วันพฤหัสบดีที่ 24 กันยายน 2563
คําปาฐกถาพิเศษ  พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา  นายกรัฐมนตรี เนื่องในการประชุมประจำปี 2563  ของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ  เรื่อง “ชีวิตวิถีใหม่ ประเทศไทยหลังโควิด”
คําปาฐกถาพิเศษ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา  นายกรัฐมนตรี เนื่องในการประชุมประจำปี 2563 ของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เรื่อง “ชีวิตวิถีใหม่ ประเทศไทยหลังโควิด”
คําปาฐกถาพิเศษ
พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี
เนื่องในการประชุมประจำปี 2563
ของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
เรื่อง “ชีวิตวิถีใหม่ ประเทศไทยหลังโควิด”
ในจันทร์ที่ 21 กันยายน 2563 เวลา 08.45 น.
ณ ห้องแกรนด์ไดมอนด์บอลรูม ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี นนทบุรี
.........................................................
ท่านรองนายกรัฐมนตรี ท่านรัฐมนตรี
ประธานสภาและกรรมการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
และผู้มีเกียรติทุกท่าน
ผมมีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ได้มาเป็นประธานในพิธีเปิดการประชุมประจำปี 2563 ของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ในหัวข้อเรื่อง “ชีวิตวิถีใหม่ ประเทศไทยหลังโควิด” ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่งของคนไทยทุกคนในปัจจุบันนี้ เพราะทุกท่านทราบดีแล้วว่า ขณะนี้ เรากำลังเผชิญกับความท้าทายที่ไม่เคยเจอมาก่อน จากการแพร่ระบาดของไวรัสโคโรน่า 2019 หรือโควิด –19 ที่ส่งผลต่อชีวิตของคนทั้งโลกและสั่นคลอนสภาวะเศรษฐกิจและการดำรงชีวิตของประชากรทั่วโลกอย่างรุนแรง
แม้ว่าตอนนี้สถานการณ์ต่างๆ จะดีขึ้นตามลำดับ แต่ผมอยากเรียนย้ำว่าเรายังจำเป็นต้องเฝ้าระวังอย่างเคร่งครัดและประมาทไม่ได้ เพราะอนาคตข้างหน้านั้นเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน เราทุกคนต้องเตรียมตัว ปรับตัว และพร้อมเผชิญกับความเสี่ยงต่างๆ ที่คาดเดาไม่ได้ ไม่ใช่แค่เรื่องของไวรัสโควิด-19 เท่านั้น แต่ยังรวมถึงความเสี่ยงอื่นๆ อีกด้วย
การประชุมประจำปี 2563 ของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติในวันนี้ เป็นเรื่องที่สำคัญและเป็นประโยชน์มากต่อการที่ประเทศไทยจะตั้งหลักและวางแนวทางรับมือกับชีวิตวิถีใหม่ โดยเฉพาะในสถานการณ์วิกฤตโควิด-19 นี้ การพัฒนาประเทศคงจะต้องเผชิญความท้าทายใหม่ๆ อีกมาก และคงจะต้องมีการเตรียมการ และพลิกโฉมการพัฒนาในบางด้านอย่างมากด้วย
แผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 12 นั้น นับเป็นแผนฯ ที่มีความสำคัญต่อการบรรลุเป้าหมายของยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ที่มุ่งให้ประเทศไทยเป็นประเทศที่พัฒนาแล้ว
