วันอังคารที่ 1 กุมภาพันธ์ 2565
สรุปข่าวการประชุมคณะรัฐมนตรี 1 กุมภาพันธ์ 2565
นายกรัฐมนตรี  เป็นประธานการประชุม คณะรัฐมนตรี (ผ่านระบบ Video Conference) ซึ่งสรุปสาระสำคัญดังนี้
http://www.thaigov.go.th
(โปรดตรวจสอบมติคณะรัฐมนตรีที่เป็นทางการจากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีอีกครั้ง)
วันนี้ (1 กุมภาพันธ์ 2565) เวลา 09.00 น. พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เป็นประธานการประชุมคณะรัฐมนตรี (ผ่านระบบ Video Conference)ซึ่งสรุปสาระสำคัญดังนี้
กฎหมาย
1.  เรื่อง  ร่างกฎกระทรวง ฉบับที่ .. (พ.ศ. ....) ออกตามความในประมวลรัษฎากรว่าด้วยการให้ดอกเบี้ยแก่ผู้ได้รับคืนเงินภาษีอากร
2.  เรื่อง  ร่างพระราชกฤษฎีกากำหนดหลักเกณฑ์และอัตราการจ่ายเงินสมทบ ประเภทของประโยชน์ทดแทนตลอดจนหลักเกณฑ์และเงื่อนไขแห่งสิทธิในการรับ     ประโยชร์ ทดแทนของบุคคลซึ่งสมัครเป็นผู้ประกันตน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... และร่างกฎกระทรวงกำหนดอัตราเงินสมทบที่รัฐบาลจ่ายเข้ากองทุนประกันสังคม สำหรับบุคคลซึ่งสมัครเข้าเป็นผู้ประกันตน พ.ศ. .... รวม 2 ฉบับ
3.  เรื่อง  ร่างระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการป้องกันปราบปรามและแก้ไขปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลเท็จทางสื่อสังคมออนไลน์ พ.ศ. ….
4.  เรื่อง  ร่างกฎกระทรวงการจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน บุคลากร หน่วยงาน หรือคณะบุคคลเพื่อดำเนินการด้านความปลอดภัยในสถานประกอบ กิจการ พ.ศ. ….
5.  เรื่อง  ร่างกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ ระยะเวลา และอัตราการจ่ายประโยชน์ทดแทนในกรณีชราภาพ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….
6.  เรื่อง  ร่างกฎกระทรวงออกตามความในมาตรา 9 ถึงมาตรา 9/6 แห่งพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2535 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติโรงงาน (ฉบับที่ 2)
พ.ศ. 2562 จำนวน 3 ฉบับ
7.  เรื่อง  ข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....
เศรษฐกิจ – สังคม
8.  เรื่อง  ขอความเห็นชอบกู้ยืมเงินเพื่อสำรองเผื่อสภาพคล่องขององค์การส่งเสริมกิจการ
โคนมแห่งประเทศไทย
9.  เรื่อง  การจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษา (Higher Education Sandbox)
10.  เรื่อง  โครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2565
11.  เรื่อง  ขออนุมัติจ่ายเงินค่าทดแทนให้แก่ราษฎรที่ได้รับผลกระทบจากโครงการฝายหัวนา
12.  เรื่อง  ขออนุมัติปรับกรอบวงเงินลงทุนและจัดหาแหล่งเงินเพิ่มเติม กรณีภาษีมูลค่าเพิ่มจากการใช้แหล่งเงินกู้ ECP กรณีภาษีมูลค่าเพิ่มงวด 27 ถึง 29 กรณีความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน และกรณีค่าภาษีมูลค่าเพิ่มและอากรจากการนำเข้า (Import VAT & Import Duty) พร้อมทั้งขออนุมัติจัดหาแหล่งเงินรองรับโครงการระบบรถไฟชานเมือง (สายสีแดง) ช่วงบางซื่อ - รังสิต และช่วงบางซื่อ – ตลิ่งชัน
13.  เรื่อง  ขอทบทวนมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 2564 เรื่อง การเลื่อนเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬาเอเชียนอินดอร์และมาเชี่ยลอาร์ทเกมส์ ครั้งที่ 6
พ.ศ. 2564 (ค.ศ. 2021)
14.  เรื่อง  ขอรับการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 งบกลางรายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น เพื่อดำเนินโครงการจ้างเหมา พนักงานปฏิบัติงานของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565
15.  เรื่อง  ขออนุมัติงบประมาณสำหรับงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566
16.  เรื่อง  การเสนอความเห็นการขอยุบเลิกทุนหมุนเวียนของคณะกรรมการนโยบายการบริหารทุนหมุนเวียน
17.  เรื่อง  รายงานสถานการณ์การส่งออกของไทย เดือนพฤศจิกายน 2564
18.  เรื่อง  สรุปภาพรวมสถานการณ์ราคาสินค้าและบริการประจำเดือนธันวาคม 2564
19.  เรื่อง  มติคณะกรรมการนโยบายการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนนแห่งชาติ ครั้งที่ 1/2565
ต่างประเทศ
20.  เรื่อง  ขอความเห็นชอบเป็นเจ้าภาพการประกวดดนตรีและมาร์ชชิ่งอาร์ทชิงแชมป์โลก 2022 (WAMSB World Championship 2202)
21.  เรื่อง  ผลการประชุมระดับรัฐมนตรีอาเซียนด้านการพัฒนาชนบทและขจัดความยากจน ครั้งที่ 12 (The 12th ASEAN Ministers Meeting on Rural Development and Poverty Eradication) และการประชุมอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง
22.  เรื่อง  ผลการประชุมรัฐภาคีอนุสัญญามินามาตะว่าด้วยปรอท สมัยที่ 4 ในรูปแบบออนไลน์
23.  เรื่อง  ผลการประชุม United Nations Global Sustainable Transport Conference ครั้งที่ 2
24.  เรื่อง  ผลการประชุมใหญ่สหภาพสากลไปรษณีย์ สมัยที่ 27
25.  เรื่อง  ผลการประชุมรัฐมนตรีเศรษฐกิจอาเซียน-แคนาดา ครั้งที่ 10
แต่งตั้ง
26.  เรื่อง  รายชื่อผู้ประสานงานคณะรัฐมนตรีและรัฐสภาของส่วนราชการ (จำนวน 13 ราย)
27.  เรื่อง  การแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดำรงตำแหน่งประเภทวิชาการระดับทรงคุณวุฒิ (กระทรวงการคลัง)
28.  เรื่อง  การแต่งตั้งข้าราชการพลเรือนสามัญให้ดำรงตำแหน่งประเภทวิชาการระดับทรงคุณวุฒิ (กระทรวงมหาดไทย)
*******************
สำนักโฆษก สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี โทร. 0 2288-4396
กฎหมาย
1. เรื่อง ร่างกฎกระทรวง ฉบับที่ .. (พ.ศ. ....) ออกตามความในประมวลรัษฎากรว่าด้วยการให้ดอกเบี้ยแก่ผู้ได้รับคืนเงินภาษีอากร
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการร่างกฎกระทรวงฉบับที่ .. (พ.ศ. ....) ออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการให้ดอกเบี้ยแก่ผู้ได้รับคืนเงินภาษีอากรตามที่กระทรวงการคลัง (กค.) เสนอ และให้ส่งสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาแล้วดำเนินการต่อไปได้ และให้กระทรวงการคลังรับความเห็นของสำนักงบประมาณไปพิจารณาดำเนินการต่อไปด้วย
ทั้งนี้ ร่างกฎกระทรวงที่ กค. เสนอ เป็นการปรับปรุงหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการให้ดอกเบี้ยแก่ผู้ได้รับคืนเงินภาษีอากร สำหรับกรณีคืนเงินภาษีอากรที่ถูกหักไว้ ณ ที่จ่าย และเพิ่มเติมหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการให้ดอกเบี้ยแก่ผู้ได้รับคืนเงินภาษีอากรกรณีที่ดำเนินการตามข้อบทว่าด้วยวิธีการเพื่อความตกลงร่วมกันของสัญญาหรือข้อผูกพันว่าด้วยการเว้นการเก็บภาษีซ้อนที่รัฐบาลไทยทำไว้กับรัฐบาลต่างประเทศ หรือที่สำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทยทำไว้กับสำนักงานเศรษฐกิจและการค้าของต่างประเทศ เพื่อให้เกิดความชัดเจนและสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน อันจะเป็นการสร้างความเป็นธรรมต่อทั้งภาครัฐและเอกชน
สาระสำคัญของร่างกฎกระทรวง
ปรับปรุงหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการให้ดอกเบี้ยแก่ผู้ได้รับคืนเงินภาษีอากร โดยให้เริ่มคิดดอกเบี้ยตั้งแต่วันถัดจากวันครบระยะเวลาสามเดือน ได้แก่
1. กรณีเงินภาษีอากรที่ถูกหักไว้ ณ ที่จ่าย ให้นับแต่
(1) วันสิ้นกำหนดระยะเวลายื่นแบบแสดงรายการตามที่กฎหมายกำหนดหรือตามที่ได้รับการขยายหรือเลื่อนให้ และได้ยื่นคำร้องขอคืนเงินภาษีอากรไว้ภายในกำหนดเวลาการยื่นแบบแสดงรายการเกี่ยวกับเงินภาษีอากรที่ถูกหักไว้ ณ ที่จ่าย หรือ
2. กรณีที่มีการดำเนินการตามข้อบทว่าด้วย MAP ของสัญญา หรือ
(2) วันยื่นคำร้องขอคืนเงินภาษีอากร สำหรับกรณีนอกเหนือจากข้อ (1) ผูกพันว่าด้วยการเว้นการเก็บภาษีซ้อนที่รัฐบาลไทยได้ทำไว้กับรัฐบาลต่างประเทศหรือที่สำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทยได้ทำไว้กับสำนักงานเศรษฐกิจและการค้าของต่างประเทศ ไม่ว่าจะได้รับคืนเงินภาษีอากรจากผลของการดำเนินการตามข้อบทดังกล่าวหรือไม่ก็ตาม ให้นับแต่
(1) วันที่ผู้ได้รับคืนเงินภาษีอากรได้รับแจ้งผลการดำเนินการตามข้อบทดังกล่าวจากเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจของรัฐบาลไทยหรือสำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทย หรือ
(2) วันที่ยื่นคำร้องขอคืนเงินภาษีอากร
ทั้งนี้ แล้วแต่วันใดจะเป็นวันหลัง
2. เรื่อง ร่างพระราชกฤษฎีกากำหนดหลักเกณฑ์และอัตราการจ่ายเงินสมทบ ประเภทของประโยชน์ทดแทนตลอดจนหลักเกณฑ์และเงื่อนไขแห่งสิทธิในการรับประโยชร์ทดแทนของบุคคลซึ่งสมัครเป็นผู้ประกันตน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... และร่างกฎกระทรวงกำหนดอัตราเงินสมทบที่รัฐบาลจ่ายเข้ากองทุนประกันสังคมสำหรับบุคคลซึ่งสมัครเข้าเป็นผู้ประกันตน พ.ศ. .... รวม 2 ฉบับ
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการ
1. ร่างพระราชกฤษฎีกากำหนดหลักเกณฑ์และอัตราการจ่ายเงินสมทบ ประเภทของประโยชน์ทดแทนตลอดจนหลักเกณฑ์และเงื่อนไขแห่งสิทธิในการรับประโยชน์ทดแทนของบุคคลซึ่งสมัครเป็นผู้ประกันตน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....
2. ร่างกฎกระทรวงกำหนดอัตราเงินสมทบที่รัฐบาลจ่ายเข้ากองทุนประกันสังคมสำหรับบุคคลซึ่งสมัครเข้าเป็นผู้ประกันตน พ.ศ. ....
