parsi-ai-nlpclass/IRTourism huggingface dataset:
کبوتر خانه امیر فرهنگی — بناب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، بناب، خیابان شهید باهنر

کبوتر خانه امیر فرهنگی با قدمتی که به دوره قاجار بازمی‌گردد، شامل سه‌طبقه می‌شود. از طبقه بالای بنا به‌عنوان نگهبانی، از طبقه وسط برای نگهداری کبوتر و از طبقه پایین آن به‌عنوان خانه‌باغ استفاده می‌شد. طبق نوشته‌های روی دیوار، پیشینه بنا را سال ۱۲۸۰ برآورد می‌کنند. در طول جنگ جهانی دوم، این بنا به دلیل شباهت به برج دیدبانی، توسط هواپیماهای جنگی روسیه مورد هدف قرار گرفت که البته آسیب جدی به آن وارد نشد. این کبوترخانه در سال ۱۳۴۲، برای نخستین بار توسط حاج عباسعلی امیر فرهنگی مورد بازسازی قرار گرفت و در سال ۱۳۹۰، اداره میراث فرهنگی به درخواست وراث امیر فرهنگی اقدام به بازسازی اثر کرد. کبوتر خانه امیر فرهنگی در تاریخ ۷ خرداد ۱۳۸۷، با شماره ثبت ۲۲۸۴۳ به‌عنوان یکی ازدیدنی‌های بناب، در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
حمام حاج فتح‌الله — بناب
نشانی: ایران، آذربایجان شرقی، بناب، خیابان کاملو

حمام حاج فتح‌الله با قدمتی که به دوره قاجار بازمی‌گردد، ازمکان‌های دیدنی بنابدر بافت قدیمی شهر است و یکی از پراهمیت‌ترین گرمابه‌های شهر به شمار می‌رود. بنای حمام در کنار مسجد قرمز و جاده قدیمی (ماحال گاودل) واقع‌شده که این جاده یکی از اصلی‌ترین جاده‌های تجاری ایران بوده است. به جز یکی از گنبدها، بیشتر قسمت‌های حمام امروزه در وضعیت خوبی قرار دارند. این بنا در حال حاضر برای برگزاری کارگاه و آموزش صنایع‌دستی استفاده می‌شود. این اثر در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۰، با شماره ثبت ۳۸۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. عکس‌ها از بناب نیوز
پل لیلان — بناب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، شهرستان ملکان، ۱ کیلومتری شهر لیلان

پل لیلان در یک کیلومتری شهر لیلان، در شهرستان ملکان واقع‌شده است و از قدیمی‌ترین پل‌های منطقه ودیدنی‌های استان آذربایجان شرقیبه شمار می‌رود. قدمت این پل به دوره‌ی ایلخانی بازمی‌گردد و در گذشته راه ارتباطی میان همدان، کردستان، مراغه و تبریز بوده است. با ۲۴ متر طول، این پل دارای سه دهنه است و در ساخت طاق‌های آن از آجر و پایه‌ها، موج‌شکن‌ها و پشت‌بندها، از سنگ‌های تراش‌دار استفاده کرده‌اند. پل لیلان در ۹ اردیبهشت سال ۱۳۸۲، با شماره ثبت ۸۳۹۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
مسجد جامع گزاوشت — بناب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، بناب، کنار میدان تره‌بار بناب

مسجد جامع گزاوشت در کنار میدان تره‌بار بناب، معروف به گزاوشت قرار دارد. با قرارگیری روی یک پشته، بنای مسجد از سطح خیابان دو متر بالاتر است و شاید به همین دلیل، از چشمگیرترین بناهای قدیمی ومکان‌های دیدنی بنابدر مرکز شهر به شمار می‌رود. نمای خارجی مسجد ساده است و در آن تزیینات خاصی دیده نمی‌شود. سقف شبستان مستطیلی شکل مسجد، روی دوازده ستون، در سه ردیف چهارتایی قرار دارد و با هشت پله، وروردی آن به خیابان متصل می‌شود. در ضلع شمالی مسجد، ایوانی برای بانوان با عرض سه متر قرار دارد که این ایوان روی ۶ ستون چوبی استوار شده است. در صحن مسجد حجره‌هایی جهت سکونت طلاب علوم دینی جای گرفته‌اند. با توجه به سبک بنا و شیوه تزیینات می‌توان ساخت این مسجد را همزمان با مسجد مهرآباد بناب، یعنی اواسط ۱۹ هجری دانست.
مسجد زرگران بناب — بناب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، بناب، خیابان زرگران

