BEITIALARRANGOITIA LIZARRALDE (EH Bildu, 2014-04-10):
Mila esker mahaiburu andrea eta egun on guztioi.
Iazko martxoko eztabaida baten segida da gaurkoa eta orduan bezala funtsean eta gauza gehienetan bat gatoz proposamena egiten duen taldearekin.
Orduan eta...
...iazko martxoko eztabaida baten segida da gaurkoa eta, orduan bezala, funtsean eta gauza gehienetan bat gatoz proposamena egiten duen taldearekin.
Orduan eta orain uste dugu finantza erakundeen jarrera onartezina dela auzi honetan eta inork ez badu bere jabe izatearen ondoriozko betebeharrei aurre egiteko arazorik, hauek direla finantza erakundeak direla uste dugu alegia.
Horregatik uste dugu onartezina dela, komunitate gastuei aurre ez egitea, are gehiago jakinda askotan etxe atarian ordaindu beharrekoetara begira zorretan izateak, beste etxe jabeei eta orokorrean talde interesari zenbateko kaltea eragin dakiokeen.
Izango dira makina bat etxe jabe gastu hauei aurre egiteko ezinean ibiltzen direnak eta, hala ere, duten betebeharrari muzin egin gabe, beste nonbait estutzen direnak eta ordaintzen dutenak. Edo eta, zergatik ez, baita ere egongo dira ordaindu ezinean dabiltzanak. Beste batzuk, aurpegia galanta dutelako, uko egingo diote bere egitekoa denari. Denetik izango da, han eta hemen.
Baina finantza erakundeak zein taldetan kokatu behar ditugu? Lehengoan? Nekez ordaindu ezin dutenen multzoan, alegia? Bigarrengoan, ezta? Alegia, nahi ez dutelako ordaintzen ez dutenen zakuan, zeren diru faltarengatik behintzat ez da izango.
Gure ustez beharrezkoa da hau gertatzen ari dela salatzea, zeren bai, guk ere badiogu errealitate hori ezin da ukatu. Baina baita ere, salatzearekin batera, bestelako presio neurri batzuk ezartzea, areago joatea.
Egia da lotsatu egin beharko liratekeela finantza erakundeak zorretan egoteagatik, gizon emakume asko miseria gorrian diren bitartean, eta gu guztion poltsikoetatik dirutza beraien zorra kitatzera bideratu dela jakinda.
Edo eta urtero kaleratzen dituzten beraien irabazi balantze positiboak publiko direla jakinda eta edozeinek errealitate hori ezagutzen dugula jakinda.
Beharrezkoa da, beraz, neurriak hartzea eta gaur guk ba horretan urrats bat ematea espero dugu iniziatiba honen bitartez. Izan ere, iazko eztabaidan, zalantzan jartzen zen finantza erakundeen zorraz hitz egiterakoan benetan batzuk ba ote zen, beste batzuk zenbateraino zen larria kontua.
Eta beraz, aurrena aztertzeko beharra ikusten zen. Batzuk uste genuen orduan ere neurriak hartzeko tenorean geundela, gehiago itxaron beharrik gabe. Eta orain, datuak esku artean ditugun honetan, ez dugu arrazoirik ikusten orduan egin ez zena orain gehiago atzeratzeko. Datuek orduan esandakoei indarra eman besterik ez dute egiten.
Batetik leudeke zorrari dagozkion datuak, Itxaso jaunak, orokorrak aipatzen zituen bere zioan, finantza erakundeen berankortasuna bataz beste Estatukoa baino altuagoa dela esanez, baina kopurua bera ere ez da gutxiestekoa. 2012an zenbatua 160 milioi ziren, 2013rako  - orduan oraindik urtea amaitu gabe zegoelako -  1.900 izatea espero zen.
Datuarekin batera, baieztapena egiten du gainera behatokiaren txostenak, bataz besteko pisua finantza erakundeen berankortasunarena esanguratsua dela eta hori gutxi ez, eta joera gainera handitzekoa zela esaten zigun.
