วันจันทร์ที่ 11 ตุลาคม 2564
คำกล่าวปาฐกถาพิเศษ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ในงาน Global Compact Network Thailand – (GCNT) Forum 2021
คำกล่าวปาฐกถาพิเศษ
พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี
ในงาน Global Compact Network Thailand – (GCNT) Forum 2021
หัวข้อ “บทบาทผู้นำ มุ่งสู่การลงมือแก้ไขปัญหาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
(Leadership for Climate Actions)”
คำกล่าวปาฐกถาพิเศษ
พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี
ในงาน Global Compact Network Thailand – (GCNT) Forum 2021
หัวข้อ “บทบาทผู้นำ มุ่งสู่การลงมือแก้ไขปัญหาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
(Leadership for Climate Actions)”
วันจันทร์ที่ 11 ตุลาคม 2564 ผ่านระบบการประชุมทางไกล
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
คุณกีต้า ซับบระวาล ผู้ประสานงานสหประชาชาติประจำประเทศไทย
คุณศุภชัย เจียรวนนท์ นายกสมาคมเครือข่ายโกลบอลคอมแพ็กแห่งประเทศไทย
ผู้แทนภาคเอกชนทุกท่าน
สวัสดีครับ
· ผมเชื่อว่าทุกท่านที่เข้าร่วมงานในวันนี้ ตระหนักดีถึงความสำคัญของ
ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งนับวันมีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น
World Economic Forum จัดให้ปัญหาclimate change และความล้มเหลวของประชาคมโลกในการแก้ไขปัญหานี้ เป็นความเสี่ยงในลำดับต้น ๆ ของโลก และล่าสุด คณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รายงานว่า
หากอุณหภูมิของโลกเพิ่มขึ้นเพียง 2 องศาเซลเซียส จะทำให้น้ำท่วมมากขึ้นอีกร้อยละ 170 และประชาชนทั่วโลก โดยเฉพาะในภูมิภาคที่มีความเปราะบางสูง เช่น ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ของเรา จะได้รับผลกระทบจากระดับน้ำทะเลที่อาจเพิ่มสูงขึ้นเฉลี่ย
ทั่วโลก 1.1 เมตร ในปี ค.ศ. 2100 ซึ่งเราจะเห็นว่าภัยธรรมชาติเกิดบ่อยครั้งขึ้น
ทั่วโลก และนับวันจะทวีความรุนแรงมากขึ้นด้วย ประเทศไทยเองก็ประสบภัยธรรมชาติอยู่บ่อยครั้ง ขณะนี้ รัฐบาลเองก็กำลังเร่งแก้ไขปัญหาและเยียวยาผู้ประสบอุทกภัย
ในหลายพื้นของไทย
· คงต้องยอมรับว่าประเทศไทยมีความเสี่ยงสูงจากปัญหา climate change โดย Climate Central (ไคลม์เมท เซ็นทรัล) จัดให้กรุงเทพมหานครเป็นหนึ่ง
ในพื้นที่ที่มีความเสี่ยงสูงจากน้ำท่วมพื้นที่ตามแนวชายฝั่งและการทรุดตัวของดิน
และเมื่อปี 2563 Global Climate Risk 2020 (โกลบัล ไคลม์เมท ริสค์ 2020) จัดให้ไทยเป็นประเทศที่ได้รับผลกระทบระยะยาวจาก climate change มากเป็นลำดับที่ 9 ของโลก
· ในอนาคต ประเทศไทยอาจยังได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ที่เปลี่ยนแปลงแบบค่อยเป็นค่อยไป เช่น การเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเล การเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิ
หรือปรากฏการณ์สภาพอากาศรุนแรง เช่น อุทกภัย ภัยแล้ง หรือวาตภัย ที่ยากต่อการ
คาดการณ์ล่วงหน้าได้ ซึ่งความไม่แน่นอนดังกล่าวส่งผลกระทบต่อภาคเศรษฐกิจและสังคม รวมทั้งชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน ทำให้ประเทศมีต้นทุนในการบริหารจัดการ
หรือแก้ไขปัญหาดังกล่าว จึงควรมีการเตรียมการเพื่อรองรับผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น
