Electron bilen kompyuter programma doretmek
Tags: javascript, node, electronjs, desctopapplications
Published: 2023-01-11 11:21:52

Essalowmalekim gelejegin in guychlileri, bu post [](https://medium.com/developers-writing/building-a-desktop-application-with-electron-204203eeb658#:~:text=The%20way%20it%20works%20is,interface)%20of%20your%20operating%20system.)

Shu salgydaky post--yn Turkmench-e terjimesidir.

_Javascript, NodeJS we ElectronJS ulanyp oz kompyuter programmanyzy doretmek uchin ginishleyin makala._

## **Javascript bilen nadip we nahili kompyuter programma doredilyar ?**

Kompyuter programmalar hemishe menin yuregimde ayratyn yer eyeleyar. Web programmalar we mobile (telefon) programmalar has kop ulanylyp bashlandygycha kompyuter programmalaryn populyarlygy yzygiderli azalyp bashlady. Shonda-da kompyuter programmalaryn kabir yerlerde web programmalardan we mobil programmalardan kop plyus taraplary bardyr, meselem: hemishe programmalar Start menu (pusk menu) -da elyeterlidir, gyzgyn duwmejikler (keyboard shortcuts, goryachiy klawishalar) beylekilere garanda has amatlydyr.

Bu makalanyn maksady bir kompyuter programmasyny doredip gorkezmek arkaly Javascript bilen kompyuter programmany nadip doredilyanligine degishli dusunje bermekdir.


Javascript bilen kompyuter programma doretmegin esasy maksady bir kod yazyp we ony paketlap (build edip) ony birnache (windows, macOS, linux) operasion sistemalarda ulanmakdyr. Bu kompyuter programmany doretmek uchin bilmeli (gerek bolan) bolan native zatlary bilmezden kod yazmak diymekdir we kody refactor etmegi ansatlasdyrmak diymekdir. Hazirki wagtda kompyuter programmalaryn (cross platform desktop applications) kopusi [](electronjs.org) ElectronJS we NWjs -de yazylyandyr. Ikisininem plyus we minus taraplary bar. Emma men ElectronJS -i has gowy gorup sayladym. Emma haysynda yazsan hem yalnyshmarsynyz.

## Esasy gerekli zatlar

Men sizin eyyam bir text editor-ynyz (VS code yaly) bardyr we NodeJS/npm ustanowka edensiniz diyip pikir edyarin. We men eyyam siz HTML/CSS/Javascript (NodeJS bilseniz hasam gowy emma bilmeseniz hem onushyp bolyar)  bilyansiniz diyip pikir edyarin, biz esasan ElectronJS-in konsepsiyasyna uns chekeris. Eger bulary bilmeyan bolsanyz onda ozunizi biraz azashan yaly duyarsynyz shonun uchin men size on yazan [](https://medium.com/@bojzi/overview-of-the-javascript-ecosystem-8ec4a0b7a7be)  shu makalamy okamagynyzy maslahat beryarin.

## ElectronJS-in 10 000 feet-lik gorunishi
Gysgacha aydanymyzda, ElectronJS arassa (pure) Javascript bilen kompyuter programmalaryny doretmeginize mumkinchilik beryar. ElectronJS -in ishleyish prinsipi sheyledir: ol _package.json_ faylynyzda gorkezen _main_ faylynyz okar we ony ishleder. Bu _main_ fayl (koplench _main.js_) bir oz operasion sistemanyzyn GUI (Graphical User Interface) -sine menzesh gornushde web sahypany render edip, native mumkinchililigi bilen bir kompyuter programmasyny doredip berer.

Jikme-jik dushundirsem, siz bir gezek ElectronJS -i ulanyp bir programmany ayaga galdyranynyzda (bashladanynyzda), bir _main process_ doredilyar. Bu  _main process_ sizin programmanyzyn native mumkinchilikleri bilen jogapkarchiligi bardyr we  sizin operasion sitemanyzda bir GUI doredip beryandir.