วันพุธที่ 27 ตุลาคม 2564
ถ้อยแถลงของนายกรัฐมนตรีในนามอาเซียน สำหรับการประชุมสุดยอดอาเซียน-ญี่ปุ่น ครั้งที่ 24
ถ้อยแถลงของนายกรัฐมนตรีในนามอาเซียน โดยกล่าวในฐานะที่ไทยเป็นประเทศผู้ประสานงานความสัมพันธ์อาเซียน-ญี่ปุ่น สำหรับการประชุมสุดยอดอาเซียน-ญี่ปุ่น ครั้งที่ 24
ถ้อยแถลงในนามอาเซียน (ASEAN Common Statement)
กล่าวในฐานะที่ไทยเป็นประเทศผู้ประสานงานความสัมพันธ์อาเซียน-ญี่ปุ่น
สำหรับการประชุมสุดยอดอาเซียน-ญี่ปุ่น ครั้งที่ 24
วันพุธที่ 27 ตุลาคม 2564 เวลา 09.30 – 10.30 น.
* * * * *
ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท
ท่านนายกรัฐมนตรี คิชิดะ ฟูมิโอะ
และ ฯพณฯ ทั้งหลาย
ผมขอร่วมต้อนรับท่านนายกรัฐมนตรีคิชิดะ สู่ครอบครัวอาเซียนและการประชุมสุดยอดอาเซียน-ญี่ปุ่น ในครั้งนี้ รวมทั้งขอแสดงความยินดีต่อความสำเร็จของการจัดมหกรรมกีฬาโอลิมปิกและพาราลิมปิกที่กรุงโตเกียว เมื่อช่วงเดือนกรกฎาคมถึงสิงหาคมที่ผ่านมา
วันนี้เป็นโอกาสอันดีที่เราจะได้ร่วมกันแลกเปลี่ยนทัศนะเกี่ยวกับแนวทางการขับเคลื่อนความสัมพันธ์อาเซียน-ญี่ปุ่น ซึ่งเป็นความเป็นหุ้นส่วนที่มีพลวัตและก้าวหน้าในทุกมิติ นับตั้งแต่การสถาปนาความสัมพันธ์ เมื่อปี ค.ศ. 1973 จนนำไปสู่การยกระดับเป็นหุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์ เมื่อปี ค.ศ. 2003
ในฐานะที่ไทยเป็นประเทศผู้ประสานงานความสัมพันธ์อาเซียน-ญี่ปุ่น ผมขอกล่าวถ้อยแถลงในนามอาเซียน ดังนี้
อาเซียนและญี่ปุ่นได้สืบสานมิตรภาพและความร่วมมือระหว่างกันมาเกือบห้าทศวรรษ บนพื้นฐานของความไว้เนื้อเชื่อใจซึ่งกันและกัน ความเป็นหุ้นส่วนแบบ “ใจถึงใจ” และ “ความเป็นหุ้นส่วนที่เท่าเทียมกัน” อาเซียนขอบคุณญี่ปุ่นที่มุ่งมั่นส่งเสริมสันติภาพที่ถาวร ความไพบูลย์ร่วมกัน และการพัฒนาที่ยั่งยืนในภูมิภาค เพื่อประโยชน์ของประชาชนของเรา
เราให้ความสำคัญกับการจัดการและรับมือกับประเด็นท้าทายต่าง ๆ ร่วมกัน อาทิ โควิด-19 ความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์ โดยเฉพาะการแข่งขันระหว่างประเทศมหาอำนาจ การปฏิวัติอุตสาหกรรม ครั้งที่ 4 และการเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัล
การที่อาเซียนและญี่ปุ่นได้ให้การสนับสนุนซึ่งกันและกัน และร่วมแรงร่วมใจฟันฝ่าอุปสรรคและความท้าทายร่วมกันมาโดยตลอด เป็นเครื่องพิสูจน์ถึงความเป็น “มิตรแท้” ของเราได้เป็นอย่างดี
อาเซียนซาบซึ้งเป็นอย่างยิ่งที่ญี่ปุ่นได้สนับสนุนอาเซียนในรูปแบบต่าง ๆ ในการรับมือกับโควิด-19 ซึ่งยังคงเกิดขึ้นและส่งผลกระทบอย่างรุนแรงและกว้างขวาง เราจึงจำเป็นต้องยกระดับความร่วมมือด้านสาธารณสุขและเตรียมความพร้อมของภูมิภาคให้สามารถรับมือกับการระบาดระลอกใหม่ และภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุขและโรคอุบัติใหม่ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตให้ดียิ่งขึ้น
เราขอขอบคุณที่ญี่ปุ่นที่ได้สนับสนุนเงินจำนวน 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐสมทบกองทุนอาเซียน เพื่อรับมือกับโควิด-19 ซึ่งอาเซียนจะได้ใช้จัดสรรวัคซีนและเวชภัณฑ์ที่จำเป็นให้แก่ประเทศสมาชิกต่อไป นอกจากนี้ ขอบคุณสำหรับการสนับสนุนเงินจำนวน 50 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อจัดตั้งศูนย์ ACPHEED ซึ่งเราหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ศูนย์ฯ ดังกล่าวจะสามารถจัดตั้งและเริ่มดำเนินการได้ในโอกาสแรกสุด