ตามเกณฑ์มาตรฐานนานาประเทศ และเป็นสังคมที่คนไทยมีความสุข กินอิ่ม นอนหลับ ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน สังคมมีความปรองดองสมานฉันท์ ทุกคนมีที่ยืนสมศักดิ์ศรี
ของความเป็นมนุษย์ แผนฯ 12 เป็นก้าวย่างแรกของการเดินทาง ซึ่งต้องเน้นที่การวางรากฐานที่แข็งแกร่งของประเทศ โดยต้องเร่งกำจัดจุดอ่อนสำคัญโดยเฉพาะจุดอ่อนเชิงโครงสร้าง พร้อมทั้งเร่งเสริมจุดแข็งเดิม และพัฒนาจุดแข็งใหม่สำหรับอนาคต
ด้วยเหตุนี้ ผมจึงเห็นว่าการประชุมเพื่อนำเสนอผลการพัฒนาในระยะครึ่งทางของแผนฯ 12 ของสภาพัฒน์ในวันนี้จึงมีความสำคัญมาก และเป็นจุดเปลี่ยนที่สำคัญ
ของการ กำหนดจังหวะก้าวต่อๆ ไปของประเทศให้เป็นก้าวที่หนักแน่น มั่นคง และเป็นก้าวที่เป็นเสมือนแรงส่งให้เราก้าวผ่านวิกฤตที่เกิดขึ้นไปได้เป็นอย่างดี โดยรายละเอียดจะเป็น
เช่นไรนั้น ก็คงจะได้รับทราบและร่วมกันแสดงความเห็นกันในช่วงต่อไปของการประชุมครับ
รัฐบาลกับการขับเคลื่อนการพัฒนาในยุค New Normal
รัฐบาลได้ดำเนินการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศ โดยยึดโยงกับยุทธศาสตร์ชาติและแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 12 มาโดยตลอด โดยในช่วงที่ผ่านมา สามารถผลักดันให้เกิดการพัฒนาผ่านการดำเนินนโยบายสำคัญในหลายด้าน อาทิ(1) การช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อยผ่านโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ซึ่งช่วยในการลดค่าครองชีพ ทั้งการซื้อสินค้า และการเดินทาง (2) การช่วยเหลือเกษตรกรผ่านการประกันรายได้ให้กับผู้ปลูกพืชเกษตรสำคัญ เช่น ข้าว มันสำปะหลัง ยางพารา ปาล์ม และข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ โดยจ่ายเงินชดเชยเกษตรกรผู้ปลูกพืชทั้ง 5 ชนิดไปแล้วกว่า 3.4 ล้านครัวเรือนหรือเป็นจำนวนเงินกว่า 54,762 ล้านบาท (3) โครงการ "ชิมช้อปใช้" เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจและการบริโภคในประเทศ (4) การอนุมัติงบบัตรทอง ปี 2563 จำนวน 1.91 แสนล้านบาท (5) การเพิ่มเงินกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติกว่า 6.5 พันล้านบาท (6) การแก้ปัญหาภัยแล้ง และ (7) โครงการก่อสร้างรถไฟความเร็วสูง เป็นต้น
นอกจากนี้ รัฐบาลยังได้ดำเนินการรับมือการแพร่ระบาดไวรัสโควิด-19 ที่สามารถแก้ปัญหาได้เป็นอย่างดี พร้อมกับการเยียวยาประชาชน โดยรัฐบาลได้ดำเนินมาตรการหลายประการเพื่อบรรเทาผลกระทบดังกล่าวให้แก่ประชาชนเพื่อลดภาระค่าใช้จ่าย อาทิ การจัดหาเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ เงินกู้ฉุกเฉิน มาตรการลดค่าไฟฟ้าและน้ำประปา การยืดเวลาการชำระภาษีเงินได้ ตลอดจนการยืดระยะเวลาชำระหนี้ เป็นต้น
