lege honekin eta antzekoekin urratzen duzuen eskubide-askatasuna, babesten duenik.
Eta, beharbada, ez duzue hautemango lege honek ia herritar guztiengan eragiten duen gaitzespena, eta, agian, argudio politikoek bumeran-efektua dutenez, ekar nezake orain gogora zure talde politikoak, Llanos andrea, zenbat aldiz erabili duen tribuna honetan Hitlerren adibidea irudikatzeko boterera iristea hautestontzien bidez, eta, gero, politika guztiz zentzugabeak egitea  - eta, kasu honetan, giza logika ororen aurkakoak - .
Izan ere, Euskal Herria Bildurentzat bistakoa da lege hau gero eta gehiago iraintzen den eta gero eta bakardade handiagoan dagoen gobernu baten defentsa-parapeto bat besterik ez dela. Eta, gizartea inoiz baino haserreago dagoen honetan  - joan naiteke motelago, askoz gehiago baitaukat, eta idazten ari zarela ikusten baitut - , herritarren erantzunak izan behar du espainiar Estatua salbuespenezko estatu bihurtzeko duzuen borondatea haustea.
Eta Espainiako estatua esan dut  - agian, zehatzagoa litzateke oraingoan esatea Espainiako estatu osoa - , Euskal Herrian hainbat hamarkadaz jasan baititugu Espainiako estatuak adierazpen-, elkarte-, manifestazio- edo prentsa-askatasunari jarri dizkion mugak, hertsadurak eta zigorrak. Izan ere, gero eta jende gehiagok pentsatzen du Euskal Herria laborategi bat izan zela, agertoki bat izan zela, ZEN Plana eta antzeko imajinarioak eta taktikak praktikara eramateko, askatasuna sakrifikatu ahal izan zezaten piramidearen goialdean daudenen segurtasuna eta egonkortasuna bermatzeko.
Eta gauza bat esango dut: hondamendi demokratiko hau eragin dutenen, hau da, Alderdi Popularraren kontra zuzenduta dago batez ere ekimen hau. Eta gustatuko litzaiguke Euskadin ere irakurria izatea, eta erdibideko batera iritsi gara. Hor esaten da Ertzaintzak ezin duela inola ere pibotatu lege honek adierazten dituenak bezain elementu maltzur eta arriskutsuetatik.
Baina, bide hori egiteko, egitateekin ere egin behar da, eta gaur hiru gazte atxilotzea Algortan bere kartzela-gelan hilda agertu den Arkaitz Bellónen argazkia zuten kartel batzuk itsasteagatik  - karteletan jartzen duen gauza bakarra da "Ez dugu ahaztuko" (ez "Ez dugu barkatuko"; "Ez dugu ahaztuko"), ez zaigu iruditzen bide onena denik eskubideak eta askatasunak murriztuko dituen logika bat amaiarazteko.
Lehen eta orain, hemen eta Espainiako estatuan, demokraziak eta askatasunak enbarazu egiten dizuete; oztopo bat dira eskasiara, miseriara, marjinaziora eta bazterketara kondenatzen gaituzten zuen erreformen egutegiarentzat. Ez litzateke askoz hobe giza segurtasuna, denona, bermatzea, giza segurtasuna eta herritar guztien bizi-kalitatea txirotzen eta depreziatzen dituztenei estaldura eta segurtasuna eman beharrean?
Beharbada gogorra edo gehiegizkoa iruditzen zaizue esaten ari natzaizuena, baita handizkatua ere, baina hau ez da egunkari batzuetan, hala nola The Guardianen, Die Tageszeitungen, Der Spiegelen eta Il Giornalen, esan eta agertu dena baino biribilagoa eta askoz gordinagoa: "arazotsua", "autoritarioa", "diktadura bateranzko bidea", "demokraziarentzako mehatxua", "herstura neoliberalaren eta herri-demokraziaren arteko talka" eta "epe luzeko domestikazio-efektua". Horiek dira Fernández Díaz jaunaren herritarren segurtasunerako legeari nazioarteko prentsan jarri dizkioten izendapen batzuk.
Uste dut horrek bakarrik hausnarrarazi egin behar lizuekeela, baina, hala eta guztiz ere, ez zarete originalak. Lege honek  - hara! Bokazio erlijiosoa, aurreko paragrafoaren ondoren -  1906ko Jurisdikzioaren Legearen eta antzeko legeen bideari jarraitzen dio. Lege hark zioen zigorgarriak izan behar zutela aberriaren batasunari, banderari edo armadari ahoz eta idatziz egindako irainek. Eta, hara non, lege-aurreproiektuan berritasun gisa agertzen diren artikuluek, Barne ministroak berak berritzailetzat jotzen zituen horiek, bada, aipatzen dituzte Espainiari, autonomia-erkidegoei, ikurrei, zeinuei edo enblemei egindako irainak edo laidoak. Ikusten duzunez, 1906an onartutako lege baten ia hitzez hitzeko transposizioa.
