URRUZUNO URRESTI (EH Bildu, 2016-06-09):
Egun on guztioi, eguerdi on guztioi.
Gaur hona EITBn ikus-entzulearen babesle figura sortzeari buruzko ekimena ekartzen dugu eta astelehenean EITBren Kontrol Batzordera eraman genituen ekimenen eztabaida bezala, esan gabe doa gure ustez logikoena bere garaian, etxe honetan EITBren erreforma integrala abordatzeko sortutako batzorde berezian ematea litzateke, alegia, EITBk behar duen erreforma integralaren kontestuan ematea litzateke.
Legealdi honetan, legealdia aurrera doa, ez da asko falta bukatzeko eta ez da posible izan hain beharrezkoa den eztabaida horri ekitea. Legealdi honetan ez da posible izan eta EITBk bizi duen egoera zail eta tamainakoari uste dugu, guztiok ere, ez diogula behar duen besteko erantzunik eskaini.
Zentzu horretan, eta guk gure autokritika (...) ere onartu genezake, galdutako legealdia izan da. Ez gara horren zergatietaz eta arduretaz luzatuko gaur hemen, baina Euskal Herria Bilduren aldetik datorren legealdiari begira nahiko genuke gutxienik, alderdi guztioi dei bat, mezu bat helarazi eta zentzu honetan esan EITBk hain beharrezkoa duen, herri honek hain beharrezkoa duen hedabide publikoaren inguruko eztabaida hori, behar bezala emateko deia luzatzen dizuegula.
Eztabaida hau, EITBren ikus-entzulearen babeslearen eztabaida hau, guk abiapuntu batetik planteatzen dugu, oinarri batetik planteatzen dugu eta da, gure aburuz EITBk momentu honetan ez duela ikus-entzulearen babeslerik, EITBk ez duela Arartekorik edota, hobeto esanda, herritarrek ez daukatela Arartekorik EITBn egon daitezkeen hutsegiteetan, zerbait esatearren, beraien kexak, beraien kezkak, bideratzeko inolako bitartekorik.
Eta badakigu 1998an EITBren 1982ko Sorrerako Legea modifikatzeko edo modifikatu egin zela, eta modifikazio horretan bere hamargarren artikuluan, Administrazio Kontseiluko presidenteari egozten zaizkiola nolabait ikus-entzulearen babeslearen figura.
Eta hori diogu batez ere gero inor ez etortzeko esanez "ba bai, badauka ze 98an bla, bla, bla, bla, bla". Bai, badakigu. Baina seguru nago gaur hemen bat baino gehiago agian enteratuko zela horretaz ere, alegia EITBk baduela nonbait definizioz, teorian, ikus-entzulearen babesle bat. Baina guretzat problema hori da. Lehenik eta behin, gaur egun ia inork ez dakiela hori, eta inork ez dakienez ezinezkoa da funtzio hori bete ahal izatea. Ezagutzarik ez dago herritarren artean eta bere 18 urteetako ibilbide horretan egindako lanak hori ere agerian uzten du.
Zenbat kexu jaso ditu 18 urteetan? Galdera bat da, ez dakigu...
...horretan egindako lanak ere hori agerian uzten du.
Zenbat kexa jaso ditu 18 urteetan? Galdera bat da, ez dakigu zenbat jaso dituen, baina seguru gaude oso gutxi izan direla.
Hedabide publikoari kalitatea eta prestigioa emango dion tresna batez ari gara. Nazioartean ospea duten komunikabide, hedabide erreferentzia argiak ditugu guztiok ere hori baieztatu egiten dutenak. Eta sistemarik efiziente eta demokratikoenek ere hutsegiteak egiten dituztenez, uste dugu sistema perfekturik ez dagoenez, halako figura baten, halako funtzioak beteko dituen ardura baten sorrera eta horren garapena, horren inplementazioa, ezinbestekoa dela EITBn.
EITBk, gure aburuz, halako bitarteko baten beharra onartu egin behar du eta bere zerbitzu eta kalitatea hobetzeko aldartetik aplikatu beharko luke. Legearen modifikazio horretan, esan bezala, Administrazio Kontseiluko presidenteari egozten zaizkio ikus-entzulearen babeslearen funtzioak betetzea. Funtzioak egozten zaizkio, baina ez du inolako garapenik.
Gure aburuz, funtzio hori modu eraginkorrean egin ahal izateko, lehenik eta behin, izaera iraunkorra izan behar du figura horrek eta guztiok dakigu gaur egun  - eta horrela da EITBren Sorrera Legetik ia-ia -  presidente sei hilabetetik behin aldatu egiten den figura bat dela. Beraz, guretzat Administrazio Kontseiluko presidenteari ezin zaizkio ikus-entzulearen babeslearen figurak bete behar dituen funtzioak egotzi. Gure ustez, iraupena askoz iraunkorragoa izan behar du eta ezin da egon sei hilabetetik sei hilabetera egon daitezkeen aldaketen menpe egon.
