منطقه حفاظت‌شده دشت ناز — ساری
نشانی: ایران، استان مازندران، ساری، جاده پنبه چوله، شهر نکا، روستای اسلام‌آباد، شهریار‌کنده، پناهگاه حیات وحش دشت ناز

دشت ناز با وجود بیش از ۴۴۷ گونه گیاهی، در دلجنگل‌های هیرکانیو در قلب کوهستان بستری منحصر‌به‌فرد و استثنایی و پناهگاهی برای گونه‌های مختلف جانوری است. دشت ناز بیشتر به‌واسطه حضور گونه‌ای نادر از گوزن با نام گوزن زرد شهرت دارد. پناهگاه دشت ناز ساری زیر نظر سازمان محیط‌زیست است و تردد به این پناهگاه به‌واسطه اکوسیستم خاص بدون مجوز این سازمان امکان‌پذیر نیست. دشت ناز ازجاهای دیدنی ساریاست که هر سال گردشگران زیادی را جذب می‌کند. منبع: blog. rahbalهمه آنچه که باید درباره دشت ناز ساری بدانید: دشت ناز ساری کجاست؟ مسیر دسترسی به پناهگاه دشت ناز ساریپوشش گیاهی دشت ناز ساریحیات وحش دشت ناز ساریچه عواملی پناهگاه دشت ناز ساری را تهدید می‌کند؟ بهترین زمان بازدید از دشت نازاقامت در سفر به دشت نازنکات مهم در بازدید از دشت نازجاهای دیدنی اطراف دشت ناز ساریدشت ناز ساری کجاست؟ پناهگاه دشت ناز ساری با مساحتی در حدود ۵۶ هکتار ازجاهای دیدنی مازندرانبه شمار می‌آید و از شمال شرقی شهر ساری قابل‌دسترس است. این پناهگاه در شهرستان میاندرود و جاده‌ای منتهی به دریا قرار دارد. محدوده پناهگاه حیات وحش دشت ناز در دوره پهلوی بخشی از دارایی‌های رضا شاه بود. بعد از فوت او، محمدرضا پهلوی این منطقه را توسعه داد و تاریخچه تاسیس پناهگاه حیوانات و فرودگاه دشت ناز نیز به همان دوران می‌رسد. پناهگاه دشت ناز ساری از سال ۱۳۴۶ به‌عنوان منطقه حفاظت‌شده و از سال ۱۳۵۴، به‌عنوان پناهگاه حیوانات ثبت شد. این پناهگاه در ۲۹ کیلومتری (۳۰ دقیقه) شمال شهر ساری و ۱۱ ٫ ۵ کیلومتری (۲۰ دقیقه) فرودگاه بین‌المللی ساری واقع‌شده است. پناهگاه دشت ناز ساری در فاصله ۳۰۹ کیلومتری (چهار ساعت و ۴۰ دقیقه) از تهران قرار دارد. مسیر دسترسی به پناهگاه دشت ناز ساریمنبع: خبرگزاری مهر، عکاس: امیرعلی رزاقیشما می‌توانید برای دسترسی به پناهگاه دشت ناز ساری از تهران، سفر هوایی را انتخاب کنید؛ چراکه فرودگاه بین‌المللی ساری در ۱۱ ٫ ۵ کیلومتری این منطقه قرار گرفته است. فرودگاه بین‌المللی ساری در منطقه «شهریار کنده» در روستای اسلام‌آباد است؛ درست همان‌جایی که دشت ناز ساری نیز قرار دارد. علاوه بر هواپیما، شما می‌توانید از تهران با قطار نیز به ساری سفر کنید. مسیر قطار تهران به ساری بی‌شک یکی از زیباترین مسیرهای ریلی کشور است و به‌خصوص با گذر از فیروزکوه، شما به دل طبیعتی سرسبز و دست‌نخورده خواهید رفت. با قطار برای رسیدن به ساری در حدود هفت ساعت و نیم در سفر خواهید بود. از ایستگاه قطار ساری از جاده فرح‌آباد و پنبه‌چوله ۳۲ کیلومتر (۳۶ دقیقه) مسافت در پیش خواهید داشت. اگر برای رفتن به دشت ناز قصد دارید ماشین شخصی را انتخاب کنید، کافی است خود را از تهران به ساری برسانید. برای رفتن به