PINEDO BUSTAMANTE (EH Bildu, 2013-09-26):
Arratsalde on guztioi. Hasiko gara.
Gaur goizean gure taldeak azaldutakoaren ildotik orain jarraian azalduko ditudan ebazpen proposamenak aurkezten ditugu. Gaurkoa zerga politikari buruzko monografikoa da, beraz, zerga politika neurriak plazaratu behar ditugu denok.
Euskal Herria Bildun argi dugu zein izan behar den gure herriaren onurarako zerga politika, zein zerga neurri hartu behar diren benetako justizia soziala bermatzeko. Zein zerga neurri hartu behar diren aberastasunaren birbanaketa aurrera eramateko. Zein zerga neurri hartu behar diren progresibitatean eta ekitatean oinarritutako zerga sistema garatzeko; eta noski, zein zerga neurri hartu behar diren herritarren beharrei erantzuteko gai izango den sare instituzional eraginkor eta bizkor bat eraikitzeko.
Gure ebazpen proposamenak argiak dira ildo horretan, guk gure jarrera politikoa mantenduz hemen, Legebiltzarrean, zerga politikaren ildoak, neurri zehatzak proposatzen ditugu, hori delako gizarteak behar duena, zehaztasuna eta argitasuna.
Eta proposatzen ditugun neurriak orain dela bi urte hasi genuen zerga politikaren berritzearen bidean daude. Bide bat ireki genuen, bide zuzena, eta horretan jarraitzen dugu aurrera pausuak ematen. Guk argi dugu zerga zuzenen kudeaketa soilak ez gaituela erabateko progresibotasunera eramango, beharrezkoa dugula zerga guztien eskuduntza, beharrezkoak ditugula egungoak baino tresna gehiago, zerga sistema osoa arautzeko ahalmena eta kudeaketa lortze aldera. Horrela, bizi garen krisi sistemikotik ateratzeko justizia sozialean oinarritutako irtenbideak eraikitzeko.
Horregatik eskatzen diogu Gobernuari bide horretan urratsak eman ditzala, Euskal Herriko instituzioen esku ez dauden tresna guztiak eskuratuz, zerga bereziak, gizarte kotizazioak eta zeharkako zergak lehenetsiz, bereziki BEZa, zeren adierazgarria da hiru lurralde historikoetako Batzar Nagusiek igoeraren kontra agertzea eta hala ere indarrean egotea hiruretan, ondorio guztiekin, Estatuak berak ezarritakoa.
Ecofinen partehartze eta erabaki ahalmen propioa aldarrikatzen dugu, eta Kontzertua negoziatzerako orduan Nafarroako Konbenioaren negoziazioarekin batera egin daitela, Nafarroako presidentearekin eta hango erakundeekin batera jardunez.
Euskal Herria Bildun defendatzen dugun eredu soziala eta zerga politika ereduari dagokiola ere, hainbat ebazpen aurkezten ditugu, zerga sistemaren ekitatea eta progresibotasuna printzipio moduan aldarrikatuz, kalitatezko oinarrizko zerbitzu publiko eta zerbitzu sozialak indartuz, orain arte burutu diren murrizketak bertan behera gera daitezen.
Bai foru aldundiei bai Jaurlaritzari eskatzen diegu gardentasuna eta partehartzea bermatu eta sustatu ditzaten zerga politikan, gizarte eragileen eta sindikatuen partehartzerako bide egonkorrak indarrean jartzeko neurriak hartuz.
Alderdi politikoek, erlijioek eta hainbat elkartek dituzten zerga pribilegioen ezabatzearen aldeko neurriak proposatzen ditugu. Jaurlaritzari eskatzen diogu foru aldundiekin batera eta elkarlanean EAEko presio fiskala Europar Batasuneko batez-bestekora hurbiltzeko, progresibitatea beti ere ardatz izanik.
Eta azkenik, erakundeei eskatzen diegu ingurumenaren babesa kontutan har dezatela zerga politika garatzen denean. Eta are gehiago balizko zerga ekologikoa ezarri dezatela.
Kapital errenten zergapetzeari dagokiola aurrera pausuak eman behar dira lan errenten eta kapital errenten arteko tributazioa berdintzearen bidean, baina benetako berdintze bidea eta ez itxurazkoa. Erresistentzia itzelak daude aldaketak hauek emateko, klase ertaineko herritarren aurrezkiak aitzaki moduan jartzen dituzte PSEk eta PNVk.
Baina beneta,n norbaitek baieztatu dezake adibidez 15.000 euro interesetan irabazten duenak epe finkoan duen diruagatik klase ertaineko herritarra dela? Zenbat diru eduki behar da halako interesak lortzeko? Ariketa bat egitea batzutan ondo datorkigu, asko, diru asko behar da.
Kalkulu arin batean 750.000 euro gaur egun ondo ordaindutako epe finko batean ehuneko dira, eta gainera kapitala edukitzeak ematen duen etekinengatik lanera joateagatik jasotzen dugun errentagatik baino gutxiago ordaintzea nahi dute eta hori ez da bidezkoa.
En definitiva con su propuesta paga más el que trabaja que el que vive de las rentas. Beraz, gure proposamena kapital errenten zergapetzeari dagokiola eskala progresiboa ezartzea da tramutan, % 21, % 23 eta % 25eko eskala bat lan errentekiko parekatze bidean, ondoko tramuak finkatuz. 0tik 1.500 eurotara, 1.500etik 10.000tara eta 10.000tik aurrera.
