GOROSPE ELEZKANO (EAJ, 2013-11-21):
Eskerrik asko legebiltzar buru andrea. Egun on lehendakari, sailburu, legebiltzarkideok.
Señor Reyes, debo decirle que lo que no tiene relación con la iniciativa que usted ha presentado hoy, lo que no tiene relación es que venga aquí a hablar del Bono Cultura.
Usted ha presentado una iniciativa en la que se insta al Gobierno de España a tres puntos concretos y usted nos ha soltado, reprochando al grupo Nacionalista Vasco lo que hemos presentado en la enmienda de adicción, que sí tiene que ver con el objeto de la iniciativa que usted ha presentado, porque de lo que se trata es de establecer y modificar los tipos de gravamen del IVA como impuesto indirecto y que no tenemos capacidad normativa propia, sí tiene que ver directamente y viene a hablarnos de otras cuestiones que no tiene nada que ver con lo que usted presenta pero que, desde luego, sí que pueden ser objeto de debate –si quiere– de otras iniciativas. No reproche a otros lo que usted está haciendo.
No obstante, para que no tenga ninguna duda, desde luego, el Gobierno Vasco, el Gobierno del lehendakari Urkullu sí que tiene política cultural, sí que tiene una política cultural perfectamente definida, del gusto del sector, aunque a usted no le guste.
Usted nos ha dicho que son las juntas generales a las que le corresponden y que tienen capacidad normativa. Claro, en modelos y plazos, pero no tiene capacidad normativa plena en cuanto a los impuestos indirectos, que es lo que nosotros en nuestra enmienda de adicción solicitamos, porque si así fuera, y respetando la necesaria armonización en el marco europeo, respetando la armonización, nosotros, las juntas generales, las instituciones de los territorios históricos, directamente podrían intervenir sobre el tipo de gravamen que se aplicaría al sector cultural, sin tener que estar rogando y suplicando que el tipo que se aplique sea otro.
Fíjese si es importante, porque a estas alturas probablemente no estaríamos aquí debatiendo esta iniciativa.
Urte bete datu ugari eman dizkigu Reyes jaunak eta ez ditu errepikatuko, baina bai urte bete igaro dela 2012ko irailaren 1ean, Espainiako Gobernua kultura jardueren BEZa % 8tik, tipo gutxitutik, % 21era, tipo jeneralera, igo zuenetik hona. 13 puntu gehiago izan ziren egun batetik bestera.
Bizi dugun egoera ekonomikoan puntu bakar batzuen igoera ulergarria izango balitz ere, horrenbesteko igoera ez. Balio Erantsiaren gaineko Zerga Europar Batasunean oso zabalduta dagoen zerga da, baina oso aldakorra da estatu ezberdinen artean. Ez dago estatuen artean parekotasunik: Espainian % 21a, Erresuma Batuan % 20a, Alemanian % 7a, Frantzian % 5,5a. Aldakortasun horren adibide argiak dugu.
Eta Euskal Herrian, hegoalde eta iparraldearen artean % 15,5 punturen aldea dago. Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroan % 21a eta Lapurdi, Behe Nafarroa eta Zuberoan %5,5a. Ez da alde makala. Igo zenetik hona 11 hots entzun izan ditugu, bata Euzko Abertzaleak legebiltzar-taldeak ordezkatzen duen alderdiarena, Eusko Alderdi Jeltzalearena, neurri horren kontra.
Kultur sektoreak bizi duen egoera zailaren arrazoi bakarra ez da izango BEZaren igoera. Honi beste hainbat arazo gehitu behar dizkiogu. Krisi egoera larri honetan nabarmena izan da kontsumo pribatuaren jaitsiera eta kontsumo pribatua beherantz doanean badakigu zer den gertatzen dena: zirkutik, zinetik eta antzerkitik kendu, jatetik eta janztetik kendu orduko.
Urtebete beranduago igoeraren emaitzak ez dira izan itxaroten zirenak, Reyes jaunak esan duen bezala. Diru bilketa uste baino eskasagoa eta kultur industrian eragin dituen kalteak garrantzitsuak.
Horregatik, Euzko Abertzaleak legebiltzar-taldeak defendatzen du kultur jarduerei tipo gutxitua aplikatzea. Suposatzen dugu gaur hemen eztabaidagai dugun honek harrera ona izango duela Madrilgo Gobernuan, bai behintzat egiazkotzat badira hartzen baditugu Alderdi Popularreko buruzagi ezberdinen berbak gaiari buruz.