อย่างรอบด้าน เป็นระบบ และมีความยั่งยืน
· สำหรับผม ปัญหา climate change เป็นเรื่องใกล้ตัวมาก และต้องมี
การดำเนินการแก้ไขปัญหาในทุกระดับ โดยในระดับประเทศ การลดและบริหารจัดการ
ความเสี่ยงจากภัยพิบัติ และการปรับตัวต่อ climate change เป็นสิ่งที่ต้องดำเนินการอย่างจริงจัง ขณะที่ในระดับระหว่างประเทศ ไทยจำเป็นต้องร่วมมือกับประชาคมโลก
ในการแก้ไขปัญหาดังกล่าวอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
· เวทีสหประชาชาติใช้กรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และความตกลงปารีสเป็นแนวทางการแก้ปัญหาร่วมกัน
ซึ่งผมเป็นผู้มอบสัตยาบันสารเข้าเป็นภาคีความตกลงปารีสให้กับเลขาธิการสหประชาชาติด้วยตนเองเมื่อวันที่ 21 กันยายน 2559 ที่นครนิวยอร์ก และตระหนักถึงภาระหน้าที่
อันใหญ่หลวงนี้
· ความตกลงปารีสกำหนดเป้าหมายร่วมกันของประเทศต่าง ๆ ในการควบคุมการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิเฉลี่ยโลกให้ต่ำกว่า 2 องศาเซลเซียส หรือดียิ่งกว่านั้น คือ การควบคุมไม่ให้เกิน 1.5 องศาเซลเซียส โดยให้ความสำคัญกับการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการสร้างเงินทุนหมุนเวียนเพื่อช่วยเหลือการดำเนินการของประเทศต่าง ๆ
· เพื่อแก้ปัญหา climate change ที่มีความเร่งด่วนมากขึ้นกลุ่มประเทศ
พัฒนาแล้วและประเทศกำลังพัฒนาที่ได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง ได้พยายามผลักดันให้ประเทศต่าง ๆ กำหนดเป้าหมายการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์
และเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอน ซึ่งแม้ว่าส่วนใหญ่จะเป็นการตั้งเป้าโดยประเทศพัฒนาแล้ว แต่ในกลุ่มประเทศกำลังพัฒนาเองก็มีความเคลื่อนไหวในการตั้งเป้าเช่นกัน อาทิ เกาหลีใต้ที่กำหนดว่าจะเป็นกลางทางคาร์บอนในปี ค.ศ. 2050 ส่วนจีนคาดว่าจะบรรลุในปี ค.ศ. 2060 นอกจากนี้ เพื่อนบ้านไทยในอาเซียน เช่น เวียดนามและอินโดนีเซีย ได้กำหนดเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์แล้ว โดยจะพยายามบรรลุให้ได้ในปี ค.ศ. 2060 และ ค.ศ. 2070 ตามลำดับ ดังนั้น ไทยในฐานะประเทศที่ให้ความสำคัญกับการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างสมดุลและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมตามโมเดลเศรษฐกิจ BCG จึงจำเป็นต้องเพิ่มการดำเนินการเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าวให้เข้มข้นขึ้นเช่นกัน
· อย่างไรก็ดี มาตรการเพื่อแก้ไขปัญหา climate change โดยเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับการลดและควบคุมการปล่อยก๊าซเรือนกระจก จำเป็นต้องใช้เทคโนโลยีที่ค่อนข้างสูงเพื่อปรับเปลี่ยนแนวทางการผลิตและพฤติกรรมการบริโภค ซึ่งมักส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจต่อประเทศกำลังพัฒนา รวมถึงประเทศไทยด้วยเช่นกัน
· ที่ผ่านมา ประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมทำให้เกิดกระแสต่อต้านสินค้าบางประเภทแล้ว เช่น กรณีการต่อต้านน้ำมันปาล์มที่ผลิตในอินโดนีเซีย มาเลเซีย และไทย
ในสหภาพยุโรป เนื่องจากเห็นว่า การปลูกปาล์มทำให้เกิดการบุกรุกพื้นที่ป่ามากขึ้น
และปัจจุบัน อียูอยู่ระหว่างร่างระเบียบมาตรการการปรับคาร์บอนก่อนเข้าพรมแดน หรือที่เรียกกันว่า CBAM (ซีแบม) ซึ่งอาจกลายเป็นรูปแบบหนึ่งของมาตรการกีดกัน
