UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2018-12-12):
Darpón jauna, egun on guztioi.
Bueno, gauza bat da Osasun Sailak egin lezakeena edo egin beharko lukeena exekutibo gisa dagokion arduratik. Beste gauza bat da Fiskaltzak egin beharko lukeena edo dagoeneko egiten hasia duen bidea. Eta hirugarrena da legebiltzar taldeok, dugun erantzukizun publikoagatik dugun eginbeharra eta egin beharko genukeena eta egin behar duguna, dugun betebeharra.
Hiru bideak beharrezkoak dira eta hiru bideak osagarriak dira. Eta zentzu horretan Euskal Herria Bilduk argi dauka ez diola ihes egingo bere konpromisoari.
Gizartearen zati baten ordezkari den aldetik, ahal duen heinean eta konpromiso osoz, bere eskuetan dauden eta Legebiltzarrak ematen dizkion ahalmen eta baliabide guztiak erabiliko ditu erakundeen gardentasunean sakontzeko, iruzurrari aurre egiteko, lagunkeria, entxufismoari aurre egiteko, praktika irregularrei aurre egiteko atea ixteko.
Finean, herritarren interes orokorra bermatzeko eta "qué hay de lo mío" baztertzeko; erakundeak eredugarri bilakatzeko, baita sistema publikoa ere, baita Legebiltzarra ere, baita Jaurlaritza ere eta baita Osakidetza ere.
Eta besteak beste, horregatik ekarri dugu gaurkoan ikerketa batzordea sortzeko eskaria, proposamena.
Osakidetzan lan-eskaintza publikoan gertaturikoa argitzeko, atzemandako irregulartasunak ahalbidetu dituen antolakuntza eredua, sistema berak dituen gabeziak zuzentzeko, markoa joko-zelaia aldatzeko eta, noski, irregulartasun horietatik etor daitezkeen ardura politikoak zehazteko.
Finean, zigorgabetasun eremuari amaiera emateko.
Ikerketa batzordearen eskariarekin aurrera egitea erabaki dugu berriro gertaturikoa ez gertatzeko bermeak jartzeko xedearekin.
Aurreko batean esan nuen bezala, y como se dice en castellano, en las resoluciones de los conflictos en términos de política general se suele hacer referencia a las tres erres, que en este concepto también son válidas: Reconocimiento, reparación y garantías para la no repetición.
Y, sinceramente, creemos o diría que todavía estamos en la primera erre y que el Gobierno se ha visto obligado a reconocer aunque lo haya hecho a medias.
Y, señor Darpón, no se trata de buscar culpables, no se trata de que rueden cabezas, no se trata de intercambio de cromos, ni maquillajes, ni amenazas, ni chantajes. No se trata de eso.
Se trata de aclarar lo sucedido, de ir a la raíz y tomar medidas para que esto no suceda otra vez. Se trata de eso.
Hasieratik esan genuen bezala  - eta denborak arrazoia eman genuen -  hemen auzitan eta ezbaian dagoena ez da lan eskaintza publikoaren eredua soilik; hemen auzitan dagoena da Osakidetzaren giza baliabideetako politika; hemen auzitan eta ezbaian dagoena da Osakidetzaren sistemaren antolakuntza funtzionamendua; sistema bera, hori da auzitan dagoena.
Eta horren adibide argia da Lan Eskaintza Publikoaren auziak eztanda egin zuenean mundu guztia etorri zitzaigula esanez "beno, baina hau beti egon da, ohikoa da, beti gertatu da".
Beraz, garbi dagoena da ohikoa dena sistemaren bertan txertatua dagoena, aldatu beharko dugula, ez?
Eta beste adibide bat da ere, Lan Eskaintza Publikoaren tramitazio osoarekin hasi aurretik, Darpón jaunak maiatzaren 30eran bilera batean esandakoa, oso esanguratsua izan zena: "Quiero unas OPEs limpias".
Orduan, zergatik esaten du hori sailburu batek bilera batetan?
Beraz, funtzionamendu hori ahalbidetzen duen markoa aldatu behar dugu. Markoa aldatu behar dugu eta horrek ezinbestean eskatzen du, giza baliabide politika aldatzea; horrek eskatzen du egonkortasun politikak indartzea, egokitzea; eskatzen du izendapen askeak murriztea; eskatzen du zerbitzuen antolakuntza eredua aldatzea; eskatzen du lan eskaintza publikoaren eredua aldatzea; eskatzen du trazabilitatea argia izatea; eskatzen du makina bat neurri osagarriak direnak eta guztiak behar beharrezkoak direnak.
