ARRONDO ALDASORO (EH Bildu, 2014-03-06):
Zure interbentzioa, sailburu andrea, hasi duzu lan gatazkak aipatzen, deskripzio bat egiten, zein kopurua eman diren, nola, zer galdu den, zenbat egun galdu diren eta abar,.
Baina ahazten zaizu gauza garrantzitsu bat eta da benetan errealitatean gaur egun zer gertatzen ari den, negoziazio kolektiboan oreka guztiz apurtuta dagoela.
Alde batek tresna guztiak bere alde dituela, ezin dela hitz egin bi aldeak egoera berdinean, baldintza berdinean egongo balira bezala, hori ez duelako zerikusirik, benetan, gaur egun dagoen errealitatearekin. Bai legeria, azken lan erreformak, komunikabidetan agertzen dena eta laster ere egiten ari den, besteak beste, presioen medio epaileak ere, gustukoa ez dituzten epaiak ikusten ari gara zein trataera jasaten ari diren komunikabideen bitartez.
Atzo bertan Cebekek adierazpenak egin zituen honen inguruan sortzen ari den ziurgabetasun juridikoari buruz eta hau ere errealitatearen zati inportante bat da, oreka galduta dagoela negoziazio kolektiboan.
Eta maila horretan aipatu nahi dut, iruditu zaidalako nahiko bitxia, atzo bertan Urkullu lehendakariak egindako adierazpen batzuk, zeren, hor ere, berriro ipintzen da, eta horrela jasota agertzen da, oker baldin banago esango didazue: "Insta a las centrales sindicales al diálogo y a abandonar esquemas del pasado".
Insta a los sindicatos. ¿Quién le dio al lehendakari el portazo el 5 julio? ¿Los sindicatos o la patronal? Y a pesar de ello, seguimos poniendo la responsabilidad en manos de los sindicatos.
Zuk gaur hemen hori nolabait bigundu duzu eta bi aldeei eskatu diezu ardura, baina berriro diot, bi aldeak ez daude baldintza berdinetan gaur egun, ez dute ardura bera eta ez dute legea maila berean bakoitzak bere alde.
Eta hori edozein azterketa eta proposamena egiterakoan Gobernu honi ezin zaio ahaztu. Eta badago beste zati bat, Adegik egiten du proposamen hau, azken batean, langileen antolakuntza eta indarra badagoelako eta badago aurre egiteko enpresario batzuk, patronalak, inposatu nahi duen ereduari aurre egiteko eta sortutako blokeo egoera honetatik ateratzen da Adegiren proposamena.
Ez da proposamen hausnarketa serio baten ondorioz hobetzeko enpresaren ez dakit zer, ez. Da blokeo egoerari buruz, blokeo honetatik irteteko modu bat eta irteteko beraiek nahi duten bezala.
Bertan ere, Adegiren proposamenean eta atzo bertan lehendakari jaunak ere aipatzen zuen –orain beste hitz berri bat asmatu da maila honetan, aspaldikoa dena, bainan hemen indarrean ipini dena azken egun hauetan komunikabideetan ere–, flexioseguritatea.
Flexioa argi dugu zer den. Oso argi dago. Langileek oso argi dute zer den flexioa, bainan seguritatea, hori da zalantzan dagoena gaur egun gure gizartean. Seguritatea, egonkortasuna eta lan baldintza duinak izatea.
Jendea ez da leloa eta Adegiren proposamenaren amua edo ideia ez du hain argi irentsi, ez? Eta nik uste dut hasiera batean ere, zuen artean kontraesanak ere sortu izan direla gai honen inguruan. Besteak beste, bakarrik momentu batean errepasatuko dut zein gauzak edo zergatik nondik jasotzen joan garen agertutakoa.
Diario Vasco, 18 de enero: "Adegi defiende una tercera vía en las relaciones laborales para superar el bloqueo".
21 de enero, Deia: "Aburto se desmarca de la propuesta de Adegi de negociar directamente con los empleados".
25 de enero, El Correo: "Crece la polémica con el Gobierno por el modelo de relaciones laborales de Adegi".
29 de enero, Berria: "Bizkaiko patronalak ere uko egin dio Adegiren lan harremanen ereduari".
28 de enero, El Correo: "Cebek se desmarca del modelo de relaciones laborales de Adegi y Confebask la respalda".
