EGIBAR ARTOLA (EAJ, 2016-11-23):
Eskerrik asko. Arratsalde on guztioi.
Inbestidura saio honen kontestuan behintzat, gaur goizeko saioa eta arratsalde partean jorratuko duguna ubikatzeko, nik uste dut, interbentzioak egokiak dira, denak tonu onean doaz, nik espero dut ere tonu onean egitea, inor ez haserretzea.
Baina garbi dagoena da, inbestidura saio batean gaude, baina hautagai bat bakarrik dago. Orain, Larrion andreak ere egin duen defentsan, bere kandidaturaren arrastoa galdu egin da. Nik ez dut antzeman non zegoen defentsarako arrasto hori.
Eta nik uste dut horren lekukotasuna ematen duela da, San Martin egunean, azkeneko aldiz elkartu ginen EH Bildukoekin, eta bertan, edo bertara ekarri ziguten gutun bat eta han esaten zuen: "Euskal Herria Bildun, guztiz kontziente gara, gure Euskal Herriaren alde honetako herritarrek oposizioaren lehen indarra izateko hautatu gaituztela. Baina, aldi berean, oso garbi daukagu, horrek erantzukizun handi baten aurrean jartzen gaituela, alternatiba izan nahi badugu ere, herri honen aurrerapen soziala eta nazionalaren mesedetan doazen akordioen alde azalduko garelako beti ere".
Orduan, batek bere burua ikusten baldin badu oposizio buru eta alternatiba izan nahi baldin badu, pentsatzen dut inbestidura saioa dela lagungarri gainontzekoen aurrean, ba beno, nik nirea ere hemen daukat eta inbestidura saiakera honetan parte hartu nahi dut. Baino, aitortu dezagun, gaur ez, baina bihar, lehendakari aukeratzeko posibilitateak dituen bakarra Iñigo Urkullu dela.
Orduan, orain lau urte Laura Mintegik egin zuen, eta gaur, zilegitasun osoz, Maddalen Iriartek.
Baina kontua da, zer da gaur lehendakari gai eta bihar oposizio buru? Nik uste dut garbi zegoela eta dagoela, herritarrek hala erabaki dutelako, oposizioaren buru, Podemos distantzi batetara dagoela, ez dago hainbesteko beldurrik edo kezkarik.
Baina beno, autua egin duzue eta klaro, diskurtsoan egiten denean, proposamen atalean, ba nik programa irakurtzen nuen, programa elektorala, eta EH Bildu kendu eta gure gobernua jarri, eta programa elektorala zen.
Eta gobernu programa batekin aurkezten baldin bada bat hauteskundeetara, zein saiakera, zein lorpen izan dituzue beste boto batzuk biltzeko? 18tik, ez dakit ba, 29ra pasatzeko, adibidez.
Kontestu horretan gertatu da goiz parteko saioa eta nik uste dut hor aldea dagoela bi gauzetan, bat, ez da saio bat, eskakizunak eta galderak egiteko. Eskakizunak eta galderak ez, saioa izan behar du proposamenak eta zehaztapenak egiteko. Eta saio bat izan da eskakizunak eta galderak egiteko, eta beste bat izan da erantzunak eta proposamenak emateko. Hori izan da goiz parteko saioaren nondik norakoa.
Testuinguruan aipatu da guztiongatik, garai zailak bizi ditugula, galdera asko daudela, eta nik esango nuke, galdera asko daudela gainera erantzunik gabe.
Baina gure kontestuan eta Europaren kontestuan aipatu da ere ekonomiaren hazkundea makaltzen ari dela eta gehiago makaltzekoaren arriskua ere badu; aldaketa politikoak ere egon direla, nahiz eta Ameriketan gertatu, zuzeneko eragina eduki dezake gugan. Edo Frantzian gertatu daitekeena, eta Brexita, edo Austrian...
