مجموعه تاریخی قاضی — آران و بیدگل
نشانی: ایران، استان اصفهان، آران و بیدگل، خیابان محمد هلال

بافت‌های تاریخی در اغلب شهرهای ایران، در برگیرنده بناهای متعددی هستند که از ارزش و اهمیت فراوانی برخوردارند. بافت تاریخی شهر آران و بیدگل نیز مجموعه‌ای ارزشمند را در بر گرفته است که از بناهای متعدد مذهبی و مسکونی تشکیل می‌شود. مجموعه تاریخی قاضی یکی ازجاهای دیدنی آران و بیدگلاست که در ادامه به آن خواهیم پرداخت. آنچه باید درباره مجموعه تاریخی قاضی بدانید: مجموعه تاریخی قاضی کجاست؟ درباره مجموعه تاریخی قاضیتاریخچه مجموعه تاریخی قاضیبخش‌های مختلف مجموعه تاریخی قاضینکات بازدید از مجموعه تاریخی قاضیجاهای دیدنی اطراف مجموعه تاریخی قاضیمجموعه تاریخی قاضی کجاست؟ آدرس: استان اصفهان، آران و بیدگل، مرکز شهر (مشاهده در نقشه) مجموعه تاریخی قاضی از جاذبه‌های گردشگری آران و بیدگل در استان اصفهان است. این مجموعه تاریخی در ۱۰ کیلومتری شمال شرق کاشان قرار گرفته است. مسیر دسترسی به مجموعه تاریخی قاضیبرای دسترسی به مجموعه تاریخی قاضی از میدان امام‌حسن (ع) در مرکز شهر آران و بیدگل به‌سمت شمال و خیابان محمد هلال حرکت کنید. سپس وارد هلال پانزدهم شوید و با امتداد این کوچه فرعی، خود را به مجموعه تاریخی قاضی برسانید. درباره مجموعه تاریخی قاضیعکس از وب‌سایت Wikipedia| عکاس: Karbasihaمجموعه تاریخی قاضی از معروف‌ترین جاذبه‌های گردشگری آران و بیدگل در استان اصفهان است. این مجموعه کم‌نظیر که در شهرستان آران و بیدگل قرار گرفته، شامل پنج امامزاده از فرزندان امام محمد باقر (ع)، مسجد جامع قاضی، حسینیه، آب‌انبار، بازارچه شرقی، بازارچه غربی، مسجد ملاعلی و خانه خاندان عاملی آرانی است. مجموعه تاریخی قاضی از نظر زیارتی، سیاحتی و تاریخی جاذبه‌های فراوانی دارد. این مجموعه که در مجاور یکی از خیابان‌های پرتردد شهر قرار گرفته است، محدوده‌ای بالغ بر ۱ , ۵۰۰ متر مربع را در بر می‌گیرد. مجموعه تاریخی قاضی در سوم اسفند ماه ۱۳۷۷ با شماره ثبت ۲۲۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت‌شده است. تاریخچه مجموعه تاریخی قاضیمجموعه تاریخی قاضی مربوط به ۹۰۰ سال پیش و دوره حکومت سلجوقیان است؛ اما بیشتر بناهای آن در دوره صفویه، زندیه و قاجاریه احداث‌شده است. این مجموعه در گذشته به سکونت بزرگان، علما و دانشمندان شهر اختصاص داشت و به‌واسطه وجود مسجد جامع، به‌عنوان محلی برای تبلیغ و ترویج علوم اسلامی و مرکز قضاوت شناخته می‌شد. بنا به نقل از یکی از علما و مراجع بزرگ خاندان عاملی آرانی، امام رضا (ع) در مسیر مسافرت به خراسان از این محل عبور کرد و در مسجد جامع نماز خواند. بخش‌های مختلف مجموعه تاریخی قاضیمسجد جامع قاضیعکس از گوگل‌مپ | عکاس: سعید امینیانقدمت مسجد