مسجد زرگران بناب از غرب به بازار قدیمی حاج تقی و بازار مسگران و آهنگران متصل است و در زمان‌هایی نه چندان دور در مسیر جاده بین‌المللی شمال به جنوب کشور قرار داشت. در مسیر جلوی مسجد حدود ۱۰ کاروانسرای مسافرتی و تجارتی بودند که با احداث جاده جدید فعلی، این راه رونق خود را از دست داد. مسجد زرگران بناب همانند اکثر مساجد قدیمی بناب در دوره صفویه بنا شده است. سرستون‌های مسجد به سرستون‌های مسجد اسماعیل‌بیگ و تا حدودی مسجد جونیلر شباهت دارد. این سرستون‌ها به‌صورت بسیار جالب و زیبایی رنگ‌آمیزی و با خطوط تزیینی و آیات قرآنی به خط نستعلیق آراسته شدند. این بنا احتمالا روی تپه‌ای باستانی بنا شده است؛ چراکه به هنگام پی‌کنی دیوار مسجد جهت مرمت آن، آثاری از جمله سفالینه‌های مربوط به ادوار اسلامی به دست آمد. مسجد زرگران در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹، با شماره ثبت ۳۰۸۵ به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی بنابدر فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
مسجد جامع مهرآباد — بناب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، بناب، میدان مهرآباد، خیابان شهید مطهری

مسجد جامع مهرآباد با قدمتی که به دوره صفوی بازمی‌گردد، بر اساس کتیبه موجود در ضلع شمالی آن، در سال ۹۵۱ هجری قمری، در دوران حکومت شاه تهماسب یکم ساخته‌شده است. این مسجد تنها یک مناره به ارتفاع ۱۴ متر دارد که با کاشی‌های فیروزه‌ای، لاجوردی، زرد و سرمه‌ای پوشیده شده است. در شبستان مسجد ۳۰ ستون چوبی با پایه‌های سنگی و سرستون‌های مقرنس‌کاری‌شده به چشم می‌خورد و سقف آن با طرح‌های ترنج و گیاه، به رنگ‌های آبی، سبز، زرد، قرمز و نارنجی نقاشی شده است. این اثر ازجاذبه‌های گردشگری بناببه شمار می‌آید و در تاریخ ۱ فروردین ۱۳۴۷، با شماره ثبت ۷۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. عکس کاور از مفتوحیعکس‌های دوم، سوم و چهارم از بناب نیوز
مسجد جامع روستای زوارق — بناب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، شهرستان بناب، بخش مرکزی، روستای زوار

مسجد جامع روستای زوارق در روستای زوارق، از توابع شهرستان بناب قرار دارد و قدمت آن به دوره صفوی بازمی‌گردد. وضعیت کنونی مسجد نشان‌دهنده تعمیرات و دخالت‌های غیرفنی و غیراصولی زیادی است که در طول تاریخ روی بنا صورت داده‌اند. سرستون‌های مسجد زوارق مانند مسجد جامع گزاوشت چوبی و مقرنس‌کاری‌شده هستند. این مسجد در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹، با شماره ثبت ۳۰۹۶ به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی بنابدر استان آذربایجان شرقی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و در سال ۱۳۸۷، مورد بازسازی و مرمت قرار گرفت.
مسجد اسماعیل بیگ — بناب
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، بناب، خیابان بهشتی، پشت آموزش و پرورش بناب

مسجد اسماعیل بیگ با قدمتی که به دوره صفوی بازمی‌گردد، از نظر ساختمان و ایوان جلوی شبستان، یکی از نمونه‌های جالب‌توجه معماری به شمار می‌رود. چهار ستون چوبی ایوان با سرستون‌های دیدنی تا اندازه‌ای یادآور بناهای مشهوری مانندعمارت عالی‌قاپو اصفهانو کاخ چهلستون اصفهان هستند. دیوارهای ایوان با آجرچینی ساده و خفته راسته تزیین شده است. در بالای در ورودی و طرفین آن، پنج پنجره ارسی با شیشه‌های رنگارنگ را می‌توان مشاهده کرد. همچنین شبستان مسجد هشت ستون چوبی با سرستون‌های مقرنس‌کاری‌شده و پایه‌ستون‌های سنگی دارد که سقف چوبی روی آن‌ها استوار شده است. این اثر در تاریخ ۱۶ اسفند ۱۳۵۶، با شماره ثبت ۱۶۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و ازجاهای دیدنی بناببه شمار می‌آید. عکس‌های اول و دوم از مفتوحی
آبشار بلوکان میانه — میانه
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، شهرستان میانه، ۴ کیلومتری شمال روستای بلوکان

