parsi-ai-nlpclass/IRTourism huggingface dataset:
دریاچه قله سبلان — مشگین شهر
نشانی: ایران، اردبیل، ۳۵ کیلومتری غرب اردبیل

دریاچه قله سبلان یکی از زیبایی‌های منحصربه‌فرد سبلان و ازجاهای دیدنی مشگین شهربه‌شمار می‌رود. این دریاچه در دهانه آتشفشانی قله سبلان به صورت بیضی شکل با ابعاد ۱۴۰ در ۸۰ متر، با سطح آب ۲۵ متر از لبه جنوب قرار دارد. دیواره‌های عظیم سنگی محوطه دریاچه را پوشش داده‌اند. قسمت جنوبی این دریاچه تقریبا در تمامی ایام سال پوشیده در برف و یخچال است. برای صعود به این قله مرتفع ۴۸۱۱ متری، تجهیزات کوهنوردی لازم است. در دامنه‌ی کوه نیز آب‌گرم‌ها و آبشارهای زیادی وجود دارد که به زیبایی آن می‌افزاید. سه مسیر برای صعود به این قله وجود دارد: مسیر شمال شرقی که از آب‌گرم شابیل شروع می‌شود، مسیر غربی که ابتدای آن دریاچه‌ی قره گل است و مسیر جنوبی که سخت‌ترین مسیر برای صعود به قله محسوب می‌شود و پیست اسکی آلوارس نیز در آن قرار دارد.
پارک جنگلی مشگین شهر — مشگین شهر
نشانی: ایران، استان اردبیل، مشگین شهر، خیابان علامه جعفری

پارک جنگلی مشگین شهر با طبیعتی چشم‌نواز در کناره غربی رود خیاوچای با وسعت ۳۰۰ هکتار قرار دارد. از جمله امکانات تفریحی و گردشگری این پارک می‌توان به شهربازی، زمین اسکیت و آبشار مصنوعی اشاره کرد. میوه‌های متنوع، صدای نهرها، جریان سیل‌آسای خیاوچای و طبیعت بکر، این پارک را به یکی ازجاهای دیدنی مشگین شهرتبدیل کرده است که گردشگران زیادی را در فصول مختلف به خود جذب می‌کند.
غارهای بینه لر — مشگین شهر
نشانی: اردبیل٬ مشگین شهر٬ ۶ کیلومتری شهر لاهرود به آبگرم شابی، روستای متروک بینه لر، حاشیه دره رود قره‌سو

غارهای بینه لر که ازجاهای دیدنی مشگین شهرمحسوب می‌شود، در روستای متروک بنه لر در ۶ کیلومتری مسیر شهر لاهرود به آبگرم شابیل و در حاشیه دره رود قره‌سو قرار دارد. این غارها به صورت به هم پیوسته هستند و به هم راه دارند و بعضا به صورت دو طبقه و سه‌طبقه هستند که در گذر زمان تخریب شدند.
مجتمع آبدرمانی یئل سویی — مشگین شهر
نشانی: استان اردبیل شهرستان مشگین شهر ۲۰۰ مانده به روستای توریستی موئیل (فاصله از مشگین شهر ۱۴ کیلومتر)

مجتمع آبدرمانی مدرن یل سویی (گؤزل ساوالان) در ۲۰۰ مانده به روستای توریستی موئیل در شهرستان مشگین شهر، استان اردبیل واقع‌شده است. این مجتمع که برای اولین بار دارای استخر معطر به گیاهان خوش‌بو دامنه سبلان و مجهز به دستگاه بدنسازی است از چشمه آبگرم یل سویی واقع در دامنه سبلان تامین می‌شود و جزوجاذبه‌های گردشگری مشگین شهرقرار دارد.
رودخانه قره‌سو — مشگین شهر
نشانی: اردبیل، مشگین شهر

قره‌سو یکی از مهم‌ترین رودخانه‌های منطقه مشگین‌شهر، دشت مغان و اردبیل است که به رود مرزی ارس می‌ریزد. این رودخانه از به هم پیوستن دو شعبه دامنه‌های شمال غربی کوهستان تالش و دامنه‌های شمال شرقی کوه‌های بزغوش به وجود می‌آید.
رودخانه خیاو — مشگین شهر
نشانی: اردبیل، مشگین شهر

خیوچای یا خیاوچای از سرشاخه‌های مهم رودخانه قره‌سو در شهرستان مشکین‌شهر است. این رودخانه از ارتفاعات هزار میخ، آیی قاری، دلی آلی، جنوار داغی سرچشمه می‌گیرد و سرتاسر دره موئیل را طی نموده و به قره‌سو می‌ریزد. این رودخانه مهم‌ترین زیستگاه ماهی قزل‌آلای خال قرمز در استان اردبیل و ازجاهای دیدنی مشگین شهراست.
کهنه قلعه مشگین شهر — مشگین شهر
نشانی: ایران، استان اردبیل، مشکین‌شهر، ورودی مشکین شهر٬ روی تپه

