EGIBAR ARTOLA (EAJ, 2014-06-12):
Nik uste dut hasteko lehenengo eta behin nekez pribatizatu daitekela pribatua dena, baina beno hemen teoria asko daude nonbait, eta nik uste det ari da zuzen-zuzenean sartzea izango dala egokiena.
Zergatik? Ba EH Bilduk aurkeztu duen legez besteko proposamena ikusita izatea ba hamalauko kiniela asmatzea oso zaila izaten da, ba hamabosgarrena ateratzea ere bai, oso zaila. Baino aldi berean oso zaila izaten da ere emaitza bat ere ez asmatzea, zergatik kasualidadez ere asmatzen dira.
Ba nik uste dut EH Bilduk aurkeztu duen legez besteko proposamen honetako bost paragrafoak kontutan edukita, puntu bezala hartuko bagenitu, ez dago bat bera ere bere osotasunean zuzena. Aurreko interbentzioan Damboreneak aipatu ditu hainbat arrazoi, baina zuk zeuk aipatu dezu kutxak likidazio prozesu batetan daudela. Ez dago likidaziorik, ez dezagun hitz hori erabili. Azkenean banku fundazioetan bihurtuko dira, baina ez dago likidaziorik.
Bi. Fundazioak zuk sortzen ez baldin badituzu besteek sortuko dute, hori jakin badakigu eta urte honen barruan egin behar da. Esaten dezu bigarrengo puntuan, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako aurrezki kutxen pribatitazio prozesua etetea. Non hasi da pribatizazio prozesu bat? Eta kasuan, zer da pribatizazio prozesu hori?
Hiru. Kutxabankeko akzioak burtsara salgai ez ipintzea eta euskal kutxen eskuetan dauden akzioen salmenta eragoztea. Kutxabankek berez propioak dituen akzio bakar bat ere ez dauka eta Kutxabankek ez dauka autokarterarik. Kutxabankeko akzio guztien jabeak dira kutxak, Vital, Kutxa eta BBK.
Esaten dezue izaera sozial eta publikoa indartu dezatela erabaki politikoen eta legegintzazkoen bi tartez. Izaera soziala eta publikoa jakina ezaguna da, zer eskatzen da publifikazioa? Nola? Zergatik horrek badu zer ikusia bosgarrengo puntuarekin, lehen ere aipatu da. Aurrezkiaren gizarteratze efektiboa bultzatzeko.
Ze proposatzen da, Jaurlaritzaren eskutik edo instituzioen eskutik aurrezkiak dituzten pertsona horien inguruan desjabetza prozesu bat edo zertaz gabiltza? Beraz, nik bost puntuak ez dira puntu bezala azaltzen, baina bost arrazoi azaltzen dituzue.
Nik uste det azaldu dezun atariko honetan ez erabaki larriak hartu daitezkeen garai honetan, borondate politikoa aipatu dezu, ados nago. Kontrol publikoa egon behar dela, ados gaude. Jaurlaritzak bere egitekoa izango duela, lege proiektua ekarri beharko du eta iritsiko da. Baino garbi dagoena da geure aitaren etxea defenditzeko momentu honetan bai ala bai banku fundazioak osatu behar ditugula eta ondo egin behar dugula.
Horren lekuko garbia, eta zuk aipatu dezu zergatik guzti hau Gipuzkoan bakarrik. Ez Gipuzkoan, 2011. urteko irailean, PNVk, Bilduk, Alderdi Sozialistak eta PPk integrazioko akordioa sinatu genuen. Hemen dago, zuen firma hemen dago, hementxe dago. Lau horietako bat zuena da.
Bertan esaten dugu: "Manifiestan las cajas su firme intención de mantener la propiedad del 100 % de las acciones de la sociedad central, para preservar la esencia de las cajas. Salvo que la operación viniera exigida por cualquier normativa aplicable o por un organismo de administración competente".
Hau, gure konpromisoa izan da. Orain justu bi aste izango da –Gipuzkoan kasuan behintzat–, aho batez kontseiluak berretsi du konpromiso hau.
Are gehiago, bakarren batzuk eta kontseilari batzuk esan zuten, eta oraindik nola ez dakigun, Espainiako Bankuak ze baldintzak jarriko dizkigun etorkizunean, nahiz eta banku fundazioa osatu, kasuan –eta hau da Gipuzkoako kasua–, Arabakoa beste bat izan daiteke eta Bizkaikoa beste bat, 57, 32, 11. 30 horretatik bera egon behar bagenuke, jarri dezagun bide bat hori behintzat eragozteko edo salbatzeko. Eta bide hori proposatu egiten da.
