EGIBAR ARTOLA (EAJ, 2013-10-17):
Arratsalde on.
Egia da gai hau orain dela hilabete batzuk aurkeztutako ekimen bat izan zela, gaur oportunatzen da eztabaidatzea EH Bilduk gai-zerrendan sartu duelako. Eta bere garaian guk aurkeztutako zuzenketan nik uste dut ere antzematen dela, antzeman zitekeen orduan ere, errespetuz ari ginela Kataluniako egoeraz.
Egia da, abertzaleak gara, erabakitzeko eskubidean sinesten dugu beraiek bezalaxe. Baina Katalunian garatu daitekeen politikoki garatu daitekeen bide hori beraien bidea da.
Eta gure emendakin horretan hartzen genuen hain zuzen ere Kongresuan eztabaida sortu ondoren bere garaian Convergència eta Uniók aurkeztutako ebazpen proposamen bat onartu egin zuten, beste alderdi politikoak ere, Esquerra Republicanak, Amaiurrek ere bai, geuk ere bai, baita ere galiziarrek eta baita ere beste katalan batzuk, PSCkoak hain zuzen ere, Carme Chacón ez, gainontzeko guzti bozkatu egin zuten, hain zuzen ere, erdibidekoaren bigarrengo puntua da.
Baina errespetu hitzarekin jarraitu nahi dut, zergatik hau da guk gure behintzat ez bakarrik hitzaldian gure jarduera politikoan azaldu eta azpimarratu nahi duguna. Errespetua baita ere Kataluniako herritarren ordezkariek erabakitzen duten horri, eta Kataluniako Legebiltzarrak erabaki batzuk hartu ditu, eta lehenengo puntuan horixe aipatzen dugu, errespetua eta baita ere aitortu beraiek subjektu politiko bezala antolatzeko duten eskubidea, hori da aldarrikatzen dutena.
Beraz, errespetu hitzarekin eta logikarekin jarraitzen ari gara. Egia da guzti hau kontestu batean gertatzen ari dela, bat gatoz, Estatu mailan eredu politikoak porrot egin du, Estatua bera krisian dago, gaia da nola konpondu, aukera bat eskaintzen duelako krisi honek.
Bigarrengo trantsizioa, horretaz asko hitz egin da, baina garbi dagoena galdera bat dago eta galdera horri erantzun egin behar zaio, nola etorkizunean gaur egun gure aurrean azaltzen den estatu nazio edo nazio estatu bakar bat bere errealitatea soilik onartzen duen estatu nazio horrek nola eman diezaioke jokoa beste nazio batzuei, nazio izan izaera nazionala izan eta estatu egiturarik gabe daudenean. Nola antolatzen da elkarbizitza politiko hori.
Eta nik uste dut hori dagoela azkenean hemen jokoan eta hori da gatazka politikoaren ezaugarria. Demokratikoki konpondu behar dena.
Porque cuando se habla del estado de las autonomías y la crisis del modelo, subrayamos siempre que esto de que fueran 17 autonomías no es una previsión constitucional, es una decisión política, entre otras cosas para diluir los hechos diferenciales, nacionales, catalán y vasco, y también gallego.
Qué es lo que ocurre cuando tienes que diseñar un modelo de convivencia política entre naciones que se reclaman como sujetos políticos, cómo conciliar ese esquema de un estado-nación que se presenta como una e indivisible, que no reconoce otra realidad nacional más que la suya propia, cómo puede convivir con otras realidades nacionales que también aspiran a tener esquema de estado.
Eso se tiene que resolver por vías democráticas y a través de la profundización democrática. Porque, hombre, legalidad, legitimidad, se puede hablar todo lo que se quiera, pero es evidente que hay un elemental principio democrático que obliga a los gobernantes a atender aquello que libre y democráticamente se exprese por parte de la ciudadanía.
Porque aquí se está hablando y se está apelando repetidas veces, no, esto lo deciden todos los españoles. Siquiera dialécticamente, hagamos la prueba.
Promueva usted una iniciativa a través de su grupo, UPyD, en el Congreso de los Diputados para que haya un referéndum sobre la independencia de Cataluña o de Euskadi. ¿Qué contabilidad le va a valer a usted? ¿Qué contabilidad va a valer a los vascos nacionalistas? ¿Es ésa la solución?.
El segundo punto, reza textualmente "instar al Gobierno de España a establecer el diálogo imprescindible con el Govern de la Generalitat con el objetivo de posibilitar la celebración de una consulta de los ciudadanos y ciudadanas de Cataluña para decidir libre y democráticamente su futuro".
