منطقه حفاظت‌شده کهیاز — اردستان
نشانی: ایران، استان اصفهان، ۵ کیلومتری شرق شهرستان اردستان

منطقه حفاظت‌شده بخشی از زیست‌بوم است که همه عناصر آن اعم از زنده و غیرزنده، شامل جانوران (مهره داران)، گیاهان، حشرات و بندپایان، جلبک‌ها، قارچ‌ها، باکتری‌ها و تک سلولی‌ها و … و حتی منابع کانی، شکل زمین، مورفولوژی، منابع آبی و کلیه عناصر فیزیکی آن به‌طور کامل و با اهداف خاص در قالب طرح‌های پهنه‌بندی داخلی مناطق، در سطوح حفاظتی مختلف مورد حفاظت قرار می‌گیرند. منطقه حفاظت‌شده کهیاز استان اصفهان یکی از این مناطق حفاظت‌شده است که ازجاهای دیدنی اردستانمحسوب می‌شود. این منطقه در چند سال گذشته، برای حفظ طبیعت و گونه‌های گیاهی و جانوری، به منطقه حفاظت‌شده تبدیل‌شده است. آنچه باید درباره منطقه حفاظت‌شده کهیاز بدانید: منطقه حفاظت‌شده چیست؟ منطقه حفاظت‌شده کهیاز کجاست؟ پوشش گیاهی و جانوری منطقه حفاظت‌شده کهیازمنابع آب منطقه حفاظت‌شده کهیازدیدنیهای منطقه حفاظت‌شده کهیازبهترین زمان بازدید از منطقه حفاظت‌شده کهیازجاهای دیدنی اطراف منطقه حفاظت‌شده کهیازنکات بازدید از منطقه حفاظت‌شده کهیازمنطقه حفاظت‌شده چیست؟ منطقه حفاظت‌شده، محدوده‌ای از منابع طبیعی مثل جنگل، مرتع، و …است که به جهت ضرورت حفظ و تکثیر جانوران و رستنی‌هایش تحت حفاظت قرار گرفته و در آن قطع درختان و شکار بدون مجوز ممنوع است. در یک تعریف ساده، این محدوده‌ها به مناطقی گفته می‌شود که به دست انسان آشفته نشده باشد. حفاظت از این‌گونه مناطق بکر فکر تازه‌ای بود که در نیمه دوم قرن بیستم میلادی طرح شد. هدف از حفاظت، مطالعه و تحقیق، حفظ و نگهداری زیست‌بوم جهت نسل حاضر و آینده و گردشگری بوده است. هرچه جمعیت انسان و آثار تمدن در تمام جهان آشکارتر شود، اهمیت این‌گونه مناطق بیشتر خواهد شد؛ به‌خصوص اینکه پیشرفت تکنولوژی و به موازات آن استفاده غیرعاقلانه از مواهب طبیعت، پیکره مناطق طبیعی و محیط‌زیست انسانی را با لطمه‌های شدیدی مواجه کرده است. این عوامل اهمیت حفاظت و حراست از این مناطق آسیب‌پذیر را دوچندان می‌کند. منطقه حفاظت‌شده کهیاز کجاست؟ آدرس: استان اصفهان، پنج کیلومتری شرق اردستان (مشاهده در نقشه) عکس از گوگل‌مپ | عکاس: Shahed R. Tabaeiمنطقه حفاظت‌شده کهیاز در شرق شهرستان اردستان قرار دارد و در سال ۱۳۸۹ از منطقه شکار ممنوع به منطقه حفاظت‌شده ارتقا یافتمنطقه شکار ممنوع کهیاز با وسعت ۴۲ , ۰۰۰ هکتار از جاهای دیدنی اردستان است و در شرق این شهر در استان اصفهان قرار دارد. این منطقه متشکل از دشت‌ها، کوه‌ها و تپه ماهورهای متعدد است. کهیاز که دارای آب و هوای نیمه‌خشک و بیابانی است، از سال ۱۳۸۱ به‌عنوان منطقه شکار ممنوع اعلام شد و در سال ۱۳۸۹ به منطقه حفاظت‌شده ارتقا یافت. این منطقه از شمال به راه ارتباطی زواره روستای شهراب و مسیر راه‌آهن، از شرق به خط راه‌آهن نایین و از جنوب به روستای کهیاز منتهی می‌شود. کهیاز از بهترین زیستگاه‌های هوبره در استان اصفهان محسوب می‌شود. مسیر دسترسی به منطقه حفاظت‌شده کهیازبرای