UBERA ARANZETA (EH Bildu, 2017-11-16):
Arratsalde on.
Bueno, lehenik eta behin gure lehenengo aipamena gaur kalera irten diren hezkuntza komunitateko parte diren, eta ez bakarrik parte, baizik ezinbesteko diren garbitzaile eta sukaldeko langileei besarkada bat, musu bat, eskubideen aldarrikapen, eskubideengatik egiten duten lanagatik eta hezkuntza sistema hobetzeko egiten duten lan guztiagatik.
Señora Bengoechea, no sé si le he entendido bien. ¿Qué ha dicho? ¿Que no va a contar o no va a cantar maravillas de este presupuesto? Yo creo que va usted va más allá y lo que usted hace es apoyarlos y además los facilita, que es su derecho, está en su libre derecho para hacer lo que considere.
Uriarte andrea, onartzen dizut ahalegin bat, ahalegin bat egin duzula, hori ezin da ukatu, baina berriro ere, beste behin agerian geratzen da hezkuntza zuentzat ez dela ez lehentasuna ezta estrategikoa.
Ikustea besterik ez oraindik ere 2009ko mailara iristeko ditugun zailtasunak, oraindik ere 60 milioi euro falta zaizkigu 2009ko mailara iristeko.
Baina dena ez da kantitatea, baizik eta garrantzitsua da zertarako eta nora bideratzen den. Eta mahai sektorialean egin zenuten proposamena ere aurrekontu hauetan erdizka dago jasota. Ez dago bere osotasunean jasota. Plazak amortizatzen jarraitzen dira, behin-behinekotasunari aurre egiteko ez dago kontsolidazio planteamendurik.
Hori bai, aitortzen dizut ordezkapenak lehengo egunetik egiteko badagoela aurrekontua. Hori bai, Haur eta Lehen Hezkuntzan, baina trukean Bigarren Hezkuntzan jaitsiera dago.
Galdera zuzena: Prest egongo zara 2018ko aurrekontuetan 60 milioi euroko gehikuntza egiteko eta gehikuntza hori ahulenen eta errealitate konplexuenei erantzuna eman ahal izateko, ikastetxeei bideratzeko? Prest zaude?
Zeren, esan dugun bezala, dena ez da kantitatea, baizik eta zertarako eta nora bideratzen den. Eta guk ez duguna ikusten da zuen aldetik, Uriarte andrea, determinaziorik eskuartean ditugun erronkei aurre egiteko: Sare publikoaren auziak konpontzeko, segregazioari aurre egiteko, hezkuntza proiektuak indartzeko, hizkuntza trataera garai berriei egokitzeko, inklusioaren aldeko gidaritza hartzeko, hezkuntzara berdintasunean bermatzeko, abar eta abar.
Eta aurrekontuetan zerbait garbi ikusten baldin bada da zein den gobernuaren estrategia eta norabidea, zeren gauza bat da estrategia eta beste bat da estrategikoa izatea.
Baina nik, egia esan, aurrekontu hauek ikusten baldin baditut, ez dakit zein den Gobernu honen estrategia eta zein den Gobernu honen norabidea edo ba duen norabiderik Gobernu honek.
Izan ere, jarraipen hutseko aurrekontuak dira. Aurrekontu kontinuistak dira, etorkizunari begira baino iraganera begiratzen dutenak, egungo egoera kontsolidatzera datozenak eta, ondorioz, bi abiadurako hezkuntzan sakontzen dutenak, segregazioan sakontzen dutenak.
Beraz, badute norabidea? Bai? Ez? Ez nukeena pentsatu nahi da Gobernu honek Wert ministro ohiaren norabidea konpartitzen duenik eta hainbat hamarkadetan herri honetako eragileek Gobernuarekin batera eraiki duten hezkuntza sistema Gobernu honen desegin nahi duenik. Ez nuke pentsatu nahi.
Eta ez nuke pentsatu nahi ere hezkuntza eskubide baino, pribilegioa bilakatu nahi duenik, mailaketak eginez, bizitokiaren arabera, jatorriaren arabera, sexuaren arabera... Ez dut hori pentsatu nahi.
2018ko aurrekontuak, beste aurrekontuak bezala, hezkuntza bera bezala, aberastasunaren birbanaketarako instrumentu dira. Eta 2018ko aurrekontuek zer erakusten digute? Ba oraindik hezkuntza ahul dagoela eta Gobernu honek ahul nahi duela. Eta ahaztu gabe Heziberrin oinarritzen dela eta, ondorioz, ba Madrilekin menpekotasun hori ez dela apurtu nahi.
