UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2013-01-31):
Gaurkoan ere garbi zait azkenean beti lehentasuna gastuan jartzen dugula eta ez pertsonetan.
Gaurkoan guk bilatzen genuen konpromezu bat, konpromezu eraginkor bat eta tresnak jarri ditugu horretarako mahi gainean, aukera desberdina.
Noski aztertu beharko direla ordainketa horrek zenbat jenderi hori egiten duen, zenbat diru suposatzen duen, noski baietz. Baina horretarako aukera badago. Gaurkoan zen konpromezu bat, Gobernuaren aldetik jarraipena ez egiteko aitzaki bezala. Aitzakiatzat hartuta Espainiako Gobernuak egiten dituen murrizketak bere bidea jarraitzeko.
Eta ez zait garbi geratu, aukera eman dizuegu konpromezu tinko bat hartzeko, eta berriro berdina, dekretu hori bete behar da, legea bete behar da... Legeak guk egiten ditugu eta legeak borondate politikoaren arabera egiten dira. Legeak ez baldin badituzte pertsonak lehentasun bezala, ez badituzte pertsonen interesak babesten, lege horiek zertarako dira? Ez, ez, zertarako dira?
Eta niri ez dit barre gurarik ematen. Zeren hemen gertatzen ari dena, dirua daukanak ez du arazorik edukiko osasun arreta jasotzeko, botikak jasotzeko, baina dirurik ez daukanak nork bermatuko dio? Nork bermatuko dio? Eta guk garbi daukagu Administrazio publikoaren sistema publikoaren ardura, hainbeste aldarrikatzen duzuen erantzukizun hori gurea dela, eta gure erantzukizuna dela pertsona guztiei dena delako kolektiboak direnetakoei, guztiei salbuespenik gabe bermatzea.
Eta hori da ez dena gertatzen. Eta goaz, zuk aipatu duzu bezala Orbegozo jauna, deszentralizaziora, uniformizaziora eta gure sistema geneukan ustezko kalitate hori, integraltasun hori galtzeko bidean zeren eta hemen gertatzen ari dena da –eta hori da ez dena garbi esaten– badirudi sistema publiko hori pribatizatu egin nahi dela. Hori da zeren eta hemen ez dago inolako arazorik adibidez, Abiadura Handiko Tren bat edo beste azpiegitura bat daukagunean hizpide horrelako konpromezu bat berehala sinatzeko eta Kontzertu Ekonomikoan negoziatzeko beste hainbat kontutan.
Zergatik ez dugu negoziatzen gai hau Kupoaren bidez eta orain kontzertu ekonomikoan zabaldu behar den bide horretan? Zergatik ez dugu hartzen konpromezua benetan aurre egiteko? Badaude funtsak sor daitezkeenak eta ez dira ilegalak. Ez dira ilegalak zeren eta Gipuzkoan egiten ari da eta ez da ezer gertatu. Gipuzkoan Madril ezartzen ari den Dependentzia Legeko murrizketek aurre egiten ari da. Eta denok dakigu aurrekontuetan ere, kredituak zabaltzeko aukera ematen dituztela. Hor aukera asko ditugu. Eta denak legearen barruan eta araudiaren barruan.
Orduan zintzoak izan gaitezen. Eta hemen Eusko Jaurlaritza etengabe ari dena da pelota Madrileko teilatuan jarri edo Tribunal Konstituzionalean. Legea beteko dugu, goazen gure legea egitera eta bermatzera. Eta lege bete behar baldin badugu, goazen osasun arloko eskuduntza guztiak eskatzera eta horretarako lan egitera. Baina ezin duguna egin da herritarrei indefentsioan utzi, eta hori da egiten ari garena.
Begira, mediku talde batek esaten zuen –eta mediku talde horiek ez dira EH Bildukoak, Garrido anderea–:  "Madriletik ezartzen ari den osasun sistemarekin gaixoak kronifikatze, larriagotze, eta osasun sistema garestitzen ari gara".
Garestitzen ari gara, hori bai, batzuentzako negozioa. Klientela badago eta egiten duguna da negozioan jarri mahi gainean. Hori erantzukizun publikotik. Guk Euskal Herrirako ez dugu osasun sistema hori nahi. Guk nahi dugu osasun sistema publiko bat doakoa, integrala eta kalitatezkoa. Eta aipatzen da badirudi orain arte doakotasuna eduki digula, eta orain kopagoarekin doakotasuna bukatzen dela. Baina doakotasuna lehen ere ez dugu eduki, lehen ere ez. Eta erreforma honekin atzera goaz. Aurrera joan beharrean atzera.
Orduan, bi aukera ditugu zeren eta hemen ez dago erdibiderik: Aurre egitea eta tresnak bilatu horretarako eraginkortasunez, hainbeste gustatzen zaigun jasangarritasun horren izenean, zeren eta hemen erabiltzen dugun jasangarritasuna gastua erdigune hartuta eta ez pertsona eta ez pertsona. Goazen aurre egitera.
Gaur aukerak eman ditugu eta gure asmoa eta zuzendu nintzen Euzko Abertzale taldearengana eta mahai gainean jarri, goazen hitz egitera aukera horiek aztertzeko eta aurrera egiteko. Baina ez duena balio da azterketak aitzaki bezala erabiltzea aurre ez egiteko.
Eta badirudi pelota beti besteen teilatuan dagoela. Ez, izan gaitezen zintzoak eta garbi jokatu dezagun zer den estrategikoa eta zer ez den estrategikoa. Pertsonak dira estrategikoak edo azpiegiturak dira estrategikoak? Legeak pertsonen interesa babesteko dira edo ez? Zeren eta hemen badirudi guk legeetaz ez dugula ezer ulertzen ez dakigula legeak non egiten diren.
Dakiguna da legeak pertsonen interesak babesteko izan behar direla eta ez baldin badituzte pertsonen interesak babesten alferrik gaudela hemen. Hori bai, bitartean sistema publikoa pribatizatzen...