OTAMENDI TOLOSA (EH Bildu, 2019-12-05):
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Euskararen Nazioarteko Eguna ospatu berri dugun honetan, Euskarari omenaldi xume bat egin nahi diot, euskaldun bezala hain arlo sentiarazten nauen gure hizkuntza zaharrari. Balorean jarri nahi dut euskaldunon altxorra hau zein aberatsa den erakutsi, lagin txiki batekin bada ere.
Nire hitzartzea...
... indarrean jarri nahi dut euskaldunon altxor hau, zein aberatsa den erakutsi, lagin txiki batekin bada ere.
Nire hitzartzea, beti egin izan nahi dudan bezala, euskaraz egingo dut. Beti euskara batuan aritzen naiz, formalagoa edo arautuagoa den horretan, baina, oraingoan, nere hitzartzen lehen zatin ama hizkuntza deten Gipuzkeraz mintzatuko naiz, Amezketa-Orendain alden itten den hizkeran, nire gurasoen bitartez jaso deten hortan.
Neure hitzartzen bigarren zatixen, barriz, bizkaieraz berba eingo dot, Eskoitza inguruko berbetan. Neure ein doten edo bere ein nauen hizkera ederrien, neure semiei transmitiru dotzeten hortan.
Behin eta berriz esan izan deu etxebizitzakin daukeun arazoa zenbatekoa dan. Azken urteetan etxebitzakin lotutako arazok ugarik izan die; izan jabetzan edo alokairun etxebizitza eskuratzeko aurkitzen dien zailtasunek direla medio, izan jabetzan edo alokairun eskua duen etxebizitza mantentzeko aurkitzen dien zailtasunek diela medio. Askotaiko arazokin aurkittu izan da jendartea, bereziki egoera zaurgarrinetan aurkitzen dienak. Merkatu librean etxebizitza bat erostea edo alokatzea ezinezkoa da kolektibo askontzat, eta babes publikoko alokairun eskaintza hain da urrie, ezinezkoa dala daon eskaerari egoki erantzutea. Jende askontzat egiturazko arazoa da etxebizitzana, eta denontzako soluzioik eraginkorrena alokairuko etxebizitza parke publikoa handitzea da. Argi dao. Eta horta bideratu beharko litzateke baliabide nahiko.
Baina, zoritxarrez, honta bideratzen den dirue ez da nahikoa. Beste ein beharreko nagusina da alokairun prezion etengabeko igoerai neurrie hartzea da, eta, hortako, badare hainbat neurri jada hartu dienak edo hartzeko biden darenak, eta beste hainbat neurri eztabaidagai darenak. Alokairun eskaintza handitzea da lehentasune, merkatuk beak ahal dun neurrin erregulatu ditzan preziok. Hutsik daren etxebizitza guztii dagokien erabilera itzuli behar zaie, beharra dunan esku arrazoizko prezion jarriz. Hontako, bitartekaritza programak oso ondo dare, eta baita etxebizitza alokairua bideratzeko helburukin hartu ahal dien neurri fiskalak be, baina tenkatuta daren zonaldetan alokairun preziok mugatzea beste aukera bat da. Oraintxe aurkeztu berri dugun lege hortan jasotzen deguna. Baina honi buruz aurrerago izango dugu aukera eztabaidatzeko.
Kontue da eitten dan guztie ez dela nahiko, jendarten dagon kezka nagusinen itturrie etxebizitza dalako. Gobernun funtzioa hoi izan behar da, jenden kezka edo eskaerei, posible den neurrin, erantzutea. Eta hori da legez besteko proposamen honen asmoa: jendarten daon eskaera bati erantzutea erantzun nahi izatea.
Orain arteko etxebizitza eta bizikidetza ereduk ez die jende askon beharrei eta nahiei egoki erantzuten, eta inork ez du zalantzan jartzen beste eredu batzuk sustatzea beharrezkoa dela; komunitaten eta elkarlanen oinarritzen diren etxebizitza eta bizikidetza eredu berrik sustatzea beharrezkoa dela. Eredu berritzaileok jendartean daren hainbat beharrei beste era batera erantzun ahal die, egoera prekarizatun bizi dien gazteei emantzipaziorako aukera ahalbidetuz, edo gero eta zaharragoa dan jendarten zaintza-krisiari aurre itteko beste bizimodu alternatibo bat eskainiz, adibidez.
Gero eta ugarigok dire etxebizitza eredu berrion aldeko aukera eitten duen herritarrak, beste bizitza eredu baten aldeko apustue eitten duen herritarrak; eta, beraz, administrazio ezberdinek elkarlanen jarri eta erantzun egoki bat eman beharrean aurkitzen gera, etxebizitzakin daukaun arazo larri honi alternatiba ezberdinak eskainiz.
