820.100 - Lescha introductiva tar la lescha federala davart la protecziun da l'ambient (lescha chantunala davart la protecziun da l'ambient, LCPAmb)    820.100   Lescha introductiva tar la lescha federala davart la  protecziun da l'ambient (lescha chantunala davart la  protecziun da l'ambient, LCPAmb)  dals 02-12-2001 (versiun dals 01-04-2020)  sa  basond sin  ils  art. 36  e  65 al. 1  da la  lescha  federala  davart  la  protecziun da  l'ambient (lescha davart la protecziun da l'ambient, LPAmb) dals 7 d'october 19831)   sco er da l'art. 41bis da la constituziun chantunala2)  acceptada dal pievel ils 2 da december 20013)  1. Disposiziuns generalas  Art.  1 Intent e champ d'applicaziun 1 Questa lescha regla l'execuziun da la legislaziun davart la protecziun da l'ambient  spezialmain la repartiziun da las incumbensas tranter las vischnancas ed il chantun. 2 La lescha vala per tut ils secturs che vegnan reglads en la lescha federala davart la   protecziun da l'ambient4) (lescha federala) e per las ordinaziuns che sa basan sin  quella.  Art.  2 Cumpetenza 1. chantun  1 Il  chantun  exequescha  la  legislaziun  federala  davart  la  protecziun  da  l'ambient   uschenavant ch'il dretg chantunal na declera betg las vischnancas per cumpetentas. 2 La regenza ha la surveglianza suprema ch'i vegnian observadas las prescripziuns  davart  la  protecziun  da  l'ambient  federalas  e  chantunalas.  Ella  designescha  il  departament  cumpetent  (departament)  ed  il  post  spezialisà  per  la  protecziun  da  l'ambient (post spezialisà).  1) CS 814.01 2) en la nova CC art. 81 al. 1; DG 110.100 3) M dals 5 da december 2000, 559; PCG 2000/2001, 719 4) CS 814.01  * tabellas da las modificaziuns a la fin dal relasch   1   http://db.clex.ch/link/Bund/814.01/rm http://db.clex.ch/link/Bund/814.01/rm https://www.gr-lex.gr.ch/data/110.100/rm   820.100    3 Il post spezialisà è l'autoritad executiva cumpetenta, sche ni il dretg federal ni il   dretg chantunal na decleran in auter organ per cumpetent.  Art.  3 2. vischnancas, corporaziuns da vischnancas 1 Las vischnancas adempleschan las incumbensas ch'èn surdadas ad ellas tras questa   lescha. Ellas relaschan las prescripziuns necessarias. 2 Las  prescripziuns  da  questa  lescha  che  pertutgan  las  vischnancas  vegnan  applitgadas analogamain per las corporaziuns da vischnancas.  Art.  4 Delegaziun da cumpetenzas dal post spezialisà 1 Sch'ina vischnanca  dispona,  suletta  u  colliada  cun in'autra,  da  las  cumpetenzas  professiunalas necessarias e dals indrizs tecnics necessaris, la po il departament sin  dumonda surdar cumpetenzas dal post spezialisà. 2 Las disposiziuns che las vischnancas han relaschà sa basond sin las cumpetenzas  surdadas ston vegnir communitgadas al post spezialisà.  Art.  5 Collavuraziun dal chantun e da las vischnancas 1 Il chantun e las vischnancas collavuran stretgamain tar l'execuziun da la legislaziun  davart la protecziun da l'ambient. 2 Il chantun sustegna e cusseglia las vischnancas. 3 Las  vischnancas  sustegnan  il  chantun.  Ellas  pon  vegnir  consultadas  da  las  autoritads  chantunalas  per  sclerir  fatgs,  per  far  controllas  e  per  chaussas  sumegliantas.  Art.  6 Contracts da cooperaziun 1 Il  chantun  po  far  contracts  da  cooperaziun  cun  interpresas  u  cun  federaziuns  interprofessiunalas. 2 Ils  contracts  da  cooperaziun  reglan  spezialmain  la  moda  e  l'extensiun  da  l'autocontrolla e dals rapports a las autoritads sco er la dimensiun da las controllas da  las autoritads.  Art.  7 Examinaziuns, expertisas 1 Las autoritads executivas pon incumbensar terzas persunas da far retschertgas sco  er da far expertisas professiunalas.  Art.  8 Eliminar situaziuns che cuntrafan a las prescripziuns 1 Las  autoritads  chantunalas  e  las  vischnancas  surveglian  che  las  prescripziuns  davart la protecziun da l'ambient vegnian observadas.  2       820.100   2 Sch'i vegn cuntrafatg a las prescripziuns, procuran ellas ch'i vegnia puspè stgaffì il   stadi  legal  sin  donn  e  cust  da  la  persuna  obligada.  Sche  in'autra  autoritad  è  cumpetenta per l'execuziun da la lescha, vegn quai communitgà a quella.  Art.  9 Execuziun 1 Per ils custs da l'execuziun exista in dretg da pegn legal tenor ils artitgels  130 ss. da  la lescha introductiva tar il cudesch civil svizzer1).   Art.  10 Cussegliaziun ed infurmaziun 1 Las autoritads chantunalas cumpetentas infurmeschan la publicitad periodicamain  davart la protecziun da l'ambient e davart il stadi da las grevezzas per l'ambient. Las   vischnancas infurmeschan, en cas da basegn, davart dumondas da la protecziun da  l'ambient en ses champ da cumpetenza. 2 Las autoritads cusseglian persunas privatas ed interpresas e recumondan mesiras  per evitar e per reducir grevezzas per l'ambient.  