BERASALUZE LAZKANO (EAJ, 2018-02-08):
Bai, eskerrik asko, legebiltzar-buru andrea. Sailburuak, legebiltzarkideok, eguerdi on guztioi.
Azken urteetan bizi dugun edo bizi izan dugun krisi ekonomikoaren ondorio guztien artean, esango nuke larrienetako bat, dudarik gabe, etxebizitza galtzearena izan dela eta zoritxarrez hainbat eta hainbat familiak garai batean etxebizitza hori erosteko eskatutako hipoteka edo hilean ordaindu beharreko errenta ordaindu ezinik, etxebizitza hori ba galtzeraino ere iritsi dira.
Eta bueno egia da baita ere euskal erakundeak kezkatuta eta arduratuta, eta ikusita benetan egoera larri honen aurrean geundela, uste dut, beste gai askotan bezala, aurrea hartzen saiatu direla eta, autokonplazentzian erori gabe, ez didazue ukatuko baita ere daukagun gizarte babes sistemari esker gure gizartean arazo honen aurrean aurkitu diren familiek beste hainbat tokitan baino arinago edo errazago bizi izan dutela hain arazo larria.
Gaurkoan zoriondu beharrean gaude berriro ere etxebizitza gai batean akordio batera iritsi garelako. Uste dut nahiko erraza izan dela akordioa eta uste dut neurri batean erraza dela baita ere zerotik ez garelako abiatzen, aurretik ere gauza asko jada eginak daudela. Adostu dugun erdibideko horretan 2013an Eudel, Jaurlaritza eta Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren artean sinatutako hitzarmena berrikustea eta hobetzea eskatzen da.
Egia da hor, eta azpimarratu egin da gainera erdibidekoan, antzemate goiztiarra izan zela horren helburua, ikusten zelako hainbat eta hainbat kasutan erakundeen ezagutzara iristen zirenean kasu larrienak beharbada beranduegi zela. Orduan, ba hor parte hartzen duten agente guztien artean antzemate goiztiar hori posible izango balitz, beharbada gero konponbidea edo laguntza ere erraztu edo, kasu askotan, ahalbidetu egingo zela, zeren beste kasu askotan kasuak ez ezagutzeagatik lagundu ezinik ere geratu direlako.
Eta egia da orain arte, eta datu okerrean ez baldin banabil, kasu bakarrari eman zaiola erantzuna Jaurlaritzatik, Etxebizitza Sailburuordetzatik, hain zuzen ere, eta ez dakit hau protokoloa bera edo hitzarmena berak ez duelako behar bezala funtzionatu izan den, baina, bueno, nik uste dut egoera ere 2013tik aldatu egin dela eta ondo dagoela orain lau urte edo ia bost urte egindako hitzarmen bat berrikusi eta ahal den neurrian behintzat baita ere hobetzea.
Baita ere adostu dugu...
...orain lau urte edo kasi bost urte egindako hitzarmen bat berrikusi eta ahal den neurrian behintzat baita ere hobetzea.
Baita ere adostu dugu indartu daitezela Eusko Jaurlaritzaren aldetik egoera larrienean dauden familia eta pertsonei ematen zaien etxebizitza edo eman beharreko etxebizitza.
Eta hori ere, beno, dagoneko egiten da eta 2012an Arriola jauna sailburu zenean Etxebide arautzeko egindako aginduak berak ere salbuesten ditu esleipen orokorretik egoera larrian eta adin txikikoak eta dituzten familia askoren kasuak ezagututa, ba beno, zuzeneko esleipenak egitea. Eta hori badira urteak etxebizitza sailburuordetzatik eta tokatu zaidan aurreko arduretan ezagutu ditudan hainbat eta hainbat kasutan ekiten dela.
Horrek ez du esan nahi, gauza guztiak bezala, ez denik hobetu behar, eta uste dut kasu honetan ere antzemate goiztiar hori eta udalekin eta bertako gizarte zerbitzuekin izan beharreko lankidetza ezinbestekoa dela baita ere egoera hauetan dauden familiei behar bezalako erantzuna eta arreta emateko.