1 de febrero, Deia: "Adegi se queda sola con su propuesta tras el desmarque de la patronal alavesa".
7 de febrero, El Correo: "Adegi desmiente con rotundidad que quiera relaciones laborales individuales".
7 de febrero, Berria: "Adegi kexu agertu da bere enpresa eredu berria gaizki ulertu delako".
El Correo, viernes 7 de febrero: "Adegi insiste en que no persigue individualizar las relaciones laborales".
Esan duzu Gobernua ez dela nor baloratzeko horrelako elkarte batek, kasu honetan Adegik, egindako proposamen bat. Nik uste dut baloratu izan duzuela eta baloratu modu desberdinetan, horregatik ez zen argi gelditzen zein zen posizioa.
Gaur, agian, pixka bat gehiago argitu da. Argitu da zuen...
...modu desberdinetan. Horregatik ez zen argi gelditzen zein zen posizioa.
Gaur agin pixka bat gehiago argitu da zuen posizioa, zeren itxurakeria horien atzetik, eta hitz politen aurrean, azken batean hemen defendatu duzuna da Adegik ere defendatzen ari dena, maila batean edo bestean.
Zeren esaten denean, komunikazioa, gardentasuna, parte-hartzea, zertaz ari gara hain zuzen? Enpresa guztiak bat-batean kooperatibak bihurtuko ditugu? Ez. Langileek erabakiko dute enpresetan zer egin behar den? Edo gardentasun horren izenean, nahi dena da berriro ere, banan banakako lan harremanak ziurtatu eta lan harreman kolektiboa gutxitu, eta nolabait okertu egoera.
Guk esango genuke bigarren hipotesi horretan gaudela. Zeren azken batean hitz horiek aipatzen dira, baina ez da aipatzen, ea kontzeptu horien atzean lan baldintzak eta negoziazio kolektiboa benetan bermatzeko asmoa dagoen.
Ez da aipatzen ere gaur egun lan erreformak eta zuek esaten duzue lan erreformaren kontra zaudetela, baina gero praktikan lan erreforma defendatzen dutenen proposamenekin bat egiten duzue. Ez da argi gelditzen benetan apustu garbia dagoen negoziazio kolektiboa bermatzeko. Zeren hori bermatzeko, pausu bat izan daiteke lan erreforma bertan behera uztea.
Zer egiten du Jaurlaritzak honen inguruan? Ba adibide batzuk baditugu adibidez, arlo publikoan. Arlo publikoan Jaurlaritzak negoziazio kolektiboaren aurrean dekretazoen bidez erantzuten du.
Dekretazoak negoziazioa sustatu beharrean. Lan erreformaren alde bortitzak aplikatzen ari diren enpresei ere, lasai uzten ditu, Clínica Álava, anbulantziak... Egin dezakegu beste zerrenda bat. Bakarrik, presioa somatzen denean, langileen eta sindikatuen presioa, orduan badago esku-hartzea. Eta kasu batzuetan emaitza onekin, hori ere esan behar da. Hitz egin dezakegu garraioko zaindariei buruz, hitz egin dezakegu Lanbitelen inguruan, eta abar eta abar.
Baina ikusten da eta zuek ere erakusten duzue, nolabait mobilizazioa, presioa eta aldarrikapena beharrezkoa dela, bai patronala mugitzeko baina baita ere Jaurlaritza mugitzeko. Eta guk eskatzen duguna da lehenago mugitzea. Benetan bitartekoak ipintzea negoziazio kolektiboa sustatzeko, baina benetan sustatzeko, lan erreforma alde batera utziz.
Zer egin? Guk lehen ere esan dugu badaudela etxetik hasi, dekretazoen bidea alde batera utzi, eta sustatu benetako negoziazio kolektiboa. Zeren azken batean egoera honek –berriro ere errepikatuko dut–, eraman gaitu 1.865 langabe gehiago izatera azken hilabetean. Eta gainera, langabezian daudenen artean, % 48,1 inolako saririk ez dute jasotzen. Hau da errealitatea, hau da baita ere negoziazio kolektibo eredu batek lan harreman eredu baten ondorioa, ondorio zuzena, eta horri aurre egiteko eskatzen diogu Jaurlaritzari.