Biz spp organishni boshladik
Tags: cpp, programming, discuss, productivity
Published: 2022-12-17 14:46:13


 
Biz bugun c++ faundation kursini oorganishni boshladik.
Bugungi darsda biz 

```cpp
#include <iostream>

 

int main(){
  
  std::cout<<"salom\n";
  std::cout<<"hello mirzayev\n";
   
    
    return 0;
}

```
mana shunday kodlardan foydalanishni organdik.Bunda bu kodlarni har bittasini ozini manolari va bajaradigan ishlari bor.
Masalan `#include <>` bu kodni bajaraadigan ishi faqat kutubhonani chaqirish uchun `<iostream>`uni oldida turgan 2 ta uch burchakni ichiga yozilagni esa kutubhonani bildiradi.Bu kutubhonani ichida ayrim buyruqlar joylashgan bundan tashqari har xil kutubhonalar mavjud biz qaysi buyruqdan boydalansak tepada osha buyruqlar saqlanadigan kutubhonani chaqirib qoyishimiz kereak.Bu kodlarni hamasini oz  vazifalari bor masalan`int main(){}`  manosi asosiy funksa degani yani shu funksani boshlanishi biz nima kod yosak shu funksadan kegin yozamiz.Undan keyingi yozilgan `std::`bu ham buyruq undan keyingi buyruq `cout<<"";` ekranga chiqarish buyrug'ini bildiradi.`return 0;` main funksani ohiri tugashini bildiradki.

## O'zgaruvchilar.
    

```cpp

           //  data tip nom = qiymat;

//---------------o'zgaruvchini turlari------------------------------
/* int=> integer ya'ni faqat butun son saqlash; 4byte 
 string=> faqat tekstlani saqlash uchun; 4bayt  
 char=> faqat bitta belgi saqlash uchun;1bayt 
 float=> faqat kasr son saqlash  uchun;4bayt 

```
Bular dasturlashdagi ayrim o'zgaruvchilar bularni oz qiladiga ishlari bor.
Demak `int`o'garuvchisi haqida gaplashamiz bu o'zgaruvchi ozini ichiga faqat butun sonlarni saqlaydi yani `12  13  2   46 17 `hokazo faqat butun sonlarnigina saqlaydi. 
`string ` esa o'z ichiga faqat tektlarni oladi.
masalan

```cpp

  string ism ="Abdulaziz";
  int yosh = 18;
 

```
 shunday tartibda ishlatamiz va bu ozgaruvchilarni elon qilganimizdan keyin unga nom beramiz.Boshqacha tartibdaham ishlatsak boladi. masalan

```spp
#include <iostream>
using namespace std;

int main(){
int son,son1,son2;
  son1=10;
  son2=20;
  son=son1+son2;

  cout << son << endl;// 40
  string ism,a,b,c;
  ism = "ABDULAZIZ";
  a="salom ";
  b=" nima gap";
  cout << a <<ism << b << endl;

  a= "qalaysan";
  cout << a;

  return 0;
  }

```
 

Mana shu tartibda ham ishlatsak boladi. 
 
Endi esa qolgan ozgaruvchilarni ham korib chiqamiz.
 

> char nomli o'zgaruvchi haqida 

char nomli o'zgaruvchi o'z ichiga faqat belgilarni saqlaydi faqat bita belgi qanaqa belgi bolishidan qatiy nazar faqat 1 ta belgini saqlaydi va u belgini char nomli o'zgaruvchini elon qilgandan keyin  `' '` bittalik qoshtirnoqni ichiga yoziladi 

```cpp


int main2(){ 
  
  int  son;
  cin >> son;


  char a = char(son);
   cout << son << endl;
  cout << a;
  
  return 0;
}
```
mana shu va boshqa usular bilan ham ishlatsa boladi.
 

> Endi esa float degan o'zgaruvchi haqida
 

 Bu o'zgaruvchi o'z ichiga faqat kasir sonlarni saqlaydi bu ozgaruvchini yana 1 tasi bor uni nomi`double`degan o'zgaruvchi bu ham o'z ichiga kasir sonlarni oladi faqat kota miqdordagi kasr sonlarni oz ichiga oladi`double => 4.869`mana shunday va boshqa kasr sonlarni oladi.

```cpp
}





#include <iostream>
#include <iomanip>
using namespace std;

int main555(){

  
double eni, boyi;
cin >> eni >> boyi;
cout << "Area is " << setprecision(2) << fixed << eni*boyi << ".";




return 0;
}
``` 
mana shu tartibda ishlatiladi  hozir bu joyda biz bu o'zgaruvchiga  nom berdik va uni `cin >>` qilib oqidik ` replit `da `RUN`degan tugma bor u tugmani vazifasi ekranga biz yozgan narsalarni chiqarish bi  kodlarni yozganimizdan keyin ekranga chiqarish uchun shu tugmadan foydalanamiz shu tugmani bosganimizda tortburchakni eni va boyini kiritamiz va  ekranda biz  ishlagan masala chiqib keladi va  uni  `skrin shot`  qilib `oj.ilmhub.com`degan saytda har hil masalalar mavjud o'sha masalalar ichida torturchakli masala bor buni masalani shu tartibda ishlanadi. Bu masaladegi `setpresicion`va `fixed` 2 ta aniqlikda ekranga chiqariberadi.
Bu joyda yangi ` Double`degan o'zgaruvchidan foydalandid buni qiladiga ishi huddi `float`niki bilan bir xil faqat bu o'z ichiga kota miqdordagi kasr sonarni saqlay oladi.`Float`esa kichik kasr sonlarni sig'dira oladi.Biz bu buyruqdan foydalanishimiz uchun tepada boshqa kutubhona chaqirishimiz zarur yani `#include <iomanip>`degan kutubhonani chaqirishimiz kerak.

                 

## 
  Bool haqida

```cpp
 
   bool A = true ;
  cout << (10 > 5);
  

```
Hozir bu masalada bi bilmohchimiz 10>5 dan katami yoki yo'q, 
ekranga chiqarganimizda bizga `1` sonini chiqarib beradi
yani tog'ri deganini 10<5 bolganda esa `0`degan soni bizga ekranda 
chiqarib bergan bo'lar edi .
Bool ham ozgaruvchi hisoblanadi va u  o'z ichida faqat `true`yoki`false`yani totg'ri va notog'ri degan  sozni saqlay oladi.
Bu, dasturlashda son bilan ham keladi son da `ture 1`degani `false 0` ni bildiradi biz shu o'zgaruvchi asosida matematik masala ishlasak `RUN` tugmasini bosganimizda ekranga biz ishlagan masalani to'g'ri yoki  no'tog'riligini  `1` yoki`0`bilan ifodalab  natijasini ekranga chiqarib beradi`1 tog'ri `degani `0 esa noto'ri `degani boladi va ekranga shu yol bilan natijani bizga chiqarib beradi shunga qarab biz ishlagan matematik masala to'g'ri yoki noto'g'ri ekanini bilib olsak bo'ladi.
 



 

 
 
@dawroun