parsi-ai-nlpclass/IRTourism huggingface dataset:
پل تاریخی باقرآباد محلات — محلات
نشانی: محلات, استان مرکزی, ایران

پل تاریخی باقرآباد پلی زیبا در شهر محلات است که قدمت آن به دوران حکومت قاجاریه باز می‌گردد. این پل تاریخی که ازجاهای دیدنی محلاتبه شمار می‌رود، با استفاده از سنگ ساخته‌شده و در دوره‌های جدید مرمت و بازسازی‌شده است.
غار سوراخ گاو — محلات
نشانی: ایران، استان مرکزی، شهرستان محلات، شمال غربی روستای خورهه

غار سوراخ گاودر شمال غربی روستای خورهه از توابع شهرستان محلات قرار دارد و در کوه سوراخ گاو واقع‌شده است. این غار شکاف‌هایی متعدد دارد که عبور از آن سخت است و در انتهای آن چشمه‌ای کم آب جریان دارد. گفته می‌شود که در گذشته سوراخ گاو، پناهگاه مردمان محلی در برابر حمله‌ی عشایر لر بوده است و اهالی روستا اشیای قیمتی را در این مکان مخفی می‌کردند. این غار ازجاهای دیدنی محلاتبه شمار می‌رود؛ با این حال برای بازدید آن از اهالی روستا کمک و راهنمایی بگیرید تا با مشکلی مواجه نشوید.
سنگ‌نوشته خورهه — محلات
نشانی: ایران، استان مرکزی، شهرستان محلات، جنوب غربی روستای خورهه

سنگ‌نوشته خورهه در جنوب غربی روستای خورهه، از توابع شهرستان محلات در استان مرکزی قرار دارد. با قدمتی که به دوره سلجوقی بازمی‌گردد، این سنگ‌نوشته روی سنگی با یک تن وزن حکاکی شده و به‌عنوان یکی ازمکان‌های دیدنی محلات، مورد توجه گردشگران است. مکان اصلی سنگ‌نوشته، در کنار رودخانه قم‌رود است که از کنار این روستا می‌گذرد.
شهر زیرزمینی تهیق — خمین
نشانی: ایران، استان مرکزی، شهرستان خمین، بخش کمره، دهستان خرمدشت، روستای تهیق

شهر زیرزمینی تهیق در استان مرکزی، شهرستان خمین، بخش کمره، دهستان خرمدشت، روستای تهیق قرار دارد و از آن به‌عنوان یکی زیبا‌ترین دست‌کندهای ایران یاد می‌شود. با قدمتی که به اواخر دوران ایلخانان و اوایل دوران سلجوقیان بازمی‌گردد، این شهر دو نوع کاربری داشته است؛ یکی به‌عنوان مکانی برای زندگی فصلی و دیگری به‌عنوان پناهگاه در زمان حمله دشمن. در ساخت شهر زیرزمینی تهیق از فرم طبیعی زمین تبعیت کرده‌اند که این متد معماری در بستر کنگلومرایی یا سر نام دارد. تا کنون از این سکونتگاه یک سالن، ۱۰ اتاق، چهار انبارک و تعدادی اشیا کشف‌شده است که ارتفاع آن‌ها از ارتفاع آنها از ۸۰ سانتی‌متر تا ۱ ٫ ۶ متر متغیر هستند. این اثر که به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی خمینشناخته می‌شود، در تاریخ ۲۰ اسفند ۱۳۸۵، با شماره ثبت ۱۸۰۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. عکس‌ها از عادل عزیزی
دریاچه سد خان آباد — خمین
نشانی: ایران، استان مرکزی، شهرستان خمین، روستای خان آباد

دریاچه سد خان آباد در ۲۷ کیلومتری شهر خمین، در نزدیکی روستای خان آباد قرار گرفته است. آب این دریاچه ازسرچشمه دیریزنو خان آبادتامین می‌شود و از شروع فصل پاییز تا اواسط بهار آب چشمه به آن می‌ریزد. با قرارگیری در مسیر مهاجرت پرندگان، این دریاچه یکی از پناهگاه‌های موقتی پرندگان مهاجر نیز است. برخی از گونه‌های پرندگان آبزی و کنارآبزی در این منطقه شامل درنا، حواصیل سفید، حواصیل خاکستری، اردک وحشی، غاز وحشی، مرغ ماهی‌خوار سفید، عقاب و برخی پرندگان شکاری دیگر می‌شود. این دریاچه به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی خمینبه شمار می‌رود و از امکانات تفریحی آن می‌توان به قایق‌سواری و ماهیگیری اشاره کرد. عکس‌های گالری از سایت نمای ایران
قلعه باستانی روستای چنار — خمین
نشانی: چنار, مرکزی, ایران

