parsi-ai-nlpclass/IRTourism huggingface dataset:
مسجد عباسقلی خان — زنجان
نشانی: ایران، زنجان، زنجان، خیابان سعدی

مسجد عباسقلی خان با قدمتی که به دوره قاجار بازمی‌گردد، ازجاهای دیدنی زنجانمحسوب می‌شود و در خیابان سعدی وسط واقع‌شده است. این اثر در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۷۸ با شماره ثبت ۲۳۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. مسجد عباسقلی خان دارای دو صحن و شبستان زیبا است که طاق و تویزه‌های هلالی و شکیل آن بر روی ستون‌های مدور قطور، استوار شده است. تزئینات این بنای مذهبی محدود می‌شود به مختصر تزئینات آجر کاشی بر روی بدنه طاق‌ها و همچنین محراب که با کاشی‌کاری زیبا با طرح‌های معقلی، جلوه و زیبایی شبستان را دو چندان کرده و بر روی بدنه ضلع شمالی شبستان مرکزی، تاریخ ۱۳۰۷ هجری قمری نقش شده، که مربوط به زمان ساخت مسجد است.
موزه و عمارت دارایی زنجان — زنجان
نشانی: زنجان، ضلع شمالی مجموعه تاریخی سبزه‌میدان و قسمت غربی خیابان طالقانی

عمارت دارایی زنجان از بناهای قدیمی ومکان‌های دیدنی زنجانمحسوب می‌شود و متعلق به اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی اول است. عمارت دارایی با پلان مستطیل‌شکل در داخل باغی به مساحت هجده هزار متر مربع، به ابعاد ۱۵ * ۲۲ متر بنا شده است. این بنا در سه‌طبقه و با خصوصیات معماری دوره پهلوی از قبیل پنجره‌های متعدد، تراس و قرینه‌سازی در طبقات ساخته‌شده و مصالح به کار رفته در آن سنگ، آجر، آهک، سیمان و آهن است که در این میان آجر عمده‌ترین مصالح است. این عمارت حاصل فعالیت و نوآوری معمارانی همچون وارطان هوانسیان، پل آبکار و گابریل گورکیان است که در دهه‌های نخست قرن بیستم، تاثیر بسیار مثبت و مهمی روی معماری نوین ایران داشتند. متأسفانه طی سال‌های اخیر به‌علت ایجاد خیابان، قسمتی از این بنای زیبا و درختان آن تخریب‌شده است. موزه و عمارت دارایی از سال ۱۳۹۰ به موزه هنرهای سنتی وصنایع دستی زنجانتبدیل شده است. آثار نمایشی این موزه شامل انواع ظروف مسی قلمزنی شده دوره قاجار، انواع چاقو و شمشیر، گلیم، چاروق و مصنوعات ملیله‌کاری شده است. این موزه همه‌روزه به‌جز روزهای دوشنبه پذیرای بازدیدکنندگان است.
مسجد اسحاق میرزا — زنجان
نشانی: ایران، زنجان، زنجان، خیابان آیت‌الله طالقانی، ضلع شمالی محله سرچشمه

مسجد اسحاق میرزا از بناهای قاجاری ودیدنی‌های زنجاناست که در خیابان آیت‌الله طالقانی، ضلع شمالی محله سرچشمه قرار دارد. این بنای مذهبی، مطابق با شیوه معماری مساجد شبستانی با چهل ستونی ساخته‌شده است، سبکی که در ساخت مساجد در قرون متقدم اسلامی بکار برده می‌شود و در دوره زند در شیراز بار دیگر ظهور کرده و ادامه آنرا در دوره قاجار می‌توان دید. آنچه که در شیوه معماری و تزئینی مسجد اسحاق میرزا قابل‌توجه است، تعدد و تنوع طاق و قوسهای فضاهای ارتباطی آن است.
غار گلجیک — زنجان
نشانی: زنجان - نیک‌پی ارتفاعات مشرف به روستای گلجیک

غار گلجیک یکی از ۶ غار آهکی کشف‌شده در استان زنجان است و ازجاذبه‌های گردشگری زنجانبه شمار می‌آید. این غار در ۳۵ کیلومتری جنوب غربی شهرستان زنجان، در ارتفاعات مشرف به روستای گلجیک واقع‌شده است.
حصار (قلعه) زنجان — زنجان
نشانی: زنجان

