KORTAJARENA IBAÑEZ (EH Bildu, 2018-05-17):
Bai, legebiltzar-buru andrea, legebiltzarkideok, sailburua, egun on.
Ba uste dut, nik ere, Garrido andreak bezala uste dut, Guanche andreak oso ondo azaldu digula zein den gaur eztabaidara ekarri dugun gaiaren muina.
Eta gainera, gaiaren inguruko oso diagnostiko zorrotza azaldu digula, guk konpartitzen duguna eta horretan ez duela bestelako bueltarik behar.
Edozein kasutan, gaurko eztabaidan aurrez akordio zabalerako aukera eskaintzen duen gai horietako bat dela pentsatzera eramaten zaituen gai horietako bat dela esan daiteke.
Eta batez ere, eta nik hemen jarri nahiko nuke fokoa, Familia eta Haurtzaroaren Aldeko Euskal Ituna sinatua eta indarrean dagoen honetan.
Zeren Itunak oso argi jasotzen ditu bere oinarrizko helburuen artean, batetik Europako instituzioak babesturiko haurtzaroaren inbertsio ikuspegia gauzatzeko helburu hori, horretarako haur eta nerabeen aukera berdintasuna bermatuko duten neurriak artikulatzea eskatzen duena.
Eta bestetik, belaunaldi arteko desberdintasunak transmititzeari aurre hartu eta ahal bezain gehien murriztea, seme-alabak dituzten familiei pobrezia egoera horiek saihestearen helburua.
Eta gainera, helburu horiek lortzeko Itun honek oinarri izango dituen printzipioen artean aipatzen da espreski, haurrak eskubide subjektu bezala kontenplatzearen printzipioa.
Nagusiki, Itun honen orientaziorako haurren eskubideei buruzko Nazio Batuen Konbentzioaren printzipio berberak oinarritzat hartzen direla jasotzen da Itunean hitzez hitz, eta berauetan ezartzen da haurraren interesaren lehentasuna. Hori hitzez hitz dago jasota.
Uste dut garrantzitsua dela gogoratzea konbentzio horrek zer eskatzen dien konbentzio horrekin bat egiten dutenei. Eskatzen die haurtzaroaren ongizaterako premiazkoa den babes eta zainketa ziurtatzea, kontuan izanda, berauen guraso direnen eskubide eta betekizunak.
Exijitzen die eskuragarri dituzten baliabide horiek guztiak erabiltzea haurren eskubide ekonomiko, sozial eta kulturalak garatzeko, denak garatzeko; biziraupen eta garapena bermatzea eskatzen die edo gurasoei laguntzea haurtzarorako garapen eta bizi maila egokia izateko.
La aplicación de la convención, y lo dice expresamente el Pacto vasco por las Familias y la Infancia, implica necesariamente hacer de los niños y niñas titulares de derechos y no perceptores indirectos de beneficios que se conceden a las familias en los que los menores a parecen como cargas familiares.
Uste dut oso ideia interesgarria dela eta uste dut oso presente izan beharko genukeela datozen hilabeterako irekita ditugun hainbat eztabaidatzen eta batzuk aipatu ditu Guanche andreak berak ere.
Una persona que es experta y que ha investigado en torno a estos temas del interés superior del menor, que es Jorge Cardona, que es un catedrático en Derecho Internacional, dijo que esta es una visión muy interesante porque la Convención de los Derechos del Niño, que es del 89, que tampoco es nada nuevo, representa la consagración de un cambio de paradigma sobre la consideración de los niños y las niñas por el derecho.
Es un cambio de paradigma en toda regla, los menores dejan de ser considerados como un objeto de protección, y esto es muy importante, para convertirse en un sujeto titular de derechos que debe ser empoderado en los mismos.
La Convención no proclama derechos nuevos para los niños y las niñas, yo creo que esto es un elemento que hay que señalar. En la Convención se considera que los menores tienen los mismos derechos que las demás personas, los mismos, pero lo interesante de lo que plantea esta Convención, es que está enfocada hacía las obligaciones que los que se adhieren al mismo tienen para garantizar que esos derechos, que no son diferentes a los demás, pero que son esos, puedan ser ejercidos por las niñas y los niños y sean además respetados por quienes se adhieren a ese pacto.
Oso interesgarria da, precisamente horregatik, Konbentzioak planteatutakoa ezartzea, planteatutakoa datorrelako ez eskubidetan geratzen horretan, ez ideia orokorretan geratzen horretara, baizik eta, beenetan esaten dugun hori, gauzatzeko bermeak ezartzera.
Hor jartzen du fokua Konbentzioak, seguru aski, ohituegiak gaudelako ba orokorrean intentzio zoragarria jasotzen dituzten Konbentzio horiek denek sinatzera eta gero inoiz ez betetzen ez diren horrelako printzipio eta araubideak markatzera, ezta?
Eta hemen Konbentzio honetan egiten dena da pausu bat haratago joan eta esaten da, ez da nahikoa hau onartzearekin, hori gauzatzeko eta errespetatzeko bermeak ere ezarri behar dituzte, Konbentzio honekin bat egiten duten egiten dutenek.
