ORBEGOZO URIBE (EAJ, 2018-02-22):
Egun on guztioi.
Ni saiatuko naiz gure interbentzio hau esku-hartzea modu eraikitzailean, ezta.
Ez da gai berria, aipatu dute ere bai beste legebiltzarkideek 2013. urtean egon zirela ekimena honen inguruan, beste zenbait ekimen jorratu ditugu kasu honi buruz, edo gai honi buruz. Baina nik uste dut inportantea dela ere bai gure posizio edo gure jarrera zein den ongi argitzea.
Izan ere aipatu dira hemen hitzak eta ekintzak, eta baita ere gustatuko litzaidake niri gehitzea emaitzak ere bai, emaitzak oso garrantzitsuak direla, azken finean, benetan pisua daukana, pixka jarraituz Uria jaunak esaten zuenarekin, errealitate bera baita. Eta sentsu horretan uste dut oso garrantzitsua dela azpimarratzea ba duela egun batzuk aukera izan genuela 2000-2012 minbiziarekiko bizi iraupena Euskadin azterlana ezagutzeko, ezta.
Batzuek esango dute eta Uria jaunak ere esan duenaren harira opinión publificada izan daitekeela, ez, opinión publificada, ez dakit hori izango ote den, baina behintzat azterlan hau egiterakoan parte hartu dute, alde batetik, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak, Osakidetzako ikertzaileek edo teknikariek, baita ere Onkologikoakoek ere bai, Euskal Herriko Unibertsitateko ikertzaileek eta epidimeologia eta Osasun publikoko (...) profesionalen talde batek, hau da, oso talde anitza izan da.
Eta zergatik uste dut garrantzitsua dela kasu honetan aipatzea azterlan hau? Bertan ondorio nagusia izan delako 2000. urtetik aurrera, minbiziarekiko biziraupenak orokorrean gorakada oso esanguratsua izan duela eta horregatik aipatzen nuen emaitzak, oso inportantea dela emaitzei buruz hitz egitea.
Azterlan horretan, besteak beste esaten zen edo ondorioztatzen zen diagnostikotik bost urtera minbizia pairatu duten gaixoen erdia baino gehiago bizi direla. Zehatzagoa izateko, biziraupenak gora egin duela bost eta sei puntu artean haziz.
Gainera, datu horrek berresten du Espainian eta Europar Batasunean dagoen batez bestekoa baino handiagoa dela biziraupena Euskal Autonomia Erkidegoan.
Eta ez dut sartu nahi azterlan horren inguruko analisi edo hausnarketa sakon edo zehatzagoan, izan ere gaur ez baita hori eztabaidagaia, baina uste dut garrantzitsua dela ere bai gaia edo gure jarrera finkatzeko.
Izan ere, oso adierazgarria da, azpimarratzeko modukoa da urteetan zehar edo azterlan horren ondorioetatik argi geratzen dena da urteetan zehar eta gaur egun zein den Osasun Sailaren eta Osakidetzako arduradunen konpromisoa minbiziari aurre egiteko.
Eta Darpón sailburuak berak berretsi izan duen bezala, konpromiso edo helburu nagusia da minbiziaren aurkako borrokan aurrera egiten jarraitzea, paziente onkologikoari arretarik onena eskaintzeko, heriotza tasa murrizteko eta biziraupena areagotzen jarraitzeko. Eta hori da helburu nagusia eta uste dut denok partekatzen dugula helburu nagusi hori.
Beraz, azterlan horrek datu horiek emateaz gainera, aukera eman behar du minbiziari aurre egiteko orain arte garatu diren estrategiak edo plangintzak balioesteko, halaber gaixotasunaren bilakaera eta Osakidetzan urteetan zehar izan diren aurrerapen diagnostikoen eta terapeutikoen eraginkortasuna ezagutzeko ere bai.
Izan ere, azterlan horrek argi uzten du azken urteotan aurrera egin dugula minbiziaren sendatze tasetan. Zorionez gero eta sarriagotan minbizia gaixotasun kroniko bilakatzen ari da, eta hori posible izan da hain zuzen ere, batetik, hainbat urteetan zehar prebentzioaren alde egindako apustuarengatik, diagnostiko goiztiarren alde zehatzago esateko.
Baita ere tratamendu berriengatik, baita ere terapia pertsonalizatuetan eta minbiziaren aurkako borrokan aurrera egiteko aukera eman digun ikerketan edo ikerkuntzan eginiko aurrerapenei esker.
Eta azkenik, baliabideak hornitzeko eta inbertitzeko eta baita ere Osakidetzako profesionalak antolatzeko eta inplikatzeko egin den etengabeko ahaleginari esker.
Beraz, aprobetxatu nahiko genuke guk ere bai aukera hau profesional horiei guztiei, bai Osakidetzakoei eta baita ere Onkologikoko profesional horiei guztiei, gure esker ona emateko.
