امامزاده زید الکبیر — ابهر
نشانی: ایران، استان زنجان، ابهر، خیابان مطهری، میدان زیدالکبیر

آرامگاه، بقعه یا مقبره، ساختمانی است که به‌عنوان بنای یادبود برای فرد یا افرادی ساخته می‌شود. به‌طور معمول، آرامگاه با مزار عادی تفاوت دارد و برای افرادی ساخته می‌شود که سرشناس و معروف باشند. این افراد شامل شخصیت‌های مذهبی، عرفا، شعرا و سیاستمداران می‌شوند. در ادامه این مقاله، با آرامگاه امامزاده زید الکبیر که ازجاهای دیدنی ابهربه‌حساب می‌آید، آشنا خواهیم شد. آنچه باید درباره امامزاده زید الکبیر بدانید: امامزاده زید الکبیر کجاست؟ امامزاده زید الکبیر کیست؟ معماری آرامگاه امامزاده زید الکبیرنکات بازدید از آرامگاه امامزاده زید الکبیرجاهای دیدنی اطراف امامزاده زید الکبیرامامزاده زید الکبیر کجاست؟ آدرس: استان زنجان، شهر ابهر، خیابان مطهری، میدان زیدالکبیر (مشاهده در نقشه) عکس از گوگل‌مپ | عکاس: فرهاد یعقوبی الموتیامامزاده شاهزاده زیدالکبیر یکی از آرامگاه‌های معروف استان زنجان در ابهر است که در شرق شهر و در انتهای خیابان استاد مطهری ابهر واقع‌شده است. این مقبره، به یکی از شخصیت‌های مذهبی شهر ابهر در استان زنجان تعلق دارد که شجره‌نامه او به حضرت علی بن ابی‌طالب (ع) می‌رسد. این بنای تاریخی گنبد مخروطی شکل زیبایی دارد. اطراف زیارتگاه در گذشته گورستانی وجود داشت که در حال حاضر، به خارج از شهر منتقل‌شده است. آرامگاه در وسط می‌دانی پر از گل‌های رنگارنگ قرار گرفته است و از نظر سبک معماری در این ناحیه، نظیر ندارد. مسیر دسترسی به امامزاده زید الکبیربرای دسترسی به امامزاده زید الکبیر از میدان آزادی در مرکز شهر ابهر، وارد بلوار شهید بهشتی شوید و در امتداد این بلوار، به‌سمت بلوار معلم ادامه دهید. پس از دو کیلومتر و رسیدن به میدان جانباز، از خروجی جنوب میدان وارد خیابان مطهری شوید. میدان امامزاده زید الکبیر در میانه این خیابان قرار دارد. امامزاده زید الکبیر کیست؟ عکس از وب‌سایت Wikipedia | نقاشی از: اوژن فلاندنطبق شجره‌نامه موجود، نسب شاهزاده زیدالکبیر به امام علی (ع) می‌رسدشاهزاد زیدالکبیر از صوفیان برجسته و پرهیزکار و وارستگان عصر خود در ابهر بوده و زیارتگاه وی مورد احترام اهالی شهر است. بقعه امامزاده مورد توجه مردم محلی و به‌خصوص مورد اعتقاد و توسل زنان ابهری و محلی برای ارائه نذورات آنان بوده است. بیشتر گردشگرانی که از این شهر دیدن می‌کنند، به زیارت امامزاده می‌روند. شجره‌نامه امامزاده زید الکبیر در متن کتاب منتقله‌الطالبیه آمده است. طبق این کتاب، وی شاهزاده زیدالکبیر بن عیسی ابوزید ابهری بن اسماعیل بن محمد بن عیسی بن محمد بن عبدالله دردار بن ابوعلی محمد الابهری بن احمد بن عبدالله القافه بن علی السدید بن حسن الامیر بن زید بن حسن المجتبی بن علی بن ابی‌طالب (ع)، دفن‌شده در شهر ابهر است. «ابوالمعالم فخیم ابهری» در کتاب امامزادگان ابهر و نواحی، فوت شاهزاده زیدالکبیر را در سنه ۵۷۷ هجری قمری ذکر می‌کند. معماری آرامگاه امامزاده زید الکبیرعکس از وب‌سایت Wikipedia | عکاس: مازیار الله‌یاریبنای کلیطبق نظر کارشناسان، بنای چهارضلعی به شیوه بناهای دوره ایلخانان