ARRONDO ALDASORO (EH Bildu, 2014-11-20):
Proposamenaren zioan esaten den bezala, azken urteetan langileen soldaten aurka erasoaldia bortitza izaten ari da oso.
Politika horien artean 2014ean lanbide arteko gutxieneko soldata berriro ere izoztearen autua hartu du Madrilgo Gobernuak. Laster, hurrengo hilabetean, 2015erako erabakia hartuko du berriro ere Espainiako Gobernuak. Lanbide arteko gutxieneko soldata, bai langileentzat eta bai bere familiarentzat, duintasunez bizitzeko errenta nahiko bermatu behar zuena, egun langileen prekarizazioa eta pobretze sistematikoa gauzatzeko elementu bihurtu da.
Horrela, Alderdi Popularra agintea denetik, erosteko ahalmena gutxienez 5,7 puntu jaitsi da eta langile pobreak etengabe sortzen ari dira.
Gutxieneko soldata, oso-oso prekarioa izan harren, hainbat enpresarik ala ere ez dute betetzen eta, gainera, euren jardueretan esplotazioa eta esklabutza egoerak gertatzen dira. Horrez gain, soldata hori zenbait laguntzaren diru kopurua ezartzeko oinarria da, gurean diru sarrerak bermatzeko errentarena.
Aipatu behar da Europako Gutun Sozialak ezarritako irizpideak gurena aplikatuko bagenitu, Hego Euskal Herrian 1.233 eurokoa litzatekeela, alegia, daukaguna bikoiztuko luke.
Gaur egun 645 eurorekin ez dago aukerarik bizitza duin bat izateko eta horregatik ez da harritzekoa pobrezian dauden pertsonak edo pobrezia arriskuan daudenak etengabe gehiago izatea, pertsonen kopurua gehiago izatea.
645 euro jaso eta horrekin etxebizitza, argia, gasa, jana eta abar ordaindu behar dutenak pobreziara kondenatuta daude, kondenatzen dituzte.
Hilabete honetan bertan ezagutu ditugu bi inkesten ondorioak (...) eta Jaurlaritzak egindakoa. Bata zein bestean egoeraren larritasuna argi azaltzen da, milaka pertsonek jasaten duten egoera aurretik aipaturiko politiken ondorio zuzena da. Ia euskaldun erdiak –milioi bat lagun inguru– pobrezian eta bazterkerian erortzeko arriskuan daude. 127.000 pertsona pobrezian bizi dira eta 250.000 ez dute bermatuta bizitza duina izatea.
Emakumeak dira egoera larriena pairatzen ari direnak. Azken urteetan arrisku larria daudenen ehunekoa asko handitu da. Eta horren aurrean zer egin behar da?
Ba gure ikuspuntutik argi dago gaur egun egiten ari dena ez dela bidea. Argi dago Estatu espainiarrean azken urte hauetan eraso antolatu eta orokor bat gertatzen ari dela...
...argi dago Estatu espainiarrean azken urte hauetan eraso antolatu eta orokor bat gertatzen ari dela barne debaluazioa lortzeko, hau da, langileen pobretze eta prekarizatze orokorra izateko.
Horretarako tresnarik garrantzitsuena lan erreformak izan dira, den-denak, gobernu ezberdinek indarrean jarri dituztenak. Eta helburu hori eskuratzeko ezinbesteko elementua izan da, eta bada, gutxieneko soldata bidegabe eta ez duina izatea eta mantentzea.
Izan ere, gaur egun aplikatzen ari diren politika antisozialak herritar gehienak pobretzea eragiten dute eta gutxiengo bat aberastea dakarte.
Egoera honek okerrera egingo luke Europar Batasuna, hau ere esan dugu beste momentu batzuetan, Europar Batasuna eta Ameriketako Estatu Batuak negoziatzen ari diren merkataritza libreko hitzarmenarekin, merkatuek pertsonen eta herrien bizimodua areago hondatuko baitute.
Prekarietatea, pobrezia, babes gabezia, eskubide murriztuak, aldi baterako enplegua eta migrazio derrigortuak dira besteak beste sistema ekonomiko bidegabe baten ondorioak eta desberdintasunak, esan bezala, areagotzen dituenak behin eta berriro.
Zer egitea proposatzen dugu? Zer egitea proposatzen dugu? Orain arte egindakoaren kontrako politikei ateak zabaltzea proposatzen dugu.
Egoera honetara ekarri gaituzten politikak alboratu eta benetan gehien behar dutenei erantzungo dien neurriak hartzen hastea proposatzen dugu. Pobreziari eta prekarizazioari benetan aurre egingo dieten neurriak indarrean ipintzea proposatzen dugu.
Eta beste gauza bat proposatzen dugu ere, gure bide propioa egitea aldarrikatzen dugu, gure eredu sozio-ekonomikoari eta errealitate ezberdinari egokituriko bidea egiten hastea, guk geure politika publikoak eratzeko aukera izatea.
Bide hori egiten hasteko beste batzuen artean ondorengo neurriak abian ipintzea da egiten dugun proposamena eta eskari hauek egingo genizkioke Jaurlaritzari.