...nahiz eta Ameriketan gertatu, zuzeneko eragina eduki dezake guregan. Edo Frantzian gerta litekeena, edo Brexita, edo Austrian, edo dena delakoa. Garbi dago protekzionismo horren aldeko joera bat nabarmentzen dela, eta horrek tentsioak areagotu egingo dituela eta guregan ere eragina izango dutela. Eta hazkunde ekonomikoa kaltetua gerta daitekeela.
Eta horrek ez dut esango prebentzio bezala, baina garbi dagoena da kontu publikoak presiopean jarriko dituztela. Alde batetik, zorraren mugak, ongizate gizartearen nondik norakoa babestu nahi baldin badu, erabakiak hartu beharra, finantzatzeko diru laguntzak gora doaz interesean eta horrek mugatu egingo du.
Eta garbi dagoena da oso gertukoak gu daukagunak Gizarte Segurantza, ba kinka larrian egon daitekeela ere Estatuan. Horregatik, zuzen-zuzenean Alfonso Alonsori erantzunez, egokiena litzateke akordioan biltzen den bezala, eskuz aldatzea eskumen hori eta euskal instituzioen esku utzi etorkizunean, gaurdanik, gure pentsionistek bere pentsio hori ziurtatuta eduki dezaten, euskal instituzioen esku utzi.
Zergatik gaur egungo porrotaren ardura ez da Euskal instituzioena, ez da euskal jubilatuena, ez da euskal langileena, baizik eta kudeatu izan duenarena. Horregatik pentsatzen dut hor eskuz aldaketa bat egon behar dela.
Esaten dugu ekonomiaren hazkundea bultzatu behar dela, langabezia gutxitu behar dela eta desberdintasunak ere gutxitu. Horrek nahiz eta Europak esaten du momentu honetan 50.000 milioi injektatuko dituela, ba garbi dago ez dela nahikoa izango, ezta urrutitik ere, baina horrek eraman beste debateetara, debate batetara, fiskalitatearena, alegia.
Politika publikoak aurrera eramateko fiskalitate egoki bat behar da. Justizia sozialean eta ekonomiaren hazkundearen mesedeetan asmatu beharreko fiskalitatea. Ekonomiaren hazkundea lagunduko duena, eta izan behar du justua eta zuzena, eta hor daudenak da, nik uste dut hiru ondorio, lehendakariak aipatzen, aipatu dituen eta kanpainan zehar batzuk eta bestek tira biran izan ditugu, garbi dagoena da ingresoa gehitu egin behar dugula eta zaindu, garbi dago zuhurtasunez kudeatu behar dugula, zuhurtasunez, eta gastuarekin eraginkor izan behar dugula.
Ba, inbertsioetaz ari baldin bagara, eta austeritaren amaieraz ari baldin bagara, garbi dago inbertsioak ere eraginkorrak izan behar dutela. Beraz, guzti hori herri estrategia batean sartu egin behar da, herri estrategia batean barruan egon behar da guzti horren definizioa eta kudeaketa.
Ehun produktiboa sendotu, eta zaindu, guk hala sinesten dugu eta hala praktikatzen dugu industriaren gaiari dagokionez, ekonomia emankorra eta produktiboa ere, modernoa eta bizia izan dadila eta enpleguak sortuko dituena, kalitatezko enpleguak.
Baina, hor aipatzen da, beti, mamu bezala agertzen da presio fiskala, eta nik hitz pare bat esan nahiko nuke, zergatik, azkenean esaten da, bueno, alderatzen baldin badugu ipar Europako herriekin, halako diferentzi daude, zortzi, 10, 12... Kontuak kontu, garbi dagoena da presio fiskalaren inguruan eta berdin da, berdin da, errenta aitorpena hartu edo beste errenta hartu, garbi dagoena da gure sistema bat dela eta bestea beste bat.
Eta non dago diferentzia? Ba, adibidez, hemengo kenkari guztiak ezabatu edo kenduko bagenitu, eta kenkariak diot familiarengatik, edo etxebizitzangatik, edo alokairuengatik, edo dena delako inbertsioengatik, kenkari guzti horiek kenduko bagenitu, gure presio fiskala sei, zortzi, hamar puntu igoko litzateke.
