ETXEBERRIA ARANBURU (EAJ, 2013-09-26):
Zure baimenarekin legebiltzarburu andrea.
Avisos para navegantes, para quienes no saben cuál es su rumbo.
Guk hasieratik gaur esan dugu gure bidea aurrera dela eta azkeneko 33 urteetan guk gure fiskalitatea, euskal fiskalitatearen bidean aurrera egiten jarraituko dugu, gure ibilbidea badakigulako zein den.
Gaur goizean zehar gure taldeak behin eta berriz adierazi dugu Euzko Alderdi Jeltzaleak PSErekin egin duen akordioak dituen onurak eta akordio hori den bezala, irekia eta beste taldeen ekarpenei irekia dela aurkeztu dugu.
Akordioak berez dituzten onurak ditu eta gainera gaurko kasuan, fiskalitateari dagokionean, Legebiltzar honetatik gure proposamenak aurrera egiteko aukera bat emango digu eta hori gauzatzera goaz.
Fiskalitateari buruz 32 ebazpen proposamen isladatu dugu modu irekian egindako proposamenak, Legebiltzar honetako talde gehienek onartu ditzaketela uste dugunak. Ebazpen hauek fiskalitatearen inguruan proposatzen dugun erreformaren printzipio orokor batzuekin irekitzen ditugu.
Hau da, lehen proposamenak printzipio orokor batzuk ezartzen dituzte.
Hauenik lehenengo esaten duguna da fiskalitatearen garrantzia azaldu nahi dugula, berdintasunean, elkartasunean eta justizia sozial gehiago dituen gizarte justuago bat eraikitzeko duten garrantziagatik.
Aldi berean, elusio eta iruzur fiskalaren aurka borrokatzearen garrantzia eta eskumenak dituzten erakunde guztietatik fiskalitatea, suspertze ekonomikoa eta bilketa nahikotasun bermatzearen aldera bideratu nahi dugu.
Baita ere OCTaren garrantzia eta bertan parte hartzen duten instituzioei elkarlanean zerbitzu publikoak mantentzeko konpromisoa eskatzen diogu. Iruzur fiskala eta elusioaren aurka borrokan egiteko eta zergadunen karga fiskalak modu orekatu eta justu batean lantzeko eskatzen zaie.
Hurrengo proposamenean, politika fiskalak izan behar dituen ildo orokorrak ezartzen dira, ekitatea, progresibitatea, solidaritatea, nahikotasuna, eraginkortasuna. Helburua euskal ongizate sistema mantentzea eta hobetzea behar du izan.
Baita ere helburua da enpresa txiki eta ertainen lehiakortasuna indartzea, momentu honetan krisiaren erasoa jasaten ari direnean.
Iruzur fiskalaren aurka euskal instituzio denak konprometitu behar dira, Justizia Departamentuarekin elkarlana delitu fiskalen aurka areagotu behar da eta modu orokorrean, elusioaren aurkako neurriak eta ingurugiroaren aldeko neurriak bultzatu behar dira.
Eta beharrezkoa ikusten da baita ere OCTaren barruan zerga desberdinen inguruko akordioak eta kontzentzuak bultzatzea.
Bosgarren ebazpen proposamenean, OCTaren inguruko proposamen bat egiten da. Lehenik eskumenak non dauden zehaztu ondoren, OCTak zergen armonizazioaren inguruan egin beharrezko txostenak eta Eusko Jaurlaritzak armonizazioa izan ezik egin behar lituzkeen lege proposamenak zehazten dira ondoren Eusko Legebiltzarrera etor daitezen.
Seigarren proposamena. Iruzur fiskalaren ingurukoa da eta bi esparru nagusitan egiten ditu bere proposamenak.
Lehenik, OCTaren barruan sortu behar den iruzurraren aurkako komisio bat eta komisio horrek garatu behar dituen plan bateratua zehazten da, komisio horrek dituen helburuak eta partaideak zehaztu. Berdin Batzar Nagusiak eta Parlamentu honek jaso behar luketen informazioa ere zehazten da.
Eta baita ere instituzio desberdinen artean egon behar duen elkarlanean oinarrituz, instituzio desberdinen baliabide informatiken arteko interkonexioa zehazten da. Elkarren artean bakoitzak bere eskumenak bermatuz, hitzarmen egonkorrak egingo dituztela eta informazio elkartrukea bermatu eta ahal den neurrian hobetu dadila.
Hurrengo proposamena elusio fiskalaren aurkako ebazpen proposamen bat da. Ebazpen honetan adierazi nahi duguna da elusio fiskalaren aurka egiteko norma fiskalak mantendu, sakondu eta egokitu behar direla eta horretara euskal instituzioei dei egiten zaie printzipio orokor batzuekin.
Zerga sistema eraginkorra izan dadin ezinbestekoa duela ebaluazio iraunkorra eta horretarako neurri eta garapen berriak proposatzen dira, zerga sistemaren zigor erregimena errebisatu beharra aldarrikatzen da.
