วันศุกร์ที่ 5 สิงหาคม 2565
คำกล่าว พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ในพิธีเปิดการประชุมภาคีการขับเคลื่อนการปฏิบัติงานด้านการเปลี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศของไทย (Thailand Climate Action Conference: TCAC)
คำกล่าว พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เนื่องในโอกาสเป็นประธานในพิธีเปิดและกล่าวปาฐกถาพิเศษ ในการประชุมภาคีการขับเคลื่อนการปฏิบัติงานด้านการเปลี่ยนแปลง
สภาพภูมิอากาศของไทย (Thailand Climate Action Conference: TCAC) วันศุกร์ที่ 5 สิงหาคม 2565
ท่านรัฐมนตรี
ท่านเอกอัครราชทูต
และผู้มีเกียรติทุกท่าน
ผมมีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่มาเป็นประธานในพิธีเปิดการประชุมภาคีการขับเคลื่อนการปฏิบัติงานด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของไทย ในวันนี้ เพื่อยืนยันเจตนารมณ์อันแน่วแน่ของรัฐบาลในการขับเคลื่อนการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและผลักดันให้ประเทศไทยมุ่งสู่ความเป็นกลางทางคาร์บอนและบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ให้ได้ภายในปี พ.ศ. 2608
เห็นได้ชัดว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในปัจจุบัน นับวันยิ่งส่งผลกระทบทวีความรุนแรงมากขึ้นต่อทุกภูมิภาคทั่วโลก ตลอดช่วงเวลา 10 ปีที่ผ่านมา กิจกรรมของมนุษย์เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้อุณหภูมิพื้นผิวเฉลี่ยของโลกสูงขึ้นประมาณ 1.1 องศาเซลเซียส เมื่อเทียบกับยุคก่อนอุตสาหกรรม และหากประชาคมโลกยังไม่เร่งยกระดับการดำเนินงานด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศให้เข้มข้นมากขึ้น เราจะไม่สามารถควบคุมการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิโลกได้ ซึ่งการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิโลก ส่งผลให้นานาประเทศต้องเผชิญกับวิกฤติการผลิตสินค้าเกษตรและการประมง รวมถึงอาจส่งผลกระทบรุนแรงถึงขั้นที่ประชากรทั่วโลกจะประสบกับภาวะขาดแคลนอาหารได้ ทั้งนี้ รวมถึงภัยธรรมชาติรูปแบบต่าง ๆ ที่จะทวีความรุนแรงยิ่งขึ้นด้วย ดังนั้น WEF จึงได้กำหนดให้การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นภัยคุกคามระยะยาวของโลกที่มีแนวโน้มจะส่งผลต่อการดำเนินเศรษฐกิจระดับมหภาค
ที่ผ่านมา ประชาคมโลกได้พยายามยกระดับการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภายใต้เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน และมุ่งบรรลุเป้าหมายของความตกลงปารีส ในการจำกัดการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกให้ไม่เกิน 2 องศาเซลเซียส และพยายามควบคุมให้ไม่เกิน 1.5 องศาเซลเซียส ซึ่งการที่จะควบคุมอุณหภูมิให้ได้ตามระดับที่กำหนดนั้น การปล่อยก๊าซเรือนกระจกของโลกในภาพรวมจะต้องลดลงร้อยละ 45 จากระดับของปี 2553 ภายในปี 2573 และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิต้องเป็นศูนย์ ภายในปี 2593 พร้อมทั้งสร้างขีดความสามารถในการปรับตัวต่อผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เกิดขึ้น ควบคู่กันไปอย่างสมดุล
สำหรับประเทศไทยนั้น เราได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างต่อเนื่อง และไม่อาจคาดการณ์ได้ ซึ่งมีทั้งเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นอย่างรุนแรงและกระทันหัน เช่น น้ำท่วม ภัยแล้ง และเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแบบค่อยเป็นค่อยไปเช่น การเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเล และการเปลี่ยนแปลงของปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย ซึ่งล้วนแต่กระทบต่อความเป็นอยู่ของประชาชนเป็นวงกว้าง โดยในปี 2564 ประเทศไทยถูกจัดอันดับให้เป็นประเทศที่มีความเสี่ยงต่อผลกระทบระยะยาวจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศสูงสุด เป็นลำดับที่ 9 ของโลก ซึ่งในช่วงสองทศวรรษที่ผ่านมา มีมูลค่าความเสียหายต่อเศรษฐกิจและสังคมแล้วนับแสนล้านบาท ในวันนี้ ประเทศไทยจึงต้องเตรียมพร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงและปรับตัวรับผลกระทบที่เกิดขึ้นในมิติต่าง ๆ อย่างจริงจัง
