ZULAIKA PORTILLO (EH Bildu, 2014-05-08):
Eskerrik asko mahaiburu andrea. Arratsalde on guztioi.
Gaur eztabaidatzen ari gara Espainiako Estatuak hartutako beste erabaki baten ondorioei buruz, Europaren morrontzapean Madrilek egitea erabaki zuen beste murrizketa bati buruz. Eta jada, ohituta gauden arren, jarraitzen dugu murrizketak kezkaz ikusten eta ahotsa altxatzen zeren eta beste behin murrizketa horiek gutxien duten aurka hartzen dira edo eta krisi honen arrazoiekin zerikusi gutxien duten aurka.
Berriro ere, badatoz Madriletik politika injustuak eta gaurkoan pentsionistek pairatzen dituzten murrizketen inguruan jardungo gara. Guk ere nahiko genuke 23/2013 Legeak ekarri eta ekarriko dituen ondorio nagusienak azaltzea.
Pentsioak eguneratzeko orduan, bi faktore ezberdinetan oinarrituko dira: Errebalorizazio indizea deritzona da bat. Hau da, KPI ez da izango pentsioak eguneratzeko kontuan hartuko den datua. Indize hori nahiko konplexua den formula matematiko baten bitartez kalkulatuko da.
Baina laburbilduz, formula horren emaitza gizarte segurantza defizita dagoen bitartean, % 0,35 baino ez dira haziko pentsioak. Horrela izango dela espero da 2017-2019 urtera arte edo nork dakien arte. Eta gizarte segurantzan superabita egotekotan, KPI gehienez 0,50eko igoko dira gehienez. Beraz, urte batean galdutakoa berreskuratzeko behintzat bi urte behar izango dira.
Eta bigarren faktorea: Iraunkortasun faktorea. Horrek zer esan nahi du? 2019tik aurrera bost urtez behin kalkulatuko dutela 67 urtetik aurrera zein den bizi-esperantza tasa, adina eta kontuan izango dute erretiro pentsioak kalkulatzeko. Hau da, esperantza tasa handitzen baldin bada, prestazioa jaitsiko da.
Rajoyren gobernuak onartu zuenarekin batera, erabaki zen gizarte talderik ahulenetako baten aurka egitea eta horien bizkarrera kutxa publikoen dagoen zuloa konpontzea.
Kalkulatu zuten neurri murriztatzaile honekin 33.000 milioi aurreztuko zirela eta hori da benetan tristea eta injustua, bidegabea. Izan ere, zenbat milioi eman dizkiete Madrilgo agintariek bankuei erreskatatzeko? Hori baino askoz gehiago. Horretarako dirua bai, badago. Pentsioak eguneratzeko edo erosmen ahalmena ez galtzeko, horretarako kutxan ez dago dirurik.
Gainera salagarria da kutxa betetzen laguntzen dutenek ikustea beraientzat murrizketak daudela eta bankuei dirua oparitu egiten zaiela. Beste hitz batzuetan, lapurtuak sentitzen dira.
Ez dugu onartuko inork populismoa egitea gai honekin. Alderdi Sozialistak gaia ekarrik du Legebiltzarrera berriro ere. 2011n pentsioak izoztu zituen alderdi berak ekarri du gaia. 2011n pentsionisten bizkarrera kontuak koadratu nahi zenituzten eta orain damu duzuela dirudi. Sinesgarritasuna, ordea, ez da hiru urtearen irabazten.
En el 2011, se congelaron las pensiones. Sin embargo, el IPC subió el 2,4 %. En el 2012, el IPC subió un 2,9 %...
...en el 2011 se congelaron las pensiones, sin embargo el IPC subió el 2,4 %. En el 2012 el IPC subió 2,9 %, pero las pensiones no subieron en la misma proporción. Y en el 2013 se les suprimió la paga complementaria a los pensionistas.
Por lo tanto, durante años, durante estos años los pensionistas han perdido poder adquisitivo de forma considerable y según esta ley lo seguirán perdiendo durante unos cuantos años.
Y una vez más también dentro de las pensionistas, las más afectadas son las mujeres. La diferencia de las pensiones entre hombres y mujeres es abismal, es decir, las mujeres cobran de media un 35 % menos que los hombres. Y esto es consecuencia, una vez más, de las múltiples diferencias que hay en el mercado laboral en particular y en el reparto del trabajo en general.
La diferencia salarial entre hombres y mujeres, la diferencia de casi en 12 puntos de la tasa de actividad. Más contratación a tiempo parcial de las mujeres con respecto a la de hombres. Todas éstas y muchas más son la causa de que también las mujeres sean las más desfavorecidas dentro del segmento de las personas pensionistas.
