URIZAR KARETXE (EH Bildu, 2016-06-09):
Mahaiburu anderea, egun on. Egun on denoi.
Hitzei buruz ari gara balorazioak egiten: Zer esaten duen batek, zer esaten duen besteak, zer dagoen ondo, zer ez dagoen ondo. Hitzak garrantzitsuak dira eta nik ez diet hitzei garrantzirik kenduko. Baina dirudienez, batzuk esandakoa bai dira garrantzitsuak eta beste batzuk esandakoak ez horrenbeste.
Hitzaren etxea deitzen zaio honi, Legebiltzar honi. Hitzaren etxeak omen dira parlamentuak, baina dirudienez hitzaren etxe horietan ere, batzuek daukate hitz egiteko askatasuna eta beste batzuek ez. Expreso politiko eta iheslari hitzak erabili omen zituen Arnaldo Otegik Europako Parlamentuan eta honek kriston zalaparta sortu du biktimen duintasuna urratzen duelako.
Eta nik nire balorazioa azkeneko puntu honetatik hasiko dut, niretzat garrantzitsuena hori delako gutxienez. Errespetu asko diet...
...nire balorazioa azkeneko puntu honetatik hasiko dut, niretzat garrantzitsuena hori delako gutxienez.
Errespetu asko diet biktimei. Biktima guztiei. Bat ere bazterrean utzi gabe. Eta biktima batzuek egiten dituzten adierazpenekin bat etorri ez arren, errespetatu egiten dut esaten duten dena. Baina errespetatu, ez konpartitu. Errespetatu, ez dut bat egiten beraiek esaten dutenarekin.
Zeren eta biktimak, beraien artean ere ez dute berdin pentsatzen. Eta ez naiz banatzen ari biktimen jatorria edo biolentziaren jatorriaren arabera, ez ETAren biktimak edo estatuen biolentzien biktimen baitan. Sufrimenduaren eragilea berdina izanik ere, biktima batzuek eta beste batzuek, erantzun desberdinak ematea erabaki dute. Eta errespetu guztiz diot, bizikidetza eta etorkizunaren alde egiten ari diren biktimak direla nire erreferente edo miresten ditudala.
Iragana ahaztu gabe, iragana gainditzea eta etorkizuna eraikitzeko erabaki duten biktimak direla niretzat erreferente. Besteen haserre eta kritikak errespetatuko ditut, baina etorkizuna begira jartzea erabaki duten biktimak, eta bide horretan eragile izatea erabaki duten biktimak, izango nau eta izango gaitu gu bidaide.
Eta zentzu horretan, nik uste, biktimena jakinda, guri zer dagokigun argi daukagu. Guri eragile politiko bezala zer dagokigun argi dago. Beraientzat, biktima guztientzat, behin eta berriro esango dut, salbuespenik gabe, egia, justizia eta erraparazioa. Eta gertatutakoa ez dela berriz errepikatu agintzea edo ziurtatzea.
Jarri gaitezen denok horretan. Zeren horretan ez gaude. Gaude horretan batzuekiko eta ez gaude beste batzuekiko. Jarri gaitezen, zeren denek merezi dute hori. Denek merezi dute.
Hitzen erabilpena eta errespetu falta. Hitz batzuk dirudienez errespetu falta dakarkite zuzenean. Errespetu falta askotan nabaritu dut nik hemen, hemiziklo honetan, errespetu falta zuzena askotan eta pertsona ezberdinen aldetik.
Nola uste duzue sentitu dela ni pertsonalki, behin eta berriz, nire burua terroristatzat edo etakide bezala adierazteaz? Nola uste duzue, hamarkadatan, urteetan behin eta berriz, ETAren ekintzen aurka aurkeztu naizenean, publikoki, kontzentrazio adierazpenetan, manifestazioetan.
Adierazpen askatasunaren edo askatasunean oinarritzen dira pertsona horiek, adierazpen horiek egiterako orduan eta antza, hitzaren etxean nagoenez, onartu behar ditut. Adierazpen askatasuna dirudienez batzuentzat onargarria da, baina beste batzuentzat ez.
Eta hitzak, berriz esaten dut, garrantzitsuak izan daitezke, baina erabakiorrak, ekintzak dira. Askotan esaten da, hitzetatik ekintzetara pasatu behar gara. Hitza garrantzitsua da, baina hitzetan mugatzen bagara edo hitzen bueltan soilik mugitzen bagara, ekintzetarako borondaterik ez dagoelako, benetan hori da, ez gara mugituko hasierako puntutik.
Eta hori ere helburu politiko bat da. Hori ere, helburu politiko bat da eta euskal gatazkaren konponbiderako, bake prozesuaren konponbiderako erabaki politiko bat, 2011n, Gobernu Popularrak hartu zuena. 2011n, Moncloara heldu zenean, erabaki zuen ez mugitzea eta ordutik hitzen bueltan nahastea gu denok.
Britainia Handiak erabaki zuen, Ipar Irlandako presoak bertako bake prozesuaren parte izateko, edo bake prozesua konpontzeko eragile bihurtzea. Eta nik ez dut uste, Britainia Handiko gobernuaren kontrako sospetxarik egon daitekeenik, baina iragana ahaztu gabe, erabaki zuen etorkizunera begiratu eta etorkizuna eraikitzea. Eta nik uste dut funtzionatu zuela.
Aldiz hemen, bake prozesua oztopatzeko erabiltzen ditu behin eta berriz Espainiako Gobernuak euskal presoak. Irabazlearen eta galtzailearen eszenatokia eraiki nahi duelako. Batzuk irabazi eta beste batzuek galdu behar dutelako, gizartea horrela banatzea nahi duelako.
Hemen aldiz, ETAk armategiak deusezta ditzan posibilitatu beharrean, lagundu beharrean trabak jartzen ditu. Eta gero esan behar da, nazioarteko harriduraren aurrean.
Hemen, eta bukatzen dut, iraganera begira dauden hitzetan lotzea da helburua. Ekintzetan aurrerapausorik ez egin eta hitzetan lotzea da helburua. Iraganari oraindik ere erreditoak bilatzea nahi zaizkiolako eta iraganari erreditoak bilatzea nahi zaizkio etorkizunerako proiekturik ez dagoelako.
Gu, ez gara hor egongo. Guk aurrera egitea erabaki dugu euskal gizarteak erabaki duelako. Euskal gizartea aurrera doa. Euskal gizarteak erabaki du aurrera egitea eta gu aurrera goaz baita.
Ez dugu iragana ahaztu nahi agindu bat daukagulako, berriz ez errepikatzearena. Baina gu aurrera goaz hitzekin baina, batez ere, ekintzekin eta ez dugu bideo hori bakarrik egingo gizartearen gehiengoa klabe horretan dagoelako.