kaj efikajn intersangojn ciujnivele. Uzi nacian lingvon eninternacia kunteksto implicas ja formortigi demokration, lingvan diversecon kajprecipe la egalrajtecon, la lingvajn rajtojn de ciu persono, lau proponitekadre de plurflankaj interkonsentoj.Ankorau min kortusassignifoplenan epizodon travivitan en 2002, en Fortalezo, dum la partopreno enmia unua internacia kongreso de Esperanto, evento tute libera je la uzo de acajauskultiloj. Akompanis mi tiam la dramon de carma kaj fragila japana sinjorino,94-jaraga, perdita pro malkono de la urbo kaj de la loka lingvo. Ni gastigis enla sama hotelo. La dokumentujo pendigita sur mia sultro denuncis nian eblankomunan destinon. Si riskis: Pardonu min,kiu estas la buso por la kongresejo? Responde mi informis, ke ankau mi irisal la universala kongreso de Esperanto. En la buso si diris, ke si volissurprizigi sian nepinon logantan en San-Paulo per salutvortoj en la portugala.Tuj poste si alvokus telefone la nepinon. Uzante laupete la alfabeton deEsperanto kiel fonetikan transskribilon, mi portugaligis la frazon: Mi volas paroli al vi. Jen per tiu geniarimedo, si sukcesis diri gin per neriprocebla prononco: [keru falah kun vose]. Ajna alia Esperanto-parolanto same bonetion sukcesus fari. Mi gape ekmalkovris gravan rolon kaj funkcion de la LingvoInternacia, vidante la lumigitan vangon pro la gojo, kiam si raportis al mi prila kormovo de la nepino, kiam si auskultis la mesagon portugale. Dum kafopauzoj,la sama ridetoplena mansvingo! Si vivis tute sola en japana vilageto, plantislegomejon kaj delonge vojagadis ciujare tra la mondo por partopreni la universalankongreson. Si nur scipovis Esperanton krom la japanan. Kia rara ekzemplo deautonomeco, libereco, monda civitaneco! Nenia fragileco do! Homa emancipigookazas lau la diversaj niveloj de la persona travivajo inter partneroj ankaudorlotantaj kore tiun deziron, ni ciuj finfine. Frue infanoj estas enkatenitajde parencaj kaj sociaj ordonoj de la familio kaj kulturo, etno, povaj tribajkredoj, dogmoj rikoltitaj el sanktaj libroj, prelegoj, lernejoj, skoloj,eklezioj, scioj havantaj la benon de scienco au tiaj, kiuj enmiksigas en songojkaj evidentoj de gapoj antau tiom da aferoj neklarigeblaj, ho kiom dapenetrigoj skuotaj el hauto kaj pelto! Jamtemp esta de kompleta emancipigo per la forto mem de spirito libera, senkondiciita.Tiu emancipigo frakasos malnovajn sigelojn, malvualigante la purecon de lavivmisio gis nun malsuspektata. Jam tempesta de la nedisputebla certeco ke ni estas spirituala tutajo vivantakorpigitan sperton. Ni vivas samtempe en pluraj dimensioj. Jam temp esta de la komunio kun la magio de la likva kristalo[3], kiu enestas librojn,portalojn kaj susurojn lulitajn de la ekzotika konduto de subatomaj partikloj, lausugestite de la Kvantuma Fiziko. Sed, tamen kion diri pri la internaciakomunikilo, kiu certe antauvenos la estontaneraon de telepatio? Perretaj esplorojmontras silentan kaj neatenditan kreskon de la nombro de homoj jam parolantajau kiuj volas lerni Esperanton. Tiuj volas ke siaj spertoj kun gefratoj dealiaj kulturoj preterlasu la peradon de interpretistoj. Neniel plu gvidatajvizitoj al Eksterlando, antauplanitaj itineroj, malhelaj fenestroj en klimatizitajkomfortaj autobusoj. Ne plu samtempaj au sinsekvaj tradukoj. Diverslandajdelegitoj dum multflankaj kunsidoj finfine forjetos auskultilojn, lingvajnmisinterpretojn kaj nenecesajn genojn, kiuj nur estas gajaj kaj ridindaj postla forpelo de la apenau kaseblaj embarasoj. Novaj generacioj deEsperanto-parolantoj, siavice, multe amuzigas en la vizitataj fremdaj hejmoj,kie ili praktikas Esperanton kaj la lokan lingvon, dum profite frandas lakulturon de cinoj, peruanoj, cazahoj, hispanoj, slovenoj, italoj,