LAZAROBASTER BADIOLA (EH Bildu, 2016-05-05):
Arratsalde on guztioi.
Elikagaiak alferrik galtzearen inguruan hainbat datu entzun ditugu aurreko interbentzioetan. Ikaragarria da jendea goseak dagoen bitartean janaria botatzen jardutea. Baina beno hauxe da eraiki dugun mundua eta mundu honetan ikusten dugu elikadura daukagula beste edozein merkantzia izango balitz bezala, munduko edozein bazterretan ekoizten da, inportazio eta esportazioan milaka kilometro egiten dituzte elikagaiek eta beno gainera zati handi bat hortik zati handi bat bota egiten da, besterik gabe hartu eta bota.
Eta gaur egun, ba gaur egungo elikadurak sistemak esan dezakegu sistema berak galtzen dituela elikagaiak alferrik. Eta Telleria jaunak ere aipatzen zuen ikuspegi orokor batetik ikusi behar dela arazo hau. Guk ere ikuspegi orokor hori eman nahi diogu eta, beraz, esan dezakegu elikadura sistemaren akatsa dela.
Neoliberalismoan oinarritutako sistemaren akatsa, korporazio handien mesedetan hartzen direlako elikadura gaien inguruko erabaki nagusi guztiak. Eta korporazio handiei nolabait etekinak geratzen zaizkien bitartean, bost axola zaizkie elikagaien ekoizpenean osagai kimikoen erabilera, bost axola zaie ingurumena kutsatzea, bost axola zaie pertsonen osasunerako kaltegarriak diren elikagaiak ekoiztea, bost axola zaie nekazariek esklabutzapeko baldintzetan lanean jardutea, bost axola zaie elikagaiak alferrik galtzea. Axola zaien bakarra delako benetan beraien interes ekonomikoa, beraien etekinak.
Eta munduan 7.000 milioi pertsonatik gora bizi gara, 800-900 milioi pertsona goseak daude, hauetatik erdiak baino gehiago nekazariak dira. Eta hemen Araba, Bizkaia eta Gipuzkoara etortzen baldin bagara, 100.000 pertsonatik gora bizi dira elikatzeko arazo larriak dauden etxeetan. Europan ezagutu ditugu elikagaien ekoizpena eta merkatua erregulatzeko mekanismo ezberdinak, ekoizpenak erregulatzeko kuota sistemak, eta hor berriki desagertu diren esne eta mahastien kuotak dauzkagu adibidez, edo merkatuak erregulatzeko egon izan diren interbentzio prezioak eta, beno, orain dela urte batzuk desagertu ziren zerealen banku publikoak, adibidez.
Baina Europa ikusten dugu mekanismo hauek denak ezabatzen ari dela. Zergatik? Korporazio handiei ez zaizkielako gustatzen honelako erregulazio mekanismoak. Korporazioentzat trabak dira eta nahiago dute nolabait dena merkatuaren esku uztea inolako erregulaziorik gabe.
Egungo elikadura sistema neoliberalari interesatzen zaiona da elikagaiak merke ekoiztea munduko edozein lekutan, bolumen handiak ekoiztea, ahalik eta osagai kimikoen gehien erabilita, ekoizpen horiek munduan hara eta hona garraiatzea, munduko edozein saltokitan saltzeko eta saltzen ez dena botatzeko eta beno, korporazioek ahalik eta etekinik handienak ateraz, noski.
Munduko gosetea, batzuek esaten badute ere, ez da ekoizpen faltagatik. Ekoiztu ekoiztu egiten da, alferrik galdu ere bai, pilo bat. Eta gosetearen arazoa korporazio handien interes ekonomikoak dira. Goseari eta alferrik galtzen diren elikagaiei aurre egiteko arazoaren errora joan beharra dago eta egungo elikadura sistema aldatu beharra dago.
EH Bildutik askotan aipatu dugu elikadura burujabetzaren printzipioren bidetik egin behar dela iruditzen zaigu guri aldaketa hori, bide hori hortik egin behar dela, tokiko elikadura sistemak indartu behar direla, ekoizpen eredua, transformazio eredua, banaketa eredua, guztiari itzuli bat eman behar zaiola. Eta horretarako, noski, ekoizpenak eta merkatuak erregulatu egin behar dira.
Eta erregulazio bide horretan, korporazioei nahi duten guztia egiten ez uztearen bide horretan ongi ikusten dugu legez arautzea elikagaiak alferrik galtzearen gaia. Ongi ikusten dugu korporazioei betebehar batzuek jartzea.
Zentzu horretan, UPyDk aurkeztutako jatorrizko proposamena hortik zioan, ongi ikusten genuen eta aurkeztu diren zuzenketetan esan PSOEk ere nolabait jaso duela legez arautzearen puntu hori, eta EAJ eta PPk ez dutela legerik nahi. Orain dela bi urte Legebiltzarrak onartu genuen legez besteko proposamenari heldu diozue eta beno nolabait ezer ez aldatzeko.
Azkenean, hor egin den UPyD eta PSOEren artean egin den erdibidekoan ere jasotzen da legez arautu behar dela, eta guk horren aldeko bozka...
....UPyD eta PSOEren artean erdibidekoan ere jasotzen da legez arautu behar dela, eta guk horren aldeko bozka emango dugu. Eta esan, hemen aurretik entzunda López de Ocariz-en interbentzioa, esan saiatu zarela nolabait argudiatzen arazorik ez dagoela, oso txikia eta guztia bideratua dagoela, eta hor iruditzen zaigu kontradikzio edo kontraesan batean sartzen zarela zu zeu.
Hau da, orain dela bi urte gai hori hemen Legebiltzarrean landu genuen, eta nolabaiteko konponbide bat edo arazo baten aurrean nolabaiteko irtenbide bat planteatu zen, zuen zuzenketak ere norabide horretan planteatu dituzue; gaur ere prest agertu zarete lehenengo puntua babesteko eta beraz, arazoa dago edo ez dago. Arazoa baldin badago iruditzen zaigu lege bat dela soluziorik onena, eta arazorik badago alferrik gabiltza hemen, ez lehenengo puntua eta ez bigarrena.
Eta EAJri esan, beno, bigarren puntua ulertzea oso-oso erraza da kostatzen baldin bazaizu ere, oso-oso erraza da. Hau da, korporazio handiei legez betebehar batzuk jarri behar zaizkie, edo nahi dutena egiten utzi behar zaie?