AGIRRE GARITAONANDIA (EH Bildu, 2019-06-13):
Buenas tardes señora presidenta, buenas tardes compañeras, compañeros.
Hemen egiten ditugun hitzartze hauetan, forma zaintzea garrantzitsua dela uste dut, edukiari moldea egitea. Ahal dela ederra, egokia, egindako lana maitasunez edo behintzat, kariño apur batekin eginda dagoela erakusten duelako.
Gaur, barkatu iezadazue, baina forma alde batera utziko dut, eta "a saco Paco" hasiko naiz.
Berez, gaurko gai hau berriro hona ekarri behar izatea errespetu falta baten ondorioa delako. Azken aspaldian sarri gertatzen den errespetu falta bat delako, Legebiltzar honen mandatuak ez betetzea erakundeek, hain zuzen ere, Legebiltzar honetatik eratortzen diren erakundeek.
Gaurko hau, beste adibide bat da. Iazko maiatzaren 31an, orain dela urtebete, hemen onartu zen bi hilabeteko epea ematea EITBri, bertako karguak aukera berdintasunean eta irizpide soilik profesionalen arabera bete ahal izateko behar den karrera profesionala sustatu eta garatzeko proposamen zehatza aurkez zezan Legebiltzar honetan.
Beste berba batzuekin esanda, EITBri eskatzen zitzaion, albistegietako karguen aukeraketan, baremazio objektibo, publiko eta garden bat egitea, kargu horiek ez ditzan zuzendaritzak atzamarrez aukeratu, horrek eragin zuzena eduki dezakelako EITBren independentzia faltan.
Hori egin ahal izateko, planteamendua, langileen ordezkaritza sindikalarekin adosteko eskatzen zitzaion EITBri, eta lortutako akordioa, hiru hilabeteko epean ezartzeko.
Ba tira, ez dago Egibar, baina pazientzia famatu hori eduki dugu eta zain egon gara.
Lehenengo, Jaurlaritzak bidaltzen duen betetze mailaren txostenari. Iazko azaroaren 30ean heldu zen, eta Jaurlaritzaren berbetan, ondo bidean zihoan plana EITBn, esaten zuen prestaketa jorratzen ari zirela. Eta gero, sindikatuen ordezkariekin, ba negoziazioak abiarazi beharko zirela zioen, orain dela sei edo zazpi hilabete.
Eta gehiago ez dugu horren berririk eduki Jaurlaritzatik, akabo, amaitutzat eman dute Legebiltzar honen mandatuaren betekizuna. Eta gu, ba zain.
Hilabete biko epea zuen EITBk plana ezartzeko, egiteko eta beste hiru hilabete erredakzioan ezartzeko. Urtebete pasatu da...
...hilabete biko epea zeukan EITBk plana ezartzeko, egiteko eta beste hiru hilabete ba erredakzioan ezartzeko.
Urtebete. Urtebete pasatu da erabaki hori hartu zenetik eta gu zain. Hala guztiz ere guk pazientzia. Itxaron egin dugu.
Orain arte itxaron dugu ere langileei galdetzeko. Langile batzordeko presidentearekin eta EITBn nagusi diren sindikatu biekin, LAB eta ELA sindikatuetako ordezkariekin hitz egin dugu, aste honetan bertan, ahalik eta ba margenik handiena uzteko EITBko zuzendaritzari karrera profesionalerako plana garatzeko, beste pazientzia ariketa bat eginez.
Eta ba langileen ordezkariek azaldu digute zer izan den enpresak egin duena urtebetean. Lehenengo kajoitik atera du ia 20 urte dituen klasifikazio profesionalen plan bat, horrek albistegien independentzia bermatzeko balioko duelakoan edo.
Un plan en el que aparecen la posibles clasificaciones profesionales por familias de los y las trabajadores de EITB, como, por ejemplo, pues profesionales de la iluminación. Y a ver, quizás no nos explicamos bien cuando aprobamos la proposición no de ley.
La cuestión no es que creamos que ETB, por ejemplo, ilumine la sección destinada a Arantxa Tapia mejor que otras secciones, pues para favorecerle y que eso afecte quizás a la independencia informativa de EITB. No. Es otra cosa a la que nos referimos.
En aquella propuesta no de ley que aprobamos nos referíamos a cómo se elige a la editora o editor, a la profesional que decide hoy mañana y pasado también lo que, qué es noticia, lo que dice, todo lo que dice o hace la señora Arantxa Tapia; que hace que sintamos además como cierta, no sé, preocupación por si le hubiera pasado algo pues cuando no la vemos en el informativo.
Y es eso a lo que nos referimos cuando hablamos que si no hay una carrera profesional con garantías en EITB, pues es muy difícil que los informativos sean independientes, porque las personas que los dirigen están elegidas a dedo.
Y no pongo a dedo su profesionalidad, para nada. Pero sí su independencia, porque sus puestos dependen directamente de quien los han designado. Porque quien te pone te quita.
