آرامگاه باباطاهر عریان — همدان
نشانی: ایران، استان همدان، همدان، میدان باباطاهر

آرامگاه باباطاهر عریان یکی ازجاهای دیدنی همدانبه شمار می‌رود که در تاریخ ۲۱ اردیبهشت ۱۳۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. بنای کنونی آرامگاه اثر دست مهندس هوشنگ سیحون و مهندس فروغی است که در فاصله سال‌های ۱۳۴۶ تا ۱۳۴۹ ساخته شد. باباطاهر که حدودا در اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم زندگی می‌کرد، از شعرا و عرفای بزرگ و یکی از مشهورترین دوبیتی‌سرایان ایرانی بود و امروزه مدفن او مورد بازدید گردشگران و عاشقان ادبیات ایران است. هرآنچه باید درباره آرامگاه باباطاهر بدانید: آرامگاه باباطاهر کجاست؟ معرفی آرامگاه باباطاهرتاریخچه آرامگاه باباطاهرمعماری آرامگاه باباطاهرباباطاهر عریان که بود؟ نکات بازدید از آرامگاه باباطاهرآرامگاه باباطاهر کجاست؟ آدرس: استان همدان، شهر همدان، میدان باباطاهر (نمایش روی نقشه) آرامگاه باباطاهر عریان در میدان باباطاهر همدان و بر فراز تپه‌ای در شمال غربی این شهر قرار دارد. دسترسی به آرامگاه باباطاهرمنبع عکس: گوگل مپ (عکاس: محمدرضا یعقوبی سواکی) خودروی شخصی: این آرامگاه در یکی از میدان‌های اصلی شهر قرار دارد؛ در نتیجه دسترسی به آن بسیار راحت است. از طریق بلوار فلسطین، بلوار نیروی انتظامی و بلوار ستار ابراهیمی می‌توانید به میدان باباطاهر برسید. تاکسی و اتوبوس: با تاکسی می‌توانید از نقاط مختلف شهر راهی میدان باباطاهر شوید. برای استفاده از اتوبوس سوار اتوبوس‌های خط شهرک الوند شوید و در ایستگاه میدان باباطاهر پیاده شوید. معرفی آرامگاه باباطاهرمنبع عکس: گوگل مپ (عکاس: سهرا پورخلیلی) آرامگاه باباطاهر، مدفن یکی از شعرای بزرگ ایران‌زمین است که با گنبد فیروزه‌رنگش هر گردشگری را به خود جلب می‌کند. این بنا که در تاریخ ۲۱ اردیبهشت ۱۳۷۶ با شماره ۱۷۸۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید، برای بسیاری از شاعران و علاقه‌مندان به ادبیات جذابیت ویژه‌ای دارد. در این مکان بسیار زیبا با معماری دلنواز می‌توانید شاهد اشعار زیبای استاد باشید که دورتادور دیوارهای فضای داخلی بنا را مزین کرده‌اند. محوطه‌ای بسیار سرسبز و پوشیده از درخت نیز در اطراف آرامگاه وجود دارد که فضای عرفانی آن را دوچندان می‌کند. این محل تنها خانه ابدی باباطاهر نیست و محمد ابن عبدالعزیز از ادیبان سده سوم هجری، ابولفتح اسعد از فقهای سده ۶، میرزا علی‌نقی کوثر از دانشمندان سده ۱۳ و مفتون همدانی از شاعران سده ۱۴ در کنار باباطاهر مدفون هستند. تاریخچه آرامگاه باباطاهرمنبع عکس: گوگل مپ (عکاس: Kashif On Bike) بنای آرامگاه باباطاهر از ابتدا به این شکل نبوده و در سال‌های متمادی چندین بار تخریب و بازسازی‌شده است. در قرن ششم هجری، یک برج هشت‌ضلعی آجری روی این بنا ساخته‌شده بود که به‌مرور زمان از بین رفت. در دوره پهلوی اول شهرداری همدان اقدام به ساخت بنای جدیدی برای این شاعر معروف کرد که نیمه‌کاره ماند. در جریان همین ساخت‌وساز، یک لوح کاشی فیروزه‌ای متعلق به قرن