LARRION RUIZ DE GAUNA (EH Bildu, 2018-10-25):
Eguerdi on guztioi eta eskerrik asko, mahaiburu andrea.
Ez dira gai errazak Europari buruz hitz egiteko. narratiba ezberdinen garaia da.
Alde batetik, Brexita eta Europar Batasuna bera banatzen ari den errelatoa; bestetik, globalizazioa eta errefuxiatuen inguruko debatea dago. Kezkak europar guztiok batzen gaituena, baina ondorioak edo hartu beharreko erabakien banatzen gaituzte berriro ere.
Gobernu populistek gora egiten ari dira, batetik, eta herriaren kontra aritzen direnak ere badaude Europar Batasun honetan. Hizkuntza ezberdinek banatzen gintuzten garai batean, baina gero eta gehiago bigarren eta hirugarren hizkuntzaren ezagutzak komunikazioa erraztu digu.
Batzuk balore demokratikoek pisua galdu behar dutela defendatzen dute, ekonomiaren alde basatienari ate guztiak irekitzen zaion bitartean, liberalismo kulturalik gabeko liberalismo ekonomikoa defendatzen dute. Eta beste askorentzat, Europar Batasunaren kontzeptua beti egingo da balore demokratikoarekin lotuta, ekonomia bere zerbitzura jarriz, liberalismo ekonomikorik gabeko liberalismo kulturala, pertsonak, oinarri soziala eta demokrazia eta eskubideak erdigunean.
Ikusten dugun Europa eredua gehiago islatzen ditu norberaren baloreak beste ezer baino eta mozio honetan ere idatzi dugunak gure balioak islatzeko balio izan du. Eta Europa proiektuak banatzen dituen gaiak egonda, badaude beste batzuk elkartzeko, elkar ezagutzeko baliagarriak izan direnak, Erasmus programa, esaterako. Bertan milioika ikaslek mugak gainditu dituzte, kultura berriak ezagutu, ikasketak egin eta munduarekin ikuskera berretzeko balio izan zaie.
2017ko azaroan Europar Batzordeak hezkuntzaren eta kulturaren bitartez europar identitatea indartzeko ekarpena kaleratu zuen.
Eta Europaren etorkizunari begira, 2.025eko Hezkuntzaren Europako Espazioa proposamena aintzat hartu genuen eta garatu behar dela uste dugu, ekimenean jaso eta adostu dugun bezala.
Horregatik lehenengo puntuan nahi genuen Legebiltzar honek aitortza hori egitea, Legebiltzarra osatzen dugun talde politikoen aitortza hori egitea eta aitortza bera ere luzatzea gure unibertsitate sistemari ere, garrantzitsua baita ondo egindako lana eta ibilbidea jasotzea.
Asteburu honetan Juanjo Álvarez, EHUko katedradunek artikulu bat kaleratu zuen, "UPV/EHU, motor de nuestra sociedad" izenekoa". Hezkuntzak eta hezkuntza sistemaren egoera kezka da gure gizartean eta hau hala da aitortzen zaiolako duen garrantzia gizarte hobea lortzeko bidean. Hezkuntza pertsona ororen eskubidea izateaz gain, gizartearen ondasun publikoa ere bada".
Bertan ere aipatzen zen, eta nik bat nator, batzuk unibertsitateari ematen dioten balore utilitario eta merkantilistaren gainetik, berezko baloreak indartu behar direla eta hau hezkuntza sistema osoari luzatu behar da, merkantilismoa alboratu eta pentsamendu kritikoa, zintzotasun intelektuala, ardura edota motibazioa baloreei indarra emanez.
Eta gogora ekartzen zituen bera ere Balluerka errektoreak ikasturtearen hasieran bota zuen ideia: Formazioan eta ikerkuntzan bikaintasuna lortzea eta euskal gizartearen ongizatea zaintzea, ezagutza sortuz eta partekatuz. Eta hori guztia, bikaintasuna bai, baina aldi berean elitismorik gabe.
Ese mensaje de excelencia en formación e investigación sin caer en el elitismo, ese de una universidad para todas, ¿cómo no compartirlo?
Y ponía además como ejemplo en el artículo a una de las personas que creo que es más digna de admiración en nuestro país, al catedrático de física y poseedor de muchísimas más distinciones y reconocimientos Pedro Miguel Echenique. Pocas personas habrán alcanzado un mayor nivel de excelencia en su trabajo. Podemos recordar su trayectoria como consejero de Educación y posteriormente su amplia trayectoria en el campo de la física.
Y desde esa excelencia intelectual, Pedro Miguel Echenique afirma que la característica esencial de una universidad pública debe ser cuidar, cuidar a los jóvenes y cuidar y formar a las personas, y que ese cuidado es el símbolo de excelencia. Y eso es la excelencia sin elitismo.
