parsi-ai-nlpclass/IRTourism huggingface dataset:
باغ امیرآباد — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، ۵ کیلومتری غرب بیرجند

باغ امیرآباد که ازجاهای دیدنی بیرجندبه شمار می‌آید، در پنج کیلومتری غرب این شهر قرار دارد و به امیر معصوم‌خان شیبانی تعلق داشته است. قدمت این مجموعه به اوایل دوره قاجاریه بازمی‌گردد. در ساخت این بنا، معماری اسلامی به همراه نماد‌های سنتی ایرانی کار شده است. فرم طبقه اول بنا به تبعیت از طبقه همکف، به شکل چلیپایی (فرم متقاطع) طراحی و ساخته‌شده و هماهنگی و نظم چشم‌گیری را به کل مجموعه بخشیده است. در تزئینات این بنا تجملات زیادی به‌کار برده نشده و این سادگی به همراه هماهنگی و نظم، نگاه بازدیدکننده را بیشتر به خود جلب می‌کند. درختان انار و میوه‌های گوناگون، کاج‌ها و گل‌های زینتی فراوان، طراوت و خرمی این باغ بزرگ و مشجر را فراهم آورده‌اند. هم‌اکنون این باغ و عمارت در اختیار اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری قرار گرفته و بخش‌هایی از آن به کتابخانه، دانشگاه، موزه، سفره‌خانه و چایخانه سنتی اختصاص‌یافته است.
کنسولگری انگلیس — بیرجند
نشانی: خراسان جنوبی - بیرجند بخش مرکزی، در فاصله ۵۰۰ متری از بولوار پیامبر اعظم، روستای منظریه

کنسولگری انگلیس با قدمتی که به دوره قاجار بازمی‌گردد، از جملهجاهای دیدنی بیرجنداست و در روستای منظریه قرار دارد. این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شماره‌ی ثبت ۳۳۳۹ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. مجموعه ساختمان کنسولیاری در داخل باغی مصفا واقع‌شده است. این مجموعه به علت اینکه در شیب کوهپایه‌های باقران قرار گرفته است، برای استفاده از زمین، با استفاده از کرسی چینی سنگی در فواصل مختلف زمین را هموار و مسطح کرده‌اند. با توجه به نحوه ساخت و طرح و نقشه مجموعه می‌توان گفت که روح معماری اروپایی به همراه عناصر معماری ایرانی در این مجموعه بهم درآمیخته است. تاریخ ساخت بنا به دوره پهلوی باز می‌گردد.
آبشار هنگر — بیرجند
نشانی: ایران، استان خراسان جنوبی، شهرستان سربیشه، شمال شهر شوسف

آبشار هنگر بر صخره‌های بالادست سد شوسف و در مسیر رودخانه هنگر در شمال شهر شوسف جاری است و شامل چند آبشار کوچک پیاپی است که بر حوضچه‌های سنگی فرو می‌ریزند. این آبشار زیبا در بیشتر ایام سال جاری است و با مناظر دلپذیرش، به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی استان خراسان جنوبی، پذیرای گردشگران است.
قلعه حوض غلام کش — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، جنوب شرقی بیرجند، حوالی روستای مود

قلعه حوض غلام کش مربوط به سده ۷ و ۸ هجری قمری است و ازدیدنی‌های بیرجندمحسوب می‌شود. این قلعه بر فراز یکی از قلل رشته‌کوه باقران قرار دارد. در گوشه‌ی شمال غربی قلعه فضایی با پلان مربع شکل وجود دارد که هر ضلع آن بیش از پنجاه متر است و چند ستون چهارضلعی آجری در آن جا دیده می­شود که سطح خارجی آنها را با ساروج اندود کرد‌ه­اند. بخشی از دیوارهای این فضا را صخر‌ه­های طبیعی کوه تشکیل می­دهد و دیوارها را نیز با ساروج اندود کرده‌اند. در جبهه‌ی شمالی قلعه بندی ساخته‌شده که علاوه بر مهار سیلاب عملکرد تدافعی نیز داشته و بخشی از حصار قلعه بوده است. در جبهه‌ی شرقی آثار بخشی از حصار و چندین برج دیده می­شود. همچنین بقایای آب‌انباری در بیرون قلعه وجود دارد. این اثر در تاریخ ۲۷ مرداد ۱۳۸۲ با شماره ثبت ۹۶۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مدرسه شوکتیه — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، بیرجند، میدان شهدا، خیابان خاکی

