KORTAJARENA IBAÑEZ (EH Bildu, 2017-10-06):
Bai, egun on mahaiburu andrea, eskerrik asko. Legebiltzarkideak, gobernukideak eta Artolazabal andrea, aspaldiko, egun on.
Inor bazterrean utziko ez duen herri proiektu batekin etorri gara Legebiltzar honetara, bizigarriak diren bizi-baldintzak bermatzeko politika publikoak eragin nahi ditu gure taldean askotan azaldu dugun moduan eta bizitzea merezi duten bizitzako baldintzak sortzean, horretan ahalegintzen ari gara denbora guztian.
Askotan errepikatu dugun moduan, herri aurreratu batek bere kideak zaindu eta babestu egiten ditu, eta bere bizitza proiektuek duintasunaz aurrera eramateko baldintzak ahalbidetzen ditu eta, era berean, zaindu eta babestu egiten ditu.
Pertsonak eta hauen bizitza baldintzak, baldintzen zaintza politika publikoen erdigunean jartzea suposatzen du honek.
Pozez entzun genuen antzeko planteamenduetan Urkullu lehendakaria politika orokorreko azken eztabaidan, mantra...
...jartzea suposatzen du honek.
Pozez entzun genuen antzeko planteamendutan Urkullu lehendakaria politika orokorreko azken eztabaidan, mantra batzuek atzean utzita Euskal Herritarren babesa eta garapena Jaurlaritzak bultzatzen dituen politikaren eta proiektuaren arreta gunea zela esan zuenean, pozik entzun genuen hori.
Eta noski ikuspegi horrek hari mutur desberdinak izan baditzake ere, norabide horretan garatu nahi duen herri batek funtsezkoa du kalitatezko enplegua eta lan baldintzak sustatzea, babes sistema sendo eta onena bultzatzea eta, noski, funtsezkoa da horretarako ahalmena izatea, politika horiek bultzatzeko ahalmena izatea.
Baino tamalez, egoera gurean gordina da, esango nuke krudela ere badela, zantzu positiboak antzematen badira ere, langabezia datuak ez dira onak gurean.
Aurreko hilabeteko gorakada eta gero aste honetako datuek adierazi digute 0,87 jaitsi dela langabezia erkidegoan, 1.164 pertsona gutxiago beraz langabezian eta hori datu positiboa eta poztekoa da beti.
Baino oraindik 132.000 pertsona daude egoera gordin horretan, 132.000 bizi esperientzia gogor bat bizitzen eta bere bizitza proiektuak aurrera eramateko zailtasunekin.
Uztaileko datuen arabera, Lanbidek bere web gunean iragartzen dituen arabera langabetu horien % 70ak ez du langabezia prestaziorik jasotzen. Beste iturri batzuen arabera % 60an kokatzen da estaldura maila hori.
Una situación que se deteriora a marchas forzadas, señora Artolazabal, la protección a las personas desempleadas se está deteriorando gravemente en el Estado español en los últimos años, porque el número de perceptores de prestaciones se reduce mucho más que el de desempleados, lo que provoca un aumento insoportable de las personas sin empleo y sin protección.
Al mismo tiempo que baja la calidad de la prestación porque pierden peso las prestaciones contributivas en favor de las asistenciales, con una reducción significativa de la cuantía del gasto por persona beneficiaria, porque se reduce también el importe de la prestación contributiva.
Esta situación afecta además especialmente a las mujeres que además de menos protegidas, perciben peores prestaciones.
Todo ello está provocando una caída acelerada en el gasto por desempleo en los últimos meses, que demuestra la dureza del recorte del sistema de protección, de la reforma del 2012 y eso nos afecta notablemente.
Gainera, bilakaera oso-oso kezkagarria da, Espainiako Gobernuak prestazioen egindako murrizketen ondorioz estaldura maila etengabe jaisten ari da. Adibidez, 2009tik hona 39 puntu jaitsi da, 39. Urte horretan babes maila % 69koa zen eta egun % 30ekoa. 29.000 pertsona langabe inguru ziren prestaziorik gabekoan garai horretan, 95.000 momentu honetan.
Edozein kasutan, kezkatzeko datuak, oso kezkagarriak, eskandalagarriak eta politika publiko zehatz baten porrotaren erakusle.
Datu horien atzean dauden gizon eta emakumezko hauei eskaintzen zaien arreta zeharo desegokia denaren seinale dira eta arreta desegokia eta gure esku ez dagoena, arlo hori Estatuaren menpe dagoelako.
