parsi-ai-nlpclass/IRTourism huggingface dataset:
خانه کبیری — خوی
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، خوی، خیابان آیت‌الله طالقانی، کوچه‌ی امیر، بن‌بست اخوان، پلاک ۳

خانه کبیری با قدمتی که به اواخر دوران زندیه بازمی‌گردد، ازجاهای دیدنی خویدر بافت قدیمی آن محسوب می‌شود و مالک آن فردی به نام حاج میراسماعیل کبیری بوده است. با بنایی دو طبقه، طبقه اول ساختمان فاقد تزیینات خاص است و تنها در تالار گچبری‌هایی به چشم می‌خورد. طبقه دوم را نیز با نقاشی‌های گل و بوته آراسته‌اند و ارسی‌هایی زیبا با شیشه‌های رنگی دارد. در میان یکی از نقاشی‌دیواری‌های طبقه اول می‌توان تاریخ ۱۲۸۲ خورشیدی را مشاهده کرد. این اثر در تاریخ ۵ اردیبهشت ۱۳۵۶، با شماره ثبت ۱۶۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید و امروزه در حیاط آن سفره‌خانه‌ای برای پذیرایی از بازدیدکنندگان برقرار است.
کلیسای قریس — خوی
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان خوی، روستای قریس

کلیسای قریس که با نام کلیسای مریم مقدس نیز شناخته می‌شود، ازدیدنی‌های خویدر استان آذربایجان غربی به شمار می‌آید و در روستای قریس، از توابع این شهرستان قرار دارد. با قدمتی که بهقرون شانزده و هفدهم میلادیبازمی‌گردد، این کلیسا بینسال‌های ۱۲۵۵ تا ۱۲۹۸ هجری شمسی، به‌طور اساسی توسط گروهی از ارمنیان مرمت ‏شده است. مصالح اصلی به‌کار رفته در ساخت کلیسا شامل تخته‌سنگ و سنگ‌های لاشه‌ای و در بخش‌هایی از آن سنگ‌های تراش‌خورده آذرین می‌شود. کلیسای قریس از تزیینات معماری محدودی بهره برده است. از نکات جالب این کلیسا، وجود اتاق‌های طرفین محراب است که بر خلاف اکثر کلیساهای منطقه آذربایجان دو طبقه هستند. این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹، با شماره ثبت ۳۳۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. عکس‌ها از بهروز خان محمدی
مسجد داش آغلیان — خوی
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، خوی، خیابان خیابان انقلاب (خیابان تبریز)، کوچه حاتم خان

مسجد داش آغلیان با قدمتی که به اواخر دوران قاجار بازمی‌گردد، در خیابان انقلاب (خیابان تبریز) خوی قرار دارد. زیربنای مسجد حدود ۴۰۰ متر مربع است و در ساخت آن از هیچ ستونی استفاده نکرده‌اند. بام مسجد شیروانی و سقف آن چوبی است. مصالح به‌کار در ساخت مسجد شامل چوب، سنگ و آجر می‌شود. دلیل نامگذاری این مسجد را در برخی کتب تاریخی چنین نوشته‌اند که محل مسجد خانه سیدی بود. وی در شب عاشورای یکی از سال‌ها، در خواب چند نفر زن سیاهپوش را در حیاط و دور سنگی در آن می‌بیند که در حال عزاداری هستند. از خواب می‌پرد، به سوی حیاط و سنگ می‌رود و قطرات اشک را روی سنگ می‌بیند. موضوع با یکی از عالمان درمیان گذاشته و در نهایت خانه او به مسجد تبدیل می‌شود. داش آغلیان به معنی سنگی است که گریه می‌کند و این سنگ همچنان در مسجد نگهداری می‌شود. مسجد داش آغلیان در دوم شهریور ۱۳۷۸، با شماره ۲۳۹۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و امروزه از اماکن مذهبی وجاهای دیدنی خویمحسوب می‌شود.
پل خاتون — خوی
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۲ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان خوی

پل خاتون روی رودخانه‌ای در فاصله دو کیلومتری از شهرستان خوی قرار دارد و قدمت آن به اوایل قرن ۱۲ هجری قمری بازمی‌گردد. این اثر از بناهای تاریخی وجاذبه‌های گردشگری خویدر استان آذربایجان غربی به شمار می‌آید. به نظر می‌رسد این پل در سال‌هال ۱۱۷۰ تا ۱۲۰۰ هجری قمری به دستور «احمد خان دنبلی» تاسیس شده و در گذشته محل تردد کاروان‌هایی بوده است که از عثمانی وارد ایران می‌شدند. پایه‌ها و موج‌شکن‌های این پل تاریخی به پشت ماهی شباهت دارد و با مصالحی همچون سنگ‌های عظیم، ماسه و آهک ساخته‌شده است.
امامزاده سید بهلول — خوی
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، خوی، محله امامزاده سید بهلول