เราเห็นคุณค่าของการที่ญี่ปุ่นสนับสนุนความเป็นแกนกลางของอาเซียน สถาปัตยกรรมภูมิภาคที่มีอาเซียนเป็นศูนย์กลางและกลไกที่อาเซียนมีบทบาทนำ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการเสริมสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจและดุลยภาพทางยุทธศาสตร์ในภูมิภาค
ในด้านการเมืองและความมั่นคง เรามุ่งหวังที่จะสานต่อการขยายความร่วมมือกับญี่ปุ่นผ่านกลไกที่อาเซียนมีบทบาทนำ ทั้งในด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติ การต่อต้านการก่อการร้าย การเสริมสร้างความมั่นคงและความปลอดภัยทางไซเบอร์ ความมั่นคงทางทะเล ตลอดจนความร่วมมือด้านกลาโหมผ่านกรอบ ADMM Plus
อาเซียนเน้นย้ำถึงการเสริมสร้างบรรยากาศของความไว้เนื้อเชื่อใจซึ่งกันและกัน ซึ่งจะเอื้อต่อการฟื้นฟูเศรษฐกิจ และสังคมอย่างรวดเร็วและยั่งยืน โดยเน้นความร่วมมือที่เป็นรูปธรรมเพื่อประโยชน์ของทุกฝ่าย บนพื้นฐานของหลักการภายใต้มุมมอง AOIP เรารับทราบความคืบหน้าของการดำเนินความร่วมมือภายใต้เอโอไอพีของญี่ปุ่น และมุ่งหวังที่จะเห็นความร่วมมือที่เป็นรูปธรรมต่อไป
ในด้านเศรษฐกิจ อาเซียนเป็นฐานการลงทุนและการผลิตที่สำคัญของญี่ปุ่นมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน เราย้ำถึงความสำคัญของความเชื่อมโยงและการฟื้นคืนสภาพของห่วงโซ่อุปทานในภูมิภาค เราสนับสนุนให้ภาคธุรกิจของญี่ปุ่นลงทุนในอาเซียนต่อไปเพื่อเป็นจุดเชื่อมโยงที่สำคัญในการเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับห่วงโซ่อุปทานโลกของญี่ปุ่น
เราย้ำถึงความจำเป็นในการส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากความตกลง AJCEP และมุ่งหวังให้มีการให้สัตยาบันต่อพิธีสารฉบับที่หนึ่งเพื่อแก้ไขความตกลงฯ ครบทุกประเทศเพื่อให้มีผลใช้บังคับอย่างสมบูรณ์โดยเร็ว นอกจากนี้ เราผลักดันให้ RCEP มีผลบังคับใช้ในโอกาสแรก และยินดีที่ญี่ปุ่นได้ให้สัตยาบันต่อความตกลงนี้แล้วเมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา
เรายินดีกับความคืบหน้าในการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการด้านความยืดหยุ่นทางเศรษฐกิจอาเซียน-ญี่ปุ่น เพื่อส่งเสริมการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจภายหลังวิกฤตโควิด-19 ผ่านข้อริเริ่มความร่วมมือในการส่งเสริมความเติบโตเชิงนวัตกรรมอย่างยั่งยืนระหว่างอาเซียนกับญี่ปุ่น รวมทั้งมุ่งเสริมสร้างศักยภาพ MSMEs โดยเฉพาะในการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการดำเนินธุรกิจ ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นในยุค 4IR
อาเซียนยินดีที่ญี่ปุ่นมีบทบาทที่แข็งขันในการเสริมสร้างความเชื่อมโยงในภูมิภาค เรามุ่งมั่นที่จะดำเนินงานร่วมกับญี่ปุ่นให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรมตามแถลงการณ์ร่วมของการประชุมสุดยอดอาเซียน-ญี่ปุ่น ครั้งที่ 22 ว่าด้วยความเชื่อมโยงระหว่างกัน โดยเฉพาะการสอดประสานกันระหว่างแผนแม่บทว่าด้วยความเชื่อมโยงระหว่างกันในอาเซียน ค.ศ. 2025 กับข้อริเริ่มความเป็นหุ้นส่วนเพื่อโครงสร้างพื้นฐานที่มีคุณภาพของญี่ปุ่น ซึ่งสอดคล้องกับข้อริเริ่ม “การเชื่อมโยงยุทธศาสตร์ความเชื่อมโยง” ของอาเซียน
อาเซียนขอบคุณญี่ปุ่นที่ได้สนับสนุนการพัฒนาเมืองอัจฉริยะและการพัฒนาด้านดิจิทัลของอาเซียน รวมทั้งความร่วมมือด้านการพัฒนาในอนุภูมิภาค และหวังว่า ญี่ปุ่นจะยังคงสนับสนุนในการดำเนินกิจกรรมเพื่อที่จะส่งเสริมการรวมตัวในภูมิภาคและลดช่องว่างด้านการพัฒนาในอาเซียน โดยเฉพาะผ่านแผนงานข้อริเริ่มเพื่อการรวมตัวของอาเซียน ฉบับที่ 4 อย่างต่อเนื่องต่อไป
