วันจันทร์ที่ 25 ตุลาคม 2564
ร่างหลักการปรับปรุงพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๔๔
โดย คณะอนุกรรมการปฏิรูปกฎหมายเพื่อสนับสนุนสังคมเศรษฐกิจดิจิทัล
ประเด็นสำคัญ
การเสนอปรับปรุงหลักการของพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๔๔ นั้น มีเนื้อหาครอบคลุมการทำธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ทุกรูปแบบ
ร่างหลักการนี้เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามผลักดันการพัฒนากฎหมายเพื่อเปลี่ยนแปลงดิจิทัลของเศรษฐกิจและสังคมไทย (Thailand’s digital transformation)
พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๔๔ มีการแก้ไขปรับปรุงมาแล้วหลายครั้ง คณะอนุกรรมการฯ จึงเห็นควรเสนอให้ยกเลิกกฎหมายเดิมและยกร่างพระราชบัญญัติธุรกรรมทาง อิเล็กทรอนิกส์ฯ ฉบับใหม่ขึ้น
สถานะในการดำเนินการต่อร่างพระราชบัญญัติ
สำนักงานขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติ และการสร้างความสามัคคีปรองดอง (สำนักงาน ป.ย.ป.) จะนำร่างหลักการปรับปรุงกฎหมายธุรกรรมฯ ขึ้นรับฟังความคิดเห็นผ่านระบบกลางกฎหมาย Law.go.th ก่อนนำความคิดเห็นของผู้เกี่ยวข้องและประชาชนไปประกอบการยกร่างกฎหมาย
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาและสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ร่วมกันยกร่าง พระราชบัญญัติปรับปรุงกฎหมายธุรกรรมฯ ตามหลักการที่คณะรัฐมนตรีอนุมัติ และเสนอคณะกรรมการพัฒนา กฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาต่อไป
หลักการและเหตุผลของร่างหลักการ เป็นการเสนอปรับปรุงหลักการของพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรม ทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๔๔ ให้ครอบคลุมการทำธุรกรรมทุกประเภทภายใต้หลักการเข้าถึงเทคโนโลยีอย่าง เป็นธรรมและเท่าเทียมกัน (Fair and equitable access to technology) และหลักความเป็นกลางด้านเทคโนโลยี (Technology neutrality) ทั้งนี้ โดยไม่จำกัดเฉพาะธุรกรรมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หรือธุรกรรม ตาม UNCITRAL Model Law ตามที่กำหนดไว้เดิม
นอกจากนั้น เป็นการเปลี่ยนแปลงแนวคิดพื้นฐานกฎหมายเพื่อส่งเสริมให้ใช้ระบบเทคโนโลยีดิจิทัล เป็นช่องทางหลักในการทำธุรกรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง (๑) การลดต้นทุนแฝงและความไม่แน่นอนด้านกระบวนการ พิสูจน์พยานหลักฐาน และการพิจารณาคดี (๒) หลีกเลี่ยงการกำกับดูแลแบบเข้ม สนับสนุนให้เกิดความร่วมมือ ระหว่างผู้กำกับดูแล ผู้ประกอบธุรกิจ และผู้พัฒนาเทคโนโลยี และ (๓) รองรับการพัฒนาเทคโนโลยีในทุกรูปแบบ
ร่างหลักการนี้เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามผลักดันการพัฒนากฎหมายเพื่อเปลี่ยนแปลงดิจิทัลของ เศรษฐกิจและสังคมไทย (Thailand’s digital transformation) ของรัฐบาล ซึ่งก่อนหน้านี้มีการเสนอ ร่างพระราชบัญญัติการปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ที่ในขณะนี้อยู่ระหว่างการพิจารณาของรัฐสภา
เนื่องจากพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๔๔ มีการแก้ไขปรับปรุงมาแล้วหลายครั้ง ดังนั้น เพื่อความสะดวกในการเข้าถึงกฎหมาย คณะอนุกรรมการฯ จึงเห็นควรเสนอให้ยกเลิกกฎหมายเดิม และยกร่างพระราชบัญญัติธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ฯ ฉบับใหม่ขึ้นภายใต้หลักการที่คณะอนุกรรมการฯ เสนอ
เนื้อหาของการปรับปรุง ร่างหลักการฉบับนี้มีเนื้อหาครอบคลุมการทำธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ทุกรูปแบบ ดังนี้
(๑) กำหนดขอบเขตของกฎหมายให้ใช้บังคับกับนิติกรรมหรือธุรกรรมทุกชนิด เว้นแต่จะมีกฎหมายเฉพาะ กำหนดยกเว้นไว้
(๒) กำหนดแนวทางการแสดงตนและการทำนิติกรรมสัญญาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์
(๓) การพิสูจน์ ยืนยันตัวตน และการลงนามทางอิเล็กทรอนิกส์
(๔) บทบัญญัติเกี่ยวกับหลักฐานและการระงับข้อพิพาท
(๕) การปรับปรุงบทบาทของหน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบเพื่อให้สอดคล้องกับการพัฒนาสังคมและ เศรษฐกิจดิจิทัลในปัจจุบัน
คณะกรรมการดำเนินการปฏิรูปกฎหมายในระยะเร่งด่วนประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิ ดังนี้
๑. ศาสตราจารย์กิตติคุณ บวรศักดิ์ อุวรรณโณ
๒. ดร.กอบศักดิ์ ภูตระกูล
๓. ศาสตราจารย์พิเศษ กิติพงศ์ อุรพีพัฒนพงศ์
๔. ศาสตราจารย์ บรรเจิด สิงคะเนติ
๕. ดร.วชญะ เครืองาม
๖. ดร.วิรไท สันติประภพ
๗. ศาสตราจารย์พิเศษ วิศิษฏ์ วิศิษฏ์สรอรรถ
๘. ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์
๙. นายสุขุมพงศ์ โง่นคำ
กรรมการผู้แทนส่วนราชการ
๑. นางพงษ์สวาท กายอรุณสุทธิ์ ผู้อำนวยการสำนักงานขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติ และการสร้างความสามัคคีปรองดอง (ป.ย.ป.)
๒. นางสาวสาวิตรี ชำนาญกิจ  ผู้แทนสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี
๓. นางอารีย์พันธ์ เจริญสุข ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ
๔. นายยอดฉัตร ตสาริกา ผู้แทนสำนักงานขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติ และการสร้างความสามัคคีปรองดอง (ป.ย.ป.)
๕. นายจินตพันธุ์ ทังสุบุตร ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
๖. นายปุณณลักข์ สุรัสวดี ผู้แทนสำนักงานสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