حصار شهر زنجان که به «قلعه زنجان» نیز شهرت دارد، از آثار دوران سلجوقی ودیدنی‌های زنجاناست که در فتنه مغول قسمت اعظم آن تخریب‌شده است. این حصار در دوره صفویه، به علت انطباق موقعیت آن بر روی نقشه طرح کلی شهر و هماهنگی آن با موانع طبیعی دفاعی که دارای اهمیت سوق الجیشی است، مجددا منطبق بر مسیر دیوار قبلی بازسازی‌شده است. این حصار با خشت‌هایی به ابعاد ۱۰ × ۵۰ × ۵۰ سانتی‌متر و ملاط گل ساخته‌شده است و تعداد برج‌های دفاعی آن به درستی معلوم نیست. شواهد موجود نشان می‌دهند که فاصله برج‌ها از یک دیگر، با احتمال نزدیک به یقین، ۱۵۰ متر بوده است. بدین ترتیب، در حدود ۳۰ برج دایره‌ای شکل با قطر ۷ متر در گرداگرد حصار شهر ساخته‌شده بوده است که از آن میان، قطر برج‌های چهارگوشه آن‌که تا امروز باقی مانده‌اند، حدود ۱۵ متر بوده است. مصالح داخل برج‌ها خشت و گل است و بر فراز آن، سقفی مخروطی جای دارد. در هر برج جان پناهی به ارتفاع ۵۰ / ۲ متر ساخته‌شده است. دریچه‌های دیده‌بانی و تیراندازی برج‌ها که ابعادی معادل ۱۵ × ۳۵ سانتی‌متر دارند، در فضای جان‌پناه تعبیه شده‌اند. قلعه زنجان از طریق ۶ دروازه ورودی با روستاهای حوزه نفوذ زنجان و شهرهای هم‌جوار آن مرتبط بوده است. در داخل این حصار عناصر تاریخی شهر احداث شده‌اند.
منطقه حفاظت‌شده سرخ آباد — زنجان
نشانی: زنجان، ۱۸ کیلومتری شمال غرب زنجان

منطقه حفاظت‌شده سرخ آباد با وسعت ۱۲۲ , ۶۱۸ هکتار در شهرستان زنجان مابین دو رشته‌کوه شمالی و جنوبی این استان واقع‌شده است. این منطقه که ازمکان‌های دیدنی زنجانبه حساب می‌آید، به دلیل شرایط اکولوژیکی خاص و دارا بودن زیستگاه‌های متنوع و کوهستانی، دشتی و محیط‌های آبی از تنوع گیاهی و جانوری بالایی برخوردار است. آهوی ایرانی زیباترین و بارزترین پستاندار منطقه است. کل و بز وحشی، خرس قهوه‌ای، پلنگ، شنگ (پستاندار خزدار) و انواع پرندگان بومی و مهاجر مانند بالابان، قرقی، طرلان، شاهین، کبک دری، تیهو، کبک و … انواع مارها، مارمولک‌ها و ماهی‌ها در این منطقه زندگی می‌کنند.
تپه باستانی خالصه — زنجان
نشانی: ایران، استان زنجان، ۱ کیلومتری جنوب خرم دره

تپه باستانی خالصه یکی از مناطق باستانی شگفت‌انگیز و تازه کشف‌شده در خرمدره و ازجاذبه‌های گردشگری زنجاناست. از این منطقه به‌عنوان یکی از معدود محوطه‌های باستانی متعلق به دوره نوسنگی و مس یاد می‌کنند که می‌تواند هویت پیشینه تاریخ معماری فلات مرکزی و شمال غربی ایران را در معرض نمایش بگذارد. از مهم‌ترین آثار مکشوف در این تپه می‌توان به ابزارهای سنگی، خمره‌های سفالی تدفین، ظروف سفالی و همچنین دانه‌های گیاهی که بیانگر حاصلخیزی و اشتغال ساکنین این تپه به کشاورزی هستند، اشاره کرد.
موزه نسخ خطی زنجان — زنجان
نشانی: ایران، زنجان، زنجان، بلوار استقلال، روبروی شهرداری ناحیه ۲، مقبره میرزا مهدی

موزه نسخ خطی از موزه‌ها ومکان‌های دیدنی زنجانمحسوب می‌شود که در آرامگاه میرزا مهدی قرار دارد. بنای آرامگاه، محوطه‌ای به وسعت ۷۰۰ متر مربع است که دارای یک ورودی زیبا با پلان پنج ضلعی است. درچهار ضلع ورودی، سکوهایی برای نشستن دارد و بالای طاق نماهای شمال شرق و شمال غرب، مقرنس‌های گچی به رنگ آبی به چشم می‌خورد. آرامگاه از یک حیاط و ساختمانی در شمال آن تشکیل‌شده است.
موزه آثار شهدای زنجان — زنجان
نشانی: ایران، زنجان، زنجان، خیابان خواجه نصیر طوسی

موزه آثار شهدای زنجان که در منزل مسکونی مرحوم علی‌اکبر خان توفیقی، اولین شهردار زنجان مستقر است، در سال ۷۸ افتتاح شد و امروزه ازجاهای دیدنی زنجانمحسوب می‌شود. این موزه در خیابان خواجه نصیر طوسی زنجان قرار دارد. این موزه که در نوع خود بی‌نظیر است دارای آثار ارزشمند بسیاری از شهدای استان است که شامل چفیه، لباس، پوتین، پلاک، کتاب، دفتر و ده‌ها مورد دیگر نیز است. موزه‌ی آثار شهدا وابسته به بنیاد شهید امور ایثارگران استان زنجان است و بازدید از آن همه‌روزه بجز روزهای تعطیل برای عموم آزاد است.
پل سردار زنجان — زنجان
نشانی: ایران، استان زنجان، زنجان، محور جنوب غربی حومه شهر، روی رودخانه زنجان رود

