OGASUN ETA FINANTZAKO SAILBURUAK (Gatzagaetxebarria Bastida) (EAJ, 2016-06-03):
Eskerrik asko, legebiltzar-buru anderea, eskerrik asko, Prieto jauna.
Egia da esaten duzun moduan, zuk zure betebehar politikoak eta etikoak egiten duzula, hori da oposizioaren lana. Badakizu ere zure alderdi politikoarekin hitzartu dugula 2016ko Aurrekontuak eta aurreko urteetan ere, erantzukizun politikoarekin jokatu duzue Alderdi Sozialistaren aldetik eta Gobernutik eskertzen dizuegu mantendu izan duzuen jarrera politikoa, lagundu egiten du benetan, eta bat nator, herri politikak egiteko eta ekonomi politiko neurriak martxan jartzeko, baina testuinguru baten ipini behar dugu ere egoera.
Begira, une honetan, lurralde historiko bi zuk aipatu duzun egoeran daude, egoera diru-bilketaren ikuspuntutik ezkorra, negatiboa. Beste bat oso onean dago.
Bigarren, kontutan hartzen baduzu azkeneko lau urte urteetako neurketa diru-bilketaren arloan, lehenengo lau hilabeteetan, hau da, apirilaren amaieran, orain daukagunak, bai 2012an eta 2013an apirilean jaitsiera zegoen urtez urteko neurketa konparatuz aurreko urtekoarekin. Eta gero urtean amaitu zen beste egoera batekin.
Aldiz, iaz begira nola zegoen diru-bilketa sasoi honetan eta nola amaitu zen egoera txarragoan. Horrekin zer nahi dizuet esan? Ba nahi dizuet esan ba pare bat gauza.
Alde batetik, daukaguzela hor zeharkako zergak direnak oizko eta egonkor diru biltzen direnak. Bi, beste zerga mota batzuk, zeharkakoekin lotuta daudenak, baina Estatuarekin egokitzen direnak hiru hilabetero diru biltzen direla. Hiru, Pertsona Fisikoen Errentaren Zerga badauka bere zati iraunkorra, baina kitapen handia egiten da urtean behin eta zeresanik ez Baltzuen Zergan, Baltzuen Zergan azkenean kitapen bakarra egiten da, gure araubide, gure zerga araubidean Baltzuekin buruz, bat, eta bera izaten da uztailaren amaieran.
Testuinguru hori kontuan eduki behar dugu, ez da ondorioztagarri eta erabakikorra lau hilabetetako emaitzak, kontuan edukitekoa da eta zuhurtziaz jokatzekoa da, bai, horretan bat nator eta erresalbu batekin jokatu behar dugula, bai, baina ez da ondorioztagarria. Aipatu dizut aurreko urteetan zer gertatu zen.
Beste alde batetik, zer da gertatzen ari dena ere? Ba diru bilketa arloan, zerga eta itzultzen, erroldatzeko erritmoak ezberdinak izaten dira lurralde historikoen artean. Eta gero, baita ere, urteko epealdiak kitapenak egiteko zerga batzuetan ezberdinak dira, adibidez, Pertsona Fisikoen Errentan urteko epealdi hori kitapena egiteko, batzuetan apirilean hasten da eta beste batzuetan maiatzean hasten da. Orduan, elementu horiek eta faktore zuzentzailerik ere kontuan eduki behar ditugu. Beste aldetik, zer da ari gertatzen dena pertsona fisikoen egoeran? Mozkinak ondo doaz, pertsona fisikoen lanariko mozkinak ebaluaketa ona daukate, pertsona fisikoen kapitaleko mozkinak ez, aldiz negatiboan daude.
Zerga edo Baltzuei Zergari buruz, zer gertatzen da? Gurean, lehen aipatu dizudan moduan, urtean behin egiten da kitapena, urtean behin, eta bera da uztailaren amaieran. Baina enpresa handiak eta ekarpen handia egiten dituztenak hiru foru ogasunei, araubidea, nahiz eta kudeaketa gure esan, araubidea Estatuak egiten du. Beno, araubide horretan, enpresa handiei buruzko araubide honetan, izugarrizko aldaketa egon da eta aldaketa hori indarrean sartu da 2016. Non dago izugarrizko aldaketa Baltzuei Buruzko Zerga lotuta dagona enpresa handiei?
Bat, tipoaren jaitsiera. Bi, gutxienezko ordainketak desagertu dira. Hiru, Baltzuen dibidenduen banaketak ez daukate orain zerga oinarrian sartu beharrik. Lau, ordainketa zatikatuen tipoa jaitsi da, % 27tik % 17ra. Gure araubidean, zergari buruzko gure araubidean, normalean enpresa txiki eta ertainak, zeren handiak bolumen handiarekin Estatuko araubidearekin jokatzen dute, aldaketa horren garrantzi handia eduki du, ez gure kasuan bakarrik. Jaun-andreok, denok dakizue nolako egoera ikaragarrizkoa dagon Estatuan, nolako egoera dagon Estatuan.