قلعه باستانی روستای چنار؛ قلعه‌ای باستانی و شگفت‌انگیزی در روستای چنار قرار گرفته که ازجاذبه‌های گردشگری خمینبه حساب می‌آید.
دستکند رباط آغاج — خمین
نشانی: ایران، استان مرکزی، شهرستان خمین، بخش مرکزی، دهستان حمزه لو، روستای رباط آغاج

دستکند رباط آغاج در استان مرکزی، شهرستان خمین، بخش مرکزی، دهستان حمزه لو، روستای رباط آغاج قرار دارد و فضاهای شناسایی‌شده آن تاکنون شامل دو راهرو اصلی شمالی- جنوبی و شرقی-غربی می‌شود. همچنین در هر دو طرف راهروها اتاق‌های برای اسکان حفر شده‌اند. با توجه به سفالینه‌های مکشوف در این مکان، قدمت آن را قرون میانی اسلامی (قرن ۶ و ۷ هجری قمری) تخمین می‌زنند. برخی از سفالینه‌های یافت شده در دستکند رباط آغاج شامل قطعات سفال با نقاشی زیر لعاب، قطعات سفال زرین‌فام و مینایی، سفال‌های با لعاب تک‌رنگ لاجوردی و فیروزه‌ای، پیه‌سوزها و سفال‌های ساده نخودی می‌شود. همچنین تعدادی قطعه شیشه‌ای، مهره و بقایای استخوانی از این ناحیه کشف کرده‌اند. هدف از ساخت این دستکند ایجاد سرپناه برای ساکنان شهر در برابر ناملایمات محیطی و حمله دشمنان بوده است و بدون هیچ‌گونه مصالح، تنها با استفاده از ابزارهای کندمان آن‌ها را ایجاد کرده‌اند. دستکند رباط آغاج ازجاهای دیدنی خمینبه حساب می‌آید و بازدید از آن خالی از لطف نخواهد بود.
دشت خمین — خمین
نشانی: خمین, استان مرکزی, ایران

دشت خمین نزدیک به ۶۵ درصد مساحت شهر خمین را شامل می‌شود و محل استقرار بسیاری از روستاهای شهر خمین است. بخشی از این دشت زیبا در اوایل فصل بهار، مملو از گل‌های شقایق شده و زیبایی حیرت‌آوری پدید می‌آورد. به همین دلیل بین گردشگران به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی خمینشناخته می‌شود.
مجموعه تفریحی کوه بوجه — خمین
نشانی: کوه بوجه, خمین, استان مرکزی, ایران

مجموعه تفریحی کوه بوجه یکی از کوه‌های جنوبی خمین است که به شکل یک زنگوله در وسط دشت خمین قرار گرفته است و از نظر فیزیکی کوه کوچکی به شمار می‌رود. این کوه که با نام «بوجه سلطان» نیز شناخته می‌شود، علاوه بر اینکه یکی از نمادهای فرهنگی خمین است، یکی از تفرجگاه‌ها وجاهای دیدنی خمینبرای ساکنان شهر و روستاهای اطراف نیز محسوب می‌شود.
دستکندها و شهرهای زیرزمینی خمین — خمین
نشانی: خمین, استان مرکزی, ایران

دستکندها و شهرهای زیرزمینی این شهر، نمونه کم‌نظیر و بی‌همتایی از نبوغ مردمان این دیار در حوزه دفاعی و پدافند غیرعامل هستند که قدمت آنها به دوران سلجوقیان و ایلخانان باز می‌گردد. این شهرهای زیرزمینی با معماری کهن و ماهرانه و دالان‌های تو در توی اسرارآمیز و حیرت‌آور ازجاذبه‌های گردشگری خمینهستند.
عمارت امیر مفخم بختیاری — خمین
نشانی: شهابیه, استان مرکزی, ایران

عمارت امیر مفخم بختیاری که با نام «عمارت باغ خسروانی» شناخته می‌شود از بناهای تاریخی دوره قاجار در روستای شهابیه شهر خمین است. این بنا که در تاریخ ۲۰ اسفند سال ۱۳۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید، جزوجاذبه‌های گردشگری خمینقرار دارد.
گورستان ارامنه لیلیان — خمین
نشانی: خمین, استان مرکزی, ایران

گورستان ارامنه از دوره قاجار و پهلوی در روستای لیلیان خمین به یادگار مانده است. گفته می‌شود ارمنیان خمین عمدتا در سال‌های پس از جنگ جهانی دوم، به تهران و ارمنستان مهاجرت کردند. این گورستان به‌عنوان یکی ازمکان‌های دیدنی خمینبه شمار می‌رود که ارزش بازدید دارد.
قلعه روستای مزاین — خمین
نشانی: ایران، استان مرکزی، شهرستان خمین، دهستان گله‌زن، روستای مزاین

