URRUZUNO URRESTI (EH Bildu, 2014-10-03):
Garitano jauna, Franko andrea, Ugarte andrea, ongi etorri Gipuzkoako Foru Aldundiari egiten ari zaion kontrol plenora.
Bromak aparte, errealitatea, temati eta burugogor ageri zaigu, atzo atera ziren langabezia datuek enegarrenez, bestelako politika ekonomiko eta sozialak bideratu beharra aldarrikatzen dizkigute. Orain artekoek langabezia eta haustura soziala etetetik urrun, hauek areagotu egin dituztelako.
Egia da nahi duenak hortik ere atera ditzakeela irakurketa positiboak, Aburto jaunak atzo esaten zuen: "Ha sido el segundo mejor septiembre desde que comenzó la crisis".
Claro, el que no se consuela es porque no quiere. Pero no se trata de consolar a los miembros del equipo del Gobierno, se trata de responder a esos miles de ciudadanas y ciudadanos que los podríamos denominar los sin derechos.
Pertsona helburu, eta ados gaude. Bat egiten dugu aldarri horrekin. Eta gaurkoan horretara gatoz. Aurrekontuaren % 30a baino gehiago edota lehendakariak politika orokorreko bilkuran esan bezala, hiru eurotik bi gastu sozialera bideratzen direnean, edo esaten zaigu bideratzen direla.
Baina gero, urtea doan heinean enteratzen gara otsailean kontziliaziorako laguntzak bukatu egiten direla. Enteratzen gara apirilean, tokiko enplegua sustatzeko laguntzak bukatu egiten direla. Enteratzen gara abuztuan, Osakidetzan 400 ohe ixten direla. Enteratzen gara, Jaurlaritzak ezean, udalek hamar bat milioi euro jarri behar dutela gizarte larrialdietarako laguntzak bermatzeko. Irailaren 10ean Hezkuntza Batzordean agerraldi batean esaten zaigu laguntza bereziak behar dituzten haur eta nerabeei asistentzia murriztu egiten zaiela.
Gure aburuz, hiru eurotik bi gastu sozialera bideratzen baldin bada, horrelako konturik ez da gertatzen. Guretzat, gure aburuz. Dena den galdetu nahi duguna da, eta ez dut nahi Agirrezabala jaunarekin Erkorekak oraintxe bertan izan duen eztabaida antzu horretara berriro bueltatu.
Baina nahiko genukeena da, zehaztea irizpide eta neurri horien atzean, Brusela eta Madriletik datozen aginpideak ezinbestean betebeharra ote dagoen ala aldiz, Gobernuak bere programa politikoari, bere ideologiari jarraiki aplikatzen diren.
Soka luzea ekar dezake eztabaida horrek ere, legeak hala behartuta aplikatu behar omen diren neurrien eztabaida horrek. Zer gaude behartuak aplikatzera? Eta zer ez gaude aplikatzera behartuak? Eztabaida hori zintzoki eman nahi dugu. Eta ziur asko hor ere ez gara ados jarriko edo bai, Erkoreka jauna gaur hemen entzun ostean. Madrilentzat, krisi ekonomikoa aitzakia da hartu behar dituen erabakiak hartzeko.
Galdera hori da, baina orain Gasteizko Gobernuari zuzendutako galdera hori da. Gasteizek, Lakuak aplikatzen dituen neurriak non gizarte politiketan, non osasungintzan, non hezkuntzan murrizketak ezartzen diren, horiek zer dira, aitzakia bat krisi ekonomikoaren baitan ala zuek zuen programa politikoari jarraiki hartzen dituzuen erabakiak?
Ze onartuko diguzu, adibide bat jartzearren, kontziliaziorako laguntzetan % 42ko jaitsiera egitea edota Abiadura Handiko Trenaren aldeko autua egitea, hori ez datorrela inondik arautua eta ez agindua. Hori zuen autua da. Orduan, hori da eman behar dugun eztabaida. Lehentasunak jartzea politika egitea da.
Urtebeterako kontziliaziorako laguntzak, lehen uste dut ere uste dut errepikatu dela, AHTaren 500 metro eraikitzea beste kostatzen da. Beraz, zeren alde egiten du pertsonak helburu dion Gobernuak?
