AGIRRE GARITAONANDIA (EH Bildu, 2019-02-07):
Buenos días, señora presidenta, parlamentarias, parlamentarios eta gero arte gaur hona etorri zareten eragileei. Gai hau ere pobreziari buruz bada, baina bueno, gero arte.
Gustu txarrekoa da agian halako gai delikatu, serio, gogor bat txiste batekin hastea, baina broma bat dirudien kontu batetik dator gaurko gure proposamen hau, urgentziaz gainera. Txiste patetiko bat baita "Aita Mari" ontziari Mediterraneora erreskate lanetan joateko baimenik ez ematea Espainiako Gobernuak.
Sustapen Ministerioak ukatu egin dio segurtasun baldintzak ez omen dituelako betetzen ontziak, hau da, Mediterraneoan egunero-egunero itotzen ari diren naufrago horiei esan behar zaie, barkatu, baina ezin zaituztegu erreskatatu segurtasuna ez dagoelako bermatuta gure ontzian. Adiós y buena suerte, pueden ahogarse ustedes, pero es que Europa y el Estado español velan por su seguridad. Un poco de locos.
Momentu honetan Bilbon dago "Aita Mari" geldirik Itsas Museoaren aurrean eta nahi duenak egin dezake bertara bisita. Dagoeneko joan ez bazarete gomendatu egiten dizuet, merezi du. Gu astelehenean joan ginen eta "Aita Mari" hori bertatik bertara ezagutzeko eta han erakutsi ziguten zelan egokitu duten erreskaterako, zaurituak artatzeko, portura joateko eta, neurri batean, ederra da, sinbolo bat delako "Aita Mari", baina frustrazioa dario ontziari, prest-prest dago ekinean hasteko, baina ez diote uzten, ez diote baimenik ematen. Eta bien bitartean, kontadorea, ez da eteten. Egunean, bederatzi bat lagun hiltzen dira mediterraneoak; hilabetean, 270; hiru hilabetean, 810; eta horregatik tramitatu dugu urgentziaz, legez besteko proposamen hau. Presa apur bat daukagulako.
"Aita Mari"ren tripulazioak azaldu digunez, legeak eskatzen dituen baldintza guztiak betetzen dituzte, arlo batzuetan legeak eskatzen duena baino gehiago. Baina, Sánchezen Gobernuak, Ábalos ministroaren ahotik, ukatu egiten du hori.
"Aita Mari"koek han erakutsi ziguten 120 lagunentzako lekua daukatela, enfermeria bat, 500 txaleko, bodega janariz beteta daukate, arroz paketeak, kakao poteak, dena prest itsasoratzeko. Beharrezko zertifikatu guztiak ere badituzte, baina ez omen da ontzi segurua, Sustapen Ministerioaren arabera.
Espainiako Ministerioak hori dio, alde batetik, eta bestetik, ostera, "Aita Mari"k hainbat euskal erakunderen babesa dauka, zuek Gobernua, beno, gaur ordezkari bakarra dago, baina beno, San José andrea, zuok, Gobernuak, babestu duzue "Aita Mari", hainbat udalek babestu dute, alderdi gehienok babestu dugu, herritarrek babestu dute, eta gure galdera puntu honetara helduta da ba zertara dator Espainiako Gobernuaren jarrera hori?
Sánchezek presidentzia hartu zuenean, keinu bat egin zuen Aquariusekin, eta ondo iritzi genuen. Susmoa genuen keinu hutsa bat izan zitekeela eta hori orain konfirmatu egin da. Bazirudien, PPren immigrazio krudel, politika krudel eta inhumanuak alde batera utzi eta bide berri bati ekingo ziola, pertsona lehenesten duen politika.
Atzo justu bost urte bete ziren Guardia Zibilak Tajaralen 15 etorkinei pilotadakadak egin eta itsasoan itota hil zituela. Baina sei hilabeteren ondoren, hemen dugu Espainiako Gobernuaren egia, "Aita Mari" eta "Open Arms" portuan lotuta daude, bata Bilbon, beste Bartzelonan.
Zer gertatu da denbora honetan? Zergatik egin du atzera Sánchezen Gobernuak? Ze haizek mugitu du bere jokabidea? Arrazoi teknikorik ez badago, zein da arrazoia? Politikoa? Ze kalkulu atera du Sánchezen Gobernuak? Zeren beldur da? (...)rena?
Edo Europako politika kriminal, krudel, inhumanoei aurre egiteko beldur da? Zer gertatu da? Zer galdu dugu bidean? Eta esan bezala, bien bitartean, kontadorea ez da eteten, bederatzi lagun hiltzen dira egunero mediterraneoan, 270 hilean, 810 hiruhilabetean, eta hau, esate bat baino ez da, oso zaila delako jakitea zenbat hiltzen diren benetan itsasoan; aurkitutako gorpuen arabera egiten da kalkulu hori eta zenbat desagertzen diren inork ikusi barik, ba ez dakigu, egia esan.
Horregatik gure urgentzia proposamen hau tramitatzerakoan. Orain, esate baterako, eztabaidan ari garen bitartean, hemendik ez oso urrun, mediterraneoan jendea hiltzen ari da itota, bat, bi, hiru, ez dakigu zenbat. Esan bezala, bederatzi egun bakoitzeko, baina agian gehiago. Ez dakigu. Horren lekukorik ez dago.
