MINTEGI LAKARRA (EH Bildu, 2013-05-09):
Ikusten dut geunden lekuan gaudela berriz ere.
Eta segitzen dugunez egitasmoekin, egiteko asmoak daudenean guk asmoak eskaini egingo ditugu, hau da, guk proposamen zehatzak egingo ditugu. Lehendakariak aipatzen zuen 16 lege proiektu aurrikusten dituztela eta beste bi gehiago, hain zuzen ere beste taldeek aldez aurretik aurkeztuta dauzkatenak, beraz 18 proiektu eta guk ikusten dugu badaudela hor gabeziak, falta diren gauzak, batzuk oso deigarriak eta hemen aipatu nahi ditugu hain zuzen ere ekarpena egiteko asmotan.
Eta beste batzuk aipatu egiten dira, baina guk intziditu nahi genuke edukietan, lege horietan zer begiratu beharko litzatekeen ezin bestez. Esate baterako, gobernu programan bai aipatzen da udal legea eta horretaz guk ditugun ideia batzuk aportatu nahi ditugu, hona ekarri nahi ditugu. Ez da aipatu ere egiten Natura Babesteko 16/1994 Legea moldatu beharrekoa, hau da, orain urte askotako Legea dena eta Lege hori zeharo zaharkituta gelditu da Europatik etorri diren bestelako aldaketak egon dira araudietan eta, beraz, beharrezkoa litzateke hori moldatzea, horretaz ere mintzatuko nahiz.
Ez da aipatzen gobernu programan, eta gure ustez larria da, Gizarte Zerbitzuen Legea eta diru sarrerak bermatzeko eta gizarteratzeko Legea eta familiei laguntzeko legea. Hain zuzen ere, 2008ko Lege hori, 2011n moldatu egin zen, zenbait gauza aldatu ziren eta gure ustez atzera egin beharko litzateke puntu horretan, eta horretaz ere mintzatuko naiz. Eta amaierarako utzi dut gure ustez ezinbestekoa dena, ez daukagu legerik, inon ez da aipatze eta da etxebizitza legea. Hau da, etxebizitza legea da Erkidego honek ez daukana eta Estatu osoan hau da Erkidego bakarra etxebizitza legerik ez duena, kentzen baditugu Ceuta eta Melilla, horiek ere ez dute. Hortik hasiko naiz.
Como digo, esta Comunidad Autónoma Vasca es la única comunidad del Estado que, junto con Ceuta y Melilla, no tiene una ley de la vivienda. Y pensamos que es urgente su creación. Con carácter universal, donde se garantice el derecho a la vivienda de todas las personas, un derecho que, por otra parte, es constitucional. Pensamos que esta ley tiene que ser un instrumento para evitar la especulación, tanto en la vivienda en venta como en la vivienda en alquiler, especulación que ha sido uno de los elementos, o que ciertamente no el único, que ha incidido en el estallido de la crisis.
Debe contribuir a normativizar y a limitar el mercado de la vivienda, que siempre es insaciable, para que un elemento tan básico, como es la vivienda recupere su carácter de derecho inalienable y no sea un objeto de trueque con afanes especulativos.
Jaurlaritzak lotu egiten du etxebizitzaren arazoa krisiarekin eta esan beharra dago aurretikoa dela etxebizitzaren arazoa. Ez dela sortu krisiarekin, aurretik ere bizilagunek, hiritarrek bazeukaten arazoa etxebizitzarekin. Aipatu egiten zuen bere aurrekontuetan etxebizitza berrien %25a izan behar dela alokairurako eta guk uste dugu labur gelditzen dela kopuru hori. Uste dugu alokairuak portzentaian handiagoak izan behar direla, eta gainera alokairu sozialak izan behar direla eta ez bakarrik zenbat etxebizitza ipintzen den alokairuan, baizik eta ze prezioetan ere bai.
