vorto kaj formo placasal ili. Tia kompreno estas tute malgusta kaj dangera, car, kiel Zamenhof memdiris, tio, kio sajnas al ni bona en la teorio, povas montrigi tute sentauga enla praktiko. Tial, antau ol iu vorto au formo povas trovi oficialigon kajsankcion de la Akademio, gi devas esti ciurilate elprovita en la praktikalingvouzo. Sekve la tasko de la lingvaj institucioj estas ne proponi, sedkonstati, studi la vivantan lingvon kaj doni sian oficialigan sankcion nur altio, kio jam estas generale uzata, jam enradikigisen la lingvo kaj per tio pruvis sian taugecon kaj vivkapablon. Bedaurinde oni ne ciam atentas tiun ci regulon, car enla oficialaj listoj trovigas vortoj, kiuj preskau neniam estas uzataj en laciutaga vivo (ekz. daturo, kurtago,arpego, sinedrio); dum aliaj, kiuj ciutage estas uzataj en la tuta mondo(ekz. gramofono, filmo, kino),vane atendas oficialigon kaj ne estas troveblaj ec en multaj vortaroj.Ekzistas personoj, kiuj postulas, ke oni uzu nuroficialajn vortojn kaj jam apriore kondamnas ciujn neologismojn, deklaranteilin kontraufundamentaj. Sed, se ni malpermesus la uzadon de la neologismoj, nihaltigus la evoluadon de nia lingvo, kiu rigidigus kaj stonigus, male al ciujaliaj vivantaj lingvoj. Tiam ankau la nombro de la oficialaj vortoj neplu povus kreski, car, kiel ni vidis, la tasko de niaj lingvaj institucioj neestas mem elpensi kaj enkonduki novajn vortojn, sed nur konstati kaj aprobition, kio jam enradikigis en la lingvo.Kompreneble la konstanta alfluo de novaj vortojkaj formoj malfaciligos la lingvon kaj prave plendas tiuj, kiuj antau 20 au 30jaroj ellernis Esperanton, ke ili multajn vortojn ne komprenas en la modernajlibroj kaj gazetoj. Sed ofte oni plendas ankau tute senkauze. Ekzemple antaukelkaj jaroj malnova s-anino prezentis liston de neologismoj el traduko deStellan Engholm, plendante, ke si ne trovis ilin ec en sia vortaro. Sed sialisto konsistis el multaj oficialaj vortoj kaj tiaj neologismoj, kiuj estiscerpitaj el verkoj de Zamenhof mem! Ke si ilin ne komprenis, en tio estis dokulpa ne Engholm, sed si mem, car si ne legis la verkaron de nia Majstro, netenis sin en kontakto kun la evoluado de nia lingvo kaj ne acetis al si plibonan vortaron.En la ciutaga vivo oni povas esprimi sin permalgranda nombro da vortoj. Sed en la sciencoj, en la tekniko kaj literaturooni ofte bezonas nomi nuancojn, ajojn kaj ideojn, kiuj gis nun ne estas tusitajen Esperanto. Kion do fari, se en la gisnuna Esperanto mankas la necesa vorto,derivebla gi ne estas kaj ankau neologismon oni ne rajtas uzi? Cu do oniopinias, ke tute ne estas necese nomi tiun nuancon? Sed tio estus ja atesto demalriceco al Esperanto, se en gi ne estus esprimeblaj ciuj homaj pensoj! Lasola ebleco estas en tia okazo per kelkaj vortoj priskribi la ideon, kio estasja tre primitiva rimedo kaj ne faras honoron al kulturlingvo (por estikonsekvencaj, ni devus tiaokaze forigi el Esperanto almenau duonon de lavortoj: trovi [=malperdi], lasta [=malunua], fino [=malkomenco], sego [=sidmebloj], lito [=dormmeblo], okulo[= vidilo], orelo [=audilo], k.t.p.) au ni devas uzi neologismon. Ne cagrenigu do, se de tempo altempo vi trovas en iu libro au gazeto neologismon!La naciaj lingvoj cerpas novajn vortojn el siajdialektoj kaj ankau el aliaj lingvoj. Esperanto dialektojn ne havas kaj cerpascion el