LAZAROBASTER BADIOLA (EH Bildu, 2014-03-06):
Esan norabide hori hein batean zuzentzen joan dela eta gaur behintzat eztabaidatzen ari garena dela baserritarrek ekoiztu eta eraldatutako produktu bat. Edonola ere, esan behar dugu Dekretu honek oraindik ere zirrikitu handiak dituela.
Europako Batzordeak Dekretu hau aldatzeko eskatu zuen, izan ere, salgaien zirkulazio librea urratzen zuelako eta baita Europar Batasuneko barruko merkataritzari oztopoak jartzen zizkiolako.
Oraingo Jaurlaritzak erabaki zuen Dekretu honekin aurrera egitea eta Europatik eskatzen zitzaiona betetzea eta Dekretua aldatzeko tramitek martxan jarri zituen.
Hor ezagutu genituen eduki berriak eta era labur batean esateko Dekretu horren aldaketak jasotzen zuena edo duena da ekoizpenaren jatorria Araba, Bizkaia eta Gipuzkoatik Europa osora zabaltzea eta, beste alde batetik, markaren izenean aurretik artisau elikagaigintza zen markaren izenari Euskal eranstea hasieran.
Hortaz, bitxikeria edo esan dezakegu bitxikeria baino gehiago kontraesan ikaragarria dela, edukietatik bertakotasuna kendu, Europa osora zabaldu eta gero izenean Euskal jartzea.
Honek guztiak kezka sortzen zigun eta horregatik eskatu genuen Ekonomiaren Garapena eta Lehiakortasun Batzordean Arantza Tapia sailburuaren agerraldia, gai honetaz jarduteko. Eta agerraldi horretan bai EH Bildutik mahai gaineratu genuen adibide bat, gerta zitekeen adibide bat.
Hau da, Alemaniako baserritar batek ekoiztutako gazta ikusi ahal izan genuela hemengo saltokietan euskal artisau elikagaigintza izeneko markarekin. Eta horrek kezkatu egiten gintuela.
Edonola ere beno Jaurlaritzatik nahiko erantzun zitala jaso genuen, hori ez zela posible, Dekretua ongi irakurtzeko. Baina kontua da agerraldi hori izan eta egun gutxitara CES bezala ezagunagoa den Euskadiko ekonomia eta gizarte arazoetarako Batzordearen irizmena iritsi zitzaigula, Dekretu honi buruzkoa.
Eta irizmen horretan esan ba EH Bilduren irakurketa berdina egiten duela, goitik behera irakurketa berdina. Eta irizmen...
...egiten duela. Goitik behera irakurketa berdina.
Eta irismen horretan, hitzez hitz irakurriko dut ondorioetan jasota datorrena: "Euskadiko Artisau Elikagaigintzako Ekoizpenari buruzko Dekretua aldatzeko, dekretu proiektuari dagokionez, proposaturiko aldaketetako askorekin, bat ez datorrela adierazi behar du Euskadiko EGABk, zeren eta 126/2012 Dekretuaren xedea, desitxuratu eta baliogabetzen baitute. Hots, Euskadiko elikagaingintzako artisau ekoizpen txikiak eta produktuak sustatzea eta babestea.
"Zehazki, berriz diogu, ez gatoz bat, Euskal Elikagaigintzako Artisautza Labelaren bereizgarria erabiltzearekin, Euskadin egin ez diren produktuetan. Hemengo artisautzako ekoizpen txikiari kalte eragin ez ezezik, nahasgarria ere izan liteke kontsumitzaile txikientzat."
Hori da irismen honetan ondorio bezala jasota datorrena. Beraz, argi geratzen da Dekretu honek erren egiten duela edo badaukala errena. Eta horregatik eskatu genuen sailburuaren interpelazioa. Eta interpelazio horretan esan, sailburuak berak onartu zuela Alemaniako gazta hori posible izango zela hemengo saltokietan, euskal zigiluarekin aurkitzea. Baina Europak eskatutakoa bete behar zutela. Eta edonola ere, orain garatzen ari den edo garatuko den erregelamenduaren bitartez, saiatuko zirela hemen ekoiztutakoak ez diren produktuei zailtasunak jartzen edo bidea estutzen.
Edozein kasutan esan iruditzen zaigula, Dekretuaren bitartez egin ezin izan dena, ezin izango dela erregelamenduaren bitartez egin. Hortaz, kezka sortzen digu, kezka sortzen jarraitzen digu gai honek.
Ikusten dugu, Jaurlaritzak ezin duela iruzur komertzialari zirrikiturik utzi. Izan ere, gaur egunean denok dakigu merkatuan zenbat marka desberdin dauden, nolako marka saltsa dagoen, eta gainera denak esaten digute, dena dela osasuntsua, dena naturala, dena artisaua.
Eta ohartu behar gara, badirela bertako produktuak modu iraunkor baten ekoiztuak izan diren produktuak erosi nahi dituzten herritarrak eta gure saiakera, gure lana izan behar dela herritarrei aukeraketa egiten laguntzea. Eta ez kontrako bidean, aukeraketa hori oraindik are gehiago konplikatzea.
Hortaz, mozio bat aurkeztu dugu Dekretuak dituen zenbait zulo tapatzeko asmoarekin. Eta nolabait, mugak jartzea beharrezkoa ikusten dugu. Alde batetik Jaurlaritzatik jaso duguna izan da, goazen marka hau martxan jartzera eta gero ikusiko dugu ea kanpotik datozen horiek zenbaterainoko eragina daukaten.
Gure mozioan hortaz, horixe, martxan jartzeari ez diogu uko egin. Ados, jarri dezagun martxan eta ikus dezagun zer gertatzen den, baina baldintza batzuen barruan. Eta momenturen batetan, kanpoko produkzioak, kanpoko produktuak, ikusten baldin bada, gehiegizko presentzia daukatela, iruditzen zaigu, marka hau bertan behera utzi behar dela.
Eta gure mozioan, alde batetik hori mugatzera gatoz eta bestetik esan, ere kezkatzen gaituena dela artisau ekoizpenaren definizioan jasota datorrela artisau ekoizpena dela baserritarrak indibidualki edo elkartuta beraiek ekoiztutako produktua eraldatu edo transformatuta eskuratzen dena.
Eta hor bereziki kezka sortzen digu baserritarrak elkartuta produkzio bolumen handietara iritsi gaitezkela eta hor artisau ekoizpenarekin zerikusirik ez duten produktuak aurkitu ditzakegula.
Hortaz, gure mozioaren bigarren puntuan aipatzen dugu marka honi dagokion erreglamendua garatzerakoan, produktuz produktu zehaztu dadila zein den ekoizpen bolumen hori.
Edozein kasutan, beste taldeen zuzenketak ikusita zeintzuk diren, beno talde mistoak kenduta beste guztiek aurkeztu dituzte zuzenketak eta gero esan erdibideko batetara ere iritsi zaretela.
Esan behar dugu bai zuzenketek eta bai erdibidekoek ez dutela ezer esaten. Orokorkeriak direla, ez dagoela batere zehaztasunik eta ezer esaten zuten hiru zuzenketatik ezer esaten ez duen erdibideko batetara iritsi zaretela.
Eta erdibideko horrekin guri ez zaigu kezka ezabatzen eta pentsatzen dut CESi ere ez zaiola kezka hori gainetik kenduko.
Momentuz besterik ez, eskerrik asko.