Art.  11 Taxas 1 Il  chantun  e  las  vischnancas  pretendan,  tenor  questa  lescha  e  tenor  la  lescha  federala2), taxas per disposiziuns, per controllas e per servetschs spezials. 2 L'ordinaziun  da  taxas  vegn  relaschada  en  il  chantun  da  la  regenza,  en  las   vischnancas da l'autoritad ch'è cumpetenta tenor il dretg communal.  Art.  11a * Contribuziuns chantunalas a projects innovativs 1 Il chantun po conceder contribuziuns a projects ed a stabiliments innovativs, sche  quels gidan substanzialmain a proteger las resursas natiralas u a mitigiar la grevezza   per l'ambient.  1) DG 210.100 2) CS 814.01   3   http://db.clex.ch/link/Bund/814.01/rm https://www.gr-lex.gr.ch/data/210.100/rm   820.100    2. Protecziun cunter immissiuns  2.1. IMPESTAZIUNS DA L'ARIA  Art.  12 Limitaziuns d'emissiuns 1. tar stabiliments novs e midads a) princip  1 Las  vischnancas  procuran  en  il  rom  da  la  procedura  per  la  permissiun  da  construcziun  che  las  prescripziuns  davart  las  limitaziuns  d'emissiuns  vegnian  observadas tar stabiliments staziunars novs e tar tals ch'èn vegnids midads e che  chaschunan impestaziuns da l'aria.  Art.  13 b) stabiliments che impesteschan l'aria considerablamain 1 Las permissiuns da construcziun per stabiliments che chaschunan impestaziuns da  l'aria  considerablas  dovran  il  consentiment  dal  post  spezialisà.  La  regenza  designescha quests stabiliments. Las pretensiuns e las cundiziuns dal post spezialisà  ston  vegnir  integradas  en  la  permissiun  da  construcziun  avant  che  conceder  la  permissiun da construcziun. 2 Tgi che vul installar  u  midar  in  tal  stabiliment  sto  inoltrar  a la vischnanca ina  decleranza d'emissiuns. Ina tala sto er vegnir inoltrada avant ch'i vegnia introducì en  in stabiliment existent ina procedura da producziun (process) nova u midada che ha  per consequenza midadas considerablas da las emissiuns. 3 Las vischnancas suttamettan al post spezialisà las dumondas da construcziun e las  decleranzas  d'emissiuns.  Quel  ordinescha  a  norma  dal  dretg  federal  limitaziuns  d'emissiuns preventivas pli rigurusas.  Art.  14 c) procedura d'approvaziun da dretg spezial 1 Sch'in project è suttamess ad ina procedura d'approvaziun da la concessiun u dal  project  tenor  la  legislaziun  speziala,  è  l'autoritad  d'approvaziun  cumpetenta  per  ordinar limitaziuns d'emissiuns. L'emprim consultescha ella il post spezialisà.  Art.  15 2. tar stabiliments existents a) controlla  1 Il  post  spezialisà  procura  per  la  controlla  dals  stabiliments  che  chaschunan  impestaziuns da l'aria considerablas. 2 La  controlla  dals  ulteriurs  stabiliments  è  chaussa  da  las  vischnancas.  Ellas  designeschan en enclegientscha cun il post spezialisà la controlladra u il controllader  d'installaziuns da combustiun. 3 Il  post  spezialisà  fixescha  ils  detagls  da  las  controllas  e  da  las  mesiraziuns  periodicas da las emissiuns. El po, en il rom dal dretg federal, ordinar la frequenza   da l'execuziun respectivamain la repetiziun da la controlla e da las mesiraziuns.  4       820.100   Art.  16 b) sanaziun 1 Sche las limitas vegnan surpassadas u sch'in stabiliment n'accumplescha betg las  pretensiuns dal dretg federal, ordinescha il post spezialisà ch'il stabiliment vegnia  drizzà da nov, sanà u, sch'i fa basegn, mess ord funcziun.  Art.  17 Plan da mesiras 1 La regenza fa, sche las immissiuns tras l'impestaziun da l'aria èn smesiradas, in   plan  da  mesiras  en  collavuraziun  cun  las  vischnancas  pertutgadas.  Ella  fa  las  dumondas  correspundentas,  sche  las  mesiras  èn  en  la  cumpetenza  da  la  confederaziun u d'auters chantuns. 2 Ella procura per la realisaziun dal plan da mesiras, spezialmain per la basa legala   ed  organisatorica  necessaria  per  quest  intent.  Ella  controlla  periodicamain  las  mesiras introducidas. 3 Las vischnancas realiseschan il plan da mesiras en lur champ da cumpetenza.  Art.  18 Arder rument da guaud, funs ed iert 1 Las vischnancas pon a  norma dal  dretg federal ordinar ulteriuras restricziuns u  ulteriurs scumonds en connex cun arder rument da guaud, funs ed iert setg e natiral  en il liber.  2.2. CANERA  Art.  19 Limitaziuns d'emissiuns 1. tar apparats, tar maschinas e tar vehichels movibels  1 Las  vischnancas  èn  a  norma  dal  dretg  federal  cumpetentas  per  las  limitaziuns  d'emissiuns tar l'utilisaziun d'apparats, da maschinas e da vehichels movibels che  n'èn betg en la legislaziun speziala da la confederaziun.  Art.  20 2. tar stabiliments stabels novs e midads 1 Las  vischnancas  procuran  en  il  rom  da  la  procedura  da  permissiun  che  las   prescripziuns davart la limitaziun d'emissiuns da canera vegnian resguardadas tar  stabiliments stabels novs e midads; ellas prescrivan mesiras d'isolaziun cunter canera  vi da stabiliments existents. 