รวม 2 ฉบับ ตามที่กระทรวงแรงงาน (รง.) เสนอ และให้ส่งสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาเป็นเรื่องด่วน แล้วดำเนินการต่อไปได้ ทั้งนี้ ให้นำร่างกฎกระทรวงในเรื่องนี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาพร้อมกับร่างพระราชกฤษฎีกาในคราวเดียวกัน
ทั้งนี้ ร่างพระราชกฤษฎีกาและร่างกฎกระทรวง รวม 2 ฉบับ ที่กระทรวงแรงงานเสนอ เป็นการขยายระยะเวลาลดอัตราการจ่ายเงินสมทบที่ผู้ประกันตนซึ่งเป็นแรงงานนอกระบบต้องจ่ายเข้ากองทุนประกันสังคม ตามมาตรา 40 แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2558 โดยลดอัตราเงินสมทบลงเหลือร้อยละ 60 ของเงินสมทบเดิม และขยายระยะเวลาการปรับลดอัตราเงินสมทบที่รัฐบาลต้องจ่ายเข้ากองทุนประกันสังคมสำหรับผู้ประกันตน ซึ่งต้องไม่เกินกึ่งหนึ่งของเงินสมทบที่ได้รับจากผู้ประกันตนซึ่งเป็นแรงงานนอกระบบ ออกไปอีกเป็นระยะเวลา 6 เดือน ตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 - 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2565 เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของผู้ประกันตนจากสถานการณ์ทางเศรษฐกิจที่ได้รับผลกระทบจากการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 และช่วยให้แรงงานนอกระบบมีแนวโน้มที่จะเลือกส่งเงินสมทบตามมาตรา 40 ซึ่งเป็นแบบสมัครใจเป็นจำนวนเพิ่มมากขึ้นในช่วงเวลาที่มีการลดอัตราเงินสมทบดังกล่าว ซึ่งคณะกรรมการประกันสังคม (ชุดที่ 13) ได้มีมติให้ความเห็นชอบกับการปรับลดอัตราเงินสมทบตามร่างกฎหมาย รวม 2 ฉบับดังกล่าวแล้ว
สาระสำคัญของร่างกฎหมาย
1. พระราชกฤษฎีกากำหนดหลักเกณฑ์และอัตราการจ่ายเงินสมทบประเภทของประโยชน์ทดแทน ตลอดจนหลักเกณฑ์และเงื่อนไขแห่งสิทธิในการรับประโยชน์ทดแทนของบุคคลซึ่งสมัครเป็นผู้ประกันตน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... มีสาระสำคัญเป็นการขยายระยะเวลาการลดอัตราเงินสมทบที่ผู้ประกันตนต้องจ่ายเข้ากองทุนประกันสังคม ตามมาตรา 40 แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2558 เป็นระยะเวลา 6 เดือน โดยยังคงอัตราการจ่ายเงินสมทบตามพระราชกฤษฎีกากำหนดหลักเกณฑ์และอัตราการจ่ายเงินสมทบ ประเภทของประโยชน์ทดแทน ตลอดจนหลักเกณฑ์และเงื่อนไขแห่งสิทธิในการรับประโยชน์ทดแทนของบุคคลซึ่งสมัครเป็นผู้ประกันตน (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2564 สรุปได้ดังนี้
1.1 ตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ - 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2565 ดังนี้
1.1.1 ทางเลือกที่ 1 ผู้ประกันตนได้ประโยชน์ทดแทน 3 กรณี ได้แก่ กรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย กรณีทุพพลภาพ กรณีตาย จ่ายเงินสมทบในอัตรา เดิม 70 บาทต่อเดือน เป็น 42 บาทต่อเดือน
1.1.2 ทางเลือกที่ 2 ผู้ประกันตนได้ประโยชน์ทดแทน 4 กรณี ได้แก่ กรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย กรณีทุพพลภาพ กรณีตาย และกรณีชราภาพจ่ายเงินสมทบในอัตรา เดิม 100 บาทต่อเดือน เป็น 60 บาทต่อเดือน
1.1.3 ทางเลือกที่ 3 ผู้ประกันตนได้ประโยชน์ทดแทน 5 กรณี ได้แก่ กรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย กรณีทุพพลภาพ กรณีตาย กรณีชราภาพ และกรณีสงเคราะห์บุตร จ่ายเงินสมทบ ในอัตรา เดิม 300 บาทต่อเดือน เป็น 180 บาทต่อเดือน
1.2 ตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2565 เป็นต้นไป ดังนี้
1.2.1 ทางเลือกที่ 1 ผู้ประกันตนได้ประโยชน์ทดแทน 4 กรณี ได้แก่ กรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย กรณีทุพพลภาพ กรณีตาย จ่ายเงินสมทบ ในอัตรา 70 บาทต่อเดือน
1.2.2 ทางเลือกที่ 2 ผู้ประกันตนได้ประโยชน์ทดแทน 4 กรณี ได้แก่ กรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย กรณีทุพพลภาพ กรณีตาย และกรณีชราภาพ จ่ายเงินสมทบ ในอัตรา เดิม 100 บาทต่อเดือน
1.2.3 ทางเลือกที่ 3 ผู้ประกันตนได้ประโยชน์ทดแทน 5 กรณี ได้แก่ กรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย กรณีทุพพลภาพ กรณีตาย กรณีชราภาพ และกรณีสงเคราะห์บุตร จ่ายเงินสมทบ ในอัตรา 300 บาทต่อเดือน
2. ร่างกฎกระทรวงกำหนดอัตราเงินสมทบที่รัฐบาลจ่ายเข้ากองทุนประกันสังคมสำหรับบุคคลซึ่งสมัครเข้าเป็นผู้ประกันตน พ.ศ. .... โดยมีสาระสำคัญเป็นการขยายระยะเวลาการลดอัตราเงินสมทบที่รัฐบาลจ่ายเข้ากองทุนประกันสังคมสำหรับบุคคลซึ่งสมัครเข้าเป็นผู้ประกันตน เพื่อให้สอดคล้องกับการลดอัตราการจ่ายเงินสมทบของผู้ประกันตนตามมาตรา 40 เป็นระยะเวลา 6 เดือน โดยยังคงอัตราการจ่ายเงินสมทบตามกฎกระทรวงกำหนดอัตราเงินสมทบที่รัฐบาลจ่ายเข้ากองทุนประกันสังคมสำหรับบุคคลซึ่งสมัครเข้าเป็นผู้ประกันตน พ.ศ. 2564 สรุป ได้ดังนี้
2.1 ตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ - 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2565 ดังนี้
2.1.1 ทางเลือกที่ 1 ผู้ประกันตนได้ประโยชน์ทดแทน 3 กรณี ได้แก่ กรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย กรณีทุพพลภาพ กรณีตาย รัฐบาลจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนในอัตรา เดิม 30 บาทต่อเดือน เป็น 21 บาทต่อเดือน
2.1.2 ทางเลือกที่ 2 ผู้ประกันตนได้ประโยชน์ทดแทน 4 กรณี ได้แก่ กรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย กรณีทุพพลภาพ กรณีตาย และกรณีชราภาพ รัฐบาลจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนในอัตรา เดิม 50 บาทต่อเดือน เป็น 30 บาทต่อเดือน
2.1.3 ทางเลือกที่ 3 ผู้ประกันตนได้ประโยชน์ทดแทน 5 กรณี ได้แก่ กรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย กรณีทุพพลภาพ กรณีตาย กรณีชราภาพ และกรณีสงเคราะห์บุตร รัฐบาลจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนในอัตรา เดิม 150 บาทต่อเดือน เป็น 90 บาทต่อเดือน
2.2 ตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2565 เป็นต้นไป ดังนี้
2.2.1 ทางเลือกที่ 1 ผู้ประกันตนได้ประโยชน์ทดแทน 3 กรณี ได้แก่ กรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย กรณีทุพพลภาพ กรณีตาย รัฐบาลจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนในอัตรา 30 บาทต่อเดือน
2.2.2 ทางเลือกที่ 2 ผู้ประกันตนได้ประโยชน์ทดแทน 4 กรณี ได้แก่ กรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย กรณีทุพพลภาพ กรณีตาย และกรณีชราภาพ รัฐบาลจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนในอัตรา 50 บาทต่อเดือน
2.2.3 ทางเลือกที่ 3 ผู้ประกันตนได้ประโยชน์ทดแทน 5 กรณี ได้แก่ กรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย กรณีทุพพลภาพ กรณีตาย กรณีชราภาพ และกรณีสงเคราะห์บุตร รัฐบาลจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนในอัตรา 150 บาทต่อเดือน
3. เรื่อง ร่างระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการป้องกันปราบปรามและแก้ไขปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลเท็จทางสื่อสังคมออนไลน์ พ.ศ. ….
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบในหลักการร่างระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการป้องกันปราบปรามและแก้ไขปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลเท็จทางสื่อสังคมออนไลน์ พ.ศ. …. ตามที่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดศ.) เสนอ และให้ส่งคณะกรรมการตรวจสอบร่างกฎหมายและร่างอนุบัญญัติที่เสนอคณะรัฐมนตรีตรวจพิจารณา แล้วดำเนินการต่อไปได้
ทั้งนี้ ดศ. เสนอว่า
1. นายกรัฐมนตรีได้มีคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 117/2564 ลงวันที่ 18 พฤษภาคม 2564 เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการป้องกันปราบปรามและแก้ไขปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลเท็จทางสื่อสังคมออนไลน์ โดยแต่งตั้งรัฐมนตรีว่าการกะทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เป็นประธานกรรมการ เพื่อทำหน้าที่กำหนดนโยบาย มาตรการ และแนวทางปฏิบัติเพื่อบูรณาการป้องกันปราบปราม และแก้ไขปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลเท็จทางสื่อสังคมออนไลน์ จัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายและยกร่างกฎหมาย ระเบียบ ข้อกำหนดและประกาศที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งมาตรการทางปกครอง มาตรการทางภาษี และมาตรการทางสังคม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการป้องกันปราบปรามและแก้ไขปัญหาให้ทันต่อความเปลี่ยนแปลงของสภาวะแวดล้อม และลดความเสียหายจากผลกระทบที่เกิดขึ้นได้รวดเร็ว
2. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการรวม 3 คณะ ได้แก่
2.1 คณะอนุกรรมการปรับปรุงกฎหมายลำดับรองตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม
2.2 คณะอนุกรรมการพิจารณาแนวทางและหลักเกณฑ์การดูแลการใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ (Social Media)
2.3 คณะอนุกรรมการเพิ่มประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมายและมาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับการใช้สื่อสังคมออนไลน์
3. เนื่องจากปัจจุบันมีการใช้ระบบคอมพิวเตอร์ สื่อสังคมออนไลน์ และเครือข่ายอินเทอร์เน็ตในการสร้างและเผยแพร่ข้อมูลเท็จหรือมีเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการสร้างและเผยแพร่ข่าวปลอม (Fake news) ที่มีผลกระทบต่อสังคมในวงกว้าง ข่าวที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตและทรัพย์สินต่อประชาชนโดยตรง เช่น โรคระบาด ภัยพิบัติ เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม ข่าวที่สร้างความแตกแยกในสังคม การยั่วยุ ข่าวที่สร้างความเข้าใจผิดต่อสังคม ตลอดจนข่าวที่ทำลายภาพลักษณ์ต่อประเทศ ทำให้มีผลกระทบต่อสิทธิส่วนบุคคล ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน เด็กและเยาวชน ตลอดจนกระทบต่อเศรษฐกิจ วัฒนธรรมอันดี และสถาบันหลักของชาติ ซึ่งสถานการณ์ที่มีการเผยแพร่ข่าวปลอมบนสื่อสังคมออนไลน์มีแนวโน้มที่จะขยายตัวมากขึ้น
4. ดศ. โดยคณะอนุกรรมการพิจารณาแนวทางและหลักเกณฑ์การดูแลการใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ (Social Media) (คณะอนุกรรมการ คณะที่ 2) จึงได้ดำเนินการจัดให้มีการประชุมเพื่อพิจารณาวางแนวทางและหลักเกณฑ์การดูแลการใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ (Social Media) เพื่อให้การป้องกันปราบปรามและแก้ไขปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลคอมพิวเตอร์ในสื่อสังคมออนไลน์หรือในระบบคอมพิวเตอร์อันเป็นข้อมูลเท็จหรือข้อมูลปลอมดังกล่าวเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยคุ้มครองประชาชนให้ได้รับความปลอดภัยและได้รับข้อมูลที่ถูกต้องและเป็นประโยชน์ อีกทั้งเป็นการอำนวยความสะดวก สนับสนุนการดำเนินการร่วมกันของหน่วยงานของรัฐให้เป็นไปตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องและมีแนวทางและหลักเกณฑ์ในการดำเนินการที่ชัดเจน และได้มีการรับฟังข้อมูลและความคิดเห็นจากผู้ที่เกี่ยวข้องอย่างรอบด้าน รวมทั้งได้จัดทำร่างระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการป้องกันปราบปรามและแก้ไขปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลเท็จทางสื่อสังคมออนไลน์ พ.ศ. ….
5. ในการประชุมคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามและแก้ไขปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลเท็จทางสื่อสังคมออนไลน์ ครั้งที่ 5/2564 เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2564 คณะกรรมการฯ ได้มีมติเห็นชอบร่างระเบียบดังกล่าวด้วยแล้ว
สาระสำคัญของร่างระเบียบ
1. กำหนดบทนิยามที่สำคัญ เช่น
1.1 “สื่อสังคมออนไลน์ (Social Media)” หมายความว่า สื่อสังคมออนไลน์ (Social Media) ตามประกาศกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เรื่อง หลักเกณฑ์การเก็บรักษาข้อมูลจราจรทางคอมพิวเตอร์ของผู้ให้บริการ พ.ศ. 2564
1.2 “ข่าวปลอม” หมายความว่า ข้อมูลคอมพิวเตอร์ในสื่อสังคมออนไลน์ หรือในระบบคอมพิวเตอร์อันเป็นข้อมูลเท็จหรือข้อมูลปลอมไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน
2. ให้มีการจัดตั้งศูนย์ประสานงานการป้องกันปราบปรามและแก้ไขปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลเท็จทางสื่อสังคมออนไลน์ ได้แก่ ศูนย์ประสานงานกลาง ศูนย์ประสานงานประจำกระทรวง และศูนย์ประสานงานประจำจังหวัด โดยมีรายละเอียดดังนี้
2.1 ให้สำนักงานปลัด ดศ. จัดตั้งศูนย์ประสานงานการป้องกันปราบปรามและแก้ไขปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลเท็จทางสื่อสังคมออนไลน์กลาง เพื่อเป็นศูนย์กลางในการดำเนินการป้องกันปราบปรามและแก้ไขปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลเท็จทางสื่อสังคมออนไลน์ และให้มีอำนาจและหน้าที่ในการประสานงานกับศูนย์ประสานประจำกระทรวงและศูนย์ประสานงานประจำจังหวัด รับรองข่าวปลอมสำหรับข้อมูลในความรับผิดชอบของ ดศ. ดำเนินการตามกฎหมายกับข่าวปลอมและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง เผยแพร่ข้อมูล ประชาสัมพันธ์ให้ความรู้ ข้อมูล และข้อเท็จจริงเกี่ยวกับข่าวปลอม สร้างเครือข่ายอาสาสมัครเพื่อสอดส่องดูแลข้อมูลข่าวสารปลอมบนสื่อสังคมออนไลน์ รวมทั้งติดตามผลการดำเนินคดีเกี่ยวกับข่าวปลอมของกระทรวงและจังหวัดในกรณีที่เป็นเรื่องสำคัญ เร่งด่วน มีผลกระทบต่อสังคมในวงกว้าง และติดตามผลการดำเนินการของศูนย์ประสานงานประจำกระทรวงและประจำจังหวัด ทั้งนี้ ให้สำนักงานปลัด ดศ. กำหนดและแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานของศูนย์ประสานงานกลางเพื่อปฏิบัติงานตามอำนาจและหน้าที่ดังกล่าว
2.2 ให้ทุกกระทรวงจัดตั้งศูนย์ประสานงานการป้องกันปราบปรามและแก้ไขปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลเท็จทางสื่อสังคมออนไลน์ประจำกระทรวง โดยให้ศูนย์ประสานงานประจำกระทรวงมีอำนาจและหน้าที่รับแจ้งข้อมูลที่สงสัยว่าอาจเป็นข่าวปลอมเพื่อตรวจสอบและพิจารณาเนื้อหา รับรองข่าวปลอมสำหรับข้อมูลในความรับผิดชอบของแต่ละกระทรวง เผยแพร่ข้อมูล ประชาสัมพันธ์ ให้ความรู้ข้อมูลข้อเท็จจริงเกี่ยวกับข่าวปลอมในความรับผิดชอบของแต่ละกระทรวง ดำเนินการตามกฎหมายกับข่าวปลอมและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง โดยให้ปลัดกระทรวงแต่งตั้งหรือมอบอำนาจให้ข้าราชการหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐทำหน้าที่เป็นเจ้าหน้าที่ตรวจสอบและรับรองข่าวปลอม เจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์ข่าวปลอม และเจ้าหน้าที่บังคับใช้กฎหมายเพื่อดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องกับอำนาจและหน้าที่ดังกล่าว
2.3 ให้กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทยจัดตั้งศูนย์ประสานงานการป้องกันปราบปรามและแก้ไขปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลเท็จทางสื่อสังคมออนไลน์ประจำจังหวัด โดยมีรองผู้ว่าราชการจังหวัดที่ได้รับมอบหมายทำหน้าที่หัวหน้าศูนย์ประสานงานประจำจังหวัด โดยศูนย์ประสานงานประจำจังหวัดมีอำนาจและหน้าที่รับแจ้งข้อมูลที่สงสัยว่าอาจเป็นข่าวปลอม เพื่อตรวจสอบและพิจารณาเนื้อหา รับรองข่าวปลอมสำหรับข้อมูลในความรับผิดชอบของแต่ละจังหวัด เผยแพร่ข้อมูล ประชาสัมพันธ์ ให้ความรู้ข้อมูล ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับข่าวปลอมในความรับผิดชอบของแต่ละจังหวัด และดำเนินการตามกฎหมายกับข่าวปลอมและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องโดยประสานกับศูนย์ประสานงานการป้องกันปราบปรามและแก้ไขปัญหาการเผยแพร่ข้อมูลเท็จทางสื่อสังคมออนไลน์ประจำกระทรวง โดยให้รองผู้ว่าราชการจังหวัดแต่งตั้งหรือมอบอำนาจให้ข้าราชการหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐทำหน้าที่เป็นเจ้าหน้าที่ตรวจสอบและรับรองข่าวปลอม เจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์ข่าวปลอม และเจ้าหน้าที่บังคับใช้กฎหมาย เพื่อดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องกับอำนาจและหน้าที่ดังกล่าว
3. เมื่อปรากฏว่ามีการเผยแพร่ข้อมูลเท็จหรือมีเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม หรือมีการเผยแพร่ข่าวปลอมในสื่อสังคมออนไลน์หรือในระบบคอมพิวเตอร์ที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อประชาชน กระทบต่อความสงบเรียบร้อย หรือก่อให้เกิดความวุ่นวายในบ้านเมือง หรือก่อให้เกิดความเสียหายที่อยู่ในความรับผิดชอบของกระทรวงหรือจังหวัดใด ให้เป็นหน้าที่ของศูนย์ประสานงานประจำกระทรวงหรือศูนย์ประสานงานประจำจังหวัดนั้น ให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบและรับรองข่าวปลอมทำหน้าที่ตรวจสอบและรับรองข่าวปลอมและแจ้งให้ผู้เกี่ยวข้องทราบโดยเร็ว ให้เจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์ข่าวปลอมดำเนินการแถลงข่าวทันทีที่พบว่าข่าวดังกล่าวเป็นข่าวปลอมและแจ้งกรมประชาสัมพันธ์ภายใน 1 ชั่วโมง และให้เจ้าหน้าที่บังคับใช้กฎหมายดำเนินการบังคับใช้กฎหมายที่อยู่ในความรับผิดชอบและต้องจัดให้มีการร้องทุกข์หรือกล่าวโทษต่อพนักงานสอบสวนโดยเร็ว ทั้งนี้ หากเจ้าหน้าที่ดังกล่าวไม่ได้ดำเนินการตามที่กำหนดโดยไม่มีเหตุอันควร ให้ถือว่ากระทำผิดวินัย
4. กรณีข่าวปลอมใดที่เข้าข่ายหรือสมควรดำเนินการระงับการทำให้แพร่หลายหรือลบข้อมูลคอมพิวเตอร์ออกจากระบบคอมพิวเตอร์ให้เป็นหน้าที่ของข้าราชการ หรือเจ้าหน้าที่ของรัฐซึ่งได้รับการแต่งตั้งให้ดำเนินการบังคับใช้กฎหมายที่อยู่ในความรับผิดชอบตามระเบียบนี้ แจ้งให้ ดศ. ดำเนินการระงับการทำให้แพร่หลายหรือลบข้อมูลคอมพิวเตอร์ออกจากระบบคอมพิวเตอร์ ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 และประกาศกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เรื่อง หลักเกณฑ์ ระยะเวลาและวิธีการปฏิบัติสำหรับการระงับการทำให้แพร่หลายหรือลบข้อมูลคอมพิวเตอร์ของพนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้ให้บริการ พ.ศ. 2560
5. กำหนดให้หน่วยงานและเจ้าหน้าที่ที่ได้รับการแต่งตั้งให้ปฏิบัติหน้าที่ตามระเบียบนี้ต้องกำหนดตัวชี้วัดและค่าเป้าหมายผลสัมฤทธิ์ของงานเพื่อการประเมินผลการดำเนินงานตามระเบียบนี้ โดยให้ ดศ. ทำหน้าที่ประเมินผลการดำเนินงานดังกล่าว
6. กำหนดให้หน่วยงานของรัฐซึ่งเป็นต้นสังกัดของสถานศึกษาทุกระดับการศึกษาและทุกประเภทการศึกษามีหน้าที่ดำเนินการสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับข้อมูลข่าวสารทางสื่อสังคมออนไลน์ให้กับเด็กและเยาวชน สร้างความตระหนักและความรู้เท่าทันข้อมูลข่าวปลอมทางสื่อสังคมออนไลน์ โดยการเพิ่มเนื้อหาในรายวิชาที่ทำให้ผู้เรียนรู้เท่าทันและตระหนักถึงอันตรายของข่าวปลอมและสื่อสังคมออนไลน์ที่มีผลกระทบต่อสังคม รวมทั้งจัดให้มีการวัดผลการเรียนดังกล่าวอย่างเป็นรูปธรรม
7. ค่าใช้จ่ายสำหรับการดำเนินการตามระเบียบนี้ ให้เบิกจ่ายจากงบประมาณรายจ่ายของสำนักงานปลัด ดศ. โดยให้สำนักงบประมาณสนับสุนงบประมาณในการปฏิบัติหน้าที่ของสำนักงานปลัด ดศ.
4. เรื่อง ร่างกฎกระทรวงการจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน บุคลากร หน่วยงาน หรือคณะบุคคลเพื่อดำเนินการด้านความปลอดภัยในสถานประกอบกิจการ พ.ศ. ….
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบดังนี้
1. เห็นชอบในหลักการร่างกฎกระทรวงการจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน บุคลากร หน่วยงาน หรือคณะบุคคลเพื่อดำเนินการด้านความปลอดภัยในสถานประกอบกิจการ พ.ศ. …. ที่สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาแล้ว ตามที่กระทรวงแรงงานเสนอ และให้ส่งสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาอีกครั้งหนึ่ง โดยให้รับความเห็นและข้อสังเกตของกระทรวงคมนาคม และกระทรวงพลังงานไปประกอบการพิจารณาด้วย แล้วดำเนินการต่อไปได้
2. ให้กระทรวงแรงงานรับมติที่ประชุมร่วมกันระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเกี่ยวกับประเด็นตามข้อคัดค้านร่างกฎกระทรวงดังกล่าว ข้อ 21 (3) เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2564 รวมทั้งความเห็นของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กระทรวงสาธารณสุข สภาคณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์แห่งประเทศไทย และสภาสถาบันการศึกษาและเครือข่ายวิชาชีพอาชีวอนามัยและความปลอดภัยไปพิจารณาดำเนินการต่อไปด้วย
ทั้งนี้ ร่างกฎกระทรวงที่กระทรวงแรงงาน (รง.) เสนอ คณะรัฐมนตรีได้เคยมีมติอนุมัติหลักการและสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาได้ตรวจพิจารณาแล้ว โดยได้รวมร่างกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน บุคลากร หน่วยงาน หรือคณะบุคคลเพื่อดำเนินการด้านความปลอดภัยในสถานประกอบกิจการ พ.ศ. …. และร่างกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการฝึกอบรมเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน บุคลากร หรือคณะบุคคล พ.ศ. …. ที่คณะรัฐมนตรีได้อนุมัติหลักการเป็นฉบับเดียว ซึ่งมีสาระสำคัญเป็นการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขสำหรับนายจ้างในการจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน บุคลากร หน่วยงาน หรือคณะบุคคลเพื่อดำเนินการด้านความปลอดภัยในสถานประกอบกิจการ ซึ่งหลักเกณฑ์ดังกล่าวจะเป็นกลไกในการกำกับ ดูแล และบริหารจัดการด้านความปลอดภัยในสถานประกอบกิจการให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
สาระสำคัญของร่างกฎกระทรวง
ร่างกฎกระทรวงในเรื่องนี้มีสาระสำคัญเป็นการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน บุคลากร หน่วยงาน หรือคณะบุคคลเพื่อดำเนินการด้านความปลอดภัย ในสถานประกอบกิจการ สรุปได้ดังนี้
1. กำหนดให้นายจ้างของสถานประกอบกิจการตามประเภทที่ระบุไว้ในบัญชีท้ายร่างกฎกระทรวงต้องจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน เว้นแต่เป็นสถานประกอบกิจการประเภทที่มีจำนวนลูกจ้างไม่ถึงเกณฑ์ที่ต้องจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน โดยเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานในสถานประกอบกิจการที่นายจ้างต้องจัดให้มีจะเป็นประเภทใดหรือระดับใด ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในร่างกฎกระทรวง และมีหน้าที่ต่าง ๆ ตามที่กำหนดไว้ เช่น จัดทำคู่มือว่าด้วยความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของหน่วยงานที่รับผิดชอบ ตรวจสอบสภาพการทำงานและสาเหตุการประสบอันตรายในสถานประกอบกิจการ แนะนำฝึกสอนลูกจ้างในการปฏิบัติหน้าที่เพื่อไม่ให้ประสบอันตรายในที่ทำงาน เป็นต้น
2. กำหนดให้นายจ้างของสถานประกอบกิจการที่มีลูกจ้างจำนวน 50 คนขึ้นไป ต้องจัดให้มีคณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของสถานประกอบกิจการ โดยคณะกรรมการดังกล่าวประกอบด้วยผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายลูกจ้าง โดยคณะกรรมการดังกล่าวมีหน้าที่และอำนาจต่าง ๆ เช่น จัดทำนโยบายด้านความปลอดภัยอาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของสถานประกอบกิจการ จัดทำแนวทางการป้องกันและลดการเกิดอุบัติเหตุเนื่องจากการทำงาน เป็นต้น
3. กำหนดให้นายจ้างของสถานประกอบกิจการบางประเภทต้องจัดให้มีหน่วยงานความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน เพื่อดูแลและปฏิบัติงานด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานของสถานประกอบกิจการ โดยหน่วยงานดังกล่าวมีหน้าที่ต่าง ๆ เช่น วางแผนการบริหารความเสี่ยงของสถานประกอบกิจการ ตรวจประเมินระบบความปลอดภัยในการทำงานในภาพรวมของสถานประกอบกิจการ เป็นต้น
4. กำหนดให้นายจ้างต้องนำรายชื่อเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานและผู้บริหารหน่วยงานความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานไปขึ้นทะเบียนต่อ กสร.