دسترسی به منطقه حفاظت‌شده کهیاز، ابتدا باید خود را به شهرستان اردستان در شمال‌شرقی شهر اصفهان برسانید. پس از رسیدن به اردستان، به بخش شرقی شهرستان اردستان و شهر زواره حرکت کنید. در مسیر جاده زواره به نایین، تابلوی جاده فرعی روستای «همت‌آباد» به چشم می‌خورد که شما را به روستای کهیاز خواهد رساند. منطقه حفاظت‌شده کهیاز در حاشیه چندکیلومتری این روستا قرار دارد. پوشش گیاهی و جانوری منطقه حفاظت‌شده کهیازعکس از گوگل‌مپ | عکاس: سید مهدی رحمانی طباییمنطقه حفاظت‌شده کهیاز از لحاظ شرایط جغرافیایی و اقلیمی دارای پوشش گیاهی و جانوری مناسبی است که شناخت و حفاظت از آن‌ها اهمیت بسیاری دارد. پوشش گیاهی آن شامل انواع گیاهان بوته‌ای و درختچه‌ای است. از مهم‌ترین گیاهان این منطقه، می‌توان به بادام کوهی، انجیر، تاغ، درمنه و قیچ اشاره کرد. از مهم‌ترین گونه‌های جانوری نیز می‌توان به آهو، قوچ و میش، پلنگ، کفتار، گرگ و انواع پرندگان مثل زاغ، کبک، تیهو و دیگر پرندگان خشک‌زی اشاره داشت. احتمال حضور یوزپلنگ آسیایی در این منطقه وجود دارد؛ اما تاکنون هیچ مشاهده مستندی در این مورد انجام‌نشده است. منابع آب منطقه حفاظت‌شده کهیازعکس از گوگل‌مپ | عکاس: سید مهدی رحمانی طباییمنابع تامین آب منطقه حفاظت‌شده کهیاز از نزولات آسمانی و چشمه‌ها تامین می‌شودمنابع اصلی تامین آب منطقه از نزولات آسمانی بوده است که در سایر فصل‌ها به‌صورت چشمه ظاهر می‌شوند و اکثرا نیز دایمی هستند. این چشمه‌ها عبارت‌اند از چشمه نیار، چشمه توت، چشمه بابااحمد و غیره. از مهم‌ترین دشت‌های این منطقه می‌توان به دشت دره باغ، انجیله، ارتفاعات کهیاز و کوه‌سیاه اشاره کرد. این منطقه به‌عنوان کریدور مهاجرتی حیات وحش مابین منطقه شکار ممنوع خاور در شمال و منطقه حفاظت‌شده کرکس در غرب به شمار می‌رود و هم‌اکنون توسط یک پایگاه محیط‌بانی حفاظت می‌شود. در اردستان، به‌دلیل ایجاد خشکسالی و شرایط خاص حیات وحش در نقاط مختلف برای تامین آب، چهار آبشخور در منطقه حفاظت‌شده کهیاز اردستان ساختند. در طول سال‌های گذشته تا به امروز، خیران در اردستان حرکت‌های طبیعت‌دوستانه‌ای انجام دادند و نذرهای مختلفی در ارتباط با حیات وحش روا داشتند. این افراد طبیعت‌دوست با نذر علوفه و ساخت آبشخور در نقاط مختلف، به‌ویژه در منطقه‌های حفاظت‌شده اردستان، به یاری محیط‌بانان آمده‌اند. دیدنیهای منطقه حفاظت‌شده کهیازعکس از گوگل‌مپ | عکاس: سید مهدی رحمانی طباییمنطقه حفاظت‌شده کهیاز دارای چشم‌انداز توریستی جذابی استتاکنون مطالعه دقیق و جدی در مورد این مکان طبیعی و حفاظت‌شده انجام‌نشده است؛ اما وجود گونه‌های مختلف جانوران در این منطقه به اثبات رسیده است؛ بااین‌حال، نوع دقیق این جانوران به‌طور واضح، مشخص و مستند ثبت‌نشده است. منطقه حفاظت‌شده کهیاز از نظر توریستی دارای اهمیت زیادی است و گردشگران و طبیعت‌گردان علاقه‌مند بسیاری از این منطقه دیدن می‌کنند. وجود چشم‌اندازهای طبیعی خاص و چشمه‌سارهای زیاد، مزارع و باغات داخل و مجاور منطقه، گونه‌های گیاهی و حیوانی