2 Sch'in project è suttamess ad ina lescha speziala per la procedura d'approvaziun da  la concessiun, dal project u dals plans, è l'autoritad d'approvaziun cumpetenta per la   limitaziun da las emissiuns e per l'ordinaziun da mesiras d'isolaziun cunter canera vi  da stabiliments existents. L'emprim consultescha ella il post spezialisà.   5     820.100    Art.  21 Sanaziun da stabiliments stabels existents 1. vias  1 Il chantun fa ils programs per las sanaziuns e per las mesiras d'isolaziun cunter   canera (programs da sanaziun) sco er ils plans da plirs onns per las vias naziunalas e  chantunalas. Ils programs da sanaziun ston vegnir approvads da la regenza. 2 Las vischnancas fan programs da sanaziun e plans da plirs onns per las ulteriuras   vias. L'emprim consulteschan ellas il post spezialisà. 3 Il post spezialisà è cumpetent per la controlla da las sanaziuns realisadas. 4 Il chantun po pajar a las vischnancas contribuziuns per mesiras da protecziun e  d'isolaziun  cunter  la  canera.  L'autezza  da  las  contribuziuns  sa  drizza  tenor  l'efficacitad da las mesiras e tenor la forza finanziala da la vischnanca. *  Art.  22 2. ulteriurs stabiliments 1 Las vischnancas exequeschan las prescripziuns davart  la  sanaziun dals  ulteriurs  stabiliments.  Art.  23 Grads da sensibilitad 1 La classificaziun dals grads da sensibilitad vegn fatga en il rom da la planisaziun  d'utilisaziun. 2 Fin  a  la  classificaziun  fixescha  il  post  spezialisà  en  enclegientscha  cun  la  vischnanca il grad da sensibilitad en il singul cas.  Art.  24 Excepziuns dal scumond da l'avertura da zonas da construcziun 1 La  regenza  po  permetter  excepziuns  dal  scumond  da  l'avertura  en  il  rom  da  l'approvaziun  da  la  planisaziun  d'utilisaziun  per  pitschnas  parts  da  zonas  da  construcziun, en las qualas las valurs da planisaziun n'èn betg vegnidas observadas. 2 Sche nagina procedura da planisaziun d'utilisaziun  na vegn realisada,  pon talas  excepziuns vegnir permessas da las vischnancas en il rom da la procedura dal plan   da quartier u da la procedura per la permissiun da construcziun. Ordavant sto dentant  vegnir dumandà il consentiment dal post spezialisà. Las pretensiuns e las cundiziuns  dal post spezialisà ston vegnir integradas en la permissiun.  Art.  25 Permissiuns da construcziun en territoris engrevgiads cun canera 1 Las  vischnancas  exequeschan  las  prescripziuns  da  la  confederaziun  davart  la  concessiun da permissiuns da construcziun per edifizis cun locals sensibels a canera  en territoris engrevgiads cun canera. 2 Sche  las  limitas  d'immissiun  na  pon  betg  vegnir  respectadas  tras  las  mesiras  previsas en il dretg federal, sto la permissiun da construcziun avair il consentiment  dal post spezialisà. Las pretensiuns e las cundiziuns dal post spezialisà ston vegnir   integradas en la permissiun da construcziun avant che conceder la permissiun da  construcziun.  6       820.100   Art.  26 Occurrenzas cun effects da suns e radis da laser 1 Las  vischnancas  exequeschan  las  prescripziuns  davart  la  protecziun  dal  public  cunter effects da suns e radis da laser che pericliteschan la sanadad. 2 La  regenza  po  surdar  al  post  spezialisà  tschertas  incumbensas  executivas  per  distgargiar las vischnancas.  2.3. RADIS NUNIONISANTS  Art.  27 Limitaziuns d'emissiuns tar stabiliments novs e midads 1 Las permissiuns da construcziun u las approvaziuns d'ina concessiun, d'in project u  d'in  plan  d'ina  lescha  speziala  per  stabiliments  novs  e  midads  pon  be  vegnir  concedidas, sch'igl è garantì che las limitaziuns d'emissiun per la protecziun davart   radis  betg  ionisants  vegnan  resguardadas.  L'emprim  duain  ins  consultar  il  post   spezialisà. 2 Per  midar  stabiliments  sto  er  vegnir  fatga  ina  procedura  da  permissiun  da  construcziun  u  d'approvaziun  da  la  concessiun,  dal  project  e  dal  plan  da  dretg  spezial, sche la midada n'è betg colliada cun mesiras da construcziun.  Art.  28 Controlla, sanaziun 1 Il post spezialisà surveglia che las limitaziuns d'emissiuns vegnian resguardadas. 2 El eruescha las  immissiuns chaschunadas da stabiliments,  sch'i  dat  in motiv da  supponer ch'il stabiliment na correspunda betg a las prescripziuns. 3 El giuditgescha las immissiuns e fa las suandantas ordinaziuns a norma dal dretg  federal: a) tar stabiliments novs, mesiras per resguardar las limitaziuns d'emissiuns; b) tar stabiliments vegls, la sanaziun.  