IRIARTE OKIÑENA (EH Bildu, 2019-04-11):
Eskerrik asko, lehendakari andrea.
Argitzaileak izan dira orain arte entzun ditugu gauza asko ere, eta une batzuetan baita barre egiteko modukoak egoera hain larria ez balitz. Eta egoera larri honetan uste dut ezin dugula ez ikusiarena egin, ezin dugula burua zuloan sartu ostruken moduan, ez ginatekeelako herritarrek gugan ezarritako konfiantzaren mailan egongo horrela egingo bagenu.
Mendetan zehar erasoak jasaten eta erasoei aurre egiten ohituta dagoen herri honek, besoak gurutzatu eta zain egotea baino zerbait gehiago merezi du. Horregatik, dakar gaur mozio hau EH Bilduk osoko bilkura honetara, espainiar Estatuan eszenario berri bat zabaltzera doan une honetan Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako herritarrok tinko esan dezagun gertatzen dena gertatzen dela ere ez diogula uko egingo, duintasunez libre bizitzeko gure borondate sendoari, geure geroa erabakitzako nahiari. Eta horregatik egin dugu akordio bat Euzko Alderdi Jeltzalearekin zentzu honetan.
Euskaldunak garela eta Euskal Herriaren zati garen neurrian inori baimenik eskatu gabe ibili nahi dugula munduan. Gure burua gobernatu nahi dugula, burujabe eta ez inoren menpe. Ez dugula etengabe eskean ibili nahi komeni zaienean baino. Are gehiago esango nuke, behar gorrian daudenean baino ematen ez diguten horien aurrean ez dugula eskean ibili nahi. Horrela izanda gaur arte, enpirikoki frogatuta dagoen bezala, egon agintean bat edo egon agintean bestea Espainian.
Eusko Jaurlaritzaren lehendakariak, orain hiru aste interpelazioa egin nionean, nik etorkizunaren aurrean lidergoa eskatzen nuenean, kudeaketa eskaini zuen, gestio soila eskaini zuen. Eta EH Bilduren ustez ez da nahiko, inondik inora. Nik etorkizunari tinko aurre egitea eskatzen nuenean, unean uneko olatuak gainditzea eskaini zuen. Eta horrela beste 40 urte pasatuko ditugu...
...unean uneko olatuak gainditzea eskaini zuen. Horrela beste 40 urte pasatuko ditugu, xahutuko ditugu, eta gure indar eta energiak agortzeko zorian geratuko gara, hori baita uste baitut askok nahi dutena gure indar eta energiak xahutzea.
Ante la petición razonable además desde mi punto de vista de tomar las riendas, este Gobierno ofrece a este paso 40 años más de lo mismo parapetados en que es necesario llegar a acuerdos. Ahí estamos absolutamente de acuerdo. Lo que no podemos aceptar como pueblos es seguir otros 40 años teniendo que pedir permiso a Madrid incluso para establecer cosas que siempre les digo, la jornada laboral de nuestras trabajadoras y trabajadores públicos, teniendo que pedir permiso para contratar más profesores o más médicas. Ese modelo de servilismo, de sumisión, no es el modelo que necesita Euskal Herria del siglo XXI.
Orain hiru aste Eusko Jaurlaritzari galdera egin nionetik ekainera espainiar Estatuan bizi den giro inboluzionistak okerrera besterik ez du egin. Herritarron eskubide zibil eta politiko ia guztiak daude jomugan. Eta ez gaitezen engaina, ez da Vox bakarrik. Euskaldunen hizkuntza eskubideak gehiago zapaltzeko prest daude Partidu Popularra eta Ciudadanos. Hezkuntza sistema hankaz gora jartzeko eta ipintzeko prest daude, Espainiar Konstituzioa eskola doktrina berri bihurtzeko prest.
Lehen esan da, Julen Arzuaga lankideak esan du, baina errepikatuko dut. Ertzaintza eta Foruzaingoa Espainiako Polizia eta Guardia Zibilaren menpe jartzeko prest lehenago ere nahiko mendean ez baleude bezala. Konbenioa eta Kontzertua zapuzteko prest.
Hori guztia inboluzio argi bat izanik, horren atzean dagoen arrazoia  - benetako arrazoia -  urte luzetan jasan dugun arrazoia arrazoi berbera izan da: Estatu arrazoia. Euskal Herria ez da herri aske bat, Euskal Herria menderatutako herri bat da. Menderatuta egongo da agian baina ez da herri garaitu bat. Madrilek morroi nahi gaitu eta, eskema hori aldatzen ez den bitartean, jai daukagu. Eta hori da, hain zuzen ere, herri honen gehiengoak nahi duena, eskeman hori aldatzea.
