EGIBAR ARTOLA (EAJ, 2019-09-20):
Errelatoreen inguruan, nik uste dut behintzat bat etorri behar dugula zerbaitetan. Nik uste dut, gaur egun behintzat, denak-denak ados gaudela giza eskubideen defentsa aldarrikatzeko garaian, ez?
Patroi bera gaurtik etorkizunera baliagarria baldin bada, iragana aztertzeko ere balio behar du. O sea, iragana ezin da aldatu, gertatu da. Baina norbanako giza eskubide guztien errespetuan oinarritzen baldin badugu memoriaren ardatza, begiratu dezagun zer gertatu dan hamarkada hauetan eta ez da estatistika hutsa izan behar, ekintza horiek kalifikatu egin behar dira.
Hor dago oinarri-oinarrizko zutabe bat akordiorako, egongo bada. Pista bat emateagatik, berriro ere. Bai, bai, denak, denak. Eta bakoitzak egin beharko dugu gure autokritika, bakarren batzuk egin dituzte. Nik ezagutu ditut nire alderdiko batzuk autokritika egin dutenak horren inguruan, hasi Barne sailburutik Juan Mari Atutxa jaunarengatik eta beste alderdikide batzuk eta erantzukizun politikoa izan dutenak. Oraindik hitz-erdi bat entzuteko nago, zuen aldetik edo dena delako erakunde ezberdinen aldetik.
Nik behategia aipatzen nuenean, ez da datuak biltzen ari zaretela, baizik eta politika hartzen duzuela behategi bat bezala. Eta pasa beharko genuke, ez dakit, Euskaltzaindiari baimena eskatu beharko genioke, Bingen Zupiriaren eskutik edo, baina bustitoki batetara. Bustiguneak badaude baina busti egin behar da.
Eta gai sozioekonomikoak nonbait debekatuta daude PNVrekin edo Jaurlaritzarekin hitzartzea zergatik horrek jada suposatzen duelako beste zutabe nagusi honetan ere PNVri arrazoi ematea. Batzuek esatea, zergatik arlo politikoan, ardatz politikoan eskubide historikoak, oinarri demokratikoa, autogobernua eta guzti hori, guztiok edo gehienak behintzat partekatuko badugu, bakarren batzuk pentsatzen "kontxo eta horixe bakarrik falta zaigu oraindik, arlo sozialean PNVk gidaritza hartzea. Orduan, gu zertarako gaude?". Eta hori da ELAk pentsatzen duena. ELAk presionatu egiten du publikoki eta nik uste dut pribatuan ere. Baina beno, hori da nik esan nahi nuena.
Eta esaten duzu, erantzun ezazu zuk zeren lehendakariak jada ez dauka hitzik eta, non daude mugak? Nik nire interbentzioan esan dut gertatutakoa gertatu dena, ez bakarrik Altsasuko gazteekin, Kataluniarekin batik bat gertatu dena, muga politikoak non dauden galdetzen didazu? Muga politikoak oso nabarmenak daude Estatuan 155ean. Eta Alderdi Popularrak eta Alderdi Sozialistak eta Ciudadanosek eta pentsatzen dut ezetz, Podemosek, nahiz eta aitortu zion Sánchezi "aizu, Kataluniaren inguruan zuk esaten duzuna, ameto", hor daude mugak.
Horregatik esaten dut gure proiektua, amankomunean gauzatu dezakegun proiektu hori, aurrera ateratzeko oinarri politiko, demokratiko berria jarri behar direla Estatuan. Nik ez dakit zuena, gure proiektu politikoa gaur egungo markoari ematen zaion interpretazioarekin gure proiektua ez da kabitzen...
...nik ez dakit zuena. Gure proiektu politikoa gaur egungo markoari ematen zaion interpretazioarekin gure proiektua ez da kabitzen, Euzko Alderdi Jeltzalearena, ez dakit zuena kabitzen den, gurea ez.
Eta ikusten duguna da Legebiltzar honen eskutik gehiengo batez proiektu bat aurrera aterako badugu, edo oinarri demokratiko berriak daude Estatuan edo jai daukagu. Beraz, mugak hor daude. Nola aldatzen da hori? Nola aldarazten da? Ba aukerak ditugunean aprobetxatuz, noski, eta horretarako Madrilen zuen ordezkaritzak, gureak eta gainontzekoenak zerikusi handia izango du, nola erabiltzen dugun gehiengo hori.
Baina Idoia Mendiak berak eman du erantzuna. Me habla de Lizarra, dos veces en Lizarra, y hemos estado los Socialistas. Aquí textos ha habido muchos, si quiere se lo puedo pasar, la última vez que le pasé a un dirigente me dijo que había prescrito, era Rodolfo Ares, y eran los textos de Loiola, los textos de Loiola. ¿Han prescrito? Bueno, ba irakurri, ea zer esaten duen.