پل سردار با قدمتی که به دوره قاجار بازمی‌گردد، ازدیدنی‌های زنجاناست و روی رودخانه زنجان رود قرار دارد. این اثر در تاریخ ۱۸ مهر ۱۳۵۶ با شماره‌ی ثبت ۱۴۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این پل در گذشته به دلیل نزدیکی آن به دروازه جنوبی شهر به پل دروازه قلتوق نیز معروف بوده است. از نکات قابل‌توجه پل سردار، تزیینات کاشی و آجری، نمای شرقی آن است که در پل‌های دیگر کمتر مشاهده می‌شود.
کاروانسرای دخان — زنجان
نشانی: ایران، زنجان، زنجان، جنوب بافت قدیمی شهر

کاروانسرای دخان، کاروانسرای ایرانیدو ایوانه، قدیمی، با رواق‌هایی ساخته‌شده در چهار سمت است که از بخش‌هایی مانند دروازه‌های شمالی، غربی و جنوبی، راهروی شمالی، مجموعه‌ی صحن، پوشش بنا، بالکن راهروی شمالی و آبروها و راسته‌ی بازار غربی و … تشکیل‌شده است. این مجموعه از بناهای تاریخی وجاذبه‌های گردشگری زنجانمحسوب می‌شود. این اثر کهن، باقی‌مانده از دوران حکومت قاجاریان است که به نظر می‌رسد به همت حاج علی‌قلی بنا احداث‌شده است.
گرمابه حاج داداش — زنجان
نشانی: ایران، زنجان، زنجان، خیابان انقلاب، وسط بازار زنجان، مقابل مسجد آیت‌الله قایمی

گرمابه حاج داداش که امروزه به سفره‌خانه سنتی تبدیل‌شده است، در قلب یکی از مهم‌تریندیدنی‌های زنجان، یعنی بازار قدیمی قرار دارد. این بنا حدود ۱۰۰ سال پیش به‌عنوان حمام احداث شد و هم‌اکنون با حفظ بافت قبلی و با انجام اندکی تغییر و تزئینات زیبای سنتی، به‌عنوان سفره‌خانه برای پذیرایی گردشگران و اهالی شهر مورد استفاده قرار می‌گیرد. گنبد اصلی حمام حاجی داداش که یکی از قدیمی‌ترین بناهای تاریخی شهر زنجان و تنها حمام ستون سنگی زنجان است، روی چهار ستون سنگی قرار گرفته که این ستون‌ها در زمان خود توسط هنرمندان همدانی تراشیده شده است. زیباترین بخش این حمام سنتی، فضای بینه آن است. در این بخش طاق اصلی روی چهار ستون سنگی مزین به سر ستون‌های مکعبی شکل و بدنه‌ی مارپیچی (از نوع ستون‌های ترکیبی) قرار دارد.
گرمابه حاج ابراهیم — زنجان
نشانی: ایران، زنجان، زنجان، بازار زنجان، کوچه سقالر

گرمابه حاج ابراهیم با فضایی سنتی، از جملهجاهای دیدنی زنجانبه شمار می‌رود و در بازار زنجان، کوچه سقالر واقع‌شده است. روزهای شنبه، گرمابه مختص بانوان است و در سایر روزها به آقایان اختصاص دارد. در قسمت مرکزی این فضا گنبد بزرگ بر جرزهای جانبی استوار شده و در مرکز این گنبد نیز یک نورگیر قرار گرفته است که در سه جانب آن (شرقی، جنوبی و غربی) بر روی ساق گنبد سه نورگیر کوچک‌تر تعبیه‌شده است. این بنا از ساروج ساخته‌شده و دارای یازده ستون است که به جای بتون، داخل آن‌ها سرب ریخته شده تا مانع از تخریب بنا شود.
کاروانسرای نیک‌پی — زنجان
نشانی: شهرستان زنجان، بخش زنجانرود، روستای نیک‌پی

