ISASI BALANZATEGI (EH Bildu, 2015-04-16):
Legebiltzarreko presidente andrea, sailburua, legebiltzarkideok arratsalde on.
Begiratzen ari naiz ea Tejeroren tiroak ikusten ditudan baina ez, ez gaude Madrilgo Korteetan. Isabel Celaá legebiltzarkideak oso ondo egingo zukeen San Jeronimo kalean interbentzioa eta iruditzen zait erratu egin dela, Gasteizko Legebiltzarra da hau.
Egia da Espainiako Hezkuntza ministroak, Jose Ignazio Wert jaunak egindako Errege Dekretua irakaskuntza unibertsitarioen antolakuntza aldatzeko eta horren arabera unibertsitateetan dauzkagun tituluak, jakina da baina gomeni da gogoraraztea, lau ikasturteko 240 kreditu horiek graduak eta ikasturte bateko 60 kreditukoak graduondokoak, horiek dira dauzkagunak. Eta Wert jaunak jarri nahi ditu hiru ikasturteko graduak eta bi ikasturteko graduondokoak.
Wert ministroa eta nik uste, Isabel Celaá andreak ondo deskribatzen duela ere, esan zuen bere jite autoritarioan ez dela inposaketa unibertsitateak erabaki dezakete, eta arriskuetako bat da hain zuzen unibertsitateen aukeran uzten duela eta batzuek aplika dezakete beste batzuek ez. Baina gure ustez inposaketa bat da.
Horrez gainera esan zuen familiek aurreztuko dute, ordaindu beharreko unibertsitate tasak txikiagoak izango dira eta. Gezurra. Inposaketa da, bere kabuz eta bere kasa ministro jaunak horrela erabaki zuelako, bere talde politikoaren babesarekin, eta garestiagoa izango da, aipatu izan den moduan, balio bereko titulua lortzeko gehiago gastatu behar delako. Familientzako, beraz, ogena edo karga izango da.
Gu ere Errege Dekretu honen aurka gaude. Arrazoi asko dauzkagu, batzuk aipatu izan dira eta batzuk errepikatuko ditut eta besteren bat guri dagokigunez esango dut. Oraingo lau urtetako graduko titulazioak ebaluatuak ez dira izan, ez da ebaluaketarik egin eta ez dakigu oraingo unibertsitate planen emaitzak nolakoak diren.
...ez da ebaluaketarik egin eta ez dakigu oraingo unibertsitate planen emaitzak nolakoak diren.
Bestetik, aldaketa unibertsitate desberdinen esku uzten denez, titulazio berak  - eta hau aipatu izan da -  iraupen desberdina izan dezake, demagun Deustuko Unibertsitatean eta Euskal Herriko Unibertsitatean, nahasmena sortaraziz eta balioetsi edo gutxietsi kasuan-kasu titulua iraupenaren arabera.
Sozialistek planteatu duten moduan, gu ere gaude unibertsitate pribatuen aldeko bultzada dela Dekretua. Izan ere, graduko tituluak lan merkatuaren arabera debaluatu egiten direlako. 3+2 ereduan lan merkatuan balio dezakeen titulu maila lortzeko ikasle askok behartuta egongo dira bi urteko masterrak egiten. Hortik dator hain zuzen garestiago ordaindu behar izatea.
Azken buru, graduko lau urtekotik hiru urtekora aldatzeak ekar dezake unibertsitate publikoetako irakasle asko kaleratzearen arriskua, hau ere aipatu nahi dut. Arrisku hori egon daiteke murriztu egiten baldin bada titulazioaren iraupena, lau urtetik hiru urtetara ekartzen baldin bada, lau ikasturtetik hiru ikasturtera ekartzen baldin bada, irakasle printzipioz soberan egon litezke.
Bat gatoz Espainiako Errektoreen Kontseiluak eskatu duen, egiten duen balorazioa eta eskatzen duen moratoriarekin. Baina hemen Euskal Herritik nola ikusten dugun Dekretu honek agerian uzten du oraindik orain eztabaida dagoela unibertsitatearen ikasketen diseinua. Eztabaidan dago, irekita dago.
Guk eztabaida hori nahiko genuke hemen zabaldu zein den, gure unibertsitateari zer komeni zaion eta gure ikasleei eta gure herriari ze komeni zaion, zenbat urteko graduak eta zenbat ikasturteko gradu-ondokoak, zer komeni zaigun eta eztabaidatu beharko genuke.
