730.200 - Lescha davart la gulivaziun da finanzas en il chantun Grischun (lescha davart la gulivaziun da finanzas, LGF)    730.200   Lescha davart la gulivaziun da finanzas en il chantun  Grischun (lescha davart la gulivaziun da finanzas, LGF)  dals 05-12-2013 (versiun dals 01-01-2022)  Il cussegl grond dal chantun Grischun1),  sa basond sin ils art. 31 al. 1 e 96 da la constituziun chantunala2), suenter avair gì invista da la missiva da la regenza dals 20 d'avust 20133),  concluda:  1. Disposiziuns generalas  Art.  1 Object 1 Questa  lescha  regla  la  gulivaziun  da  finanzas  per  las  vischnancas.  Questa  gulivaziun cumpiglia la gulivaziun da las resursas, la gulivaziun da las grevezzas  geografic-topograficas e da scola, la gulivaziun da las grevezzas socialas sco er la  gulivaziun individuala d'inegualitads per grevezzas spezialas. 2 Ella regla plinavant: a) las contribuziuns per promover fusiuns da vischnancas; b) * l'execuziun e l'analisa da l'efficacitad da la gulivaziun da finanzas. c) * …  Art.  2 Finamiras 1 La gulivaziun da finanzas duai: a) rinforzar l'independenza finanziala da las vischnancas; b) reducir las differenzas tranter las vischnancas areguard la capacitad finanziala   ed areguard la grevezza fiscala; c) garantir a las vischnancas ina dotaziun da basa cun resursas finanzialas;  1) PCG 2013/2014, 340 2) DG 110.100 3) pagina 211  * tabellas da las modificaziuns a la fin dal relasch   1   https://www.gr-lex.gr.ch/data/110.100/rm   730.200    d) levgiar  las  grevezzas  finanzialas  sproporziunadas  da  las  vischnancas  che  resultan da la structura da lur abitadi, da lur topografia e pervia da la quota da  lur scolaras e scolars ubain da l'agid social material;  e) evitar  cas  da  direzza  che  resultan  pervia  da  grevezzas  extraordinarias  da  singulas vischnancas.  2. Gulivaziun da las resursas  Art.  3 Princips 1 La gulivaziun da las resursas cumpiglia tut las vischnancas e sa concentrescha sin  la reducziun da las differenzas en la dotaziun dals meds finanzials. Ella garantescha   a las vischnancas in import da basa or da las resursas finanzialas ch'èn disponiblas  libramain. 2 La capacitad finanziala da la vischnanca vegn calculada a maun dal potenzial da  resursas per persuna decisiva (resursas decisivas) e cumprovada en furma d'in index  da resursas. 3 Il dumber da persunas decisivas sa basa sin la populaziun residenta permanenta  tenor la statistica federala da la populaziun (STATPOP) sco er sin il  total da las   pajataglias e dals pajataglias tenor las datas fiscalas da l'administraziun chantunala   da  taglia.  Sch'il  total  da  las  pajataglias  e  dals  pajataglias  surpassa  il  dumber  d'abitantas e d'abitants da la populaziun residenta permanenta, vegn adida la part che  surpassa a 20 pertschient tar las persunas decisivas.  Art.  4 Potenzial da resursas 1 Il  potenzial  da  resursas  d'ina  vischnanca  correspunda  a  las  resursas  ch'ella  po  prelevar or da sias taglias sco er als retgavs da ses tschains d'aua. 2 El vegn calculà sin la basa da: a) * las taglias sin las entradas e sin la facultad inclusiv las taglias sin il gudogn da    liquidaziun e las taglias sin las expensas da las persunas natiralas tenor la   taglia chantunala simpla a 100 pertschient sco er las taglias a la funtauna tenor  il pe da taglia fixà dal Cussegl grond;  b) * las taglias sin il gudogn e sin il chapital da las persunas giuridicas tenor il pe  da taglia fixà dal Cussegl grond;  c) * … d) * las valurs fiscalas da las immobiglias a maximalmain 1,5 promil; sco er e) * ils  tschains  d'aua  nets  inclusiv  las  prestaziuns  da  cumpensaziun  per  las   perditas da l'utilisaziun da la forza idraulica. 