3. Substanzas privlusas per l'ambient  Art.  29 Ladim, meds per proteger plantas e lain 1 Las  vischnancas  surveglian  che  las  limitaziuns  temporalas  e  localas  e  ch'ils   scumonds da ladar sco er d'utilisar meds per proteger plantas e lain ordaifer il guaud  vegnian resguardads.   7     820.100    4. Ruments  4.1. PLANISAZIUN ED OBLIGAZIUN DA DISMETTER ILS  RUMENTS  Art.  30 Planisaziun chantunala dals ruments 1 La regenza fa la planisaziun chantunala dals ruments suenter avair consultà las  vischnancas e las corporaziuns per economisar ils ruments. 2 Ils stabiliments per dismetter ils ruments da muntada chantunala e regiunala ston  vegnir integrads confurm a la planisaziun dals ruments en il plan directiv chantunal.  Art.  31 * Intschess 1. determinaziun  1 Per ils ruments chasans combustibels che na pon betg vegnir reutilisads cumpiglia  l'intschess dal stabiliment per arder ruments a Trimmis l'entir chantun Grischun. 2 Sch'igl  è  necessari,  po  la  regenza  medemamain  determinar  intschess  per  stabiliments che dismettan ulteriurs ruments. 3 Entaifer l'intschess  èn las  possessuras  ed ils  possessurs da ruments obligads da  surdar quels al stabiliment per dismetter ils ruments ch'è vegnì determinà per quai. * 4 Las  gestiunarias  ed  ils  gestiunaris  dal  stabiliment  per  dismetter  ruments  ch'è  determinà  per  quai  èn  obligads  da  surpigliar  e  da  tractar  en  lur  stabiliments  ils  ruments da lur intschess. *  Art.  32 * 2. excepziuns 1 La regenza po permetter da dismetter ruments en stabiliments ordaifer l'intschess,  sche: a) la  dismessa  daventa  uschia  bler  pli  favuraivla  u  il  transport  ha  avantatgs   ecologics; e b) la dismessa en quest stabiliment è ecologica, en spezial sch'ella correspunda al    stadi da la tecnica. 2 La  permissiun  da  la  confederaziun  per  l'export  da  ruments  en  stabiliments  da  l'exteriur resta resalvada.  Art.  33 * 3. import da ruments 1 L'import da quantitads pli  grondas da ruments che derivan d'ordaifer l'intschess  basegna la permissiun dal post spezialisà. 2 La permissiun vegn concedida, sche: a) la dismessa dals ruments che derivan da l'intschess è tuttina garantida; b) ils ruments vegnan transportads tant sco pussaivel cun la viafier.  8       820.100   3 La  permissiun  da  la  confederaziun  per  l'import  da  ruments  da  l'exteriur  resta  resalvada. *  Art.  33a * 4. finanziaziun 1 Las gestiunarias  ed ils  gestiunaris  dal  stabiliment  per  arder  ruments  a  Trimmis   incasseschan  taxas  per  ils  custs  ch'èn  necessaris  per  ina  gestiun  economica  dal  stabiliment.  Las  taxas  duain  cuvrir  ils  custs  e  correspunder  al  princip  da  la  chaschunadra e dal chaschunader. 2 Cun concepir las taxas vegnan resguardads spezialmain: a) il gener e la quantitad dal rument che vegn furnì; b) ils custs per construir, per manar e per mantegnair ils stabiliments; c) las  amortisaziuns  ch'èn  necessarias  per  mantegnair  la  substanza  dals   stabiliments; d) ils tschains; e) il  basegn  d'investiziun  ch'è  planisà  per  las  lavurs  da  mantegniment,  da   sanaziun e da substituziun sco er per las adattaziuns a las pretensiuns legalas e  per las optimaziuns dal manaschi;  f) il retgav dal manaschi. 3 La calculaziun da las taxas e sia basa èn accessiblas al public. 4 Las taxas per tractar ils ruments èn unitaras per tut las vischnancas e per tut las   corporaziuns per la gestiun da ruments en l'intschess dal stabiliment per dismetter ils   ruments.  Art.  34 Transport cun la viafier 1 Il transport dals ruments chasans sur distanzas pli lungas duai vegnir fatg cun la   viafier, sche quai è economic e sche l'ambient vegn tras quai engrevgià main che cun  transportar cun auters meds da transport.  Art.  34a * Implants da tir 1 Implants da tir novs ed implants da tir existents ston vegnir equipads cun sistems  da tschiffaballas artifizials tenor il stadi da la tecnica. Sche l'equipament cun sistems  da tschiffaballas artifizials n'è betg pussaivel pervia dal tip d'implant, ston vegnir   utilisads projectils ed objects en mira senza substanzas nuschaivlas. 2 La vischnanca da staziunament procura per la realisaziun da las prescripziuns tenor  l'alinea 1.   9     820.100    4.2. INCUMBENSAS DA LAS VISCHNANCAS  Art.  35 Dismessa dals ruments chasans 1 Ruments  chasans,  ruments  che  derivan  dal  mantegniment  da  las  vias  e  da  las   sereneras publicas sco er ruments, dals quals ins na po betg eruir la possessura u il   possessur  u sche quellas  u quels  èn insolvents,  vegnan da princip dismess da la  vischnanca. 2 Las vischnancas èn spezialmain cumpetentas per: a) rimnar e per transportar ils ruments chasans tar ils stabiliments per dismetter   ils ruments; b) per construir e per manar ils stabiliments necessaris per dismetter ils ruments; c) endrizzar  posts  per  rimnar  pitschnas  quantitads  da  ruments  spezials  che   derivan da las chasadas e da la mastergnanza. 