OTERO GABIRONDO (EH Bildu, 2019-06-28):
Eguerdi on guztioi.
Norbaitek duda baldin badu, batzuetan guk ere izaten dugu kontrol plenoan zerbaiterako balio izaten duten, behintzat bi kontrol pleno jarraian aldaketa klimatikoaren inguruko gaietaz hitz egiten eta duela 15 egun Aldaketa Klimatikoaren Legearen inguruko galdera egin genituen eta legea argitaratu zenuten eta orain, datuen inguruan, datuen erabilerari eta komunikazioaren inguruan interpelazioa sartu dudanean, aste honetan bertan, zorionez eta hainbeste denbora itxaron eta gero, Ihobek inbentarioa atera du. Beraz, kontrol plenoak zerbaitetarako balio duela esan dezakegu.
Dena den, pixka bat kurtso amaieran gaude eta nik uste dut hemen merezi duela, datuak mahai gainean jartzearekin batera, pixka bat udako hausnarketarako hainbat elementu uztea eta hori da nire asmoa. Ez bakarrik uda datorrela, baizik jada hirugarren kurtso politikoaren amaieran gaude eta nik uste dut nolabaiteko balantze edo balantze probisional bat egin dezakegula legealdiak zer eman duen aldaketa klimatikoaren inguruan eta aldaketa klimatikoaren inguruko politiken inguruan.
Eta ni gaur ez nator eraso eta defentsa eskema batekin. Nik gehiago esploratu nahi dut eta hausnarketarako utzi ea aldaketa klimatikoaren aurkako borrokan zertan den gurean, non gauden eta ea ez bakarrik honen inguruan hitz egiten dugun, baizik eta jendeari ulertarazten diogun gaiaren inportantzia.
Aldaketa klimatikoaren inguruko edo larrialdi klimatikoaren inguruko eztabaida geratzeko etorri da, herrialde guztiak honen inguruan hitz egiten daude, atzo bertan Frantziako Asanblada Nazionalak emergentzia klimatikoa deklaratu zuen. Honen inguruan ere laster hitz egingo dugu, baina iruditzen zait hainbat kontu aurretik definitu eta ea partekatzen ditugun ikusi behar ditugula.
De hecho, aste honetan bertan hainbat albiste egon dira honen inguruan, baina, besteak beste, Euskadiko Unibertsitateak uda ikastaro bat izan du, aldaketa klimatikoaren inguruko komunikazioa nola egin behar den edo zeintzuk diren honen inguruko elementuak. Nik bi elementu aipatuko nituzke, bi edo hiru.
Alde batetik, bat, ponente batek esaten zuena eta nik uste dut hor mahai gainean utzi behar dugula ia betirako eta esaten zuen: "La crisis climática no es un problema ambiental". Titularra pixka bat harrigarria bada ere, esaten zuen: "No es un tema ambiental; es político, es económico, es de salud, es de movilidad, son conflictos internacionales, son migraciones". Beraz, aldaketa klimatikoari buruz hitz egiten dugunean, guztiari buruz hitz egiten ari gara. Hori bat.
Eta bestea, beste ponente batek esan zuena, interesgarria oso baita ere: "Hay que hablar con claridad, con dureza, pero acompañado de alternativas".
Beraz, nik uste dut hori ere premisa bat bilakatu beharko genukeela eta iruditzen zait Gobernu honek, eta orain azalduko dut zergatik, gehiago preokupatzen dela gogortasunarekin eta gordintasunarekin hitz egin ordez, zer, nola gauden eta zer egiten ari garenari buruz pixka bat datuak leundu bezala egiten dituela eta erreferentziak horretarako hartzen ditu eta politikak ere, eraginkorrak izan beharrean, gehiago itxurakerian edo oinarrituta egiten direla.
Iruditzen zait komunikazioaz hitz egin behar dugula, hasteko eta ea honekin ere ados zauden eta hau da nire galderetako bat, a ver cuándo y cómo comunicamos los datos climáticos. Esta es una de las quejas que yo he tenido durante toda la legislatura, porque cada vez están llegado los informes, en concreto el inventario de emisiones de gases de efecto invernadero que publica Ihobe, cada vez está viniendo con más retraso.
Yo creo que debiéramos acordar que si estamos ante una emergencia climática o si la cuestión del calentamiento climático y, por ende, la emisión de gases de efecto invernadero es un tema central, debemos acelerar la comunicación de la información de la situación real o lo más aproximada a lo real que tenemos en este momento.
Es decir, que no me parece tolerable y no debiera ser tolerable de aquí en adelante que recibamos el 26 de junio del 2019 los datos referidos al año 2017, en un momento en que estamos recibiendo todos los datos de Europa del año siguiente, independientemente de que desde abril, pero ya con 16 meses de retraso, estén publicados en Eustat estos datos.
Eta ez bakarrik honen inguruan, ez bakarrik datuak egon edo noiz egon daitezkeen buruan, baizik nola komunikatzen du Gobernu honek. Esan nahi dut, zuek martxoan egin zenuten aldaketa klimatikoaren inguruko konferentzia bat, kongresu bat, eta hor komunikazio kanpaina oso bat egin zenuten: Nor etortzen zen, zuek joan zinaten, kanpaina bat eta abar.
Bueno ba iruditzen zait datu klimatikoak, zeren benetan azkenean politikaren ondorioa izan behar luketenak, errealitatea finkatzen diguten datuak direla, nik uste dut honen inguruan ere komunikazio bat egon beharko luke. Apirilean edo ekainean baldin badaude datuak edo txostenak, honen inguruan prentsa aurrekoak egin behar direla.
