MAEZTU PEREZ (EH Bildu, 2014-12-18):
Bai, egun on guztioi.
Euskal Herria Bildurentzako oso ondo dator legez besteko hau eta oso egokia da. Oso egokia da horrela ikusi ahal izango dugulako hitzetatik haratago zeintzuk dira benetako asmoak alderdien edo legebiltzarreko taldeen benetako asmoak fracking-aren aurrean.
Fracking-aren defendatzaile sutsuenek ere, alegia, Alderdi Popularra eta Euzko Alderdi Jeltzalea esan dutelako behin eta berriz fracking-a soilik erabiliko dela ingurumena babesteko neurri guztiak hartzen badira. Are gehiago, esan dute. Esan dute behin baino gehiagotan soilik onartuko dutela haustura hidraulikoaren teknika erabiltzea anbientalki, ekonomikoki eta sozialki jasangarria bada.
Zoritxarrez, herri honetan badakigu PNV-ko agintari batek esaten duenean proiekturen bat soilik egingo dela ingurumena ez badu kaltetzen edo soilik, egingo dela behin ingurumena babesteko neurri guztiak hartzen direnean, ikasi dugu interpretatzera euren hitzak eta badakigu horrelakoak esaten direnean, proiektu hori erabakita dagoela. Proiektu hori egingo dela. Bakarrik ari dira neurtzen zelan saldu gizarteari proiektu hori estrategikoa dela, guztiz beharrezkoa dela eta gainera, ez dagoela hainbeste kaltetzen ingurumena.
Beraz, hasieran esan dudan bezala, legez besteko proposamen hau oso ondo dator ikusteko alderdi batzuen eta bereziki, gobernatzen duen Euzko Alderdi Jeltzalearen asmoak zeintzuk diren fracking-aren aurrean.
Benetan ingurumena babestea gura duten edo antzerki lanetan ari diren fracking-aren aldeko apustua irmoa egin dutelako, baina badakite teknika horrek ez duela gizartearen oniritzia eta neurtzen ari dira zelan saldu...
...irmoa egin dutelako ja, baina badakite teknika horrek ez duela gizartearen oniritzia eta neurtzen ari dira zelan saldu gizarteari.
Honezkero, hidrokarburoak ustiatzeko Géminis baimena, kasu honetan parte-hartze publikoa ez daukan baimen bakarra, ingurumen eraginen ebaluazioaren tramitean dago.
Era horretan, enpresak egin behar dituen azterketa sismikoak direla eta, Estatuko Ingurumen Ministerioak, ingurumen legediak agintzen duen bezala, erakunde publikoei egin beharreko kontsulten tramitea abiarazi du.
Tramite hori, hainbat udaletxera heltzeaz gain, Ingurumen Sailera ere heldu da, Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen Sailera heldu da ere.
Guretzako badago kontsulta horretan lehenengo iruzur bat, oso larria dena eta oso larria dena esaten dugulako ministerio batek egiten duelako iruzur hori.
Iruzur hori guretzako hauxe da, proiektuaren zatiketa. Hidrokarburoak ustiatzeko edozein ikerketa baimena, Hidrokarburoen Sektoreko Legeak jasotzen duen bezala, hiru zati ditu. Laburbilduta, lehenengo zati baten datuen bilketa, bigarren fase baten, eta kasu honetan Géminis fase horretan dago, azterketa sismikoak eta hirugarren fase bat, ikerketaren zulaketak.
Baina guztiak baimen baten barruan, hiru fasetan, baina baimen bakar bat, ikerketa baimen bakar bat.
Beraz, ingurumenean eraginak aztertzerako orduan ebaluatu behar dena ez da zati edo fase bakoitzaren inpaktua era isolatu baten, egin behar dena da baimena bere osotasunean sortarazi ahal dituen kalteak aztertu.
Hauxe da, ezin dugu soilik azken fasera itxaron zulaketa egin arte, ebaluazioa egiterako orduan egin behar duguna da hasieratik aztertu baimen horrek ekarri ahal dituen eragin guztiak osora aztertu, orokorrean aztertu.
Alegia, eta adibide bat jartzeko, 100 kilometrotako errepide bat egiterako orduan ezin dugu hartu eta hamar zatitan zatitu eta aztertu banan-banan hamar kilometroen eragina era isolatu batean iruzur egiteko eta esateko era isolatu batean aztertuta zati bakoitzak ez duela eragin nabarmenik sortzen, dakigunean bere osotasunean kontutan hartuko bagenu, eragina nabarmena izango zela.
Ba tira, hori da hain zuzen ere kasu honetan egiten dena, soilik sismika bat hartzen da, alegia, baimen orokor baten fase bakar bat hartzen da era isolatu batean eta beharbada egia da era isolatu horretan hartuta ez dauka eragin nabarmenik ingurumenean sortarazten, baina hori iruzur egitea da, da zatiketa egitea, da delako bigarren fase bat eta hiru faseak eduki behar dutelako kontutan inpaktua aztertzerako orduan.
