AGIRREZABALA MANTXOLA (EH Bildu, 2013-10-31):
Eskerrik asko, mahaiburu andrea.
Alderdi Popularrak euskararen salbuespena dakarkigu oraingo honetan eta DBHra inkorporatzen diren ikasleak euskararen salbuespena izan dezaten etengabe eta mugagabe, horixe da zure proposamenean, Oyarzabal jauna, esaten duzuna.
Eta azken finean, proposamen horretan idatzita dagoena gorputzean beldurra sartzera besterik ez dator zure argumentazioa. La obligación de evaluarles de euskera condiciona gravemente sus estudios e incluso sus opciones universitarias ya que deben afrontar la prueba de euskera en la aún vigente prueba de Selectividad. Hau da, zuk hona ekarri nahi duzuna da izua, beldurra, beste hezkuntza sistemetatik hona datozen ikasle eta familiengan.
Hala ere, harritu egin nau, Oyarzabal jaunak, zure idatzian, zure proposamenean, bakarrik euskararen ebaluazioa planteatzen dela, euskera ebaluatzea salbuestea planteatzen duzula eta ez ikastea. Ez dakit hori barnean dagoen. Nik zure interbentzioaren ondoren baietz ulertu dut, baino esan behar dizut zure lehenengo interbentzioa entzunda Isasi Balanzategi jaunari gaur goizean erantzun diozuna entzunda, motz gelditu zarela.
Baina, tira, gatozen orain gaur zuk hemen tribuna honetan esan duzuna eta usted tiene una doble vara de medir, señor Oyarzabal, porque está planteando lo que es el tema del euskera salbuestea, hau da planteatzen ari zarena da euskera kasuan salbuestea eta erdararen kasuan, zer da gertatzen dena erdara, gaztelania, bere hezkuntza bezala ez duen ikasle baten kasuan?
Beraz, gaztelaniaren kasuan ere, kasu horretan eta zure argumentazioa entzunda, salbuetsi beharko genuke, ez? Zergatik planteatzen duzu bakarrik euskararen salbuespena? Zergatik planteatzen ari zara bakarrik euskararen salbuespena? Eta gaztelaniarena zergatik ez? Zer da gertatzen dena argelino umearengan pentsatuz? Edo Errusiatik datorrena? Edo Ukraniatik datorrena? Kasu horietan erdaran ere, gaztelaniaren ere salbuetsi egin beharko litzateke, ez?
Baina badakit nik zure buruan hori ez dagoela, bakarrik euskararen salbuespenean pentsatzen ari zarela. Por lo tanto, no nos tome el pelo, lo mismo que usted le ha dicho esta mañana al señor Isasi Balanzategi, y no utilice dos varas de medir, señor Oyarzabal.
Eta egin duzun beste argumentazioa esan duzu un caso colombiano, que yo creo que es de respetar, pero de ahí a 20 metros tiene otro que usted no le ha preguntado su situación.
Tiene otro caso colombiano, de una persona venida a Euskal Herria con sus padres, que se le dio la exención de euskara. ¿Le ha preguntado a ella que piensa? ¿Sabe lo que está diciendo?
Lo que está diciendo es que se le dio la exención y a partir de eso no ha hecho más que, ez duela ondo ikusten exentzioa ematea, que se arrepiente de ello. Ella y su familia.
¿Por qué? Porque ha sido un gran error. Interpreta que ha sido un gran error darle esa exención. A una persona que vino aquí, de Colombia, el mismo caso que usted ha puesto, y que se ha incorporado y que vino aquí a nuestra tierra, entiende que es un grave error.
¿Y qué me dice usted señor Oyarzabal? ¿Cuántos estudiantes tienen que venir de Nafarroa a Araba porque su partido no les posibilita que puedan estudiar euskara allí?
Por lo tanto, no sé si nos está tomando el pelo o no, pero lo que si está claro es que usted utiliza dos varas de medir.
Partidu Sozialistari erreparatuko natzaio orain ze harritu egin nau Partidu Sozialistak egindako osoko zuzenketak. Hemen ere beldurra zabaltzea badu zure proposamenak helburu, Celaá andrea, esaten duzuenean "evitando que nadie quede excluido de sus posibilidades de formación futura". Nadie queremos eso.
Ez dut oso ondo ulertzen Celaá andreak planteatzen duenean araudia aplikatzen jarraitzea, "con la debida ponderación". Hemen esplikatu duzu baina zuk gobernu ardurak izan dituzu eta "con la debida ponderación" esateak eta un brindis al sol, badakizu gauza bera dela.
Baina, gaur egungo araudia Partidu Sozialistak egindakoa da, 2010eko Dekretua eta horri erreparatu diozu eta horri erreparatu nahi diot nik ere. Y en este Decreto, señora Celaá, no sólo cambió y quito del decreto eso que últimamente le gusta decir tanto, que "lo que quité del decreto de 2007 fueron algunos Euskal Herrias exagerados, como decir vamos a analizar las enfermedades infecciosas de Euskal Herria como si en La Rioja no tuvieran".