قلعه روستای مزاین در نزدیکی روستای مزاین از توابع شهرستان خمین، در استان مرکزی قرار دارد. این قلعه ازجاذبه‌های گردشگری خمینبه شمار می‌رود؛ با این حال از زمان دقیق ساخت آن اطلاعاتی در دست نیست و امروزه تنها ویرانه‌هایی از قلعه قابل رویت است.
قلعه قنات خمین — خمین
نشانی: خمین, استان مرکزی, ایران

قلعه قنات خمین که به نام‌های «قلعه مهستان» و «کاروانسرای گلماگرد» نیز معروف است در یک کیلومتری شمال‌شرقی روستای جلمارود در فاصله ۳۰۰ متری شرق جاده آسفالته‌ای که از شهر خمین به روستای جلماجرد می‌رسد، قرار گرفته است. این بنای تاریخی که ازجاذبه‌های گردشگری خمینبه حساب می‌آید، دارای نقشه مربع شکل است و با مصالحی چون خشت و گل ساخته‌شده است.
کبوترخانه‌های خمین — خمین
نشانی: خمین, استان مرکزی, ایران

کبوترخانه‌های خمین در روستاهای این شهر قرار گرفته‌اند. این کبوترخانه‌ها، بناهای کنگره‌داری هستند که نوار سفیدی از گچ در چهار طرف دیوارها و کنگره‌های اطراف سقف آنها کشیده شده و از هنر معماری خاصی برخوردار هستند. موقعیت این کبوترخانه‌های به گونه‌ای است که از هر نظر امنیت کبوتران را تامین و دسترسی به آب و دانه را برای آنان آسان‌تر می‌کند.
امامزاده اسماعیل خمین — خمین
نشانی: خمین, استان مرکزی, ایران

امامزاده اسماعیل بقعه‌ای در ۱۰ کیلومتری شمال‌غربی شهر خمین در روستای یوجان است که به صورت چهارضلعی بنا شده است. تاریخ ساخت این بنا به سال ۱۰۲۲ هجری قمری باز می‌گردد و به‌عنوان یکی ازمکان‌های دیدنی خمینارزش بازدید دارد.
امامزاده ابوطالب خمین — خمین
نشانی: امامزاده شاهزاده ابوطالب, خمین, استان مرکزی, ایران

امامزاده ابوطالب خمین بنایی باشکوه و تاریخی از دوران صفویان است که میان اهالی خمین به «شاهزاده ابوطالب» نیز شهرت دارد. این بقعه ازمکان‌های دیدنی خمینبه حساب می‌آید که شامل ایوان، گنبد، حرم، ضریح و صحن می‌شود.
سنگ‌نگاره‌های روستای جوباده — خمین
نشانی: ایران، استان مرکزی، شهرستان خمین، بخش کمره، دهستان حمزه لو، روستای جوباده

سنگ‌نگاره‌های روستای جوباده که با نام سنگ‌نگاره‌های روستای جباده نیز شناخته می‌شود، در استان مرکزی، شهرستان خمین، بخش کمره، دهستان حمزه لو، روستای جوباده قرار دارد و شامل تعدادی از سنگ‌نگاره‌های تاریخی می‌شود. قدمت این آثار به‌به دوره‌های تاریخی پس از اسلام بازمی‌گردد و نقوش آن‌ها اغلب با موضوعیت حیوانات و شکار است. با توجه به ارزش تاریخی و فرهنگی، سنگ‌نگاره‌های جوباده در تاریخ ۱۸ اسفند ۱۳۸۷، با شماره ثبت ۲۵۰۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید و در میانجاهای دیدنی خمینقرار دارد.
غار کوه گره خان آباد — خمین
نشانی: خمین, استان مرکزی, ایران

غار کوه گره خان آباد در مسیر جاده خمین به شازند قرار گرفته است و یکی از عمیق‌ترین چاه غار‌های طبیعی ایران وجاذبه‌های گردشگری خمینمحسوب می‌شود.
مسجد جامع خمین — خمین
نشانی: ایران استان مرکزی خمین

مسجد جامع خمین مربوط به دوره قاجار است و در خمین، در همسایگی بازار واقع‌شده و این اثر در تاریخ ۹ فروردین ۱۳۷۸ با شماره ثبت ۲۲۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این مسجددر حومه شهر از جمله ابنیه مذهبی و تاریخی وجاذبه‌های گردشگری خمیناست.
آبشار گیسو — نراق
نشانی: مرکزی، نراق