جامع قاضی به قرون اولیه اسلامی بازمی‌گردداز کلیه بناهای مجموعه تاریخی قاضی آران، تنها مسجد جامع این مجموعه است که قدمت آن به قرون اولیه اسلامی مربوط می‌شود. این مسجد در دوران صفویه و به دستور شاه‌عباس اول صفوی بازسازی‌شده است. سردر و ایوان‌های رفیع در کنار شبستان‌های بلند و وسیع تابستانی و زمستانی و طبقات فوقانی و تحتانی مسجد، شکوه و عظمت خاصی به بنا بخشیده‌اند. در سردر ورودی و شبستان تابستانی مسجد، کتیبه‌هایی به خط ثلث و نستعلیق از دوره‌های صفوی، زندیه و اوایل قاجار دیده می‌شود. سقف‌های شبستان تابستانی به‌صورت طاق‌چشمه و چهاربخشی بنا شده‌اند. این شبستان در طبقه تحتانی بنا ساخته‌شده و حدود سه پله از سطح گذر و ۶ پله از سطح معبر پایین‌تر است. یکی از ورودی‌های مسجد که مجاور گذر قرار دارد، در جانب شمال شرق این شبستان است و کتیبه‌ای گچی با خط عالی و با رقم ابوالقاسم کاشانی به تاریخ سال ۱۲۳۸ دارد. در اطراف این کتیبه حاشیه‌ای با گل و بوته دیده می‌شود. در جبهه غربی صحن اصلی، بنایی به نام مهدیه و با الهام از معماری سنتی شکل‌گرفته است و در ضلع جنوبی مهدیه، ساختمان امامزاده‌ها به چشم می‌خورد. در سال‌های گذشته و با بازسازی‌هایی که در این بقعه صورت گرفته، قطعاتی از کاشی‌های زرین‌فام مربوط به قرن‌های ششم و نیمه اول قرن هشتم به دست آمده است. در بدنه خارجی مسجد و در سمت ورودی اصلی، یک کتیبه سنگی در ارتفاع چهار متری نصب‌شده بود که در سال ۱۳۸۵ به سرقت رفت. سنگ مفقوده در سال ۱۳۸۶ پیدا شد که متنی از وقف‌نامه قپان مسجد، روی آن حجاری‌شده بود. امامزاده‌های مجموعه قاضیعکس از گوگل‌مپ | عکاس: فاطمه یوسفیاندر محل مجموعه تاریخی آران، پنج امامزاده مدفون شده‌اند که نسب آن‌ها بنا به روایت بزرگان شهر آران، به حضرت امام محمد باقر (ع) می‌رسد. این پنج امامزاده به امه‌السلمه، زینب خاتون، عبدالله، ابراهیم و علی شهرت دارند. مسجد ملاعلیعکس از وب‌سایت Wikipedia| عکاس: Karbasihaقدمت بنای اولیه مسجد ملاعلی آران به دوران آل‌بویه بازمی‌گردد. در آن زمان این مسجد محل کارهای قضایی و محل اقامت محتسب و امین‌الحاج بود. بنای اولیه در سال ۱۲۷۰ شمسی توسط فردی با نام «باباقاسم» که چراغ‌دار زیارتگاه پنج امامزاده و مسجد قاضی بود، مرمت و بازسازی و تبدیل به مسجد شد. این بنا در دهم خردادماه ۱۳۸۲ با شماره ثبت ۹۰۱۳ به‌عنوان اثر تاریخی به ثبت ملی رسید. خانه تاریخی قاضی (خانه کرباسی‌ها) خانه تاریخی قاضی که با نام خانه کرباسی‌ها نیز شناخته می‌شود، در همسایگی مسجد ملاعلی قرار دارد. با قدمتی که به دوران آل‌بویه بازمی‌گردد، این خانه قدیمی‌ترین خانه شهر به شمار می‌رود. خانه تاریخی قاضی شامل ایوان خشتی، اتاق، کارگاه‌های کرباس‌بافی (شعربافی)، ابریشم‌کشی، رنگرزی، مطبخ، دالان