آبشار بلوکان با ۱۰ متر ارتفاع، در فاصله‌ی چهار کیلومتری از روستای بلوکان، از توابع شهرستان میانه قرار دارد و در دره‌ای سرسبز و خرم واقع‌شده است. از این آبشار به‌عنوان یکی از مقاصد طبیعت‌گردی وجاذبه‌های گردشگری میانهیاد می‌شود. رودخانه بلوکان که از ارتفاعات بزغوش واقع در بالادست آبشار سرچشمه می‌گیرد، پس از گذر از دره، به رودخانه شهر چای می‌پیوندد. کمی بالاتر از آبشار محوطه‌ای پوشیده در درختان و درختچه‌های گوناگون نظیر زالزالک قرار دارد و حیواناتی مانند خرس و گراز در آن دیده‌شده است. با قرارگیریدر ارتفاع ۲۱۸۰ متری از سطح دریا، برای دسترسی به آبشار باید ۴۰ دقیقه از میانه تا روستای بلوکان برانید و پس از آن، حدود دو ساعت از روستا تا محل آبشار پیاده‌روی کنید. در فصل پاییز به دلیل وجود حیوانات وحشی، بهتر است از این آبشار بازدید نکنید. عکس‌ها از پایگاه اطلاع‌رسانی میانا
مجموعه تفریحی آنا باغی — میانه
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، شهرستان میانه، ۱۵ کیلومتری میانه به سمت ترک

مجموعه تفریحی آنا باغی از مقاصد تفریحی وجاذبه‌های گردشگری میانهدر استان آذربایجان شرقی است و در فاصله ۱۵ کیلومتری میانه، در مسیر میانه به سمت ترک قرار دارد. این مجموعه دارای بخش‌ها و امکانات متنوعی مانند باغ پرندگان و حیوانات، پیست موتورسواری، بخش بازی کودکان، میدان بسکتبال، والیبال و اسکیت، آتلیه عکاسی و غرفه‌های فروشگاهی است. علاوه بر رستوران و فست‌فود، در این مجموعه ماهی‌پزی سنتی صورت می‌گیرد که گردشگران می‌توانند ماهی‌شان را با دستان خود صید کنند. تالار پذیرایی آنا باغی نیز با سیستم صوت و نور پیشرفته آماده پذیرایی از جشن‌ها و مهمانی‌ها است. عکس‌های دوم، سوم و چهارم از سایت میانالی
کاروانسرای جمال آباد — میانه
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، ۳۵ کیلومتری میانه، روستای جمال‌آباد

کاروانسرای جمال آباد در نزدیکی روستای جمال‌آباد، در ۳۵ کیلومتری شهر میانه قرار دارد. با قدمتی که به سال ۱۰۶۵ هجری قمری بازمی‌گردد، این بنای تاریخی در دوره ایلخانی احداث شد و بعدها توسط شاه‌عباس ثانی، در دوره صفوی مورد مرمت قرار گرفت. کاروانسرای جمال آباد نظیر بسیاری دیگر ازکاروانسراهای ایران، به‌صورت حیاط مرکزی است و چهار ایوان در اطراف آن قرار گرفته‌اند. سردر بنا به‌صورت دو طبقه است و چهار برج مدور در چهار ضلع آن واقع شده‌اند. این اثر به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی میانه، در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱، با شماره‌ی ثبت ۶۱۵۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
مسجد سنگی ترک — میانه
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، ۲۹ کیلومتری شمال شرق میانه، روستای ترک

مسجد سنگی ترک در روستای قدیمی ترک، در ۲۹ کیلومتری شمال شرق میانه واقع‌شده است و با شگفتی‌های منحصربه‌فرد، از آثار بسیار مهم آذربایجان به شمار می‌رود. شیوه معماری و مصالح ساختمانی که در بنای مسجد به‌کار رفته، باستان‌شناسان را به تحیر واداشته است و در عین حال تاریخ درخشان هنر معماری را در قرون گذشته به نمایش می‌گذارد. بنای مسجد و نمای بیرونی آن، یکپارچه از سنگ ساخته شده‌اند. کنده‌کاری‌های باشکوه و کتیبه‌های زیبای آن‌که به خط نستعلیق تزیین شده‌اند، حکایت از دقت، نبوغ و ظریف‌کاری معماران آن دوران دارد. همچنین محراب و ستون‌های این مسجد، به‌گونه‌ای شگفت‌آور با سنگ‌های یکدست و قرمز، هر بیننده‌ای را به خود جذب می‌کنند. یکی از این ستون‌ها که تفاوت اساسی با ستون‌های دیگر دارد، نشان می‌دهد که بعدها در هنگام تعمیر، به‌جای ستون اصلی به‌کار رفته است. این مسجد ۱۰ قسمت متمایز دارد. ساختمان اصلی آن تماما از سنگ بنا شده است و شبستان‌های آن را بعدها با آجر ساخته‌اند. در ضلع جنوب غربی مسجد آرامگاهی وجود دارد که منسوب به بانی یا معمار مسجد است. در مورد بانی مسجد ترک و تاریخ بنای آن نظرهای مختلف وجود دارد. بعضی آن را به حضرت امام حسن مجتبی (ع) نسبت می‌دهند که بسیار بعید به نظر می‌رسد و برخی دیگر زمان احداث آن را در قرن ششم می‌دانند. برخی نیز معتقد هستند که این مسجد در قرن هشتم و دوران حکومت خانان مغول، به دست سلطان محمد خدابنده (اولجایتو) بنا شده است. بر در و دیوارهای سنگی این مسجد تاریخ‌های ۱۰۱۶ و ۱۲۸۲ قمری به چشم می‌خورد که نشان از تعمیر این مسجد در زمان شاه عباسی صفوی و ناصرالدین‌شاه قاجار دارد. در کتیبه دیگری که روی سنگ‌های میان دو پنجره قرار گرفته است، اسامی کارفرما، بانی، کنده‌کار و معمار یا بنای مسجد مشاهده می‌شود. این اثر ارزشمند تاریخی در تاریخ ۲۸ مرداد ۱۳۴۸ با شماره‌ی ثبت ۸۶۸ به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی استان آذربایجان شرقیدر فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
آرامگاه امامزاده اسماعیل — میانه
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، میانه، قسمت جنوبی مسجد جامع میانه