3 La media dal  potenzial  da resursas da tut  las vischnancas per  persuna decisiva  correspunda a la valur d'index da 100 puncts. Vischnancas cun ina valur d'index da   passa 100 puncts valan sco vischnancas cun bleras resursas. Vischnancas cun ina  valur d'index da sut 100 puncts valan sco vischnancas cun paucas resursas.  2       730.200   4 Sch'ina vischnanca cun paucas resursas obtegna retgavs da concessiun periodics  annuals da passa 50 pertschient da ses potenzial da resursas, vegnan quintads vitiers   quests retgavs fin ina valur d'index da 100 puncts. 5 Il potenzial da resursas sco er l'index da resursas vegn calculà annualmain sin basa  da la  media dals ultims 2 onns disponibels,  inclusiv dals  supplements dals onns  precedents.  Art.  5 Finanziaziun 1 La gulivaziun da las resursas vegn finanziada dal chantun e da las vischnancas cun   bleras resursas. 2 Las vischnancas cun bleras resursas pajan ina contribuziun annuala che importa  tranter  15  e  20  pertschient  da  quella  part  da  lur  atgnas  resursas  decisivas  che  surpassa la media da tut las vischnancas per persuna decisiva (valur d'index da 100  puncts). Per quellas resursas che surpassan ina valur d'index da 200 puncts, vegn  augmentada la tariffa da contribuziun sco suonda: a) fin a la valur d'index da 250 puncts: + 5 puncts procentuals; b) fin a la valur d'index da 300 puncts: + 10 puncts procentuals; c) a partir da la valur d'index da 300 puncts: + 15 puncts procentuals. 3 Il chantun paja la differenza tranter il volumen total per la gulivaziun da resursas e   la contribuziun da las vischnancas cun bleras resursas.  Art.  6 Equipament 1 Tut las vischnancas cun paucas resursas survegnan contribuziuns da gulivaziun. 2 La contribuziun per persuna decisiva s'augmenta progressivamain, pli gronda che  la  differenza  tranter  l'agen  potenzial  da  resursas  e  quel  da  la  media  chantunala  daventa. La rangaziun da las vischnancas na dastga betg vegnir midada tras quai.   Resalvada resta la dotaziun minimala tenor l'alinea 3. 3 A mintga vischnanca vegn garantida – ensemen cun las atgnas resursas decisivas  per persuna decisiva – ina dotaziun d'almain 65 pertschient da la media chantunala.  3. Gulivaziun da las grevezzas  Art.  7 Gulivaziun da las grevezzas geografic-topograficas e da scola 1 Il chantun conceda ina gulivaziun a las vischnancas ch'èn suttamessas a grevezzas  sproporziunadas  pervia  da  la  structura  da  lur  abitadi,  pervia  da  lur  situaziun  geografic-topografica sco er pervia da lur quota da scolaras e scolars. 2 La gulivaziun vegn calculada tenor ils suandants trais facturs: a) dumber  d'abitantas  e  d'abitants  en  abitadis  sparpagliads  e  spessezza  da  la    populaziun pervia da la surfatscha productiva per abitanta u abitant (structura  da l'abitadi);   3     730.200    b) lunghezza da las vias communalas e da las vias chantunalas entaifer il vitg per  abitanta u abitant valitada tenor categoria da custs (lunghezza da las vias);  c) dumber da scolaras e scolars per abitanta u abitant. 3 Ils facturs vegnan mintgamai convertids en ina cifra d'index e mess sin ina basa  cumparegliabla. L'index total correspunda a la media aritmetica dals trais facturs. 4 Ils meds finanzials vegnan repartids sin las vischnancas resguardond ina part da 10  pertschient dal potenzial da resursas tenor l'artitgel 4. 