AGIRREZABALA MANTXOLA (EH Bildu, 2013-04-11):
Bai, eskerrik asko mahaiburu andrea.
Talde Popularrak Hezkuntza Marko Hirueleduna dakarkigu oraingo honetan, ez da aurreneko aldia. Badirudi Partido Popular eta Partido Sozialistaren arteko karrera bat hasi dela ingelesaren defentsan, zeren eta PP-ren mozioa eta PSE-ren osoko zuzenketa ikusita, biak gauza berdina dira, termino berdinak eta ia hitzez hitz testu berdina, ez da oso ondo ulertzen PSE-k osoko zuzenketa egitea, baino tira.
Eta argi dago bi alderdi hauek eskutik helduta nahi dutela ingelesa, horrela zioen Oyarzabalek aurreko kontrol plenoan: "La incorporación del inglés, señorías y señora consejera –decía–, como usted sabe es una prioridad para el Partido Popular". Hoy mismo lo ha dicho, es un desafío, el gran desafío de nuestro sistema educativo. Eta hauxe da aurreko PSE-en Gobernuak nahi izan zuena ere.
Baina Marko Hirueleduna martxan jartzeko ez zuen inoren adostasuna lortu, ez agente politikoena, ez hezkuntza agenteena, ez eta hezkuntza komunitatearena ere. Izan ere, agente guztiek komunikabideen bitartez ezagutu zuten aurreko sailburuaren plana, erabilpen politiko, propagandistikoa eta alderdikoia egin zen orduan.
Honek kezka eta zalantza handiak sortu zituen ea zein zen proiektu honen benetako helburua, Nafarroan gertatu zen bezala ote zen, euskararen presentzia eta garrantzia geletan gutxitzea ez ote zegoen proiektu honen atzean esaten zuen batek baino gehiagok, eta ez benetan hiru hizkuntzetako ikaskuntza bermatzea.
Lehenengo deialdiko datuak ikusi besterik ez daude, 18 ikastetxe publikok eskatu zuten parte hartzea, naiz eta 25 plaza egon eta 56 ikastetxe kontzertatuk 15 plazetarako.
Proiektua ez zetorren inolaz ere bat eskola publikoaren beharrekin eta azpian zegoen kezka hain zuzen horixe zen, euskararen orduak murriztea nahiz eta D eredua izan eskaera handiena zuena eta etengabe igotzen ari zena.
Eta beldur haiek oraindik ere –nire ustez– ez dira uxatu eta ez dira uxatuko harik eta euskal herritarrak ikusiko duten arte euskal hezkuntza sistemak euskaldun eleanitzak lortuko dituela. Ez dira uxatuko ariketa gure hizkuntza bermatua egongo dela ikusiko duen arte. Eta hauxe da euskal herritarrek eskatzen dutena eta politikoei helburu hori lortze aldera lan egin dezagula eskatzen digute.
Baina proiektu honek orain arte esandakoaz aparte, bere oinarrian zituen akatsak. Herri honek ibilbide luzea egin du euskalduntze prozesuan, herri hau ikasbide izan da gu bezalako beste herri askorentzat eta hau horrela izanda ere, Marko Hirueledun honek ez zuen ezertarako kontutan hartu.
Euskal Herria Bilduk euskaldun eleanitzez osatutako Euskal Herria helburu izanik, Hizkuntzetarako Europako Erreferentzia Markoa erreferentziatzat hartuta, gizartearen errealitate soziolinguistikoarekin eta soziokulturalekin bat egiteko, testuinguru eleanitzari erantzuteko markoa sortzea proposatzen du.
Euskal Herria Bilduk euskara ardatz izango duen eredu bakar eta malguaren aldeko autua egingo du eragile politiko, sindikal eta sozialekin ahalik eta adostasun zabalena lortuaz eta babes juridikoaren pean ikasle euskaldun eleanitzak sortzea helburua izango duena.
Eta hauxe da gure osoko zuzenketan muinean dagoena. Xedea, gure kasuan hiru hizkuntza ofizialetatik bi behintzat –euskara eta gaztelera– derrigorrezko hezkuntza amaitzean ongi menderatzea izan behar da, eta gainera atzerriko hezkuntza bat edo Euskal Herriko hirugarren hezkuntza ofiziala menderatzea.
