آرامگاه نادرشاه افشار — مشهد
نشانی: ایران، استان خراسان رضوی، مشهد، خیابان شیرازی، ضلع شمال غربی چهارراه شهدا (نادری سابق)

مشهد یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری مذهبی در ایران و جهان است و از همین روسفر به مشهداز پرطرفدارترین سفرهای زیارتی در میان ایرانیان و شیعیان به شمار می‌رود. اما جاذبه‌های گردشگری مشهد علاوه برحرم مطهر امام هشتم (ع)، گستره وسیع و متنوعی را در بر می‌گیرد. یکی از مهم‌ترین اماکن تاریخی و گردشگری مشهد، آرامگاه نادر شاه افشار، جهانگشای شرق است. با کجارو همراه باشید. هرآنچه باید درباره آرامگاه نادر شاه افشار بدانید: معرفی آرامگاه نادر شاه افشارآرامگاه نادر شاه افشار کجاست؟ تاریخچه آرامگاه نادر شاه افشارمعماری آرامگاه نادر شاه افشارموزه نادریساعات بازدید و بلیط آرامگاه نادر شاه افشارمعرفی آرامگاه نادر شاه افشارمعماری باشکوه آرامگاه نادرشاه از یک‌سو و موزه نادری از دیگر سو، این مجموعه را به یکی ازجاذبه‌های گردشگری مشهدتبدیل کرده‌اند. بنای موزه معماری جالب‌توجه دارد و در موزه اشیای تاریخی و ارزشمندی نظیر سلاح و جنگ‌افزار‌ها به نمایش گذاشته‌شده است. عکس از خبرگزاری تسنیم (عکاس: نیما نجف زاده) آرامگاه نادر شاه افشار کجاست؟ آرامگاه نادر شاه افشار ازجاهای دیدنی استان خراسان رضویدر مشهد است که در خیابان شیرازی، ضلع شمال غربی چهارراه شهدا (نادری سابق) قرار دارد و در فاصله کمی از حرم مطهر واقع‌شده است. با استفاده از اتوبوس و تاکسی به‌راحتی می‌توانید از حرم به آرامگاه نادر شاه افشار دسترسی داشته باشید. موقعیت آرامگاه نادر شاه افشار روی نقشهتاریخچه آرامگاه نادر شاه افشارپس از انقراض سلسله صفویه و تسلط محمود افغان و اشرف افغان بر ایران، نادرشاه افشار (۱۱۰۰ تا ۱۱۶۰ هجری قمری) که به او در اروپا لقب «آخرین جهانگشای شرق»، «ناپلئون ایران» و «اسکندر دوم» نیز داده‌اند، از منطقه خراسان قیام کرد و توانست مدعیان محلی، افغان‌ها و امپراتوری عثمانی را سرکوب کند. سپس در سال ۱۱۴۸ در دشت مغان مجلسی ترتیب داد و خود را پادشاه ایران نامید. نادرشاه افشار که برای اولین بار شهر مشهد را به‌عنوان پایتخت ایران انتخاب کرد، اولین مقبره خود را در این شهر در سال‌های ۵ - ۱۱۴۳ قمری احداث کرد. او بعد از اینکه در سال ۱۱۴۸ قمری رسما پادشاه ایران شد، بلافاصله درصدد فتح هند برآمد، زمانی که از این سفر پر‌غنیمت بازگشت تصمیم گرفت تا مقبره دیگری برای خود در این شهر بسازد. عکس از خبرگزاری تسنیم (عکاس: نیما نجف زاده) ازاین‌رو، دستور داد تا سنگ‌های مرمر سیاه بزرگی را از دهخوار قان آذربایجان به خراسان بیاورند. بعضی از این سنگ‌ها بین ۲۰ تا شصت خروار، وزن داشتند و حمل و نقل‌شان هزینه بسیار سنگینی داشت. به همین دلیل سه قطعه از این سنگ‌های حجیم را «ایران خراب»، «عالم