امامزاده سید بهلول یکی از اماکن مذهبی‌زیارتی ومکان‌های دیدنی خویاست که در محله‌ای به همین نام قرار دارد. این مکان کهن‌ترین مزار خوی به‌شمار می‌رود و به دلیل پیکر امامزاده سید بهلول که از نوادگان امام علی النقی (ع) محسوب می‌شود، از ارزش و اهمیت بالایی در بین مردم برخوردار است. اطلاعات دقیقی در مورد قدمت این امامزاده وجود ندارد؛ اما با توجه به سنگ‌نبشته‌ای که تاریخ دفن سید بهلول را در سال ۳۲۷ هجری قمری بیان می‌کند، «سید بهلول» قدیمی‌ترین امامزاده‌ی آذربایجان است. از جمله تزیینات بقعه می‌توان به آیینه‌کاری و منقش‌کاری اشاره کرد.
مقبره شیخ نوایی — خوی
نشانی: ایران، آذربایجان غربی، جنوب غربی خوی، ابتدای بلوار شیخ نوائی

مقبره شیخ نوایی در جنوب غربی خوی، ابتدای بلوار شیخ نوائی قرار دارد و مدفن حاج ملا زین‌العابدین نوائی، معروف به شیخ نوائی است که در روستای نوائی شهر خوی، همزمان با حکومت کریم‌خان زند به دنیا آمد. آرامگاه دو مناره با کاشی‌کاری‌های زیبا و طاق و گنبد طلایی دارد و روی ضریح مقبره نیز قلم‌کاری‌هایی از آیات الهی، گل و بوته دیده می‌شود. با دو هزار متر مربع مساحت، این مجموعه شامل مسجد، حسینه، زائرسرا، آشپزخانه، وضوخانه و سرویس بهداشتی زنانه و مردانه و سایر امکانات رفاهی می‌شود. از این بقعه به‌عنوان یکی از قطب‌های فرهنگی مذهبی وجاذبه‌های گردشگری خوییاد می‌شود و اغلب مراسم‌های مذهبی و فرهنگی مانند عزاداری‌های محرم و صفر در این مکان برگزار می‌شوند.
مسجد حاجی بابا — خوی
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، خوی، ضلع شرقی بازار قدیمی خوی

مسجد حاجی بابا با قدمتی که به سال ۱۲۵۶ هجری قمری می‌رسد، ازجاهای دیدنی خویدر بازار محسوب می‌شود و توسط علی‌اصغر حاجی بابا ساخته‌شده است. این مسجد دو در به طرف بازار حاجی بابا دارد. یکی از این درها که به صحن مسجد باز می‌شود، با کتیبه‌ای از آیات قرآن کریم آراسته شده و کاشی‌های لاجوردی آذین‌دهنده حاشیه‌های آن است. درب دوم طاق نمایی ساده دارد و رو به حیاط مسجد است. در دوران انقلاب اسلامی، این مسجد یکی از سنگرهای مردم این شهر بود.
مسجد سیدالشهدا خوی — خوی
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، خوی، خیابان انقلاب

مسجد سیدالشهدا ازدیدنی‌های خویدر بافت قدیمی شهر است و در ضلع شمالی خیابان انقلاب و روبروی بازار قدیمی قرار دارد. با قدمتی که به دوره قاجار بازمی‌گردد، این مسجد در سال ۱۲۲۶ هجری قمری، با ۸۰۰ متر مربع زیر بنا ساخته‌شده است. بنای مسجد شامل شبستانی یک طبقه و دالان ورودی می‌شود که هماهنگی ترکیبسالن و دالان ورودی، آجرکاری ستون‌های شبستان و تزیینات آجری نمای داخلی گنبدهای سقف پوش و گوشواره‌های آن در خور توجه هستند.
مقبره علمدار — خوی
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شمال غربی خوی، روستای بدل آباد

مقبره علمدار که ازمکان‌های دیدنی خویدر استان آذربایجان غربی است، در شمال غربی شهر، روی تپه‌ای کوچک در روستای بدل آباد قرار دارد. بر اساس اظهارات باستان‌شناسان، این بنا متعلق به دوران پیش از اسلام و بازمانده از دوران حکومت ساسانیان است. به نظر می‌رسد در ابتدا، این اثر تاریخی آتشکده بوده است که بعدها تخریب و در زمان حکومت شاه‌عباس صفوی به‌عنوان مقبره علمدار احداث می‌شود. این مقبره به یکی از شهدای ساداتجنگ چالدرانتعلق دارد که در زمان جنگ، پرچمدار شاه‌عباس بود.
منطقه شکار ممنوع زرآباد — خوی
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان خوی، بخش صفائیه

