Sizlar bilan "C++" dasturlash tilini "0" dan o'rganamiz
Tags: cpp, beginners, productivity, tutorial
Published: 2023-01-27 22:15:40

                       **C++ DASTURLASH TILI.**
KALIT SO'ZLAR: #include <iostream>, #include <iomanip>,
#include <cmath>, using namespace std;, int main(){....}, cout, return 0;, cin,  integer, string, float, charecter, bool, setw(), setfill(), setprecision(2) << fixed, round(),  \n.


Assalomu aleykum azizlar bugundan sizlar bilan bugun `C++` dasturlash tilin o'rganishni boshlaymiz eng avalo https://replit.com saytiga krib olamiz. Bu saytga kirganimizdan so'ng manabunday oyna ochiladi 

![Image description](https://dev-to-uploads.s3.amazonaws.com/uploads/articles/313mngmj32o4r4zu58n2.png)
Bu rasimda korshimiz mukmun 2 ta oynaga bo'lingan 1 oynamiz **kod** yozshimiz uchun 2 oynamiz bilan esa yozgan kodmizni tekshiramiz.

                     **KUTIBXONALAR.**
Biz birinchi kod yozishni o'rganayotgan voqtimizda  manabu `#include <iostream>` kutibxonamizdan foydalanzmiz. So'rashingiz mumkun kutibxona o'zi nmaga kerak? deb. 
Tarif: 
> C++ kutubxonalari qayta ishlatiladigan kodning modulli komponentlaridir.Kutubxonalaridan foydalanib, siz avval qurilgan va sinovdan o'tgan kod bloklarini birlashtirishingiz mumkin.

 #include <iostream> kutibxonasi.
Tarif:
> 
C++ da har qanday kiritish va chiqarish amallarini bajarish uchun biz iostream sarlavhali fayllardan foydalanishimiz kerak. <iostream> sarlavha fayli bo'lmasa, biz foydalanuvchidan ma'lumotni qabul qila olmaymiz yoki hech qanday natijani chop eta olmaymiz.
 
Keyingi kutibxonamiz `#include <iomanip>` bu. 
Tarif:
> C++ tilidagi kutubxona bo'lib, u bizga har qanday C++ dasturining chiqishini boshqarishda yordam beradi. Ushbu kutubxonada chiqishni boshqarishda yordam beradigan ko'plab funktsiyalar mavjud. Bir nechtasini nomlash uchun bizda bayroqlarni qayta o'rnatish, belgilarni to'ldirish, aniqlikni o'rnatish, sana va vaqtni olish va hokazo funktsiyalar mavjud. Bu C++ standart kutubxonasining kirish-chiqish kutubxonasining bir qismidir. Ushbu funktsiyalarning barchasi iostream ob'ektlari holatiga ta'sir qilishi kerak bo'lganda osongina ishlatilishi mumkin.

Biz C++ dasturlash tilida boshlang'ich kod yozishda ishlatadigan ohirgi kutibhonamiz `#include <cmath>` deb nomlanadi.
Tarif:
> 
C++ dasturlash tilida matematik muammolarni hal qilishda muntazam ravishda foydalanadigan barcha funktsiyalarni o'z ichiga olgan kutubxona "cmath" hisoblanadi. "cmath" kutubxonasi logarifmik, eksponensial, giperbolik, quvvat, trigonometrik va boshqa ko'p narsalarni o'z ichiga oladi.

Sizlar bilan C++ dasturlash tilidagi 3 ta asosiy kutibxonalar bilan tanishib ham oldik endi bu kutibxonalar bilan oldinda kodlar yozish mumkun boladi.

                      **int main(){....}**
Bu kodmiz yozishni boshlaganimizda `int main(){...}` foydalanamiz.
Boshqa har qanday funktsiya singari, `main` ham funktsiyadir, lekin dasturning bajarilishi har doim "asosiy" dan boshlanadigan o'ziga xos xususiyatga ega "int"  uning qaytish turidir.
Tarif:
> int main – “int main” funksiyamiz bajarilish oxirida bir necha butun sonni qaytarishi kerakligini bildiradi va biz buni dastur oxirida 0 ni qaytarish orqali qilamiz. 0 - "dasturni muvaffaqiyatli bajarish" standarti.

Mislolar:

```cpp
#include <iostream>

int main() {
  std::cout << "Hello World!\n";

return 0;
}
```

                **using namespace std;**

  Biz kod yozayotganimizda `std:: ` yani bu buyruq qaysi kutibxonaga tegishli ekanligin bildirish uchun bu kodni `cout` buyrug'ini oldiga qo'shib yoziladi.
Misol:

```cpp
#include <iostream>

int main() {
  std::cout << "Salom dunyo!\n";

return 0;
}
```
 Savol tug'lishi mumkun `std::` buyrug'isiz yozsa boladi? ha albatta yozsa boladi buning uchun kutibxonadan so'ng manabu funksiyani `using namespace std;` yozshimiz kerak.
 Misol:

```cpp
#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
  cout << "Salom dunyo!\n";

return 0;
}

```
tepadagi misoldan korshimiz mukkun boladiki manabu `using namespace std;` funksiyani yozsak `std::` funksiyasini yozshimiz shart bolmaydi bu nmaga kerak desangiz ko'p qatorli kodlar yozayotganimizda bizga vatni tejab beradi.

                         **cout**
Bu funksiya C++ dasturlash tilidagi eng asosiy funksiyalardan biri xisoblanadi. 
Tarif:
> `cout` ostream sinfining oldindan belgilangan ob'ektidir . U odatda displey ekrani bo'lgan standart chiqish moslamasi bilan bog'langan. `cout` chiqishni `consolda` ko'rsatish uchun oqim qo'shish operatori `<<` bilan birgalikda ishlatiladi.

Keling, standart chiqish oqimining oddiy misolini ko'rib chiqaylik (cout):

```cpp
#include <iostream>  
 using namespace std;
 
int  main() {  
      
   cout <<  "Arining qiymati: " << "C++ darsligiga xush kelibsiz";

return 0;  
}  
```  
Chiqish:

```cpp
Ari qiymati: C++ darsligiga xush kelibsiz
```
                     ** return 0;**