ETXEBARRIETA LEGRAND (EH Bildu, 2017-12-21):
Bai, eskerrik asko. Eguerdi on guztioi.
Hasieran Arana andreak egindako balorazio horrekin bat egiten dut. Egia da poztekoa dela urteko azken plenoa gai honekin eta gainera akordio honekin, honi amaiera honela ematea eta beno, alde horretatik ere ba poztasun horretatik eta aurrera begira lan egiten jarraitzeko gogotik heltzen diot gaurko hitzartzeari.
Nik hasi nahiko nuke Mugarik Gabek, hemen Legebiltzarrean egin zuen agerraldia gogoan hartuz, hain zuzen, Feminicidio en Euskadi y Nafarroa 2010-2015 ikerlana aurkeztera etorri ziren, eta bertan hainbat datu mahai gaineratu zizkiguten.
Eta horietako, beno, batez ere ikerlan hau zentratzen zen eraildako emakumeen kasuak mahai gaineratzean eta beraiek Hego Euskal Herrian, eta kasu honetan Euskal Autonomi Erkidegoan, 33 emakume eraildakoren datua mahai gaineratzen zuten eta alderatzen zuten hori Gobernu espainolak mahai gaineratzen zuen 12 emakumeren daturekin eta Emakundek mahai gaineratzen zuen 16...
...hori Gobernu espainolak mahai gaineratzen zuen 12 emakumeren datuarekin, eta Emakundek mahai-gaineratzen zuen 16 eraildakoen datuarekin. Eta hor ikusten genuen nola indikadore ezberdinak mahai gainean jarrita, datu ezberdinekin aurkitzen garela. Eta kasu honetan ia heren bat, bi heren igotzen zen eraildakoen kopuruarekin ba topatzen ginela.
Beraiek aitortzen zuten edo beraien metodologia horren barruan adierazten zuten, 33 hauek erabakitzerakoan edo izendatzerakoan horien % 53a, 16 kasu feminizidio intimo bezala izendatzen zituztela. % 20a, 6 kasu feminiziodio familiar bezala eta bi feminizidio infantil.
Horretaz gain ere prostituzioan aritzen ziren bi emakumeren erailketa mahai-gaineratzen zuten eta amaitzen zuten feminizidio ez intimo baten kasuarekin.
Eta datu hauek nolabait ba mahai gainean jarri ziguten eztabaida hau. Nola indikadore ezberdinak erabiltzen ditugunean, barematzeko erabaki ezberdinak hartzen ditugunean datu kontrajarriak edo behintzat bai topatzen ditugula.
Espainiar Gobernuaren kasuan, bikote edo bikotekide ohiak eraildako emakumeak hartzen ditu bakarrik kontuan. Ikusten dugu Emakundek apur bat gehiago egiten duela eta Feminizidioren kasuan Mugarik Gaberekin batera lan egin zuen, Feminizidio elkarteak ordea ia hirukoitza kokatzen zuen.
Aurtengo datuak ere bai hartzen baldin baditugu, eta uste dut bueno ba gaurkoan garrantzitsua dela izendatzea ere bai, Emakundek irailaren 3an Miranda de Ebron eraildako Ana Belenen kasua jartzen du mahai gainean, eta irailaren 28an Sestaon eraildako Noelia Noemiren kasua. Bi kasu beraz aurtengo urtean kontuan hartzen direnak.
Mugimendu feministak ordea, bi hauetaz gain Portugaleten eraildako Elvira Lópezen kasua ere bai mahai-gaineratzen du. Eta uste dut gaur ba izendatzearen beharra ez, askotan esaten dugulako izena duena badu bere izana, eta uste dut emakume hauen izana eta bizi izandakoa eta biolentziaren agerpen hori egitea ba garrantzitsua dela.
Horregatik lantzen genuen besteak beste bigarren puntu hau, sortzen diren kontraesan horiek nolabait parekatze aldera edo behintzat aurrean ditugun indikadoreak erabakitzeko eta harmonizatzeko helburu batekin.
Legeak zehazten joango diren heinean eta kasu honetan esku artean daukagun prozesu horrek, ba bestak beste Istanbulgo akordioak mahai-gaineratzeko helburua izanik, hainbat aurrera urrats eta hainbat kasu ezberdin mahai-gaineratuko dituela ikusirik, hau ere datuetan azaleratzearen beharra garrantzitsua zen eta horregatik bigarren puntu horren behar izana edo.