Una consulta que dicen que no necesariamente tiene que ser vinculante. Pero se dice que sea legal, que se posibilite la libre y democrática expresión de los catalanes, de los que piensen de una manera y de otra.
Pero se quiere cerrar también esa posibilidad. Entonces nosotros no podemos menos que solidarizarnos, de identificarnos con quienes están defendiendo el derecho a decidir también del pueblo catalán.
Zer gertatzen da eta etxera bueltatuta? Baita ere ekimenaren bozeramaileak, Hasier Arraizek, aipatu duen bezala, esaten du ba euskaldunok ere gure bidea egin behar dugula, bereiztuta batzuen eta besteon errealitatea, euskal bidea, alegia.
Baina nik uste dudana da euskal bidea, zuek azaltzen duzuen irekitasunarekin hain da irekia, hain da irekia zuen bidea ez dela bidea, hori esplanada hutsa da.
Eta nik ulertzen dut, zeren konkretatzea oso zaila da. Konkretatzea oso zaila da. Nik gogoan daukat Sozialista Abertzaleaken bozeramaile zen Arnaldo Otegik nola esaten zion Ibarretxeri etorri zenean bere ekimenarekin, ba "Euzko Alderdi Jeltzaleak, el PNV presentará un folio en blanco", que es lo que ofrece hoy Bildu para que todos podamos escribir.
Decía, "presentará un folio en blanco". Claro se desarrollaron los trabajos en la comisión de autogobierno y vino un texto articulado. Y el mismo Arnaldo Otegi decía "bueno, habíamos pedido concreción, pero no tanto".
Entonces los textos, que fueron trabajados con los consensos necesarios en aquel momento, tuvieron el recorrido que tuvieron y no son la expresión de un fracaso, ahí están, ahí están. Y ya veremos quien utiliza o referencia su estrategia futura en los mismos. Pero aquí están, aprobados por esta Cámara y negados por el Congreso de los Diputados, eso sí, legalmente.
Orduan, eskua eskaintzea ondo dago eta Euzko Alderdi Jeltzalea lan hori egiteko prest dago zuekin, gainontzeko alderdi politikoekin ere bai.
Ez gara oraingoak, eta zuk aipatu dituzu Lauaxetaren, Estepan Urkiagaren adibidea jarri duzu. Estepan Urkiaga jeltzalea zen eta gaur ere ez dakit, legebiltzarrean balego, nik uste gurekin egongo zela, besteak beste hamarkada askotan berak bere bizitzan defenditu zuen guzti hori, bide politiko eta demokratikoetatik, inor zapaldu gabe eta guztien giza eskubideak defendatuz, seguru eduki ezazu hor egongo zela.
Aitzol bezala. Joxe Aristimuño atzo omendu zen bezala. Aitzol jeltzalea zen. Nonbait atzo pekatua zen Aitzol jeltzalea zela esatea. Baina omenaldia egin eta Aitzol bere jardunean, apaiza izateaz aparte, abertzalea zen. Beste asko bezala. Ez dizkizut aipatuko denak, bat pasa zen zuen lerroetara, Monzón. Bakarra, bakarra.
Hortik atera kontuak, baino ez da bakarrik pertsonen kontua, baizik ibilbideen kontua eta nik uste dut euskal bideak zerbait eskatzen baldin badu dela, besteak beste, azkeneko hamarkadetan mantendutako bide eta estrategien ere azterketa bat.
Gu garbi daukagu eta zuek ere jakin badakizue. Euskal bidea jorratu ahal izateko denok gara beharrezkoak. Denok gara beharrezkoak, baino euskal bide bat edo herri honek bere etorkizuna erabakitze horretan sinesten dugunak, zuek baldin bazarete eta guk baldin bagara, garbi daukaguna da bi indar politiko horiek ezin diotela estrategia horretan elkarri minik egin, zergatik bestela etorkizunean ez dugu asmatuko bide hori egiten.
Eta esaten dut estrategikoki eta orain arte estrategi bat egon da, politiko militarra hain zuzen ere, bide politikoari min egiten jardun duena. Min egiten.
Etorkizunak erakutsiko du ia guztiok bide egoki bat aurkitzeko gai garen, baina guk behintzat gure estrategian eta gure jarduera politikoan pentsatzen dut ez dela exageratua esatea bide politiko, demokratiko, erabakitze eskubidearen aldeko bidea jorratu izan dugula.