Momentu honetan ez dago Gobernuz kanpoko erakunde bakar baten ontzirik mediterraneoan, bateko eta besteko debekuak direla eta ez direla. Europako Batasunak ez du lekukorik nahi eta Espainiako Gobernuak ere ez. Ito daitezela naufragoak, nahiz eta nazioarteko legeak argi esan erreskatatuak izateko eskubidea dutela. Ito daitezela esan du, dio, Europako Batasunak.
Ahoa betetzen zaigu balioen gaineko diskurtsoekin, baina Europako Batasunak hor konpon dio, politikak kriminalak, inhumanoak ezartzen ditu, segurtasunaren izenean. Noren segurtasuna baina?
Horregatik uste dugu maila, estamentu guztiak inplikatu egin behar garela, herritarrak egon badaude inplikatuta, "Aita Mari" horren erakusle da, eta "Open Arms" ere bai. Herrien arteko elkartasunaren sinboloa, samurtasunarena. Berez ez da herritarren erantzukizuna erreskate lanak egitea, ez da, ez, hori horrela da, miresgarria izan harren. Estatuei dagokie lan hori egitea, baina ez dute egiten. Horren ordez Europako ateak ixten dituzte. Zer egin behar dute, beraz, kontzientziadun herritarrek? Begira geratu?
Herritarren ordezkariok ere badugu erantzukizuna, gaur urgentziazko ekimenen honekin...
... kontzientziadun herritarrek. Begira geratu? Herritarren ordezkariok ere badugu erantzukizuna.
Gaur, urgentziazko ekimen honekin uste dut adostasun nahiko handia lortuko dugula. Eskertzen dot zuon danon prestutasuna "Aita Mari" eta "Open Arms-eri" babesa eman behar diegu, baita bultzada ere, Legebiltzar honetatik.
Eta orain hurrengo mailari  - eta barkatu berriro zuri begiratzea, San José andrea, zu ere bazoaz? - . Bueno ba hurrengo mailari edo estamentuari begiratu behar diogu, Jaurlaritzari. Beti aitortu izan dizuegu zuon diskurtsoa ona dela, alegia  - gaur txiste eguna da, itxure - , egokia, lasaigarria, haize xenofoboen aldean, baina hitzak bakarrik ez dira nahikoak. Orain ez.
Bitartekari lana egiteko eskatzen diogu Jaurlaritzari "Aita Mariri" baimena eman diezaioten erreskate lanetan aritzeko. Momentu honetan hori da eskatzen dioguna Jaurlaritzari, hori da eskatzen dugun konpromisoa. Eurak  - hemen balegoz -  dira interlokutoreak Espainiako Estatuarekin.
Eta egia esateko hau ere apurtxo bat txistosoa da. Europan autonomia mailarik handiena omen duen lurraldeetako bat gara gu, eta hala ere ez daukagu erreskate ontzi bat  - egokitutako atunontzi bati -  itsasoratzeko baimena emateko ahalmenik ere ez.
Estatu propio bat aldarrikatzen dugunean honetaz ere ari gara. Munduan zer paper jokatu gura dugun erabakitzeko eskubidea gura dugu. "Aita Mariri" Mediterraneora edo dena delakora bidali gura dugun ala ez hemen erabaki nahi dugu geure parametroetatik.
Gu ez gara faxisten beldur. Herri honek giza eskubideak lehenetsi ditu honetan ere bai. Horregatik, orain mailaz maila jarraituta euskal erakundeen gainean dagoen beste estamentu horri begiratu behar diogu: Espainiako Gobernuari.
Bere esku dago, berak badu eskumena "Aita Mariri" Mediterraneora joateko baimena emateko. Eskumena du eta Mediterraneoan geratzen ari denaren erantzukizuna ere bai.
Orain dela sei hilabete batzuk ziren Sánchezen gobernuaren hitzak eta ekintzak. Parecía que Sánchez iba viento en popa, y ahora sin embargo, ha plegado velas.
Europaren aurrean harro agertu zen Sánchezen gobernua eta orain kikildu egin da. Etxekalte kikiltzeak indarra ematen diolako faxismoari, intolerantziari, beldurrari, eta kasu honetan, heriotzari.
Pues como decía Bertolt Brecht, hay muchas maneras de matar. Pueden matarte, meterte un cuchillo en el vientre, quitarte el pan, no curarte de una enfermedad, meterte en una mala vivienda, empujarte hasta el suicidio, torturarte hasta la muerte por medio del trabajo, llevarte a la guerra, etcétera.
Solo pocas de estas cosas están prohibidas por el Estado. Eso decía Bertolt Brecht, pero podemos añadir que también se puede matar dejando a su suerte a los náufragos en el Mediterráneo y eso, como hemos podido comprobar, tampoco está prohibido ni en el Estado español ni en el resto de estados europeos, porque también hay muchas maneras de hacer de Salvini.
Hemen bizi hobea gure edo beste barik bizi iraun nahi izatea, delitu hori, delitu bakarra duten pertsonak zigortzen dituzte heriotzara egunero-egunero, eta hori bai ez dela txistea.