مدرسه شوکتیه یا مدرسه شوکتی یکی از بناهای تاریخی ومکان‌های دیدنی بیرجنددر استان خراسان جنوبی است و سومین مدرسه ایرانی به شیوه جدید، پس از مکتب‌خانه‌های سنتی محسوب می‌شود. بنای این مدرسه از اجزا و عناصر معماری ایرانی از قبیل ورودی، هشتی، دهلیزها، ایوان، حجره‌های اطراف صحن، شاه‌نشین و حمام تشکیل‌شده است.
موزه مشاهیر و مفاخر ملی بیرجند — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، بیرجند، خیابان منتظری، جنب مسجد خضرعلی، خانه پردلی

موزه مشاهیر و مفاخر ملی بیرجند در تاریخ ۱۳۸۲ در خانه تاریخی پردلی مورد بهره‌برداری قرار گرفت و امروزه به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی بیرجند، میزبان گردشگران است. طبقه فوقانی موزه به آثار مفاخر و مشاهیر قرون هفتم تا دهم هجری شمسی و طبقه همکف آن به آثاری از قرن دهم تا سیزدهم هجری شمسی اختصاص‌یافته است. در این موزه مجموعه‌ای از زندگی‌نامه‌ها، اسناد و نسخ خطی، تألیفات، نشان‌های ملی، علمی و ادبی، لوح‌ها، عکس‌ها و لوازم شخصی بزرگان علمی و فرهنگی این خطه از ایران‌زمین، به نمایش گذاشته‌شده است. هدف از ایجاد این موزه، یادکردی از چهره‌های ماندگار و اندیشمندانی است که تمامی عمر خویش را صرف تحقیق و پژوهش برای تمام عصرها و نسل‌ها کرده‌اند.
باغ رحیم آباد — بیرجند
نشانی: بیرجند، خیابان پاسداران، چهل متری ۱۵

باغ و عمارت رحیم آباد ازدیدنی‌های بیرجندبه شمار می‌رود و در خیابان پاسداران، چهل متری ۱۵ واقع‌شده است. باغ رحیم آباد دارای دو در ورودی است که فضای دسترسی به داخل از همین دو در میسر است. مجموعه تاریخی رحیم آباد شامل حصار، برج‌های نگهبانی، باغ، عمارت اصلی، حوضخانه، عمارت کلاه فرنگی، اصطبل و فضاهای خدماتی است. قدمت این بنا حداقل به دوره زندیه بر می‌گردد. در مقابل عمارت، استخری در وسط خیابان اصلی باغ واقع‌شده است. باغ دارای دو خیابان اصلی است که عمارت مرکزی در مرکز تقاطع این دو خیابان قرار دارد.
بنای تاریخی خواجه خضر — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، بیرجند، خیابان شهید منتظری

بنای تاریخی خواجه خضر یکی از ارزشمندترین آثار تاریخی ومکان‌های دیدنی بیرجنداست. این بنای تاریخی به لحاظ استقرار مکانی در خیابان منتظری، کوچه پست قدیم، مقابل حسینیه و مدرسه شوکتیه قرار دارد. به دلیل اینکه در زمان ساخت این بنا اطراف آن آرامگاه بوده ارزش فراوانی جهت ادای نماز میت و مراسم تدفین برای اهالی در بافت شهری داشته است. آنچه درباره پیشینه این بنا می‌توان به آن استناد کرد آن است که بنای مزبور دارای دو بانی به نام‌های خواجوی و منصف بوده است و زمان ساخت آن به دوره قاجاریه بر می‌گردد. در مجموع، شیوه طراحی بنا به صورت تک ایوانی است و با نمای آجری که به شکل خفته راسته چیده شده است. دیوارهای بنا تماما از خشت خام با رویه کار خشت پخته است. از عوامل تزئین شده بنا می‌توان به شرح ذیل نام برد، هشتی ورودی با فضای گنبدی آن، طاق‌نماهای قرینه در دو طرف پاکار قوس پیش طاقایوان به صورت مقرنس‌کاری، گنبد ایوان که در زیر آن از تزئینات رسمی بندی استفاده‌شده است، طاق‌نماهای تزئینی بکار رفته در دو جبهه صحن بنا و شکل و فرم خاص هشتی‌های طبقه اول. این بنا به دلیل نوعی مسجد آرامگاه به شمار می‌رود که نمونه آن در استان خراسان به صورت محدود وجود دارد و نشانگر آداب و رسوم تدفین در آن زمان است. این بنا به شماره ۱۸۸۳ در فهرست آثار تاریخی ایران به ثبت رسیده است.
کویر همت‌آباد (ریگ آهنگران) — بیرجند
نشانی: ایران، استان خراسان جنوبی، ۱۵۰ کیلومتری شهرستان قاینات و ۶۵ کیلومتری شهر زیرکوه