ساری می‌توانید از طریق جاده هراز به فیروزکوه به‌سمت مازندران حرکت کنید. از جاده هراز به شهر آمل و از آنجا با عبور از شهرهای بابل و قائم‌شهر به ساری خواهید رسید و از جاده فیروزکوه مستقیم به قائم‌شهر و سپس ساری دسترسی خواهید داشت. از ساری با طی مسافتی در حدود ۱۰ کیلومتر در جاده ساری به گوهرباران به‌سمت شهر نکا می‌روید و به چهارراه شهر سورک می‌رسید. اگر در این چهارراه مسیر خود را به‌سمت چپ منحرف کنید، به شرکتی به نام «نکا چوب» خواهید رسید. با عبور از این شرکت و ادامه مسیر، به روستای اسلام‌آباد و منطقه شهریار کنده خواهید رسید که از آنجا با طی مسافت کمی می‌توانید خود را به دشت ناز ساری برسانید. آدرس پناهگاه حیات وحش دشت ناز: مازندران، ساری، جاده پنبه چوله، شهر نکا، روستای اسلام‌آباد، شهریار‌کنده، پناهگاه حیات وحش دشت ناز (مشاهده روی نقشه) پوشش گیاهی دشت نازدشت ناز ساری با وجود ۴۴۷ گونه گیاهی اکوسیستم بی‌نظیری برای حیات وحش است. مهم‌ترین گونه‌های گیاهی این منطقه شامل راش، توسکا، ممرز، لیلکی و انجیلی و گونه‌های غالب درخت آزاد و بلوط هستند. دشت ناز ساری بخش مهمی از جنگل‌های هیرکانی است؛ جنگل‌های طبیعی که قدمت آن‌ها به هزاران سال پیش می‌رسد و بعد ازکویر لوتدومین اثر بزرگ طبیعی ایران محسوب می‌شود که در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده است. ۵۳ درصد از کل جنگل‌های کشور در استان مازندران است و به همان نسبت از بین ۱۲ سایت هیرکانی ثبت‌شده در کل ایران، ۶ سایت در میان جنگل‌های این استان قرار دارد. حیات وحش دشت نازمنبع: blog. rahbalدشت ناز به‌واسطه تنوع و شرایط مساعد اکوسیستم میزبان گونه‌های جانوری مهم و مختلفی از جمله گوزن زرد، گربه جنگلی، مرال، شوکا و قرقاول است. از میان این‌گونه‌ها، آنچه منجر به شهرت هرچه بیشتر این پناهگاه شده، گوزن زرد است که تلاش برای افزایش جمعیت این‌گونه و حفظ آن باعث انتخاب این مکان به‌عنوان نخستین مرکز تکثیر گوزن زرد کشور شد. هر ساله تعدادی از گوساله‌های تازه متولد شده این‌گونه به مراکز دیگری در ایران فرستاده می‌شود. گوزن زرد ایرانی فعالیت‌های خود را با غروب خورشید و رو به تاریکی رفتن هوا آغاز می‌کنددشت ناز از همان آغاز ثبت به‌عنوان منطقه حفاظت‌شده و پناهگاه حیات وحش، میزبان گونه‌ای بسیار نادر و کمیاب به نام گوزن زرد بود. این‌گونه کمیاب که در جهان با نام علمی «Dama dama mesopotamica» یا «Persian Fallow Deer» نیز شناخته می‌شود، دارای دو نوع گوزن زرد ایرانی و اروپایی است که با وجود شباهت‌ها، در جثه، رنگ پوست و شاخ‌ها متفاوت هستند. می‌توان گفت که گوزن زرد ایرانی با بدنی به طول ۱۲۰ تا ۲۰۰ سانتی‌متر، ارتفاع ۸۵ تا ۱۰۰ سانتی‌متر و وزن ۴۵ تا ۱۳۰ کیلوگرم جثه بزرگتری دارد. گوزن زرد ایرانی از شوکا بزرگ‌تر و از مرال کوچک‌تر است؛ اما در برخی ویژگی‌ها به شوکا و مرال شباهت دارد. شاخ این‌گونه معمولا بین ۵۰ تا ۷۰ سانتی‌متر و