دریاچه شهیون — دزفول
نشانی: ایران، استان خوزستان، ۲۳ کیلومتری شمال شرق اندیمشک، مجاور روستای پامنار

در این سفر کجارویی قصد داریم به سراغ یکی از دریاچه‌های استان خوزستان برویم و به معرفی آن بپردازیم. دریاچه‌ای که ۵۰ سال پیش با احداث سد دز ایجاد شده است. این دریاچه شیهون یا دریاچهسد دزنام دارد که یکی از از زیباترین دریاچه‌های مصنوعی کشور و مکان مناسب برای قایق‌سواری و تفریح است. با کجارو در سفر به استان خوزستان و دریاچه‌گردی در دریاچه تماشایی شیهون همراه و هم‌سفر باشید. با دریاچه شهیون بیشتر آشنا شوید: دریاچه شهیون کجاست؟ معرفی دریاچه شهیونشگفتی‌های دریاچه شهیونتفریح در دریاچه شهیونبهترین فصل سفر به دریاچه شهیونعکاس: حیدر نژاددریاچه شهیون کجاست؟ دریاچه شهیون که نام دیگر آن دریاچه سد دز است، یکی از زیباترین دریاچه‌های ایران و ازجاهای دیدنی دزفولمحسوب می‌شود که در شمال غربی دزفول و در در ۲۳ کیلومتری شمال شرق اندیمشک و پشت دو کوه شاداب و تنگوان، کنار روستای پامنار قرار دارد و باعث زیبایی منطقه شهیون شده است. منطقه شهیون با مساحت بالغ بر ۳۰۲ کیلومتر مربع از توابع شهرستان دزفول است که در ۱۵ کیلومتری شمال شهر دزفول واقع‌شده است. منبع عکس: خبرگزاری ایسنا (عکاس: Hojat kayedkordeh) آدرس دریاچه شهیونعکاس: حیدر نژاددریاچه شهیون ازجاذبه‌های گردشگری استان خوزستانبه شمار می‌آید و در دهستان شهی که یکی از دهستان‌های بخش سردشت دزفول است، واقع‌شده است. برای دیدن این مروارید تماشایی باید ابتدا به شهرستان دزفول در شمال خوزستان و در ۱۵۰ کیلومتری اهواز، مرکز این استان بروید. پس از آن می‌توانید از طریق یک راه آسفالته ۷۵ کیلومتری که دزفول را به شهیون متصل می‌کند و تا آخرین روستا یعنی آبیدسری کشیده شده، به این دهستان بروید. در ادامه برای رسیدن به این دریاچه باید از جاده شهیون تا رسیدن به جاده انحرافی دریاچه طی مسیر کرد. این جاده تا پای دریاچه به‌صورت آسفالته است و در قسمتی مشخص از کنار دریاچه یک پارکینگ مناسب همراه تعداد زیادی قایق برای گردشگران قرار داده‌شده است. پس از آن و با یک ساعت پیاده‌روی، می‌توانید به منطقه‌ای بسیار زیبا و سرسبز و پوشیده از درختان نخل برسید. در این مکان چشمه‌ای قرار دارد که از بالای کوه سرازیر شده و در قسمت پایین نیز منظره بسیار زیبای دریاچه دیده می‌شود. موقعیت جغرافیایی: N ۳۲۳۸۰۰ E ۴۸۲۷۴۶ فاصله اهواز تا شهیون:۱۵۰ کیلومترمعرفی دریاچه شیهونعکاس: حیدر نژاددریاچه سد دز طول ۶۵ کیلومتر است که البته مساحت این دریاچه در مواقع پرآبی و کم‌آب اندکی متفاوت بوده و در بیشترین حالت تقریبا ۶ هزار هکتار است. عمق دریاچه نیز تا ۵۰ متر متغیر است. آب دریاچه از ارتفاعات اراک و الیگودرز سرچشمه می‌گیرد و بعد از گذر از کوه‌های زاگرس و دریافت ریز‌آبه‌های بسیار، به این دریاچه وارد می‌شود. این دو رودخانه شامل دو شاخه اصلی به نام سزار و بختیاری است. رود سزار در شمالی‌ترین بخش حوزه جاری است و از سه شاخه ماربره، تیره و سبزه تشکیل‌شده است. دومین سرشاخه اصلی رودخانه دز، رود بختیاری است که در ۴۰ کیلومتری پیوند سرخاب به رود سزار متصل می‌شود. در دریاچه شهیون، جزایر کوچک و بزرگ با انبوهی از درختان کنار و بادام کوهی وجود دارددر داخل دریاچه، تعدادی جزیره کوچک و بزرگ می‌بینید که چشم‌نوای می‌کنند و انبوهی از درختان کنار و بادام کوهی روی آن‌ها قرار دارد. همه این‌ها باعث زیبا جلوه دادن دریاچه شده است؛ به‌طوری که جزیره بزرگ وسط دریاچه با وسعت بالغ بر ۶۰ هزار متر مربع، چشم‌انداز زیبایی را خلق کرده است. درختان کنار، بادام کوهی، کلخنگ و