AGIRRE GARITAONANDIA (EH Bildu, 2017-02-09):
Legebiltzarburu andrea, legebiltzarkideok, egun on.
Eta baita ere egun on gaur Plenora etorri zareten sindikatu eta elkarteetako ordezkariei. Gaur egun berezia da, gaur duintasunaren eguna izango delako.
Zuetako gehienok noizbait aldatuko zenioten umeren bati fardela edo pixoihala, ezta? Lehen aldia magikoa izaten da. Gero mekaniko bihurtzen da. Garbitu, hankak altxatu, fardela sartu, itsatsi, besoetan hartu, musu bat eta aurrera. Lan nahiko erreza da.
Pertsona nagusi, heldu bati fardela lehen aldiz aldatzen diozunean, ostera, ez nuke esango magikoa denik, baina bai berezia. Bizitzari orduan neurria hartzen diozulako.
Etikoki baino ez da hain erraza. Faktore askoren araberakoa da. Tente egoteko gai bada, tira. Dementziaren bat badauka, ba zaildu egiten da kontua. Eta ohetik altxatu ezinik badago, ba oso zaila da. Eta aldea dago gainera 50 kilo eduki edo 100 kilo eduki. Sarritan, gainera, lortzen duzu fardela jartzea eta tiratu alde batetik eta apurtu egiten da itsasteko zer hori eta berriro hasi behar duzu hasieratik.
Gaur, baina, ez gatoz fardelen inguruan berba egitera, baina fardelak badira puntu inportante bat gaur aurkeztu dugun proposamenean.
Zeren orain pentsatu behar duzue 15-25 pertsonari fardela aldatu behar diozuela. Pentsatu lehenago garbitu edota dutxatu behar duzuela. Eta pertsona bakoitzeko zazpi minutu baino ez dituzuela. Pentsatu gosaria sarritan bazkariarekin batu egiten dela. Pentsatu sarritan pertsona horiek eserlekutik ezin dituzuela altxatu astirik ez daukazulako. Pentsatu fardela egunean gutxienez hiru bider aldatu behar dela. Eta pentsatu pertsona bakar batek lan hori egin behar duela egunero-egunero 1.000 euro eskasen truke.
Zuok utziko zenituzkete, ez dakit, urte beteko 25 ume pertsona bakar baten zaintzapean? Ez dut uste. Horiek dira ratioak, eta besterik ez. Eta gaur ratioez berba egitera etorri gara, nagusien egoitzetako ratioez.
El ratio es una palabra bastante fea. Horrible, diría. Es abstracta. Solo nos habla de números y no nos habla de personas. No nos habla de nuestras madres, de nuestros padres, de nuestros abuelos, abuelas o de nosotras mismas en unos años. Los ratios son la razón, las personas que representan esos ratios son la razón de que estemos hoy aquí.
Los ratios son seguridad, son calidad. Los ratios son, sobre todo, dignidad. Dignidad de las personas que están en residencias y también de las personas que trabajan en ellas.
Ratioak segurtasuna dira, kalitatea dira. Baina, batez ere, duintasuna dira ratioak. Ez bakarrik erresidentzietan, egoitzetan dauden pertsonena, baita ere han lanean daudenena. Ratioak osasunak dira, batzuena eta besteena.
Ratio horiek dira Bizkaiko nagusien egoitzetako emakumeen egunero-egunerokoa. Eta emakumeak direla diot langileen % 97 emakumezkoak direlako.
Ratioak baina ez dira zeruko madarikazioa. Ez dira gaixotasun bat. Ez dira ezbehar bat. Ratioak erabaki politiko bat dira, Jaurlaritzaren erabaki politiko bat dira. Fardela egunero zenbat aldiz aldatzen den edo pertsona hori egun horretan dutxatuko den ala ez erabaki politikoa da.
Los ratios no son una maldición del cielo, no son una enfermedad, no son un accidente. Los ratios son una decisión política, una decisión política del Gobierno Vasco. El Gobierno Vasco decide cuántas veces se le cambiará el pañal a esa persona o si ese día toca o no ducha.
Los ratios son responsabilidad del Gobierno Vasco, porque son un servicio público y su competencia es ofrecer servicios públicos de calidad. La dignidad de la gente mayor está en sus manos.
Araututa ditu dekretu baten bidez Jaurlaritzak zerbitzu...
...públicos de calidad. La dignidad de la gente mayor está en sus manos.
Araututa ditu dekretu baten bidez Jaurlaritza zerbitzu horiek, ratio horiek, 1998ko Dekretuaren bidez, bai, pasaden mendeko dekretu baten bidez. Orduan ezarri zituen nagusien egoitzetan ze ratio bete behar diren, baina 20 urte hauetan asko aldatu da mundua. Estatistikek  - eta pozik entzuten dugu -  esaten digute bizi itxaropena luzatu egin dela. Baina estatistikek ez dute esaten zelan bizi ditugun gure bizitzako azken urteak.
Estatistikak kuantitatiboak dira, ez dira kualitatiboak, ez dute azaltzen ze mendekotasun edukiko dugun gure bizitzako azken urteetan. Gehiago bizi gara baina menpekoagoak gara, ezin dugu hori aldatu.
Ez dute esaten estatistika horiek orain 20 urte ezarritako ratio horiek gaur egun ez dutela balio. Ez dute balio batez ere Bizkaian, ze dana esan beharra dago. Gipuzkoan handitu egin zituzten ratio horiek EH bildu Gobernuan zegoenean. Izan ere, gutxienekoak Jaurlaritzak ezartzen ditu, baina foru aldundiek badaukate gaitasuna ratio horiek handitzeko. Eta Bizkaian zergatik ez dituzte handitzen ratio horiek? Bizkaitarrok ez dugu merezi, ez dakit, gipuzkoarrek arabarrek beste? Zergatik ez dituzte handitzen ratio horiek? Horregatik daude greban Bizkaiko nagusien egoitzetako langileak, 5.000 lagun.
Baina hau ez da nagusien egoitzetako arazoa bakarrik, hau da zerbitzu sozialen arazo bat. Ratioak desegokiak dira gaur egun zerbitzu sozial guztietan.
No podemos seguir con ratios del siglo pasado, por eso venimos al Parlamento con una propuesta concreta, una propuesta con la que estamos de acuerdo todas las formaciones políticas representadas aquí en el este Parlamento.
Proposamen zehatz batekin gatoz, denok adostutako proposamen batekin. Horregatik, bat, gaur uste dugu poztasunerako egun bat dela, uste dugulako aurrera pausu handi bat egin dugula eta behin betikoa izango dela. Bi, pozik gaude Bizkaiko nagusien egoitzetako gatazkari konponbideari ateak zabaldu dizkiogulako gaur. Eta pozik gaude gaur erakutsi dugulako gai garela akordioetara heltzeko Legebiltzar honetan.
Venimos con una propuesta concreta, y estamos contentas porque hoy vamos a dar un paso adelante, un paso que creemos que será definitivo. Estamos contentas también porque creemos que hoy se abren las puertas a la solución del conflicto de las residencias de Bizkaia; y estamos contentas porque hoy demostramos que somos capaces de llegar a acuerdos políticos.