Baina badago gehiago. Tamalez, 1940ko Masoneriaren eta Komunismoaren Errepresioaren Legea ere aipatzen du, non esaten baitzen "erlijioaren, aberriaren eta haren oinarrizko erakundeen aurkako eta harmoniaren edo gizarte-ordenaren aurkako ideia desegileak zabaltzen dituen propaganda oro zigortua izango da hura babesten duten egunkariak edo erakundeak kenduz eta haren ondasunak konfiskatuz". Eta, berriro ere, neurri batean transposizio bat dirudien beste lege bat aurkitzen dugu, baina  - aitortu beharra dago -  arau-hauste arinen barruan, zigortzerakoan zenbateko ekonomiko txikiagoa eskatzen dutenak: "aberria, erakunde publikoak, agintariak, autoritatearen agenteak edo langile publikoak iraintzea helburu duten adierazpen publikoak, edozein hedabideren bitartez eginak...", eta horrela jarraitzen du.
Eta zorigaiztoko beste lege bat ere ekartzen digu gogora, 1970eko Alferren eta Gaizkileen Legea, zeinak zehapen zigorgarriak ezartzen baitzizkion araubidearen ordenari eta ohoreari eraso egiten zionari. Eta lege honen berritasun handietako bat da, besteak beste  - eta hauek dira ministroaren elementu nagusi, ekarpen berritzaile nagusiak - , lege hura zuzenean aipatzen duen aipamen bat.
Laburbilduz, lege honek nabarmen okertzen du jada berez txarra zen Corcueraren legea, Alderdi Sozialistak onartu zuena eta "atean emandako ostikoaren legea" izenez ezagutzen dena. Itxuraz okerragoa ezin izan daitekeena okertzeko gai zarete zuek, eta indarkeria terroristaren alibia ere ez duzuen testuinguru batean okertu duzue; izan ere, indarkeria terrorista erabili zuen garai hartako Barne ministroak, Corcuera jaunak, askatasunaren funtsezko alderdi horietan, hala nola pribatutasunerako eta intimitaterako eskubidean, muturra sartzea justifikatzeko.
Horrela, Llanos andrea, Gobernu honek lortuko du orain gutxi arte denok atzera begirako telesail gisa ikusten genuen "Cuéntame" telesaila futurista iruditzea, eta telesail horretan ikusten duguna, alegia, zuri-beltzeko herrialde bat gris askorekin, gaur oraindik ere zure Gobernuaren eta erakundeen agindupean bizi garen herritar guztiok etorkizunean izango duguna izatea.
Izan ere, lege horrek ez ditu aipatu ditudan alderdi horiek bakarrik jorratzen. Aipa genezake, halaber, prostituzioari buruz egiten duen irakurketa. Aipa genezake, halaber, drogen kontsumoa jazartzeari buruz egiten duen irakurketa; ez bakarrik droga-trafikoa, baita drogen kontsumoa ere, tartean marihuanarena. Begira zenbateraino doan kontrako norabidean, agian Jainkoarekin berriro elkartzeko norabidean, Fernández Díaz jaunak zioen moduan, baina, nolanahi ere, gizarteari bizkarra emanez.
Hark, lehen zati bat irakurri dudan elkarrizketan, adierazten zuen urte asko zeramatzala Jainkoari bizkarra emanez, Las Vegasen harekin berriro elkartu zen arte, ez dakit agerraldiaren bidez edo olesaren bidez, edo Marilyn eta Elvis agertzen diren Las Vegasko kabinen bidez. Baina badakit, ordea, Jainkoa besarkatzeko bizkarra eman diela herritarrei, eta oso arriskutsua iruditzen zait. Eta ez da bakarrik hitz-joko bat, uste baitut oso ondo definitzen duela zein den haren borondatea eta zer herrialde-ikuspegi duen.
Eta herrialde-ikuspegi horrek izutu egiten du, beldurra ematen du, eta, egia esan, zerikusi handiagoa du "Cuéntame" telesailaren hasierako kapituluekin zuek herrialde aurreratua, modernoa (progresista ez, modernoa) eta liberala izan behar duela esaten duzuenarekin baino.
