parsi-ai-nlpclass/IRTourism huggingface dataset:
خانقاه شمس‌الدین برهانی — مهاباد
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان مهاباد، روستای برهان

خانقاه شیخ شمس‌الدین برهانی با قدمتی که به دوره قاجار بازمی‌گردد، در سال ۱۳۱۰ به دست پیروان وی و مردم ساخته شد. شمس‌الدین برهانی، یکی از شیوخ مشهور نقش‌بندی است که در قرن ۱۴ هجری قمری زندگی می‌کرد. وی در سال ۱۳۲۵ هجری قمری چشم از جهان فرو بست و در خانقاه خود، به خاک سپرده شد. این خانقاه با امکانات بسیار و حضور رجال بزرگ علمی و ادبی، در همان دوران یکی از مراکز مهم نشر و ترویج علوم دینی، فرهنگ و معارف اسلامی به شمار می‌رفت و دروسی از جمله فقه، اصول، تفسیر، فلسفه، منطق و عرفان و دیگر علوم و فنون متداول آن زمان در آن تدریس می‌شد. با توجه به ارزش تاریخی، این اثر ازمکان‌های دیدنی مهاباداست و در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱، با شماره ثبت ۷۷۳۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
حوضخانه رستم بیگ — مهاباد
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، مهاباد، خیابان صلاح‌الدین شرقی، کوچه قاضی‌زاده

حوضخانه رستم بیگ با قدمتی که به دوره قاجار بازمی‌گردد، درصحن مسجد رستم بیگ قرار دارد و در سال ۱۲۳۰ هجری قمری ساخته‌شده است. آجرهای بنا از نوع چهارگوش قرمز هستند و ملات به‌کار رفته شامل گچ و خاک می‌شود. گنبدی آجری و مدور نیز روی بنا قرار دارد و طاق‌های آن سه قسمتی (جناغی) آجری هستند. از آنجا که این حوضخانه درون مسجد قرار دارد؛ به نظر می‌رسد از آن به‌عنوان وضوخانه استفاده می‌کردند. این اثر در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱، با شماره ثبت ۷۳۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و ازدیدنی‌های مهابادبه شمار می‌آید.
حمام لج — مهاباد
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۲۱ کیلومتری مهاباد، روستای لج

حمام لج با قدمتی که به دوره صفوی بازمی‌گردد، ازدیدنی‌های مهاباداست و در روستای لج، در فاصله ۲۱ کیلومتری شهر قرار دارد. در ساخت پی‌ها و زیربنای حمام از سنگ‌های محلی استفاده کرده‌اند و برای دیگر بخش‌ها، آجر چهار گوش قرمز رنگ به‌کار رفته است. نوع گچ‌کاری و پوشش پودر سنگ در قسمت‌های آجری نشان‌دهنده کهنگی صدها ساله حمام است. علاوه بر دو گنبد بزرگ‌تر، ۶ گنبد دیگر با اندازه‌های متفاوت روی بنا قرار گرفته‌اند. این اثر در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱، با شماره ثبت ۶۱۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. عکس‌ها از حسین خالندی
آبشار خورخوره سلماس (آبشار ممکان) — سلماس
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان سلماس، حدفاصل روستاهای سرگل و ممکان

آبشار خورخوره سلماس که با نام‌های آبشار ممکان و آبشار دره خورخوره نیز شناخته می‌شود، از مقاصد طبیعت‌گردی وجاذبه‌های گردشگری سلماسبه شمار می‌آید و حدفاصل دو روستای سرگل و ممکان قرار گرفته است. با چشم‌اندازهایی دیدنی و بکر، این آبشار ۳۵ متر ارتفاع دارد و در دره‌ای به عمق ۸۰ متر واقع‌شده است. پیرامون آبشار فضایی بکر و دست‌نخورده دارد و فاقد هر گونه امکانات رفاهی است. برای دسترسی به آبشار باید در جاده سلماس به ارومیه برانید و پس از طی ۱۱ کیلومتر، وارد جاده فرعی ممکان شوید. پس از ۲۰ کیلومتر، ماشین را پارک کنید و شیب تند دره را پیاده بروید.
چشمه آب گرم ایستی سو سلماس — سلماس
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان سلماس، بخش مرکزی، روستای آبگرم (ایستی سو)