เราเห็นคุณค่าของความร่วมมือที่เพิ่มขึ้นระหว่างอาเซียนกับญี่ปุ่นในด้านสังคมและวัฒนธรรม ซึ่งญี่ปุ่นได้ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนด้านวัฒนธรรม การศึกษา และกีฬา ผ่านโครงการต่าง ๆ มาอย่างต่อเนื่อง เราควรมุ่งเน้นการส่งเสริมความเชื่อมโยงระหว่างประชาชน โดยเฉพาะเยาวชน รวมทั้งการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และการศึกษา ตลอดจนการดูแลผู้สูงอายุและการบริหารจัดการสังคมสูงวัย
ในบริบทของโลกปัจจุบันที่เราประสบปัญหาของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อม และภัยพิบัติทางธรรมชาติ เราควรมุ่งเน้นที่จะสร้างและรักษาความสมดุลระหว่างมนุษย์กับสรรพสิ่งและความยั่งยืนในทุกมิติ เพื่อสนับสนุนการบรรลุเป้าหมาย SDGs ตลอดจนการฟื้นฟูที่ยั่งยืน เราขอขอบคุณญี่ปุ่นที่ได้สนับสนุนการเสริมสร้างขีดความสามารถในการลดปริมาณขยะทะเลในกลุ่มประเทศสมาชิกอาเซียน และเรามุ่งหวังที่จะแสวงหาความร่วมมือใหม่ ๆ อาทิ ความร่วมมือระหว่างยุทธศาสตร์ด้านการเติบโตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ในประเด็นระดับภูมิภาคและระหว่างประเทศ อาเซียนยืนยันถึงความสำคัญของการส่งเสริม การจัดระเบียบในภูมิภาคและระเบียบระหว่างประเทศ ที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของกฎและกติกา โดยยึดถือกฎหมายระหว่างประเทศ ซึ่งรวมถึงอนุสัญญา UNCLOS ค.ศ. 1982 ตลอดจนเน้นย้ำความสำคัญในการรักษาสันติภาพ เสถียรภาพ และเสรีภาพในการเดินเรือและการบินผ่านในทะเลจีนใต้ และย้ำถึงความสำคัญของการดำเนินการตาม DOC อย่างเต็มที่และมีประสิทธิภาพ รวมถึงยินดีกับความคืบหน้าของการเจรจาเพื่อนำไปสู่ข้อสรุปของ COC ที่มีประสิทธิภาพ มีเนื้อหาที่ครอบคลุม และสอดคล้องกับกฎหมายระหว่างประเทศ
เราเรียกร้องให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องกลับสู่การหารืออย่างสันติและดำเนินการเพื่อให้คาบสมุทรเกาหลีปลอดอาวุธนิวเคลียร์ มีสันติภาพและเสถียรภาพที่ยั่งยืน อาเซียนพร้อมที่จะมีบทบาทอย่างสร้างสรรค์ในการส่งเสริมบรรยากาศที่เอื้ออำนวยสำหรับการหารืออย่างสันติระหว่างฝ่ายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องผ่านกลไกที่อาเซียนมีบทบาทนำ เช่น ARF รวมทั้งยังเน้นถึงความสำคัญในการแก้ไขปัญหาด้านมนุษยธรรม ซึ่งรวมถึงประเด็นการลักพาตัว
โดยสรุป อาเซียนมุ่งหวังที่จะขับเคลื่อนความเป็นหุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์ระหว่างอาเซียนกับญี่ปุ่นให้ก้าวไกล มีความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืนยิ่งขึ้นต่อไป
ในวาระครบรอบ 50 ปี ความสัมพันธ์อาเซียน-ญี่ปุ่น ในปี ค.ศ. 2023 จะเป็นโอกาสพิเศษที่เราจะร่วมกันทบทวนความสำเร็จและบทเรียนต่าง ๆ ในห้วง 5 ทศวรรษที่ผ่านมา และกำหนดทิศทางของการพัฒนาความเป็นหุ้นส่วนของเราในอีก 50 ปีข้างหน้า เรายินดีที่ได้รับทราบถึงความประสงค์ของญี่ปุ่นที่จะจัดการประชุมสุดยอดฯ สมัยพิเศษ ที่ญี่ปุ่น ในปี ค.ศ. 2023 เพื่อเฉลิมฉลองวาระพิเศษดังกล่าว ไทยในฐานะประเทศผู้ประสานงานความสัมพันธ์อาเซียน-ญี่ปุ่น พร้อมจะร่วมมือและผลักดันให้การเฉลิมฉลองวาระพิเศษนี้ประสบความสำเร็จในเร็วที่สุด
ทั้งนี้ ประเทศไทยได้เวียนเอกสารถ้อยเเถลงในนามอาเซียนให้ทุกประเทศด้วยเเล้ว
ขอบคุณครับ
***************************