URRUTIA OIANGUREN (EAJ, 2017-09-28):
Legebiltzar-buru andrea, sailburu andrea, sailburu jauna, legebiltzarkideok, eguerdi on denoi.
Guk argi daukagu, Eskola Kontseiluaren egitura eta funtzionamendua, eskola jardueraren kontzeptu parte-hartzaile batean funtsatzen dela.
Hezkuntza komunitatearen parte-hartzea Eskola Kontseiluaren bitartez gauzatzen da. Parte-hartzea tresna baliotsua da, gurasoen, irakasleen eta finean, ikasleen eskubide eta askatasunak egoki bermatzeko. Parte-hartzeak zabaldu egiten ditu gainera irakaskuntza askatasuna, zentroa hautatzeko (...), benetako hezkuntza egitasmo bati bizitza emateko prozesu aktiboan eta bere iraunkortasuna bermatze aldera.
Azken finean, parte-hartzearen aldeko aukera hezkuntza sistema moderno baten aldeko apustua da, non hezkuntza komunitatea, aktibo eta arduratsua bere hezkuntza ekintzaren koprotagonista den.
Parte-hartze hau ezinbesteko premia da gizarte demokratikoko hezkuntza sistema batean, ukitzen dituen sektore guztiek sentitzen duten bezala.
Eta gure ustetan lege honek egin dakizkioken balizko aldaketa guztiekin, gizarte hezkuntza prozesu harremanean beharrezko oreka dinamiko eta erlazio estuari laguntzen dion bide instituzional eta baliagarria izaten jarraitzen du.
Baina Eskola Kontseilua, Eskola Kontseilua da. Ez gehiago eta ez gutxiago. Parte-hartzeko organo gorena da irakaskuntza ez unibertsitarioan, baina kontsulta eta aholkularitza eginkizunak ditu.
Eta ikuspegi hori ez genuke galdu behar, ezta aldaketak proposatzerako orduan ere, zilegiak proposamen guztiak.
Gaur hona dakartzan lege proposameneko zioak dio Eskola Kontseiluaren Lege hau onetsi zenez geroztik, garaiak aldatu egin direla, eta egoera ezberdina dela. Baina Eskola Kontseiluaren funtzionamendua ez dela aldatu.
Baina hara non proposatzen diren aldaketak besteak beste honako ezaugarrietan bildu daitezke: Hizkuntza berrestea, interesgarria izan daitekeena eta beharrezkoa, zergatik ez. Dagoeneko existitzen eta bermatzen dena nolabait norberaren hiztegiari moldatzea; instituzioak eta hauteskunde batzuetan hautatuak izan ez diren beste agente batzuekin parekatzea, sektore baten baztertzea EH Bilduk duen parte-hartzearen ideia nabarmenduz sarritan, eta aholku organo bat dena izaeraz aldatu nahi izatea sektoreko fiskaltza bat balitz moduan.
Beharbada oso oker gaude eta beharbada Ubera andreak egin duen azalpenean guk gure irakurketa eta bere asmoak oso ezberdinak dira, eta beharbada falta zaiguna da elkarrizketa. Proposatzaileak proposatzen duenean behintzat bere proposamenaren berri eman beharko liguke.
Zehazkiago esanda, ez dut zalantzan ipintzen zioen adierazpenean sartzea proposatzen den Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsalarekin denok ados ez gaudenik. Baina ez dugu uste hezkuntzaren tresna, eta tresna garrantzitsua den lege batean gainera, ipintzea ezinbestekoa denik. Are gehiago, uste dugu beste toki batzuk egokiagoak badirela. Kasu baterako, legegintzaldi honetan adostu nahi den hezkuntza legean. Gauza bera esan ahal izango genuke zioaren adierazpenerako proposatzen den beste atalarentzat ere.
Bi. Hezkuntza legera eraman behar gintuzken herri itun bat beharko genuke aldez aurretik. Eta hori lortzeko asmoz, irekitako prozesuan badago gune parte-hartzaile bat non aitzin izenburuko erabaki orokorren atalerako aldarrikapenak sartu ahal izango liratekeen. Kontuan izanda beti lege bat legea dela, eta ez programa elektoral bat.
Hiru. Instituzioak eta hauteskunde batzuetan hautatuak izan ez diren beste agente batzuk parekatzea arriskutsua da gutxienean. Sistema demokratiko baten oinarriak urratu ditzake. Hezkuntza komunitatea oso garrantzitsua da eta errepikatu egingo dut mundu guztiari argi gelditu dakion: Hezkuntza komunitatea oso garrantzitsua da eta gaizki egingo luke Gobernu honek eta beste edozein Gobernuk aintzat hartuko ez balitu hezkuntza komunitatetik datozkion iritzi eta irizpideak. Baina hauek ez dira lotesleak. Gobernuak bere erabakiak hartzen ditu eta Legebiltzar honetan zor ditu bere erabakien azalpen guztiek.