อย่างไรก็ดี รัฐบาลเห็นว่าสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ที่ไม่สามารถคาดการณ์ได้ว่าจะสิ้นสุดลงเมื่อใด และยังคงมีความเสี่ยงที่จะเกิดผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศอย่างต่อเนื่องในวงกว้างต่อไปอีก รัฐบาลจึงได้ประกาศใช้พระราชกำหนด 3 ฉบับ (มีผลบังคับใช้วันที่ 19 เมษายน 2563) วงเงินรวม 1.9 ล้านล้านบาท เพื่อให้ความช่วยเหลือภาคธุรกิจ เพื่อเยียวยาประชาชน และฟื้นฟูระบบเศรษฐกิจ ได้แก่ (1) พ.ร.ก. Soft Loan ช่วยเหลือ SMEs วงเงิน 5 แสนล้านบาท(2) พ.ร.ก. BSF ดูแลตลาดตราสารหนี้ วงเงิน 4 แสนล้านบาท ซึ่งเป็นการให้อำนาจ ธปท. เข้าไปบริหารจัดการสภาพคล่องในภาคธุรกิจและตลาดเงินตลาดทุนได้อย่างตรงจุด และ (3) พ.ร.ก. ให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงินฯ วงเงิน 1 ล้านล้านบาท
สำหรับการดำเนินการตาม พ.ร.ก. 1 ล้านล้านบาท ปัจจุบัน ครม. อนุมัติโครงการภายใต้ พ.ร.ก. ดังกล่าวแล้ว รวมวงเงิน 388,061.2856 ลบ. โดยส่วนใหญ่เป็นการใช้จ่ายแผนงาน/โครงการภายใต้แผนงานเพื่อช่วยเหลือ เยียวยาประชาชน เกษตรกรและผู้ประกอบการที่ได้รับผลกระทบ (550,000 ลบ.) วงเงินรวม 344,734.9490 โดยมีประชาชนที่ได้รับความช่วยเหลือแล้ว รวมประมาณ 30.455 ล้านราย แบ่งเป็น ประชาชน 15.302 ล้านราย เกษตรกร 7.486 ล้านราย และกลุ่มเปราะบางและผู้ด้อยโอกาส 7.675 ล้านราย
รองลงมาเป็นการใช้จ่ายแผนงาน/โครงการภายใต้แผนงานฟื้นฟูเศรษฐกิจและสังคม (400,000 ล้านบาท) ซึ่งที่ผ่านมาคณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบกรอบแนวทางการพิจารณากลั่นกรองแผนงาน/โครงการภายใต้แผนฟื้นฟูเศรษฐกิจและสังคม (รอบที่ 1) วงเงิน 92,400 ล้านบาท ซึ่งจะเป็นกลไกสำคัญในการอัดฉีดเม็ดเงินโดยภาครัฐเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจในช่วงเวลาที่เหลืออยู่ก่อนเริ่มปีงบประมาณประจำปี พ.ศ. 2564 ในเดือนตุลาคม 2563 และเพื่อให้เกิดความต่อเนื่องจากมาตรการช่วยเหลือเยียวยาประชาชนในขั้นต้นที่จะสิ้นสุดลงในเดือนมิถุนายน 2563 โดยแผนงาน/โครงการภายใต้แผนฟื้นฟูเศรษฐกิจและสังคม (รอบที่ 1) จะมุ่งตอบโจทย์เป้าหมายสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ (1) การสร้างความเข้มแข็งแก่เศรษฐกิจฐานราก (2) เน้นการกระจายความเจริญไปสู่ภูมิภาค (3) เน้นกระตุ้นอุปสงค์ และการท่องเที่ยวในประเทศ ซึ่งคาดว่าจะก่อให้เกิดการจ้างงานใหม่ประมาณ 400,000 ราย เกษตรกรมีความมั่นคงทางอาชีพ 95,000 ราย ยกระดับเกษตรแปลงใหญ่ 5,450 แปลง เพิ่มพื้นที่เกษตรทฤษฎีใหม่เพิ่มขึ้น 2.4 แสนไร่ พื้นที่เกษตรสมัยใหม่เพิ่มขึ้น 5 ล้านไร่ พื้นที่ป่าไม้เพิ่มขึ้น 1.7 แสนไร่ และสร้างมูลค่าเพิ่มไม่น้อยกว่า 11,000 ล้านบาทต่อปี