Euskara gure herrian hizkuntza gutxitua izaki, ezartzen dugun xedea bete ahal izateko euskarari lehentasuna ematea proposatzen dugu, beste hizkuntzekin berdintasun erreala lortzeko. Beti ere ikaslearen etxeko hizkuntza eta kultura kontutan hartuaz eta baloratuaz.
Marko bakar eta malgua erdiesteko, hezkuntza etapa guztietan hasi haur hezkuntzatik eta bukatuz derrigorrezko bigarren hezkuntzan, murgiltze eta mantentze ereduen alde egiten dugu. Etapa bakoitzean haurraren garapen eta beharren ezaugarrietara egokituko den murgiltze eta mantentze ereduen alde hain zuzen ere.
Gaztelaniari dagokionean, ikasgai gisa jasoaz. Eta ingelesaren edo eta frantsesaren irakaskuntzari dagokionean, hizkuntzaren ikaspen goiztiarra sustatuz. Ikastetxeak definitutako hizkuntza proiektuak zehaztutako estrategia eta ildoak jarraiki.
Baina argi ikusten ez duguna EAJ-PNV-ren eredua da. Orain arte zapore gazi-gozoa jaso dugu. Gazia, alderdi honek aurkeztu duen osoko zuzenketan bere indefinizioan eta motz gelditzen dela –gure ustez– ikusten dugulako.
Gazia haur eskoletarako PP-rekin eta UPyD-rekin Legebiltzar honetan bertan sinatu zuen erdibideko zuzenketan, non ama hizkuntzan ikastea ahalbideratzen zuen.
Gazia, sailburuak egindako hainbat adierazpenetan. Azkenekoa aurreko hileko kontrol plenoan Oyarzabal jaunari erantzunez: "Vamos a seguir trabajando por garantizar el derecho de las familias a elegir la lengua de estudio de sus familias e hijos".
Edo beste erantzun berean esandako beste gauza bat: "Así el modelo A, en su distribución horaria actual tendría que reformularse".
¿Qué quieren decir estas afirmaciones? ¿Que va a seguir manteniendo los tres modelos lingüísticos este Gobierno? Si esto es así, no nos encontraremos en el camino, pero tampoco se encontrarán con los agentes educativos y la comunidad educativa, ya que todos ellos vienen reclamando desde hace tiempo la desaparición de los modelos lingüísticos actuales.
Eta egia esan behar dugu, zapore goxoa ere ikusi dugu...
...desde hace tiempo la desaparición de los modelos lingüísticos actuales.
Eta egia esan behar dugu, zapore goxoa ere ikusi dugu, asko ez bada ere. "Nuestro planteamiento en relación a las lenguas de la escuela es la búsqueda del acuerdo necesario para avanzar hacia el plurilingüismo desde un bilingüismo real y efectivo, con el euskera como eje, con soluciones realistas y flexibles" esaten zuen azkeneko kontrol plenoan sailburuak.
Bide honetatik tinko abiatzen bazarete eta aurrera eraman nahi baduzue hau, bidean elkar topatuko dugu, hauxe da azken finean gure eskaera osoko zuzenketa bidez planteatu duguna.
Porque tenemos un gran reto por delante, lograr un plurilingüismo real en base al principio de convivencia lingüística e integración plurilingüe, definiendo los mismos niveles competenciales de adquisición en las dos lenguas oficiales y en menor grado en la tercera, un reto de gran dimensión que no se conseguirá con pasos atrás.
Las peculiaridades de la política vasca nos han llevado en demasiadas ocasiones a jugar a pequeña, buscando acuerdos de mínimos, acuerdos que no supusieran pasos atrás y que sólo permitían mínimos pasos adelante.
Sin embargo, ahora tenemos un Parlamento vasco cuyas mayorías hacen que los pasos adelante sean posibles. Por eso, sería difícil de entender que el PNV convirtiera el euskera en la educación en moneda de cambio para otros objetivos.
Besterik ez, eskerrik asko.