UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2013-03-07):
Legebiltzarburu anderea, lehendakaria, sailburuak, legebiltzarkideok egun on guztioi.
Aurreko batean ere esan nuen eta gaur ere berretsi nahi dut ideia berbera. Herri baten osasunarekin, pertsonen osasun eskubidearekin ez dela jolasten eta ezin dugula jolastu.
Osasunarekin ezin da negoziorik egin, edo hobeto esanda ez litzateke negoziorik egin beharko. Baina zoritxarrez negozioaren eremua sistema publikoan abiada bizian hedatzen ari da eta badirudi osasun esparru onkologikora ere iristen ari dela.
Zoritxarrez, harrotasun handiz munduan zehar eta baita gure gizartean ere erakutsi dugu Onkologiko horretara ere negozioa iristen ari dela. Beti ahora betetzen zaigu Onkologikoaren erreferentzialtasuna adierazten dugunean edota betetzen duen papera aldarrikatzen duenean.
Osasunaren prebentzioan, diagnostikoan eta tratamenduan zalantzarik gabe daukagun harri bitxia da. Eta hori behin baino gehiagotan adierazi dugu eta badirudi horretan ados gaudela. Baina hortik aurrera hori bermatzerako orduan, badirudi hor desadostasunak hasten direla eta orduan guk behintzat zalantzan jartzen dugu ea guztion helburua den orain arte Onkologikoak bete duen paper hori euskal gizartean betetzea.
Lehen esan dudan bezala, zoritxarrez guztiona den Onkologikoa kolokan dago. Kolokan dago bere biziraupena, orain arte bete duen funtzioa, erkidegoan minbiziaren esparruan bete duen funtzio publikoa, osasun eskubidearen babes-funtzioa. Eta kolokan daude ere bai langileak.
Guk Onkologikoa eta orain arte ezagutu dugun Onkologikoaren izena eta izana bermatu nahi ditugu, jatorri, bokazio eta helburu publikoa duena. Aurrekoan ere esan nuen eta berriro ere gaur hori mahai gainean jarri nahi dut. Horretan tematuak gaude eta tematuko gara.
Ez dugu ahaztu behar Onkologikoa erakunde publikoetatik sortutako ente baten fundazioaren azpian dagoela. Ez dugu ahaztu behar ere bere sorreran bere jatorrizko estatutuetan jasotzen duela irabazi asmorik gabeko entitatea dela eta ez dugu ahaztu behar –aurrekoan esan nuen bezala–, gipuzkoarrek eta baita erkidegoko herritarrek ere egineko ekarpen ekonomikoei esker gauzatu dela Onkologikoaren proiektua eta Onkologikoak suposatzen duen errealitate osoa, paper funtsezkoa bete duena minbiziaren prebentzioan, diagnostikoan eta tratamenduan.
Hori guztia gutxi balitz, esparru onkologikoan punta-puntako babesa eskaintzeko aukera eman digu bikoizketak ekiditeko eta hainbeste aldarrikatzen dugun eta batez ere garai hauetan hainbeste aldarrikatzen dugun bitarteko publikoen optimizazioa eta eraginkortasuna bideratzeko. Eta hori guztia eginda, Osakidetzak eta Onkologikoak adostutako neurri ezberdinen bidez.
Baina bat-batean badirudi guzti hau bertan behera utzi nahi dela. Eta hobeto esanda, azken urteetatik honantz hartu diren eta bideratu diren neurrien bidez. Azkenaldian, inbertsioak egiteari utzi dio. Minbiziaren Kontseilua ez da bildu. Osakidetzatik deribazioak egiteari utzi zaio. Esaterako, Bizkaiatik eta Arabatik egiten ziren deribazioak, bildu ditugun datuen arabera, orain ez dira deribazio horiek egiten. Eta gure galdera da: Gaixo horiek orain nora bideratzen dira? Klinika pribatura bideratzen dira?
