Partei: SPD
Verehrte Fro Präsidentin ! Leve Fruenslüüd ! Leve Mannslüüd ! Teihn Johr is de Europäische Charta för Regional- oder Minderheitenspraken nu in Düütschland Gesetz . Na so'n lange Tiet is dat nödig - un mi dücht , dat is ok uns Plicht as Düütsche Bundesdag - , dat wi nakieken doot : Wat is dor bi ruutsuert ? Wat hett sik an de Laag vun de lüttjen Spraken in us Land ännert ? Un : Wat mööt wi in Gang setten , dat allens dat , wat in düt Regelwark binnen steiht , ok würklich un wohrhaftig bi de Minschen ankummen deit ? Ik will vör allen vun dat Plattdüütsche snacken , denn dat is de Spraak un de Kultur , bi de ik mi utkennen do . Dat is nu goot een Johr her , dor hett dat Institut för nedderdüütsche Spraak in ganz Norddüütschland en repräsentative Ümfraag maakt . Rutkamen is , dat de Tall vun de Platt-Snackers in blots een Generatschoon op dat Halbe trüchgahn is . 23 Johr vörher geev dat noch goot 5 Millionen Platt-Snackers , un nu sünd dat noch 2 ,6 Millionen . Un wenn sik een de Öllers-Pyramide bekieken deit , denn kann een bang warrn . Dor gifft dat nich veel glatt to snacken : bi de Lüüd ünner 35 kummt Platt meist gor nich mehr an . Man düt is dat anner Gesicht vun de Ümfraag : de Sympathie-Werte för Platt weern noch nienich so hooch . Vele Minschen hebbt dat begrepen : dor geiht wat verloren : an Spraak , an Kultur , an Lebensoort . De jungen Lüüd wunnert sik doröver , dat se sülbst de Spraak nich mehr köönt , de Oma un Opa noch ganz normaal Dag för Dag snackt hebbt . Un : De Lüüd möögt Platt , se höört geern den Klang , se freit sik to Plattdüütsch in't Theater , in de Zeitung oder in't Fernsehn . Dat is al en snaaksche Laag : all möögt se Platt - man nüms snackt de Spraak . Mit de Spraken-Charta bekennt Düütschland sik to siene lütten Spraken . Man dat warrt ok konkret : Bund un Länner hebbt en Bült Plichten övernahmen . Wat dorbi babenan steiht , is : Strukturen schaffen un Anreize setten . Un hier sünd wi in de letzten Johren en ganz Stück wiederkamen : So hett 2006 dat Bundes-Binnenministerium en Utschuss inricht , de Raat geben schall in all spraakpolitische Fragen , de mit dat Plattdüütsche to doon hebbt . Dat is dat Gremium , wo de Platt-Snackers mit de Bundesdags-Fraktschonen an een Disch sitt un wo se all dat vördag bringen köönt , wat för jüm wichtig is . Mi dücht aber : Düsse Opgaven schullen wi doch noch een beten wat eersthaftiger bedrieven . Ik meen dormit ok uns Vertreters vun de Fraktschonen , denn vun de sünd dor nie mehr as een oder twee Lüüd hin gahn . Prioritäten hin oder her : Gode Sprakenpolitik op internatschonaal Niveau heet ok , dat wi us hier in Berlin darum kümmern mööt . Un wi köönt ok op düsse Oort de Lüüd wiesen , dat wi sülbst dat Thema wichtig nehmt . Ji weet ok , wer keen Geld in de Knipptasch hett , kann keen Kulturarbeit leisten . Dorüm is dat för mi ok en Schritt in de richtige Richtung , dat in den Bundes-Huushollt siet 2008 en extra Posten för de Förderung vun de nedderdüütsche Spraak binnen . - Ja , dat köönt wi ruhig anerkennen . - De Beopdragte för Kultur un Medien hett düsse Opgaav annahmen , un dor schullen wi em Dank för seggen . Dat Geld is de Grundlaag för en ganze Reeg vun Projekten , de Anregungen geevt , sik mit Platt to befaten und de Spraak ok to lehren . En Deel vun dat Geld is dorför , dat sik de Plattdüütschen överhaupt politisch organiseren köönt . Düsse Arbeit hett de Bundesraat för Nedderdüütsch in de Hand nahmen . De Spraken-Charta verlangt ok , dat de Staat mehr deit för de Regional- un Minnerheiten-Spraken . Eenmal heet dat : De Lüüd , de düsse Spraken snackt , de schüllt dor keen Nadeel vun hebben . Man wo süht dat konkret ut in us Olenheime un in de Krankenhüüs ? Ok dor gifft dat en Artikel in de Spraken-Charta för , man so richtig kümmert hett sik dor nüms um . Anner Johr hett in Schleswig de eerste lütte Sozial-Konferenz stattfunnen . Dor weer to hören vun en Fro , to de seggt de Plegers in dat Heim : Dat dor is use Chinesin . Nüms kann ehr verstahn . Se is in ehr Demenz nämlich ganz trüchfullen in ehr eerste Spraak - un dat is dat Plattdüütsche . De Chinesin - dat is en Tostand , den wi so nich hinnehmen köönt . Babenan aber steiht de Fraag : Wo kriegt wi vör allen de jungen Minschen dorhin , dat se Platt as Spraak lehrt . Toeerst is dat natürlich en Opgaav för de Familien . Wenn de nich mitmaakt , denn bringt dat allens nix . Man wi weet ok : De Mudder-un-Vadder-Generatschoon is meist utfullen , un Oma un Opa alleen schafft dat ok nich . Jüst in de Kinnergoorns is hier in de letzten poor Johr överall in Norddüütschland en Barg op de Been kamen . Se singt , se speelt , se snackt Platt . Hier geiht de eenfache Reken op : Twee is mehr as een . Dat heet : Wenn du twee Spraken kannst , denn is dat för dien Kopp beter , as wenn dat blots een Sprak is . De Europaraat hett vör en poor Johr för dat Sprakenlehren dat Motto utgeven : twee plus een . Also : Lehr dien Natschonaal-Spraak - dat is ja bi uns Düütsch - , un denn lehr en anner grote Spraak - also Engelsch oder Spaansch oder Russisch - , un denn lehr ok en lütte Spraak , an besten de , de dat bi di to Huus geven deit - un dat is bi us ja Plattdüütsch . Noch aber fehlt in us Bildungslandschaft en orntlichen Platz för Platt - un ik meen dormit ok : för dat Lehren vun de Spraak . Hier bruukt wi endlich Lösungen , de över dat enkelte Bundesland rutgaht . Ik will geern dorto anregen , dat en norddüütsche Kultusministerkonferenz endlich sik mit düsse Fraag befasst . Leve Kolleginnen un Kollegen , ik kaam to'n Sluss . Mi dücht , de Kurs stimmt . De Bundesregerung hett al en ganzen Barg in Gang sett . Man wi sünd jüst eerst loosfohrt . Un wi mööt ok noch mehr Fohrt opnehmen . Dorüm is dat wichtig , dat wi den Andrag vun de Fraktschonen vun de CDU/CSU un de SPD annehmt un dat wi em ok wieder to Siet staht . Velen Dank .