بالاخانه و پایین‌خانه، حوض‌خانه ماهی و اصطبل (طویله تابستانی و زمستانی) و همچنین هیزم‌خانه می‌شود. متاسفانه این اثر تاریخی روبه‌ویرانی است. آب‌انبار قاضیعکس از گوگل‌مپ | عکاس: سعید امینیانآب‌انبار قاضی به نام قاضی محمد وزیر شاه اسماعیل صفوی ثبت‌شده استآب‌انبار قاضی به نام قاضی محمد، وزیر شاه‌اسماعیل صفوی در تاریخ ثبت‌شده است. دورتادور سردر آب‌انبار به نام الله و اسامی معصومین با کاشی‌های معرق مزین شده است. این آب‌انبار دارای چهل پله از سنگ سیاه و مخزنی مدور است که پوشش مخزن آن با پوشش مخازن آب‌انبار‌های درویش و شامخی کاشان قابل‌مقایسه است. این آب‌انبار چندین سال قبل به‌طور اساسی توسط میراث فرهنگی کاشان و کمک اهالی محل بازسازی و مرمت شد. نکات بازدید از مجموعه تاریخی قاضیبهترین راه برای دسترسی به مجموعه تاریخی قاضی، استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی است. به‌واسطه کوچه‌های کم‌عرض و ترافیک سنگین این ناحیه، در حوالی مجموعه تاریخی قاضی محدودیت جای پارک وجود دارد. بهتر است پیش از غروب آفتاب از مجموعه تاریخی قاضی دیدن کنید. هنگام بازدید از مسجد تاریخی قاضی، آداب و احترام حضور در اماکن مذهبی را در نظر داشته باشید. بازدید از مجموعه تاریخی قاضی رایگان است. عکس‌ها از گوگل‌مپ | عکاس‌ها: سعید امینیان و فاطمه یوسفیانجاهای دیدنی اطراف مجموعه تاریخی قاضیکاروانسرای مرنجابآدرس: استان اصفهان، ۵۰ کیلومتری شمال شرق آران و بیدگل، کویر مرنجاب (مشاهده در نقشه) کاروانسرای مرنجاب در ۵۰ کیلومتری شمال شرق آران و بیدگل و حاشیه جنوب غرب پارک ملی کویر واقع‌شده است. این مجموعه تاریخی ۳ , ۵۰۰ متر مربع وسعت دارد و قدمت آن به دورانصفویه بازمی‌گردد. از ۱۰ سال گذشته تاکنون، کاروانسرای مرنجاب به‌عنوان مهمان‌سرا میزبان گردشگران کویر است. دریاچه نمک آران و بیدگلآدرس: استان اصفهان، ۳۵ کیلومتری شمال شرقی آران و بیدگل (مشاهده در نقشه) دریاچه نمک آران و بیدگل که حدود ۶۴۷ کیلومتر مربع وسعت دارد، یکی از جاذبه‌های گردشگری مهم درکویر مرنجاباست. وجود جزیره سرگردان و پدید آمدن اشکال هندسی خیره‌کننده در این دریاچه، گردشگران بسیاری را به خود جذب می‌کند. پرسش‌های متداولمجموعه تاریخی قاضی کجاست؟ محموعه تاریخی قاضی در استان اصفهان و مرکز شهر آران و بیدگل قرار دارد. مجموعه قاضی شامل چه بخش‌هایی است؟ پنج امامزاده از فرزندان امام محمد باقر (ع)، مسجد جامع قاضی، حسینیه، آب‌انبار، بازارچه شرقی، بازارچه غربی، مسجد ملاعلی، خانه قاضی و خانه خاندان عاملی آرانیوسعت مجموعه تاریخی قاضی چقدر است؟ بالغ بر ۱ , ۵۰۰ متر مربعهزینه بازدید از مجموعه تاریخی قاضی چقدر است؟ بازدید از مجموعه تاریخی قاضی رایگان است. نویسنده: زهرا آذرنیوش / پوریا محمدی پیوند