ORBEGOZO URIBE (EAJ, 2014-04-02):
Eskerrik asko presidente andrea. Egun on lehendakari, sailburu, legebiltzarkideok.
2012ko abenduan Iñigo Urkullu jauna lehendakari izendatu genuen Ganbara honetan eta Eusko Jaurlaritzaren zuzendaritza hartu zuen konpromiso argi batekin: Pertsonak helburu izango dituen politikak aurrera eramateko konpromisoa, hain zuzen ere.
Euzko Alderdi Jeltzalea osatzen dugun emakume eta gizonok betidanik sinetsi izan dugu osasun politika eta gure osasun sistema garatzea lehentasun politikoen artean egon behar zela, izan ere, bizi kalitatearen eta gure gizartearen ongizatearen oinarrizko zutabetako bat baita.
Aurreko legealdietan, alderdi eta gizartearen kontzentzu zabal bati esker, euskal osasun sistema publiko eta kalitatezkoa garatzen aldekoa apustua egin genuen. Zerbitzu publikoen artean, euskal herritarrek balorazio honen eman izan dioten sistema eraiki genuen eta era berean, bai Estatuan bai Europan, erreferente bilakatu zen sistema eraiki genuen.
2012ko urriko hauteskundetara aurkeztu ginenean, Euzko Alderdi Jeltzaleak osasun arloko politikaren erdian, euskal osasun sistemaren erdian, pertsonak jartzeko konpromisoa hartu zuen. Osasun sistemaren ardatz pertsonak ipintzeko konpromiso hartu zuen.
Hauteskundeetara aurkeztu ginenean, bagenekien nolako erronka eta zailtasunei egin beharko genien aurre. Bagenekien azken urteotan pairatzen ari garen ekonomia eta finantza krisiak, besteak beste, diru-sarreren edo baliabide ekonomiko gutxiago izateak, osasun sistemarengan ere eragina izango zuela.
Bizitzen ari garen garai berriek, ordea, ekimen berriak eskatzen dituzte. Horren aurrean, euskal osasun sistemari eusteko eta indartzeko apustua egin dugu. Sistema berritu eta modernizatzeko bideragarria eta iraunkorra izateko beharrezkoak diren erreformak eta berrikuntzak sustatzeko apustua egin dugu.
Horren adierazle da gaur Ganbara honetan eskuartean daukagun Osasun Plana. Eusko Jaurlaritzaren 2006ko legealdiko gobernu-programaren barruan, hartutako konpromiso nagusi...
Eusko Jaurlaritzaren 2012-2016 legealdiko Gobernu programaren barruan hartutako konpromiso nagusietakoa izan zen. Eusko Jaurlaritza berria, Urkullu lehendakariaren aintzindaritzapean eta Darpón sailburuaren ardurapean, lehenengo egunetik buru belarri murgildu zen legealdi hasieran emandako hitza betetzeko. Eta lan horren emaitza izan da 2013-2020 urteetarako Osasun Plana.
Gure taldeak bat egiten du osasun plan honen lemarekin, asko gustatzen zaigun euskarazko lema gainera, gure hezkuntza propioan jasotako lema: "Osasuna, pertsonen eskubidea, guztion ardura". Bat egiten dugu hain zuzen ere guk ere osasuna giza eskubidetzat daukagulako. Baina era berean norbanakoari eta giza talde osoari erantzukizunez jokatzeko ere eskatzen diolako.
Zentzu horretan gogora ekarri nahiko nuke Jaurlaritza berriak hartu zuen lehenengo erabakietakoa izan zela hain zuzen ere Osasun Sailari izena aldatzea, hau da, Departamento de Sanidad izatetik, Departamento de Salud izatera pasa zen.
Euskaraz, zorionez, osasun kontzeptuak barnebiltzen du esanahi zabalago hori, baina aldaketa horrekin Jaurlaritzaren helburua izan zen ez mugatzea osasun asistentziala bakarrik. Hau da, horrez gain osasunaren prebentzio eta promozioaren kultura zabaltzea edo hedatzea. Eta hori da gaur eztabaidagai dugun osasun planaren bizkar hezurra.
Gure taldearentzako osasun plan honek bere biziko garrantzia dauka. Izan ere Euskal Autonomia Erkidegoan burutu beharreko osasun politiken iparorratza izango da datozen zazpi urteetan. Hurrengo zazpi urteetan beraz jarraitu beharko dugun ibilbide orria. Gure ustez osasun plana euskal osasun sistema indartzeko tresna erabakigarria izango da, ekitatea eta kalitatearen aldeko neurriak jasotzen ditu.
Era berean osasunaren promozio edo sustapenari lehentasuna ematen dio, ingurune eta bizimodu osasungarrien sustapenari lehentasuna ematen dio eta giza talde ahulenen arretarik lehentasuna ematen dio. Hau da, pertsona nagusiak, haurrak eta gazteak, baita gaixotasun kronikoak dituzten pertsona horiei ere bai.