Claro, esta concepción de lo que es el consenso, el consenso existe y es bueno si estoy yo y lo demás es división, es exclusión. Esta patrimonialización indebida del consenso es un derecho de veto. ¿Qué falla tiene una mayoría democrática de este Parlamento? Puede tener desde el punto de vista de convivencia, según usted, porque claro, si no está usted o el Partido Socialista...
Bideragarritasuna? Baina bideragarritasuna demokratikoa izan behar badu, esan nahi duzu Madrilera joan behar dela? Y aunque tú tengas nueve parlamentarios aquí, el PNV 28 y las demás formaciones políticas la representación que tienen, prevaliéndote de lo que tienes en Madrid dices, no, eso como no va a tener recorrido te aplico el veto aquí. ¿Qué desarrollo del principio democrático es ese?
¿No se admite ni siquiera de que una mayoría democrática, máxime si estuviera avalada por una consulta habilitante, de ahí no surge ninguna obligación democrática para el Partido Socialista de defender y respetar lo que libre y democráticamente la ciudadanía vasca decida? Ese es el tema de fondo.
Porque ya sabemos que 2.200.000 o 3 millones de vascos nunca van a ser más que 40 millones, ya sabemos. El asunto es si aparte de esa viabilidad y ese recorrido de legalidad, surge una obligación democrática para negociar un nuevo consenso, un nuevo pacto de convivencia.
Hori da dagoena. Hortik aurrera gaur goizean aipatu da, aipatu da lehendakariak estabilitatea, egonkortasuna ematen diola herri honi, eta guk hori azpimarratu nahiko genuke. Hasieran esan dut legealdi hau hasi orduko bere hitzak izan ziren elkarrizketa eta akordioa, borondate politikoa behar da. Eta garbi dagoena da herri honek hauskortasunaren aurrean edo frajilitate horren aurrean erakutsi behar duela sendotasuna eta hori Jaurlaritzak eskaintzen dio, hauskortasunaren aurrean sendotasuna, ziurgabetasunaren aurrean ziurtasuna, nolabaiteko ziurtasun gabe estadio horretatik irteteko liderargo fuerteak behar dira eta Jaurlaritza honek hori eskaintzen du.
Eta menpekotasuna edo subordinazioaren aurrean euskal sisteman sinestea, gure indarretan sinestea, autoexijentzia eta baita ere autoestima, zergatik ez, zergatik? Obligazioa daukatelako, euskal herritar guztien eskubide sozialak, ekonomikoak, kulturalak eta politikoak zaintzea, hori da Jaurlaritzaren egitekoa.
Guk bederatzi eta 28, 37 hasieran esan dut hiru ziabogetako estropada izango balitz, hirugarrengo ziaboga gaindituta dagoela eta azken luzean sartu garela. 37 palada minutuko ez da erritmo txarra, Hondarribiak Kontxako estropadan nahiz eta (...) ziaboga bakarrekoa zen irabazi zuen azkeneko luze horretan 37koa arraunkada etengabekoa mantendu zuelako horretan.
Gehiago nahi genituzke baina hau ez da inork irabazteko beste bat zapaltzeko, hemen ataskua baldin badago, si hay atasco y hay bloqueo hay que desatascar y avanzar. Y eso lo personaliza el lehendakari y su Gobierno y también las instituciones vascas en las que estamos todos, en distinto grado y proporción, pero estamos todos.
Itsutasunaren eta iluntasunaren aurrean gizarteari argitasuna eskaini behar zaio; inposizioaren aurrean, ante la imposición respuesta con determinación; ante el postureo, autenticidad; ante el tuneo o tuneado también originalidad, naturalitatea; komodismoa, que algunos confunden estabilidad con comodismo, no, el comodismo es la mezcla entre la comodidad y el egoísmo, entonces estabilidad sí para liderar, para liderar y hacer avanzar a esta sociedad.
Azkenean guk nahi duguna da herri honek hartu behar dituen erabakiak hartzea, beraz erabakitasuna eta jarraikotasuna, eutsi egin behar zaiola 37 besterik ez gara, baina asko gara.
Azken urte honetarako nahi genuke talde parlamentari ezberdinen parte-hartzea, pendiente mahai gainean dauden lege egitasmo behintzat batzuk aurrera ateratzeko, guztion artean erabaki zeintzuk diren, zergatik aurrerakadak gizartearen onerako izango delako, ez da PNVren, PSOEren, lehendakariaren, ez dakit zein sailbururen mesederako izango, guztion mesederako baizik.
Eta kasu honetan gainera nik pentsatzen dut gu gauden boto baten behar horren aurrean pausua ematen duenak politikoki ba nik uste dut daukala irabazteko dena, irabazteko politikoki, azkenean ematen diolako ezinbesteko behar-beharrezko den indar hori Jaurlaritza honi eta hala ere meritua partekatua izango litzateke.
Eskerrik asko.