هفتم هجری پیدا شد که روی آن آیات قرآن به خط کوفی و به‌صورت برجسته دیده می‌شد. این لوح، اکنون در موزه ایران باستان نگهداری می‌شود. در سال ۱۳۲۹ این بنای نیمه‌کاره مورد مرمت قرار گرفت و در سال ۱۳۴۵ طرح بنای جدید توسط مهندس هوشنگ سیحون و مهندس فروغی ارائه شد. سال ۱۳۴۶ ساخت این آرامگاه کلید خورد و سه سال بعد به پایان رسید. معماری آرامگاه باباطاهرمنبع عکس: گوگل مپ (عکاس: تراول گاید) آرامگاه باباطاهر عریان را می‌توان از نمونه‌های ممتاز و بدیع معماری عصر حاضر دانست که از تلفیق معماری قرن هفتم و هشتم هجری تشکیل می‌شود. این آرامگاه در می‌دانی مستطیلی‌شکل قرار گرفته است که زیربنای آن همراه با باغ به حدود ۸ , ۹۶۵ متر مربع می‌رسد و فضای سبز چشم‌نوازی دارد. برج آرامگاه روی قاعده‌ای هشت‌ضلعی ساخته‌شده که ارتفاع آن از سطح تپه ۲۰ ٫ ۳۵ متر و از سطح خیابان ۲۵ ٫ ۳۰ متر است. ابعاد بنای اصلی آرامگاه به ۱۰ × ۱۰ متر می‌رسد که با منشورها پوشانده شده است. کلاف‌های بتنی، استحکام ساختمان آرامگاه را تامین می‌کنند. پی‌سازی بنا با سنگ و آهک و عایق‌کاری بوده و استخوان‌بندی آن نیز با آجر صورت گرفته است. یکی از بخش‌های زیبای این بنا را می‌توان سقفی مزین به کاشی‌کاری معرق دانست که بسیار جلب‌توجه می‌کند؛ اما آنچه در ابتدا برای گردشگران جذابیت دارد، گنبد فیروزه‌ای و منشوری‌شکل آن است. دیواره‌های بنا به‌شکل مثلث‌های متساوی‌الساقین هستند و این ساختار باعث می‌شود تا ناخودآگاه چشم هر بیننده‌ای به‌سمت آسمان برود و این روش از خلاقیت معمار برای بیان مفهوم عروج حکایت دارد. همچنین تندی زاویه‌ها، بلندی را به بیننده القا می‌کنند و در عین حال، مساحت بنا را کوچک نشان می‌دهند. منبع عکس گالری: گوگل مپ (عکاس: محمدرضا یعقوبی سواکی، محمد محمدی، حامد یونسی، علی امام) آرامگاه هشت ستون گرانیتی دارد و سنگ مزار، کف و پله‌ها از گرانیت حجاری‌شده هستند. در نمای ساختمان از سنگ سفید مرغوب بهره برده‌اند کهاز مدخل‌ها و منافذ نوری تشکیل‌شده است. در داخل فضای آرامگاه، ۲۴ دوبیتی از باباطاهر روی ‪ ۲۴ ‬قطعه سنگ مرمر به چشم می‌خورد. دو لوح برنجی نیز در این محل وجود دارد که یکی از آن‌ها شامل اسامی هیئت موسس انجمن آثار ملی در زمان تاسیس آرامگاه و دیگری نام فرد مدفون در کنار باباطاهر است. باباطاهر عریان که بود؟ منبع عکس: گوگل مپ (عکاس: مهدی عباسیان) باباطاهر از شعرای مشهور و از بزرگان طریقت در اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم هجری بود که در همدان به دنیا آمد. تاریخ دقیق تولد او مشخص نیست؛ اما برخی از محققان با استناد به حروف ابجد استخراج‌شده از یکی از دوبیتی‌های او، سال تولدش را ۳۲۶ هجری قمری اعلام کرده‌اند. آن دوبیتی بدین شرح است: مو آن بحرم که در ظرف آمدستم چو نقطه بر سر حرف آمدستمبهر الفی الف قدی بر آیو الف قدم که در الف آمدستم «بابا» لقبی بود که به پیروان وارسته می‌دادند و «عریان» به بریدن او از تعلقات دنیو‌ی مربوط می‌شد. در میان مردم لر لقب بابا به پیران و مرشدان اهل حق نسبت داده می‌شود. ترانه‌های