Zuek, adibidez, proposatu duzue, etxebizitzaren kenkaria kentzea, bai, bai, programan dago. 420 milioi, datua daukat, fiskalitatea aldetik zer eragin dauka eta zeinengan Bizkaian, Gipuzkoan eta Araban. Eta kaltetua irteten da sektorea da 20.000 eta 40.000 euro bitarteko jendea.
Orduan, kenkari hori ezabatzen baldin bada, zuzen-zuzenean kalte horri egiten du gehien bat.
Baina esan nahi dudana da ipar Europako herriak  - Alemania ez dago ipar Europan, baina Alemaniak ere -  daukan fiskalitatea diferentea da. Eta hemen kenkari direnak han ez dira tenkari, baina Estatuak gero eman egiten die. Eta hala eta guzti ere, poltsikoan soldata hobeagoak dituztelako, renta disponible esaten dena, edo aurrezteko, edo kontsumitzeko askoz ere gehiago da. Zergatik? Hemen beste zerbitzu publiko batzuk zuzen-zuzenean bermatuak daudelako.
Horrela da eta hori ikusteko hartu besterik ez dago  - eta zuk ezagutuko dituzu, bai Iriarte anderea eta Larrion andereak ere bai -  Gini eta S80/S20 parametro horiek. Horiek neurtzen dute benetan. Alde batetik, neurtzen dute diru-sarreren ezberdintasuna eta besteak neurtzen du renta disponible horretan egon daitezkeen ezberdintasunak, eta egiten ditu 20 kendu goitik eta 20 behetik, eta media kalkulatzen du.
Zergatik Euskadi azaltzen da Europako herri aurreratuenen artean? Zergatik? Zer da, mirari bat? Ez, dagoena da, kalkulua egiten da zeinek diru-sarreretan ezberdintasun handiena duen eta renta disponible horretan zeinek.
Eta justu-justu azaltzen gara diru-sarreren ezberdintasunaren taulan, koefiziente horretan 27,1eko puntuazioarekin Austria eta Danimarka artean, baina Alemania, Irlanda, Frantzia, Erresuma Batua horien aurretik. Eta Europa bataz bestekoaren ere oso aurretik, eta Espainiaren oso aurretik. Ezberdintasun errenta banaketan 4,2ko puntuazioarekin, Suediaren atzetik gaude eta Danimarka, Frantzia, Luxenburgo, Alemania, Irlanda eta Espainiaren aurretik.
Esan nahi dut fiskalitatea eta presio fiskalez hitz egin behar baldin badugu, hitz egin dezagun termino homogeneoetan, zergatik gaude diferenteak konparatzen baldin baditugu konklusioak ere okerrak, ondorioak ere okerrak izan daitezke. Baina debaterako kontua da.
Baina etxebizitzarena aipatu dizut. Zerga dutenen artean, 431.000 pertsonei aplikatzen zaie etxebizitzaren kenkaria: 91.000 Araban, 214.000 Bizkaian eta Gipuzkoan 136.000. Gehien afektatutako tramua da 10.000 eta 40.000 euro bitarteko tramua. Hori ez al da klase ertaina?
Iruzur fiskala. Atzeratutakoa kobratu, informazioa derrigorrezko tresna eta bitartekoak jarri behar dira. Eta aipatzen da txostena, hain famatua egin den txosten hori. Hain famatua egin den txosten horrek berak esaten du estimazioa egitea oso zaila gertatzen zaiela, ez dituztela tresnak estimazioa hori egiteko. Esan daiteke ez daudela prozedura egokiak estimazioa egiteko.