خراب» و «خراج عالم» نامیدند. او سرانجام در سال‌های آخر عمرش، بنای دیگری به‌عنوان مقبره خانوادگی ساخت که عمارت خورشید نام گرفت، ولی جسدش در هیچ‌کدام از این سه مقبره به خاک سپرده نشد. سر نادرشاه افشار را پس از قتل در سال ۱۱۶۰، از قوچان به هرات فرستادند. جسد بی‌سر او نیز به‌طور موقت در یکی از این مقبره‌ها به خاک سپرده شد، اما بعد‌ها آقا محمد خان قاجار آن را به تهران منتقل کرد. عکس از خبرگزاری تسنیم (عکاس: نیما نجف زاده) به همین دلیل نادرشاه تا مدت‌ها در شهر مشهد مقبره‌ای نداشت تا اینکه قوام‌السلطنه در اواخر دوره قاجار، یعنی در سال ۱۲۹۶ در محل یکی از همان سه مقبره ویران‌شده نادری، یک آرامگاه جدید برای وی احداث کرد و استخوان‌هایش را از تهران به آنجا منتقل کرد. این بنا تا مدت‌ها بر پا بود و سر انجام در سال ۱۳۳۵، انجمن آثار ملی ایران تصمیم گرفت تا آرامگاهی در شان نام نادرشاه در آنجا بنا کند که این کار از سال ۱۳۳۶ آغاز شد و در سال ۱۳۴۲ پایان یافت. معماری آرامگاه نادر شاه افشارآرامگاه فعلی نادرشاه افشار در باغی به مساحت ۱۴۴۰۰ متر مربع بنا شده است. بنای اصلی آرامگاه ۱۲ هزار متر مربع مساحت دارد و شامل چهار قسمت می‌شود؛ تالاری به طول و عرض ۵ ٫ ۱۵ در ۴ ٫ ۸ متر، فضای اصلی مقبره ۱۵ در ۱۵ متر و دو طرف آن به عرض تقریبی ۴ متر و ارتفاع ۵ ٫ ۲ متر.۱۶ ستون یک‌پارچه سنگی به ارتفاع ۲۶ ٫ ۲ متر در اطراف مقبره قرار دارد. سقف مقبره بیش از ۶ متر ارتفاع دارد. در این مقبره یک سکوی دوازده پله‌ای، محل گور، یک پوشش خیمه‌مانند روی قبر، یک سکوی مرتفع در کنار قبر که مجسمه نادرشاه سوار بر اسب به‌همراه سه نفر دیگر که به‌دنبال او هستند، غرفه فروش کتاب و دو تالار به‌عنوان موزه، یکی برای نمایش جنگ‌افزار‌های زمان سلطنت نادرشاه و دیگری برای نمایش اسلحه‌های زمان ماقبل نادر، قرار دارد. عکس از خبرگزاری تسنیم (عکاس: نیما نجف زاده) طراحی بنا بر اساس دو شکل مربع و مثلث صورت گرفته است. تالار مربع شکل از دو دیوار قرمز رنگ سنگی بسته و در قسمت ستون‌بندی باز تشکیل‌شده است که سنگ مزار نادر در گوشه این مربع در پناه دو دیوار قرار دارد. فضای باز تالار حالت صحنه جنگ، دفاع و حمله دارد و رنگ قرمز دو دیوار به مفهوم جنگ است. طرح ستون‌های اطراف تالار، کلاه نادر را تداعی می‌کند. مصالح این بنا از سنگ‌های خشن و سخت گرانیتکوهسنگی مشهداست. عکس از خبرگزاری تسنیم (عکاس: نیما نجف زاده) پوشش مقبره نیز در اصل نمایانگر و تداعی‌کننده چادر عشایر است؛ یعنی جایی که زندگی نادر در آنجا هم آغاز شده و هم پایان‌یافته است. در باغ اطراف مقبره نیز بناهای فرعی متعددی مانند سالن اجتماعات، کتابخانه، سرویس بهداشتی و … قرار دارد که با بنای آرامگاه هماهنگی دارند. همچنین در گوشه شمالی آرامگاه نادر، آرامگاه محمد تقی‌خان پسیان سردار