OTAMENDI TOLOSA (EH Bildu, 2018-11-15):
Bai, eskerrik asko, lehendakari andrea. Arratsalde on guztioi.
2018ko irailaren 28an bi ekimen erroldatu nituen: Batetik, Etxebizitza Legearen garapenari buruzko interpelazioa eta bestetik alokairu politika publikoak indartzeari buruzko legez besteko proposamena.
Gure ustez bi ekimen ezberdin dira hauek, helburu ezberdinak dituztenak eta eztabaidagai ezberdina dutena. Aurkezturiko bi gai hauek komunean duten bakarra da etxebizitzari buruzkoak direla, besterik ez.
Interpelazioak oso-oso poliki doan legearen garapenarekin zuen zerikusia eta Arriola jaunak Kontrol Bilkuran emandako azalpenak ez nahikoak iruditu zitzaizkigunez, eztabaidagai dugun mozioa aurkeztu genuen.
Bertan jasotako bost puntuetan garbi azaltzen den bezala, eskaera oso zehatzak egiten dizkiogu Jaurlaritzari legearen garapenari dagokionean.
Besteak, alokairu politika publikoekin du zerikusia eta legez besteko proposamenean jasotako lau puntuetan garbi azaltzen den bezala, alokairu politika publikoak indartzeko lau eskaera egiten zaizkio Jaurlaritzari Etxebizitza Legean aipatu ere ez direnak egiten eta zerikusirik ez dutenak Etxebizitza Legearen garapenarekin.
Beraz, ez dugu inolaz ere konpartitzen bi ekimen hauek elkarrekin eztabaidatu behar izatea. Uste dugu bi gai hauetariko bakoitzak nahiko eduki eta sakontasun baduela eztabaida propio bat izateko eta behar besteko denbora eskaintzeko. Baina, tira, halaxe erabaki da eta halaxe egingo dugu.
Gaurkoan jakinik gauza asko esan nahiko nituzkeela baina kontziente izanik  - beti pasatzen zaidan bezala -  denborarik ez dudala izango, legearen garapenean zentratuko naiz batez ere. Aurrerago ere izango dugu aukerarik alokairu politikei buruz sakonago...
...naiz batez ere.
Aurrerago ere izango dugu aukerarik alokairu politikei buruz sakonago eztabaidatzeko, baina benetan eztabaidatzeko. Ikusiko dugu, aztertzen ari gara nola, baina eztabaida sakonago bat izatea nahiko genuke alokairu politikei buruz eta horren inguruan ba ekimenen bat edo zerbait aurkezteko pentsatzen ari gara, aztertzen ari gara, arrazoiak badaudelako alokairu politikak ondo aztertzeko eta bizitzen ari garen egoera hau iraultzen hasteko.
Guztiz iraultzea nahiko nuke, baina errealista izanik, ez erraza izango, ez behintzat berehalakoa, honek bere denbora beharko du.
Alokairuzko etxebizitzen eskaera, bai babes publikoko eskaera, bereziki, baina baita merkatu librean alokairuzko etxebizitzen eskaera gero eta handiagoa da, eta eskaintza txikia da, txikiegia, bai eskaintza publikoa bera, baina baita eskaintza pribatua ere.
Eta honek dakar azken urteetan alokairuaren prezioak jasaten ari den etengabeko igoera. Etxebideren azken txostenaren arabera, alokairuaren bataz besteko prezioa hilean 938 eurokoa zen ekainean, gure autonomia erkidegoan, o sea, gure erkidegoan konkretuki eta merkatu librean, 983 eurotakoa.
Urtebetean ia % 8 garestitu da prezioa, eta 5 urtetan % 19, eta bereziki kezkagarria da egoera Gipuzkoan, alokairuaren bataz bestekoa 1.130 eurotan dagoelako. Eskaintza eta eskariaren legea da hau, hemen ez dago besterik, beraz, argi dago zein den bidea, alokairuko eskaintza handitzea, hor ez dago beste misteriorik.
Baina esan bezala, honetan ez dute gehiago sakonduko, izango dugu eta aukera irakurketa zabalago bat egin ahal izateko, eta Etxebizitza Legearen garapenean zentratuko naiz.
Esan bezala, guk aurkeztu genuen mozioak bost puntu azpimarratzen zituen: Batetik, Etxebizitza Legea garatzeko planifikazio zehatza eskatzen genuen; bestetik eskubide subjektiboa arautzen duen dekretua berehalakoan aurkeztea eta onartzea eskatzen genuen; hirugarren puntu bezala, etxebizitza baliabideak, alokairuko etxebizitzak sustatzera bideratzea eskatzen genuen, 2020. urtetik aurrera babes publikoko etxebizitza bat bera ere ez dela salduko bermatuz; laugarren puntu bezala jende gabeko etxebizitzetan eta funtzio soziala betetzen ez duten etxebizitzetan eskua hartu ahal izateko tresnak garatzea eskatzen genuen; eta bosgarrengo puntuan etxebizitza arloan dauden enpresa publiko eta erakunde guztiak biltzea helburu izango duen erakunde autonomoa sortzea eskatzen genuen.