آرامگاه امامزاده اسماعیل از اماکن مذهبی وجاهای دیدنی میانهاست و در قلب شهر قرار دارد. این بارگاه که در ضلع جنوبی مسجد جامع شهر جای گرفته است، به دوره صفوی تعلق دارد. بسیاری از المان‌های بنای قدیمی در اثر تغییرات و نوسازی از بین رفتند که از آن جمله می‌توان به گنبد پوشیده در کاشی‌های فیروزه‌ای اشاره کرد. از بنای پیشین تنها مناره بلند صحن اصلی و کتیبه‌های سردر اصلی باقی‌مانده‌اند. این اثر در تاریخ ۲۸ مرداد ۱۳۴۸ با شماره‌ی ثبت ۸۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
تالاب ماهی آباد — میانه
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، شهرستان میانه، روستای مئی هاوا (روستای ماهی آباد)

تالاب ماهی آباد که با نام سد ماهی آباد نیز شناخته می‌شود، در نزدیکی روستای ماهی آباد (روستایمئی هاوا)، از توابع شهرستان میانه قرار دارد. قدمت این منطقه به دوره مادها بازمی‌گردد و در گذشته، پادشاهان از آن به‌عنوان تفرجگاه استفاده می‌کردند. این تالاب فصلی امروزه برای اموری مانند کشاورزی و پرورش ماهی مورد استفاده قرار می‌گیرد و در مواقع پرآبی، محل استراحت پرندگان مهاجر است. تالاب ماهی آباد ازمکان‌های دیدنی میانهاست که برای دسترسی به آن، در حدود ۱۰ کیلومتری جاده میانه-ترک، باید وارد فرعی سمت راست شوید. با طی ۱۰ کیلومتر در این جاده و گذر از روستای کنه، به روستای ماهی آباد خواهید رسید. زیبایی تالاب در فصل بهار به بیشترین حد خود می‌رسد. عکس‌ها از وبلاگ آراد ۶۰
منطقه حفاظت‌شده کاغذکنان — میانه
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، جنوب شهرستان میانه، بخش کاغذکنان

منطقه حفاظت‌شده کاغذکنان با مساحت ۵۰۶۲۴ هکتار، از مقاصد طبیعت‌گردی وجاذبه‌های گردشگری میانهدر استان آذربایجان شرقی است و در بخش کاغذکنان، در جنوب شهرستان میانه قرار دارد. این منطقه از نظر زمین‌ریخت‌شناسی دارای سه واحد کوهستانی، تپه‌ای و دشتی است. ارتفاع در این منطقه از ۷۰۰ متر تا ۲۱۰۰ متر تغییر می‌کند. رودخانه قزل‌اوزن در کاغذکنان، نه‌تنها منبع آب جانوران منطقه محسوب می‌شود؛ بلکهخرد زیستگاه نیز است. این منطقه در مجاورت جاده ترانزیت میانه-زنجان به‌صورت دشتی و تپه ماهورهای کم ارتفاع است که زیستگاه آهو به حساب می‌آید. در قسمت‌های شمال شرق که به ارتفاع افزوده می‌شود، حیواناتی مانند کل و بز و پلنگ زندگی می‌کنند. منطقه حفاظت‌شده کاغذکنان مانند چهارراهی در میان کوه‌های خلخال (کوه‌های باغرو)، کوه‌های طالش و کوه‌های طارم زنجان واقع‌شده است و به‌صورت پلی جمعیت‌های پلنگ موجود در مناطق طارم و زنجان را با جمعیت‌های شمال غربی و در نهایت قفقاز متصل می‌کند. از مهم‌ترین گیاهان کاغذکنان می‌توان به خشخاش، علف پشمکی، ازگیل، بید، دوشان آلماسی، گلابی وحشی، بلوط، زبان گنجشک و … اشاره کرد. برخی از گونه‌های جانوری ساکن در کاغذکنان نیز شامل پلنگ، کل و بز، آهو، خرس قهوه‌ای، گربه وحشی، خرگوش، سنجاب زمینی، خفاش نعل اسبی مدیترانه‌ای و انواع مختلفی از جوندگان، پرندگان، خزندگان و دوزیستان می‌شود. عکس‌ها از پایگان خبری قافلان سسی
قلعه نجفقلی خان (تپه خاک) — میانه
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، میانه، خیابان شهید مطهری، محله قالا تنگه سی

