URKOLA IRIARTE (EAJ, 2013-10-03):
Legebiltzarreko mahaiburu andrea, lehendakari jauna, sailburu, legebiltzarkideok, egun on.
Tramitera onartzeko gaur hona ekartzen den lege proposamenaren aurrean gure botoa aurkakoa izango da. Zergatik? Lege proposamen honek gauza bakar bat planteatzen duelako.
Egun, kooperatibek hirugarrengoen finantziazio bidez, hau da, kooperatiba kanpoko finantziazioa tarteko, beraien baltzu kapitala handitzeko edo zabaltzeko duten aukerari ateak ixtea. Ondorioz, kooperatiben etorkizuna edo hedapena bazkideek egin ditzaketen aportazioen bidez eman daitezkeen baltzu kapitalaren hedapenaren menpe uzten du.
Honek, kooperatibak egun lehiatzen duten merkatuan traba eta mugez inguratzen ditu edo gutxienez beste forma juridiko bat duten enpresekiko desabantaila egoeran ipintzea suposatzen du.
Kooperatiben figura, bere egokitasuna eta bere onurak goraipatzen, iraganean zein orainean edo etorkizunerako gure gizartean eta gure ekonomian jokatzen duten papera eta zein tresna beharrezko eta baliagarriak diren esaterakoan ahoa hitz potoloz betetzen den bitartean, aho txikiarekin etorkizunari begira hain beharrezko duten finantza bide edo modu berriei mugak jartzen dizkiogu. Kooperatibak aho bete hortz uzten ditugu.
Eusko Sozialista taldeak Euskadi Kooperatibaren 4/1993ko Legea aldatzen duen ekainaren 29ko 1/2000 Legearen zortzigarren artikulua ebazteko proposamena aurkezten du.
Beste era batetara esanda, kooperatiben erregimen ekonomikoari dagokionean, kooperatibek beraien baltzu kapitala, bazkideen ohiko eta nahitaezko aportazioetatik haratago, bazkide beraiekin edo hirugarren batekin kontratatutako menpeko finantziazioa erabiliz handitzeko aukera arautzen duen artikulua ebazteko proposamena egiten du.
Zergatik eta zertarako? Egia esan, ez naiz argibiderik topatzeko gai. Ebaztea proposatzen den artikuluak egiten duen bakarra da ezaugarri batzuk betetzen dituen finantziazio mota konkretu batek baltzu kapitala osatzera pasa daitekeela arautzea. Ez gehiago, ez gutxiago.
Gobernuak bere irizpidea azaltzerakoan egoki adierazten duen moduan bi eremu bereiztea ezinbestekoa da. Batetik, oraintxe aipatzen nuen, menpeko finantziaketaren sozietate erregulazioa, euskal kooperatiba sozietateen araubide ekonomikoaren parte den aldetik, hau da, ezabatu nahi den artikuluak esaten duena. Eta bestetik, finantziazio mota honen merkaturatzea, kontsumoarekin eta ez erregulazioarekin zerikusia duena.
1/2000ko Legeko 8. artikuluaren ondorioz, laburbilduz eta eskematikoki adierazten duena da kooperatibak bazkideekin nahiz beste batzuekin kontratatutako menpeko edozein finantzak erakarpenen epemuga kooperatiba beraren kitapenaren aurretik gertatzen ez bada, baltzu kapitala izango dela.
Menpeko finantzaketak dira kooperatibak jaso eta kredituen lehentasunen urrunkeran hartzeko duen arrunt guztien ondoren datozen finantziaketak.
Kooperatibak ekarpen hauek bazkideekin edo hirugarrengoekin egin ahal ditzakete baina gutxienez % 50 kooperatiba bazkide eta soldatako langileei eskaini beharko dizkie.
Ekarpen hauen ordainketa finkoa, aldakorra zein partehartzekoa izan daiteke. Ekarpen hauek epemuga kooperatiban likidazioa aurretik gertatzen ez bada ere, artikulu honek dioenez: "Aurrez itzulgarriak izan daitezke edo eta bere karteran eskuratuak". Ekarpen horiek inoiz ez dute eskubiderik ematen bere batzar orokorrean botoa izateko edo administrazio organoetan parte hartzeko.