5 … * 6 Per  vischnancas  che  fusiuneschan  po  la  regenza  garantir  las  contribuziuns  da  gulivaziun al nivel vertent durant in termin transitoric da maximalmain 10 onns.  Art.  8 Gulivaziun da las grevezzas socialas 1 Il  chantun  conceda  ina  gulivaziun  a  las  vischnancas  ch'èn  suttamessas  ad  ina  grevezza sproporziunada en il sectur da l'agid social material. 2 La gulivaziun vegn calculada tenor las expensas nettas da las vischnancas sin basa  da prestaziuns tenor: a) la lescha davart il sustegn da persunas basegnusas1); b) * l'Ordinaziun davart il pajament anticipà da contribuziuns al mantegniment per   uffants cun dretg da mantegniment2); c) * l'artitgel 63a da la Lescha introductiva tar il Cudesch civil svizzer3). 3 Da  las  expensas  nettas  fan  part  prestaziuns  che  ston  vegnir  pajadas  da  las  vischnancas  tenor  lescha,  minus  las  entradas  da  restituziuns,  d'obligaziuns  da  sustegnair  parentas  e parents  e da prestaziuns d'assicuranza.  La regenza po fixar  custs normads per las expensas nettas. 4 Per la gulivaziun è decisiva la relaziun da las expensas nettas cun il potenzial da   resursas da la vischnanca. La gulivaziun importa en pertschients dal potenzial da   resursas: a) fin a 3 pertschient dal potenzial da resursas: 0 pertschient; b) da 3 fin 4,5 pertschient dal potenzial da resursas: 20 pertschient; c) da 4,5 fin 6 pertschient dal potenzial da resursas: 40 pertschient; d) da 6 fin 7,5 pertschient dal potenzial da resursas: 60 pertschient; e) da 7,5 fin 9 pertschient dal potenzial da resursas: 80 pertschient; f) a partir da 9 pertschient dal potenzial da resursas: 100 pertschient. 5 La regenza augmenta las limitas da gulivaziun tenor l'alinea 4 per mintgamai 1   punct procentual, sch'il total d'abitantas e d'abitants en las vischnancas da gulivaziun  surpassa 50 pertschient dal total d'abitantas e d'abitants dal chantun. 6 Sin dumonda da las vischnancas vegnan las expensas nettas fixadas e gulivadas  mintgamai l'onn suandant.  1) DG 546.250 2) DG 215.050 3) DG 210.100  4    https://www.gr-lex.gr.ch/data/210.100/rm https://www.gr-lex.gr.ch/data/215.050/rm https://www.gr-lex.gr.ch/data/546.250/rm    730.200   7 Las  vischnancas  èn  obligadas  da  restituir  contribuziuns  nungiustifitgadas. Ina  dumonda da restituziun sto vegnir fatga entaifer 3 onns suenter che la gulivaziun da   las grevezzas socialas è vegnida concludida sin via ordinaria. *  Art.  9 Gulivaziun individuala d'inegualitads per grevezzas spezialas 1 La  regenza  po  conceder  ina  contribuziun  speziala  ad  ina  vischnanca,  sche  la  vischnanca cumprova ch'ella è suttamessa a grevezzas sproporziunadas pervia da  relaziuns u d'eveniments extraordinaris. La contribuziun da gulivaziun premetta che  la grevezza na possia betg vegnir influenzada tras la vischnanca, ch'ella na vegnia  betg resguardada en la gulivaziun da las grevezzas e ch'ella na possia betg vegnir  cumpensada cun la reducir. 2 Grevezzas spezialas èn avant maun, sch'igl  existan ils suandants fatgs en moda  cumulativa: a) la  grevezza  netta  per  persuna  en  la  categoria  d'expensas  respectiva  è   sproporziunada  en  cumparegliaziun  cun  la  grevezza  media  da  tut  las  vischnancas;  b) la grevezza extraordinaria è pli auta che 5 pertschient da l'agen potenzial da  resursas;  c) la  grevezza  sproporziunada  tenor  las  literas  a  e  b  chaschuna  in  disturbi  persistent da las finanzas.  3 La vischnanca sto far valair sias pussaivladads d'agid a sasezza en ina dimensiun  raschunaivla.  