EGIBAR ARTOLA (EAJ, 2013-05-09):
Egun on guztioi.
Gaurko agerraldiak lege-egutegia du nolabaiteko ardatz. Joan den astean lehendakariak, Gobernuaren egitasmoa azaltzerakoan aipatu zuen. eta nik uste dut marko bat ere denboran kokatu zitekeena, antzeman zitekeela Jaurlaritzak gaur egun bere konpromezuak non kokatzen dituen eta baita aipatutako ekainaren 15eraino etxeko lanak sailburu bakoitzak nola hartuak dauzkan, azkenean lege-egutegi hori onartu eta legebiltzar honetara ekartzeko.
Beraz, nik uste det agerraldiaren arrazoia joan den astean behintzat azaldu zela, eta gaur egin dena da joan den asteko eta gaurko motibazioa txertatu eta debatea pixka bat berritu. Batzuentzako sailburuen agerraldiak nahiko izan dira sailburu bakoitzak bere alorrean dituen lege egitasmoan antzemateko, Quiroga andereak azaldu duen bezala. Beste batzuk diote ez dutela urrutitik ere ikusten lege-egutegi bat. Eta nik uste det Jaurlaritzak egin duen ariketa izan dela prudentea. Eta egia da, kontserbadorea esaten zuen Quiroga andreak, baina Jaurlaritza honek babes bat dauka, 27 parlamentarien babesa dauka, eta legealdi osorako egitasmo bat azaltzen du.
Hiru ardatz ditu egitasmo horrek, aipatu bezala krisi ekonomikoari aurre egitea, baita ere bake eta bizikidetza eszenategi hori bermatzea eta etorkizunari begira herri honek edo Legebiltzar honek herri honi eskaini behar dion estatus politiko berri horren nolabaiteko helburua.
Hiru ardatz horien inguruan jakina legeak zintzilikatu behar dira. Edo alderantziz, legeak emango diote sendotasuna helburuei. Helburu horiek egi bihurtzeko legeak behar beharrezkoak dira.
EH Bilduk azaltzen zuen bere motibazioan eta egia da, ez da nahikoa egitasmoa, zeren asmoak dira. Baina egitasmoak bide bat erakusten du eta helburu batzuk jartzen dira. Eta helburu horiek lortu ahal izateko beharrezkoak dira legeak eta baita ekimenak eta planak edo neurri zehatzak ere.
Eta nik uste dut horretan jardun duela Jaurlaritzak eta burutu nahi dituela lan horiek uda aurretik. Zergatik? gehiengoa eta gutxiengoa non dagoen hemen garbi dago eta gehiengo batek arrazoi ezberdinagatik ere eskatzen diola behin eta berriz lehendakariari irten dadila bere soledade horretatik. Eta guk alderdi politiko bezala esaten dugu, beno akordioak beharrezkoak dira eta Jaurlaritzak programa bat egiten du eta lehenengo sei hilabete horietan bere programa horri heldulekuak jarri nahi dizkio, asmoak eta erabakiak.
Baina ere erabaki horiek hemen uztartu behar dira, lege diren neurrian Parlamentuaren galbaia pasa behar dute, orduan horretarako aurretik egindako lanak edo batzuen eta besteen nolabaiteko iritzi eta helburuak ere kontutan eduki behar dira. Baina guzti horren gainetik nik uste dut Jaurlaritza honek behin eta berriz Legebiltzar honi eta Legebiltzar honen eskutik hiritargoari helarazi nahi diola mensaje bat eta da, egonkortasuna. Herri honek behar duela, gizarte honek behar duela egonkortasuna, ez Jaurlaritzak egonkortasuna.
Jaurlaritzak Legebiltzarrak bai edo ez esan kontutan eduki beharko du beti, baina gobernatzeko bidea dauka, denbora dauka, bere eginkizun propioak dauzka. Legebiltzar honetara ekar ditzake zortzi, hamar edo hogeita hemezortzi lege, aurreko Gobernuak berrogeita hemeretzi eskaini zituen, eta azkenean hogei onartu ziren.
Beraz egitasmoak egitasmo aurreko Gobernuak gainera gehiengo absolutuarekin bermatuta zeukan, Gobernu honek ez daukana, baina ikusten diguna da gizarteak behar duela egonkortasuna, ez Jaurlaritzak berriro diot. Eta gizartearentzako egonkortasuna zer da? Ba besteak beste instituzio ezberdinen arteko akordioak burutzen jakitea ere, edo gizarte eragile direnekin akordioak sustatzeko eta gauzatzeko gaitasuna erakustea.
