MENDIZABAL MENDIZABAL (EAJ, 2016-05-26):
Eskerrik asko, presidente andrea. Sailburuak, legebiltzarkideok, egun on.
Nire aurretik aritu direnak argitu dute puntu honen muina zein den, eta berriro ere Euskararen Legea aipatu behar dut, 22. artikuluan esaten baitu: "Herritar guztiei aitortzen zaie gizarte hedabideen aldetik, euskaraz zein gaztelaniaz informatuak izateko eskubidea. Horretarako hedabideetan euskararen presentzia areagotzea bideratutako neurriak hartuko ditu Jaurlaritzak, hizkuntza ofizial bien erabilera arian-arian berdintzeraino".
Berriro ere, 30 urte ondoren ikusten dugu Euskararen Legeak zein ondo asmatu zuen.
Hizkuntza batek behar ditu hedabideak iraungo badu. Euskararen Legea onartu zenetik, asko izan dira hedabideek horiek sortu eta lanean segitu dutenek zailtasunak, zailtasun.
Egun on, Barandiaran jauna, ez dakit non zauden.
Izugarrizko lana egin dute eta hori askotan aitortu dugu eta aitortzen segitu behar dugu.
30 urte hauetan egin denarekin asko aurreratu dugu. Beste egoera bat dugu gaur egun eta egoera horrek eraman ditu euskarazko hedabideak hausnarketara eta hausnarketa horren ondoren elkartu izan dira Hekimen izeneko elkartean.
Ehundik gora hedabide dira elkartean, mota guztietakoak, Azkue jaunak esan duen bezala, prentsa idatzizkoak gehienak: Egunerokoak, aldizkariak, irratiak, toki telebistak, horiek guztiak hizkuntza politika sustatzaile baten laguntzarekin, izan Jaurlaritza, izan diputazioak edo udalak.
1991 zortzi hedabide besterik ez genituen, gaur egun 600 langile ari dira lanean, izugarrizko hazkundea izan du sektoreak eta poztu egiten gara, izan ere, euskararen erabilera gizarte bizitzan areagotu eta sendotzeko nahitaezkoa da, esan bezala, euskara erabiltzen duten hedabideak izatea, euskara guztiena delako, Isasi jauna, horretan ados gaude.
Zuk esan duzu gero gaur egungo politikak euskaldunen eskubideak indargabetu egiten dituela eta hori zure iritzia da, iritzi librea da, baina guk ez dugu partekatzen iritzi hori.
Erdibidekoa adostu dugu hemen esan den bezala eta erdibidekoa irakurriko dut. Esaten du: "Segi, eskatzen diogu Jaurlaritzari segi dezala euskarazko komunikabideak sustatzea helburu duen laguntza politikarekin, erabil dezala ekintza positiboaren printzipioa publizitate instituzionalaren banaketa ezartzerakoan eta gehitu dezala modu progresiboan euskarazko komunikabide ez publikoek jasotzen duten portzentajea arrazoizko irizpideak aplikatuta".
Jatorrizko proposamenari aurkeztu genion zuzenketan esaten genuen bezala, Eusko Jaurlaritzak 2015. urtean zehar 11.100.000 euro inbertitu zituen komunikabideetan. Kopuru horretatik, 5.145.000 euro inbertitu zuen euskarazko komunikabide pribatuetan, hau da, inbertsio guztiaren % 46a pasatxo euskarazko komunikabideetarako. Beraz, konpromiso zehatzik ez dagoela esaten duzunean, Isasi jauna, ez dugu iritzi hori ere konpartitzen, datuak datu direlako.
Publizitatearen alorrean ere ekintza positiboaren ekimena egiten du Jaurlaritzak, publizitate guztia euskaraz eta gaztelaniaz diseinatzen da, euskarazko publizitaterako zati oso nabarmena gordeta, bai gaztelera bakarrik erabiltzen komunikabideetarako baita euskarazko komunikabideetarako ere.
