URRUZUNO URRESTI (EH Bildu, 2018-10-19):
Egun on guztioi. Egun on, lehendakari jauna.
Interpelazio hau prestatzerakoan gogora etorri zaizkit Xabier Arzalluzen adierazpen batzuk. Gu orduan Jarraikoak ginen, Jarraiko kideak, atera kontuak hortik orain dela zenbat urte izan zitekeen.
Eta berak esaten zuen jada Felipe González eta Alderdi Sozialista ez zirela fidatzekoak  - eskumenen inguruan ari zen - , ez zirela fidatzekoak, baina espainiar politikan hor bazegoela beste gizon bat, Jose María Aznar izenekoa, eta bazirudiela hori bai, hori fidatzekoa izango dela eta horrekin bai Partidu Sozialistarekin posible izan ez dena ba bazeudela zantzuak edo horrekin posible izango denarena.
Aznar etorri zen, ostean Zapatero etorri zen, ostean Rajoy etorri zen eta ostean Pedro Sánchez etorri da, eta etorri denean ekainean Ganbera honetan bertan izan genuen eztabaida bat eta berriro errepikatzen zen nolabait Xabier Arzallusek bere garaian zioen hori, berriro agertzen da, baino oraingoan alderantziz.
Oraingoan ez dira Sozialistak fidatzekoak ez direnak, oraingoan Partidu Popularra da fidatzeko ez dena eta badago Pedro Sánchez bat badirudiena ba honekin bai, honekin posible izango da, honek beste borondate bat erakusten du, honek erakusten ditu beste modu batzuk gauzak beste era batetara egiteko.
Eta orain, hiru-lau hilabeteren buruan, berriro errealitatea egoskor ageri zaigu. Espainiar politikaren errealitatea berriro egoskor.
Magdalena Valerio, Lan, Migrazio eta Gizarte Segurantzaren ministroaren ahotik, esaten du aldizkari edo egunkari bateri eskainitako elkarrizketa batean: "No es momento para sentarnos a hablar de transferir absolutamente nada del Sistema de la Seguridad Social".
No hay ya para transferir, ni siquiera para sentarse a hablar. Ni siquiera para sentarse a hablar. Bilateraltasuna eta borondatea eta komisio mistoa eta... No, no. No es momento ni para sentarse a hablar.
Eta kazetariak insistitzen dio: "Pero esta transferencia es una línea roja para el PNV".
Eta erantzuten du: "Pues el PNV deberá decidir qué es lo que hace".
Y esa es nuestra pregunta de hoy. Esta es la pregunta que traemos hoy: ¿Qué es lo que va a hacer el PNV, o, en este caso, el Gobierno Vasco de la que usted es lehendakari, para que la transferencia de la Seguridad Social sea transferida ya?
Hori da gure gaurko galdera. Zer egingo du Eusko Jaurlaritzak?
Orain dela aste biko Kontrol Plenoan Casanova kideak Tapiari esaten zion "Godoten esperoan?". Godoten esperoan jarraituko dugu?
Valerio ministroa PSOEkoa da. PSOEkoa da eta zuk baduzu Gobernu bat zure alderdiak eta Alderdi Sozialistak, PSOEk osatzen dutena. Eta baduzue gobernu akordio bat, baduzue gobernu akordio bat bere hamabosgarren puntuan esaten duena: "Los partidos políticos que suscribimos el presente acuerdo nos comprometemos a trabajar para que en la agenda de relaciones bilaterales a entablar con el Gobierno central se reserve un lugar prioritario a la reclamación y negociación de las transferencias que el Gobierno Vasco identifique como pendientes de realización, otorgando un lugar destacado a las siguientes: a, Centros penitenciarios; b) Gestión del Régimen Económico de la Seguridad Social en los términos de la disposición transitoria quinta del Estatuto de Gernika".
Ez dugu ulertzen zer ari den gertatzen. Gobernu zentralean dagoen kide bera dago zure Gobernuan eta hau da erantzuna Madriletik datorkiguna.
