URIZAR KARETXE (EH Bildu, 2019-04-11):
Balore errepublikarrei buruz hitz egin digu Sémper jaunak.
Eta egia da mentatu dituen hirurak direla gehien ezagututakoak, baina horrek bere nik uste dut bere esanahia edota bere sakontasuna izaten duela. Nik uste dut balore errepublikarretako bat da gizartea dagoela erdialdean eta gizartearen erabakien arabera egiten direla gauzak, Koroak ez duela ikusi beharrik gizartearen borondatearekin, beraz, balore horietan jada Koroa aldendu dezakegu.
Elkartasunean, errespetua, elkarren arteko errespetua, hori ere hiritar balore bat da eta balore errepublikarra da. Pribilegioak non sartzen dira hor, elkarren arteko errespetuan eta elkarren arteko maila berdinean? Es que Koroak ere horrekin ez dauka ezer ikusi beharrik. Eta ustelkeriaren aurkako jarrera ere balore errepublikarra da eta Koroak ez dauka ezer ikusi beharrik horrekin.
Beraz, esaten duzuenean Koroak balore sinbolikoa daukala, ba sentitzen dut baina nik uste dut hori bada bere balorea, desde luego, ni ez nau ordezkatzen eta egoki baino hobeto ordezkatzen bagaitu denak uste dut aspaldian, Pastor jaunak planteatzen zuen konpromiso bat egon zela bere egunean, errepublikarrak sentitzen direla eta konpromiso bat egon zela bere egunean Koroarekin eredu berri batera salto eginda.
Bat egiten dut Hernández jaunak esan duenarekin. Ez du bete ezta inondik ere Koroak, teorikoki, tokatzen zaion papera, beraz, orain dela 40 urteetako konpromiso bat nik uste dut egunerako daiteke, zeren ikusi dugu ez daukala inongo balore...
...teorikoki tokatzen zaion papera.
Beraz, orain dela 40 urtetako konpromiso bat nik uste dut eguneratu daiteke, zeren ikusi dugu ez duela inongo balore sinbolikorik, desde luego gu ez gaituela ordezkatzen eta euskal herritarren gehiengoa ez duela ordezkatzen, eta une hartako portaera aldatzeko edo borondatea aldatzeko edo erabakia aldatzeko inongo arazorik ez dagoela.
Hernández jaunari esango diot, planteatzen duzu eredu errepublikarra izan daitekeela edo dela garantia edo bermea euskal errepublikarako.
Beno, ba bide horretan aurkituko gara. Bide horretan aurkituko gara baina ni bai esango dizut, monarkiaren aboluzio zuzena eskatzen duen bakarra gu gara. Gure proposamena da bakarrik eskatzen duena monarkiaren abolizio zuzena. Beraz, guk argi daukagu. Bai, bai, horrela eskatzen dugulako.
Monarkia abolitu behar bada, eredu errepublikarra badago. Nik ez daukat hain beste, hain argi eredu errepublikarra eta Espainiaren markoan  - lehen esan ditudan arrazoi guztiengatik -  euskal errepublikarako bermea edo garantia izango denik.
Eta beno, batzuek esango dute despistatuak gaudela, beste gauza batzuei buruz hitz egiten ari garela, klaro, baina eske gauza bat ezkutatzeak ez du esan nahi ez dena existitzen.
Eta guk benetan uste dugu Espainian une honetan ez dagoela gaitasunik prozesu demokratiko bat martxan jartzeko, ez dagoelako gaitasunik badaudelako presio batzuk gero eta gehiago eskuin muturretik datozenak. Eskuinean egon direnak, muturrerantz doazenak eta beste batzuk teorikoki ez hain eskubikoak direnak ere, presio horiek ematen dituztelako frankismotik eratorritako sentimendu batzuk mantentzeko. Hori nabaria da gaur egun espainiar gizartean, eta zoritxarrez esango dut, ez da gehiengo batek horrela adierazten duela.
Horrela erakutsi zen bere egunean Ganbera honetatik bertatik Ibarretxe lehendakariaren garaietan, estatu politikoaren proposamena Madrilera eraman zenean, inongo eztabaidarik gabe atzera bueltatua izan zela, eta segur aski horrela gertatuko dela estatus berriaren proposamena onartuko dugunean. Baina guk hala ere ahaleginduko gara ikusteko, erakusteko, zein den borondatea.
Egoera honetan eta batzuek hitz egitea nahi ez arren, estaturik gabeko nazioei tokatzen zaigu pausua ematea, batuta eta ekimenak bertan emanez. Ekimenak emanez, hemen ekimenak emanez, Katalunian, Galizian eta beste toki guztietan, zeren soilik horrela bermatuko dugu benetan aldaketa demokratikoa egon dadin.
Eta gu horretarako konpromisoa adierazten dugu zeren benetan soilik hemen egindako ekimenak, hemen adostutako ekimenak, herri mailako ekimenak, eta horretarako berriz ere eskua luzatzen dugu; horrela soilik lortuko dugu, beste gauza batzuen artean, euskal errepublikarako bidean abiatzea.
Mila esker.