ZABALA ARTANO (EP, 2017-06-15):
...ikuspuntu multidisziplinariotik artatu behar dira. Bertan, Hezkuntza Departamenduak elikadura eta osasunekin lotutako ekintza hezitzaileak eskaini behar ditu, eskola ingurune osasuntsua bihurtuz. Merkataritza, Kontsumo eta Turismo Departamentuak eta Nekazaritza Departamentuarekin koordinatuta ardura hartu behar dute.
Jarduera fisikoa egiteko tokiak eskuragarriak eduki eta parte-hartze zabala hobetzeko arreta berezia ipini behar dugu. Izan ere, gero eta arruntagoa da ariketa gutxi egitea.
Sedentarismoa gizarte arau bihurtzen ari da. Umeen jolasak zeharo aldatu dira teknologia berriekin. Gero eta gutxiago mugitzen direnez, gizentasuna gorantz doa.
Jakin badakigu ariketa fisikoa egiteak...
...aldatu dira teknologia berriekin. Gero eta gutxiago mugitzen direnez gizentasuna gorantz doa.
Jakin badakigu ariketa fisikoa egiteak diabetesa, gaixotasun kardiobaskularrak eta minbizia edukitzeko arriskua gutxitu ditzakeela. Gainera umeen ikasteko gaitasuna hobetu dezake, baita beraien buru osasuna eta ongizatea ere. Kontuan edukita sedentarismoa obesitatearen sorrerak arrisku faktore garrantzitsua dela, ariketa fisikoa gure ume eta gazteengan nola zabaldu aztertu beharko genuke.
Berriro ere aipatuko dizkizuet datu batzuk. En el Plan de Salud 2013-2020, los jóvenes entre 15 y 24 años sedentarios en tiempo libre nos dan estas cifras, los chicos son sedentarios en tiempo libre en un 25,1 %, mientras que las chicas, desgraciadamente, en un 44,1 %. El objetivo para el 2020 de este Gobierno Vasco es limitar ese sedentarismo al 20 %.
Gure erdibideko zuzenketaren bigarren puntuan prebentzioarekin lotuta dago. Eskatzen duguna da 2018. urtean Eusko Jaurlaritzak burutu eta aurkeztu dezala haurren obesitatea prebenitzeko plana, hartara informazioan, osasun hezkuntza, jarduera fisikoan eta elikadura osasuntsuan oinarritutako neurriekin, betiere herritarrak kontzientziatzeko eta prebenitzeko jarraibideak eduki ahal izateko.
Ikastetxeetan eskaintzen diren janariak edo ikastetxeetako makinetan saltzen diren elikagai eta edariak elikadura osasuntsu baten ildoak jarraituz araudi batzuk ezarri behar dira. Paradoxa bat da umeak hezitu eta jarrera osasuntsuak transmititu nahi eta aldi berean beraien eskola ingurunean edari eta elikagai desegokien salmenta baimendu izatea. Gure umeen artean ohitura osasuntsuagoak zabaltzeko eta barneratzeko lortu behar duguna da inguru ez obesogenikoak. Funtsezkoa da elikagai desegokiak eta azukredun edariak eskura ez izatea, baita jangeletan ez ematea ere.
Horretarako eskola inguruko saltokietan kanporatu beharko genituzke kaloria altuko eta balio nutrizional baxuko elikagaiak, baita edari azukredunak ere. Nahiko argi geratu da haur-gizentasunaren arazoa ez dela osasun sektorearen arazo bat soilik eta berez prebentzio neurri eraginkorrak lortzeko Hezkuntza, Merkataritza, Kontsumo, Turismo eta Osasun departamentuen koordinazioa ezinbestekoa da behar diren politikak arrakastatsuak izateko.
Horregatik gure erdibideko zuzenketaren hirugarrengo puntuan hau aipatzen dugu: "Haurren obesitatearen prebentziorako plana hori osatzeko beharrezkoa dela gaiari ikuspegi integral batetik heltzea eta horretarako ezinbestekoa da eremu ezberdinen arteko elkarlana, batez ere osasuna, hezkuntza, lehenengo sektorea eta elikadura industriarekin, industriarenak bereziki".
Dena den, esan behar dizuet gure hasierako erdibideko proposamenak haratago joan nahi zuela eta sentitzen dut urrutiago ez heltzea. Beraz, gure proposamenean eskatzen genuena zen, por un lado, impulsar acuerdos interinstitucionales y en colaboración con la industria alimentaria para la reducción de azúcares, grasas saturadas y sal en alimentos preparados.
En el tercer indicador del Plan de Salud 2013-2020 nos aparece el indicador contenido de sal en menús escolares, hoy en día es de 9,8 gramos por día y el Departamento de Salud como objetivo 2020 quiere conseguir disminuir, reducir el contenido de sal en los menús a 5 gramos por día. No nos dice cómo, pero esperemos que todos pongamos las medidas suficientes para conseguirlo.
En nuestra enmienda de transacción también añadíamos regular en el ámbito de sus competencias la publicidad de los alimentos para no generar mensajes contradictorios de educación nutricional en los niños y adolescentes, así como estudiar la exclusión de cualquier tipo de publicidad sobre alimentos procesador y refrescos durante el horario infantil en televisión y radios públicas.
Y como último punto, nuestra enmienda además añadía la prohibición expresa de publicidad de refrescos, bebidas sobreazucaradas y bollería industrial en eventos deportivos, lúdicos o festivos destinados a población infantil y juvenil.
Hala ere, bukatzeko esan behar dizuet pozten naizela behintzat Legebiltzar honetan alderdi guztien artean gai honen inguruan akordio batera iristeaz eta epemugak jartzeaz, guretzat epemugak ipintzea oso inportantea delako, baina azpimarratu nahi dizuet, onartu ez dena  - eta guk aldarrikatzen genuena -  Osasun Mundu Erakundeak aholkatzen du bere haur obesitatearen bukatzeko batzordearen txostenean.
Berez, honako puntuak aipatzen ditu Osasun Mundu Erakundeak: Elaborar reglas sobre la promoción de bebidas y alimentos complementarios para limitar el consumo por parte de lactantes y niños pequeños...