HERRI ADMINISTRAZIO ETA JUSTIZIAKO SAILBURUAK (Erkoreka Gervasio) (EAJ, 2017-04-07):
Eskerrik asko, legebiltzar-buru andrea.
Ubera andrea, apustu bat irabaztea lortu duzu, nik irabaztea. Bagenekien gure artean hizketan egon gara zure lehenbiziko hitzak izango zirela oso kezkatuta gaude, zure ohiko esaldia delako eta aspalditik ba kezkatuta ikusten zaitugulako eta ahaleginak eta bi egiten ditugu zure kezkak lasaitzeko, baina gero eta kezkatuago eta larrituago jarraitzen duzunez, ba nik apustua gaur gaurkoz behintzat irabazi dut eta eskerrak horregatik.
Gauza asko esan dituzu zure interbentzioan, nik arreta handiz entzun dut, eta gauza asko esan dituzu ez denak fundamentu berdinarekin eta oso ezberdinak, gainera, hain ezberdinak izan dira sarri askotan bereizi beharreko gauzak lotu egin dituzu eta seguru aski horrek nahasmendua sortu dezake eta sortuko dut baita ere. Baina nik ez ditu orain zuk aipatutako guztiak erantzungo, ez bainuke denbora fisiko eta materialik ere izango zuk egindako adierazpen guztiak edo salaketa guztiei erantzuna emateko, salaketa esaldi batekin egiten delako, baina gero salaketari erantzuteko eta argumentazioa emateko denbora gehiago behar delako.
Nik zure interpelazioaren funtsera joko dut edo ahaleginduko naiz, saiatuko naiz behintzat. Ondo ulertu badut, zure tesia zera da: Jaurlaritzak Estatuko oinarrizko legeriaren aitzakiaz  - aitzakia hitza erabili izan duzu behin baino gehiagotan - , aitzakiaz baliatu izan dela bere funtzio publikoan prekarietatea ezartzeko, eta bereziki behin-behinekotasuna eta bitartekotasuna areagotzeko.
Eta orain, joan den astean edo hilaren martxoaren 29an Administrazio zentralak, Estatuko Administrazioak bertako sindikatuekin sinatu duen hitzarmenaren ondorioz, panorama guztia goitik eta behera aldatu denez, ba Eusko Jaurlaritza noraezean dagoela eta bere planteamenduei eustekotan dagoela eta ez dituela aprobetxatu nahi goitik eta behera aldatu den planteamendu horrek eskaintzen dituen aukerak.
Markoa erabat aldatu da, beste joko zelai baten aurrean gaude eta zure hitzak dira eta zure planteamendua da marko aldaketa hori edo beste joku zelai baten aurrean egotearen arrazoia edo jatorria hain zuzen ere, ba Montorok joan den astean sindikatuekin hitzartutako konbenio hori dela. Bueno, zuk esandakoaren haritik eta zuk planteatzen duzunari erantzun baino lehenago, nik hiru galdera planteatuko nituzke zure berbaldiaren haritik.
Bata, Madrilgo oinarrizko legediaren eragina lekuan lekuko funtzio publikoa antolatzeko orduan, aitzakia al da, ala ezinbesteko baldintza al da? Lehenbiziko galdera. Zuk aitzakitzat ematen dozu, nik esaten dut ba ezinbesteko baldintza dela.
Bigarren galdera, Jaurlaritza hau bat al dator Madrileko oinarrizko legediak bultzatzen dituen eta ezartzen dituen planteamendu eta irizpide nagusiekin funtzio publikoari dagokionez? Eta hirugarrena, martxoaren 29ko hitzarmen hori, Montorok bere sindikatuekin sinatu duen marko hori hain txalogarria al da? Zuk erabat txalogarritzat hartzen dozu, nik neure zalantzak dauzkat, baina galdera gisa nahiko nuke hemen planteatu benetan zure argudioaren funtsetako bat delako.
Bueno, joan gaitezen beraz galdera hauei erantzuten. Lehenbizikoa, aitzakia da ala ez da Madrilgo edo Estatuko oinarrizko legediaren eragina erkidegoan erkidegoko funtzio publikoaren antolakuntza aurrera eramateari dagokionez. Bueno nik argi daukat ez dela aitzakia, ezinbesteko baldintza baino. Eta bereziki erreposizio tasen kasuan, zuk zure interpelazioan aipatzen dituzun erreposizio kasuan gainera ezinbesteko baldintza argi eta nabarmena.
Erreposizio tasak 1987. urtean ezarri zuren lehenengoz, baina azken bospasei urteetan bereziki zorrotzak izan dira oinarrizko legedian, Estatuko oinarrizko legedian. Hain zorrotzak izan dira 2012. urtetik 2015era bitarteko epe horretan, urtean-urtean erreposizio tasa hori % 0koa izan da, atera kontua zein zorrotza eta estua izan dan, ezta? Eta horrek administrazio guzti-guztietan izan du eragina. Estatuko administrazio guztietan izan du eragina, eta baita ere logikoa denez, Eusko Jaurlaritzan.