3 Las vischnancas pon surdar questa incumbensa a corporaziuns dal dretg public u ad  interpresas privatas adattadas.  Art.  36 Rimnada e reciclagi 1 Las  vischnancas  procuran  che  parts  reciclablas  dals  ruments  chasans  vegnian  rimnadas ed utilisadas tant sco pussaivel separadamain. 2 Ellas promovan il reciclar da ruments cumpostabels en iert, en bains purils u en   quartiers. 3 Sch'igl  è pussaivel e raschunaivel mainan ellas in stabiliment da cumpostar per  ruments cumpostabels che na pon betg vegnir cumpostads decentralmain u che na  pon betg vegnir reciclads autramain en moda ecologica.  Art.  37 Finanziaziun 1 Las  vischnancas  pretendan  a  norma  dal  dretg  federal  taxas  confurmas  al  chaschunader per cuvrir ils custs da la dismessa dals ruments chasans. 2 Gestiunarias e gestiunaris da stabiliments per dismetter ils  ruments che han ina  incumbensa  publica  da  dismessa  pon  metter  a  quint  lur  lavur  necessaria  per  la   gestiun economica dal  manaschi.  Las tariffas  èn suttamessas a  l'approvaziun dal  departament.  Art.  38 Disposiziuns executivas 1 Las  vischnancas  reglan  la  dismessa  ecologica  dals  ruments  chasans  e  sia  finanziaziun.  Art.  39 Ruments da construcziun 1 Las vischnancas  garanteschan,  en  il  rom da  la  procedura per  la  permissiun da  construcziun, che las prescripziuns da la confederaziun e che las ordinaziuns dal   chantun davart la dismessa dals ruments da construcziun vegnian observadas.  10       820.100   2 En la dumonda da construcziun ston vegnir fatgas indicaziuns davart il gener e la  quantitad dals ruments che resultan cun realisar il project.  4.3. INCUMBENSAS DAL CHANTUN  Art.  40 Regenza 1 La regenza surveglia las mesiras che las vischnancas e che las corporaziuns per   economisar ils ruments prendan per evitar e per dismetter ils ruments. 2 Per exequir il dretg federal po ella relaschar prescripziuns davart la dismessa dal  rument.  Art.  41 Incumbensas spezialas dal post spezialisà 1 Il post spezialisà po, a norma dal dretg federal, obligar possessuras e possessurs da  tscherts ruments da surdar quels per il reciclagi. 2 El dat las permissiuns da surpigliar ruments spezials sco er da dismetter apparats  electrics ed electronics. 3 El ordinescha la  dismessa da vehichels ord diever e da parts da quels,  sche la  possessura  u  sch'il  possessur  n'ha  betg  accumplì  il  duair  da  dismessa  malgrà  il  cumond. 4 El surveglia ils stabiliments per dismetter ils ruments.  Art.  42 Permissiun da stabiliments per dismetter ils ruments (permissiun da  construcziun)  1 Il post spezialisà è cumpetent per la concessiun da la permissiun da construcziun  per deponias a norma dal dretg federal. 2 Las permissiuns da construcziun per auters stabiliments per dismetter ils ruments   dovran il consentiment dal post spezialisà. Las pretensiuns e las cundiziuns dal post  spezialisà  ston  vegnir  integradas  en  la  permissiun  da  construcziun  avant  che  conceder la permissiun da construcziun. 3 Sch'in project è suttamess ad ina procedura d'approvaziun da la concessiun,  dal  project  u  dal  plan  tenor  la  legislaziun  speziala,  è  l'autoritad  d'approvaziun  cumpetenta per dar la permissiun da construcziun. Quella basegna il consentiment  dal post spezialisà.  Art.  43 Permissiun da gestiun 1 Ils suandants stabiliments per dismetter ils ruments basegnan avant che cumenzar il  manaschi ina permissiun da manaschi dal post spezialisà: a) stabiliments per tractar ruments, spezialmain stabiliments per arder ruments,    stabiliments da cumpostar pli  gronds sco er posts per rimnar e per assortir  ruments da construcziun;   11     820.100    b) deposits temporars; c) deponias. 2 La permissiun da manaschi fixescha spezialmain ils tips da rument permess,  la   controlla a l'entrada, ils deposits temporars ed il tractament dals ruments sco er la  controlla dal manaschi.  Art.  44 Stabiliments chantunals 1. construcziun e participaziun  1 Il chantun po,  sch'igl  è necessari per la protecziun da l'ambient u sch'i  resultan  avantatgs  considerabels  per  l'economia  generala,  construir  sez  stabiliments  per  dismetter  ils  ruments,  manar  quels  u  sa  participar  finanzialmain  ad  els.  El  po  incumbensar persunas privatas da construir e da manar tals stabiliments. 2 Per quest intent po la regenza expropriar ils dretgs necessaris u surdar quest dretg a   terzas persunas.  Art.  45 2. finanziaziun 1 Il chantun pretenda, a norma dal dretg federal per la construcziun, per il manaschi e   per  il  mantegniment  d'agens  stabiliments,  taxas  che  cuvran  ils  custs  e  ch'èn  confurmas al chaschunader.  