Gogorrak izango dira, baino abisatu digute. Gogorrak izan behar baldin badira ere, datuak komunikatu behar dira, eta harrigarria iruditzen zait sailburu honek datu klimatikoekin, azken datu klimatikoekin prentsaurreko bat ez egitea eta esan: "Aizue, jaun andreok, egoera gordina da eta aldaketa sakonak behar ditugu, bestela ez dugu lortuko gure gizartean kontzientzia nahikorik benetan egin behar diren aldaketa sakonak egiteko".
Iruditzen zait baita ere erantzukizunaz hitz egin behar dugula, eta hau aurreko kontrol plenoan ere pixka bat esan nuen, ezta? Gure emisioak, gu emisore txikiak edo handiak garen, horren inguruan nik uste dut hitz egin behar dugula, zeren askotan Gobernu honek ematen du inpresioa euskal komunitatea emisore txikia dela, eta ez da emisore txikia, inondik inora. Eta erantzukizuna emisore handien erantzukizuna du.
Europaz bataz bestekotik gaindi bagaude, gutxienez iruditzen zait, ea hori ere adosten dugun, gure helburuak izan beharko lukete gutxienez Europar Batasunak jartzen dituen bezalakoak, ez badira handiagoak. Hori kontutan hartuta euskal komunitatea oparotasunaren aldetik, Barne Produktu Gordinaren aldetik, Europako bataz bestetik gora dagoen neurrian.
Beraz, iruditzen zait, erantzukizunaz ere gu ere, benetan Europako aitzindari izan nahi baldin badugu, hor jarri beharko dugula.
Gero badago beste kontu bat eta ea hau ere behingoz adosten dugun. Erreferentziez hitz egin behar dugu, eta erreferentziak denbora guztian pixka bat engainura eramaten gaitu. Eta iruditzen zait behingoz Gobernu honek 1990eko erreferentzia hartu beharko lukeela, eta ez 2005ekoarekin jokatu. Eta egia da Europar Batasunak, 2014an herrialdez herrialdeko helburuak finkatu zituenean, erreferentziak 2005ean hartzea uzten zuela, baina ez dugu ahaztu behar Europar Batasuneko helburuak denbora guztian izan direla, direla eta izango direla 1990. urtekoak, Kiotoren erreferentzia urtekoak.
Eta iruditzen zait hori ere oso garrantzitsua dela, zeren, gero datuak aztertzen baldin baditugu, gurean eragin handia dute.
Iruditzen zait datuen inguruan ere hitz egin behar dugula eta pixka bat hau zen interpelazioaren funtsa, beste hainbat gauza kanpoan geldituko badira ere. Nik uste dut hemen baditugula titular batzuk, aurrekoan ere bota nituen, oso larriak eta oso gordinak, eta da 2016-2017 tarte horretan, las emisiones de CO2 equivalentes aumentaron un 5,5 %, lo cual es un dato atroz, yo creo que hay que decirlo con esas palabras.
No sólo eso, sino que es el dato parcial interanual peor en 17 años, porque nos tenemos que retornar al año 2002 para encontrar un dato de esas características. También decir que, por primera vez desde el 2013, cinco años después, volvemos a emitir por encima de 20 millones de toneladas de CO2 equivalentes.
Con lo cual digamos que la lucha contra el cambio climático, de un golpe, hemos barrido no sé si el trabajo de 5 años o los resultados por lo menos de 5 años, y esto nos coloca, y esta es otra de las láminas con la que yo creo que se resumen bastantes cosas de las que digo, esto nos coloca con una emisión per cápita de 9,2 toneladas por habitante de la Comunidad Autónoma vasca, nos pone en tres puestos peores que el año anterior, pero, sobre todo nos aleja todavía más de la media de la Unión Europea, que está en 8,4 toneladas por cabeza, emitimos por cabeza 800 kilos de CO2 más que un europeo medio.
Esto nos coloca en el puesto número 19, si fuéramos país y nuestros datos fueran consideramos como país, en el puesto 19 de 28, pues mucho más atrás que la media.
Nik uste dut datu horiek oso kezkagarriak direla, ez dakit zuk zein iritzi izango duzun, eta nik beste...
Nik uste dut datu horiek oso kezkagarriak direla. Ez dakit zuk zer iritzi izango duzun eta nik, amaitu aurretik minutu honetan, beste kontu bat edo bi esan nahi nituzke.
Nik uste dut klima aldaketaren aurkako borrokaren inguruko balantze bat egin behar badugu, interesgarria dela baita ere KLIMA 2050 estrategiaren inguruan hitz egitea, zeren 2015ean onartu zen eta hori da zuek eskuliburu bezala erabiltzen duzuena aldaketa klimatikoaren aurkako borrokan eta nik uste dut onartu behar dugula dagoeneko.
La Estrategia Vasca contra el Cambio Climático 2050 no ha funcionado. No ha funcionado porque se aprobó en el año 2015, estamos en el año 2019 y los resultados intermedios por lo menos nos colocan en una situación peor que antes de que estuviera aprobada la estrategia KLIMA 2050.
Entonces, ahí también me viene como poco un par de preguntas: Una, o están mal diseñadas y es lo que usted cree, o si resulta que la estrategia contra el cambio climático no puede tener incidencia porque no aborda aspectos centrales como los temas energéticos.