URRUTIA OIANGUREN (EAJ, 2017-06-15):
Legebiltzar-buru andrea, lehendakari jauna, sailburu jauna, legebiltzarkideok, jaun-andreok, egun on denoi.
Ezagutzan oinarritutako ekonomia bat eraikitzea da Europaren eta, beraz, Euskadiren erronkarik handiena arlo sozioekonomikoan.
Eredu ekonomiko berri hori Europar Batasunak zehaztu zuen 2010ean hazkunde zentzuzko, jasangarri eta integratzaile baterako Europa 2020 estrategian.
Horregatik, Europako herrialdeetako gizarteek, Euskadiko gizarteak barne, erronka handi bat dugu, izan ere, 2020rako aurreikuspenen arabera, oso handia izango baita goi mailako lanbide kualifikazioaren eskaera eta nabarmen egingo baitu behera kualifikazio baxuko lanak.
Testuinguru horretan, epe motz zein luzean, pertsonen enplegagarritasuna hobetzeko ezinbestekoa izango da estrategia eta mekanismo berriak baliatzea.
Alde batetik, konpetentziak eskuratzeko prozesuei eskainitako orduak areagotu behar dira, hori baita eremu gero eta konplexuagoek eskatzen duten espezializazio maila handia lortzeko modu bakarra.
Bestetik, gaur egungo lehiakortasun egoerara egokitutako prestakuntza eta konpetentziak dituzten langileen eskaerak berarekin dakar orain arteko eskemak haustea. Hau da, lanpostura bideratutako prestakuntza eredua atzean utzi eta arlo profesionalera bideratutako eredu berri bat hartzea.
Paradigma aldaketa horrek pertsona du ardatz eta gaitasun tekniko, pertsonal eta sozialak eskuratzea eta finkatzea sustatzen du, gaitasun horiek bermatuko baitituzte beharrezkoak diren balio aniztasuna eta funtzionalitatea.
Guzti horrengatik, gero eta inportanteagoa da lotuta egotea hezkuntzako eta Lanbide Heziketako politikak eta enplegu politikak, bai eta garapen ekonomikoko politikak ere.
Erronka hori erantzun ahal izateko Euskadik behar duen Lanbide Heziketak malgua izan behar du eta behar bezalako lotura eduki behar du bertako ekonomiaren ezaugarri bereziekin.
Indartu beharreko bideak dira erakundeen arteko lankidetza eta lankidetza publiko-pribatua. Zenbait lankidetza formula tradizional berreskuratu eta egokitu behar dira helburuak hobeto bateratzeko eta baliabideak eraginkortasun handiagoz erabiltzeko.
Horregatik, enplegura bideratutako prestakuntza etengabea lantzen da lege proposamen honen zenbait xedapenetan. Prestakuntza horren bidez, pertsonak etengabe arituko dira ezagutzak eta prestakuntza jasotzen lanbideen aldaketetara egokitu ahal izateko, pixkanaka, modu jarraituan.
Halaber, Lanbide Heziketaren eremuari dagokionez, berariazko kapitulu bat dago gure lege proposamenean. II. Kapitulua: Lanbide Heziketako Euskal Sistema...
...Lanbide Heziketaren eremuari dagokionez, berariazko kapitulu bat dago gure lege proposamenean, bigarren kapitulua, Lanbide Heziketako euskal sistema integratua ezartzen duena. Horretaz gain, hainbat kapitulutan xedapen garrantzitsuak daude bizialdi osoko orientazio sistema integratuari eta gizarte partaidetzari buruz.
Estas son las razones que llevan a la necesidad de desarrollar una ley específica en este campo que complete la legislación propia vigente en la Comunidad Autónoma de Euskadi. Se trata de que Euskadi pueda contar con un sistema de formación profesional que responda de forma idónea a los retos actuales y futuros a los que va a tener que enfrentarse, con el objetivo de hacer realidad un modelo que permita mejorar la empleabilidad de las personas y la competitividad de las empresas en entornos de gran complejidad.
Una ley que dote a Euskadi de los instrumentos que le permitan afrontar de forma solvente los retos planteados por nuestro tejido productivo y las tendencias que en su seno apuntan hacia nuevos tipos de empleo, que requieren de una mayor preparación y especialización. Para ello, Euskadi necesita un sistema de formación profesional flexible con capacidad para adaptarse y cumplir sus fines en una sociedad y una economía en continua transformación.
Esta proposición de ley pretende regular el marco en el que debieran desenvolverse las políticas de Formación Profesional en la Comunidad Autónoma de Euskadi por su especial significación en el sistema económico, a los efectos de tratar que Euskadi sea capaz de ubicarse en condiciones idóneas en el nuevo modelo económico que Europa tiene como objetivo.
Beraz, edukiaren ikuspegitik soilik esparru lege bat da eta horregatik argi zehazten bada zein xedek eta helburuk zuzenduko duten Lanbide Heziketaren eremuko politika eta zein tresna erabiliko diren horren kudeaketan, Eusko Jaurlaritzak une bakoitzean bidezkoak diren neurriak hartu ahal izango ditu malgutasunez, legean ezarritako esparruaren barruan.
La presente proposición de ley introduce de forma novedosa un modelo combinado de Formación Profesional en el que se integran no solamente el ámbito de la Formación Profesional integrada definida en la Ley 1/2013, de 10 de octubre, de Aprendizaje a lo Largo de la Vida, sino igualmente los aprendizajes en innovación aplicada y emprendimiento activo. Bi eremu horiek kualitatiboki eraldatu behar dituzte Lanbide Heziketak arlo ekonomikoan eta batik bat arlo produktiboak izango dituen ondorioak.