5. เรื่อง ร่างกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ ระยะเวลา และอัตราการจ่ายประโยชน์ทดแทนในกรณีชราภาพ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการร่างกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ ระยะเวลา และอัตราการจ่ายประโยชน์ทดแทนในกรณีชราภาพ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. ตามที่กระทรวงแรงงาน (รง.) เสนอ และให้ส่งสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณา แล้วดำเนินการต่อไปได้ และให้ รง. รับความเห็นของกระทรวงการคลังและสำนักงบประมาณไปพิจารณาดำเนินการต่อไป
สาระสำคัญของร่างกฎกระทรวง
เป็นการแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ ระยะเวลา และอัตราการจ่ายประโยชน์ทดแทนในกรณีชราภาพ พ.ศ. 2550 โดยแก้ไขเพิ่มเติมหลักเกณฑ์การจ่ายประโยชน์ทดแทนในกรณีชราภาพ เพื่อเป็นหลักประกันแก่ผู้รับเงินบำเหน็จชราภาพในกรณีผู้รับเงินบำนาญชราภาพเสียชีวิตภายใน 60 เดือนนับแต่เดือนที่มีสิทธิรับเงินบำนาญชราภาพ ให้ได้รับเงินบำเหน็จชราภาพเพิ่มขึ้น ดังนี้
1. กำหนดให้ผู้รับบำนาญชราภาพถึงแก่ความตายภายใน 60 เดือนนับแต่เดือนที่มีสิทธิได้รับเงินบำนาญชราภาพ ให้จ่ายเงินบำเหน็จชราภาพ จาก เดิม 10 เท่าของเงินบำนาญชราภาพรายเดือนที่ได้รับคราวสุดท้ายก่อนถึงแก่ความตาย เป็น จำนวนเท่ากับจำนวนเงินบำนาญชราภาพที่ได้รับเดือนสุดท้ายก่อนถึงแก่ความตาย x จำนวนเดือนที่เหลือหลังจากผู้รับเงินบำนาญชราภาพถึงแก่ความตายจนครบ 60 เดือน เช่น กรณีที่ผู้ประกันตนได้รับบำนาญชราภาพเดือนละ 5,250 บาท และได้รับเงินบำนาญชราภาพมาแล้ว 20 เดือนก่อนถึงแก่ความตาย เมื่อผู้ประกันตนเสียชีวิต ทายาทของผู้ประกันตนจะได้รับบำเหน็จชราภาพ ดังนี้
เดิม เท่ากับ 5,250 x 10 = 52,500 บาท
ร่างกฎกระทรวงฉบับนี้ เท่ากับ 5,250 x (60 – 20) = 210,000 บาท
2. กำหนดให้บุคคลซึ่งถูกงดการจ่ายเงินบำนาญชราภาพเนื่องจากกลับเข้าเป็นผู้ประกันตน และเวลาต่อมาความเป็นผู้ประกันตนสิ้นสุดลงด้วยเหตุถึงแก่ความตาย หากบุคคลนั้นได้รับเงินบำนาญชราภาพมาแล้วไม่เกิน 60 เดือน ให้จ่ายเงินบำเหน็จชราภาพ จาก เดิม 10 เท่าของเงินบำนาญชราภาพรายเดือนคราวสุดท้ายก่อนกลับเข้าเป็นผู้ประกันตน เป็น จำนวนเท่ากับจำนวนเงินบำนาญชราภาพที่ได้รับเดือนสุดท้ายก่อนกลับเข้าเป็นผู้ประกันตน x จำนวนเดือนที่เหลือหลังจากผู้รับบำนาญชราภาพกลับเข้าเป็นผู้ประกันตนจนครบ 60 เดือน เช่น กรณีที่ผู้ประกันตนได้รับบำนาญชราภาพเดือนละ 5,250 บาท และได้รับเงินบำนาญชราภาพมาแล้ว 20 เดือน ต่อมากลับเข้ามาทำงานเงินบำนาญชราภาพดังกล่าวจะถูกงดจ่าย และเมื่อผู้ประกันตนเสียชีวิต ทายาทของผู้ประกันตนจะได้รับบำเหน็จชราภาพ ดังนี้
เดิม เท่ากับ 5,250 x 10 = 52,500 บาท
ร่างกฎกระทรวงฉบับนี้ เท่ากับ 5,250 x (60 – 20) = 210,000 บาท
3. กำหนดให้ผู้รับบำนาญชราภาพอยู่ก่อนกฎกระทรวงฉบับนี้ใช้บังคับ และรับบำนาญชราภาพมาแล้วยังไม่ครบ 60 เดือน ให้จ่ายเงินบำเหน็จชราภาพจนครบ 60 เดือน และในกรณีรับเงินบำนาญชราภาพมาแล้ว และจำนวนเดือนเหลือน้อยกว่า 10 เดือน ให้จ่ายเงินบำเหน็จชราภาพเป็นจำนวน 10 เท่าของเงินบำนาญชราภาพรายเดือนที่ได้รับเดือนสุดท้ายก่อนถึงแก่ความตาย
6. เรื่อง ร่างกฎกระทรวงออกตามความในมาตรา 9 ถึงมาตรา 9/6 แห่งพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2535 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติโรงงาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562 จำนวน 3 ฉบับ
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการ 1. ร่างกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการขอรับและการออกใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง การขอต่ออายุและการอนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง การขอรับและการออกใบแทนใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง พ.ศ. …. 2. ร่างกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการออกหนังสือเตือน การสั่งพักใช้ และการเพิกถอนใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง พ.ศ. …. 3. ร่างกฎกระทรวงกำหนดวิธีการตรวจสอบ กำหนดเวลาในการตรวจสอบ และการจัดทำรายงานผลการตรวจสอบแทนการปฏิบัติหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ พ.ศ. …. รวมจำนวน 3 ฉบับ ตามที่กระทรวงอุตสาหกรรม (อก.) เสนอ และให้ส่งสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณา โดยให้รับความเห็นของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไปประกอบการพิจารณาด้วย แล้วดำเนินการต่อไปได้
ทั้งนี้ ร่างกฎกระทรวงจำนวน 3 ฉบับ ที่ อก. เสนอ เป็นการออกกฎกระทรวงตามพระราชบัญญัติโรงงาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562 เพื่อให้พระราชบัญญัติดังกล่าวมีผลใช้บังคับสมบูรณ์ อันเป็นการอำนวยความสะดวกให้กับผู้ประกอบกิจการโรงงานในการดำเนินการที่เกี่ยวข้องกับกฎหมายว่าด้วยโรงงาน มีหลักเกณฑ์การกำกับดูแลการปฏิบัติงานของผู้ตรวจสอบเอกชนให้ปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างถูกต้องและครบถ้วนตามที่กฎหมายกำหนด รวมทั้งเพื่อให้ผู้ตรวจสอบเอกชนมีแนวทางในการปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้องและครบถ้วน และสามารถปฏิบัติงานได้เป็นไปในแนวทางเดียวกัน ซึ่ง อก. ได้ดำเนินการรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับร่างกฎกระทรวงทั้ง 3 ฉบับแล้ว
สาระสำคัญของร่างกฎกระทรวง
1. ร่างกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการขอรับและการออกใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง การขอต่ออายุและการอนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง การขอรับและการออกใบแทนใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง พ.ศ. …. เป็นการกำหนดรายละเอียดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการขอรับ การออกใบอนุญาต การขอต่ออายุ การอนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาต และการออกใบแทนใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง สรุปได้ดังนี้
1.1 กำหนดนิยามคำว่า “ใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง” หมายความว่า ใบอนุญาตที่ออกให้ผู้ตรวจสอบเอกชนเพื่อดำเนินการตรวจสอบหรือรับรองตามมาตรา 9
1.2 กำหนดวิธีการดำเนินการและระยะเวลาการออกใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง เช่น เมื่อได้รับคำขอรับใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ออกใบรับคำขอให้แก่ผู้ยื่นคำขอ และดำเนินการตรวจสอบคำขอ ความถูกต้องและครบถ้วนของข้อมูล เอกสาร หรือหลักฐาน ตามที่ระบุไว้ในคำขอ และกรณีที่คำขอรับใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองถูกต้องและครบถ้วน ให้พนักงานเจ้าหน้าที่จัดทำรายงานผลการตรวจสอบดังกล่าวเสนอต่อผู้อนุญาตภายใน 15 วันนับแต่วันที่ได้รับคำขอ
1.3 กำหนดให้ก่อนที่ใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองจะสิ้นอายุ ผู้ได้รับใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองต้องผ่านการอบรมทบทวนความรู้ตามที่กรมโรงงานอุตสาหกรรมกำหนด
1.4 กำหนดวิธีการดำเนินการและระยะเวลาการขอเปลี่ยนแปลง แก้ไขชื่อ นามสกุล หรือชื่อนิติบุคคลของผู้ได้รับใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง เช่น กำหนดให้ผู้ได้รับใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองยื่นคำขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อมูล พร้อมด้วยเอกสาร หรือหลักฐานตามที่ระบุไว้ในคำขอ และต้องส่งใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองฉบับเดิมมาพร้อมกับการยื่นคำขอด้วย ทั้งนี้ การพิจารณาคำขอเปลี่ยนแปลงแก้ไขดังกล่าวให้พิจารณาให้แล้วเสร็จภายใน 7 วันนับแต่วันที่ได้รับคำขอ
1.5 กำหนดให้ผู้ได้รับใบอนุญาตตรวจสอบและรับรองที่ผ่านการอบรมทบทวนความรู้หากประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง ให้ยื่นคำขอต่ออายุใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองต่อผู้อนุญาต พร้อมด้วยข้อมูล เอกสาร หรือหลักฐานตามที่ระบุไว้ในคำขอตามระยะเวลาที่กำหนด
1.6 กำหนดให้การยื่นคำขอ การแจ้ง การชำระค่าธรรมเนียมใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง และการอนุญาตหรือไม่อนุญาตดำเนินการผ่านระบบเครือข่ายอิเล็กทรอนิกส์ของกรมโรงงานอุตสาหกรรมเป็นหลัก ในกรณีที่ยังไม่สามารถดำเนินการหรือมีเหตุอื่นใดทำให้ไม่สามารถดำเนินการได้ ให้การดำเนินการกระทำ ณ กรมโรงงานอุตสาหกรรม
2. ร่างกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการออกหนังสือเตือน การสั่งพักใช้ และการเพิกถอนใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง พ.ศ. …. เป็นการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการออกหนังสือเตือน การสั่งพักใช้ และการเพิกถอนใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองของผู้ตรวจสอบเอกชน สรุปได้ดังนี้
2.1 กำหนดวิธีการออกหนังสือเตือนต่อผู้ได้รับใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง เช่น ในกรณีที่พนักงานเจ้าหน้าที่พบว่าผู้ได้รับใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามพระราชบัญญัติโรงงานฯ ให้ผู้อนุญาตแจ้งเตือนเป็นหนังสือ ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองปฏิบัติให้ถูกต้องภายในระยะเวลาที่กำหนด และหนังสือเตือนดังกล่าวอย่างน้อยต้องระบุวัน เดือน และปีที่ทำหนังสือเตือน ชื่อและตำแหน่ง พร้อมลงลายมือชื่อของผู้ออกหนังสือเตือน เหตุผลแห่งการออกหนังสือเตือนที่เป็นข้อเท็จจจริงอันเป็นสาระสำคัญ ข้อกฎหมายที่อ้างอิง ข้อพิจารณาและข้อสนับสนุนในการใช้ดุลยพินิจ ข้อปฏิบัติและระยะเวลาการปฏิบัติที่ผู้ได้รับใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองต้องปฏิบัติ
2.2 กำหนดวิธีการสั่งพักใช้ใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง เช่น การสั่งพักใช้ใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองให้กำหนดระยะเวลาในการพักใช้ใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองด้วย
2.3 กำหนดวิธีการสั่งเพิกถอนใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง โดยกำหนดให้ผู้อนุญาตแจ้งให้ผู้ได้รับใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองส่งคืนใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองด้วย เมื่อมีการเพิกถอนใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรอง
3. ร่างกฎกระทรวงกำหนดวิธีการตรวจสอบ กำหนดเวลาในการตรวจสอบ และการจัดทำรายงานผลการตรวจสอบแทนการปฏิบัติหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ พ.ศ. …. เป็นการกำหนดรายละเอียด กรอบวิธีการและระยะเวลาในการตรวจสอบโรงงานหรือเครื่องจักรหรือดำเนินการอื่นใดที่เกี่ยวข้องแทนการปฏิบัติหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ รวมทั้งการจัดทำรายงานผลการตรวจสอบดังกล่าว สรุปได้ดังนี้
3.1 กำหนดวิธีการตรวจสอบโรงงานหรือเครื่องจักรหรือการดำเนินการอื่นใด โดยกำหนดให้ผู้ได้รับใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองต้องได้รับความยินยอมจากผู้ประกอบกิจการโรงงาน รวมถึงผู้ตรวจสอบเอกชนต้องเริ่มดำเนินการตรวจสอบโรงงานหรือเครื่องจักรและจัดทำรายงานผลการตรวจสอบให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลาที่กำหนด ทั้งนี้ แบบรายงานผลการตรวจสอบให้เป็นไปตามที่กรมโรงงานอุตสาหกรรมกำหนด
3.2 กำหนดวิธีการตรวจสอบโรงงาน โดยให้ตรวจสอบเอกสารข้อเท็จจริงและหลักฐานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงต้องมีการบันทึกรายการการตรวจสอบด้วย ทั้งนี้ แบบบันทึกการตรวจสอบเป็นไปตามที่กรมโรงงานอุตสาหกรรมกำหนด
3.3 กำหนดให้ผู้ได้รับใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองต้องมีผลผูกพันในรายงานผลการตรวจสอบที่จัดทำขึ้น
3.4 กำหนดให้กรมโรงงานอุตสาหกรรมอาจกำหนดคู่มือการปฏิบัติงานสำหรับผู้ตรวจสอบเอกชนก็ได้
7. เรื่อง ข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....