چشمه آب گرم ایستی سو سلماس که با نام چشمه آب گرمایسی سو سلماس نیز شناخته می‌شود، حدفاصل ارومیه و سلماس، در روستای آبگرم قرار دارد. این روستا با طبیعت زیبا، آب‌و‌هوای مطلوب و میهمان‌نوازی ساکنان آن، به یکی از پرطرفدارترین مناطق استان وجاذبه‌های گردشگری سلماستبدیل شده است. چشمه آب گرم ایستی سو از آبی گرم با املاح معدنی همچون گوگرد برخوردار است که پزشکان استفاده از آن را برای درمان بیماری‌های پوستی مناسب عنوان کرده‌اند. این چشمه در فاصله‌ی کمی از گردنه قوشچی قرار دارد و حرارت آن در حدود ۱۷ درجه سانتیگراد است.
قلعه چهریق سلماس — سلماس
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۲۵ کیلومتری شهرستان سلماس، نزدیکی روستای چهریق علیا

قلعه چهریق سلماس با قدمتی که به هزاره اول قبل از میلاد بازمی‌گردد، در نزدیکی روستای چهریق علیا، در ۲۵ کیلومتری شهرستان سلماس قرار دارد. اولین ساکنان قلعه اورارتوها بوده‌اند و در طول تاریخ این بنای مستحکم بارها مورد استفاده واقع شد. همچنین روایات حاکی از آن است که این قلعه به مدت دو سال، محبس پیشوای آیین بیانی، «سید محمد علی باب» بوده است. قلعه چهریق به‌عنوان یکی از آثار تاریخی ومکان‌های دیدنی سلماس، در تاریخ ۲۹ تیر ۱۳۷۷، با شماره ثبت ۲۰۷۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
کلیسای گئورگ مقدس هفتوان — سلماس
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان سلماس، روستای هفتوان

کلیسای گئورک مقدس هفتوان در روستای هفتوان، از توابع شهرستان سلماس قرار دارد و با قدمتی که به دوره صفوی بازمی‌گردد، به دستور شاه‌عباس صفوی ساخته‌شده است. از ویژگی‌های جالب بنا، می‌توان به استفاده از سنگ‌های سیاه رنگ آذرین اشاره کرد که با ظرافت و هنرمندی تمام حجاری شده‌اند و تراش‌های زیبایی روی آن‌ها نقش بسته‌اند. با گنبدی در مرکز، کلیسا به‌صورت یک هرم دوازده ترک، طراحی و ساخته‌شده است و چندین کتیبه در بخش ورودی آن به چشم می‌خورد. این کتیبه‌ها منقوش به خطوط ارمنی و تصاویر مذهبی هستند و با توجه به آن‌ها می‌توان به سال ساخت بنای اولیه (قرون ۱۳ و ۱۴ میلادی) پی برد. این اثر کهن پس از صدماتی که طی زلزله‌ی سال ۱۹۳۰ میلادی متحمل شد، مورد ترمیم و بازسازی قرار گرفت و در تاریخ ۱۹ اسفند ۱۳۸۰، با شماره ثبت ۴۸۴۲ به‌عنوان یکی ازدیدنی‌های سلماسدر فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
کول تپه اهرنجان — سلماس
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شمال غرب شهر سلماس، ما بین کوی فرهنگیان ۱ و ۲

کول تپه اهرنجان که با نام تپه تاریخی اهرنجان نیز شناخته می‌شود، مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است. با قدمتی که به ۹ هزار سال پیش بازمی‌گردد، این تپه کهن‌ترین منزلگاه جوامع بشری در استان آذربایجان غربی به شمار می‌رود. از جمله آثار مشکوف در این محدوده می‌توان به سنگ‌های آبسیدین و وسایل و ابزارآلات سفالی و سنگی اشاره کرد. نمونه برخی از آثار به دست آمده از کول تپه اهرنجان در هیچ سایت باستان‌شناسی دیگر مشاهده نشده است. این اثر ازجاهای دیدنی سلماسمحسوب می‌شود و در تاریخ ۱۸ شهریور ۱۳۷۷، با شماره ثبت ۲۱۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام شیخ سلماس — سلماس
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، سلماس

حمام شیخ سلماس در زمان پهلوی اول و با بهره‌مندی از معماری سنتی ایرانی احداث شد. «محمد تسوجی» نام بانی این اثر تاریخی بود که با پیگیری و تلاش وی، فرآیند ساخت حمام از سال ۱۳۰۹ تا ۱۳۱۲، به مدت سه سال به طول انجامید. حمام با پلانی به شکل هندسی مستطیل و مساحتی برابر با ۸۶۰ متر مربع ساخته‌شده که سطح آن از زمین سه متر و نیم پایین‌تر است و برای تامین آب مورد نیاز آن از دو نهر جنوبی و غربی شهر استفاده می‌کردند. مصالح به‌کار رفته در بنا شامل سنگ، آجر، گچ، آهک و ماسه می‌شود. حمام شیخ سلماس اولین و قدیمی‌ترین حمام سلماس پس از زلزله سال ۱۳۰۹ محسوب می‌شود. در سال ۱۳۷۹، این اثر تاریخی با شماره ۳۴۷۵، به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی سلماسدر فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و امروزه تبدیل به مجموعه فرهنگی و هنری و نمایشگاه آثار مردم‌شناسی شده است.
تالاب آق زیارت — سلماس
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۲۰ کیلومتری سلماس