کهنه قلعه مشگین شهر در ارتفاعات شرقی رودخانه‌ی باغ نوروز قرار دارد و از تاریخی‌ترین بناهای ایران به‌شمار می‌رود. طبق تحقیقات باستان‌شناسی، در این قلعه نشانه‌هایی از دولت مادها و حتی دوره‌های پیش از آن یافت شده است. همچنین سنگ‌نوشته‌ی معروف این قلعه، اولین سنگ‌نوشته مکشوف از دوران ساسانی در آذربایجان محسوب می‌شود. این قلعه تاریخی که در میانجاهای دیدنی مشگین شهرقرار دارد، در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۴۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
منطقه گردشگری کپز — مشگین شهر
نشانی: استان اردبیل - شهرستان مشگین‌شهر

منطقه گردشگری کپز در استان اردبیل و شهرستان مشگین‌شهر قرار دارد. وجود آب و هوای معتدل بهاری و پاییزی توام با مه رقیق بر زیبایی‌های این منطقه در فصل بهار می‌افزاید. این منطقه تحت نظارت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان اردبیل قرار دارد. این منطقه ازجاهای دیدنی مشگین شهربه حساب می‌آید که فاصله آن از اردبیل ۷۵ کیلومتر و از مشگین شهر ۲۰ کیلومتر است. از ویژگی‌های بارز این منطقه می‌توان به وجود صخره‌های عظیم، سر به فلک کشیده و یکنواخت آن اشاره کرد که انسان در به وجود آوردن آن هیچ نقشی نداشته است.
مجتمع آبدرمانی ملک سویی — مشگین شهر
نشانی: ایران، استان اردبیل، شهرستان مشگین شهر، بخش مرکزی روستای موئیل

مجتمع آبدرمانی ملک سویی در فاصله ۱۴ کیلومتری مشگین شهر، در خروجی روستای موئیل به طرف ایستگاه زمین گرمایی قرار دارد. آب این مجموعه از چشمه آبگرم معدنی ملک سویی تامین می‌شود که در دامنه‌های سرسبز سبلان واقع‌شده است. آب ملک سویی در درمان رماتیسم، دیسک کمر و گردن، درد مفاصل و استخوان، تسکین اعصاب و روان و سفیدکنندگی و شفافیت پوست موثر است و به همین دلیل از این مجتمع به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی مشگین شهریاد می‌شود. از امکانات مجتمع آبدرمانی ملک سویی می‌توان به استخر آبگرم معدنی، استخر کودک، جکوزی، وان‌های انفرادی، سونای خشک و بخار و استخر آب سرد اشاره کرد. عکس‌های گالری از مهدی صادقی راد
آب گرم شابیل و دریاچه آت گولو — مشگین شهر
نشانی: ایران، اردبیل، جنوب غربی مشکین‌شهر، دامنه‌ی غربی کوه سبلان

آب‌گرم شابیل و دریاچه آت‌گولو شیروان دره ازجاذبه‌های گردشگری مشگین شهرهستند. شیروان دره از میراث با ارزش زمین‌شناسی است که رسوبات آتش‌فشان سبلان منظره‌های حیرت‌انگیزی را در آن به جا گذاشته است. آبگرم‌های زیادی در مسیر این دره وجود دارد که برخی از آن‌ها به صورت آبشار در آمده‌اند و رسوبات گوگرد آن‌ها مناظر زیبایی را پدید آورده است. در این میان شابیل از معروف‌ترین این آب‌گرم‌ها است که آب آن دارای خاصیت درمان پادرد و کمردرد است و برای اعصاب مفید است. دریاچه‌ی زیبای آت‌گولو در سمت غرب شیروان دره واقع‌شده است.
قلعه ارشق — مشگین شهر
نشانی: اردبیل٬ ۶۲ کیلومتری شمال باختری مشگین شهر، میدان مرکزی مشگین شهر، روستای نصیرآباد، روستای تنبق

قلعه ارشق مربوط به دوره سلجوقیان-دوره ایلخانی است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مرکزی، روستای توبنق واقع‌شده است. این اثر که در تاریخ ۱۰ خرداد ۱۳۸۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است، جزوجاهای دیدنی مشگین شهربه شمار می‌رود. این قلعه از نظر پلان معماری شباهت زیادی به معماری قلعه قهقه وقلعه بابکدارد. دارای چندین برج مدور در دور قلعه با مصالحی از سنگ‌تراش خورده و سارج بوده، تنها قسمتی از این معماری باقی‌مانده و در قسمت فوقانی قلعه خرابه‌هایی از بناهای سنگ و آب انبارهای سنگی که توسط انسان‌های دوره تاریخی کنده و ساخته‌شده شکوه و عظمت زیبایی قلعه است به چشم می‌خورد.
مجتمع آبدرمانی آخارباخار — مشگین شهر
نشانی: مشکین‌شهر - ۱۲ کیلومتری جاده قینرجه - بالاتر از منبع اداره امور آب