منطقه شکار ممنوع زرآباد از مقاصد وجاذبه‌های گردشگری خویدر استان آذربایجان غربی به شمار می‌آید و به‌صورت پلی قشلاقی است که منطقهحفاظت شده مراکان و ییلاقات الند را به یک‌دیگر وصل می‌کند. با ۹۰ هزار هکتار مساحت، مرتفع‌ترین نقطه این منطقه قله کوه سولوز و پیرعنبر با ارتفاع ۲۶۴۳ متر محسوب می‌شود. به دلیل پوشش گیاهی مطلوب، گونه‌های خوشخوراک، آب کافی و هوای معتدل، منطقه زرآباد دارای شرایط زیستی مناسب است. برخی از گونه‌های جانوری ساکن در منطقه شامل کل و بز، قوچ و میش ارمنی، گرگ، گربه وحشی، گراز، خرس، خرگوش، انواع کبک، انواع پرندگان شکاری و لاشخورها می‌شود.
سد بارون — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان ماکو

سد بارون یکی از بزرگ‌ترین سدهای استان آذربایجان غربی به شمار می‌رود و در جنوب شهرستان ماکو، روی رودخانه زنگمار و در نزدیکی روستای بارون احداث‌شده است. کلیسای مریم مقدس ماکو که با نام کلیسای زور زور نیز شناخته می‌شود و از مهم‌تریندیدنی‌های ماکوبه شمار می‌آید، در نزدیکی سد قرار دارد. برای ورود به سد بارون نیازمند اجازه هستید و عموم مردم امکان بازدید از آن را ندارد. دریاچه پشت این سد نیز از مناظر زیبایی برخوردار است و امکان ماهیگیری در آن وجود دارد.
بازار بزرگ مرزی منطقه آزاد ماکو — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شمال غرب شهر ماکو

بازار بزرگ مرزی منطقه آزاد ماکو با ۳۵ هکتار مساحت، در پنج کیلومتری جاده ماکو به بازرگان و در سمت چپ جاده قرار دارد و از مهم‌ترینجاهای دیدنی ماکومحسوب می‌شود. حدود ۵۰۰ باب مغازه در این بازار اجناسی با برندهای برتر ترکیه مانند انواع مواد غذایی، پوشاک و لوازم خانگی را به فروش می‌رسانند. قیمت مناسب اجناس بازار نسبت به نقاط دیگر کشور، گردشگران زیادی را مجذوب می‌کند.
بازار مرزی ساری سو — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان ماکو،

بازار مرزی ساری سو که از مقاصد خرید وجاهای دیدنی ماکوبه شمار می‌آید، بین حوزه شهرستان ماکو و شهر مرزی دغوبایزید در استان آغری ترکیه قرار دارد و قیمت اجناس آن نسبت به بازار ماکو، حداقل بیست درصد کمتر است. از جمله مکانات رفاهی این بازار می‌توان به نمازخانه و سالن غذاخوری اشاره کرد.
قلعه قبان ماکو (قلعه قابان ماکو) — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ماکو، قسمت بافت قدیمی شهر

قلعه قبان ماکو که با نام‌های قلعه قابان، قلعه قپان و قلعه کاپان نیز شناخته می‌شود، با قدمتی که به ۶۰۰ سال پیش و دوره تیموریان بازمی‌گردد، از آثار تاریخی ومکان‌های دیدنی ماکواست. با ۲۵۰ هکتار مساحت، این قلعه در بافت تاریخی شهر قرار دارد و با دیوارها، بارو‌ها و برج‌های بلند شامل بخش‌هایی مانند شاه‌نشین، حمام و زندان می‌شود. همچنین موقعیت قرارگیری قلعه به‌گونه‌ای است که می‌توان از آن چشم‌انداز زیبایی از شهر را مشاهده کرد. با توجه به ارزش تاریخی، قلعه قبان ماکو در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. عکس‌ها ازحمید قاسمی
آبشار قلعه جوق — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۵ کیلومتر جنوب غرب شهرستان ماکو، حاشیه روستای قلعه جوق

آبشار قلعه جوق در فاصله پنج کیلومتری جنوب غرب ماکو، در حاشیه روستای قلعه جوق و در میان کوه‌های این منطقه قرار دارد و ازجاهای دیدنی ماکوبه شمار می‌آید. ارتفاع آبشار نزدیک به هشتاد متر است و مقدار آب آن زیاد نیست؛ اما شکل قرارگیری‌اش به آن زیبایی خاصی بخشیده است. همچنین با طبیعتی بکر و دست‌نخورده، فضای پیرامون آبشار نیز لطف و صفای خود را دارد.
دخمه سنگی فرهاد — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۷ کیلومتری ماکو، نزدیکی روستای سنگر