تالاب آق زیارت در ۲۰ کیلومتری شهر سلماس واقع‌شده است و مساحت آن گاهی به ۱۰ هکتار می‌رسد. هیچ رودخانه دائمی به این تالاب نمی‌ریزد و آب‌های سطحی و گاهی طغیان رودخانه زولاچای آب آن را تامین می‌کنند. با وجود نیزار در بعضی قسمت‌ها، تالاب آب شیرین آق زیارت زیستگاه مناسبی برای پرندگان آبی و پرستو‌ها به شمار می‌رود. همچنین این تالاب دارای شرایط مناسب زیستگاه زمستان‌گذرانی و استراحتگاه پرندگان مهاجر است. تالاب آق زیارت ازجاذبه‌های گردشگری سلماسدر استان آذربایجان غربی است و دسترسی به آن از طریق جاده ارومیه به سلماس امکان دارد.
کلیسای محلم — سلماس
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان سلماس، بخش مرکزی، روستای محلم

کلیسای محلم در روستای محلم (ملحم)، از توابع شهرستان سلماس در استان آذربایجان غربی قرار دارد و قدیمی‌ترین کلیسا از دو کلیسای موجود در این روستا است. با قدمتی که به سال ۱۸۸۰ میلادی بازمی‌گردد، روی سردر کلیسا حجاری جدیدی با تاریخ ۱۸۹۵ به چشم می‌خورد. از بنای کلیسا، امروزه جز در ورودی و چند طاق نیمه فرو ریخته به جا نمانده است. کلیسای جدیدتر در فاصله ۵۰۰ متری از قبلی قرار دارد و از آن تنها برج ناقوسی بدون ناقوس و صحنی ویران‌شده باقی‌مانده است. کلیسای قدیمی در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱، با شماره ثبت ۶۱۵۸ به‌عنوان یکی از ابنیه تاریخی ومکان‌های دیدنی استان آذربایجان غربی، در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
کلیسای آخته خانه — سلماس
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان سلماس، روستای آخته خانه

کلیسای آخته خانه ازجاذبه‌های گردشگری سلماسدر استان آذربایجان غربی به شمار می‌آید و در روستای آخته خانه قرار دارد. طبق لوح سردر ورودی، قدمت بنا بهسال ۱۸۹۰ میلادی بازمی‌گردد. با پلانی مستطیل شکل، در سالن اصلی کلیسا چهار ستون مدور آجری جای گرفته‌اند که پیشتر گنبد بنا روی آن استوار شده بود. این گنبد امروزه از جای خود درآورده و به‌صورت نسبتا سالم، در کنار بنا، روی زمین قرار داده‌شده است. علاوه بر گنبد اصلی، کلیسا دو گنبد فرعی دیگر نیز دارد. بنا دارای تزیینات خاصی نیست و تنها با ایجاد تغییر در چیدمان آجرها، سردر ورودی را آراسته‌اند. این اثر در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱، با شماره ثبت ۶۱۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
امامزاده کهنه شهر — سلماس
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۸ کیلومتری شمال غربی سلماس، تازه شهر

امامزاده کهنه شهر که با نام امامزاده اسحاق تازه شهر نیز شناخته می‌شود، از جاذبه‌های مذهبی ومکان‌های دیدنی سلماسبه شمار می‌رود و در هشت کیلومتری آن، در کهنه شهر (تازه شهر) قرار دارد. این مکان مذهبی آرامگاه تعدادی از فرزندان امام هادی (ع) به نام‌های امامزاده اسحاق (ع)، امامزاده ابراهیم (ع)، امامزاده محمد (ع)، امامزاده جعفر (ع) و امامزاده محمود (ع) است که با توجه به متون ثبت‌شده‌ی تاریخی مانند کنزالانساب و بحرالرحاب، در شهر کهنه‌شهر سلماس به خاک سپرده شده‌اند. نه‌تنها در ایام و مناسبت‌های گوناگون مردم از نقاط مختلف استان آذربایجان و ایران برای زیارت در این بارگاه ملکوتی حضور می‌یابند؛ بلکه با توجه به گفته‌های مردم محلی، در ایام محرم نیز دسته‌های عزاداری شهرستان سلماس از مناطق مختلف به این امامزاده می‌آیند و مراسم عزاداری سالار شهیدان را برپا می‌کنند. همچنین مزار شهدای کهنه شهر نیز در نزدیکی این مکان مقدس قرار دارد. این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شماره‌ی ثبت ۷۸۵۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
گوردخمه هدر سلماس — سلماس
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، سلماس، روستای هدر، کوه‌های شوریک