Art.  46 * …  Art.  47 Contribuziuns chantunalas a transports da viafier * 1 Il chantun paja contribuziuns da maximalmain 250 000 francs per onn al transport   da  ruments  chasans  cun  la  viafier,  e  quai  davent  da  las  staziuns  respectivas  da   transtgargiada fin al stabiliment per dismetter ruments a Trimmis * 2 L'autezza  da  las  singulas  contribuziuns  dependa  da  la  quantitad  dals  ruments  transportads e da la distanza tranter la staziun da transtgargiada ed il stabiliment per  dismetter ruments. * 3 La regenza fixescha las contribuziuns e regla la procedura da contribuziun. *  4.4. LIEUS ENGREVGIADS CUN RUMENTS  Art.  48 Construcziun e midada d'edifizis e stabiliments 1 Intervenziuns  en  bains  immobigliars  che  figureschan  en  il  cataster  dals  lieus  engrevgiads  dastgan  mo  vegnir  fatgas  cun  il  consentiment  dal  post  chantunal  spezialisà. 2 Las vischnancas suttamettan las dumondas da construcziun al post spezialisà. Las  pretensiuns  e  las  cundiziuns  dal  post  spezialisà  ston  vegnir  integradas  en  la  permissiun da construcziun avant che conceder la permissiun da construcziun.  12       820.100   Art.  49 Adossament dals custs 1 … * 2 Sch'ins na po betg eruir, tgi che ha chaschunà in lieu contaminà, ubain sche las  chaschunadras u ils chaschunaders èn insolvents,  vegnan ils  custs ch'ellas  ed els  stuessan surpigliar per mesiras ch'èn necessarias per examinar, per survegliar e per  sanar lieus contaminads designads sco custs da perdita. Da quests custs da perdita  vegnan  deducidas  las  cumpensaziuns  da  la  confederaziun.  Ils  custs  da  perdita  restants  vegnan  surpigliads  mintgamai  per  la  mesadad  dal  chantun  e  da  las  vischnancas da staziunament. * 3 … * 4 … *  5. Contaminaziuns dal terren  Art.  50 Evitar contaminaziuns fisicalas dal terren 1 Las  vischnancas  ordineschan,  en  il  rom da  la  procedura  per  la  permissiun  da  construcziun, mesiras per evitar la cumpressiun e l'erosiun dal terren e garanteschan  in tractament adequat dal terren exchavà.  Art.  51 Ulteriuras mesiras 1 Per l'ordinaziun d'ulteriuras mesiras en connex cun il terren contaminà en il senn da  la lescha federala1) è cumpetent il chantun. 2 Sche  questas  mesiras  provocheschan  grondas  restricziuns  da  la  proprietad,  èsi  chaussa da la regenza d'ordinar quellas.  6. Cas da disturbi  Art.  52 Cumpetenza 1 Il  post  spezialisà  exequescha  las  prescripziuns  per  proteger  la  populaziun  e  l'ambient da grevs donns en consequenza d'incaps, uschenavant ch'il dretg federal u  chantunal na declera betg in auter organ per cumpetent. La regenza designescha in  post d'annunzia. 2 Las  permissiuns  da  construcziun  per  manaschis  che  suttastattan  a  l'ordinaziun  davart  la  protecziun  cunter  incaps  relevants  dovran  il  consentiment  dal  post   spezialisà. Las pretensiuns e las cundiziuns dal post spezialisà ston vegnir integradas  en la permissiun da construcziun avant che conceder la permissiun da construcziun.  1) CS 814.01   13   http://db.clex.ch/link/Bund/814.01/rm   820.100    7. Giurisdicziun  Art.  53 Procedura da meds legals 1 Cunter disposiziuns dal post spezialisà che stattan en connex cun ina permissiun da  construcziun po vegnir fatg recurs entaifer 30 dis tar la dretgira administrativa. * 2 Autras disposiziuns dal post spezialisà suttastattan al recurs administrativ tenor la  lescha davart la giurisdicziun administrativa1). *  8. Disposiziuns penalas  Art.  54 Violaziun dal dretg chantunal 1. surpassaments  1 Tgi che violescha sapientivamain u per negligientscha questa lescha u relaschs e  disposiziuns che sa basan sin quella, vegn chastià cun ina multa fin 100 000 francs. * 2 Sche la delinquenta u sch'il delinquent agescha or d'engurdientscha, n'è l'autoritad  penala betg liada vi da la summa maximala da 100 000 francs. 3 L'emprova e la cumplicitad èn chastiablas.  Art.  55 2. applicaziun dal dretg penal administrativ da la confederaziun 1 Ils artitgels 6 e 7 da la lescha federala davart il dretg penal administrativ2) valan  tenor questa lescha sco acts chastiabels.  Art.  56 Autoritads cumpetentas 1 La persecuziun ed il giudicament dals delicts che vegnan numnads en la lescha  federala è chaussa da las autoritads penalas ordinarias. 2 Per la persecuziun e per il giudicament dals surpassaments numnads en la lescha  federala3) sco  er  da  las  cuntravenziuns  tenor  l'artitgel  54  da  questa  lescha  è   cumpetent il departament. 