Ya dije hace tres semanas que el altar de la unidad española exige cada vez mayores sacrificios y ahora vemos a Pedro Sánchez utilizar aquel lema de "No es no", aquel lema que ilusionó a muchos militantes socialistas, aquel lema que llevó al propio Sánchez a la secretaría general de su partido después de haber sido defenestrado. Pues ahora le vemos utilizando ese lema en el altar de la patria para decir que no habrá independencia, que no habrá derecho de autodeterminación, que "No es no".
Creo que no era lo que apoyaron sus militantes lo que por encima de los poderes establecidos, de los poderes tácticos españoles le auparon a la secretaría general. Fíjese, creo que no. En vez de ser un estadista capaz de atender a lo que está pasando en Europa, a tener la capacidad democrática de preguntar a la ciudadanía, dice que no, su respuesta es que no.
Okerragoak eta handiagoak ikusiko ditugu ziurrenik. Duda-mudatan eta zalantzatan hasten da, gero erdi lotsatuta adostasuna mailaren bat erakusten da eta azkenean, ia konturatu gabe, faxismoak harrapatu egin dezake. Ez dezatela guregandik espero Euskal Herriak ez du inoiz eta amore eman.
Begira, duela hilabete pasa Bermeon itsas-gudarien egunean eta azkeneko urteetan berdin, ez dugu beste mezurik jasotzen, faxismoaren aurrean ez etsitzeko, hartzeko lekukoa indarrez, borroka hartan landu ziren gertukoen eta ondorengoek lau haizeetara errepikatzen dute hori herri honen gehiengoak bezala.
Horregatik dakart gaur mozio hau Parlamentu honetara eta adostu dut Euzko Alderdi Jeltzalearekin uste dudalako bidegurutzetan derrigorrezkoa dela herri honen ordezkariek eta gu herri honen zati baten ordezkariak gara, ozen aldarrikatzea hemen gaudela, herri bat dagoela, inoren mende bizi nahi ez duen herri bat dela, Europako eta munduko gainerako herrien parekoa, eta haiekin harreman zuzenak izan nahi dituenak: Kulturalak, komertzialak, sozialak, zientifikoak, edozein motatakoak, maila berean. Hau da, beste estatuek egiten duten bezalaxe, pertsona guztien arteko elkartasuna eta justizia soziala oinarri izanik, argi eta argi etorkizuna bere kabuz eraiki nahi duen herri bat.
Horregatik,, berriro azpimarratuko ditu eta berri aipatuko ditut duela hiru aste aipatu nituen Angela Davisen hitzak, esanaz feminismoa dela generoagatik egiten den zapalkuntzaren aurkako, arrazakeriaren kontrako eta faxismoari aurre egiteko estrategia, apartak iruditzen zaizkidalako Espainiatik marrazten ari zaizkigun inboluzioaren aurrean. Eta gaur gainera beste batzuk ere erantsi nahi nituzke: "Ez dela gorrotoa, gure buruari zor diogun maitasuna da", Onintza Enbeita Maguregiren hitzak dira.
Eta horregatik mozio honetan azpimarratzen da berriro ere ezinbestekoa dela espainiar Estatuarekin izan beharreko harremanak aldatzea, ezin duela morrontza harreman bat izan Euskal Herria nazio bat delako eta bere etorkizuna erabakitzeko eskubidea duelako. Argi izan dezaten hori Espainian, hango Gobernuan dagoena dagoela ere. Eta derrigorrezkoa dela, halaber, zuzen-zuzenean kaltetzen gaituzten egoerak berehala iraultzea harreman zibilizatu bat izan nahi baldin badugu.
Eta erdibidekoan irakurtzen baldin baduzue, jasota daude, alde batetik, euskal presoen egoera edo langileen eskubideen urraketa, edo hezkuntza sistemaren kontrako erasoak edo adierazpen askatasunaren kontrako erasoak. Guzti horiek dauzkazue jasoak.
Izan ere, alde bakarreko jarrera, aldebakarrekoa, Estatuarena, Espainiako Estatuarena baita eta Estatuarena bakarrik. Hori mezu argi bat izango da alderdi baten edo bestearen interesen gainetik Euskal Herriaren gehiengo zabal batek igortzen duen mezu argi bat delako, derrigorrezkoa delako herri gisa jokatzea, inori zein alderditakoa den galdetu gabe. Aurrera egiten ez badugu, atzera egingo dugulako, atzera egiten ari garelako.