Gainera, badakigu Gizarte Segurantza ez dela nolanahiko eskumena. Guk uste dugu hemen Estatutuaren terminoetan transferitzea ekartzen da. Guk hori ontzat jotzen dugu bitarteko urrats gisa.
Baina guk uste dugu sistema propiorik ez izateak izugarrizko arazoak sortzen dizkigula. Momentu honetan kalean ikusten ari gara arazo hori.
Daukagu 165.000 bat pentsiodun RGIak ezin diena pentsioa osotu...
...165.000 bat pentsiodun, RGIak ezin diena pentsioa osotu lanbide arteko soldata minimora, ezin diena. Eta guk onartzen dugu zirrikitu hori bilatu nahi izatea alegia, guk ez daukagu eskumenik pentsioak osatzeko eta RGIaren bitartez saiatuko gara horiek osotzen, baina guztiok dakigu horrek dituen hutsuneak zeintzuk diren. Eta esaten dut 190.000 pentsiodun baldin badaude momentu honetan lanbide arteko soldatatik behera, RGIak soilik 14.000 eta pikuri, 15.000 eskaseri osotzen die pentsioa horretara.
Sortzen digu bestelako arazo asko ere, enplegu politika aktiboak eta pasiboak. Inork ez daki. Inork ez daki zeintzuk diren aktiboak eta pasiboak, Erkoreka jaunak ere ez daki. Horregatik Tribunal Supremoak esan behar digu zeintzuk diren eta kontuz eta hemendik ez pasatu ze hau... Guzti hori sortzen digu Gizarte Segurantzak. Gizarte Segurantza ezinbesteko eskumena da herri honentzat horregatik ez digute ematen, klaro, horregatik ez digute ematen.
Baina berriro diot, arazoa ez dago Felipe Gonzálezen borondatean edo eta Aznarren borondatean, edo eta Rajoyrenean edo Zapaterorenean edo Pedro Sánchezenean. Eta seguru aski ausartuko nintzateke esatera biharko egunean Pablo Iglesias balitz ere berdinean geundekeela. Ze arazoa da 2017ko Alderdi Egunean zerorrek esan zenuen horretan, hor dago gakoa. Eta guk erabat egiten dugu diagnostiko horrekin. Zerorrek esaten zenuen: "El modelo de Estado ha fracasado y está roto. Hori da arazoa, hori da diagnostikoa.
Eta guk uste dugu behin diagnostiko horretara helduta, kapazak izan baldin bagara behin diagnostiko hori egiteko, ulertzen ez duguna da oraindik orain 40 urte geroago, herritarrei sinestarazi nahian ibiltzea, bai, bueno, Alderdi Sozialistarekin bai ze horiek deitu didate eta kalendario bat egin behar dute eta oraingoan bai, baliteke... eta halako epelkeriekin ibiltzea. Hori da ulergaitza egiten zaiguna. Heldu baldin bagara diagnostiko hori, azterketa, hausnarketa hori egitera, alegia, "el modelo de Estado ha fracasado y está roto", ez dugu ulertzen praxia, praktika, eginbeharra, diagnostiko horren baitan edo abiapuntu horren baitan jartzea.
Uste dugu Procustoren sindromeak jota ere bizi dela Jaurlaritza hau. Procustoren sindromea da errealitatea nor bere nahiei eta nor bere gurariei egokitu nahian bizitzea, baina errealitatea, lehen esan dudan bezala, egoskor ari zaigu eta uste dugu Espainiatik zoritzarrez, enegarrenez, Pedro Sánchezen Gobernutik ere herri honentzat beharrezkoak diren eta Gizarte Segurantza guretzat hala da, badaude beste eskumen batzuk guretzat garrantzi askoz ere gutxiago dutenak, ba uste dugu etorriko ez direla.
Beraz, jakin nahi genuke zein da Gobernu honen plana, zein da Gobernu honek egitekotan daukana Gizarte Segurantzaren eskumenaz baliatzeko.
Besterik ez. Eskerrik asko.