Nahiko deigarria zen aurrekontuak aztertu genituenean ikustea nola alokairurako erakundeek ikusten zuten beraien aurrekontua gutxituta. Hau da, alde batetik ikusten genuen Alokabidek zeukala % 22 gutxiago, hain zuzen ere etxeen alokairua sustatzeko dagoen erakundea edo elkartea, eta, beste alde batetik, Visesak ere horrek % 43,1 gutxiago zeukan aurrikusita Jaurlaritzak egindako aurrekontuetan eta gure ustez kontuan hartzekoa da, hau da, eraikuntzarako lurra kudeatzen duen elkartea edo erakundea izanda.
Egia da gure eredua ez dela etxebizitza gehiago egitea, baizik eta daudenak merkaturatzea, birgaitzea eta alokatzea, baina berriak egin behar badira, lurrak kudeatzen dituen enpresa horrek ikustea horrela murriztuta bere aurrekontua larria da.
Esta nueva ley, la nueva ley de vivienda, podría contemplar, por ejemplo, la creación de un organismo público de vivienda o la reconversión de un organismo, como puede ser Etxebide, para establecer un alquiler social, unificando los listados de los demandantes de vivienda y, por supuesto, eliminando los desahucios, para lo cual contemplamos que las entidades financieras pasen la titularidad o pasen la gestión de las viviendas desahuciadas a una entidad pública que pueda permitir que se haga un sistema de alquiler, gestionando el uso y la ocupación de estas viviendas, por supuesto, pendiente de un alquiler social.
Eta gero badaude beste neurri batzuk, agian etxebizitza lege batean sartzen ez direnak, baina gure ustez garrantzitsuak direnak eta zerikusia daukate zerga politikarekin.
Hau da, momentu honetan badaude pizgarri fiskalak pisua erosten denean, nola edo hala erraztu egiten da eta, aldiz, ez da errazten, alderantziz baizik, alokairua eta inbertitu beharko litzateke politika fiskala. Hau da, pizgarri fiskalak eman alokairurako eta ez horren beste etxeak erosteko.
Otra aportación que quisiéramos hacer y, como digo, voy a mencionar cuatro, para cuando se elabore este calendario, se refiere a un proyecto de ley que también menciona el Gobierno Vasco, que es la ley municipal.
Guztiok dakigunez udalak dira herritarrengandik hurbilen dauden erakunde publikoak eta hoberen ezagutzen dutenak pertsonak eta pertsonen dituzten beharrizanak, eta politika estatalak gero eta ahalmen politiko eta gero eta ahalmen ekonomiko gutxiago ematen die udalei, baina aldi berean gero eta zama, gero eta eginbehar handiagoak dituzte udaletxeek.
Beraz, gure ustez, premiazkoa da, ezinbestekoa da, udal lege bat egitea, hain zuzen ere, gaur egun ikusten dugunean Espainiako Gobernutik datozela asmo zentralizatzaileak eta noiz eta orain da premiazkoa lege hori egitea, horretarako berrikusi beharko dira alde batetik, 2013ko Lurralde Historikoen Legea, LTH izenaz ezagutzen duguna, eta 1985eko Lege de Bases de Régimen Local, Madrilen onartua.
Eta lege horretan hain zuzen ere, literalki esaten da: "Los municipios son entidades básicas de la organización territorial del Estado y cauces inmediatos de participación ciudadana en los asuntos públicos que institucionalizan y gestionan con autonomía los intereses propios de las correspondientes colectividades. Son elementos del municipio los siguientes: el territorio, la población y la organización".
Eta lege hori egiten dugunean, udal legea egiten dugunean, ezinbestekoa izango da bi gauza bereiztea. Alde batetik, berezitu beharko dugu zein den udalaren eremu administratiboa eta zein den udalaren eremu politikoa.
Ondo dakizunez, gure ikuspuntutik, naziogintzaren ikuspuntutik eta guk dugun proiektu politikotik begiratuta, udalak ezinbesteko unitate politikoa dira, hain zuzen ere, egitura instituzionalaren lehenengo instantzia direlako eta, batez ere, pertsonengandik hurbilen daudelako eta hemen ondo dakigunez eta guztiok esaten dugu hori pertsonentzat egiten dugu politika.