کاروانسرای نیک‌پی از آثار به‌جا مانده از دوره صفوی ودیدنی‌های زنجاناست که در بخش زنجانرود، روستای نیک‌پی قرار دارد. این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۳۵۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. کاروانسرای نیک‌پی ازکاروانسراهای ایرانبه سبک چهار ایوانی در دوران صفویه است. این کاروانسرا با پلان چهار گوش دارای صحن و میانسرای هشت‌ضلعی غیرمنظم بوده که گرداگرد آن را حجره‌های چهارده‌گانه دربرداشته، برای دستیابی به اصطبل، انبارها و سایر فضاهای خدماتی در گوشه هر ضلع از صحن، میانسرا فضاهای ارتباطی وجود داشته‌است. این کاروانسرا دارای یک ورودی در بخش خاوری بود. در دو سوی آن حجره‌های نگهبانان به گونه قرینه جای گرفته بودند، طاق و قوسها در این اثر تاریخی به‌صورت ضربی اعمال و عنصر قرینه‌سازی به زیباترین شکل بر پایه الگوی رایج در معماری سنتی ایران رعایت شده‌است. از میان ویژگی‌های آشکار این اثر تاریخی، وجود فضاهایی معروف به چهار پخی در چهارضلعی صحن و میانسرای مرکزی برای دستیابی به سایر فضاهای داخلی مانند انبارها و اصطبل بوده‌است.
حمام حسینیه اعظم — زنجان
نشانی: زنجان، خیابان فردوسی

بنای حمام حسینیه اعظم مربوط به دوره قاجار است و در زنجان، خیابان فردوسی واقع‌شده است. این اثر در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۷۸ با شماره‌ی ثبت ۲۳۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. موزه تعزیه حمام حسینیه اعظم زنجان به مساحت ۳۵۰ متر مربع به دلیل اهمیت مراسم تعزیه حسینیه اعظم از سال ۱۳۹۰ کار خود را آغاز کرد و به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی زنجان، میزبان گردشگران است.
چشمه شاه بلاغی — سلطانیه
نشانی: زنجان، سلطانیه

چشمه شاه بلاغی سلطانیه چشمه‌ای جوشان است در ۹ کیلومتری خروجی سلطانیه - قیدار که مکان مناسبی برای گردشگری است. این چشمه در ضلع غربی کوه مرتفع دولیخان داغی قرار گرفته است و آب فراوان، زلال و دائمی از آن جاری است که در دهه‌ی گذشته با احداث دو حوضچه بزرگ و آلاچیق‌ها و بناهای تفریحی و سنگ‌فرش نمودن اطراف حوضچه‌ها و به طور کلی مجهز کردن آن به وسایل تفریح، این محدوده به یکی ازجاهای دیدنی سلطانیهمبدل شده که از ابتدای بهار تا اواسط پاییز هر روزه میزبان میهمانان از سراسر استان و کشور است.
روستای ویر — سلطانیه
نشانی: زنجان، سلطانیه، روستای ویر

روستای ویر یکی از روستاهای قدیمی و تاریخی استان زنجان است که آثار تاریخی بر جای مانده حاکی از آن است که این روستا در گذشته اهمیت و موقعیت درخور توجهی داشته است. این روستا از جنوب شرقی به کوه کنگ دره و از جنوب غربی به کوه ساری داش محدود می‌شود. این روستا که ازمکان‌های دیدنی سلطانیهبه شمار می‌رود، در ارتفاع ۱۹۲۵ متری از سطح دریا واقع‌شده است. معبد داش‌کسن نیز در نزدیکی این روستا واقع‌شده است.
تپه نور — سلطانیه
نشانی: زنجان، سلطانیه

تپه نور مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان ابهر، بخش سلطانیه، دهستان سلطانیه، روستای قیاسیه واقع‌شده شده است. این اثر که در تاریخ ۲۶ دی ۱۳۸۶ با شماره ثبت ۲۰۵۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است، در میانجاهای دیدنی سلطانیهبه چشم می‌خورد. این تپه ۱ ٫ ۸ هکتار مساحت و ۱۵ متر ارتفاع دارد. این سایت در سال ۱۹۷۱ میلادی مورد کاوش واقع شد که در کاوش‌ها، پایه‌های یک ساختمان عظیم دوازده ضلعی یافت شد که به احتمال زیاد یک برج گنبدی همانند مقبره اولجایتو است با جنبه‌های دیگری همچون راهرو‌ها، پله‌ها، تزئینات و بقایای یک گنبد. پایه‌ها از قطعات سنگی ساخته‌شده که با ملات به هم متصل شده‌اند. یافته‌های باستان‌شناسی همچنین، گواه وجود گنبدی بزرگ که شاید یکی از گنبدهای دو پوسته بوده، است. گچ اندود و کاشی‌های سفالی تزئینی در آثار مخروبه ساختمان پیدا شده است. برج گنبدی از بین رفته در تپه نور به احتمال زیاد مقبره‌ی غازان خان، برادر بزرگتر اولجایتو بوده است. همچنین، در فعالیت‌های باستان‌شناسی اخیر در محوطه تپه نور کوچک نشانه‌هایی از سکونتگاه‌های پیش از تاریخ یافت شده که می‌توان قدمت آن‌ها را به اوایل هزاره چهارم پیش از میلاد دانست. سفال‌های بدست آمده از این تپه شباهت زیادی به سفال‌های کشف‌شده در دشت قزوین دارد که وجود سکونتگاه‌هایی در همان زمان را نشان می‌دهد.
کاروانسرای قره‌بلاغ — سلطانیه
نشانی: شهرستان ابهر، بخش سلطانیه، دهستان سلطانیه، روستای قره‌بلاغ، ۳۰۰ متری غرب سه‌راه سلطانیه