دخمه سنگی فرهاد که با نام‌های گوردخمه ایوان فرهاد، بام فرهاد و دخمه سنگی ماکو نیز شناخته می‌شود، اثری باقی‌مانده از هزاره‌ی اول پیش از میلاد مسیح است و به اقوام اورارتو در دوران مادها و قرن هشتم قبل از میلاد تعلق دارد. در زبان محلی به این اثر «خانه فرهاد» و «فرهاد بامو» نیز می‌گویند. دخمه سنگی فرهاد از دو اتاق و ورودی که در انتهای ۳۰ پله‌ی سنگی قرار دارند، تشکیل می‌شود و در دل کوه و داخل صخره‌ای بزرگ تراشیده شده است. این اثر کهن که ازجاهای دیدنی ماکوبه شمار می‌رود، در تاریخ ۱ فروردین ۱۳۴۷، با شماره‌ی ثبت ۸۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
بازار مرزی صنم بلاغی پلدشت — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۳۰ کیلومتری شهرستان ماکو، پلدشت

بازار مرزی صنم بلاغی پلدشت با ۱۴ هزار متر مربع وسعت، یکی از بازارهای مرزی کشور در استان آذربایجان غربی به شمار می‌رود و ازجاذبه‌های گردشگری ماکودر فاصله ۳۰ کیلومتری آن، در پلدشت است. در این بازار که ۳۰ غرفه دارد، کالاهای مختلفی از جمله مصنوعات صنعتی، صنایع چوبی، مصالح ساختمانی، میوه و تره‌بار و همچنین کالاهای وارداتی عرضه می‌شود.
روستای گردشگری رند — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۱۵ کیلومتری منطقه آزاد تجاری- صنعتی ماکو، روستای رند

روستای گردشگری رند در ۱۵ کیلومتری منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو، در استان آذربایجان غربی واقع‌شده است و از مقاصد تفریحی ودیدنی‌های ماکومحسوب می‌شود. این روستای سرسبز و زیبا در دامنه کوه قرار دارد و وجود چشمه‌های جوشان آب معدنی، رودخانه ساری سو، باغات میوه و درختان کوتاه جنگلی در ارتفاعات، به آن شهرت فراوانی بخشیده‌اند. روستای رند در سال ۱۳۹۳ از سوی مسئولان منطقه آزاد ماکو، به‌عنوان روستای نمونه گردشگری منطقه آزاد تجاری و صنعتی ماکو انتخاب شد.
فرودگاه ماکو — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ماکو، منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو

فرودگاه ماکو که با نام فرودگاه بین‌المللی ماکو نیز شناخته می‌شود، سومین فرودگاه استان آذربایجان غربی است که در منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو، در محدوده شهرستان شوط قرار دارد. این فرودگاه در ۱۱ کیلومتری شوط، ۲۶ کیلومتری پلدشت و ۴۷ کیلومتری ماکو قرار دارد. در حال حاضر، سه روز در هفته، در این فرودگاه پروازهایی به مقصد تهران انجام می‌شود و در آینده‌ای نزدیک، پروازهای استانبول ماکو نیز در آن برقرار خواهد شد. عکس‌ها از کن نیوز
پل قره کورپو — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شمال شهرستان ماکو

پل قره کورپو که با نام پل سیاه نیز شناخته می‌شود، در شمال ماکو، روی رودخانه قره‌سو و در نزدیکی محل اتصال این رودخانه با رودخانه زنگمار احداث‌شده است. قدمت این پل به دوران صفویه بازمی‌گردد و دارای سه دهانه است. در ساخت پل از مصالحی مانند سنگ‌های سفید و سیاه آتشفشانی، سنگ‌های لاشه و قلوه‌سنگ با ملات آهک استفاده کرده‌اند و به احتمال زیاد پل را بر همین اساس قره کورپو نامیده‌اند. این اثر ازجاهای دیدنی ماکومحسوب می‌شود و در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱، با شماره ثبت ۶۴۰۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تالاب بورآلان — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان ماکو، ۱۵۰ کیلومتری شهر مرزی پلدشت

تالاب بورآلان در ۱۵۰ کیلومتری شهر مرزی پلدشت، در امتداد مرز مشترک ایران، ترکیه و ارمنستان و در موازات رودخانه قره‌سو جای گرفته است و ازجاهای دیدنی ماکوبه حساب می‌آید. این تالاب از جمله تالاب‌های مهم ماکو و استان آذربایجان غربی به شمار می‌رود. با ۲۵۰ هکتار مساحت و وجود چشمه‌های آب‌گرم، تالاب بورآلان یکی از زیستگاه‌های اصلی و زمستان‌گذران ۶۴ گونه پرنده محسوب می‌شود و از اهمیت زیست‌محیطی زیادی برخوردار است.
عمارت کلاه فرنگی ماکو — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ماکو، قسمت شرقی خیابان امام

