غار اسپهبد خورشید — سوادکوه
نشانی: ایران، استان مازندران، شهرستان سوادکوه، ناحیه دوآب، ۱ ٫ ۵ کیلومتری جاده سوادکوه به تهران

اسپهبد خورشیدنامی استکه بهسلسله‌هایکهن و باستانی کمترشنیدهشده‌ایچون «پادوسبانیان» و «دابویگان» گرهخوردهاست و طاق آن بسیار بیشتر ازغاری طبیعی در دل خود نهان دارد. اسپهبد خورشید آمیخته بهافسانه‌ها استو سرشار از رمزوراز و پایداری مردانش. قلعه و غاراسپبهدخورشید درسینه‌کوهی ستبر و باصلابت در منطقه سوادکوهقرارگرفتهاست. درحرکتبهسویآن، عمیقاتحتتاثیرطبیعت مغرور، ابهتکوه‌ها، عظمت غار و تاریخ غنی منطقه قرارمی‌گیرید؛ گویی بهیک‌بارهبههزارسال پیش و زمانی سفر کرده‌اید که اسپهبد خورشید، این فرمانفرمای جوان، در اوج شکوه و قدرتشمی‌زیست. تصور آن شگفت‌انگیز است که انسانیکهزارهپیش‌تر، چگونه توانسته بدون استفاده از ماشین در دل کوه چنان دژی ایجاد کند، دژی پایدار پس از قرن‌ها. سفر به غار اسپهبد خورشیدآمیزه‌ایازطبیعت‌گردیو گردشگری تاریخی است. این غار که از ارزشمندتریندیدنی‌های سوادکوهبه شمار می‌رود، آدمی را به عمق تاریخمی‌بردوتوامانبه طبیعت پیوندمی‌ز‌ند. با غار اسپهبد خورشید بیشتر آشنا شوید: معرفی غار اسپهبد خورشیدغار اسپهبد خورشید کجاست؟ مسیر دسترسی به غار اسپهبد خورشیدتاریخچه غار اسپهبد خورشیدجاذبه‌های اطراف غار اسپهبد خورشیدبهترین زمان برای بازدید از غار اسپهبد خورشیدنکات بازدید از غار اسپهبد خورشیدمعرفی غار اسپهبد خورشیدغار اسپهبد خورشید که با نامکرکیلدژ نیز شناخته می‌شود، در ارتفاعات کوهستان البرز و در منطقهسوادکوه، در مسیر دسترسی به کوهیپرهیبتقرار دارد. فاصله‌آن با تهران ۱۸۲ کیلومتر است و یکی ازجاهای دیدنی استان مازندرانمحسوبمی‌شود. این غار در متون تاریخی به نام «طاق عایشهگرگیلیدژ» و در زبان مردم منطقه سوادکوه به نام «لاپکمر» شهرت دارد. لاپبه معنی بریدگی است و چون در دل کوه، طاق غاربه‌صورتشکاف و بریدگی به‌وجود آمده، این نام را بر آن نهاده‌اند. همچنین مردم روستاهای اطراف آن را «دیوکالی» به‌معنای «لانه‌ی دیو» می‌نامند. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: کوروش نوزاد تهرانی) غار اسپهبد خورشید با قطر دهانه‌ای در حدود ۹۰ متر، بزرگ‌ترینطاق طبیعی در دنیا است. وقتی بر دهانه غارمی‌ایستید، منظره‌ایمنحصربه‌فردوخیره‌کنندهاز طبیعت منطقهسوادکوهپیش رویتانمی‌بینید؛ چشم‌اندازیکههر بیننده وطبیعت‌گردیرا مسحور شگفتی خودمی‌کند. در داخل غار اسپهبد قلعه، برج، آتشکده، آب‌انبار، حمام و تنور وجود دارد که به سبکی بسیار زیبا و با سنگ و ساروجساختهشده‌اندو قدمت آن‌ها به دوره ساسانیان برمی‌گردد. از نکات حیرت‌انگیز غار ورودی آب به داخل غار است که ازبالادستروستای «کمر پشت» مسیر سنگی رابه‌صورتجوی آبدرآورده بودندو آب را از داخلسنگ‌ها، پس از طی مسافت زیاد به داخل غار هدایتمی‌کردند. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: امیر ارسلان مهاجر) اسپهبد خورشیدبه شماره ۸۷۳۹ در فهرست آثار ملی ایرانثبتشدهاست و یکی از بی‌نظیرترین و منحصربه‌فردترین استحکامات نظامی کشور محسوب می‌شود. اهمیت تاریخی و طبیعی این میراث ملیبهگونه‌ایاست که همه مابایددرحفطآن بکوشیم. امامتاسفانهدر نزدیکی این میراث ملی لودرها وماشین‌هایسنگین در حالخاک‌برداریو برداشتناآگاهانهاز معادن شن و ماسه و غیره هستند. این موضوع علاوه برتاثیرمخرب برزیبایی‌هایبصری منطقه، آهسته وبهآرامیبه اکولوژی منطقه و غار اسپهبد خورشید آسیبمی‌رساندوهماکنوننیز این تجاوز به حریم و عرصه اثر توسط معادنفلوئورینروی سقف غار و دهانه طاق مشهود است. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: کوروش نوزاد تهرانی) غار اسپهبد خورشید کجاست؟ غار اسپهبد خورشید در شهرستان سوادکوه، ناحیه دوآب، ۱ ٫ ۵ کیلومتری جاده سوادکوه به تهران قرار دارد. (مشاهده روی نقشه) مسیر دسترسی به غار اسپهبد خورشیداگر قصد دارید از تهران به این غار دیدنی سفر کنید، وارد جاده دماوند شوید وازآنجابه‌سمت فیروزکوه حرکت کنید. با عبور از فیروزکوه و ادامه مسیر، پس از گذشتن از ورسک و کلیسایاوریمرودبار، در سمت راست خودیکخروجی وجود دارد. این جاده مستقیم به خطیر کوه می‌رسد که غار اسپهبد خورشید در آنواقعشدهاست. برای رسیدن بهاسپهبدانخورشید حدودسهساعت رانندگی پیش رو خواهید داشت. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: محمد مختاری) تاریخچه غار اسپهبد خورشیداسپهبد خورشید تاریخپرفرازونشیبوداستان‌هاییغم‌انگیزو باورنکردنی در دل دارد. درگذشتهاین غاربه‌عنواندژی طبیعی، هموارهمورداستفادهاسپهبدان طبرستانبوده است. عکس‌های گالری از گوگل‌مپ (عکاسان: کوروش نوزاد تهرانی، میلاد ق. ن، ZigZag MTB com و مونا آریانفرد) اسپهبد خورشید یکی از سرداران طبرستان بود که در زمان حمله اعراب، زن و فرزندان خود را در این غار گذاشت و خود راهی جنگ شد. اعراب این دژ را محاصره کردند و چون راهی به درون نیافتند، آب ورودی به غار را به سم آغشتند و همهسکنه‌غار، ازجملههمسر و فرزنداناسپهبد خورشیدراقتلعامو دژ را فتح کردند. جاذبه‌های اطراف غار اسپهبد خورشیداز دیگرجاذبه‌هایگردشگری نزدیک به غار اسپهبد خورشید و منطقهسوادکوهمی‌توانکاروانسرای گدوک و قلعهکنگلورا نام برد. در این سفرمی‌توانیدلذتپیاده‌رویدرجنگل‌هایسوادکوهرا نیز تجربه کنید. علاوه براین‌هاجنگل راش در نزدیکی این منطقه قرار دارد که به شما توصیهمی‌کنیمدر صورت داشتن فرصت کافیحتمااز آن نیز بازدید کنید. بهترین زمان برای بازدید از غار اسپهبد خورشیداسپهبد خورشید هزاران سال است عظمت و تاریخ رمزآلود خود را در هرچهارفصلسال حفظ کرده است؛ اما اگر بخواهیم از بهترین فصل برای بازدید از اسپهبد خورشید بگوییم، فصل بهار باآب‌و‌هوایمطبوع و طبیعتسرسبزشزمان مناسب‌تری برای بازدید از غار خواهد بود. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: کوروش نوزاد تهرانی) نکات بازدید از غار اسپهبد خورشیدصعود از پایین کوه تا دهانه ورودی غار کار آسانی نیست. بنابراین بهتر است کفش مناسب بپوشید و حتی‌الامکان با گروه کوهنوردی عازم این مکان شوید. سعی کنید پیش از اقدام به بازدید، شرایط جوی را چک کنید تا از آفتابی بودن هوا مطمئن باشید. برای بازدید از فضای داخلی غار، چراغ‌قوه همراه داشته باشید. پرسش‌های متداولغار اسپهبد خورشید کجاست؟ غار اسپهبد خورشید در استان مازندران، شهرستان سوادکوه، ناحیه دوآب، ۱ ٫ ۵ کیلومتری جاده سوادکوه به تهران قرار دارد. چرا غار اسپهبد خورشید مشهور است؟ غار اسپهبد خورشید با قطر دهانه‌ای در حدود ۹۰ متر، بزرگ‌ترین طاق طبیعی در دنیا است. همچنین این غار تاریخ پرفراز و نشیب و داستان‌هایی غم‌انگیز و باورنکردنی در دل دارد. بهترین زمان برای بازدید از غار اسپهبد خورشید چه وقتی است؟ فصل بهار با آب‌و‌هوای مطبوع و طبیعت سرسبزش زمان مناسب‌تری برای بازدید از غار خواهد بود. چگونه می‌توانیم به‌به غار اسپهبد خورشید برویم؟ اگر قصد دارید از تهران به این غار دیدنی سفر کنید، وارد جاده دماوند شوید و از آنجا به‌سمت فیروزکوه حرکت کنید. با عبور از فیروزکوه و ادامه مسیر، پس از گذشتن از ورسک و کلیسای اوریم رودبار، در سمت راست خود یک خروجی وجود دارد. این جاده مستقیم به خطیر کوه می‌رسد که غار اسپهبد خورشید در آن واقع‌شده است. برای رسیدن به اسپهبدان خورشید حدود سه ساعت رانندگی پیش رو خواهید داشت. نویسنده: عماد جعفری