Baina era berean nahi diogu eskatu Osasun Sailari eta Osakidetzako arduradunei konpromiso horrekin jarraitzeko. Izan ere, gaur gaurkoz, oraindik ere zoritxarrez, gure gizartean eragin handiegia duen gaixotasuna izaten jarraitzen du minbiziak.
Osasun Sailari guk eskatu nahi diogu paziente onkologikoari kalitatezko arreta ematearen aldeko apustua egiten jarraitzeko. Hori da guk gure osoko zuzenketan eskatzen geniona: Modu integralean aurre egitearen eta tratamendu pertsonalizatuaren aldekoa. Horretarako, prebentzio politikei eta (...) eta diagnostiko goiztiarrerako programei eutsi eta horiek sendotzeko.
Eta zentzu horretan txalotzen dugu edo aipatu nahi dugu ere bai sailburuak berriki iragarritako ekimena, hau da, uda baino lehen abian jarriko dela umetoki lepoko edo cervix minbiziaren detekzio goiztiarraren programa ere martxan jartzeko asmoa.
Beraz, azterlan horretako datuek erakutsi diguten bezala, onkologia esparruan emaitza onenak lortzeko, emaitzak hobetzen jarraitu ahal izateko ezinbestekoa da plangintza egokia.
Plangintza, hain zuzen ere, gure autonomia erkidegoan ditugun onkologiaren esparruko baliabide guztiak kontuan hartuta, baliabideok ahalik eta ondoen erabili ahal izateko, gaur egungo egoeratik abiatuta datozen urteetarako helburuak finkatu eta estrategiak zeintzuk izan behar diren erabaki ahal izateko.
Eta hori da hain zuzen ere gure zuzenketan eskatzen geniona Jaurlaritzari, eta hausnarketa hori guztia, egin beharko da, Osasun Sailak, asistentzia arloan dituen ekimenekin eta estrategiekin bat etorriz, ondoren, Euskadiko Plan Onkologikoaren Plan Integralean eta Minbiziaren prebentzioan bat egiteko. Horrela dago jasota bai gure alderdiaren hauteskunde programan, baita ere Gobernu akordioan, eta hori da hain zuzen ere, guk eskatzen geniona gure zuzenketan.
Eta Uria jauna, aipatu duzu ere bai Osasun sailburuak eman zizun erantzuna. Ba nik uste dut bertan, hori bera adierazi zizula Darpón sailburuak. Euskadiko Onkologia Plan Integralean hainbat eremu eta hainbat lan ildo jasoko direla eta Onkologikoa ere, kontuan hartuko dela. Onkologikoaren ekarpena, rola edo papera zein izango den, hor ere aztertu edo ikusi beharko dela. Baina argi utzi zuen eta ekintzek eta emaitzek horrela erakutsi dute, Onkologikoa oso garrantzitsua dela gure osasun sisteman dagoeneko.
Ondorioz, gure zuzenketan ere jasotzen den moduan, Onkologikoa eta Donostiako Unibertsitate Ospitalearen arteko integrazio funtzionalean sakontzen jarraitzeko urratsak egiten jarraitzeko eskatzen dugu, orain arte ere, aurreko ekimenetan eskatu izan genuen bezala.
Gogoan ditugu aurreko legealdian piztu ziren zalantzak eta batzuen hitzetan, alarma gorriak, pribatizazioari ateak ireki zitzaizkiola, hain zuzen ere, Onkologikoa norbaiti saltzeko asmoarekin.
Azkenean, hitzak haizeak eramaten ditu eta ekintzak eta errealitatea geratu zaigu. Bost urte pasa dira ekimena eztabaidatu genuenetik, eta gaur egun Onkologikoan egonkortasuna da nagusi. Egonkortasuna, finantzaketa aldetik, egonkortasuna lan kargaren aldetik, Donostiako Unibertsitate Ospitalearekin elkarlanean aurrera pausoak eman dira, integrazio funtzionalean aurrera pausoak eman dira.
Baina garrantzitsuena, zera da, herritarrek, minbizia duten herritarrek jasotzen duten osasun arreta, lehen mailakoa izaten jarraitzen duela bi ospitaleetan.
Eta hori da azpimarratu nahi duguna. Hasieran aipatzen genuen azterlanari lotuta. Hori da garrantzitsuena eta gure taldearentzako lehentasuna.
Beraz, bukatzeko, Osasun sailburuak adierazi izan duen ildotik eta gure programan jasota dagoen heinean, gure helburu nagusia hori da, onkologia eredu bakarra erdiestea Gipuzkoako lurraldearentzako, beti ere Euskadiko onkologia arreta sisteman integratuta. Hain zuzen ere, hori baita gure ustez biderik onena, minbizia duten gaixoei, arretarik onena eman ahal izateko.
Beraz, guk gure zuzenketaren alde egingo dugu, uste dugu, PPren zuzenketa ez dugu babestuko, izan ere uste dugu, plan hori i konprometitu dagoela Osasun sailburua Ganbaran aurkezteko eta uste dugu ez dela bateragarria plan hori aurkeztea eta zuek aipatzen duzuen txosten edo analisi hori ekartzea.
Beraz besterik gabe, mila esker.