قلعه ناصری ایرانشهر — ایرانشهر
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، ایرانشهر، بلوار امام خمینی

از کوه‌های مریخی گرفته تاشهر سوخته، جاهای دیدنی استان سیستان و بلوچستانهر گردشگری را غافل‌گیر می‌کند. تفاوتی ندارد که طبیعت‌گرد باشید یا علاقه‌مند به تاریخ، برای هر سلیقه‌ای در این استان پهناور جاذبه‌ای نهفته وجود دارد. یکی از این نمونه‌ها، قلعه ناصری ایرانشهر است. قلعه ناصری ایرانشهر به فرمان ناصرالدین‌شاه قاجار و توسط استاد حسین معمارباشی کرمانی ساخته‌شده است. پس از گذر سال‌های بسیار، دیوارهای استوار قلعه همچنان در دل شهر استوار هستند و نگاه‌های بسیاری را مجذوب خود می‌کنند. با کجارو همراه باشید و بیشتر درباره قلعه ناصری و پیشینه آن بخوانید. قلعه ناصری ایرانشهر را بیشتر بشناسید: قلعه ناصری ایرانشهر کجاست؟ تاریخچه قلعه ناصری ایرانشهرمعماری قلعه ناصری ایرانشهرنکات بازدید از قلعه ناصری ایرانشهرقلعه ناصری ایرانشهر کجاست؟ قلعه ناصری از مهم‌ترینجاهای دیدنی ایرانشهربه شمار می‌آید و در مرکز شهر واقع‌شده است. قدمت این بنای تاریخی به دوره قاجار بازمی‌گردد. هرچند فضاهای داخلی قلعه مانند گذشته نیستند و بخش زیادی از آن‌ها تخریب شده‌اند؛ همچنان قلعه ناصری مانند نگینی در میان شهر می‌درخشد. این بنای ارزشمند تاریخی در سال ۱۳۷۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: اسد رئیسی) آدرس: استان سیستان و بلوچستان، ایرانشهر، بلوار امام خمینی (مشاهده روی نقشه) تاریخچه قلعه ناصری ایرانشهربا توجه به متون تاریخی، فردی به نام ناصرالدوله فرمانفرما (حاکم وقت ایالات کرمان و بلوچستان در دوره قاجار) به ناصرالدین‌شاه قاجار پیشنهاد می‌کند که یک قلعه نظامی بزرگ را در فهرج یا پهره (نام قدیم ایرانشهر) درست کنند. ناصرالدین‌شاه این پیشنهاد را قبول می‌کند و بدین‌گونه عملیات احداث دژ در سال ۱۲۶۴ هجری شمسی توسط یکی از معماران مقتدر و معروف کرمان به نام «استاد حسین معمار باشی کرمانی» شروع می‌شود. بعد از گذشت هفت سال، ساخت قلعه به پایان می‌رسد. در آن زمان این قلعه با نام ناصری یا ناصریه معروف شد. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: بهراد موعودی) قلعه ناصری به‌دلیل ناتوانی دولت قاجار در اواخر حکومت این سلسله و اوایل دوره پهلوی، به‌وسیله دوست‌محمد خان بازکزایی (از حاکمان قدرتمند وقت بلوچستان) تصاحب شد و با نام قلعه دوست محمدخان شهرت یافت. با به قدرت رسیدن رضاخان و استقرار حکومت مرکزی، سپاه دولتی رضاخان پهلوی به فرماندهی تیمسار امان‌الله جهانبانی، این قلعه را تصرف کرد. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: بهراد موعودی) قلعه ناصری ایرانشهر در دوره‌ای به‌عنوان مدرسه مورد استفاده قرار گرفت و در اوایل انقلاب، به‌دلیل رها شدن، کم‌کم به قلعه‌ای متروک و نیمه‌خراب تبدیل شد. متاسفانه حدود ۹۸ درصد معماری‌های فضای داخل در سال ۱۳۶۱ هجری شمسی به‌وسیله بولدوزر تخریب شد و فقط سردر و حصار آن بر جای می‌ماند. معماری قلعه ناصری ایرانشهرخشت و گل و آجر از مصالح تشکیل‌دهنده قلعه ناصری ایرانشهر هستند. حصار قلعه در کل ۹ برج دیدبانی دارد و دیوارهای آن در روی سطح زمین دارای قطر ۴ ٫ ۵ متر و ارتفاع ۷ متر است. این ساختمان وسعتی بالغ بر ۳۶۰۰۰ متر مربع دارد. قلعه ایرانشهر بنا به متون باقی‌مانده، بیش از ۱۵۰ اتاق شامل مال‌بند، حوض‌خانه، انبار، اصطبل، حمام، سربازخانه، حاکم‌نشین و… داشت. هرچند معماری داخلی قلعه تخریب‌شده است؛ از زیبایی‌های معماری قلعه می‌توان به آجرنمای تزیینی سردر ورودی و برج‌های آجرکاری شده دو جهت اشاره کرد که دارای انواع طرح‌های رجچینی، دندان‌موشی، هندسی، لوزی، چلیپایی و غیره است. عکس‌های گالری از گوگل‌مپ (عکاس: بهراد موعودی) نکات بازدید از قلعه ناصری ایرانشهرتنها در ایام خاصی مانند عید نوروز امکان بازدید از فضای داخلی قلعه برای عموم وجود دارد. اگر به‌دلایلی باید از فضای داخلی قلعه بازدید کنید، با اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری ایرانشهر تماس بگیرید و از مسئولان مربوطه راهنمایی بخواهید. بهترین زمان سفر به مناطق جنوبی کشور، فصول خنک سال هستند. پیرامون قلعه بازارچه‌ای جذاب وجود دارد که می‌توانید از آن ماهی و میگو، صنایع‌دستی، میوه و سبزیجات تازه و … تهیه کنید. در سفر به نواحی مختلف کشور، از جمله ایرانشهر، به باورها و فرهنگ مردم محلی احترام بگذارید. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: اسد رئیسی) پرسش‌های متداولقلعه ناصری ایرانشهر کجاست؟ قلعه ناصری ایرانشهر در استان سیستان و بلوچستان، ایرانشهر، بلوار امام خمینی قرار دارد. قدمت قلعه ناصری ایرانشهر به چه زمانی بازمی‌گردد؟ قدمت قلعه ناصری ایرانشهر به دوره قاجار بازمی‌گردد. آیا قلعه ناصری ایرانشهر از آثار ملی ایران است؟ بله. قلعه ناصری ایرانشهر در سال ۱۳۷۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. آیا امکان بازدید از قلعه ناصری ایرانشهر وجود دارد؟ همیشه می‌توانید از نمای بیرونی قلعه ناصری ایرانشهر بازدید کنید؛ اما تنها در ایام خاصی مانند عید نوروز امکان بازدید از فضای داخلی قلعه برای عموم وجود دارد. نویسنده: فرناز رهبران رنجبر