bugun biz Relational operatorlarni o'rgandik
Tags: beginners, github, cpp, programming
Published: 2023-01-24 18:08:22

11-dars 
Biz bugun darsda `Relational operatorlar` bilan ishlashni organdik.Bu darsda 

```cpp
#include <iostream>
#include <iomanip>
#include <cmath>
using namespace std;

 int main(){
// relational operator

/*opereator   interpretion
< bu kichik
<= bu kichik yoki teng
== bu teng .
>= bu katta yoki teng 
> bu kata 
!= bu emas yoki teng*/
```
mana shu operatorlar bilan ishlashni organdik.
Bu operatorlardan hama misolarni ishlab u ishlagan misolingiz to'g'ri yoki noto'g'riligini bilib olishingiz mumkun 
ko'pincha matematik amallar ishlab tekshirib olish uchun ishlatamiz bu operatorlar bilan juda ko'p ishlaymiz dasturchi bo'lib ketsak  va bu dasturda ishlab ketsak bu narsani juda ko'p ishlatamiz.Buni ishlatish usuli masalan

```cpp
int x = 7, y = 6;
   
   cout << bool (x<y) << endl;
  
   cout << bool (x!=y) << endl;

   cout << bool (x>y) << endl;

   cout << bool (x==y);
   
```
qisqacha varyanti shu yana boshqacha usularda ham ishlatsa bo'ladi masalan kotta misolarda ham ishlatsa bo'ladi.Man shunchaki qisqacha varyantda ko'rsatdim.

Va yana `logical operatorlar ` bilan ham ishlashni o'rgandik.

```cpp
logical operator 

operator  meaning 
!         not     YOQ
&&        and     VA
||        or      YOKI
*/ 
  ;

  
  return 0;
}
```
mana shunday operatorlar bilan ishlashni o'rgandik
bu operator avalgisiga  qisman o'xshaydi bunda birinchisi `!`mana shu yo'q  yani inkor operator bo'lib siz ishlagan masalani  to'g'ri chiqsa noto'g'riga o'girib inkor qiliberadi.
`&&` bu operator va degan operator bo'lib siz ishlagan masala tasavur qiling siz 2 ta masala ishladingiz va siz ishlagan masala 1tasi to'g'ri va 2chisi noto'g'ri chiqdi bu operator masakada 1ta noto'g'ri natija chiqsa uni hamasini noto'g'riga aylantiradi .
`||`bu operatorni vazifasi `&&`mana bu operatorni huddi o'zi faqat bu operator shuni teskarisini bajaradi yani siz ishlagan masalani bitasi noto'g'ri chiqsayu 2chisi to'g'ri chiqsa hama ishlagan misolizi hamasini to'g'ri qilib natijani chiqarib beradi.




### Bugun biz darsimizda `counditional operator`lar bilan ishlashni o'rgandik.
Avalo o'zi `counditional operator` o'zi nima degani desak `counditional operator`manosi `munosabat operatori`degan manoni bildiradi.

Endi o'zi bu operator nima vazifani bajaradi o'zi bu operator bilam qanday qilib ishlasa bo'ladi hozir buni qo'limdan kelganicha ko'rsataman bu operatoni vazifasi 2ta  va undan ziyodroq bo'lgan masalalarni bir biriga taqqoslab solishtirib ko'radi ana shuning uchun ham bu operatorni nomi `Munosabat operatori deyiladi` va bu operator faqat siz ishlagan misolongiz tog'ri bolgandagina ishlaydi noto'g'ri bo'lsa ekranga hech narsani chiqarmaydi yani ishlamaydi.
Bu operatorni ishlatish tartibi 

```cpp
  int son;
  cin >> son;
  
  if(son % 2 == 0 && son % 3 == 0 && son % 5 == 0){
cout << "Multiple of 2 " << endl;
cout << "Multiple of 3" << endl;
    cout << "Multiple of 5";
    
  }
int son;
  cin >> son;

  if(son % 2 == 0 && son % 3 == 0 && son % 5 == 0){
    cout << "multiple of 2" << endl;
    cout << "multiple of 3" << endl;
    cout << "multiple of 5";
  }
```
 
mana shu tartibda ishlatamiz va boshqacha misollar bilan ham ishlata olamiz bu operator orqali 1 va birnechta misollarni ishlasa boladi.