3 Las  vischnancas,  il  post  spezialisà  e  la  polizia  chantunala  èn  cumpetents  per  incassar  multas  disciplinaras  tenor  la  legislaziun  federala  davart  las  multas  disciplinaras4). * 4 La procedura sa drizza tenor la lescha federala davart las multas disciplinaras5). *  1) DG 370.100 2) CS 313.0 3) CS 814.01 4) CS 741.03; 741.031 5) CS 741.03  14    http://db.clex.ch/link/Bund/741.03/rm http://db.clex.ch/link/Bund/741.031/rm http://db.clex.ch/link/Bund/741.03/rm http://db.clex.ch/link/Bund/814.01/rm http://db.clex.ch/link/Bund/313.0/rm https://www.gr-lex.gr.ch/data/370.100/rm    820.100   9. Disposiziuns finalas  Art.  57 Disposiziuns executivas 1 La regenza relascha las disposiziuns executivas necessarias tar questa lescha 1). Ella  regla spezialmain las cumpetenzas e las proceduras, uschenavant che questa lescha  na cuntegna naginas regulaziuns.  Art.  58 Aboliziun dal dretg vertent 1 Cun l'entrada en vigur da questa lescha vegn abolida la lescha per economisar ils  ruments dals 24 da settember 19892).  Art.  59 Midada dal dretg vertent3)  Art.  59a * Contracts vertents 1 Ils contracts da vischnancas e da corporaziuns per la gestiun da ruments davart  l'export da ruments chasans combustibels en arderas extrachantunalas ch'èn vegnids  fatgs avant il 1. da fanadur 2007 restan valaivels. 2 Ils contracts vertents na dastgan betg vegnir prolungads, uschia ch'els surpassan la   durada fixada; er ina prolungaziun taciturna n'è betg permessa.  Art.  59b * Disposiziuns transitoricas tar la midada dals 21 d'october 2019 1. termin e bloccada  1 Implants da tir existents ston ademplir las prescripziuns tenor l'artitgel 34a alinea 1  fin ils 31 da december 2020. Sch'els n'adempleschan betg questas prescripziuns, èn  els bloccads tras lescha. 2 La  vischnanca  da  staziunament  procura  che  la  bloccada  vegnia  realisada  e  controllada.  Art.  59c * 2. surpigliada dals custs 1 Sche la bloccada tenor l'artitgel 59b na vegn betg resguardada, ston ils custs da  perdita  tenor  l'artitgel 49 alinea 2  vegnir  surpigliads  cumplainamain  da  las  vischnancas da staziunament.  Art.  60 Adattaziun da relaschs communals 1 Ils relaschs communals ston vegnir adattads a las novas prescripziuns entaifer 5   onns suenter l'entrada en vigur da questa lescha.  1) DG 820.110 2) CUL 1989, 2207; CUL 1995, 3411 3) Las midadas dal dretg vertent na vegnan betg inditgadas.   15   https://www.gr-lex.gr.ch/data/820.110/rm   820.100    Art.  61 Entrada en vigur 1 La  regenza  fixescha  il  termin  da  l'entrada  en  vigur  da  questa  lescha 1) suenter  l'approvaziun da las disposiziuns en il senn da l'artitgel 37 da la lescha federala2) tras  la confederaziun.  1) messa en vigur cun CR dals 13 d'avust 2002 per il  1. da settember 2002; approvada dal  DATEC, ils 5 da mars 2002  2) CS 814.01  16    http://db.clex.ch/link/Bund/814.01/rm    820.100   Tabella da las modificaziuns - tenor conclus  Conclus Entrada en vigur Element Modificaziun Publicaziun en la CUL 02-12-2001 01-09-2002 relasch emprima versiun - 21-12-2006 01-01-2007 Art. 53 al. 1 midada 2006, 3326 21-12-2006 01-01-2007 Art. 53 al. 2 midada 2006, 3326 21-12-2006 01-01-2007 Art. 53 al. 3 aboliziun 2006, 3326 18-04-2007 01-01-2008 Art. 21 al. 4 integraziun 2007, 1628 11-12-2008 01-10-2009 Art. 31 revisiun totala - 11-12-2008 01-10-2009 Art. 31 al. 3 integraziun - 11-12-2008 01-10-2009 Art. 31 al. 4 integraziun - 11-12-2008 01-10-2009 Art. 32 revisiun totala - 11-12-2008 01-10-2009 Art. 32 al. 3 aboliziun - 11-12-2008 01-10-2009 Art. 33 revisiun totala - 11-12-2008 01-10-2009 Art. 33 al. 3 integraziun - 11-12-2008 01-10-2009 Art. 33a integraziun - 11-12-2008 01-10-2009 Art. 59a integraziun - 23-12-2010 01-01-2011 Art. 54 al. 1 midada 2010, 2412 18-11-2014 01-01-2016 Art. 11a integraziun 2014-031 18-11-2014 01-01-2016 Art. 46 aboliziun 2014-031 18-11-2014 01-01-2016 Art. 47 midada dal titel 2014-031 18-11-2014 01-01-2016 Art. 47 al. 1 midada 2014-031 18-11-2014 01-01-2016 Art. 47 al. 2 midada 2014-031 18-11-2014 01-01-2016 Art. 47 al. 3 midada 2014-031 18-11-2014 01-01-2016 Art. 49 al. 1 aboliziun 2014-031 18-11-2014 01-01-2016 Art. 49 al. 2 midada 2014-031 18-11-2014 01-01-2016 Art. 49 al. 3 aboliziun 2014-031 18-11-2014 01-01-2016 Art. 49 al. 4 aboliziun 2014-031 31-08-2018 01-01-2020 Art. 56 al. 3 integraziun 2019-029 31-08-2018 01-01-2020 Art. 56 al. 4 integraziun 2019-029 21-10-2019 01-04-2020 Art. 34a integraziun 2020-007 21-10-2019 01-04-2020 Art. 49 al. 2 midada 2020-007 21-10-2019 01-04-2020 Art. 59b integraziun 2020-007 21-10-2019 01-04-2020 Art. 59c integraziun 2020-007   17     820.100    Tabella da las modificaziuns - tenor element  Element Conclus Entrada en vigur Modificaziun Publicaziun en la CUL relasch 02-12-2001 01-09-2002 emprima versiun - Art. 11a 18-11-2014 01-01-2016 integraziun 2014-031 Art. 21 al. 4 18-04-2007 01-01-2008 integraziun 2007, 1628 Art. 31 11-12-2008 01-10-2009 revisiun totala - Art. 31 al. 3 11-12-2008 01-10-2009 integraziun - Art. 31 al. 4 11-12-2008 01-10-2009 integraziun - Art. 32 