قلعه نجفقلی خان که با نام تپه خاک نیز شناخته می‌شود، در جنوب شرقی میانه و در کنار رودخانه شهر چای قرار دارد. قدمت این بنا به دوره ساسانیان بازمی‌گردد و از عصر ظهور اسلام تا اواخر دوره قاجار، مورد استفاده بوده است. در قسمت‌های شمالی و شمال شرقی قلعه، بناهای مسکونی ساخته شده‌اند، سمت جنوبی و جنوب‌غربی آن را زمین‌های زراعی و باغات سرسبز دربرگرفته‌اند و در ناحیه شمال غربی آن گورستان قدیمی (خان جان آباد) واقع‌شده است. در بنای این قلعه، خشت‌هایی بزرگ به ابعاد ۴۰ در ۳۰ سانتی‌متر به‌کار برده‌اند. با گذشت زمان، تاثیر عوامل طبیعی و همچنین حفاری و خاکبرداری‌های پراکنده، قسمت‌هایی از بنا تخریب‌شده و از بین رفته است. قلعه نجفقلی خان در تاریخ ۶ آبان ۱۳۵۴، با شماره ثبت ۱۱۱۶ به‌عنوان یکی ازدیدنی‌های میانهدر فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
شهر سوخته کاغذکنان — میانه
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، شهرستان میانه، دو کیلومتری قسمت غربی شهر آقکند، مجاور جاده آقکند-شیرین بلاغ

شهر سوخته کاغذکنان با ۸۰ هکتار وسعت، از مقاصد گردشگری استان آذربایجان شرقی وجاهای دیدنی میانهاست و در فاصله دو کیلومتری قسمت غربی شهر آقکند و در مجاورت جاده آقکند-شیرین بلاغ قرار دارد. از این محوطه باستانی سفالینه‌هایی به دست آمده‌اند که به سده‌های اواخر قبل از میلاد و دوره‌های اشکانی و ساسانی تعلق دارند. شهر سوخته کاغذکنان معرف ادوار مختلف فرهنگی و تمدنی، از هزاره قبل از اسلام تا قرون میانه اسلامی است. پیش از ویرانی شهر در قرن هفتم هجری، کاغذکنان ولایتی مستقل از ولایات آذربایجان محسوب می‌شد و در دوره مغول نیز آن را به‌صورت مستقل اداره می‌کردند. خونا و خونج نام‌های منسوب به این شهر تاریخی در سده‌ی ششم و اوایل قرن هفتم هجری بوده‌اند.
قلعه سنگی میانه — میانه
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، شهرستان میانه، شمال بخش کاغذکنان

قلعه سنگی میانه که با نام داش قالا نیز شناخته می‌شود، ازمکان‌های دیدنی میانهدر استان آذربایجان شرقی به شمار می‌رود و در فاصله‌ی کمی از دره رودخانه‌ی قزل‌اوزن واقع‌شده است. با استقرار ترکمانان سعدلو در کاغذکنان، این قلعه به مرکزی نظامی تبدیل شد. دره‌های عمیق و صخره‌های بزرگ اطراف، از این سازه دژی غیرقابل تسخیر ساخته‌اند. تمام محوطه قلعه روی صخره‌ای یکپارچه جای گرفته و تنها راه دسترسی به آن پلکانی است که آن را به‌صورت دستکند از تراشیدن قسمتی از دیواره ایجاد کرده‌اند. پیرامون قلعه را باغات میوه دربرگرفته‌اند و با صعود از آن، می‌توان چشم‌اندازی بی‌نظیر را تماشا کرد. عکس‌ها از سایت صدای میانه
سد تاریخی قاضیلو — میانه
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، شهرستان میانه، بخش کاغذ کنان، روستای قاضیلو

