วันอังคารที่ 26 ตุลาคม 2564
ถ้อยแถลงนายกรัฐมนตรี สำหรับการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 38 วันอังคารที่ 26 ตุลาคม 2564
ถ้อยแถลงนายกรัฐมนตรี
สำหรับการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ ๓๘
วันอังคารที่ ๒๖ ตุลาคม ๒๕๖๔
ถ้อยแถลงนายกรัฐมนตรี
สำหรับการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ ๓๘
วันอังคารที่ ๒๖ ตุลาคม ๒๕๖๔
* * * * *
ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท และ ฯพณฯ ทั้งหลาย
ผมขอขอบคุณบรูไนดารุสซาลามที่จัดการประชุมสุดยอดอาเซียนในครั้งนี้ ท่ามกลางความท้าทาย จากทั้งการแพร่ระบาดของโควิด-๑๙ และความเปลี่ยนแปลงทางภูมิรัฐศาสตร์ในภูมิภาค โอกาสนี้ ผมขอต้อนรับท่านนายกรัฐมนตรี สปป. ลาวและท่านนายกรัฐมนตรีมาเลเซียเข้าสู่ครอบครัวอาเซียน ผมพร้อมที่จะร่วมมือกับท่านอย่างใกล้ชิดและหวังว่า จะได้พบกับผู้นำทุกท่านในเร็ววันนี้
ผมขอชื่นชมบรูไนฯ ที่ได้ทำหน้าที่ประธานอาเซียนอย่างดีเยี่ยม ภายใต้แนวคิดหลัก “เราห่วงใย เราเตรียมพร้อม เรารุ่งเรือง” โดยไทยสนับสนุนข้อริเริ่มต่าง ๆ ในปีนี้อย่างเต็มที่ อาทิ ข้อริเริ่มอาเซียนชิลด์ การส่งเสริมความร่วมมือทางเศรษฐกิจภาคทะเล กรอบเศรษฐกิจหมุนเวียนสำหรับประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน และการจัดทำวิสัยทัศน์ประชาคมอาเซียนภายหลังปี ค.ศ. ๒๐๒๕ รวมทั้งข้อเสนอที่จะมอบหมายให้คณะผู้แทนระดับสูงฯ หารือเกี่ยวกับการเสริมสร้างขีดความสามารถและประสิทธิภาพเชิงสถาบันของอาเซียน ซึ่งไทยพร้อมจะร่วมมือในการดำเนินการตามข้อริเริ่มเหล่านี้ให้เกิดผลสำเร็จและเป็นประโยชน์ต่อประชาคมอาเซียนในระยะยาว
เป็นเวลาเกือบ ๒ ปีแล้วที่พวกเราต้องต่อสู้กับโควิด-๑๙ วิกฤตครั้งนี้ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อชีวิตและความเป็นอยู่ของประชาชน และสะท้อนให้เห็นถึงความเปราะบางของภูมิภาคต่อภัยคุกคามใหม่ ๆ ที่อาจเกิดขึ้นโดยที่เราไม่ทันตั้งตัว ผมจึงเห็นว่า ในช่วงเวลาจากนี้ไป นอกจากเราจะต้องร่วมมือกันแก้ไขเรื่องการแพร่ระบาดและผลกระทบของโควิด-๑๙ แล้ว เรายังควรถอดบทเรียนจากโควิด-๑๙ มาใช้เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้ประชาคมอาเซียนมีความพร้อมรับมือกับความท้าทายใหม่ ๆ ในอนาคต ดังนั้น ผมขอเสนอข้อคิดเห็นเกี่ยวกับประเด็นที่อาเซียนควรให้ความสำคัญ ๓ ประการ ดังต่อไปนี้
ประการแรก เราจะต้องดำเนินการตามข้อริเริ่มในกรอบอาเซียนเพื่อแก้ไขปัญหาโควิด-๑๙ ให้มีประสิทธิภาพ ผมยินดีเป็นอย่างยิ่งที่การจัดซื้อวัคซีนโควิด-๑๙ โดยใช้เงินจากกองทุนอาเซียนเพื่อรับมือกับโควิด-๑๙ มีความคืบหน้าและหวังว่าประเทศสมาชิกอาเซียนจะได้รับวัคซีนอย่างทั่วถึงโดยเร็ว ขณะที่เงินที่เหลืออยู่ในกองทุนฯ จะได้รับการนำไปใช้ประโยชน์ในเรื่องวัคซีนให้แก่ประชาชนอาเซียนเพิ่มเติมในอนาคต นอกจากนี้ ไทยได้แจ้งรายการสิ่งของที่บริจาคแก่คลังสำรองอุปกรณ์ทางการแพทย์อาเซียนฯ แล้ว และหวังว่า จะมีการนำไปใช้ประโยชน์ต่อไป