کاروان‌سرای قره‌بلاغ یکی از جاذبه‌های تاریخی زنجان مربوط به دوره اشکانیان است که کاملا ویران‌شده و هم‌اکنون به‌صورت یک تپه تاریخی درآمده است و پیش از انجام کاوش‌های علمی، اظهارنظر در مورد آن امکان‌پذیر نیست؛ اما شکل تپه محل کاروان‌سرای قره‌بلاغ نشان می‌دهد که احتمالا طرح آن از نوعکاروانسراهای ایرانیچهارایوانی و قابل‌مقایسه با کاروان‌سرای سرچم است، با این تفاوت که فاقد برج‌های دیده‌بانی بوده است. این اثر که به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی سلطانیهشناخته می‌شود، در تاریخ ۲۶ دی ۱۳۸۶ با شماره ثبت ۲۰۵۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ارگ سلطانیه زنجان — سلطانیه
نشانی: زنجان، سلطانیه

ارگ سلطانیه یا کهن‌دژ در وسط شهر سلطانیه با ابعاد ۴۵۰ * ۴۵۰ و مساحتی بالغ بر هجده هکتار استقرار یافته است. این محدوده از دو بخش خندق و حصار تشکیل یافته است. حدفاصل خندق و حصار (حداقل در جبهه جنوبی) هفده متر و پهنای آن سی‌تا چهل متر بوده است. در داخل آن حصار و ارگ سلطنتی قرار گرفته است. این عنصر به‌شکل مستطیل به ابعاد ۳۱۵ * ۲۹۵ متر از سنگ سبز تراشیده با شانزده برج و یک دروازه با زیبایی خاصی اجرا شده است. ارتفاع حصار در حال حاضر به‌طور متوسط چهار متر در زیر خاک و منازل مسکونی قرار دارد. این دیوار عظیم در پی، یک پیش‌آمدگی به‌عنوان ازاره تزیینی دارد و چهار برج به قطر ۱۷ ٫ ۵۵ متر در گرداگرد آن شناسایی‌شده است. از موثق‌ترین منابعی که در حال حاضر ارتفاع حصار را تعیین می‌کند، طرح «سر رابرت کرپرتر» است. وی برج شمال غربی را به ارتفاع چهل فوت و عرض آن را دوازده فوت اندازه‌گیری کرد. این قلعه که حدودا ده هکتار است، آثار ارزشمندی از معماری و شهرسازی دوران مغول را در خود جای داده است به‌طوری که متون تاریخی متذکر شده‌اند، این قلعه دارای عناصر شهری گوناگونی بوده است. رشیدی در کتاب جامع التواریخ بیان می‌کند «در اندرون قلعه هر کس از امراء موضعی عمارت کرده بودند…». جالب‌ترین عنصر شهری ارگ سلطانیه، مجموعه معروف به ابواب البر است. این مجموعه شامل مدرسه، دارالشفاء، دارالضیافه، دارالسیاده، خانقاه، دارالکتب، بیت القانون، دیوان‌خانه‌ای به نام کریاس، مسجد جامع و بالاخره آرامگاه سلطنتی با موقوفات بسیار که دارای مدیریت خاصی بوده و خواجه رشیدالدین با عنوان نایب التولیه مدیریت مجموعه را در اختیار داشته است. با توجه به بررسی‌های باستان‌شناسی، مطالعه در متون تاریخی و شواهد عینی، گویای این حقیقت‌اند که شهر سلطانیه در اوایل قرن هشتم هجری قمری یکی از شهرهای بسیار مهم کشور بوده است. پس از مرگ اولجایتو و ابوسعید بهادر که پایه‌های حکومتی مغول فرو ریخت، شهر سلطانیه نیز به‌دلایل سیاسی، جغرافیایی، اقتصادی و فرهنگی متروک و متلاشی شد. هم‌اکنون قسمت اعظم این شهر تاریخی به‌عنوان یک دایرة‌المعارف معماری، شهرسازی در خاک مدفون شده است. از آثار این شهر عظیم تنها سه بنای تاریخی چلبی اوغلی، بقعه ملاحسن کاشانی وگنبد سلطانیهباقی‌مانده است که به‌عنوانمکان‌های دیدنی سلطانیهشناخته می‌شوند.
آرامگاه ملا حسن کاشی — سلطانیه
نشانی: زنجان، سلطانیه

ملا حسن کاشی عارف قرن چهاردهم میلادی است که آرامگاهی به نام وی در شهر سلطانیه، در یک کیلومتریگنبد سلطانیهقرار دارد. این مکان به دستور «شاه تهماسب» یکم بنا شده است. تکمیل معماری داخلی آن توسط فتحعلی قاجار انجام گرفت و اشعاری به خط نستعلیق در داخل گنبد هر کتیبه‌ای گچبری شده است. این اثر که ازجاهای دیدنی سلطانیهبه شمار می‌رود، در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شماره ثبت ۱۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام سالار — سلطانیه
نشانی: زنجان - سلطانیه محوطه ارگ سلطانیه