آبگرم آخارباخار دودو در قسمت شرقی منطقه گردشگری قینرجه و مابین این مجتمع، ایلاندو و موئیل سویی واقع‌شده است. چشمه آبگرم این مجتمع (دودو) دارای خاصیتی شبیه ایلاندو است و درجه حرارت آب آن به مراتب بالاتر از ایلاندو است. آب دهی چشمه دو دو در حدود ۴ ٫ ۵ لیتر در ثانیه است و آب آن در ردیف آب‌های معدنی کلرو سولفات و بیکربنات دار گرم به حساب می‌آید که برای درمان دردهای اعصاب، کاهش درد و گرفتگی عضلانی آرتروز و مفاصل و زانو، حفظ و افزایش دامنه حرکتی اندام‌ها، رفع محدودیت حرکتی و یا پیشگیری از آن، افزایش حجم تنفسی و کارکرد بهتر ریه‌ها، ایجاد روحیه اعتماد به نفس و نیز ارتقای بهداشت پوست و مو بسیار مفید است. مزایای این آبگرم باعث شده است که نام آن در میانمکان‌های دیدنی مشگین شهرقرار بگیرد.
هوشنگ می‌دانی — مشگین شهر
نشانی: اردبیل، مشگین شهر

هوشنگ می‌دانی منطقه وسیع و مسطحی است که در دامنه شمالی سبلان و درارتفاع ۲۷۲۵ متری واقع‌شده و یکی از زیستگاه‌های وحش منطقه سبلان به شمار می‌رود. هوشنگ می‌دانی از طرف شمال به منطقه ساربانلار (سروان دره سی)، از طرف شمال شرقی و شرق به ارتفاعات ایشیق چیخماز و آب گرم شابیل و از جانب جنوب شرقی به دامنه سبلان و هرم و از جانب غرب به منطقه موئیل محدود است. این میدان علاوه بر زیستگاه در محدوده میراث فرهنگی شهرستان نیز به شمار می‌رود و به دلیل موقعیت خاص خود و آب و هوای مساعد و نزدیکی به سبلان و آبگرم شابیل، ازجاهای دیدنی مشگین شهراست که در نظر سیاحان و جهانگردان حائز اهمیت است.
تنگه قشلاق — مشگین شهر
نشانی: ایران، استان اردبیل، مشکین‌شهر، منطقه‌ی مرادلو

تنگه قشلاق در منطقه‌ی مرادلو، از توابع شهرستان مشگین شهر در استان اردبیل قرار دارد. صخره‌های زیبای این منطقه مانند تندیس‌هایی سر برافراشته‌اند و جذابیتی منحصربه‌فرد به آن داده‌اند. همچنین وجود دره‌ها، بیشه‌ها و آب‌و‌هوای معتدل، تنگه قشلاق را به یکی ازجاهای دیدنی مشگین شهرو مقصد مناسبی برای طبیعت‌گردی تبدیل کرده است. برای رسیدن به این منطقه باید حدود ۱۲ کیلومتری جاده مشگین شهر-اردبیل و نرسیده به شهرک صنعتی، به جاده فرعی بپیچید و از روستاهای بیجق، آق درق و باغات سرسبز و رودخانه قره‌سو عبور کنید.
مجتمع آبدرمانی دودو — مشگین شهر
نشانی: استان اردبیل شهرستان مشگین شهر سه‌راهی موئیل، قینرجه (فاصله از مشگین شهر ۱۳ کیلومتر)

مجتمع آبگرم نگین دودو در منطقه گردشگری موئیل قینرجه واقع‌شده است و ازجاهای دیدنی مشگین شهربه شمار می‌رود. آب این مجتمع از چشمه آبگرم معدنی دودو واقع در دامنه سبلان تامین می‌شود.
مجتمع آبدرمانی شفا — مشگین شهر
نشانی: استان اردبیل شهرستان مشگین شهر ابتدای روستای توریستی موئیل (فاصله از مشگین شهر ۱۴ کیلومتر)

مجتمع آبدرمانی شفا، که پس از قینرجه و وله زیر به عنوان سومین مجتمع مدرن در منطقه گردشگری موئیل قینرجه مورد احداث قرار گرفته است، با امکانات عالی در روستای نمونه گردشگری موئیل در شهرستان مشگین شهر واقع است. آب این مجتمع ابتدا از چشمه آبگرم قوتورسویی موئیل تامین می‌شد اما اکنون آن از چشمه آبگرم معدنی آق سو (یکی از چشمه‌های زلال منطقه) واقع در دامنه پربرکت سبلان، تامین می‌شود. این آب برای درمان بیماری‌های پوستی، روماتیسم و ناراحتی‌های اعصاب و روان بسیار مفید است و به همین جهت بسیاری از گردشگران این مجتمع را به‌عنوان یکی ازجاذبه‌های گردشگری مشگین شهرمی‌شناسند.
مجتمع آبدرمانی ولزیر — مشگین شهر
نشانی: استان اردبیل شهرستان مشگین شهر ۸ کیلومتری جاده گردشگری موئیل قینرجه نزدیک روستای وله زیر