Benetan azpimarragarria iruditzen zaigu Osasun sailburuak berak adierazitakoa, hain zuzen ere plan honetan jasotako helburuak asmo honen zerrenda baino askoz gehiago direla. Alegia, helburu horiek Jaurlaritzarentzako benetako konpromisoak direla eta horiek erdiesteko hainbat eta hainbat neurri zehatz jasotzen direla.
Osasun esparruan emaitzak lortzera bideratutako ekimen konkretuak jasotzen dituela. Eta are gehiago, lortutako emaitzak neurtu egingo dira, betetako helburuen inguruan etengabeko ebaluazioa egiteko erantzukizuna egongo da.
Por lo tanto, en nuestra opinión, este plan de salud va a servir para fortalecer el sistema sanitario público vasco. Busca reforzar los aspectos relativos a la equidad y la calidad del mismo. Se marcan como objetivo la prevención y la promoción de la salud junto a la promoción de entornos y estilos de vida saludables.
Asimismo, busca evitar desigualdades en salud de los diferentes colectivos de personas, en especial la de aquellos colectivos más vulnerables, es decir, las personas mayores, la infancia y juventud y las personas con enfermedades crónicas.
Sin embargo, como decíamos antes, todas estas ideas principales no son simplemente una lista de buenas intenciones. De hecho, se concretan en un número de objetivos específicos y acciones concretas orientadas a lograr resultados en salud. Es por esa razón que este plan contempla un total de 35 objetivos y 146 acciones específicas al efecto.
Bestalde, azpimarratu nahiko genuke 2013-2020 Osasun Plana Jaurlaritza osoaren plana dela. Alegia, ez dela bakarrik Osasun Sailaren plana. Zentzu horretan planteamendu transbertsala eta sailen artekoa izateko asmoa nabarmendu nahiko genuke, erakunde artekoa eta sektore artekoa. Hain zuzen ere, Urkullu lehendakaria buru duelarik, osasun ikuspuntua esparru politiko guztietara eramateko asmoarekin.
Beraz, Osasun Planaren helburuak ez dira mugatuko Osasun Sailaren esku dauden baliabideetara bakarrik. Jaurlaritzaren beste sailetara eta Euskal Autonomia Erkidegoko beste hainbat erakundeetara ere zabalduko da. Izan ere, osasunak politika publiko guztiei eragin behar die gizarte osoaren ongizate eta osasuna bermatu eta hobetu ahal izateko.
Ondorioz esan dezakegu Osasun Plana gobernu plana dela, ez dela sail bakar baten egitasmoa. Plan honi buruz hitz egiterakoan beraz, ezin gara mugatu osasun asistentziara, askoz gehiago baita.
Lehenengo arreta ospitaleak, osasun zentroak baino askoz gehiago da. Estrategia plana da, zabala. 2020. urtera arte joango den plana, epe luzerakoa. Hala ere, urtero-urtero balorazio eta ebaluazio txostena egin eta Legebiltzarrera igorriko da. Horrela jasotzen da planean bertan.
Jarraipena eta ebaluaketa egiteko metodologia sartzen du sail arteko mailan Eusko Jaurlaritzan, zuzendaritza batzordea eta politika guztietako osasun batzorde teknikoak sortuko dira. Era berean, Euskal Autonomia Erkidegoko erakunde arteko mailan, Euskadik osasun batzordea eta arloko osasun batzordeak ere sortuko dira. Eta azkenik, Osasun Sailaren barruan bertan, zuzendaritza kontseilua eta Osasun Planaren batzorde teknikoa ere bai.
Entendemos por lo tanto que es el momento de concebir el concepto de salud como algo más que lo que se limita al sistema sanitario.
Compartimos la idea expresada por el consejero Jon Darpón, en la línea de lo que se está haciendo en los países y sociedades más avanzadas. Es decir, para mejorar las (...) personas, es imprescindible disponer de un buen sistema sanitario, sí. Pero además es necesario profundizar en otros factores, como contar con ciudades y entornos adecuados, trabajo en condiciones de seguridad de higiene, educación en ámbitos saludables de vida, una buena calidad del aire, del agua y el entorno, una vivienda adecuada, equipamientos deportivos que faciliten una vida menos sedentaria etcétera, etcétera.
Horregatik guztiagatik, gure taldeak 2013-2020 Osasun Planari bere babesa emango dio, bat egiten dugulako osasun sistema publikoa, unibertsala eta kalitatezkoaren aldeko konpromisoarekin.
Gure helburua delako osasun sistema egokitzea kalitatea eta eraginkortasuna bermatuz aurre egin ahal izateko gizartearen zahartzeari eta hein handi batean, horren ondorioz handitzen den gaixotasun kronikoen kopuruari. Atentzio sozio-sanitarioa indartzeko asmoarengatik edo ingurune eta bizimodu edo jokabide osasuntsuak sustatzeko beharrarengatik. Baita ere osasun esparruan egon daitezkeen desberdintasunak desagertzearen alde lan egiteko, bai gizarte ikuspuntutik, bai genero ikuspegitik.