Eta esaten du gainera, que para la consecución de eso que se plantea, de que los niños, las niñas y los adolescentes, sean considerado como objeto de derecho, pues se dice que para esa consecución, como eje central de ese cambio de paradigma que supone los planteado en la Convención, hay que incluir dos principios, que son también derechos, que además este Cardona, considera revolucionario.
Yo no sé sí son revolucionarios tantos años después, que son el interés superior del niño y la niña y el principio que impone la obligación de escuchar los niños y niñas en todas las decisiones que les afectan. Y además, se dice expresamente que los dos, esos dos principios que son entendidos como derechos, deben de leerse conjuntamente.
Eso es lo que dice la Convención que se establece como referencia nuestro pacto de familias, con lo cual, en principio yo creo que está muy claro que todo el mundo debería estar ya articulando las formas, estableciendo las formas de establecer esos compromisos y esas garantías que establece la Convención, que tienen que asumir todas las personas, todos los estados, todos los países que se adhieran al mismo. Esa es la realidad que tenemos.
Teorian beraz nahiko argi dago akordioa egon behar dela zentzu honetaz, ze azken finean, denok onartzen baldin badugu hemen markatutakoa dela jarraitu beharreko bidea, hau da, egin beharreko ahalegina.
Gertatzen dena da, askotan gertatzen zaigun bezala, hitzetik esaten denetik nolabait errealitatean pasatzen den horretara, ba alde bat badagoela eta kasu honetan aldea oso handia dela. Eta ez guk esaten dugulako bakarrik, Arartekoak eta Guanche andreak ere aipatu du, 2015ean dagoeneko egin zion gomendio orokor bat Gobernuari, esanez, printzipio hau txertatu egin behar zuela bere politika guztietan, eta ez era sektorial batean bakarrik baizik eta bere politika arlo guztietan txertatzeko beharra zegoela.
Eta ezaguna da hor Lanbiderekin (...) ere azkeneko urteetan tirabira desberdinak izan dituela Jaurlaritza honek Arartekoarekin bere gomendio hori ez jarraitzeagatik, eta hor ikusten zen nola oso ikuspegi desberdinak zeuden:
Batetik, Lanbidek lehenesten zuen kriterio hori haurtzaroaren anbitoan aplikatzea eta, bestetik, Arartekoak esaten zuen behin eta berriro araudiak esaten duena jarraituz hori anbito guztietara aplikatu behar zela.
Eta horregatik iruditzen zati pozgarria dela gaur hartu dugun erabaki hau edo, beno, denon artean lortu dugun akordio bat, ez? Agian egia da Urrutia jaunak monografikoaren aurretik izandu genuen eztabaida batean esan zigun hori eta esan zigun nolabait itun honen eskutik aro berri bat irekitzen zela edo ixten genuela bide bat eta irekitzen genuela beste bat.
Eta nik uste dut zintzoki ekimen honek horretarako aukera ematen duela. Ematen duela aukera, tirabira horiek edo egon diren ikuspegi desberdin horiekin amaitzeko, fokoa oso argi kokatzeko eta ezarri behar diren berme horiek ezartzeko aukera ematen digula.
Eta gainera ikuspegi hori denek aho batez oso perspektiba desberdinetatik onartzen baldin badugu, ba uste dut oso positiboa izango dela, ze azken finean erakundeetatik, administrazioetatik eta anbito oso desberdinetatik egunero-egunero hartzen ditugu erabakiak eragin itzela izaten dute  - eta hor daude Arartekoaren azkeneko txostenak emandako datuak ere -  eragin itzela izaten dute haurren bizi balditzetan. Etxebizitzari dagozkionak, Diru-sarrerak Bermatzeko Errentari dagozkionak... Guzti horiek eragin zuzena dute haur horien etorkizun eta oraingo bizimoduan ere. Beraz, ikuspegi horretatik egin daitekeen lanketa guzti hori oso positiboa izaten da.
Guk konpartitzen dugu jatorrian zegoen proposamenarekin hau zinez, benetan ikuspegi sektorial hori gainditu ahal izateko gobernantzatik heldu beharreko kontu bat dela eta horrela babestuko dugu gaur ere.
Eta konpartitzen dugu baita ere Garrido andreak planteatzen zuena, indarkerien kontuarekin binkulatzearena. Baina oso presente izango dugu kontu hau ere Diru-sarrerak Bermatzeko Errentaren eztabaidan ere.
Ze Arartekoak jasotako kexa potolo horien artean Diru-sarrerak Bermatzeko Errentaren izapidetzarenak jarraitzen du izaten elementu funtsezko edo zentral horietako bat, eta kexa horietako askotan 200 eta piko baino gehiagotan, adin txikikoak izan dira tarteko. Beraz, uste dut oso presente izateko kontu baten inguruan ari garela.
Eta gainontzean, ba nik txalotzen dut gaurko akordioa eta eskertzen ditut izandako borondateak eta asmoak, eta iruditzen zait pertsonen bizitzak politikaren erdigunean kokatzeko ahalegin horietan gaur ematen den pauso honek eta soluzionatzen den tirabira honek...