BETOLAZA SAN MIGUEL (EAJ, 2017-04-27):
Egun on, mahaiburu andrea, egun on legebiltzarkideok.
Atzoko egunaz, apirilak 26, orain laurogei urte Gernika herria bonbardeatuta izan zen, eta gaur beste behin ere Legebiltzar honetan legezbesteko proposamena eztabaidara ekartzen da, beste behin ere jakinda Euzko Abertzale taldetik bai Legebiltzar honetan bai Madrilgo Kongresuan zenbait aldiz eskatu dela "Guernica" margolana gurera ekartzea.
1980an orduko Madrilgo Kultura ministroak adierazten zuen New Yorkeko MoMAtik artelana ekartzerakoan, aukeren artean Gernika herriak "Guernica" obra kokatzeko begirune osoa merezi zuela. Baina gaur 2017anberriro ere ikusten dugu ez dagoela borondate nahikorik. Erabaki politikoa hartzeko orduan ez dago borondate nahikorik, bai Reina Sofía Museoa eta bai Espainiako Ministerioa txosten teknikoetan oinarritzen direla argudiorik nagusienak leku aldatzeko prozesuari ezerkoa emateko.
Jakina oinarri gisa hartzen dituzten txostenek soilik Museoaren teknikoak egindakoak izan dira eta ordea beste errekonozitutako adituen bestelakoak ere badirela eta hauen esanetan ez dago ziurtatutako errepidez garraiatzeak kalteak eragin ahal diola margolanari, eta hezetasuna kontrola daitekeela.
Desde el Canadian Conservation Institute aseguran la posibilidad de transportar obras de arte sin riesgo ninguno, siempre que se destinen los recursos adecuados, personal cualificado, exista planificación y diligencia, necesidades a las que de las instituciones vascas no nos hemos negado. Ya con motivo del 70 aniversario del bombardeo de Gernika, el entonces diputado general de Bizkaia se comprometió a buscar los medios necesarios para poder hacer el traslado de la obra.
Hoy, cinco años más tarde, hay que decir que no estamos claramente ante retos técnicamente insalvables para la conservación de la obra en un traslado. Y sí, como he mencionado, a una decisión política que debe de ser analizada y negociable.
Picassoren obra New Yorketik ekarri zenean 44 urteko atzerapena, zazpi orduko hegaldi batek gainditu zuen. Orduan, bai bazegoan inpultso politikoa. New Yorketik Madrilera ekartzeko bazegoan inpultso politikoa.
2010ean Legebiltzar honetan lortu zen talde guztiek testu bat adostea obra geurera ekartzeko. Orduan ere lehenago 2006an aho batez onetsitako erdibideko zuzenketa berretsi zen, non eskatzen zitzaion Espainiako Gobernuari margolanaren egoerari buruzko azkeneko txosten teknikoa berraztertzea eta berriz baloratzea.
Si tenemos en cuenta que los informes técnicos a los que hacemos mención datan del año 1998, se puede entender que las grandes innovaciones en tecnología también se podrán aplicar para la salvaguarda de esta obra.
Y el porqué de pedir el traslado a Gernika es que Gernika es un símbolo. Cuando fue bombardeado, no lo fue por ser objetivo militar dentro de la guerra, sino como un experimento, una práctica de guerra sobre la población civil.
Zoritxarrez sarraski harengatik ikasi beharrean inoiz gehiago ez errepikatzeko, Bigarren Munduko Gerran berriro naziek bonbardeoak errepikatu zituzten.
Por eso digo que el "Guernica" de Picasso es un símbolo de la crueldad de la guerra con la población civil. Y el Grupo Nacionalistas Vascos creemos necesario seguir revindicando lo que dijimos en nuestra propuesta del 2010, a la que se hace referencia en nuestra enmienda de adición al texto presentado hoy en esta Cámara por EH Bildu, que seguiríamos...
...a la que se hace referencia en nuestra enmienda de adición al texto presentado hoy en esta Cámara por EH Bildu, que seguiríamos reivindicando "Guernica" Gernikara, como hoy lo estamos haciendo con motivo de este 80 aniversario.
Eta 80. urteurrenean ez badugu lortzen, 90.erako saiatuko gara. Oztopo teknikoak ulertuta, guk geure borondatea argi utzi nahi dugu. Eta ezin da ahaztu 80. urteurrenean Gernikaren bonbardaketan bizirik irten eta gaur egun bizi diren gernikarren bakearen aldeko konpromisoa elkartasunarekiko, eskuzabalik, bakearen kulturatik egin eta egiten ari diren lana.
Eta azkenekoz, lehen aipatu den moduan, eta egunotan egindako ekitaldiak Gernikan, ez dugu ahaztu behar Gernikako herriak egindako eskaera errefuxiatuak kontuan hartzeko, eskuzabal izateko, gu ere orain, 80 urte pasa eta gero, eskuzabalak izatea kontuan hartzeko ze orain 80 urte erbesteratuak izan ginela.
Eskerrik asko.