Baita ere egon daitezkeen zorrak kobratzeko garantiak eta zenbait kolektibori eskaintzen zaien informazio fiskala ere areagotu beharra eskatzen da.
Ondoren, pertsona fisikoen inguruko zergen inguruan neurri zehatzak eskatzen dira. Lehenik BEZaren progresibitatea hobetzea proposatzen dugu, xede horretarako tarifa orokorraren tarte berriak sartzea proposatzen du irizpide horrekin zergaren tarifa armonizatua ezarriz. Bigarrenik beharrezkoa jotzen du kapital errenten tributazioaren gehikortasuna bultzatzea. Hirugarrenik beharrezkoa jotzen du errenta irregularren tratamendu erreformari ekitea, ekitatea handiagoa lortzeko.
Ondoren, beharrezkoa jotzen dugu ohizko etxebizitzen gaineko tratamenduaren gainean egiten den urteko zerga pizgarria berraztertzea. Baita ere beharrezkoa jotzen dugu EPSVn ekarpenei aplikatzen zaizkien kenkarien tratamendua berraztertzea neurri berriak ezarriz.
Baita ere modulu bitartez sartzen diren jarduerak. Lehen sektorearentzat erregimen sinplifikatu berri bat ezarriz berdin beharrezko jotzen dugu gastu batzuei hau da: automobilak, ostalaritza, opariak, ordezkaritza gastuak eta abarri muga jartzea.
Eta BEZari buruz, proposamenak amaitzeko beharrezkoa jotzen dugu adinagatiko kenkaria berriz ikustea eta berdin doaintzen tratamenduarekin.
Hurrengo blokean, Sozietateen Gaineko Zergaren inguruan egiten ditu proposamenak. Proposamen hauek sozietateek izango lituzketen onuren inguruan izango lirateke eta lehenak dio, hau da, 17. ebazpen proposamena litzateke.
Bertan beharrezkoa jotzen da sozietateen gaineko zergan printzipio berri bat sartzea. Hau da, I+D+i-ren arloko gastuetatik aplikagarri diren kenkariak salbuetsita etekinak lortzeko dituzten enpresek gutxienez benetako tributazio zehatz bat jasan beharko dutela.
Eta era berean uste dugu langile finkoen kopurua mantentzen eta handitzen duten enpresak tratamendu berezia izan beharko luketela benetako tributazioen gutxienekoa ezartzeko orduan.
Bigarrenik beharrezkoa jotzen dugu enpresen kapitalizazioa indartzeko neurriak hartzea, egituren tratamendua hobetzeko, funts propioen hazkundeak eta zorpetzera jo beharra murrizteko.
Ondoren, beharrezkoa jotzen dugu baita ere mikroenpresei arreta ematea eta enpresa egitasmoak garatzen eta martxan jartzea erraztea.
Baita ere beharrezkoa jotzen dugu patenteen ustiapenean eta ikerkuntza eta garapenaren jarduerako beste emaitzen gaineko tributoen tratamendua berraztertzea.
Ondoren, beharrezkoa jotzen dugu gastu batzuen kenkaritza mugatzea, jarduera ekonomikoaren garapenean duten balioa zalantzazkoa baldin bada.
Baita ere beharrezkoa jotzen dugu erregimen berezien muga adostea ala dagokionean erregimen orokorrera sartzera erabakiz eta beste batzuk birformulatuz.
Aldiz beharrezkoa jotzen dugu kenkari zehatz batzuk mantentzea pizgarri gisa, eraginkortasun handia dutelako, sare produktiboa mantentzeko garrantzitsuak direlako eta jarduera ekonomikoa eta enpleguaren sorrera suspertzeko helburuei laguntzen dielako. Hauek izango lirateke ez ohizko aktibo berrietan inbertitzea, ingurumena zaintzea eta hobetzea, I+D+i enplegua sortzea. Eta beharrezkoa jotzen dugu baita ere kenkari zehatz batzuk kentzea pizgarri gisa eraginkortasun eskasa dutelako, hau da, inbertsio produktiboetan gordekina eta ondare kulturalaren babesa.
Eta azkenik, beharrezkoa jotzen dugu onura fiskala hurrengo egoeratan mugatzea: merkataritza funtsa, oinarri negatiboen konpentsazioa eta abar.
Hurrengo blokea Ondorengotza eta Doaintzen Gainerako Zergari buruzko proposamenak dira. Bertan beharrezkoak ikusten doguz senide zuzenen ondorengotzan gehiengo gaineko zerga ezartzea salbuetsitako gutxieneko indibidual bat ezarriz. Bestalde doaintzen inguruko erregimena mantentzea beharrezkoa ikusten dugu.
Ondareen transmisioa ere beharrezkoa jotzen dugu Ondareen Transmisioaren Zerga tasa orokorra igotzea indarrean dauden berezitasunak mantenduz.
Zerga figura berriak hitzartzeko buruzko proposamenak ere baditugu eta lehenago sailburuak berak ere detailatu ditu, zehaztu ditu.