เมื่อมองไปข้างหน้า อาเซียนควรเสริมสร้างความพร้อมในการรับมือกับโรคอุบัติใหม่และเสริมสร้าง
ความมั่นคงทางสาธารณสุขในระยะยาว โดยส่งเสริมความร่วมมือด้านการวิจัยและพัฒนาวัคซีน เพื่อบรรลุเป้าหมายความมั่นคงและความสามารถในการพึ่งพาตนเองด้านวัคซีน ซึ่งในขณะนี้ไทยกำลังพัฒนาวัคซีนภายในประเทศ และยินดีร่วมมือกับประเทศสมาชิกอาเซียนในเรื่องนี้ต่อไป อย่างไรก็ดี เป็นเรื่องน่าเสียดายที่อาเซียน ยังไม่สามารถบรรลุฉันทามติเกี่ยวกับที่ตั้งของศูนย์อาเซียนด้านภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขและโรคอุบัติใหม่ได้ เราจึงควรหารือกันอย่างสร้างสรรค์ เพื่อแสวงหาแนวทางใหม่ ๆ เพื่อให้อาเซียนสามารถมีข้อตัดสินใจในเรื่องนี้ได้ ซึ่งจะมีความสำคัญยิ่งต่อความน่าเชื่อถือและความเป็นเอกภาพของอาเซียน รวมทั้งจะเป็นประโยชน์โดยตรงกับประชาชนกว่า 660 ล้านคนในภูมิภาค
ประการที่สอง อาเซียนควรเริ่มเปิดภูมิภาคและส่งเสริมการเดินทางไปมาหาสู่กันอย่างปลอดภัย เพื่อช่วยฟื้นฟูเศรษฐกิจ โดยใช้ประโยชน์จากกรอบการจัดทำระเบียงการเดินทางของอาเซียน ขณะเดียวกัน ควรจัดทำแนวทางการรับรองวัคซีนและใบรับรองการฉีดวัคซีนระหว่างกัน เพื่ออำนวยความสะดวกการเดินทาง ทางธุรกิจ และพิจารณาขยายให้ครอบคลุมการท่องเที่ยวต่อไป ซึ่งที่ผ่านมาประเทศไทยได้เปิดพื้นที่นำร่อง ต้อนรับนักท่องเที่ยวภายใต้โครงการภูเก็ตแซนด์บ็อกซ์และสมุยพลัสไปแล้ว และจะเริ่มเปิดประเทศอย่างเป็นขั้น เป็นตอนตั้งแต่วันที่ ๑ พฤศจิกายนนี้ เป็นต้นไป ขณะเดียวกัน เราต้องหลีกเลี่ยงการใช้มาตรการที่ไม่จำเป็นและเป็นอุปสรรคต่อการเคลื่อนย้ายสินค้า เพื่อรักษาความเชื่อมโยงของห่วงโซ่อุปทานในช่วงสถานการณ์โควิด-๑๙ และใช้ประโยชน์จากตลาดภายในของอาเซียนในการกระตุ้นเศรษฐกิจในภูมิภาค
เพื่อส่งเสริมสภาวะแวดล้อมที่เอื้ออำนวยต่อการค้าการลงทุน และขยายโอกาสทางการค้าให้กับผู้ประกอบการในการฟื้นตัวจากโควิด-๑๙ ผมหวังว่า ความตกลง RCEP จะมีผลใช้บังคับตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ โดยไทยจะยื่นสัตยาบันสารความตกลง RCEP ต่อเลขาธิการอาเซียนในช่วงต้นเดือนพฤศจิกายน ศกนี้ รวมทั้งหวังว่าจะมีการประกาศเดินหน้าการเจรจา FTA อาเซียน-แคนาดาโดยเร็ว
ประการสุดท้าย โควิด-๑๙ ตลอดจนภัยธรรมชาติอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ อุทกภัย ไฟป่า และหมอกควันข้ามพรมแดน สะท้อนให้เห็นถึงจุดอ่อนของแนวทางการพัฒนาในปัจจุบันที่เน้นผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจเป็นหลัก โดยละเลยผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ อันเป็นที่มาของวิกฤตต่าง ๆ ที่รุนแรงในทุกวันนี้ ดังนั้น ถึงเวลาแล้วที่พวกเราจะต้องปรับกระบวนทัศน์ในการใช้ชีวิตทุกด้าน เพื่อสร้างความสมดุลของสรรพสิ่ง และทำให้การฟื้นฟูและการพัฒนาของอาเซียนเป็นไปอย่างยั่งยืน ซึ่งสอดคล้องกับโมเดลเศรษฐกิจ BCG ที่ไทยดำเนินการอยู่ในการพลิกโฉมประเทศไทยในยุค Next Normal