Beraz, galdera bat: Aurrekontu hauek baliagarriak dira gaur egun dugun gizartearen erronkei aurre egiteko? Baliagarriak dira? Hori da erantzun behar dugun galdera. Hori da galdera.
Eta lehen esan dudan bezala, ez dugu ahaztu behar hezkuntza aurrekontuak sareak tresna bat direla. Gure ustez aukera berdintasunerako, kohesiorako  - Bengoechea andrea - , inklusiorako, herritar prestatuak, kultuak izateko eta iruditzen zaigu kontrako norantzan goazela. Egiten ari garena da hezkuntzaren bidez arrakala gero eta handiagoa egin.
Horregatik, garai berriek ondorioztatu diguten gizarte konplexu honi erantzuteko, gure ustez lehenik eta behin paradigma aldaketa batekin hasi beharko ginateke, zeren zuek aurrekontuetan, memorian aipatzen duzue paradigma aldaketa jasotzen dutela, baina hemen ez duzue inolako paradigma aldaketarik planteatzen.
Eta paradigma aldaketak zer suposatzen du? Ba suposatzen dut ikastetxe bakoitzak, bakoitzak kalitatezko hezkuntza proiektua eskaintzeko, emateko adineko baliabideak behar dituela.
Eta horrek eskatzen du, eskatzen du ikastetxe bakoitzak ratio desberdinduak izatea, guztiak ezin dituzte ratio berdinak izan, profesional ekipo desberdinak behar dira, baliabide gehiago, gutxiago, guztiek ez dituzte behar baliabide berdinak.
Beraz, Bengoechea anderea, planteatzen duguna ez da lineala.
Eta horrek zer esan nahi du? Ba, hasteko, diagnostiko sakon bat egin behar da, ez dakit zenbat aldiz planteatu dugun diagnostiko hori egitea, eta seguru nago eginda daukazuela.
Eta ondorioen araberako baliabideen banaketa egitea. Ba adibidez, ba Barakaldoko ikastetxe batek izan beharreko hezkuntza hizkuntza proiektua, segur aski beste baliabide batzuk beharko ditu Ordiziakoarekin alderatuz.
Eta txip aldaketa horrek zer eskatzen du? Ba txip aldaketa horrek eskatzen du Hezkuntza Saila, delegazioak, ikuskaritzak, berritze guneak sendotzea, eta justu aurrekontuetan kontrakoa planteatzen duzue.
Bigarrenik, eskatzen du ikasle eta familia guztiei hezkuntza sistemara sarbidea berdintasunean ahalbidetzeko neurriak. Alegia, ikuspegi progresiboa, ikuspegi progresiboa, Bengoechea andrea.
Eta hirugarrenik, apustu sendo bat gure curriculum propioaren alde, edukien alde, lanketa pedagogikoetan, metodologikoetan, irakasleen formakuntzan, ikasketetan, baldin eta aitzindariak izatea nahi baldin badugu.
Eta laugarrenik, ba benetan gure helburua bada gizarte euskaldun eleanitz bat lortzea, ba premiaz eskatzen dena da aldaketa estruktural bat hizkuntzen trataeran eta hezkuntza komunitatea ulertzeko era, zeren ikastetxea, klase orduak ez dira eduki ontzi isolatu bat. Eta horrek eskatzen du hezkuntza behingoz inplikatzea eskolaz kanpoko jardueretan, eta badakit dena ez dela eskolaren ardura, eta hor inplikazio gehiago behar direla.
Finean, laburtzeko, guzti horrek eskatzen du, Uriarte andrea, daramazun burdin jantzia kentzea, konfort espaziotik ateratzea eta gauzak beste era batera egitea. Eta sukaldariek egiten dutena, hor telebistan ikusten ditugun programa horietan: Esperimentatzea, ilusioz ekitea...
Azkenean, zure ardurapean dagoen hezkuntza eta bereziki sare publikoak zaintzea, maitatzea, mimatzea, zeren hezkuntza sare publikoa maitatzea, zaintzea, mimatzea da familiak, ikasleak, maitatzea, mimatzea eta benetan zaintzea.
Eta horrek ekarriko digu, zalantzarik gabe, aurrerapena gure gizartearentzat.