Eta azkenik eskatzen diogu Eusko Jaurlaritzari aztertu ditzala beste autonomia batzuetan saiatu edo praktikan jarri diren tasa berri batzuk arautzea eta aplikatzearen egokitasuna eta aukera aztertu dezala.
Guzti hau, nola ez, Batzar Nagusietara bidaliko lirateke.
Hauek dira gutxi gorabehera ebazpen proposamenak. Gaur goizeko debatean gure taldeak akordioetara irizteko gogoa adierazi du eta adierazten jarraitzen dugu; baina aldi berean beste taldeek erakutsi duten disposizioa ikusirik ez dugu uste aurkeztu ditugun proposamen hauetatik kanpo ezer onartu dezakegunik.
PSEk eta guk adostu dugun testua hor duzue eta proposatzen dugun erreformaren lan ildo nagusiak ere ezagutzen dituzue. Aurreko egunetan adostasunetara irizteko aukerak izan ditugu eta aurrerantzean ere izango ditugu Batzar Nagusien baitan.
Gure nahia da Batzar Nagusietan bidaliko ditugun ebazpen hauek osotasun bat izatea, osotasun bat izan dezatela. Horregatik, Prieto jaunak aurretik esan duen bezala, ulertzen genuen bloke batean bozkatu behar zirela baina UPyD-ko kidearen eskakizuna ikusirik eta ondo deritzogu baita ere norbaitek batzuk atera nahi baldin baditu horrela bozkatzea.
Baina egin ditugun proposamenak bere osotasunean ulertzen ditugu, lan ildo orokorrak ezarriz gain, zerga desberdinei erreforma bat planteatzen dutelako eta proposamen desberdinak ekarriko baldin bagenitu, behar bada Parlamentu honek Batzar Nagusietara bidali behar duen mezua hain garbia ez zelako izango.
UPyD-ri esan nahi diot eskertzen dudala bere tonua eta jarrera, baina zure lehen proposamena irakurririk zaila zaigu atzera ondoren gauzak irakurtzen jarraitzea; lehen proposamenean zure filosofia ondo markatzen baituzu. Hortik aurrera jarraitzea nahiko zaila egiten zaigu, zeharo modelo desberdinak aldarrikatzen baitituzte zure ebazpen proposamenak eta gureak.
A la señora Garrido quisiera decirle que ya la señora Quiroga marcó un poco cuál iba a ser la posibilidad de acuerdo cuando salió el debate en aquella reunión con el lehendakari.
Pero sobre todo lo que me ha preocupado es que ustedes crean, nos hagan creer, nos quieran hacer creer en el debate de hoy que el modelo fiscal vasco empieza con Bildu. No, el modelo fiscal no empieza con Bildu aunque a usted parece que eso le gustaría.
Pues no, el modelo fiscal vasco se ha construido durante los últimos 30 años y se ha hecho gracias al acuerdo de casi todos los grupos que estamos hoy aquí. Ustedes han pactado con nosotros, nosotros con los Socialistas, etcétera.
El modelo fiscal vasco es un acuerdo de todos los grupos que estamos en esta Cámara y ése es su valor. Y aquellos grupos que más puedan acordar, que tengan mayor capacidad de acuerdo, serán los que vayan llevando ese modelo fiscal vasco adelante.
Un modelo fiscal vasco que, por cierto, hablando de indicadores, ha hecho que la Comunidad Autónoma del País Vasco sea...
...ese modelo fiscal vasco adelante, un modelo fiscal vasco que, por cierto, hablando de indicadores ha hecho que la Comunidad Autónoma del País Vasco sea las que mejores de desarrollo humano, y los mejores índices de competitividad pueda tener en el Estado español. Luego, creo que el camino que nuestro partido, compartiendo acuerdos con el resto de los grupos y partidos (...) en fiscalidad y es el que hay que impulsar.
Eta beste zenbait proposamen ere egon dira zeharkako zergen inguruan, Bilduk egin dituenak, beste hainbat aurrean eta gai asko proposamen desberdinetan azaldu dira aurreko fiskalitateko plenoan adostuak izan direnak.
Gaur berriro aurkeztu dituzue, guk markatu genuen gure posizioa gai horien inguruan eta hobeki idatziak eta makina bat aldiz markatuak izan dira gure aldetik.
Beraz, ez dugu uste gaurkoan horiek gehiago adostu behar ditugunik edo adosteko aukerarik ez dut uste gaur daukagunik ze batik bat zerga zuzenen eta marko baten barruan egin nahi ditugulako gaurko pleno honen ekarpenak.
Creemos que hemos presentado unas buenas propuestas de resolución, que consideran la fiscalidad como un todo, como unas herramientas básicas para lograr una sociedad igualitaria, solidaria y con mayor justicia social, justicia social que ya desde los orígenes del Partido Nacionalista Vasco venimos reivindicando y trabajando.
Eskerrik asko.