Quai  cumpiglia  en spezial  mesiras  da l'utilisaziun  dal  potenzial  da  retgav, da la limitaziun d'expensas e da l'adattaziun structurala, l'incassament d'in pe   da taglia d'almain 100 pertschient da la taglia chantunala simpla sco er l'incassament  da taxas causalas a tariffas che cuvran ils custs a pli lunga vista.  4. Procuraziun, dotaziun e repartiziun dals meds finanzials  Art.  10 Finanziaziun speziala "gulivaziun da finanzas" 1 Per finanziar e per realisar la gulivaziun da las resursas e da las grevezzas sco er las   contribuziuns per promover fusiuns da vischnancas vegn manada ina finanziaziun  speziala tenor las disposiziuns da la legislaziun chantunala da finanzas1). 2 La finanziaziun speziala vegn alimentada cun contribuziuns da vischnancas cun  bleras  resursas  tenor  l'artitgel  5  alinea  2  sco  er  cun  meds  publics  generals  dal  chantun.  Ils  meds finanzials  chantunals  importan minimalmain 150 pertschient  e  maximalmain 250 pertschient da las contribuziuns communalas. 3 Sche la facultad da la finanziaziun speziala manca, èn admess pajaments anticipads   or da meds publics generals mo transitoricamain e maximalmain fin a l'import da   l'ultima assegnaziun da meds finanzials.  1) DG 710.100 e DG 710.110   5   https://www.gr-lex.gr.ch/data/710.110/rm https://www.gr-lex.gr.ch/data/710.100/rm   730.200    Art.  11 Dotaziun dals meds finanzials 1 En  il  rom  dal  preventiv  fixescha  il  cussegl  grond  annualmain  las  suandantas  grondezzas: a) la tariffa da contribuziun da las vischnancas cun bleras resursas tenor l'artitgel   5 alinea 2 per finanziar la gulivaziun da las resursas; b) la procentuala per la dotaziun minimala cun resursas da las vischnancas cun    paucas resursas tenor l'artitgel 6 alinea 3; c) il volumen total per la gulivaziun da las grevezzas geografic-topograficas e da   scola tenor l'artitgel 7.  Quest volumen importa 70 fin 100 pertschient dals  meds finanzials per la gulivaziun da las resursas;  d) il  volumen total  per  la  gulivaziun individuala  d'inegualitads per  grevezzas  spezialas tenor l'artitgel 9.  Art.  12 Repartiziun dals meds finanzials 1 La regenza fixescha la repartiziun da las contribuziuns sin las vischnancas, e quai   per  la  gulivaziun  da  las  resursas,  per  la  gulivaziun  da  las  grevezzas  geografic- topograficas e da scola e per la gulivaziun individuala d'inegualitads per grevezzas  spezialas. Sia decisiun è definitiva. 2 Las  calculaziuns  sa  basan  sin  las  datas  las  pli  novas  che  stattan  mintgamai  a  disposiziun. 3 Las  contribuziuns  da  la  gulivaziun  da  las  resursas  e  da  la  gulivaziun  da  las   grevezzas geografic-topograficas e da scola vegnan pajadas a las vischnancas senza  esser liadas ad in intent. *  Art.  13 Pajaments parzials 1 Il chantun paja a las vischnancas las contribuziuns per la gulivaziun da las resursas  e  per  la  gulivaziun  da  las  grevezzas  geografic-topograficas  e  da  scola  en  dus  pajaments parzials da medema grondezza mintgamai il zercladur ed il december. * 2 Las vischnancas cun bleras resursas ston er pajar lur contribuziuns a la gulivaziun  da las resursas en dus pajaments da medema grondezza mintgamai il zercladur ed il   december.  Art.  14 Contribuziuns per promover fusiuns da vischnancas 1 Las vischnancas che fusiuneschan survegnan contribuziuns da promoziun. 2 Talas contribuziuns da promoziun pon er vegnir pajadas per projects e per studis. 3 La regenza fixescha ils criteris e l'import da las contribuziuns da promoziun. 