حمام گله‌داری — بندر عباس
نشانی: ایران، استان هرمزگان، بندر عباس، بلوار ساحلی بندر عباس، جنب هتل امین

بندرعباس مرکز استان هرمزگان، در جنوب ایران است و در نزدیکی آب‌های نیلگون خلیج‌فارس قرار دارد. این شهر که امروزه بزرگ‌ترین بندر تجاری کشور به شمار می‌آید، حوادث مختلفی همچون تسخیر شدن توسط پرتغالی‌ها را نیز تجربه کرده است. آثار تاریخی بسیاری در بندرعباس وجود دارند که هرکدام یادآور دوره‌ای از تاریخ هستند. یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی وجاهای دیدنی بندرعباس، حمام گله‌داری است که امروزه به‌عنوان موزه مردم‌شناسی استان هرمزگان نیز شناخته می‌شود. این اثر با قدمتی که به دوره قاجار بازمی‌گردد، در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. حمام گله‌داری را بیشتر بشناسید: حمام گله‌داری کجاست؟ تاریخچه حمام گله داریبخش‌های مختلف حمام گله داریمعماری حمام گله داریموزه حمام گله داریساعات بازدید و بلیط حمام گله داریحمام گله‌داری کجاست؟ حمام گله‌داری ازجاذبه‌های گردشگری استان هرمزگانبه شمار می‌آید و در بندرعباس، بلوار ساحلی، خیابان دلگشا قرار دارد. (مشاهده روی نقشه) عکس از گوگل‌مپ (عکاس: حمیدرضا بیابانی مقدم) تاریخچه حمام گله‌داری «شیخ احمد گله‌داری» یک تاجر سرشناس و خیر بود. او به‌منظور خدمت به مردم، این حمام را ساخت. قدمت بنای حمام به دوره حکومت قاجاریه برمی‌گردد. وی پس از اتمام ساخت این حمام آن را به مسجد گله‌داری وقف کرد. گویا حمام گله‌داری در قدیم بسیار شلوغ بوده است و مردم زیادی از آن استفاده می‌کردند و رونق فراوانی داشت. یکی از اهالی قدیمی محله گله‌داری در خاطراتش از این حمام این‌گونه بیان می‌کند که این حمام در نوبت زنان کاملا قرق می‌شد و زنان بندرعباس، با تشریفات خاصی از صبح تا بعدازظهر را در این حمام سپری می‌کردند. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: کیهان صنعت) حمام گله‌داری بندرعباس میان سال‌های ۱۳۳۳ تا ۱۳۳۸ خورشیدی مورد بازسازی قرار گرفت. پس از اینکه از سال ۱۳۴۰ خورشیدی به بعد لوله‌کشی شهری و حمام به منازل مردم آمد، متاسفانه حمام تاریخی گله‌داری عملا به یک حمام متروکه مبدل شده بود. در سال ۱۳۷۰ خورشیدی، اداره این بنا به اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری واگذار شد. این اتفاق باعث شد تا علاوه بر ثبت آن در فهرست آثار ملی ایران، بنای ساختمان مورد بازسازی نیز قرار گیرد و احیا شود. بخش‌های مختلف حمام گله دارینوبت آن است که وارد حمام شویم و نگاهی به قسمت‌های داخلی آن بیندازیم. حمام گله‌داری شامل قسمت‌های مختلفی همچون بینه، سربینه، گرمخانه و خزینه است که از این نظر مشابه حمام‌های تاریخی در مناطق واقع در کویر مرکزی است. در قسمت ورودی این حمام، یک راهرو هشتی به چشم می‌خورد که ابعاد کوچکی دارد و برای تنظیم دما و میزان رطوبت محیط داخلی حمام ساخته‌شده است. در اطراف این هشت‌ضلعی، چهار سکو به‌عنوان نشیمن‌گاه و رختکن ایجاد شده‌اند. در مرکز این فضا نیز یک حوض کوچک به‌شکل هشت‌ضلعی جلب توجه می‌کند. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: روژیار قوامی) از قسمت بینه که بگذریم، به میاندر می‌رسیم. میاندر، در واقع محل ارتباط بینه با گرمخانه حمام و محیط داخل آن سرد و مرطوب است. قسمت سربینه نیز بخشی از حمام است که محل شست‌و‌شو بوده و دارای دو سکوی نشیمن است. ضمن آن‌که بخار نیز به آن می‌رسد. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: مجید راد) بخش دیگری از حمام که نظرمان را جلب می‌کند، بخش خزینه است. خزینه در واقع محلی است که آب مورد استفاده در حمام در آن گرم می‌شود و به همین دلیل، فضای خزینه گرم و خشک است. آبی که در خزینه گرم می‌شود، توسط کانال‌هایی از جنس ساروج و سنگ، به قسمت‌های مختلف حمام منتقل می‌شود و مورد استفاده قرار می‌گیرد. معماری حمام گله داریدر ساخت بنای حمام گله‌داری از سنگ‌های اسفنجی و ساروج محلی به‌اضافه گچ دستکوب استفاده‌شده است. دلیل استفاده از سنگ‌های اسفنجی به قابلیت بالای آن‌ها در جذب رطوبت ربط دارد که با توجه به افزایش رطوبت در این منطقه، لزوم استفاده از آن‌ها احساس شده است. این سنگ‌های اسفنجی از خلیج‌فارس تهیه می‌شداند. از سایر مصالح به کار رفته در بنا باید به آجر فرش در کف حمام اشاره کرد. این حمام دارای پنج گنبد است. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: حمیدرضا بیابانی مقدم) لازم به ذکر است که آب مصرفی حمام گله‌داری بندرعباس، از یک چاه با عمق ۱۰ متر تامین می‌شد که این چاه همچنان وجود دارد. در دوره‌ای نیز آب مصرفی حمام از آب برکه و با استفاده از نیروی کمکی گاو تامین و به آن سیستم چاه چرخ گاوی گفته می‌شد. در مورد سیستم گرمادهی حمام باید اشاره کنیم که این سیستم مجموعه‌ای شامل انبارسوخت، آتشدان، دیگ، دودکش‌ها و گودال جمع‌آوری خاکستر بوده است. بحث روشنایی نیز موضوعی است که در ساخت هر بنایی باید در نظر گرفته شود. در هرکدام از فضاهای حمام گله‌داری می‌توانید روزنه‌هایی را در سقف حمام مشاهده کنید. این روزنه‌ها وظیفه تامین روشنایی و همچنین تهویه فضای حمام را بر عهده داشتند. در واقع این روزنه‌ها در فصولی از سال باز می‌شدند تا دما و رطوبت حمام تنظیم شود. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: ایمان شاهوردی) موزه حمام گله داریامروزه حمام گله‌داری بندرعباس تبدیل به یک موزه فاخر شده است و به‌عنوان موزه مردم‌شناسی استان هرمزگان شناخته می‌شود. پس از اینکه سال‌ها این حمام به دست فراموشی سپرده شده بود، تصمیم برای استفاده از آن به‌عنوان موزه، امر بسیار ارزشمندی در راستای احیای این بنای تاریخی و به‌کارگیری آن برای معرفی تاریخ و آداب و رسوم مردمان هرمزگان بوده است. ساعات بازدید و بلیط حمام گله داریهمه‌روزه از ساعت ۹ تا ۱۸ می‌توانید از حمام گله‌داری بازدید کنید. بهای بلیط (در سال ۱۴۰۰) بیست هزار تومان است. برای صرفه‌جویی در وقت پیش از راهی شدن، با گرفتن تماس زمان بازدید را رزرو کنید. عکس‌های گالری از گوگل‌مپ (عکاسان: احسان دادور و سینا رضایی) پرسش‌های متداولحمام گله‌داری کجاست؟ حمام گله‌داری در بندرعباس، بلوار ساحلی، خیابان دلگشا قرار دارد. قدمت حمام گله‌داری به چه زمانی بازمی‌گردد؟ قدمت حمام گله‌داری به دوره قاجار بازمی‌گردد. ساعات بازدید حمام گله‌داری چیست؟ همه‌روزه از ساعت ۹ تا ۱۸ می‌توانید از حمام گله‌داری بازدید کنید. بهای بلیط حمام گله‌داری چقدر است؟ بهای بلیط (در سال ۱۴۰۰) بیست هزار تومان است. نویسنده: پویا جوانمرد