BERRIOZABAL BÓVEDA (EAJ, 2013-01-24):
Lehendakaria, Legebiltzarburua, sailburu eta legebiltzarkideok eguerdi on.
Eztabaida hau gauzatzen ari denerako Wert ministroak adierazi du ez omen dagoela aukerarik eta orain Madrilgo Parlamentuaren txanda dela.
Eztabaida gai ditugun bi ekimen hauen aurrean dugun jarrera zehaztu aurretik, aurrekariak zeintzuk diren ekarri nahi du gogora Eusko Abertzaleak Taldeak. Wert-en lege proiektuan proposatzen diren aldaketek eragin zuzena izango dute sistema osoan, bai pedagogiari dagokionez, antolakuntzari edo arlo ekonomikoari dagokionez.
Hortaz, gure taldeari ezinbestekoa iruditzen zaio lege honetan proposatzen diren aldaketen premia eta egokitasuna justifikatzen duten ikerketak egitea. Zertan oinarritu da Ministerioa proposamen hauek egiteko? Zein ikerketa edo datutan?
Hezkuntza arloko emaitzak beti hobe daitezke. Noski Euskal Autonomi Erkidegoan Espiniar Estatuan baino askoz datu hobeak ditugu. Eskolaratzeari eta emaitzei dagokienez. Eskola porrotaren maila ere baxuagoa da gure Autnomi Erkidegoan. Zer esanik ez Lanbide Heziketak duen ospe eta garrantziaz.
Por tanto, no aceptamos ningún cambio cuya necesidad no esté avalada con datos de resultados de cada uno de los sistemas educativos a los que va a afectar. Nuestro sistema educativo corre un claro riesgo de empeoramiento, ya que en gran medida, ya hemos alcanzado los indicadores que la LOMCE establece como objetivos para el Estado.
Baina zein da erreforma honen helburuaa? Gazteak oinarrizko Lanbide Heziketara bideratuz eskola porrota gutxitzen saiatzea eta estatistikek hobera egitea? Nora garamatza, ikastetxeen arteko lehiaketa batera? Hori da Espainiako Gobernuak nahi duena? Ala XXI. Mendeko ikas eredu ez baliatuz sistema osoa eta ikasleek lortzen dituzten konpetentziak edo gaitasunak hobetu nahi ditugu.
Eusko Abertzaleak taldeak bat egiten du Uriarte sailburuak kargua hartu zuenetik hona behin eta berriro markatu dituen lerro gorriekin. Hau da hezkuntzak, eskumen banaketa eta ebaluazioa. Eta hor dago gure ustez gakoa. Araudiek ondo baino hobeto zehazten duten zer diren hizkuntza ofizialak. Hortaz arlo horretan ez dago interpretaziorako biderik. Baina esku artean dugun proiektuak gaztelania ez diren beste hizkuntzak diskriminatu egiten ditu.
Lege proiektuko hainbat artikuluk helburua eta helburua lortzeko bidea edo tresna nahasi egiten dituzte.
En lo que respeta a nuestro ámbito político administrativo el anteproyecto de ley debiera prestar especial cuidado a la consecución del objetivo, que es el conocimiento y uso de ambas lenguas, tanto del euskera como del castellano, en cambio se empeña en regular la proporción de cada una de las lenguas vehiculares, esto es el medio del aprendizaje y no el objetivo.
Nosotros entendemos que cada administración educativa debe determinar la lengua o las lenguas vehiculares en atención siempre a la realidad socio-lingüística y a la situación de normalización lingüística del territorio. Ha quedado claro que el PP no asume como lenguas de Estado las lenguas que no sean el castellano.
Para ustedes las lenguas oficiales diferentes al castellano son un elemento añadido siempre y cuando no se perjudique al castellano. El texto solamente repara en la imposibilidad de excluir al castellano y se olvida de citar la imposibilidad de excluir la lengua cooficial. De todos modos, el sistema educativo vasco, de ipso, se imparte en castellano incluso en el modelo D puesto que la lengua vehicular de la lengua y literatura castellanas es el castellano.
Después de la experiencia adquirida en las dos últimas décadas y tras las investigaciones realizadas, podemos que incluir que ni siquiera con las proporciones establecida en el modelo D se adquiere siempre el conocimiento de euskera requerido, sobre todo en los núcleos de mayor población.
En cambio, el mismo alumnado está obteniendo unos resultados por encima de la media española en lo que se refiere al castellano y sino los obtuviera, no se preocupe porque tomaríamos las oportunas medidas para que eso fuese así.