ทางการค้า และอาจต้องมีการฟ้องร้องกันภายใต้กรอบ WTO ทั้งนี้ คาดว่ามาตรการดังกล่าวจะเริ่มบังคับใช้ในปี 2566 ครอบคลุมสินค้า 5 ประเภท ได้แก่ ซีเมนต์ พลังงานไฟฟ้า ปุ๋ย เหล็กและเหล็กกล้า และอะลูมิเนียม และมีแนวโน้มที่จะขยายไปยังสินค้าอื่น ๆ ในอนาคต ขณะเดียวกัน เริ่มมีกระแสในสหรัฐฯ และแคนาดาที่อาจพิจารณาใช้มาตรการในลักษณะคล้ายคลึงกันด้วย
ทุกท่านครับ
· การแก้ไขปัญหา climate change แม้จะก่อให้เกิดภาระทางเศรษฐกิจและเพิ่มต้นทุนการผลิต แต่ผมอยากให้มองว่าเป็นโอกาสที่ไทยจะ “ผลิกโฉมประเทศ”
สู่เศรษฐกิจสร้างคุณค่า อันจะนำมาซึ่งการเติบโตที่สมดุล ยั่งยืน และเป็นมิตร
ต่อสิ่งแวดล้อมมากยิ่งขึ้น ที่สำคัญ คือ เป็นโอกาสที่จะสร้างพลวัตใหม่ให้แก่เศรษฐกิจของเรา และจะเป็นประโยชน์สำหรับภาคธุรกิจทุกขนาด
· ดังนั้น ไทยต้องเร่งพัฒนาองค์ความรู้และเพิ่มขีดความสามารถในการสร้างสรรค์นวัตกรรมและเทคโนโลยีใหม่ ๆ เพื่อแก้ไขปัญหา climate change และปัญหาสิ่งแวดล้อมในภาพรวม โดยสามารถเสริมสร้างความร่วมมือกับประเทศต่าง ๆ และใช้ประโยชน์จากกองทุนระหว่างประเทศในการดำเนินโครงการที่เกี่ยวข้อง
ทั้งในด้านการลดการปล่อยก๊าซฯ และการปรับตัวเพื่อรับมือกับผลกระทบควบคู่ไปกับ
การสร้างภูมิคุ้มกัน
· นอกจากนี้ ไทยยังสามารถใช้ประโยชน์จากกลไกที่มีอยู่เพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจและสังคมคาร์บอนต่ำ ผ่านโครงการทวิภาคีเพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และเทคโนโลยีต่าง ๆ และโครงการแบ่งปันคาร์บอนเครดิตร่วมกัน ซึ่งจะช่วยให้ภาคเอกชนสามารถเข้าถึงเงินทุนและเทคโนโลยีจากต่างประเทศมาใช้ในการลดการปล่อยก๊าซฯ ภายในองค์กรได้ ที่ผ่านมา ไทยได้ประโยชน์จากโครงการกลไกเครดิตร่วม ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างไทยกับรัฐบาลญี่ปุ่นตั้งแต่ปี 2558 และกำลังพิจารณาขยายความร่วมมือไปยังประเทศอื่น ๆ อาทิ สวิตเซอร์แลนด์
· เมื่อคำนึงถึงทิศทางของโลก ผมเห็นว่า ภาคเอกชนไทยจำเป็นต้องปรับตัวครับ และถึงแม้ว่าการปรับตัวจะมีค่าใช้จ่าย แต่ผมขอย้ำว่า การไม่ปรับตัวจะทำให้มีค่าใช้จ่ายที่มากกว่าในระยะยาว อย่างไรก็ตาม เป็นที่น่ายินดีว่า ภาคเอกชนไทยหลายบริษัทเริ่มปรับตัวแล้วก่อนหน้านี้ โดยรัฐบาลให้คำมั่นว่าจะพยายามอย่างเต็มที่เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านเป็นไปอย่างราบรื่นและเกิดผลกระทบน้อยที่สุด
· ขณะนี้ รัฐบาลอยู่ระหว่างการจัดทำยุทธศาสตร์ระยะยาวในการพัฒนา
ที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่ำซึ่งกำหนดเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงสุด
ในปี 2573 และเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์โดยเร็วที่สุดภายใน
ครึ่งหลังของศตวรรษนี้ โดยภาคพลังงานและขนส่งยังคงเป็นภาคส่วนหลักในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก นอกจากนี้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมร่วมกับกระทรวงพลังงาน ได้จัดทำเป้าหมายการมุ่งสู่ความเป็นกลางทางคาร์บอน ภายในปี
ค.ศ. 2065 ด้วย
· นอกจากนี้ รัฐบาลได้บรรจุประเด็น climate change ในนโยบาย
