วันศุกร์ที่ 13 พฤศจิกายน 2563
คำกล่าวนายกรัฐมนตรี การประชุม ASEAN Business and Investment Summit (ASEAN BIS) 2020 ในหัวข้อ “Sustainable Development and Inclusive Growth”
คำกล่าวนายกรัฐมนตรี การประชุม ASEAN Business and Investment Summit (ASEAN BIS) 2020 ในหัวข้อ “Sustainable Development and Inclusive Growth”
คำกล่าวนายกรัฐมนตรี
การประชุม ASEAN Business and Investment Summit (ASEAN BIS) 2020
ในหัวข้อ “Sustainable Development and Inclusive Growth”
ท่านผู้นำประเทศสมาชิกอาเซียนและประเทศคู่เจรจา
ท่านหวู เตี๊ยน หลก (Vu Tien Loc) ประธานสภาที่ปรึกษาธุรกิจอาเซียน
สมาชิกสภาที่ปรึกษาธุรกิจอาเซียน
และแขกผู้มีเกียรติทุกท่าน
ผมรู้สึกยินดีที่มาแสดงวิสัยทัศน์ร่วมกับผู้นำอาเซียนและผู้นำประเทศคู่เจรจาต่าง ๆ ในงาน ASEAN Business and Investment Summit ประจำปี ค.ศ. ๒๐๒๐ ภายใต้หัวข้อ “การพัฒนาที่ยั่งยืนและการเจริญเติบโตอย่างทั่วถึง” ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญที่ภาครัฐและภาคเอกชนต้องร่วมกันผลักดัน เพื่อให้อาเซียนเป็นประชาคมที่มีความก้าวหน้า ยั่งยืน และไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง
ในปัจจุบัน ภายใต้กระแสของการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ ๔ และการใช้ชีวิตวิถีปกติใหม่ ถือเป็นความท้าทายที่ทุกคนต้องเผชิญหน้า ซึ่งธนาคารเพื่อการพัฒนาเเห่งเอเชียได้คาดการณ์ว่าการเพร่ระบาดของโรคโควิด-19
จะส่งผลให้จีดีพีของอาเซียนติดลบร้อยละ 3.8 ในปีนี้ ขณะที่ จำนวนคนจนจะเพิ่มขึ้น 11 ล้านคน ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกและแปซิฟิก ตามการคาดการณ์ของธนาคารโลก อันจะส่งผลให้ช่องว่างของการพัฒนามีการขยายตัวกว้างมากขึ้น แต่ผมมองว่าทุกวิกฤติย่อมจะมีโอกาสซ่อนอยู่เสมอ โดยโควิด-19 ถือเป็นโอกาสสำคัญ ที่ผลักดันให้เราได้เข้าสู่โลกดิจิทัลในช่วงเวลาที่เร็วกว่าเดิม โดยหากเรามีความสามารถเทคโนโลยีจะเปรียบได้กับประตูที่จะนำไปสู่ความก้าวหน้าเละความสำเร็จ ในทางกลับกัน หากเราตามวิวัฒนาการไม่ทัน เทคโนโลยีจะเหนี่ยวรั้งให้เราไม่สามารถปรับตัวต่อกระแสความเปลี่ยนแปลงของโลกได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้น จะเห็นได้ว่าเทคโนโลยีได้สร้างทั้งโอกาสและความท้าทายต่อการพัฒนาเศรษฐกิจเละสังคมอย่างรอบด้าน
ประเทศใดที่มีภาครัฐ ผู้ประกอบการ และแรงงานที่มีความพร้อมและสามารถปรับตัวได้รวดเร็ว ก็จะได้รับประโยชน์ทางเศรษฐกิจภายใต้วิถีปกติใหม่มากกว่าที่อื่น ด้วยเหตุนี้จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่ภูมิภาคอาเซียนของเราต้องเร่งปรับตัวเพื่อรับมือกับความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอย่างเต็มศักยภาพ คำถามสำคัญของวันนี้ คือ เราจะใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีและนวัตกรรมให้เต็มประสิทธิภาพเพื่อสนับสนุนการฟื้นตัวและการเติบโตอย่างยั่งยืนโดยครอบคลุมทุกภาคส่วน ตลอดจนช่วยลดช่องว่างการพัฒนา ซึ่งเป็นเป้าหมายสำคัญของการสร้างประชาคมอาเซียน และการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ หรือ เอสดีจี ได้อย่างไร
ในโอกาสนี้ ผมจึงขอเสนอแนวคิด “สามใหม่” (“Three New”) เพื่อเป็นแนวทางในการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีและนวัตกรรมสำหรับการปรับตัวต่อการดำรงชีวิตและการดำเนินธุรกิจภายใต้วิถีปกติใหม่ ดังนี้