عمارت کلاه فرنگی ماکو با قدمتی که به اواخر دوره قاجار بازمی‌گردد، از بناهای تاریخی وجاهای دیدنی ماکوبه شمار می‌آید. این بنا بخشی از مجموعه‌ای بزرگ از ساختمان‌های قدیمی محسوب می‌شد که به یکی از خوانین ماکو، به نام علی‌قلی خان بیات تعلق داشته و بعدها توسط اداره بهداری خریداری‌شده است. با بنایی دو طبقه، نمای بیرونی عمارت کلاه فرنگی را به شکل چندضلعی منظم ساخته‌اند. از تزیینات قابل‌توجه سازه می‌توان به گچبری، آیینه‌کاری و شیشه‌های رنگی ارسی‌ها اشاره کرد. عکس‌ها از مهدی تندرست
حمام تاریخی پورناک — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۱۵ کیلومتری شهر پلدشت در مسیر راه مرگنلر پلدشت، روستای پورناک

حمام تاریخی پورناک در روستای پورناک، از روستاهای قدیمی شهرستان پلدشت و از کهن‌ترین و آبادترین روستاهای منطقه آزاد ماکو قرار دارد. با قدمتی که به دوره قاجار بازمی‌گردد، این حمام ۲۰۰ سال عمر دارد و از مقاصد گردشگری تاریخی وجاهای دیدنی ماکوبه شمار می‌رود. ابعاد بزرگ بنا نشان‌دهنده آن است که این حمام در دوران خود، پررونق بوده و مشتریان زیادی داشته است. این اثر در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱، با شماره ثبت ۶۲۲۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
پل قلعه جوق ماکو — ماکو
نشانی: ایران، آذربایجان غربی، جنوب شهرستان ماکو، مجاورت روستای قلعه جوق

پل قلعه جوق ماکو با قدمتی که به دوره صفوی بازمی‌گردد، ازجاهای دیدنی ماکودر جنوب این شهرستان است و در نزدیکی روستای جوق قلعه قرار دارد. با ۱۰ متر طول، این پل ارتفاعی بالغ بر ۹ متر و عرضی حدود چهار متر و ۵۰۰ سانتی‌متر دارد و در ساخت آن از مصالحی همچون سنگ‌های تراشیده، سنگ‌های نتراشیده، قلوه‌سنگ و ملات گچ و آهک استفاده‌شده است.
تالاب آق گل (تالاب آغگل) — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان ماکو، روستای آغگل

تالاب آق گل که با نام تالاب آغگل نیز شناخته می‌شود، از مقاصد طبیعی وجاذبه‌های گردشگری ماکواست و در مجاورت رودخانه ارس قرار دارد. با حدود ۴۷۵ هکتار وسعت، آق گلتالابی فصلی است که در بهار و زمستان‌ها مملو از آب و در تابستان و اوایل پاییز خشک می‌شود. به دلیل وجود شرایط زیستی مناسب، این تالاب سرشار از آرتمیا است و زیستگاه مناسبی برایهزاران پرنده از جمله فلامینگو و آنقوت به شمار می‌رود. برای دسترسی به تالاب آغگل، با استفاده از جاده ترانزیت ایران ترکیه، باید به سمت پلدشت بروید و پس از طی ۲۲ کیلومتر، وارد جاده پلدشت دیم قشلاق شوید. پس از پیمودن ۲۹ کیلومتر، به جاده شوسه دشت زنگنه خواهید رسید که محدوده تالاب در ۱۶ کیلومتری آن واقع‌شده است.
قلعه سیاه — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۳۶ کیلومتری ماکو

قلعه سیاه از آثار تاریخی ودیدنی‌های ماکواست و در فاصله ۳۶ کیلومتری از آن قرار دارد. این اثر کهن روی توده‌ای از مواد مذاب منجمد ساخته‌شده و دارای برج‌های مستطیلی شکل است که نیمی از آن‌ها نسبت به بقیه‌ی برج‌ها، جلوتر هستند. طبق باور باستان‌شناسان و کارشناسان معماری، این امر به دلیل کاربرد دفاعی صورت نگرفته؛ بلکه دلیل آن، آراستن عمارت بوده است. با توجه به معماری‌های انجام‌شده در ساختمان‌های دوران اورارتویی، به نظر می‌رسد که این سازه نیز در آن دوران احداث‌شده و عمارتی سلطنتی متعلق به قرون هفت و هشت پیش از میلاد مسیح (ع) است.
پل پنج چشمه (پل بشگوز) — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۳ کیلومتری شرق ماکو