مجتمع آبگرم وله زیر که ازجاهای دیدنی مشگین شهربه حساب می‌آید، در نزدیکی روستایی به همین نام در ۸ کیلومتری جاده مشگین شهر به قینرجه در استان اردبیل قرار گرفته است. آب این مجتمع با لوله‌کشی از چشمه ایلاندو، یکی از محبوب‌ترین چشمه‌های آبگرم شهرستان تامین می‌شود. این پروژه در فضایی با زیر بنای ۷۰ هزار متر‌مربع احداث گشته و تمامی اطراف آن به صورت دایره‌وار با کشت درخت تزیین داده‌شده است که از نمای دور جلوه‌ای جنگلی مانند شکل می‌دهد.
سنگ‌نبشته ساسانی — مشگین شهر
نشانی: اردبیل، مشگین شهر

سنگ‌نبشته ساسانی، سنگ نبشته‌ای تاریخی در نزدیکی مشکین‌شهر است. این سنگ‌نبشته بر سینه شمال شرقی تخته‌سنگ رسوبی بزرگی مشرف بر یکی از دره‌های رودخانه خیاو چای در حدود ۱۵۰ متری ضلع شمال غربی کهنه قلعه و در دره سرسبز معروف به باغ نوروز حجاری شده‌است. این سنگ‌نبشته از جملهجاذبه‌های گردشگری مشگین شهربه شمار می‌رود که به ثبت آثار ملی رسیده است. این کتیبه در محل به «سوروشکن داشی» معروف است.
کاروانسرای سرباز وطن — مشگین شهر
نشانی: ایران، استان اردبیل، شهرستان مشگین شهر، شهر رضی

کاروانسرای سرباز وطن (قانلی بلاغ) تنهاکاروانسرای ایرانیچهار ایوانی از عصر صفویه است که در فاصله حدود ۸۰۰ متری نوار مرزی ایران و جمهوری آذربایجان واقع‌شده است. ایوان‌های چهارگانه آن از خارج به‌شکل پنج ضلعی و حالت برج پنج ضلعی به خود گرفته است. نمای خارجی کاروانسرا شامل یک دروازه ورودی در ضلع شرقی به عرض چهار متر و ارتفاع حدودا پنج متر و سه اطاق در اطراف آن است و فضای خارجی کاروانسرا فاقد طاق‌نما و تزیینات کاشیکاری است.
نقوش صخره‌ای شیخ مدی — مشگین شهر
نشانی: اردبیل، مشگین شهر

نقوش صخره‌ای شیخ مدی یا سنگ‌نگاره‌های شیخ مدی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان-عصر آهن ۳ است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مرادلو، دهستان یافت، روستای کنجوبه واقع‌شده است. این اثر که در تاریخ ۲۶ اسفند ۱۳۸۷ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید، ازجاهای دیدنی مشگین شهربه حساب می‌آید. بیش از ۹۰ درصد نقش‌ها در این محوطه بز کوهی است و به طور موردی نقش‌هایی از انسان در حالت‌های شکار با کمان، سواره، در حال اجرای رفتارهای موزون و جادوگرانه، نمادهای استیلیزه شده بزکوهی و نشان‌های خط ایلامی و… به چشم می‌خورد.
محوطه تاریخی ایلانلی داغ — مشگین شهر
نشانی: اردبیل، مشگین‌شهر، بخش مرکزی، روستای قره‌باغلار

محوطه ایلانلی داغ مربوط به هزاره اول-دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان مشگین‌شهر، بخش مرکزی، روستای قره‌باغلار واقع‌شده است. این اثر که در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید، جزومکان‌های دیدنی مشگین شهربه شمار می‌رود.
قله آق داغ — خلخال
نشانی: ایران، اردبیل، هشتجین، خلخال

قله آق‌داغ به ارتفاع ۳۳۰۳ متر به عنوان دومین کوه بلند استان اردبیل و یکی ازجاهای دیدنی خلخالشناخته می‌شود. دامنه‌های این کوه را گل‌های خودرو، ریحان و آویش‌های کوهی پوشانده‌اند و از فراز آن جنگل‌های نوده، آق‌سو، چنارلیق، کیوی زاویه و قره تکان دیده می‌شوند. همچنین به دلیل وجود مقبره‌ای به نام امام‌زاده سلطان سید محمود، این کوه را امازادا داغی هم می‌نامند. در ارتفاع حدودا ۲۱۰۰ متری این کوه چشمه‌ای جاری است که آب گوارایی دارد و مردم محلی معتقدند آب آن باعث هضم سریع غذا شده و برای سلامت دستگاه گوارش مفید است.
غار هفت خانه — خلخال
نشانی: اردبیل - خلخال ۲۰ کیلومتری جنوب غرب شهر خلخال، جاده خلخال - هشتجین، روستای گرمخانه