Alde horretatik egitura aldatu nahi izatea eta guk horrela ulertu dugu, halaber ekimena har dezake unibertsitatez kanpoko hezkuntza sistemaren erronken inguruan proposamenak egiteko, Eusko Jaurlaritzari zein oro har hezkuntza komunitateko eragile ezberdinei esanez behinik behin proposamenek zein izaera izango duten zehazten ez den bitartean, ez zaigu onargarriegia iruditzen.
Gaur egun ere, hezkuntza komunitateko eragile desberdinek proposamenak egiteko aukera eta ekimen eskubide guztiak dituzte onartuak eta horrela behar du. Kontua da proposamen horiek lotesleak izan behar diren ala ez, eta horrexegatik guk ulertzen dugu idatzita dagoen bezala, aldaketa bat sortu nahi baldin bada behintzat, proposamen horiek lotesleak izan beharko liratekeela, horrela izan ezean ez lukeelako proposamenak zintsurik handirik izango, ez balioke inongo aldaketari suposatuko.
Baina aipatutako akats guztian artean bat dago gainontzeko guztian artetik nabarmentzen dena, eta da hain zuzen ere, hainbatean Gobernua, baina bereziki enpresarioak antolaketa horretatik ezabatzeko ez dakit asmoak, guraria edo obsesio bezala deskribatu beharko nukeena.
Eta ildo horretatik beste bitxikeri bat, 9. artikulurako proposatzen dena, gaur egun presidentea, Kontseiluko kideen artetik hautatzen dena, hezkuntza komunitateko prestigio aitortu duen kideen artetik bere ezagutza, esperientzia eta ibilbidea kontuan hartuaz, proposatzen duzue hautatzea.
Badirudi ez daukazula nahiko Kontseiluko kideen artetik izatearekin, baina hori ez da larriena. Larriena da kanporatzen duzuena agente bat, enpresarioak kasu honetan alegia, eta norbaitek esan dezake enpresarioak direlako diogula hori eta ez da horrela, ez, ez, eta mila aldiz esango nuke ezetz.
Sindikatuak balira, gauza bera esango genuke. Ez du balio horrelako proposamenekin etortzea eta gero berdintasun eta inklusibitatearen diskurtso zoragarriarekin agertzea. Ez du balio gauzak guztion artean egin behar ditugula eta agente batekin izan dezakeena ordezkaritzan esklusioa praktikatzea.
Beharbada, guztion artean bezalako esamoldeak erabiltzen dituzuenean, guztiok nortzuk zareten edo kasurik onenean nortzuk garen definitu beharko zenukete lehenengo. Eskerrak, Ubera andrea, eskerrak zibil eta zabalak zinetela.
Eta horri gehitzen zaio honen inguruan proposatzen duzuena dela unibertsitatez kanpoko hezkuntzan ordezkaritza duten langileen sindikatuen ordezkari bana sartzea sindikatu bakoitzetik, sindikatu bakoitzak izan dezakeen ordezkaritza alde batera utzita, erabat ahaztuta, alegia.
Baina egian esan guzti honek ni neu ez nau gehiegi larritzen, edo harritzen hobe esanda. Bilduren parte-hartzearen ideia ikusi besterik ez dago, parte-hartzea kontrolatzen denean baino ez duzue nahi. Zuen aniztasun uniformearen fronte ezberdinetako taldeek kontrolatzen dutenean baino ez duzuela nahi izaten, eta bi helbururekin: Bat, zuen oihartzuna izan daitezen, zuen mezua gizarte zibilan sartu edo gizarte zibiletik etortzen itxura eman nahian. Edo bi, zer egin ez dakizuenerako, sarritan gertatzen dena, bestalde, edota erabakitzeak hartzea beldurra ematen dizuetenerako.
Eta bost. Aholku organo bat dena izaeraz aldatu nahi izatea bueno ba lehen esan dudan bezala fiskaltza moduko batean bihurtuz. Hori da antzeman duguna 16. artikulurako egiten duzuen proposamena irakurrita. Hau da esaten duzuena: "Behin Jaurlaritzari txostena aurkeztu ostean jarraipena eginez emaniko aholkuen betetze mailaren inguruan, horretarako urteko ebaluazio txostena egingo da". Aholkuak aholku dira, eta lehen esan dudan bezala betetze maila hori ebaluatu nahi izatea eta ebaluatu behar dena, etxe honetan, Legebiltzarrean, ebaluatu behar da eta badaude horretarako bideak. Ze asmorekin? Bueno, ni gaurkoan ez noa horri buruz sakontzera.
Beste arrazoiren batzuk ere eman nitzakeen, baina uste dut argudio nahikoak eman ditudala gure botoa aurkakoa zergatik den azaltzeko.
Eskerrik asko.