گوردخمه هدر شامل دو دخمه با نام‌های دخمه دختر و دخمه پسر می‌شود که در کوه‌هایشوریک قرار گرفته‌اند. این اثر تاریخی در نزدیکی روستای هدر واقع‌شده است و ازدیدنی‌های سلماسبه شمار می‌آید. دخمه دختر که در یکی از فرورفتگی‌های طبیعی کوه ایجاد شده است، شامل یه راهرو ورودی و سه اتاق می‌شود. سطح کف، سقف و دیواره‌های این دخمه ناصاف هستند و شکل سقف آن تا حدودی گنبد مانند است. دخمه پسر کمی پایین‌تر از قبلی واقع‌شده است و برخلاف دیگری، سطوحی صاف دارد. فضای دخمه شامل راهرو ورودی، تالاری بزرگ با سکوهایی دورتادور آن و اتاق جسد می‌شود.
کلیسای مارسرکیس — سلماس
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان سلماس، بخش مرکزی، روستای خسروآباد

کلیسای مارسرکیس با قدمتی که به دوره قاجار بازمی‌گردد، در روستای خسروآباد از توابع شهرستان سلماس در استان آذربایجان غربی قرار دارد. برخی بر این باور هستند که قدمت کلیسا به دوره ساسانی بازمی‌گردد وصلیب مقدس حضرت مسیح که خسرو پرویز آن را از اورشلیم به ایران آورده بود، در این کلیسا نگهداری می‌شد. فضای داخلی کلیسا شامل سالن مستطیلی شکل می‌شود که در آن دو ستون چوبی مدور بر پایه‌های سنگی مربع جای گرفته‌اند. در قسمتی از سالن سکویی برای اجرای مراسم مذهبی به چشم می‌خورد که پله‌هایی در دو سوی آن قرار دارند. روی کتیبه کلیسا تاریخ ۱۸۹۶ میلادی دیده می‌شود. این کلیسا همچنان فعال است. همچنین در محوطه کلیسا گورهایی مشاهده می‌شود که روی قدیمی‌ترین آن‌ها تاریخ‌های ۱۸۹۰ و ۱۸۳۷ حک شده‌اند. این اثر از بناهای تاریخی وجاهای دیدنی استان آذربایجان غربیبه شمار می‌آید و در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱، با شماره ثبت ۷۵۳۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کلیسای قدیمی قزلجه — سلماس
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، سلماس، روستای قزلجه

کلیسای قدیمی قزلجه با قدمتی که به دوره صفویه و قاجاریه بازمی‌گردد، از کلیساهای تاریخی وجاهای دیدنی سلماساست و در روستای قزلجه، از توابع این شهرستان قرار دارد. با پلانی مستطیل شکل، ابعاد کلیسا ۱۰ در ۱۵ متر است و در سالن اصلی آن چهار ستون به چشم می‌خورد. روی این ستون‌ها سقف بنا با طاق‌های رومی جای گرفته است. در نمای شمالی فضای داخلی طاقچه‌های تزیینی با سنگ‌های حجاری‌شده قرار دارند و در ورودی نیز از سه تکه سنگ یکدست سیاه حجاری‌شده ساخته‌شده است. این اثر در تاریخ ۱۹ اسفند ۱۳۸۰، با شماره ثبت ۴۸۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
کلیسای سرکیس مقدس — سلماس
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، سلماس، روستای قلعه سر

تعدادی ازجاهای دیدنی سلماسدر پیرامون آن جای گرفته‌اند که کلیسای سرکیس مقدس در روستای قلعه سر، یکی از آن‌ها است. با قدمتی که به سال ۱۸۰۶ میلادی بازمی‌گردد، این کلیسا توسط روستایی‌های ارمنی بنا نهاده شد. از ستون‌ها و سقف کلیسا، تنها بخش جنوبی آن باقی‌مانده است و سقف کلیسا و دیوارهای شمالی و شمال غربی بنا فروریخته‌اند. روی سنگ‌های دیوارهای کلیسا می‌توان نوشته‌هایی به زبان ارمنی و چند صلیب را مشاهده کرد. در پیرامون کلیسا نیز گورستانی قدیمی قرار دارد.
چمن متحرک چملی — تکاب
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۱۵ کیلومتری تکاب، نزدیکی روستای بدرلو

