BEITIALARRANGOITIA LIZARRALDE (EH Bildu, 2013-06-27):
Mila esker eta egun on guztioi.
Talde Sozialistak plenora ekarri duen gaia beste behin aipamena egin genion kontua da eta nahiz eta hasieran hainbeste kontu bere hitzaldian aipatu dituen Prieto jaunak despistatzeraino kasi, EH Bildutik esan nahi dugu zuzenketarik ez genuela aurkeztu proposatzen denarekin bat gatozelako eta guk geuk ere aldeko bozka emango dugula.
Izan ere, IRPHaren inguruan gertatzen ari dena, askotan hemen esan izan dugunaren adibide argia dela esango nuke. Alegia, finantza erakundeek behartzen ez baditugu, ez dituztela beraien etekinak baino aintzat hartzen hori dutelako helburu bakarra.
Baina beste zerbaiten adibide ere bada gertatzen ari den guztia. Hitzez bai, kaleratzen aurkako neurriak hartzeko borondatea aipatu aipatzen da, gertatzen ari dena ikaragarria dela aitortzeraino ere bai (hemen bertan ere horrelakoak entzun ditugu( baina gero aginte postuetatik neurriak hartzea tokatzen denean, horiek berandu hartzen dira, gehienak epaitegiek behartuta, orain arte gehiegizko baldintzen kasuan ikusi ahal izan dugun moduan.
Eta IRPHaren inguruko eztabaida ere adibide ezin hobea dela esan genezake. Familia asko eta asko dira apirila iritsiko zain izan direnak –Apirila eta ez urria, Damborenea jauna– pentsatzen zutelako PPren Gobernuak etxeko lanak egingo zituela eta kasu askotan itogarria gertatzen ari zitzaien egoera zerbait arindu egingo zela.
Izan ere, aurrezki kutxen interes tipoak ezartzeko erabiltzen ziren indizeak, aipatzen ari garen IRPHa kasu, apirilean desagertu egin behar ziren urtebeteko moratoria moduko baten ostean. Eta horrek ekarri behar zuen kasu askotan hilero ordaindu beharreko hipoteka 250 eta 400 euro artean merkatzea.
Egun jendea bizitzen ari den estuasunaren ikuspegitik, oso urrats garrantzitsu bat zen. Are gehiago, asko eta askorentzat hipoteka ordaintzeko modua izan edo ez izatearen aldeko aldea. Beraz, neurri eraginkorra behar du kaleratze mugak jartzearen ikuspegitik. Ez da ez bakarra eta ez nagusia, baina bai garrantzitsua indizeak aldatuz gero, egoera eramangaitza izatetik eramangarriagoa izatera pasako delako guztientzat.
Baina apirila igaro zen, maiatza ere bai eta oraindik egoerak lehengoan jarraitzen du eta hori da gure ustetan onartezina dena. Noski apirila arte eusterik izan dute askok pentsatzen zutelako hain justu hortik aurrera gauzak arindu egingo zirela. Baina orain estutasun berberarekin jarraitzen dute eta badira bi hilabete hauetan etxea ordainetan eman eta kutxekin zuten kredituari uko egin behar izan diotenak egoerak guztiz ito dituelako.
Eta bitartean non izan da Gobernua? Urtebeteko epea izan zuen IRPH indizearen eta antzeko kutxen beste indizeen ordezkoa ezartzeko. Baina urtea igaro da eta ez du egin. Beraz, ez da lehenago egingo duela epea baino. Ez, ez du egin.
Horrek erabat babesgabe uzten ditu. Hauek ezean, finantza erakundearekin sinatutako hipotekan ordezko indizerik ezarri ez dutenak...
...erabat babesgabe uzten ditu hauek ezean, finantza erakundearekin sinatutako hipotekan ordezko indizerik ezarri ez dutenak. Horiek dira egoerarik txarrenean, baina ez dira horiek egoera kaltetzen dituen bakarrak. Hauen egoerak hipotekan ordezkoa dutenak ere kaltetzen dituelako, IRPH indizea kaleratzen jarraitzen dutelako eta kutxek ez dutelako aldaketarik egin nahi izan.
Alegia, Gobernuaren utzikeriaren bizkar eta hileroko etekina handiagoa dela jakitun, lehengo egoerari eusten diote bezeroen kalterako. Beraz, horrexegatik nion hasieran erakusten digutela bai bankuek derrigortzen ez bazaie ez dutela, egia esan, herritarrengan gehiegirik pentsatzen.
Estatuan 1 milioi hipoteka daude egoera honetan. Euskal Herrian gehien-gehienak, ia guztiak Kutxarenak dira eta Kutxabankenak dira, eta kasu honetan hipoteka kontratuek bai ezartzen dute ordezko indizea, euriborra gehi 1 kasu gehienetan.
Hortaz, borondaterik balu, behingoagatik erreparatuko balio duen funtzio sozial horri, aldaketa egin egingo luke eta bezeroek aurrera egin eta bizi baldintza duinagoak izateko aukera ezin hobea izango lukete.
