LAZAROBASTER BADIOLA (EH Bildu, 2014-03-20):
Eskerrik asko. Egun on guztioi.
Interesgarria da gaur Ganbara honetan nekazaritza ekologikoa sustatzearen inguruko eztabaida edukitzea eta ezertan hasi baino lehen, zer da nekazaritza ekologikoa? Hori azaltzeko adibide sinple batekin saiatuko naiz: Porruekin.
Porruak udan landatzen dira eta gero neguan jasotzen dira. Nekazaritza ekologikoan udan porruak sartzen direnean, ondorengo hilabeteetan bi aldiz jorratu egiten dira gutxienez bi aldiz belarrak kentzen zaizkie. Nekazaritza ez ekologikoan, porruak landatzen direnean, gero gainetik botatzen zaie herbizida bat. Herbizida horrek egiten duena da belarrik ez ateratzea lur horretan. Eta negua iristen denean porru horiek jasotzen dira.
Osasun ikuspuntu batetik ikusten duguna da baserritarren osasuna bermatzen dela nekazaritza ekologikoan, ez ekologikoan produktu kimikoekin lan egiten duelako, lurrak produktu kimiko hori xurgatzen duelako eta lur horretatik jaten duen porruak eta gero porruak jaten duen pertsonak ere nolabait hor geratzen diren sustantzia kimikoak jaten dituela.
Horregatik diogu nekazaritza ekologikoak, bai baserritarraren osasunean, bai ingurugiroaren osasunean eta baita herritarren osasunean ere, berme gehien eskaintzen dituen nekazaritza dela.
Hortik abiatuta, eta badirudi Ganbara honetan guztiok gaudela nekazaritza ekologikoa sustatzeko asmoarekin eta gogoarekin, baina zein da nekazaritza ekologikoaren errealitatea? Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan nekazaritza lurren % 1,7a dago nekazaritza ekologikora…
...nekazaritza lurren % 1,7a dago nekazaritza ekologikora zuzenduta, % 1,7a. Eta ingurura begiratuta, Estatu espainiarrean, Estatu frantsesean edo Europako bataz bestekoen azpitik gaude hemen.
Eta zergatik iritsi gara egoera honetara? Zergatik daukagu hain ekoizpen ekologiko gutxi gure lur hauetan?
Ba begiratu behar dugu azkeneko 30 urteetan Euzko Alderdi Jeltzalearen gobernu desberdinetatik eraman diren politikak izan direla nekazaritza eredu espezializatu eta intentsibo batetara begirakoak.
Eta horretan, gainera, maisuak izan dira EAJko gobernu desberdinak, izan ere –eta aurreko astean aipatzen genuen bezala– hementxe dauzkagu Europako esne ikuilu intentsiboenak.
Eta nekazaritza ekologikoa, gainera ere, lotuta daukagu hemen, nolabait, nekazaritza sektorearen inguruan azken 30 urte hauetan sortu diren makina bat erakunde publiko edo semipublikorekin. Eta aipatuko dut Kalitatea Fundazioa edo Eusko Labela.
Adierazi zaigu Eusko Labela dela kalitate gorena eta horretarako baliabide ekonomiko asko eta asko bideratu dira. Gutxi gora behera, urtero 6 milioi euro joan dira Eusko Labelera. Eta gutxi gora behera ere, urtero 2 milioi euro gastatu dira Eusko Labelaren marketinean. Marketinean gure buruetan sartzeko Eusko Labela dela kalitate gorena.
Eta hau izan da azkeneko urte askotan egin den apustu bakarra. Eta herritarrei azaldu zaienean Eusko Labela dela kalitate gorena, ekologikoa, ekoizpen ekologikoa non kokatzen da hor? Hau da, gorena Labela denean, ekologikoa non kokatzen da?
Ba ekologikoa ez da existitzen. Eta hori da errealitatea. Orain artean hemen ekologikoa ez da existitu. Apustu bakarra izan delako Eusko Labela.
Eta horrek ekartzen digu % 1,7 horretara. Eta administrazioetatik egon den babes falta horrek ere, sektorean, nekazaritza sektorean bertan ere ekarri du baserritar askoren aldetik nolabaiteko kontrako jarrera ekologikoari, ekologikoarekiko.
Hau da, ekologiko hori ez da serioa, horiek ez dira baserritarrak, ez dira profesionala, hippy batzuk dira. Hori izan da sektorean elikatu izan den iritzia eta, alde batetik, administraziotik eragin den bazterketa hori eta sektorean jaso den bezala jasota, ba gaur egunean daukagu % 1,7a.
Baina edozein kasutan, mundua, mundua aldatzen doa eta gure eskuetan ez da egoten gainera askotan aldaketa hori, eta hemen diskurtsoak moldatzen joan izan dira.
Eta hor daukagu krisi iruzurra, ingurugiroa geroz eta gehiago aipatzen da, osasuna ere geroz eta gehiago, gertukoa, ekonomia lokala. Eta ekologikoaren kontsumoa ere gehitzen doa.
Eta nahiz eta sinesmenetatik izan ez, ba barneratzen doa nekazaritza ekologikoa sustatu behar dela. Eta kontua da, orain arteko ibilbidea izan da aurrera nola egiten dugun, eta aurrera egin behar da, nekazaritza ekologikoaren aldeko konpromiso sendo batekin. Alperrik galdutako denbora ezingo da berreskuratu, baina aurrera konbentzimenduarekin eta konpromiso sendoekin egin behar da.
Eta bai Alderdi Popularretik aurkeztu den mozioan plan bat eskatzen da eta landa garapen programan nekazaritza ekologikoari lerro bat eskaintzea eta beno ondo dago, ondo dago. Gero PSEtik gehitzen da, gehitzeko zuzenketa bat aurkeztu da eta planari bi puntu eransten zaizkio eta ere ondo dago.
Baina guretzat ez da nahikoa, ez da nahikoa. Aurkeztu dugun gure zuzenketan, eta aipatu duzu, López de Ocariz andrea, gure zuzenketa erdibidekoan jasota datorrela, ez nator inondik inora bat horrekin.
Gure zuzenketan jasotzen duguna da Jaurlaritzak dituen sail desberdinen artean plan integral bat burutzea nekazaritza ekologikoa sustatzeko. Eta plan integral honek askoz ere dimentsio handiagoa dauka zuek proposatzen duzuen planarekin alderatuta.
Eta gure plan integral proposamen honetan, gainera, jasotzen dugu hainbat eta hainbat ildo desberdin plan horren garapenean kontutan hartu beharrekoak.
Hortaz, bi planen abiapuntuak oso-oso desberdinak dira, eta bai dimentsio aldetik eta bai eduki aldetik ere bai. Hortaz, guk gure zuzenketaren alde egingo dugu eta, kasu honetan, erdibideko horretan abstentziora joko dugu.
Besterik ez, eskerrik asko.