آرامگاه سید غلام رسول — چابهار
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، چابهار، بلوار شهید ریگی

آرامگاه یا مقبره، ساختمانی است که به‌عنوان بنای یادبود برای فرد یا افرادی ساخته می‌شود و قبر آن‌ها درون ساختمان قرار می‌گیرد. این آرامگاه‌ها معمولا محل گردآمدن و زیارت افرادی قرار می‌گیرند که صاحب آرامگاه را قبول داشته‌اند یا مرید او محسوب می‌شوند. یکی از این آرامگاه‌های معروف در جنوب کشور، آرامگاه سید غلام رسول است. آرامگاه سید غلام رسول ازجاهای دیدنی چابهارمحسوب می‌شود و برخی صاحب آن را فردی صاحب‌نام و شیعه و برخی دیگر وی را لوطی می‌دانند که عمر خود را به شاد کردن مردم می‌گذرانده است. این آرامگاه سال‌های سال مکانی برای معتقدان وی بود که با برگزاری مراسم‌های مختلفی سعی در بزرگداشت آن داشتند. برای آشنایی بیشتر با کجارو همراه باشید. آرامگاه سید غلام رسول را بیشتر بشناسید: معرفی آرامگاه سید غلام رسولآرامگاه سید غلام رسول کجاست؟ تاریخچه آرامگاه سید غلام رسولمعماری آرامگاه سید غلام رسولسید غلام رسول کیست؟ مراسم آیینی در آرامگاه سید غلام رسولبازدید از آرامگاه سید غلام رسولمعرفی آرامگاه سید غلام رسولآرامگاه سید محمد، مشهور به سید غلام رسول، از زیارتگاه‌های مسلمانان هند و مردم منطقه بوده است و قدمت این آرامگاه به سال ۴۵۶ هجری قمری باز می‌گردد. این مقبره در بدو ورود به شهر چابهار نمایان است و به‌واسطه معماری‌اش، برای غالب گردشگران جذابیت دارد. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: سید وحید شریعت) بنای آرامگاه سید غلام رسول از معماری هندی تاثیر پذیرفته است و شاخصه‌های معماری هند را به‌طور واضح می‌توان در آن رویت کرد. به احتمال بسیار مسلمانان هند به‌دلیل توجه به صاحب مقبره، این تغییرات را در دوره‌های بعد از ساخت روی آن صورت داده‌اند. این آرامگاه با شماره ثبت ۱۵۵۹ در تاریخ ۱۳۵۶ / ۱۰ / ۵ به ثبت رسید و در دهه‌های اخیر توسط میراث فرهنگی سیستان و بلوچستان مرمت شده است. آرامگاه سید غلام رسول کجاست؟ آرامگاه سید غلام رسول از مقاصد مذهبی وجاذبه‌های گردشگری استان سیستان و بلوچستاناست و در حاشیه ضلع شرقی و در پنج کیلومتری شمال غربی خلیج چابهار قرار دارد. آدرس: استان سیستان و بلوچستان، چابهار، بلوار شهید ریگی، بعد از میدان شیلات (مشاهده روی نقشه) عکس‌های گالری از گوگل‌مپ (عکاسان: عارف خدابنده و محمود هاشم زهی) تاریخچه آرامگاه سید غلام رسولپلان معماری بنای آرامگاه سید غلام رسول به‌شکل بناهای دوره سلجوقی است. برخی بر این اعتقاد هستند که بنا مربوط به دوره تیموری است و شاخصه‌های معماری این دوره نیز در بنا دیده می‌شود. احتمال می‌رود بنا در دوره‌های بعد تکمیل‌شده باشد و شاخصه‌هایی از معماری تیموری هند در آن به کار رفته باشد. طرح و نقش‌های روی بنا نیز از اصالت خاصی برخوردار هستند و مشابه در بناهای دیگر مربوط به عصر صفویه نیز دیده می‌شود. بنابراین می‌توان گفت بنا به احتمال بسیار، آرامگاه در عصر سلجوقی ساخته و تزیینات آن در دوره‌های بعدی تکمیل‌شده است. معماری آرامگاه سید غلام رسولآرامگاه سید غلام رسول با دیوارهای سفید به سبک معماری هندی ساخته‌شده است. بنا در ضلع غربی حیاط، روی صفه‌های به ارتفاع یک متر قرار دارد. ورودی اصلی بنا در میانه ضلع غربی این پیشخوان است و سطح دیوارهایش را با تعبیه طاقچه‌ها و طاق‌نماهایی با تزیینات گچی به‌شکل دایره، پشت سر هم ساخته‌اند. بر پیشانی ورودی بنا نقاشی تزیینی رنگارنگی با طرح‌های نقوش ستاره‌های مشبک دیده می‌شود. در قسمت شرقی آرامگاه، یک پیشخوان با سقف تیرهای چوبی و حصیری و چند ستون چوبی جای گرفته است که با پنج پله به حیاط وصل می‌شود و قدمت چندانی ندارند. در چهار گوشه زیارتگاه، چهار مناره کوتاه وجود دارد و نیم‌دایره‌هایی از گچ، به رنگ سفید، بین این منازل را پر می‌کند. گنبد از داخل دارای نواری از تزیینات هندسی و گیاهی با رنگ‌ها‌ی زرد، قرمز، آبی، سفید است. بالای چهارطاقی بنا، چهار نورگیر وجود دارد که قسمتی از نور داخل آرامگاه را تامین می‌کنند. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: Atefeh RS) در ضلع غربی طاق‌نمایی با تزیینات مقرنس دیده می‌شود که در داخل آن کلمات «لااله الا الله» «یا محمد» «یا علی» و … را روی نقش گل‌ها طرح‌اندازی کرده‌اند. در نمای ضلع شمالی، رو‌به‌روی محراب نیز طاق نماهایی با تزیینات مقرنس دیده می‌شود که محل نذر و روشن کردن شمع است. مقبره در میانه بنا واقع و روی آن صندوقچه و بر فراز صندوقچه حجله چوبی با تزیینات هندسی و زینت‌های بلوچی گذاشته‌شده است. سید غلام رسول کیست؟ در مورد صاحب آرامگاه در کتاب فرهنگ مردم بلوچ که توسط عبدالله ناصری به نگارش درآمده، دو دیدگاه ذکر شده است: در مورد صاحب مزار دو عقیده وجود دارد. یکی آنکه معتقد هستند این مزار از آن عارف وارسته و مرد حقی است به نام سید عبدالرسول و این زیارتگاه مردم شیعه چابهار است و افراد غیرشیعه هم از شیعه‌های این سرزمین پیروی می‌کنند. بعضی دیگر بر این باوراند این مزار یک لوطی است (مطرب‌های دوره‌گرد را لوطی می‌نامند). در مورد صاحب مقبره روایاتی مختلف وجود دارد. گفته‌شده که وی خود هندی تبار بوده و زنی از اهالی چابهار را اختیار کرد، اما در شب عروسی‌اش دچار کسالت شد و فوت کرد. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: عارف خدابنده) مراسم آیینی در آرامگاه سید غلام رسولمعتقدان به سید غلام رسول هر ساله در سالروز مرگش (روز آخر ذی‌القعده)، به‌مدت ده روز با ساز‌و‌دهل به آوازخوانی، رقص و پایکوبی می‌پرداختند. دو نظریه درباره این مراسم وجود دارد: از آنجا که لوطی فوت‌شده عمرش را به شاد کردن مردم می‌پرداخت، وصیت کرده بود بعد از مرگش در کنار قبر وی مراسم شادی برگزار شود و تاثیر وجود خود را در شادمانی مردم بعد از مرگش حفظ کند. از آنجا که این شخص عروسی ناکام و نافرجامی داشت، دوستدارانش هر ساله در سالروز مرگش برایش جشن تدارک می‌دیدند تا یاد او را زنده کنند. هرکدام از این نظریه‌ها صحت داشته باشد، در هر صورت امروزه چنین مراسمی برگزار نمی‌شود و تقریبا می‌توان گفت از بین رفته است. پیروان صاحب این مزار اکثرا شیعه مذهب هستند و در ماه محرم مراسم سوگواری در این مقبره برگزار می‌کنند. بازدید از آرامگاه سید غلام رسولحتما پیش از بازدید از باز بودن آرامگاه اطمینان حاصل کنید. هنگام بازدید می‌توانید با درخواست از سرپرست آرامگاه، از تمبرهای هندی محوطه نوش جان کنید. در بازدید از نقاط مختلف ایران، به‌خصوص نواحی بومی، به فرهنگ و باورهای مردم محلی احترام بگذارید. هرآنچه برای ما به‌جای مانده است، میراث بشریت است. در پاسداشت آن‌ها کوشا باشیم و بی‌خدشه‌ای به نسل‌های بعد تحویل‌شان دهیم. عکس از گوگل‌مپ (عکاس: عارف خدابنده) پرسش‌های متداولآرامگاه سید غلام رسول کجاست؟ آرامگاه سید غلام رسول در استان سیستان و بلوچستان، چابهار، بلوار شهید ریگی، بعد از میدان شیلات قرار دارد. سید غلام رسول کیست؟ در مورد صاحب مقبره روایاتی مختلف وجود دارد. برخی سید غلام رسول را عارفی وارسته می‌دانند، برخی یک لوطی. قدمت آرامگاه سید غلام رسول به چه زمانی بازمی‌گردد؟ به احتمال بسیار، آرامگاه در عصر سلجوقی ساخته و تزیینات آن در دوره‌های بعدی تکمیل‌شده است. آیا می‌توانیم از آرامگاه سید غلام رسول بازدید کنیم؟ بله. حتما پیش از بازدید از باز بودن آرامگاه اطمینان حاصل کنید. نویسنده: زهرا آذرنیوش