PINEDO BUSTAMANTE (EH Bildu, 2018-02-14):
Arratsalde on guztioi.
Beno, gaur goizean laburki gure zerga proposamenaren ardatzak eta zenbait neurri azaldu ditut. Orain da momentua horretan sakontzeko ebazpen proposamen aurkezpenean.
Esan bezala, gure proposamenek helburu argia dute, justizian, ekitatean eta progresibitatean oinarritutako zerga eredua bultzatzea, Europako ereduetara hurbilduko gaituena eta, horren bestez, aurrekontu gaitasun nahikoa izateko, gure herrialdearen premiei erantzuteko.
La fiscalidad es una herramienta de primer orden para repartir la riqueza que generamos y, en consecuencia, es fundamental si aspiramos a mantener un modelo de bienestar social para todas las personas.
Es prioritario, por tanto, contar con recursos suficientes para asegurar los derechos básicos de toda la ciudadanía y actuar en defensa de nuestro tejido productivo.
Por ello, será preciso destinar los recursos económicos necesarios al sector público, para construir una sociedad más justa y cohesionada, para desarrollar políticas sociales, para fortalecer el gasto público y para realizar inversiones socialmente rentables.
Esos recursos deben ser recursos estructurales, a fin de asegurar que la supervivencia del sector público se construirá sobre bases sólidas.
Helburuak hauek izanik, ondorengo ebazpen proposamenak aurkeztu ditugu. Ebazpen egingarriak, ebazpen proposamen koherenteak eta herri honek dituen erronkei heltzeko proposamenak direnak.
Uste dugu, lehenengo proposamenak dira sistema fiskalaren nortasunaren inguruan, uste dugu tresna garrantzitsua dela, esan berri dudan moduan, eta (...) bide horiek estrukturalak izan behar direla, sektore publikoarentzat.
Gure hirugarren ebazpen proposamena, gaur goizean iragarri dut aurkeztuko genuela eta hemen dago, esaten dugu premiazkoa dela eztabaida publiko bat abiaraztea zerga politikaren inguruan, erakunde, eraile sozial, sindikal eta politikoen artean partekatua, eredu fiskal berria abian jartzeko, adostasunean oinarritutako eredu fiskal berri bat.
Gure laugarren proposamenak esaten du EAEko presio fiskala Europar Batasuneko bataz bestekora hurbiltzeko plan integral bat diseinatzea ikusten dugula beharrezkoa.
Gure laugarren proposamena, eta gaur goizean ere mahai gainean jarri dut, da subiranotasun fiskal osoa beharrezkoa dugula. Herri honek behar duen guztia aurrera eramateko, gure gizarteak behar duen politika sozialak, hezkuntza politikak eta baita ere, esan berri dudanez, sektore produktiboak behar duen politika publikoak aurrera eramateko, bai uste dugu Euskal Herria Bildutik, eta horrela esan dut gaur goizean ere, eta eskua zabaldu diet, subiranotasun fiskal osoa beharrezkoa dugula.
Eta horretarako, baita ere, Nazioarteko itunak eta hitzarmenak sinatzeko, adibidez, hain garrantzitsua den iruzurraren aurkako borrokan guk protagonista izateko eta ez Estatuaren bidez egin behar izateko horrelako akordioak.
Horretaz sakonduz, proposatzen dugu BEZa eta Zerga Bereziak arautzeko ahalmen osoa izateko negoziazioak hastea Estatuarekin. Baita ere, Ecofinen parte-hartze zuzena izateko negoziazioa bideratzea eta, jakina, zerga sistema propio eta koherente bat izateko, eskatzen dugu gizarte kotizazioak hemen bertan arautzea eta kudeatzea. Eta, beraz, horretan ere negoziazioa hasteko eskatzen diogu Jaurlaritzari.
Beste atal garrantzitsu bat, ingurumen fiskalitate inguruan da. Honetan pausu sendoak beharrezkoak direla ikusten dugu eta honen inguruan gure ebazpen proposamena.
PFEZari dagokiola, gaur goizean ere esan dut, uste dugu funtsezkoa dela aurrezki errentak eta gainerako errentek, hau da, lan errentek tratamendu berbera izatea PFEZaren zerga oinarrian.
PFEZan ere uste dugu etxebizitzaren inguruan dauden kenkariak berbegiratu behar direla eta uste dugu etxebizitza erosteagatik indarrean dagoen kenkaria aurrerantzean, gradualki bada ere, ezabatzera joan behar garela, etxebizitza alokatzeagatik kenkariak handituz, beti ere errenta maila baxuei eta ertainentzat hobari hobeak jarriz, jakina.
PFEZan ere uste dugu azkeneko eskaloia edo azkeneko tramua aldatzeko aukera badagoela, % 50era eramanez.
Aberastasunaren zergapetzeari dagokiola, mahai gainean jartzen dugu behingoz kendu behar dela ezkutu fiskala eta partaidetza, enpresetako partaidetza eta jarduera ekonomikoei lotutako ondasunen salbuespena.