چمن متحرک چملی که با نام چملی گول نیز شناخته می‌شود، در ۱۵ کیلومتری تکاب، در مسیر تکاب به یولقون‌آغاج قرار دارد و یکی از جالب‌ترینجاذبه‌های گردشگری تکاباست. این مکان با ۸۰ متر مربع وسعت، به‌صورت جزیره‌ای روی دریاچه‌ای کوچک واقع‌شده است که با وزش باد به جهات مختلف مسیر خود را تغییر می‌دهد و حرکت می‌کند. دریاچه نیز مساحتی بالغ بر یک هکتار دارد که در دل دره‌ای عمیق جای گرفته است و اطراف آن چمنزارها و نیزارهای بلندی روییده‌اند.
روستای تاریخی یولقون آغاج — تکاب
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۳۰ کیلوتری تکاب

روستای تاریخی یولقون آغاج که در فاصله ۳۰ کیلوتری تکاب قرار دارد، از مقاصد وجاذبه‌های گردشگری استان آذربایجان غربیاست و آثار تاریخی زیادی از دوران حکومت قاجار و صفوی در خود جای می‌دهد. این آثار تاریخی شامل قلعه روستایی، حمام سنتی، مسجد و خانه اربابی می‌شود. متاسفانه مسجد این روستا که قدمت آن به ۱۵۰ سال پیش می‌رسید، بر اثر آتش‌سوزی از بین رفته و در محل آن، مسجدی جدید و باعظمت را جایگزین کرده‌اند.
آب گرم احمدآباد — تکاب
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، مسیر جاده تکاب به تخت سلیمان، ۵ کیلومتری تخت سلیمان

آب گرم احمدآباد که با نام‌های مجموعه آب‌درمانی احمدآباد و آب گرم تخت سلیمان نیز شناخته می‌شود، از مقاصد جذاب گردشگری وجاهای دیدنی تکاباست ودر فاصله پنج کیلومتریتخت سلیمانقرار دارد. این مجموعه شامل چند استخر سرپوشیده (برای جلوگیری از هدر رفتن گرمای آب)، سالن انتظار، رختکن، آلاچیق و … می‌شود. همچنین برای اقامت شبانه، دو سوئیت برای گردشگران در نظر گرفته‌اند.
قلعه سردار افشار — تکاب
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، تکاب، خیابان امام، خیابان پاسداران، روبروی ساختمان دادگستری

قلعه سردار افشار با قدمتی به زمان سلطنت ناصرالدین‌شاه قاجار بازمی‌گردد، توسط سردار حسینعلی خان افشار ساخته‌شده است. بخش اولیه ساختمان با درب ورودی به حیاطی بزرگ و مفرش با سنگ‌های تراورتن راه دارد. ساختمان اربابی در دو بخش دو طبقه، با ایوان و ستون‌های مدور آجری خودنمایی می‌کند و در وسط حیاط حوضی دایره‌ای شکل را به عمق یک متر و قطر حدودا ۶ متر می‌توان دید. مصالح به‌کار رفته در بنا شامل آجرهای چهارگوش و ملات گچ، آهک و خاک رس می‌شود. از بخش‌های مهم قلعه کبوترخانه یا قوشخانه است که از آن برای نگهداری کبوترهای خانگی و وحشی در زمان حیات سردار استفاده می‌شد. این بنا که ازجاهای دیدنی تکاببه شمار می‌رود، هم‌اکنون متعلق به جمعیت هلال‌احمر شهرستان تکاب است.
سد قجور — تکاب
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۵ کیلومتری شرق شهر تکاب، ۲ کیلومتری شمال شرق روستای قجور

سد قجور در فاصله پنجکیلومتری شرق شهر تکاب و دو کیلومتری شمال شرق روستای قجور قرار دارد و حدود ۳۰۰ متری جاده تکاب-یولقون آغاج، در میان یک دره واقع‌شده است. با قدمتی که به دوره پهلوی بازمی‌گردد، این سد را با هدف تامین آب کشاورزی و شرب روستاهای پایین‌دست احداث کرده‌اند. حداکثر ارتفاع سد از پی ۱۸ متر و طول تاج آن ۸۲ ٫ ۵ متر است. با توجه به اهمیت تاریخی، این اثر ازجاهای دیدنی تکاببه شمار می‌آید و در تاریخ ۱۲ مهر ۱۳۷۷، با شماره ثبت ۲۱۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد جامع تکاب — تکاب
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، تکاب، خیابان امام خمینی