پل پنج چشمه که با نام پل بشگوز نیز شناخته می‌شود، در فاصله سه کیلومتری شرق ماکو قرار دارد و روی رودخانه زنگمار احداث‌شده است. با ۴۳ متر طول، این پل عرضی حدود ۲۰ متر و ارتفاعی بیش از ۵۰ متر دارد. در ساخت پل از سنگ‌های تراشیده به رنگ‌های سیاه و سفید استفاده کرده‌اند که به آن جلوه خاصی داده است. این پل سه پایه دارد و قسمت‌هایی از پایه‌ها را صخره‌های طبیعی تشکیل می‌دهند. قدمت پل بشگوز به دوره صفوی بازمی‌گردد و اکنون ازجاهای دیدنی ماکومحسوب می‌شود. عکس‌ها از سایت سازمان منطقه آزاد ماکو
منطقه شکار ممنوع آغگل — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شمال شرقی شهرستان ماکو

منطقه شکار ممنوع آغگل با ۹ هزار هکتار مساحت، ازجاهای دیدنی ماکودر شمال شرقی این شهرستان، در استان آذربایجان غربی است ویکی از زیستگاه‌های ارزشمند و مهم گونه‌های مختلف جانداران بومی استان و نیز پرندگان مهاجر به شمار می‌رود. این منطقه شامل زیستگاه‌های کوهستانی مرتفع، کوهستانی کم‌ارتفاع (تپه ماهوری)، دشتی و تالابی (تالاب آغگل و تالاب بورالان) می‌شود و به دو بخش مجزا تقسیم‌شده است. در یکی از بخش‌ها شکار ممنوع است؛ ولی در بخش دیگر می‌توان با داشتن شرایطی مشخص، به شکار حیواناتی از قبیل گرگ، کبک، پرندگان شکاری، روباه و گراز پرداخت. برخی از گونه‌های مهم پستانداران منطقه، قوچ و میش، کل و بز، گراز، گرگ، شغال، روباه و خرگوش و از گونه‌های پرندگان آبزی و کنار آبزی انواع اردک و غاز هستند.
چشمه قمیشلی بولاغ — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ماکو، روستای رند

چشمه قمیشلی بولاغ از چشمه‌ها وجاذبه‌های گردشگری ماکودر روستای گردشگری رند است کهدر ۱۵ کیلومتری منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو، در استان آذربایجان غربی قرار دارد و در دامنه کوهستان واقع‌شده است. با استفاده از لوله‌کشی، بخشی از مردم روستا نیز از آب این چشمه استفاده می‌کنند.
کلیسای گئورک مقدس — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، بین ماکو و قره ضیا الدین، روستای مرگن

کلیسای گئورک مقدس در نزدیکی روستای مرگن، بین ماکو و قره ضیاء‌الدین، در استان آذربایجان غربی قرار دارد و ازجاهای دیدنی ماکوبه شمار می‌آید. این کلیسا در قرن شانزدهم میلادی، با سنگ‌های خوش‌تراش بنا شده است و اطراف آن سنگ صلیب‌هایی حجاری‌شده و قبرستان ارامنه جای گرفته‌اند. بنای کلیسابه سبک بازیلیک مستطیلی است و یک گنبد هشت وجهی دارد. محراب کلیسا با برخورداری از قاب‌بندی‌ها، در سمت شرق کلیسا واقع‌شده است و در دو سمت محراب نیز اطاقک‌های چهارگوشی واقع شده‌اند.
چشمه کربلایی نظر بولاغ — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ماکو، روستای رند

چشمه کربلایی نظر بولاغ در دره روستای گردشگری رند، در ۱۵ کیلومتری منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو، در استان آذربایجان غربی واقع‌شده است و ازجاذبه‌های گردشگری ماکومحسوب می‌شود. این چشمه در بالادست زمین‌های زراعی مرحوم کربلایی نظر قرار دارد و به همین خاطر به کربلایی نظر معروف شده است.
چشمه گول اویز — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ماکو، روستای رند

چشمه گول اویز که با نام گول اویز بولاغی نیز شناخته می‌شود، ازجاهای دیدنی ماکودر روستای گردشگری رند، در ۱۵ کیلومتری منطقهآزاد تجاری-صنعتی ماکو است ودر بالای کوه بلندی به نام قره میل قرار دارد. گول اویز از جمله چشمه‌های فصلی به شمار می‌رود که جریان آب در آن همیشگی نیست.
چشمه جیللی بولاغ — ماکو
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ماکو، روستای رند