Cuando digo que debemos actuar como país, lo digo porque a mí, como ciudadana vasca, me duele ver cuando se ningunea a la lehendakari Barkos cuando el Gobierno Sánchez le anuncia que transferirá las competencias de tráfico y luego tenemos que asistir a varios chantajes distintos. A mí, como ciudadana vasca, incluso como miembro y parte del primer partido de la oposición, me duele ver que se ningunea al lehendakari Urkullu o al señor Erkoreka  - que ahora mismo no están aquí -  prometiéndoles con 40 años de retraso  - 40 años que se dicen pronto -  unas cuantas transferencias menores que iban a llegar en noviembre, que se iban a materializar en marzo, pero que parece que se materializarán hoy o mañana o pasado, dicho sea de paso, porque no les queda otro remedio.
Me duele el mercadeo, merkadeoa eta beste behin ere baieztatzeak behar gorrien eta premia larrian daudenean baino ez dutela egiten, horrela baino ez dela gertatzen, ez dutela legea betetzen.
Nuestra visión de la política del país no pasa porque a los gobiernos de Hego Eukal Herria les vaya mal. Nosotros queremos que a este país le vaya muy bien, que le vaya estupendamente, que le vaya muy, muy bien. Nosotras y nosotros somos mujeres y hombres de este país, con hijos e hijas en este país, algunas y algunos con nietos y nietas en este país, que queremos lo mejor para ellas, que queremos lo mejor para las personas que eligen este país para vivir con nosotros y con nosotras. Queremos lo mejor para todos los hombres y mujeres que viven en este país. Por eso nos desconcierta que ante tanto desprecio, ante tanta burla, ante tanto chantaje, la actitud sea la de decir que en los próximos años, pues bueno, seguiremos con la misma estrategia. Eso no puede ser.
Espainiar Estatuarekin harremanak goitik behera aldatu behar dira eta berdinen arteko harreman batera ez bagoaz, ez goaz inora. Inposizioak eta umilazioak alde batera utziko dituen eredu bat behar dugu.
Eusko Legebiltzar honek adostu ditu dagoeneko horretarako oinarriak gehiengo oso zabal baten indarraz eta hori da bidea, eta bidea egiteko modua elkar hartuta, elkarrekin da, adostasunak gero eta zabalagoak izan daitezen. Behin baino gehiagotan esan dut hori dela Euskal Herria Bilduk nahi duena, adostasunak gero eta zabalagoak izan daitezen baina daukanak gutxietsi gabe, eta are eta gutxiago inori beto eskubidea emanez, daukagunean sinistuta eta demokraziaren balioan sinistuta. Inposizioaren eta gezurraren aurrean gehiengo demokratiko sendoak eraikiz, goiz edo beranduago olatu demokratikoa gai izango delako inposizioaren gainetik pasatzeko.
Duela hiru aste nioen Espainia ez zela demokratizatuko bere kasa, Espainiak huts egin duela, huts egin duen estatu bat dela eta aurretik eramango gaituela arlo politikoan, sozialean, ekonomian. Ez naiz berriro ere luzatuko joan den astean eman nituen datu ekonomikoak aipatzen, edozein kasutan datu ekonomiko arduragarri horiek aipatzen. Eta herri honetako gizon eta emakumeen esku dago hori ez gertatzea eta gure esku maila batean haien ordezkari garen heinean.
Beraz, legebiltzarkide jaun-andreok, mozio honen inguruan, esan bezala, erdibidekoa sinatu dugu Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Euskal Herria Bilduk eta aldeko botoa eskatzen dizuet. Aldeko botoa eskatzen dizuet gutxiengo demokratiko batzuk besterik biltzen ez dituelako, arrazoizkoak.
Hau ez da alderdi baten edo bestearen garaipena edo alderdi baten edo bestearen kontrako erasoa. Hau, esaten dizuedan bezala, oinarri demokratiko batzuk onartzea besterik ez da, argi eta garbi.
Errealista da hau aurrera atera ahal izatea eta guztion artean egin dugun gehiengo baten ondorioa da. Herri honi irauteko eman diezaiogun hatza horixe esaten zuen bezala baina ipini ditzagun martxan eskura dauzkagun tresnak, izan ere, iraun bakarrik ez, irautea ez da nahikoa, eman diezaiogun hauspoa horixek esaten zuen, egin dezagun lan eta borrokatu gaitezen herri aske bat lortzeko. Besoak gurutzatuta egon ordez, aldamenekoaren besoekin kate indartsu bat osatuz.
Eskerrik asko, lehendakari andrea.