Eztabaida horretan, berriz, aurkeztu izan den legez besteko proposamenarekin dena planteatu egiten da Espainiaren ikuspegitik. Egia da hemen eskumenik ez daukagula, eskumen handirik ez daukagula unibertsitateko ikasketei dagokionez. Baina horrek ez du esan nahi beste aldera begira jarri behar dugunik eta saiatu behar dugula eskumenak eskuratzen.
Ministroaren egitasmoa ez zen bakarrik aipatu Dekretu horretan, 43/2015eko Errege Dekretuan, beste pare bat egitasmo bazuen. Fakultateak eta unibertsitateak sortzeko baldintzak aldatzeko proposamen bat badago mahai gainean eta unibertsitateko irakasle-funtzionarioa izateko akreditazio sistema aldatzea.
Guztiak  - eta puntu honetan bat gatoz sozialistekin ere -  ikuspegi atzerakoia eta ikuspegi unibertsitateari dagokienez, elitista, alegia, dirua edo baliabideak ez dituztenei unibertsitateko ateak ixteko asmoak. Jakina, gu horretan aurka gaude. Ez dugu uste akreditazio sistema aldatu behar denik momentuz, behinik behin azterketarik egin gabe.
Eztabaida zabaldu nahiko genuke baina ez dugu ulertzen nola planteatzen den dena Espainiako Gobernuaren esku uztea. Horrexegatik ez gatoz bat eta ez dugu sinatu sozialistek eta jeltzaleek sinatu duten erdibidekoa.
Hemen, Euskal Herrian, unibertsitate mailako ikasketen diseinua baino arazo garrantzitsuagoak badauzkagu, garrantzitsua bada ere. Adibidez, unibertsitate publikoen finantziazioa, nahiko borrokatua izan dena, edo finantziazio eskasia esaterik badago; irakasleriaren berritzea eta egonkortzea; ikertzaileen lan baldintzak hobetzea; ikerketa lerroak zabaltze eta sendotzea; Administrazio eta zerbitzuetako langileria osatzea eta lan baldintzak hobetzea; Euskal Herrikoa titulazioen mapa orekatzea eta hobetzea.
Edozein kasutan, legez besteko proposamena dakarguna bi ertzetik ikus daiteke. Alde batetik, esan dugun moduan, Madrilgo gobernuaren agintekeria eta politika atzerakoia ez da onargarria unibertsitatea dekretuz eraldatzea eta beste aldetik, unibertsitate mailako ikasketen diseinurik egokiena zein den, lau urteko gradua eta ikasturte bateko graduondokoa, ala hiru ikasturteko gradua eta urte biko graduondokoa.
Esan bezala, EH Bilduk eztabaida hori zabaldu nahiko lukeela. Jaurlaritzak unibertsitateko ikasketen gaineko eskumen gehiago beharko lituzke. Unibertsitatea Estatuaren monopolio izateari utzi beharko lioke. Unibertsitatearen autonomia defendatzen dugu eta, aldi berean, Euskal Herriaren eraketarako eta garapenerako unibertsitate propio behar dugu, euskal unibertsitatea alegia.
Hau da Gasteizko Legebiltzarrean hasieran esan dudan moduan, bertatik Espainiako gobernuari deus eskatzea alferrikakoa dela uste dut. Ez dugu lortzen erkidego honetan gobernu horren ordezkaria jakinaraztea zer darabilen euskaren aurka. Nola lortuko dugu Espainiako gobernuarengandik ezer? Espainiako gobernuari zerbait eskatzekotan, eskatuko genioke, desarmatzea, bere burua desegitea eta erabakitzeko eskubideari men egitea.
Zertarako daukagu, beste aldetik, Euskal Unibertsitate Sistemaren Agentzia, Unibasq? Zertarako balio du Arabako eta Bizkaiko eta Gipuzkoako Unibertsitate Gizarte Kontseiluak? Ez daukate ezer egitekorik auzi honetan? Ez geniakeen horien eta gure unibertsitateei eskatzea ebaluazio hori egitea, eta jartzea aztertzen zer behar dugun Euskal Herriko unibertsitateetan?
Honi dagokionez, gu horretan gaude eta horrexegatik aurkeztu dugu eta eutsi  egingo diogu aurkeztu dugun zuzenketa. Hurrengoan azalduko dut hobeto.