UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2013-06-27):
Mahaiburu andrea, lehendakari jauna, sailburuak, legebiltzarkideok, arratsalde on denoi.
Gaur eztabaidagai daukagun proposamenarekin berriro ere era proaktibo, era baikor, positibo eta errealista batean jokatu nahi izan dugu, berriro mahai gainean jarriaz berrordainketari aurre egiteko eta berrordainketa aplikazioa ezabatzeko proposamena. Hori izan da gure helburua arrakasta handirik gabe, baina hori izan genuen eztabaida hau planteatu genuenean.
Dakizuen bezala, planteatzen duguna da lege proposamen bat Osakidetzako profesionalen eta erabiltzaileen eskubideak eta betebeharrak arautzeko, osagarria izango litzatekeena 1997ko Legeari eta gaur egun indarrean dagoen dekretua gaindituko lukeena, eta horren baitan programak garatzeko eta konpentsazio funtsak garatzeko berrordainketari aurre egin ahal izateko. Hori da oraingoan mahai gainean jarri duguna.
Aurrekoan ere, aurreko eztabaida batean, otsailean, aukera izan genuen eta orduan ere beste proposamen batzuk jarri genituen mahai gainean: Konpentsazio funts bat sortzearena edota kupoaren bidez deskontantzearena Kontzertuaren Legeak bere 4. Xedapen Gehigarrian ahalbidetzen duelako. Esaterako, Abiadura Handiko Trenarekin egiten den bezala eta, Kontzertuaren Legeari helduz, iruditzen zitzaigun gai inportantea izan zitekeela benetan herritarrei beraien eskubideak defendatu ahal izateko.
Baina egia esan ez dugu arrakasta handirik izan. Pentsatu genuen agian Gobernu honek sistema informatikoaren prestakuntzaren argudioarekin edota aitzakiarekin ez zuela berrordainketarik aplikatuko. Hori pentsatzera ere iritsi ginen. Baina ez, ekibokatuak geunden, zeren eta udara hurbiltzen zen heinean, Gobernu honen hankatxo neoliberala, otsoaren hankatxoa gero eta nabarmenagoa geratu da, osasun alorrean ere, joan den erabaki aldebakarrekoen bidez eta gaur ikusi dugun bezala, berrordainketaren aplikazioarekin.
Hala ere, guk tematzen jarraitzen dugu iruditzen zaigulako oraindik ere ez dela berandu, aukera daudela, azken finean herritarrak galtzen ez irteteko eta herritarren osasun babeserako eta horretarako eskubideak bermatu ahal izateko.
Hemen guztiok esaten dugu eta zuek ere ez zaudetela ados Madrilek proposatzen duen dekretuarekin, errefusatzen duzuela berrordainketaren neurria gure eskumenak erasotzen dituelako, ez duzuela aplikatu nahi, baina hori esan eta buelta eman orduko, inolako horri aurre egiteko inolako jarrera aktiborik gabe, legeak bete behar diren aitzakiarekin, belarriak jaitsi eta berrordainketa aplikatzen da. Hori da gertatzera doana.
Gogoratu nahiko nuke badirela hainbat eta hainbat lege, etxe honetan egiten direnetik hasita, ez direla betetzen. Gainera, oraingoan proposatzen duguna ez da legea ez betetzea, baizik eta gure legedia, gure burujabetza, gure tresnak erabilita konpentsazio neurriak aplikatzea berrordainketa bertan behera geratu ahal izateko.
Beraz, iruditzen zaigu aitzakiarik ez dagoela eta, hori gutxi balitz, Jaurlaritzako bozeramaileak argi eta garbi esan du Rajoyk anuntziatu duen Administrazio Publikoa berrantolatu eta argaltzeko erreforma hemen ez dela aplikatuko. Hori esan du. Beraz, jakin nahiko genuke Gobernu honek zer irizpideen arabera erabakitzen du edota zer irizpide erabiltzen dituen Rajoyrekin negoziatu ahal izateko zein erreforma aplikatzen diren hemen eta zein erreforma ez diren aplikatzen. Eta horren beste adibide bat tokiko administrazioan erreforma dugu, zein Erkidegoan ez omen dena aplikatuko.
Beraz, iruditzen zaigu aitzakiak gutxi daudela. Beraz, zalantzarik gabe Madrilek proposatu eta Jaurlaritzak inposatutako neurri baten aurrean gaude. Hau da, Madrilek ez digu inposatzen, hemen pilota Jaurlaritzaren teilatuan dago eta berak du eskumena aplikatu edo ez aplikatzeko.
Gu prest gaude, esan dizuegun bezala prest gaude, pertsona guztien osasun babeserako eta harretarako eskubidea defendatzeko eta horretan bustitzeko eta egin behar dena egiteko, elkarlanerako, adostasunak bilatzeko eta, esan dudan bezala, ahalegindu gara eta jarraituko dugu ahalegintzen eta gainera planteamendu errealisten gainean. Eta horregatik ekarri dugu proposamen hau.
Baina beti ere pertsona guzti-guztiena kontutan hartuta. Zeren hemen ere beste faktore bat jarri nahi dut mahai gainean, askotan ahazten zaiguna, zeren beti ari gara botiken berrordainketaz, botiketaz ari gara, baina askotan ahaztu egiten gara pertsonen osasun harretaz edo asistentziaz, berez Madriletik datorren neurriak ere mugatzen duena eta murrizten duena.