منطقه به زیباتر شدن چشم‌انداز آن کمک قابل‌ملاحظه‌ای می‌کنند. بهترین زمان بازدید از منطقه حفاظت‌شده کهیازعکس از گوگل‌مپ | عکاس: سید مهدی رحمانی طباییفصل بهار بهترین زمان برای بازدید از منطقه حفاظت‌شده کهیاز است؛ چراکه این منطقه سرسبزی و طراوت کافی را دارد و گردشران می‌توانند از تماشای حیوانات تازه متولد شده نیز لذت ببرند. در فصل تابستان آب‌وهوای منطقه گرم و خشک می‌شود و در پاره‌ای از موارد، طاقت‌فرسا خواهد بود. در فصل پاییز زمستان آب‌وهوای کویری منطقه رو به سردی می‌گذارد و شب‌مانی یا کمپینگ را غیرممکن می‌کند. جاهای دیدنی اطراف منطقه حفاظت‌شده کهیازکویر دق سرخآدرس: اردستان به‌سمت زواره (مشاهده در نقشه) کویر دق سرخ که در میان کویرنوردان به «آشیانه عقاب‌ها» مشهور شده است، با تلاقی کوه‌هایی کم‌ارتفاع، جنگل‌های تاغ و شوره‌زار یا دریاچه نمک، طبیعتی مسحورکننده دارد. در این منطقه که سرشار معادن ارزشمند است، پرورش شتر به‌شیوه سنتی انجام می‌شود و توجه گردشگران را جلب می‌کند. مسجد جامع چهار ایوانیآدرس: زواره، کوچه پامنار (مشاهده در نقشه) مسجد جامع چهار ایوانی با قدمتی از دوران سلجوقی، قدیمی‌ترین مسجد چهارایوانی کشور به شمار می‌آید که با مساحتی ۱ , ۲۰۰ مترمربعی خود، صحن چهار گوش، ایوان‌های چهارگانه، گنبدخانه، شبستان، رواق، سردر، مناره، محراب، گچبری‌های نفیس و کتیبه‌های زیبا را شامل می‌شود. نکات بازدید از منطقه حفاظت‌شده کهیازعکس از گوگل‌مپ | عکاس: سید مهدی رحمانی طباییبازدید از منطقه حفاظت‌شده کهیاز نیازمند هماهنگی با پاسگاه محیط‌بانی حاضر در منطقه است. هرگونه آسیب‌رسانی به جانوران پرشمار منطقه حفاظت‌شده کهیاز، پیگردهای شدید قانونی به‌همراه خواهد داشت. منطقه حفاظت‌شده کهیاز فاقد هرگونه امکانات رفاهی و گردشگری است؛ بنابراین آب کافی و مایحتاج خود را از مناطق روستایی و شهرهای اطراف تهیه کنید. منطقه حفاظت‌شده کهیاز از پوشش آنتن‌دهی تلفن همراه برخوردار نیست. بازدید از منطقه حفاظت‌شده کهیاز به‌صورت شبانه‌روزی و رایگان امکان‌پذیر است. در بازدید از منطقه حفاظت‌شده کهیاز حافظ محیط‌زیست و پوشش گیاهی منطقه باشید. اگر سری به شهر اردستان در استان اصفهان زدید و قصد دیدن جاذبه‌های آن را داشتید دیدن منطقه حفاظت‌شده کهیاز و چشم‌انداز طبیعت زیبای این منطقه و دیدن گونه‌های نایاب گیاهی و جانوری در آن را از دست ندهید. نظر و تجربه‌های خود را در خصوص بازدید از این منطقه، با ما و سایر کاربران کجارو به‌اشتراک بگذارید. پرسش‌های متداولمنطقه حفاظت‌شده کهیاز کجاست؟ منطقه شکار ممنوع کهیاز از جاهای دیدنی اردستان است و در شرق این شهر در استان اصفهان قرار دارد. منطقه حفاظت‌شده کهیاز چقدر وسعت دارد؟ ۴۲ , ۰۰۰ هکتارمهم‌ترین گونه‌های جانوری منطقه حفاظت‌شده کهیاز کدامند؟ آهو، قوچ و میش، پلنگ، کفتار، گرگ و انواع پرندگان مثل زاغ، کبک، تیهو و دیگر پرندگان خشک‌زیمنابع آب منطقه حفاظت‌شده کهیاز از کجا تامین می‌شود؟ نزولات آسمانی و چشمه‌هانویسنده: زهرا آذرنیوش / پوریا محمدی پیوند