KORTAJARENA IBAÑEZ (EH Bildu, 2018-02-15):
Bai, legebiltzar-buru andrea, legebiltzarkideok, sailburua, egun on.
Ba bai, arrazoi duzue. Azken hilabetetan errepikatzen ari den eztabaida bat da gaurkoa. Ez da lehenengo aldia interpelazio baten ondotik oso termino paretsuetan aurkezten zaigula mozio bat, eta termino berdinetan planteatutako eztabaida batean aurkitzen garela, ez?
Ze jada Garrido andreak itunaren inguruko interpelazioa egin ziola sailburuari, baina gero mozioa betiko terminoetan etorri da.
Eta noski, orain baino lehen agertu dugu guk zein da gure gaiaren inguruko postura: Pertsonak eta hauen ongizatea erdigunean jarriko dituen politikak egiteko bidean bizitza duinak eta bizigarriak ekarriko dituzten politikak eragite bidean ulertzen ditu Euskal Herria Bilduk familia politika hauek.
Eta esango nuke aurreko eztabaidatan nahiko argi geratu dela gure postura zein den. Agerian utzi genituela egungo politiken ereduaren gabeziak eta argi utzi genuela estrategia berri bat behar-beharrezkoa zela, betiko paradigmetatik aterako gintuena, eta argi utzi genuela baita ere eztabaida behar-beharrezkoa zela eta urgentea zela nolabait elkarrekin bidea...
...zela, betiko paradigmetatik aterako gintuena, eta argi utzi genuela baita ere eztabaida behar beharrezkoa zela eta urgentea zela nolabait elkarrekin bidea adostea. Eta horretarako, Europara begira jartzea eta gertuago, Nafarroari begira jartzea ere proposatu genuen.
Gertatzen dena da gaurkoa bezalako eztabaidek, gure aburuz, ez dutela laguntzen orain arte erkidegoko politikek izan duten eredua gainditzen. Eta guk horregatik, ez dugu inolako zuzenketarik sartu, hau ez delako gai hau eztabaidatzeko gure markoa, ezta momentua ere.
Eta harritzen gaitu, egia da, Gobernua sostengatzen dituen taldeen momentua izatea. Agian, zikloa ixtera doazelako da, baina egia esan, harritu egin gaitu.
Garrido andreak familia politiken bandera bere egin nahi du, eta hori legitimoa da, baina guk ez dugu konpartitzen Alderdi Popularrak gaiaren inguruan duen ikuspegia.
Batez ere orain arte abian jarri diren politiken ikuspegian errotzen delako, batetik, eraginik ez duten neurrietan jartzen duela indar guztia, eta bestetik, oso familia eredu zehatzei bideratutako planteamenduak direlako, eta legitimoa da esan bezala familia politiken ekimena zurea izan nahi izatea, baina zure diskurtsoa, kontraesan eta adabakiak besterik ez ditu.
Porque si usted quiere iniciativas que apoyen a las familias, con retirar la reforma laboral, por ejemplo, tendría mucho más efecto que cualquier otra medida que se vaya a plantear en este momento.
Eta beno, bestelako kontraesan asko ere badira, baina Guanche andreak ere aipatu ditu, eta horregatik guk, gure taldeak zure proposamenaren kontra bozkatzeko asmoa zuen gaur, eta erdibidekoaren kontra seguru aski ere bozkatzeko asmoa dugula ere iragarriko zenuten.
Horrek ez du esan nahi Garrido andreak esaten dituen zenbait gauzetan arrazoi ez duenik, eta egia da Gobernu hau berandu dabilela, horretan arrazoia du Garrido andreak.
Eta egia da baita ere, konpromisoak konpromiso, hitzetan geratzen diren konpromisoak izan dira oraingoak. Eta horretan, arrazoia eman behar zaio Garrido andreari.
