425.000 - Lescha davart las scolas medias en il chantun Grischun (lescha davart las scolas medias, LSM)    425.000   Lescha davart las scolas medias en il chantun Grischun  (lescha davart las scolas medias, LSM)  dals 23-10-2018 (versiun dals 01-08-2019)  Il cussegl grond dal chantun Grischun1),  sa basond sin l'art. 89 al. 3 da la constituziun chantunala2), suenter avair gì invista da la missiva da la regenza dals 19 da zercladur 20183),  concluda:  1. Disposiziuns generalas  Art.  1 Object 1 Questa lescha regla la direcziun e la finanziaziun da las scolas medias sco er la   renconuschientscha  da  lur  diploms  tenor  las  prescripziuns  da  la  confederaziun  respectivamain da la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals   da l'educaziun publica.  Art.  2 Noziuns 1 Scolas  medias  en  il  senn  da  questa  lescha  han  almain  ina  da  las  suandantas  partiziuns: a) gimnasi; b) scola media spezialisada; c) scola media commerziala; d) scola media d'informatica. 2 I  vegn  differenzià  tranter  scolas  medias  purtadas  dal  chantun  (scolas  medias  chantunalas)  e  talas  che  na  vegnan  betg  purtadas  dal  chantun,  ma  che  han  ina  incarica chantunala da prestaziun (scolas medias privatas).  1) PCG 2018/2019, 247 2) DG 110.100 3) pagina 265  * tabellas da las modificaziuns a la fin dal relasch   1   https://www.gr-lex.gr.ch/data/110.100/rm   425.000    3 Scolaras grischunas e scolars grischuns èn persunas en scolaziun che frequentan  ina scola media, che dimoran cun la permissiun da la represchentanza legala en il   chantun  Grischun e  che  han  almain  in  genitur  cun  domicil  da  dretg  civil  en  il   chantun. Empè dal domicil da dretg civil dals geniturs vala en cas da lur mort il  domicil da l'uffant.  Art.  3 Purschida decentrala da scolas medias 1 Il  chantun guarda – resguardond ponderaziuns politic-linguisticas,  regiunalas ed  economicas – ch'i saja avant maun ina purschida decentrala da scolas medias per  scolaras grischunas e scolars grischuns cun: a) manar scolas medias chantunalas ad in u a plirs lieus; b) pajar a scolas medias privatas contribuziuns per scolaras grischunas e scolars   grischuns; c) garantir a scolaras e scolars da lingua materna tudestga, rumantscha e taliana   in access cun las medemas schanzas ad ina scolaziun da scola media. 2 Il cussegl grond decida sin basa da ponderaziuns politic-linguisticas, regiunalas ed  economicas davart l'installaziun e davart l'aboliziun da scolas medias chantunalas  respectivamain  da  filialas  da  scolas  medias  chantunalas  existentas.  El  regla  la  finanziaziun da scolas medias chantunalas che vegnan installadas da nov. 3 Il  cussegl  grond  decida  davart  l'introducziun  d'ulteriuras  partiziuns  u  davart  l'aboliziun da partiziuns existentas tenor l'artitgel 2 alinea 1.  Art.  4 Incumbensa e coordinaziun 1 Las scolas medias garanteschan ina purschida da furmaziun concepida tenor las  prescripziuns federalas e chantunalas che: a) prepara las scolaras ed ils scolars per ils studis a las scolas autas e per autras    scolaziuns superiuras ed intermediescha ad ellas ed els ina furmaziun generala  vasta ed approfundada;  b) prepara las scolaras ed ils scolars per las incumbensas cun responsabladad en  la societad ed en il mund da lavur.  2 Las scolas medias garanteschan la collavuraziun als puncts da contact cun la scola  populara e tegnan quint da las scolaziuns bilinguas en las linguas chantunalas en la   scola populara. 3 La coordinaziun tranter las scolas medias è chaussa da l'uffizi.  Art.  5 Temp da scola per onn, vacanzas, durada da las lecziuns 1 Il temp da scola per onn importa 39 emnas da scola. La procedura d'admissiun ed  ils examens finals vegnan absolvids entaifer quest temp da scola. 