مسجد جامع تکاب با قدمتی که به اواخر دوره قاجار بازمی‌گردد، در خیابان امام خمینی (ره) تکاب قرار دارد. سردر ورودی مسجد توسط دالانی با پوشش طاق گهواره‌ای به صحن مسجد متصل می‌شود و شبستان قدیمی آن دارای ایوان ورودی با ستون‌های مدور آجری و سرستون‌های سنگی است. بخش تحتانی دیوارهای مسجد با قلوه‌سنگ و ملات ماسه، آهک و خاک آجر کار شده است و بخش فوقانی دیوارها را با آجر و گنبد مرکزی را با گوشواره‌های ظریف و رسم‌بندی منظمی با آجر چهارگوش و ملات گچ احداث کرده‌اند. این اثر از مقاصد مذهبی وجاذبه‌های گردشگری تکاببه شمار می‌آید و در تاریخ ۱۰ دی ۱۳۸۱، با شماره ثبت ۶۶۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
غار کهریز — تکاب
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان تکاب، روستای کهریز

غار کهریز در روستای کهریز، از توابع شهرستان تکاب، در استان آذربایجان غربی قرار دارد. قطر دهانه این غار به طور تقریبی دو متر است و طول و عرضی برابر با سه متر دارد. غار کهریز یگی ازجاهای دیدنی تکاباست که سالانه گروه‌های غارنوردی و کوهنوردی متعددی از آن بازدید می‌کنند. رسیدن به غار کهریز با استفاده از ماشین امکان‌پذیر است و دسترسی سواره دارد.
مقبره حسن زیرک — بوکان
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، بوکان

مقبره حسن زیرک مدفن استادحسن زیرک در بوکان است. وی در سال ۱۳۰۰ در این شهر متولد شد، در شهرهای کردنشین ایران و عراق زیست و عمری را در رنج سپری کرد. زیرک استعداد زیادی در سرودن شعر و آهنگسازی داشت و دوره‌هایی را نیز به همکاری با رادیوهای ایران و عراق پرداخت. علاوه بر آثاری که از وی به جا مانده‌اند، ترانه‌هایش در سرتاسر شهرهای کردنشین محبوبیت زیادی دارند. مقبره استاد حسن زیرک امروزه بر فراز کوه ناله‌شکن قرار دارد و ازدیدنی‌های بوکانمحسوب می‌شود.
کوه طرغه — بوکان
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۲۲ کیلومتری غرب شهر بوکان

کوه طرغه که با نام‌های کوه ترغه و کوه طرقه نیز شناخته می‌شود، در فاصله ۲۲ کیلومتری غرب شهر بوکان قرار دارد و ارتفاع آن ۲۲۲۴ متر است. این کوه از بلندترین قلل جنوب استان آذربایجان غربی به شمار می‌رود و در خط الراس اصلی رشته کوه‌های زاگرس واقع‌شده است. به‌عنوان یکی از مقاصد کوهنوردی در منطقه وجاذبه‌های گردشگری بوکان، کوهنوردان زیادی راهی طرغه می‌شوند و دو پایگاه برای استراحت کوهنوردان در مسیر کوه‌پیمایی وجود دارد. همچنین تعدادی اثر از سنگ تراشیده شده و بناهای تاریخی مربوط به عهد مغول و ایلخانان در این منطقه جای گرفته‌اند.
سد بوکان — بوکان
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی بوکان، نزدیکی مرز استان‌های آذربایجان غربی و کردستان

سد بوکان که با نام‌های سد شهید کاظمی و سد لگزی نیز شناخته می‌شود، یکی از سدهای بزرگ ایران با هسته رسی است و در ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر بوکان قرار دارد. در منابع رسمی ایران، سد در حوزه استحفاظی بوکان واقع‌شده است. دریاچه آن نیز در در محدوده استان کردستان، شهر سقز قرار دارد. این سد برای تنظیم و استفاده از آب و سیلاب‌های رودخانه زرینه ایجاد شد و علاوه بر تامین آب شهرهای بوکان، میاندوآب و عمده آب شهر تبریز، در حدود ۵۵ هزار هکتار از زمین‌های کشاورزی منطقه‌های عجب‌شیر و آذرشهر را نیز آبیاری می‌کند. همچنین سد بوکان به‌عنوان یکی از مقاصد تفریحی وجاذبه‌های گردشگری بوکان، هر ساله پذیرای هزاران نفر از سرتاسر ایران است. دریاچه سد بوکان با ۷۱۸ میلیون متر مکعب بیشترین آب پشت سد را به خود اختصاص داده است.
سیمینه‌رود — بوکان
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، بوکان

