EGIBAR ARTOLA (EAJ, 2017-05-25):
Egun on guztioi.
Ekimena aurkeztu orduko, EH Bilduk jakin zuen zein zen gure posizioa. Zuzen zuzenean azaldu nion zuen bozeramaileari, esanez, horretarako geneukala Autogobernuko Ponentzia.
Eta gainera, aurrekinak ere baditugula. Hau da, Kataluniaren inguruko informazioa jaso izan nahi degunean, edo eta talde bakoitzak bere agerraldiak finkatzeko momentuan izen batzuk jarri zituen edo bota zituen, aurreko legealdian.
EH Bilduk izen bat proposatu zuen Kataluniakoa, hasieran Forcadell Baino, berak ez zuen etortzerik edo beste arrazoi bat jarriko zuen, ez dakigu guk, eta gero Anna Simó etorri zen. Legealdi honetan, EH Bilduk bere agerraldiak planteatzeko garaian ere, ez du Kataluniako inor aipatu. Guk ere, Kataluniako bat aurkeztu genuen aurreko legealdian. Eta oraingo honetan ez dugu ikusi horren beharrik.
Azkenean, besteak beste, Kataluniak prozesu hau daramalako, prozesu soberanista aipatzen da etengabe. Baina nik uste dut dela prozesu demokratiko bat. Hasteko, demokratikoa. Zergatik oinarri-oinarrian, zutabe demokratiko horiek ukatzen direnean, gero etortzen dira gainontzekoak, gainontzeko estandar politikoak.
Eta horregatik zuk esaten zenuen, Urizar jauna, ez duzuela ulertzen nola batzuen eta besteen postura, iraila, urrian, erreferenduma izango dela, ondoren beste fase bat etorriko dela, gero baita ere gaur badago egunkarietan Kataluniari karta irekia, ez noa sartzera horretan, zeren errazegi jartzen dizkiguzue puntuak. Zergatik aurreko batean ere, bakarren batek esan zuen Ganbara honetan, prozesu horri tiro bat eman diozue hankan. Eta momentu honetan, Euskal Herriaren izena akordioetarako erabili izatea oso mingarria da zuentzat.
Beti hitz egiten da besteetaz. Kataluniari karta ireki bat, edukietara joaten zera, eta PNVrekin sartzeko. Kataluniari, katalanei zer esan behar diozue? Espainiako Estatuarekin sartzeaz aparte, ez PNVrekin sartzeko.
Beno, norberak bere proiektua definitu beharrean, aber besteek zer egin duten, handik ondorioztatu daitekeen, ba beno, hemen erabilgarria edo egingarria izan daitekeen bideren bat.
Begira, niretzako debatea momentu honetan dago Puigdemont atzo, azkeneko notizia da, Rajoyri bidali diola gutun bat azken aukera bezala. Elkarrizketaren eskutik, azkenean, galdeketa, kontsulta, erreferenduma egin dadin.
Eta hor dago ukazio bat. Hor dago momentu honetan lehia. Gero etorriko da proiektuaren definizioa eta nahi dena. Baina lehia, lehia eta nazioartearen aurrean baita ere, hor dago. Ea galdeketa hori, erreferendum hori egingo den ala ez. Eta ze arrazoi jartzen dituzten batzuk eta besteek mahai gainean.
Horretarako aukera paregabea eduki genuen hemen orain dela bi hilabete, zeren jaso genituen, gure artean izan ziren erreferendumerako nazio ituna edo manifestua Estatuan zehar eta Estatutik kanpo ere esplikatzen aritu zirenak. Gurekin egon ziren, zuekin ere bai  - pentsatzen dut alde guztiekin - , tartean zeuden bere garaian Alderdi Sozialistak diziplinapean mantendu nahi izan zituen parlamentario batzuk kanporatuak izan ziren alderditik beren botoa erabakitzeko eskubidearen alde bozkatu zutelako.
Eta hura irakurrita eta atzo Puigdemontek egindako ez dakit azkena den edo azken-aurreko gonbitea den, nik ez dut inorekin diskutitu nahi, baina egin dudana da manifestua hartu. Eta manifestua erabat demokratikoa da. Guk gurea egin genuen, egiten duguna da eta momentu honetan  - nik uste dut baita ere euskaldunek jakin dezaten eta gauzak nahastu ez ditzagun - , non dago gakoa momentu honetan. Eta nik uste dut manifestu honetan azaltzen dela eta hau irakurriz amaitu nahi nuke behintzat nire txanda. Esaten du:
"Kataluniako herriaren kontzientzia nazionalak eta autogobernurako borondateak, behin eta berriz adieraziak izan direnak, antzinako sustrai historiko sakonak ditu. Katalunia, egun, ukaezinak diren arrazoi historiko, linguistiko eta kulturarengatik, plurinazionala den Espainiako Estatuan integratuta dago, honen egitura politikoek errealitate plurinazional hau onartzen ez badute ere". Uste dut dela lehenengo diagnostikoa.