Lan errentei dagokiola ere aldaketak proposatzen dugu ildo berean, progresibitatearen bidean. Hiru tarte berri proposatzen ditugu jada Gipuzkoan dauden tarteak. Aberastasunaren Gaineko Zergapetzeari dagokiola proposatzen dugu Gipuzkoan onetsitako aberastasunaren eta Fortuna Handien Gaineko Zergaren eredua bai Bizkaian, bai Araban jarrai ditzaten.
Eta aberatsenei eskainitako zergak saihesteko bide guztiak ezabatzea. Hau da, ezkutu fiskala (...) zergarekin baterako muga eta enpresetako partaidetzak eta jarduera ekonomikoei lotutako ondasunen salbuespena ezabatzea.
Aberastasunaren Gaineko Zergapetzeari dagokiola ere ezin ditugu ahaztu oinordetzak eta dohaintzak. Dohaintzan beti ere tributatzea eta oinordetzan zuzeneko senideentzako salbuespena 220.000 eurotan ezartzea. Modu honetan beste pausu bat ematen da zergadun bakoitzak duenaren arabera ordain dezan.
Eta helburu honekin ere udal zerga nagusian, OHZ edo IBIa gazteleraz, aldaketa bat proposatzen dugu. PSE eta PNVren akordioan hitzik ez dago zerga honi buruz. Zerga sisteman udal zerga honek toki garrantzitsu bat du, hutsik dauden etxebizitzen erabilera bultzatzeko ohiko bizileku ez diren etxebizitzen gaineko errekargua erabiliz.
Iruzurraren aurkako borrokan aurrera pausuak eman behar dira. Iruzur fiskala gizarte honetako gaitz handienetako bat da. Jokabide erabat insolidarioa eta beraz guztiz onartezina. Instituzioen lehentasun nagusietako bat iruzurgileei eta iruzur potentzialei gauzak izugarri zailtzea izan behar da.
Eta bide honetan guk argi dugu, arrisku bereziko zergadunen errolda eta denbora errealean ogasun ezberdinen arteko datu baseen arteko lotura zuzena, tresna oso eraginkorrak dira. Iruzurraren aurkako informazioa funtsezkoa da eta informazioa hau lortzeko bideak arinak izan behar dira, iruzurraren aurkako benetako borroka aurrera eraman nahi baldin bada.
Jarduera ekonomikoaren zergapetzean bide luzea dago egiteko eta aldaketak sozietate zergan eta jarduera ekonomikoaren gaineko zergan ere egin behar dira, beste ahaztutako zerga bat PNV eta PSEren arteko akordioan.
Jarduera ekonomikoaren gaineko zergan proposatzen dugu eragiketen bolumenaren salbuespena bi milioi eurotik milioi batera murriztea. Enpresek dituzten benetako irabaziengatik zerga ekarpenak egin ditzake.
Sozietateen gaineko zerga goitik behera errebisatzea beharrezkoa da. Azken urteetan arazo asko pilatu ditu, eta gaur egun zerga horrek ez du bilketa ahalmenik.
Gaur goizean Marianek azaldu duen bezala, egungo zergak gehienbat enpresa handiei ahalbidetzen die zergarik ez ordaintzea edo zerga oso gutxi ordaintzea, hainbat ihesbide dituelako. Hau da, indarrean dauden kenkarien pilaketen bidez enpresa askok ez dute ordaintzen irabazten dutenaren arabera eta hau zuzendu beharrekoa da.
Gure ehun ekonomikoaren oinarriak diren Pymeen gainean ezartzen delako zerga zama handiena eta era berean enpresa handien zerga zama arintzen duelako.
Enpresek beste zergadun guztiek bezala irabazten dutenaren arabera ordaindu behar dute, oso sinplea ematen du, benetan, baina ez da horrela gertatzen. Eta benetan enpresak kaudimentxuak, enpresak lehiakorrak izan nahi baditugu bidea ez da enpresek zergarik ez ordaintzea, bidea zerga modu egokian helburu horiek lortzeko erabiltzea da.
Adibideak oraintxe. Enpresen fondo propioak sendotzeko gastu finantziarioen kengarritasuna mugatuz, enpresen gehiegizko zorpetzea saihesteko eta horrela enpresen fondo propioen hornikuntza bultzatzeko, hau da, enpresen independentzia finantziarioa.
Enpresaren irabazietatik abiatuta inbertsio erreserba bat hornitzeko aukerak emanez, fondo erreserba hori hainbat inbertsioetan eta epe laburrean lanpostuak sortuz gauzatuko litzatekeelarik.
Egungo kenkari morroilaren tokian ikerkuntza eta garapenerako inbertsioetarako kenkari bakar bat jasoz. Kenkari hau aplikatzeko inbertsioak SPRIk edo Jaurlaritzak egokia iruditzen zaion beste batek, balioztatu izan behar dituelarik.
Kenkarien aplikazioari muga bat ezartzea hemen, bai. Gehienez kuota osoa murriztea % 25a. Eta noski oinarri zergagarri negatiboak konpentsatzeko edo aurretik datozen eta aplikatu gabe dauden kenkariak erabiltzeko epeak laburtuz.
Así sí se logra que las empresas paguen los impuestos que les corresponden por sus beneficios y no con los tan publicados tipos mínimos del Partido Nacionalista y del Partido Socialista, que no son tales, ya que se puede seguir reduciendo hasta cero con la aplicación de una deducción en investigación y desarrollo sin límite, que no controla nadie y que beneficia otra vez a las grandes empresas.
Hauek dira gure proposamenak eta gaur behin eta berriro entzundakoa hala bada, hau da, PNV eta PSErenak ez direla Gipuzkoan indarrean dagoen zerga eredutik hainbeste aldentzen bi talde horien aldeko bozka izango dugula espero dugu.
Mila esker.