سیمینه‌رود که مردم محلی آن را با نامتاتائو می‌شناسند، از ارتفاعات منطقه مهاباد، سقز، بانه و شمال عراق سرچشمه می‌گیرد. این رود پس از عبور از شهرهای بوکان و میاندوآب، در نهایت بهدریاچه ارومیهمی‌ریزد. با ۲۰۰ کیلومتر طول، متوسط آب سالانه آن معادل ۶۴۰ میلیون متر مکعب است و یکی از رودهای مهم استان آذربایجان غربی به شمار می‌رود. بخش زیادی از سیمینه‌رود در حوزه شهرستان بوکان قرار دارد. همچنین این رود با عبور از جنوب شهرستان میاندوآب، زمین‌های زیادی را آبیاری می‌کند. عکس‌ها از محمد ادیب
بوستان ساحلی بوکان — بوکان
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، بوکان، بخش غربی شهر

بوستان ساحلی بوکان که با نام پارک ساحلی بوکان نیز شناخته می‌شود، در قسمت غربی شهر بوکان قرار دارد و با نزدیک به ۱۳ هزار متر مربع مساحت، بزرگ‌ترین پارک این شهر به شمار می‌رود. امکانات متعدد تفریحی و ورزشی این پارک، آن را در میان اهالی و گردشگران به یکی از مقاصد محبوب وجاذبه‌های گردشگری بوکانتبدیل کرده است. از جمله این امکانات می‌توان به زمین بسکتبال، شهربازی، زمین اختصاصی فوتسال، امکانات ورزشی و مسیرهای دوچرخه‌سواری در قسمت شمالی پارک و پیست اسکی، بوفه، سینما چندبعدی، شهربازی و نمایشگاه‌های صنایع‌دستی در قسمت جنوبی پارک اشاره کرد.
تپه باستانی قلایچی — بوکان
نشانی: ایران، آذربایجان غربی، ۱۵ کیلومتری شمال شرقی بوکان، روستای قالایچی

تپه باستانی قلایچی که با نام تپه باستانی قالایچی نیز شناخته می‌شود، در ۱۵ کیلومتری شمال شرقی شهرستان بوکان و در روستایی به همین نام قرار دارد. طبق تحقیقات و کاوش‌های انجام‌شده در این تپه تاریخی، آثاری از هزاره‌ی اول پیش از میلاد کشف‌شده است. آجرهایی به شکل صلیب و منقوش، از نخستین آثاری هستند که در این منطقه کشف شده‌اند. در کاوش‌هایی که مجددا صورت گرفت، آثاری همچون معبد مرکزی برج‌ها، دیوارهای آن، حیاط سنگ‌فرش، پله‌های متصل به حیاط، چند اتاق اندود شده با گل اخری، نقاشی‌هایی به رنگ سیاه و آبی و آجرهایی منقوش با موضوعات انسانی، هندسی و گیاهی بدست آمده‌اند. طبق بررسی‌ها، احتمال می‌رود که این مجموعه متعلق به دوران حکومت «مانا» باشد و به احتمال زیاد این منطقه، شهر زیرتو یا ایزیرتو، پایتخت مانایی‌ها بوده است. با توجه به ارزش بالای تاریخی، تپه باستانی قلایچی اثر در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۰، با شماره ثبت ۳۸۲۳ به‌عنوان یکی ازمکان‌های دیدنی بوکان، در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
تالاب قره گل — بوکان
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۴۰ کیلومتری جاده بوکان به میاندوآب، مجاور روستای قره گل

تالاب قره گل در ۴۰ کیلومتری جاده بوکان به میاندوآب و در مجاورت روستای قره گل قرار گرفته است و از مقاصد طبیعت گردی وجاهای دیدنی بوکانمحسوب می‌شود. این تالاب وسعتی معادل با ۳۰۰ هکتار دارد و با برخورداری از شرایط زیست‌محیطی مناسب، از مناطق مهم برای تخم‌گذاری و زادآوری پرندگان آبزی و کنارآبزی به شمار می‌رود. آب تالاب از ذوب برف‌ها و جریان سیلاب‌ها تامین می‌شود. وجود خاکستر آتشفشانی به بستر تالاب، دورنمای سیاه رنگی به آب تالاب داده است و از همین رو با نام قره گل خوانده می‌شود.
غار قلایچی — بوکان
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۹ کیلومتری شمال شرقی بوکان، مجاورت محوطه باستانی تپه قلایچی

غار قلایچی که با نام غار قالایچی نیز شناخته می‌شود، در فاصله ۹ کیلومتری شمال شرقی شهرستان بوکان و در مجاورت تپه باستانی قلایچی، یکی از مراکز تمدن مانایی‌ها قرار دارد. شکل‌گیری این غار طبیعی در اثر نفوذ آب در طبقات آهکی صورت گرفته است. از این غار به‌عنوان غنی‌ترین و سخت‌ترین غارهای مکشوف در ایران از نظر ساختار یاد می‌کنند. با هشت متر قطر دهانه، غار در ارتفاع ۱۷۵۰ متری کوهی با همین نام واقع‌شده است. هرچند غار قلایچی ازجاذبه‌های گردشگری بوکانبه شمار می‌آید؛ پیمایش آن نیازمند داشتن تجهیزات و توانایی تخصصی غارنوردی است.
قلعه سردار — بوکان
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، بوکان، مرکز شهر