2 Il departament fixescha las vacanzas per las scolas medias chantunalas. 3 Ina lecziun dura almain 40 minutas. I sto vegnir evità che l'instrucziun croda ora.  2       425.000   Art.  6 Surveglianza 1 La surveglianza da las scolas medias en il chantun Grischun è chaussa: a) da la cumissiun da surveglianza dals fatgs da scola media; b) da l'uffizi; c) dal departament; d) da la regenza. 2 La  regenza  elegia  las  commembras  ed  ils  commembers  da  la  cumissiun  da  surveglianza e regla sias incumbensas. 3 Las autoritads da surveglianza èn il departament e l'uffizi.  Art.  7 Garanzia da la qualitad 1 La regenza relascha disposiziuns per garantir la qualitad da la scolaziun. Ella po  ordinar mesiras per cumparegliar las prestaziuns scolasticas da las scolaras e dals   scolars. 2 La regenza regla la procedura d'admissiun a las scolas medias. 3 Ils examens finals han lieu en las scolas medias. L'uffizi nominescha las expertas  ed ils experts per quests examens.  Art.  8 Renconuschientscha naziunala 1 La regenza po proponer a las instanzas cumpetentas da renconuscher en l'entira  Svizra ils diploms renconuschids dal chantun.  Art.  9 Datas statisticas 1 Las scolas medias èn obligadas da furnir a las autoritads da surveglianza las datas   ch'èn necessarias per ademplir l'incumbensa e per garantir la qualitad. 2 Il departament po – resguardond las disposiziuns davart la protecziun da datas –  publitgar las datas registradas da las autoritads da surveglianza.  Art.  10 Incarica da prestaziun 1. princip  1 Las scolas medias basegnan ina incarica da prestaziun. 2 L'incarica da prestaziun a las scolas medias privatas vegn concedida da la regenza   per regla per 4 onns. 3 L'incarica da prestaziun a las scolas medias chantunalas vegn concedida da l'uffizi  mintga onn.  Art.  11 2. cuntegn 1 L'incarica  da  prestaziun  fixescha  las  cundiziuns  per  la  renconuschientscha  dals  diploms, regla en spezial la budgetaziun sco er il rendaquint e fixescha la controlla,  sche las finamiras èn vegnidas cuntanschidas.   3     425.000    2 La regenza po obligar scolas medias da promover spezialmain il rumantsch u il   talian.  Art.  12 3. premissas 1 Ad ina scola media che na vegn betg purtada dal chantun po vegnir concedida ina   incarica da prestaziun, sch'ella cumprova: a) ch'il manaschi è garantì per la durada da l'incarica da prestaziun; b) che  la  scolaziun  intermediada  ademplescha  las  pretensiuns  legalas  e  las    disposiziuns  da  promoziun  sco  er  ch'ils  plans  d'instrucziun  correspundan  essenzialmain a las disposiziuns per scolas medias chantunalas;  c) che la qualitad da la scolaziun è garantida; d) che la sedia sa chatta en il chantun Grischun; e) che  reservas  liadas  ad  in  intent  per  cuvrir  ils  custs  currents  en  cas  d'ina    situaziun  finanziala  d'urgenza  èn  avant  maun  en  la  dimensiun  da  15 pertschient dals custs annuals dals salaris inclusiv las prestaziuns socialas  respectivamain pon vegnir furmadas entaifer 4 onns suenter la concessiun da  l'incarica da prestaziun.  2 Scolas medias, che vegnan fundadas da nov e che na vegnan betg purtadas dal   chantun, ston cumprovar – en cumplettaziun da l'alinea 1 – ch'il basegn exista sin  basa da motivs politic-linguistics, regiunals ed economics.  Art.  13 4. retratga 1 La  regenza  retira  ad  ina  scola  media  privata  l'incarica  da  prestaziun,  sch'ina  premissa da l'artitgel 12 n'è betg pli ademplida.  Art.  14 Basegn da promoziun spezial 1 Scolaras e scolars che han in basegn da promoziun spezial han il dretg da survegnir  mesiras  da  promoziun  tenor  l'artitgel 43 alinea 2 litera a  fin  litera c  da  la  lescha  davart las scolas popularas dal chantun Grischun1).  