Elkarrekin Podemosek berak ondo azalduko duen bezala, Etxebizitza Legearen IX. Kapituluaren aplikazioari buruzko interpelazio bat egin zion sailburu jaunari, Auzitegi Konstituzionalaren epaia eta gero sartu zuena, eta interpelazio horren ondoriozko mozioa dugu gaur ere eztabaidagai, guk aurkeztutako mozioarekin batera eta guk aurkeztutako legez besteko proposamenarekin batera.
Ikusirik eztabaida honetan elementu gehiegi genituela eta erdibideko posible batean ba puntu gehiegi sartu beharko genituzkeela, ba batez ere Etxebizitza Legearen garapenean zentratzea erabaki genuen Martínez jaunak eta biok, eta alokairu politikei dagokion guzti hau puntu bakar batean laburbiltzea erabaki genuen.
Eta hori da egin genuena eta horrekin ba sei puntutako erdi bideko bat adostu genuen, eta gainera aitortu behar dut ba hasierako gure proposamena hobetu genuela erdibideko proposamen honekin, bereziki garrantzitsua iruditzen zaidalako Elkarrekin Podemos taldetik sartu zuten lehenengo puntu hori, ikusten dugulako eskatzen den azterketa hori oso baliagarria izango zaiela, batez ere udalei, batez ere baliabide gutxien dituzten udalei, ba ikusirik zein zailtasunekin aurkitzen diren askotan.
Eta pozten nauena da baita, Euskal Herria Bildu eta Elkarrekin Podemosen artean adostu genuen erdibideko hau, gainontzeko taldeekin akordio batera iritsi ahal izateko ba hasierako gure eskaeretatik pixka bat rebajatuta zegoena, dena esan behar da, ia bere horretan onartuko dela aho batez, ezta?
Erdibideko proposamen hau luzatu genien pixka bat gure eskaerak malgutuz, eta bueno, adostasun batera iristeko borondate osoz.
Eta lortu dugun erdibideko proposamen honetan sei puntu jasotzen dira. Lehenengo puntuan eskatzen diogu Jaurlaritzari txosten bat egitea, lehen aipatu dudan. lehenengo puntua, Podemosek, Elkarrekin Podemosek bere mozioan aurkeztu, jaso duen, niretzako garrantzitsuena den puntu bat, ba txosten bat egin dezala Etxebizitzaren Legeari buruz, argitzeko zein kontu edo zein gai gauzatu ahal dituzten udalek modu zuenean, beren eskumenen barruan, eta zein gaik behar duten aldez aurretik garapen bat, nahitaezkoa izango dena udalek egingo dituzten jarduerak gaitzeko.
Guk erdibideko proposamen horretan hilabeteko epea eman nahi genion Jaurlaritzari txosten hau aurkeztu dezan, baina bueno, azkenean, hiru hilabeteko epean, o sea, 2019ko lehenen hiru hilabetekoan zehar aurkeztuko dela edo aurkeztuko duelako konpromisoa hartu du Jaurlaritzak. Beraz, iruditzen zait epe nahiko onargarria dela.
Bigarrengo puntu batean, Etxebizitza Legearen garapenenerako plangintza xehe bat aurkeztea eskatzen diogu Jaurlaritzari garapenean eta haren egutegian egin beharreko urratsen gaineko orientabide bat izate aldera, Legebiltzar honek 2017ko urriaren 27an adostutakoa betez.
Guk puntu hau edo proposamen hau eskatuko genuke hilabete baten buruan aurkeztu izatea, edo aurkeztuta izatea. Berez, iruditzen zaigu nahikoa izan beharko litzatekeela hilabete bat, zeren gogoratu behar dut, orain dela urtebete baino gehiago hemen mahai honetan edo hemiziklo honetan, denon artea onartu genuen legez besteko proposamen baten puntu bat da.
Eta han eskatzen zen, lehenbailehen azterketa hori edo kalendarizazio hori egitea eta lehenbailehen aurkeztea. Urtebete pasa da, ez dugu ezer jaso, iruditzen zait egina izan beharko lukeela departamentuak.
Alde batetik, ikusten dut gure lana errazteko edo gure lanean ez ibiltzeko etengabeki eskatzen eskatu ezinak edo departamentuak betetzeko zailak diren neurriak, guk izatea gure eskuetan kalendarizazio horren berri edo planifikazio horren berri, iruditzen zait oso baliagarri izango litzatekeela guretzako, baina baita departamentuarentzat ere, uste dut bere ekinbiderako ezinbestekoa dela plangintza hori egina izatea.
