วันพฤหัสบดีที่ 15 ตุลาคม 2563
“เฉลิมชัย” ตั้งเป้าไทยเป็นฮับโปรตีนแมลงโลก ส่งเสริมเกษตรทางเลือกใหม่ให้เกษตรกรยุคโควิด
“เฉลิมชัย” ตั้งเป้าไทยเป็นฮับโปรตีนแมลงโลก ส่งเสริมเกษตรทางเลือกใหม่ให้เกษตรกรยุคโควิด
“อลงกรณ์” เร่งขับเคลื่อนนโยบายจับมือเครือข่ายมหาวิทยาลัยตั้ง “ศูนย์เทคโนโลยีแมลง”
นายอลงกรณ์พลบุตรที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในฐานะประธานคณะกรรมการขับเคลื่อนนโยบายเทคโนโลยีเกษตร4.0แถลงวันนี้(15ต.ค.)ว่าดร.เฉลิมชัยศรีอ่อนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์กำหนดนโยบายตั้งเป้าหมายให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการผลิตโปรตีนจากแมลงหรือฮับแมลงโลกโดยมีนโยบายส่งเสริมการเลี้ยงจิ้งหรีดให้แก่เกษตรกรเพื่อสร้างรายได้โดยได้มอบหมายหน่วยงานในสังกัดเร่งส่งเสริมและยกระดับมาตรฐานฟาร์มเลี้ยงจิ้งหรีดซึ่งมีกว่า20,000ฟาร์มเพื่อสร้างความเชื่อมั่นในผลผลิตให้ผู้บริโภคทั้งในและต่างประเทศนายอลงกรณ์กล่าวต่อไปว่านโยบายดังกล่าวสอดรับกับแนวทางขององค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ(FAO: Food and Agriculture Organization)ที่ประกาศให้“แมลงเป็นแหล่งอาหารในอนาคตของโลก”โดยFAOคาดการณ์ว่าจำนวนประชากรโลกที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องจะส่งผลให้ความต้องการบริโภคเนื้อสัตว์ของโลกซึ่งเป็นแหล่งโปรตีนเพิ่มขึ้น30%ภายใน15ปีข้างหน้าการสนับสนุนการบริโภคโปรตีนจากแมลงจึงเป็นหนึ่งในแนวทางในการรับมือกับอาหารในอนาคตที่ดีที่สุดซึ่งผลการวิจัยเรื่องอาหารแห่งอนาคต(Future Food)และอาหารใหม่(Novel Food)พบว่า“แมลง”มีสารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกายทั้งแคลเซียมซิงค์วิตามินบี2บี12ในปริมาณสูงมีโอเมกา3 6 9รวมทั้งไฟเบอร์ซึ่งเป็นไฟเบอร์จากสัตว์เพียงชนิดเดียวช่วยปรับสมดุลในลำไส้นอกจากนี้ยังมีกรดอะมิโนจำเป็นต่อร่างกายอีกกว่า10ชนิดสำหรับแมลงที่มีอยู่นับล้านชนิด“จิ้งหรีด”เป็นตัวเลือกที่เหมาะสมที่สุดและข้อมูลจากบริษัทResearch and Marketsระบุว่าตลาดแมลงรับประทานได้ทั่วโลกมีอัตราการเติบโตระหว่างปี2018-2023คิดแบบCompound Annual Growth Rate (CAGR)ที่ร้อยละ23.8และคาดว่าในปี2023ตลาดจะมีขนาด37,900ล้านบาทโดยตลาดเอเชียมีสัดส่วนถึง30-40%ของทั้งโลกที่เหลือกระจายตัวอยู่ทั้งในยุโรปตะวันออกกลางแอฟริกาลาตินอเมริกาและอเมริกาเหนือจากข้อมูลของกรมวิชาการเกษตรพบว่าประเทศไทยมีแมลงที่มีคุณค่าอาหารอย่างน้อย194ชนิดเช่นจิ้งหรีดจิ้งโกร่งตั๊กแตนหนอนและดักแด้ไหมปัจจุบันประเทศไทยถือเป็นตลาดหลักในการส่งออกแมลงไปขายทั่วโลก
นายอลงกรณ์กล่าวว่าโปรตีนจากแมลงจัดเป็นซูเปอร์ฟู้ด(Super Food)และเป็นอาหารแห่งอนาคต(Future Food)ที่ต้องยกระดับมาตรฐานการผลิตการแปรรูปและการตลาดรวมทั้งส่งเสริมสตาร์ทอัพไทยทั้งนี้จะมีการจัดตั้ง“ศูนย์เทคโนโลยีแมลง”ภายใต้ศูนย์เทคโนโลยีเกษตรและนวัตกรรม(AIC: Agritech and Innovation Center)โดยความร่วมมือระหว่างกระทรวงเกษตรฯกับอีกอย่างน้อย4มหาวิทยาลัยได้แก่มหาวิทยาลัยขอนแก่นมหาวิทยาลัยเชียงใหม่มหาวิทยาลัยแม่โจ้และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์รวมทั้งมหาวิทยาลัยอื่นๆเพื่อนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยในการวิจัยและพัฒนาสายพันธุ์กระบวนการผลิตการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆทั้งแบบสดแช่แข็งทอดคั่วหรือบรรจุกระป๋องรวมถึงทำเป็นผงบดเพื่อเป็นส่วนผสมในการทำเบเกอรี่และแปรรูปเป็นแป้งจำพวกเส้นพาสต้าโปรตีนบาร์ผงแป้งขนมขบเคี้ยวและprotein