ریگ همت‌آباد که به نام ریگ آهنگران و پترگان نیز معروف است، یکی از مقصدهای کویرگردی در ایران و ازجاذبه‌های گردشگری استان خراسان جنوبیمحسوب می‌شود و در نزدیکی مرز افغانستان و دق پترگان قرار دارد. این منطقه یکی از غنی‌ترین و فعال‌ترین اکوسیستم بیابانی از نظر پوشش و تنوع گیاهی و جانوری در ایران است. پوشش جانوری منطقه شامل پرندگان بیابانی از جمله هوبره، زاغ بور، شاهین، چکاوک کاکلی، مگس گیر و … انواع مار و عقرب، گربه و روباه شنی، گرگ، کاراکال، جبیر، انواع آگاما و جکو و… است. پوشش گیاهی منطقه به‌دلیل بالا بودن سطح آب‌های زیر زمینی انبوه و از نوع گیاهان شورپسند در نواحی شرقی و گیاهان ماسه پسند و استپی در نواحی غربی از جمله، قیچ، درمنه، تاغ، گز، دم گاوی، نتر، اسکنبیل، ریش بز، گون و… است. همچنین، منطقه دارای نمونه گیاهیاندمیکدیودال رقیمی است که تحت حفاظت سازمان ملل در ذخیره گاه زیست‌کره منطقه قرار دارد.
محله چهار درخت — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، بیرجند، خیابان شهید مطهری

محله چهار درخت قدیمی‌ترین و معتبرترین محله شهر بیرجند است و به‌عنوان نقطه مرکزی شهر، دارای مساجد، حمام، آب‌انبار و میدانچه بوده است. وجه‌تسمیه نام این محله از نظر ریش‌سفیدان محل، وجود چهار درخت نارونی است که در چهار طرف میدان محل قرار داشته‌اند و به همین خاطر به میدان و محله چهار درخت شهرت یافت. محله چهار درخت بیرجند در سال ۱۳۷۱ از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با شماره ۲۳۶۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. همچنین مسجد جامع و حمام و مدرسه تاریخی و قدیمی این محله نیز از جملهدیدنی‌های بیرجندمحسوب می‌شوند و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌اند.
سنگ‌نگاره لاخ مزار — بیرجند
نشانی: خراسان جنوبی، بیرجند، روستای کوچ

سنگ‌نگاره لاخ مزار مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و ازجاهای دیدنی بیرجندبه شمار می‌آید. این سنگ‌نگاره در شهرستان بیرجند، روستای کوچ قرار دارد و در تاریخ ۹ آبان ۱۳۷۷ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. خط این مجموعه با خط سنگ نگاره‌های کال‌جنگال همسان می‌نماید.
روستای بویک — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، بیرجند، دهستان شاخنات

روستای بویک از روستاهای دهستان شاخنات از توابع بخش مرکزی شهرستان بیرجند است و به‌عنوان یکی از مقاصد روستاگردی وجاذبه‌های گردشگری بیرجندشناخته می‌شود. این روستا با برخورداری از پوشش گیاهی متنوع و گستره‌ای گوناگون از پرندگان مورد توجه گردشگران قرار دارد.
روستای گیوشاد — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، ۷۰ کیلومتری بیرجند

روستای گیوشاد در ۷۰ کیلومتری شهرستان بیرجند و از توابع شهر خوسف قرار دارد و از مقاصد گردشگری وجاهای دیدنی استان خراسان جنوبیبه شمار می‌آید. جمعیت این روستا بالغ‌بر ۳۳ خانوار و شغل اصلی آنها کشاورزی و دامپروری است. این روستا یک‌رشته قنات دارد که بعد از عبور از یک رگه از کویر، آب آن کمی ترش می‌شود. در فاصله کمی از این روستا یک چشمه آب ترش معدنی قرار دارد که خواص دارویی فوق‌العاده‌ای، به‌خصوص برای بیماری‌های پوستی، دارد.
رشته‌کوه مومن‌آباد — بیرجند
نشانی: بیرجند

مومن‌آباد (میناباد) رشته کوهی است به طول ۶۰ کیلومتر و عرض ۷ تا ۲۰ کیلومتر، که به موازات رشته‌کوه باقران از شمال غربی به جنوب شرقی امتداد یافته است. رشته‌کوه مومن‌آباد در جهت شمال غرب به جنوب شرق کشیده شده و ۲۰۰ کیلومتر امتداد دارد بلندترین قله‌های آن به ارتفاع ۲۷۸۷ متر و مومن‌آباد به ارتفاع ۲۷۷۱ متر است در اطراف این رشته‌کوه نیز روستاهایی با هوای خنک و آبی شیرین و گوارا وجود دارد. در سمت شرق مومن‌آباد رشته‌کوه آهنگران به طول ۳۰ کیلومتر و در سمت غرب آن رشته‌کوه باقران قرار دارد.
سنگ‌نگاره کال جنگال — بیرجند
نشانی: ایران، استان خراسان جنوبی، خوسف