ระดับประเทศ ภายใต้กรอบแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 ซึ่งจะให้ความสำคัญกับวิถีชีวิตที่ยั่งยืน และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกฝ่ายอย่างรอบด้าน โดยมีหมุดหมายที่สำคัญ คือ หมุดหมายที่ 10 การพัฒนาเศรษฐกิจหมุนเวียนและสังคมคาร์บอนต่ำ และหมุดหมายที่ 11 การลดความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งเป็น 2 หมุดหมายที่ตอบสนองต่อประเด็น climate change โดยตรง
· ขณะเดียวกัน รัฐบาลอยู่ระหว่างการยกร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งจะเป็นกฎหมายที่ครอบคลุมประเด็นด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในทุกมิติ ทั้งการจัดเก็บข้อมูลก๊าซเรือนกระจก การลดก๊าซฯ การปรับตัว และการส่งเสริมหน่วยงานและองค์กรท้องถิ่นในการเข้าถึงแหล่งเงินทุน
เพื่อยกระดับการขับเคลื่อนการดำเนินงานด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ในระดับประเทศ
ท่านผู้มีเกียรติครับ
· การส่งเสริมโมเดลเศรษฐกิจบีซีจี ซึ่งเน้นการใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจใน 3 มิติ คือ เศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว อันเป็นการต่อยอดจากหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เป็นแนวทางการพัฒนาของไทยที่เน้นสร้างการเจริญเติบโตที่สมดุล ยั่งยืน และเป็นมิตร
ต่อสิ่งแวดล้อม น่าจะช่วยเร่งรัดให้ไทยสามารถบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน เป้าหมายที่ 13 เรื่อง Climate Action รวมถึงเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนอื่น ๆ ได้อย่างรวดเร็วยิ่งขึ้น
· ขณะเดียวกัน ผมเห็นว่าการแก้ปัญหาโดยใช้ธรรมชาติเป็นพื้นฐาน เป็นอีกแนวทางสำคัญในการแก้ปัญหา climate change ได้ โดยเฉพาะสำหรับประเทศที่มีองค์ความรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น รวมทั้งความหลากหลายของทรัพยากรธรรมชาติ อาทิ โครงการปลูกป่าชายเลน ซึ่งนอกจากจะช่วยดูดซับก๊าซเรือนกระจก ยังสามารถป้องกัน
การกัดเซาะพื้นที่ชายฝั่งได้อีกด้วย โดยขณะนี้ รัฐบาลมีเป้าหมายที่จะปลูกต้นไม้ 100 ล้านต้นภายในปี 2565 ผมจึงขอเชิญชวนภาคเอกชนมีส่วนร่วมในโครงการนี้ รวมทั้งการริเริ่มโครงการอื่น ๆ ที่มุ่งใช้จุดแข็งในเรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่น และทรัพยากรธรรมชาติของไทยเพื่อรับมือกับความท้าทายนี้
· นอกจากนี้ รัฐบาลยังพยายามส่งเสริมให้ภาคอุตสาหกรรมต่าง ๆ ปรับตัวตามทิศทางบรรทัดฐานใหม่ ๆ ในเวทีระหว่างประเทศ โดยที่ผ่านมา รัฐบาลช่วยส่งเสริมอุตสาหกรรมทำความเย็นในการลดและเลิกใช้สารไฮโดรคลอโรฟลูออโรคาร์บอนที่ทำลายชั้นบรรยากาศและปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูง และล่าสุด รัฐบาลมุ่งผลักดันเรื่องอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า เพื่อให้ไทยสามารถเป็นฐานการผลิตยานยนต์ไฟฟ้าและเปลี่ยนผ่านไปใช้รถยนต์ไฟฟ้าได้ โดยรัฐบาลตั้งเป้าที่จะให้มีการผลิตยานยนต์ไฟฟ้าให้ได้ร้อยละ 30 ของการผลิตยานยนต์ทั้งหมด รวมทั้งมีการใช้ยานยนต์ไฟฟ้า 15 ล้านคัน หรือ 1 ใน 3 ของยานยนต์ทั้งหมดภายในปี 2578
· ผมขอยืนยันว่า รัฐบาลจะดำเนินการเรื่องนี้อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะ
การปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็น การติดตามประเมินการดำเนินงานตามแผน
