بقعه شیخ زاهد گیلانی — لاهیجان
نشانی: ایران، استان گیلان، لاهیجان، روستای شیخانبر یا شیخانور

بقعه شیخ انورکه با نامشیخ زاهد گیلانینیز شناخته می‌شود، ازجاهای دیدنی لاهیجاندر روستای شیخ انور به شمار می‌رود. این بنای جذاب با گنبد فیروزه‌ای خود در میان مزارع سرسبز و دل‌انگیز چای جای گرفته است و از آثار ملی ایران محسوب می‌شود. در این بقعه شیخ تاج‌الدین ابراهیم، ملقب به شیخ زاهد گیلانی دفن شده است. وی از عرفا و دراویش بزرگ و از استادان شیخ صفی‌الدین اردبیلی بود. برای آشنایی بیشتر با مقبره و شخص شیخ زاهد، با کجارو همراه باشید. هرآنچه می‌خواهید درباره بقعه شیخ زاهد گیلانی بدانید: معرفی بقعه شیخ زاهد گیلانیشیخ زاهد گیلانی کیست؟ معماری بقعه شیخ زاهد گیلانیبقعه شیخ زاهد گیلانی کجاست؟ دسترسی به بقعه شیخ زاهد گیلانینکات بازدید از بقعه شیخ زاهد گیلانیمعرفی بقعه شیخ زاهد گیلانیبقعه شیخ زاهد گیلانی بنا بر برخی منابع مدفن شیخ تاج‌الدین ابراهیم، ملقب بهشیخ زاهد گیلانی، از عرفا و دراویش بزرگ و از استادانشیخ صفی‌الدین اردبیلیاست. این بنا در میان مزارع برنج و چای و جنگل محصور شده است و یکی ازجاذبه‌های گردشگری گیلانبه حساب می‌آید. عکس از ویکی‌پدیا (عکاس: Vahidmali) بقعه شیخ زاهد گیلانی مربوط به اواخر سده ۹ ه‍جری قمری است. این اثر در تاریخ ۵ دی ۱۳۴۷ با شماره ثبت ۸۲۴ به‌عنوان یکی ازآثار ملی ایرانبه ثبت رسید. در این بقعه و در جوار مزار شیخ زاهد گیلانی، مزار دیگری قرار دارد که طبق کتیبه موجود، متعلق به سید رضی بن سید مهدی الحسینی باشکیجانی است. وی در سال ۸۳۵ هجری درگذشت و در این مکان به خاک سپرده شد. شیخ زاهد گیلانی کیست؟ تاج‌الدین ابراهیم کردی سنجانی خودش را ابراهیم گیلانی می‌نامید. پدر او، روشن امیر بابل‌بن‌شیخ بندار کردی سنجانی بود. این خاندان تا هفت جد شیخ و شیخ‌زاده بوده‌اند و جد هفتم ایشان مرید‌بن‌الاشیخ نام داشت. روشن امیر، پدر شیخ زاهد، از ده بهرالاله، از روستاهای کوهستانی گیلان، همسری برگزید و تاج‌الدین ابراهیم در سیاه‌رود از این مادر به دنیا آمد. استاد بزرگ صوفی (مرشد کامل) شیخ زاهد گیلانی (۱۲۱۶ - ۱۳۰۱) داماد خود شیخ صفی‌الدین اردبیلی را به‌عنوان جانشین معنوی خود در ۱۳۰۱ تعیین کرد / عکس از ویکی‌پدیا (عکاس: Pantherarosa) روشن امیر ظاهرا در سیاه‌رود مسکن داشت و همان جا از دنیا رفت. شیخ زاهد در طفولیت و هنگامی‌که هنوز به مکتب می‌رفت، به خدمت سیدجمال‌الدین رسید و مرید او شد. آغاز زهد وی از همان اوان کودکی بود. اوقات او به زراعت می‌گذشت. اقامت او در گیلان بیشتر در سیاه‌رود بود و گاهی نیز در هلیه کران، از بلوک خانبلی، اقامت می‌کرد. بدین صورت از یک‌طرف به سفیدرود و از طرف دیگر به دریای خزر نزدیک بود. می‌گویند از اقامتگاه وی تا لب دریا حدود نیم فرسنگ مسافت بود و به همین جهت گاهی لب دریا می‌نشست. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: محمدرضا یعقوبی) وفات شیخ زاهد در سال ۷۰۰ قمری بود. او را در حوالیسیاه‌روددر ناحیه غربیگیلاندفن کردند. بنا بر برخی روایات بعدها، در سال ۸۹۲ قمری، سلطان حیدر صفوی به‌سبب خوابی که دیده بود، با معماران و نجارانی که از شهر شروان با کشتی به گیلان منتقل کرده بود، این بنا را ساخت و جسد شیخ را به آنجا منتقل کرد. البته در این بقعه هیچکتیبه‌ای مبنی بر تایید دفن شیخ زاهد گیلانی در این مکان وجود ندارد. همچنین بنا بر برخی منابع تاریخی، تعدادی از محققان شک دارند این بنا مدفن واقعی شیخ زاهد گیلانی باشد و مدفن واقعی او را در مکان اولیه، یعنی روستای سیاه‌رود می‌دانند. معماری بقعه شیخ زاهد گیلانیبقعه هیچگونه کتیبه‌ای ندارد. مدفن با کاشی سبز رنگی پوشیده شده و در ارتفاع ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متری از کف است. بقعه، ساختمانی هرمی شکل با پوشش سفالی و گنبد نوک‌تیز دارد. سقف درونی بقعه، دارای گچبری است و ازاره‌های آن با کاشی‌های رنگی و گلدار مزین شده‌اند. همچنین بقعه دارای دو اتاق مربع و مستطیل شکل در کنار است. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: Asd Qwj) در سمت شمال، ایوان طویلی با هفت فیلپا قرار دارد. در شرق حرم، ایوانی با ۶ فیلپا و در حاشیه و قسمت جنوبی همین اتاق نیز ایوان دیگری با ۶ فیلپا دیده می‌شود. ازاره دیوارهای ایوان‌ها تا ارتفاع ۱۱۵ سانتی‌متری با کاشی‌کاری هفت رنگ عصر قاجار تزیین شده است و طاقچه‌هایی با طاق جناقی در قسمت‌های مختلف ایوان به چشم می‌خورند. بنا دارای گنبد هرمی و هشت ترک به رنگ فیروزه‌ای است که شیب تند آن به‌دلیل عبور سریع آب باران ساخته‌شده است. سطح حره را با کاشی‌کاری زرد و آبی، سفید و سیاه و نقوش سنتی و گلدار پوشانده‌اند. اطراف گنبد و دیگر نقاط بنا را با سفال پوشش داده‌اند. بقعه شیخ زاهد گیلانی کجاست؟ بقعه شیخ زاهد گیلانی در استان گیلان، لاهیجان، روستای شیخانبر یا شیخانور قرار دارد. (مشاهده روی نقشه) عکس‌های گالری از گوگل‌مپ (عکاسان: Royal Blue، آریو بزرن، محمد جسین ابراهیمی و س. ه. شریعتی) دسترسی به بقعه شیخ زاهد گیلانیروستای شیخانبر در چهار کیلومتری شرق لاهیجان واقع‌شده است. برای دسترسی به آن، جاده لنگرود به‌سمت لاهیجان را در پیش بگیرید. در ابتدای مسیر میدان شیخ زاهدی قرار دارد. میدان را پشت سر بگذارید. پس از حدود نیم‌کیلومتر، در سمت راست جاده، خیابان شیخ زاهد را مشاهده خواهید کرد که مسیر ورودی بقعه شیخ زاهد گیلانی است. عکس از ویکی‌پدیا (عکاس: Achaemenes) نکات بازدید از بقعه شیخ زاهد گیلانیبرای اقامت و شب‌مانی می‌توانید در خانه‌های مردم محلی اقامت کنید. مکانی برای اقامت داخل بقعه وجود ندارد. بهترین زمان بازدید پیش از غروب خورشید است. شاید طی سربالایی انتهایی مسیر برای برخی مشکل باشد. پرسش‌های متداولبقعه شیخ زاهد گیلانی کجاست؟ بقعه شیخ زاهد گیلانی در استان گیلان، لاهیجان، روستای شیخانبر یا شیخانور قرار دارد. شیخ زاهد گیلانی کیست؟ شیخ تاج‌الدین ابراهیم، ملقب به شیخ زاهد گیلانی، از عرفا و دراویش بزرگ و از استادان شیخ صفی‌الدین اردبیلی است. چگونه به بقعه شیخ زاهد گیلانی برویم؟ روستای شیخانبر در چهار کیلومتری شرق لاهیجان واقع‌شده است. برای دسترسی به آن، جاده لنگرود به‌سمت لاهیجان را در پیش بگیرید. در ابتدای مسیر میدان شیخ زاهدی قرار دارد. میدان را پشت سر بگذارید. پس از حدود نیم‌کیلومتر، در سمت راست جاده، خیابان شیخ زاهد را مشاهده خواهید کرد که مسیر ورودی بقعه شیخ زاهد گیلانی است. آیا بقعه شیخ زاهد گیلانی از آثار ملی ایران به شمار می‌رود؟ بله. این اثر در تاریخ ۵ دی ۱۳۴۷ با شماره ثبت ۸۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. نویسنده: سپهر حقیقی