วันพฤหัสบดีที่ 18 พฤศจิกายน 2564
รองปลัดฯ ระพีภัทร์ นำทีมลงพื้นที่ติวเข้มและระดมสมองหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ชูพื้นที่ชุ่มน้ำทะเลน้อยเป็นมรดกเกษตรโลก
รองปลัดฯ ระพีภัทร์ นำทีมลงพื้นที่ติวเข้มและระดมสมองหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ชูพื้นที่ชุ่มน้ำทะเลน้อยเป็นมรดกเกษตรโลก
นายระพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยภายหลังนำคณะลงพื้นที่ในพื้นที่ชุ่มน้ำทะเล จังหวัดพัทลุง เพื่อติดตามความคืบหน้าและเร่งรัดในการขึ้นทะเบียนพื้นที่ชุ่มน้ำทะเลน้อย เป็นพื้นที่มรดกทางการเกษตรโลก และติดตามโครงการ sandbox ปศุสัตว์ และอนุรักษ์พันธ์กระบือไทย ว่า มรดกทางการเกษตรโลก (Globally Important Agricultural Heritage System) จัดตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2545 โดยองค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ หรือ FAO โดยพื้นที่จะต้องมีองค์ประกอบครบตามหลักเกณฑ์ 5 ข้อ ได้แก่ 1) ความมั่นคงด้านอาหาร/ชีวิตความเป็นอยู่ที่ดี 2) ความหลากหลายทางชีวภาพการเกษตร 3) ระบบความรู้/ภูมิปัญญาท้องถิ่น มีมาแต่ดั้งเดิม 4) วัฒนธรรม ระบบคุณค่า และองค์กรทางสังคม 5) ลักษณะภูมิทัศน์/และภูมิทัศน์ทางทะเล ซึ่งในปี พ.ศ. 2564 มีพื้นที่ที่ได้รับการขึ้นทะเบียน GIAHS แล้ว 62 พื้นที่ จาก 22 ประเทศทั่วโลก โดยเมื่อปี พ.ศ. 2560 ประเทศไทยได้รับการสนับสนุนจากโครงการความร่วมมือระหว่างไทย - FAO สนับสนุนผู้เชี่ยวชาญเพื่อจัดทำแผนงานและเอกสารข้อเสนอการขึ้นทะเบียนมรดกทางการเกษตรโลกในพื้นที่ชุ่มทะเลน้อย จังหวัดพัทลุง โดยพื้นที่ดังกล่าวมีความสำคัญ เป็นพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูงมาก จนได้รับการประกาศให้เป็นเขตพื้นที่ชุ่มน้ำโลก หรือ “Ramsar site” และมีความสอดคล้องกับหลักเกณฑ์ของ FAO ในการเป็นมรดกทางการเกษตร ที่เน้นการอนุรักษ์มรดกทางการเกษตรโลกเพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารและพัฒนาเศรษฐกิจ ปกป้องและส่งเสริมการใช้ทางชีวภาพให้สอดคล้องกับวัฒนธรรมท้องถิ่นและยั่งยืน
“สำหรับบริเวณพื้นที่ชุ่มน้ำทะเลน้อย มีวิถีชีวิตที่มีความเชื่อมโยงกับควายน้ำทะเลน้อย โดยสืบทอดการเลี้ยงควายมายาวนานมากกว่า 250 ปี โดยเกษตรกรในพื้นที่ชุ่มน้ำทะเลน้อยมีรายได้หลักจากการขายควาย ประกอบกับการทำประมง ปลูกข้าว และแปรรูปผลิตภัณฑ์จากกระจูด ด้านระบบนิเวศ เมื่อถึงฤดูน้ำหลากน้ำในทะเลน้อยมีปริมาณสูง ควายน้ำจะดำน้ำลงไปกินหญ้าใต้น้ำและพืชน้ำอย่างสายบัว ใบบัว หรือสาหร่าย กระจูดซึ่งมีความสำคัญต่อระบบนิเวศในการกำจัดวัชพืช และมูลของควายยังเป็นอาหารให้กับพืชและแพลงตอน ซึ่งเป็นอาหารปลา ในด้านวัฒนธรรมควายเป็นศูนย์รวมของความเชื่อ มีพิธีกรรมและประเพณีที่เกี่ยวข้องกับควาย และทางเดินของควายนอกจากจะสร้างภูมิทัศน์ที่สวยงามยังช่วยป้องกันการเกิดไฟป่าอีกด้วยทั้งนี้ หากพื้นที่ชุ่มน้ำทะเลน้อยได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางการเกษตรโลกได้สำเร็จ จะทำให้เกษตรกรและชุมชนได้รับประโยชน์ในด้านการท่องเที่ยว โอกาสทางการเกษตร การจ้างงานเพิ่มขึ้น รายได้เพิ่มขึ้น และการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ” นายระพีภัทร์ กล่าว
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้เล็งเห็นถึงประโยชน์ที่เกษตรกรจะได้รับหากได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางการเกษตร จึงได้มอบหมายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันสนับสนุน ผลักดัน และเร่งรัดการขึ้นทะเบียนระบบการเลี้ยงควายปลักในพื้นที่ชุ่มน้ำทะเลน้อย โดยให้มีการบูรณาการระหว่างหน่วยงานในพื้นที่ในการจัดทำแผนงานปฏิบัติการในพื้นที่ เพื่อรองรับการเป็นพื้นที่มรดกทางการเกษตรโลก โดยเฉพาะแผนการท่องเที่ยงเชิงเกษตร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาความเชื่อมโยงในการขอใช้งบประมาณ โครงการฟื้นฟูเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบจาก Covid-19 ระยะที่ 2 โดยเฉพาะการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตรในพื้นที่ชุ่มน้ำทะเลน้อย เพื่อรองรับการเป็นมรดกทางการเกษตรโลก รวมทั้งเชื่อมโยงการดำเนินมรดกทางการเกษตรโลกเข้ากับการดำเนินงาน Food Systems และ BCG Model ซึ่งเป็นวาระแห่งชาติ
นอกจากนี้ ได้มอบหมายให้สำนักการเกษตรต่างประเทศจัดประชุมเตรียมความพร้อมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
เพื่อเตรียมการสำหรับการประเมินของคณะกรรมการ scientific advisory committee ของ FAO ในเดือนธันวาคม และในส่วนปศุสัตว์จังหวัดพัทลุง ซึ่งเป็นหน่วยงานในพื้นที่ มอบหมายให้เชื่อมโยงและการบูรณาการเรื่องมรดกทางการเกษตรโลกเข้ากับกิจกรรมอนุรักษ์และพัฒนากระบือไทย ของจิตอาสาพระราชทาน 904 ในการอนุรักษ์สายพันธ์ควายปลักพื้นถิ่นในพื้นที่ชุ่มน้ำทะเลน้อย และศึกษาการจัดตั้ง sandbox มรดกโลกการเกษตร/ควายปลัก ในพื้นที่ชุ่มน้ำทะเลน้อย เชื่อมโยงการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตร และอื่น ๆ อีกด้วย.