El desarrollo de la Formación Profesional Dual en régimen de alternancia constituye un objetivo estratégico fundamental por otra parte. La presente proposición de ley pretende establecer los elementos que hagan posible el desarrollo e implantación de un sistema fuerte y amplio de Formación Profesional Dual en régimen de alternancia, que incluye tanto la Formación Profesional inicial y la formación para el empleo, como a las especializaciones necesarias demandadas por el tejido productivo en general y de los sectores prioritarios de conocimiento en particular.
Sistema koherente bat sortu nahi badugu horrek, lehenik eta behin, eskumenen koordinazioa ere eskatzen du, hotz eremu batean eta bestean Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioari dagozkion eskumenena, eta horretarako sail arteko organo bat eratuko da hezkuntza sistemako Lanbide Heziketaren arloko eta enplegurako Lanbide Heziketaren arloko eskumenen koordinazioa bermatzeko.
Horrekin batera, Lanbide Heziketaren zuzendaritza, antolaketa, plangintza eta administraziorako organo eskuduna sortu da eta, beraz, organo horren eskumena izango da Lanbide Heziketaren zuzendaritza, antolaketa, plangintza eta administrazioa aurrera eramatea, beste erantzukizun hau ere izango duelarik: Lanbide Heziketako politika publiko guztiek diseinua, garapena, antolaketa eta plangintza orokorra, sektoriala eta lurraldekoa burutzea, bai hezkuntza sistemari dagokionez, bai enplegurako prestakuntzari dagokionez ere.
Lege proposamenak, halaber, lanbide koalifikazio eta espezializazio euskal esparrua arautzen du, gure lan merkatuari erantzun ahal izateko, Lanbide Heziketako sistema orokorraren bidez. Esparru horretan sartuko dira Euskadiko Autonomia Erkidegoko lanbide espezializazioko programen ziurtagiriak eta egiaztagiriak. Lege proposamen honen bitartez orduan arautu zena osatu nahi da eta berariaz aipatzen da bereziki sustatu nahi den jarduera bat, lanbidearen eremuko espezializazio programak. Jarduera horiek ezinbesteko dute aitorpena eta egiaztapena, indarrean dagoen araudiaren esparruan duten balioa aitortzeko.
La internacionalización del sistema vasco de Formación Profesional es otro de los ejes sobre los que trata de incidir esta proposición de ley de forma más trascendental. Ese proceso de internacionalización se asienta sobre tres tipos diferenciados de intervención. Por una parte, los programas de intercambio de profesorado y de estudiantes. En segundo lugar, la oferta de actividades formativas del sistema vasco de Formación Profesional en otros países, de especial importancia en el caso de empresas vascas con centros de trabajo en el exterior. Y, en tercer lugar, lo que se podría denominar la exportación de experiencias del sistema vasco de Formación Profesional a otros países a través del diseño e implantación de sus sistemas de Formación Profesional, aportando el conocimiento y la experiencia existente en Euskadi.
Euskadiko Autonomia Erkidegoko Lanbide Heziketan hizkuntzen auziak erronka bikoitz bat dakar. Batetik, Euskal Autonomia Erkidegoko hizkuntza ofizialek Lanbide Heziketan izango duten presentzia lanbide heziketako sistemara egokitu beharra dago eta konpondu egin behar dira urte guzti hauetan nabarmendu diren arazoak. Euskarak Lanbide Heziketako sisteman duen presentzia normalizatua dela bermatu behar da. Hartara, hizkuntzaren arloko xedapen orokorrak aplikatuko dira eta bermatu egingo da bi hizkuntza ofizialak behar bezala menderatzen dituztela prestakuntza jarduerak egiten dituztenek, bereziki hasierako Lanbide Heziketa.
Bigarrenik, Lanbide Heziketak aurre egin behar dio atzerriko hizkuntzen ezagutza lan mundura zabaltzeko erronkari. Ildo horretatik, ezinbestekoa da ingelesaren ezagutza oro har zabaltzea. Baina zenbait eremutan edo zenbait kasutan ezinbestekoa da beste hizkuntza batzuk ere ikastea, bereziki etengabeko Lanbide Heziketaren eremuan.
Lanbide Heziketako sisteman modu eraginkorrean garatzea bermatu behar da etengabeko hobekuntzarako prozesu baten bitartez. Bada horretarako garrantzitsuak diren bi gai dakartza azkenik gure lege proposamenak.
Batetik, lege proposamen honek ezartzen du beharrezkoa dela bultzatzea bai Lanbide Heziketari buruzko ikerketa, bai prestakuntza eskaintzak eta Lanbide Heziketako sistema berritzeko eta hobetzeko prozesuak. Bestetik, lanbide heziketako sistema aldizka ebaluatzeko betebeharra ezartzen du gure lege proposamenak eta berariaz aipatzen ditu Lanbide Heziketako eredu konbinatua osatzen duten jarduerak, baita ikas-ekinezko erregimeneko Lanbide Heziketa Dualaren programak ere.
Jaun-andereok, lege honen bidez lanbide heziketako euskal sistema antolatu eta arautu nahi da, behar bezalako erantzuna eman behar baitzaie bai euskal gizartearen eta ekonomiaren beharrei, bai gizarte horren barruan sortzen diren eraldaketei, halakoak sortzen baitira hazkunde zentzuzko jasangarri eta integratzaile baterako ezagutzan oinarritutako ekonomia bat garatzerakoan.
Ez da erronka makala. Ekin diezaiogun gaiari eta lanari. Eskerrik asko.