4 Il cussegl grond concluda ils credits necessaris en atgna cumpetenza.  6       730.200   5. Prescripziuns d'execuziun  Art.  15 Obligaziun da cooperar 1 Ils posts da servetsch chantunals e las vischnancas coopereschan per elavurar las   basas da datas ch'èn necessarias per exequir questa lescha.  Art.  15a * Calculaziuns incorrectas 1 Ina calculaziun incorrecta da la gulivaziun da las resursas sco er da la gulivaziun da   las grevezzas geografic-topograficas e da scola vegn curregida posteriuramain mo,   sch'i  vegn  constatada  ina  divergenza  da  passa  1 pertschient  da  las  contribuziuns  correspundentas tar pli ch'in 10avel da las vischnancas. 2 Curregidas vegnan mo calculaziuns, da las qualas l'incorrectadad vegn constatada  entaifer 6 mais suenter che las calculaziuns èn vegnidas concludidas formalmain.  Art.  16 Analisa da l'efficacitad 1 La regenza fa periodicamain in'analisa cumplessiva da l'execuziun e da l'efficacitad   da la  gulivaziun da finanzas e  da grevezzas sco er  dal  svilup da las  fusiuns da  vischnancas. 2 Ella  orientescha  il  cussegl  grond  en  ina  furma  adattada  davart  ils  resultats  e   propona en cas da basegn da prender mesiras per meglierar la gulivaziun da las  resursas e da las grevezzas.  6. Disposiziuns finalas  Art.  17 Aboliziun e midada da relaschs1)  Art.  18 * …  Art.  19 * …  Art.  20 * …  Art.  21 * …  Art.  22 * …  1) Las midadas e las aboliziuns dal dretg vertent na vegnan betg menziunadas.   7     730.200    Art.  23 6. obligaziuns da contribuziun pendentas 1 Per  quant  che  la  refurma  da  la  GF  abolescha  la  basa  giuridica  per  pajar   contribuziuns d'investiziun a vischnancas, vegnan garantidas e pajadas contribuziuns  mo pli per quels projects, per ils quals ina dumonda da contribuziun che correspunda  a las directivas da l'uffizi cumpetent è vegnida inoltrada avant l'entrada en vigur da  questa lescha e per ils quals ils rendaquints da las investiziuns realisadas èn vegnids  suttamess fin il pli tard la fin da l'onn 2019. Pretensiuns sin basa da garanzias da   contribuziun  per  ovras  publicas  en  connex  cun  fusiuns  da  vischnancas  vegnan  indemnisadas senza restricziuns.  Art.  24 Entrada en vigur 1 La regenza fixescha il termin da l'entrada en vigur2) da questa lescha. Ella po metter  en vigur retroactivamain l'artitgel 17 alinea 2, il pli baud per il 1. da schaner 2014.  2) Messa en vigur cun CR dals 18 da november 2014 per il 1. da schaner 2016 cun excepziun  da l'artitgel 17 alinea 2. L'artitgel 17 entra en vigur il 1. da schaner 2015.  8       730.200   Tabella da las modificaziuns - tenor conclus  Conclus Entrada en vigur Element Modificaziun Publicaziun en la CUL 05-12-2013 01-01-2016 relasch emprima versiun 2014-031 19-10-2020 01-03-2021 Art. 1 al. 2, b) midada 2021-005 19-10-2020 01-03-2021 Art. 1 al. 2, c) aboliziun 2021-005 19-10-2020 01-03-2021 Art. 4 al. 2, a) midada 2021-005 19-10-2020 01-03-2021 Art. 4 al. 2, b) midada 2021-005 19-10-2020 01-03-2021 Art. 4 al. 2, c) aboliziun 2021-005 19-10-2020 01-03-2021 Art. 4 al. 2, d) midada 2021-005 19-10-2020 01-03-2021 Art. 4 al. 2, e) midada 2021-005 19-10-2020 01-03-2021 Art. 7 al. 5 aboliziun 2021-005 19-10-2020 01-03-2021 Art. 8 al. 7 integraziun 2021-005 19-10-2020 01-03-2021 Art. 12 al. 3 midada 2021-005 19-10-2020 01-03-2021 Art. 13 al. 1 midada 2021-005 19-10-2020 01-03-2021 Art. 15a integraziun 2021-005 19-10-2020 01-03-2021 Art. 18 aboliziun 2021-005 19-10-2020 01-03-2021 Art. 19 aboliziun 2021-005 19-10-2020 