است که ایوان‌های شمالی و شرقی آن در عصر صفویه و ایوان‌های جنوبی و غربی بنا در دوره‌های اخیر به آن اضافه شده‌اند. بنای آرامگاه امامزاده زید الکبیر از دو قسمت تشکیل‌شده است. قسمت نخست که به‌عنوان فضای ابتدایی ورود به شبستان اصلی ساخته‌شده، دارای سقفی با طاق و تویزه‏های تماشایی است و پرکشی‏های گچی، این عنصر معماری را زینت بخشیده‌اند. فضای دیگر که به‌واسطه یک ورودی با هشتی ارتباط پیدا می‌کند، قسمت اصلی بقعه به‌شمار می‏رود. این دو قسمت در وضعیت کلی، پلان بقعه را مربع کرده‌اند؛ با این تفاوت که زوایای جبهه جنوبی با تبدیل به قوس‌های چشم‌نواز، فرم مستطیل را تغییر داده‌اند. تار و پود بنا از آجر تشکیل‌شده که در قسمت داخلی گچ‌کاری و در نمای بیرونی، کاشی‌کاری آن را زینت داده است. اطراف بنا ایوان‌های زیبایی دیده می‌شود که در آن قرینه‌سازی را به‌طور کامل رعایت کرده‌اند. گنبدگنبد آرامگاه، دوپوش و از نوع رک است که با گلویی مخروطی و بلند خود، برج‌های آرامگاهی سده‌های سوم و چهارم هجری قمری را تداعی می‌کند. از جمله ویژگی‌های این گنبد، سطوح خارجی آن است که پوشش کاشی فیروزه‌ای مزین به طرح‌های هندسی و کاربندی رنگی دارد که بر سطح گچی نمای داخلی نقش بسته‌اند. بدنه گریو بلند، از آجرکاری زیبایی برخوردار است و در بالای آن، قطار متناسبی ایجاد شده که یک لبه پیش‌آمده را روی خود حمل می‌کند و از روی آن، بدنه مخروطی شکل گنبد برپا شده است. بلندی دکل بنا در حدود ۱۳ متر و ارتفاع گنبد و قطر ساقه آن پنج متر است. پوسته داخلی این گنبد آجری، در ارتفاع پنج متری از سطح قبه قرار دارد و بر فراز جرزهای چهارگانه نشسته است. عکس از وب‌سایت Wikipedia | عکاس: مهرداد خاتمیدر چوبیدر گذشته، یک جفت درب چوبی منقوش قدیمی سمت شرق امامزاده نصب بود که باستان‌شناسان نوع چوب آن را چوب چیت تشخیص داده بودند. شوربختانه، اندازه این درب‌هادر مرمت و بازسازی تغییر یافته است و در محل دیگری نصب شده‌اند. به دلیل دخل‌وتصرف فراوان در طی قرون متمادی، شکل و پلان اصلی این بنای قدیمی نامعلوم است و تنها سند مکتوبی که می‌توان بر اساس آن زمان تقریبی ساخت یا تعمیرات سازه‌ها را مشخص کرد، قطعه شعری محسوب می‌شود که روی بدنه در چوبی آن مزین به نگاره‌های گیاهی حکاکی شده است. بر اساس حروف ابجد این نوشته، تاریخ ۸۵۰ هجری قمری به دست می‌آید و به این ترتیب، این بنا را در ردیف مقابر نیمه اول قرن نهم هجری قمری قرار می‌دهد. روی درب‌ها اشعاری نوشته‌شده که به‌طور برجسته نقر شده است: به تعمیر شهزاد زیدالکبیر که باشد به‌روز جزا دستگیرموفق شد استاد کار جهان سقی حسین کلب این آستانبه تاریخ آن «عقل کل گل شگفت» مریزاد دست آفرین باد گفتعکس از وب‌سایت Wikipedia | عکاس: علم‌جوتزیینات و کتیبه‌هاداخل بنای امامزاده بدون تزیین است و به‌جز مقرنسی که زیر گنبد به‌جای مانده است تزیین خاص دیگری نداردداخل بنای امامزاده تزیینات خاصی ندارد و به‌جز مقرنسی که زیر گنبد به‌جای مانده است، تزیین دیگری دیده نمی‌شود. زیارتگاه زیدالکبیر در سال ۱۳۲۶ شمسی مطابق با سال ۱۳۶۸ هجری قمری بازسازی و مرمت شده است. به همین مناسبت اشعاری در مدح و منقبت امامزاده