ARRIZABALAGA ARRUZA (EAJ, 2019-11-14):
Eskerrik asko, legebiltzar-buru andrea. Eguerdi on guztioi, sailburuok, legebiltzarkideok.
EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena eztabaidatzen ari gara. Etxeko langileak, langileek, gizarte segurantzan egoki kotizatzen dutela ziurtatzeko prest asko neurriak hartzeari buruzkoa.
Jatorrizko ekimenak hiru eskari egiten zizkion bai Espainiako Gobernuari eta Eusko Jaurlaritzari, Elkarrekin Podemosek egindako zuzenketak Jaurlaritzari beste eskari bat gehitzen zion, eta horrek batuz ba gaurko erdibideko zuzenketa adostu dute.
Nire aurretik hitz egin duen Sánchez andreak modu nahiko zehatz eta tekniko batean erantzun dizue zergatik gure taldeak eta Talde Sozialistak ez duten zuzenketa hori bozkatuko edo babestuko.
Etxeko langileen herenak ez dute kontraturik. Izatekotan ez dituzte adostutako edo inposaturiko benetako baldintzak islatzen. Etxean modu etengabean lanean dauden langileen % 72ak astean 60 orduko lanaldia baino gehiago du eta soilik % 30k du asteroko 36 orduko atseden ordu horiek modu jarraikor batean.
Gure taldeak, Talde Sozialistarekin batera aurkezturiko zuzenketan zera eskatzen genuen alde batetik, Sánchez andreak ere esan du: "Eusko Legebiltzarrak Espainiako Gobernuari eskatzen dio berretsi dezala 2011ko 189 hitzarmena, etxeko langileei buruzkoa". Eta zergatik? Ba, behar-beharrezkoa ikusten dugulako hitzarmen hau etxeko langileei aitorturiko eskubideak eraginkorrak bihurtzeko.
2011ko ekainaren 16an egun garrantzitsua izan zen munduko etxeko langileentzako. Etxeko langileek bideratutako borroka luze baten ondoren, nazioarteko lan erakundeak etxeko langileen hitzarmena sortu zuen, eta nazioarteko komunikabideek lan, eskubide eta babesdun langileak bezala aitortu zituen etxeko langileak. Justizia sozialaren garaia zabaltzen zen.
El convenio 189 y su recomendación 201, son una materia de justicia social y dignidad. Constituye un sólido reconocimiento del valor social y económico que tiene el trabajo doméstico. Y una llamada a la acción para poner fin a la exclusión y a la esclavitud moderna de la que son objeto las y los trabajadores del hogar en los ámbitos de protección social y laboral.
El trabajo doméstico y de los cuidados incide de manera determinante en la calidad de vida de las sociedades por su contribución de manera decisiva a la sostenibilidad humana de la vida. A pesar de esta importancia, supone una de las formas de empleo más invisibles, precarias, inseguras, desprotegidas y peor remuneradas.
Aipaturiko hitzarmena berretsiz, lan osasun eta segurtasuneko neurri eraginkorrak hartuko lirateke, edo eta gizarte segurantza arloan, orokorrean bestelako langileek dituzten baldintza eskasagoak ekidituko lirateke.
Lan osasun neurrien inguruan ez dago ezer gutxi arauturik, kontzeptu zaharrekin jarraitzen dugu. Etxeko zaintza emakumeek gure gain dugun berezko ezaugarria izango balitz bezala eta formaziorik beharrezkoa izango ez balitz bezala. Sarritan, ohikoak diren gorputz lesioak edo neke mentala ez dira lan istripu bezala aitortzen. Etxeetan modu etengabean lan egiten duten langileen pribakotasuna ere ez da ziurtatzen, Etxebarrieta andereak esan duen moduan.
Hoy, nueve años después de que la OIT adoptara el convenio número 189 y la recomendación 201 que lo acompaña sobre los trabajadores y las trabajadoras domésticas, el Gobierno de España sigue sin ratificarlo.
El grupo EAJ-PNV en el Congreso de los Diputados ha defendido siempre las iniciativas en favor de esta ratificación. Es la primera norma internacional sobre trabajo decente para las trabajadoras de empleo de hogar y cuidados, dirigida a reconocer y extender los derechos y protecciones fundamentales a millones de personas que trabajan en hogares privados alrededor del mundo. Uste dugu garrantzizkoa dela eskari hau egitea inoiz baino gehiago, eta horregatik gure zuzenketan jasotzen genuen eta gaur babestu nahi dugu.
Bestalde, gure zuzenketan baita ere Eusko Jaurlaritzari eskatzen genion jarrai zezala pertsona langileak informatzen kotizazio eskubideei buruz, eta pertsona ekintzaileak kotizazio betebeharrei buruz, balitekeelako talde batzuen gustukoa ez izatea lan departamentutik arlo honetan informazioa zabaltzeko martxan dauden ekintza hauek zer egiten ari den gustukoa ez izatea, baina hauek existitzen dira, eta departamentua lanean dago.
Sánchez andereak aipatu ditu zeintzuk, ekintzak martxan jarri izan diren, baita ere aipatu du urte honetan bertan argitaratutako etxeko langileak diren pertsonentzako lan istripuak ekiditeko oinarrizko gida. Gida honetan ez dut gehiago sakonduko denok ezagutzen baitugu, bai esan nahiko nuke...
Señora García, comparto su reflexión, yo creo que no hay ningún grupo que no quiera mejorar las condiciones laborales de las personas trabajadoras del hogar, desde luego, pero una vez más no coincidimos en la forma.
Sánchez andereak azaldu du zergatik ez dugun zuen erdibideko hau babestuko, uste dut argudioa lehen esan dudan bezala teknikoak, zehatzak eta juridikoak eman dituela, eta nik gure zuzenketa babesteko argudioak ematen saiatu naiz, beraz, gaurko honetan gurea egokiagoa dela uste dugu eta horri eutsiko diogu.
Besterik ez, eskerrik asko.