ETXEBARRIETA LEGRAND (EH Bildu, 2019-12-13):
Eskerrik asko. Egun on guztioi.
Maite Asensiok 2019ko martxoaren 8ko grebaren ostean idatzi zuen iazko martxoaren 8ko grebaren eta mobilizazio masiboaren ostean ia mundu guztia bilakatu zen feminista. Eta ildo horretan, batzuk hasiak dira % 99aren feminismoa aldarrikatzen, feminismoaren izaera antikapitalista, intersekzionala eta internazionalista nabarmen uzteko.
Amerikako Estatu Batuetatik dator, % 99aren ideia. Eta egiletako batek, Nancy Fraserrek honela azaltzen du honen beharra: "Haserre geunden Amerikako Estatu Batuetako feminismo hegemoniko hartzen ari zen norabidearekin. Hau da, ikuspegi soilik liberal eta indibidualistarekin. Feminismo horren kezka bakarra da kristalezko sabaia uztea eta horrek zentzua eta garrantzia du neoliberalismo progresista esaten diogun horren barruan".
Emakumeak prestigiatutako eta hoberen ordaindutako lan esparru maskulinora eramatea soluzioa dela. Aspaldi ezeztatu zuen feminismoak. Mugimenduak berak eta honen gainean hausnartzen dabiltzan ikerlariek demostratu dute kimera bat dela guztiontzako lan ordaindu maskulinizatua lortzea eta, analisi horretan, icebergaren punta sostengatu ahal duen base zabala ahaztua daukagula.
Langile txanpiñoiaz hitz egiten dute ekonomialari feministak, uste izan dugulako ongi jandako, lo egindako, jantzitako langile aktibo hori "por esporas" erreproduzitzen dela. Baina ez. Janaria prestatuko duen, etxeko giro on bat mantenduko duen, arropa garbituko duen eta, finean, zaindu eta ahal dela langile hori maitatuko duen pertsonen beharra dauka langile horrek egunero-egunero bere enpleguko ateak gurutzatu ahal izateko.
Azpimarratu behar dugu, baita ere, badaudela...
... dauka langile horrek egunero-egunero bere enpleguko ateak gurutzatu ahal izateko.
Azpimarratu behar dugu, baita ere, badaudela enplegu batean aritzeko ezintasuna daukaten pertsonak mundu honetan, jendartea beraiez ere osatuta dagoela, eta ez direla ez balio gutxiagokoak, ez inproduktiboak. Baina gure jendartea ez dago bakoitzaren ekarpena onartzeko eta ahalbidetzeko prest. Beraz, jendartea bitan zatitzen jarraitzen dugu etengabe. Kasu honetan, aktibo eta ez aktibo banaketa hori egitea guztiz kapitalista den ikuspuntu batetik egiten dugu. Ez dugu bakoitzaren jendartearekiko ekarpena ulertzeko bestelako modurik, soilik enpleguaren eta ekarpen ekonomikoaren bidez.
Eta hori argi geratzen da, aldez aurretik aipatzen genuen zaintza lanen alorrean ere. Zaintza lan hauek doako eta feminizatuak egon dira, eta daude. Kontua da heldu zela momentu bat zeinetan emakumeak lan ordaindura egin zutela salto, eskubide guztiekin, noski. Baina, non geratu ziren bestelako lan hauek? Bada, emakumeen lan bikoitz zein hirukoitzaren bizkar. Eta, ezinezkoa zutenen artean edo bestelako pertsona batengan delegatu ahal zutenen kasuan, emakume prekarizatuen bizkar, doako lana: "Trabajo gratis, un poco menos gratis egiteko", Bizkaiko zahar egoitza bateko langilea den (Soraya Fombellidak?), Enplegu eta Gizarte Politiketako Batzordean esan zigun moduan.
Beraz, zaintza bizitza prekarizatua, doakoa, feminizatua erdigunera ekartzeaz, balorean jartzeaz ari gara. Baina, zer da bizitza erdigunean jartzea? Hasieran aipatutako martxoak 8ko grebarako egin zuten txostenean, hain zuzen, honakoa zioten: "Erdigunea hartzea ekintza material eta sinbolikoa da. Hegemonia eraldatzen du. Erdigunea hartzeak egituraketa eta botere erlazioak aldatzea exijitzen du. Bizitza erdigunean kokatzeak gizartearen egituraketa osoari eragiten dio". Beraz, ez zaizkigu azaleko aldaketak interesatzen. Eta ez gara konformatzen emakumeen % 1ari bideratutako hobekuntza apurrekin. Kristalezko sabaiak bezala, zoru itsaskor eta prekarioak hautsi nahi ditugu. Eta azken honi ez gabiltza heltzen, ez delako glamour osoa? Ez delako salgarria? Ez dakit hori den edo oraindik betaurrekoak ez ditugula jarrita.
