URRUZUNO URRESTI (EH Bildu, 2019-11-15):
Egun on guztioi. Egun on, lehendakari jauna.
Igandeko hauteskundeen kanpainan hainbat gauza entzuteko parada izan genuen eta horietako bat Vox alderdiaren eskutik, ahotik etorri zen eta bertan eskatzen zuen alderdi independentisten ilegalizazioa.
Egun batzuk geroago, borondate edo asmo horrek Madrilgo Erkidegoko biltzarrean nolabait urrats bat aurrera egin zuen eta Voxek berak aurkeztutako legez besteko bati  - ez bakarrik jada Vox, baizik eta Ciudadanos alderdia eta Alderdi Popularra ere gehitu zitzaizkion -  eta hor eskatzen zaio Gobernu zentralari alderdi independentisten ilegalizaziorako hartu beharreko neurriak hartzeko.
Zuk zeuk hauteskunde kanpaina betean dei egin zenuen tinkotasun demokratikoa eta instituzionala erakustera, eta bai egon zen ere EAJren aldetik dei bat gainerako alderdiei horren aurrean posizioa hartzera.
Guk gaurko horretan dei horri eta zuk zeuk zenion horri heldu nahi diogu edo erantzun egin nahi diogu, uste dugulako larria dela, uste dugulako Estatuan halako jarrerak banalizatu egiten direla eta autoritarismoa Estatu espainolean nagusitzen ari den momentu honetan, halako jokaerak orokorrak direla. Eta jarrera hauek orokorrak direla diogunean, esan nahi dugu jada ez dela alderdi baten edo beste baten kontua.
Eta hau esanda, argi utzi nahi dut ere guretzat alderdi guztiak ere ez direla berdinak. Alderdi guztiak ez dira berdinak, baina joera hau orokorra da, Espainian lortu delako, hein batean eskuinak lortu duelako politikaren erdigunea balantzaren eskuma aldera eramatea. Eta uste dugu horretan, zintzoki esanda, urteetan PSOEk berak ere horretan lagundu, lagundu egin duela.
Beraz, halako jarrerak sarkorragoak dira inboluzio betean dagoen estatu batean eta, beraz, hori da gaur esan nahi dizuguna. Guk heldu egiten diogu zuk egindako deialdi horri eta heltzen diogu orain, hauteskunde zurrunbilotik aterata, zeren guk zalantza bat bai badugu.
Eta, beraz, hori izan daiteke gaurko lehen galdera zuzendua: Zure deia hauteskundeetan kokatzen den galdera bat da? Soilik hauteskunde kanpainan balio duena? Edo eta zerorrek pentsatzen du oraindik jarraitu egin behar dela halako tinkotasun demokratiko eta instituzionala erakusten? Ala hauteskundeetako keinu bat besterik ez da izan?
Beraz, orain heltzen diogu eta...
...erakusten ala hauteskundeetako, bueno, keinu bat besterik ez da izan?
Beraz, orain heltzen diogu eta uste dugu hemen heldu behar zaiola ere. Esaten denean tinkotasun demokratikoa eta instituzionala, guk uste dugu lehendakariak bilatu beharko lukeela Ganbera honen babesa halako eskaera bati ba babesa emateko.
Tinkotasun demokratikoak era askotan adierazi daitezke. Guk astelehen honetan Behobiako mugan ikusi duguna ere guretzat hori tinkotasun demokratikoa da, halako jarreren aurrean. Baina uste dugu instituzionalaz eta demokratikoaz hitz egiten denean, lehendakariak hauteskunde zurrunbilotik atera eta Ganbera honetan ere bilatu beharko lukeela halako erantzunik.
Nik gaur hemen hasi nintekeen zure adierazpen horiek entzun eta gero, ni gaur hemen hasi nintekeen Bertolt Brechten poema esanguratsu eta entzutetsu hura errezitatu, hori esaten zuena "ni ez nintzen ez komunista, ez judua, ez langilea, baian niregana etorri zirenean jada beranduegi zen".
Hasi nintekeen ere zuek askotan guri egiten diguzuen horretaz, ongietorriak emanez. Gu ilegalizatu gaituzte, nire alderdi propioa ez koalizioa, ilegalizatua izan da. Nik ongietorria, ongi etorri, ez? Zuek askotan egin ohi duzuen bezala ere esan nezakeen, baina ez dut hori egingo. Ez dut hori egingo. Gu gaur borondateak biltzera etorri gara eta jakitera ea benetan dagoen borondaterik halako interpelazioekin jarraitzeko eta egin beharrarekin jarraitzeko.