Edozein herriren garapenerako eta pertsonen bizi proiektuetan funtsezko gaia izanik, enplegua eta babes politiken inguruan anabasa nagusia da, politika publikoa enplegu politika pasiboak eta aktiboak nahasten ari dira, bien arteko mugak gero eta lausoagoak dira. Batzuetan programa batzuk ez dakigu non kokatzen diren, langabezia baldintzak gogortu egiten dira prestazioak jasotzekoak, kalitatean eta kantitatean okerrera egiten dute, iraupen luzeko langabetuei zuzentzen zaizkien programak iraupen motzekoak dira.
Anabasa total eta anabez horren adierazle seguruenik adierazgarriena izan da azkeneko asteetan titularretan egon den Prepara Programa.
Orain bai orain ez martxan jarriko dena, iraupen luzeko langabetuei zuzendutako iraupen motxeko programa bat, eznahikoa dena, arazoari ekiditen ez diona. Eta diferentziak diferentzia eta aldaketekin hemen ere nolabait erreproduzitzeko prest gaudenak diferentzia honekin. Inertziak, inertzi gehiegi eta anabesa handitzera datozen inertziak eta bitartean oso bizitza esperientzia gogorrak bizitzen ari diren gizon eta emakumeak. Anabasa guzti honen kaltetu handienak beraiek baitira, pertsona hauek.
Anabasa kalte handiak eta berriz ere eragiteko aukerarik ez du erkidego honek. Edozein herriren garapenerako funtsezko gaia izanik erkidego honen, eskumenak oso murritzak dira politika propio, orekatu, esanguratsu eta erabakigarriak sustatzeko eta erabat ez nahiko dira.
Erkoreka jaunak aurkeztu zuen eskumenen inguruko txosten horretan ere agerian geratzen zen politika hauen koherentzia falta edo han agertzen den moduan kongruentzia falta. Eta horretan langabetu euskaldunak pairatu, egoera hori pairatzen, % 70.
Eskumen falta horiek eta Madrileko politikek argi adierazten digute porrot handi baten aurrean gaudela, inolaz hemen errepika eta erreplika ezin daitekeen porrot baten ondoan.
Artolazabal andrea, Estatuko politika hauek jendea babes gabe uzten dute eta herri honetako gizon eta emakume asko eta asko babes gabe daude momentu horretan horregatik, eta hori herri bezala, guretzako ere, porrot handi bat da eta horri erantzuteko erantzukizun handia dugu.
Zorionez, herri gisa Estatu politika desegoki horiei erantzute tirita bat jartzen saiatu gara eta uste dut asmatu dugula, eskumenak eskumen gai izan gara, batez ere, diru sarrerak bermatzeko errentaren bidez mahaia batean behintzat, estaldura hutsune edo zauri handi horiek estaltzeko.
Tresna indartsu bat dugu, estaldura edo hutsune horiek estaltzeko eta gaur egun ba diru-sarrerak bermatzeko onuradun horien artean, egoera horretan dauden pertsona asko eta asko dira.
Kentzen baldin baditugu lanean ari diren langile pobreak eta pentsiodunak eta lanerako zailtasun bereziak dituzten pertsonak, kalkulatu dezakegu, zuk datuak hobeto ezagutuko dituzu, baina 30.000 pertsona inguruen izan daitezke, langabezia prestazio horiek jasotze ezagatik, diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzeko beharrean daudenak.
Gauza da tirita horrek ere bere onena ere eman duela, hainbeste zulo estali behar ditu, ba tirita edo goma horrek gehiagorako ematen ez duela, eta egun 70.000 lagun inguru ditugula sistema horretatik ere kanpo, horietako asko ere, seguraski, Espainiako politika horiek eragindako kaltetuak izango direla.
Uste dugu garaia dela salto kuantitatiboak baino eta horrelako gaitaz era kuantitatiboan baino, ere kualitatiboan hitz egiteko, salto bat egiteko, koherentzia eta orekak bilatzeko eta uste dugu enplegu eta babesari dagokionean hausnarketa serioa egiteko momentuan gaudela eta politika propio orekatu, esanguratsu eta erabakigarriak sustatzeko garaia badugula, pertsonen garapena, promozioa eta babesa era orekatuan sustengatu dituztena.
Egoera premiazkoa da, beharra izugarria da eta hitzetik ekintzara pasatzeko garaia da. Tunel ilun batean sartua gaude, batez ere, egoera honetan dauden pertsona horiek, etorkizuna ere ilun samarra da, besterik beste era batean eregiten ez badugu, atzo ere ikusi genuen, beste 3.000 lanpostu arriskuan daudela eta uste dugu honek eskatzen duela bestelakoekin bide bat.
Eta horregatik galdetzen genizun, Artolazabala andrea, zein den plana? Zein den egoera honen aurrean estrategia, ez zuena bakarrik, zein den proposatzen diguzun guri ere horren erantzule garen neurrian, zein den proposatzen zaigun ekinbidea?
Eskerrik asko.