MAEZTU PEREZ (EH Bildu, 2015-03-06):
Bai, eskerrik asko legebiltzar-buru andrea. Egun on lehendakari jauna, egun on sailburuak, egun legebiltzarkide guztiei.
"La postura de EAJ-PNV sobre la extracción de esta reserva energética es clara: Ni explotación, ni exploración". Hauek izan ziren kanpainan Urkulluren hitzak, bere blogean sartutako gogoeta batetik ateratako hitzak.
Titular bezala oso ondo dago. Oraintxe azalduko dizut bigarren partea ere, titular bezala oso ondo zeuden hitz horiek: "Fracking, ni exploración ni explotación". Baina titular horrek, beste hainbat titular bezalaxe, garapen bat zeukan eta garapena zen: "Si no garantiza el cumplimiento de la normativa medioambiental".
Eta azken esaldi honek lotura zuzena dauka gaurko gaiarekin, Gasteizko Mendiaren babesarekin. Gasteizko Mendiak parke naturala izendatuz gero, Eusko Jaurlaritzak egin nahi dituen lehenengo bi putzu Gran Enara baimenaren barruan, fracking-a egiteko baimenaren barruan, parke naturalaren barruan geratuko liratekeelako eta horrela balitz, parke natural horren natura baliabideen antolaketa planak ez luke onartuko putzu horiek.
Beraz, ingurumen araudiak ez luke onartuko fracking-a eta Urkullu jaunak kanpainan esandakoa gezur borobila izango litzateke. Egoera horren aurrean, zer egiten du PNVk? Zer egiten du Gobernuak? Araudia aldatu, arau-jokoak aldatu, ingurumen babesaren joko arauak aldatu.
Era horretan, Gasteizko Mendiak parke naturala izendatu beharrean eta bere osotasunean babestu beharrean, 11.000 hektarea babestu beharrean, LIC bezala izendatu edo gero ZEC bezala izendatu eta soilik zati txiki bat babestu, 2.000 hektarea. Noski, fracking-eko putzuak babesgune horren kanpoan utzita.
Hor dago gakoa guretzako eta guretzako zoritxarrez hor dago eztabaida: Fracking-a bai ala ez Gasteizko Mendietan. Gustatuko litzaiguke eztabaida izatea parke naturala bai ala ez eta zergatik. Baina zoritxarrez, eztabaida da fracking-a bai ala ez Gasteizko Mendietan.
PNVk erabakia hartuta du. PNVk erabaki du fracking-a egitea eta horretarako parke naturalaren izendapena oztopo bat da. Gasteizko Mendiak parke naturala izan behar dela ez du soilik EH Bilduk esaten edo Alderdi Popularrak edo Alderdi Sozialistak. Parke naturala izendatu behar dela Legebiltzarrak esaten du, Arabako Batzar Nagusiek esaten dute eta Gasteizko Udalaren osoko bilkurak esaten du. Hauxe da, arabar eta gasteiztarren instituzio nagusienek esaten dute.
Baina horretaz gain, Eusko Jaurlaritzaren zerbitzu teknikoek ere esaten dute, ez soilik Gasteizko zerbitzu teknikoek. Eusko Jaurlaritzaren zerbitzu teknikoek ere esaten dute Gasteizko Mendiak parke naturala izan behar direla.
Ez dugu ahaztu behar 2010. urtean Ingurumen Sailak eta suposatzen dut barruko irizpen teknikoari jarraituz, agindu bat sinatu zuelako eta agindu horrek horrela esaten zuen:
"El área de los Montes de Vitoria se trata de una de las zonas de mayor singularidad e interés ambiental de Álava y presenta un gran potencial natural con buen estado de conservación, cumpliéndose así con varios de los criterios orientativos recogidos en la legislación.
"A este respecto, el documento aprobado inicialmente concluye que del estudio y valoración del territorio que abarca el ámbito de los Montes de Vitoria  - y estaban hablando de 11.000 hectáreas, no de 2.000 hectáreas - , así como del análisis de las alternativas existentes para la inclusión de dicho espacio en la red de espacios naturales protegidos, se estima que la figura de protección que más se adecua al mismo es la del parque natural". Eusko Jaurlaritza, 2010. urtean.