بید روی این جزیره قرار گرفته است و موقعیت جغرافیایی خوب و مسطح بودن زمین جزیره باعث ایجاد شرایط مساعد به‌منظور ساخت مراکز تفریحی و اقامتی و جذب گردشگران به منطقه شده است. منطقه‌ای که دریاچه سد دز قرار دارد، از لحاظ زمین‌شناسی به دو بخش شمالی و جنوبی قسمت می‌شود. بخش جنوبی آن از پایان گلال حیدری در جنوب آغاز شده و تا قلعه شاداب و روستای بیشه‌بزان ادامه دارد. کنگلومرای بختیاری که حاوی قلوه سنگ‌های ریز و درشت با سیمانتاسیون شن و ماسه است، این منطقه را پوشش داده است. وجود دره‌های پرعمق و دیدنی از خصوصیات مهم این منطقه است که مناظری زیبا از آفرینش را آشکار می‌کند. سازند آغاجاری شمال منطقه را تشکیل می‌دهد. مارن‌های سرخ رنگ همراه با لایه‌های سیلتی و ماسه سنگ‌های ریزدانه به‌شکل متناوب، جنس این سازند را تشکیل داده است. عکاس: فاطمه نوبختیاین منطقه ادامه رشته‌کوه‌های زاگرس است که با نزدیک شدن به مرکز منطقه، تپه ماهورها، صخره‌ها و تخته سنگ‌های ماسه‌ای ایجاد می‌شود. کوهپایه‌ها، دره‌های آبرفتی و چشمه‌هایی که در بیشتر سال پربار هستند، در این منطقه خودنمایی می‌کند و باعث سرسبزی و زیبایی در بیشتر فصل‌های سال می‌شود. همچنین منطقه شهیون به کوه‌های زاگرس در شمال و جلگه گرم خوزستان در جنوب نزدیک است؛ همین موضوع سبب شده تا گونه آب و هوایی متفاوتی در این منطقه ایجاد شود. وزش باد از جنوب شرق موجب می‌شود تا تابستان‌های گرم و زمستان‌های معتدل به وجود آید و وزش باد از شمال غربی باعث معتدل شدن هوا در تابستان و سرد شدن آن در زمستان می‌شود. حیات وحش دریاچه شهیون شامل جانوران کوچکی نظیر روباه و خرگوش در کنار پرندگان زیبایی مانند تیهو، کبک و پرندگان دریایی است. پلنگ نیز در بخش‌های صعب‌العبور این مناطق مشاهده‌شده است. در دریاچه نیز ماهی‌هایی چون قزل‌آلا زندگی می‌کنند. شگفتی‌های دریاچه شهیونمنبع عکس: گوگل مپ (آیدی: Man) با وجود اینکه دریاچه شیهون در استان گرمسیر خوزستان قرار دارد، ماهی قزل‌آلا که که یک ماهی سرد آبی است، در این دریاچه زندگی می‌کند و این یکی از شگفتی‌های این دریاچه است. قزل‌آلای رنگین‌کمان از ماهی‌های غیربومی دریاچه سد دز محسوب می‌شود. با توجه به اینکه این نوع قزل‌آلا (در مقایسه با انواع دیگر این ماهی) تحمل بیشتری نسبت به دمای محیط دارد، در این دریاچه چند سال قبل رهاسازی شده و اکنون توانسته خود را با شرایط محیطی آن سازگار کند. از عجایب دیگر دریاچه شهیون، داشتن دماهای مختلف است. دریاچه سد دز بسیار بزرگ بوده و نقاط گوناگون آن دارای دماهای متفاوت است؛ زیرا در بعضی نقاط جریان‌های خنک فصلی از ارتفاعات منطقه وارد می‌شود یا چشمه‌های زیرزمینی از بستر دریاچه می‌جوشد. این عوامل باعث کاهش دمای قابل‌توجه آب نسبت به محیط اطراف شده است. همین امر موجب شده تا محیط مساعدی به‌عنوان زیستگاه ماهی قزل‌آلا مهیا شود. تفریح در دریاچه شیهونمنبع عکس: خبرگزاری ایسنا (عکاس: Hojat kayedkordeh) ورزش‌های آبی: در دریاچه سد دز امکان انجام ورزش‌های آبی مانند قایق‌رانی، اسکی و… فراهم است. جزیره‌گردی: در دریاچه شهیون با قایق می‌توانید به جزایر آن سفر کنید و جزیره‌گردی بی‌نظیر و متفاوتی را تجربه کنید. روستاگردی: اگر جزو افرادی هستید که در سفر دوست دارند در منطقه‌ای که به آن رفتند به گشت‌و‌گذار بپردازند، پیشنهاد می‌دهیم از دیدن روستاهای گردشگری و زیبای نزدیک دریاچه شهیون دیدن کنید. روستای پامنار شهیون یکی از همین جاها است که دیدنش خالی از لطف نخواهد بود و خاطرات و لحظات شیرین سفرتان را دو چندان خواهد کرد. در ضمن، منظره شهیون از این روستا نیز بسیار