چشمه جیللی بولاغ در روستای گردشگری رند، در ۱۵ کیلومتری منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو، در استان آذربایجان غربی قرار دارد و ازجاهای دیدنی ماکوبه شمار می‌آید. این چشمه در میان دره‌ای سرسبز واقع‌شده است و در اطراف آن گیاهی می‌روید که در زبان محلی به آن جیل می‌گویند. بر همین اساس، چشمه را جیللی بولاغ نامیده‌اند.
مسجد جامع سرخ مهاباد — مهاباد
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، مهاباد، خیابان امام شافعی

مسجد جامع سرخ مهاباد که در گویش کردی مزگه‌وتی سوور خوانده می‌شود، از یادگارهای دوران حکومت صفویان در مهاباد است و در بافت قدیمی شهر قرار دارد. آجر سرخ، اصلی‌ترین مصالح استفاده‌شده در ساخت این مسجد است و به همین دلیل با نام مسجد سرخ، شهرت دارد. بنای مسجد به لحاظ پی و معماری همانند مسجد جامع تسوج در آذربایجان شرقی است. در شبستان مسجد ۱۰ ستون سنگی به چشم می‌خورد و ۱۸ گنبد آجری نیمکره روی بنا قرار گرفته‌اند. مسجد جامع سرخ مهاباد از کهن‌ترین و ارزشمندترین عمارات تاریخی دوران اسلامی در غرب کشور به‌شمار می‌رود و به دلیل توازن در شکل طاق، گنبد و شبستان، همچنان سالم باقی‌مانده است. این اثر به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی مهاباد، در تاریخ ۲۵ آبان ۱۳۴۸ با شماره ثبت ۸۸۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
تالاب کانی برازان — مهاباد
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۳۰ کیلومتری از شمال شرقی مهاباد

تالاب کانی برازان با ۹۰۷ هکتار وسعت، در فاصله‌ی ۳۰ کیلومتری شمال شرقی مهاباد قرار دارد و اولین سایت پرنده‌نگری کشور و یکی از بهترینمقاصد پرنده نگری ایرانبه شمار می‌رود. میانگین عمق تالاب ۶۰ سانتی‌متر است. محققان بالغ بر ۷۵ گونه از پرندگان آبزی و کنار‌آبزی را در این تالاب شناسایی کرده‌اند که با توجه به گونه‌های خشک‌زی، تعداد آن‌ها از ۱۸۰ گونه نیز فراتر خواهد رفت. از این پرندگان می‌توان به فلامینگو، چنگر، اردک بلوطی، اردک سرسفید، خروس کولی دم سفید، اردک مرمری، پرستوی دریایی، باکلان کوچک، پلیکان سفید، کشم بزرگ و عروس غاز اشاره کرد. کانی برازان از مقاصد طبیعت‌گردی وجاذبه‌های گردشگری مهاباداست که برای دسترسی به آن، باید در مسیر کمربندی دارلک مهاباد، در نزدیکی روستای حاجی خوش، وارد جاده فرعی شوید. پس از عبور از روستاهای گابازله و قره داغ، به جاده‌ای خاکی می‌رسید که با گذر از میان زهکش‌ها و زمین‌های کشاورزی، نهایتا به تالاب ختم می‌شود.
دریاچه سد مهاباد — مهاباد
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، مهاباد

دریاچه سد مهاباد از مقاصد تفریحی وجاهای دیدنی مهاباداست و در فاصله بسیار کمی از مرکز شهر قرار دارد. با ۵۰ سال قدمت، این سد رابا ارتفاع ۴۷ ٫ ۵ متر و طول ۷۰۰ متر، مهندسان یوگسلاوی ساخته‌اند و تنها سدی در جهان به‌شمار می‌رود که داخل محدوده شهری واقع‌شده است. جاده‌های ارتباطی مهاباد به سردشت و پیرانشهر از کنار این سد عبور می‌کنند. از جمله تفریحات محبوب در این مکان می‌توان به شنا، ماهیگیری و کمپینگ اشاره کرد. همچنین تعداد زیادی دکه‌های فروش غذا و چند کافه رستوران در حوالی دریاچه قرار گرفته‌اند.
باغ میکاییل — مهاباد
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، مهاباد جاده مهاباد- پیرانشهر، کنار دریاچه سد مهاباد

باغ میکاییل که با نام پارک ملت نیز شناخته می‌شود، ازجاذبه‌های گردشگری مهاباددر استان آذربایجان غربی است. این پارک در نزدیکی دریاچه سد مهاباد قرار دارد و رودخانه مهاباد از میان آن عبور می‌کند. از جمله امکانات رفاهی این پارک می‌توان به بوفه، سرویس بهداشتی، سکوهای نماز و محوطه بازی کودکان اشاره کرد. پیشتر پل تاریخی مشهور به پردی سوور در دل این باغ قرار داشت که تخریب‌شده است و امروزه، پلی به‌صورت نمادین جایگزین آن کرده‌اند. عکس کاور از هرش سلطانی
حمام تاریخی میرزا رسول — مهاباد
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، مهاباد، ضلغ شرقی خیابان سید نظام