Hala eta guztiz ere, esaten dute gurea % 16-17-18 bitarte horretan dagoela. Estatuko ekonomia % 16-17an, Europakoa % 18an. Espainian % 22a, Belgikan % 16 eta Suedian % 14a. Gurea % 16-17an baldin badago, Europako mediatik zenbat urruntzen da? Eta hala eta guztiz ere, foru aldundiak eta foru aldundien kontrolatzeko dauden junta jeneralak urtero fiskalizazio planak aztertzen dituzte eta neurri berriak proposatzen dituzte. Erakundeak iruzurraren atzetik daude.
Baina planteatzea, esatea 2.300 milioi hortxe daude kale kantoian, buelta eman, hartu eta ekarri foru aldundietara. Ez, hori jarraitu egin behar duzu. Eta azkenean, amaituko duzu seguruenik epaitegi batean eta enpresa asko itxita eta kobratzerik ez, eta agian pabiloiarekin edo makinekin gelditzen zara. Baina egia dena da hiru aldundiek lanean jarraitzen dutela horretan.
Industria eta enplegua. Hemen ez naiz gehiegi luzatuko, baina aitonen eta gurasoen eta semeen edo biloben gaia aipatzen duzunez, kanpaina zehar ere entzun esan dizut eta ez duzu erradiografia osatzen, ez dakit zenbateraino enpresa familiarrak, denak, eta enpresa familiar horiengan zein eragin eduki duen herri honetan azken hamarkadetan beste fiskalitate batek.
Ez dakit ulertzen duzun, pentsatzen dut baietz, beste fiskalitate horrek familien enpresetan izugarrizko eragina izan du, bat baino gehiago aspaldidanik desagertu ziren eta beste batzuk orain oso urte gutxi, fiskalitate berezi batetara behartuta zeudelako. Ahaztu egin zaizu esatea eta analisia osatzeko nik uste ondo etorriko zaizula.
Baina, egiten duzue diru-sarrerei dagokionez estimazio bat papeletan, dagoen dinamika bat sortu duzue proposamenak erregistratzen Legebiltzarrean, baina egiten duzue zuen programa bete ahal izateko estimazio bat, ba ez dakit, guk zuen numeroak berak hartuta 1.400, 1.500 miloi beharko lirateke gaur egun dagoenaz aparte.
Zergatik esaten baldin baduzu 40 mila lanpostu publiko, 10 milara jaitsi, azoka bat izango balitz bezala hau. 10 mila lanpostu publiko, estimazioa egiten da 30.000 mila euro postu bakoitzeko, 370 miloi, eta zuk esaten duzu, nondik, nondik eta zertarako, zertarako, zergatik esatea ez, bonberok eta enfermerak, eta tal, eskumen berria ez baldin badituzu, nola justifikatzen duzu 370 milioi urtero-urtero?
Zergatik Osakidetzan egiten den OPEak eta gainontzekoak, horiek kubritzen dituzten kubritu behar dituztenak, agian guk nahi baino gutxiago, baina esatea hola, bat-batean, 10 mila lanpostu sortuko ditugu eta 30.000 mila euro lanpostu bakoitzeko urtero, 370 miloi euro urtero, eta gero gainera 40.000 iristeko aspiraziokin
Esplikatu egin beharko duzu eta guzti hori finantzatzeko aipatutako bi diru iturriak.
Eta gatozen, niretzako, gaur egun, behintzat, guztion aldetik, eta lehendakari ere bere diskurtsoan aipatu duen gaia izan da, gizarte politikak, etorkizunari begira, nola ikusten ditugun, nola zaindu behar dugun gure sistema, ez?
Bueno, garbi dagoena da pobreziaren arriskua, portzentajeak hortzen daude, baino 1989an Legebiltzar honetan bertan oinarrizko errenta onartu zenean, ordun ere ezker abertzaleak ba zuen bere presentzia eta ezezkoa bozkatu zuen, gero beste bozketa batzuetan ez zen egon eta hemen problema bat daukat eta da Urizar jaunak esaten du baino gu EAko ginen beste garai baten, nik aitortzen dut hori, baino ezker abertzaleak pisu handia dauka EH Bildun, hori ukaezina da. Ez dakit nola zaudeten proportzioetan, baina pisu handia dauka.