Y eso es lo que hoy también pretendemos recoger e impulsar en esta iniciativa: Excelencia en una sociedad sin elitismo.
Eta ekimen honetan proposamen tasatuak ere hartu ditugu, pertsonak zaintzeko eta formatzeko bizitza osorako irakaskuntzan urrats kualitatiboak eman behar baitira.
Ingurune aldakorra da, hori bistan dago. Tenemos la proclamación interinstitucional sobre el pilar europeo de derechos sociales, que recoge que toda persona tiene derecho a una educación, formación y aprendizaje permanente inclusivos y de calidad, a fin de mantener y adquirir capacidades que les permitan participar plenamente en la sociedad y gestionar con éxito las transiciones en el mercado laboral.
Hemos hablado de la Cumbre de Göteborg, de noviembre del 17, con su contribución de reforzar la identidad europea mediante la educación y la cultura, pero no hay que olvidar que en diciembre de 2017 también el Consejo Europeo insta a los estados miembros, al consejo y a la comisión a impulsar los trabajos relativos a una serie de iniciativas clave, con el Programa Erasmus Plus en las universidades europeas, y a estudiar posibles medidas dirigidas a abordar los retos que plantean las capacidades vinculadas con la digitalización; la necesidad de un enfoque inclusivo basado en el aprendizaje permanente.
Hoy este Parlamento debate e impulsa estos puntos.
Con el rápido avance tecnológico y los correspondientes cambios en los perfiles y requisitos de los puestos de trabajo, es necesario que el aprendizaje permanente se base en una estrecha colaboración y sinergias entre los contextos laborales y formativo.
En el segundo punto de esta iniciativa recogemos que hay que adaptarse a esa realidad. También el documento de reflexión sobre el encauzamiento de la globalización, también europeo, reconoce la necesidad de nuevas formas de aprendizaje, así como de una formación y de modelos educativos más flexibles, en una sociedad cada vez más móvil y digital. Eta hau ere jaso egin dugu hirugarren puntuan.
Laster aurkeztuko da ere hurrengo unibertsitate plana, indarrean izango dena hurrengo lau urteetarako. Eta komenigarria da gaurdanik arlo ere jasotzea. Horrek ez du esan nahi ez dela ezer egin. OCWa, Open Course Ware aspaldi jarri zela martxan edo Moodle bezalako plataformak edo campus birtualak.
Baina urrats kualitatiboa behar dela ere azpimarratu nahi dugu, gero eta gehiago aurkituko ditugulako bi motatako ikasleak: Alde batetik, bigarren hezkuntzatik zuzenean etortzen diren ikaslegoa eta jardunaldi osoa eskainiko dietenak ikaste prozesuari; eta, bestetik, lanean dauden ikasleak, askotan formazioa jada dutenak, baina jakintza arloa aldatu nahi dutela, edo ikasketak sakondu, edo espezializazioren bat garatu behar dutela.
Guztiok uste dut dugula buruan hezkuntza batzordera adibidez UEUk ekarri zuen egitasmoa, EHUrekin batera: Elkarlana irakasleak formatzeko masterra eta era berrituan eskaintzeko asmoz.
Eta horrelakoak gero eta gehiago izango dira eta hori ere guztiok dakigu. Beraz, komenigarria da horretarako aterki legala ezartzea eta talde politiko desberdinen babesa ere bai.
Gainera, eskariak biderkatzeaz gain, zabaldu egingo dira. Digitalizazioa izango da bai gaitasun espezifiko garatzeko baina baita bitartekoa beste gaitasun asko ere eskuratzeko.
Eta hau aintzat hartzea nahi dugu unibertsitate planean ere, irakaskuntza online eta presentzialak uztartuz, formatu berriak, berrikuntza eta hobekuntza uztartuz.
Europako hezkuntza eremu berrirako ere badago hemen jaso nahi dugun beste proposamen bat: Europako unibertsitateena. La comisión pretende promover la creación de al menos 20 universidades europeas de aquí a...
...jaso nahi dugun beste proposamen bat. Europako unibertsitateena.
La Comisión pretende promover la creación de al menos 20 universidades europeas, de aquí a 2024, y en esta fase inicial, se propone poner en marcha proyectos piloto.
El documento recoge que Europa posee una dilatada y orgullosa tradición de universidades que colaboran más allá de las fronteras. Las nuevas universidades europeas compuestas por redes ascendentes de universidades, deberían llevar la cooperación transfronteriza al siguiente nivel de ambición, en el que las instituciones de educación superior con una visión y unos valores compartidos, desarrollen estrategias institucionales conjuntas a largo plazo, en materia de educación, investigación e innovación de la más alta calidad.
Las universidades europeas, deberían impulsar el desarrollo de programas de estudios abiertos y altamente integrados que combinen módulos en diferentes países.