Nik uste dut, dena dela, eskumen osoak izanik, baita ere etxebizitza gaietan, gizarte arazo honen aurrean euskal erakundeetatik pixkat neurri paliatiboak hartzeko gaitasuna daukagula. Eta Nazio Batuen Erakundeak emandako irizpide honen aurrean esaten du estatuek egin behar dituztela hainbat eta hainbat aldaketa legeetan beharrezkoa bada ere, hainbat eskubide bermatzeko eta nik uste dut hor  - eta horrela eskatzen dugu baita ere erdibidekoan -  Espainiako Gobernuari luzatu behar zaiola eskaera hori.
Ze egia da Hiri Errentamenduen Legean etxegabetze espresa edo desahucio expres bezala ezagutzen dugun hori jasota geratu zela eta kasu horien aurrean maizterrak behintzat inolako defentsa gabe geratzen direla hilabeteko errenta ordaindu gabe utzita etxejabeak eskubidea daukalako demanda bat sartzeko eta etxegabetze batera eramateko pertsona hori eta maizterra geratzen dela inolako defentsa eskubide gabe.
Eta horrek zuzenean eramaten gaitu baita ere, ba nik uste dut, Prozedura Zibileko Legera. Eta hor beharbada kasu hauek prozedura ohiko batetik bideratu beharko litzatekeela ba, beno, baita ere maizterra berak ere defentsako eskubide hori izan dezan eta ez kaleratua izan dadin inolako erantzun aukera gabe.
Horregatik uste dut ekimen hauek hemen ezik Espainiako Gorteetan ere aurkeztu beharko genituzkeela. Han, hemen ordezkatuak gauden talde guztiok ditugu baita ere ordezkariak eta uste dut benetan, han egin beharko litzakeela konponbide estruktural horiek hantxe bilatu beharko direlako, ez?
Eta gero beno, aipatu da baita ere lankidetza hainbat eta hainbat kolektiborekin. Uste dut betiere lankidetza hori leiala eta zintzoa baldin bada positiboa dela. Egia da gaur egun Alokabidek kudeatzen dituen etxebizitza publikoetan, alokairuko etxebizitza publikoetan, horrelako egoerak gertatzen direnean lankidetza estua dagoela gizarte talde guzti hauekin, eta uste dut hor ere antzemate goiztiarraren inguruan lagungarri dela, eta hori da niretzako kasu guzti hauetan gero konponbide onena eta efektiboena emateko gakoa.
Eta bukatzeko, beno, ba aipatu da luze eta zabal Andueza jaunaren aldetik Etxebizitza Legearen garapen osoak markatu beharko dituela hemen egiten diren etxebizitza politikak.
Uste dut gaur hemen jorratzen ari garen gaia zeharkako gaia dela, gizarte politikekin zuzen-zuzenean zerikusia daukana, baina dudarik gabe, etxebizitza legearen garapena beti aipatu izan dugu legealdi honetako erronka nagusienetako bat izango dela Jaurlaritzako eta bereziki Arriola jaunaren sailarentzako. Eta hemen aurreko aldi batzuetan ere adostasunera iritsi gara baita ere legearen garapenean. Orain beharrezkoa da benetan garapen hori gertatzea eta beno, uste dut beste hainbat ekimen ere gai horren inguruan aurkezten badira, ez dugula inolako arazorik izango bat egiteko.
Eta azkeneko puntu bezala ba beno, pixkat legez besteko proposamen honen arrazoi moduan ekarri den Nazio Batuen Erakundearen irizpide horri zabalkuntza ematea.
Jaurlaritzaren aldetik ba beno, esan behar dugu guk ez daukagula inolako arazorik benetan uste dugulako badagoela babes falta bat, benetan, zorpetuta dagoen herritarrak aurrea ezin dionean egin eta gainera, legearen aurrean beti alde ahula bezala azaltzen delako. Eta beharrezkoak diren aldaketak egin daitezela legeetan, eta baita ere ba beno, etxebizitza bat galtzeko puntuan edo galtzera iristen den familia edo pertsonari, beste aukera bat eman behar zaiola erakunde publikoetatik.
Eskerrik asko.