URIZAR KARETXE (EH Bildu, 2015-10-08):
Mahaiburu anderea, egun on denoi.
Gai hau Ganbera honetara ekartzeak aspaldian Euskal Herrian bizi dugun egoeraren adierazle garbia da berriz ere. Ganbera honetan hainbestetan goraipatua izan den akordio politiko baten ondorioz lortu zen Gernikako Autonomia Estatutua onartzea, non gure herriaren berezitasuna onartzen omen zen eta, berezitasun horren ondorioz, autogobernurako eskumen batzuk ematen zitzaizkion Erkidego honetako gizarteari.
Ba beno, oraingo kasu hau enegarren adibidea da non argi ikusten den akordio hartan jarri zen borondatearen pisua, akordioa bera idazteko erabili zen paperarena baino txikiagoa izan zela.
Gaurkoan, Talde Sozialistak Legebiltzar honek hartutako bi erabakiren aurkako erasoaren berri ekartzen du, non Espainiako Gobernuak Legebiltzar honek onartutako bi lege inpugnatzeko asmoa iragarri duen, baina ekimen berean ere argi adierazten du Espainiako Gobernuak sistematikoki erasotzen duela Erkidego honetako eskumenen aurka.
Horraino arrazoi osoa dauka Talde Sozialistak eta, bakoitzari dagokiona onartuz, argi esan behar dugu baita ere Popularrek besteko ardura daukatela beraiek ere Erkidego honetako autogobernuaren egungo egoeran. Eta egoeraz hitz egiten dudanean, ez naiz ari hainbestetan saltzen saiatzen zareten Arkadia zoriontsuaz.
Mundu mailan estaturik gabeko erkidego, erregio edo nahi duzuen antolaketa eredu deitu, horien arteko autogobernu maila handiena daukagula sinestarazi nahi diguzue behin eta berriz. Benetako helburua, helburu ezkutatua, gure ikuspuntutik, Estatutua ekarri zuen akordioa bete ez eta egoera deskafeinatu hori hobezin edo gaindiezin bihurtzea esan duzuelarik.
Estatutua martxan jarri eta hiru urte laburretara LOAPA lege murriztailea sinatu zuen PSOEk UCDrekin batera. Eta ordutik aurrera, berdin izan dio zein koloreetakoa izan Madrileko Gobernua, Sozialista ala Popularra, autogobernuaren aurkako erasoak sistematikoak izan direla, zeren eta autogobernua erasotzea ez da soilik orain zuek salatzen duzuena. Hori bai onartzen dizuet, baina ez hori bakarrik.
Autogobernua erasotzea akordioak ez betetzea ere bada. Akordioak ez betetzea, hainbestetan goraipatzen duzuen akordio hura, hasiera-hasieratik erasotuz. Hasi LOAPAtik, LOMCE bezalako lege organikoekin jarraitu, edota azken egunotan entzuten ari garen moduan Kupoaria eskua sartu behar zaiola esaten dutenarekin bukatuz.
Guztiak Ganbara honetan  - eta hori da ezaugarri nagusi bat -  hain baztertua izaten den aldebakartasuna erabiliaz. Hori bai, aldebakartasuna Estatu espainiarrak erabiltzen badu zilegia da, legezkoa izateaz gain; aldiz, aldebakartasuna euskal gizarteak erabiltzen badu ez legezkoa eta ez zilegia.
Eta argi esan EH Bilduk ez du joko-arau horiekin jokatuko. Euskal herritarron borondatea errealitate bihurtzeko eskubide eta zilegitasun osoa dauka herri honek. Eta bide hori modu adostuan egiteko borondaterik ez badago, aldebakartasunez egiteko zilegitasun osoa daukagu, herritar horien borondatea izango delarik muga bakarra.
Hau esanda, ez dut nahi albo batera utzi ezta ere ekimen hau martxan jarri duen gertakaria eta horrek gizartearen sektore zabalean ekarri duen kezka. Gure aurretik Ganbara honetan aurrerakoiak ziren bi lege onartzea lortu genuen, Etxebizitzaren Legea eta frackingaren aurkakoa, eta biak ere Jaurlaritza eta berau sostengatzen duten taldearen kontrako iritzi eta bozkekin.