حمام سالار بنایی است متعلق به دوره قاجاریه که در جوارگنبد سلطانیهدر شهر تاریخی سلطانیه زنجان واقع‌شده است. بانی حمام سالار شخصی به نام سیف علی‌خان کلانتری معروف به سالارخان است. ساخت این بنا در اواخر دوره قاجار در سال ۱۲۹۳ ه. ش انجام پذیرفته است. این بنا شبیه تمام حمام‌های ایرانی و شامل عناصر تشکیل دهنده‌ای از قبیل گرمخانه، میان در، سربینه، تون و خزینه است. این حمام که ازجاهای دیدنی سلطانیهبه شمار می‌رود، به‌تازگی تغییر کاربری داده است و از آن به‌عنوان سفره‌خانه سنتی استفاده می‌شود.
چمن طبیعی سلطانیه — سلطانیه
نشانی: زنجان، سلطانیه

چمن طبیعی سلطانیه بخشی از فلات زنجان و ابهر را شامل می‌شود که وسعت آن تقریبا ۳۵ کیلومتر مربع به طول ۲۰ کیلومتر است. بر اساس یافته‌های زمین‌شناسان در عمق ۲۰ متری این محدوده خاک سفید قرار دارد که مانع از نفوذ آب به اعماق زمین می‌شود و در نتیجه، عمل آبیاری چمن به گونه‌ای طبیعی و پیوسته انجام می‌شود. همین امر چمن‌های سرسبز و زیبایی ایجاد کرده است که به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی سلطانیه، طبیعت‌گردان بسیاری را به خود جذب می‌کند.
بازارچه صنایع‌دستی گنبد سلطانیه — سلطانیه
نشانی: گنبد سلطانیه, سلطانیه, زنجان, ایران

بازارچه صنایع‌دستی گنبد سلطانیه یکی از بزرگ‌ترین بازارچه‌های صنایع‌دستی است که در جوارگنبد سلطانیهقرار دارد. این بازارچه شامل ۲۵ غرفه از صنایع‌دستی مختلف استان از جمله چاقو، چرم، جاجیم، میناکاری، ملیله، حکاکی روی مس، ظروف مسی، چاروق و … است. همچنین در چلبی اوغلی سلطانیه نیز بازارچه صنایع‌دستی به‌منظور معرفی این صنایع دایر شده و استقبال مسافران نوروزی از آن مطلوب بوده است.
دریاچه پری (دریاچه خندقلو) — ماهنشان
نشانی: ایران، استان زنجان، شهرستان ماهنشان، ۲ کیلومتری شمال‌شرقی روستای پری

دریاچه پری که با نام‌های دریاچه خندقلو و شورگلی نیز شناخته می‌شود، تنها دریاچه طبیعی استان زنجان به شمار می‌رود و یکی از زیباترینجاذبه‌های گردشگری ماهنشاناست. با گستره‌ای شمالی جنوبی، این دریاچه حدود نیم کیلومتر مربع وسعت دارد. کشاورزان از آب دریاچه برای مصارف کشاورزی استفاده می‌کنند و آبزی‌پروران منطقه در این دریاچه ماهی پرورش می‌دهند. به عبارت بهتر، این دریاچه علاوه بر چشم‌انداز زیبا، تاثیر مهمی در اقتصاد این منطقه دارد.
کوه بلقیس — ماهنشان
نشانی: هشت کیلومتری شمال شرقی تخت سلیمان، تکاب

کوه بلقیس در هشت کیلومتری شمال شرقی تخت سلیمان و ۱۸ کیلومتری شهر دندی در بخش انگوران با دو قله‌ی بلند در ادامه‌ی سلسله کوه‌های شرقدریاچه ارومیهقرار دارد و از مقاصد کوهنوردی استان زنجان است. بین دو قله کوه دریاچه بسیار زیبایی که از ذوب شدن برف کوه‌ها به وجود آمده در بیشتر ماه‌های سال قابل‌مشاهده است هر چند در سال‌های اخیر به جهت کمی بارش تابستان‌ها آب دریاچه خشک می‌شود.
منطقه قارقالان — ماهنشان
نشانی: زنجان، ماهنشان

قارقالان منطقه‌ای کوهستانی، ییلاقی و زیبا در شهرستان ماهنشان زنجان است. به خاطر ارتفاع زیاد (تقریبا سه هزار متری) بیش از نیمی از سال سرما در آن حکمفرما است و مملو از برف است. به‌دلیل نزدیکی به روستای علم‌کندی، به این ییلاق «علم‌کندی» هم می‌گویند. کوه‌های قارقالان در منطقه علم‌کندی، زیبایی خاصی دارد که هر سال گردشگران زیادی را به خود جذب می‌کند. منطقه قارقالان ازجاهای دیدنی ماهنشانمحسوب می‌شود و پر از انواع گیاهان دارویی از جمله کاکوتی، چای کوهی (توکلوجه)، گل‌پر، پونه و ریواس‌های است.
چشمه آب گرم میانج — ماهنشان
نشانی: ایران، استان زنجان، شهرستان ماهنشان، دو کیلومتری شمال شرقی روستای میانج