Gobernua sostengatzen duten taldeen emendakinei dagokionean, esan beharra dago gure taldeak kontrako bozka zuela pentsatua, eta gainera, Urrutia jaunak esaten zigun tertzioz aldatzeko garaia ere iritsia zela, baina tertzio aldaketarik ez da iragarri zuen emendakin horretan. Betikoa aurkeztu duzue, betiko terminoetan.
Eta horregatik ba erdibidekoari eta besteari kontra bozkatzeko asmo hori mantenduko dugu.
Eta kontra bozkatuko dugu, Urrutia jauna, zeren zuk hemen esan bezala, Urkullu lehendakariak jaiotze tasa igotzeko itun bat aurkeztu zigun urtarrilaren 18an, Sanchez andreak ere aipatu digu, Artolazabal sailburuak ito bezala definitu zuen familiak babesteko herri itun hori eta, ustez, familia politikak berrantolatzera eta birplanteatzera datorren herri itun bat da.
Baina aukera galdu duzue, gure ustez, itun horrek IV. Familia Planean izan zezakeen islada mahai gaineratzeko. Eta berriz ere, Alderdi Popularrak planteatutako terminoetan, termino berdinetan kokatu duzue zuen burua eta ez beste aukerarik ez zegoelako, zeren Elkarrekin Podemosen aukera hor zegoen, itunetik askoz ere gertuago dagoena Alderdi Popularrak planteatutakoa baino, baina zuek, zuen aukera egin duzue, eta Alderdi Popularrarekin lerrokatzea erabaki duzue.
Eta hitzetik ekintzara pasatzeko garaia da, nire ustez, eta politika sinbolikoetatik eraldatzeetara pasatzeko garaia ere badela eta zuk ere hala esan duzu, Urrutia jauna. Eta Sanchez andreak ere aipatu du.
Eta horretan, urrats txikienek ere garrantzia dute eta horregatik gaurko emendakina inportantea zen.
Baina klaro, nik uste dut, Diario Vascok oso ondo deskribatu zuela zer den orain daukagun, itunarekin daukagun eszenarioa. Eta Diario Vascok esaten zuen: "Que de momento no son más que palabras. Euskadi rediseña su política familiar y plantea un modelo más universal y amplio en ayudas  - eta jarraitzen du - . El documento sienta las bases teóricas de un largo camino a recorrer, que debe concretarse en medidas", esas medidas que mencionaba la señora Sánchez.
Zeren Gobernuak hartutako konpromiso horri erantzuten dion itun hori ekimen konkretuetan zehatzen ez bada, edukiz betetzen ez bada, eduki horiek norabide berriak markatzen ez badituzte, eta nahikoa baliabiderik ez badago horiek aurrera eramateko, politika horiek hutsaren hurrengoak izango dira.
Eta zuek aukera zenuten gaurko ekimenean, gaurko emendakinetan bestelako planteamendu bat, adierazteko nondik nora joango den plan hori, zein baliabide izan ditzakeen aurreratzea.
Baina ez duzue horrelako aukera baliatu. Agian zikloa ixteko izango da, baina aukera hori atzean utzi duzue eta, desde luego, itun horrekin, itunaren beste aldean kokatutako eszenario batean kokatu zarete eta horrek harrituta nauka.
Eta guk jakin nahi dugu, jakin nahi dugu Gobernu honek, benetan, zein asmo duen, zein asmo duen, nola gauzatuko duen itun hori? Nola gauzatuko da planteatu dena? Europara begira jarriko gaituen itun horrek, zein baliabide izango ditu? Zenbat ehundaka miloi destinatuko ditu Gobernuek horretarako? Nondik aterako ditu?
Atzo eztabaidatu eta berretsi zenuten eredu fiskaletik aterako dira famili politika hauek behar dituzten baliabideak, hirukoiztu egin behar diren baliabide horiek? Ba ez dut uste, eta Diario Vascoko artikuluak berak aipatzen zuen "que se está trabajando ya en un decreto, que no será tan ambicioso como el pacto".