Uztailean Espainiako Gobernuak publiko egin zuen legedia hauek inpunatzeko asmoa eta Jaurlaritzak komunikatu legeak defendatuko zituela, baina ekimena bereak ez zirenez, negoziazio margen gutxi edo ezer ez zeukala. Adierazpen horiek eta egindako beste batzuk zalantzak sortu zituen Jaurlaritzak lege horiekiko izan zezakeen borondatearekin eta, zentzu horretan, eskari garbiak ikusi genituen sektore ezberdinen aldetik lege horiek ez soilik defendatu, baizik eta garatu eta baliabide ekonomikoz hornitu zitzan.
Egon dira adierazpenak Jaurlaritzaren aldetik hori horrela izango dela. Baina nik uste dut Ganbara honek bermatzaile papera izan behar duela eta, beraz, guk berriz publikoki hona ekartzen dugu eskaera hori, lege bi horiek, gehiengoz onartuak izan diren heinean, Jaurlaritzak dituen baliabide guztiekin defendatu behar dituela.
Eta bestalde, argi izan behar dugula ere, Jaurlaritzak ez baditu ondorengo araudiak garatzen eta behar bezala ekonomikoki hornitzen, lege inpugnatuak izan ez arren, ez dutela beraien helburua betetzeko aukerarik izango.
Puntu hauek ekartzen genituen, egia da, honetara gaur eta gure zuzenketa zentzu horretan zihoan, baina azken egunetan entzundako adierazpen batzuk, non berriz ere autogobernua modu oso argi batean erasotzeko mehatxuak dira, ikuspegia altxatzera eraman gaitu eta arazora benetako errora begiratzera behartu.
Pastor jauna, ez da zilegia, Gobernu Popularrak euskal autogobernuaren aurka egiten dituen eraso sistematikoak salatzea eta gero, zuen etxetik bertatik, Kupoaren aurkako proposamenak egitea. Hori ez da zilegia, hori tranpa egitea da.
Eta Jaurlaritzari eta EAJko jaun-andreoi, beste behin ere, argi ikusten da PSOEk eta PPk beraien interesen baitan jokatuko dutela etorkizunean, iraganean egin duten bezala.
Eta oraingoan argi dago, hauteskunde orokorretarako kopuruak ez dute ematen eta neska-laguna behar dela, ba Kupoa aldatzeko proposamena mahai gainean jarriko dut eta horrela Ciudadanosi keinu bat egingo diot.
Eta interesa hor dago, lehenik eta behin, Estatu mailako interesa, lehenik eta behin, alderdi mailako interesak eta gero, ondo badatorkigu, Euskal Herriko bigarren mailako interesak.
Iraganean askotan ikusi dugu, orain 36 urte, egun batzuk barru 36 urte beteko dituen Estatutuaren baitan konprometitutako eskumenak soilik behartuta edo soilik interes batzuen baitan behartuta izan direnean transferitu direla.
Baina, beraien borondate erreala  - eta beraiek esaten dudanean, bankada honetara begiratzen ari naiz -  eskumen horien gaitasuna, era batera edo bestera, baliogabetzea izan da behin eta berriz. Eta gaur egun ere horrela da.
Egibar jaunak asteburu honetan argi adierazi zuen moduan, PSOEren benetako asmoa, eta hor ez dauka PPrekiko inongo desberdintasunik, Espainiako batasuna hobetzea da, punto. Helburu hori ez dugu bistatik galdu behar.
Herri honek bere etorkizuna erabakitzeko eskubidea daukala barneratuta daukagunok egin beharko dugu esfortzua, benetako esfortzua eskubide hori errealitatera eramateko, onartuta ahal bada, Eskoziako bidea erabiliz, adostasunaren akordioen bidea erabiliz.
Baina ez bada posible, ez bada posible, konplexurik gabe, Kataluniako bidea ere hautatuta. Zeren eta hori ere, zalantzarik gabe, guztiz demokratikoa da.
Eskerrik asko.