คณะรัฐมนตรีมีมติ ดังนี้
1. รับทราบข้อสังเกตของคณะกรรมมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ของสภาผู้แทนราษฎร และข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ของวุฒิสภา ตามที่สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรและสำนักงานเลขาธิการวุฒิสภาเสนอ
2. ให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีการับข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ.... ของสภาผู้แทนราษฎรไปพิจารณา หากเห็นควรปรับแก้ไขเหตุผลประกอบร่างพระราชบัญญัติฯ ให้ส่งสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีเพื่อนำเหตุผลของร่างพระราชบัญญัติฯ ที่ปรับแก้ไขตามข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการวิสามัญฯ เป็นเหตุผลของร่างพระราชบัญญัติในเรื่องนี้ในการประกาศในราชกิจจานุเบกษาต่อไป
3. ให้กระทรวงพาณิชย์เป็นหน่วยงานหลักรับข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการวิสามัญฯ ของสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาดังกล่าว ไปพิจารณาร่วมกับสำนักงานศาลยุติธรรม สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อพิจารณาศึกษาแนวทางและความเหมาะสมของข้อสังเกตดังกล่าว และสรุปผลการพิจารณาหรือผลการดำเนินการเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวในภาพรวม แล้วส่งให้สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ได้รับแจ้งคำสั่ง เพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรีต่อไป
สาระสำคัญ
1. ร่างพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... มีสาระสำคัญเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เกี่ยวกับอายุการคุ้มครองลิขสิทธิ์ในงานภาพถ่าย โดยให้การคุ้มครองงานภาพถ่ายตลอดอายุผู้สร้างสรรค์และต่อไปอีก 50 ปี นับแต่ผู้สร้างสรรค์ถึงแก่ความตาย เพื่อให้สอดคล้องกับสนธิสัญญาว่าด้วยลิขสิทธิ์ขององค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก ปรับปรุงบทบัญญัติเกี่ยวกับการคุ้มครองมาตรการทางเทคโนโลยีข้อจำกัดความรับผิดของผู้ให้บริการ เพื่อสร้างกลไกความร่วมมือระหว่างผู้ให้บริการและเจ้าของลิขสิทธิ์ในการส่งเสริมการค้าที่เป็นธรรมบนสื่ออินเทอร์เน็ต และเพิ่มการกำหนดโทษสำหรับความผิดในการให้บริการ ผลิต ขาย หรือแจกจ่าย ซึ่งบริการ ผลิตภัณฑ์หรืออุปกรณ์ที่ทำให้มาตรการทางเทคโนโลยีไม่เกิดผล เพื่อให้การป้องปรามการละเมิดลิขสิทธิ์มีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวได้ผ่านความเห็นชอบจากรัฐสภาและอยู่ระหว่างดำเนินการนำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวาย เพื่อทรงลงพระปรมาภิไธย และประกาศใช้บังคับเป็นกฎหมายต่อไป
2. คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ของสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา เห็นว่าเหตุผลตามบันทึกประกอบร่างพระราชบัญญัติฯ นี้ ยังมีขอบเขตแคบเกินไป โดยยังไม่ครอบคลุมถึงเรื่องการกำกับดูแลงานอันมีลิขสิทธิ์ จึงเห็นควรแก้ไขเพิ่มเติมเหตุผลตามบันทึกประกอบร่างพระราชบัญญัติฯ เพื่อให้การคุ้มครองงานอันมีลิขสิทธิ์มีประสิทธิภาพและทันต่อการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีสอดคล้องกับพฤติกรรมของผู้บริโภคและสภาพสังคมในปัจจุบัน รวมทั้งมีข้อสังเกตเกี่ยวกับการพัฒนาระบบฐานข้อมูลลิขสิทธิ์ โดยควรสนับสนุนให้เกิดการนำทรัพย์สินทางปัญญาอื่นที่จะหมดอายุการคุ้มครองมาใช้ให้เกิดประโยชน์กับประเทศไทย การกำหนดแนวทางหรือแนวปฏิบัติเกี่ยวกับการดำเนินคดีการละเมิดลิขสิทธิ์ การพิจารณาแก้ไขอัตราโทษขั้นต่ำในบทกำหนดโทษเรื่องอื่น ๆ ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 และที่แก้ไขเพิ่มเติมเพื่อให้กฎหมายมีความสอดคล้องกันทั้งฉบับต่อไปในอนาคต การแก้ไขปรับปรุงบทบัญญัติเกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิของนักแสดงให้เหมาะสมกับสภาวการณ์ปัจจุบัน การส่งเสริมให้เจ้าของลิขสิทธิ์เลือกใช้มาตรการทางเทคโนโลยีที่ไม่เป็นการปิดกั้นการใช้เทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับคนพิการในการเข้าถึงงานอันมีลิขสิทธิ์ และการสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัตินี้
เศรษฐกิจ – สังคม
8. เรื่อง ขอความเห็นชอบกู้ยืมเงินเพื่อสำรองเผื่อสภาพคล่องขององค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบการกู้ยืมเงินเบิกเกินบัญชีเพื่อสำรองเผื่อสภาพคล่องทางการเงินขององค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.) โดยให้กระทรวงการคลัง (กค.) ค้ำประกันจำนวน 250 ล้านบาท ระยะเวลา 1 ปี นับตั้งแต่ปีงบประมาณ 2565 ตามที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (กษ.) เสนอ
สาระสำคัญของเรื่อง
กษ. รายงานว่า
1. อ.ส.ค. เป็นรัฐวิสาหกิจ ในสังกัด กษ. ซึ่งเคยมีวงเงินกู้เบิกเกินบัญชีธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) วงเงิน 100 ล้านบาท เพื่อสำรองเป็นทุนหมุนเวียนดำเนินงาน โดยใช้หลักทรัพย์เครื่องจักรอุปกรณ์พร้อมสิ่งปลูกสร้างโรงงานผลิตภัณฑ์นมที่จังหวัดสุโขทัย ค้ำประกันการกู้เงินอายุสัญญา 1 ปี โดยต่อสัญญาทุกปี (ปีต่อปี) ต่อมาในปี 2557 ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) ได้ปรับลดวงเงินเหลือ 50 ล้านบาท ตามมูลค่าหลักทรัพย์ที่ค้ำประกันที่ลดลง เนื่องจาก อ.ส.ค. ได้ย้ายเครื่องจักรที่เป็นส่วนหนึ่งของหลักทรัพย์ค้ำประกันออกจากพื้นที่ติดตั้งเดิม เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพและขยายกำลังการผลิต และในปี 2558 อ.ส.ค. ได้แจ้งธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) ขอยกเลิกวงเงินเบิกเกินบัญชี เนื่องจากใกล้จะหมดอายุสัญญา ประกอบกับในช่วงระยะเวลาดังกล่าวไม่ได้ใช้วงเงินเบิกเกินบัญชีเพื่อบริหารจัดการการดำเนินงาน เนื่องจากสภาพคล่องทางการเงินของ อ.ส.ค. อยู่ในสถานการณ์ที่ดี
2. ตั้งแต่ปี 2562 เป็นต้นมา สภาวะเศรษฐกิจในภาพรวมของประเทศมีการชะลอตัวโดยมีแนวโน้มต่อเนื่องไปอีก 2 - 3 ปี ทำให้ได้รับผลกระทบเนื่องจากกำลังซื้อของผู้บริโภคและตัวแทนจำหน่ายผลิตภัณฑ์นมลดลง ในขณะที่ปริมาณน้ำนมดิบที่ อ.ส.ค. ต้องรับซื้อจากเกษตรกรยังคงเดิมทุกปี และต้องจ่ายค่าน้ำนมดิบให้แก่เกษตรกรอย่างสม่ำเสมอเป็นประจำทุกเดือน โดยปริมาณน้ำนมดิบจะสูงสุดในช่วงเดือนมีนาคมถึงเดือนพฤษภาคมของทุกปี ซึ่งเป็นช่วงปิดภาคเรียน ทำให้ผลิตภัณฑ์นมรอการจำหน่ายในคลังสินค้าเป็นจำนวนมาก จึงมีค่าใช้จ่ายในการจัดเก็บสินค้ามากขึ้น นอกจากนี้ จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในประเทศระลอกใหม่ ส่งผลต่อการชะลอตัวทางเศรษฐกิจที่รุนแรงเพิ่มมากขึ้นและยาวนานกว่าปีที่ผ่านมา รวมทั้งอุทกภัยที่เกิดขึ้นทั่วทุกภาคส่งผลให้การจำหน่ายผลิตภัณฑ์นมซึ่งเป็นรายได้หลักของ อ.ส.ค. ไม่เป็นไปตามเป้าหมาย ธุรกิจมีการแข่งขันสูง ทำให้บางช่วงเวลามีเงินสดไม่เพียงพอต่อค่าใช้จ่ายที่ต้องจ่ายตามกำหนดชำระเงิน
3. คณะกรรมการ อ.ส.ค. ในการประชุมครั้งที่ 8/2563 มีมติเห็นชอบให้ อ.ส.ค. ดำเนินการขอกู้เงินเบิกเกินบัญชีเพื่อสำรองเผื่อสภาพคล่องทางการเงินในวงเงิน 300 ล้านบาท อายุสัญญา 3 ปี โดยขอให้ กค.ค้ำประกันการกู้เงิน เนื่องจาก อ.ส.ค. ไม่มีหลักทรัพย์ที่จะนำไปค้ำประกันเพราะที่ดินเป็นที่ราชพัสดุ และเครื่องจักรอุปกรณ์ส่วนใหญ่เป็นการเช่า
9. เรื่อง การจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษา (Higher Education Sandbox)
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบในหลักการการมอบอำนาจให้สภานโยบายฯ ทำหน้าที่พิจารณากลั่นกรองเรื่องการจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษา1 และมีคำสั่งให้สถาบันอุดมศึกษาหรือส่วนงานในสถาบันอุดมศึกษาจัดการศึกษาที่แตกต่างไปจากมาตรฐานการอุดมศึกษาแทนคณะรัฐมนตรี โดยให้ถือว่าการอนุมัติและความเห็นชอบดังกล่าวเป็นมติของคณะรัฐมนตรี และรายงานให้คณะรัฐมนตรีทราบเป็นระยะ ตามนัยมาตรา 69 แห่งพระราชบัญญัติการอุดมศึกษา พ.ศ. 2562 ตามที่สภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สภานโยบายฯ) เสนอ
สาระสำคัญของเรื่อง
สภานโยบายฯ รายงานว่า
1. ด้วยบริบทโลกที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การอุบัติขึ้นของวิกฤตการณ์ใหม่ และการพัฒนาศักยภาพเศรษฐกิจและสังคมของประเทศที่ต่างมีนัยสำคัญและมีผลกระทบต่อแนวทางการจัดการศึกษาของสถาบันอุดมศึกษา เช่น การพัฒนาอุตสาหกรรมเป้าหมายของประเทศ รูปแบบวิถีชีวิตแบบหลายช่วง2 (Multistage life) และการเตรียมรองรับวิกฤตการณ์ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต เป็นต้น ดังนั้น เพื่อให้ประเทศไทยมีกำลังคนทั้งปริมาณและคุณภาพที่เพียงพอและสามารถตอบโจทย์การพัฒนาประเทศในมิติต่าง ๆ ได้อย่างทันท่วงที สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) ร่วมกับสำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ได้จัดทำข้อเสนอแนวทางการจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษา (Higher Education Sandbox) ขึ้น โดยสภานโยบายฯ ในการประชุม ครั้งที่ 2/2564 เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม 2564 ได้พิจารณาข้อเสนอดังกล่าวและมีมติดังนี้
1.1 เห็นชอบหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษา ซึ่งสามารถสรุปได้ ดังนี้
หัวข้อ
รายละเอียด
หลักเกณฑ์
1) กลุ่มเป้าหมายที่จะจัดการศึกษาในลักษณะดังกล่าว ได้แก่ สถาบันอุดมศึกษาหรือสถาบันการศึกษาอื่นทั้งของรัฐและเอกชน ซึ่งรวมถึงสถาบันที่อยู่ภายใต้สังกัดของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) และนอกสังกัด อว. ที่จัดการเรียนการสอนระดับอุดมศึกษาที่ต้องดำเนินการภายใต้มาตรฐานการอุดมศึกษา
2) เป็นการจัดการเรียนการสอนเพื่อนำไปสู่การให้ปริญญา ทั้งระดับอนุปริญญา ปริญญาตรี และบัญฑิตศึกษา รวมถึงการจัดการศึกษาแบบปริญญาที่มาจากการเทียบโอนการศึกษาและการเรียนรูที่ไม่มุ่งปริญญา3 (Non - degree)
3) ผลิตบัณฑิตที่ตอบโจทย์นโยบายหรือยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศ
4) การดำเนินการอาจทำได้ 2 ลักษณะ คือ อว. โดยความเห็นชอบของสภานโยบายฯ มีนโยบายให้สถาบันการอุดมศึกษาแห่งใดแห่งหนึ่งหรือกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งดำเนินการ หรือสถาบันอุดมศึกษาที่มีความประสงค์เสนอเรื่องเข้ามาเพื่อขอดำเนินการ
เงื่อนไข
1) เป็นการผลิตบัณฑิตที่ไม่สามารถทำได้ด้วยข้อกำหนดมาตรฐานการอุดมศึกษาที่มีอยู่ในปัจจุบันได้หรือมีเหตุผลหรือความจำเป็นอย่างยิ่งที่สมควรยกเว้นมาตรฐานการอุดมศึกษาเพื่อให้เกิดนวัตกรรมการศึกษาขึ้น
2) ต้องให้ความสำคัญกับผลสัมฤทธิ์เชิงสมรรถนะที่เกิดขึ้นแก่ผู้เรียนอย่างแท้จริง
3) สถาบันอุดมศึกษาต้องมีความพร้อมด้านการเงินและทรัพยากรในการจัดการศึกษาเพื่อให้ได้ผลลัพธ์การผลิตบัญฑิตตามที่คาดหวัง
4) ต้องมีการติดตามประเมินผลระหว่างการดำเนินงานเพื่อนำไปสู่การถอดบทเรียนการดำเนินงานเมื่อสิ้นสุดการดำเนินงาน
5) ต้องประกาศให้สาธารณชนและผู้เรียนรับทราบว่าเป็นหลักสูตรการจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษา
วิธีการ
สถาบันอุดมศึกษาจัดทำข้อเสนอการจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษา และเสนอเรื่องเข้ามาเพื่อดำเนินการ โดยระบุรายละเอียดในข้อเสนอ ดังนี้