11-12-2008 01-10-2009 revisiun totala - Art. 32 al. 3 11-12-2008 01-10-2009 aboliziun - Art. 33 11-12-2008 01-10-2009 revisiun totala - Art. 33 al. 3 11-12-2008 01-10-2009 integraziun - Art. 33a 11-12-2008 01-10-2009 integraziun - Art. 34a 21-10-2019 01-04-2020 integraziun 2020-007 Art. 46 18-11-2014 01-01-2016 aboliziun 2014-031 Art. 47 18-11-2014 01-01-2016 midada dal titel 2014-031 Art. 47 al. 1 18-11-2014 01-01-2016 midada 2014-031 Art. 47 al. 2 18-11-2014 01-01-2016 midada 2014-031 Art. 47 al. 3 18-11-2014 01-01-2016 midada 2014-031 Art. 49 al. 1 18-11-2014 01-01-2016 aboliziun 2014-031 Art. 49 al. 2 18-11-2014 01-01-2016 midada 2014-031 Art. 49 al. 2 21-10-2019 01-04-2020 midada 2020-007 Art. 49 al. 3 18-11-2014 01-01-2016 aboliziun 2014-031 Art. 49 al. 4 18-11-2014 01-01-2016 aboliziun 2014-031 Art. 53 al. 1 21-12-2006 01-01-2007 midada 2006, 3326 Art. 53 al. 2 21-12-2006 01-01-2007 midada 2006, 3326 Art. 53 al. 3 21-12-2006 01-01-2007 aboliziun 2006, 3326 Art. 54 al. 1 23-12-2010 01-01-2011 midada 2010, 2412 Art. 56 al. 3 31-08-2018 01-01-2020 integraziun 2019-029 Art. 56 al. 4 31-08-2018 01-01-2020 integraziun 2019-029 Art. 59a 11-12-2008 01-10-2009 integraziun - Art. 59b 21-10-2019 01-04-2020 integraziun 2020-007 Art. 59c 21-10-2019 01-04-2020 integraziun 2020-007  18     	1. Disposiziuns generalas 	Art. 1 Intent e champ d'applicaziun 	Art. 2 Cumpetenza 1. chantun 	Art. 3 2. vischnancas, corporaziuns da vischnancas 	Art. 4 Delegaziun da cumpetenzas dal post spezialisà 	Art. 5 Collavuraziun dal chantun e da las vischnancas 	Art. 6 Contracts da cooperaziun 	Art. 7 Examinaziuns, expertisas 	Art. 8 Eliminar situaziuns che cuntrafan a las prescripziuns 	Art. 9 Execuziun 	Art. 10 Cussegliaziun ed infurmaziun 	Art. 11 Taxas 	Art. 11a * Contribuziuns chantunalas a projects innovativs  	2. Protecziun cunter immissiuns 	2.1. Impestaziuns da l'aria 	Art. 12 Limitaziuns d'emissiuns 1. tar stabiliments novs e midads a) princip 	Art. 13 b) stabiliments che impesteschan l'aria considerablamain 	Art. 14 c) procedura d'approvaziun da dretg spezial 	Art. 15 2. tar stabiliments existents a) controlla 	Art. 16 b) sanaziun 	Art. 17 Plan da mesiras 	Art. 18 Arder rument da guaud, funs ed iert  	2.2. Canera 	Art. 19 Limitaziuns d'emissiuns 1. tar apparats, tar maschinas e tar vehichels movibels 	Art. 20 2. tar stabiliments stabels novs e midads 	Art. 21 Sanaziun da stabiliments stabels existents 1. vias 	Art. 22 2. ulteriurs stabiliments 	Art. 23 Grads da sensibilitad 	Art. 24 Excepziuns dal scumond da l'avertura da zonas da construcziun 	Art. 25 Permissiuns da construcziun en territoris engrevgiads cun canera 	Art. 26 Occurrenzas cun effects da suns e radis da laser  	2.3. Radis nunionisants 	Art. 27 Limitaziuns d'emissiuns tar stabiliments novs e midads 	Art. 28 Controlla, sanaziun   	3. Substanzas privlusas per l'ambient 	Art. 29 Ladim, meds per proteger plantas e lain  	4. Ruments 	4.1. Planisaziun ed obligaziun da dismetter ils ruments 	Art. 30 Planisaziun chantunala dals ruments 	Art. 31 * Intschess 1. determinaziun 	Art. 32 * 2. excepziuns 	Art. 33 * 3. import da ruments 	Art. 33a * 4. finanziaziun 	Art. 34 Transport cun la viafier 	Art. 34a * Implants da tir  	4.2. Incumbensas da las vischnancas 	Art. 35 Dismessa dals ruments chasans 	Art. 36 Rimnada e reciclagi 	Art. 37 Finanziaziun 	Art. 38 Disposiziuns executivas 	Art. 39 Ruments da construcziun  	4.3. Incumbensas dal chantun 	Art. 40 Regenza 	Art. 41 Incumbensas spezialas dal post spezialisà 	Art. 42 Permissiun da stabiliments per dismetter ils ruments (permissiun da construcziun) 	Art. 43 Permissiun da gestiun 	Art. 44 Stabiliments chantunals 1. construcziun e participaziun 	Art. 45 2. finanziaziun 	Art. 46 * … 	Art. 47 Contribuziuns chantunalas a transports da viafier *  	4.4. Lieus engrevgiads cun ruments 	Art. 48 Construcziun e midada d'edifizis e stabiliments 	Art. 49 Adossament dals custs   	5. Contaminaziuns dal terren 	Art. 50 Evitar contaminaziuns fisicalas dal terren 	Art. 51 Ulteriuras mesiras  	6. Cas da disturbi 	Art. 52 Cumpetenza  	7. Giurisdicziun 	Art. 53 Procedura da meds legals  	8. Disposiziuns penalas 	Art. 54 Violaziun dal dretg chantunal 1. surpassaments 	Art. 55 2. applicaziun dal dretg penal administrativ da la confederaziun 	Art. 56 Autoritads cumpetentas  	9. Disposiziuns finalas 	Art. 57 Disposiziuns executivas 	Art. 58 Aboliziun dal dretg vertent 	Art. 59 Midada dal dretg vertent) 	Art. 59a * Contracts vertents 	Art. 59b * Disposiziuns transitoricas tar la midada dals 21 d'october 2019 1. termin e bloccada 	Art. 59c * 2. surpigliada dals custs 	Art. 60 Adattaziun da relaschs communals 	Art. 61 Entrada en vigur   		2020-03-12T12:06:13+0100 	"7001 Chur" 	"Gesetzessammlung Kanton Graubünden"