Baina, horretaz gain, kasu honetan, Géminisen kasuan eta gaur aztertzen ari garen kasu honetan, beste iruzur bat dago guretzako eta da ohiko inpaktu anbientalaren ebaluazioaz ari dela denbora guztian Ingurumen Ministerioa eta ez ingurumen ebaluazio estrategiko batetaz.
Zein da diferentzia bata eta bestearen artean? Oso erraza, ohiko ebaluazioak, Ministerioak egin nahi duen ohiko inpaktu anbientaleko ebaluazioak zulo batek ingurumenean sortarazten dituen eragin zuzenak neurtu eta zuzentzea duela helburu bezala, soilik hori, zulo baten edo putzu batek ingurumenean sortarazten dituen inpaktu zuzenak ebaluatzea.
Eta beste alde batetik ebaluazio anbiental estrategikoa zer da neurtzen duena? Ba aurre fase batean, momentu honetan dauden fase batean, zuloak aztertzen hasi baino lehen, zuloan edo zundaketan inpaktu zuzenak aztertzen hasi baino lehen, haustura hidraulikoaren jasangarritasuna bere osotasunean, alegia, bere bideragarritasun anbientala, ekonomikoa eta soziala aztertzen du.
Hori da diferentzia, ohiko inpaktu anbiental ebaluazio batetik, ebaluazio estrategiko batera eta horregatik gure erdibidekoan, Alderdi Sozialistarekin sinatu dugun erdibidekoan, agertzen da beharrezkoa izan behar dela frackingeko edozein baimena, bai ikerketa fasean, bai ustiaketa fasean, ebaluatu behar dena da ebaluazio estrategiko bat, egin behar dena dela ebaluazio estrategiko bat.
Frackingaren edo haustura hidraulikoaren bideragarritasun anbientala, ekonomiko eta soziala aztertuz, eta ez soilik putzu baten inpaktu zuzenak aztertuz.
Hori gure erdibidekoan jasota dago eta ez da kasualitatea Alderdi Popularra Euzko Alderdi Jeltzalearekin sinatu duen erdibidekoan ez da agertzen.
Baina nik oraintxe azaldu dudana eta gure erdibideko testuan agertzen dena ez da soilik Alderdi Sozialistak eta kasu honetan EH Bilduk eskatu duten gauza bat. Europar Batasunak gomendatzen duena da eta hau guretzako oso garrantzitsua da. Aurten bertan, frackingaren inguruan emandako eztabaidaren bukaeran, gomendio bat atera duelako Europar Batasunak. Horrela esaten du gomendio horrek:
"Antes de conceder una autorización para una exploración y/o producción de hidrocarburos –y esto es importante, porque diferencia la exploración, que es en el trámite donde nos encontramos ahora en el caso de Géminis, o en la explotación de hidrocarburos– que puedan dar lugar a la aplicación de la fracturación hidráulica, los estados miembros deben preparar una evaluación ambiental estratégica para prevenir, gestionar y reducir los impactos y los riesgos para la salud humana y el medio ambiente".
Muy clarito lo dice: Evaluación ambiental estratégica. Justo lo que el Ministerio de Medio Ambiente no quiere hacer en el caso de Géminis y justo lo que nos tememos la Consejería de Medio Ambiente no le ha propuesto al Ministerio estatal que lo haga en el caso del permiso Géminis.
Orduan, gure galdera da momentu honetan, zergatik Ingurumen Ministerioak ez du gomendio hori betetzen? Zergatik ez du betetzen Estatu espainolak Europar Batasunak gomendatzen duena momentu honetan? Eta garrantzitsuena dena, beste galdera bat, gure kasuan, zergatik Ingurumen Sailak, jasangarritasunaren irizpidea beste intereseko ekonomiko partikularren gainetik jarri behar izango lukeen Sailak, ez du gomendio hori jarraitzeko eskatzen? Zergatik?
Mozorroa jausi direlako frackingaren auzian. Publikoki esan behar duzuelako ingurumena babestuko duzuela, baina erabakia hartuta dagoelako, PNVk erabakia hartuta duelako eta, bereziki, Industria Sailak erabakia hartuta duelako. Frackinga bai, hori da zuen erabakia. Eta ingurumen ebaluazio estrategiko bat egitea oso arriskutsua izango litzatekeelako, izango litzatekeelako benetan eztabaida bat egitea bideragarria den ala ez ekonomikoki, sozialki eta anbientalki franckinga.
Eta zuek ez duzue nahi eztabaida hori erabakia hartuta duzuelako eta erabaki hori da frackinga bai.