C++ dasturlash tilida kometga olish va o'zgaruvchilar nmaligi haqida gaplashamiz.
Tags: blockchain, beginners, tutorial
Published: 2023-01-21 07:08:16

 **_Komentga olish kod yozayotganimizda nimaga kerak?_** 
`C++` dasturlash tilida va qolgan barcha dasturlash tillarida ham `komentariyaga olish` 2 xil usil bilan amalga oshiriladi va quydagi ko'rinishlarda bo'ladi:
Bu birinchi usul:
![Image description](https://dev-to-uploads.s3.amazonaws.com/uploads/articles/zim2aar04s7psks2n3uz.jpg)
Birinchi usulni har doim 1ta qatorni kamentariyaga olishimiz mumkin.

Bu ikkinchi usul hisoblanadi:
![Image description](https://dev-to-uploads.s3.amazonaws.com/uploads/articles/r36ts404tuksyohxuuez.jpg)
Bu usul esa har doim ko'p qatorli kamentariyani qamrab oladi.

 O'ylashingiz mumkun komentga olish nimaga kerak deb **komet** kelgusida katta-katta dasturlar yaratayotganimizda 100 qatorli 1000 qatorli kod yozayotgan vaqtimizda bu kodlar nimani ishga tushiradi nimaga kerakligi haqida izoh qoldrib ketamiz shu izohlar komentariya deyiladi. Yozgan izohlarimiz bir qatorli bo'lsa qator boshiga mana bu belgini `//` qoyib yoki ko'p qatorli bo'lsa boshi va ohrida `/*..........*/` ushbu belgilar qo'yiladi.
 Bu belgilarsiz izoh yozadigan bo'lsa kodlarmiz ishga tushmaydi.
belgilarni qo'yadigan bo'lsak yozgan izohimizni kampyuter o'qiy olmaydi izohlar faqatgina dasturchilar yani odamlar o'qshi uchun.

 **_Endi esa sizlar bilan o'zgaruvchilar haqida gaplashamiz._**

O'zgaruvchilarni ingliz tlida `value` deb ataladi. Biz o'zmizni tilda o'zgaruvchi deb atab turamiz. O'zgaruvchilar odiyroq qlib tushuntirganimizda ko'z oldimizga kontenir yoki biron bir bakalni keltiraylik ular o'z ichiga malum hajimdagi suvni, coca cola, coffee shunga oxshash suyuqliklarni ichida saqlaydi. Biznik `value` esa butun sonlar, belgilar, matin(teket), kasir sonlarni o'z ichiga qamrab oladi.
kod yozayotganimizda misol korinishdagiday fo'rmulaga solamiz:

```cpp
int main5() {
  // data_type name = value;
  // turi ism = qiymati;
```
Bu formulaga yoziladigan kodlar qanday nomlanadi deb so'rayotgan bo'lsangiz buni ham misolda ko'rshingiz mumkun:

```cpp
      int => integer = bu butun sonlar uchun.
      float => kasir son saqlash uchun.
      string => matin/tekst saqlash uchun.
      char => charecter = faqat bita belgi saqlash uchun.
```
 Ushbu o'zgaruvchilarni misol tariqasida korib chiqamiz:

```cpp
int main2(){
  int yosh = 23;
  string ism = "Xojiakbar";
   
  cout << "Salom men" << ism << "men" << endl;
  cout << " Men" << 2023 - yosh << " yilda tugulganman" ;
  
  return 0;
  
}

```
Ushu misolimizda ko'rib turganingizday `int` o'zgaruvchisiga butun son yozilgan `int` kod yozilgandan keyin bu o'zgaruvchi yani kontenirmizni nomlab olshimiz kerak tepadagi misolda korshingiz mumkun `int yosh = 23` qlib yozilgan. **yosh** deb kontenrimizni nomlab oldik endi **23** deb yozmasdan kod yozayotganimizda **yosh** deb berib ketsak boladi.

![Image description](https://dev-to-uploads.s3.amazonaws.com/uploads/articles/jvjoiyusknnea20feyjj.png)
Bu misolda esa  `int` o'zgaruvchilarimizga **a,b,c.** deb nom berilgan `a` ozgaruvchisi o'zida **10** raqamini saqlaydi.
Endi `string` yani matin(tekst)ni o'z ichida saqlovchi o'zgaruvchi bilan tanishamiz rasimda berilgan misolga qarasak `string` o'zgaruvchilariga **a1,b1,c1** deb nom berilgan bunda esa `a1` ozgaruvchisin ichiga `"Input:"` matni yozilgan. Yozlishiga etbor bergan bosanglar raqamlar qo'shtirnoq ichiga olib yozilmagan faqatgina matin(tekst)lar qo'shtirnoq ichiga olib yoziladi.
 Sizlar aytshingiz mumkun tepadagi misolarda **yosh**,** ism** deb ozgaruvchilarni nomladiz pasda esa **a,a1,b,b1,c,c1**  nomladiz deb.
 Endi sizlarga O'zgaruvchilarni nomlash haqida malumot beraman buning uchun yana misolarga yuzlanamiz:

![Image description](https://dev-to-uploads.s3.amazonaws.com/uploads/articles/c9w0jzjhh5wljx8jboka.png) 
ushbu rasimda o'zgaruvchilarni nomlash qoidasi turibti. O'zgaruvchilarni shu qoidalarni buzmay hohlagancha nomlash mumkun.
Sizlarga o'zgaruvhilar orqali qanday kodlar yozish kerakligin misolar olraqi korsatib otaman:

1.
```cpp
int main(){

int a = 4, b = 5, c = 20;
 string a1 = "Width: ", b1 ="Length: ", c1 = "Area->";
cout<< a1 << a << endl;
  cout << b1 << b << endl;
  cout << c1 << c;

  return 0;
}

```
2.
```
int main9(){
string tekst = "A", tekst1 = "a";
  cout << "Output (upper cose): " << tekst << endl;
  cout << "Input (lower case ) -> " << tekst1;
  
  return 0;
}
```
3.
```
int main6 (){
  int son = 10, son1 = 7, son2 = 8, son3 = 3;
  string matin = " ota ", matin1 = " ona ";
  int a = 1, b = 9, c= 7, d =8;
   string matin2 = " Otam va Onamni juda yaxshi koraman ";
   cout << "Mening" << matin << matin1  << son * son1 - son2 - son3 << " yoshdalar" << endl;
   cout << "Men esa " << d + c + b - a << " yoshdaman " << endl;
   cout << matin2;
  
  return 0;
}
```
 @dawroun