Hainbat agerraldi jarraittu ahal izan dittugu, bakotxak esku artian dittuzten edo aurrera eruen gura dittuzten proiektuen berri emun zuzkuen. Geurean izan genittun Ametxe Kooperatiba, Elkarbidean eta Aberaska elkartietako ordezkarixak, baina beste talde askon izenien be berba in eubien. Errealite desberdenitetatik datoz hiruak, baina danek helburu bera daukie: erabilera lagapenien oinarrittutako etxebizitza kooperatiboak bultzatzie.
Egunsentia Elkarteko ordezkarixak be entzun ahal izan gittun, pertsona helduentzako edo inkluso belaunaldi arteko etxebizitza partekatua, cohousinga, sustatzia helburu daukienak.
Orereta-Errenterixako zinegotzi bat be geureaz egon zen, eta bere herreixen aurrera eruen dabien Marean gora prozesuaren berri emon zoskun. Prozesu horren emaitza izan da gaztientzako etxebizitza komunitarixoa ezagutu ahal izan gauen bere eskutik.
Eta Usurbilgo alkatie be hemen egon zan, eskuartien daukien Txirikorda belaunaldi arteko etxebizitza komunitarixoan berri emoten.
Agerraldi horrexetan azaldutakuak jaso nahi izan dittut gaur eztabaidagai daukaun legez besteko proposamen hontan. Eta, benetan, pozten nau ikusteak danok konpartiruten douela proiektu honeik sustatu biharra. Ez da hasierako legez bestekoan adierazittako dena bere hortan jasoten, baina esan geike gehixena jaso douela erdibideko proposamen hontan.
Lehenengo puntu baten Jaurlaritzai eskatzen dotsau jarraittu daixela etxebizitza arloko berrikuntzan aurrera itten, eskarixen beharretara egokixen dien eredu berrixak bilatuz eta ezarriz; eta, bereziki, jabetza kolektiboan oinarritzen dien erabilera lagapeneko kooperatibak sustatu ditzala. Eta, hontarako, hausnarketarako, eztabaidarako eta beste esperientzia batzuen kontrasterako...
... lagapeneko kooperatibak sustatu ditzala. Eta honetarako, hausnarketarako, eztabaidarako eta beste esperientzia batzun kontrasterako espazioak sortu beharra dago. Edo elkarlanean oinarritutako etxebizitza iniziatibak, etxebizitza kolaboratiboak garatu ahal izateko marko legal bat definituz. Edo cohousing-i buruzko informazioa eta aholkularitza indartuz elkarlanen oinarritzen den bizitza proiektu berritzaile moduan. Elkarlanean oinarritutako etxebizitza esperientziak babestuz, euren garapena orientatuz eta erraztuz, Jaurlaritzaren esku dauden tresna eta bitartekoen bidez. Eta espazio konkretuak identifikatuz, orubeak zein eraikinak, zuzkidura orubeak barne. Eta ahal den neurrian, euren erabilera lagapena sustatuz, lehiaketa publiko bidez.
Eta 2. puntu batean Jaurlaritzari eskatzen dotzeu jarraitu deixela politika sektorialen kudeaketa eta integraziño hobie erraztuko dauien lankidetza-sareak sortzen. Baina helburu izanik, udalerrixetatik ein nahi dien, etxebizitza-eredu nahi dien etxebizitza eredu berrixak sustatzen laguntzea, bereziki adinekuentzat eta gaztientzat etxebizitza kolaboratiboko edo etxebizitza partekatuko ekimenetan.
Batetik, udalei orientaziñua eta aholkularitza emunaz. Eta, bestetik, hasita dauzen edo hastekuak dien proiektuei laguntza finantzariua emunaz.
Espero dot Gobernuaren aldetik be euren esku dauen dana eingo dauiela honelako proiektuak sustatzeko. Egia da eta, denok oso modu nahiko errazean jarri ahal izan garelako, jarriak izan garela ados erdibideko proposamen honetarako. Eta (...orain arte) elkarbanatu edo partekatu ahal izan ditugun elkarrizketetan denon artetik garbi geratu delako honen aldeko apustua egin nahi dela.
Gobernuaren aldetik be ikusten dut apustu hau egin nahi dela edo, behintzat, etxebizitza eredu berrien aldeko apustua egiteko asmoa badagoela edo, behintzat, hala azaldu zen Etxebizitza Planean, Gida-Planean, baina bueno egia da gero hauek, honek aurrera egiteko moduetan eta bueno pixkat desberdintzen garela. Orduan, nik uste dut hemen erdibideko proposamen honetan jasotakoak aurrera eramatea aurrerapauso handi bat izango litzatekeela. Batez be, gure jendartean dauen eskaera hau aintzat hartzea, garrantzitsua iruditzen jatelako eta honetxetarako bitarteko nahiko jartzeko prest egongo dela espero dut Jaurlaritza.
Atzien egongo gare, beraz, arretaz jarraitzen ea legez besteko proposamen hontan jasotakoak zelan aurrera eramaten dituen. Beste barik, eskerrik asko.