آبشار گیسو، در انتهای دره‌ای به نام آبشتا واقع‌شده است. میزان آب آبشار گیسو به صورت فصلی تغییر می‌کند. در ابتدای بهار آب آن بسیار زیاد بوده و تابستان‌ها کاملا خشک می‌شود. به دلیل وجود گیاهی به نام پرسیوشان در نزدیکی این آبشار که تداعی‌گر گیسوان بلند سیاوش است، این آبشار را گیسو می‌نامند. پس بازدید از آن را به‌عنوان یکی ازمکان‌های دیدنی نراقدر برنامه خود قرار دهید.
موزه شهاب‌سنگ نراق — نراق
نشانی: ایران، استان مرکزی، بخش مرکزی شهرستان دلیجان، شهر نراق، خیابان فاضل نراقی

موزه شهاب‌سنگ نراق ازجاهای دیدنی نراقدر استان مرکزی به شمار می‌آید. داستان احداث این موزه در نوع خود جالب و قابل‌توجه است. سال ۱۳۵۳ هجری شمسی در اثر اصابت یک شهاب‌سنگ با سقف یکی از کلاس‌های مدرسه معصومی حفره‌ای در سقف شکل گرفت. ۳۹ سال بعد پروفسور ایرج عشقی به‌طور اتفاقی مقاله‌ای را که توسط جعفر سپهری منتشر شده بود، مطالعه کرد. این مقاله ماجرای شهاب‌سنگ نراق و عکس‌های محل برخورد آن را در بر داشت. با تلاش‌های پروفسور ایرج عشقی و مسئولان وقت شهر نراق از سال ۱۳۹۲ هجری شمسی موزه شهاب‌سنگ نراق در محل برخورد شهاب‌سنگ شکل گرفت. شهاب‌سنگی که به مدرسه برخورد کرده بود، یک شهاب‌سنگ سه کیلوگرمی است. این شهاب‌سنگ که سقف مدرسه را سوراخ و قطری حدود ۲۰ سانتی‌متر ایجاد کرده بود، در حال حاضر همراه با حدود ۲۰ نمونه شهاب‌سنگ دیگر از سراسر دنیا در موزه شهاب‌سنگ نراق نگهداری می‌شود. بازدید از این موزه جذاب برای عموم مردم خصوصا علاقه‌مندان به نجوم و اخترشناسی آزاد است. عکس‌های گالری از باشگاه خبرنگاران جوان و بلد؛ عکاسان: نامشخص
کوه ال — نراق
نشانی: مرکزی، نراق

کوه ال که به معنای آشیانه عقاب و به تعبیری دیگر جن است، به‌عنوان یکی ازجاذبه‌های گردشگری نراقشناخته می‌شود. در دامنه این کوه قلعه‌ای وجود دارد که در باور مردم نراق سکونتگاه اجنه است و شاید به همین منظور آن را «ال» می‌نامند. در بین مردم محلی این غار، به نام «قلعه‌ی ال»، شهرت یافته است که بالای مزرعه‌ی شریف آباد و بر صخره‌ها قرار گرفته است. نام این قلعه که به «دژ نراق» نیز شناخته می‌شود، از نام کوهی که در آن قرار دارد، گرفته‌شده و طبق اظهارات کارشناسان، به عنوان پناهگاهی طیبعی جهت پیشگیری از صدمات وارده توسط حیوانات وحشی، آسیب‌های طبیعی و در بسیاری موارد برای در امان ماندن از جنگ‌ها و حملات دشمنان احداث و مورد استفاده قرار می‌گرفت.
خانه فروغی‌ها — نراق
نشانی: ایران، استان مرکزی، نراق، محله ملاکوهی، کوچه برج حاج رئیس

خانه فروغی‌ها با بنایی ۲۰۰ ساله به ملا علی فروغی، از بزرگان نراق و جد فریدون فروغی، موسیقی‌دان و خواننده‌ی معاصر تعلق دارد. هشتی، بیرونی، اندرونی، مهمان‌خانه، حاکم‌نشین، محل زندگی خدمه، مطبخ و محل نگهداری چهارپایان، از بخش‌هایی هستند که این خانه را تشکیل می‌دهند. خانه فروغی‌ها به‌عنوان یکی ازجاذبه‌های گردشگری نراقشناخته می‌شود که در بالا محله‌نراق، در جنوب شرقی این شهر و نزدیک خانه نخجیر قرار دارد.
بنای مقبره امامزاده سلیمان — نراق
نشانی: ایران استان مرکزی نراق