ที่กำหนดไว้ เพื่อส่งเสริม สนับสนุน และให้ความช่วยเหลือภาคเอกชนในอุตสาหกรรมต่าง ๆ ของไทย ปรับตัวและก้าวผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำตามทิศทางของไทยและของประชาคมโลกได้อย่างมั่นใจ
· ผมเห็นว่า ภาคเอกชนไทยสามารถมีบทบาทอย่างมากในการเป็นผู้นำเพื่อแก้ปัญหา climate change และสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะการปรับเปลี่ยนกระบวน
การผลิตและบริการ ภาคเอกชนหลายบริษัทให้ความร่วมมือกับรัฐบาลเป็นอย่างมาก
ในการนำร่องโครงการต่าง ๆ อาทิ โครงการการจัดทำฉลากลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ที่มีผลิตภัณฑ์ในโครงการเกือบ 300 ผลิตภัณฑ์ และโครงการของสมาคมอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทยและภาคี ในการร่วมส่งเสริมการใช้ปูนซีเมนต์ไฮดรอลิกในการก่อสร้างและเป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตภัณฑ์คอนกรีต ซึ่งถือเป็นทางเลือกในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่น้อยกว่า ประการสำคัญ การกำหนดเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอนของบริษัทต่าง ๆ ได้ขยายไปเป็นเครือข่ายไทยแลนด์คาร์บอนนิวทรัลแล้ว
· โครงการต่าง ๆ เหล่านี้แสดงให้เห็นว่า บทบาทนำของภาคเอกชนมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนให้ไทยประสบความสำเร็จในการแก้ไขปัญหา climate change ผมจึงขอขอบคุณภาคเอกชนทุกท่าน ณ ที่นี้ และหวังว่าท่านจะช่วยต่อยอดให้กับภาคเอกชนรายอื่น ๆ ควบคู่ไปกับการสร้างพันธมิตรกับภาควิชาการและภาคประชาสังคม เพื่อให้เรามีการดำเนินการในด้านนี้อย่างแข็งขันยิ่งขึ้นอีก
ทุกท่านครับ
· ในเดือนพฤศจิกายนที่จะถึงนี้ ไทยจะเข้าร่วมการประชุม COP (ค๊อบ) 26 ที่เมืองกลาสโกว์ ซึ่งผมหวังว่า ที่ประชุมจะสามารถหาข้อสรุปร่วมกันในประเด็นสำคัญต่าง ๆ ที่จะช่วยในการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหา climate change อย่างเป็นรูปธรรม รวมถึงเรื่องการถ่ายโอนคาร์บอนเครดิตระหว่างประเทศ และการกำหนดเป้าหมายระดมทุนเพื่อแก้ไขปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เพื่อนำไปสู่การดำเนินการตามความตกลงปารีสได้อย่างแท้จริง และสร้างความชัดเจนในการดำเนินการสำหรับประเทศต่าง ๆ ต่อไป
· เมื่อเดือนที่แล้ว ผมมีโอกาสกล่าวต่อเวทีสมัชชาสหประชาชาติ สมัยที่ 76
ในหลาย ๆ ประเด็นที่มีความสำคัญต่อโลก และได้ใช้โอกาสเหล่านั้น ย้ำความสำคัญ
ของอนาคตที่เรามุ่งหวัง และความมุ่งมั่นของการเปลี่ยนผ่านไปสู่ความสมดุลของ
สรรพสิ่ง จึงขอเรียกร้องให้ทุกท่านร่วมกันสร้างโลกที่ดีกว่าเพื่อส่งต่อให้คนรุ่นต่อไป โดยผมมีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่วันนี้สมาชิก GCNT (จีซีเอ็นที) จะได้ร่วมกันประกาศเจตนารมณ์และความมุ่งมั่นในการพยายามลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพื่อนำไปสู่การแก้ไขปัญหา climate change อย่างยั่งยืน ตลอดจนเป็นแบบอย่างที่ดีและเป็นแรงขับเคลื่อนให้ภาคส่วนอื่น ๆ ดำเนินการตามต่อไป
· สุดท้ายนี้ ผมขอขอบคุณสมาคมเครือข่ายโกลบอลคอมแพ็กแห่งประเทศไทยสำหรับการจัดงานในวันนี้ ผมเชื่อมั่นว่า ทุกท่านจะได้แลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นที่เป็นประโยชน์กับองค์กรของท่าน ซึ่งจะช่วยส่งเสริมการแก้ไขปัญหาการเปลี่ยนแปลง
สภาพภูมิอากาศและการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืนต่อไป
ขอบคุณครับ