MAEZTU PEREZ (EH Bildu, 2014-03-07):
Eskerrik asko ganberaburu andrea eta egun on guztioi, egun on lehendakari jauna.
Aurreko puntuan Tapia andreak garrantzi berezia eman dio Ganbara honetan onartzen diren gauzei eta ni nator puntu honetan ere Legebiltzar honetan onartutako legez besteko proposamen batekin.
Hain zuzen ere 2013ko apirilaren 11n onartutako legez besteko proposamen bat. 64 aldeko bozka eduki zuen legez besteko proposamen bat, besteak beste Euzko Alderdi Jeltzalearen aldeko bozkak ere jaso zituen legez besteko proposamen bat.
Ez dot bere osotasunean irakurriko legez besteko proposamen horretan jasotzen zena, baina bai uste dot puntu batzuetan nabarmentzen zena behintzat adieraztea gaurko interpelazio honetan.
...baina bai uste dut, puntu batzuetan nabarmentzen zena, behintzat adieraztea gaurko interpelazio honetan.
Hasiko naiz, azken puntuetatik. Bertan eskatzen zitzaion Eusko Jaurlaritzari 12 hilabeteko epean udal lege bat ekartzea Ganbara honetara.
2013ko apirilaren 11n, oraindik ez dira bete 12 hilabete horiek, eta gure lehenengo galdera hortik doa. Apirilaren 11 baino lehen, lege bat, udal lege bat edukiko dugu Ganbara honetan? Eta ez da bakarrik hilabeteen asunto bat. Gogoratu behar dugu, 30 urte direla ia udal lege barik Euskal Autonomi Erkidegoan.
Beste puntuetara joanda, legez besteko proposamen honetan onartzen zenaren beste puntu batzuetara joanda, laburbilduta, lehenengo bi puntuetan agerian geratzen zen edo nabarmentzen zen tokiko autonomiaren garrantzia.
Udal lege bat egiten denean, tokiko autonomiak eduki behar duen garrantzia, tokiko autonomia errespetatzea eduki behar duen garrantzia eta hori egiten zen, hain zuzen ere, Estatu mailan, tokiko erakundeen arrazionalizatzeko eta iraun arazteko legearen mehatxuarengatik.
Garai hartan mehatxua zena, gaur egun indarrean sartutako mehatxua, Euzko Alderdi Jeltzalearen aldeko bozkekin.
Eta, beste puntu bat zegoen, hirugarren puntua, foru berezitasuna aldarrikatzen zuena. Garrantzitsua ere, baina beste puntu bat zen, ez zen puntu bakarra.
Eta uste dugu Euzko Alderdi Jeltzalea, Madrilen puntu honi ebatu egin dela Alderdi Popularrarekin akordio bat heltzeko orduan eta toki autonomia defenditu duela saltzeko, baina gero, edukietara baldin bagoaz, toki autonomia hori ez da inondik inora defenditu, lege organiko baten aurrean gaudelako eta, laburbildu behar baldin badugu, lege horretan jasota dagoena da, hain zuzen ere tokiko erakundeen autonomien kontrako eraso zuzen bat.
Ez da jada udalak edo tokiko erakundeak adin nagusiak ez dituela bihurtzen, baizik eta adin txikikoak mantentzen dituela eta gainera adin txikiko tutelatuak bihurtzen dituela.
Hemen, udalen inguruan eztabaidatu dugunean, aldarrikapen nagusia izan da udalak adin nagusiak bihurtu behar genituela. Alde batetik, eskumenak ondo finkatu, udalen eskumenak zeintzuk diren, zein arlotan daukate kudeaketarako eskumena eta nahikotasun ekonomikoa ematea udal erakundeei.
Ba tira, tokiko erakundeen arrazionalizatzeko eta iraun arazteko legearen ondorioz, udal eskumenak murriztu egiten dira, udalek kudeaketaren menpe dauden arloak murriztu egiten dira eta arlo horietan udalen eskumenak murriztu egiten dira.