1) สภาพปัญหาและเหตุผลความจำเป็น พร้อมระบุข้อกำหนดมาตรฐานการอุดมศึกษาที่ต้องการขอยกเว้น
2) วัตถุประสงค์
3) ผลสัมฤทธิ์ที่ต้องการให้เกิดขึ้นแก่ผู้เรียน ได้แก่ ความรู้และทักษะเชิงเทคนิค (Technical knowledge and skills) ความสามารถทางด้านสังคม (Soft skills) และลักษณะบุคคล (Character)
4) สถาบันอุดมศึกษาและคณะผู้รับผิดชอบ
5) รายละเอียดหลักสูตร
6) หน่วยงานร่วมดำเนินการ (สถาบันอุดมศึกษาอื่น ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม หน่วยงานในต่างประเทศ) และบทบาทความรับผิดชอบ
7) หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคมที่คาดว่าจะเป็นผู้ใช้บัณฑิตจากการจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษา
8) ระยะเวลาการดำเนินการ
9) งบประมาณและแหล่งงบประมาณ
10) ความพร้อมด้านทรัพยากรในการจัดการศึกษา
11) การสำรวจความพึงพอใจของผู้ใช้บัณฑิต
12) กลไกและมาตรการในการกำกับ และการประกันคุณภาพการศึกษา
13) การดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องเมื่อครบระยะเวลาแล้ว
14) ผลที่คาดว่าจะเกิดกับสถานอุดมศึกษา สถานประกอบการ หรือองค์กรที่ร่วมจัดการศึกษา
งบประมาณ
ดำเนินงาน
งบประมาณประจำปีของสถาบันอุดมศึกษา หรือการขอรับการสนับสนุนจากหน่วยงานภาครัฐ แหล่งบริหารจัดการทุน หรือกองทุนหมุนเวียนต่าง ๆ เช่น โครงการพลิกโฉมมหาวิทยาลัย (Reinventing University) (อว.) หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนากำลังคน และทุนด้านการพัฒนาสถาบันอุดมศึกษา การวิจัยและการสร้างนวัตกรรม กองทุนหมุนเวียนภาครัฐที่มีพันธกิจที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนากำลังคนระดับสูง รวมถึงงบประมาณสนับสนุนจากสถานประกอบการที่ร่วมจัดการศึกษา
ผลที่คาดว่า
จะได้รับ
1) เกิดการผลิตบัณฑิตที่มีสมรรถนะตรงกับความต้องการของอุตสาหกรรม และทันเวลากับการใช้งานของภาคอุตสาหกรรมที่มีความต้องการที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว
2) เกิดนวัตกรรมการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่ตอบโจทย์รูปแบบวิถีชีวิตที่เปลี่ยนแปลงไป ทำให้ประชาชนทุกช่วงวัยและทุกกลุ่มฐานะเศรษฐกิจสามารถเข้าถึงการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่มีคุณภาพ
3) เกิดรูปแบบการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่น สามารถจัดการศึกษาให้แก่ผู้เรียนได้ แม้ในสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้ออำนวยหรือเกิดวิกฤติการณ์ทางสังคมและเศรษฐกิจ
4) เกิดการพลิกโฉมการผลิตกำลังคนของระบบอุดมศึกษาของประเทศ
(สภานโยบายฯ ได้ประกาศข้อกำหนดสภานโยบายฯ เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขการจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษา พ.ศ. 2564 ประกาศ ณ วันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2564)
1.2 แต่งตั้งคณะกรรมการพิเศษเฉพาะเรื่อง ด้านการส่งเสริมนวัตกรรมการอุดมศึกษา เพื่อปฏิบัติหน้าที่แทนสภานโยบายฯ โดยมีองค์ประกอบที่สำคัญ เช่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นประธานกรรมการ ประธานคณะกรรมการการอุดมศึกษา ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นกรรมการ ผู้อำนวยการสำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นเลขานุการ เป็นต้น โดยมีอำนาจหน้าที่ เช่น 1) กำหนดแนวทาง กลไก มาตรการเพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการพัฒนานวัตกรรมการอุดมศึกษา 2) เสนอต่อรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องหรือคณะรัฐมนตรีให้มีการปรับปรุงกฎหมาย กฎ ระเบียบ ข้อบังคับ หรือให้มีการกำหนดมาตรการและแรงจูงใจทางการเงิน การคลัง และสิทธิประโยชน์ เพื่อส่งเสริมนวัตกรรมการอุดมศึกษา และ 3) ให้ข้อเสนอแนะต่อสถาบันอุดมศึกษา หน่วยงานของรัฐ และหน่วยงานภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องเพื่อผลักดันนวัตกรรมการอุดมศึกษา เป็นต้น
(สภานโยบายฯ ได้มีคำสั่งสภานโยบายฯ ที่ 3/2564 เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการพิเศษเฉพาะเรื่องด้านการส่งเสริมนวัตกรรมการอุดมศึกษา สั่ง ณ วันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2564)
1.3 มอบหมาย สอวช. นำเรื่องตามข้อ 1.1 เสนอต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาเห็นชอบในหลักการและมอบหมายให้สภานโยบายฯ พิจารณาให้สถาบันอุดมศึกษาหรือส่วนงานในสถาบันอุดมศึกษาจัดการศึกษาที่แตกต่างไปจากมาตรฐานการอุดมศึกษาและรายงานคณะรัฐมนตรีเพื่อทราบ ทั้งนี้ ภายใต้หลักเกณฑ์ เงื่อนไข วิธีการ และกลไกที่สภานโยบายฯ กำหนด
2. จากข้อ 1 ประเทศไทยจึงต้องการระบบและมาตรฐานการอุดมศึกษาในกระบวนทัศน์ใหม่ ซึ่งจำเป็นต้องขยายหรือปรับปรุงข้อจำกัดของกฎ ระเบียบ และขั้นตอนการปฏิบัติในการพัฒนาหลักสูตร และการจัดการเรียนการสอนแบบเดิม เพื่อให้สถาบันอุดมศึกษาสามารถจัดการศึกษาและพัฒนากำลังคนที่สอดคล้องกับบริบทการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วและหลากหลาย โดยมีข้อเสนอแนวทางการจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษา (Higher Education Sandbox) สรุปสาระสำคัญได้ ดังนี้
2.1 การจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษาไทยจำเป็นต้องมีการปรับเปลี่ยนให้ทันกับบริบทที่เปลี่ยนไป และควรมีการทดลองใช้นวัตกรรมการจัดการศึกษารูปแบบใหม่ที่อาจยังไม่มีมาตรฐานการอุดมศึกษาในปัจจุบันมารองรับ เพื่อทำให้เกิดการสร้างมาตรฐานอุดมศึกษาในกระบวนทัศน์แบบใหม่ และนำไปสู่การพัฒนากำลังคนที่สามารถตอบโจทย์ความต้องการทั้งด้านเศรษฐกิจและสังคมยุคใหม่ได้มากขึ้น
2.2 มาตรฐานการอุดมศึกษาของประเทศไทยในปัจจุบันมีกฎระเบียบบางประการที่เป็นข้อจำกัดต่อการจัดการศึกษารูปแบบใหม่ เช่น การจำกัดจำนวนหน่วยกิตในการเทียบโอนจากการศึกษานอกระบบเข้าสู่การศึกษาในระบบซึ่งขัดต่อการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตและระบบคลังหน่วยกิต4 การกำหนดคุณสมบัติของผู้สอนและผู้รับผิดชอบหลักสูตรและการจำกัดจำนวนชั่วโมงสอนของอาจารย์พิเศษ ซึ่งจะไม่เอื้อต่อการเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาของกลุ่มผู้เชี่ยวชาญจากภาคอุตสาหกรรมเพื่อให้การผลิตกำลังคนให้ตอบโจทย์ความต้องการของอุตสาหกรรม เป็นต้น ซึ่งในปัจจุบัน อว. กำลังดำเนินการปรับปรุงมาตรฐานการอุดมศึกษา โดยเป็นการปรับปรุงกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง จำนวน 4 ฉบับ ได้แก่ กฎกระทรวงว่าด้วยด้านมาตรฐานการจัดการระดับอุดมศึกษา กฎกระทรวงว่าด้วยมาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา กฎกระทรวงว่าด้วยด้านมาตรฐานเกณฑ์ในการขอตำแหน่งทางวิชาการ และกฎกระทรวงว่าด้วยมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาเพื่อให้เอื้อต่อการสร้างนวัตกรรมการผลิตบัณฑิตมากขึ้นและจะมีผลกับสถาบันอุดมศึกษาทุกแห่งต่อไป ซึ่งในระหว่างที่จัดทำกฎกระทรวงใหม่ดังกล่าว หากสถาบันอุดมศึกษาต้องการพัฒนานวัตกรรมการอุดมศึกษาโดยการจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษาก็จะสามารถดำเนินการได้ภายใต้มาตรา 69 แห่งพระราชบัญญัติการอุดมศึกษา พ.ศ. 2562 ซึ่งเป็นการยกเว้นมาตรฐานการอุดมศึกษาสำหรับสถาบันอุดมศึกษาที่ได้รับอนุมัติจัดการศึกษาในลักษณะดังกล่าวเป็นการชั่วคราวจนกว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงมาตรฐานการอุดมศึกษาใหม่
2.3 สภานโยบายฯ ได้ออกข้อกำหนด เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษา พ.ศ. 2564 (ตามข้อ 1.1) เพื่อเป็นหลักเกณฑ์และแนวทางให้สถาบันที่จัดการอุดมศึกษา ระดับปริญญาและระดับต่ำกว่าปริญญาทั้งที่เป็นของรัฐและเอกชน ทั้งในสังกัดและนอกสังกัด อว. หรือส่วนงานภายในของสถาบันอุดมศึกษาใช้ในการเสนอขอจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษาได้ โดยจะต้องเป็นการจัดการศึกษาเพื่อนำไปสู่การให้ปริญญาทั้งระดับอนุปริญญา ปริญญาตรี และบัณฑิตศึกษา รวมถึงการจัดการศึกษาแบบปริญญาที่มาจากการเทียบโอนการศึกษาและการเรียนรู้ที่ไม่มุ่งปริญญา และมีเป้าหมายเพื่อผลิตบัณฑิตที่ตอบโจทย์นโยบายหรือยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศ และต้องให้ความสำคัญกับผลสัมฤทธิ์เชิงสมรรถนะและทักษะที่เกิดขึ้นแก่ผู้เรียนอย่างแท้จริง
2.4 การดำเนินการจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษาจะมีกลไกและมาตรการในการกำกับติดตามและประเมินผล และพัฒนาแนวทางการประกันคุณภาพการศึกษาที่สอดคล้องกับการจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษา และมีการติดตามตรวจสอบและประเมินผลโดยคณะผู้ประเมินผลอิสระ
2.5 เมื่อการจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษาดำเนินการเสร็จสิ้นแล้ว อว. มีหน้าที่จัดทำรายงานผลการจัดการศึกษา ข้อเสนอแนะการปรับปรุงแก้ไขมาตรฐานการอุดมศึกษา และข้อเสนอเพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการพัฒนานวัตกรรมการอุดมศึกษา เพื่อนำไปสู่การปรับปรุงมาตรฐานการอุดมศึกษาต่อไป
_________________________
1 มาตรฐานการอุดมศึกษาเป็นข้อกำหนดขั้นต่ำที่ใช้เป็นเกณฑ์ในการส่งเสริม กำกับดูแล ตรวจสอบ ติดตาม ประเมินผล และประกันคุณภาพการศึกษา ซึ่งมาตรฐานการอุดมศึกษาจะครอบคลุมด้านผลลัพธ์ผู้เรียน การวิจัยและนวัตกรรม การบริการวิชาการแก่สังคม ศิลปวัฒนธรรมและความเป็นไทย และการบริหารจัดการ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายสำคัญ คือ การจัดการศึกษาเพื่อให้ผู้สำเร็จการศึกษาระดับอุดมศึกษามีคุณลักษณะของคนไทย ที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติและเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศไทยสู่ความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน
2 แต่เดิมช่วงวิถีชีวิตของคนแบ่งได้เป็น 3 ช่วง (Three - stage life) คือ เริ่มจากการเรียน ทำงาน และเกษียณ แต่ปัจจุบันความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี วิวัฒนาการทางการแพทย์ รวมถึงสภาพแวดล้อมของสังคมและเศรษฐกิจเปลี่ยนแปลงไปส่งผลให้ผู้คนมีอายุเฉลี่ยที่ยาวขึ้น มีช่วงเวลาการทำงานยาวขึ้น ช่วงชีวิตของคนแต่ละช่วงอาจมีทั้งการเรียน การทำงาน และพักผ่อนผสมผสานกัน รวมทั้งต้องเรียนรู้เพื่อพัฒนาตนเองและสร้างทักษะใหม่ ๆ อยู่เสมอ ส่งผลให้วิถีชีวิตของคนเปลี่ยนแปลงมาสู่รูปแบบวิถีชีวิตแบบหลายช่วง (Multistage Life)
3 การเรียนรู้ที่ไม่มุ่งปริญญา (Non - degree) คือ หลักสูตรระยะสั้นที่จัดการเรียนการสอนโดยไม่ได้มุ่งไปที่การรับปริญญา ซึ่งอาจจัดการเรียนการสอนในรูปแบบที่หลากหลาย เช่น หลักสูตรแบบชุดวิชา หลักสูตรแบบชุดการเรียนรู้ หลักสูตรการฝึกอบรม เป็นต้น เพื่อรองรับการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong learning) และส่งเสริมให้การเรียนรู้ให้สามารถเข้าถึงได้ทุกที่ทุกเวลา โดยเน้นการเพิ่มทักษะหรือการเปลี่ยนทักษะ (Upskill/Reskill) เพื่อพัฒนาให้คนมีทักษะและความรู้ที่หลากหลาย ยืดหยุ่น และสามารถปรับตัวรองรับความต้องการของตลาดแรงงานที่ถูกกระทบด้วยภาวะวิกฤตต่าง ๆ ได้
4 ระบบคลังหน่วยกิต คือ ระบบและกลไกในการเทียบโอนความรู้ความสามารถและหรือสมรรถนะที่ได้จากการศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบ การศึกษาตามอัธยาศัย และจากประสบการณ์บุคคล มาเก็บสะสมไว้ในคลังหน่วยกิตของสถาบันอุดมศึกษา
