GOROSPE ELEZKANO (EAJ, 2019-02-14):
Eskerrik asko, legebiltzar-buru andrea, egun on guztioi.
Dagoeneko nik esango nuke dena esanda dagoela, sailburuak ondo baino hobeto aurkeztu izan dauz gaur eztabaidagai izango ditugun hiru lege-proiektuak. Corcuera andereak be bere defentsa egin du. Eta beharbada gogoratu beharko geunke berriro be, garrantzitsua dalako, zer dela eta heldu garen momentu honetara.
Jaurlaritzak iazko azkeneko lau hilabetekoan aurkeztu eban Legebiltzar honetan inoiz aurkeztutako aurrekontu espantsiboena. Aurkeztu zuen inoiz aurkeztutako gastu sozial handiena eukan Aurrekontua, 123 milioi gehiago planteatzen zituen, esate baterako, Osasun Sailerako, % 4,5eko igoera hezkuntzarako, % 7,5eko inbertsio ezberdinetan, 15 milioi euro gehiago ia etxebizitzarako zuzenduta. Baina Euskal Herrian, Euskadin gure herritarrak bizi kalitate hobea izateko aukera hori galdu zen.
Eta galdu zen orduan oposizioko alderdi politiko ezberdinak izandako jarrera oztopatzaileagatik. Podemosen aldetik, Elkarrekin Podemosen aldetik, pasapalabra bat egin zen. Alderdi Popularra zauriak miazkatzen Madrilen gertatukoaren ondorioz eta EH Bilduk amagatu eban. Eta uste genuen oraingoan bai, oraingoan adostuko dugu. Baina zoritzarrez ikusi genduen EH Bilduk jarraitzen zuela beti lez jarrera maximalisten karrilean tinko, intermitentea ematen eban eta uste genuen, ba bai, keinuak egiten ebazan, ba bai, aldatuko da, oraingoan bai.
Eta benetan sinestuta gengozan hori izango zela azkenengo emaitza. Jarrera maximalistak albo batera utzi eta gai izango ginela erdibideko horretara heltzeko. Horrela uste dut ikusten ebela talde negoziatzailean egon zirenak eta uste dut hartu-eman sendoa eta errespetutik abiatutako hartu-eman bat eta harreman bat egon zela, baina aukera galdu genduan.
Hala eta guztiz, Jaurlaritzatik esan zen ahalak eta ezinak egingo zirela herri honek kalteak, herri honek izango zituen kalteak ahalik eta txikienak izateko, prorrogan sartzearen ondorio kaltegarriak ekiditeko.
Asmo horregaz, Jaurlaritzak lege-proiektu bat aurkeztu eban hemen zenbait arinen onartzeko, zenbait (...) onartzeko eta tramitaziorako prozedura erabilita araudiak diona eta beti egin den moduan, eta beste leku batzuetan egiten den moduan. Baina orduko horretan, beharbada oposizioko taldeek, berriro ere jarrera oztopatzaile horregaz, pentsatu ei eben argudioen faltan ona da zarata eta zarata egiteari eman eutsoen bidea, zarata eta zarata egiteari.
Badirudi ez dagoela argi zein den aurrekontu zikloan botere banaketa zehazten dituzten hiru printzipioak: Funtzioen banaketa, zer dagokion Exekutiboari eta zer dagoen Botere Legegileari, koordinazioa izan behar dogula aurrekontua garatu ahal izateko exekutibo eta botere legegilearen artean, eta eskumenen utziezina  - irrenunciabilidad de las competencias; ez dakit utziezintasun hori ondo itzulita dagoen - .
Eta baita lau fase ezberdin dituela: Aurrekontuak egitea, egin behar dituena Jaurlaritza dala; onartu behar dituena botere legegilea dela, gu garala; egitea, exekutatzea Jaurlaritzari dagokiola eta guri kontrola dagokigula.
Badirudi zailtasunak dagozala ulertzeko aurrekontuak egiteko proposamenak Jaurlaritzaren esku dagozala.
Kritikatu egin jaku jarrera autoritarioa, edo izan jako Jaurlaritzari jarrera autoritarioa beti egindakoa egin dauanean, beti jarraitutako prozesua jarraitu dauanean eta beste leku batzutan babestu dana hemen ez babestuteko borondatea agertu izan da.