Bestetik, kopuru horren igoeraren zergatia legoke. Eta puntu honetan, etxe bizitzako behatokiak ematen duen beste datu bat ere gure ustez aintzat hartu beharrekoa da.
Eta zerikusia du ez hainbeste finantza erakundeek beraiek duten jarrerarekin, baizik eta zorra kitatzeko prozedurekin. Askok ez dutela  - horrela dio txostenak -  ezagutzen zorra erreklamatzeko prozedura judiziala zein den eta, behin prozedura abiatuta, ordaindu beharreko gastua handia izan ohi dela.
Informazioa ematea, ezjakintasuna ekiditeko inportantea da oso, baina horrez gain, zein bide jarraitu behar den ezagutzearekin batera, egin beharreko ordainketa oztopo izan ez dadin, beharrezkoa da jatorrizko proposamenean jasotzen den lehen puntu hori egokitzea, alegia, jabekideen erkidegoak azken kontsumitzaile gisa har daitezela, horrela egin ezkero tasak ordaindu beharrik ez baitute izango.
Eta datuei erreparatu ezkero, finantza erakundeen zorrak duen eragina areagotzen duen puntuetako bat horixe da hain justu ere, lehen etxebizitzaren gaineko zorra izaten dela nagusiki.
Jabetza Horizontalari buruzko Legean beste hainbat aldaketa egitea ere garrantzitsua litzateke egoera bideratzeko eta, zentzu horretan, ontzat jotzen dugu berankorren azken bost urteetako kuoten ez ordaintzeei erantzuteko egokitzapenak egitea.
Egia da guretzat idatzita zegoen bezala ez zela nahikoa, horregatik egiten genuen zuzenketa bat, gauzak argiago esan nahian, akaso modu osagarri modura ere, zeren hemen, oraintxe Itxaso jaunak argitu digu, ba badagoela gerora ere eskatzerik.
Baina funtsean esan nahi genuena zen ez soilik jabe komunitateei aukera ematea bost urte erreklamatu ahal izateko, baizik eta bankuan berak ere, norbaiten etxea bere esku hartzen duten duenean, etekina hartzen du beste ezer baino gehiago, irabazi egiten du operazio horretan.
Beraz, irabazi horretan har ditzala ere aurretik etxejabe horrek izan zitzakeen zorrak, gerta litekeelako komunitatea eskatzera doanean epaitegietara, bankuak etxea eskuratu duenetik bost urte pasa ez izana, baina jabeak  - lehengo jabeak, etxea galdu duenak -  zorra bai izatea bost urtekoa.
Eta beraz, nolabait finantza erakundeek obligazio hori izan zezaten hori argi esan nahi genuen, beraiek ere bost urte horiei aurre egin behar izan zezaten. Edonola ere diogun bezala, proposamenean funtsean bat gatoz beraz ez da hau oztopo guretzat proposamen honen alde egiteko.
Baina, gure ustez bai zen inportantea hori argi geratzea, alegia, ez dezala etxea bereganatzen duenetik hartzen duela kuotak ordaintzeko derrigortasuna ez dezala hori aitzaki bezala erabili, nolabait ere komunitatearekin aurreko jabeak zuen zorraren parte bat ez kitatzeko eta bankua ordainketaren parte bat saihestera iristeko modurik izan ez dezan, alegia.
Lege aldaketak eskatzera mugatu ezin eta egoera bere horretan puska batean aldatuko ez denez, bestelako neurri osagarriak proposatzearekin ere bat gatoz eta horregatik  - eta ez dut gehiago luzatuko nire partehartzea -  jatorrizko proposamenaren hiru eta lau, bost eta hiru, lau eta bost puntuekin proposatzen den moduan egitearekin bat gatoz.
Beraz, berriro diot, funtsean bat gatoz egiten den proposamenarekin.
Mila esker.