سنگ‌نگاره‌های کال جنگال در خوسف، ۵ کیلومتری جنوب شهر واقع شده‌اند و ازجاذبه‌های گردشگری استان خراسان جنوبیمحسوب می‌شوند. این مجموعه در تاریخ ۱۵ آذر به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. سنگ‌نگاره‌های کال‌جنگال در دو طرف دره‌ای به همین نام در کوه رچ از قله‌های رشته‌کوه باغران واقع شده‌اند و شامل نوشته‌هایی به زبان پهلوی و سه نقش هستند. این اثر را جمال رضایی و صادق کیا برای نخستین بار در سال ۱۳۳۰ ش معرفی کردند. از نقش‌های این سنگ‌نگاره صحنه مبارزه مردی بدون سلاح با شیری است. شاید بر اساس همین تصویر نام این محل را کال‌جنگال گذاشته‌اند، زیرا در گویش بیرجندی «کال» به معنی چال و گودی و «جنگال» به معنی جنگ و جنگجو است.
آرامگاه ابن حسام خوسفی — بیرجند
نشانی: ایران، استان خراسان جنوبی، خوسف، خیابان مطهری

آرامگاه ابن حسام خوسفی به ابن حسام خوسفی، شاعر برجسته قرن نهم هجری قمری تعلق دارد و بر فراز صخره‌ای سنگی در حاشیه شمالی شهر خوسف جای گرفته است. این آرامگاه که از جمله آثار تاریخی ودیدنی‌های استان خراسان جنوبیبه حساب می‌آید، بیش از ۵۰۰ سال قدمت دارد. بنای مذکور در دوره صفویه بنا و در دوره قاجار، تغییراتی در آن اعمال شد. این اثر تاریخی با شماره‌ی ثبت ۲۰۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه رستم خوسف — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، جنوب شرقی خوسف، غرب روستای گنج

قلعه رستم خوسف در شهرستان خوسف، روستای گنج قرار دارد. قلعه بر فراز تپه‌ای رفیع که بر جلگه‌ی خوسف و دشت ماژان مشرف است، قرار دارد. داخل قلعه، شش تالار وجود دارد که با طاق­های جناغی پوشش یافته‌اند. در مرکز قلعه چاهی وجود دارد که عمق آن حدود هفت ‏متر است و در جبهه‌ی جنوبی قلعه، آب‌انباری قرار دارد که از سنگ و ملات ساروج ساخته‌شده است. در جبهه‌ی شمال شرقی قلعه پنج برج دیده­بانی وجود داشته که قابل‌تشخیص است. در محوطه این قلعه قطعات سفال‌های لعابداری با رنگ‌های فیروزه­ای و ساده وجود دارند که به ادوار پیش و پس از اسلام مربوط می‌شوند. این اثر از جاهایدیدنی استان خراسان جنوبیبه شمار می‌آید و در تاریخ ۲۳ شهریور ۱۳۸۲ با شماره ثبت ۱۰۱۸۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
باغ مود — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، چهل کیلومتری شرق بیرجند، روستای مود