Eta zentzu horretan uste dugu azpimarratu behar dugula Osasun Planak genero ikuspegia sistematikoki eta modu transbertsalean jasotzen duela plan osoan zehar. Aurreko planek ez zuten horrela egin eta oso positiboa deritzogu hori ere bertan sartzeari.
Ez naiz sartuko banan bana jorratzea Osasun Planaren helburu eta ekintza zehatz horiek guztiak. Espero dugu beste taldeak ere Plan honi zuen oniritzia ematea. Era berean, uste dugu beste taldeok egin ditzakezuen ekarpenak ere oso aberasgarriak izan daitezkeela. Eta ondorioz, gure aldetik behintzat, jakin ezazue prest gaudela zuen ebazpen proposamenak jaso eta adostasuna erdiesten saiatzeko planteatzen dizkiguzuen gaietan.
Bereziki eskertu nahiko nuke Euskal Herria Bilduk taldeak eta Talde Popularrak izandako jarrera eta egindako ahaleginak ebazpen proposamenak lehenbailehen eskuragarri jarri eta argi eta garbi zuen planteamenduak ezagutarazteagatik.
Bukatzeko beraz, berriro ere azpimarratu nahiko nuke gure taldearentzat eta gaur berretsi den bezala Eusko Jaurlaritzarentzat, lehentasun osoa daukatela osasun arloko politikek eta euskal osasun sistema publikoaren aldeko lanak. Autonomia erkidego honetan bizi garenon bizitza kalitatearen eta gizarte osoaren ongizatea bermatzeko gintzarri diren heinean. 2013-2020 Osasun Plana horren adierazle dugu beraz.
Eusko Jaurlaritzak lehentasuna eman dio bere gobernu ekimenen artean eta lehendakaria bera izan dugu aitzindari lan horretan.
Por lo tanto, me gustaría terminar la intervención reafirmando que el compromiso del lehendakari y el conjunto del Gobierno, así como de nuestro grupo parlamentario respecto a las políticas de salud y el sistema sanitario público vasco es firme.
Este plan de salud es prueba de ello y por eso lo apoyaremos, porque durante el tiempo que llevamos de legislatura, este Gobierno Vasco, no ha cesado en su empeño y en adoptar iniciativas en materia de salud. Además de aprobar el Plan Vasco de Salud en el plazo comprometido, en el plazo de un año, ha regulado la asistencia sanitaria para las personas inmigrantes, garantizando la universalidad en el acceso a nuestro sistema sanitario a todas las personas que vivimos en Euskadi. Y eso lo han hecho por iniciativa propia, porque creemos en la universalidad como principio inspirador de nuestro sistema de protección del derecho a la salud.
Además, ha preservado el derecho al acceso a lo tratamientos de fertilidad de las mujeres sin pareja o con pareja del mismo sexo. Ha posibilitado que los y las adolescentes de 14 a 16 años que precisen un ingreso hospitalario, no tengan que compartir habitación con adultos y si requieren una hospitalización sean alojados en camas pediátricas.
Al mismo tiempo ha mejorado la accesibilidad y proximidad de la asistencia sanitaria en todo el país, con la apertura o mejora de nuevos centros de salud y servicios hospitalarios. La receta electrónica se ha desplegado definitivamente en todo el territorio. El nuevo servicio personalizado de cita previa está implantado en toda Euskadi. La espera media para intervenciones quirúrgicas y consultas en Osakidetza ha mejorado. Se ha apostado inequívocamente por la investigación en ciencias de la salud y se ha creado por primera vez una dirección específica dentro del Departamento de Salud y se ha destinado más de 1 millón de euros a ayudas a proyectos y a becas, y a ayudas para la formación de profesionales sanitarios.
Se ha hecho realidad el Proyecto Osasun Eskola-Escuela de Salud, para el empoderamiento de pacientes y la mejora del autocuidado en enfermedades crónicas, pero también ha cumplido el compromiso de modificar las retribuciones de los directivos de Osakidetza, retirando los incentivos y alineando sus retribuciones con las del resto de altos cargos de la Administración Pública Vasca, siempre en aras a la transparencia en la gestión pública.
Se ha suscrito un acuerdo con el ejecutivo de La Rioja que dota por fin de estabilidad y normalidad a la colaboración institucional entre vecinos. A pesar de tener que aplicar por imperativo legal el copago farmacéutico en Euskadi, lo ha hecho de la forma menos lesiva posible para nuestros ciudadanos, sin que tengan que adelantar dinero por sus medicamentos, impidiendo que nadie deje de tomar sus medicinas por falta de recursos económicos. Se ha aprobado una serie de ayudas económicas para ello.
Beraz, gure taldeak konfidantza osoa dauka Eusko Jaurlaritzak eta Osasun Sailak herritarren aurrean hartutako konpromisoa beteko dutela, eta horretarako Euskal Autonomia Erkidegoko herritarren osasun eskubidea etorkizunera begira bermatu eta hobetzen jarraitzeko, zalantzarik ez daukagu Euskal Osasun Plana 2013-2020 giltzarria izango dela.
Besterik gabe, gure taldearen izenean eskerrak eman eta gure babesa berretsi.