سد تاریخی قاضیلو در روستای قاضیلو، از توابع شهرستان میانه قرار دارد. با قدمتی که به دوره قاجار بازمی‌گردد، این سدروی بستر رودخانه آغکند چای و در ابتدای دره‌ای سنگی واقع‌شده است. برای دسترسی به سد، باید در امتداد رودخانه آغکند چای، در مسیر خاکی چند صد متر را به‌صورت پیاده پیمود. این اثر در تاریخ ۱۱ مرداد ۱۳۸۴، با شماره ثبت ۱۲۴۳۳ به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی میانهدر فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. عکس‌ها از فراز احمدی
پل شهر چای — میانه
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، ۱۲ کیلومتری جنوب میانه

پل شهر چای که با نام ۲۳ پل نیز شناخته می‌شود، در ۱۲ کیلومتری جنوب شهر میانه و روی رودخانه‌ی شهر چای قرار دارد. اطلاعات دقیقی در مورد تاریخ ساخت این پل در دسترس نیست؛ اما با توجه به سبک معماری و مصالح به‌کار رفته در آن، می‌توان آن را به دوران صفویه نسبت داد. این پل به سی و سه پل اصفهان شبیه است؛ اما نسبت به آن شکل ساده‌تری دارد. پل شهر چای با ۲۶۰ متر طول، طولانی‌ترین پل آذربایجان شرقی به‌شمار می‌رود. عرض پل ۹ ٫ ۷ متر و ارتفاعش ۲۵ ٫ ۵ متر است و ۲۳ چشمه یا دهنه، با طاق‌های جناغی دارد که متاسفانه دو چشمه‌ی آن بر اثر سیل تخریب شده‌اند. آب‌برهای این پل مثلثی شکل هستند و اتاقچه‌هایی در پایه‌های آن دیده می‌شود که ورودی آن‌ها از روی پل است. این پل در ۲۸ مرداد ۱۳۴۸ با شماره ۸۷۲ به‌عنوان یکی ازمکان‌های دیدنی میانهدر فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
کوه بزقوش (کوه بزکش) — سراب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، جنوب شهرستان سراب، روستای اسب‌فروشان

کوه بزقوش که با نام کوه بزکش نیز شناخته می‌شود، به‌صورت شرقی-غربی، در جنوب شهرستان سراب و شمال شهرستان میانه، در استان آذربایجان شرقی قرار دارد و میان رودهای آجی چای و شهر چای واقع‌شده است. این ارتفاعات شامل کوه‌هایی با شیب ملایم می‌شود که سنگ‌های آن‌ها از غبارهای آتشفشانی مربوط به کوه‌های سبلان و سهند حاصل شده‌اند. دو قله با نام‌های آغ داغ و قیسیر به ارتفاع‌های ۳۳۰۶ متر و ۳۱۰۰ متر از مرتفع‌ترین نقاط بزقوش هستند. کوه بزقوش از مقاصد کوهنوردی وجاهای دیدنی سراباست که ابتدای مسیر صعود آن در روستای اسب‌فروشان، در فاصله ۱۳ کیلومتری جنوب غربی سراب قرار دارد. بهترین زمان برای صعود، ماه‌های خرداد و تیر تا اواسط مرداد است. عکس‌ها از خبرگزاری مهر
منطقه گردشگری آغمیون-سهزاب — سراب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، ۱۰ کیلومتری شمال شرقی سراب در مسیر جاده سراب-اردبیل

منطقه گردشگری آغمیون-سهزاب در فاصله ۱۰ کیلومتری شمال شرقی سراب، در مسیر جاده سراب-اردبیل واقع‌شده است. با مساحتی بیش از ۵۰ هکتار، این منطقه یکی از مقاصد بکر طبیعت‌گردی وجاذبه‌های گردشگری سراببه شمار می‌رود و با قرارگیری در دامنه‌های کوه سبلان، آب و هوایی خنک در تابستان و روزهایی برفی در زمستان دارد. موقعیت کوهستانی در کنار جریان رودخانه آغمیون، پوشش گیاهی مرتعی یکدستی را موجب شده‌اند که به زیبایی و صفای منطقه افزوده است. همچنین باغ‌های میوه و درختان خودرو محیطی جنگل مانند را در برخی قسمت‌ها ایجاد کرده‌اند. با توجه به وجود جذابیت‌های طبیعی و پتانسیل‌های گردشگری، منطقه گردشگری آغمیون-سهزاب در سال ۱۳۸۸، به‌عنوان منطقه نمونه گردشگری معرفی شد.
آب گرم اسبفروشان — سراب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، ۲۲ کیلومتری سراب، روستای اسبفروشان