Ikusi dugu denok diru-bilketa ondoratu egin dela, datuak hor daude. Eragina dauka eta ni ez noa sartzera besteak Estatuak zer egin duen bere esparrutan, zeren ez da nire arloa eta ez noa hemen ni aztertzera. Estatuak bere Ganbara dauka eta bere erantzukizuna dauka eta bere Gobernua. Ikusi duzue zelako beherakuntza negatiboan dauden Estatuko diru-bilketa aste honetako, asteartean agertutako datuen arabera, baina ez da nire erantzukizuna eta ezin naiz sartu hori ez babestera eta ez kritikatzen. Hori beste arlo bat da eta nik erantzun behar dut zuk aipatutako gauzei buruz.
Eta Balio Erantziari Zergari buruz, egia da hor ere itzultze erremintari buruz egin den prozesua ere lurralde ezberdinetan ezberdina izan dela eta, beste aldetik ere, energiaren prezioaren eragina hor dagoela. Orduan, testu inguru honetan zuk esaten duzu gure konpromisoak aurrekontuari buruz, ba begira, bat nator zuk esaten duzunarekin, guk gure politika jarraitzen dugu egiten.
Begira, Ganbarara bidali dugu eta argitaratuta dago, denok, jaun-andreok guztion ezagutzen duzue, gure kudeaketa ekonomikoa nola doan maiatzeko datuekin, ipinita dago web orrian, Legebiltzarrak bidalita. Iazko maila berdinean goaz...
...ipinita dago web orrian, Legebiltzarra bidalita. Iazko maila berdinean goaz. Guk daramagun erritmoa inbertsioan, daramagun erritmoa gure ongizate Estatuaren ereduko politikak garatzen, gizarte kohesioan, osasunean, enpleguan, ekonomia sustapenean eta hezkuntza arloan, jaun-andreak, zuen eskuetan daude. Ikusi, neurtu, publikoak dira, nola gabiltzan.
Prieto jauna, esaten duzunean "ze herri politikak egiten ari zarete?" Ba horiek, zuekin konprometituta daudenak. Ze egoeretan aurten? Maiatzaren amaieran argitaratuta daude, Ganbarara bidalita daude eta ikusiko duzue zer erritmoa daramagun gure herri politikak egiten, konpromisoak eta gure exekuzioa zelan dagoen.
Eta gardentasuna noski, Prieto jauna, gardentasuna oso garrantzitsua da. Gardentasuna sarreretan eta gardentasuna gastuetan, eta gardentasuna aparte diru-bilketaren arlotik, baita ere argitaratuta daukagu eta maiatzekoa ere, eta Ganbarara ere bidalita. Orduan, datu horiek guztiak hor dituzu. Orduan diskurtsoaren muinak zehazterako sasoian garrantzitsua da hori kontuan edukitzea, gure kudeaketa nola doan. Eta kudeaketa hor begi-bistan daukagu ipinita.
Zentzu horretan, guk mantentzen dugu zuhurtzia, egia da, erreserba maila batekin ikusi behar dugu. Ondorioztagarria ez da, baina bai daukagu zuhurtzia, bai daukagu kezka, baina gure herri politikak hor ditugu argitaratuta, zuen eskuetan daude, jaun-andreak, aste honetan ere bidali dugu Ganbarara. Ikusiko dituzue arlo guztietan, nik aipatu ditudan arlo guztietan zelan doazen.
Egia da egoera zail bat tokatu zaigula guri bizitzea ekonomikoki, egia da ere zuek ekarpenak egin dituzuela Alderdi Sozialista bezala, gurekin hitzartu duzuenean Aurrekontuak. Egia da ere Europar Batasuneko gobernantza ekonomikoaren arloan gaudela eta finantza sostengarritasuna mantendu behar dugula.
Orduan, gauza guztiak uztartzea, gure politikak aurrera eramatea, finantza sostengarritasuna mantentzea, diru-bilketaren eraginkortasuna ondo egitea eta zintzotasuna eta zorroztasuna kudeaketan egitea kosta egiten da, hori dena ondo uztartzea, baina hori egiten ari gara.
Ez dugu bakarrik egin, zuek babes ekonomiko eta politiko bat eman duzue azkeneko hiru urteetan eta Jaurlaritzak eskertzen du hori. Baina testuinguru honetan eta gauden esparru ekonomikoa neurtu behar dugu. Zentzu horretan ere, ikusten duzu zer ari den gertatzen Europar Batasunaren politika ekonomikoaren gobernantzan. Alde batetik, finantza politika, moneta politika eta aurrekontu eta jasangarritasuna politika uztartzea beraiei ere asko kostatzen zaie. Guri gure apaltasun politiko, herri txiki bat garelako, 2 milioi biztanleko herrian ere, esparru horretan gaude. Orduan, hori dena kudeatzean hor bere konplikazioa dauka.
Baina azkenean Gobernuan gu daude eta gure erantzukizuna da. Gutxiengoan gaude eta gure erabaki politikoen saltsan horrela kudeatzea. Baina egiten ari gara eta betetzen jasangarritasuneko finantza ikuspuntutik araudi nagusiak. Eta hori inportantea da. Gure erreputazioa, gure sinesgarritasuna, gure merkatua ere edukitzeko ahalmenak sarbide bezala (...) hori mantentzea.
Egia da dena uztartzea oso zaila dela baina Gobernuaren erantzukizuna da eta ildo horretatik jarraitzen dugu kudeatzen eta ekiten.