Lege honek ez ditu herritarrak babestsu nahi, baizik eta zeuen burua babestu nahi duzue herritarrengandik, eta horregatik erabiltzen dituzue legez zigorgarria den indarkeria bezain kontzeptu arriskutsuak. Hala, ez zaizue zigorgarria iruditzen poliziek buruak irekitzea manifestazio bat bereizketarik gabe desegiteko, duela lau egun eskas Valladoliden gertatu zen bezala, zuen batzorde nazionalaren egun berean, Etxegabetzeen Aurkako Plataformako emakume bat koman utzirik  - oso elementu arriskutsua dirudi Estatuaren egonkortasunerako eta ordena sozialerako - ; aldiz, zigortzekoa iruditzen zaizue, legez zigorgarria den indarkeria iruditzen zaizue neurri gabe jotzen dutenak iraintzea.
Ustedes, con esta ley, defienden los abusos policiales. Aukera ematen diezue poliziaren agenteei, autoritatearen agenteei, beren testigantzak izaera frogagarria eta ia pribilegiozkoa izan dezan, ia ezinbestekoa, gainerako frogen aldean. Eta horrela adierazten duzue, adibidez, escracheei buruz hitz egiten duzuenean; Legebiltzar honetan askotan hitz egin dugu escrache famatu horietaz, eta, zuentzat, berriro ere, ordena publikoaren asalduraren parekoak ziren ia, eta herritarren eskubideak (kasu honetan, escracheak jasaten zituztenen eskubideak) hertsatzeko edo kikiltzeko modu bat.
Y esta criminalización la hacen de manera interesada, sí, cuando se les llena la boca al decir, además, que respetan las decisiones judiciales, y he aquí un claro ejemplo de ello. El Tribunal de Madrid ha dictado recientemente lo siguiente: "Aniztasuna adierazteko eta gizarte zibilak demokratikoki parte hartzeko ohiko mekanismoa da escrachea".
Oraindik justizia egiten saiatzeko ausardia duten epaileak baino arriskutsuagoak zarete zuek. Horregatik bukatzen dute batzuek, ziurrenik, bukatzen duten bezala. Y, a día de hoy, todos sabemos que el juez que instruye este caso ha sido apartado de la carrera judicial, como muchos otros. Así entienden ustedes el respeto a las decisiones judiciales.
En resumen, y para ir terminando. Lege hau zeharo bat dator Antonio Gala izeneko  - izena duen -  espainiar idazleak behin adierazi zuenarekin. Hark esaten zuen diktadura korazatuta agertzen dela irabazi egin behar duelako, eta demokrazia biluzik agertzen dela konbentzitu egin behar duelako.
Lege honek boterea blindatzen du, eta erakundeak bunker bihurtzen ditu herritarren aurrean, gizarte baten aurrean, desarmatuta dagoen baina arrazoi osoa duen eta suminduta dagoen gizartearen gehiengoaren aurrean. Horregatik, ezin duzuelako irabazi, ezin dituzuelako suntsitu bizia eta bizitzea merezi duen bizi baterako eskubidea, beharrezkoa eta presazkoa da kiribil zapaltzaile eta atzerakoi hau gelditzea. Eta beharrezkoa eta presazkoa da, lehenik eta behin, lege-aurreproiektu hau atzera botatzea. Eta benetan esango dizut: lege-proiektu honen ondoren, gainerako lege atzerakoi guztiak; gero, zuen Gobernua; eta, gero, zuen araubidea. Logika horri jarraitu behar litzaioke gizarte baketsu eta benetan demokratiko bat lortzeko.
Eta, gainera, uste dut ona dela gu guztiontzat, eta, benetan esaten dizut, uste dut ona dela zuentzat ere. Uste dut lege hau atzera botatzea ona dela zuentzat ere, bai baitirudi historiaren ikasbide nagusia dela inork ez duela ikasten historiaren ikasbideetatik. Eta, zuen baimenarekin, zuen historiaren pasarte bat aipatuko dizuet, espainiar Estatuaren historiarena, eta gogoeta eginarazi behar lizueke. Duela hiru mendeko pasarte bat da.
1776ko martxoaren 10ean, espainiar gizartea gosete izugarri bat pasatzen ari zenean, ogiaren prezioa bost bider handitu zenean, eta jendea gosez hiltzen ari zenean, pertsona bati ediktu bat plazaratzea bururatu zitzaion, eta hauxe zioen: "Nahi dut eta agintzen dut jende zibil guztiak eta haien etxekoek eta morroiek ez dezatela erabili orain erabiltzen diren bezalako librerik, eta erabil ditzatela, hain justu, kapa motzekoak (gutxienez laurdena falta zaienak lurrera iristeko), edo redingota edo kapingota, eta ileordea edo berezko ilea, eta hiru puntako kapela, inola ere mozorrotuta edo aurpegia estalita ibili gabe". Ediktu hori egin zuen Gregorio de Esquilachek, eta Esquilacheren matxinada eragin zuen. Ez zaitezte Esquilacheren matxinada gertatu zain egon hain proiektu gaitzesgarria baztertzeko.