Horretaz gain, iraunkortasunaz gain, uste dugu baliabideak eta bitartekoak behar dituela, lantalde bat behar duela bere egitekoak ondo egin ahal izateko. Aurrekontu bat behar du, batik bat, hasiera batean bere lana ezagutzera emateko herritarrekin harreman-bideak zabaldu ahal izateko, eta behar da ere bere eginkizunen zehazte bat.
Bere eginkizunen zehazte zehatza eman behar da eta ez da figura bat soilik egon daitezkeen neutraltasun ezen, objetibotasuna ezen, manipulazioen ardura hartuko duen figura bat; genero berdintasunaren eskubideak bermatu beharko lituzke, adin txikikoen eskubideak ere bermatu beharko lituzke.
Izaera erabat integrala eta zabala duen figura batez ari gara hitz egiten baina, diogun bezala, gorretarako bere funtzioen zehazte zehatz bat eman behar da, haren profil profesionaltasunarekin batera, noski. Beraz, lehen arazoa, lehen desadostasuna momentu honetan Administrazio Kontseiluak egindako zirriborroan egozten zaion iraunkortasunarekin erabateko zalantzak ditugu.
Beste galdera bat, hausnarketarako eta eztabaidarako: Ikus-entzulearen babeslea Administrazio Kontseiluko kidea izan behar da ezinbestez? Administrazio Kontseiluko kidea izan behar da bai ala bai? Eta norbaitek esango du, "hala dio legeak". Eta guk esaten du, justu etxe honetan ez dugu argudio hori onartzen, justu etxe honetan, justu etxe hau, justu etxe honen funtzioa zerbait baldin bada justu legea aldatzea da.
Beraz, utzi dezagun legeak dioena, hitz egin dezagun horren egokitasunaz, hitz egin dezagun zein profil izan behar duen ikus-entzulearen babesleak bere horretan. Horretarako gero legea aldatu behar baldin bada, aldatu dezagun, gure esku baitago.
Ez dezagun beste behin ere legea herritarrei egokitu beharrean, herritarrak legeari egokitu nahi izan. Badakigu Administrazio Kontseiluko kideen gehiengoa alderdietako dela, beraz, honekin ere zalantzak ditugu, ea postu horren egokitasuna egokien presidenteak betetzen ote duen. Ezetz esan genuke, izan ere, dakizuenez, Administrazio Kontseiluko kideak gehienak alderdi politikoek izendatutako kideak dira, alderdi politikoetako kideak dira, orduan guk uste dugu ikus-entzulearen babeslearen figura ezin dela alderdi politiko bateko kide batetan jausi.
Eta adibideak pila bat ditugu, nazioartean pila bat adibide ditugu. Radio Televisión Españolan, adibidez, eta kasu askotarako beharbada ez da eredurik edo adibiderik onena izango, baina uste dugu justu kontu honetan gu baino nahiko aurreratuagoak daudela. Radio Televisión Españolan korporazioko presidenteak izendatzen du ikus-entzulearen babeslearen figura, izango duen arduraduna.
Baina hautaketa, lehenik eta behin gutxienez bertako profesionalen artean egiten da eta hitzez hitz hala dio araudiak: "El candidato será elegido preferentemente entre profesionales de Radio Televisión Española de reconocida trayextoria, prestigio, criterio y credibilidad". Edozein kasutan ere, etxe horretako kazetaria izango da Radio Televisión Españolan ikus-entzulearen babeslea edo eta arartekoa, hala ere deitzen bait zaio.
Katalunian bertan, Kataluniako irrati telebistak ere izaera iraunkorra esleitzen dio ikus-entzulearen babesle figurari. Bere funtzioetarako, beste hainbat baliabideen artean, hiru ataletan banandutako web gune oso aktibo bat du martxan bezeroarekiko harremana bideratzeko, kontsulten atala, iritzi kexak bideratzeko eta kontu teknikoak arautzekoa ere.
Ejenpluak mila ditugu nazioartean, uste dugu ETB momentu honetan guztiorekiko atzean geratu dela, baina uste dugu eztabaida honek eta eztabaida honetatik aurrera zabaltzen den epe honetan ere, ikusita Administrazio Kontseiluan ere eztabaida hau ematen ari dela, guk uste dugu denbora hau baliatu egin behar dugula, adibideak nazioartean milaka daudela, esan bezala, eta bakoitzetik onena hartzera gonbidatzen zaituztegu EITBren ere ikus-entzule babeslearen figurarik ahalik eta onena, eraginkorrena eta herritarrentzat positiboena izango dena sortu ahal izateko.
Besterik ez. Eskerrik asko