ปัจจุบันคณะรัฐมนตรีได้อนุมัติโครงการสำคัญ (ภายใต้กรอบวงเงินรอบที่ 1) แล้ว 13 โครงการ วงเงิน 43,082 ล้านบาท อาทิ โครงการ 1 ตำบลกลุ่ม 1 เกษตรทฤษฎีใหม่ (โคก หนอง นา โมเดล) โครงการพัฒนาตำบลแบบบูรณาการ โครงการอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่นเพื่อดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง โครงการพัฒนาป่าไม้ สร้างงาน สร้างรายได้ เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชน โครงการเฝ้าระวังสร้างแนวกันไฟสร้างรายได้ชุมชน โครงการพัฒนาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวเรียนรู้ด้านสัตว์ป่า โครงการกำลังใจ และโครงการเราเที่ยวด้วยกัน นอกจากนั้นยังได้อนุมัติโครงการระดับจังหวัดที่มุ่งตอบสนองความต้องการในระดับพื้นที่ไปแล้ว 210 โครงการ วงเงิน 1,027 ล้านบาท
อย่างไรก็ตาม ผมอยากเรียนทุกท่านว่า วิกฤตโควิด-19 เป็นวิกฤตระดับโลก เราไม่เคยประสบวิกฤตการณ์ที่รุนแรงเช่นนี้มาก่อนในประวัติศาสตร์ ตั้งแต่มีการแพร่ระบาดของโรคติดต่อร้ายแรง เราต้องปรับตัวทั้งในการใช้ชีวิตและดำเนินธุรกิจให้เป็นไปในรูปแบบ “New Normal” หรือเรียกกันโดยทั่วไปว่า “ชีวิตวิถีใหม่” ดังนั้น รัฐบาลจึงต้องพร้อมปรับตัวเพื่อก้าวเข้าสู่โลกภายใต้ชีวิตวิถีใหม่ด้วย เพราะเราไม่อาจทำงานในรูปแบบเดิม ๆ ได้อีกต่อไป
ชีวิตวิถีใหม่ภายใต้การพัฒนาอย่างยั่งยืน
ท่านผู้มีเกียรติครับ วิกฤตการณ์โควิด-19 ยิ่งตอกย้ำถึงความสำคัญของการพัฒนาประเทศที่มุ่งสร้างความเข้มแข็งจากภายในและฐานราก เพื่อให้ทุกคนในชาติมีภูมิต้านทานต่อความผันผวนทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม และที่สำคัญคือการมุ่งพัฒนาไปด้วยกันโดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง ซึ่งที่ผ่านมา รัฐบาลได้กำหนดให้มียุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580) เพื่อวางรากฐานประเทศในระยะยาวและมีแผนแม่บท 23 แผน เป็นตัวขับเคลื่อนการบรรลุเป้าหมายยุทธศาสตร์ชาติ แต่การก้าวเข้าสู่ชีวิตวิถีใหม่ (New Normal) และการที่เราต้องเผชิญกับแนวโน้มสำคัญของโลก (Mega Trends) อีกนานัปการ การพัฒนาประเทศตามแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ จำเป็นต้องได้รับการพิจารณาทบทวนให้มีความสอดคล้องกับบริบทการพัฒนาใหม่ของประเทศยิ่งขึ้น รัฐบาลจึงได้จัดทำ “แผนแม่บทเฉพาะกิจภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติอันเป็นผลมาจากสถานการณ์โควิด-19 พ.ศ. 2564-2565” ซึ่งจะเป็นการระบุแนวทางการพัฒนาที่ต้องเน้นให้ความสำคัญเป็นพิเศษ (Top Priorities) และประเด็นการพัฒนาเพิ่มเติม (Emerging Issues) ที่จำเป็นต้องเร่งดำเนินการ เพื่อให้สามารถรับมือและเตรียมความพร้อมในการเยียวยาช่วยเหลือผู้ที่ได้รับผลกระทบ ฟื้นฟูกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมให้เข้าสู่ภาวะปกติ รวมทั้งนำเงื่อนไขของบริบทการเปลี่ยนแปลงต่างๆ มาเป็น “จุดเปลี่ยน” ในการขับเคลื่อนประเทศไปสู่หมุดหมายใหม่ที่ดีกว่าในอนาคต
