GOROSPE ELEZKANO (EAJ, 2014-04-10):
Eskerrik asko legebiltzarburu andrea. Egun on guztioi.
Lehen nire aurretik berba egin dutenek esan duten moduan, 2013ko urrian izan genuen Kontzertu Ekonomikoari buruzko eztabaida bat. Beraz, gehien bat ordukoak gogoratuko ditut gaur.
Bost ideia nagusi azpimarratu nahi ditugu. Bata, esan den moduan, euskaldunon espezifizidadea dela Kontzertua. Bigarren, berebiziko instrumentua, berebiziko tresna dela Euskadiko autogobernua garatzeko. Hirugarrena, indarrean dagoen tresna dela, Maneiro jauna, indarrean dago eta etorkizuna dauka, zuk esaten duzunarekin ez dugu inondik inora bat egiten; instrumentu tresna solidarioa dela. Eta azkenik, Kontzertuaren ezagutza maila hedatzea beharrezkoa dela jendeak gehiago ezagutu dadin.
Ekonomia Ituna 136 urte dela onartu zen lehenengo aldiz. Orduko garaietan, lurralde historikoen benetako Konstituzioa ziren Forua kentzearen konpentsazio moduez. Eta egun indarrean dago eta horren adibide dugu, Damborenea jaunak berak bere ekimenaren azalpenean azaldu duen moduan, hilabete eskas dela, egin den Euskadiko Kontzertu Ekonomikoa onartzen duen 12/2012 Legearen aktualizazioa dogu adibide ona.
Eguneratzea alde ezberdinen negoziazio prozesu baten ondoren lortu da. Horrek berretsi egiten du aldebikotasuna, Euskadi eta Estatuaren arteko ekonomi finantza harremanen ezaugarri legez.
Alde biko itun politikoa da Kontzertua. Hori, ideia hori azpimarratu gura dogu gure Legebiltzar taldetik.
Fruto de esa negociación bilateral, se ha llegado a un acuerdo que pone de manifiesto la capacidad de adaptación de una institución señor Maneiro, que es moderna, que es flexible, como es el actual Concierto Económico. Y además todas las instituciones implicadas, han actuado con responsabilidad política. Es tan flexible y moderna, que ha permitido que la actualización haya sido aprobada y suscrita por representantes institucionales de muy distintas adscripciones políticas.
Esta circunstancia sitúa al Concierto Económico como elemento central del autogobierno de Euskadi, concitando un amplísimo consenso político y social, algo que se debe destacar.
Decíamos que es una especificidad vasca.
Euzko Alderdi Jeltzaleak, beti aldarrikatu izan du, Euskadi eta Estatu espainolaren arteko bizikidetzarako itun politikoa den Ekonomia Ituna. Ezin da onartu Ekonomia Ituna pribilegioa dela esatea. Foru lurralde euskaldunen, Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroaren berezitasuna da. Inork ez digu ezer eman.
Se trata de una fórmula privativa y excepcional de ordenación de las relaciones económico-financieras, entre el País Vasco y el Estado, y de participación del País Vasco en las cargas generales del Estado.
Instrumento de autogobierno. El mejor del que hemos podido dotarnos. Es la mejor herramienta de autogobierno que podemos tener.
Itunari esker gure zerga sistema propioa arautzen dugu. Geure zergak biltzen ditugu, eta geuk ebazten dogu non eta zertan gastatu eta inbertitu bildutako dirua.
Tresna hau modu egokian kudeatu dutenei esker, gaur daukagu Euskadin daukaguna. Gizarte babeserako egitura indartsua, osasun eta hezkuntza sistema bikaina. Azpiegitura sarea, administrazio publikoak egoera ekonomiko onean. Guzti hori, erreminta hau, ondo kudeatzeari esker.
Todo ello se debe en gran medida, a la buena gestión de este instrumento y a las competencias que tenemos asumidas. Carácter solidario. El Concierto Económico no es ningún privilegio, ni conculca en ningún caso el principio de solidaridad. No rompe nada, señor Maneiro.