بنای امامزاده سلیمان در قرن هفتم هجری با معماری ۸ ضلعی، گنبد دو پوش و مصالح خشت و گل در شهر قدیمی نراق ساخته‌شده است. همچنین در دوره صفویه کاشی‌کاری گنبد، نما کاری آجر و صحن شرقی به این بقعه اضافه و در دوره قاجار دو صحن دیگر در ضلع شمال و جنوب آن الحاق شده است. در این بقعه ۶ امامزاده به نام‌های هادی و سلیمان از نوادگان امام علی بن ابی‌طالب (ع) و مهدی، مطهر، طاهر و حسین از نوادگان امام کاظم (ع) مدفون هستند. روایت شده است که؛ این امامزادگان در اطراف نراق به شهادت رسیده و چون مردم نراق شیعه مذهب و پیرو سادات علوی بوده‌اند آنها را به شهر آورده و با احترام آنها را دفن کرده‌اند. بقعه امامزاده سلیمان در مرکز شهر نراق در مجاورت مرکز شهرداری این شهر قرار دارد و به صورت ۸ ضلعی به همراه گنبد کاشی‌کاری شده و دوپوش ساخته‌شده است و داخل آن با گچ‌بری‌های ساده مزین شده است. سبک معماری این بقعه شبیه به آثار سده هفتم است. این بقعه درواقع، برجی با گنبدی بلند است که گنبد آنم هیچ ایوانی نداشته ولی در دوره صفویه به پیرامون آن سه ایوان ساخته‌شده است. این زیارتگاه که ازجاهای دیدنی نراقبه حساب می‌آید، بدون کاشیکاری و گچبری بوده اما به دست معماران و استادان محلی و به کمک مردم نراق به شکل امروزی درآمده است. بقعه امامزاده سلیمان از شکوه و جلال خاصی برخوردار است و در شمار ابنیه تاریخی نراق قرار دارد. در این زیارتگاه سه مرقد شبیه به هم، با دیواره کاشیکاری وجود دارد که از آثار عصر صفوی به شمار می‌آید. این بقعه از سه قسمت سردابه و ساختمان ۸ ضلعی روی سردابه و نیز ایوان تشکیل‌شده است. بقعه امامزاده سلیمان دارای ۴ درب در ۴ جهات اصلی بوده و ورودی این بنا در طرف شرق دارای یک درب چوبی با کنده‌کاری زیبا و هنرمندانه مربوط به سال ۹۳۵ و از آثار دوره صفویه است. روی این درب علاوه بر اشعار پارسی، آیاتی از قران کریم نیز حک‌شده است. نراق در استان مرکزی و در ۱۵ کیلومتری جاده دلیجان به مشهد اردهال قرار دارد. در این شهر آثار تاریخی و مذهبی فراوانی وجود دارد.
کاروانسرای شمس السلطنه — نراق
نشانی: ایران استان مرکزی نراق کاروانسرای شمس السلطنه

کاروانسرای شمس السلطنه یکی از زیباترین اماکن تاریخی ومکان‌های دیدنی نراقبه شمار می‌رود که در دوره قاجار احداث‌شده است. قدمت بنا به درستی مشخص نیست ولی بر اثر شواهد موجود بیش از ۱۵۰ سال از ساخت آن می‌گذرد و بانی این اثر تاریخی فردی به نام حاج محمد نراقی معروف به حاجی خان است که طبق بررسی‌های بعمل آمده ایشان از رجال عهد قاجار و وضعیت مالی بالایی داشته است حاج محمد نراقی با توجه به اینکه شهر نراق در مسیر جاده ابریشم قرار داشت وبه یک شهر تجاری تبدیل‌شده بود، توانست برای کسب سود و منفعت از این مزیت شهر توسط یکی از کارگزاران خود در شهر نراق این مجموعه زیبا و دیدنی را به همراه خانه فعلی مرحوم تقی‌خان رئوفی احداث کند.
خانه فاضلین نراقی — نراق
نشانی: ایران، استان مرکزی، نراق، خیابان شهید بهشتی

خانه فاضلین نراقی با بنایی خشتی و گلی، قدیمی‌ترین خانه‌ی شهر نراق است که قدمت آن به اواخر دوره صفوی و اوایل دوره زندیه می‌رسد و در سال ۱۱۳۹ هجری قمری خانه ساخته شد. خانه فاضلین متعلق به اباذر نراقی، پدر ملا مهدی نراقی، از علمای مشهور نراق است و در زمان ملا مهدی، در برخی ایام سال مکانی برای آموزش طلاب بود. اندرونی، بیرونی، مطبخ، بالاخانه، طاقدیس و اصطبل بخش‌های مختلف این خانه را تشکیل می‌دهند. خانه فاضلین نراقی به‌عنوان یکی ازجاذبه‌های گردشگری نراقدر فهرست میراث ملی ایران به ثبت رسیده است.
پناهگاه حیات وحش جاسب — نراق
نشانی: مرکزی، نراق