10. เรื่อง โครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2565
คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบตามที่คณะกรรมการประชารัฐสวัสดิการเพื่อเศรษฐกิจฐานรากและสังคม (คณะกรรมการฯ) เสนอดังนี้
1. เห็นชอบการดำเนินโครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐ (โครงการฯ) ปี 2565
2. มอบหมายให้คณะกรรมการฯ เป็นหน่วยงานหลักในการรับผิดชอบกำหนดหลักเกณฑ์รายละเอียดที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินโครงการฯ ได้แก่ การกำหนดแบบฟอร์มการลงทะเบียนการจัดทำข้อตกลงความร่วมมือ ข้อบังคับที่เกี่ยวกับการดำเนินโครงการฯ การกำหนดวัน เวลาในการตรวจสอบคุณสมบัติ หรือกำหนดหน่วยตรวจสอบคุณสมบัติเพิ่มเติม การกำหนดระยะเวลาต่าง ๆ ในการดำเนินโครงการฯ การประสานความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และการกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องเพื่อประโยชน์ในการดำเนินโครงการฯ
3. เห็นชอบร่างประกาศคณะกรรมการประชารัฐสวัสดิการเพื่อเศรษฐกิจฐานรากและสังคม เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการประเมินผลการดำเนินงานและความคุ้มค่าในการจัดประชารัฐสวัสดิการ(ร่างประกาศฯ)
สาระสำคัญของเรื่อง
คณะกรรมการฯ รายงานว่า เนื่องจากข้อมูลผู้มีบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ในปัจจุบัน เป็นข้อมูลจากโครงการฯ ของปี 2559 - 2561 โดยที่ผ่านมายังมีกลุ่มตกหล่นที่ไม่สามารถเข้าถึงโครงการฯ ประกอบกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โรคโควิด 19) ที่ส่งผลกระทบต่อการดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจและความเป็นอยู่ของประชาชนเป็นวงกว้าง ทำให้ข้อมูลผู้มีบัตรสวัสดิการฯ ไม่สะท้อนข้อมูลผู้มีรายได้น้อย ณ เวลาปัจจุบัน ดังนั้น จึงจำเป็นจะต้องมีการลงทะเบียนรอบใหม่ เพื่อเพิ่มความแม่นยำในการระบุตัวผู้มีรายได้น้อย และมีข้อมูลที่เป็นปัจจุบัน ตลอดจนเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดสรรสวัสดิการสังคมของภาครัฐให้แก่ประชาชนที่เป็นกลุ่มเป้าหมายได้ดียิ่งขึ้น คณะกรรมการฯ จึงมีมติในการประชุม ครั้งที่ 3/2564 เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2564 เห็นชอบในหลักการของโครงการฯ ปี 2565 และร่างประกาศฯ ซึ่งเป็นการดำเนินการตามมาตรา 8 (5) แห่งพระราชบัญญัติการจัดประชารัฐสวัสดิการ พ.ศ. 2562 ที่บัญญัติให้คณะกรรมการฯ มีหน้าที่และอำนาจประเมินผลการดำเนินงานและความคุ้มค่าในการจัดประชารัฐสวัสดิการอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง พร้อมทั้งรายงานผลการประเมินดังกล่าวต่อคณะรัฐมนตรี ทั้งนี้ หลักเกณฑ์และวิธีการประเมินให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการฯ กำหนดโดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรี โดยมีรายละเอียดสรุปได้ ดังนี้
1. สาระสำคัญของโครงการฯ ปี 2565
หัวข้อ
รายละเอียด
วัตถุประสงค์
เพื่อเพิ่มความแม่นยำในการระบุตัวผู้มีรายได้น้อย และมีข้อมูลเป็นปัจจุบัน (Dynamic Data) ตลอดจนเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดสรรสวัสดิการสังคมของภาครัฐ
กลุ่มเป้าหมาย*
ประชาชนผู้สนใจลงทะเบียนเข้าร่วมโครงการฯ ประมาณ 20 ล้านคน (ผู้ถือบัตรสวัสดิการฯ เดิม และผู้เข้าข่ายได้รับสิทธิรายใหม่)
งบประมาณ
ประมาณการค่าใช้จ่ายในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้งสิ้น 564.455 ล้านบาท ประกอบด้วย
(1) ค่าจ้างเหมาบริการระบบลงทะเบียนและการยืนยันตัวตน กรณีการใช้บัตรประจำตัวประชาชนแทนบัตรสวัสดิการฯ จำนวนทั้งสิ้น 164.274 ล้านบาท
(2) ค่าใช้จ่ายสำหรับการรับลงทะเบียนของหน่วยรับลงทะเบียน ได้แก่ ธ.ก.ส. ธนาคารออมสิน ธนาคารกรุงไทยฯ กรมบัญชีกลาง (สำนักงานคลังจังหวัด) กระทรวงมหาดไทย (มท.) (ที่ว่าการอำเภอทุกอำเภอ) สำนักงานเขตกรุงเทพมหานคร (กทม.) และสำนักงานเมืองพัทยา รวมจำนวนทั้งสิ้น 400.181 ล้านบาท
ทั้งนี้ จะเบิกจ่ายจากงบประมาณของกองทุนฯ ที่ได้รับการจัดสรรไว้แล้วจากงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 งบกลาง รายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น
ระยะเวลาดำเนินการ
เดือนธันวาคม 2564 – ธันวาคม 2565 ทั้งนี้ คาดการณ์ว่าประชาชนจะสามารถเริ่มใช้สิทธิได้ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2565
ประโยชน์
ที่คาดว่าจะได้รับ
สามารถระบุตัวผู้มีรายได้น้อยและมีฐานข้อมูลผู้มีรายได้น้อย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดสรรสวัสดิการสังคมของภาครัฐ แก้ไขปัญหาความยากจน ลดความเหลื่อมล้ำ และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน
หมายเหตุ: *การลงทะเบียนรอบใหม่ในครั้งนี้ รวมถึงผู้ถือบัตรสวัสดิการฯ เดิมต้องลงทะเบียนใหม่ด้วย
2. การดำเนินการที่สำคัญของโครงการฯ ปี 2565
2.1 การตรวจสอบคุณสมบัติของผู้ลงทะเบียน ดังนี้
หัวข้อ
รายละเอียด
1. สัญชาติ
ไทย
2. อายุ
ตั้งแต่ 18 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป
3. บุคคลที่เข้าข่ายไม่ได้รับสิทธิ
3.1 ภิกษุ สามเณร นักพรตหรือนักบวช
3.2 ผู้ต้องขัง ผู้ถูกกักกัน ผู้ต้องกักขัง
3.3 บุคคลที่อยู่ในสถานสงเคราะห์
3.4 บุคคลดังต่อไปนี้
3.4.1 ข้าราชการ
3.4.2 พนักงานราชการ
3.4.3 พนักงาน ลูกจ้าง เจ้าหน้าที่ หรือผู้ปฏิบัติงานในหน่วยงานของรัฐที่ได้รับค่าตอบแทนจากหน่วยงานของรัฐ [หน่วยงานของรัฐตามมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561] โดยตรง เว้นแต่บุคคลดังกล่าวได้รับค่าตอบแทนไม่เกิน 100,000 บาท/ปี (รอบปีปฏิทิน)
3.4.4 ผู้รับบำเหน็จรายเดือน
3.4.5 ผู้รับบำนาญปกติ หรือเบี้ยหวัดจากส่วนราชการ
3.5 ข้าราชการการเมืองตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการการเมือง พ.ศ. 2535
3.6 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และสมาชิกวุฒิสภา
4. รายได้
4.1 รายได้ของผู้ลงทะเบียนไม่เกิน 100,000 บาท/คน/ปี ในช่วงระยะเวลาใดเวลาหนึ่ง
4.2 รายได้เฉลี่ยของครอบครัวของผู้ลงทะเบียนไม่เกิน 100,000 บาท/คน/ปี ในช่วงระยะเวลาใดเวลาหนึ่ง (การคำนวณรายได้เฉลี่ยของครอบครัวของผู้ลงทะเบียนคำนวณได้จากการรวมรายได้ของผู้ลงทะเบียนและสมาชิกในครอบครัวของผู้ลงทะเบียน หารด้วยจำนวนบุคคลทั้งหมดในครอบครัว)
5. ทรัพย์สินทางการเงิน ได้แก่ เงินฝาก สลากพันธบัตร และตราสารหนี้ภาครัฐ
5.1 ทรัพย์สินทางการเงินของผู้ลงทะเบียนมีมูลค่าไม่เกิน 100,000 บาท/คน ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง
5.2 ทรัพย์สินทางการเงินเฉลี่ยของครอบครัวของผู้ลงทะเบียนมีมูลค่าไม่เกิน 100,000 บาท/คน ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง (การคำนวณทรัพย์สินทางการเงินเฉลี่ยของครอบครัวของผู้ลงทะเบียน คำนวณได้จากการรวมมูลค่าทรัพย์สินทางการเงินของผู้ลงทะเบียนและสมาชิกในครอบครัวของผู้ลงทะเบียน หารด้วยจำนวนบุคคลทั้งหมดในครอบครัว)
6. อสังหาริมทรัพย์
6.1 อสังหาริมทรัพย์ของผู้ลงทะเบียน
6.1.1 ไม่มีกรรมสิทธิในอสังหาริมทรัพย์ หรือมีกรรมสิทธิในอสังหาริมทรัพย์ ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง จะต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้
(1) ที่อยู่อาศัยที่เป็นที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง (บ้านพร้อมที่ดิน)
(1.1) กรณีอยู่อาศัยอย่างเดียว
(1.1.1) บ้านเดี่ยว ทาวน์เฮาส์ ห้องแถว และตึกแถว ต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 25 ตารางวา
(1.1.2) ห้องชุดต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 35 ตารางเมตร
(1.2) กรณีเป็นที่อยู่อาศัยและใช้ประโยชน์จากที่ดินเพื่อการเกษตร ต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 10 ไร่ หรือในกรณีที่ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการอื่นที่ไม่ใช่เพื่อการเกษตรจะต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 1 ไร่
(2) ที่ดินแยกจากที่อยู่อาศัย
(2.1) ในกรณีที่ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการอื่นที่ไม่ใช่เพื่อการเกษตร ต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 1 ไร่
(2.2) ในกรณีที่ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการเกษตร ต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 10 ไร่
6.1.2 ไม่มีหนังสือรับรองการทำประโยชน์ และหนังสืออนุญาตให้เข้าทำประโยชน์หรือมีหนังสือดังกล่าว แต่เมื่อรวมกับข้อ 6.1.1 [ยกเว้น ข้อ (1.1.2)] จะต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 1 ไร่ หรือ 10 ไร่ แล้วแต่กรณี ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง
ทั้งนี้ ผู้ลงทะเบียนที่มีรายชื่อเป็นเกษตรกร* ตามฐานข้อมูลของหน่วยงานของรัฐหรือได้รับอนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในเขตปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมให้ถือว่าผู้ลงทะเบียนใช้ประโยชน์จากที่ดินเพื่อการเกษตร
6.2 อสังหาริมทรัพย์ของผู้ลงทะเบียนและสมาชิกในครอบครัวของผู้ลงทะเบียน
6.2.1 ไม่มีกรรมสิทธิในอสังหาริมทรัพย์ หรือมีกรรมสิทธิในอสังหาริมทรัพย์ ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง จะต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้
(1) ที่อยู่อาศัยที่เป็นที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง (บ้านพร้อมที่ดิน)
(1.1) กรณีอยู่อาศัยอย่างเดียว
(1.1.1) กรณีผู้ลงทะเบียนและคู่สมรสเป็นเจ้าของที่ดินที่มีลักษณะเป็นบ้านเดี่ยว ทาวน์เฮาส์ ห้องแถว และตึกแถวแยกจากกัน ไม่ว่าจะมีบุคคลอื่นเป็นเจ้าของรวมด้วยหรือไม่ก็ตาม ส่วนที่เป็นกรรมสิทธิในที่ดินของผู้ลงทะเบียนและคู่สมรส แต่ละคนต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 25 ตารางวา
กรณีผู้ลงทะเบียนและคู่สมรสเป็นเจ้าของที่ดินที่มีลักษณะเป็นบ้านเดี่ยว ทาวน์เฮาส์ ห้องแถว และตึกแถวร่วมกัน ไม่ว่าจะมีบุคคลอื่นเป็นเจ้าของรวมด้วยหรือไม่ก็ตาม ส่วนที่เป็นกรรมสิทธิในที่ดินของผู้ลงทะเบียนและคู่สมรส รวมกันต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 25 ตารางวา
(1.1.2) กรณีผู้ลงทะเบียนและคู่สมรสเป็นเจ้าของห้องชุดแยกจากกัน ไม่ว่าจะมีบุคคลอื่นเป็นเจ้าของรวมด้วยหรือไม่ก็ตาม ส่วนที่เป็นกรรมสิทธิในห้องชุดของผู้ลงทะเบียนและคู่สมรสแต่ละคนต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 35 ตารางเมตร
กรณีผู้ลงทะเบียนและคู่สมรสเป็นเจ้าของห้องชุดร่วมกัน ไม่ว่าจะมีบุคคลอื่นเป็นเจ้าของรวมด้วยหรือไม่ก็ตาม ส่วนที่เป็นกรรมสิทธิในห้องชุดของผู้ลงทะเบียนและคู่สมรสรวมกันต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 35 ตารางเมตร
(1.2) กรณีเป็นที่อยู่อาศัยและใช้ประโยชน์จากที่ดินเพื่อการเกษตร ต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 20 ไร่ หรือในกรณีที่ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการอื่นที่ไม่ใช่เพื่อการเกษตรจะต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 2 ไร่
(2) ที่ดินแยกจากที่อยู่อาศัย
(2.1) ในกรณีที่ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการอื่นที่ไม่ใช่เพื่อการเกษตร ต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 2 ไร่
