วันศุกร์ที่ 15 กรกฎาคม 2565
THAC จัดงาน “สัปดาห์การระงับข้อพิพาททางเลือกระดับนานาชาติ” ร่วมกับองค์กรชื่อดังทั่วโลกกว่า ๑๐ แห่ง ชูประเด็นการพิจารณาคดีหลังโควิด- 19
THAC จัดงาน “สัปดาห์การระงับข้อพิพาททางเลือกระดับนานาชาติ” ร่วมกับองค์กรชื่อดังทั่วโลกกว่า ๑๐ แห่ง ชูประเด็นการพิจารณาคดีหลังโควิด- 19 และอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม มุ่งยกระดับการอนุญาโตตุลาการในไทยสู่สากล​
เมื่อวันอังคารที่ ๑๒ กรกฎาคม ๒๕๖๕ เวลา ๑๐.๐๐ น. นางพงษ์สวาท กายอรุณสุทธิ์ รองเลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา รักษาราชการแทนปลัดกระทรวงยุติธรรม เป็นประธานในพิธีเปิดงานสัมมนาวิชาการนานาชาติ “สัปดาห์การระงับข้อพิพาททางเลือกระดับนานาชาติ (Thailand ADR Week 2022)” พร้อมด้วย นายพสิษฐ์ อัศววัฒนาพร ผู้อำนวยการสถาบันอนุญาโตตุลาการ โดยสถาบันอนุญาโตตุลาการ (THAC) จัดขึ้นเป็นครั้งที่ ๔ มีจุดมุ่งหมายเพื่อร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในองค์ความรู้เชิงวิชาการและวิชาชีพในแนวทางการระงับข้อพิพาททางเลือกทั้งการอนุญาโตตุลาการ การประนอมข้อพิพาท รวมถึงแนวทางอื่นๆ ตลอดจนการขยายเครือข่ายกระบวนการดังกล่าวสู่การยอมรับในระดับนานาชาติ โดยเป็นการจัดประชุมผ่านทางระบบการประชุมทางไกล Zoom Meeting
การสัมมนาดังกล่าวแสดงให้เห็นถึงความตื่นตัวในการขับเคลื่อนวงการการระงับข้อพิพาททางเลือกในประเทศไทยที่มุ่งสร้างมาตรฐานสู่ระดับสากล โดยมีองค์กร และศูนย์ระงับข้อพิพาทในระดับนานาชาติร่วมมือกับทาง THAC มากกว่า ๑๐ แห่ง ทั้งในระดับเอเชีย และระดับโลก ไม่ว่าจะเป็น Singapore International Arbitration Centre (SIAC), Hong Kong International Arbitration Centre (HKIAC), Permanent Court of Arbitration (PCA) และ Arbitration Institute of the Stockholm Chamber of Commerce (SCC) เป็นต้น โดยทุกฝ่ายต่างเชื่อมั่นถึงกระบวนการอนุญาโตตุลาการของประเทศไทย พร้อมร่วมมือพัฒนา และส่งเสริมการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมในไทยและต่างประเทศ พร้อมกับส่งเสริมภาพลักษณ์ประเทศให้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายวงการการอนุญาโตตุลาการในระดับนานาชาติ
“Arbitration and ADR Beyond the Pandemic” หรือ “การระงับข้อพิพาททางเลือกหลังสถานการณ์โควิด-19 คือหัวข้อหลักในการเสวนาครั้งนี้โดยขยายความได้ว่าเป็นการพัฒนาการ และการปรับตัวของกระบวนการอนุญาโตตุลาการในบริบทโลกหลังจากเผชิญกับปัญหาการโควิด-19 ที่ทำให้การเดินทางมาพิจารณาคดี ไต่สวน สืบพยานถูกเลื่อนออกไปบ่อยครั้ง ส่งผลเสียต่อการดำเนินธุรกิจที่ยังคงติดหล่มอยู่กับคดี และข้อพิพาทที่ค้างคาอยู่จบลงได้อย่างล่าช้าเพราะข้อจำกัดของการเปลี่ยนแปลงด้านนโยบายการเดินทางระหว่างประเทศ