Esaten da, baita ere, instituzio publikoek hartu dezaketela Kutxabanken partizipazio bat, nahiko balute. Ba horretarako, nahiz eta bakarren batek hor ezezkoan dabilen, hemen demagogiatik ekintzetara pasa nahi baldin bada, demagogia egin behar da etxean utzi eta proposamen konkretuak ekarri. Eta tokian tokiko eztabaida guneetan aurkeztu behar diren proposamenak proposatu.
Kasuan, Gipuzkoan ikusiko dugu hemen, zein dabilen pribatizazioaren alde eta zein ez. Eta baita ere Bizkaian eta baita ere Araban. Zein zertan dabilen.
Argi dagoena da, alderdi politiko guztiak konpromiso bat hartuta daukagula. Hemen gauden bost alderdi politikoetatik, lauk, irailaren 11n hartu genuen konpromisoa. Ahal izan ezkero, jabegoaren % 100 mantentzea. Eta hori horrela ezinezkoa izaten baldin bada, ze neurri hartu? Baina euskal instituzioen babes edo euskal gizartearen babes hori galdu gabe.
Eta hori da nik uste dut auzitan daukaguna. Ez dakiguna da, zergatik hainbeste larritasun eta alarma. Nik uste dut, fondoan dagoela beste gauza bat. Zergatik, jakin, badakigu, erabaki hauek hartu ala ez hartu, ardurak ere badaudela. Ardurak gainera, kontseilutan eskuz aldaezinak.
Eta zuek ere bazaudete kontseiluetan. Zuzen zuzenean behintzat Gipuzkoan. Eta hor, ardura politikoak eta zuzenak daude.
Eta bakarren batek behetik jokatzen baldin badu, demagogia tarteko, ez daki kontseiluan egon edo kalean egon, edo kalean edo kontseiluan edo bitan, eta erabakiak hartu behar direla eta, ez dakigu ze gogoeta tarteko, EH Bilduk, zer erabakiko duen. Zergatik argi dago, kalean gehiago dagoela, kontseilutan erabakiak hartzen baino, zergatik Gipuzkoan hain zuzen ere orain bi aste EH Bilduri proposatu zaio lantalde bat antolatzea, banku fundazio hori nola osatu behar den, ze kudeaketa, ze pausu eman behar diren begiratzeko. Aniztasunak eta gainontzekoak errespetatuz. Eta oraindik gaur da eguna, oraindik hitz erdi bat ez duela esan. Ez dakiela lantalde horretan egon behar duen ala ez.
Hori izan da erantzuna. Eta nik uste dut hitzetatik ekintzetara pasatzeko garaia nola iritsi den, baita ere eta ahal den kontsensurik zabalenarekin, behintzat guk, zuek aurkeztu duzuen legez besteko proposamen honi emendakin bat aurkezten diogu.
Eta emendakin horretan nik uste dut, zuzen zuzenean, lehenbizi, aitortzen da kutxen izaera, historia. Bigarrena, legeak lege, garbi dagoena da, banku fundazioa sortzen ez baldin badugu, bakarren batek gure izenean sortuko duela, legea eskuetan.
Beraz, nik uste dut pausuak eman behar direla kutxa bakoitzaren osaketa eta nortasuna errespetatuz, baina pausuak eman behar direla fundazio horiek osatze bidean.
Hirugarrenik, esaten duguna da, bai instituzioak, kasuan hiru diputazioak eta hiru hiriburuetako udalek saiakera bat egin behar dutela, besteak beste, bermea eskaini behar dutela gizarte ekintza hori bermatua gera dadin. Hori da beste konpromiso bat.
Eta baita ere nola ez etorkizunean fundazio horiek osatu behar baldin badira, baita ere gizartearen aniztasun hori edo politikak eskaintzen duen aniztasun hori ere errespetatuz, horren islada izan behar duela ere, baita ere, patronatu horien kasuan osaketa.
Hori da gure posizioa. Eta berriro diot, gaur hain zuzen ere Gipuzkoan, norma foral bat auzitan edo eztabaidan dago, erremanenteak zertarako erabili, 66 miloi daude erremanente gisa.
Proposamen bat ezagutuko du EH Bilduk bere iritzi politiko horretatik erabaki politikoetara pasa dezan eta ikusiko dugu ea bide hori babesten duen ala ez.
Hau da, kasuan legeak behartuta eta beharrezko izango balitz Gipuzkoako Kutxak % 50 horretatik behera joan behar izatea, ia Diputazioa prest dagoen hor partizipazio bat hartzeko.
Gu horren aldekoak gara eta horrek ez dauka zerikusirik pribatizazioarekin...