Art.  15 Talents spezials 1 Las scolas medias pon promover scolaras e scolars che han talents spezials, oravant  tut en ils secturs sport, chant e musica, art figurativ sco er matematica e scienzas  natiralas. Il program da promoziun sto vegnir inoltrà a la regenza per l'approvaziun.  Art.  16 Servetsch medical da scola 1 Il  servetsch  medical  da  scola  vegn  realisà  en  las  scolas  medias  tenor  las  prescripziuns  da  la  confederaziun  e  dal  chantun.  Visitas  da  controlla  èn  obligatoricas. 2 Las scolas medias portan ils custs da las visitas da controlla.  1) DG 421.000  4    https://www.gr-lex.gr.ch/data/421.000/rm    425.000   3 Las  scolas  medias  designeschan  la  media  da  scola  u  il  medi  da  scola  e  communitgeschan quai mintga onn a l'uffizi.  Art.  17 Collavuraziun 1 En il champ d'applicaziun da questa lescha decida la regenza, sch'i vegnan fatgas   cunvegnas da dretg administrativ, spezialmain cunvegnas davart la taxa da scola e   talas davart la collavuraziun sco er davart la coordinaziun cun auters chantuns e cun  l'exteriur, inclusiv lur finanziaziun.  Art.  18 Scumond d'instruir 1 Il departament po scumandar a persunas d'instrucziun d'instruir a scolas medias en  il chantun, sche la qualificaziun per instruir manca. Sche las relaziuns sa midan en  moda essenziala, po el revocar il scumond. 2 El annunzia il scumond e sia revocaziun a las autoritads d'engaschament da scola   intrachantunalas ed a l'autoritad ch'è cumpetenta per tut la Svizra.  2. Scolas medias chantunalas  Art.  19 Incumbensa da scolaziun da scolas medias chantunalas 1 Scolas medias chantunalas pon porscher las suandantas scolaziuns: a) il gimnasi cun ina durada da 6 respectivamain da 4 onns; b) la scola media commerziala cun maturitad professiunala; c) la scola media spezialisada cun maturitad spezialisada; d) la scola media d'informatica cun maturitad professiunala. 2 La regenza fixescha la purschida da scolaziun da las scolas medias chantunalas. En   quest connex resguarda ella ils basegns da la scolaziun en las linguas chantunalas.  Art.  20 Plans d'instrucziun ed organisaziun 1 Ils  plans  d'instrucziun  sco  er  las  structuras  organisatoricas  da  scolas  medias  chantunalas vegnan relaschads da la regenza.  Art.  21 Chasa da dimora chantunala 1 Il chantun maina a Cuira ina chasa da dimora, nua che las scolaras grischunas ed ils   scolars  grischuns  survegnan  –  en  ina  cuminanza  famigliara  –  alimentaziun  ed  alloschi per in pretsch adequat.   5     425.000    3. Scolas medias privatas  Art.  22 Renconuschientscha 1 Ils diploms èn renconuschids dal chantun. 2 Ils plans d'instrucziun e las disposiziuns da promoziun ston vegnir approvads da la  regenza.  Art.  23 Situaziun d'urgenza finanziala 1 La direcziun strategica d'ina scola media privata sto infurmar immediatamain il   departament en cas d'ina situaziun d'urgenza finanziala. 2 En cas d'ina situaziun d'urgenza finanziala cumprovada po la regenza sustegnair ina  scola media privata cun contribuziuns spezialas. 3 Tenor  las  disposiziuns  da  questa  lescha  decida  il  cussegl  grond  sin  basa  da   ponderaziuns  politic-linguisticas,  regiunalas  ed  economicas  definitivamain,  sch'il  lieu d'ina scola media privata, ch'è vegnida en ina situaziun d'urgenza finanziala,   duai vegnir mantegnì sco part da la purschida decentrala da scolas medias.  4. Finanziaziun  Art.  24 Daners da scola da las scolaras grischunas e dals scolars grischuns 1 La regenza fixescha l'autezza dals daners da scola. 2 Per frequentar l'emprima e la segunda classa dal gimnasi da 6 onns na ston vegnir  pajads nagins daners da scola.  