ประการแรก เราควรส่งเสริมการพัฒนา “โมเดลเศรษฐกิจใหม่” ที่รักษาสมดุลระหว่างความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ความเท่าเทียมทางสังคม และความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อม โดยมีเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนแบบไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลังเป็นเข็มทิศนำทาง ซึ่งในส่วนของประเทศไทยมี “BCG Model” ที่ให้ความสำคัญกับการพัฒนาเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว โดยมี “หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” เป็นรากฐานผ่านการขับเคลื่อนโดยการใช้องค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อสร้างความยั่งยืนในด้านต่าง ๆ เช่น ความมั่นคงทางอาหาร ความมั่นคงทางสาธารณสุข ความมั่นคงทางพลังงาน หลักประกันการมีงานทำ และความยั่งยืนของธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นต้น
ขณะเดียวกันเราควรร่วมกันส่งเสริมการดำเนินธุรกิจอย่างยั่งยืนและมีความรับผิดชอบต่อสังคม โดยผมรู้สึกยินดีที่ภาคเอกชนในอาเซียนเริ่มสนใจประเด็นนี้มากขึ้น และมีการสร้างเครือข่ายระหว่างกัน อย่างการเข้าร่วมเป็นเครือข่ายโกลบอลคอมแพ็กของสหประชาชาติ ซึ่งเป็นเรื่องที่ควรสนับสนุนต่อไป
ประการที่สอง เราควรแสวงหา “พลังเศรษฐกิจใหม่” โดยใช้ประโยชน์จากวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ในการพัฒนาเศรษฐกิจที่เป็นจุดแข็งของภูมิภาค เช่น การพัฒนา smart farming ในภาคการเกษตร การพัฒนาอุตสาหกรรมอาหารโดยใช้นวัตกรรม การพัฒนาการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน และการพัฒนาขีดความสามารถของ SMEs ซึ่งมีสัดส่วนมากกว่าร้อยละ 95 ของธุรกิจทั้งหมดในอาเซียน และเป็นแหล่งการจ้างงานมากกว่าครึ่งหนึ่งของการจ้างงานทั้งหมดในภูมิภาค เป็นต้น
ผมขอถือโอกาสนี้เน้นย้ำและชักชวนให้ภาครัฐและเอกชนร่วมกัน “ปลุกพลัง” ให้กับ SMEs ของอาเซียน เนื่องจากถึงแม้ SMEs จะเป็นฟันเฟืองที่สำคัญของเศรษฐกิจอาเซียน แต่ก็ยังเป็นภาคธุรกิจที่มีความเปราะบางและยังต้องมีการพัฒนาอีกมาก ดังจะเห็นได้จากการที่ในปัจจุบัน มี SMEs เพียงร้อยละ 16 ที่นำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ประโยชน์ได้อย่างแท้จริง ด้วยเหตุนี้ อาเซียนจึงควรสนับสนุนให้เกิดการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านนวัตกรรมแบบ “พี่สอนน้อง” เช่น การเพิ่มพูนทักษะด้านดิจิทัล อย่างการทำธุรกิจและการตลาดออนไลน์ ขณะเดียวกัน ควรร่วมกันส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากนวัตกรรมทางการเงินและการสร้างโอกาสในการเข้าถึงแหล่งทุน รวมไปถึงการพัฒนากลไกทางการเงินเพื่อสนับสนุนการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจและการพัฒนาศักยภาพของ SMEs ซึ่งประเด็นทั้งหมดนี้ เป็นสิ่งที่ไทยผลักดันให้บรรจุในกรอบการฟื้นฟูที่ครอบคลุมของอาเซียนที่ผู้นำรับรองในการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 37 นี้ด้วย