Baina lehen neona, beste behin ere Kutxabankek erakutsi digu deialdiek, hitz goxoek ez dutela biguntzen, derrigortu egin behar zaiola egingo baldin badu eta hori da guretzat benetan lotsagarria dena.
Egoera honen aurrean gaude eta dirudienez, apirilerako egin behar zuena Gobernuak gutxienez urrira arte ez dela gauzatuko jakin da, beraz, herritarrak babesgabe daude eta badagokigu egoera bideratzea eskatzea eta hori da funtsean gaur egiten dena.
Eta horregatik proposamenarekin bat egiten dugu eta lau puntuekin. Hortaz, ez nator bat Alderdi Jeltzaleko ordezkariak esan duenarekin.
Ez da nahikoa lehenengo puntua betetzea. Egia da Gobernuak berehala ezartzea garrantzitsua dela, baina ezar dezake Finantza erakunde interesak lehenetsiz, interes bat gaur egungoaren oso antzekoa, euriborra gehi 1 baino dezente altuagoa, eta beraz bankuen irabaziak bermatuko dituena eta ez herritarren interesa defendatuko dituena.
Beraz, lehendabiziko puntua ez da nahikoa. Lau puntuak dira garrantzitsuak, lauak dira beharrezkoak eta bigarrena ere oso inportantea da, ordezko indize bezala euribor gehi 1 hartzea".
Noski askoz hobea litzatekeela hortik behera jarriko balu, Damborenea jaunak hemen deskubritu duen bezala, baina azken batean bigarren puntu horrekin esan nahi dena da hortik baino goragorik ez dadila jarri, gutxienez pareka dadila beste egoera batzuekin, zeren arriskua izan bada hortik goragokoa jartzeko.
Hirugarren puntua ere oso garrantzitsua da zeren hori egin bitartean ez dago arrazoi objektiborik ez bereizteko bi egoerak, batetik kontratuan ordezkoa indizea dutenen egoera eta bestetik ez dutenenen artekoa, jakitun gainera indize hori badutenen kasuan berehala aplikatu ahal zaiela euriborra gehi 1 eta horrek, esanda bezala, hilerokoan ba arnasaldi garrantzitsua suposatuko liekeela, 250 eta 400 euro arteko kopuruetaz hitz egiten ari garelako.
Eta besteak, hain justu ere ordezko indizerik gabe daudenak, ba horiei bai, horiei eskatu behar da noski ahalik eta azkarren jar dezatela.
Eta noski, posible balitz berbera izatea eta horretan adibidez zuen transakzionalean ez da hori zehazten eta garrantzitsua litzateke bigarren puntuan euriborra gehi 1 aipatzen bada bestean ere gutxienez euriborra gehi 1 izatea gaur egun ordezko indizea ez dutenentzat, zeren horrek egoera justuagoa eta parekoagoa egingo lukeelako.
Eta laugarren puntua aldatu egin duzue erdibideko horretan. Ez dakit zer gertatzen zaizuen, Kutxabank aipatzea hain gogorra egiten zaizuen, baina kasu honetan Kutxabank aipatzeak bere biziko garrantzia zeukan zeren ia-ia kasu guztiak dira, hemen gure lurraldean Kutxabankenak.
Eta beraz, Kutxabankek badu egiteko garrantzitsu bat. Eta beraz izen-abizenez berehala ordezko indizea aplikatzea eskatzea Kutxabanki nire ustez ez da doanekoa eta ez da albora uztekoa.
Egia da, horrelako kasuak dituzten finantza erakunde guztientzat behar du neurriak baina hamarretik bederatzi edo hamar direnean batenak, ba berau aipatzea ere nire ustez ez litzateke hain zaila egin behar. Bestela, beste zerbait ezkutatu nahi da edo beste zerbait saihestu nahi da, ez dakit.
Edo nola ere, berriro diot. Lau puntuak dira garrantzitsuak gure ustetan, zentzuzko eskariak iruditzen zaizkigu. 2012an Gobernuak kaleratu zuen aginduaren ostean urte bete ondoren lehengoen ordez aplikatuko den interesetarako indize hori ez erabaki izanak ezin ditu herritarrak denbora gehiagoz kaltetu, nahikoa kaltetu ditugu honez gero, batzuk dagoeneko kreditua, etxea eta denak galdu dituzte eta are gutxiago jakitun honek ekar dezakeela oraindik jende gehiago kale gorrian geratzea.
Beraz, nahiz eta ñabardura horiekin eta transazional horretan egin diren aldaketa horiekin ba guztiz batez egon, ulertzen dugu honetan kaltetu daudenek eta hemen daude ordezkari batzuk nahi zutena eta bilatzen zutena egin zuten proposamenarekin, neurri handi batean lortzen dela eta, beraz, hasierako proposamenari baiezkoa emateko asmoa bagenuen, ba erdibideko honi ere baiezkoa emango dugula esatea.
Besterik ez. Mila esker.