การกำหนดทิศทางการพัฒนาเพื่อให้ประเทศไทยมีความเท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลง สามารถรับและลดความเสี่ยง ขณะเดียวกันยังมีศักยภาพในการสร้างสรรค์ผลประโยชน์จากโอกาสที่เกิดขึ้นได้อย่างเป็นรูปธรรม จำเป็นต้องให้ความสำคัญกับการพัฒนาศักยภาพของประเทศให้สามารถ “ล้มแล้วลุกไว” (Resilience) โดยการสร้างความสามารถ 3 ประการ ได้แก่1) การพร้อมรับ (Cope) หมายถึง ความสามารถในการบริหารจัดการภายใต้สภาวะวิกฤติ ให้สามารถยืนหยัดและต้านทานความยากลำบาก รวมถึงฟื้นคืนกลับสู่สภาวะปกติได้อย่างรวดเร็ว2) การปรับตัว (Adapt) หมายถึง การปรับทิศทาง รูปแบบ และแนวทางการพัฒนา ให้สอดรับกับความเปลี่ยนแปลง พร้อมกระจายความเสี่ยงและปรับตัวอย่างเท่าทันเพื่อแสวงหาประโยชน์จากสิ่งที่เกิดขึ้น3) การเปลี่ยนแปลง เพื่อพร้อมเติบโตอย่างยั่งยืน (Transform) หมายถึง การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างและปัจจัยพื้นฐานให้สอดรับกับความเปลี่ยนแปลง เพื่อพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาสสำหรับการพัฒนาประเทศต่อไป
ทั้งนี้ แนวคิด “ล้มแล้ว ลุกไว” ดังกล่าว มีพื้นฐานมาจากหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งเป็นหลักการสำคัญในการพัฒนาประเทศของเรามาตั้งแต่แผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 8 จนถึงปัจจุบัน
แผนแม่บทเฉพาะกิจภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติฯ มีเป้าหมายสำคัญ คือ“คนสามารถยังชีพอยู่ได้ มีงานทำ กลุ่มเปราะบางได้รับการดูแลอย่างทั่วถึง สร้างอาชีพและกระจายรายได้สู่ท้องถิ่น เศรษฐกิจประเทศฟื้นตัวเข้าสู่ภาวะปกติ และมีการวางรากฐานเพื่อรองรับการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจใหม่” โดยได้ระบุ 4 ประเด็นการพัฒนาที่ควรให้ความสำคัญเป็นพิเศษในระยะ 2 ปีข้างหน้า เพื่อเสริมสร้างศักยภาพในการฟื้นฟูและขับเคลื่อนประเทศให้สามารถ “ล้มแล้ว ลุกไว หรือ Resilience” ประกอบด้วย
1. การเสริมสร้างความเข้มแข็งของเศรษฐกิจฐานรากภายในประเทศ (Local Economy) โดยการมุ่งเน้นการกระจายโอกาสทางเศรษฐกิจไปยังระดับท้องถิ่น ผ่านการส่งเสริมการจ้างงานโดยเฉพาะในระดับพื้นที่และชุมชน รวมถึงการให้ความช่วยเหลือและพัฒนาศักยภาพของผู้ประกอบการ SMEs และผู้ประกอบการในท้องถิ่นให้สามารถปรับตัวสู่ธุรกิจใหม่ที่มีแนวโน้มและโอกาสทางตลาดที่ดีในอนาคต ตลอดจนดำเนินงานด้านการกระจายศูนย์กลางความเจริญทางเศรษฐกิจไปยังเมืองหลักและเมืองรองที่มีขีดความสามารถและมีความพร้อม เพื่อให้การเติบโตของพื้นที่และเมืองในภูมิภาคเป็นศูนย์กลางในการเชื่อมโยงความเจริญ เป็นแหล่งจ้างงาน สร้างอาชีพ และกระจายรายได้ไปยังภาคส่วนและชุมชนในพื้นที่อย่างทั่วถึง2. การยกระดับขีดความสามารถของประเทศเพื่อรองรับการเจริญเติบโตอย่างยั่งยืนในระยะยาว (Future Growth) โดยมุ่งเน้นด้านการเตรียมความพร้อมและส่งเสริมความสามารถในการแข่งขันของเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจหลัก (Growth Engines) ที่ประเทศไทยมีโอกาสและมีการวิเคราะห์แล้วว่ามีศักยภาพภายใต้ภูมิทัศน์ของเศรษฐกิจโลกแบบใหม่ที่จะเปลี่ยนไป ได้แก่