انشعابات آن بین ۷ تا ۲۰ سانتی‌متر طول دارد که می‌توان از روی آن سن‌شان را مشخص کرد. شاخ گوزن زرد ایرانی به‌طور معمول در فصل زمستان می‌افتد و بلافاصله نیز شروع به رویش مجدد می‌کند. گونه گوزن زرد ایرانی را می‌توان از روی خال‌های سفید روی پشت و پهلوها از سایرگوزن‌های بومی ایرانهمچون شوکا و مرال تشخیص داد. این‌گونه در فصل تابستان موهای کوتاهی دارد و رنگ پوست آن زرد یا نارنجی متمایل به قرمز و خال‌های آن مشخص‌تر است؛ اما در فصل زمستان موهای آن‌ها بلندتر شده و رنگ پوست‌شان به رنگ خاکستری نزدیک و خال‌های آن‌ها تقریبا محو می‌شود. منبع: irna. irگوزن زرد ایرانی گونه‌ای منحصر‌به‌فرد است که در این سال‌ها همواره به‌واسطه تغییرات شرایط زیستی و اکوسیستم، بیم انقراض و نابودی این‌گونه ارزشمند وجود داشته است. فعالیت‌های این‌گونه با غروب خورشید و رو به تاریکی رفتن هوا آغاز می‌شود. گوزن زرد گونه‌ای گیاه‌خوار است که عمده غذای آن از سرشاخه گیاهان، میوه‌ها و علوفه تامین می‌شود. در این‌گونه به‌جز کهن‌سال‌ترین عضو گله باقی به‌صورت جمعی زندگی می‌کنند. گوزن زرد ایرانی حس بویایی و بینایی قوی دارد و شناگر ماهری است. فصل جفت‌گیری گوزن زرد ایرانی در اوایل فصل پاییز است و برای ایجاد فضایی آرام و بدون استرس برای این‌گونه ارزشمند از تردد گردشگر به دشت ناز در این دوره به‌خصوص جلوگیری به عمل می‌آید. گوزن‌های ماده در سال دو بار می‌توانند جفت‌گیری کنند و طول دوره بارداری آن‌ها هشت ماه است که معمولا در هر دوره، یک یا دو بچه به دنیا می‌آورند. نوزادان تازه به دنیا آمده گوزن زرد ایرانی سه یا چهار کیلوگرم وزن دارند. نوزدان این‌گونه به‌مدت ۹ ماه شیر مادر می‌خورند و بعد از گذشت حدود یک سال و نیم از لحظه تولد بالغ می‌شوند. شاخ گوزن زرد ایرانی در یک سالگی شروع به رشد می‌کند و شاخه‌های آن در دو سالگی ظاهر می‌شود. این‌گونه در شرایط طبیعی حدود ۲۰ سال عمر می‌کند؛ هرچند که متوسط عمر آن‌ها ۱۶ سال تخمین زده‌شده است. پناهگاه حیوانات دشت ناز یکی ازمقاصد پرنده نگری ایراناست که فرصت خوبی برای علاقه‌مندان مهیا می‌کند تا به تماشای پرندگان مشغول شوند. از مهم‌ترین پرندگان این پناهگاه حیات‌وحش می‌توان به سارگپه جنگلی (عسلی) اروپایی، چرخ‌ریسک دم بلند، کبوتر جنگلی و عقاب دشتی اشاره کرد. منبع: farsi. iranpressمتوسط عمر گوزن زرد ایرانی ۱۶ سال تخمین زده‌شده استگوزن زرد ایرانی برای یافتن پناهگاهی امن برای زیستن، تاریخی پر فرازونشیب را پشت سر گذاشته است. در سال ۱۳۳۹، زمانی که بیم انقراض این‌گونه ارزشمند می‌رفت، اکوسیستم کرخه و دز خوزستان در حوزه زاگرس که آن روزها میزبان ۲۵ راس گوزن زرد ایرانی بود، منطقه حفاظت‌شده اعلام شد. برای جلوگیری از خطر انقراض گوزن زرد ایرانی در سال ۱۳۴۲، کانون شکار صید که هسته اصلی سازمان محیط‌زیست امروزی است با کمک باغ‌وحش تهران تعداد چهار راس، دو نر و دو ماده را زنده‌گیری و به منطقه