Beraz, hilabeteko epean hemen aurkeztea ez zait gehiegizko exijentzia bat iruditzen, baina bueno, onartu dugu, 2019ko lehen hiruhilekoan zehar aurkeztua izatea.
Ikusiko dugu hala betetzen den, zeren esaten dut, Legebiltzar honek 2017ko urrian onarturiko legez besteko baten puntu bat da hau, egin ez dena, bete ez dena, beraz, atzetik gainean egongo garela puntu honen betetzean.
Hirugarrenik, hirugarren puntu bat jaso dugu, Etxebizitza Legearen funtsezko elementua den eskubide subjektiboa arautzeko dekretua eskatuz, aintzat hartuz eragileek aurkeztutako zuzenketak.
Hemen ere bueltatzen gara, lehen esan dudan antzeko zera batera, a ver, hau orain dela urtebete, urtebete ez, irailean urtebete pasa zen aurreproiektu zirriborro hori onartu zela, bere tramitazioa onartu zela aurrera eramatea; iruditzen zaigu dezente denbora pasa dela, gehiegi, denbora gehiegi pasa dela eskubide subjektiboa arautzen duen dekretu hori onartua izateko.
Funtsezkoa da Etxebizitza Legearen betetzea bermatzeko. Eta uste dugu lehenbailehen izan behako genuela onartua dekretu hori.
Baina bueno hemen ere bai eman diogu bederatzi hilabetetako epea, ba bueno departamenduak argudiatzen duelako ez dela erraza. Nik ulertzen dut ez dela erraza. Ez da erraza, batez ere baliabide material eta batez ere baliabide pertsonalak behar direlako. Eta ondo egin nahi direlako gauzak. Nik hori dena ulertzen dut.
Baina hori dena ondo egiteko denbora dezente, gehiegi eramaten ari zaretela edo behar duzuela iruditzen zait. Baina bueno, berme guztiekin egin dezagun eta ea ba bederatzi hilabetetako epean dekretu hori onartua dugun.
Laugarren puntu bat jaso dugu hutsik dauden etxebizitzak mobilizatzeko eta etxebizitzaren funtzio soziala bermatzeko erregelamendu bidez gara ditzala Legearen IX. Kapituluari dagozkion alderdi guztiak ba eskatuz, nahitaezkoa dena hau ere ba udalek beraiek ezagutu ditzaten dituzten tresnak edo indarrean jarri ditzaten eduki litzaketen tresna horiek.
Honek bai denbora gehixeago behar du. Egia da lehen ere eskatu genuela, nahiz eta Konstituzionalak errekurritua izan etxebizitza hutsei dagokion guztia, lehen ere eskatu genuen lanak aurreratzen joateko eta egin beharreko garapen guztiak aurreratzen joateko. Baina bai egia da eta hemen bai ulertzen dut txosten juridikoak, berme juridiko guztiekin, bueno gauza asko behar direla bai azaldu zizkidan sailburuorde jaunak izan genuen bileran zeintzuk diren prozedurak betebeharrak.
Eta egia da, aitortzen dut ba bueno sei hilabete ez dira nahikoa agian. Epean malguagoak izan gara eta bueno ikusiko dugu ea betetzen den eta bederatzi hilabete barru, hurrengoko ikasturte edo bueno hurrengoko urte erdira gure esku izan ahal dugun, izan ahal ditugun tresna hauek guztiak.
Bosgarrengo puntu bat sartu genuen, konkretuki da Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Partidu Sozialistak bere zuzenketan aurkeztutako o gehitutako puntu bat, dela ba bueno eskatzea Jaurlaritzari etxebizitza gaietan eskuduna den sailaren integrazio operatiboa eta funtzionalarekin jarraitzea, bai eta haren mendekoak diren sozietate publikoena ere, Visesarena eta Alokabiderena.
Nik jarraitzen dut pentsatzen erakunde autonomo bat dela sortu beharko litzatekeena, Lanbide dugun bezala, iruditzen zaidalako batez ere zuzenena dela, errazena dela, berme gehiago izango lituzkeela, batez ere kontutan izaten badugu prestazio edo bueno jende asko benefiziatuko den prestazio baten kudeaketaz ari garela.
Eta ez dakit nik hor ez ote den pixka bat zailtasunekin aurkituko horrela ez balitz. Baina bueno, esaten duzue ezetz, integrazio operatibo eta funtzionala ondo doala. Bazabiltzatela hor aurrerapenak egiten eta bueno ez dakit. Nik benetan uste dut, jarraitzen dut pentsatzen erakunde autonomo bat sortu beharko litzatekeela. Baina bueno akordio baten bidean ba bueno onartu dugu zuek planteatutakoa.
Eta azkenik, eta oso labur,...