Dasturlash va C++ ga kirish
Tags: programming, c, introduction, beginners
Published: 2023-01-28 17:05:50

**Dasturlash** - inson va kompyuter orasidagi "suhbatlashish" jarayonidir. Ya'ni biz kompyuterga berilgan buyruqlar orqali dastur yaratamiz va bu jarayonda biz dasturlash tillaridan foydalanmiz.

Hozirda C++ dasturlash tili yangi o'rganuvchilar uchun birinchi o'rganilishi lozim bo'lgan tillardan hisoblanadi. Chunki dasturlash sohasining barcha yo'nalishlarida(Android dasturlash, Database dasturlash, Desktop dasturlash) ushbu tildan foydalaniladi. 

C++ dasturlash tilida kod yozish uchun yangi sahifa yaratganimizda doim quyidagi ko'rinishdagi kod yaratiladi:

```c++
#include <iostream>

int main() {
  std::cout << "Hello World!\n";
}
```
Bu yerda **iostream** c++ dasturlash tilining kutubxonalaridan biri hisoblanadi. cout **iostream** kutubxonasiga tegishli bo'lganligi sababli, cout ni ishga tushirish uchun o'zi tegishli bo'lgan kutubxonani #include bilan yozib ketishimiz muhim hisoblanadi. Aks holda biz yozgan dastur ishga tushmaydi.

**cout** dan oldin kelayotgan **std** ni har bir qatorga doim yozib chiqish o'rniga, kutubxonadan keyin **using namespace std** - har bir qatorga std yozish buyrug'ini kiritib qo'yishimiz lozim.  

**cout** dan keyin doimo **_<<_** belgisi yozilishi shart. 

Agarda cout da matn yozadigan bo'lsak, albatta **" "** orasida yozishimiz shart. 

Namuna 
```cpp
int main() {
  cout << "Familya: Adaxamova" << endl;
  cout << "Ism: Muqaddas" << endl;
  cout << "Yosh: 22";
}
```

Consoleda ko'rinishi:

![Image description](https://dev-to-uploads.s3.amazonaws.com/uploads/articles/8i3iorxpev5z6xu39dn5.jpg)

1-topshiriq: 2 raqami orqali quyidagi ko'rinishda to'rtburchak chop eting (Ushbu topshiriqda **_input_** yo'q).

![Image description](https://dev-to-uploads.s3.amazonaws.com/uploads/articles/lpkjruzfp0ecf3bbyi3y.jpg)
                    
Yechim:

```cpp
int main(){
  cout << "222222" << endl;
  cout << "2" << " " << " " << " " << " " << "2" << endl;
  cout << "2" << " " << " " << " " << " " << "2" << endl;
  cout << "222222";

  return 0;
}
```

Consoleda ko'rinishi:

![Image description](https://dev-to-uploads.s3.amazonaws.com/uploads/articles/8m6qwp884gwoozil77sl.jpg)

2-topshiriq: A harfi orqali quyida berilgandek uchburchak chop eting (Ushbu topshiriqda **_input_** yo'q).

![Image description](https://dev-to-uploads.s3.amazonaws.com/uploads/articles/yyt3z4j23dct8qhgmx8o.jpg)
                        
Yechim: 

```cpp
int main(){
  
  cout << "  A" << endl;
  cout << " A A" << endl;
  cout << "AAAAA";

  return 0;
}
```

Consoleda ko'rinishi:

![Image description](https://dev-to-uploads.s3.amazonaws.com/uploads/articles/qfqg29sa9caiomszipb8.jpg)

Xulosa qilib aytadigan bo'lsak, dastur yozish uchun birinchi navbatda bizga kerak bo'ladigan kutubxonani yozishimiz kerak. Keyin esa **int main(){}** ichiga kodimizni yozishimiz mumkin. Cout da matnlar doimo **" "** ichida yoziladi va **;** bilan tugatamiz.

Dasturlashda doimiy ishlatiladigan atamalar:

**cout**(abb. character output) - yozilgan dasturni ekranda chiqarib berish va doimo << belgi ishlatiladi.

**\n** - yangi sahifa
**endle** - yangi sahifa


Topshiriqlar https://oj.ilmhub.uz/ saytidan olindi.