ISASI BALANZATEGI (EH Bildu, 2013-06-13):
Legebiltzarreko mahaiburua anderea, sailburu andereak, legebiltzarkideok egun on.
Begi bistakoa da gai garrantzitsua dela, baina ez dugula lortzen halako pasiorik eta debate handirik ez dugu izaten, baina garrantzitsua da, dudarik gabe.
2015.eko zientzia teknologia eta berrikuntza planeko txostenean esaten da, aipatu egin da dagoenekoz, esaten da 2013. urtean ikerketa eta garapena, I+D alorreko gastua Barne Produktu Gordinarekiko oro har % 2,35era iritsi behar dela. Eta berrikuntzaren gastua Barne Produktu Gordinarekiko ere % 5eraino eraman behar dela aurten.
Kontua da Euskal Herrian ekonomia uzkurtzen ari dela oraindik eta segur asko Barne Produktu Gordina ere uzkurtuko da. Hala ere zalantzan gaude, benetan zalantzan gaude 2015eko zientzia eta teknologia eta berrikuntza planaren helburuak beteko diren. 2009. urtearen hasieran, urtarrilean hain zuzen ere, argitaratu zen errege dekretuan zehazteko ikerketa garapen zientifikoa, teknikoa eta berrikuntzaren funtzioak eskualdatzea Estatuaren Administrazioetatik Autonomia Erkidegora.
Garapen zientifikoa ikerkuntzaren sustapena eta berrikuntzaren planifikazioa, ikerketa proiektuen programak, haien jarraipena, kontrola, garapena eta berrikuntzarako aplikazioak, denak koordinatu eta ebaluatu. Horiek dira, besteak beste, eskualdatutako eskumenak. Lorpena izan zen, dudarik gabe. Hala ere, lau urte igaro ondoren ikuspegi legegiletik, behinik behin, ez da aurrerapen handirik egin.
Ez dakigu gai hau herri itunaren negoziazio horietan mahaiaren gainean dagoen ala ez, gaiak behintzat badu funtsa. Euskal Herria Bildu koalizioarentzat I+G+b gai estrategikoa da ere. Garrantzitsua da krisialditik ateratzeko, bai, industria ehunera pizgarria delakoa. Eta hemen esan da behin eta birritan.
Garrantzitsua ere kalitatezko enplegua sortzeko eta ondo baino hobeto prestaturik dauden gazte bagan batzuei aukeraren bat eskaintzeko. Baina batez ere –gure ikuspegitik– estrategikoa da Euskal Herriaren garapenerako eta bizi iraupenerako.
Euskal Herria Bilduren ustez, errebisatu behar da zientzia, teknologia eta berrikuntza alorrean jarritako helburuak eta lehentasunak, ez baitago, gure ustez, argi xedea eta helburuak zeintzuk diren.
Bi ardatz nagusi erabiliko behar dugu edo erabili behako genuke horretarako. Alde batetik, Europa 2020 edo 2020 garapen adimentsua, iraunkorra eta integratzailea dokumentuak zedarritzen diren helburuak berrirakurri behar ditugu gure errealitatea egokitzeko.
Beste aldetik, sakon aztertu behar ditu Euskal Herriaren behar izanak eta gaitasunak zeintzuk diren.
Gure ustez, energiaren kontsumo iraunkorrean, uraren eta ingurumenaren kudeaketa eta zaintza, enplegu berdearen sustapenean, hezkuntzaren eta berrikuntza sozialean gehiago egin behar dugu egiten ari garena baino.
Mozioaren eztabaida beharbada ez da une egokia gaia sakonki jorratzeko, egia da, baina azaldutakoak balio du mozio honen aurrean gure jarrera argitzeko.
Sozialistekin adostu dugu joan den urteko gastu mailari aurten eustea. Adostu dugu iruditzen zaigulako egindako ahalegina jarraikortasuna behar duela.
Ez dugu ikusi orain arte Jaurlaritzak lehentasunak non jartzen dituen. Ari gara pixkanaka ikusten, egia da. Irakurri dugu hedabideetan datorren urtean, 2014. urtean aurkeztu nahi dela hezkuntzaren eta lanbide heziketaren plana.
Urte horretarako aurrikusita dago zientzia eta teknologiaren eta ingurumenaren plan berriak, hain zuzen. Berandu, berandu dela iruditzen zaigu.
Gure ekarpenak eta iradokizunak egin ahal izateko eztabaida prozesua irekitzea eskatu nahi dugu. Ikerketa, garapena eta berrikuntza horren garrantzitsuak badira, ezin izan daitezke epe laburreko interes politiko alderdikoien baitako zerbait.
Bistan da gaien izaeragatik luzera begira aztertu behar direla. Orain egiten dugunak edo, okerrago, egiteke uztez dugunak herri honen geroa markatuko du, onerako edo txarrerako.
Araban, Bizkaian eta Gipuzkoa dauzkagun eskumenak eraginkortasunez erabili behar ditugu. Bien bitartean, habiatutako ikerketa proiektuak, programak eta hartutako konpromisoei eutsi behar zaiela uste dut.
Horregatik, adostu dugu erdibideko zuzenketa eta ari emango diogu gure botoa. Gure ustez, lehiakortasuna berrikuntzari zuzenean lotu egiten baldin bazaio, baina hori baino garrantzitsuagoa da, gure ustez zientzia, teknologia eta berrikuntzari lotu egiten zaiona da pertsonen ongi izatea eta, batez ere, iraunkortasunez bizi ahal izatea gure herri honetan.
Hori da gure planteamendua eta horri lotuko gatzaio gatozen hilabeteotan.
Eskerrik asko.