پناهگاه حیات وحش جاسب، در شمال شهرستان نراق قرار گرفته است. این منقطه که ازمکان‌های دیدنی نراقمحسوب می‌شود، دارای ۱۷ هزار و ۱۰۰ هکتار وسعت متشکل از کوه‌های خشک صخره‌ای، دشت، تپه و دره‌های متعدد است. این پناهگاه زیستگاه ۱۳۵ گونه از گیاهان مختلف مانند علفی، بوته‌ای، درختچه‌ای و درختی و نیز حیواناتی مانند قوچ، خارپشت، گراز، تشی، دوپای کوچک، تیهو، قمری، خرگوش، روباه، سبز قبا، کاکلی و بسیاری دیگر است که می‌تواند مکان مناسبی برای طبیعت‌گردان درنظر گرفته شود.
امامزاده یحیی — نراق
نشانی: مرکزی، نراق، نزدیکی بقعه امامزاده سلیمان

امامزاده یحیی (ع) بنایی آجری متعلق به دوران سلجوقیان است که قدمت آن به حدود ۷۰۰ سال پیش می‌رسد. این بقعه در غرب شهر تاریخی نراق و در نزدیکی بقعه امامزاده سلیمان قرار دارد. معماری این امامزاده از طرح‌های چینی و مغولی تاثیر گرفته است و تزیینات خاصی ندارد. بنای این امامزاده هشت‌ضلعی با گنبد تک پوش آجری و عمده مصالح به کار رفته در این بنا آجر و خشت است. قدیمی‌ترین آثار مکتوب شهر نراق سنگ قبرهایی است که در این امامزاده وجود دارد. بقعه امامزاده یحیی که به‌عنوان یکی ازجاذبه‌های گردشگری نراقشناخته می‌شود، در سال ۱۳۷۹ توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره ۳۵۳۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
خانه حاج محمد ابراهیم (خانه یوسفی‌ها) — نراق
نشانی: ایران، استان مرکزی، نراق

خانه حاج محمد ابراهیم که با نام خانه یوسفی‌ها نیز شناخته می‌شود، ۲۰۰ سال قدمت دارد و بایکی از سبک‌های معماری اصیل ایرانی با نام سبک گودال باغچه ساخته‌شده است. دو پایاب که به قنات شهر وصل می‌شود و حیاط مرکزی با ساختمان‌های خشتی و گلی در چهار طرف آن از قسمت‌های مختلف خانه یوسفی‌ها هستند. این خانه تاریخی از جملهجاهای دیدنی نراقبه حساب می‌آید.
بازار تاریخی نراق — نراق
نشانی: مرکزی، نراق

بازار تاریخی نراق، که به بازار شمس‌السلطنه نیز مشهور است، مربوط به دوره قاجار است و در نراق، بافت تاریخی شهر واقع‌شده است. این اثر که در تاریخ ۲۲ آبان ۱۳۶۲ با شماره ثبت ۱۶۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید، جزوجاهای دیدنی نراققرار دارد. سقف‌های گنبدی شکل این بازار ویژگی منحصر به فردی به آن بخشیده است. دیوارهای بازار آجری و سقف آن، ضربی آجری است. در حجره‌ها همه از چوب است که روی آنها با مهارت و زیبایی خاصی کنده‌کاری گردیده است. علاوه بر این برای استراحت کاروانیان، در بالای این حجره‌ها اتاق‌هایی ساخته بودند. این مجموعه به لحاظ هویت تاریخی و سبک معماری دارای ارزش‌های فراوانی است.
خانه تقی‌خان رئوفی — نراق
نشانی: ایران، استان مرکزی، نراق

خانه تقی‌خان رئوفی که با نام خانه رئوفی‌ها نیز شناخته می‌شود، از خانه‌های تاریخی شهر نراق به‌شمار می‌رود. این بنا دو بخش اندرونی و بیرونی دارد که متاسفانه اندرونی آن تخریب‌شده است و ساختمانی جدید جای آن قرار دارد. ضلع جنوبی بنا نیز از بین رفته است. این بنا که ازجاهای دیدنی نراقبه حساب می‌آید، همزمان با احداث کاروان‌سرای شمس السطلنه ساخته شد و پایابی زیبا دارد که هشت متر از کف حیاط خانه پایین‌تر است. عکس کاور از معصومه پاشازاده
مسجد جامع نراق — نراق
نشانی: مرکزی، نراق، خیابان فاضل شمالی

مسجد جامع نراق مربوط به دوره قاجار است و در نراق، خیابان فاضل شمالی واقع‌شده و این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۳۵۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. از نظر معماری بسار شبیه به مسجد آقا بزرگ کاشان است. در ورودی مسجد تماما از چوب گردو است که روی آن به زیبایی کنده‌کاری شده است. کاشی‌های رنگی و طرح‌های اسلامی از قسمت‌هایی است که با معماری زیبا و هنرمندی خاصی ساخته‌شده و این مسجد را به یکی ازمکان‌های دیدنی نراقتبدیل کرده‌اند.
کاروانسرا و تاجرسرای حاج مهدی نراقی — نراق
نشانی: ایران، استان مرکزی، نراق