خراسان قرار گرفته است. طراح بنا مهندس هوشنگ سیحون بوده و مجسمه‌ها را هنرمند فقید، ابوالحسن صدیقی ساخته است. تاریخ ساخت این بنا از سال ۱۳۳۶ تا سال ۱۳۴۲ به طول انجامیده است. موزه نادریموزه نادری دارای دو تالار است. تالار شماره ۱ تالار شماره ۱ به انواع سلاح‌های دوره افشاریه، وسایل سوارکاری مانند زین و برگ اسب از دوره افشاریه تا قاجاریه، چند نسخه خطی از جمله تاریخ جهان‌گشای نادری و دو شمشیر متعلق به نادر اختصاص دارد و دیوارهای آن با تابلوهایی از صحنه‌های نبرد نادر در جنگ کرنال اثر استاد سیدحسین میر مصور، مزین شده است. عکس از خبرگزاری تسنیم (عکاس: محمد طاقی) تالار شماره ۲ تالار شماره ۲ این تالار در سال ۱۳۷۳ به مجموعه اضافه‌شده است و در آن انواع سکه، اشیای باستانی و مردم‌شناسی، ظروف و دیگر اشیای اهدایی از دوره صفویه تا معاصر به نمایش در‌آمده است. علاوه بر اشیای داخل موزه، مدخل ورودی سالن اصلی نیز با عراده‌های توپ جنگی تزیین شده است. موزه آرامگاه نادر، وابسته به سازمان میراث فرهنگی خراسان است. عکس از خبرگزاری تسنیم (عکاس: محمد طاقی) از ویژگی‌های خاص این بنا می‌توان به طراحی آبریزها، حوض‌ها و جویبارها که همه بر پایه باغ ایرانی طراحی شده‌اند و نیز دیوارهایی با سنگ گرانیت و با تلفیق نرده‌های آهنی به نقش تبرزین همچنین طراحی ساختمان بر اساس دو شکل اصلی هندسی یعنی مربع و مثلث از سنگ خارای مشهد با قطعات بزرگ که نمادصلابت و عظمت نادر شاه دارد، اشاره کرد. ساعات بازدید و بلیط آرامگاه نادر شاه افشارآرامگاه نادر شاه افشار و موزه نادری در تمام روزهای هفته قابل بازدید هستند. البته در روزهای شهادت و تاسوعا و عاشورا، این مجموعه فعالیت ندارد. ساعات بازدید از ۹ صبح تا ۵ بعد از ظهر است. در سال ۱۳۹۹، هزینه ورودی آرامگاه نادر شاه افشار و موزه نادری معادل پنج هزار تومان بوده است. پرسش‌های متداولآرامگاه نادر شاه افشار کجاست؟ آرامگاه نادر شاه افشار در خیابان شیرازی، ضلع شمال غربی چهارراه شهدا (نادری سابق) قرار دارد و در فاصله کمی از حرم مطهر واقع‌شده است. در موزه نادری چه اشیایی قرار دارند؟ موزه نادری که در مجموعه آرامگاه نادر شاه افشار قرار دارد، شامل سلاح‌های دوره افشاریه، انواع سکه، اشیای باستانی، عراده‌های توپ جنگی و … می‌شود. چه روزها و ساعاتی می‌توان از آرامگاه نادر شاه افشار بازدید کرد؟ آرامگاه نادر شاه افشار و موزه نادری در تمام روزهای هفته قابل بازدید هستند. البته در روزهای شهادت و تاسوعا و عاشورا، این مجموعه فعالیت ندارد. ساعات بازدید از ۹ صبح تا ۵ بعد از ظهر است. هزینه ورودی آرامگاه نادرشاه افشار چقدر است؟ در سال ۱۳۹۹، هزینه ورودی آرامگاه نادر شاه افشار و موزه نادری معادل پنج هزار تومان بوده است. عکس‌های گالری از ایلنا (عکاس: مصطفی معراجی) نویسنده: حمیده کریمی