Eta hasieran aipatzen nuen azterketa horrek, Feminizidiok aipatzen zuen horrek, uste dut beraiek daukaten ikuspegia aintzat hartzea ezinbestekoa dela. Datuak ezin ditugu modu aislatuan erabili, hala egiteak irakaspenak eta analisirako aukerak kentzen dizkigulako. Eta hain zuzen datuak eskatzen ari garenean, ikerketak eskatzen ari garenean ez da hor geratu daitezen, baizik eta ahalduntze prozesu batzuk ere bai bultzatzeko norabidea izen dezaketelako. Komunikazio eta informazio horretan egungo egoeraren diagnostiko hobeago bat egiten lagundu dezaketelako. Eta azken finean planteatzen ari garen politika horietan erantzunerako, baina batez ere prebentziorako politiketan, nola jokatu behar dugun irakasten edo irakatsiko digutelako.
Itsu-itsuan bagoaz, orain arteko politikak egiten jarraituko dugulako. Baina indikadore berri horiekin, agerpen berri horiek nola landu nahi ditugun eta nola erosotu nahi ditugun, eta erasotu hitza erabiltzen dut egoera honek hala eskatzen duelako, bai polizialki baita ere gizarte zerbitzutatik eta beste hainbat arloetatik. Orduan, gure segurtasun eredua besteak beste, nolako ekintzetara eta nolako eredura jotzeko ezinbestekoak izango dira honelako datu fidagarriak.
Urteroko estatistikak aipatu dira eta nik neuk ere, besteak beste, aipatu den txosten honetan, datu estatistikoak aztertzeko aukera izan dut eta uste dut interesgarria zela mahai-gaineratzea kasu honetan bigarren akordio interinstituzional horretatik eratorritako definizioren baitan egiten direla oraindik ere, datuen jasoketa, baina hemendik kanpo geratzen zirela aipatzen ziren horiek, eta baita ere biolentzia mota ezberdinak pairatu dituzten horiek guztiek, orduan, ba garrantzitsua dela hau sendotzen jarraitzea.
Esaten genuen, izenak duena badu bere izana eta uste dut azpimarratzeko bi kontu nabarmendu nahiko nituzkeela amaitze aldera, alde batetik diagnostiko hauek eta lehen esaten nuen bezala, formakuntzarako eta kontzientziaziorako tresna izan daitezkeelako.
Hemen galdera bat botatzen dut, ez dagoena argitua, adituek beraiek ere horren inguruan zalantza ezberdinak dituzte.
Gaur egun kasuak edo datuak gora egiteak, zer esan nahi du? Kasu gehiago ditugula edo kontzientziazio eta ahalduntze gehiago daukagula eta, beraz, salatzeko eta gure ahotza altxatzeko aukera edo indar gehiago daukagula. Uste dut, hor adibidez datuek eta kontzientziazio lan hauek eraginak daukatela emakumeak bakarrik ez daudela sentitzean, emakumea ahotza altxatzen baldin badute ondoan lagunduko dituen zerbitzu bat dagoela erakustean, eta argi daukagu hor oraindik egiteko asko dagoela, akonpañamendu horietan lantzeko asko daukagula, baina aldi berean, bide hori sendotzen jarraitu behar dugula azpimarratu nahiko nuke. Eta esaten genuen beste ideia, politikak beraiek norabidetzeko eta garatu nahi ditugun prebentziorako eta ekintza aktuaziorako politikak norabidetzeko, gako gehiago emango dizkigutelako.
Eta amaitu nahi dut, mugimendu feministaren aitortza bat eginez aipatu den lelo bat ekarri nahi nuen hona amaitzeko, foro sozialean hasi zen, nik sinesten dizut aldarrikapena, eta azaroaren 25ean mugimendu feministak ere bai kalera eraman zuen, eta uste dut gaur datu guzti horietan agertu ez diren, baina agertzeko lana egingo dugun hori guztiei esan behar diegula baietz, guk ere sinesten ditugula eta hemendik aurrera gurekin, datu hauetan eta gure politiketan eta gure norabidean egongo direla aldarrikatzen.
Besterik ez, eskerrik asko.