KORTAJARENA IBAÑEZ (EH Bildu, 2018-06-22):
Bai. Eskerrik asko, legebiltzar-buru andrea. Legebiltzarkideak, sailburua, egun on.
Oporren aurreko azken Kontrol Plenoa dugu gaurkoan Artolazabal sailburua, eta beste behin enpleguaz, enplegu politikaz aritu nahi genuke zurekin.
Atera berri dira DeustaBarometroaren emaitzak eta beste behin ere langabezia eta lan-merkatua, zehazki lan baldintzak, agertzen dira euskal gizartearen kezka nagusi bezala.
Dena hobeto dagoela entzuten dugu behin eta berriro, baina enpleguari dagokionean ez dirudi herritarrek sentsazio hori dutenik edo konpartitzen dutenik.
Enpleguaren inguruan izan ditugun eztabaida desberdin horietan gure lan-merkatua argi ilunak dituen lan-merkatu bat dela esan dugu. Hala erakusten dute datuek. Egia da langabezia datuek hobera egin dutela, azken datu potolo horiek positiboak direla eta etorkizunerako ere itxuraz positiboak direla, langabeziak behera egiten duela, kotizatzaileen kopuruak gora egiten duela, eta horiek direla gure lan-merkatuak dituen argiak, ezta?
Baina ilunak oso ilunak dira, Artolazabal andrea. Aldi baterako enpleguaren eskutik, prekarizazioaren eskutik egiten baitu behera langabeziak. Tenporalitatea, gazteen egoera, gizon eta emakumezkoen arteko desorekak, iraupen luzeko langabeziaren eragina... Horiek daude beheraka egiten duen langabezia horren atzean.
La evolución del empleo y del mercado laboral nos sitúa ante una realidad que condiciona sobremanera los proyectos de vida y el buen vivir de los vascos y sobre todo las vascas, porque ayer mismo el sindicato LAB proporcionaba unos datos por los que sabemos que las mujeres tenemos unos sueldos anuales 7.700 euros inferiores que los de los hombres, y que además desempeñamos el 78 % de los empleos parciales.
Y claro, limita también mucho las posibilidades de emancipación de las personas más jóvenes. Una situación a revertir si, como esta semana nos decía el consejero Azpiazu, se intensifica la apuesta de este Gobierno por el desarrollo sostenible que garantiza un crecimiento sostenible que genere oportunidades de empleo de mayor calidad.
Irauli beharreko egoera baten aurrean jartzen gaitu honek, lan prekarizazioaren eskutik bizitzaren prekarizazioa ere dator eta horrek ez du bat egiten garapen jasangarriaren kontzeptu horrekin.
Eta horretan berriz ere azpimarratu egiten dira enplegu politika publikoen garrantzia. Edozein gobernurentzat politika publiko garrantzitsuenetako bat dira enplegu politikak eta zuek ere zuek identifikatu dituzue bai zuen gobernu konpromezuetan eta baita gobernu akordioan ere.
Dagoeneko ia 2018an iritsi zen 2017-2020 Enplegurako Estrategian materializatu ziren enpleguari dagokionean Gobernu honek zituen edo dituen asmo, konpromezu eta proposamenak, eta hitz eta asmoen atzean, ahulezia eta bizi gutxiko estrategia batekin egin genuen topo.
Anbizio gutxikoa zeren Gobernuak hartutako konpromezua jasoz, langabezia % 10era jaisteko helburua markatzen du estrategia horrek, eta egia esan, denok dakigu gure izara demografikoarengatik, garapen ekonomikoarengatik, aizue, zu etxera joan zaitezke, gu ere etxera joan gaitezke, Gobernu honen jarduna ez du ezertarako balio eta estrategia horrek ere, ez du inolako eraginik.
De hecho, estrategia horren lehen hastapen horietan ikusi dugu helburu hori ia-ia betetzear dagoela. Eta gainera, ez dugu ikusi Gobernu honen enplegu politikak, estrategia horretan jasotzen direnak, eskuartean dugun erronken mailakoak direnik. Enplegu gaietan, Gobernu honen erantzuna ahula dela iruditzen zaigu. Berandu eta era erreaktiboan erantzuten duen Gobernu bat ikusten dugu berriz ere estrategia horren atzean.
Gainera, datozkion aldaketak eta aukerak identifikatu eta horiei aurre egiteko edo horiek probesteko planteamendurik ez dugu ikusi estrategia horretan.
Paradigma berrien aurrean, birkokatzeko zailtasunak dituzuela ikusi dugu Artolazabal andrea. Enpleguari dagokionean, eman beharreko salto kualitatibo hori emateko zailtasunak dituen Gobernu bat ikusten dugu aurrean.
Ikusi dugu, enplegurako politika horiek kudeatzeko funtsezkoa den instrumentua ere, Lanbide gobernatzeko, nahiko lan baduzuela. Eta Gobernu honek, ba hor ere norabidea eta egin beharreko aldaketak egiteko zailtasunak dituela.
Ikusi zaitugu hilabetez hilabete datuak ematen, datu horiek ontzat ematen eta nahiz eta azpimarratzen zenuen, beno ba, hor, zuzendu beharreko arazo batzuk zeudela edo zure kezka sortzen zuten arazoak eta iraupen luzeko langabetuak aipatu dituzu, gazteak aipatu dituzu, emakume eta gizonen arteko desoreka horiek, ba ikusi dugu, jardunbide gutxi egon dela zentzu horretan 2018an, horiek aldatzeko edo horiek iraultzeko.