"El deseo de Cataluña de decidir su futuro político se ha hecho cada vez más evidente ante el mundo, hasta el punto de convertirse en una aspiración sostenida que hoy acoge la voluntad de una gran mayoría de su población.
"Entre los derechos esenciales e inalienables de las sociedades democráticas, se reconoce el de decidir su futuro político y es este mismo derecho el que sustenta la petición de una mayoría de ciudadanas y ciudadanos de Cataluña que quieren materializarlo mediante un referéndum".
No está hablando de proyectos concretos, está hablando de consultar. De referéndum. Todos sabéis o sabemos que han sido más de 450.000  - no ya personas, sino entidades privadas, jurídicas, pasando desde artistas, empresarios, el Fútbol Club Barcelona, etcétera, etcétera -  quienes han suscrito este manifiesto.
Dicen: "Ponemos de manifiesto que la voluntad de expresión de las catalanas y los catalanes mediante un referéndum es mayoritaria y transversal y congruente con la determinación cívica, pacífica y democrática que han expresado las multitudinarias movilizaciones de la sociedad organizada a favor de su derecho a decidir".
"Baieztatzen dugu zuzenbide konstituzionaleko adituek defendatu duten bezala, gaur egungo espainiar marko juridikoak baimentzen duela Estatuarekin adostutako erreferendum bat egitea Katalunian. Posible da. Orain arte aukera hau ireki ez bada izan da Espainiako gobernuen borondate politiko ezagatik.
"Zuzenbidea interpretagarria den heinean, arazo politikoen aurrean ebazpen demokratikoak lortzeko tresna gisa ulertu behar da, ez arazo berriak sortu edota daudenak areagotzeko.
"Manifestu hau sinatzen dugun pertsona, entitate, antolatzaile eta erakundeok, sakontze demokratikorako tresna pribilegiatutzat jotzen dugu erreferenduma, honek posible egiten baititu eztabaida politiko plurala, adostasunen bilaketa zein azken erabaki eraginkorren akordioa.
"Guzti horregatik  - eta nik uste dut hemen dagoela mensajea eta hau euskaraz eta erderaz badaukat - , guzti horregatik Kataluniako zein Espainiako Estatuaren gobernuei eskatzen diegu zailtasun politikoak eta apriorismoak gainditu ditzatela eta bidezko zein beharrezko diren baldintza eta bermeak ezarriko dituen azken akordio batera iritsi daitezela nazioarteko komunitateak aitortuko duen erreferenduma ospatzeko. Honen emaitza politikoki loteslea eta eraginkorra izan beharko da.
"Por todo ello, instamos a los gobiernos de Cataluña y del Estado español a superar las dificultades políticas y los apriorismos y alcanzar finalmente el acuerdo que establezca las condiciones y las garantías justas y necesarias para la celebración de un referéndum reconocido por la comunidad internacional, y cuyo resultado habrá de ser...
...las condiciones y las garantías justas y necesarias para la celebración de un referéndum reconocido por la comunidad internacional y cuyo resultado habrá de ser políticamente vinculante y efectivo. Reconocemos al Parlamento de Cataluña como la institución democrática donde se manifiesta la voluntad popular del país. Por eso, damos apoyo a aquellas iniciativas y acuerdos que surjan de él para la articulación de este referéndum.
"Manifestamos la convicción de que el referéndum es un instrumento inclusivo que permitirá la libre expresión de las diversas posiciones que los ciudadanos y ciudadanas de Cataluña han expresado respecto a la relación política de Cataluña con el Estado español.
"Afirmamos que la cultura democrática reclama soluciones políticas a los problemas políticos y lo hacemos apelando al mecanismo fundamental del que disponen las sociedades modernas, el conocimiento y la validación de la voluntad mayoritaria del pueblo que se expresa con el voto.
"Eta azkenik erreferendum honek guztiek parte hartzeko deia sentitzea sorrarazi behar du. Horretarako beharrezkoa da Katalunian adierazten diren legezko aukera guztiek artean arduratsuki demokratikoa, plurala eta berdintasun baldintzetan ematen den eztabaida bat".
Guk bat egiten dugu manifestu honekin, hasieratik bukaeraraino. Eta hemen ez dago ia proiektu jakin bat independentista den, konfederala den edo dena delakoa den. Hemen dago deialdi demokratiko bat, eskaera eta exijentzi bat.
Eta momentu honetan, eta hau bai gogoarazi nahi dudala, Kataluniako Legebiltzarra kontutan hartuta, hau, manifestu hau, sinatu dutenek, hau da erabakitzeko eskubidearen aldeko manifestuak Ganbararen % 75a eta 80a bitartean ordezkatzen du.