2.1 อุตสาหกรรมและบริการทางการแพทย์ครบวงจร ด้วยการขยายช่องทางการตลาดทั้งการแพทย์แผนปัจจุบันและการแพทย์แผนไทย
2.2 การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์และเน้นคุณภาพ ด้วยการเปลี่ยนแปลงแนวทางการพัฒนาภาคการท่องเที่ยวทั้งระบบ ให้มุ่งเน้นที่เชิงคุณภาพมากกว่าปริมาณ
2.3 การเกษตรมูลค่าสูง ด้วยการสร้าง Market Platform ให้กลุ่มเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชน
2.4 อุตสาหกรรมอาหาร ด้วยการส่งเสริมการเข้าถึงแหล่งเงินทุนเพื่อเพิ่มกำลังการผลิตและการจ้างงาน รวมทั้งส่งเสริมให้ผู้ประกอบการปรับตัวให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภคยุคใหม่
2.5 อุตสาหกรรมยานยนต์สมัยใหม่ ด้วยการสนับสนุนการปรับตัวของผู้ประกอบการและแรงงาน รวมถึงปัจจัยที่เกี่ยวข้องต่างๆ ทั้งระเบียบ กฎหมาย โครงสร้างพื้นฐาน และอุปสงค์ของผู้บริโภคในประเทศให้สามารถเปลี่ยนผ่านไปสู่อุตสาหกรรมยานยนต์สมัยใหม่
3. การพัฒนาศักยภาพและยกระดับคุณภาพชีวิตของคน (Human Capital) โดยให้ความสำคัญกับการยกระดับทักษะ (Upskill) ปรับทักษะ (Reskill) และส่งเสริมการเรียนรู้เพื่อรองรับอุตสาหกรรมและบริการที่จะเป็นเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจหลักในระยะยาว ร่วมกับการขยายและพัฒนาระบบประกันสังคมเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชากรทุกสาขาอาชีพและทุกช่วงวัย ตลอดจนการส่งเสริมความมั่นคงทางสุขภาพ เพื่อให้คนให้เป็นกำลังหลักในการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศได้อย่างยั่งยืน
4.การปรับปรุงและพัฒนาปัจจัยพื้นฐานเพื่อส่งเสริมการฟื้นฟูและพัฒนาประเทศ (Enabling Factors) โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อเกื้อหนุนการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก ขีดความสามารถในการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศ และการพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนตามที่กล่าวมาให้ประสบผลสำเร็จ ซึ่งปัจจัยพื้นฐานสำคัญที่จำเป็นต้องเร่งปรับปรุงและพัฒนา ประกอบด้วยการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจใหม่ โดยการพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้โครงสร้างพื้นฐานให้สอดคล้องกับทิศทางการการพัฒนาประเทศ
4.1 การปรับปรุงกฎหมายและส่งเสริมภาครัฐดิจิทัล ให้เท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลงทั้งจากภายนอกและภายในประเทศ
4.2การพัฒนาองค์ความรู้ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มในกิจกรรมทางเศรษฐกิจและการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของประชาชนในทุกมิติ
​4.3การเสริมสร้างความมั่นคงและบริหารจัดการความเสี่ยงเพื่อรองรับสาธารณภัยและภาวะวิกฤตทุกรูปแบบ
