OYARZABAL DE MIGUEL (PP, 2014-02-06):
Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok.
Proposamen-egileak iragarri duen moduan, Talde Popularrak erdibideko zuzenketa bat sinatu du, hain zuzen ere, balioak transmititzen dituen euskal eskola bat defendatzen duelako. Benetan uste dugu hezkuntza gure gizartearen funtsezko zutabea dela eta printzipio eta balio demokratikoetan oinarritu behar duela. Balio horiek aldeztuko dituen eskola proaktibo bat behar dugu. Gure historiaren une honetan, elkarbizitzaren alde egingo duen eta terrorismoa deslegitimatuko duen hezkuntza behar du Euskadik.
Horregatik, eskoletan biktimen aitortzak jasotzeko programaren alde agertu ginen. Baina oso ibilbide laburra egin du programak; serioak izan behar dugu horretan. Programak izenburu asko izan zituen prentsan, polemika handia eragin zuen, baina eskoletan oso ibilbide laburra izan zuen. Oso mugatua izan zen; hori da errealitatea. Edonola ere, biktimen testigantzak EAEko eskoletara eraman nahi zituen gobernu baten borondatearen alde egin genuen guk.
Eta jarraitzen dugu pentsatzen beharrezkoa dela eskolan terrorismoa deslegitimatzearen alde egitea. Jaurlaritzaren planetan esaten den moduan, gure gizartean dogmatismoak, sektakeria eta fanatismoa borrokatu behar direla uste dugu. Eskolak lehen lerroan egon behar du fanatismoaren, dogmatismoaren, jarrera sektarioen aurkako borrokan, gure herriko edozein txokotan iritzia emateko askatasuna defendatzeko.
Balioak transmitituko dituen hezkuntza bat nahi dugu, bai, baina ez da nahikoa gatazkak konpontzeko eta bortxakeria guztiak eta giza eskubideen urraketa guztiak aztertzeko proposamenekin, munduko beste edozein lekutan bageunde bezala. Jakina beharrezkoa dela.  Ederki geundeke eskola ez balitz gai bortxakeriaren  - edozein bortxakeriaren -  aurkako jarreran hezteko! Jakina balioak eta giza eskubideen errespetua transmitituko dituen eskola bat behar dugula, baina gauzak nahasiko ez dituen, manipulatuko ez duen eskola bat behar dugu. Memoriari buruzko heziketa emango duen eskola behar dugu, gure herrian gertaturikoari buruzko kontakizun egiazkoa eraikiko duena.
Izan ere, Euskadik egoera berezi bat bizi izan du. Guk, horrelako programak aurrera ateratzen ditugunean, beste hemisferio bateko komunitate batek edo herri batek bezala egiten dugu? Arau orokorretan bai, baina guk arazo jakin bat dugu, eta, hain zuzen ere, horren falta sumatzen dugu Jaurlaritzaren planetan: gai honi ez heltzea gure gizartea astindu duen arazo jakin baten moduan, gure historia hurbila baldintzatu duen arazo baten moduan,  askatasunezko elkarbizitza bat baldintzatzen duen arazo baten moduan, benetan, etorkizunari begiratu nahi badiogu.
Gatazkaren teoria hori haizatuko ez duen hezkuntza bat nahi dugu, eta, horregatik, arduraz jokatzeko eskatu nahi diogu Eusko Jaurlaritzari. Izan ere, gatazkaren teoria haizatzen duen hezkuntzan sentitzen dira eroso bere garaian bortxakeria justifikatu zutenak, oraindik ere terrorismoarekiko konplizitatea izan zuten iragan hori justifikatzen dutenak, erruak banatuz, beren erantzukizuna ezerezten saiatuz, eta horrelako hezkuntza batekin ez dago balioak transmititzerik.
Gure ustez, akatsa da, eta hartu beharreko norabidearen kontrakoa da. Gatazkaren teoria defendatuz, hauspoa ematen zaie terrorismoa erantzunezko bortxakeria gisa justifikatu nahi dutenei, Euskadiko terrorismoa beste bortxakeria batzuei erantzuteko bortxakeria gisa saldu nahi ditugunei, eta hori da larriena.
Arrisku horixe dugu Jaurlaritzak egiten dizkigun proposamenekin; guztia nahastuz, biktima guztiei buruz eta bortxakeria guztiei buruz hitz eginez, testigantzak eramanez baina zehazki zertarako jakin gabe, helburua zein den jakin gabe, beste bortxakeria batzuei buruzko testigantzekin zer lortu nahi den jakin gabe; horrela, erantzukizuna gainetik kentzeko erruak banatu nahi dituztenen estrategian ari gara korapilatzen.