غار هفت‌خانه یا غار یدی‌دام در ارتفاع ۱۶۰۰ متری از سطح دریا در بیست کیلومتری جنوب‌غرب شهر خلخال، در روستای گرمخانه، زیر کوه واقع‌شده است. این غار دارای دو دهانه ورودی است که دهانه اصلی آن در قسمت شرقی قرار گرفته است. غار هفت‌خانه که به‌عنوان یکی ازمکان‌های دیدنی خلخالشناخته می‌شود، از هفت تالار کوچک که به ترتیب پشت سر هم قرار گرفته، تشکیل‌شده است که ارتفاع آن‌ها به طور متوسط به سه متر می‌رسد. در غار هفت خانه به ویژه در خانه‌های اولیه آثار اقامت انسانی به مدت طولانی و استخوان‌های پوسیده و راهرو سنگچین که به وسیله انسان به وجود آمده است به چشم می‌خورد.
آبشار نره‌گر — خلخال
نشانی: اردبیل، ۳۰ کیلومتری شمال جنوب شرقی خلخال

آبشار نره‌گر در روستای اسبو، در ۳۰ کیلومتری شمال جنوب شرقی خلخال استان اردبیل شده است. این آبشار در ارتفاع ۱۹۰۰ متری از سطح آب‌های آزاد قرار دارد. وجود درختان انبوه گردو در این منطقه به وضوح دیده می‌شود. چمنزارها و مراتع زیبا، با گل‌های رنگارنگ در حوالی این آبشار، آن را به یکی ازجاهای دیدنی خلخالتبدیل کرده‌اند. پس از گذر از داخل روستا و طی مسیری در حدود ۲ کیلومتر بصورت پیاده، آبشار نمایان می‌گردد. منبع آب این آبشار از برف زمستانی باریده شده بر فراز کوه‌هایی که این آبشار در دامنه آن جریان دارد تامین می‌شود.
آبشار نوده — خلخال
نشانی: ایران، اردبیل، هشتجین، ۴ کیلومتری شرق روستای نوده

آبشار نوده معروف‌ترین و دیدنی‌ترین آبشار هشتجین و ازجاهای دیدنی خلخالاست که در ۴ کیلومتری شرق روستایی با همین نام قرار دارد. روستای نوده که از توابع خورش رستم است، تا هشتجین ۱۵ کیلومتر فاصله دارد و در دامنه جنوبی کوه آق‌داغ قرار گرفته است. ارتفاع آبشار حدود ۳۰ متر است که از میان صخره‌ای سنگی به پایین می‌ریزد.
منطقه گردشگری ازناو — خلخال
نشانی: اردبیل - خلخال پلیس‌راه خلخال به پونل - کنار گذر جنب پلیس‌راه

منطقه گردشگری ازناو در جنوب شهر خلخال و چشمه ازناو در فاصله ۵ کیلومتری از آن و در نزدیکیجاده اسالم به خلخالقرار دارد و شامل کوه ازناو، چشمه ازناو و باغ‌های مفرح بوده و همه‌ساله پذیرای خیل عظیمی از گردشگران است. منطقه نمونه گردشگری ازناو، با وسعت ۲۵۰ هکتار دارای اقلیم سرد و معتدل است و به‌عنوان یکی ازمکان‌های دیدنی خلخالمحسوب می‌شود. بلندترین نقطه این منطقه قله ازناو است. در پای این کوه چشمه‌ای به همین نام، سبب ایجاد مناطق بکر و زیبا گردیده است.
ییلاق دشته — خلخال
نشانی: اردبیل - خلخال جاده اسالم به خلخال

ییلاق دشته در مسیر جاده زیبا و بکراسالم به خلخالقرارگرفته و از معروف‌ترین ییلاقات توریستی وجاهای دیدنی خلخالاست. اگرچه محل جغرافیایی این منطقه در تقسیم‌بندی استانی در استان اردبیل قرار دارد، اما به دلیل قرار گیری در دامنه‌ی شرقی کوه و سهولت دسترسی آن از شهرهای استان گیلان، بسیاری آن را مربوط به استان گیلان می‌شناسند.
خلخال سویی — خلخال
نشانی: اردبیل - خلخال منطقه مرتفع دربند هواشان

خلخال سویی، جویباری است که از آب برف‌ها و یخ‌های منطقه مرتفع دربند هواشان خلخال تشکیل می‌شود و در میانجاذبه‌های گردشگری خلخالقرار دارد. این جویبار پس از طی چهل کیلومتر پر آب می‌شود، به رودخانه خلخال چایی، سپس به رودخانه قزل‌اوزن و در آخر به دریای خزر می‌ریزد.
پل پردلیس — خلخال
نشانی: ایران، استان اردبیل، شهرستان کوثر، ۴ کیلومتری روستای افشار، مسیر شاهراه ارتباطی میانه - اردبیل