4.4 การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของเครือข่ายและภาคีการพัฒนา เพื่อให้การฟื้นฟูและขับเคลื่อนประเทศมีประสิทธิภาพสามารถบรรลุผลได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยการสนับสนุนการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนในพื้นที่และภาคส่วนอื่นๆ ในสังคม
สรุป :ความสำเร็จจากการมีส่วนร่วม
การขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมของประเทศในยุคชีวิตวิถีใหม่
ไปสู่ความยั่งยืนจะเกิดขึ้นได้ ทุกภาคส่วนจะต้องรวมพลังกันเพื่อ “รวมไทยสร้างชาติ” ทุกฝ่ายต้องเข้ามาร่วมรับผิดชอบและลงมือปฏิบัติอย่างจริงจังในการดำเนินการให้ประสบผลเป็นรูปธรรม ไม่ว่าจะเป็นภาครัฐ ภาคธุรกิจเอกชน และภาคประชาสังคม ที่ต้องร่วมมือกันอย่างมุ่งมั่นที่จะสร้างความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศในระยะยาว ไม่ใช่เป็นการพัฒนาที่หวังเพียงความสำเร็จในระยะสั้นๆ หรือขาดการเตรียมความพร้อมในการรับมือกับสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคตระยะยาวเลย และผมปรารถนาที่จะเห็นพี่น้องประชาชนสามารถปรับตัวให้เรียนรู้ ตื่นรู้อยู่ตลอดเวลา เรียนรู้อย่างมีเป้าหมาย เรียนรู้อย่างสร้างสรรค์ เรียนรู้เพื่อนำไปปฏิบัติอย่างจริงจัง และเรียนรู้ในการที่จะมีส่วนร่วมในการพัฒนา ตลอดจนตระหนักถึงบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบ เคารพกฎหมาย สิทธิเสรีภาพของผู้อื่น และมีจิตสาธารณะ
ผมหวังเป็นอย่างยิ่งว่าทุกภาคส่วนของประเทศ ต้องพัฒนาตนเองเพื่อขับเคลื่อนไปข้างหน้าโดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง รวมทั้งขอให้ทุกฝ่ายช่วยกันเป็นผู้นำแห่งการเปลี่ยนแปลงประเทศไทยร่วมกันในทุกระดับ ไปสู่ความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน ดังนั้น ผมขอฝากให้ทุกท่านร่วมกันแสดงความคิดเห็นในเกี่ยวกับผลการพัฒนาในช่วงที่ผ่านมาของแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 12 ในการประชุมครั้งนี้อย่างเต็มที่ รวมถึงช่วยกันนำเสนอแนวทางการขับเคลื่อนต่างๆ ที่ทำได้จริงในทางปฏิบัติ มีความสมดุลของการพัฒนาในทุกด้าน เพื่อให้สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติได้นำผลไปประมวลและนำไปใช้ในการกำหนดทิศทางและดำเนินการขับเคลื่อนประเด็นการพัฒนาสำคัญต่างๆ เพื่อผลักดันการขับเคลื่อนการพัฒนาตามยุทธศาสตร์การพัฒนาในแผนฯ 12 ที่ตอบโจทย์เป้าหมายระยะยาวของยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปีภายใต้ความร่วมมือของทุกภาคีพัฒนาต่อไป
บัดนี้ ได้เวลาอันสมควรแล้ว ผมขอเปิดการประชุมประจำปี 2563 ของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เรื่อง “ชีวิตวิถีใหม่ ประเทศไทยหลังโควิด” และขออวยพรให้การจัดงานประสบผลสำเร็จตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ทุกประการ
.................................................
ขอบคุณครับ