Ordun, hemen ikusten da bai 1986tik 2014a bitartean zein bilaka izan duen pobreziaren tasak eta ikusten da krisi garaian ere 8an eta 12 bitartean gora egin duela, baina portzentaje batetik hasita, 13ra igota, 7,9ra, 5,6ra, 5,7, momentu honetan 8,2 dago Eustatet datuen arabera.
Baino horrek ez nau harritzen, me extraña más la omisión deliberada de Podemos y de Bildu en este tema, porque yo digo, bueno, como no somos nuevos en la materia, pero teniendo en cuenta que cada cual busca sus referencias, me extraña que no haya citado ni Podemos, ni EH Bildu los acuerdos que en esta materia, por ejemplo, hemos conseguido en Navarra.
Si el paradigma del progresismo sois, somos, tenemos un acuerdo en Navarra, o no lo conocemos, sobre la renta, nueva renta. Entonces, digo, habrán hecho la comparación, porque si la síntesis de Navarra con las posibilidades existentes en la actualidad nos ha dado para alcanzar un acuerdo, yo digo, vamos a comparar.
Claro, y estamos...
...existentes en la actualidad.
Nos ha dado para alcanzar un acuerdo, yo digo vamos a comparar. Claro, y estamos nosotros vinculados a aquel acuerdo, que valoramos positivamente, pero aquí estamos mejor. En todas las prestaciones, en todas, y no voy a enumerar. Si alguien ha tenido el detalle de comparar o compararse, pues podrán medir.
Horrekin esan nahi det, aurrerakoitasunaren ispilua, han baldin badago eta hemen aurrerakoitasunaren lasterketa bat martxan jarri behar baldin badugu, argi ibiltzeko, zergatik bai han eta bai hemen, amankomunean dagoen alderdi bakarra, guzti hori gidatzen da, Euzko Alderdi Jeltzalea.
Eta nik ez dut esango, aurrerakoitasun horren esparruan gu garenik alderdi bakarra, ez, alderdi asko daude. Baina benetan praktikara aurrerakoiak eta progresistak izan diren politikak, Euzko Alderdi Jeltzalea izan dela bakarra, bai.
Eta gogora ekarri nahi dizuet, Euskal Herriko Alderdi Komunista izan zela, hamarkada guzti horietan, Nekane Erauskin bozeramaile zela, lehenengo aldiz, behintzat Ezker Abertzalearen ikuspegitik eta konpromisoetatik, aldeko botoak ematen hasi zela. Zergatik ordura arte, lehentasunak beste batzuk ziren. Ez zen egunerokotasuna. Beste lehentasun batzuk zeuden. Konparaketa ez noa egitera baina Nafarroakoa garbia da, eta gero ikusten da baita ere, laguntza guztiak dauzkagula erlazionatuta lanbide arteko gutxieneko soldata horrekin.
Y aquí viene la otra, la cuestión de coherencia. Porque claro, aquí tengo dos detalles por lo menos para Podemos, que es de la semana pasada. Comisión de Empleo, Isabel Franco, diputada de Podemos. A la hora de hablar de quién puede determinar el salario mínimo interprofesional, reclamamos en que las comunidades autónomas lo puedan hacer. Y Podemos contesta, que consultar sí, pero decidir no. Decide el centro.
Y la famosa Ley 25, la de la Emergencia Social de la Legislatura menguada, la anterior, alegando una invasión competencial, reclama Podemos para sí, como competencia exclusiva la asistencia social. Se votó, acta doble.
Pero por si cupiera alguna duda, como este fin de semana he leído también el periódico y Gara, ha sido en euskera, pero me ha parecido un debate muy interesante, el que ha mantenido Elena Franco con Juan Carlos Monedero.