پل پردلیس در فاصله چهار کیلومتری روستای افشار، در مسیر شاهراه ارتباطی میانه - اردبیل قرار دارد و در مهم‌ترین و کم‌عرض‌ترین قسمت رودخانه قزل‌اوزن، روی بستری سنگی ساخته‌شده است. این پل در ابتدا ۹ دهانه داشته است که امروزهطاق دو دهانه میانی که مرتفع‌تر از چهار دهانه دیگر بودند، فروریخته‌اند و تنها پنج دهنه باقی‌مانده است. با ۹۴ متر طول، پل پردلیس روزگاری تنها راه ارتباطی میانه با اردبیل محسوب می‌شد. با توجه به اهمیت تاریخ، پل پردلیس در سال ۱۳۹۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. عکس‌ها از پیمان سلیمانی صدیق
روستای گردشگری برندق — خلخال
نشانی: اردبیل، خلخال، بخش خورش رستم

روستای گردشگری برندق در میان دره‌ای سرسبز و چشم‌نواز در بخش خورش رستم شهر خلخال قرار گرفته است. طبیعت زیبای باغ‌ها، آبشاری دل‌انگیز و رودخانه‌ای که از میان روستا می‌گذرد و همینطور بناهای تاریخی که در هر گوشه آن خودنمایی می‌کنند، از جمله جذابیت‌های این روستا به شمار می‌روند و آن را به یکی ازجاهای دیدنی خلخالتبدیل کرده‌اند.
روستای گردشگری کزج — خلخال
نشانی: اردبیل، خلخال، ۱۵ کیلومتری شمال‌غربی هشجین

روستای گردشگری کزج روستای کزج در ۱۵ کیلومتری شمال‌غربی هشجین در استان اردبیل واقع است. بافت سنتی، معماری خاص اماکن مسکونی، قرار گرفتن در کوهپایه، بهره‌مندی از طبیعت بکر و زیبا، جاری شدن رودخانه قزل‌اوزن درست از بین باغات روستا، قدمت و پیشینه تاریخی و صنایع‌دستی موجب شده است که این روستا به یکی ازجاذبه‌های گردشگری خلخالتبدیل شود. معماری روستای گردشگری کزج شباهت زیادی به روستای گردشگریماسولهدر استان گیلان دارد.
گورستان تاریخی شمس‌آباد — خلخال
نشانی: اردبیل - خلخال روستای شمس‌آباد

گورستان تاریخی شمس‌آباد در روستایی به همین نام در شهر خلخال نزدیک به رودخانه قزل‌اوزن قرار گرفته است و بیش از ۱۳۰۰ سال قدمت دارد. مردم این روستا بر این باورند که اگر سر قوچی را که بر روی یکی از مقبره‌های این گورستان قرار دارد را در رودخانه بشویند، باران می‌بارد. در گورستان تاریخی شمس‌آباد، سه مقبره خیلی قدیمی وجود دارد که روی آنها به خط کوفی عباراتی نوشته که قدمت این قبرستان را نشان می‌دهد. این گورستان از جملهجاهای دیدنی خلخالمحسوب می‌شود که ارزش بازدید دارد.
غار جلال آباد — خلخال
نشانی: اردبیل، ۵ کیلومتری شرق روستای ماجولان، روستای جلال آباد

غار یخی جلال آباد یا یخکان که ازجاهای دیدنی خلخالمحسوب می‌شود، در ارتفاع ۲۵۰۰ متری و با ارتفاع حدود ۶۰ متر فاصله از نوک قله قرار گرفته است و جنس زمین آهکی است. دهانه ورودی آن بسیار کوچک است که از طریق یک راهرو تنگ و باریک به طول ۱۰ متر و به قطر حداکثر ۵۰ سانتیمتر به تالار وسیعی منتهی می‌شود. هوای داخل غار سرد و به شدت مرطوب و نمناک است. حوضچه آبی در ضلع شرقی و در ارتفاع ۱ ٫ ۵ متری از کف غار تشکیل‌شده است. آب آن از جمع شدن قطرات آب ناشی از تقطیر در اثر برخورد بخار آب با دیواره سرد تأمین می‌شود. این حوضچه دارای آب بسیار گوارا و فوق‌العاده سرد است. تالار اصلی از جانب ضلع غربی به وسیله راهروهایی پیچ در پیچ به تالارهای کوچک مربوط می‌شود. از خصوصیات ویژه این بخش از غار جریان مداوم هوای مرطوب و تشکیل بلورهای یخ به صورت قندیل و ورقه‌های نازک در قسمت‌هایی از سطوح دیوارها و سقف است و به لحاظ خاصیت یخچالی آن است که به نام یخکان یا معدن یخ نامیده می‌شود. جالب اینکه در مواقعی که هوای بیرون گرم است انجماد صورت می‌گیرد و با سرد شدن هوای خارج علاوه بر اینکه یخ تشکیل نمی‌شود بلکه یخ‌های موجود نیز شروع به ذوب شدن می‌نمایند.
حمام تاریخی نصر — خلخال
نشانی: اردبیل، خلخال، خیابان شهید رجایی