آب گرم اسبفروشان که چشمه آب گرم اسبفروشان را در خود جای داده است، ازدیدنی‌های سراباست و در ۲۲ کیلومتری جنوب این شهر قرار دارد. در این منطقه دو استخر مجزای مردانه و زنانه تعبیه کرده‌اند و از دیگر امکانات آن می‌توان به مسجد، سرویس بهداشتی، آلاچیق، غذاخوری و مهمانپذیر اشاره کرد. با برخورداری از موقعیت مناسب و اثر درمانی، این چشمه همیشه مورد استقبال اهالی بوده است و اولین‌بار، در دوره ولیعهدی عباس میرزا و به دستور حاکم منطقه ساماندهی شد. در راستای این دستور، بنایی به سبک معماری قاجار روی چشمه احداث کردند. متاسفانه در سال‌های اخیر و طی برنامه‌های توسعه استخر‌ها، بخش‌های زیادی از این بنای تاریخی از بین رفتند و در حال حاضر تنها نمونه‌هایی از بنای اصلی، مابین دو استخر به‌جا مانده است.
مسجد اسنق — سراب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، سراب، بخش مهربان، روستای اسنق

مسجد اسنق که با نامداش مسجد نیز شناخته می‌شود، در بخش مهربان و در مرکز روستای اسنق واقع‌شده است و قدمت آن به دوره ایلخانی می‌رسد. بنای مسجد در میان حیاطی وسیع واقع‌شده و دارای چهار ستون سنگی استوانه‌ای یکپارچه است که در دو ردیف قرار گرفته‌اند. علاوه بر این، مسجد شامل یک ایوان ذوزنقه‌ای شکل می‌شود که سقف چوبی آن بر دو ستون سنگی مارپیچی با سرستون‌ها و پایه‌های حجاری‌شده استوار شده است. مرمت این بنا در سال ۱۳۸۲ توسط میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری آغاز شد و در سال ۱۳۸۵ به اتمام رسید. این مسجد که در میانجاهای دیدنی سرابقرار دارد، با شماره ۲۵۴۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. عکس دوم از یوسف مونسی
سنگ‌نوشته قیرخ قیزلار (کتیبه میخی اورارتوئی نشتبان) — سراب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، شهرستان سراب، بخش مرکزی، روستای نشتبان

سنگ‌نوشته قیرخ قیزلار که با نام کتیبه میخی اورارتوئی نشتبان نیز شناخته می‌شود، در دره قراکوه، روستای نشتبان قرار دارد و به خط میخی اورارتویی، روی صخره‌ای به ابعاد ۱۰۶ در ۷۵ سانتی‌متر کنده شده است. در این کتیبه که مربوط به آرگیشتی، پسر روسا است، به تصرف سرزمین‌های گیردو، گیتو هانی و توایشدو اشاره‌شده است. تعدادی سنگ‌افراشت در نزدیکی کتیبه دیده می‌شود و در شمال آن‌ها نیز، یکی از ۲۱ قلعه‌ای که شاه اورارتویی فتح کرده است، قرار دارد. اهالی بر این باور هستند که سنگ‌افراشت‌ها انسان‌هایی بودند که در اثر غضب و خشم الهی به سنگ تبدیل شده‌اند. البته تعداد سنگ‌افراشت‌ها که برخی سالم و صاف مانده‌اند و برخی آسیب دیده‌اند، به ۱۲۰ عدد هم می‌رسد. کتیبه میخی اورارتوئی نشتبان از جملهمکان‌های دیدنی سراباست که در تاریخ ۱ فروردین ۱۳۴۷، با شماره ثبت ۷۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
آب گرم الله حق — سراب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، شهرستان سراب، روستای الله حق

آب گرم الله حق که با نام آب گرم اله حق نیز شناخته می‌شود، در جنوب غربی روستای الله حق، از توابع شهرستان سراب قرار دارد و در دامنه خوش آب‌و‌هوای بزغوش واقع‌شده است. با توجه به موقعیت کوهستانی، این منطقه تابستان‌ها و بهارهایی دلپذیر و خنک دارد. آب گرم الله خواص درمانی برای امراضی همچون رماتیسم و سنگ کلیه دارد. این آب گرم به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی سرابمیزبان گردشگران است و در محل آندو حوضچه زنانه و مردانه برای گردشگران تعبیه کرده‌اند. عکس‌ها از حمید ناصر
آب گرم شالقون — سراب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، شهرستان سراب، روستای شالقون