01-03-2021 Art. 20 aboliziun 2021-005 19-10-2020 01-03-2021 Art. 21 aboliziun 2021-005 19-10-2020 01-03-2021 Art. 22 aboliziun 2021-005 18-02-2021 01-01-2022 Art. 8 al. 2, b) midada 2021-021 18-02-2021 01-01-2022 Art. 8 al. 2, c) integraziun 2021-021   9     730.200    Tabella da las modificaziuns - tenor element  Element Conclus Entrada en vigur Modificaziun Publicaziun en la CUL relasch 05-12-2013 01-01-2016 emprima versiun 2014-031 Art. 1 al. 2, b) 19-10-2020 01-03-2021 midada 2021-005 Art. 1 al. 2, c) 19-10-2020 01-03-2021 aboliziun 2021-005 Art. 4 al. 2, a) 19-10-2020 01-03-2021 midada 2021-005 Art. 4 al. 2, b) 19-10-2020 01-03-2021 midada 2021-005 Art. 4 al. 2, c) 19-10-2020 01-03-2021 aboliziun 2021-005 Art. 4 al. 2, d) 19-10-2020 01-03-2021 midada 2021-005 Art. 4 al. 2, e) 19-10-2020 01-03-2021 midada 2021-005 Art. 7 al. 5 19-10-2020 01-03-2021 aboliziun 2021-005 Art. 8 al. 2, b) 18-02-2021 01-01-2022 midada 2021-021 Art. 8 al. 2, c) 18-02-2021 01-01-2022 integraziun 2021-021 Art. 8 al. 7 19-10-2020 01-03-2021 integraziun 2021-005 Art. 12 al. 3 19-10-2020 01-03-2021 midada 2021-005 Art. 13 al. 1 19-10-2020 01-03-2021 midada 2021-005 Art. 15a 19-10-2020 01-03-2021 integraziun 2021-005 Art. 18 19-10-2020 01-03-2021 aboliziun 2021-005 Art. 19 19-10-2020 01-03-2021 aboliziun 2021-005 Art. 20 19-10-2020 01-03-2021 aboliziun 2021-005 Art. 21 19-10-2020 01-03-2021 aboliziun 2021-005 Art. 22 19-10-2020 01-03-2021 aboliziun 2021-005  10       730.200-A1     Agiunta 1: Art. 19 al. 4   (versiun dal 1. da schaner 2016)   Questa agiunta sa basa sin la bilantscha globala da la GF.   Sa basond sin l'artitgel 19 alinea 4 han las vischnancas qua sutvart il dretg d'ina  gulivaziun limitada:    1. Las vischnancas cun ina grevezza supplementara tenor la bilantscha globala da   la GF da passa 300 francs per abitanta u abitant han il dretg da 100 pertschient  da la contribuziun da gulivaziun tenor l'artitgel 19 alinea 2:    Almen   Küblis   Luzein   Masagn   Razén   Roten   Trun   Verdabbio    2. Las vischnancas cun ina grevezza supplementara tenor la bilantscha globala da   la GF da 100 fin 300 francs per abitanta u abitant han il dretg da 50 pertschient  da la contribuziun da gulivaziun tenor l'artitgel 19 alinea 2:    Fideris   Mundaun   Pasqual   Saas   Sagogn   Schmitten    Surava    3. Per vischnancas che fusiuneschan, croda davent la gulivaziun limitada suenter la   fusiun.       1     	1. Disposiziuns generalas 	Art. 1 Object 	Art. 2 Finamiras  	2. Gulivaziun da las resursas 	Art. 3 Princips 	Art. 4 Potenzial da resursas 	Art. 5 Finanziaziun 	Art. 6 Equipament  	3. Gulivaziun da las grevezzas 	Art. 7 Gulivaziun da las grevezzas geografic-topograficas e da scola 	Art. 8 Gulivaziun da las grevezzas socialas 	Art. 9 Gulivaziun individuala d'inegualitads per grevezzas spezialas  	4. Procuraziun, dotaziun e repartiziun dals meds finanzials 	Art. 10 Finanziaziun speziala "gulivaziun da finanzas" 	Art. 11 Dotaziun dals meds finanzials 	Art. 12 Repartiziun dals meds finanzials 	Art. 13 Pajaments parzials 	Art. 14 Contribuziuns per promover fusiuns da vischnancas  	5. Prescripziuns d'execuziun 	Art. 15 Obligaziun da cooperar 	Art. 15a * Calculaziuns incorrectas 	Art. 16 Analisa da l'efficacitad  	6. Disposiziuns finalas 	Art. 17 Aboliziun e midada da relaschs) 	Art. 18 * … 	Art. 19 * … 	Art. 20 * … 	Art. 21 * … 	Art. 22 * … 	Art. 23 6. obligaziuns da contribuziun pendentas 	Art. 24 Entrada en vigur   		2021-06-23T17:48:13+0200 	"7001 Chur" 	"Gesetzessammlung Kanton Graubünden"