PRIETO SAN VICENTE (PSE-EE, 2013-12-19):
Presidente andrea, legebiltzarkideok.
Eskerrak eman nahi dizkiot Isasi jaunari ekimenagatik; izan ere, gu kontra gauden arren eta kontrako botoa emango dugun arren, eztabaida egitera gonbidatzen gaitu egokia iruditzen zaigun une batean. Orain, Euskal Herriaren estatus juridiko eta politiko berriari buruzko zurrumurrua itzuli denean, ondo dago zurrumurru hori, eremu generiko zehaztugabe horiek bizitza errealeko arazoekin eta jateko gauzekin uztartzea, kasu honetan Euskal Herriaren garapen ekonomiko eta sozialerako funtsezkoa den kontu batekin; hain zuzen ere, finantza-sistemarekin, banku-sistemarekin, kreditu-sistema publikoarekin, ekonomia sozialari laguntzeko sistema publikoarekin edo finantza-sistemak, kasu honetan Kutxabankek, bihurtu behar duen zerbitzu publiko horrekin.
Ziur nago zuk ekimena prestatu duzunean apaindu egin nahi izan duzula eta ez duzula hona etorri nahi izan eztabaidatzera Legebiltzarrak bere iritzia eman behar duen ala ez Kutxabankek gizarte-ekintza egiteari buruz, guztien adostasuna baitago kontu horretan. Gizarte-ekintza nahitaezkoa da. Beste kontu bat izango litzateke zehaztu egin beharko bagenu; orduan, agian, ez ginateke bat etorriko. Baina zuk Ganbera honen erabakipean jarri behar baduzu gizarte-ekintzarik egon behar duen ala ez, adostasuna egongo litzateke. Ganbera honen erabakipean jarri behar baduzu Kutxabankek ETE-ei lagundu behar diela, adostasuna egongo litzateke. Ekintzaileei lagundu behar badie, adostasuna egongo litzateke. Ekonomia sozialari lagundu behar badio, adostasuna egongo litzateke. Euskal industriari lagundu behar badio, adostasuna egongo litzateke.
Ez dut uste zuk gaur adostasunerako balio dutela badakizun leku komunei buruzko eztabaida proposatu nahiko diguzunik. Gakoa, seguruenik, zure mozioko esaldi bakar batean egongo da, eta baita hemen egin duzun azalpen osagarriren batean ere.
Zuk esan duzunean pribatizazio-prozesu horri aurre egin behar zaiola eta oztopatu egin behar dela, eta esan duzunean subiranotasuna galtzen ari garela, eta zure agerraldian esan duzunean Euskal Herrirako finantza-sistema propioa nahi duzuela, egia esan, horixe ari gara eztabaidatzen finantza-sistemaren ikuspegitik, autarkia. Estatus politiko eta juridikoarekin, nazionalismoaren kontraesanekin eta independentziaren nahasmenarekin zerikusia duen zerbait ari gara defendatzen.
Nahasmen horrek eragiten du, batetik, alderdi independentista batek adieraztea Euskadi autosufizientea dela finantza-sistema ekonomiko eta sozialean eta, bestetik, beste alderdi independentista batek duela berrogeita zortzi ordu adostu izana Alderdi Popularrarekin Senatuan, eta batere interbentziorik gabe, aurrera jarraitzen dela gehiago pribatizatzeko eta orain arte publikoa zen banku-sistema ekonomia publikorako, ekonomia sozialerako eta ekonomia produktiborako laguntza edo ekarpen baino gehiago negozio bihurtzeko prozesuarekin eta Europar Batasunak ezarritako eskakizun berriekin.
Hori da eztabaida nagusia, baina, ikusi duzuen bezala, oin-puntetan joan dira, dantzariak bezala. Denek bilatu dituzte eremu erkideak eta, gainera, batzuk nahasmen horretan sartu dira. Gu erabat ados gaude aurkeztu duzuen erdibideko zuzenketarekin, jakina. Erdibideko zuzenketa hori hogeita zazpi aldiz eztabaidatu eta adostu dute taldeek ganbera honetan, eta beste hogeita zazpi aldiz eztabaidatu eta adostuko dute. Ia hori dena, egia esan, Kutxabanken sortze-printzipioei eta Kutxabanken gizarte-erantzukizunari dagokie, hiru kutxenei, alegia.
