ZABALA ARTANO (EP, 2016-12-15):
Tejeria andrea, Urkullu jauna, kontseilariak, legebiltzarkideok, egun on guztioi.
Azken hilabete hauetan Euskal Politikan zeintzuk izan behar diren erreferentziak horren inguruan asko hitz egin dugu eta, batez ere, denon ahotan dabilen esaldia Iparraldera begiratu behar dugula da. Hain zuzen ere, PISA txostenaren emaitzak argi uzten du Hezkuntzan erreferentea argia izan beharko litzatekeela doako hezkuntza bat. Beraz, hezkuntza sistema publiko bat derrigorrezkoa dena eta doakoa dena, zentro publikoetan ematen dena.
Un sistema público que establece que la educación es obligatoria y gratuita y debe ser impartida por centros públicos. Un país donde tampoco se paga por los libros, ni por el material escolar, y todos los niños reciben una comida caliente al día en el colegio también gratuita. En el caso de que el niño viva a más de 5 km, se puede organizar el transporte y se paga el transporte.
Herri bat non hezkuntza, garapenaren giltzarri kontsideratzen den eta horretarako Presupuestoaren % 11 edo 12a bideratzen da, hau da, Barne Produktu Gordinaren % 8a.
Un país en el que la educación se considera la llave para el desarrollo y para lo cual, se le dota de entre 11 y un 12 % del Presupuesto; es decir, el 8 % del Producto Interior Bruto.
Diru publikoaren banaketa modu ekitatiboan egiten da, hau da, zentroen artean diru-sarrerak era justuan banatzen dira, hain zuzen ere, ikastetxe guztiek oinarrizko diru-sarrera hamankomun bat dute, baina bukaerako kantitatea zentro bakoitzaren beharren arabera izango da eta modu horretan, konpentsatzen dira gabeziak gehiago dituzten ikastetxeak besteekin parekatzeko, aukera berdintasuna ezinbesteko balioa dela.
Kurrikuluma mankomuna da, baina zentroek antolatzen dituzte. Ikastetxe bakoitzak irakasleekin batera beraien kurrikuluma diseinatu eta antolatu egiten dute, eta ezarrita dituzten helburuak lortzeko, bakoitzak bere plangintza egiten du. Hezkuntza pertsonalizatu egiten da, hasierako kurtsoetatik behar bereziak dituzten umeek, laguntza dute, horrela urteak pasa ahala, eduki ditzaketen zailtasunak ekidin eta eskola utzi egitearen portzentaiak gutxitu egiten dira. Ume bakoitzak ikasteko duen erritmoa errespetatzen da, eta froga eta ekintza estandarizatuetatik aldentzen dira.
La educación se personaliza. Desde los primeros cursos se interviene para apoyar a los alumnos con necesidades especiales, con lo que se evita que sus dificultades aumenten con los años y se minimizan los porcentajes de fracaso escolar. Se respeta el ritmo de aprendizaje de cada niño y se huye de las pruebas y actividades estandarizadas.
Irakasleek ez dituzte hainbeste klase orduak ematen, noski, beraien lan ordua edo ordutegia beste ekintza batzuk egiteko erabiltzen dute; hain zuzen ere, lanaldi ordu gehiago eskaintzen dute unitate didaktikoak prestatzera, ikerketak burutzera, lanak antolatzeko edo beste irakasleekin batera modu kolaboratzailean taldeko lanak bideratzeko.
Herri hau, niri gustatuko litzaidakeen herri honek, PISA txostenaren emaitzetan, emaitza arrakastatsuak lortzen ditu urtez urte, eta beraien alfabetizazio tasa % 100koa da, herri hau Finlandia da. Har dezagun Finlandia erreferentzia gisa eta has gaitezen hezkuntzako inbertsioa handitzen. Epe motzera gutxienez UNESCOk aholkatzen duena, hau da, % 6a.
Euskal Autonomia Erkidegoan mozketen pisu handiena irakasleek nabaritu dugu. Dugu esaten dut, orain arte irakaslea izan naizelako. Urteak daramatzate soldata izoztuta eta 2012ko extraren erdia berreskuratu gabe. Ordezkapenak bosgarren eguna arte ez dira kubritzen. Batzuetan ordezkorik ez daudelako, edo zerrendak ez direlako ireki espezialitate batzuetan behintzat.
Hala ere, irakasle asko ditugu langabezian, beraien lehen aukeraren zain itxaroten. Kontuan eduki Finlandian ohore handia dela irakaslea izatea. Beraz, gurekin konparatuz, alde handi samarra dago.
Euskal eskola publikoaren legea beharrezkoa da, bai, lege bat baina publikoa noski. Euskal eskola publikoa. Begira dezagun Finlandiaren kasua. Kontzertatuak finantziazio bikoitza du eta ezin da modu berean tratatu, gainera zentro publiko askotako handitze prozedura lau urteko atzerapenak dituztenean. Bi saretan banatuta egotea osagarritasun ideia gisa saltzen digute, baina egiaz segregazioa dago eta zenbait ikastetxetan marginalitate izatera ere iristen da.
Euskal hezkuntza publikoa Estatuan prestigioa zeukan. Hala ere, ebidentzia zientifiko hauek hausnarketa sakon bat eskatzen digute. Eskola bakoitzeko inbertsio mailak hezkuntzako gastu horren eraginkortasunari buruz galde egitera behartzen gaitu. Ebaluazio diagnostikoen emaitzak geldirik daude, edo euskarari buruzko konpetentzian behera egin dutela esaten digu.
Nazioarteko ebaluazioek, giza txostenaren emaitzek, harridura eta kezka sortu dute. Emaitza horiek adierazten dute nolabaiteko lozorroan eta konformismoan sartu dela euskal hezkuntza sistema, eta ezinbestekoa da hortik ateratzea. Horretarako, ardatz nagusi hauek ekitatea, parte-hartzea eta berrikuntza ditugu.
Ekitatea bilatzen du hezkuntza arloan ez birsortzea gizarte desorekako espiralak, baizik eta politika kementsua praktikatzea, hezkuntza konpentsazioaren eta justiziaren zerbitzura jartzeko. Parte-hartzearen bitartez hitza eman nahi diegu hezkuntza arloan protagonista direnei: Irakasleak, ikasleak, familiak. Ezinbestekoa da adostasun zabalak eraikitzea komunitatearen barruan parte-hartze oinarri handi batean. Horrek isla izan behar du metodologietan, lehentasuna emanik ikaskuntza interaktibo eta dialogikoei.
Hezkuntza erakundeen geldialdi larriko une honetan irauli egin behar dugu gure eskola sistema eta berrikuntza pedagogikoa eta teknologikoa eta interneten erabilera sustatu, baita eleaniztasuna ere, hezkuntzaren ikuskera berri baten barruan.
Ekitate inklusiboa, parte-hartze eta berrikuntzako ardatz horien inguruan bilduko dira arlo bakoitzeko neurriak: hezkuntza sistema, ikastetxea, irakasleak, ikasleak eta irakaskuntza-ikaskuntza prozesuak. Pausu hauek emanez gero, Finlandiako hezkuntza sistema arrakastatsuaren antza edukitzea lortuko dugu.
Arrazoi hauengatik guztiengatik, Elkarrekin Podemoseko talde parlamentarioa, EH Bilduren legez besteko proposamena babestuko dugu.