ARRIZABALAGA OLAIZOLA (EAJ, 2015-04-23):
Eguerdi on denoi.
Guk demokrazian sinesten dugu. Greziarrek gobernu berria aukeratu dute  - horretarako eskubide oso-osoa dute -  eta guri horren aurrean bi gauza bakarrik tokatzen zaizkigu akaso, bat gure begirunea azaltzea eta izatekotan duten egoera ezagututa urrutitik bada ere ba zorte ona opatzea.
Varufakis berak elkarrizketa batean esan duen bezala "demokrazia funtsezkoa da bere kontrakoa diktadura delako". Eta gu erabat ados Varufakisekin eta horrela da hori Grezian baina baita Suedian, Alemanian horrelaxe da eta zer esanik ez Euskadin ere horrela da.
Eztabaidatzen ari garen ekimen hau EH Bilduk otsailaren 12an aurkeztu zuen. Egun hartan bertan bilera bat izan zuen Syrizako ordezkariren batekin. Irakurri ahal izan genuen periodikoetan "EH Bildu apoya al nuevo Gobierno de Grezia de Syriza frente a las amenazadas de la Troika". "Errikos Finalis miembro del Comité Central de Syriza se reúne con Rebeca Ubera".
Eta egun hartan bertan ekimena aurkeztu zuen eta gaur egin duzun bezala López de Munain jauna, gogor kritikatzen duzue Europa Batasuneko politika bere horretan.
Egia da Europako politikek azken urte hauetan ba austeritatearen printzipioa dezente urruti eraman dutela eta joera hori denon onerako aldatzeko beharra dagoela. Austeritateak ez duela bere horretan eta berak bakarrik balio sustapen ekonomikorako politika proaktiborik gabe.
Egia da ere Europako joskurak era arriskutsuan ireki dituela bizi izan dugun, oraindik ere bizi dugun krisi ekonomiko honek. Egia da oraintxe arte estatu bakoitzaren zorrarekin inolako zerikusirik nahi ez zuen banku zentral batek eta daukagun moneta bakarrak, ba krisi ekonomikori aurre egiteko ohikoa izaten zen tresna bat lapurtu dietela estatuei, alegia, monetaren debaluazioa.
Egia asko daude. Besteak beste egia da ere, finantza operazioen globalizazioak eta merkatuak bere kasa kontrolatuko ote ziren edo omen zirela sinesteak agerian utzi zuela 2007an mundu osoan eta baita Europan ere, bankuak neurri handi batean ustelduta zeudela.
Horrek ekonomia errealean izandako eragin ikaragarria, zazpi urte, zortzi urte beranduago, oraindik ere sufritzen ari garelarik. Hori guztia egia da.
Baita egia da, maileguak ordaintzeko mailegu berrien beharretan dagoen estatu baten gainean espekulatzaileak putreak bezala bueltaka, jiraka, mugitzen direla.
Horiek denak egiak izanda badaude beste egi mordo bat ere. Adibidez 1974ean Grezian demokrazia hasi zenetik 15 legegintzaldi izan direla, beste hainbeste hauteskunde demokratikorekin. Zeren bakoitzean Greziako herriak aukeratu izan baititu bere ordezkariak.
Urte guzti horietan ez baina gehienetan PASOK alderdia egon da agintean. Atzo wikipedian begiratu nuen alderdi honen printzipioak zein diren, oraindik ere badelako, horrela jartzen zuen: "Nazioaren independentzia, herriaren subiranotasuna, eta prozesu demokratikoa". Hor PASOK-en hiru printzipioak.
Ba bere jardueraren emaitza ikusita, ez du asmatu berehala printzipio horiek jarduera politiko errealera edo praktikara trasladatzen. Ez PASOK-ek eta ez urte guzti horietan berekin txandakatuz gobernatu izan duten gainontzekoek.
Egia da baita Maastrich-eko irizpideen betetzetik hasi eta euroan sartzeko baldintzekin jarraituz, Greziak, edo gutxienez Greziako Gobernuek, bere zorrari eta bere defizitari buruzko gezurra besterik ez dutela esan. Edo nonbait, diotenez, zergak ez ordaintzeko ohitura oso eratua dagoela Grezian. Edo sektore publiko handia izan dutela edo aipatu den bezala gastu militarra ikaragarria dutela. Eta aldiz, Greziako ekonomia produktiboa ez dela oso lehiakorra.
Greziako zor publikoa 99an % 94a zen, 97an % 110 eta 2020an % 142a. Arrisku primaren lehen aipatu dudan putre dantza tarteko. 2010ean Gobernuak, orduan PASOK zegoen, FMIri dirua eskatu zion ordainketa etendura ekiditeko.
Maileguaren ondorioz baldintzak oso gogorrak izan ziren Greziarentzat, murrizketa handiak ezarri dira kontu publikoetan eta jendearen bizi baldintzak ezaguna denez, izugarri okertu dira.