No solamente quitó eso. Modificó totalmente la disposición final segunda del Decreto del 2007, que planteaba la clarísimamente quiénes tendrían exención de la evaluación de lengua vasca y literatura, aquellos que su escolarización en el sistema educativo vasco no sobrepasara un curso. Se lo ventiló. De un plumero.
Baina ez zuen hori bakarrik esaten, ez zuen hori bakarrik esaten. Esaten zuen ere bi ikasturtetan, kanpotik etorritakoekin banakako lan planak egingo zirela eta horretarako baliabideak aurrikusi eta garatuko zirela.
Hori ere esaten zuen zure Dekretuak, Celaá andrea, salbuespenaren denbora, muga, kendu, eliminatu egin zuen eta beste aukera bat ezarri zuen, euskara ikastearen salbuespena.
Eta hau Euskadi Eskola Kontseiluak argi esan zizun baina esandakoari ez zenion batere kasurik egin.
Eta gogora ekarriko dizut zer esan zizun orduko Euskadi Eskola Kontseiluak: "Desde un punto de vista educativo el Consejo no considera conveniente la exención de la enseñanza del euskara, por lo que debería limitarse al máximo este tipo de exención. Para ello, será necesario aplicar las modificaciones curriculares y dotar los recursos humanos". No hizo ni caso, señora Celaá, cuando el Consejo le planteaba eso.
Hauxe da, Celaá andrea, zuk utzitako herentzia, Euskal Herria Bilduk inolaz ere onartzen ez duena.
Eta gatozen orain Euzko Alderdi Jeltzalera. Orain, egia esan, galdera ikusi dut erdibitu duzuen zuzenketa eta hasieran neukan galdera hauxe zen, Partidu Sozialistatik jaso duen herentzia mantenuko ahal du Eusko Alderdi Jeltzaleak?
Eta hau galdetzen dizut zure osoko zuzenketak horixe esaten duelako eta esaten duena da "que se apliquen los criterios que estableció la señora Celaá".
Eta horixe da gaur Partidu Sozialistak eta zuek zeuek sinatu duzuen erdibidekoa. Kezkagarria, oso kezkagarria guretzat. Zergatik? Hori bai, honen aurrean gauza bat gogorra ekarri nahi dizut edo gogoratu nahi dizut...
...oso kezkagarria guretzat. Zergatik? Hori bai, honen aurrean gauza bat gogora ekarri nahi dizut edo gogoratu nahi dizut, bai zuri eta baita Gobernuari ere. Badakizu nork sinatu zuen 2007ko Dekretua? Bai, Ibarretxe jaunak. Non dago orduko PNVa?
Ibarretxek sinatutako Dekretuaren kontrako proposamena erdibitu duzue gaur, Berriozabal anderea. Eta kezkagarria ez bakarrik iraganeko kontuak ahaztu dituzuelako. Utzi dezagun hor iraganeko kontuak. Kezkagarria ere etorkizunari begiratuz zeren eta begiratu Heziberri2020 hasierako plangintzan zuek jarritako bigarren paragrafoan:
"El camino recorrido por la educación vasca es digno de elogio. Uno de los hitos importantes en este recorrido ha sido el proyecto del currículum vasco que se caracteriza por ser una iniciativa conjunta de los agentes educativos-sociales y políticos que consensuan en un modelo educativo y curricular propio".
Este modelo educativo ha tenido su plasmación en distintas propuestas de los agentes educativos-sociales que sirvieron de base para la formulación del Decreto por el que se establece el Currículum de la Educación Básica en la Comunidad Autónoma del País Vasco, decreto del 2007. Ibarretxek sinatu zuen dekretuaz ari naiz eta ez Patxi Lópezek sinatu zuenaz.
Espero dezagun Heziberri2020 planak bide honetatik ez jarraitzea zeren eta hori horrela bada, aurrean izango gaituzue. Euskal curriculumaren inguruko eztabaidan gure babesa eskaini genizuen eta eskaini genuen bat gatozelako euskal curriculuma pieza inportantea dela euskal hezkuntza sistema propioa eraikitzeko bidean. Babes hori eskaintzen jarraitzen dugu eta jarraituko dugu baina ez, Berriozabal anderea, bide honetatik.
Zer da EH Bildutik proposatzen duguna edo esaten duguna? Bizpahiru kontutxo. Bat, guk argi duguna hauxe da: Gehiago gustatzen zaigula 2007ko Dekretua 2010ekoa baino, argi eta garbi.
Eta argi duguna ere hauxe da: Euskara salbuespenak mugatu egin behar direla beste hezkuntza sistemetatik datozen ikasleentzako. Muga hori urtebetekoa izan daiteke Euskal Herrian urtebete baino gutxiago egon behar badute. Hau da, ulergarria da hiru hilabetetarako, sei hilabetetarako, bederatzi hilabetetarako datozenentzat salbuestea. Hori ulergarritzat jotzen dugu baina beste guztiei bidea jarri behar zaie euskaran ere gaitasun nahikoa lortu dezaten.
Horretarako –eta aitaren batean bukatuko dut presidente anderea– norbanakoko planak, ikastetxeko planak eta baliabideak jarri behar dira. Horixe da gure osoko zuzenketaren zentzua eta zergatia.
Eskerrik asko.