Tejeria Otermin LEHENDAKARIA (EAJ, 2019-06-13):
Eskerrik asko, Castelo anderea.
Euzko Abertzaleak, Gurrutxaga anderea, zurea da hitza.
GURRUTXAGA URANGA, andreak: Eskerrik asko, presidente anderea, sailburuak, ongi etorri denoi eta egun on guztiori.
Bueno, gaurkoan beste behin ere, gazteen prekarietatearen inguruko neurrien inguruan hitz egitera gatoz. Gure aldetik, gure taldetik argi daukagu gazte prekarietatearekin bukatu behar dugula, gazteon...
...neurrien inguruen hitz egitea gatoz. Gure aldetik, gure taldetik argi daukagu gazte prekarietatearekin bukatu behar dugula, gazteon enpleguaren kalitatean hobetu behar dugula, eta gure lan baldintzak hobera eraman nahi ditugula eta guretzako lehentasunezko lan ildoa dela.
Jaurlaritzak prekarietatearekin bukatzeko badauzka martxan hainbat neurri, eta beraien makinaria martxan da. Zuek planteatzen dituzuen lan ildo horiek markatuta badatoz. Beste modu batean egin.
Eta aipatzen zenituen 2012ko lehendakariaren hitzak eta diskurtsoan eman den aldaketa. Pentsatzen dut aldatu behar zela 2012tik hona gazteen langabezia tasa % ia 30etik % 15era jaitsi den momentuan.
Orain lehentasuna ez da bakarrik gazteak laneratzea, baizik eta beraien enpleguaren kalitatea hobea izatea eta noski, diskurtsoan aldatzen dela baina baita ekintzetan ere bai. Eta pentsatzen dut Jaurlaritzak horretan zerbait egingo zuela edo zer edo zertan asmatuko zuela, beste eragile askorekin batera, hau ez delako eragile baten kontua. Baina pentsatzen dut zerbaitetan asmatuko zuela.
Eta, bai, diskurtsoa aldatu da? Noski, argi dago aldatu behar zela langabezia tasak hobera egin duelako baina prekarietatea daukagu mahai gainean gaur egun. Okupazioak eta langabezia tasak hobera egiten duten bitartean, partzialtasuna eta behin behinekotasuna dauzkagu eta ez zaigu gustatzen dauzkagun datuak eta horri aurre egin behar diogu, argi dago.
Eta horri aurre egiteko Gazte Planak hortxe daude. Politika integralak markatzen dituzte. Gazteoi eragiten diguten neurri guzti horiek batzen dituen plan bat da. Plan horretan gainera Jaurlaritzaren sailen arteko elkarlana bultzatzea eskatzen du, sail guztiek gazteentzako politika aktiboak martxan jarri ahal izateko.
Eta egia da gaur egun bizi dugun egoera dela eta, garrantzi handiena hartzen duten neurriak emantzipazioari lotuta dauden neurriak direla baina horretaz gain badauzkagu ere bai Enplegu Plan Estrategikoa edo gizon eta emakumeen arteko soldata arrakalarekin bukatzekoak.
Eta dokumentu guzti hauek ez dira betikoak. Dokumentu hauek beti aldaketa batean daude, biziak dira, etengabeko ebaluazioan oinarritzen dira, eta behar diren aldaketa eta neurri berriak txertatzeko ez dut uste arazorik dagoenik.
Adibide gisa, IV. Gazte Plana daukagu. 2019an aurreikusita zeuden neurriez gain, 2018ko ebaluazioa egin ostean 38 neurri berri atxikitu zaizkio planari. 2018an berdin egin zen aurreko ebaluazioari begiratuta eta 56 ekintza berri txertatu ziren planean. Beraz, pentsatzen dut nahia badagoela, konpromisoa badagoela eta neurri berriak eta aldaketarako beti dagoela borondatea.
Gehiago egin zitekeen? Ba Erregeei eskutitza idaztea bezala da hori. Noski baietz, gehiago eskatu dezakegu, gehiago egin dezakegu eta beti dago marjina horretarako. Orain bai, hori egin beharko dugu errealitatetik eta ekartzen ditugun planteamendu horiek errealistak izan beharko dira, ze azken finean pertsonen eta kasu honetan gazteen arazo errealei aurre egitera etorri behar dira. Eta orduan horretarako planteamendu errealistak behar ditugu.
Argi daukagu martxan jartzen diren programa guztietan  - Lehen Aukera Programan egiten den bezala -  edo bekak finantzatzetik kontratuak finantzatzerako programa horietan egiten den bezala, enpresei minimo batzuk exijitu behar dizkiogula, noski, enpleguaren kalitatean hobetzeko eta urtez urte horiek gainera hobetzen eta exijentzia maila hobetzen joan behar dugula.
Baina argi eduki behar dugu ere bai finantzatu nahi ditugun kontratu horiek enpresak horietara atxikitzeko ere bai kontuan eduki behar ditugula. Enpresa txiki, ertain eta kooperatiba izan, behar duguna da beraiek horretan sinestea eta programa horietan parte hartu nahi izatea.
Ze denok nahi ditugu egoera idealak, baina badakigu zein den momentuko errealitatea, eta horregatik ez dugu bat egiten zuek planteatzen duzuen talka planarekin, ez dugulako uste bertan eskatzen diren neurri horiek errealistak direnik eta ez dugu pentsatzen kontratu gehiago sinatzea lortuko dugunik, ze herri honen errealitatea ezaguna da eta enpresa txiki asko dauzkagu.