Zuen autu propioa da, daukaguna baino gehiago ez dugula gastatuko esatea. Eta horrela entzunda logikoa dirudi. Baina zein da helburua pertsona baldin bada helburu? 170.000 langabetuetatik erdiak baino gehiagok prestaziorik jasotzen ez dituenean zein da helburua? Ehundaka haur ikastolara gosaldu barik joaten ari direnean, hemen EAEn, zein da helburua? Edota 50.000 familia inguru kide guztiak langabezian dituztenean zein da helburua? Pertsona helburu ala defizit zero helburu?
Beste era batera esanda, Aburto jauna ez dago hemen baina beste era batera esanda, o pago lo que me piden o comen mis hijos. Egoera horretan gaude EAEn, XXI. mendean.
Guk uste dugu egoera hori dela abordatu behar dena gaur eta hemen. Eta berriro diot lehentasunak jartzea politika egitea dela. Murrizketak, austeritate politikak, doitze neurriak, nahi bezala deitu genitzake baina eragina eta emaitza berdina da. Alor askotan nabarmenak dira gainera: Osasunean, hezkuntzan, gizarte politiketan eta enplegu politiketan. Oker ez banaiz, azken aurrekontu honetan 334 milioiko murrizketa batekin agertu ohi direnak.
Aldiz, egoera hobetu egingo dela esaten zaigu. 2015ean enplegu egonkorra sortuko dela. 2014an, oker ez banaiz, berdina esan zitzaigun. Eta gure galdera da: Nola hobetuko da neurri berdinekin, orain arte hartu diren neurri berdinekin, nola hobetuko da?
Uste dugu ezinbestean oinarrizkoak diren gakoei aurre egin beharko diegula. Aurre egin behar zaie murrizketak aplikatu besterik ez dut esaterik ez izateko. Aplikatu besterik ez dut eta bere horretan geratzea guretzat, barkatuko diguzu baina ez da Gobernua. Lidergo falta eta programa falta darion Exekutibo edo gerentzia huts bat baino ez da.
Bi kontu aipatu nahiko nituzke guretzat oinarrizkoak direlako: Arlo publikoa eta zerga politika.
Arlo publikoa, dakigun legez, Gobernuaren menpeko arloa da. Gobernuak modu zuzenean eragiteko duen esparru bakarra. Guk sektore publiko indartsuak gizarte kohesionatu baten ardatz gisa ulertzen dugu.
Eta zein da alor honetan EAEn momentu honetan daukagun argazkia? Negoziazio kolektiborik eza, eroste-ahalmenean % 20ko jaitsiera, kontsumo publikoa indize negatiboetan eta enplegu publikoaren lege bat kopiatu Madrilen, itsatsi Gasteizen baina emaitza guztiek ere zerbitzuen murrizketa, zerbitzuen prekarizazioa, lanpostu galera onartezinak, Osakidetzan lau urtetan 3.000 lanpostu. Hori da guzti honek dakarren emaitza.
Zerga politika ere aurrez aurre abordatu eta enfrentatu beharreko kontua da. Europan aitzindari den ereduari kontra-erreforma fiskala egiten zaio Gipuzkoatik, gehien dutenek gehien ordaintzerik izan ez dezaten. Ez dezagun ahaztu, gehien dutenek gehien ordaintzerik izan ez dezaten. Sozietateen Zerga onartzen da, ahalbidetzen da iruzurrerako zirrikitua izaten jarrai dezan.
Beraz, erabaki Madrilen eta hemen amen. Iruzur fiskala 2.500 milioi, baina berdin dio, atentzioa eta benetako arazoa desbideratu dezagun, jarrai diezaiogun jokoa Gasteizko Le Pen-i gizarte babesean omen dagoen iruzurraz. Hala izanik ere, ehun aldiz txikiagoa dena. Bila ditzagun lapurrak Lanbideko ilara luzeetan, zenbait Administrazio Kontseilu eta bulegoetan barik.
Beraz, uste dugu horiek direla benetan, egoera aldatu nahi izanez gero, abordatu beharreko gakoak. Gure proposamena, lehendakari jauna, zintzoa eta argia da zentzu horretan. Badakigu EAJk EH Bilduren politika ekonomikoarekin bat egiten ez duela eta egingo ez duenik ere. Ez diogu hori planteatzen EAJri, eredu ekonomikoa errotik aldatzea ez diogu eskatzen.
Eskatzen dioguna da maila apalagoan, gutxienik pertsonengan bere biziko arazo larriak sortzen ari diren murrizketekin bukatzea. Horretarako borondatea baldin badago, benetan pertsona helburu baldin bada, gu urratsak emateko prest gaude.