Beraz, parke naturalaren aldarrikapena ez da soilik politikoa, gehiengo politiko baten aldarrikapena; parke naturalaren izendapena eskaera teknikoa da ere, ingurumenaren babesaren ikuspegi teknikotik egindako eskaera ere.
Eta horrela ez bada, teknikoki natur baliabideen ikuspegitik edo natur baliabideen babesaren ikuspegitik 2010ean esandako ezeztatzen duen txostenik balego, ondo legoke jakitea. Eskatuko nioke gaur Euzko Alderdi Jeltzalearen bozeramaile lanak egingo duenari ateratzea txosten tekniko horiek eta Tribuna honetan azaltzea. Baina ez soilik beste ikuspegi tekniko bat azaltzea, baizik eta azaltzea zertan kale egiten zuen 2010. urtean egindako agindu hori eta horren atzean dauden txosten teknikoak.
Beraz, badaukagu Legebiltzarra, Arabako Batzar Nagusia eta Gasteizko Udala parke naturalaren alde. Daukagu 2010. urtean sinatutako agindu bat parke naturalaren izendapena abiaraziz eta adierazpen politiko tekniko horren aurrean PNV zer? PNV fracking bai Gasteizko Mendietan. Adierazpen instituzional eta tekniko guzti horien aurrean, PNV intsumiso.
Baina ez intsumiso interes orokorra, alegia ingurumena babesteko, ez. Intsumisioa gutxi batzuen interes ekonomiko pribatuak defenditzeko. Intsumisioa Gasteizko Mendietan fracking-a defendatzeko. Horregatik, eta soilik horregatik, bertan behera utzi duzuelako Gasteizko mendia parke naturalaren izendapena fracking-a defendatzeko.
Hori frogatzeko hainbat gauza esango nituzke baina akta batean oso ondo jasota dago, publiko den akta batean, 2007. urtean egindako batzar batean jasotako akta bat. Akta hori SHESA enpresa publikoa, Industria Sailaren menpe dagoen eta % 100 publikoa den enpresa publikoa eta Estatu Batuetako bi enpresen artean egindako batzar bat da fracking-aren inguruan.
Eta bertan enpresa Estatu Batuarren ordezkariak galdetzen du, (...) enpresaren ordezkariak galdetzen du ea ingurumen aldetik arazoren bat dagoen Enara baimena barruan dauden putzuak egiteko".
Eta Juan Carlos Vicuñak, garai hartan SHESA enpresa publikoaren zuzendariak, esaten du: Eurek duten datuen arabera, arazo esanguratsu bakarra Montes de Vitoria parke naturala izendatzen baldin bada, arazo bakarra hori dela.
Ba tira, 8 urte beranduago Oregi andreak erraztu die lana. Oregi andrea fracking-aren konplize bihurtzen da eta erabakitzen du parke naturalaz izendatzea, Gasteizko Mendiak parke naturala izendatzea abian zegoen edo baliabide naturalen antolaketako plana bertan behera uztea eta gune horren babesa murriztea, noski, Enara 1 eta Enara 2 putzuak babestutako gunetik kanpoan utziz.
Beraz mozio bat aurkeztu dugu Alderdi Popularraren legez besteko batekin elkartu dena eta bi eskaera oso zehatz egiten ditugu.
Alde batetik, Gasteizko Mendiak parke naturala izendatzeko tramitazioarekin aurrera jarrai dezala eta horretarako beharrezkoa den natur baliabideen antolaketarako plana onartzea. Eta bigarrena, eta guretzako ere oso garrantzitsua da, parke naturalaren izendapen horren tramitazioan kontutan hartzeko herriak; parke naturalaren barruan geratzen diren herrian kontutan hartzeko eta euren partehartzea bermatzeko.
Zergatik? Parke naturalen figura delako eta ez LIC edo ZECa parke naturalen figura delako egokiena natur baliabideak defendatzeko eta gune horretan dauden herrien garapen sozio-ekonomikoa uztartzeko. Horretarako da PORN 1, horretarako daude patronatuak eta hori da guretzako figura baliagarriena.
Beraz, bigarrenez Parlamentu honek onartzen baldin badu Gasteizko Mendiak parke naturala izendatzea, espero dezagun Eusko Jaurlaritzak desobedientzia berriro ere ez egitea.