Zeren hemen, erpin asko dituen poliedro konplexu baten aurrean gaude eta horrek eskatzen du neurri asko, desberdinak eta osagarriak. Guztiak behar beharrezkoak eta ez aurpegi garbiketa bat.
Hemen ez dugu behar aurpegi garbiketa bat, berdin jarraitzeko eta indarrean dagoen sistema eta lan eskaintza eredu publikoa zilegitzekotan eta bermatzeko. Ez.
Darpón jauna, batzorde batean esan nizun bezala, seguraski ez da justua izango. Ez da justua izango. Urrik ez. Ez da justua izango, beti egin den eta ohikoa den funtzionamenduak zuri eskuartean, zure legegintzaldian eztanda egitea.
Baina badakizu zer den tristeena? Zein den tristeena? Orain arte egon diren kontseilariak jakinda zein zen funtzionamendua, guzti hori bermatzea eta zilegitzea. Hori da tristeena. Eta hori ez da erantzukizunez jokatzea.
Beraz zuk, Darpón jauna, Gobernu honek aukera bat dauka. Aukera bat dauka ohikoa izan dena aldatzeko. Aldatzeko. Aukera bat dauka beste funtzionamendu eredu bat aldatzeko eta hobeago batetara jauzi egiteko.
Eta badakigu ez dela erraza izango eta badakigu ere dena ez dagoela gure esku edo Gobernuaren esku edo Osasun Sailaren esku, baina pentsatzen dugu pena merezi duela saiatzea eta gure betebeharra dela, ardura publikotik eta erantzukizun politikotik.
Eta gaur Gobernu honek, Osasun Sailak, Darpón jaunak, beste aukera bat dauka. Eta Gobernu hau sostengatzen duten alderdiak aukera hori baliatu egin beharko lukete eta alde bozkatu beharko lukete, ikerketa batzordearen alde bozkatu beharko lukete, ikerketa batzordea sortzeko eskaria babestu beharko lukete.
Badakigu Legebiltzarrean burutu daitezkeen ikerketa batzordeak bere mugak dituela, esparru guztiak bere mugak dituzten bezala. Baina pentsatzen dugu saiatu behar garela.
Bestela, hitz hutsetan geratzen dira gure diskurtsoak. Hitzak, agerraldiak, hitz hutsetan geratzen dira, gardentasunaren alde, iruzurraren aurka, ustelkeriaren aurka, egiten diren adierazpenak, zertan geratzen dira? Sinesgarritasuna galtzen da. Zer mezu helarazten diegu herritarrei?
Eta zein da erakundeen eta politikarien momentu honetan irudia, herritarrek dutena? Gero normala, normala gero herritarrek duten irudia politikarekiko eta erakundeekiko, ikusita zer egiten dugun.
Barkatu, guztiok ez gara berdinak, guztiok ere ez gara berdinak. Gauza bat esan eta bestea egin.
Eta orduan, zer mezu helarazten da? Mezua ez da bakarrik hitzekin egiten, mezua, ekintzekin, eta koherentziarekin egiten da eta pentsatzen dut, asko dugula hobetzeko eta egiteko.
Horregatik gaurkoa, mundu guztiak, etxe honetan aukera bezala hartu beharko luke, politika egiteko beste modu bat bideratzeko. Politika egiteko beste kultura bat ezartzeko, gure erakundeetan.
EH Bilduk erantzukizunez jokatu du. Uztailean, uztailean erroldatu genuen proposamen hau baina gaur arte ez dugu ekarri, zergatik ez dugu ekarri orain arte? Osasun Sailak denbora eskatu zuen, denbora eskatu zuen azalpenak emateko, neurriak hartzeko.
Guk, eman diogu eta eman genion denbora. Denbora eman diogu ekimenak hartzeko, denbora eman diogu neurriak hartzeko, horrez gain ere, proposamen bat jarri genion mahai gainean, proposamenari erantzun integral eta neurri zehatzak hartu ez gero, ba ikerketa batzordea berpentsatzeko prest egonik.
Gure helburua ez delako bazterrak nahastea, guk konponbidea nahi dugu, eta Osakidetzako langileek ere, hori eskatu digutelako, konponbidea, hau ez geratzea komunikabideetan, titularrak eta bazterrak nahastearekin, konponbidea behar da eta behar dugu.
Eta batez ere behar duguna da, berriro ez gertatzeko neurriak abiatzea. Baina zer gertatu da?
Ba egia esan, Gobernuaren aldetik ez dugu borondaterik ikusi horretarako, eta agian ekibokatuak egongo gara, gure pertzepzioa izango da, baina borondatea ekimenetan ikusten da eta ekimenekin kontrastatzen da eta orain arte ikusi ditugun ekimenetan, ba guk borondate hori ez dugu kontrastatu.
