ارگ میشیجان — خمین
نشانی: ایران، استان مرکزی، شهرستان خمین، کیلومتر ۵ جاده خمین تهران، روستای میشیجان علی

ارگ تاریخی میشیجان که به پارک امیر حشمت هم شهرت دارد در روستای میشیجان در مسیر منتهی به گورستان قرار گرفته است و دو امامزاده در آن قرار دارد. این ارگ تاریخی ازدیدنی‌های استان مرکزیاست و در ۵ کیلومتری شهر خمین قرار دارد. بنای ارگ تاریخی میشیجان به‌عنوان یادمانی از دوره قاجاریه ازجاهای دیدنی خمیناست که در کنار رودخانه میشیجان قرار دارد و با برج و باروی قدیمی خود جلوه‌گری می‌کند. ارگ تاریخی میشیجان در اثر گذشت زمان و فرسایش آسیب‌های بسیاری دیده بود که در سال‌های اخیر توسط بخش خصوصی مرمت و بازسازی شد. عکس‌های قرار داده‌شده در این نوشتار، مربوط به قبل و بعد از بازسازی است. عکس از سایت اختصاصی ارگ میشیجانمختصات ارگ میشیجانارگ میشیجان از بناهای تاریخی قجری در خمین استارگ میشیجان در دوره قاجاریه ساخته‌شده است. بنای ارگ مشتمل بر سر در ورودی، اتاق‌های انتظار، حیاط، کالسکه خانه، عمارت اصلی، گلخانه و دیگر فضاهای خدماتی که در جوانب حیاط است، می‌شود. کلیت بنای ارگ، در محور شمال به جنوب کشیده شده و از قاعده هندسی خاصی پیروی نمی‌کند. مصالح به کار رفته در شالوده این اثر تاریخی را خشت و گل و در نمادها، آجر تشکیل می‌دهد. عکس از اینستاگرام ارگ میشیجانارگ تاریخی میشیجان از بخش‌های مختلفی تشکیل‌شده استیکی از بخش‌های مهم ساختمان ارگ میشیجان، که جلوه‌ای خاص به آن می‌بخشد سر در ارگ است. سر دری آجری که مشتمل بر دو جرز در طرفین و لچک‌هایی با آجرکاری خفته راسته در میان جرزها و طاق‌نماهایی در پشت بغل‌های جرز یاد شده است. پس از ورودی اثر، راهرویی سنگ‌فرش واقع‌شده که در طرفین آن به‌شکل قرنیه، اتاق‌هایی به‌عنوان اتاق‌های انتظار قبل از اذن ورود برای پاکارها و نایبان تعبیه‌شده است. راهروی سنگ‌فرش بنا، پله‌هایی دارد که به بام فضای یاد شده و دو برج ضلع‌دار نگهبانی در طرفین ورودی می‌رسد، در بخش جنوبی حیاط، فضایی به نام کالسکه‌خانه وجود دارد که پلان آن قابل‌تشخیص است و تمام سطوح داخلی دیوارهای بنا با استفاده از ایجاد جرزها از خشت و گل قاب‌بندی شده است. عکس از سایت اختصاصی ارگ میشیجانبنای اصلی ارگ میشیجان، ساختمان دو طبقه آن با پلان چهارضلعی استبنای اصلی عمارت ارگ، که در دو طبقه ساخته‌شده است، بنایی منفرد با پلانی چهارضلعی است که در وسط یک حیاط قرار دارد. فضای حیاط ارگ را درختان کهنسال سرو و صنوبر همانند باغی جلوه می‌دهند که زیبایی و چشم‌انداز قابل‌ملاحظه‌ای دارد. نمای بیرونی بنا با نیم‌ستون‌های آجری در نمای ایوان، آجرکاری کار شده در رخ بام و در لبه‌های جرزهای آجری به کار رفته در قاب‌بندی سطوح خارجی اثر، آراسته است. عکس از سایت تیمرهورودی ارگ میشیجان به ایوان رو به جنوب عمارت باز می‌شودورودی بنای ارگ میشیجان که به ایوان رو به جنوب و به حیاط عمارت باز می‌شود به سرسرایی می‌رسد که در طرفین آن اتاق‌هایی به‌صورت قرینه جای گرفته‌اند. پله‌های بنا که در پایان به یک تختگاه می‌رسد، قبل از رسیدن به‌سمت شرق و غرب، منشعب می‌شود و از سرسرای یاد شده به کریدوری می‌رسد که در شمال فضاهای مسکونی و در جنوب آن تالار اصلی عمارت جا گرفته است. فضاهای قرار گرفته در شمال کریدور به کریدور مورد نظر باز می‌شوند و نور آن‌ها از طریق پنجره‌های تعبیه‌شده در ضلع شمالی اثر