Mamografiak ez dira egiten. Eta guzti hori gutxi balitz, orain kanpoko kudeatzaile bat ekartzen da. Kasualitatea? Zertarako? Lehenengo poliki-poliki Onkologikoa uzten joateko? Langileak kanporatuz, oheen okupazioa gutxituz. Horrela, gero datuak emateko Onkologikoa ez dela bideragarria: Nola bere erabilera oso apala den, ez zaigu bideragarria irteten txosten txukun bat aurkezteko eta ikusteko zertarako orain arte Onkologikoak betetzen zuen funtzioa. Horrela gero enpresa pribatu bati saltzeko, eta bide batez osasunarekin negozioa egiten hasteko.
Plan bikaina baina plan bikaina zeinentzako? Eta ez gabiltza mamuak ikusten zeren eta giza horretako jokabideak ezagutu ditugu erakunde publikoetako beste hainbat entitateetan: Lehenengo diru publikoa erabili, sustatu eta ondoren poliki(poliki uzten joan saldu ahal izateko eta negozioa egiten hasteko.
Baina guk arrisku horren aurrean, gure taldearen ustez, erakunde publikoek tinko jokatu behar dugu. Eta orain arte egin den bezala, Onkologikoa bermatu eta blindatu egin behar dugu. Gure sistema publikoa blindatu egin behar dugu eta gure eskura dauden bitarteko guztiak jarri behar ditugu, neurri guztiak martxan jarri behar ditugu aipatu dudana ez gertatzeko eta herritarren osasun babeserako eskubidea babesteko. Azkenean, hori delako helburua. Eta pentsatu nahi dut guztion helburua hori dela.
Azken finean, eskatzen ari garena da orain arte Gobernuak egin duena, orain arte egin dena kontzertazioarekin. Baina zer gertatzen da? Orain larritasunaren aurrean kontzertazioa ez da nahikoa eta ez du bermatzen orain arteko Onkologikoaren proiektuarekin aurrera jarraitzea zeren eta zuzenketaren batean edo bestean ikusi dut hor bilatu nahi dela Onkologikoaren eta Donostiako Ospitalearen arteko integrazio funtzionala eta koordinazioa.
Eta nire galdera: Horrek zer esan nahi du, Onkologikoa uztea dena horrek bideratzeko eta bestea ixteko? Horretarako nahi dugu kontzertazioa? Ez dakit, galdetzen dut. Iruditzen zait hitz jokoekin aritzea, herritarrei garbi hitz egin behar diegu.
Lehen esan dudan bezala, eskatzen duguna ez dut uste munduko beste ezer dela zeren eta kontzertazioaren bidez orain arte Osakidetzak % 87a jartzen zuen, % 87aren ekarpena egiten zuen. Eta egin dugun planteamenduan iruditzen zait oso malgu jokatu dugula: Plangintza bat, elkarrizketak hasi. Guztiok gara, guztiok dakigu –eta jabe gara – zer errealitate daukagun. Orduan, iruditzen zait esku bat luzatu dugula elkarlanerako bide horretan urratsak eman ahal izateko.
Ezin duguna egin da eredu den eta eredugarritzat saltzen dugun eta askotan aldarrikatzen dugun zentro bat bere itxierara eraman eta erreferentziatzat ditugun kudeaketa ereduak sistema deuseztatu, urrutiko intxaurren soinua baita, ezin dugulako ekonomia lehenetsi pertsonen gainetik, eta are gutxiago, urteetan sortu dugun sistema erakutsi duenean eraginkorra dela eta bideragarria dela. Beti pertsonak jarri behar ditugu lehen mailan eta gero besteak.
Iruditzen zaigu aukerak badaudela, posible dela eta herritarrek hori eskatzen digutela, arduraz jokatzeko. Eta momentu honetan arduraz jokatzea eskatzen duena da orain arteko Onkologikoaren proiektuarekin aurrera jarraitzea eta bere pribatizazioa eta itxiera ekiditea.
Gure ustez hori da Eusko Jaurlaritzak, Osasun Sailak, egin behar duena. Zoritxarrez, orain arte egindako kontzertazioak ez du hori bermatzen eta ezin duguna egin da esparru onkologikoa negozioaren baitan lehiatzen hasi.
Besterik ez, eskerrik asko.