آرامگاه شیخ احمد جامی — تربت‌جام
نشانی: ایران، استان خراسان رضوی، تربت‌جام، خیابان جامی، خیابان آرامگاه، مجاور پارک شیخ جام

تربت‌جام از شهرهای تاریخی در استان خراسان رضوی است که نزدیک به مرز ایران و استان هرات در افغانستان قرار دارد. این شهر در دوره‌های مختلف تاریخ کشورمان از جمله یورش مغول‌ها و حمله تیمور لنگ آسیب‌های زیادی دید و از هجوم ازبک‌ها و افغان‌ها نیز در امان نبوده است. شهر تاریخی تربت‌جام از سده سوم و چهارم هجری قمری اهمیت تاریخی، اجتماعی و فرهنگی فراوانی به دست آورد و در دوره شیخ احمد جامی یعنی سده‌های پنجم و ششم هجری قمری شکوفا شد. امروزه آرامگاه شیخ احمد جامی از جاهای دیدنی تربت‌جام است و در قلب این شهر خودنمایی می‌کند. با ما همراه باشید تا این عارف بزرگ و آرامگاه او را بیشتر بشناسیم. هرآنچه باید درباره آرامگاه شیخ احمد جامی بدانید: آرامگاه شیخ احمد جامی کجاست؟ درباره آرامگاه شیخ احمد جامیشرایط بازدید آرامگاه شیخ احمد جامیتاریخچه آرامگاه شیخ احمد جامیزندگی نامه شیخ احمد جامیمعماری و بخش‌های مختلف آرامگاه شیخ احمد جامیدیدنی‌های اطراف آرامگاه شیخ احمد جامیآرامگاه شیخ احمد جامی کجاست؟ آدرس: استان خراسان رضوی، تربت‌جام، خیابان جامی، خیابان آرامگاه، مجاور پارک شیخ جام (مشاهده روی نقشه) آرامگاه شیخ احمد جامی یکی از مهم‌ترینجاهای دیدنی تربت جامبه شمار می‌آید. این آرامگاه در حاشیه شمال غربی این شهر و در کنار مقبره و مسجد خواجه عزیز الله، در محله‌ای به نام سعدآباد واقع‌شده است. منبع عکس: ویکی مدیا؛ عکاس: هادی دهقان پورمسیر دسترسیآرامگاه شیخ احمد جامی در مرکز شهر تربت‌جام و مجاور پارک شیخ جام قرار دارد. برای دسترسی به آرامگاه با استفاده از خودروی شخصی از طریق میدان ولیعصر تربت‌جام وارد خیابان میر قوام الدین شوید. حدود ۵۰۰ متر جلوتر دور بزنید و وارد خیابان قاضی محمدنعیم شوید؛ سپس نرسیده به پارک شیخ جام، وارد خیابان جامی شوید. این خیابان را طی کنید و وارد خیابان منتهی به آرامگاه شوید. آرامگاه شیخ احمد جامی در حاشیه این خیابان و نزدیک به پارک شیخ جام قرار دارد. درباره آرامگاه شیخ احمد جامیآرامگاه شیخ احمد جامی با ۸۰۰ سال قدمت از جاهای دیدنی تربت‌جام در استان خراسان رضوی به شمار می‌آید. این آرامگاه که مدفن و مقبره شیخ احمد جامی محسوب می‌شود، به سده نهم تا دوازدهم هجری قمری تعلق دارد و امروزه یک مجموعه تاریخی متشکل از بخش‌های متنوع و دیدنی است. این اثر تاریخی در ۱۵ دی ۱۳۱۰ هجری شمسی با شماره ثبت ۱۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی کشورمان به ثبت رسید. منبع عکس: گوگل‌مپ؛ عکاس: جلیل بزرافشانشرایط بازدید آرامگاه شیخ احمد جامیبازدید از آرامگاه شیخ احمد جامی (در سال ۱۴۰۲) رایگان است. شما امکان بازدید از این مجموعه را در هر ساعتی از شبانه‌روز خواهید داشت؛ اما در حال حاضر (سال ۱۴۰۲) قسمت‌هایی از مجموعه تاریخی فاقد امکان بازدید هستند. برای گشت‌وگذار کامل در مجموعه تاریخی شیخ احمد جامی به