شورانگیز باباطاهر با لهجه دلپذیر لری سروده شده و ترجمان روح و قلب حساس و پرسوز این عارف گرانمایه است. به دوبیتی‌های باباطاهر، فهلویات گفته می‌شود. منبع عکس: گوگل مپ (عکاس: M Mantashloo) وی در شهر قدیمی همدان زندگی می‌کرد و خیلی سرشناس نبود. باباطاهر به‌تدریج در اثر پاکی درون، خودسازی و بریدن از مادیات کراماتی به دست آورد و نامش بر سر زبان‌ها افتاد. نام باباطاهر عریان، تداعی‌کننده دوبیتی‌هایی است که عشق به خداوند، طبیعت و انسانیت در آن‌ها موج می‌زند. بسیاری از ایرانی‌ها، باباطاهر را با این دوبیتی معروف می‌شناسند. مکن کاری که بر پا سنگت آیو جهان با این فراخی تنگت آیوچو فردا نامه خوانان نامه خواندند تو را از نامه خواندن ننگت آیواگرچه مشهور است که بابا طاهر اهل همدان بود؛ برخی معتقد هستند که وی لرستانی است و اشعار لری او گواه این مدعا هستند. به همین دلیل آرامگاهی به نام آرامگاه باباطاهر در خرم‌آباد منسوب به این شاعر وجود دارد که در اسفند ۱۳۸۴ هجری شمسی ثبت ملی شد. نکات بازدید از آرامگاه باباطاهرمنبع عکس: گوگل مپ (عکاس: محمدرضا یعقوبی سواکی) امکان جای پارک خودرو در اطراف میدان باباطاهر وجود دارد. بهای بلیط ورودی در تیرماه ۱۴۰۱ برابر با ۴۰۰۰ تومان بوده است. ساعت بازدید از این جاذبه در ۶ ماه اول سال از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۹:۳۰ و در ۶ ماه دوم سال از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۷ است. پارکی دور آرامگاه وجود دارد که اغلب گردشگران از آن برای شب‌مانی استفاده می‌کنند. غرفه کوچکی در محوطه داخلی آرامگاه و نزدیک در ورودی وجود دارد که کتاب‌های متنوع تاریخی و مجسمه‌های کوچک سفالی می‌فروشد؛ کالاهایی که می‌توانند سوغاتی‌های خوبی برای عزیزانتان باشند. در ایام نوروز غرفه‌های زیادی به شکل بازارچه در محوطه خارجی بر پا می‌شوند که صنایع‌دستی و سوغاتی‌های همدان و دیگر شهرها را ارائه می‌کنند. سوپرمارکت و رستوران در اطراف آرامگاه وجود دارد. در برخی روزها و بیشتر تعطیلات، هنرمندان و دوستداران موسیقی سنتی در این محل گرد هم می‌آیند و به نواختن ساز مشغول می‌شوند. درشکه‌سواری در میدان باباطاهر از تفریحات جذاب برای گردشگران است. گنبد علویان، امامزاده عبدالله، موزه هگمتانه و آرامگاه ابوعلی سینا از جمله جاذبه‌هایی هستند که در نزدیکی آرامگاه باباطاهر قرار دارند. پرسش‌های متداولآرامگاه باباطاهر کجاست؟ آرامگاه باباطاهر عریان در میدان باباطاهر همدان قرار دارد. آرامگاه باباطاهر محل دفن چه کسی است؟ این آرامگاه محل دفن یکی از مشهورترین شاعران دوبیتی‌سرای ایرانی است. بلیط بازدید از آرامگاه باباطاهر چقدر است؟ بهای بلیط ورودی در تیرماه ۱۴۰۱ برابر با ۴۰۰۰ تومان بوده است. ساعت بازدید از آرامگاه باباطاهر چه زمانی است؟ ساعت بازدید از این جاذبه در ۶ ماه اول سال از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۹:۳۰ و در ۶ ماه دوم سال از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۷ است. نویسنده: حمیده کریمی / بازنویسی: صدیقه شجاعی