باغ و قلعه مود در روستای مود، در چهل کیلومتری شرق بیرجند قرار دارد و ازجاهای دیدنی بیرجنددر استان خراسان جنوبی به شمار می‌آید. این بنا با مساحت ۶۰۲۷۰ مترمربع دارای یک حصار و بیست برج مدور است که با فاصله‌های مشخصی در حصار باغ قرار دارند. علاوه بر برج‌ها، خندقی به عرض تقریبا ده متر دورتادور حصار حفر شده و دفاع از قلعه را آسان‌تر کرده است. ورودی اصلی باغ در میانه ضلع شمالی آن قرار دارد و در دو طرف ورودی، دو برج و دو اتاق کوچک برای سکونت نگهبانان دیده می‌شود. در داخل قلعه بقایایی از یک بنای قدیمی (عمارتی تشریفاتی) شامل چند ایوان، بقایای یک هشتی، راهروها و اتاق‌ها بر جای مانده است. در مرکز این باغ عمارتی با ویژگی‌های معماری اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی قرار دارد. این بنا روی سکویی به ارتفاع حدود یک متر از سطح زمین‌های اطراف ساخته‌شده است. ورودی بنا یک ایوان با دو ستون قطور چهار ضلعی دارد. پس از ایوان، تالار وسیعی دیده می‌شود که در سه طرف آن، ورودی‌هایی قرار دارد. در سمت شرق و غرب تالار، دو اتاق و در ضلع جنوب آن تالار دیگری درست به اندازه تالار اول قرار دارد. در طرف شرق و غرب تالار دوم نیز دو اتاق دیده می‌شود. نقشه این بنا به گونه‌ای طراحی‌شده است که با تعبیه درهای متعدد دستیابی به فضاهای گوناگون به راحتی صورت می‌گیرد. اکثر اتاق‌ها بخاری دیواری دارند. مطبخ بنا در گوشه جنوب‌شرقی آن قرار دارد. در مقابل عمارت، یک استخر درست در وسط خیابان اصلی دیده می‌شود. باغ دارای دو خیابان اصلی است که در مرکز یکدیگر را قطع می‌کنند و درست در همین قسمت عمارت مرکزی باغ واقع‌شده است. تزیینات بنا عبارتند از: تزیینات نقوش اسلیمی، گل و بوته و نقش پرندگان روی دیوارها و طاق نماهای ایوان عمارت قدیمی، طاق‌نماهای تزیینی و تزیینات رسمی‌بندی در عمارت قدیمی و قرنیزهای گچی به عنوان سرستون در عمارت مرکزی.
ارگ بهارستان — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، بیرجند، خیابان منتظری، محدوده کوچه پست قدیم

ارگ بهارستان که به باغ زرشکی نیز شهرت دارد، از آثار دوره افشاریه است و از جملهمکان‌های دیدنی بیرجندبه شمار می‌رود. ساختمان اصلی ارگ بهارستان، کوشکی است به‌صورت هشت‌ضلعی که تزیینات نمای بیرونی آن با تزیینات آجرکاریارگ کریم‌خان زنددر شیراز وجه تشابه دارد. از جمله رویدادهای تاریخی این بنا پناهنده شدن لطفعلی‌خان‌زند و دیگر همراهان وی در این ارگ بوده است. این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۳۶۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنای تاریخی ارگ بهارستان یکی از بزرگ‌ترین و باشکوه‌ترین باغ‌های ایرانی بوده که متاسفانه سال‌ها قبل از شناسایی و ثبت آن در فهرست آثار ملی، بخش گسترده‌ای از آن توسط نهادهای مختلف دولتی و نیمه‌دولتی مجزا شد و آنچه از این باغ باشکوه باقی‌مانده کوشکی نیمه ویران و فضاهای مخروبه است. نمای خارجی این بخش دارای تزیینات آجرکاری با زره‌های هندسی شبیه بناهای دوره‌ی زندیه شیراز است. بخش دوم قلعه بنایی دفاعی است که دارای یک برج و حصار است. این بخش که از خشت و گل ساخته‌شده بر اثر عوامل جوی آسیب‌های زیادی بر آن وارد آمده است. سومین بخش، حیاط اندرونی و اطاق‌های دورتادور آن است. پس از تاسیس مدرسه شوکتیه که مخصوص پسران بوده است، این بخش از ارگ به مدرسه دختران اختصاص می‌یابد و نام مدرسه نسوان را به خود می‌گیرد.
آرامگاه حکیم نزاری — بیرجند
نشانی: ابتدای خیابان حکیم نزاری، کنار میدان شهدا

آرامگاه سعد الدین نزاری قهستانی، ملقب به حکیم نزاری، سراینده و شاعر سده هفتم هجری، یکی از آثار تاریخی وجاهای دیدنی بیرجنداست که در بافت قدیمی شهر قرار دارد. در طراحی این بنا از معماری ایرانی-اسلامی الهام گرفته‌اند. این بنا در تاریخ ۲۴ / ۳ / ۱۳۹۶ به شماره ۳۰۱۶۳ به فهرست آثار ملی ایران افزوده شد. این آرامگاه هم‌اکنون در خیابان حکیم نزاری که به افتخار خود او نام‌گذاری شده‌است، قرار دارد.
موزه میراث پهلوانی بیرجند — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، بیرجند، خیابان مطهری، مطهری ۳، زورخانه امیر عرب