Esate baterako, Wertek, Hezkuntza, Kultura eta Kiroletako ministroak, behin baino gehiagotan esan du bera kultura jardueren BEZa berrikustera irekita dagoela, beti ere zerga kontsolidazioa lortzeko helburuarekin bat badatoz aldaketak. Bestalde, Montorok, Ogasun eta Administrazio Publikoko ministroak, orain dela gutxi zerga erreforma egingo dutela esan du eta erreforma horretan zergak jaisteko momentua izango dela.
Teknikoki, atzeraldi ekonomikotik irtenda gaudela eta, ondorioz, datorren urtean zerga aldaketa hori posible dela dio Montorok. Orain bai, 2014an hazkunde ekonomikoaren ondorioz zergak jaitsi daitezkeela. Atzeraldi ekonomiko egoeran ezinezkoa dela diru-bilketa arriskuan jartzen delako eta, horren ondorioz, defizita ere kolokan jartzen dela. Baina datorren urtean, bai, posible izango dela.
Beraz, momentu ezin hobea proposamen hau egiteko atzeraldi ekonomikotik aterata eta Espainiako Gobernuak zergak jaitsiko dituenean. Berriro diogu, momentu ezin aproposagoan helduko gara Legebiltzarreko eskaerarekin aintzakotzat har dezaten eta suposatzen dugu baita ere Euskadiko Alderdi Popularreko legebiltzarkideek ere bat egingo dutela proposamenarekin, PPko Euskadiko hainbat buruzagi zentzu honetan agertu izan direlako.
Es tiempo de bajar impuestos. Oyarzabal jauna, "la postura del PP es la del bajar impuestos" Quiroga andereak lehendakariari, pide a Urkullu plantear una bajada de impuestos siguiendo el camino emprendido por el Gobierno central, o cuando todo el mundo está ya viendo la posibilidad de ir a una rebaja de impuestos en el País Vasco vamos a por una subida de impuestos.
Si es tiempo de bajar impuestos, será más aún de bajar un impuesto que afecta negativamente a un sector económico como el cultural, que está sufriendo particularmente los embates de la crisis económica.
Alderdi Sozialistak aurkeztutako legez besteko proposamenari, esan den bezala, gehitzeko zuzenketa aurkeztu diogu. Bertan, Balio Erantsiaren Zerga adostu dezatela Ekonomia Itunaren Legearen markoan autonomia araudiko zerga itundu gisa eskatzen dugu.
Euskadik bertako gizon-emakumeek osatzen duten aktibo nagusia ez ezik, autogobernurako tresnak ere baditu, besteak beste, kontzertu ekonomikoa, barne finantzaketarako eredua eta Euskadik zerga arloa antolatzeko duen ahalmen arauemailea dira tresna horiek. Tresnok nabarmenki lagundu zuten 1980ko hamarkadako industri beheraldiak gainditzen eta egungo egoeran ere gauza bera egingo dute.
EAJ-PNVren ustez, Espainiako Administrazioari eskatu eta exigitu behar zaio 1979. urtean adostutako konpromiso politiko eta legala erabat bete dezan. Izan ere, eskumen eta autogobernu gehiago izateak euskal gizarteak ongizate gehiago izatea esan nahi du.
Ekonomia eta finantza arloko eskumenak garatzea nahi dugu. Horretarako, kontzertu ekonomikoan bertan aurrerapenak egitea proposatzen dugu, zenbait zeharkako zerga, besteak beste gaur hizpide dugun BEZa, Erkidegoko araudi gisa arautzeko. Nahita ez bete beharreko armonizazio europarraren barruan, Reyes jauna, lehen esan dizudan bezala.
EAJ-PNVren ekimenez, eta ere negoziaziorako eta konpromisorako gaitasunez landu ziren aipatu ditugun tresnak. 35 urte egindako lanaren fruituak, urtetan egindako lanaren fruituak ditugu. Aurrerantzean ere berdin jarraituko dugu. Eta bide honetan gure gehitzeko zuzenketaren aldeko botoa bereziki zuei, Bilduko ordezkariei, eskatzen zaizue.
Eskerrik asko.