Beraz, ez dago Gobernuaren konpromisoaren gaineko zalantza izpirik, ezta egiten duen esfortzu ekonomikoarenik ere, Gobernuak dituen elkarte edo sozietateak barne.
Eta gure zuzenketan aipatzen genuen, bestetik, ESEP, Euskera Sustatzeko Ekintza Plana. Eta hor aipatzen dira hedabideak, euskarazko edukiak aberasteko balioko duelakoan eta euskal hiztunen jarduna aberasteko ere.
Eta aipatzen dugu gure zuzenketan euskararen agenda estrategikoa eta irakurriko dut agendan zer jartzen duen: "Hedabideek osatzen dute erabilera sendotzeko landuko dugun beste alorra, euskarazko hedabide sektore sendo bat izatea giltzarria da euskararen erabilera bultzatzeko eta hizkuntzari berari prestigioa emateko, hau da, euskarazko kontsumoa sustatzeko nahiz sentsibilizazio eta motibazioa eragiteko".
Eta segitzen du: "Horregatik, sektorea indartu, egituratu eta sustatzeko politikari jarraipena emango diogu, eta irakurleen eta ikus-entzuleen gogo-apetak asetzeko ahaleginak sustatuko ditugu. Horretarako, euskarazko hedabideak finantzatzeko laguntzak eta euskararen erabilera gainerako hedabideetan ere sustatzeko laguntzak emango ditu".
Horraino agenda estrategikoak diona. Efizientzia eta eraginkortasuna, Maneiro jauna, hizkuntza politikaren ikuspegitik ere faktore giltzarriak direnak biak.
Alde horretatik, komunikazio produktu eta hedabide eraginkorrak babestea dagokio Hezkuntza Politikako Sailordetzari. Efizientzia eta efikazia, izan ere, gainerako hedabideetako, hau da, tirada handiagoko eta audientzia handiagoko gainerako hedabideetako publizitatea egiten jarraitu behar denez, batzuetan legearen derrigortasunez esan behar da, efikazia eta efizientzia horia handitu egiten da kontsumitzaile gehiagok edukiko dutelako eskura.
Eta honekin ze esan nahi dut? Zuk esan duzu hedabide klasikoek audientzia gehiago daukatela, baina demostratuta dago prentsa lokal, euskarazkoa, txikia askotan iristen dela pisu handiagoko hedabideek ez den tokira eta, beraz, Gobernuak egiten duen publizitate horren irismena aseguratuta dago euskarazko hedabideetan jartzen badugu.
Hori da efikazia eta hori da efizientzia. Horri gainera eransten baldin badiogu Interneterako sarbidea, ba digitalizazioa eta teknologia berrien munduan duten sarbidea kontutan hartuta, handitu egiten dugu efikazia eta efizientzia hori.
Eta, azkenik, Gobernuak diseinatu behar du publizitatea, bereari dagokio eta...
...kontutan hartuta handitu egiten dugu efikazia eta efizientzia hori.
Eta azkenik, Gobernuak diseinatu behar du publizitatea, berari dagokio, eta hori egiterakoan hartzaile potentzialak izaten ditu gogoan, irizmeneko mota guztiak osagarri izan daitezen. Guk ez diogu zentzurik ikusten kopurua jartzeari, gehiago edo gutxiago, gure ustez egokiagoa da arrazoizko irizpideen arabera egitea. Irizpide horiek, arrazoi irizpide horiek hobetu eta eztabaidatzeko aukera dagoelako hala dagokionean.
Hedabide horiek ezin ditugu merkatuko legeen eta errentagarritasunen irizpideen arabera baloratu, euskararen egoera beste bat delako. Hori hala da, eta horren arabera jokatzen du Gobernuak. Eta horren osagarri, hedabideek beraiek elkargarritasunean nola irabazi landu behar dute.
Jakin badakigu euskaraz aritzeak badituela ahuleziak eta euskararen erabilera bultzatzeko hedabideak behar ditugula, oso garrantzizkoak direlako eta horregatik bermatu behar dira diru-laguntza publikoak.
Eskerrik asko.