استان زنجان در شمال غرب فلات ایران واقع‌شده است. این استان از دیرباز به سبب قرار گرفتن در حاشیه جاده ابریشم و راه تجاری مسیر هند و چین به اروپا دارای اهمیت خاصی بوده است. قدمت این منطقه را متعلق به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد می‌دانند. همچنین این منطقه به‌دلیل موقعیت جغرافیایی خاص و تنوع آب و هوایی که دارد، دارای دیدنی‌های طبیعی بسیاری است. آب و هوای کوهستانی با زمستانی بسیار سرد و برفی و تابستانی دلپذیر و فصول بهار و تابستان بهترین زمان برای بازدید از این استان زیبا است. پدیده‌های طبیعی فراوان همچون غارها، رودها و چشمه‌های آب گرم میزبان گردشگران و طبیعت دوستان بسیاری در این منطقه است. چشمه آب گرم میانج از جاهای دیدنی ماهنشان و یکی از جاذبه‌های طبیعی این منطقه به شمار می‌رود. ماهنشان در استان زنجان که از گذشته محل زندگی اقوام ماد بوده است، یکی از شهرهای گردشگری این استان محسوب می‌شود که جاذبه‌ها و دیدنی‌های بسیاری دارد. این منطقه آثار تاریخی متعددی همچون قلعه بهستان متعلق به دوره هخامنشیان، مقبره مولانا همتی انگورانی و دیدنی‌های طبیعی بسیاری همچون دریاچه طبیعی خندقلو، یخچال طبیعی قوشقار و چشمه آب گرم میانج دارد. چشمه آب گرم میانج ازجاهای دیدنی ماهنشانبه حساب می‌آید و در روستای میانج از توابع شهرستان ماهنشان واقع‌شده است. این روستا یکی از قطب‌های گردشگری این منطقه به شمار می‌رود که دیدنی‌های طبیعی متنوعی دارد. چشمه آب گرم میانج در فاصله دو کیلومتری شمال شرقی روستا قرار دارد که بیشتر شبیه به یک دریاچه است. آب این دریاچه شور است و قابل‌استفاده برای نوشیدن نیست. این آب گرم شامل سه حوض کوچک است که به گفته اهالی آب هرکدام خواص متفاوتی دارد و در کنار آن یک محوطه بزگ ماسه‌ای قرار دارد که پس از حمام در آب، می‌توان در داخل ماسه‌ها مدتی خوابید و این کار موجب تسکین درد می‌شود. نویسنده: بهاره غنچه
مقبره‌ی مولانا همتی انگورانی — ماهنشان
نشانی: زنجان، ماهنشان

مولانا همتی انگورانی از شاعران توانا ودر عین حال ناشناخته اواخرقرن دهم هجری و اوایل قرن یازدهم است. از او حدود هفت‌هزار بیت شعر در سه زبان اصلی فارسی، عربی و ترکی باقی‌مانده است. مولانا همتی انگورانی در روستای انگوران از شهرستان ماهنشان زنجان متولد شد. او در زمان شاه اساعیل صفوی برای ترویج مذهب تشیع مسافرت‌هایی به امپراطوری عثمانی داشته است و در ترکیه به پاس حضور او، بیش از ۱۹ قدمگاه به نامش برپا است. او در نهایت به زادگاه خود برگشته و بعد از وفات در همانجا مدفون گشته است. در حال حاضر مقبره مولانا همتی انگورانی به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی ماهنشانشناخته می‌شود.
قلعه گل بلاغی — ماهنشان
نشانی: زنجان، ماهنشان، بخش مرکزی، دهستان قزل گچیلو، ۷ کیلومتری شمال شرق روستای قره گل

بقایای قلعه قشلاق یا همان قلعه گل بلاغی مربوط به دوره اشکانیان است و در شهرستان ماه‌نشان، بخش مرکزی، دهستان قزل گچیلو، ۷ کیلومتری شمال شرق روستای قره گل، چسبیده به رودخانه قزل‌اوزن واقع‌شده است. این اثر که در تاریخ ۲۸ شهریور ۱۳۸۶ با شماره‌ی ثبت ۱۹۷۴۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید، یکی ازجاهای دیدنی ماهنشانبه شمار می‌رود.
چهار طاق کلیسا — ماهنشان
نشانی: زنجان، ماهنشان

