Ceza davranışçı kuramda bir davranışın gelecekte tekrar ortaya çıkma olasılığını azaltan tepkidir. Ceza türleri 1. tip ceza İnsan veya hayvanların istenmeyen davranışlarının tekrarlanmasını engellemek için ortama verilen itici uyarıcıdır. Bu cezalandırma daha çok basit bir etki-tepki süreci ile gerçekleşir. Cezanın amacına ulaşma yani organizmanın istenmeyen davranışını ortadan kaldırma ihtimali düşüktür. Örneğin hırsızlık yapan bir kişiye hırsızlık yağtığı için hapis cezasının verilmesi. 2. tip ceza Canlının istenmeyen davranışının engellenmesi için hoşa giden bir etkinin ortamdan geri çekilmesidir. Örneğin hırsızlık yapan bir kişiye özgürlüğünden mahrum kalması için hapis cezası verilmesi. Ayrıca bakınız Davranışçılık Psikolojik manipülasyon.