la cefaj kulturlingvoj. Sed ne ciu komencanto rajtas enkondukineologismojn! Tiun rajton havas nur personoj, kiuj fundamente konas Esperantonkaj gian spiriton kaj krome scipovas ankau plurajn aliajn lingvojn. Kaj antauol krei kaj uzi iun novan vorton, oni devas zorge esplori, cu samsenca vorto jam ne ekzistas en lalingvo kaj cu la ideo ne estas alimaniereesprimebla. Neologismon oni rajtas do uzi nur tiam, kiam tio estas absolutenecesa kaj kiam la ideo ne estas alimaniere esprimebla!Bedaurinde multaj prenas la aferon tro facile,kaj senpripense enkondukas neologismojn, kiajn Esperanto tute ne bezonas kajkiuj ec malutilas gian internaciecon. Kutime oni faras tion pro influo de siagepatra lingvo, volante en Esperanto esprimi iun gian nuancon. Sed memoru, keen la mondo estas centoj da lingvoj, kaj ciu el ili havas siajn nuancojn kaj esprimmanierojn, kiuj mankas en laaliaj lingvoj. Same kiel ne estas eble esprimi ciun nuancon de germana lingvoper la franca kaj male, ciun nuancon de la itala lingvo per la angla kaj male,same estas sensence postuli, ke Esperanto esprimu ciujn nuancojn de ciujlingvoj de la tuta mondo! Al tiaj nuancoj apartenas ekzemple lagermana darfi (= rajti,povi), kiu povas esti necesa al la germanoj, sed ne al la multaj aliaj popoloj,kiuj tian nuancon en sia lingvo ne havas kaj al kiuj gia uzado pro tio estustre malfacila.Cu vi audis, ke iu, lernante ekzemple la anglanlingvon kaj trovante tie vortojn kaj formojn, kiuj al li ne placas, sen longapripensado reformas ilin kaj fiere ekuzas sian propran anglajon? Ne, tion vicerte ne audis, car tia ideo al neniu enkapigis kaj ec ne povas enkapigi la homoj havas grandanrespekton al la naturaj lingvoj kaj ne volas reformi ilin. Sed kiam la samapersono eklernas Esperanton, li ofte jam post la unua leciono volas reformikaj plibonigi! Car li scias, ke Esperanto estas onidire artefarita lingvo, kaj havante grandan memfidon kaj kredante sin malgranda Zamenhofo au ec pli saga olZamenhof, ankau li volas partopreni en la farado de la lingvo. Tion faras ne nur instruitaj homoj, sed kelkfojeec suistoj kaj aliaj metiistoj, kiujkutime ne okupas sin pri lingvoj kaj ofte ne scipovas perfekte ec sian gepatranlingvon. Al tiaj reformemulojapartenis dum la tempo de sia lernado ankau la autoro de tiu ci libro, kaj treversajne ankau la kreintoj de la diversaj mondlingvaj projektoj.Anstatau reformi kaj plibonigi, lernu Esperanton tian, kia gi estas, perfektigu vin en gi, enpenetru en giansubtilan kaj delikatan spiriton, kaj komprenu, ke gi ne estas plu artefarita lingvo, sed natura kajvivanta lingvo de vivanta popolo, same kiel ciuj aliaj lingvoj, hardita kajelprovita dum la 50-jara vasta uzado. Esperanto viajn reformojn ne bezonas!Kaj se en tiu au alia punkto gi povus esti plibonigata, tiam tio estas la taskode lingvistoj kaj generale rekonitaj verkistoj, sed ne de komencantoj kajsuistaj submajstroj. Tio ci estas dirita ankau al la verkantoj de artikoloj kajlibroj, kiuj, anstatau skribi bonstilankaj internacie uzatan Esperanton, volas brili per diversaj plibonigoj kaj strangajoj._______________1 Hodiaue Esperantoestas 127 jaraEKZERCO1. Analizu la vortojn: Lingvo netusebla =__________________________________. Bonstila teksto = Teksto______________________________. Artefarita lingvo = Lingvo____________________________. Hodiaua penso = Penso _____________. Enkapigi ideon = ________________________________. Oficialigi Esperanton = __________________________.2.Sintezu la esprimojn:*Farike io estu pli bona = ____________ion.* Uloj