آب گرم شالقون در روستای شالقون، در فاصله ۱۸ کیلومتری سراب قرار دارد و یکی از قدیمی‌ترین چشمه‌های آب گرم منطقه به شمار می‌رود. این آب گرماز دل کوه بیرون می‌آید و راه خود را از لایه‌های ماگمای زیر زمین به سطح باز می‌کند. دمای آب در مظهر چشمه ۵۰ درجه سانتی‌گراد برآورد می‌شود و طبق گفته‌ها، دارای خواص معدنی و درمانی است. چشمه شالقون از جاذبه‌های گردشگری ومکان‌های دیدنی سراببه شمار می‌رود. برای بازدید در نظر داشته باشید که این چشمه همچنان به شکل سنتی و روباز است و امکانات خاصی برای آن تعبیه نکرده‌اند. عکس سوم از صدای سراب
امامزاده بزرگ سراب — سراب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، سراب، جنوب غربی سراب، جنب گورستان عمومی

امامزاده بزرگ سراب یکی از مکان‌های مذهبی وجاذبه‌های گردشگری سراببه شمار می‌رود و در داخل شهر واقع‌شده است. این بقعه بنا به اعتقاد اهالی، مدفن یکی از نوادگان حضرت امام موسی بن جعفر (ع) است. ساختمان امامزاده که به دوره صفوی تعلق دارد، طی دوره‌های مختلف مرمت و بازسازی‌شده است و در دوره قاجار به آن مناره‌ها و نمازخانه الحاق شدند. هم‌اکنون این امامزاده با محیطی آرام و فضای روحانی و معنوی، مکان امنی برای زایران و مسافران است. با ۵۶۰۰ متر مربع وسعت، حیاط این امامزاده پیشتر به‌عنوان گورستان استفاده می‌شد و امروزه در قسمت شرقی خود، مراز شهدای دفاع مقدس را جای داده است.
پل گاودوش آباد اوغان — سراب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، ۸ کیلومتری شهر سراب، میان روستاهای گاودوش آباد و اوغان

پل گاودوش آباد اوغان میان روستاهای گاودوش آباد و اوغان قرار دارد و ازدیدنی‌های سرابدر استان آذربایجان شرقی به شمار می‌رود. با قدمتی که به دوره صفوی بازمی‌گردد، این پل را با استفاده از مصالحی مانند سنگ و آجر ساخته‌اند. پل گاودوش آباد اوغان ۳۱ متر طول، ۶ متر عرض و ۵ ٫ ۴ متر ارتفاع دارد و با برخورداری از سه دهنه، چهار میل در دو طرف آن قرار گرفته‌اند. در تاریخ ۲۴ تیر ۱۳۸۲، این پل با شماره‌ی ۹۱۸۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
آب گرم جلده باخان — سراب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، شهرستان سراب، دهستان ملایعقوب، روستای جلده باخان

آب گرم جلده باخان با برخورداری از خواص درمانی، در روستای جلده باخان، از توابع شهرستان سراب قرار دارد و از کوه‌های آتشفشانی منطقه بزقوش سرچشمه می‌گیرد. آب چشمه از آب‌های سولفات سدیک محسوب می‌شود و با دبی بیش از پنج لیتر بر ثانیه، دمای آن بینبین ۳۵ تا ۷۵ درجه سانتی‌گراد تغییر می‌کند. آب گرم جلده باخان به‌عنوان یکی ازدیدنی‌های سرابمیزبان گردشگران است. برای استفاده از این چشمه، استخری در محل تعبیه کرده‌اند که در دو سانس، در اختیار آقایان و بانوان قرار می‌گیرد. عکس از وبلاگ جلده باخان
سنگ‌نوشته رازلیق — سراب
نشانی: ایران، استان آذربایجان شرقی، ۱۲ کیلومتری شمال سراب، روستای رازلیق

سنگ‌نوشته رازلیق در روستای رازلیق، از توابع شهرستان سراب جای گرفته است و با خط میخی اورارتویی بر پیشانی کوه بلندی از سلسله کوه‌های شمال سراب نقر شده است. با ابعاد ۸۰ در ۱۲۰ سانتی‌متر، این کتیبه شامل ۱۶ سطر می‌شود و به آرگیشتی دوم، پادشاه اورارتو مربوط است. نوشته‌های کتیبه رازلیق به پیروزی در جنگ و تسخیر سرزمین‌های آرهوفشولو، بوقو، گیردو، گیتوهانی، توایشدو و روتومنی اشاره دارد. سنگ‌نوشته رازلیق ازجاذبه‌های گردشگری سراببه شمار می‌آید که برای بازدید از آن باید به رازلیق و از آنجا به روستای دیزهج سفیا بروید. سنگ‌نوشته در ضلع شمال غربی این روستا و در کوه زاغالان، روی صخره‌ای مرتفع قرار دارد. این اثر در تاریخ ۱ فروردین ۱۳۴۷، با شماره‌ی ثبت ۷۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. عکس دوم از پایگاه اطلاع‌رسانی شهرستان سراب