Pero parece que las decisiones políticas que perjudican a la mayoría de la sociedad y beneficia a una minoría elitista no han concluido aún, parece que no va a terminar. No les basta con los drásticos recortes realizados hasta el momento, retraso de la edad de jubilación, modificaciones en el cálculo de la pensión, aumentando la exigencia de los años cotizados y aumentando los años de referencia para calcular la prestación, copago farmacéutico, pérdida de poder adquisitivo.
Pues con todo esto todavía no les parece suficiente. Ahora, bajo la excusa del impulso al empleo, han publicado el Decreto Ley 3/2014, del 28 de febrero, la tarifa plana para los empresarios.
Bi hitzetan azalduko dugu zer ekarriko duen. Enpresa buruek kontratu finko bat egiterakoan bakarrik 100 euro ordainduko dute hilean. ¾ jardunaldirako bada, 75 euro eta jardunaldirako erdikoa bada 50 euro.
Enpresek langile bakoitzagatik batez-besteko lau mila inguru gutxiago ordainduko dute. Gizarte segurantzako kuota arrunta jubilatu zein elbarritasun pentsioak eta gaixotasun bajak ordaintzeko balio dute.
Kalkulu batzuen arabera, 6.000 milioi gutxiago errekaudatuko dira neurri horren ondorioz. Beraz, defizita erreserbaren funtziotik aterako da, prestazioak jaitsiko dira, beraz, beste behin ere enpresarien mesedetarako erabakitzen diren politikak langileen kaltetarako izango dira.
Argudiatzen dute, gainera, neurri honekin enplegua sortuko dira. Enplegua, zein motako enplegua? Zeri deitzen diote enplegua? Gertatzen ari da enpresa asko nahiz eta etekinak izan, kaleratzen ari direla enpresan antzinatasun gehiago duten langileak, askoz merkeago izango diren langileak kontratatzeko. Pertsonekin merkataritzatzea baino ez dute egiten.
EH Bilduk sarritan salatu ditu politika horiek eta gaiari dagokionez ez da lehenengo aldia Ganbera honetan eztabaidatzen dugula. Eta pentsioen murrizketei dagokionean, Ganbera honek gehiengoz ere errefusatu du legea, baina Madrildik datozen murrizketei aurre egiteko ere proposamen edo bide desberdinak aurkezten ditugu.
Ia denok argudiatzen dugu 23/2013ko Legea, PSE batez Pacto de Toledori egiten diote erreferentzia, baina hilda dagoen ituna baino ez da. Gobernuak egin izan nahi duen erreformak egin ditu, inolako adostasunik bilatu gabe.
EH Bildutik uste dugu euskal pentsionistei begiratu behar diegula Legebiltzar honetan. Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako pentsionistez arituko gara. Gure iritziz Madrildik datozen neurriei aurre egiteko funts bat sortu beharko genuke, zuek onartu nahi duzuenean hitz politak daude, bai, baina eraginkortasuna bilatzeko guk hemen Eusko Jaurlaritzari eskaera zuzena egin behar diogu.
Bada, EH Bilduk eskaera egitaratu egin du funts bat egiteko proposamenean, pentsionistek erosmen ahalmena ez galtzeko. Horrela eskatu genuen ere iaz eta ez genuen lortu, baina gaur ere berriz eskatzen dugu, uste dugulako hori dela bidea.
Askotan entzuten dugu Euskal Herri independente batean ezingo genukeela pentsiorik ordaindu, gezurra. Hori esaten dute oinarri-oinarrian bidetik okertu egiten direnak.
EH Bildurentzat pentsioak ongizatea bermatzeko baliabide bat dira eta kalkulua ez da bakarrik kotizazioekin edo bideragarritasun ekonomikoarekin egin behar, pentsioak finantzatzeko sistema aldatzea izan daiteke bideetako bat.
Baina hemen zaudeten batzuek defendatzen duzuen sisteman zuen lehentasunen artean gehiengoaren ongizatea katearen azkeneko zatian kokatzen duzue.
Ejertzitoa, monarkia, enpresa handien abantailak, aberatsen diruak, horrez ez dituzue ezbaian jarri nahi, hain zuzen, pentsioen gaia azken tokietan jartzen duzuelako.
EH Bildutik eskatzen diogu Jaurlaritzari giza babeserako eredu propio bat diseinatu ahal izateko ibilbide orria diseinatu eta Legebiltzarrean aurkez dezala, horretarako beharrezkoak diren eskumen eta bitarte guztiak bereganatzea.
Babes sozialerako sistema integrala eta propio bat izatea eskatzen dugu, gure politikak diseinatzeko eta hemen nola kotizatu eta nola banatu hemen erabakitzeko.
Eta bide hori egiteko, parte-hartzea sustatzea proposatzen dugu, pertsona nagusien eta pentsionisten elkarte eta talde ordezkariekin egiteko.
Eskerrik asko.