کاروانسرا و تاجرسرای حاج مهدی نراقی با قدمتی که به حدود ۱۸۰ سال قبل بازمی‌گردد، توسط یکی از تجار شهر به نامحاج مهدی نراقی ساخته‌شده است. همزمان با ساخت کاروانسرا، بازاری دو طبقه نیز روبروی آن احداث‌شده بود که متاسفانه به‌دلیل کوتاهی سقف و برخورد ماشین‌ها، تخریب‌شده است. با بنایی دو طبقه، در ساخت تاجرسرا از خشت خام استفاده کرده‌اند. طبقه اول بنا شامل چندین حجره برای فعالیت تجاری می‌شد و طبقه دوم محل استراحت کاروانیان بوده است. کاروانسرا نیز محلی برای بار انداز و استراحت کاروانیان محسوب می‌شد. از زیبایی‌های این مجموعه تاریخی می‌توان به درهای چوبی گره‌کاری شده اشاره کرد. این کاروانسرا به‌عنوان یکی ازجاذبه‌های گردشگری نراقشناخته می‌شود که باید در برنامه بازدید گردشگران قرار بگیرد. عکس‌ها از مهدی ایزدی
موزه مردم‌شناسی نراق — نراق
نشانی: مرکزی، نراق

موزه مردم‌شناسی نراق، در محله سفلی، توسط شهرداری و در دو قسمت بنا شده است. قسمت نخست، محوطه روبازی است که در آن ابزار و ادوات کشاورزی و لوازم زندگی روزمره مردم به نمایش گذاشته‌شده است. نکته قابل‌توجه آن است که شهرداری، در این قسمت از موزه، با تخصیص غرفه‌هایی به خانواده‌های نراقی، از آنها دعوت کرده است تا صنایع‌دستی، اشیا، تصاویر و اسنادی را که در خانه دارند، به شکل امانی یا اهدایی به موزه بیاورند و در تکمیل موزه مشارکت داشته باشند. قسمت دوم که بسیار جالب است، در حقیقت مخزن آب‌انبار قدیمی شهر است که تبدیل به موزه مردم‌شناسی شده است. همچنین، ماکتی در کنار آن به نمایش گذاشته‌شده که شامل بافت تاریخی نراق، جاذبه‌های تاریخی، شهرسازی و معماری، جاذبه‌های گردشگری طبیعی و غیره از شهر نراق است؛ سه محله اصلی بافت تاریخی شامل محله سفلی (پایین)، محله بالا (مسجد جامع) و محله بازار می‌شود. این ماکت، تمام جزییات مانند زیرمحله‌ها، مساجد، آب‌انبارها، حسینیه‌ها، مجموعه بازار و کاروانسرا، برج‌های دیده‌بانی، دژ و دیوار دفاعی اطراف شهر، بقعه‌ها، محل عبور کاروان‌های تجاری از مسیر نراق (مسیر فرعی جاده ابریشم) و بقیه مکان‌های شاخص را به نمایش گذاشته است. همچنین، مراسم مذهبی نخل‌گردانی، روش تهیه جوزغند و نوع معماری بناها، از جمله مواردی است که در این ماکت به صورت بسیار جزئی ارائه‌شده است. این موزه به‌عنوان یکی ازمکان‌های دیدنی نراقشناخته می‌شود که ارزش بازدید دارد.
آب‌انبار حاج مهدی — نراق
نشانی: مرکزی، نراق

آب‌انبار حاج مهدی که به آب‌انبار محله بالا نیز شهرت دارد، از آثار دوره قاجار به حساب می‌آید و در استان مرکزی و شهر نراق قرار دارد. این آب‌انبار به علت اینکه رو به روی مسجد جامع شهر نراق قرار دارد به آب‌انبار مسجد جامع نیز مشهور است. این آب‌انبار توسط حاج مهدی ولد عبدالله ساخته‌شده و دارای پلان شمالی–جنوبی است. آب‌انبار حاج مهدی دارای منبع ذخیره آب، پوشش منبع آب، بادگیر، راه‌پله، پا شیر و سردر تزیینی است. منبع ذخیره آب آن مکعب مستطیل بوده و از سقف گنبدی شکل و یک بادگیر که در چهار طرف آن سه هواکش تعبیه‌شده، تشکیل‌شده است. در ساخت این آب‌انبار از مصالحی چون آجر، سنگ، آهک و ساروج استفاده‌شده و راه‌پله آن‌که منتهی به پاشیر می‌شود سی‌و‌سه پله دارد و از آجر و سنگ ساخته‌شده است. آب‌انبار حاج مهدی یکی ازجاهای دیدنی نراقمحسوب می‌شود که در سال ۱۳۸۰ توسط سازمان میراث فرهنگی، با شماره ۴۶۰۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
موزه آب نراق — نراق
نشانی: مرکزی، نراق