Eta gogoratu nahiko nuke kolokan dagoela. Eta zergatik esaten dut hau? Ba hainbat eta hainbat pertsonari ukatzen ari zaielako behin eta berriro asistentzia hori. Badakigu aurreko legegintzaldian errekurtsoa sartu zuela Eusko Jaurlaritzak, Konstituzionalaren autoa hor daukagula, baina zer gertatzen da? Madrileko Errege Dekretuaren eta Jaurlaritzak eginiko dekretuaren artean hor badagoela (...), ez dakigu zer jarraibide ematen diren edo zerbitzu entitate bakoitza zer irizpiderekin ari da, baina errealitatea da pertsonei, eta legeak jasotzen dituen irizpideen baitan, pertsonei asistentzia ukatzen zaiela.
Eta hori da gaur egun gertatzen ari dena. Beraz, zalantza asko sartzen zaizkigu benetan zer helburu bilatu nahi diren neurri hauekin eta benetan zer bilatzen den esaten denean legea bete behar dela, zeren hemen ere ikusten da legeak esaten duena ez dela betetzen pertsonei asistentzia, arreta eskaintzarako orduan.
Eta egia esan, herritarroi tonto aurpegia geratzen zaigu. Tonto aurpegia ba azkenean pertsonen aukera berdintasunarekin jolasten ari delako Gobernua eta baita Gobernu hau ere. Zeren azkenean, neurri hauekin bukatu nahi dena da pertsonen aukera berdintasunarekin eta pertsonen artean desberdintasunak sortu nahi direlako.
Eta hori da hemen jokoan dagoena. Hau ez da kontu ekonomiko bat, hau ez da zenbaki batzuen kontua, baizik eta hau eskubide kontua da.
Eta ikusten duguna da hainbeste urteetan, hainbeste ahaleginekin, esfortzurekin kostatu zaigun osasun sistema publikoa eraikitzea, ba deuseztatzen ari dela eta horrekin batera ongizate Estatuaren desmantelamentua. Zeren hemen ate arriskutsu bat ari gara irekitzen, ate bat ongizate Estatuaren desmantelamentuari, ba hainbestetan aldarrikatzen dugun ongizate Estatuari.
Azkenean, bakoitzak duen egoera ekonomikoaren arabera, osasun gehiago edo osasun gutxiago izateko aukera, hori da bultzatzen ari garena eta guri behintzat onartezina eta oso tristea iruditzen zaigu, iruditzen zaigulako pertsonen eskubideekin ezin dela jolastu.
Beraz, zalantzarik gabe ba sakoneko erreforma ideologiko baten aurrean gaude. Sistema demokratiko ongizate Estatu baten zutabeak ukitzen dituena: berrordainketa, LOMCE, lan erreforma. Dena bata bestearen atzetik.
Eta gainera badirudi neurri honen aplikazioa sartzen zaigula herritarroi mesede bat egiten egongo bazinete bezala. Beste guztia gutxi balitz, gainera sektore ahulenak konpentsatuko direla, errentaren arabera, eta abar eta abar.
Eta hori ikusten da hemen bakarrik egin nahi dena da eskubideei mugak jarri, eskubideak murriztu, eta nora goaz bide horretatik? Ez dakit hausnarketarik egin dugun gai horren inguruan.
Guretzat behintzat, lehen esan dudan bezala, onartezina, iruditzen zaigulako pertsona osasunarekin, herri baten osasunarekin ezin dela jolastu, ezin dela jolastu eta ezin dela negoziorik egin, ez delako diru kontua. Eta iraunkortasunaren izena dena ez duelako balio.
Beraz, eta bukatzeko eta azaldutako guztiagatik, berriro ere gure eskua luzatzen dizuegu gure babesa, elkarlana, konpromisoa, zintzotasunez gainera, uztailak 1ean berrordainketa ez aplikatzeko, berrordainketari aurre egiteko, azkenean gure herritarren eskubideak defendatzeko eta horretarako prest gaude behar diren neurri guztiak aktibatzeko, neurri konpensatzaileak, baina mundu guztiarentzat.
Mundu guztiarentzat. Zeren gaur goizean komunikabideen, komunikabide baten bidez jakin izan dugu Gobernuak neurri konpentsatzaile bat aktibatuko duela. Beraz, horrek erakusten du posible dela berrordainketari aurre egitea.
Zeren sektore horientzat, 18.000 errenta dutenetatik beherakoentzat balio baldin badu, besteentzat zergatik ez? Agerian geratzen da, posible da. Zein da arrazoia besteak ez konpentsatzeko? Zein da arrazoia berrordainketa aplikatzeko? Ados zaudete? Ados zaudete Rajoyren neurriarekin? Badirudi baietz, badirudi baietz.
Eta hori da adibidea. Adibide esanguratsua eta badirudi gainera PSE ere horretan ados dagoela, eta eskutik zoaztela, Rajoyren eskutik. Beraz, hemen garbi dago, Madrilek proposatu egiten du, Madrilek proposatu egiten du eta hemen Jaurlaritzak inposatu egiten du, inposatu herritarrei.
Eta ikusten da berriro, berriro ere Madril, Madrileko Gobernua irabazle eta herritarrak galtzaile.