و بانی تعمیر آن به‌وسیله ابوالمعالم فخیم ابهری سروده شده که به‌صورت تابلویی زینت‌بخش داخل صحن امامزاده است. در گذشته بر بالای صندوق چوبی آرامگاه، کلاه‌خودی طلا با زنجیره‌هایی از همان جنس به‌طور معلق نصب بود وشمشیر قدیمی گران‌بهایی در آنجا قرار داشت که روی قبضه آن نوشته‌هایی به چشم می‌خورد. امروزه اثری از این اشیا در دست نیست. عکس‌ها از وب‌سایت Wikipedia | عکاس‌ها: مازیار الله‌یاری، اوهریشدر قسمت غربی شاهزاده زیدالکبیر، یک قطعه سنگ‌نوشته سفید کوچک کار گذاشته‌شده است که تاریخ تعمیر قبلی امامزاده را نشان می‌دهد. متن این کتیبه چنین است: تعمیر کرد گنبد و طاق امامزاده شاهزاده زیدالکبیر را حاجی امین‌الشریعه و تمام کرد حاجی جلال‌الدین ابهری به توفیق الله تعالی به تاریخ غره محرم‌الحرام ۱۰۷۵ هجری قمری. نکات بازدید از آرامگاه امامزاده زید الکبیرعکس از وب‌سایت Wikipedia | عکاس: Sheikhiam ۱۳۸۵ هنگام بازدید از آرامگاه امامزاده زید الکبیر، سکوت و احترام لازم برای حضور در اماکن مذهبی را در نظر داشته باشید. برای ورود به آرامگاه امامزاده زید الکبیر، نیاز به پوشش کامل اسلامی خواهید داشت. در مناسبت‌های مذهبی، آرامگاه امامزاده زید الکبیر محل برگزاری مراسم عزاداری یا جشن‌های مردم ابهر است. در اطراف آرامگاه امامزاده زید الکبیر، فروشگاه‌ها و غرفه‌های خرید سوغات وصنایع دستی زنجانوجود دارد. بازدید از آرامگاه امامزاده زید الکبیر تنها از اوایل صبح تا پیش از غروب آفتاب امکان‌پذیر است. بازدید از آرامگاه امامزاده زید الکبیر رایگان است. جاهای دیدنی اطراف امامزاده زید الکبیرعکس از وب‌سایت Wikipedia |عکاس: علی نجفیآرامگاه پیراحمد زهرنوشآدرس: استان زنجان، حاشیه جنوبی شهر ابهر (مشاهده در نقشه) آرامگاه پیراحمد زهرنوش واقع در حاشیه جنوبی شهر ابهر، یکی از مراکز تاریخی استان زنجان است. این مجموعه که شامل آرامگاه و خانقاه می‌شود، مدفن سه تن از عارفان نامدار است. بخش خانقاهی این مجموعه اکنون به‌عنوان موزه باستان‌شناسی و مردم‌شناسی ابهر فعالیت می‌کند و از سه بخش تاریخی، اسلامی و سنگ و کاغذنوشته تشکیل‌شده است. مسجد جامع قروهآدرس: استان زنجان، شهرستان ابهر، کیلومتر ۱۵ جاده ترانزیتی ابهر-تاکستان، روستای قروه (مشاهده در نقشه) مسجد جامع قروه یکی از آثار ملی ایران است که به دوره سلجوقیان تعلق دارد. این اثر تاریخی به‌واسطه گچ‌بری‌ها و کتیبه‌های منحصربه‌فرد، شهرت جهانی پیدا کرده است. مسجد جامع قروه، قدیمی‌ترین مسجد در استان زنجان محسوب می‌شود. پرسش‌های متداولامامزاده زید الکبیر کجاست؟ امامزاده زید الکبیر در استان زنجان، شهر ابهر، خیابان مطهری، میدان زیدالکبیر قرار دارد. امامزاده زید الکبیر کیست؟ یکی از شخصیت‌های وارسته و مذهبی شهر ابهر است که شجره‌نامه او به حضرت علی بن ابی‌طالب (ع) می‌رسد. ساعت بازدید از آرامگاه زیدالکبیر چگونه است؟ بازدید از آرامگاه امامزاده زید الکبیر تنها از اوایل صبح تا پیش از غروب آفتاب امکان‌پذیر است. هزینه بازدید از آرامگاه امامزاده زیدالکبیر چقدر است؟ بازدید از آرامگاه امامزاده زید الکبیر رایگان است. نویسنده: زهرا آذرنیوش / پوریا محمدی پیوند