حمام نصر مربوط به دوره قاجار است و در خلخال، خیابان شهید رجائی، محله غازیلر واقع‌شده است. این اثر که در تاریخ ۱ مهر ۱۳۸۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید، ازجاهای دیدنی خلخالمحسوب می‌شود. این حمام در قسمت سربینه دارای نقاشی‌های بسیار زیبایی است که با چند لایه گچ و سیمان سفید طراحی شده‌اند. از دیگر تزیینات حمام تاریخی نصر می‌توان به کاربندی‌های اجرا شده در گرمخانه حمام اشاره کرد.
قلعه خشتی گیلوان — خلخال
نشانی: ۶۵ کیلومتری جنوب شهرستان خلخال و ۴۵ کیلومتری شهرستان رشت

قلعه خشتی گیلوان در روستای گیلوان از توابع بخش شاهرود در ۶۵ کیلومتری جنوب شهرستان خلخال و با فاصله نزدیک‌تر از خلخال در ۴۵ کیلومتری شهرستان رشت قرار گرفته است. این قلعه که ازجاهای دیدنی خلخالمحسوب می‌شود، متعلق به دوره هخامنشیان بوده و در آن زمان در زمینی به مساحت ۶ هکتار ساخته‌شده است. این بنای تاریخی زیبا از چندین برج که به فواصل مختلف از یکدیگر واقع شده‌اند و ارتفاع آنها بر اثر گذشت زمان و عوامل طبیعی کاهش‌یافته، قرار گرفته است.
پل تاریخی پردیس — خلخال
نشانی: اردبیل، شهرستان خلخال – بخش فیروزآباد – روستای پردیسان – افشار پائینی

پل تاریخی پردیس که ازجاذبه‌های گردشگری خلخالمحسوب می‌شود، یکی از پل‌های باقی‌مانده متعلق به دوران حکومت صفویه بر روی رودخانه قزل‌اوزن است. در حال حاضر تنها بخش کمی از این پل سالم باقی‌مانده است.
چشمه میر عدیل — خلخال
نشانی: ایران، اردبیل، جنوب اردبیل، روستای اندبیل

چشمه میر عدیل (میرعدیل بولاغی) یا تفرجگاه اندبیل ازمکان‌های دیدنی خلخالدر محدوده روستای اندبیل است و دارای بوته‌زارهای جنگلی و هم‌جوار با استان گیلان و در میان قله‌های تماشایی از جمله عجم و پر از چمنزارها و چشمه‌سارهای پر آب و زلال واقع گردیده است که همه‌ساله در فصول مساعد سال به‌ویژه ایام تابستان، مسافران و گردشگران زیادی در این محل حضور می‌یابند. آب چشمه میرعدیل بسیار گوارا و مطبوع بوده و به خاطر ظرفیت بالایی که دارد سرچشمه رودخانه‌ای با همین عنوان است که در پایین‌دست چشمه با ایجاد سدهای مختلف و همچنین استخرهایی توسط اهالی، پرورش ماهی قزل‌آلا نیز در آن رونق دارد. چشمه میرعادل از ارتفاعات بالای دره بنات می‌جوشد و از طریق آبراهی که به‌صورت پلکانی ساخته‌شده جاری می‌شود. این آبراهه یکی از دیدنی‌ترین پدیده‌های چشم‌انداز روستا محسوب می‌شود.
خانه تاریخی نصیری — خلخال
نشانی: اردبیل، خلخال، خیابان شهید دستغیب

خانه تاریخی نصیری خلخال مربوط به سده ۱۰ تا ۱۳ ه. ق است و در خلخال، خیابان شهید دستغیب واقع‌شده است. این اثر که در تاریخ ۲۴ بهمن ۱۳۸۶ با شماره ثبت ۲۱۲۴۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید، به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی خلخالشناخته می‌شود.
دریاچه قالغانلو — گرمی
نشانی: اردبیل، گرمی، شرق روستای خان کندی

قالغانلو زیباترین و کوچک‌ترین دریاچه طبیعی شمال‌غرب ایران و ازجاهای دیدنی گرمیاست. برکه‌ی قالغانلو برکه‌ای فصلی به وسعت ۳۵۰۰ مترمربع در شرق روستای خان کندی شهرستان گرمی مغان استان اردبیل است که از ذوب شدن تدریجی برف‌های کوه قبله داشی پدیده آمده و در فصل بهار وسعت آن افزایش‌یافته اما در فصول خشک‌سال به دلیل افزایش تبخیر سطحی و مصرف آب آن توسط دام‌ها و کشاورزان از وسعت آن کاسته می‌شود.
چشمه خان بولاغی — گرمی
نشانی: ایران، استان اردبیل، شهرستان گرمی، جنوب روستای خان‌کندی