Eta lortu behar duguna da enpresa txiki, enpresa ertain horiek sinestea programa hauetan, beraietara atxikitzea, gazteak beraien proiektuetara atxikitzea eta sinestea gazte horiek beraien enpresetan egoteak merezi duela eta horretara bideratu behar ditugu gure esfortzuak.
Zuek talka planetaz hitz egiten duzue, guk plan operatibo, ekintza planetaz hitz egiten dugu. Guk ekintza zehatzak ekarri nahi ditugu.
Egiten diren politika guztietan etengabeko ebaluazio bat egin eta hobekuntzara eraman nahi ditugu politika horiek, ze argi daukagu gazteak gure tokia behar dugula, bai, baina nahi dugu egon plan orokor horietan ere bai  - Gazte Plana hor daukagu -  baina gero nahi dugu sail bakoitzaren plan orokor horietan egon, eta ez kolektibo berezi edo martzianoak izango bagina bezala beste plan batzuetan sartuta.
Martxan jarritako politika bakoitza, plan bakoitza, neurri bakoitza, eraginkortasuna zein den aztertu eta hori aldatu egiten da urtez urte, gertatzen da. Eta ez da nahikoa, arazo estruktural baten aurrean gaude. Planak asko daude, Lehen Aukera, Lan mundurako trantsizio programak eta formakuntza duala, Gazte Ekintzailetza babesteko programak, tokiko enplegu planak, lan eskaintza publikoen bidezko gazteen kontratazioa, errelebo programak, gazte itzulerarako programak, formazio enplegu bekak, sektore espezifikoetako bekak...
Eta programa eta ekintza guzti hauetan, urtez urte aldaketak ematen dira. Gaur egun, programa eta ekintza hauetan, kontratuen kalitatea hobetzeko neurriak txertatuta datoz, eta berriz berdina esaten dut. Oraindik gehiago, gehiago egin behar dugu.
Duela gutxi, aurten, Sara de la Rica, Luís Miller y Lucía Gorjónek, txosten bat egin dute, deitzen da "Perfilado de personas desempleadas en colectivo de jóvenes", eta analisi sakon bat egiten du, gazteen formakuntza maila eta enpleguarekiko daukaten joera horrekin. Eta ez naiz sartuko banan-bana bertan azaltzen dituenekin, baina badaude zenbat datu esanguratsuak direnak. Bat da, 30 urtetik beherakoen laneratze tasa, emakumeen kasuan % 11,6koa dela, eta gizonezkoena, % 12koa. Bataz besteko langabezian daudenekin konparatuta, ia bikoitza dena.
Goi-mailako ikasketak dauzkaten gazteen kolektiboak, intzidentzia maila baxua dauka, langabezia totaleko bataz bestekoarekin alderatuta. Eta hauek ez daude ez kronifikatuta, eta lan merkatuarekin erabat lotuta daude.
Baina bai dago kolektibo bat, aipatzen duena bertan, 3.103 pertsonatan zenbatzen duena, ez daukana bigarren mailako formakuntzarik. Lan merkatutik urruti daudenak, kronifikatzeko arriskuan daudenak, Diru-sarrerak Bermatzeko Errenta jasotzen. Eta horiei ere bai erantzun bat eman behar diegu. Horrek ere bai, kezkatzen gaitu.
Y después de hacer un análisis sobre esta situación de los jóvenes vascos en este informe, también hacen un estudio sobre cuáles son las experiencias internacionales sobre políticas públicas de empleo, y hacen unas propuestas concretas para Euskadi.
Y nos piden, que reincorporemos a la formación a los ninis, que con este objetivo ya se han puesto en marcha un programa experimental. También nos piden el observatorio de salidas laborales por especialización formativa, y para eso ya está puesto en marcha desde el Gobierno Vasco, Future Lan.
Y en tercer lugar, la formación grupal en el primer contacto con Lanbide al acabar los estudios. Para esto, en la reforma de Lanbide tenemos un programa, que se llama Lanbide Sarea y que esperamos que pronto se pueda poner en marcha.
Beraz, bai, datuek arduratzen gaituzte eta ez gara konformatzen. Ez, badakigu lanean jarraitu behar dugula eta pausoak eman behar ditugula, baina lanean jarraitu behar dugu, Jaurlaritzak bide bat markatuta dauka eta bide horretan egin dezakegu.
Egia da, erakunde publikoek, kalitatezko enplegua sustatzeko ekintzak martxan jarri behar dituztela, baina ez da erakunde bakar baten eskutan egongo eta uste dugu, eragile gehiagorekin elkar lanean bultzatu behar dugun zerbait izan behar dela.
Martxan jarritako politika aktibo guztiak, emaitzak eman dizkigute, eta beno, nik uste dut, nahikoa ez direla, baina ez direla behintzat zuek planteatzen dituzuen neurriak bezalaxe, momentuan ekarrita, inprobisaziotik, eslogana bilatzen eta momentuko talka plana hori atera eta horretara mugatzen. Baizik eta etengabeko lan baten ondorioz, momentuan momentuko errealitateari erantzuten datozenak, etengabeko ebaluaziotik eginda.
Ze zuek ekimen honekin ez duzue akordio batera iritxi nahi izan. Ez duzue hori nahi izan. Orain arte akordioetara iritxi gara eta zuen ekimenean bilduta dauden zenbait lan ildotan nahi izan bagenu, elkarrekin exeri egingo ginateke eta horietaz hitz egingo genuke. Baina ez dugu egin.
Ereduen talka bat ekarri nahi izan duzue hona, eta oposizioa eta Gobernuaren arteko ereduaren talkaren bila etorri zarete. Bestela, jarriko ginateke eta hitz egingo genuke honi buruz.
Eskerri asko.