BEITIALARRANGOITIA LIZARRALDE (EH Bildu, 2015-05-28):
Mila esker eta arratsalde on denoi.
Talde Sozialistak aurkeztutako proposamenari guk ere ez diogu zuzenketarik aurkeztu eta bai proposamena bera zein lortu den erdibidekoa biak, babesteko intentzioz gatoz.
Eta hala egingo dugu bat gatozelako istripuen biktimak hobeto babestu beharrarekin, formazioa inoiz ez dagoelako soberan eta beharrezkoa delako, eta bistan delako oraindik lan handia dagoela egiteko sentsibilizazio alorrean.
Urratsak egin dira, hori ere agerikoa da, baina gu ez gatoz guztiz bat proposamenaren zioan esaten den zerbaitekin eta hortik abiatu nahi nuke, zertan gauden ados eta gauzak errepikatzea baino, eztabaida gehiago aberastuko duelakoan.
Zioan esaten da istripuaren gutxitzearen arrazoi nagusia zehatze neurriak, zigor neurriak izan direla.
Uste dugu ez dela horren sinplea eta biktima elkarteak beraiek esaten dutenari hemen guztion jaramon egiten ari garen neurrian, hori begiratu besterik ez dago horretaz ohartzeko, bestelako neurri asko behar direla ohartzeko, zerikusia dutenak beste mugikortasun eredu batekin eta baita ere, zergatik ez esan, gure herrien antolaketarekin ere.
Helburu nagusia, bistan da, istripuak ekiditea da. Hortaz, esan genezake arauak ondo ezagutzeak eta arauak zorrotz betetzeak, hala lortuko bagenu ehuneko ehunean ere, kasu guztietan alegia ere, horrek ezingo dugu esan automatikoki zero istripu ekarriko duenik.
Nire ustez hori, nire uste apalean hori esatea sinpleegia litzateke. Ez dut esaten hori inork esan duenik, baina hori esatea sinpleegia litzateke.
Neurri asko eta osagarriak behar dira. Sentsibilizazioa bai, arauak eta mugak bai, baina ez horiek bakarrik. Prebentzioa ere era askotara landu behar da eta esparru askotatik, eta horretan urratsak ematen diren bitartean, bistan da biktimekiko arreta beharra, neurria osagarriak hartzeko beharra ere ezin dugula ahaztu.
Baina zentratu gaitezen biktima berriak ekiditeko norabidean egin beharrekoan. Gure ustez oso garrantzitsua, presente izan behar lukeena eta beste esparru batzuetatik ere jorratu beharko genukeena.
Biktimen beraien eskariak hartu genitzake horretarako aintzat edo abiapuntu, gure herri eta hiriak kotxeei erraztasun guztiak emateko prestatuak daude, modu orokor batean begiratuta, eta horri buelta ematen hasteko garaia delakoan gaude, urtetan sortu den kultura, oraindik gailentzen zaigun kultura hori, landu den hori, nahi edo ez nahi, modu zuzenean eta zeharkakoan, aldatzeko.
Egindakoaren ondorioz, eztabaida iturri jarraitzen izaten du oraindik herri bateak erdigunean oinezkoak lehenestea erabakitzen duenean, kotxeari sarbidea mugatzen zaionean edo bidegorriak egiteko aparkalekuak kendu behar izaten direnean, nahiz eta jakin istripuen aurka egiteko modua ere badela, eta garrantzitsua, kotxe pribatua bazter utzita bestelako mugikortasun bideak nagusitzea.
Ahaztu egiten zaio, edo ahaztu egiten zaigu, ni ere sartuko naiz barruan, zergatik ez, herritarroi askotan txofer ez garela denok, baina oinezkoak bai. Edota erdigunean babesteko, oinezkoak babesteko, gehienezko abiadura 30 kilometro ordura mugatzea oraindik ere oso zabalkunde txikia duen neurri bat da, adibidez, baina prebentzioaren ikuspegitik garrantzi handia duena, istripu kopuru handia baita oraindik, egun, oinezkoan harrapaketen ondoriozkoa, adinekoen artean bereziki.
Trafikoa bizkortzeko neurriak izan ohi dira nagusi urtetan eta esango dugu baita prentsa onenak dutenak ere. Eta horrela semaforoen tokian biribilguneak jarri izan ditugu, ba hain justu ere trafikoa ez, azkarrago edo fluituago edo hobeto joan dadin, aintzat hartu gabe zenbatetan horrek oinezkoen bidea zaildu eta luzatu egiten duen.
Beraz, nabarmena da beste kultura bat sustatu behar dela eta horren aldeko neurriak hartu behar direla. Beste asko ere aipa genitzake. Errepideen mantenu egokiaren garrantzia, esate batera, behar diren errepideak  - eta ez gehiago -  egiten inbertitzean bezain garrantzitsua baita hauen mantenu egokia.
Eta sentsibilizazioa eta formazioa aipatzen denez, duena baino zabalkunde handiago behar luke bide heziketak hezkuntza esparruan. Gaztetxoen hasita egin behar baita bidea, egia da, ez bakarrik gaztetxoenekin, baina baita gaztetxoenekin hasita horiek gerorako helduak izango direlako.
Eta hauekin eta gainerakoekin, guztiekin noski, beste eredu batera joan behar dugu: pribatuaren gainetik publikoa gailenduko dena, eta kutsatzen duenaren gainetik kutsatzen ez duenak gailenduko dena. Eta horren baitan mugikortasun premia gutxitzea ere bilatuko duena, ez soilik karreteran ibiltzea seguruago izatea, gutxiago mugitu behar izatea ere bai eta jerarkia bat errespetatuko duena.
Oinez ibiltzea, bizikleta eta kalitatezko garraio publikoa. Hortaz, babesten dugu proposamena, bistan da, egin beharreko bidean badelako urrats bat, baina aldi berean uste genuen gaurko eztabaida honetan ikuspegi murritzegi horretara mugatzeak benetan egin beharrekoaren garrantzia eta tamaina alboratzea edo gutxiestea zuelako, eta uste genuen azpimarratzekoa zela, baino bistan da gainerako neurri guztiekin bat egiten dugula.
Besterik ez, mila esker.