موزه میراث پهلوانی بیرجند برای به نمایش درآوردن آداب و سنن زورخانه‌ای در سال ۱۳۸۲ در بیرجند افتتاح‌شده است. سابقه زورخانه امیر عرب به بیش از ۲۰۰ سال می‌رسد. در آن زمان فقط یک زورخانه در محله «لب بند» و در فاصله دو بند معروف «حاجی محمد جعفر» و «باروت کوبان» در یک کوچه فرعی واقع بود که با نام زورخانه لب بند (در لهجه محلی «لوبند») شهرت داشت و اکنون به نام زورخانه امیر عرب فعال است. بنای تاریخی زورخانه امیر عرب از دیرباز محل ورزش پهلوانان نامدار بوده است، تا اینکه در سال ۱۳۸۰ ساختمان جدید این زورخانه به بهره‌برداری می‌رسد و فکر ایجاد موزه و نمایشگاهی دائمی از مواریث پهلوانی و ورزش باستانی در بنای تاریخی مذکور قوت می‌گیرد. امروزه این بنا به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی بیرجند، میزبان گردشگران است. قسمت‌های مختلف این موزه عبارتند از: نمایش عکس‌های پهلوانان و پیشکسوتان صاحب‌نام، ابزار و آلات ورزشی (از قبیل میل، کباده، تخته شنا و…)، ضرب، ابزار و آلات پهلوانی زینتی چون شمشیر و سپر و تعدادی مانکن که حالات مختلف ورزشی را به نمایش درآورده‌اند. هدف از تاسیس این موزه آشنایی عموم با ورزش باستانی و آداب و سنن مربوط به این رشته دیرپا و مردمی است. این موزه که دیرینگی آن به دوران قاجار بر می‌گردد با شماره ثبت ۲۹۹۴۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
دق گیو — بیرجند
نشانی: ایران خراسان جنوبی، ۳۵ کیلومتری بیرجند، جنوب روستای گیو

دق گیو یا دق اکبرآباد در جنوب روستای گیو در استان خراسان جنوبی و در ۳۵ کیلومتری جنوب شهرستان بیرجند قرار دارد و ازجاذبه‌های گردشگری بیرجندبه شمار می‌رود. طول این دق ۲۵ کیلومتر و عرض آن در حدود ۶ کیلومتر است. در مرکز دق، زمین‌های قلیایی مسطح با عمق زیاد و درصد شوری بالا قرار دارد که عملا از رشد هرگونه گیاهی جلوگیری می‌کند. در حاشیه دق، زمین‌های کشاورزی روستاهای اطراف قرار گرفته است. برای دسترسی به دق باید به روستای گیو بروید. ادامه این روستا به سمت جنوب از داخل دق عبور می‌کند.
عمارت و باغ معصومیه — بیرجند
نشانی: خراسان جنوبی - بیرجند ۳ کیلومتری غرب بیرجند

باغ و عمارت معصومیه با قدمتی که به دوره پهلوی بازمی‌گردد، ازجاهای دیدنی بیرجنداست و خیابان معصومیه قرار دارد. این عمارت در دوره پهلوی ساخته‌شده است و از ویژگی‌های آن می‌توان به معماری منحصر‌به‌فرد آن اشاره کرد؛ به‌طوری که بازتاب نمای اصلی آن در آب استخر مقابل آن تداعی می‌شود. این عمارت علاوه بر باغ اصلی، دو باغ دیگر نیز دارد.
مزار سید حامد علوی — بیرجند
نشانی: ایران، استان خراسان جنوبی، شهرستان سربیشه، دهستان نهارجان بخش مود، روستای چنشت

مزار سید حامد علوی از اماکن تاریخی و مذهبی روستای چنشت از توابع شهرستان سربیشه به شمار می‌رود. بنا بر روایات، وی از فرزندان امام جعفر صادق (ع) بوده است و به‌همراه فرزندانش از مخالفان خلافت عباسی بودند. آن‌ها ناگزیر در غار چنشت پنهان و سرانجام به دست سربازان حکومت عباسی داخل غار کشته شدند. پس از کشف غار چنشت، اجساد ایشان از غار بیرون آورده و در بقعه‌ای به خاک سپرده شد. این بقعه هم‌اکنون یکی از زیارتگاه‌های مهم ومکان‌های دیدنی استان خراسان جنوبیاست.
خانه تاریخی اعتماد نیا — بیرجند
نشانی: خراسان جنوبی، بیرجند

خانه اعتمادی نیا از بناهای تاریخی وجاهای دیدنی بیرجنداست و در مرکز بافت تاریخی شهر قرار دارد. این بنای فاخر با ویژگی‌های معماری مناطق گرم و خشک ایران همخوانی دارد. زمان ساخت این بنا نیمه دوم دوره قاجاریه است.
منطقه شکارممنوع جیک و زیدر — بیرجند
نشانی: ایران، استان خراسان جنوبی، سربیشه