Eta horren ondorio ezinbestekoa da erreposizio tasa mugatuta, murriztuta ala desagertarazita baldin badago, horren ondorio ezinbestekoa da administrazioetan behin-behinekotasuna areagotzea edo bitartekotasuna areagotzea. Batek bestea dakar nahita ez. Eta horrela egin du Estatuko administrazio guztietan. Jaurlaritzan? Bai, Jaurlaritzan bai, eta Jaurlaritzan ere behin-behinekotasun tasa jasoa da, egia da.
Nik ez dakit interesa eduki dot jakiteko ia ze zifra erabiltzen duzun zuk Jaurlaritzaren interinitate edo behin-behinekotasun tasari dagokionez azken astebeteotan zifra desberdinak erabili izan dituzulako zuk zeuk, esan izan duzu eta idatzirik jarri duzu gainera osasun arloan 36koa dela, eta handik egun batzuetara 40koa dela. Eta nik ez dakit egun gutxitan hain nabarmen aldatu daitekeen, baina ikusten dut zifra ezberdinak erabiltzen dituzula, ez beti funts oinarrituarekin. Interesa eduki dot orain gorengoko zifrara jo duzun, 40. zifra horretara.
Baina beste adibide batzuk jarriko dizkizut, anekdotak anekdota. Egia da Jaurlaritzan behin-behinekotasuna erreposizio tasen eraginaren ondorioz handitu egin dala, baina administrazio guztietan gertatu da berdina. Adibide bat, Donostiako Udala, bost urteetan EH Bildu gobernatzen egon den bost urteetan behin-behinekotasuna % 8an igoa da, % 8an. 2012. urtean % 23koa zen, 2017. urtean % 31koa da. Hori da EH Bildu behin-behinekotasuna ugaritzearen aldeko alderdia dalako? Seguruenik ez, erreposizio tasak zuretzat hemen aitzakiak diren arrazoi batzuk, ba han ere onartu beharra izan dutelako...
...tasak, zuretzat hemen aitzakiak diren arrazoi batzuk, ba han ere onartu beharra izan dutelako.
Gipuzkoako Foru Aldundia, behin-behinekotasuna % 30ekoa. 2011etik 2015 era bitartean, bonbero lanpostu bat bakarrik bete zuten gehiago. Bat bakarrik. Eta urtean jubilatzen dira 40tik 60ra bitartean, atera kontu behin-behinekotasuna ugaritu den ala ez.
Zergatik? Bertako gobernariak hori nahi izan dutelako? Ez. Erreposizio tasa aitzakia ez delako, han ere errespetatu beharra izan delako baino.
Bigarren galdera, Jaurlaritza bat al dagon Madriletik datozen planteamendu horiekin eta erreposizio tasarekin bereziki? Ez. Eta nik, hainbat aldiz salatu izan dut planteamendu hori. Ez da orain, autogobernuaren edo autoantolakuntzaren aldeko aldarrikapenak egiten ditugula.
Nik hainbat aldiz Gobernu honetatik agertu dira horren kontrako planteamendu eta irizpide horien kontrako iritziak, hainbat aldiz.
Eta Euzko Alderdi Jeltzalearen ikuspuntutik baita ere, ez dut en fin errepikatu beharrik. Otsailaren 21ean bertan, aurten, duela astebete batzuk oraindik, senatari batek, Dolores Etxano senatariak galdetu zion Montorori ea erreposizio tasekin jarraitzeko asmoa daukan, eta esan zigun baietz, baietz esan zuen.
Beraz, gure jarrera argi dago. Gure planteamendua, horren kontrako planteamendua argi dago eta ukaezina delakoan nago, mundu guztiarentzat edo entzun nahi duen mundu guztiarentzat.
Bigarrena, txalotu egin behar al da martxoaren 29ko akordioa? Zure ustez panorama goitik eta behera aldatzen duena? Nire ustez ez, erreposizio tasekin jarraitzen duelako.
Egia da, erreposizio tasak % 100ean jartzen dituela, baina gure asmoa, gure helburua, gure pretentsioa da erreposizio tasak kenaraztea, desagerraraztea, behin eta betiko, Estatuak gehiago etorkizunean erreposizio tasarik gehiago ez ezartzea eta zuk txalotu nahi duzu akordio hori, baina guretzat ez da txalogarria.
Beste kontu bat da akordio horrek bere esparruan posible egiten dituen aukerak aprobetxatuko ditugun edo ez behin-behinekotasunari amaiera emateko. Klaro, klaro baietz, aprobetxatuko ditugu denak, azken zirrikitu arte.
Baina, gauza bat eduki behar da kontuan. Akordio hori oraindik lege bihurtu behar da. Eta lege bihurtuko da, baldin eta bihurtzen baldin bada, Estatuko Aurrekontu Legearen bitartez. Eta Estatutako Aurrekontu Lege hori aprobatzen ez baldin bada, honek ez du batere balio juridikorik.
Beraz, lehenik eta behin, nahita ez itxaron behar dugu, legea aprobatzen den ala ez. Eta mahaia konbokatzen ibiltzea, legea aprobatzen ez den bitartean eta oraindik arau juridiko binkulantea ez den bitartean, ba ez dauka zentzu gehiegirik, oraindik ere hori konfirmatu gabe dagoelako.
Baina posibilitateak aprobetxatu egingo ditugu. Ez zalantzarik egin.