Hau ere, laugarren puntuan jaso dugu, eta hemen ere, esan behar da, hau, une honetan ere errealitatea dela gure unibertsitateetan eta garatzen lagundu nahi dugula. Garrantzitsua litzateke gure herrirako Europako unibertsitate bat hemen ere izatea.
Eta adibide bat dugula martxan esaten dugunean, uste dut guztiok dugula buruan, Eskola Futura programa.
Porque en el programa de Eskola Futura, la Eurorregión de Nueva-Aquitania Euskadi Navarra, tiene un proyecto en marcha para que estudiantes puedan acceder a la formación y oposición requeridas en la enseñanza en los colegios públicos bilingües de francés-euskera y francés-occitano.
En estos momentos son 12 los alumnos de la UPV y la Universidad de Navarra que están en la Universidad de Burdeos estudiando en francés, y que el próximo año harán el master de formación del profesorado, con lo cual se capacitaran para presentarse al concurso de profesorado del Estado francés, para impartir docencia bilingüe.
Asimismo, también hay seis alumnos no euskaldunes de Iparralde en Zornotza aprendiendo euskera, adquiriendo las competencias necesarias para presentarse a la oposición de profesores, y convertirse en los mismos docentes de francés y euskera, en las escuelas públicas de primaria del País Vasco francés.
Esta colaboración, este proyecto piloto, es una buena base para trabajar, para conseguir eso que proponemos en ese cuarto punto, que se pueda conseguir una universidad europea en esa colaboración transfronteriza.
Eta azken puntua ere, internazionalizazioarena da, hemen ere lehenengo aitortza. Ez dut unibertsitate sistema osoaren datuak, baina bai EHUrenak eta aurreko ikasturtean, 2017-2018 ikasturtean, 1.650 ikaslek parte hartu zuten nazioarteko mugikortasun programa batean, hau da, (...) % 22,5 egin zutela nazioarteko mugikortasun programa bat, Erasmus dela, Amerika Latina, edo beste norako batzuk programaren barruan. Eta gogoratu ere bai, Europar Batasunak jarri zuen helburua 2020rako, izan zela portzentai hau % 20koa izatea, beraz, honetan ere, mugikortasunean, bikaintasuna lortuta.
Aurreko ikasturtean ere, 1.181 ikasle etorri ziren nazioarteko mugikortasun programa baten barruan, eta honek esan nahi du, gure unibertsitateak ere erakargarriak direla ikasle hauentzako, eta hemen ere uste dut zerbait nabarmendu behar dela. Eta horregatik ere puntu honetan, bosgarren puntu horretan, jarri dugu internazionalizaziorako euskara ere ardatz izan behar dela.
Badaude hainbat herrialdetako ikasleak, normalean, etortzen direnean Erasmus horietan, egiten duten lehenengo gauza bat dela euskara ikastaro murgiltzea, eta ondoren ikasten dute euskaraz gure unibertsitatean.
Eta horregatik gogoeta egin behar dugula, berebiziko balioa duela gure ikasleek hirugarren eta laugarren hizkuntza eskuratzea, ingelesa, frantsesa, alemana edo dena delakoa, eta hizkuntza horiek ikastea erraztu behar dela gure hezkuntza sisteman, gure kulturatik abiatuta, euskarari bere tokia emanez.
Baina gogoratzea ere kanpotik datozen ikasleentzat garrantzitsua dela euskara, askok baloratzen dutela, batzuk ere ikasten dutela gero euskaraz ikasteko, eta horregatik ere kanpora begira gure egitasmoetan euskara izan behar da ardatz.
Gure gizarteak gainera behar baitu profesional euskaldunak hartu emanetarako, behar ditugu irakasle euskaldunak, mediku euskaldunak, filosofo euskaldunak, psikologo euskaldunak, mota guztietako profesional euskaldunak behar ditugu. Horregatik, kalitatezko hezkuntza euskaraz behar dugu.
Eta baita ere gogoratzea, EHUn ere irakasle elebidun eta eleanitzak hainbat irakasgai eskaintzen dituzte hirugarren hizkuntza batean. Badira 753 irakasgai gradu mailan eskaintzen direnak, eta 322 master mailan.
Uste dut akordio ona lortu dugula, garrantzitsuago izango dena akordioa garatzea, eta horretaz guk argi dugu akordio honetan eta aurrera begira, anbizio handia gure herriarentzat, baina elitismorik gabe...
Hirugarren eta laugarren hizkuntza ikastearen alde, baina euskara ardatz. Gure ikasleen mugikortasuna erraztu eta kanpokoak erakarri. Eta hobekuntza eta berrikuntza oinarri, Europako unibertsitatea eskuratzea helburu.
Eskerrik asko.