BERRIOZABAL BÓVEDA (EAJ, 2018-04-26):
Eskerrik asko, legebiltzar-burua, egun on guztioi.
Niri ere eztabaida honek duela zenbait hilabete izandako pare bat eztabaida gogorazi dizkit, horiek ere PPren eskutik iritsi zitzaizkigun, orduan euskal ikasleen ingeles gaitasunarekin oso kezkatuta zebilen PP, orain gaztelania mahiari dagokionez omen duen kezka izugarria ekarrik digu, ez dakit hurrengoan euskara gaitasuna ote den ekarriko diguna; ez dut uste inoiz momentu hori biziko dudanik, baliteke.
PPk Jaurlaritzari eskatzen dio, Euskal Hezkuntza sisteman Gaztelania eta Literatura ikasgaia hobetzeko plan estrategiko bat egin dezala, eta ez gatoz bat ekimenarekin berarekin, baina gure desadostasuna sakonekoa da.
Ez gatoz bat ekimenaren enfokearekin eta filosofiarekin berarekin. Eta zergatik ez gatoz bat? Ba funtsean bi arrazoi nagusirengatik.
Lehenengo arrazoia, euskal ikasleek gaztelaniari dagokionez lortzen dituzten emaitza, emaitzaren argazkia ez delako Bengoechea andreak erakutsi nahi izan duena bezain katrastofikoa, inondik inora.
Interpelazioan entzundakoak entzun eta gero, datuen azterketari ekin nion jakin-minez; espainiar Estatuko bataz bestekoa 6,45 da eta Euskadikoa 6,03. Dena hobe daiteke, noski, baina ezingo da esan bataz bestekotik oso urruti gaudenik.
Sailburuak esan zizun joan den ostiralean, 17 erkidegoetatik 12ik  - tartean guk -  6 eta 6,5 puntu hartu den lortu dituzte, 0,5ko tartetxo horretan daude 12. Are gehiago, 11 horietatik 6k hizkuntza ofizial bakarra dute, gaztelania. Hortaz, gogoeta egitekotan badaukazue nondik hasi.
Eta bide batez, gogora ekarri nahi nuke iaz unibertsitaterako sarrera proba egin zuten euskal ikasleen % 95,83k gainditu zutela, bataz bestekoa baina 9 puntu gehiago. Gainontzeko autonomi erkidego guztiak Euskadiren atzetik geratu ziren.
Baina estatistikak estatistika eta alderaketak alderaketa, guretzat bada hori baino askoz garrantzitsua eta sakonagoa den...
...Euskadiren atzetik geratu ziren.
Baina estatistikak estatistika eta alderaketak alderaketa, guretzat bada hori baino askoz garrantzitsua eta sakonagoa den bigarren arrazoi bat.
¿Tenemos que mejorar en Lengua Castellana y Literatura? Sabe bien que en nuestro grupo nunca nos oponemos a avanzar en todo aquello que tenga margen de mejora, pero dentro de un contexto lingüístico mucho más amplio y que va más allá del castellano.
Horregatik, ez dugu begi onez ikusten gaztelaniarekin baino zerikusirik ez duen plan estrategiko bat eskatzen duen ekimena.
Eta eztabaida honi heltzeko lau ardatz nagusi gogoan hartzea funtsezkoa deritzogu.
Lehenengo ardatza, euskal hezkuntza sistemarako sistema eleanitza nahi dugu, beti ere euskara ardatz hartuta. Hala esan dugu beti. Eta honek ez du zerikusirik abertzaletasunarekin, baizik eta justiziarekin. Gizartean desoreka soziala bizi duen heinean, euskarak leku propioa izan behar du eskolan, zalantzarik gabe, beste hizkuntza batzuk albora utzi gabe.
Gaztelania ere nire hizkuntza da, gu guztion hizkuntza da, eskolan egon beharrekoa eta atzerriko hizkuntzak ere gero eta garrantzitsuagoak dira, gutxienez atzerriko hizkuntza bat. Ikasleek euskaraz eta gaztelaniaz maila aurreratua eta atzerriko hizkuntza maila apalago bat eskuratzea da helburua.
Bigarren ardatza aipatu berri dut. Hizkuntzen trataera integratu eta integrala, eta horri guztiz lotuta, ikastetxeetako hizkuntza proiektuak. Hizkuntza bakoitzaren irakaskuntza eta ikaskuntza prozesua ezin dugu modu isolatuan begiratu eta landu. Ikuspegi oso bat landu eta garatu behar dugu arrakasta izango badugu, behintzat. Behin eta berriro adierazi dugunez, ikastetxeen hizkuntza proiektuek berebiziko garrantzia dute.