تامین می‌شد. تصویر زیر مربوط به تالار، بعد از مرمت است. عکس از اینستاگرام ارگ میشیجانارگ میشیجان علاوه بر ساختمان دو طبقه، دارای گلخانه، کالسکه خانه و اتاق‌های مختلف استدر شمال راهروی بنا، تالاری است که ابعادی بزرگ و اتاقی گوشواره مانند دارد. قاب‌بندی‌های یک‌پارچه که سقف فضاها را به‌عنوان سقف کاذب آراسته‌اند، تنها تزیین به کار رفته در این تالار بزرگ است درهای جنوب تالار به ایوانی باز می‌شوند که نیم‌ستون‌های چوبی با روکشی از گچ و سرستون‌هایی گچ‌بری در نمای آن وجو دارد. گلخانه‌ای با سقف فرو ریخته و دو اتاق گوشواره مانند در طرفین گلخانه، در شمال حیاط قرار دارد. در شمال غرب حیاط، چندین برج نگهبانی و نیم‌طبقه‌های تعبیه‌شده همچنین حیاط کوچکی که دری چوبی آن را از زمین‌های اطراف عمارت جدا می‌کند. در این بخش قرار دارد. در شمال این حیاط، فضاهایی با کاربری مطبخ و انباری قرار گرفته که به دیگر فضاهای واقع در غرب حیاط با کاربری‌هایی به این شکل راه دارند. مصالح به کار رفته در بناهای این بخش از حیاط را خشت و گل تشکیل می‌دهد. در جنوب حیاط نیز مکانی تعبیه‌شده است که به کالسکه خانه شهرت دارد که سقف آن آسیب‌دیده و همان طور که از نامش پیدا است، مکانی برای پارک کردن کالسکه‌ها بوده است. مرمت ارگارگ میشیجان توسط بخش خصوصی و با همراهی میراث فرهنگی از دی‌ماه ۱۳۹۴ مورد مرمت قرار گرفتباغی که این ارگ در آن قرار گرفته در حدود یک هکتار مساحت دارد. بنای ارگ قجری میشیجان، در اثر فرسایش و گذشت زمان، در سنوات اخیر به‌دلیل عدم نگهداری مناسب به‌صورت جدی آسیب‌دیده است و نیازمند کار مرمت و بازسازی بود. هم‌اکنون بنای ارگ، توسط بخش خصوصی مرمت و برای استفاده مورد بازسازی قرار گرفته است. طرح مرمت و بازسازی بنا شامل مرمت و احیای عمارت اصلی و محوطه پیرامونی آن و بناهای الحاقی دیگر نظیر واحد‌های اقامتی، بازارچه صنایع‌دستی و رستوران سنتی است در دی‌ماه سال ۹۴ آغاز شد. برای مرمت ارگ میشیجان از روش خشت‌زنی به شیوه سنتی باستفاده شد. سقف عمارت و ایوان ارگ نیز به‌صورت کاملا سنتی با الوار و تیرک‌های چوبی مرمت شده است. دیوارهای کوشک مرکزی ارگ نیز مرمت شده و به‌شکل کاملا زیبا تزیین شدند. عکس از اینستاگرام ارگ میشیجانمرمت ارگ در مراحل پایانی است و قرار است این ارگ تاریخی از نوروز ۱۳۹۸ مورد استفاده گردشگران قرار گیردطبق گفته رئیس میراث فرهنگی استان مرکزی، در طرح احیا و مرمت ارگ تاریخی میشیجان بعد از اتمام مرمت، ساختمان و بناهای اطراف آن‌که توسط معماران مجرب و با حفظ شکل و شمایل بنای اصلی انجام‌شده، در اطراف باغ اصلی، اتاق‌هایی جهت اسکان گردشگران داخلی و خارجی احداث‌شده است. تمامی تجهیزات این اتاق‌ها به سبک سنتی و تاریخی است. به‌طوری که در این اتاق‌ها، گردشگران می‌توانند زندگی در صد سال گذشته را تجربه کنند. پس از اتمام مرمت و بازسازی ارگ تاریخی میشیجان، بخش‌هایی از آن به موزه گالری، موزه مردم‌شناسی، فضای رستوران سنتی، غرفه‌های صنایع‌دستی و غرفه عکاسی و همین طور اقامتی اختصاص خواهد داشت که این شرایط می‌تواند زمینه‌ساز جذب گردشگر در منطقه شود. عکس از سایت اختصاصی ارگ میشیجانقرار است در نوروز ۱۳۹۸ این بنای تاریخی و توریستی در معرض دید و استفاده گردشگران و مسافران نوروزی استان مرکزی و شهرستان خمین واقع شود. عکس‌های گالری از سایت اختصاصی ارگ میشیجاننویسنده: زهرا آذرنیوش