Arazorik ez zegoen tokian, arazoa sortu nahi izan du Wert ministroak eta gure premiei ez die inondik inora ere erantzuten. Eta ez gaude aldaketen kontra, berriro diot, guk onera egiten lagunduko diguten aldaketak onartuko ditugu. Ez okerrera eramango gaituztenak.
Horregatik euskararen eta gaztelaniaren artean berdinen arteko harremana nahi dugu. Menpekotasunik gabekoa, gaztelania baztertzen ez duena, baina hizkuntzen arteko jerarkiarik finkatuko ez duena.
No como se hace en el anteproyecto en el que el euskera está por debajo del castellano. Queremos una relación de convivencia no de mera coexistencia, por tanto, el PP haría una contribución enorme si la lengua y literatura cooficiales pasasen del bloque de especificas a troncales.
Eskumen banaketari dagokionez planteatzen den rezentralizazioaren aurrean. Hezkuntza arloan ditugun eskumen esklusiboekiko errespetua izatea eskatzen dugu. Gernikako Estatutuaren 16. artikuluarekiko errespetua hain zuzen ere.
Ahoa betetzen zaizue Gernikako Estatutuarekin baina eraso honen aurrean ez duzue hitz erdirik ere esaten. Horretarako ezin bestekotzat jotzen dugu aurreproiektuaren 6.2 artikulua aldatzea. Izan ere, artikulu horrek, ezer-ezean usten du administrazio autonomikoek hezkuntza edukiak erabaki eta horien jarraipen eta ebaluazioa egiteko gaitasuna.
Eskumenen inbasio honek zerikusia du ebaluazioen kontuekin ere, izan ere, ebaluazioek kurrikuluma balditzatzen dute. Proposatzen diren ebaluazioek irakasle zein ikasleak froga horiei begira jartzen dituzte eta hezkuntza indibidualizatua eskumen gaitasun eta jarreretan oinarritutakoa kolokan jartzen da.
Gainera, zalantzan jartzen ditu iraskaleen profesionaltasuna eta urtean zehar beraiek egiten dituzten ebaluazioak. Hori gutxi balitz metodologia berriak abian jartzean eta sormena mugatzen ditu.
Proiektuarekin desadostasun handiak izan arren, Eusko Jaurlaritza Madrilgo Gobernuarekin hitz egin eta adosten ahalegindu da bere lehen lana egunetik hasita, gogoz eta erantzukizunez gainera. Alde biko negoziazioa nahi izan dugu, berdinen artekoa, baina tamalez Jaurlaritzak Madrilen ez du jarrera bera aurkitu oraingoz.
Astelehen honetan bertan, Wert Ministroak, Gobernuen arteko elkarrizketari bidea hitza nahi izan zion baina guk ez dugu inondik inora amore emango.
Dirudienez, legebiltzar tramite hasiko da berehala eta legebiltzar taldeei egokituko zaie testu hori arteztu edo artezten saiatzeko lana. Gogorekin beharko diote izan ere zuzendu beharreko hainbat eta hainbat puntu daude.
Negozazioan Euskal Autonomia Erkidegoaren eta Eusko Jaurlaritzaren ahotza mututu nahi izan badute ere, Euskal Alderdi Jertzalea Madrilen dituen diputatuek Euskal hezkuntza sistemaren eredu propioaren eta hizkuntza arloko itunen aldeko lana egingo dute, ez izan zalantzarik.
Reyes jaunak esan bezala, erdibideko bat adostu dugu bi taldeon artean eta saiatu garen arren ez da posible izan Agirrezabalak esan bezala berarentzat izenbestekoa baita lege aplikatzeari uko egiteko eskaera hori, guk onartzen ez duguna. Gure ustez adostutako testuak ondo jasotzen du lehenengo puntuan Euskal herritarren gehiengoak edo gehiengo zabal batek proiektuaren inguruan duen iritzia.
Bigarren puntuak, autogobernuaren eta Euskal Hezkuntza Sistemaren defentsan, Jaurlaritzak orain arte egindako lana berrezten du eta aurrerantzean ere jarrera hori mantentzea eskatzen zaio.
Eta azkenik, Euskadiko Eskola Kontseiluan eta lanbide heziketako Euskal Kontseilua ordezkatuta dauden eragileen iritzia aintzakotzat hartzea eskatzen du. Agirrezabalak esan du, galdetu egingo zaiela, esaten da aintzakotzat hartzea, hortaz, galdetu eta kontuan hartu. Horregatik guztiagatik erdibideko testu aldeko botoa eskatzen diegu gainontzako taldeei.
Besterik ez.