منطقه شکار ممنوع جیک و زیدر با مساحت ۴۲ هزار هکتار، از مقاصد طبیعت‌گردی وجاذبه‌های گردشگری استان خراسان جنوبیبه شمار می‌آید. این منطقه اقلیمی گرم و خشک دارد و میزبان پوشش گیاهی نیمه بیابانی و کوهپایه‌ای است. از جمله گونه‌های گیاهی حاضر در این منطقه می‌توان به درمنه دشتی، درمنه کوهی، سبد، پیچک بیابانی، گون، گز، بادامشک، بادام خاردار، بنه، مخلصه، بومادران، کاروانکش، کلاه میرحسن و هزار خار اشاره کرد. همچنین جیگ و زیدر از تنوع جانوری خوبی برخودار است که برخی از آن‌ها شامل گرگ، شغال، روباه، روباه شنی، قوچ وحشی، خرگوش، خارپشت ایرانی، موش بزرگ، موش خانگی، خفاش بال سفید، کفتار و تشی می‌شود. از گونه‌های پرندگان می‌توان از پرندگان شکاری، عقاب طلایی، جغد کوچک، هوبره، گنجشک خانگی، سهره معمولی، دم جنبانک، باقرقره شکم سفید، یاکریم، کبوتر چاهی، قمری معمولی، شاه بوف، چکاوک کاکلی، چکاوک سردم سیاه، کبک، تیهو، کرکس، کوکر شکم سیاه، سارگپه پا بلند، قرقی، شاهین، زاغ بور، گنجشک خاکی و سبز قبا نام برد. برخی از گونه خزندگان ساکن در منطقه شکار ممنوع جیک و زیدر نیز بزمچه بیابانی، انواع مارمولک (سوسمار دونده ایرانی، سوسمار دم‌دراز ایرانی)، انواع آگاما (آگامای سرزرد، آگامای صخره‌ای سیاه، آگامای دم تیغی ایرانی)، انواع مار (پلنگی، مار شتری، مار جعفری، تیرمار بیابانی، مار کبری، مار زنگی، قیطانی، مار دشتی، مار خالدار) هستند.
فرودگاه بیرجند — بیرجند
نشانی: بیرجند، بلوار فرودگاه

فرودگاه بیرجند سومین فرودگاه قدیمی ایران است که به دلیل موقعیت سیاسی و استراتژیک بیرجند در سال ۱۳۱۲، پس از قلعه‌مرغی و فرودگاه بوشهر، در این شهر ساخته شد و تا پیش از جنگ جهانی دوم، کنسولگری‌های انگلستان و روسیه در بیرجند مشغول فعالیت بوده‌اند. این فرودگاه تا به امروز به فعالیت خود ادامه می‌دهدو طبق آمار در سال ۲۰۱۶ میلادی ۱۲۰۵ نشست و برخاست هواپیما در این فرودگاه انجام شد و ۱۱۷۲۰۸ کیلوگرم بار و ۱۰۲۸۹۴۲ نفر مسافر از طریق آن جابجا شدند.
مسجد جامع هندوالان — بیرجند
نشانی: ایران، استان خراسان جنوبی، درمیان، روستای هندوالان

مسجد جامع هندوالان مربوط به دوره تیموریان است و در استان خراسان جنوبی، شهرستان درمیان، روستای هندوالان واقع‌شده است. این اثر در تاریخ ۱۱ مرداد ۱۳۷۶ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این مسجد با شکوه‌ترین بنای تاریخی، مذهبی شهرستان درمیان است و از جملهجاهای دیدنی استان خراسان جنوبیبه شمار می‌رود. مهمترین عناصر معماری آن سر در ورودی، صحن، گنبد خانه، شبستان ستون دار و محراب است. گنبد خانه مرکزی با استفاده از فیل‌پوشها و با مهارت بر روی فضای چهار ضلعی قرار گرفته است. شبستان ستون‌دار در دو طرف گنبدخانه واقع‌شده و به وسیله طاق و تویزه به شیوه چهار ترک اجرا شده است. بنا از نظر تزیینات آجری بسیار متنوع بوده و این تریینات شامل: فیل‌پوشها، گوشواره‌ها، قاب‌های گچی، رسمی‌بندی محراب‌ها و نحوه آجرچینی گنبدها است. این اثر تاریخی در دوره شاهرخ تیموری در حدود سال ۸۵۰ هجری قمری ساخته‌شده است.
مسجد چهار درخت — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، بیرجند، خیابان شهید مطهری، محله چهار درخت

مسجد چهار درخت یکی از آثار قدیمی ومکان‌های دیدنی بیرجنددر محله چهار درخت است. طبق کتیبه موجود در مسجد، این بنا در سال ۱۳۴۹ قمری مرمت شده و می‌توان گفت این اثر مربوط به اواخر دوره صفویه است. مسجد جامع چهار درخت به‌عنوان یکی از مساجد معتبر شناخته می‌شود و فقط در حد یک شبستان طراحی و ساخته‌شده است. این مسجد در سال ۱۳۷۸ از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با شماره ۲۴۰۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
قلعه اسفزار — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، سربیشه، روستای اسفزار، دهستان مود