Eta hau, 20.000 biztanle baino gutxiago duten udalentzako oso larria izan daiteke. Gogoratu behar dugu Euskal Autonomi Erkidegoan 20.000 biztanle baino gutxiago % 82 direla, 20.000 biztanle baino gutxiago duten udalerriak.
Eta horiek eskumen batzuk zuzenean galtzen dituzte, diputazioaren menpe geratzen direlako. Eta gainera diputazioek aukera dute era zuzen batean kudeatzeko edo ez, edo kudeaketa hori, hirugarren baten eskuetan uztea, alegia, pribatizazioa.
Eta gure lehenengo galdera ere bai, hortik doa. Udal legean, hona ekartzen duzuen udal lege, ekarri behar duzuen udal lege horretan, Madrilera begira egingo duzue? Madrilen onartutako onartuko duzue, kasu egin beharrean Euskal Herriko eragileekin adostu ahal denari? Eta onartuko duzue hainbat konpetentzia diputazioen eskuetan geratzea zuzenean?
Beste alde batetik ere, lege horretan udal antolaketa mugatu egiten da. Partzuergok eratzeko aukera mugatu egiten delako eta kontsejuei –eta hau Araban garrantzitsua da– ez zaie aitortzen tokiko erakundeen nortasun juridikoa.
Baina eraso larri bat baldin badago administrazio lokalaren erreformaren lege horretan, kontrol ekonomiko arloan dago eraso larri hori, zerbitzuen koste estandarra ezartzen delako. Alegia, kasu honetan zerbitzu publikoen merkantilizazioa eta gainera ziur aski bigarren pauso bezala pribatizazioa, hainbat zerbitzu publikoen pribatizazioa ekarriko duena. Eta hau udalerri guztientzako izango da.
Koste estandar bat ezartzen da, soilik irizpide ekonomikoei men eginez ezartzen den koste estandar bat, ez da kontutan hartzen zerbitzu publikoen kalitatea, ez da kontutan hartzen hurbiltasuna, ez da kontutan hartzen langileen eskubideak, zerbitzu horiek ematen duten langileen eskubideak eta soilik irizpide ekonomizistak ezartzen dira zerbitzu publikoak ematerako orduan. Oso larria. Eta hori onartuta dago lege horretan eta hori onartuta dago Eusko Alderdi Jeltzalearen bozkekin.
Alegia, onartzen da udal kudeaketan irizpide ekonomikoen arabera egitea. Zer gertatu daiteke udal euskaltegiekin, adibidez, soilik irizpide ekonomikoak aplikatzen badie? Zer gertatu daiteke emakumeen etxeekin, soilik irizpide ekonomikoak aplikatzen badie? Zer gertatu daiteke kultur etxeekin edo haurreskolekin, soilik irizpide ekonomikoak erabiltzen badie?
Uste dugu oso egoera larri baten aurrean gaudela eta guzti hori onartuta dago lege horretan eta nahi dugu jakitea hori udal legea hona ekartzen denean Eusko Alderdi Jeltzaleak eta, kasu honetan, Eusko Alderdi Jeltzalean sostengatzen duen Gobernuak hona ekartzen duenean udal legea, hori ere hor jasota egongo da. Zerbitzu publikoen koste estandarra jasota egongo den ala ez nahi dugu jakitea.
Porque ante la aprobación de la ley de reforma de la administración en local, creemos que tenemos un gran reto por delante en este momento también aquí en Euskadi. Un reto que se puede plasmar con la ley municipal y ese reto es evitar sortear y eludir los aspectos más regresivos de esa ley, y apostar por un municipalismo de convicciones fuertes, en el principio de autonomía local sea el eje central y no sólo un argumento retórico.
Y éstas no son nuestras palabras, no son las palabras de EH Bildu. Evitar sortear y eludir los aspectos más regresivos de esta ley lo pide Eudel, lo está pidiendo Eudel también. Por eso queremos hacer esta interpelación al Gobierno Vasco para saber, cuando se traiga la Ley Municipal, si aspectos tan regresivos como el coste estándar de los servicios públicos se van a evitar, sortear y eludir.
Besterik ez. Eskerrik asko.