Eta ni, aldez aurretik esaten dut, nik Elena Francok esandakoarekin ados nago. Eta Elena Franco ez da Ricardo Gatzagaetxebarria, baina badaki, diru publikoa kudeatzea zer den, eta esaten du: "Lanaren balioa goraipatu nahi dut, errenta banatzeko lehen pausua baita". Ez du lana idealizatzen, baina langile klasearen kontzientzia berreskuratu behar dugu.
"Ongizate kolektiboa ziurtatu nahi duen gobernu batek, hiritar guztien bizi baldintzak bermatu behar dituela defendatzean, ongizate Estatua, bideragarria izatea bermatu behar du.
"Diru sarrera fiskal, gero eta erregresiboa daukaten ereduetara goaz, eta oinarrizko errenta bat bakarrik finantza daiteke, ongizate eredua mantentzen bada. Horretarako, ezin bestekoa da, diru-sarrerak fiskalak handitzea". Ados gaude.
"Zerga kontuetan, sistema sendo bat dagoenean, nahiz eta gaizki funtzionatu, edozein mugimenduk erantzun soziala ikaragarria du, eta hori kontutan hartu behar da. Eta ez da klase altuen erantzuna kezkatzen nauena, ertainena baizik".
Adibide bezala jartzen du: "Gipuzkoan egindako ikerketa aipatuz, oinarrizko errenta ezarri ezkero, urtean, 20.000 eta 35.000 euro bitartean kobratzen dituzten 70.000 gipuzkoarrak kaltetuta aterako ziren, oinarrizko errenta ezarriz gero.
"Nahi izan ez arren, horrek, konfrontazio soziala ekartzen du klase ertainekin. Erabaki arriskatuak hartu behar dira, baina kontuz, eraldaketarako aliatu potentzialak direnekin liskarretan sartzearekin, kontuz aldaketa erradikalekin".
Monederok erantzuten dio eta esaten dio: "Ez dago politika alternatibarik esperimentaziorik gabe. Ez daukagu alternatibarik 400 urteko kapitalismoaren aurrean ez da 200 urteko ordezkapen demokraziaren aurrean. Esperimentatzen ez badugu jai daukagu".
Ba hemen garbi dagoena da esperimentaziorako denborarik eta aukerarik ez dagoela. Hemen egin behar dena da erabakietan asmatu. Eta sistema hobetu daitekeela sendotze bidean? Ados. Baina erabakietan asmatu egin behar da. Eta demagogiarako joera dutenei, behintzat hori esan nahi nieke. Eta badago beste bergarar bat, Luis Ugalde Olalde Bergarako semea, jesuita, esaten duena: "La solución no es renunciar a la utopía, sino tomarla como inspiración para hacer proyectos viables de transformación con efectivos logros de libertad y de justicia social. El pensamiento utópico que no acepta el hecho de que sin la realidad dada, por pobre y negativa que sea, nada tenemos, y que desprecia la gradualidad de un buen gobierno, porque lo que hay que hacer no son reformas sino revolución, es la mejor manera de garantizar la permanente frustración".
Por lo tanto el PNV, ni resignación ni fatalismo. Creemos en la utopía como inspiración para hacer programas y acciones creíbles que sirvan para avanzar en parámetros de justicia social.
Bakea eta bizikidetza. Zauriak itxi zenion. Eta nik esaten dut ondo itxi zauriak. Biktimak aipatu dituzu. Biktimarioak identifikatzea falta zaizu. Nik jarraitu dut zure kanpaina, eta ados nago. Eta Euskal Herria Bilduko bozeramaile bezala edo parlamentari bezala, momentu honetan, eta lehendakaritzako hautagai bezala, kanpainan esandakoak kontutan hartzen ditut. Baina denek ez dute pentsatzen horrela EH Bildun.
Denek ez dute pentsatzen eta bide bat daukagu egiteko. Nik uste dut garbi dagoela, eta laburbilduta, ETA erakunde bezala eta ETAk egindakoak kritikatzean dagoela problema. Hor dago. Zergatik egindako mina aitortu denek aitortzen dugu. Egindako mina. Kontua da min horren aurrean ze posizio hartzen ditugun.
