HERRI ADMINISTRAZIO ETA JUSTIZIAKO SAILBURUAK (Erkoreka Gervasio) (EAJ, 2014-10-03):
Eskerrik asko legebiltzarburu anderea.
Agirrezabala jauna, ondo diozunez irailaren 23an Jaurlaritzak Madrilgo Gobernuak CORA, Comisión para la Racionalización Administrativa izenburu horren menpean dagoen batzordeak, hartutako edo proposatutako neurrien inguruko erabaki bat hartu zuen.
Erabaki zuk esan duzun moduan, kritikoa, salaketa nabarmenak eta argiak egiten zituena eta nolabait edo beste erakustera ematen zituena nik neuk gaur goizean hemen esan dudana, baieztatu izan dudana: Benetan eraso birzentralizatzailea bat datorrela Gobernu zentralaren eskutik, autonomia erkidegoen eskumenak urratzea helburu duena, autonomia erkidegoen eskumenak hustutzea helburu duena eta aldi berean, aginte zentralaren indarra areagotzea edo azpimarratzea helburu duena.
Forma diferenteak hartzen ditu eraso horrek. CORA izeneko dokumentua aztertzea besterik ez dago horretaz ohartzeko eta Gobernuak berak...
...hartzen ditu eraso horren, en fin, CORA izeneko dokumentua aztertzea besterik ez dago horretaz ohartzeko eta Gobernuak berak irailaren 23an hartutako erabakian bertan aztertzen dira, ez ditut horiek guztiak errepikatuko.
Batzuk eskumenak egikarituz egiten dira, beste batzuk eskumenik ez dauzkaten inguruetan proposamenak eginez, baina proposamen maltzurrak eginez, arrazionalizazioaren izenean, arrazionalizazioa zinikoki aipatuz eta inbokatuz nik neuk gaur goizean esan dudan moduan.
Klaro, zure agerraldi honetan, zure interbentzioan ez duzu ezer esaten dokumentu horretan, CORAren kontra egin dugun dokumentu horretan egiten den diagnosiaren inguruan.
Nik faltan bota dut, gustatuko litzaidake benetan zure partetik azterketa sakonago bat egitea, zure iritzia, zure aburua, ebaluazio bat egitea, ekarpen bat egitea dokumentuan egiten den diagnosiaren inguruan.
Zeren horrela aztertuta zuk esan duzuna ez dakit gaur egun daukagun autogobernua defendatzearen aldekoa zen ala ez zaren, ez dakit hori ere ez baituzu argi utzi.
Garai batean Eusko Alkartasuna badakit bazela, baina orain zaudeten inguruan zein den kontuan hartuta, ez dakit zuen jarrera zein den, egungo autogobernua mantendu, defendatu behar den ala ez den, ez dakit jarrera horretan zaudeten, ala dena mesprezatu eta airean salto egitearen aldekoak zareten.
Esan bezala, Eusko Alkartasuna badakit iraganean egun daukagun autogobernua defendatzearen aldekoa zela, baina momentu honetan ez dakit.
Gauza bat bakarrik egin duzu, kritika. Are gehiago esango dut, kritika bakarra egin duzu, ez lehendakaria ez ni bozeramaile gisa ez garela sinesgarriak, itxurak egiten ditugula, itxurakeriatan gabiltzala nolabait edo beste Madrilek hartutako erabaki murriztzaileen kontra aldarrikapenak egiten ditugunean.
Besterik ez dut zure adierazpenean edo zure interbentzioan somatu. Bai gero esku luzamendu bat edo eskaintza bat Gobernuarekin elkarlanean jokatzeko estrategia apurtzaile batean.
Estatuak autogobernuaren inguruan hartzen dituen neurri murriztaile horien aurrean nik uste hiru jarrera har daitezkeela funtsean, funtsean hiru jarrera har daitezke.
Lehenbizikoa da men egitearena. Zintzo-zintzo, apal-apal, isil-isilik neurriak datozen moduan onartu batere protestarik egin gabe, batere salaketarik egin gabe. Alderdi Popularrak, esate baterako, eskatzen diguna.
Momentu honetan esaten digu Ertzaintzaren OPEaren inguruan apal-apal eta besterik gabe men egin behar dugula Madrildik datorrena definizioz ondo dagoelako. Baina nik uste dut Ganbara honetan seguruenik jarrera horren aldekorik PPz aparte –agian UPyD igual baita ere, Madrildik datozen gauzak ondo datozelako– uste dut gainontzeko talde parlamentarioetakoak ez gaudela jarrera horrekin bat.