Eso es lo que decía el Diario Vasco, porque tampoco los presupuestos se detecta que vaya a haber grandes incrementos.
Baina horrelakorik ez zaio esan herriari eta kasu hauetan, kasu honetan zuek egin dizutena da hitz asko eta propaganda asko, oraindik ez da besterik ituna, oraindik propaganda da, eta egunero, egunero, honako bidean entzuten ditugu famili planaren inguruko kuña publizitarioak.
Eta lehengo egunean, hemen, Euzko Alderdi Jeltzaleko kide batek esan zigun, "que eso de pagar la propaganda a pachas, nada, que cada cual se paga la suya" ezta, baino itxuraz, la del Gobierno la tenemos que pagar entre todos, eta hori ez da zilegi, hau konpromiso serio bat izan behar da.
Eta bueltatu daitezke, bueltatu gaitezke itunaren inguruan ere iragarri diren horietara eta bueltatu gaitezke gaur zuen emendakinean planteatu dituzuena, batzuk eta besteek, zeren batzuk eta besteek onartze duzue diru-laguntza horiek ez direla erabakiorrak eta ez dutela nahi hainako eraginkortasunik, baino berriz ere fokoa jartzen duzue, egia da diskurtsoetan bestelako gauzak aipatzen direla, baino iragarri zenean, ituna iragarri zenean eta behin eta berriro lehendakariak berak esana da "que el incremento a las ayudas a la familia es un compromiso de país"
Eta, el incremento de las ayudas en sí mismo se ha demostrado que no es efectivo, simplemente eso no es efectivo. Entonces, el poner otra vez el foco, es el momento de poner el foco en otro tipo de políticas.
Y nos lo decían el otro día, en las jornadas que se organizaron de la estrategia de familia, y nos decía un ponente que dagoeneko, dagoeneko ez du balio betikoa egiten jarraitzea, eta honetan ados gaude Urrutia jauna eta Sánchez jauna, eta horretan ados gaude Gobernuarekin, baino behar duguna behingoz da hitzetik ekintzetara pasatzeko, hori behar duguna.
Eta uziak hemen, natalitatetik haratago doazen auziak dira eta hori ere Guanche andreak aipatu badu, eta hemen ere eztabaidatu beharko dugu gauza askoren inguruan.
Eztabaidatu beharko dugun lan merkatuaren inguruan, eztabaidatu behako dugu emakumeon bizitzaren prekarizasioaren inguruan eta horri arrazoi inguruan. Eztabaidatu behar dugun gure zaharrak eta gure gazteak nola zaindu nahi ditugun eta nork zainduko dituenaren inguruan, eta eztabaidatu beharko ditugu zahartzen ari den gizarte batek bere etorkizuna nola baldintzatzen duenaren inguruan.
Horri denari buruz eta aukera berdintasunari buruz eta horien guztien inguruan eztabaidatu beharko dugu, bestela, zuek aipatutako aldaketak kultural hori hutsala izango da, horregatik monografiko bat aurkeztu dugu, monografiko horretan uste dugun eztabaida sakona eman ahal izango dela, gainera pozten gara ikusteaz, bai batzuk eta bai beste, begi onez ikusten duzuela marko hori eztabaida hori emateko.
Eta nik uste dut eztabaida honen barnean estrategia bat markatu ahal izango dugula bi ardatzetan fundamentatuta, batetik zaintzearen inguruko kultur aldaketa horren ingurukoa eta, bestetik, pertsonen bizitza duintzera datozen politika zor horien ingurukoa, eta dudarik ez, dudarik ez politika xorta horietatik asko eta askok IV. Planean txertatu ahal izango diren politika izango dira, pertsonen bizitza duintzera etorriko diren politikak izango dira eta segur aski ere ba gure natalitate tasak igotzera etorriko diren politikak izango dira.
Eskerrik asko.