Hemen, nolabait jartzen dugu, aberastasuna eta fortuna handien gaineko zergak zeuzkan oinarriak eta, beraz, mahai gainean jartzen dugu % 75ko hobaria, mota guztietako enpresa, partizipazio familiarrentzat.
Jakina, aberastasunaren zergapetzean, zergapetzeko tarifa proposamen berri bat jartzen dugu mahai gainean...
...Jakina, aberastasunaren zergapetzean, zergapetzeko tarifa proposamen berri bat jartzen dugu mahai gainean, ba gaur gaurkoz ondasun zergak daukanak ez duelako erantzuten gure proposamenari edo aberastasunaren inguruan daukagun ikuspuntuari.
Iruzurraren inguruan, iruzurra eta, jakina, ebasio fiskalaren inguruan hainbat proposamen jartzen ditugu mahai gainean. Batetik, borroka planteamendu integral eta eraginkor batean egiteko kontzientziazioan eragitea, saihestea fiskala mugatzeko arau aldaketak ezartzea, zerga administrazioaren eraginkortasuna eta baliabideak handitzea. Uste dugu garrantzitsua dela hemen ere, lehen esan dut, nazioarteko mundu horretan guk geuk ahots propioa izatea ere iruzurraren aurkako borrari dagokiola, hainbat tokietan hitz egiten denean, guk bertan izatea ahots propio, guk daukagulako edo gure lurraldeek daukatelako zergaren inguruan ahalmena.
Uste dugu funtsezkoa litzatekeela zergadunen, arrisku bereziko zergadunen errolda arautzea eta baita ere funtsezkoa ikusten dugu iruzur fiskalaren aurkako euskal behatokia egitea.
Erantzukizun fiskalaren inguruan, eta hau ebazpen, nire uste apalean, ebazpen garrantzitsua da  - denak dira garrantzitsuak, baina orain arte ez dut beste taldeetan horrelakorik entzun - , proposatzen dugu administrazioaren maila guztietan kontratazio publikoaren erantzukizun fiskalari buruzko klausulak ezartzea, kontratazioetan erantzukizun fiskala duten enpresei lehentasuna emanez eta, aldi berean, paradisu fiskalen bitartez diharduten enpresei zigorrak ezarriz.
Sozietateen gaineko Zergaren inguruan aldaketa ezberdinak proposatzen ditugu. Batetik, proposatzen dugu sozietateak lortzen dituzten irabazi eta mozkinen gaineko zerga hau aplikatu beharko dela tipo nominala progresiboa izan dadila eta sozietatearen tamaina edozein izanda ere, beti ere dauzkan irabazien araberako zerga izatea. Eta baita ere taula bat proposatzen dugu.
Sozietate Zergari dagokiola, erreserbei lotutako murrizketak ken daitezela mahai gaineratzen dugu, I+Gk lotutako kenkari bakarra eta mugatua izatea proposatzen dugu, kenkari horren justifikazio izango litzateke inbertsio horien ondorioz gainditu egiten direla ba bueno ba inbertsioak enpresak bere eremuak eta ekonomia osoarentzat onuragarrik izatea ere. Eta beno ba beste hainbat Sozietate Zergaren inguruan.
Eta azkenik, proposamen bat Legebiltzarrak foru aldundiei eskatzeko baita ere langileen parte-hartzearen inguruan enpresetan.
Uste dugu parte hartzea eta erabakiak langileekin ados hartzea sustatu behar dela, eta horrelako enpresa ereduak sustatu behar direla. Hortaz, proposatzen dugu kuotaren % 10eko obaria ematea langileek enpresaren kudeaketan parte-hartze esanguratsua sustatzen duten enpresetan.
Hauek dira labur-labur EH Bildutik mahai gainean jarri ditugun proposamenak. Proposamen gehienak ezagunak ziren, gure zerga proposamena aspaldi delako publikoa. Jakin nahi izan duenak hor ditu.
Beste talde taldeek aurkeztutako proposamenen artean, ba bueno denetatik dago. PPren proposamenen artean guk ezezkoa bozkatuko diogu, berak esan duen moduan ildo guztiz kontrakoetan doazelako. Beraz, kontrako bozka emango diogu.
PSE eta PNVk aurkeztutako proposamenetan denetarik daukagu. Batzuk abstentziora joango gara, beste batzuk ezezkoa bozkatuko dugu.
Eta Podemosen proposamenen artean ere ba era guztietako bozkak ditugu.
Guk bai beste talde guztien ebazpen proposamenak irakurri ditugu, aztertu egin ditugu. Bakoitzak jakingo du zer egiten duen ebazpen proposamenekin. Baina nik berriz ere esan nahi dut Euskal Herria Bilduk mahai gainean jarritakoak egingarriak, koherenteak direla eta herri honek dituen erronkei benetan heltzeko proposamenak direla.
Eskerrik asko.