Eta non ez dugu ikusi? Ba begira, hasteko, kardiologian, azterketa egin aurretik, filtrazioa egiteko zeuden asmoaz ohartarazi zitzaion Osakidetzari. Neurriak hartzea eskatu zitzaion Osakidetzari eta gainera Osakidetzako arduradunekin bilera bat egon zen. Ba Osakidetzak beste aldera begiratu zuen eta badakizue noiz hasi zen Osakidetza mugitzen? Gaiak komunikabideetan eztanda egin zuenean.
Legebiltzarrean ere eztabaidatutako lehen legez bestekoan, osoko bilkura honetan eztabaidatu genuenean ere, giza baliabideen politika aldatzeko puntuaren aurka bozkatu zuten Gobernua sostengatzen duten taldeek, beraz, joko zelaia mantendu nahi dute, zigorgabetasun eremuaren, inpunitatearen joko zelaia mantendu nahi dute.
Hasierako erreakzioa ere, ukazioa izan zen Gobernu honen eta ukazioan kokatu zen. Oraindik ere, hor jarraitzen du, bai baina ez.
Baina azkenean ere, azterketa psikometrikoak eta eragile desberdinok egindako presioarengatik, bere burua mugitzera behartua ikusi zuen eta onartzera gertaturikoa.
Hasieran, hiru espezialitateetan ireki zuen ikerketa, geroago, bere burua behartua ikusi zuen espezialitate gehiagotan ikerketa irekitzera, nahiz eta gero, ikerketak ere itxi egin zituen.
Ondoren, azterketak errepikatzeko ebazpenak atera zituen, por zierto, tribunal berberekin, ikertuak izan behar ziren tribunal berberekin, baina azkenean ere presioagatik eta taldeek hartu genuen ekimenagatik oraindik azterketak ez dira errepikatu.
Osakidetzako zuzendari nagusia, bere ardura uztea behartua izan da. Nahiz eta oraindik ere, prozesuan parte hartu zuten eta gidaritza izan zuten arduradunak jarraitzen duten, ez dakiguna da, noiz arte.
Parametro berberak erabili dira azterketa batzuk errepikatzeko, beste batzuk ez errepikatzeko, parametro berberak erabili dira ikerketa batzuk irekitzeko, beste batzuk ez irekitzeko.
Giza baliabide politikan aldaketak txertatzeko proposamenak egin ditugunean ere, Gobernuak, kontra bozkatu du. Gobernuari ere, proposamen zehatza helarazi genion Jimenez Asensioren txostenaren ondotik.
Eta bukatzeko, Gobernuaren borondatea eta jokabidea ere agerian geratzen da, gaurko ikerketa batzordea sortzeko eskariari egin dion osoko zuzenketan.
Lehenengo puntuan, erantzukizunak bide judizialera mugitzen ditu, politikoak alboratuz.
Eta bigarren puntuan, argi uzten du, hasierako jarrera berretsiz...
...bide judizialera mugitzen ditu, politikoak alboratuz.
Eta bigarren puntuan, argi uzten du, hasierako jarrera berretsiz, lan-eskaintza publikoaren eredu aldaketara mugatzen dela bere lanketa eta ez Osakidetzako antolamendu eta funtzionamendu aldaketara.
Beraz, zigorgabetasun eremua ahalbidetzen duen marko-zelaia, joko-zelaia, ez du aldatu nahi.
Beraz, bakoitzak joka dezala egoki deritzon ardura politiko eta publikotik. Gure proposamena hauxe da, baina azken argudia bat jarri nahiko nizueke txandan honekin bukatzeko.
Erakundeetan, politikan lan garrantzitsu asko ditugu, ekimen asko egiten ditugu, maila desberdinetakoak, batzuk mahai handiago daukate, beste batzuk zumeagoak dira, horien artean ere, sasoi honetan Aurrekontuekin gaude, ez, gai inportantea.
Baina, begira, momentu honetan ere, eta ez momentu honetan ere, baina bereziki politikak, erakundeak duten irudiagatik, Aurrekontuak eta beste ekimen politiko batzuen beste edo gehiago garrantzia dute, garrantzia gehiago, handiago daukate gisa honetako ekimenak, ikerketa batzordearenak, ustelkeriari, irregulartasunei, iruzurrari aurre egiten dioten tresnak aktibatzea, tinko jokatzea eta irmo jokatzea. Izugarrizko garrantziak daukate. Birpentsatu, hausnartu.
Iruditzen zait gaurko aukera polita dela, paregabea dela, euskal herritarrak ere beraien erakundeekiko, beraien agintariekiko irudia aldatzeko.
Eta hori guztion esku dago.