Hasier Arraizek tribuna honetan egia da argalaren hitzak erabiliz, baina berak esan zuen indarkeriak deshumanizatu egin gaitu. Eta hori izan zen, nik ez dut esango benetako pausua, baina aurre-pausu bat esanez ba beno aitortzen da ba agian deshumanizazio horrek eraman zintuen justifikatzera justifikaziorik ez zuen zerbait.
Baina hor bide bat egin beharra dago. Zergatik iragana ezin da aldatu. Gertatu zen eta hor dago. Kontua da iragan horri begirada bat botatzen baldin badiogu zer ikusten dugun eta zer sentitzen dugun. Eta gutako bakoitza non geunden. Eta ez ikusiarena egin genuen edo esplikazio bat eman genion edo justifikazio bat.
Eta justifikazio horretan dago problema. Zergatik justifikatzea da justu egitea. Eta hor daukagu eginbeharrekoa. Horregatik etorkizunari begira aipatzen dugunean iraganaren inguruan azterketa kritiko bat egin behar dugula, da besteak beste politikoki etorkizunean ibilbide estrategiko bat partekatu nahi baldin badugu, gutxieneko begirada hori eman beharko diogula iraganari. Edo itsuarena egin behar dugu?
Maialen Lujanbiok memoriaren egunerako bertso batzuk bota zituen, beno idatzi zituen. Eta nireak egiten ditut:
"Harri guztiak dira desberdin eta denak harri hala ere. Bakoitzak behar du bere ideien, hitzen eta ertzen jabe. Baina elkarrekin eraikitzeko leundu behar goi eta behe, zaurgarri diren ertzak leundu, leundu kamustu gabe, gu ez baikara elkarren berdin baina bai elkarren pare.
"Ertzak leunduz lantzen lagundu leheneko pasarteak. Ez du denborak dena egingo, euriak eta haizeteak. Harria landu ahalko du soilik guk hala nahi izateak; elkarbizitzak elkarri hitzak entzun eta esateak. Ez du denborak dena egingo, bai aldiz, borondateak".
Aste honetakoak dira memoriaz, etikaz eta politikaz baita ere irakurri dut, ez goaz inora herri honetako lehendakari batek Ertzaintzak egindako erailketa, tortura, exekuzio, sumario eta mota guztietako gehiegikeriekiko darabilen zinismoari uzten badiot.
Legegintzaldiko azken memoriaren egunerako baduzue zuek ere ariketa indibidual eta kolektibo sakona egin beharra, herritarrei iruzurra egiteko tentaldi oroa alboratuz. Memoria kazkagorra baita, eta egundaino ez dugu ahazten, baduzu lana etxetik hasita.
Eta azkeneko gaia, estatus politikoa, behintzat minutu bat bada ere, esan nahiko nukeena da, alde batetik, Gobernu itun honek bereizten dituela alderdi bakoitzaren posizioak, Legebiltzar honetan defenditu ahal izateko behar duguna eta ahal duguna; eta guk gure posizioak finkatu genituela urte honen hasieran eta idatziz daudela. Eta ibilbide hori egiteko prest gaudela. Eta hemen esaten dena da, eta beno, eta hau egiten ez baldin bada eta sortzen ez baldin bada, zer egin behar dugu, aldez aurretik erantzun hori behar duzula. Niri politikan begirale eta superbisore eta interbentore paper hori ez zait gustatzen, zergatik badirudi, jakin behar duzula eta hau gertatzen baldin bada, zer egin behar duzue?
Guk garbi daukaguna da, eta hau orain baino lehenago ere azaldu izan dizut, garbi daukaguna da, herri honek eta Legebiltzar honek ebasten duena hori defendatu behar dugula. Eta aurrean jartzen denak mahai baten inguruan esango du nahi duena, baina guk hori defendatu behar dugu, hori defendatu behar dugu azken muturreraino...