PRIETO SAN VICENTE (PSE-EE, 2014-02-06):
Presidente andrea, legebiltzarkideok.
Maneiro jauna, duela zenbait hilabete jada, Legebiltzar honetan auzi hau berau lantzen ari ginela, argi azaldu nizun  - eta gaur ere berriro azalduko dizut -  energia nuklearra ez datorkigula naturik eta ez dugula zertan zaindu. Aukera bat da, energia-aukera bat da. Hortaz, nuklearzalea izan nahi baduzu, zure ustez energia nuklearra etorkizuneko energia bada, zure ustez aurrerakuntzaren energia bada eta abar, orduan aukera hori argudia ezazu, ontasun horiek azaldu itzazu, baina ez itzazu gauzak nahasi.
Alegia, Legebiltzarrak Euskadiko gizartearen ordezkari modura  - eta kasu honetan berezi-bereziki Arabako gizartearen ordezkari modura -  egingo duen adierazpen bat da honako hau, eta urte askoan azaldu izan diren gogoetabideetan oinarrituta dago, zentral nuklear hori ixtea nahi baitu gure gizarteak. Eta bere premietarako energia izaten jarraitu nahi du, noski; beste energia-iturri batzuk erabilita, baina.
Begira, Barrio jaunak, bere azalpenean, ez du kontuan hartu gauza bat, bere berbaldia aurretiaz lotuegia ekarri baitu... Eta han hasi zaigu azaltzen saiatzen energia nuklearra ezinbestekoa dugula dendak ez ixteko, industriak ez ixteko... Aizu, ez al dakizu, bada, urtebetetik gora daramagula Santa María de Garoña zentral nuklearraren jardunik gabe? Esango al didazu, bada, zenbat denda eta zenbat industria itxi diren argia pizteko edo industria-jardunak abian izateko energiarik ez zutelako?
Aizu! Etor zaitez eguneratuago! Paperak Nuclenorrek idazten dizkizu  - eta hori beti izan da hala, bai hemen, bai beste erakunde batzuetan - , baina, kontua da, gainera, batzuetan ez dituzula berrikusten. Orduan, gero, hona zatoz eta zuzen-zuzenean botatzen duzu dena, zorroztasun-izpirik gabe, eta, ondorioz, horrelako planteamendu zentzugabeak egiten dituzu, aditzera emanez, esaterako, nolako egoera apokaliptikoa izango genukeen Garoña itxiz gero; alabaina, Garoña ez dago abian, eta ez da ezertxo ere gertatu; izan ere, zentral horretako energia ez da behar; zentral horretako energiarik ez da nahi, ez duelako ekarpenik egiten, ez ikuspegi energetikotik ezta ikuspegi ekonomikotik ere.
Begira, zure berbaldian behin eta berriz hartu gaituzu aipagai, bai ni neu, bai Alderdi Sozialistaren politikak  - edo aurreko gobernu sozialisten politikak - . Tira, bada, horrenbeste denbora ematea ere niri buruz hizketan, gero zure berbaldia horrela amaitzeko: "Maroto jaunak boto partikularra emango du". Bada, aizu, izatekotan, Gasteizko alkatea konbentzitu ezazu; eta kontu egin ez dela legebiltzarkide-ahots soil bat; herriaren agindupeko pertsona baten ahotsa da, erakunde baten ordezkariaren ahotsa, eta haren adierazpenak muga zabalagoetan du oihartzuna.
Zer gertatzen da, bada? Maroto jauna burugabe hutsa da, ala? Zentral nuklearra ixtea nahi dutenen aldera igaro da? Jardun ekonomikoa eta komertziala hondoratzea nahi al du, bada, Maroto jaunak? Azaldu iezaiozu Maroto jaunari, ez niri; izan ere, nik dagoeneko hartua dut jarrera politiko jakin bat; jarrera politiko zehatza dut nik  - zurearen kontrakoa, bai - , eta halaxe ematen dut aditzera; baina kontu egizu zure taldean ere kontra-kontrako jarrerak daudela, errealitateak arian-arian azaltzen duen modukoa baita bizitza.
Begira... (Ez iezaiozu Barrio jaunari arreta galarazi, bestela, gero, ez didanez kontu egiten, aurreko hilabeteetako idatziekin erantzuten dit eta. Ea, bada, horrela, freskotasun handiagoz erantzun diezadakeen, esan beharrekoa aurretiaz idatzita eduki beharrik gabe).
Guk, Alderdi Sozialistak, sozialistok, oro har, bai hemen, bai beste leku batzuetan ere, pentsatu genuen eta pentsatzen genuen... Eta, egiari zor, energia nuklearrak egin du ekarpenik aurrerabidean; izan du eraginik modernizazioan. Kontua da, baina, aurrerabidea eta modernizazioa  - zu, agian, jabetu ez arren -  horiek ere berriztagarriak direla, moldagarriak direla eta aldagarriak direla. Aldagarriak dira, ez bakarrik premia ekonomikoengatik eta bestelako premiengatik, bai, halaber, premia kultural eta sozialengatik, gizarteak duen garapenagatik.
Arabaren kasuan, baina, ezin bestela, inoiz egindako ekintzek edo inoiz garatutako politikek  - gizartean loturaren bat edo eraginen bat izan duten heinean edo bestelako arriskuren bat eragin duten heinean -  dagozkion zorrak eragin dituzte, eta ondo kitatuta daude honezkero.
Aizu, nahikoa ekarpen egin diote Arabako gizarteak eta Euskadiko gizarteak energia nuklearrari, Santa María de Garoña zentral nuklearra bertan izanda. Nahikoa ekarpen egin dute, zentralak balio-bizitza izan duen bitartean, eta, beraz, balio-bizitza hori ahitu denean, hauxe esan dute: "Aizue, guk dagoeneko ordaindu dugu gure zerga, eta egin dugu gure ekarpena. Orain ken iezaguzue hau hemendik, bestelako energiak ere badirelako, honako honek denbora-mugarik gabeko segurtasun-arriskuak dituelako eta inork ez dakielako horiekin zehazki zer egin".
Eta amaitzeko. Begira, nire ustez, zalantza hau argitzea da garrantzitsuena eta gaur-gaurkoz zuk egin dezakezun gauzarik onena, erantzuna baldin badakizu, behinik behin: izan ere, nola liteke Nuclenorrek, hots, Endesak eta Iberdrolak  - eta galdera hau Endesa eta Iberdrolarentzat ere bada, baita Espainiako Gobernuarentzat ere, eta horiei ere helaraziko diegu galdera - ; nola liteke, Santa María de Garoña zentral nuklearra ustiatzen ez jarraitzeko erabakia hartu ostean 150 milioi euroko gastua egin beharko litzatekeelako segurtasun-arloan eta beste 150 milioi euroko gastua zerga-politikan, zuek hemen azaldu duzuen ustiapen-irabazi horiekin ere...