موزه آب نراق در مخزن آب‌انبار حاج عبدالباقی قرار دارد که در آن ابزار و ادوات مرتبط به آب، قنات و کشاورزی برای تماشا معرفی شده‌اند. این موزه به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی نراقشناخته می‌شود.
خانه آمیرزا منصور قاسمی — نراق
نشانی: ایران، استان مرکزی، نراق

خانه آمیرزا منصور قاسمیبا داشتن بزرگ‌ترین بادگیر شهر نراق و زیباترین گچ‌بری‌های شهر، از جالب توجه‌ترین خانه‌های تاریخی وجاذبه‌های گردشگری نراقبه‌شمار می‌رود. این خانه که بخشی از آن تخریب‌شده است، دارای تزیینات معماری زیبا و متنوع از جمله آهک‌بری، گچ‌بری، ارسی گره‌چینی با شیشه‌های رنگی، درهای گره‌کاری شده و تزیینات کاهگل است.
کاروانسرای دودهک — دلیجان
نشانی: مرکزی - دلیجان مسیر جاده دلیجان به دهستان خورهه

کاروانسرای دودهک در شمال شرقی محلات، در مجاورت ساحل شرقی رودخانه قم‌رود و در مسیر جاده دلیجان به دهستان خورهه (نزدیک جاده آسفالته قم به دلیجان) قرار دارد. این بنا ازمکان‌های دیدنی دلیجانبه حساب می‌آید و قدمت آن به دوره صفویه می‌رسد؛ ولی معماری آن، از شیوه معماری سلجوقیان پیروی می‌کند که همین امیر، تخمین قدمت بنا را مشکل می‌کند. در هر یک از دیوارهای شمالی و شرقی و غربی آن سه برج دیده‌بانی تعبیه‌شده که نشان می‌دهد کاروانسرا کاربردی به مانند یک قلعه نظامی داشته است.
موزه مردم‌شناسی دلیجان — دلیجان
نشانی: ایران، استان مرکزی، دلیجان، خیابان بهشتی

موزه مردم‌شناسی دلیجان در ساختمان قدیمی شهرداری این شهر قرار دارد و در سال ۱۳۹۴ گشایش یافت. این ساختمان ۸۰ ساله دو طبقه دارد و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت است. موزه مردم‌شناسی دلیجان فرهنگ، آداب و رسوم مردم این شهر را معرفی می‌کند و بیشتر قطعات مجموعه از طرف اهالی به آن اهدا شده است. این موزه ازجاهای دیدنی دلیجانبه شمار می‌رود و در ساعات اداری می‌توان از آن بازدید کرد. عکس‌ها از پایگاه خبری پیام دلیجان. منبع عکس کاور: گوگل مپ. عکاس: سبحان دلاوری
روستای واران — دلیجان
نشانی: ایران، استان مرکزی، بخش مرکزی شهرستان دلیجان، دهستان جاسب، روستای واران

یکی از جاهای دیدنی محبوب و کمتر شناخته‌شده در حوالی دلیجان روستای واران است. قدمت این روستای ییلاقی به دوره ساسانی بازمی‌گردد. گفته می‌شود که شاه اردشیر اول با سربازان خود از روستای واران عبور کرد و دستور داد تا اسب‌ها از رودخانه «ازنا» آب بخورند. پس از این اتفاق، با افزایش رفت و آمد سربازان استراحتگاه‌ها و به‌تدریج سکونتگاه‌های دائمی متعددی در روستا شکل گرفتند. بر اساس سرشماری انجام‌گرفته در سال ۱۳۸۵ هجری شمسی، جمعیت روستا ۱۱۴ خانوار شامل ۲۵۷ نفر اعلام‌شده است. از دیدنی‌های روستای واران می‌توانیم به دو استراحتگاه متروکه، کوه‌های بلند، باغ‌ها و مزارع سرسبز، چشمه‌ها، مراتع سرسبز و درختان عظیم گردو، بادام و چنار اشاره کنیم. بادام کوهی، بنه، زرشک، فرفیون و زالزالک بخش مهمی از پوشش گیاهی روستا را تشکیل می‌دهند. از گونه‌های جانوری مهم این منطقه نیز می‌توان به قوچ و میش، پاژن، بز، آهو، گرگ، پلنگ، سارگپه و بلدرچین اشاره کرد. این روستای کوچک و دوست‌داشتنی به‌دلیل آب و هوای ییلاقی در فصول گرم سال به محلی مناسب برای گذراندن اوقات فراغت گردشگران تبدیل می‌شود. عکس‌های گالری از ویزیت ایران؛ عکاس: نامشخص