چشمه خان بولاغی با آبی خودجوش، در جنوب روستای خان کندی، در شهرستان گرمی استان اردیبل قرار دارد و از جاذبه‌های مهم و بی‌نظیر این روستا به شمار می‌رود. طبق گفته اهالی روستا، در زمان‌های گذشته، خان روستا این چشمه را در انحصار خود درآورده و اهالی را از دسترسی به آن محروم کرده بود؛ به همین دلیل چشمه با نام خان بولاغی شناخته می‌شود. دمای آب چشمه در تابستان و زمستان صفر درجه است و اهالی باور دارند که در درمان برخی از امراض پوستی مفید است و در نتیجه به‌عنوان یکی ازمکان‌های دیدنی گرمیموردتوجه گردشگران زیادی است. در سال‌های اخیر این چشمه به سمت روستا لوله‌کشی شده و مورد استفاده روستاییان قرار گرفته است.
تولکی تپه — گرمی
نشانی: ایران، استان اردبیل، گرمی، روستای خان کندی

تولکی تپه شامل تپه‌ای هرمی شکل می‌شود که در شمال‌شرق روستای خان‌کندی در شهرستان گرمی قرار دارد و در اثر کشت گندم و فرسایش خاک طی سالیان متمادی، سر آن به شکل ذوزنقه درآمده است. این تپه به جهت دارا بودن شکل هندسی هرمی خاص خود از تپه‌های مجاور متمایز شده است و به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی گرمیشناخته می‌شود. از آنجا که این تپه به دلیل نزدیکی به روستا و موقعیت ویژه‌اش پناهگاه بسیاری از روباه‌ها بوده است، از آن با این نام به معنای لغوی تپه روباه در زبان ترکی یاد می‌کنند.
قلعه آلاجوق — گرمی
نشانی: اردبیل، گرمی

قلعه آلاجوق در شهرستان گرمی اردبیل واقع‌شده، از آثار دوره سلجوقی است که دارای رج دیده‌بانی، آب‌انبار و یک روستای مسکونی دوره سلجوقی است. این قلعه به‌عنوان یکی ازمکان‌های دیدنی گرمیارزش بازدید دارد.
قلعه بربر — اونار
نشانی: ایران، استان اردبیل، مشگین شهر، بخش مشگین شرقی (لاهرود)، دهستان قره‌سو، روستای انار (اونار)

قلعه بربر تلفیقی از معماری صخره‌ای و سازه‌های دست‌ساز است و چهار هکتار وسعت دارد. شکل این قلعه از طرف شمال شبیه سر یک انسان است و در قسمت غربی آن نیز هفت اتاقک صخره‌ای به‌عنوان محل نگهبانی خودنمایی می‌کنند. بقایای قلعه بربر مربوط به سده دو و سه هجری قمری است و در شهرستان مشگین شهر، بخش مشگین شرقی (لاهرود)، دهستان قره‌سو، روستای اونار قرار دارد. این اثر در تاریخ ۱۲ دی ۱۳۸۶ با شماره ثبت ۲۰۴۲۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید و ازجاهای دیدنی اوناربه حساب می‌آید.
دیو قالاسی — اونار
نشانی: اردبیل - مشگین شهر مابین روستاهایی قوزلو و کویج و در ۵ کیلومتری روستای کویج

دیو قالاسی (قلعه‌ی دیو) در شمال شرق مشگین‌شهر، در بخش لاهرود مابین روستاهایی قوزلو و کویچ و در ۵ کیلومتری روستای کویچ قرار گرفته است. این قلعه در دامنه‌ی کوه سبلان قرار دارد و از مسیر جاده‌ی انار و قوزلو می‌توان آن را بهتر دید. قلعه با سنگ‌های بزرگی به‌ابعاد ۶۰ سانتی‌متر در ۲ متر و ۱۰ سانتی‌متر به‌شیوه‌ی قلعه‌های اورارتوها بدون ملات ساخته‌شده است و دارای طبقات مختلف است و قسمت بزرگی از آن از بین رفته است. این بنا به ثبت آثار ملی رسیده است و جزوجاهای دیدنی اوناربه شمار می‌رود.
درخت چنار کهنسال روستای اونار (بابا چنار) — اونار
نشانی: ایران، استان اردبیل، مشگین شهر، روستای انار (اونار)

درخت چنار کهنسال روستای اونار که با نام بابا چنار نیز شناخته می‌شود، قدمتی هزار و ۲۰۰ ساله دارد و ازجاهای دیدنی اوناربه شمار می‌رود. این درخت کهنسال در روستای اونار از توابع مشگین شهر واقع‌شده است و به زودی به ثبت ملی می‌رسد.