Nire ustez, Jaurlaritzak aurkezturiko Adi-adian moduluak, zeinarekin Patxi Lópezen gobernuaren planak ordezkatu eta biktima hezitzaileen testigantzen programak beste zerbait bihurtu nahi diren  - programak eguneratzeaz hitz egiten dute, baina giza eskubideen urraketez oro har hitz egiten dute - , ez du aitortzen gure arazo berezia, ez du aitortzen gizarte honek aurrean duen benetako erronka. Ez du aitortzen gizarte honek benetan zer erronka duen elkarbizitza eraikitzeko, eta iruditzen zaigu Jaurlaritzak ez duela benetako plan bat nahi, ez duela nahi eskolatik terrorismoaren justifikazioari aurre egiteko erronkari heltzea, baizik eta kontzientziak lasaitzeko plan bat proposatzen duela.
Nire ustez, Jaurlaritzaren kontzientzia lasaitzea da helburua. Edozer jar daiteke paperean, eta, azkenean, beste batzuetan gertatu izan den bezala, azkenean, edozein tiraderatan kabitzen da plan hau ere. Izan ere, ibilbide laburra izango du. Laburra, ikuspegi laburreko plana delako.
Galdera hau egiten diogu geure buruari: Ez al geunden ados guztiok terrorismoaren biktimak, terrorismoaren biktimen testigantzak ikasgeletara eramatearekin, bazegoelako hori bultzatzen zuen ingurune bat, aurre egin behar zitzaielako, oraindik ere, sektore batzuetatik, helburu politikoak lortzeko bortxakeria justifikatzen jarraitzen zutenei? Ez al genion erantzun bat eman behar Arartekoak egindako alarma-hotsari, hark esan baitzuen EAEko gazteen % 18k ETAren terrorismoa justifikatzen zuela, hilketak justifikatzen zituela helburu politikoak lortzeko? Ez al genion erantzun bat eman behar, eta biktimen testigantzak ez al zeuden terrorismoa deslegitimatzeko neurri-multzo baten barruan; ez al ziren ekintza berezi bat  - eta ez beste askoren artean ahaztua -  arazo bat genuelako aurrean?
Gizarte honek ez al du bada arazo hori? Ez al daude bada Ganbera honetan ETAren iragan terrorista kondenatzen ez duten jaun-andreak? Ez al ditugu bada ezagutzen gure gizartearen zati bati  - bereziki gazteei -  buruzko datu horiek?
Guztiok bat gentozen eskolak lan bat egin behar zuela esatean. Zer lortu nahi da diktaduran zehar eta 1978ra arte, gure Konstituzioa indarrean sartu arte, poliziaren gehiegikeriak edo giza eskubideen urraketak jasandako biktimen testigantzak eramanez?  Zer lortu nahi da?
EAJ hona etor dadin eta zer lortu nahi duen esan dezan nahi dut. Ba al dago inor halakorik justifikatzen duenik? Bortxakeria horren legitimazioari aurre egin behar al diogu? Ba al dago inor, euskal gazterian ba al sektorerik poliziaren bortxakeria legitimatzen duenik, giza eskubideen urraketak justifikatzen dituenik? Gazte-talderen batek justifikatzen al du? Ez dakizkigu datuak, ez dago daturik; ez da egia. Hortaz, zertarako, zergatik azaldu beharko digute, baldin eta aurre egin beharreko ezer ere ez badago. Eragile publikoen artean ere ez du inork ere giza eskubideen halako urraketarik justifikatzen, eta are gutxiago gure Konstituzioa onartu aurreko, alegia, demokrazia aurreko egoerez ari garelarik.
Ez du inolako zentzurik, ez bada bi bortxakeriaz hitz egin nahi dutenei leku ematea, elkarren aurkako bi bortxakeriaz, elkarren aurka jarri gintuen gatazka baten ondorengo adiskidetzeaz. Zentzua du, soilik, EAJk leku egin nahi badie, haize eman nahi badie ETAren terrorismoa erantzun-terrorismo gisa  - Estatuaren ustezko bortxakeriaren erantzun gisa, errepresiozko beste bortxakeria batzuen erantzun gisa -  aurkeztu nahi dutenei; eta horrek, nahasmena sortzeaz gainera, kontrako norabidean dago, guztiz.
Horregatik, uste dut ez gaudela garrantzi gutxiko gai baten aurrean. Ez da garrantzi gutxikoa. Nire ustez, EAJk erantzun egin behar du. Sailburuak hona etorri beharko luke zer egin asmo duen, zer helburu duen azaltzera; ez duelako inolako zentzurik, une honetan ez duelako zentzurik gauzak desitxuratzeak, nahasteak, gatazkaren teoria bultzatzeko.
Besterik ez, eta eskerrik asko.