Art.  25 Pauschala da basa 1 Il chantun paja a las scolas medias privatas annualmain per scolara grischuna u  scolar grischun ina pauschala da basa che sa cumpona da la pauschala da gestiun e  da la pauschala d'investiziun. 2 La pauschala da gestiun correspunda als custs nets che resultan al chantun per ina  scolara u in scolar da la scola media chantunala situada a Cuira plus ina pauschala   dals custs d'administraziun, da la quala la regenza fixescha l'autezza. 3 La  pauschala  d'investiziun  importa  3487  francs  (index  svizzer  dals  custs  da  construcziun,  sectur  construcziuns  autas,  da  99,8  puncts,  index  da  basa  october  2015).  6       425.000   Art.  26 Pauschala supplementara 1 Las  scolas  medias  privatas  survegnan  ina  pauschala  supplementara  che  sa  reducescha  linearmain,  sch'il  dumber  da  scolaras  e  scolars  crescha,  e  quai  da  maximalmain 15 pertschient da la pauschala da basa tar 30 scolaras grischunas e  scolars  grischuns  a  maximalmain  2  pertschient  da  la  pauschala  da  basa  tar  300  scolaras grischunas e scolars grischuns. Per scolas medias privatas cun dapli che 300  scolaras  grischunas  e  scolars  grischuns  importa  la  pauschala  supplementara  maximalmain 2 pertschient da la pauschala da basa.  Art.  27 Pauschala da lingua 1 Per l'instrucziun en l'emprima lingua rumantsch u talian en cumbinaziun cun in   rom d'immersiun en la lingua correspundenta po la regenza pajar a las scolas medias   privatas  per  scolaras  grischunas e  scolars  grischuns  ina  pauschala  da lingua per  classa  da maximalmain 39 000 francs (stadi  da l'index naziunal dals pretschs da  consum da 102,8 puncts, index da basa 2015).  Art.  28 Pauschala da talent 1 A scolas medias privatas che han programs da promoziun approvads po la regenza  pajar mintga onn ina pauschala da talent da maximalmain 1000 francs per scolara  grischuna participanta u scolar grischun participant (stadi da l'index naziunal dals  pretschs da consum da 102,8 puncts, index da basa 2015).  Art.  29 Contribuziuns communalas 1 La vischnanca da domicil  dals  geniturs  u  d'in  genitur  da scolaras  grischunas e  scolars grischuns paja ina contribuziun communala per scolaras grischunas e scolars  grischuns che frequentan l'emprima u la segunda classa dal gimnasi da 6 onns en ina  scola media en il chantun. L'autezza da la contribuziun communala s'orientescha als  custs  cumplains  per  scolara  u  scolar  al  stgalim  secundar  I  minus  la  pauschala   chantunala per la scola secundara ed importa 14 550 francs (stadi da l'index naziunal  dals pretschs da consum da 102,8 puncts, index da basa 2015). 2 Las vischnancas pajan per scolaras e scolars che frequentan l'emprima u la segunda  classa dal gimnasi da 6 onns en ina scola media en il chantun Grischun, da las qualas   e dals quals tuts dus geniturs prendan durant l'onn da scola current domicil da dretg   civil ordaifer il chantun, la contribuziun communala fin a la fin da l'onn da scola  respectiv. 3 Per scolaras grischunas e scolars grischuns che provocheschan ina contribuziun  communala  sa  reducescha  il  total  da  la  pauschala  da  basa  e  da  la  pauschala  supplementara en la dimensiun da questa contribuziun communala.   7     425.000    Art.  30 Contribuziuns a chasas da dimora da scolas medias privatas 1 Per scolaras grischunas e scolars grischuns po la regenza pajar a las scolas medias   privatas  contribuziuns  a  la  construcziun,  al  mantegniment,  a  l'equipament  ed  al  manaschi da chasas da dimora, uschenavant che la scola media privata cumprova  ch'igl exista in basegn per la chasa da dimora.  