El documento denominado Bases para el Acuerdo, elaborado a partir de las reflexiones de representantes de la comunidad educativa, lo define, a mi entender, acertadamente. Dice así: "La escuela plurilingüe no es sólo aquella que enseña varias lenguas, sino aquella que cuenta con un proyecto integrador e integral de todas las lenguas, y que persigue el desarrollo plurilingüe de las alumnas y de los alumnos.
Ikastetxe bakoitzak, hezkuntza administrazioaren lankidetzarekin, gogoeta bikoitza egin behar du hizkuntzei dagokionez, banaka hartuta eta hizkuntzak oro har kontutan hartuta. Gogoeta horrek planifikazio bat eta momentu desberdinak eskatzen ditu.
Lehenengo eta behin, lehenengo fase batean sentsibilizazio fase bat. Zertarako behar dugu hizkuntza proiektu bat? Zer suposatzen du konpromiso eta atxikimendu libreak lantzea.
Bigarrenik, diagnostikoa egiteko fase bat. Ikastetxeak kokatu dagoen hiri, herri eta auzo testuinguru zehatza kontuan izatea, testuinguru soziolinguistikoa eta beste hainbat ezaugarriren arabera. Ikasleen hizkuntza ingurunea, ikastetxearen hizkuntza giroa, hizkuntzen irakaskuntzari buruzko datuak biltzea eta sailkatzea, arlo linguistikoetan zein ez linguistikoetan.
Hirugarren fase batean, garapen bat egiteko fasea. Ikastetxearen hizkuntza helburuak definitzea, hizkuntza desberdinetan. Abia puntua gogoan hartuta, zer da lortu nahi duguna? Zeintzuk dira lehentasunak? Ikastetxearen hizkuntza planteamendu oso bat egitea eta plan estrategiko bat lantzea; hizkuntza desberdinak lantzeko aukerak, uneak; hizkuntzen artean zubiak eraikitzeko aukera.
Eta, nola ez, ebaluazio fase bat, ikusi ahal izateko finkatu diren helburuak, lorgarriak diren ala ez, birformulatu beharrekoak diren ala ez.
Hortxe dago gure ustez gakoa eta erronka.
Hirugarren ardatzak metodologia eta prestakuntzarekin du zerikusia. Ikuspegi metodologikoa gure ustez ezinbestekoa da sistema eleaniztuna modu planifikatuan eta arrakastaz kudeatzeko. Eta horretarako, hizkuntza desberdinak irakasten dituzten irakasleen eta gainontzeko irakasleen inplikazioa behar da, zeharkakotasunez landu ahal izateko.
Norabide horretan jardun dezaten, hezkuntzako profesionalei eguneratzea eskaini behar diegu, hizkuntzen irakaskuntzari dagokionez. Hizkuntzen didaktika gero eta sakonago aztertzen ari den diziplina bat da eta jakintza horrek guztiak eskaintzen dizkigun aukera desberdinak baliatu behar ditugu gure sisteman aplikatu eta emaitzak ebaluatzeko.
Hizkuntza batean edozer irakasteko, hizkuntza ondo menperatu behar da eta hizkuntza horretan irakasten ikasi behar da. Eta horrekin batera metodologia aktiboek, ahozkotasuna, komunikazioak eta erabilerak leku garrantzitsua izan behar dute.
Eta laugarren eta azken ardatza, irakurtzeko gaitasuna. Duela aste gutxi, kontu hau hizketagai izan genuen Hezkuntza Batzordean, Uriarte sailburua han zela. Gauza batean guzti guztiok ados geunden, irakurtzeko gaitasuna giltzarria da. Funtsezko gaitasuna da gainontzeko gaitasunak baldintzarik onenetan garatu ahal izateko. Hori dela eta, Hezkuntza Sailak dagoeneko abian du irakurketa plan bat eta hainbat baliabide jarri ditu ikastetxe eta familien eskura.
Ikusiko dugu horien garapenak zer emaitza ekartzen digun, baina gutxienez aitortu beharko dugu edozein neurri eraginkorra den ala ez jakin ahal izateko epe, denbora epe bat eman behar zaiola ebaluatu aurretik.
Aipatutako lau ardatz horiek dira guk mozioari aurkeztutako zuzenketan laburpen giza islatu nahi izan ditugunak eta Pastor jaunak irakurri dituenak.
Por tanto, sistema plurilingüe con el euskera como eje, tratamiento integral e integrado de las lenguas, proyectos lingüísticos de centro, metodología y formación en didáctica de lenguas, importancia en la competencia lectora. Esos y no otros son, a nuestro entender, los elementos que deben guiarnos a la hora de abordar debates como el presente.
Benetan uste dut talde guztiek onartzeko moduko baieztapenak jaso ditugula gure zuzenketan eta guztiok aldeko botoa emateko moduko zuzenketa aurkeztu dugula.
Besterik ez. Eskerrik asko.