Egun hauetan ikusi dugu, 2018ko jardun esparruari dagokionean, atera direla konbokatoria mordoxka bat, Lanbidek atera dituela konbokatoria mordoxka bat, baina ikusi dugu oso antzekoak direla, ez dugu aldaketa nabaririk sumatu, konbokatoria horretan. Kalitatezko enplegua sortzeko bidean, betiko jardunetan gotortutako estrategia batean ikusi dugu Gobernua.
Enplegu gaietan, lidergo eta argi eta irmorik gabeko Gobernu bat topatu dugu Artolazabal andrea eta begira, egun hauetan, estatugintzaz aritu gara EH Bilduk antolatu duen Euskal Estatuaren bidean jardunaldi batzuetan eta gai ezberdinak izan ditugu estatugintzaren inguruan mintzagai. Eta aritu ginen ekonomiaz eta aritu ginen fiskalitateaz eta konbenioaz eta Kontzertuaz eta holako gaietaz. Eta han, aditu batek aipatu zuen Cheshireren, Cheshire katua, Alicia en el País de las Maravillas liburuan agertzen den katu sonriente hori.
Eta iruditu zitzaidan interpelazio honetarako oso egokia zela eredu hori, irudikatzeko nola ikusten dugun guk Gobernu honen jarduna.
Cheshire es ese gato sonriente que se encuentra Alicia cuando tras caer por el agujero le conduce a un mundo repleto de seres estrafalarios, y se encuentra con ese gato sonriente que también es un poco siniestro y decide preguntarle por el camino de vuelta a casa, y Alicia le pregunta si le podría decir por favor, cuál es el camino que tiene que seguir para salir de aquí.
El gato le responde que depende, en gran parte del sitio al que quiera llegar. Y Alicia le responde que tampoco le importa mucho el sitio.
Entonces el gato le responde que entonces tampoco importa mucho el camino que tomas. Y entonces Alicia le responde, que siempre que llegue a alguna parte le vale. Y entonces el gato le responde, muy sabiamente, bueno, siempre llegaras alguna parte, si caminas lo bastante.
La cuestión señora Artolazabal es tener claro dónde queremos llegar. Zein den norabidea, hori da gakoa. Helmuga hori langabezia % 10ean kokatzea bada, horrekin, enpleguaren inguruan markatutako helburu estrategikoak betetzat ematen baditugu, edozein bide izan daiteke on. Ekimenak egin, eta egin, iritsiko gara, baina ez dugu ezer irauliko.
Gure ustez, helmuga beste bat izan beharko luke, gu bizitzaren aldeko politika eta estrategiak martxan jartzea dugu helburu, hori da gure hautua eta horretan, enplegu politikak bere biziko garrantzia dute.
Zentzu honetan, kalitate handiagoko enplegua eskainiko duen lan merkatu baten alde egiteko beharrean sinisten dugu guk. Desberdintasunak iraultzeko aukerak eskainiko dituen lan merkatu baten alde, emakumezkoen ongizatea bermatzea bilatuko duen lan merkatuaren alde, bizitza proiektuen mesederako izango den lan merkatu baten alde. Enplegu gehiago, enplegu hobea, eta pertsona guztien aukera eskainiko dien lan merkatu baten helburua dugu guk, ezta?
Horren aurrean, jarrera eraikitzailea izan dugu, jarrera (...) dugu, proaktiboa izan dugu, eta ekimen desberdinak ekarri ditugu azken hilabeteetan Legebiltzar honetara enplegu politiken norabidea zuzentze aldera eta norabide hori markatze aldera, eta jarraituko dugu datozen...
...ezberdinak ekarri ditugu azken hilabeteetan, Legebiltzar honetara, enplegu politiken norabidea zuzentze aldera eta norabide hori markatze aldera eta jarraituko dugu datozen hilabeteetan.
Azkeneko hilabete hauetan, Legebiltzarrak hiru akordio garrantzitsu hartu ditu politika publikoen ardatz den enplegu esparruan.
EH Bilduk bultzatuta eta talde guztien onarpenarekin, guzti-guztien onarpenarekin, adosturiko akordio horiek, funtsezkoak diren hiru arloetan eragina izango dute.
Alde batetik, enplegu politiken helburuak, edukiak eta norabideak zehazten dituzten urteko enplegu planetan besteak beste. Kalitatezko lanpostuak sustatzea, plan horien oinarrian kokatuz.
Beste aldetik, gazteen emantzipazio politiketan, gazteen lan prekarizazioa borrokatzeko eta laneratze duina sustatzeko talka efektua izango duen neurri zehatzak proposatuz.
Eta azkenik, langabeziaren arloan, datu kezkagarriak agertzen dituen iraupen luzeko langabetuaren egoeran, horiek egoki artatzeko estrategia aldatu eta ah doc sortutako neurri sortak aginduz.
Guzti hau guretzako funtsezkoa da. Funtsezkoa da Artolazabal andrea, herri honek dituen erronkei era egokian erantzuteko eta jakin behar dugu, esandako akordio guzti horiek eta bide horiek norabide horiek, horietan nola kokatuko zaren zu.
Eta horregatik jakin nahi dugu ze neurri hartuko dituzun Artolazbal andrea, ze neurri hartuko dituen Jaurlaritzak enplegu arloan Legebiltzarrak adostutako proposamen sendoei egoki erantzuteko eta bere jardunbidea norabide horretan kokatzeko, eta noski, nolako islada izango duen horren irailetik aurrera eztabaidatu beharko ditugun aurrekontu horietan.
Zeren aurrekonturik gabe ere, asmoak asmo izan daiteke, baina jarduna, dirua ere, eta esfortzu ekonomikoa behar dute.
Beraz, guk hori nahi dugu jakin, Legebiltzar honek adostutako hori akordio zabalez lortutako hori, markatutako norabide horri nola helduko dio Gobernu honek eta nola bermatuko duen bide hori elkarrekin egitea.
Eskerrik asko.