Beste bigarren jarrera bat izan daiteke Madrildik datozen neurri murriztzaileen aurrean publikoki desadostasuna agertzea, salaketa egitea, protesta egitea egin behar denean, eta neurri horiek ahalik eta eragin ezkorrik txikiena izan dezaten gure autogobernuan eskura ditugun baliabideak erabiltzea, errekurtsoak planteatuz errekurritu behar direnean, hitzarmenak planteatuz hau ala bestea babesteko erasoaren aurrean, baina beti ere printzipio bat hor utziaz, lege bidez edo lege formaz jantzita datozen neurriak, erakunde batek nekez bazterren utzi ditzakeela, erakunde publikoa legeak sortutakoa delako beti, legearen esparruan jardun behar duelako beti, legearekiko menpekotasun osoz jokatu behar duelako beti.
Herritarrak nahi duena egin dezake, baina erakunde publikoa legeari zor zaio, legearen esparruan jokatu behar du eta legetik at nekez joka dezake eraginkortasunez, berak ere arau juridikoak sortzen dituelako erakunde publiko moduan eta bere arau juridikoak ikuspuntu horretatik zalantzan gertatu daitezkeelako legearen aplikazioari uko egiten baldin badio.
Bigarren jarrera hauxe da, beraz, protesta egin bai erasoaren aurrean, aldarrikapen gogorrak egin, egin behar badira salaketak egiteko, ahal diren neurriak hartu eraso horiek ahalik eta eragin txikiena izan dezaten norberaren autogobernu esparruan, baina ez legea borobil borobilean bazterrean utzi, erakunde publiko batek bere legitimidade osoa galtzen duelako horrela aurrez jokatzen baldin badu.
Hirugarren alternatiba da esan dezagun, labur esateko, intsumisioarena, desobedientziarena, konfrontazio irekiarena. Nik argi esango dizut, Eusko Jaurlaritza hau hiru jarrera horietatik bigarren jarreraren aldekoa da. Ez lehenbizikoaren aldekoa, ezta ere hirugarren jarreraren aldekoa da.
Baina nik neuk ikusten dudanetik, EH Bildu ere bera ere gobernatzen duen lekuetan jarrera berdin berdinekoa da. Ez naiz ari oposizioa egiten duen lekuetan zer nolako jarrera hartzen duen, ez. Oposizioan dagoenean hirugarren aldekoa izaten da, hirugarren jarreraren aldekoa izaten da, intsumisioa, konfrontazioa eta horiek. Baina gobernatzen duen lekuetan, nik ere adibideak jarriko dizkizut eta ehundaka jarri ditzaket.
Zuk zeuk aipatu duzu 2012. urtean uztailean Rajoyren Gobernuak hartutako erabakia paga extra, 2012. urteko paga extra hori ordaindu ez egiteko. Beno, euskal udaletan lehena hori aplikatzen Donostiako Udala izan zen, lehena. Bai, lehena izan zen eta uztailean bertan ia tenporalei esan zien ez dizuegu paga extrarik ordainduko.
Bigarrena. Zuk zeuk aipatu duzu egonkortasun presupuestarioaren inguruko legedia, 2012. urtekoa baita ere, lege organiko batean jasota dagoena. Ba lege organiko horren eragina euskal udaletan lehena aplikatzen Gipuzkoako Foru Aldundia izan zen, arau foral bat onartu zuen horretarako, otsailaren 8ko 1/2013 Arau Forala eta hor argi eta garbi esaten zuen egonkortasun presupuestarioa aplikagarri eta nahita ez betegarria izango zela Gipuzkoako udaletan, baina Diputazioaren beraren babespean horretarako baitago Diputazioa, baina legea aplikatuko zela bere guzti guztietan. Geroztik etorri ziren gainontzeko diputazioak bide horretatik.
Hirugarren adibide bat, 2013an martxoan (...) errege dekretu legez sartu zuen Madrilgo Gobernuak esanez jubilatzeko adina igo egin behar zela, beno Gipuzkoako Diputazioak berehala aldez aurretik zeukan giza baliabideen plana aldatu behar izan zuen eta egokitu zuen horretarako.
Horretarako jaso zuen dokumentuan esaten zuen, "a la vista de las modificaciones legislativas referentes a la edad de jubilación –ez zuen ikusten berriz hemen intsumisiorik praktikatu–, procede adecuar la regulación de estas medidas mediante la mención de la antelación de dos años como máximo a la edad legal de jubilación del personal solicitante para acceder tanto a la jubilación anticipada como a la renuncia incentivada".
Protesta egingo zuen honegatik? Bai, egingo zuen, baina aplikatu egin zuen. Protesta bai baina aplikatu, justu hain justu ere nik neuk Gobernu honen jarrera bezala defendatu izan dudana.
Horregatik itxurakerietan gabiltzala esaten duzunean harrigarria egiten zait benetan zu hona etortzea horrelako planteamenduak egitera, kontuan izanik EH Bildun gobernatzen duen lekuetan jarrera berdin berdina daukala puntu honetan, zeren intsumisiorik inoiz ez, konfrontazio irekirik gobernatzen duen lekuetan inoiz ez, ez funtzio publikoan, are gutxiago oraindik eraginkortasun presupuestarioei dagozkion kontu guztietan, ezertan ere ez.
Eskerrik asko.