Art.  31 Indexaziun 1 La pauschala da gestiun vegn calculada e fixada mintga onn da nov. 2 La pauschala d'investiziun vegn adattada mintga onn a l'index svizzer dals custs da  construcziun, sectur construcziuns autas. 3 La regenza po adattar las tariffas per la contribuziun communala, per la pauschala  da lingua sco er  per  la  pauschala  da talent  per  il  proxim onn da scolaziun a  la   chareschia ch'è subentrada. Decisiv è il stadi da l'index naziunal dals pretschs da  consum la fin da november.  Art.  32 Contribuziuns a scolas da maturitad per persunas creschidas 1 Per persunas en scolaziun cun domicil da dretg civil en il chantun Grischun po il   chantun conceder contribuziuns a scolas da maturitad per persunas creschidas ch'èn  renconuschidas da la confederaziun.  Art.  33 Contribuziuns a scolas medias en il chantun Tessin 1 Per scolaras grischunas e scolars grischuns po il chantun conceder contribuziuns a  scolas medias en il chantun Tessin.  5. Giurisdicziun  Art.  34 Via giudiziala 1 Il departament giuditgescha en ina procedura da recurs: a) decisiuns concernent la nunreussida da la procedura d'admissiun chantunala a   scolas medias; b) decisiuns concernent la nunpromoziun en scolas medias; c) decisiuns concernent la nunreussida da l'examen final en scolas medias; d) decisiuns concernent l'exclusiun da la scola media. 2 Il termin da recurs importa 10 dis.  8       425.000   6. Disposiziun finala  Art.  35 Renconuschientschas existentas 1 Ils diploms da la scola chantunala grischuna che vegn manada a Cuira sco scola   media chantunala, èn renconuschids dal chantun. 2 Fin ch'ina incarica da prestaziun tenor l'artitgel 10 è avant  maun, maximalmain  però  durant  4  onns  dapi  l'entrada  en  vigur  da  questa  lescha,  duran  las  renconuschientschas chantunalas che la regenza ha concedì fin ussa per ils diploms  da las scolas medias privatas.   9     425.000    Tabella da las modificaziuns - tenor conclus  Conclus Entrada en vigur Element Modificaziun Publicaziun en la CUL 23-10-2018 01-08-2019 relasch emprima versiun 2019-012  10       425.000   Tabella da las modificaziuns - tenor element  Element Conclus Entrada en vigur Modificaziun Publicaziun en la CUL relasch 23-10-2018 01-08-2019 emprima versiun 2019-012   11    	1. Disposiziuns generalas 	Art. 1 Object 	Art. 2 Noziuns 	Art. 3 Purschida decentrala da scolas medias 	Art. 4 Incumbensa e coordinaziun 	Art. 5 Temp da scola per onn, vacanzas, durada da las lecziuns 	Art. 6 Surveglianza 	Art. 7 Garanzia da la qualitad 	Art. 8 Renconuschientscha naziunala 	Art. 9 Datas statisticas 	Art. 10 Incarica da prestaziun 1. princip 	Art. 11 2. cuntegn 	Art. 12 3. premissas 	Art. 13 4. retratga 	Art. 14 Basegn da promoziun spezial 	Art. 15 Talents spezials 	Art. 16 Servetsch medical da scola 	Art. 17 Collavuraziun 	Art. 18 Scumond d'instruir  	2. Scolas medias chantunalas 	Art. 19 Incumbensa da scolaziun da scolas medias chantunalas 	Art. 20 Plans d'instrucziun ed organisaziun 	Art. 21 Chasa da dimora chantunala  	3. Scolas medias privatas 	Art. 22 Renconuschientscha 	Art. 23 Situaziun d'urgenza finanziala  	4. Finanziaziun 	Art. 24 Daners da scola da las scolaras grischunas e dals scolars grischuns 	Art. 25 Pauschala da basa 	Art. 26 Pauschala supplementara 	Art. 27 Pauschala da lingua 	Art. 28 Pauschala da talent 	Art. 29 Contribuziuns communalas 	Art. 30 Contribuziuns a chasas da dimora da scolas medias privatas 	Art. 31 Indexaziun 	Art. 32 Contribuziuns a scolas da maturitad per persunas creschidas 	Art. 33 Contribuziuns a scolas medias en il chantun Tessin  	5. Giurisdicziun 	Art. 34 Via giudiziala  	6. Disposiziun finala 	Art. 35 Renconuschientschas existentas   		2019-07-09T15:10:43+0200 	"7001 Chur" 	"Gesetzessammlung Kanton Graubünden"