Eta begirada prestatzeko ariketa bakarra entzuten hastea da, besterik ez. Entzutea greban dauden adinekoen egoitzetako langileei goizetan pertsona hauek esnatu, painala aldatu, dutxatu, bizarra egin eta gosaltzera eramateko duten maratoiaz. Entzutea etxe batean interna dagoen etxeko langile batek nola kontatzen duen gauetan ezin duela ongi lo egin, zaintzen duen pertsona, alboko gelan edo alboko ohean, etengabe kexatzen entzuten duelako. Entzutea bizi osoan haien seme-alabak zaintzeaz eta etxeko lanez arduratu diren emakumeak egun dituzten miseriazko pentsioekin ezin dutela bizitza duin bat izan. Entzutea baserrietako, eta, beraz, inguruko pertsona askoren elikaduraz arduratu diren emakume horiek, nola ezin duten haiek landutakoaren gainean aitortza izan emakume izate hutsagatik. Eta beste hainbat entzutea. Horrela hasiko gara ikusten. Eta ikusiko dugu gure politikek eta gure jendarteak emakume hauen prekarietatearen gain eraiki ditugula.
Horregatik, bizitza sostengatzeko ardura kolektiboa eskatzen dugu, guztiontzat, guzti-guztiontzat bizitza bizigarriak lortzeko. Horretan hasteko, elkarren beharra dugula aitortu behar dugu, ez garelako merkatura gatozen subjektu autonomo eta razionalak, beharrik gabekoak. Honek guztiak erakusten digu gure jendartean bizitza batzuk beste batzuk baino balio handiagoa daukatela, austeritateak zaintzen krisia sakondu duen garai hauetan. Zaintzaren berrantolaketa soziala aldarrikatzen dugu, politika publikoen zeharkako ardatza izan dadila, pertsonen zaintza ez dadila zapaldutakoen eskubideen bizkar geratu.
Horretarako, instituzioek, eta gizonek, beren gain hartu behar dituzte dagozkien zaintzen ardura. Eta ez hori bakarrik, muinetik aldatu behar ditugu gure balioak, harreman pertsonal eta komunitarioak, eguneroko praxia, produkzio moldeak, politika publikoak, lurralde antolamendua. Zeren, politika publikoek ez dute asmatu egungo egoera iraultzen. FOESSAko datuek, EPDS ikerlanak edo aste honetan UGT sindikatuak pentsioen inguruan egindako ikerlanak erakusten digute azterketa sakona egina dagoela, bai, baina eraldaketarako predisposizioa ez dela behar dena. Gizartearen helburua bera bizitza izan behar da, ez aberastasuna ekoiztea. Begirada ez da erreforma batean jarri behar. Begirada erreprodukzio sozialaren eremuan kokatu nahi dugu, bizitza posible egiten duten jardun eta harremanetan.
Azaroaren 25ean dena esanda dago esanez atera ziren kalera Euskal Herriko Mugimendu Feministako kideak. Uste dut oso lelo aproposa dela aipatzen ari garen egoera honen aurrean: esan beharrekoak esan dira, baina zer egiteko prest gaude. Zer egiteko prest zaudete. Gure inakzioa eta ardura hartze publikoa sendotzen ez dugun bitartean, kapitala, kapitalismoa aprobetxatzen ari da. Nola permititu dezakegu zaintza behar duten pertsonen lanarekin hirugarren batzuk negozio egitea?
Atzo, plataforma digitalen inguruko eztabaida bat izan genuen. Eta badago bat aipatu nahiko nukeena gaurkoan: Cuideo. Bertan, honelako ofertak  - ez dakit deitu al zaizkien ere -  topatu ditzakegu: "Cuidadora en Getxo. ¿Qué buscamos? Cuidados a una usuaria de la tercera edad, con movilidad reducida, cognitivamente correcta. Las tareas serán: soporte y preparación de alimentos, vigilancia en las actividades básicas de la vida diaria de la usuaria, asistencia en el movimiento, compañía, compras, recados y tareas del hogar. Horario: domingo, de nueve de la noche a sábado nueve de la mañana. Salario: 1.000,65 euros netos mensuales. Pagas extras de verano y Navidad ya incluidas en el salario..."...
... euros netos mensuales. Pagas extras de verano y Navidad ya incluidas en el salario".
Ezer egiten ez dugun bitartean, kapitalismoa aprobetxatzen ari da emakumeen bizkar prekarietatea, pobrezia sakontzen jarraitzeko. Beraz, zeruari begiratzen jarraitzen diogun bitartean, besteak prekarietatean sakontzen jarraituko dira eta gutxi batzuk poltsikoak betetzen. Eta honen aurrean eta legegintzaldiaren azken urtean sartuta gaudenez eta hainbatetan gaiaz hausnarketa ekintza eskatu izan zaizunez, jakin nahiko genuke zer egiteko asmoa duzun Artolazabal andrea.
Eskerrik asko.