Nos llevamos la manos a la cabeza cuando nos enteramos de que en Osakidetza se favorece a unos profesionales sobre otros. Y en Osakidetza también todo el mundo es profesional, afortunadamente. No es su profesionalidad lo que ponemos en duda. Lo que denunciamos es que los puestos de repartan a dedo, como sucede en EITB.
Osakidetzan ere, jakina, denak dira profesionalak, ez dugu hori zalantza ipintzen. Baina euren postuak atzamarrez banatzen dira, EITBn bezala.
EITB ordezkari sindikalek azaldu digutenez, albistegietako ardura postuak baremazio objektibo eta garden baten arabera aukeratzeko eskatu diote zuzendaritzari. Eta zuzendaritzak zer esan du? Ba ezetz.
Hauxe da zuzendaritzaren proposamena EITBko sindikatuei helarazi diena, Legebiltzarrean oraindik horren berri ez daukagun arren: Publiko egingo dituzte erredakzioan ardura postua betetzeko deialdiak aukeratzeko jarraituko diren irizpide batzuekin eta, gero zuzendaritzak berak, langileen ordezkari barik, zuzendaritzak berak bakarrik aukeratuko ditu bere ustez postu horretarako egokiak diren pertsonak, inork jakingo ez duen baremazioaren arabera. Hau da, orain arte bezala, lehengo lepotik burua.
Modu arbitrarioan eta atzamarrez. Gardentasun barik. Aukera berdintasun barik. Baremazio garden barik.
Sindikatuek jakina ezetz esan dute. Ez dago akordiorik, ez dago adostasunik. Zelan egongo da, zuzendaritzak betikoan jarraitu nahi badu.
Gardentasuna eta aukera berdintasuna komunikabide publiko baten independentziaren bermea dira. Hori da EITBko zuzendaritzak hartu behar duen lehen neurria kalitatezko komunikabide publikoa izan gura badu, eta ez Gobernuaren komunikabidea.
Bertako profesionalak libre izan behar dira, independente euren karrera profesionala ezin liteke zuzendaritzaren konfiantzaren menpekoa izan. Horretarako euren gaitasuna, euren merituak hartu behar dira aintzakotzat eta, batez ere, aukera berdintasuna bermatu behar da.
Konfiantza baleko kontzeptua izan liteke, bai, baina beti ere obedientziari lotuta ez badago. Hori da EITBn gertatzen dena. Ezetz esaten duenak ez du babesik. Erredakzio kontseiluarena bai, akaso, babes morala, baina besterik ez. Ezetz esaten duenak badaki zer daukan. Akabo.
Eta hori horrela da karrera profesionalik ez dagoelako EITBn, ardura guztiak atzamarrez banatzen direlako. Eta hori da gaur hemen berriro eskatzen ari garena, urtebete eta gero berriro eskatzen ari garena; kalitatezko telebista publikoa gura badugu, independentea izan behar da. Horretarako, neurri zehatzak hartu behar dira, karrera profesionala sustatzea bezala.
Horregatik ETBko albistegien egunerokoa erabakitzen dutenak gardentasunez eta aukera berdintasunez aukeratu behar dira, irizpidea profesionala baino ez dadila izan eta ez konfiantza pertsonalaren araberakoa.
Albisteen tratamendu orekatu bat gura badugu, bermeak behar dira, neurri zehatzak eta hori da horietako bat.
Eta egon badaude beste neurri gehiago, hori ez da neurri bakarra, hoba balitz. Baina ETBko erredakzioan, esate baterako, behin-behinekotasuna ia % 40 da, orain dela lau bat urtera arte ez zegoen lan poltsarik ere eta kontratazioak eurak ere atzamarrez egiten ziren. Aurkezle gehienek ere orain dela gutxi arte artista kontratua zuten, ez ziren plantillakoak. Ardura postuetan dauden asko, gainera, gestoreak dira, hau da, lan hitzarmenetik, konbeniotik kanpo dauden langileak.
Lan baldintza horiek asko, asko, zailtzen dute komunikabide bat independentea izatea, ipini eta kendu dinamika perbertsoa.
Eta badakigu hala ere independentea izatea zaila dela, porque es difícil romper con inercias de años con la autocensura, pero el hecho de impulsar una carrera profesional basada en el mérito y la igualdad de oportunidades es ya un logro muy importante.
Y también es muy difícil que un programa de informativos, que son los que mayormente crean la opinión pública, sea independiente si se le encarga a productoras, que en la mayoría de los casos tienen como único cliente a EITB.
¿Cómo va a ser independiente ese programa? ¿Por qué no se hace ese programa con profesionales de la casa, que están igualmente capacitados que los de las productoras? ¿Por qué si las periodistas de EITB no pueden dar su opinión en los informativos, sí en cambio pueden darla en las productoras? ¿Por qué EITB ha privatizado o ha dejado en manos de productoras todos sus programas informativos no diarios? ¿Qué medidas de control hay para garantizar la independencia de esos programas? ¿Los y las profesionales de las productoras cómo pueden proteger su independencia?
Hainbat galdera eta telebista egiteko modu bat agortuta eta prestigioa galduta daukan eredua, herri honentzako egokia ez den eredu bat.
Eskerrik asko.