ผมเห็นว่า “วาระสีเขียวของอาเซียน” ควรเป็นแนวทางของภูมิภาคในอนาคตเพื่อส่งเสริมการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืนเป็นมิตรกับโลก โดยใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมสีเขียวเข้ามาช่วยสนับสนุน และเน้นประเด็นสำคัญที่กำลังเป็นแนวโน้มของโลก อาทิ
๑.การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานไปสู่พลังงานสะอาด เพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และนำไปสู่การแก้ไขปัญหาภาวะโลกร้อนและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
๒.การใช้ทรัพยากรทั้งในดินและในทะเลอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหาร รวมทั้งป้องกันภัยธรรมชาติทั้งดินถล่ม และอุทกภัย
๓.การส่งเสริมการเข้าถึงเทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดในด้านต่าง ๆ อาทิ การทำเกษตรอัจฉริยะ การสำรวจข้อมูลและเฝ้าระวังมลพิษทางอากาศและสภาพภูมิอากาศ น้ำทะเลหนุน และวาตภัย ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมาย “Digital ASEAN”
๔.การพัฒนาเมืองและชุมชนที่ยั่งยืน เพื่อช่วยส่งเสริมให้ประชาชนใช้ชีวิตอย่างมีสวัสดิภาพและมีคุณภาพชีวิตที่ดีไม่ว่าจะในเมืองหรือชนบท
๕.การเงินสีเขียว เพื่อระดมทุนจากภาคส่วนต่าง ๆ ในการสนับสนุนการลุงทุนในธุรกิจที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ประเด็นเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่ความสำเร็จในเรื่องนี้ต้องอาศัยการเปลี่ยนแปลงจากทุกภาคส่วน ทั้งการเปลี่ยนพฤติกรรมของตัวเราเอง การเปลี่ยนรูปแบบการทำธุรกิจ และการเสริมสร้างบทบาทของชุมชน ดังนั้น เราต้องส่งเสริมเรื่องเหล่านี้ให้เป็นวาระสีเขียวของอาเซียน เพื่อสร้างความตระหนักรู้ให้แก่ทุกภาคส่วน และทุกหน่วยทางสังคม เพื่อร่วมกันพลิกโฉมอาเซียนให้เป็นภูมิภาคที่ก้าวหน้าและเป็นบ้านที่ยั่งยืนสำหรับ ทุกคนโดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลังเพื่อลูกหลานของเราสืบไป
ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท และทุกท่าน
สุดท้ายนี้ ผมยินดีร่วมรับรองเอกสารต่าง ๆ ของการประชุมสุดยอดอาเซียนในครั้งนี้ ซึ่งหลายฉบับสอดคล้องกับวาระสีเขียวของอาเซียนตามที่ผมได้กล่าวไปแล้ว ผมขอเน้นย้ำความมุ่งมั่นของไทยในการขับเคลื่อนประชาคมอาเซียนและส่งเสริมการรวมตัวของภูมิภาคให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น เพื่อให้อาเซียนเป็นพลังสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมของโลกต่อไป
* * * * * * *