BLANCO DE ANGULO (EH Bildu, 2014-04-02):
Bai, eskerrik asko mahaiburu andrea. Lehendakaria, sailburua, legebiltzarkide jaun-andreok arratsalde on.
Gaur goizean esan dugun bezala, Osasun Plan honen filosofia konpartitzen dugu.
Zeharkako sei arteko, erakunde arteko eta sektore arteko planteamendua egoki ikusten dugu. Horregatik, eta gero azalduko dugun bezala, gure ebazpen proposamenak zeharkako ikuspuntutik planteatu ditugu.
Ebazpen horiekin herritar guztien osasuna eta kalitatezko bizitza hobetzea bilatu dugu eta helburu hori lortzeko desberdintasunaren aurpegia beti presente eduki behar dugu. Desberdintasun sozialak, besteak beste, generoarenak, bizilekuarenak, jaiotza herrialderenak, dibertsitate funtzionalaren edo lan baldintzen araberakoak. Eta ekitate falta horrekin amaitzeko, Osasun Plana tresna baliagarria izan beharko litzateke.
Horregatik, zehaztasun falta ikusterakoan, funtsezkoa iruditu zaigu plan hori ebazpen zehatzekin elikatzea. 31 ebazpen proposamen hauek. Interbentzioaren eta eraginaren arabera azalduko ditugu.
Osasun Plana betetzeko bitartekoak beharrezkoak dira. Horregatik, horren inguruan lau ebazpen planteatzen ditugu. Urteroko aurrekontuetan, sail guztietan, diru-lerroak bermatu behar dira osasun politikak zehazteko eta planaren betetze maila baloratzeaz gain, urteroko programa operatiboak egotea eskatzen dugu.
Hori faltan nabaritu dugu emandako planean eta argi dugu urtez urte ekintzak eta helburuak finkatu behar direla zortzi urteko dokumentua zehazteko eta urtero konpromisoa ziurtatzeko.
Ekitatea, unibertsaltasuna eta aukera berdintasuna bermatzea ezinbestekoa da eta 10 ebazpen proposamen bidez lortzea planteatu dugu.
Alde batetik, bentetako unibertsaltasuna ziurtatzeko 447/2013 Dekretua egokitu behar da herritar guztiek tratamenduari atxikitako laguntzak jasotzeko, eta bestetik, osasun arreta integrala bermatzeko pertsona guztiei adina, nazionalitatea edo lege nahiz administrazio egoera alde batera utzita.
Horrez gain, Jaurlaritzari etxebizitza eskubide subjektibo bezala onartu eta arautzea planteatzen diogu, besteak beste, pertsona orok etxebizitza duina eta egokia edukitzeko eskubidearen printzipioa betetzeko. Nola ez, etxegabekoen egoera ezin dugu ahaztu, ezta ukatu ere. Horregatik, Jaurlaritzari eskatzen diogu pertsona horientzat arreta integrala bermatu dezala beharrezkoak diren baliabide guztiak erabiliz.
Osasun plan bat ezin da ulertu eskubide sozialak nabarmendu gabe. Horregatik, gure proposamenen bidez, Jaurlaritzari aldarrikatzen diogu Gizarteratzeko Euskal Plana berritzea eta garatzea uste dugulako funtsezkoa dela gizarte desberdintasunarekin amaitzeko. Horrela, herritar guztiei diru-sarrerak bermatuko dizkien sistema indarrean ipiniko da eta haien enplegarritasuna eta gizartearen parte hartzea bultzatuko da.
Eta zer esan gizarte zerbitzuei buruzko 12/2008 Legearen inguruan? EH Bilduk argi du Lege hori behin betiko garatu behar dela modu egokian eta harmonizatuan pertsona guztiek zerbitzu berberak eskuratzeko zein Euskal Autonomia Erkidegoko lurraldeetan bizi diren alde batera utzita. Horrela, bakarrik amaituko dugu gizarte zerbitzuen euskal sistema lantzen.
Beste aldetik, ezin dugu ahaztu jasaten ari garen lan baldintzak. Jaurlaritzari eskatzen diogu langileen lan baldintzak duinak bermatzeko eta prekarizazioarekin amaitzeko. Horregatik, lan harremanetarako euskal esparrua garatu eta osatu behar da.
Seguraski bazatozte gurekin pobrezia energetikoak hilkortasun mailarekin lotura zuzena duela esaterakoan. Hori dela eta, ebazpen baten bidez Jaurlaritzari eskatzen diogu beharrezko neurriak hartzea herritar guztiei energia oinarrizko zerbitzuak bermatzeko.
Horretaz aparte, Osasun Plana zeharkako ikuspuntu batetik landu egin badu, ezin dugu ulertu Osasun Planaren zuzendaritza batzordearen osaketan zergatik ez dago sartuta Emakunde. Gure ustez, planaren ebaluazioan, besteak beste, genero ikuspegia modu eraginkor bat ezartzeko emakumearen presentzia oinarrizkoa da. Era berean, komenigarria ikusi dugu osasunaren behatokiaren osaeran sexu-genero gaietan adituen presentzia bermatzea.
Zeharkako ikuspuntuarekin jarraituz, esan behar dugu Osasun Plana aztertu genuenean deigarria iruditu zitzaigula haurdunaldiari eta erditze normalari lotutako estatistikak. Emakumearen osasun egoerari lotuta agertzen ziren. Guretzat ez da logikoa, horregatik horren inguruan beste ebazpen bat aurkeztu dugu.
Datuen arabera, haurren eta gazteen artean ezarri diren ohitura asko ez dira osasungarriak. Horregatik, EH Bilduk argi du haien artean heziketa integrala bideratu behar dugula baldin eta helburu batzuekin bila bagoaz, kalitatezko sexua, elikadura ohiturak, jarduera fisikoa eta lehen sorospen formakuntza jasotzea. Eta hori guztia bermatzeko curriculuma berregokitu behar da.
Beste aldetik, arreta goiztiarraren eredua erkidegoko lurralde guztietan garatu behar dela konbentzituta gaude. Horregatik, 12 hilabeteko epean eta inplikatuta dauden sail eta erakundeen artean araudiak eta protokoloak definitzea ezinbestekoa da.
Osasun Planean nabarmentzen den bezala, Euskal Autonomia Erkidegoan bizi-itxaropena munduko altuenen artean dago. 2020rako 64 urtetik gorako biztanleak % 26,5a igoko direla aurrikusten da eta 84 urtetik gorako biztanleen egoera % 104koa izango da.
Darpón sailburuak ere gaur goizean nabarmendu du.