El Tribunal Supremo de España, dictó ocho sentencias en 2012, que usted probablemente habrá leído después del repaso que ha hecho a la hemeroteca, entiendo que también las sentencias del Tribunal Supremo, usted las habrá leído. Y dicen que no hay ninguna conculcación del principio de igual, ninguna conculcación del principio de solidaridad, tampoco de los artículos 138 y 139 de la Constitución relativos a que no tiene que haber privilegios para territorios de comunidades autónomas.
El Fondo de Compensación Interterritorial, es el mecanismo del sistema Español para dar respuesta a la solidaridad entre territorios. Y Euskadi  - nosotros contribuimos a ese Fondo - , con el índice de imputación que nos corresponde, el 6,24 %, en la parte que determine el Estado, como carga no asumida.
Y por último y a diferencia del último debate que tuvimos en octubre, querríamos destacar  - porque a diferencia digo, porque la iniciativa original presentada por el señor Damborenea, se aborda esta cuestión - , querríamos destacar el necesario fomento y divulgación del conocimiento del Concierto Económico, que es el cuarto punto que hemos metido en la enmienda transaccional que hemos firmado entre el grupo proponente, el Partido Socialista y nuestro grupo parlamentario.
Etorkizunari begira, beharrezkoa da Kontzertu Ekonomikoa gizarteratzeko esfortzua egitea, ahalik eta intentsibo bat hori hedatzeko...
...etorkizunari begira, beharrezkoa da Kontzertu Ekonomikoa gizarteratzeko esfortzua egitea, ahalik eta intentsibo bat hori hedatzeko eta azaltzeko, hiru maila ezberdinetan.
Bata Euskadin, kezkagarria baita horrelako gai hain garrantzitsuaren aurrean dagoen ezjakintasuna hain agerikoa izatea. Zuk Maneiro jauna aipatzen izan dituzu hainbat estudio eta beno, oraintsu, iaz, 2013aren amaieran Jaurlaritzaren prospekzio soziologikoen gabineteak egin zuen azterketa bat Kontzertu Ekonomikoari buruz eta bertan bi datu, hainbat datu oso interesgarriak aipatzen dira, baina pare bat indartuko ditut.
Bat da esandakoa, ezjakintasun maila edo ezagutza maila ez dela guztiz beharrezkoa. Baina edozein kasutan % 62ak ezagutzen du. Baina gehiago aipatuko nuke ezagutzen dutenetatik, garrantzi handia duela tresna honek % 86ak dioela, Euskadiko herritarren % 86ak garrantzi handia duela diote.
Eta euretariko % 74ak uste du oso tresna mesedegarria dela gure herriarentzat, Euskadirentzat. Beraz, zuk euskal legebiltzarkidea zaran heinean, kontutan izan gura baduzu Euskadiko herritarrek zer uste duten, hemen daukazu beste estudio bat irakurtzeko, benetan interesgarria dena.
Hedatzeari buruz, ez da nahikoa Euskadin bakarrik egitea. Erkidegotik kanpo informazioaren politika adeitsua eta adiskidetsua jarraitzea beharrezkoa da erasoei aurre egiteko. Eta nazioartean, bereziki europar erakundeetan ere gure tresna hau ondo ezagutu dezaten.
Amaitzeko, Euzko Abertzaleak legebiltzar taldetik kezka agertu nahi dugu Ekonomia Itunari behin eta berriro egiten zaizkion erasoengatik.
Gure ustez, Ekonomia Itunari eraso egitea Euskadiren eta Estatuaren arteko adostasun historiko bati eraso egitea da. Gai honen inguruan sortzen diren eztabaidak gehienetan, beti ez esateagatik, lekuz kanpokoak eta artifizialak dira eta ekiditzea mesedegarria litzateke Euskadirentzat.
Amaitzeko, talde proposatzaileari eskatuko nioke, berak aipatu du beste batzuek itxitako desabenientziak konponduko direla, eta baietz, animatzeko, Montorori esateko que no hay dos sin tres. Berak bi egin ditu, eta hirugarren ondo hartua izango dela.
Eskerrik asko.