Hori txotxolokeria hutsa da, eta Legebiltzarrera txotxolokeriak esatera etortzea ere, egin behar dena mamiari buruz eztabaidatzea denean. Eta mamiari buruzko eztabaida da independentzia errealitateko gaietara, jendearen arazoetara edo jateko gauzetara eramaten dugunean ez duela alternatibarik, ez duela irtenbiderik. Horregatik, independentismoak izkinaren batetik ihes egin nahi izaten du, ez duelako eztabaida horretan sartu nahi, ez delako posible.
Ez da posible finantza-sistema autarkikoa egotea, finantza-sistema propioa egotea, zuek esaten duzuen bezala, Euskal Herrikoa. Ez da posible. Hor dago arazoa. Hor dago arazoa, Euskadik ezin duela izan finantza-sistema propiorik; ezin du izan pentsio-sistema propiorik defizitarioa delako; ezin du izan osasuna, hezkuntza eta politika publikoak kudeatzeko sistemarik, orokorra eta solidarioa ez denik, osagarria ez denik, eta Gizarte Segurantzaren kutxa bakarra ez duenik herritarren arretarako funtsezko zutabe eta alderdietarako... Argi dago, jakina.
Euskadik, gehienez  - hori da beste zurrumurruetako bat - , nolabaiteko elikadura-subiranotasuna izan dezake; hau da, aspertu arte edan dezakegu ardoa, horretan bakarrik baitugu soberakina. Baina ardotan izan ezik, uste dut arazo asko ditugula independentziatik, Euskal Herri horretatik eta amets nazionalista horietatik eraiki daitezkeen aurrerapenerako benetako guneak aurkitzeko, gizarte honen garapenerako benetako guneak aurkitzeko.
Egia esan, ondo dago. Eskertzen dizut eztabaida hau hona ekarri izana, kontraesan horiek bistaratzeko arreta hori jarri izana. Argi dago bizitza errealak, bizitza publikoak eta jateko gauzen bizitzak beste eskakizun batzuk dituela.
Baliabideak izan nahi baditugu, dirua jaso nahi badugu, gizarte baten premia ekonomiko eta sozialen eskura jarri behar den diru bat izan nahi badugu, sistema ekonomiko interdependentea izan behar dugu. Eta beste kontu bat da aldatu eta eraberritu egin behar direla une honetan mahai gainean dauden hainbat proiektu, hainbat lege edo hainbat ekimen, hain zuzen ere politika kontserbatzaileek mendean dituztenak eta kontrolatzen dituztenak.
Argi dago herrialde honetan funtzionatzen zuen gauza baten atzean, eta herrialde honetan esaten dudanean Euskal Herriaz ari naiz... Hemen hiru kutxa genituen, oso ondo funtzionatu dutenak, gizartearen arazoekin uztartutako politika egiten aritu direnak; baina banku-sistema baten birmoldaketan murgildu behar izan dute, zeinaren helburua baitzen finantza-sistemaren eta sistema ekonomikoaren eta sozialaren alderdi publiko hori kentzea eta negozio bihurtzea...; bada, horiek ateratzen dira irabazle krisiaren babesean. Eta hori da aldatu behar dena eta eraberritu behar dena; baina horretarako beste politika bat behar dugu Espainian, eta beste politika bat behar dugu Europan. Eta horretarako, sobera daude independentziaren aldeko politika eta estatus juridiko eta politiko berriak (ez al da hala, lehendakari jauna, azkenean Madrilera joan behar dela Bruselako zuzentarauen arabera hau ituntzera?). Nahasmen gutxiago eta istorio gutxiago, eta seriotasuna eta zorroztasuna jateko gauzetan.
Eta argi dago, Euskadi, bere autogobernuari esker, guk sendotu nahi ditugun garapena eta bizi-maila dituen herrialdea eta erkidegoa dela. Hobera eta aurrera egin dezan nahi dugu guk, baina hori autonomia-esparru horretan, autogobernu-esparru horretan, esparru konstituzional horretan eta Europako esparru horretan soilik da posible, eta amets eta nahasmen independentista horiek atera egingo gintuzkete esparru horretatik.
Har ezazue gogoan, baina ez gaurkorako soilik, egingo den dantzari-erakustaldiarekin ebatziko baita, har ezazue gogoan estatus juridiko eta politiko berriari buruz, erabakitzeko eskubideari buruz, kontsultari buruz eta batari eta besteari buruz eztabaidatzen jarraitu behar dugunerako... Eta inoiz iristen ez denari buruz, egiaren ordua iristen denean, gure herrialdeko, Euskal Herriko bizitza politiko, publiko eta soziala tenkatzea ez den ezertara iristen ez denari buruz.
Eskerrik asko.