รัฐบาลมีนโยบายให้ความสำคัญกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นอย่างยิ่ง โดยได้กำหนดทิศทางการพัฒนาสู่ความยั่งยืนในทุกมิติร่วมกับทุกภาคส่วน เพื่อให้บรรลุตามเป้าหมายที่วางไว้ โดยเฉพาะยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และแผนแม่บทต่าง ๆ ที่มุ่งสู่การสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและสภาพภูมิอากาศ ครอบคลุม 3 องค์ประกอบที่สำคัญ คือ (1) การลดก๊าซเรือนกระจกระยะยาวที่สอดคล้องกับการพัฒนาทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม (2) การปรับตัวเพื่อลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และ (3) สนับสนุนการลงทุนที่เป็นมิตรต่อสภาพภูมิอากาศในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของรัฐและเอกชน รวมถึงการพัฒนามาตรการทางเศรษฐศาสตร์ การเงิน และการคลัง เพื่อสร้างแรงจูงใจให้ภาคส่วนที่เกี่ยวข้องปรับตัวสู่การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ซึ่งทั้งหมดที่กล่าวมานี้ จะเป็นแนวทางสำคัญที่ทำให้ประเทศไทยสามารถบรรลุเป้าหมายตามที่แสดงเจตนารมณ์ต่อ UNFCCCไว้ได้
ในทางเศรษฐกิจนั้น ประเทศไทยได้นำนโยบายเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว หรือ BCG Economy เข้ามาใช้เป็นกลไกหลักในการสร้างความสมดุลแห่งการพัฒนา เพื่อให้เกิดการทำธุรกิจที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมในประเทศไทย โดยรัฐบาลได้นำมาตรการการเงินสีเขียว เข้ามาผลักดันการลงทุนในนวัตกรรมและธุรกิจสีเขียวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ รัฐบาลได้ปรับรูปแบบทางเศรษฐกิจและโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็น ไม่ว่าจะเป็นการปรับเปลี่ยนรูปแบบการผลิตไฟฟ้าของประเทศ โดยเร่งการเพิ่มสัดส่วนของการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานทดแทน รวมถึงการส่งเสริมอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า ให้ประเทศไทยเป็นทั้งผู้ผลิตและผู้ใช้ยานยนต์ไฟฟ้าที่สำคัญระดับโลก ควบคู่กับการส่งเสริมให้ภาคอุตสาหกรรมและภาคธุรกิจปรับตัวรองรับการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ ซึ่งสำหรับภาคเอกชนนั้น การปรับกระบวนทัศน์เพื่อมุ่งสู่การผลิตและการบริการที่มีอัตราการปล่อยคาร์บอนต่ำในครั้งนี้ เป็นโอกาสทางธุรกิจ ที่จะทำให้ภาคเอกชนเติบโตอย่างยั่งยืนบนฐานความเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และเป็นที่น่ายินดียิ่งที่ภาคธุรกิจหลายองค์กร เริ่มปรับตัว ให้ความสำคัญ และให้ความร่วมมือ จากการทำฉลากคาร์บอน-ฟุตพริ้นท์ การลดและเลิกใช้สารไฮโดร-ฟลู-ออโร-คาร์บอน ที่ทำลายชั้นบรรยากาศในอุตสาหกรรมทำความเย็น และการส่งเสริมการใช้ปูนซีเมนต์ ไฮ-ดรอลิก ในการก่อสร้างและเป็นส่วนผสมในผลิตภัณฑ์คอนกรีต
BCG Economy จะช่วยตอบโจทย์การพัฒนาอย่างยั่งยืนที่ครอบคลุมการสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจจากทรัพยากรชีวภาพ การนำทรัพยากรกลับมาใช้ใหม่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด และการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนบนความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อม โดยมีองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาโดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง ซึ่งสอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรที่เป็นแนวทางให้ประชาชนทั้งชาวไทยและชาวต่างชาตินำไปปรับใช้พัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน จากการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจและลดการใช้ทรัพยากร
สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่ง คือ รัฐบาลมุ่งเน้นที่จะเพิ่มพื้นที่สีเขียวทุกประเภทให้ได้ร้อยละ 55 ภายในปี 2580 เพื่อสร้างสมดุลในการดูดซับก๊าซเรือนกระจกและเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศโดยรวมของประเทศ ซึ่งจะส่งผลดีต่อคุณภาพชีวิตของพี่น้องประชาชน และในปีนี้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้บรรลุเป้าหมายการปลูกต้นไม้ 100 ล้านต้น ภายใต้โครงการ "รวมใจไทย ปลูกต้นไม้ เพื่อแผ่นดิน สืบสานสู่ 100 ล้านต้น" โดยได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วนอย่างกว้างขวาง ขณะที่ภาคเอกชนก็จะได้รับประโยชน์เพิ่มจากการแบ่งปันคาร์บอนเครดิตในโครงการลดก๊าซเรือนกระจกภาคสมัครใจ ซึ่งสิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นส่วนสำคัญที่จะช่วยให้ประเทศไทยสามารถบรรลุตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ได้
การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป และไม่ใช่เรื่องของคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นเรื่องของพวกเราทุกคนที่ต่างได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง ดังนั้น เราทุกคน ทุกภาคส่วน จึงต้องร่วมมือร่วมใจกันขับเคลื่อนการดำเนินงานในทุกมิติทั้งระบบให้เกิดเป็นรูปธรรม ซึ่งหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องได้จัดทำแผนแม่บท และแผนขับเคลื่อนในแต่ละสาขา รวมถึงนำร่องขับเคลื่อนนโยบายสู่การปฏิบัติในพื้นที่ ทั้งระดับจังหวัดและท้องถิ่น โดยมุ่งใช้จุดแข็งจากภูมิปัญญาท้องถิ่นและทรัพยากรธรรมชาติเป็นพื้นฐานในการรับมือกับความท้าทายที่จะเกิดขึ้นต่อจากนี้
ในวันนี้ ประเทศไทยยังคงต้องเร่งพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่ก้าวหน้าและทันสมัย และพัฒนาศักยภาพของบุคลากร โดยร่วมมือกับประเทศต่าง ๆ เพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างมีประสิทธิภาพ และนำไปสู่การบรรลุเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอน ภายในปี พ.ศ. 2593 และเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ ภายในปี พ.ศ. 2608 ให้ได้ ซึ่งการบรรลุเป้าหมายนั้น เป็นเพียงตัวเลขที่บ่งชี้ความสำเร็จของการดำเนินงาน แต่ผลลัพธ์ที่แท้จริง คือ ความมุ่งหวังที่จะขับเคลื่อนประเทศให้เติบโตอย่างสมดุลและยั่งยืน เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของพี่น้องประชาชนในวันนี้และชีวิตที่ดีของลูกหลานเราในวันข้างหน้า ตลอดจนเพื่อแสดงบทบาทและความรับผิดชอบของไทยในการร่วมแก้ไขปัญหานี้ที่เป็นวาระของโลกด้วย
ผมอยากย้ำกับทุกคนอีกครั้ง วิกฤตินี้ คือ “โอกาส” สำคัญที่เราจะจับมือกันขับเคลื่อนประเทศไทยให้เติบโตอย่างสมดุล ยั่งยืน และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมถึงเวลาแล้ว ที่พวกเราทุกคนจะต้องปรับตัว ปรับความคิด เพื่อเปลี่ยนผ่านสู่การพัฒนาที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อมและความสมดุลของสรรพสิ่ง
สุดท้ายนี้ ผมขอขอบคุณทุกท่าน ทุกหน่วยงาน และทุกภาคส่วน สำหรับความมุ่งมั่นตั้งใจที่จะร่วมสร้างสภาพภูมิอากาศที่ดีของโลก โดยประเทศไทยเป็นอีกหนึ่งประเทศที่พร้อมแสดงความรับผิดชอบต่อโลกใบนี้เพื่อลูกหลานของพวกเราในอนาคตและประเทศไทยจะประสบความสำเร็จไม่ได้ หากขาดความร่วมมือและความช่วยเหลือจากประเทศหุ้นส่วนความร่วมมือด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ดีกับไทยเสมอมา ขอขอบคุณกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่ได้จัดการประชุม TCAC ขึ้นเป็นครั้งแรกของประเทศ ซึ่งงานวันนี้จะเป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญของการเสริมสร้างพลังระหว่างภาคีเครือข่ายทั้งประเทศ ในการขับเคลื่อนการดำเนินงานด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และมุ่งสู่เป้าหมาย Net zero ภายในปี พ.ศ. 2608 เพื่อการเติบโตที่ยั่งยืนและสมดุลของไทยและของโลกต่อไป
ขอบคุณครับ