Akordio horiek denak biderkatzaile dira, gizarteak ikusten gaituelako eta ikusten gaitu eztabaidan, ikusten gaitu mokoka. Baina gizarteak ere akordioak eskatzen dizkigu. Eta zergatik egonkortasuna? Egonkortasunak konfidantza ematen duelako, geure buruengan konfidantza edukitzea eta konfidantza hori iritsi behar da baita ere tailer txiki horretan langabeziaren atarian daudenak edo lana galdu dutenak, edo etorkizuna oso ilun ikusten duten horiek ere konfidantza minimo bat ikusi behar dute.
Eta hori da Jaurlaritza batek ere Parlamentu honen barruan lortu behar duena noski, baina Parlamentu honetatik, Legebiltzar honetatik haratago zabaldu behar duen mezua. Egonkortasunak konfidantza ekartzen baldin badu, konfidantza horrek hazkunde ekonomikorako ere lagungarri gerta daitekeelako konfidantza hori. Eta ekuazio hori ematen ez baldin bada eta liskarrak liskar hemen debate antzuetan, edo ez hain antzuetan edo debate interesgarriekin, baina adostasunetara iristeko gaitasunik ez baldin badaukagu, Gobernuarenak eta oposizioarenak ere egin du. Zein izango den kaltetuena? Zein izango den desgastatuena? Gizarteak erabakiko du. Baina parametro horietan ez dugu guk neurtzen jarduera politikoa eta Jaurlaritzaren jarduera.
Horregatik, badago esaldi bat oso famatua instituzioei aplikatzen zaiena eta esaten da status quo-aren tirania, la tiranía del status quo. Azkenean, zuk ardura bat hartzen duzunean denbora jakin batetan eta legealdi hasieran izan behar du, zure ideiak eta zure egitasmoak egi bihurtzeko erabakiak hartu behar dituzu. Eta Jaurlaritza fase horretan dago, gainera jakinda zer dagoen Legebiltzar honetan. Legegile bada Jaurlaritza baina Legebiltzarra ere bai izan daiteke.
Badakigu arrazoi ezberdinagatik, ez estrategia partekatua dagoelako, baina momentuz behintzat desafioa behin eta berriz Jaurlaritzari egiten zaiola esanez, aizu, zuk nola askatu behar duzu korapilo hau? Zeinekin askatuko duzu? Jaurlaritzak nik uste dut bere posizioa eta prestutasuna azaldu duela. Landu egin beharko dugu gehiago orain arte exitorik ez dugulako izan Legebiltzar honetan behintzat. Horri eutsi beharko diogu.
Honekin bat eginda, agerraldia eskatu duenari, –ni ez naiz eztabaidan sartuko baina behintzat bai adierazpen bat erreferentzia pertsonalak egon direlako ez niregatik baizik eta nik esandakoagatik egitasmoaren inguruan–, eraikitzailea izan daitekeen jarrera bat antzeman dut. Ez dakit ondo ala gaizki eta bestalde ere esango nuke eskerrak marko juridiko politiko hau agortuta dagoen, zeren gutako asko baino sinesmen gehiago daukazu egin daitekeen edo daitezkeen kontu horietan.
Baina beno, legeak lege eta egitasmoak egitasmo, garbi dagoena da jarrera behintzat aipatu dituzu. Faltan botatzen dituzun legeak zeintzuk diren eta nik uste dut egitasmoan behintzat hor egongo direla. Gero lege horiek zer eduki duten hor eztabaidatu beharko dugu, baina Legebiltzar honetatik kanpo badaude gizarte eragile eta hainbat erakunde nahitanahiez lege batzuk onartu ahal izateko beraien kontsentsua behar-beharrezkoa izango da. Bestela legea atera dezakegu baina interes horien aurka. Beraz, kontsentsu horiek lantzea ez da erreza izango.
Nik garbi ikusten dudana da hau guztion artean lortu beharreko akordioetatik atera behar dugula aurrera, baina baita argi ikusten dut ere –eta lehenengo interbentzioan behintzat Jaurlaritzarekin bat eginda–, oposizioarekin landuta eta hitzartuta baldin bada, hobe. Baina zuekin edo gabe, herri honek aurrera egin behar du eta Jaurlaritza honek aurrera egin behar du.
Nik uste dut oraindik badaudela posizio batzuk hemen erabat anklatuak eta gizarte honek exijitzen du gobernatzea eta nondik nora egin behar duen herri honek bere bidea, markatzea. Hori Jaurlaritzari dagokio. Berriro diot, guztion artean baldin badela hobe baina bestela Jaurlaritza honek bere egitasmoa eskutan eta egitasmo hori burutzeko ezinbesteko diren legeak onartuta, aurrera egin beharra dauka.
Horregatik egitasmo hori, lege-egutegi hori onartu eta hona etortzen denean edukiko dugu baita ere aukera ikusteko, zein posizioetan finkatzen den aurrera egiteko ala ez.