حفاظت‌شده دشت ناز منتقل کردند. دشت ناز به پناهگاهی برای پرورش این‌گونه کمیاب بدل شد. در طی سال‌های بعد، تعدادی از این‌گونه به محوطه‌های محصور نسبتا وسیعی مانند دشت ناز همچون پناهگاه حیات وحش سمسکنده در مازندران، جزایر اشک و کبودان دریاچه ارومیه، میان کتلدشت ارژنو منطقه حفاظت‌شدهدریاچه پریشاندر استان فارس فرستاده شدند. ویژگی مهم این مناطق جزیره‌ای و محصور بودن آن‌ها است تا گونه‌های مهاجم دیگر به این محیط‌ها راه پیدا نکنند؛ اما متاسفانه تغییرات اکوسیستم و اتفاقاتی همچون خشک شدندریاچه ارومیهمنجر به کاهش چشمگیر این‌گونه در این مناطق شده است. طبق آمار سال ۱۳۹۹ تعداد گوزن‌های زرد ایرانی در دشت ناز سازی حدود ۶۰ درصد افزایش‌یافته و از تعداد ۳۳ راس به بیش از ۵۰ راس و در سال ۱۴۰۰ به ۶۲ راس رسیده است. در طی این دو سال، تمهیداتی برای جلوگیری از تلف شدن و طعمه قرار گرفتن این‌گونه صورت گرفته است. نباید فراموش کرد که پناهگاه دشت ناز ساری فرصت بسیاری خوبی برای پرنده‌نگری و محیط امن برای پرندگانی زیبا نظیر پرندگان شکاری، توکا، قرقاول، یاکریم، قمری، ابیا و کبوتران وحشی نیز محسوب می‌شود. این پناهگاه هر ساله شاهد مهاجرت کبوترهای جنگلی زیبا است. چه عواملی پناهگاه دشت ناز را تهدید می‌کند؟ منبع: farsi. iranpressاز جمله عوامل برجسته‌ای که حیات دشت ناز ساری را در خطر قرار داده تخریب پوشش جنگلی و عدم جایگزینی درختچه‌های جدید است. در هر صورت پنج دهه تکثیر و پرورش گوزن زرد خود می‌تواند فشاری روی اکوسیستم منطقه باشد. شکار بی‌رویه در این منطقه جان حیواناتی از جمله گوزن زرد ایرانی را به خطر می‌اندازد که گونه‌ای در حال انقراض است. البته در طی این سال‌ها قرار دادن دوربین‌های امنیتی و حضور محیط‌بانان در پیشگیری از وقوع این مسئله تاثیرگذار بوده است. بهترین زمان بازدید از دشت نازمتوسط حداکثر دما در گرم‌ترین ماه سال در دشت ناز ساری در حدود ۲۲ درجه سانتی‌گراد و متوسط حداقل دما در سردترین ماه سال (دی)، برابر با ۱ ٫ ۵ درجه سانتی‌گراد است. این محدوده دمایی نشان‌دهنده آب و هوای معتدل و مرطوب منطقه است. دشت ناز به‌طور معمول در تمام فصول سال بارندگی دارد. با توجه به محدودیت‌های بازدید در زمان جفت‌گیری و شرایط آب و هوایی این منطقه بهترین زمان بازدید از آن فصل بهار و تابستان است. اقامت در سفر به دشت نازدر اطراف دشت ناز ساری اقامتگاه‌های مختلف با طیف وسیعی از قیمت‌ها و امکانات وجود دارد و شما می‌توانید برای استراحت در نزدیکی این منطقه از هتل‌های مجهز تا بومگردی و سوییت‌ها مستقل را انتخاب کنید. در نزدیکی دشت ناز ساری هتل‌هایی همچون هتل چهار ستاره سالار دره (در فاصله ۴۱ کیلومتری)، هتل نارنج (۲۳ کیلومتر)، هتل سه ستاره بادله (در فاصله ۱۷ کیلومتری) و هتل آپارتمان‌هایی همچون هتل قربانی (در فاصله ۲۶ کیلومتری) و بومگردی‌هایی همچون بومگردی گالش منزل ساری (در فاصله ۳۶ کیلومتری)، اقامتگاه ماه جون (در فاصله ۵۱ کیلومتری) و اقامتگاه جنگلی نظری (در فاصله ۳۴ کیلومتری) می‌توانند انتخاب‌های خوبی برای اقامت باشند. منبع: hotelyar. com، uspace. irنکات مهم در بازدید از دشت نازپناهگاه حیات وحش دشت ناز ساری به‌واسطه قرارگیری در منطقه‌ای جلگه‌ای در دل جنگل‌های هیرکانی، میراثی ارزشمند و بکر محسوب می‌شود که از هزاران سال پیش برای ما باقی‌مانده است. به همین دلیل حفظ و حراست از این جنگل‌های طبیعی وظیفه‌ای نانوشته است که به عهده هر گردشگر دوست‌دار محیط‌زیستی قرار دارد. در تردد به این محیط زیبا و پناهگاه حیوانات کمیاب سکوت را رعایت کنید. پخش موسیقی با صدای بلند می‌تواند منجر به ایجاد استرس در گونه‌های مختلف شود. علاوه بر آن با توجه به آسیب‌پذیر بودن گونه‌هایی همچون گوزن زرد که در این زیستگاه زندگی می‌کنند، از دادن هرگونه غذا به حیوانات خودداری کنید؛ چراکه می‌تواند روند طبیعی آن‌ها را با مخاطره روبه‌رو سازد. به خاطر داشته باشید که برای ورود به پناهگاه حیات وحش دشت ناز باید مجوز داشته باشید. منبع: farsi. iranpress، عکس چهارم: خبرگزاری مهر، امیر علی رزاقیجاهای دیدنی اطراف دشت نازمجموعه تاریخی فرح آبادمجموعه تاریخی فرح‌آباد در زمان‌های گذشته بندری پر رفت و آمد برای تجاران و بازرگانان بوده است. ساخت این بنا به سال‌های ۱۰۲۰ تا ۱۰۲۵ در زمان شاه‌عباس صفوی برمی‌گردد، در مکانی که پیش از آن روستایی به نام «طاهان» بود. شاه‌عباس صفوی که این مکان را موقعیتی مناسب برای بندری تجاری تشخیص می‌دهد، دستور ساخت بناهایی همچون مسجد، ساختمان‌های دولتی، کاروان‌سرا، پل، بازار، حمام، کاخ و بسیاری مکان‌های دیگر را در آنجا صادر می‌کند. این بنا در زمان شاه‌عباس صفوی به‌دلیل رونق فراوان به شهر دارالسرور و دارالسلطنه نیز شهرت داشت. این منطقه در آغاز با نام فرح باد شهرت پیدا کرد و بسیاری علت نام‌گذاری آن را بادهای خنکی می‌دانستند که از سمت دریا می‌وزید. در گذر زمان این واژه در میان مردم به فرح‌آباد تغییر می‌کند. مجموعه تاریخی فرح‌آباد در زمان شاه‌عباس صفوی به‌دلیل رونق فراوان به دارالسرور شهرت داشتمتاسفانه بخش‌های زیادی از مجموعه تاریخی فرح‌آباد از جمله کاخ جهان‌نما که قصر شاه‌عباس بوده، در طی حمله روس‌ها از بین رفته و امروز تنها دیواری از این قصر، بخشی از پل شاه عباسی و حمام دوره صفوی باقی‌مانده است. این بنا در تاریخ ۱۶ اسفند ۱۳۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. این مجموعه در ۲۴ کیلومتری (۲۹ دقیقه) دشت ناز ساری واقع‌شده است. آدرس مجموعه تاریخی فرح‌آباد: مازندران، ساری، کیلومتر ۲۵ جاده ساری به فرح‌آباد، مجموعه تاریخی فرح‌آباد (مشاهده روی نقشه) منبع: pinner. irپناهگاه حیات وحش سمسکندهر فاصله ۱۰ کیلومتری جنوب شرق ساری و ۲۵ ٫ ۷ کیلومتری (۳۱ دقیقه) پناهگاه حیوانات دشت ناز می‌توان به یکی از دیگر از مناطق حفاظت‌شده و بکر مازنداران دست پیدا کرد که پناهگاهی برای گونه‌های