ดังนั้นหัวข้อหลักดังกล่าวจึงเป็นการแลกเปลี่ยนกันในแนวทางการปรับตัวในกระบวนการต่างๆ ทั้งในการนำเทคโนโลยีสารสนเทศที่ทันสมัยมาใช้ เพื่อให้กระบวนการต่างๆ นั้นสามารถดำเนินการต่อไปได้ สถาบันอนุญาโตตุลาการหลายแห่งได้พัฒนาแนวทางปฏิบัติที่ยืดหยุ่น และเป็นประโยชน์ เพื่ออำนวยความสะดวกในการพิจารณาคดีระยะไกลผ่านสื่อออนไลน์ (Virtual Hearing) และการพิจารณาคดีเสมือนจริง การไกล่เกลี่ยทางไกลจึงเป็นการระงับข้อพิพาทที่ได้รับความนิยมมากขึ้น เนื่องจากเหตุผลเรื่องค่าใช้จ่ายและความรวดเร็ว
นอกจากนี้ หัวข้อในการเสวนายังหมายรวมถึงแนวทาง และรูปแบบในการดำเนินการ ตลอดจนการรณรงค์การ ดำเนินการอนุญาโตตุลาการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยมีการริเริ่มอย่างจริงจังเมื่อปี 2019 ภายใต้แคมเปญ “Green Pledge” หรือคำมั่นสัญญาสีเขียว ที่ทำให้การพิจารณาคดีแบบการอนุญาโตตุลาการ ร่วมกันจัดการกับความสิ้นเปลืองในรายละเอียดต่างๆ เช่น พยานเอกสาร และการเดินทางระหว่างประเทศที่ไม่จำเป็น ตลอดจนการพัฒนาร่างกฎหมายที่ลดการผลิตก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในอุตสาหกรรมต่างๆ อีกด้วย เหล่านี้จึงเป็นที่มาของการปรับตัวกระบวนการพิจารณาคดีที่มีทั้งการดำเนินการกระบวนการยุติธรรมผ่านเทคโนโลยีที่ทันสมัย ลดจำนวนวัสดุต่างๆ ที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งสถาบันอนุญาโตตุลาการ (THAC) ได้รับเกียรติจากคณะอนุญาโตตุลาการ ผู้พิพากษา ผู้ไกล่เกลี่ย ผู้ประนอม และผู้เชี่ยวชาญในด้านกฎหมายชื่อดังมากกว่า ๕๐ คนทั่วโลก เข้ามาร่วมเสวนาครั้งนี้มากมาย เพื่อตอกย้ำ และชูประเด็นการปรับตัวของวงการอนุญาโตตุลาการ และบทบาทสำคัญของการร่วมกันรับผิดชอบในการลดมลพิษให้ได้มากที่สุด
ปัจจุบันการระงับข้อพิพาททางเลือกถือได้ว่าเป็นแนวทางการยุติข้อพิพาท หรือคดีความที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมากในนานาชาติ โดยกล่าวได้ว่าเป็นกระบวนการระงับข้อพิพาทด้วยวิธีอื่น ๆ นอกจากวิธีการทางศาล โดยให้คู่พิพาททั้งสองฝ่ายร่วมกันหาข้อตกลงในการยุติข้อพิพาทโดยไม่ต้องฟ้องร้องเป็นคดีความ ได้แก่ การเจรจา (Negotiation) การประนีประนอมข้อพิพาท (Mediation) หรือ การไกล่เกลี่ย (Conciliation) และการใช้กระบวนการอนุญาโตตุลาการ (Arbitration) ในขั้นตอนสุดท้ายตามลำดับ โดยในปี ๒๕๖๓ สถิติเกี่ยวกับการระงับข้อพิพาทด้วยกระบวนการอนุญาโตตุลาการ มีจำนวนมากถึง ๓,๒๒๙ คดี โดยสถาบันอนุญาโตตุลาการมีคดีทั้งสิ้น ๓๑ คดี ร้อยละ ๙๓.๗๕ ตั้งแต่ปี ๒๕๕๘ อีกด้วย