Y precisamente porque ése es el objetivo que se dice y que se supone que se tiene, que se hace política para las personas, será tan importante dar marcha atrás en la Ley de Ayudas Sociales, en la Ley que afecta a la RGI, fundamental desde nuestro punto de vista. ¿Por qué? Porque en el año 2011, durante la legislatura anterior del Gobierno Socialista, con la ayuda del Partido Popular, se hicieron severos recortes en la ley del año 2008 sobre las ayudas sociales. Se hicieron dos cambios importantísimos en la RGI.
Primero, se amplió de uno a tres años el plazo de registro en el censo para poder acceder a la renta y, segundo, se redujo en un 7 % la cantidad a percibir.
Y estos recortes, que se hicieron para cuadrar presupuestos, afectaron a miles de personas y además influyó también, este recorte, en la prestación complementaria de vivienda, donde se estableció un tope y se puso un tope de 250 euros. Y estos recortes los ha mantenido –o por lo menos no hay nada que nos indique lo contrario– el actual Gobierno nacionalista.
Pensamos que hay que retroceder, que hay que dar marcha atrás en estas medidas, que suponen un obstáculo enorme para las cada vez más personas afectadas por la crisis económica. Porque de eso se trata, de hacer política para las personas. Eso es lo que se nos dice y eso es lo que queremos creer.
Y eso es lo que en concreto la señora Arantxa Tapia, en una reunión de comisión planteaba literalmente que "había que legislar –y lo leo literal– para proteger y mejorar el bienestar social de las personas". Pues empecemos por cambiar, por modificar esta ley que cambió en el 2011.
Salto egiten dut Natura Babesteko Legera eta labur esango dut, gure ustez ere hemen aldaketak egin beharko direla. Ezin besteko garrantzia du araudi batek batzea modu unitario batean azkeneko urteetan, eta hitz egiten ari gara azkeneko ia 20 urteetan egon izan diren aldaketak natura babesteko araudietan Europan eta munduan orokorrean.
Eta horregatik, eta labur aipatzeko, bi araudi gaurkotu beharko lirateke. Bata da Euskadiko Ingurugiroaren Babeserako 3/1998 Lege Orokorra eta bigarrena da Euskadiko Naturaren Babeserako 16/1994 Legeak, biak ala biak zeharo zaharkituta geratu direnak.
Egia da, egin zen konpetentzia edo eskuduntza banaketan Erkidegoari dagozkion eskuduntzak mugatuak direla, egia da, baina hor badago margen bat lege horietan intziditzeko eta aldaketak egiteko.
Eta uste dugu, eta hauek dira bi proposamen zehatz, lehenengo legean araugintza moldatu behar dela egoera errealera, hau da, errealitatearekin bat ez datorrela gaur egun eta bereziki sailkatutako iharduerak eta ingurune inpaktuaren ebaluazioa begiratu behar direla, oso garrantzitsuak direlako.
Eta gero, garapen arauaren bitartez, eguneratu behar dela, baimen administratiboak ere batuko lituzkeelako eta ingurumen baimen bateratua oinarri hartuko lukeelako.
Eta gero, bigarrenik, Natura Babeserako Lege zaharkitua gainditu behar da eta bat egin behar dugu biodibertsitate eta natur ondarearen babeserako lege bat eginda.
Eta hauek lirateke guk oraingoz –eta gehiago dut, baina gerorako utziko dut–, oraingoz egin nahi genituzkeen ekarpenak, hain zuzen ere egin beharreko egutegi horretan aintzat hartzeko. Esaten dudan moduan, hauetariko batzuk aurrikusi egiten dira lehendakariak emandako 18ko zerrenda horretan, baina beste batzuk aipatu ere ez dira egiten eta gure ustez ezin bestekoak dira legegintzaldi honetarako.
Eskerrik asko.