KULTURA ETA HIZKUNTZA POLITIKAKO SAILBURUAK (Zupiria Gorostidi) (EAJ, 2019-05-09):
Eta ez bakarrik izaera monumentala dutenak.
Kategorizazio berri honetan aipamen berezia merezi dute ondare inmaterialak eta industria ondareak.
Lehena, inmateriala, lehen aldiz jasotzen da euskal legedian. Ondare inmaterialak belaunaldiz belaunaldi jasotako usadiozko ondareaz hitz egiten digu. Bizia eta bizirik behar du, eta bere transmisio eta zaintzan erakundeok giza komunitateak behar ditugu bidelagun eta lankide.
Ondarea kudeatzeko bide berri bat eskaintzen digu dudarik gabe, eta erronka interesgarriak dakarkigu bai herri aginteei eta bai kulturaren arloko talde ezberdin eta elkarteei.
Ondare inmaterialaren kudeaketak, alde batetik azterketa eta katalogazio lan garrantzitsu bat eskatuko digu. Beste aldetik, ondare inmaterial hori bizirik mantentzen duten eragile eta elkarteekin izan beharko ditugu harremanak, lankidetza sustatzea eskatuko digu horrek, tradizio hori bizirik mantentzeko eta aurrerantzean ere bere transmisioa ziurtatzeko.
Gure saila, lanean hasita dago alor honetan. Inauteriei eta pilotariei buruzko azterketak egin ditugu, Etniker eta Labairu elkarteekin lankidetza finkatu dugu eta Ahotsak proiektuari laguntza eman diogu. Hurrengo pausuak, dantzaren arloari begira emango ditugu. Hori guztia, euskal ondare inmaterialari bizitza ematen dioten komunitateekin batera landuko da. Unescok emandako aholkuei jarraituz.
Bigarren berritasuna, industria ondareari buruzkoa da. Legeak beren beregi aipatzen du. Industria ondareak, aktibitatea alor honetako jardun ezberdinek gure artean izan duen garrantziaz hitz egiten digu, eta beronen inguruan sortu den industria kulturaz.
Bertan aintzat hartzen dira, bai aro ezberdinetan gurean izan diren industria ondasun higiezinak, zein higigarriak edo inmaterialak. Alor honetan, lehen lana, ondasun horien katalogazioa izango da.
Baina bestetik, aukera egokia da gaurkoa zuen aurrean esateko Eusko Jaurlaritzak eskaria egin diola Barakaldoko Udalari Orconerako pabiloien lagapena egin diezaigun. Bertan kokatuko dugu euskal industria ondarearen bilduma, 80ko hamarkadatik kokapen eta definizio plangintza baten premian egon dena. Ondarea eta kulturaren babes eta zaintzari ezin zaio mugarik ezarri. Gutxiago, digitalizazioaren ondorioz eta eraginez, muga fisiko guztiak desagertu diren garai honetan.
Gure autonomi erkidegoak bizirik mantentzen duen ondarearen zati handi bat ez dagokigu geuri bakarrik, euskal hizkuntzari eta euskaraz sortutako kulturari dagokienez, ondasun beraren jabe gara, euskararen erabilera bizirik dagoen lurralde eta giza komunitateetako herri aginte eta herritar ezberdinak.
Gaur onartuko duzuen testuak, legezko bihurtzen du kultura ondarearen zaintzan euskal lurralde ezberdinetako erakundeen arteko elkarlana. Gauza bera esan daiteke hizkuntzaz harago, beste ondare eta ondasunak partekatzen dituzten lurralde eta erkidego ezberdinei buruz ere.
Azkenik, legeak argi uzten du, kultura ondarearen zaintzan, babesean eta kudeaketan, herri erakundeetatik harago, gizarteak berak norbanako eta elkarteen bitartez, gizarteak berak izan dezakeen protagonismoa eta egin dezakeen ekarpena.
Eskerrik asko guztiei zuen babesagatik eta zuen arretagatik.