حمام تاریخی میرزا رسول با قدمتی که به اواخر دوره صفویه و اوایل دوره قاجاریه بازمی‌گردد، برای شیوه معماری و نوع تزیینات داخلی و خارجی‌اش شهرت دارد. این بنا دارای دو گنبد در اندازه‌های مختلف است که روی هر یک نیز چهار نورگیر تعبیه کرده‌اند. گنبدهای گرمخانه و سربینه نیز یک نورگیر مرکزی و چهار نورگیر در کناره‌ها دارد. خزینه آن در بخش گرمخانه جای گرفته است و بینه حمام نیز پلانی مربعی شکل دارد. حمام تاریخی میرزا رسول در تاریخ ۱۹ اسفند ۱۳۸۰، با شماره ثبت ۴۸۴۸ به‌عنوان یکی ازدیدنی‌های مهاباد، در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و پس از مرمت در سال‌های اخیر، به موزه مردم‌شناسی مهاباد تبدیل شد. مجموعه موزه شامل بیش از هزار قطعه شی فرهنگی و تاریخی می‌شود که از جمله آن‌ها می‌توان به انواع پوشش‌ها و لباس‌های سنتی منطقه، ابزارآلات قدیمی، ظروف مسی، سفالی و مفرعی و سکه‌های قدیمی اشاره کرد.
دژ قلات شاه — مهاباد
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان مهاباد، مسیر جاده مهاباد-سردشت، کنار روستای داغه

دژ قلات شاه با قدمتی که دوره مادها بازمی‌گردد، در ۱۲۰ کیلومتری جنوب غربی شهر مهاباد، در مسیر جاده مهاباد به سردشت و کنار روستای داغه قرار دارد و بخش‌های زیادی از سازه‌های درون آن از بین رفته‌اند. موقعیت قرارگیری قلعه و دژهای طبیعی پیرامون، دسترسی به آن را سخت می‌کردند. فضاهای داخلی نیز علاوه بر واحدهای مسکونی، شامل تعداد زیادی آب‌انبار می‌شود. این اثر به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی استان آذربایجان غربی، در تاریخ ۱۷ خرداد ۱۳۳۵، با شماره ثبت ۱۲۳۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
مقبره بداق سلطان مهاباد — مهاباد
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، مهاباد، خیابان قبرستان

مقبره بداق سلطان با قدمتی که به دوران حکومت صفویان بازمی‌گردد، در جنوب شهر مهاباد، روی تپه‌ای ساخته‌شده است. بداق سلطان یا بداغ سلطان نام یکی از فرزندان نیک‌سرشت شیرخان و از نوادگان صارم‌بیگ مکری است که در دوران حکومت خود در بین مردم از احترام قابل توجهی برخوردار بود. گومبه زان یا گنبدان، نام قبرستانی قدیمی است که در مجاورت این بقعه قرار دارد و به دلیل قرارگیری آرامگاه، به قبرستان بداق سلطان شهرت یافته است. با ارتفاع تقریبی ۶ متر، گنبد اصلی عمارت را با آجر قرمز ساخته‌اند. آجر قرمز چهار گوش و ملات ماسه و آهک از اصلی‌ترین مصالح به‌کاربرده شده در این بنا هستند که با سه قسمت شمالی، جنوبی و گنبد دایره‌ای مرکزی بنا شده است. با توجه به ارزش تاریخی، مقبره بداق سلطان ازجاهای دیدنی مهابادبه شمار می‌آید و در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد.
سنگ‌نگاره‌های خره هنجیران — مهاباد
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان مهاباد، جاده مهاباد به سردشت، دره خره هنجیران

سنگ‌نگاره‌های خره هنجیران با قدمتی که به هزاره اول پیش از میلاد بازمی‌گردد، در ۲۸ کیلومتری جنوب شهر مهاباد، در جاده مهاباد به سردشت و در دره‌ای به نام خره هنجیران قرار دارد. نگاره‌ها را می‌توان روی چندین سنگ از جنس شیست رسوبی مشاهده کرد. این نقش‌ها شامل تصویرهایی از اسب، سوار کار و شکار حیوانات می‌شود. با توجه به ارزش تاریخی، این اثر ازجاذبه‌های گردشگری مهابادبه شمار می‌آید و در ۲۵ اسفند ۱۳۷۹، با شماره ثبت ۳۳۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. عکس‌ها از سایت صدا و سیمای مهاباد