چهار طاق کلیسا که یکی ازمکان‌های دیدنی ماهنشانمحسوب می‌شود، بنای ساده‌ای به ابعاد ده در ده متر است که بخش اصلی آن با سبک چهارطاقی ساخته‌شده است. نقشه بنا از بیرون مربع و از داخل تقریبا چلیپایی (صلیبی شکل) است. احتمالا روی فضای چهار طاقی در گذشته گنبدی قرار داشته است که امروزه اثری از آن باقی نمانده است. بنا دارای سه ورودی در جهت شرقی، غربی و جنوبی است. مصالح استفاده‌شده در بنا خرده سنگ و ملات آن گچ و آهک است. با وجود نام‌گذاری بنا به کلیسا، از نظر معماری به کلیساهای شناخته‌شده در ایران شباهتی ندارد و بیشتر با اختلاف خیلی کمی شبیه آتشکده‌های دوره ساسانی است. ضمن اینکه با برخی از بناهای آرامگاهی دوران میانه اسلام در ایران هم قابل‌مقایسه است.
چشمه‌علی بلاغی — ابهر
نشانی: ایران، زنجان، ابهر، چشمه‌علی بلاغی

چشمه‌علی بلاغی یکی از چشمه‌های شهرستان ابهر در جاده ابهر به قیدار است. این چشمه که در هر ثانیه ۱۰ لیتر آبدهی می‌کند. این چشمه که ازجاهای دیدنی ابهربه شمار می‌رود، از نظر مذهبی ارزش زیادی برای افراد محلی دارد و بسیاری از افراد برای برطرف کردن حاجات خود به سراغ این چشمه می‌روند.
سد کینه ورس — ابهر
نشانی: ایران، استان زنجان، ابهر، جاده ابهر - قیدار

سد کینه ورس در شهرستان ابهر و در فاصله ۱۴ کیلومتری جنوب غربی این شهرستان و حدود ۵ کیلومتری روستای کینه ورس قرار دارد. این سد که ازجاهای دیدنی ابهربه شمار می‌رود، بر روی شاخه کینه ورس از رودخانه ابهر رود که از جنوب به‌طرف شمال جریان داشته و به دشت تاکستان وارد می‌شود.
منطقه شکار ممنوع خراسانلو — ابهر
نشانی: ایران، استان زنجان، ابهر، ۴ کیلومتری شمال اتوبان قزوین- زنجان

منطقه شکار ممنوع خراسانلو در چهار کیلومتری شمال اتوبان قزوین-زنجان قرار دارد و ازجاهای دیدنی ابهربه شمار می‌آید. این منطقه از ۲۵ کیلومتری شمال‌غربی ابهر شروع می‌شود و تا حدود ۳۰ کیلومتری شرق ابهر امتداد می‌یابد. خراسانلو با منطقه حفاظت‌شده باشکل در مرز استان قزوین همجوار است. این منطقه کوهستانی بوده و با میزان بارندگی بالای ۴۰۰ میلیمتر در سال است. در منطقه تیراندازی و شکارممنوع خراسانلو بیش از ۱۷۰ گونه گیاهی و ۳۵ گونه جانوری شناسایی‌شده است. پوشش گیاهی منطقه تقریبا خوب، اما تا حدی فقیر است و شامل ۹ تیپ گیاهی است که ۴۴ روستا در این منطقه وجود دارند.
مسجد جامع ابهر — ابهر
نشانی: زنجان، ابهر

مسجد جامع ابهر در سال ۹۰ هجری و به دستور محمدبن ابوبکر ساخته‌شده است. این مسجد که ازجاهای دیدنی ابهربه شمار می‌رود، در دو قسمت غربی و شرقی خود، دو در دارد. در گذشته، آب آن از فاصله ۳ فرسخی با یک آبراه زیرزمینی آورده می‌شد و از حوض وسط مسجد که دو-سه متر پایین‌تر است، به صورت چشمه خارج می‌شد.
روستای شیت — طارم
نشانی: ایران، زنجان، چورزق، طارم

روستای شیت از توابع بخش چورزق شهرستان طارم در استان زنجان است. روستای شیت از روستاهای نمونه گردشگری و دارای ظرفیت‌های زیبا و طبیعی است. روستای سرسبز شیت روستایی کوهستانی و ازجاهای دیدنی طارماست که در بخش شمالی استان زنجان واقع شده‌است. بخشی از جاذبه‌های دیدنی و گردشگری روستا عبارتند از چشمه سارها، قلعه شیت، رودخانه چهار فصل، غار سیدباغی، ییلاق دولا و ییلاق نراب، امامزاده سید محمد ماهوری شیت. روستای شیت بر روی دامنه میانی کوهی قرار گرفته‌است که از سمت مقابل و کناره‌ها نیز توسط کوه‌های بلندی احاطه شده‌است و گیاهان سبز و درختان گیلاس و انار و انجیر و ده‌ها درخت میوه دیگر و رودخانه چهار فصل آن‌که آبی زلال از میان دو کوه بلند در جریان است منظره بسیار زیبا و دلنشینی را به‌وجود آورده است که همه‌ساله تعداد زیادی گردشگر را به این منطقه جذب می‌کند.