Esan bezala, arazoa serioa delako. Estatu espainolean, paradoxikoa baldin bada ere, jada demo independentzia ez da auto politiko bat edo debekatua dagoen auto politiko bat; momentu honetan, estatu espainolean independentzia guk uste dugu jada demokratizaziorako aukera bat ere badela, Estatu honek etengabean autoritarismorantz jotzen duelako.
Erresuma Batuko parlamentuan, atzo 11 diputatuk aurkeztu dute Espainia Europar Batasunetik kanpo uzteko mozio bat, uste dutelako Europar Batasuneko balore fundazionalen kontra jotzen duela Estatu espainolak, alegia demokrazia, justizia, giza eskubideak... Halako baloreen kontra jotzen duelako Espainiaren kanporatzea eskatzen dute Westminsterren. Uste dugu horrek argazki fidela egiten duela hemen gertatzen ari denarekiko.
Eta orain norbaitek esan dezake "bai, baina egoera aldatu da zer PSOE-k irabazi du eta badirudi badagoela gobernu bat progresista eta ezkertiarra izango dena". Eta guk hori ez dugu ukatuko. Baina aldi berean, zalantza bai hor uzten dugu. Eta guk esaten dugu, egin dezagun ariketa zintzo bat. Egin dezagun ariketa zintzo bat. Eta guztiok uste dugu segur aski, Euzko Alderdi Jeltzalea ez dela izango legez kanporatua. Baino inor ausartzen da momentu honetan esatera PSOE ez dagokeela prest indar independentista katalan batzuk legez kanporatzeko? Inor ausartzen da hori esatera? Zeren Sánchez ere entzun izan dugu hauteskunde kanpaina honetan eta hauteskunde kanpaina aurretik ere hitz egin du 155 artikulua aplikatu behar baldin bada, aplikatuko duela.
Ikusi dugu estatu kolpe digital bat ematen hauteskunde kanpainan bertan. Entzun dugu esanez prest dagoela Aznarrek Ibarretxeren kontra asmatutako lege bat berreskuratzeaz, non erreferendumak ilegalizatu egiten diren edo erreferendumak egiten dituztenak espetxez zigortzeko eskatzen den. Guzti horretaz entzun dugu Sánchez hitz egiten ere.
Beraz, guretzat, Alderdi Sozialista momentu honetan ez da garantia bat eta demostratu egin beharko du benetan Estatu espainola bide demokratizatzaileetatik eraman nahi baldin badu. Bederatzigarren puntu bat ikusi dugu Podemos eta Alderdi Sozialistaren artean sinatuta. Nik aste honetan zehar, Martínez jauna, Elkarrekin Podemoseko idazkari nagusia entzun dut irratian eta ez zen gai izan azaltzeko zer esan nahi duen bederatzigarren puntu horrek.
Mucho tuvo que pedalear el señor Martínez para poder dar una respuesta medianamente serena de lo que plantean en ese artículo noveno.
Orduan, guretzat egoera hori da. Orduan, puntu hauek ez dira ilegalizazioa de facto, baina de facto lortzen dutena da independentzia bezalako aukera politiko bat edo politiko bati, bide demokratikorik ez ematea eta ezinezko egitea. Eta guk hori esaten dugu: Ez baldin badago bide demokratikorik, zer geratzen zaigu independentistei? Zer geratzen zaigu independentistei? Zeren gezurra da bide demokratikoetatik posible dena, hori Katalunian ikusi dugu, eta procésaren sententziak prezio bat jarri dio independentzia nahiari, prezio bat jarri digu independentista orori. Alegia, inor ausartzen bada bide hori egitera, nahiz eta bide demokratikoetatik izan, hau da aurrean izango duzuena.
Beraz, gure galdera sinplea da, gure galdera nahiko logikoa dela iruditzen zaigu, ultra eskuina, faxismoa, ilegalizazioa bezalako jarrerak guzti horiek saihestu nahi baldin badira, guzti horiei atea itxi nahi baldin bazaie, uste dugu prozesu demokratizatzaileak abian jarri behar direla, horrela ixten zaiela jarrera autoritarioei bidea. Beraz, badu lehendakari honek, badu Jaurlaritza honek zentzu horretan ekimenik abiatzeko asmorik?
Eskerrik asko.