Lehenengoa, lanbide arteko gutxiengo soldataren izozteak errefusatu eta azken bost urtetako galerak berreskuratu ditzala. Proposamen hauek azken puntuan proposatzen dugunarekin lotura zuzena dauka, Europako Gutun Sozialean ezarritako irizpideekin bateratzeko bidea has dezala egiten, EAEn gutxienez 1.100 euroko soldata indarrean ipintzeko pausu eraginkorrak eman ditzala. Esan duguna, guk egin dezagun gure bidea gure errealitateari erantzuteko.
Eurostatetek egindako Europar Batasuneko gutxieneko soldaten zerrendan, Frantzia 1.430 euro, Erresuma Batua 1.189, Luxemburgo 1.874, Alemaniak aurten onartu du beste sistema baten bidez 1.530 euro, Espainia 752 euro. Noski, kantitate hauek 14 ordainsariak kontutan hartuta.
Erraza da ikustea non gauden kokatuta Euskal Herriko biztanleak eta zein baldintzatan, Eslobenia, Malta eta Portugalen parean gaude eta ez da bidezkoa, ez du zerikusirik gure errealitatearekin. Gure proposamenekin egoera hori aldatu nahi dugu, aldatzen hasi nahi dugu.
Bigarren proposamena, enpresetan lanbide arteko gutxieneko soldataren betetze maila iker dezala eskatu nahi diogu Jaurlaritzari eta ordaintzen ez duten enpresarien zerrenda publikoa egin dezala eta enpresari horiekin harremanak eten ditzala.
Hau ez da gure asmakizun bat, dakizuen bezala, ez da gure azkeneko proposamen bat. Hori Ingalaterran orain dela ez hainbeste hilabete Gobernuak onartutako proposamena izan zen eta esaten zuen:
"Los empresarios que no paguen el salario mínimo a sus empleados serán multados e identificados públicamente en el Reino Unido. Reino Unido publicará los nombres de los empresarios sinvergüenzas que no paguen el salario mínimo".
Hau da komunikabideetan denak irakurri izan duguna, gobernu batek hartutako erabaki bat.
Pentsatzen dut bat etorriko garela, esaterakoan, 645 eurorekin ezinezkoa dela gaur egun duin bizitzea gure herrian, eta gaur egun, jakin badakigu hainbat lanpostuetan –esan dudan bezala– prekarietatea eta kontratu lotsagarriak daudela indarrean.
Eta ezinbestekoa da gutxienez araututa dagoena, nahiz eta miseri bat izan, bainan araututa dagoena, betetzea eta horregatik, eskari hori egiten dugu.
Hirugarren proposamena. Diru-sarrerak bermatzeko errenta berehala igo dezala kontsumo prezio indizea erabilita eta garrantzitsuagoa dena, azken urteetan pilatutako galerak, gure ikuspuntutik edo gure kalkuluen arabera, % 10a gutxi gorabehera, berreskuratzeko konpromisoa har dezala.
Diru-sarrera bermatzeko errentak lotura zuzena dauka Lanbide arteko gutxieneko soldatekin. Are eta lotsagarriagoa da oraindik, orain dela hiru urte, 2011n hartutako erabakia, hau da % 7an murriztea, oraindik indarrean egotea gure lurraldean. Hori bai, kezkatuta agertzen gara denok.
Oso kezkatuta pobrezien inkestak ateratzen direnean eta publikoki hitz egiten dugunean, bainan proposamen horiek edo aukerak beste neurri batzuk hartzeko, baditugu Kamara honetan, badu Gobernuak eta guk proposamen honek aurrekontuekin lotura zuzena duelako ere, ba proposatzen dugu. Kantitate diru bat igotzea aurrekontuetan diru-sarrera bermatzeko errentak dagokion igoera bermatzeko.
Beraz, hemen duzue aukera baita ere, konpromiso horiek errealitate bihurtzeko. Neurri zehatzak eta argiak. Azken batean, pobreziarekin, prekarietatearekin eta injustiziekin amaitzeko, neurriak hartu behar dira. Ez da nahiko esatea eta hori da guk gaur proposatzen duguna.
Gure errealitatetik abiatuta, gure herrian bizi diren pertsona guztiei bizi duina izateko baldintzak bermatzen hastea. Ezinbestekoa dela uste dugu beste bide batzuk jorratzea eta zabaltzea eta azken batean, gure babes sozialeko sistema indartzea.
Gutxieneko soldata zeharo hobetzea, ekiditeko lanean dagoen edonor pobrea izan dadin edota diru-sarrerak bermatzeko errentaren zenbatekoa gehitzea dira beste neurri batzuen artean, babes soziala indartzeko moduak.
Hori da gure proposamena. Uste dugu posible dela, zehatzak direla eta beste politika batzuk eta beste bide batzuk hasteko, momentua heldu dela eta gure aldetik, ausartak izatea eta betikoa egin beharrean eta egoera honetara ekarri gaituzten politiketan berriro lerrokatu gabe, eskatuko genizueke beste pauso batzuk emateko ausardia izatea eta ikustea nola hobetu ditzakegu nolabait, gure herrian bizi diren milaka eta milaka pertsonen bizi baldintzak.