(2.2) ในกรณีที่ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการเกษตร ต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 20 ไร่
6.2.2 ไม่มีหนังสือรับรองการทำประโยชน์ และหนังสืออนุญาตให้เข้าทำประโยชน์หรือมีหนังสือดังกล่าว แต่เมื่อรวมกับข้อ 6.2.1 (ยกเว้นข้อ 1.1.2) จะต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 2 ไร่ หรือ 20 ไร่ แล้วแต่กรณี ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง
ทั้งนี้ หากมีผู้ลงทะเบียนหรือสมาชิกในครอบครัวของผู้ลงทะเบียนอย่างน้อย 1 คน มีรายชื่อเป็นเกษตรกร* ตามฐานข้อมูลของหน่วยงานของรัฐหรือได้รับอนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในเขตปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมให้ถือว่าผู้ลงทะเบียนและสมาชิกในครอบครัวของผู้ลงทะเบียนใช้ประโยชน์จากที่ดินเพื่อการเกษตร
7. บัตรเครดิต
ผู้ลงทะเบียนจะต้องไม่มีบัตรเครดิต ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง
8. หนี้สิน
ผู้ลงทะเบียนจะต้องไม่มีวงเงินกู้ หรือมีวงเงินกู้ ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง แต่ไม่เกินหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้
8.1 วงเงินกู้สำหรับที่อยู่อาศัยรวมไม่เกิน 1.5 ล้านบาท
8.2 วงเงินกู้สำหรับยานพาหนะรวมไม่เกิน 1 ล้านบาท
หมายเหตุ: 1) *เกษตรกร หมายถึง การเป็นเกษตรกรตามฐานข้อมูลของหน่วยงานของรัฐของผู้ลงทะเบียนและสมาชิกในครอบครัวของผู้ลงทะเบียน ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง และข้อมูลอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง
2) สมาชิกในครอบครัวของผู้ลงทะเบียน หมายถึง คู่สมรสและบุตรโดยชอบด้วยกฎหมาย อายุต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์ ของผู้ลงทะเบียนตามข้อมูลของกรมการปกครอง สำหรับบุตรที่มีอายุเกิน 18 ปี ขึ้นไป จะถือเป็นครอบครัวใหม่ โดยจะไม่ได้รวมอยู่ในการพิจารณาของเกณฑ์ครอบครัว
3) การลงทะเบียนตามโครงการฯ เป็นรูปแบบสมัครใจ (Voluntary Basis) ผู้ลงทะเบียนจะต้องรับรองความถูกต้องของข้อมูลและรับรองลายมือชื่อของสมาชิกในครอบครัวของผู้ลงทะเบียนในแบบฟอร์มการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2565 ซึ่งผู้ลงทะเบียนและสมาชิกในครอบครัวของผู้ลงทะเบียนจะต้องยินยอมให้เปิดเผยและตรวจสอบข้อมูลส่วนบุคคลด้วย
4) หากมีการตรวจสอบในช่วงใดพบว่าผู้มีบัตรสวัสดิการฯ เป็นบุคคลที่ไม่เข้าข่ายได้รับสิทธิตามคุณสมบัติของผู้ลงทะเบียนที่กำหนดไว้ ผู้มีบัตรสวัสดิการฯ จะถูกระงับสิทธิถึงแม้จะเคยผ่านการตรวจสอบในช่วงลงทะเบียนแล้วก็ตาม ทั้งนี้ หลักเกณฑ์ เงื่อนไข วิธีการ และระยะเวลาในการตรวจสอบคุณสมบัติ ให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการฯ กำหนด เพื่อประโยชน์ในการปรับฐานข้อมูลผู้มีบัตรสวัสดิการฯ ให้ถูกต้องและเป็นปัจจุบัน
5) ข้อมูลอื่นที่ใช้ประกอบการลงทะเบียน เช่น สถานภาพการเป็นนักเรียนหรือนักศึกษา การเดินทางออกนอกราชอาณาจักร กรรมสิทธิในรถ เป็นต้น
2.2 แนวทางการดำเนินการเพื่อแก้ไขปัญหาผู้มีรายได้น้อยที่ไม่ได้รับบัตรสวัสดิการฯ และผู้มีบัตรสวัสดิการฯ ที่ไม่ควรได้รับสิทธิในช่วงที่ผ่านมา ดังนี้
(1) การแก้ไขปัญหาผู้มีรายได้น้อยที่ไม่ได้บัตรสวัสดิการฯ (Exclusion Error) โดยจะเปิดรับลงทะเบียนตามโครงการฯ อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
(2) การแก้ไขปัญหาผู้มีบัตรฯ ที่ไม่ควรได้รับสิทธิ (Inclusion Error) จะมีการดำเนินการตรวจสอบคุณสมบัติและตรวจสอบข้อมูลของผู้ลงทะเบียน อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง โดยนำข้อเท็จจริงเกี่ยวกับผู้มีบัตรสวัสดิการฯ ที่ได้รับจากผู้ดูแลผู้มีบัตรสวัสดิการฯ (Account Officer: AO) และเสนอคณะกรรมการฯ เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบดำเนินการระงับสิทธิผู้มีบัตรสวัสดิการฯ ต่อไป
2.3 ผู้ได้รับสิทธิจากโครงการฯ ปี 2565 จะใช้บัตรประจำตัวประชาชนแทนบัตรสวัสดิการฯ (บัตรสวัสดิการฯ ที่ได้เริ่มใช้งานตั้งแต่เดือนตุลาคม 2560 มีอายุการใช้งาน 5 ปี จะหมดอายุในเดือนกันยายน 2565) ซึ่งจะส่งผล ดังนี้
(1) ประหยัดต้นทุนในการผลิตบัตรสวัสดิการฯ ประมาณ 1,258 ล้านบาท (ประมาณการจากบัตรที่คาดว่าจะผลิตจำนวน 17 ล้านใบ ต้นทุนการผลิตใบละ 74 บาท)
(2) ประหยัดเวลาในการผลิตและแจกบัตรสวัสดิการฯ รวมทั้งลดต้นทุนในการขนส่งบัตรสวัสดิการฯ
(3) ลดปัญหาเรื่องการสวมสิทธิบัตรประจำตัวประชาชนหรือการนำบัตรประจำตัวประชาชนของบุคคลอื่นไปใช้สิทธิแทน
(4) ช่วยลดการทุจริต เช่น กรณีร้านค้าเก็บบัตรสวัสดิการฯ ไว้เอง เป็นต้น
2.4 การมอบหมายคณะผู้บริหารการคลังประจำจังหวัด (คบจ.) เป็นผู้ช่วยประสานงานการดำเนินโครงการฯ ปี 2565 โดยคณะกรรมการฯ ได้มีมติเห็นชอบให้ กค. มอบหมาย คบจ. เป็นผู้ช่วยประสานงานการดำเนินโครงการฯ ปี 2565 ในการประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนเข้าใจในโครงการฯ ปี 2565 และสามารถประสานงานสำหรับโครงการฯ ในพื้นที่จังหวัดต่าง ๆ
3. ร่างประกาศฯ โดยมีสาระสำคัญเป็นการกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการประเมินผลการดำเนินงานและความคุ้มค่าในการจัดประชารัฐสวัสดิการ โดยให้คณะอนุกรรมการโยบายการจัดประชารัฐสวัสดิการ (คณะอนุกรรมการฯ) หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากคณะกรรมการฯ ดำเนินการในเรื่องต่าง ๆ สรุปได้ ดังนี้
3.1 จัดทำรายงานการประเมินผลการดำเนินงานและความคุ้มค่าในการจัดประชารัฐสวัสดิการ (รายงานการประเมินผลฯ) อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง โดยในการจัดทำรายงานการประเมินผลฯ ต้องแสดงรายละเอียดของการจัดประชารัฐสวัสดิการอย่างน้อยในเรื่องตังต่อไปนี้ เช่น (1) จำนวนผู้มีสิทธิและมูลค่าที่ผู้มีสิทธิจะได้รับการจัดประชารัฐสวัสดิการ (2) จำนวนผู้ได้รับประชารัฐสวัสดิการและต้นทุนหรือมูลค่าในการจัดประชารัฐสวัสดิการ (3) ผลประโยชน์ของการจัดประชารัฐสวัสดิการ เช่น มูลค่าของการบรรเทาภาระค่าครองชีพให้แก่ผู้มีรายได้น้อย การสนับสนุนค่าใช้จ่ายเพื่อการศึกษาหรือการประกอบอาชีพ เป็นต้น
3.2 จัดทำรายงานการสำรวจความพึงพอใจในการจัดประชารัฐสวัสดิการจากผู้มีบัตรสวัสดิการฯ และผู้ได้รับบริการทางสังคมตามวิธีการทางสถิติ (รายงานการสำรวจฯ) อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
3.3 เสนอรายงานการประเมินผลฯ และรายงานการสำรวจฯ ต่อคณะกรรมการฯ พิจารณาให้ความเห็นชอบ เมื่อคณะกรรมการฯ เห็นชอบแล้วให้รับรองรายงานและรายงานผลการประเมินดังกล่าวให้คณะรัฐมนตรีทราบต่อไป
11. เรื่อง ขออนุมัติจ่ายเงินค่าทดแทนให้แก่ราษฎรที่ได้รับผลกระทบจากโครงการฝายหัวนา
คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติตามที่คณะกรรมการแก้ไขปัญหาโครงการฝายหัวนาเสนอดังนี้
1. อนุมัติจ่ายเงินค่าทดแทน ที่ดินไม่มีเอกสารสิทธิ จำนวน 350 แปลง เนื้อที่ 770-1-59 ไร่ ในอัตราไร่ละ 45,000 บาท เป็นเงิน 34.67 ล้านบาท ให้แก่ราษฎรที่ได้รับผลกระทบจากโครงการฝายหัวนา จังหวัดศรีสะเกษ ที่ผ่านการตรวจสอบและเห็นชอบโดยคณะอนุกรรมการทั้ง 2 คณะ (คณะอนุกรรมการแก้ไขปัญหาโครงการฝายหัวนา จังหวัดศรีสะเกษ และคณะอนุกรรมการแก้ไขปัญหาโครงการฝายหัวนา จังหวัดศรีสะเกษ เฉพาะกลุ่มโนนสัง กลุ่มราษีไศล และกลุ่มกำนันผู้ใหญ่บ้าน) โดยในส่วนของงบประมาณกรมชลประทานจะปรับแผนปฏิบัติงานและแผนการใช้จ่ายงบประมาณประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 มาดำเนินการในเรื่องดังกล่าว
2. อนุมัติแต่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบและกำกับดูแลการจ่ายเงินค่าทดแทน จังหวัดศรีสะเกษ เพื่อทำหน้าที่กำกับดูแลการจ่ายเงินและจำนวนเงินค่าทดแทนให้ถูกต้องครบถ้วนตรงตามบัญชีรายละเอียดผลการตรวจสอบร่องรอยการทำประโยชน์ที่ดินที่ได้รับผลกระทบจากโครงการฝายหัวนา อำเภอเมืองศรีสะเกษ อำเภอกันทรารมย์ และอำเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ ประกอบด้วย
1) ผู้ว่าราชการจังหวัดศรีสะเกษ ประธานกรรมการ
2) อัยการจังหวัดศรีสะเกษ กรรมการ
3) คลังจังหวัดศรีสะเกษ กรรมการ
4) ผู้บังคับการตำรวจภูธรจังหวัดศรีสะเกษ กรรมการ
5) เจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดศรีสะเกษ กรรมการ
6) ปฏิรูปที่ดินจังหวัดศรีสะเกษ กรรมการ
7) เกษตรและสหกรณ์จังหวัดศรีสะเกษ กรรมการ
8) ผู้อำนวยการสำนักงานชลประทานที่ 8 กรรมการ
9) ผู้อำนวยการโครงการชลประทานศรีสะเกษ กรรมการ
10) ผู้อำนวยการโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษามูลล่าง กรรมการ
11) นายอำเภอเมืองศรีสะเกษ กรรมการ
12) นายอำเภอกันทรารมย์ กรรมการ
13) นายอำเภอราษีไศล กรรมการ
14) - 16) ผู้แทนกลุ่มสมัชชาคนจน กรรมการ
17) - 19) ผู้แทนกลุ่มโนนสัง กลุ่มราษีไศล กรรมการ
และกลุ่มกำนันผู้ใหญ่บ้าน
20) ผู้อำนวยการโครงการส่งน้ำ  กรรมการและเลขานุการ
และบำรุงรักษาหัวนา สำนักงานชลประทานที่ 8 กรมชลประทาน
21) หัวหน้าฝ่ายจัดหาที่ดินที่ 4  กรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ
ส่วนจัดหาที่ดินที่ 2 สำนักกฎหมายและที่ดิน กรมชลประทาน
โดยให้คณะกรรมการดังกล่าว มีอำนาจหน้าที่พิจารณาตรวจสอบบุคคลผู้มีสิทธิ จำนวน 350 ราย และควบคุมการโอนจ่ายเงินค่าทดแทนให้ถูกต้องครบถ้วนตรงตามบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิ จำนวนเนื้อที่ และจำนวนเงินค่าทดแทนตามที่คณะรัฐมนตรีอนุมัติ สำหรับการจ่ายเงินกรณีนี้เห็นสมควรจ่ายด้วยวิธีโอนเงินเข้าบัญชีธนาคาร (จ่ายตรง) ตามบัญชีรายชื่อบุคคล ที่ผ่านการตรวจสอบจากคณะกรรมการตามข้อ 1.2 หรือทายาทของบุคคลดังกล่าว โดยให้ถือความเห็นของคณะกรรมการชุดนี้เป็นหลักฐานประกอบการจ่ายเงินค่าชดเชย
สาระสำคัญของเรื่อง
คณะกรรมการแก้ไขปัญหาโครงการฝายหัวนารายงานว่า
1. ภายหลังจากที่คณะรัฐมนตรีมีมติวันที่ 18 พฤษภาคม 2564 กรมชลประทานได้จ่ายเงินค่าทดแทนดังกล่าวเป็นที่เรียบร้อยแล้ว คงเหลือจำนวน 1 แปลง เนื้อที่ 0-3-96 ไร่ เป็นเงิน 123,750 บาท เนื่องจากเจ้าของที่ดินยินยอมจดทะเบียนแบ่งหักเป็นทางสาธารณะประโยชน์ (ที่ดิน 1 แปลงดังกล่าวจึงกลายเป็นที่สาธารณะประโยชน์ รัฐจึงไม่ต้องจ่ายค่าทดแทนให้แก่ราษฎรในส่วนของพื้นที่แปลงดังกล่าว)
2. ในคราวประชุมคณะกรรมการแก้ไขปัญหาโครงการฝายหัวนาครั้งที่ 2/2564 เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม 2564 โดยมีรองนายกรัฐมนตรี (นายจุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์) เป็นประธาน ที่ประชุมฯ ได้มีมติเห็นชอบแปลงที่ดินไม่มีเอกสารสิทธิตามรายชื่อราษฎรผู้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินตามหลักเกณฑ์มติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม 2532 จำนวน 350 แปลง เนื้อที่ 770-1-59 ไร่ เป็นเงิน 34.67 ล้านบาท ที่ผ่านความเห็นชอบของคณะอนุกรรมการแก้ไขปัญหาโครงการฝายหัวนา จังหวัดศรีสะเกษ และคณะอนุกรรมการแก้ไขปัญหาโครงการฝายหัวนา จังหวัดศรีสะเกษ เฉพาะกลุ่มโนนสัง กลุ่มราษีไศล และกลุ่มกำนันผู้ใหญ่บ้าน เพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาอนุมัติต่อไป และเมื่อคณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบแล้วให้เร่งรัดจ่ายเงินโดยเร็ว โดยมีรายละเอียดสรุปได้ ดังนี้
พื้นที่
จำนวน
(แปลง)
เนื้อที่
(ไร่ – งาน – ตารางวา)
อัตราค่าทดแทน
(บาทต่อไร่)
จำนวนเงิน
(ล้านบาท)
อำเภอเมืองศรีสะเกษ
51*
139-3-85