چشم‌نواز و تماشایی است. ماهی‌گیری ممنوع: دریاچه سد دز یکی از اکوسیستم‌های مهم آب شیرین و زیستگاه انواع گونه‌های آبزی بومی است. هرگونه صید ماهی با هر روشی در فصل ممنوعه صید ماهی ممنوع و هرگونه صید در فصول دیگر نیازمند اخذ مجوز لازم از سازمان حفاظت محیط‌زیست است. از نیمه اسفندماه تا اردیبهشت‌ماه هر سال به‌دلیل فصل زادآوری ماهیان، هرگونه صید در اکوسیستم‌های آب شیرین ممنوع و غیرقانونی است. نکته‌ای که لازم است در سفر به دریاچه سد دز رعایت کنید، این است که سعی کنید از شنا و آب‌تنی در دریاچه شهیون خودداری فرمایید. حتی اگر شنا بلد هستید هم بهتر است بدون راهنمای محلی، در این دریاچه شیرجه نزنید؛ چراکه در بخش‌هایی که به دیواره‌ی سد نزدیک‌تر است، احتمال کشیده شدن جریان آب توسط توربین‌ها بسیار بالا بوده و شما را مثل گرداب در خود خواهد کشید. بهتر است سایر تفریح‌ها مثل قایق‌رانی را جایگزین شنا کنید. اقامت در دریاچه شهیونمنبع عکس: خبرگزاری ایسنا (عکاس: Hojat kayedkordeh) اگر دوست دارید شب را در منطقه شهیون بمانید، روستای پامنار مکان مناسبی است؛ این روستا به دریاچه نزدیک است و نیز اقامتگاهی دارد که می‌توانید تجربه یک شب روستایی را داشته باشید و از دیدن چشم‌انداز دریاچه نیز لذت ببرید. ویلاهایی نیز در پشت سد دز و در منطقه پلاژ (پلاژ به‌معنای شناگاه و دریاکنار به بخشی از کرانه دریا گفته می‌شود که برای آب‌تنی و تفریح آماده‌شده است) دریاچه شهیون ایجاد شده که معمولا از طریق رودخانه به‌وسیله قایق به آن رفت و آمد می‌شود. البته یک مسیر خاکی نیز دارد. ویلاهای ساحلی رودخانه دز برای کارکنان اداره آب و برق ساخته شده‌اند؛ ولی مردم عادی نیز در صورت تمایل می‌توانند پس از هماهنگی با مسؤلان سد و پرداخت مبلغی بابت اجاره ویلا، از جاذبه‌های طبیعی آن منطقه استفاده و در این ویلاها اقامت کنند. علاوه بر این بر پا کردن چادر و شب ماندن در کنار خود دریاچه نیز هیجان بالایی دارد و بسیار لذت‌بخش است و خاطرات خوبی را برایتان رقم خواهد زد. بهترین فصل سفر به دریاچه شهیونعکاس: مهسا آزادهاز آنجایی که خوزستان استانی گرم است، بهترین زمان سفر به دریاچه شهیون انتهای زمستان و اوایل بهار است تا در کنار تفریح و گشت‌وگذار در کنار این دریاچه زیبا از هوای مطبوع و خنک منطقه نیز لذت ببرید. منبع عکس: خبرگزاری ایسنا (عکاس: Hojat kayedkordeh)، مهسا آزاده و مهدی کیانیپرسش‌های متداولدریاچه شهیون کجاست؟ دریاچه شهیون در شمال غربی دزفول و در ۲۳ کیلومتری شمال شرق اندیمشک ۷ پشت دو کوه شاداب و تنگوان، کنار روستای پامنار قرار دارد. چطور به دریاچه شهیون برویم؟ برای دسترسی به دریاچه شهیون باید ابتدا به شهرستان دزفول بروید. پس از آن می‌توانید از طریق یک راه آسفالته ۷۵ کیلومتری که دزفول را به شهیون متصل می‌کند و تا آخرین روستا یعنی آبیدسری کشیده شده است، به این دهستان بروید. در ادامه باید از جاده شهیون تا رسیدن به جاده انحرافی دریاچه طی مسیر کرد. این جاده تا پای دریاچه به‌صورت آسفالته است و در قسمتی مشخص از کنار دریاچه یک پارکینگ مناسب همراه تعداد زیادی قایق برای گردشگران قرار داده‌شده است. بهترین زمان سفر به دریاچه شهیون چه وقتی است؟ بهترین زمان سفر به دریاچه شهیون انتهای زمستان و اوایل بهار است. در سفر به دریاچه شهیون کجا اقامت کنیم؟ برای اقامت می‌توانید در اقامتگاه بوم‌گردی روستای پامنار، ویلاهای منطقه پلاژ و ویلاهای ساحلی دز اقامت کنید. همچنین امکان برپایی چادر در کنار دریاچه وجود دارد. عکس کاور از بیژن مسعودینویسنده: فرناز رهبران رنجبر / بازنویسی: اکرم زمانی نوری