Gauza ezberdina da produktu horren merkaturatzea edota komertzializazioa. Mota honetako produktu batek hartzen duenak behar adinako informazioa izatea eta produktuaren erregulazioa.
Gaur hona ekarri den proposamenak, ordea, horri buruz ez du hitz egiten, ez du ezertxo planteatzen. Horregatik, pentsatzen eta esaten dugu artikuluaren ezabatzeak kooperatiba hirugarrengoen finantziazio bidez beraien baltzu kapitala handitzera eragotzi besterik ez duela egiten.
Egia esan, ez da artikulu hau ezabatzea proposatzen den lehen aldia. Legealdi honetan bertan legez besteko proposamen orokorrago baten baitan, talde Sozialistak gero aurrera atera ez zen saiakera egin zuen.
1/2000 Legea, Kooperatiben Euskadiko Legea, aldatzen duena onartzerakoan ere (nahiz eta beste arrazoi batzuengatik edo gutxienez hori zen orduan esaten zena( saiakera egin zuen talde Sozialistak.
Ez dakidana da atzerago joanda 4/2993ko Legea, Euskadiko Kooperatiben Legea, onartu zenean eta bere 64. artikuluan antzeko terminoetan hitz egiten zenean zer irizpide zeuden.
Ez dakit ezta ere mota honetako proposamenik Estatuko edo beste erkidego autonomietako legediak aldatzeko egingo den. Egia esan, honek ez lirateke gehiegi axolako era horretan Euskadiko Kooperatibak beste era bateko forma juridikoa duten enpresarekiko desabantailan izateaz gain, Estatuko beste kooperatibekiko ere desabantailan ipintzea suposatuko ez baluke.
Lehentxeago zergatik eta zertarako galderak airean uzten nituen. Ez da proposamen honen errealitatearen inguruaz jabetzen ez garelako, errealitate horretaz gutxienez beste batzuek adina jabetzen gara.
Errealitate horretarako arazoari konponbidea topatzen saiatzeko gutxienez beste batzuek adinako konpromisoa badugu. Ez dugu uste, ordea, Talde Sozialistak egineko ezabatze proposamenak ezer konponduko duenik, aldiz, beste arazo batzuk sortuko lituzke.
Eta hau guztia diot, lehenik eta behin eta guztiaren aurretik, beraien borondaterik honenarekin aritu ondoren, egun bere burua arazo larri batean ikusten dutenei gure errespetua eta elkartasuna adieraziz. Era berean, pertsona horiek eskatu eta izan ditzaketen zenbait proposamen ulertuz ere. Baina modu berean, legebiltzar talde bati dagokion seriotasunarekin, ezer gutxi konponduko lukeen baiezko erantzun errazak ematen erori gabe, proposamenaren ondorio guztiak aztertuz, jarrera demagogikoak uxatuz eta benetako konponbideen aldeko apustua eginez.
Gobernuak adierazi berri du Euskal Kooperatiba Legearen araudia birsortzeko asmoa. Tramite honetan eskuduntza duten…
Gobernuak adierazi berri du Euskal Kooperatiba Legearen araudia birsortzeko asmoa. Tramite honetan eskuduntza dutenek ezarritako klausula orokorrez haratago, bazkide ez diren hirugarrengoek nahiko informazioa izatea bermatuko duen klausulak jasotzeko disposizioa ere bai.
Ziur kooperatiba sektoreak ere begi honez ikusiko lituzkeela era honetako neurriak. Ziur horrelako finantziazio mota baten partehartzeko prest dagoenari, bere erabakia hartzerakoan lagungarri izango litzaizkiokeela.
Gure taldea ere tresnaren erabilpen egokia izan dadin bermatzen duten ekimenen babesle eta sustatzaile izango da.
Besterik gabe, mila esker.