shakesซึ่งกลุ่มประเทศสหภาพยุโรปสหรัฐอเมริกาแคนาดาเอเชียตะวันออกละตินอเมริกาแอฟริกาและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ต่างให้ความสนใจต่อการบริโภคเป็นอย่างมากซึ่งตลาดส่งออกไทยไปต่างประเทศได้รับความนิยมและขยายตัวอย่างรวดเร็วเติบโตถึงร้อยละ23ต่อปีโดยเฉพาะสหรัฐฯสหภาพยุโรปญี่ปุ่นและจีนและเพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคมกอช.ได้ประกาศมาตรฐานสินค้าเกษตรเรื่องการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี(GAP)สำหรับฟาร์มจิ้งหรีด(มกษ.8202-2560)เป็นมาตรฐานทั่วไป
นอกจากนี้กรมส่งเสริมการเกษตรส่งเสริมให้เกษตรกรรวมตัวกันเป็นกลุ่มแปลงใหญ่ผู้เลี้ยงแมลงโดยเฉพาะจิ้งหรีดปัจจุบันมีแปลงใหญ่จิ้งหรีดทั้งหมดจำนวน11แปลงเกษตรกรสมาชิก469รายพื้นที่รวมประมาณ848.5ไร่ใน10จังหวัดได้แก่ได้แก่จังหวัดกาฬสินธุ์ขอนแก่นนครพนมบุรีรัมย์พิจิตรพิษณุโลกมหาสารคามลพบุรีสระแก้วและจังหวัดสุโขทัยโดยมีกำลังการผลิตรวมกว่า1.1พันตันรวมทั้งส่งเสริมเกษตรกรที่สนใจเพื่อยกระดับมาตรฐานฟาร์มเลี้ยงจิ้งหรีดส่งเสริมให้เกษตรกรไทยหันมาเลี้ยงจิ้งหรีดทั้งสายพันธุ์ทองดำทองแดงและสะดิ้งเพื่อสร้างทางเลือกใหม่ในการประกอบอาชีพและเพิ่มรายได้ให้แก่เกษตรกรในยุคโควิด ซึ่งปัจจุบันประเทศไทยมีกำลังการผลิตจิ้งหรีดรวมมากกว่า7,000ตันต่อปีและสามารถป้อนตลาดภายในและต่างประเทศรวมทั้งกรมหม่อนไหมได้ส่งเสริมเกษตรกรหม่อนไหมกว่า20,000รายในการพัฒนาดักแด้ไหมเป็นผลิตภัณฑ์อาหารที่มาแรงเป็นที่ต้องการอย่างมากในขณะนี้
นายอลงกรณ์กล่าวว่าประเทศไทยมีบริษัทสตาร์อัพของคนไทยที่ผลิตและทำตลาดผลิตภัณฑ์ผงโปรตีนจากจิ้งหรีดเป็นรายแรกๆของโลกส่งออกไปยังกลุ่มประเทศสหภาพยุโรปแคนาดาญี่ปุ่นและออสเตรเลียและมีบริษัทที่ทำเกี่ยวกับการแปรรูปแมลงทยอยเกิดขึ้นตามมาแมลงถือเป็นSuper foodมีสารอาหารสูงในต่างประเทศมีการแปรรูปเพื่อนำไปใช้ในหลายรูปแบบเช่นเป็นส่วนผสมในยาทำเป็นผงแป้งผสมในขนมกรุบกรอบหรืออาหารแม้แต่เครื่องสำอางค์และอาหารเสริมฯลฯซึ่งกระทรวงเกษตรสนับสนุนสตาร์ทอัพไทยตลอดห่วงโซ่อุปทานเน้นการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆสร้างมูลค่าเพิ่มและส่งเสริมทำการตลาดแบบไฮบริดทั้งออฟไลน์และออนไลน์โดยขณะนี้มีการจำหน่ายบนตลาดออนไลน์เช่นShopee Lazadaฯลฯ
“ปัจจุบันมีบริษัทไทยและบริษัทต่างชาติลงทุนทำฟาร์มเพาะเลี้ยงในพื้นที่ภาคเหนือภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคกลางและตั้งโรงงานแปรรูปแมลงเพื่อส่งออกมีแบรนด์ของตัวเองเช่นแบรนด์ProteGoผงโปรตีนจากจิ้งหรีด(Cricket Powder)ที่ขอนแก่นและบริษัทคริกเกทแลบจำกัดตั้งอยู่ที่อำเภอสารภีจังหวัดเชียงใหม่เป็นฟาร์มจิ้งหรีดระบบปิดที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลกและยังเป็นโรงงานผู้ผลิตผงโปรตีนจากจิ้งหรีดตามมาตรฐานยุโรปเช่นเดียวกับบริษัทโกลบอลบั๊คที่อำเภอหัวหินจังหวัดประจวบคีรีขันธ์นับเป็นสินค้าเกษตรและอาหารที่มีอนาคตและตอบโจทย์ความต้องการโปรตีนรูปแบบใหม่ที่มีโภชนาการสูงประเภทอาหารใหม่(Novel Food)ของผู้บริโภคทั้งในและต่างประเทศ”นายอลงกรณ์กล่าว