مهم گیاهی از جمله ممرز، انجیلی، توسکا، تمشک و لیلکی و گونه‌های کمیاب جانوری همچون گوزن زرد، مرال، شوکا، قرقاول، انواع پرندگان شکاری، شغال، گربه جنگلی، سنجاب و سمور جنگلی، گراز، عقاب جنگلی، جغد، کبوتر جنگلی و گرگ است. پناهگاه سمسکنده از سال ۱۳۵۲ به‌عنوان منطقه حفاظت‌شده و در سال ۱۳۵۴ به‌عنوان پناهگاه حیات وحش تعیین شد. این پناهگاه از بخشی از جنگل‌ها جلگه‌ای بازمانده از جنگل‌های خزری در مازندران محسوب می‌شود. آدرس پناهگاه حیات وحش سمسکنده: مازندران، ساری، کیلومتر ۱۰ جاده ساری به نکا، حیات وحش سمسکنده (مشاهده روی نقشه) منبع: blog. rahbal. comخانه تاریخی فاضلیخانه تاریخی فاضلی بنایی متشکل از دو عمارت از دوره تاریخی مختلف است. این بناها در دوره‌های قاجار و پهلوی ساخته شده‌اند و هرکدام نماینده‌ای از معماری زمانه خود محسوب می‌شوند. خانه تاریخی فاضلی متعلق به خاندان فاضلی‌ها و صاحب این ملک معلم بوده است. این عمارت در سال ۱۳۹۱ به‌مدت دو سال مورد مرمت قرار گرفت. خانه تاریخی فاضلی با در نظر گرفتن زیرزمین در سه‌طبقه طراحی‌شده است و سه حیاط دارد. این بنا به‌واسطه شیوه تزیینات آجری، شیشه‌های رنگی و نقش و نگارهای اسلیمی زیبا نمایان‌گر هنر و معماری ایرانی است. عمارت فاضلی در فاصله ۳۴ کیلومتری (۴۰ دقیقه) پناهگاه حیات وحش دشت ناز قرار دارد. آدرس خانه تاریخی فاضلی: ساری، میدان ساعت، خیابان انقلاب، محله آب‌انبار نو، خانه تاریخی فاضلی (مشاهده روی نقشه) منبع: pinner. irخانه تاریخی کلبادیخانه تاریخی کلبادی از آثار به جا مانده از دوره قاجار و از جاهای دیدنی ساری محسوب می‌شود. این خانه به جهت معماری الهام گرفته از تکایای دوره قاجار و شامل دو بخش اندرونی و بیرونی است. عمارت کلبادییکی از زیباترین بناهای محله آب‌انبار نو ساری است که سقفی سفالی دارد. در این بنا مصالحی همچون آجر و چوب و سفال به کار رفته است. خانه کلبادی در سال ۱۳۷۷ با شماره ثبت ۲۱۴۸ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و در حال حاضر از ساعت هشت صبح تا یک عصر میزبان گردشگران است. خانه کلبادی در ۳۴ کیلومتری (۴۰ دقیقه) پناهگاه دشت ناز ساری واقع‌شده است. آدرس خانه تاریخی کلبادی: ساری، میدان ساعت، خیابان انقلاب، محله آب‌انبار نو، خانه تاریخی کلبادی (مشاهده روی نقشه) منبع: pinner. irشما نیز تجربه‌های خود را از سفر به دشت ناز ساری با ما و کاربرانکجاروبه اشتراک بگذارید. نویسنده: شقایق وحیدیپرسش‌های متداولدشت ناز ساری کجاست؟ دشت ناز از جاهای دیدنی ساری است که هر سال گردشگران زیادی را جذب می‌کند. کدام گونه‌های جانوری در دشت ناز ساری زندگی می‌کنند؟ گوزن زرد، گربه جنگلی، مرال، شوکا و قرقاولپوشش گیاهی دشت ناز ساری چیست؟ ۴۴۷ گونه گیاهی از جمله راش، توسکا، ممرز، لیلکی و انجیلیکدام جاهای دیدنی در نزدیکی دشت ناز قرار دارند؟ خانه تاریخی کلبادی، خانه تاریخی فاضلی، حیات وحش سمسکنده، مجموعه تاریخی فرح‌آباد.