Hala eta guzti be, hori horrela izanda, hemen txosten juridiko bat eskatzen da eta txosten juridiko horrek diño, bai, Jaurlaritzak jarraitutako bidea zuzena da, araudian dagoena da eta ondo dago.
Ba hala eta guzti be, ahalak eta ezinak egingo zirala agertu ebanez bere borondatea, Jaurlaritzak barriro erabaki bat hartu eban: Kendu daigun hau, nahiz eta ondo planteatutako proposamena izan, eta aurkeztu daiguzan beste hiru lege-proposamen bidea emoteko. Holan edo halan.
Hori zan Jaurlaritzaren borondatea, aurrera ataratzea. Bertan egozan proposamen guzti-guztiak Euskadiren mesedetarakoak ziralako. 150.000 familiak izango leukie zuzenean mesede; 280 milioi bueltan izango leitekez egongo leitekezanak horretara zuzenduta.
Badakiguz danok be zeintzuk diran proposamenak, baina hala eta guzti be ez dakigu kasu konkretu batzuetan zer dan gertatuko dana.
Podemosen kasuan, badirudi jarrera oztopatzaile hori gainditu eta bidea emongo deutsoela proposamen batzuei, eta eskertzen dogu jarrera hori. Beste kasu konkretu batzuetan be, arlo sektorialetan adostu izan doguz proposamen batzuk eta uste dogu hori dala herri honetan jarraitu dogun bidea eta jarraitu beharko dogun bidea.
Alderdi Popularrak ez dakigu ze jarrera izango dauen proposamen batzuetan. Batzuetan esan dau ezezkoa emango deutsola, ulertezina gure ustez, lehen eman diran azalpenagatik, baina badago beste lege proposamen bat uste doguna babestu beharko zeunkeela, gure ustez danak adosteko modukoak dira.
Eta EH Bilduren kasuan, oraindik ez dakigu ze jarrera izango dauen ez bata ez bestean.
Baina zelan ulertu ahal da langile publikoen soldatak igoteari kontra egingo jakola? Diru-sarrerak bermatzeko errentari igoerari kontra egingo jakola? Beharrizan gehienak dabezanei kontra egingo jakela laguntzak emoteko? Eta, batez be pentsionistei laguntza nagusiago emongo jakela? Edo eskola kontzertatu edo unibertsitateari emateko laguntzan atzera egiteko arrisku hori egotea?
Gure taldetik eskatzen jatsue jarrera oztopatzaile hori gainditu daigula. Guzti hori gizarte eredu konkretu baten mesedetan izango da: Giza garapen jasangarria.
Hori da behin eta berriro aldarrikatzen dabena Jaurlaritzako lehendakariagandik eta beste sailburu guztiak eta bozeramaile guztiak, giza garapen jasangarria. Hori da herri honek daukan eredu propioa. Nik uste dot guztiok harro sentitako moduko eredu propioa dana.
Eta uste dot politika egiteko moduan be eredu propio bat aldarrikatu beharko dogula eta politika egiteko modu baikorra aurkeztu beharko geunkela. Urrundu beste gauza batzuetatik eta gure gizarte ereduan eredu bagara, politika egiteko ereduan be eredu izan gaitezala.
Ondo dago jarrera, oposizioa egitea neurri batean, baina larregi izan barik. Horregatik, gure legebiltzar taldeak, badakizu, sailburu, aldeko botoa emango deutsola hiru lege-proposamenei. Puntu edo lege-proposamen honetan hartuko dogu parte eztabaidan; hurrengo bietan boto azalpenera joango gara.
Baina eskertuko geunke guztiok ahalegin bat egitea eta ulertzea...
...hurrengo bietan boto azalpenera joango gara.
Baina eskertuko genuke guztiok ahalegin bat egitea eta ulertzea Jaurlaritzaren mugak zeintzuk diren araudiari dagokionez eta aurrekontu mugei dagokionez baita; eta ulertzeko zein ahalegin egin duen Jaurlaritzak arlo ezberdinetan, legebiltzar talde guztiek babesteko moduko proposamenak aurkezteko orduan.
Erdibideko proposamen bat eginda eta uste dugu guk guztiok adosteko edo babesteko behintzat abstentzioagaz aurrera egiteko modukoak direla, eta hor ere eredu izango ginateke politikagintzan.
Eskerrik asko, legebiltzar-buru andrea.