قلعه سردار با قدمتی که بهسال ۱۲۸۵ هجری قمری بازمی‌گردد، منسوب به سردار عزیز خان مکری داماد امیرکبیر بوده است. با ۳۰ متر طول و ۲۰ متر عرض، این قلعه ۶ شاه‌نشین داشته است و مصالح به‌کار رفته در ساخت آن شامل ساروج، خاک رس، خاک سفید، آجر و چوب می‌شود. در حال حاضر، قلعه سردار به‌صورت یک تپه، در مرکز شهر بوکان قرار دارد و تا ۹۵ درصد بنای ساختمان آن تخریب‌شده است. این اثر که ازجاهای دیدنی بوکانبه شمار می‌رود، در سال ۱۳۴۷، با شماره ثبت ۵۷۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و تپه مربوطه به‌عنوان محوطه باستان‌شناسی در حال کاوش و بررسی است. تاکنون هفت مرحله سکونت در دوره‌های مختلف باستان‌شناسی در این تپه شناسایی کرده‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به دوره‌های قاجار و ایلخانی و دوره اسلامی اشاره کرد.
مسجد حمامیان — بوکان
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، بوکان، روستای حمامیان

برخی ازجاهای دیدنی بوکاندر اطراف آن واقع شده‌اند که مسجد حمامیان یکی از آن‌ها است. این مسجد با قدمتی که به دوره قاجار بازمی‌گردد، در روستای حمامیان قرار دارد. با بنایی مربع شکل، مصالح به‌کار رفته در ساخت مسجد شامل سنگ لاشه معادن اطراف، آجر خشتی و چوب گردو می‌شود. از ویژ‌گی‌های جالب معماری بنا می‌توان به پی‌ریزی در عمق ۲۰ متری، قرینه‌سازی میان ستون‌ها و آجرتراشی‌های سقف و دیوار اشاره کرد. گنبد دو لایه مسجد نیز به زیبایی با آجرهای چهار گوش و رنگ‌های گیاهی تزیین شده است. این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹، با شماره ثبت ۳۴۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
آرامگاه سرداران مکری — بوکان
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، بوکان، پارک عمومی ملت

آرامگاه سرداران مکری با قدمتی که به دوره قاجار بازمی‌گردد، مدفن چند تن از نوادگان سردار عزیزخان مکری و برخی از بزرگان شهر بوکان است. این آرامگاه در گویش کردی به «گومبه‌زی سردار» شهرت دارد. مجموعهشامل یک حیاط کوچک در ضلع جنوبی و ساختمان مقبره با معماری سنتی می‌شود. پلان گنبد خانه با الگوی چلیپا بنا شده است و در ورودی ضلع جنوبی، ایوانی با دو ستون سنگی دیده می‌شود. از مهم‌ترین عناصر تزیینی آرامگاه می‌توان به آجرکاری به شیوه خفته راسته اشاره کرد. این اثر در سال ۱۳۸۰، با شماره ثبت ۳۸۴۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و ازمکان‌های دیدنی بوکانبه شمار می‌رود.
منطقه شکار ممنوع سه کانیان — بوکان
نشانی: ایران، استان آذربایجان غربی، ۱۵ کیلومتری شمال شرقی بوکان، محور بوکان به میاندوآب

منطقه شکار ممنوع سه کانیان در ۱۵ کیلومتری شمال شرقی بوکان، در محور بوکان به میاندوآب قرار دارد و شامل پنج روستا با نام‌های سه‌کانیان، کانی علی گرده، کانی سور، ارمنی بلاغی و کانی قلا می‌شود. این منطقه را زیستگاه نوعی پرنده کمیاب به نام «میش‌مرغ» می‌دانند که بزرگ‌ترین پرنده کشور لقب گرفته است. همچنین در این محدوده گونه‌های مختلف گیاهی از جمله خوشخوراک، گون کتیرا، یونجه وحشی، چاودار، گلابی‌های وحشی، زالزالک، گل کاغذی، گون‌های خوش‌خوراک و پسته‌ی وحشی می‌روید. طبیعت زیبا و بکر با چشم‌اندازی دیدنی، از ویژگی‌های این دشت دوست‌داشتنی است که آن را به یکی از مقاصد گردشگری ومکان‌های دیدنی بوکانتبدیل کرده است و سالانه تعداد زیادی از علاقه‌مندان به طبیعت‌گردی را به خود جذب می‌کند.