ประการที่สาม เราควรร่วมกันสร้าง “ระบบนิเวศทางเศรษฐกิจใหม่” โดยส่งเสริมการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัลที่ประชาชนและภาคธุรกิจรายย่อยสามารถเข้าถึงได้ เพื่อที่จะได้ มีส่วนร่วมในการพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัลของอาเซียนที่คาดว่าจะมีมูลค่าสูงถึง 2.4 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐในอีก 5 ปีข้างหน้า ทั้งนี้ ตลอด 10 ปีที่ผ่านมา แผนแม่บทว่าด้วยความเชื่อมโยงระหว่างกันในอาเซียน หรือ “เอ็มแพค 2025” ได้ทำหน้าที่เป็นกุญแจสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาระบบโครงสร้างพื้นฐานในภูมิภาค ซึ่งรวมถึงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัลด้วย ในส่วน ของไทย มีโครงการ “ASEAN Digital Hub” ซึ่งจะช่วยยกระดับโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัลในอาเซียน รวมถึงโครงการ “Digital Park Thailand” ที่เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ EEC โดยภาคเอกชนจะมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานต่าง ๆ รวมถึงการสร้างธุรกิจ ด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม ผ่านการลงทุนแบบ PPP
ทั้งนี้ นอกจากการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพแล้ว ผมเห็นว่า เราควรส่งเสริมการบูรณาการด้านดิจิทัลในภูมิภาคเพื่อสร้างโอกาสทางธุรกิจอย่างทั่วถึงด้วย ปีที่แล้วอาเซียนประสบความสำเร็จในการเชื่อมโยงและใช้งาน ASEAN Single Window ครบทั้ง 10 ประเทศ ซึ่งเป็นก้าวแรกที่สำคัญ แต่เราจะต้องไม่หยุดเพียงเท่านั้น อาเซียนจะต้องมองไปข้างหน้าและก้าวสู่การบูรณาการด้านดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบเพื่อการเป็น “ดิจิทัลอาเซียน” อย่างแท้จริง ไม่ว่าจะเป็นการสร้างความเชื่อมโยงของระบบการชำระเงิน หรือการค้าแบบดิจิทัลอย่างครบวงจร โอกาสนี้ ผมขอสนับสนุนข้อริเริ่มของสภาที่ปรึกษาธุรกิจอาเซียนในการส่งเสริมความเชื่อมโยงของการทำธุรกรรมทางการค้าดิจิทัลในอาเซียนอย่างครบวงจร ซึ่งจะช่วยสร้างมาตรฐานใหม่ในการประกอบธุรกิจระหว่างผู้ประกอบการในอาเซียนและคู่ค้าในต่างประเทศผ่านระบบดิจิทัล ตลอดจนจะช่วย ลดต้นทุนทั้งด้านเวลาและทรัพยากร รวมถึงช่วยให้ผู้ประกอบการรายย่อยสามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนได้สะดวกยิ่งขึ้น ดังนั้น ผมจึงขอเชิญชวนภาครัฐ ร่วมกับภาคเอกชนในอาเซียนให้เร่งรัดข้อริเริ่มดังกล่าวให้เกิดผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมโดยเร็ว
แนวคิด “สามใหม่” ซึ่งประกอบด้วย “โมเดลเศรษฐกิจใหม่” - “พลังเศรษฐกิจใหม่” - และ “ระบบนิเวศทางเศรษฐกิจใหม่” ที่ผมได้กล่าวถึงข้างต้นนั้น จะประสบผลสำเร็จได้ก็ต่อเมื่อทุกภาคส่วนในภูมิภาค ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน ได้รวมพลังกันเพื่อผลักดันให้เกิดผลที่เป็นรูปธรรม นอกจากนี้ ภาคีภายนอกของอาเซียนก็สามารถเป็นหุ้นส่วนในการขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืนและทั่วถึงในอาเซียนได้เช่นกัน โดยการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศ ผ่านกลไกต่าง ๆ เช่น ศูนย์อาเซียนเพื่อการศึกษาและการหารือด้านการพัฒนาที่ยั่งยืน หรือการเข้ามาร่วมลงทุนในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัล และการพัฒนาขีดความสามารถของ SMEs ในอาเซียน เป็นต้น
ผมหวังว่า แนวคิดที่ผมได้เสนอไปนั้น จะเป็นประโยชน์ในการกำหนดแนวทางการพัฒนาประชาคมอาเซียน เพื่อก้าวข้ามวิกฤติอันเป็นบททดสอบแห่งศตวรรษครั้งนี้ สู่เป้าหมายของการเติบโตทางเศรษฐกิจและสังคมที่เข้มแข็งและยั่งยืนไปด้วยกัน บนพื้นฐานของความร่วมแรงร่วมใจ การคิดใหม่ทำใหม่ และการใช้พลังของเทคโนโลยีอย่างสร้างสรรค์ โดยไม่ทิ้งใคร ไว้ข้างหลัง