قلعه اسفزار در روستای اسفزار از توابع شهرستان سربیشه قرار دارد و ازجاهای دیدنی بیرجنددر فاصله ۴۸ کیلومتری شرقی آن است. در ساخت بنای قلعه، از خشت و گل استفاده کرده‌اند و هدف از احداث آن با حصار خارجی و برج‌هایی در چهار گوشه، دفاع در مقابل حمله مهاجمان و راهزنان بوده است. قدمت قلعه اسفزار به اواخر دوره صفویه تا اواخر دوره قاجار برمی‌گردد.
موزه مشارکتی مردم‌شناسی — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، بیرجند، بافت تاریخی، خانه تاریخی اعتمادی نیا

موزه مشارکتی مردم‌شناسی بیرجند با مشارکت بخش خصوصی در خانه تاریخی اعتمادی نیا در دهه فجر سال ۱۳۹۱ راه‌اندازی و افتتاح شد و امروزه به‌عنوان یکی ازدیدنی‌های بیرجندمیزبان گردشگران است. این مجموعه شامل انواع لوازم معیشتی، ابزار و وسایل حرف سنتی و صنایع‌دستی، انواع پوشاک، ظروف و سایر لوازم زندگی و بازی‌های محلی و… می‌شود.
خانه غفاری — بیرجند
نشانی: ایران، استان خراسان جنوبی، ۱۲ کیلومتری شرق خوسف، روستای آرک

خانه غفاری در روستای آرک در ۱۲ کیلومتری شرق خوسف قرار دارد و ازجاهای دیدنی استان خراسان جنوبیبه شمار می‌رود. این ساختمان بزرگ با حدود ۲۲ اتاق، از معماری خاص و منحصربه‌فرد برخوردار است. اتاق‌ها دارای شومینه یا بخاری دیواری هستند و از چهار طرف پنجره دارند. ساخت این بنای خشت و گلی سه سال طول کشیده است.
آبگرم دیگ رستم — طبس
نشانی: خراسان جنوبی، طبس، ‎ ۲۴۰ کیلومتری از طبس بعد از روستای نایبند و به فاصله ۱۰ کیلومتر به سمت راور

آبگرم دیگ رستم در فاصله ۱۲ ٫ ۳ کیلومتری جنوب نایبند واقع‌شده است. چشمه‌ای با آب سوزان و سبز رنگ که در عرض چند ثانیه دست شما را می‌سوزاند. آب گوگردی این چشمه هم همانند بسیاری از چشمه‌های آبگرم، برای درمان بیماری‌های روماتیسمی و آب‌درمانی مفید است. چشمه معدنی دیگ رستم مربوط به دوره نئوژن است و در ۲۴۰ کیلومتری طبس بعد ازروستای نایبندو در فاصله ۱۰ کیلومتر به‌سمت راور قرار دارد. این چشمه به‌عنوان یکی ازدیدنی‌های استان خراسان جنوبی، با شماره ۳۲۶ در فهرست میراث طبیعی ملی به ثبت رسید.
تخت عروس — طبس
نشانی: خراسان جنوبی، طبس، روستای ازمیغان

تخت عروس نام سنگ بزرگ سفیدی است که در کف دره‌ای در نزدیکی روستای ازمیغان خود نمایی می‌کند و ازجاذبه‌های گردشگری طبسبه شمار می‌رود. این سنگ بزرگ سفید در وسط رودخانه قرار دارد و به سبب آنکه از دو طرف آن آب در حال حرکت است، به مانند یک تخت به نظر می‌رسد.
قلعه اسماعیلیان — طبس
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، طبس، بین دو روستای خروان سفلی و علیا، ارتفاعات کوه شتری

قلعه اسماعیلیان یکی از قلعه‌های معروف فرقه اسماعیلیان به شمار می‌رود و در ردیفجاهای دیدنی طبسقرار دارد. در زمان سلجوقیان که اسماعیلیان بر طبس مسلط شدند، قلعه‌های محکمی در کوه‌های پیرامون آن بنا کردند. قلعه اسماعیلیان طبس که از یادگارهای همان دوره محسوب می‌شود، بر فراز کوهی در مجاورت روستای خراوان احداث‌شده است. دورتادور قلعه را کوه‌ها دربرگرفته‌اند و هیچ افق بازی وجود ندارد. از چهار آب‌انبار درون قلعه، تنها یکی سالم باقی‌مانده و فقط پوشش گنبدی وسط آن از بین رفته است.