Murrizketek Barne Produktu Gordina uzkurtu dute, horrek zerga sarrerak oraindik gehiago murriztu du eta gobernuak geroz eta diru gehiago eskatu behar izan du bere zorra ordaintzeko.
Eta hori da honaino Greziak ekarri izan duen prozesua. 2011n bigarren erreskatea eskatu zuen Greziak, Europako bere sozioek 130.000 milioi euro eman zizkioten eta aipatu den bezala baita urte horretan edo hurrengoan Greziako hartzekodun pribatuek kita bat onartu zioten eta ehuneko ia-ia 80an, ehuneko 3/4 baino gehiagotan jaitsi zituzten bonu griegoen balioa, txikitu zuten.
Eta horrela Greziak beste 100 milioi euro lortu izan zituen. 2014en Samaras demokrazia berria alderdiko presidentea entzun genuen sentikor ospatzen "Greziak lortu du!" eginaz. "Gaur hasten da hazkunderako bere bidea!" esan zuen eta handik gutxira Samarasek hauteskundeak galdu zituen eta oso demokratikoki Syrizak irabazi du.
Eta orain hor dabil Greziako Gobernu berria ahaleginak egiten  - pentsatzen dugu -  eta otsailean Syrizak laguntzak prorrogatzea lortu zuen. Horretarako erreforma plan bat aurkeztu zuen. Erreforma plan horri begirada bat bota ezkero han agertzen diren hainbat eta hainbat konturekin ezin desados egon. Nola egon gintezke? Ez gaude desados. Ados gaude osasun zerbitzuen unibertsaltasunarekin. Ados gaude zerga iruzurraren kontra egitearekin, kontrabandoa geldiaraztearekin, enplegu politika aktiboak martxan jartzearekin, gastu publikoaren kontrolarekin eta beste hainbat neurrirekin.
Hori horrela da baina dirudienez Europako...
...enplegu politika aktiboak martxan jartzearekin, gastu publikoaren kontrolarekin eta beste hainbat neurrirekin. Hori horrela da.
Baina, dirudienez, Europako sozioak ez daude oso seguru Grezia agindu zuen hura betetzen ari ote den edo, bestela, azken egun hauetan New Yorken FMIren egoitzan ikusi ditugun tentsioak akaso eszenifikazio hutsa ere izan daitezke, bakoitzak bere etxean egin beharko duen akordio berri baten salmenta errazteko. Batek daki.
Esaten dutenez, Greziako Gobernua momentu honetan tentsioak eta soldatak ordaintzeko dirurik gabe geratzeko arrisku latzean dago. Hori da Greziako Gobernuaren egoera.
Nik aipamen motz batzuk egingo nituzke. Aurrena, politikak ez direla aldatzen izenak aldatu izanagatik. Bazirudien ikaragarrizko lorpena izan zela Troika ezabatzea, baina Troika ezabatu beharrean, Troika hitza ezabatu da soilik eta han ikusi dugu Varufakis FMIaren egoitzan edo Europako eurogrupoaren bileretan eta abar. Beraz, hori itxurakeria besterik ez da.
Bi, benetan opa diegu greziarrei eta haien agintariei zorte ona ez ezik, baita buru ona egoera honetatik lehenbailehen atera dezaten Greziako herria. Eta Europari ere eskatzen diogu Greziako herria alde batera ez uzteko eta ahalegina egiteko arrazoizkoa den neurri horretan.
Baina gu ez gaude, hirugarrenik, EH Bilduren proposamenari men egiteko. Zergatik? Guk ditugun arazo eta kezka guztiekin ere, Greziarrek gure atzekaldea aurrekotzat hartuko luketelako. Batetik hori eta bestetik, Legebiltzar hau ez delako inor inongo gobernuak egiten duen politikari zertifikazioak emateko, ez alde batekoak, ez bestekoak.
Brechtek esan omen zuen bezala, "zoritxarrekoa heroiak behar dituen herrialdea". Gurean, beharbada, heroi greziarrik gabe etengabeko lanaren ondorioz, egoera oso bestelakoa da, nahiz eta hemen ere arazo larriak izan. Baina gizarte kohesioaren printzipioak betidanik barneratuta izan ditugu.
Otsailaren 12an periodikoetan beste gauza bat irakurri genuen. Momentu honetan gure artean ez dagoen EH Bilduko legebiltzarkide baten ahotan jartzen zituzten hitzak: "Tras el encuentro, la parlamentaria ha advertido de que las medidas de austeridad impuestas a Grecia son muy similares a los recortes aplicados en Euskadi en sanidad, políticas sociales, empleo y educación".
Varufakis eta guk geuk esan dugun bezala, demokrazia funtsezkoa da elkarbizitzarako. Baina badaude ere beste osagai batzuk elkarbizitza bizitzan dezente lagungarri direnak. Adibidez, gezurretan ez ibiltzea eta, adibidez, astakeriarik ez esatea.
Eskerrik asko.