حدود یک تا دو ساعت زمان احتیاج است. تاریخچه آرامگاه شیخ احمد جامیبعد از وفات شیخ احمد جامی در سن ۹۶ سالگی، بنا به وصیت او پیکرش را در کنار خانقاهش در دروازه معد‌آباد به خاک سپردند. نفوذ و رابطه خویشاوندی خاندان شیخ با پادشاهان و بزرگان ادوار بعدی، به‌خصوص حاکمان «آل کرت» در دوره ایلخانی و پادشاهان تیموری، باعث رونق و آبادی تربت‌جام شد. این موضوع به‌نوبه خود در شکل‌گیری و توسعه مجموعه معماری آرامگاه شیخ احمد جامی بی‌تاثیر نبود. منبع عکس: ویکی مدیا؛ عکاس: پرنیان نداییزندگی نامه شیخ احمد جامیشیخ احمد جامی که نام کامل او «احمد ابن ابوالحسن جامی نامقی ترشیزی» است، از عارفان، شعرا و موسیقی‌دانان مشهور قرن پنجم و ششم هجری قمری به شمار می‌آید. وی در سال ۴۴۰ هجری قمری در روستای نامق از توابع ترشیز (کاشمر فعلی) به دنیا آمد و در سن ۹۵ سالگی در تربت‌جام درگذشت. منبع عکس: گوگل‌مپ؛ عکاس: محسن موسوی زادهشیخ احمد در سن ۲۲ سالگی دچار تحول روحی شد و به عرفان روی می‌آورد. او در این دوران از مردم و معاشرت با آن‌ها فاصله گرفت و ۱۸ سال در ارتفاعات نامق و کوهستان بزد، گوشه عزلت اختیار کرد و به مطالعه قرآن، تفاسیر و تحقیق در حال عرفا مشغول شد. سرانجام او به خدمت حضرت خضر (ع) مشرف شد. مذهب شیخ احمد جامی برخلاف ادعای تعدادی از مولفان از جمله «قاضی نورالله شوشتری»، سنت است. ایشان در سن ۴۰ سالگی به تعلیم، ارشاد، گفتار و نگارش رساله و کتاب مشغول شد و در سفرهایی که به نقاط گوناگون داشت، در میان طبقات مختلف مردم از جمله برخی حکمرانان و زمامداران سیاسی، قدرت و نفوذ به دست آورد. شیخ احمد القابی همچون شیخ‌الاسلام، قطب الاوتاد، شیخ ابونصر احمد ژنده پیل، پیر جام و شیخ جام دارد. پیشگویی در رابطه با آینده و حوادث پیش‌رو، شفا بخشیدن برخی از بیماران، درمان افراد فلج، شفای افراد نابینا و دیوانگان، اشراف بر ضمایر و خواندن ذهن افراد و تصرف بر عالم ماده و قوانین طبیعت از جمله کرامات شیخ احمد جامی بودند. معماری و بخش‌های مختلف آرامگاه شیخ احمد جامیآرامگاه شیخ احمد جامی که ازجاهای دیدنی استان خراسان رضویمحسوب می‌شود، در واقع یک مجموعه تاریخی متشکل از قسمت‌های مختلف است. این مجموعه از بخش‌هایی همچون مقبره شیخ احمد، ایوان، گنبدخانه، مسجد کرمانی، گنبد سفید، مسجد عتیق، مدرسه امیر جلال‌الدین فیروزشاهی و مسجد جامع نو تشکیل‌شده است. البته الحاقات دیگری از جمله آب‌انبار، مسجد زیرزمینی و قبور مجاور مزار نیز در این مجموعه وجود دارند که در دوره‌های مختلف به وجود آمده‌اند. ورودیدر قسمت شرقی مجموعه آرامگاه شیخ احمد جامی ورودی قرار دارد. این قسمت به‌گونه‌ای است که نظر بیننده را به خود جلب می‌کند. معماری این بخش شامل پیش طاق ورودی، آستانه درگاه با در چوبی و طاق‌های دو اشکوبه به طرفین است. در چوبی قدیمی مجموعه با کتیبه‌های کوفی آراسته شده بود که متاسفانه به‌دلیل محو شدن، بیشتر قسمت‌ها قابل خواندن نیست؛ اما ظاهر آن نشان از قدمت بالای این اثر دارد. منبع عکس: ویکی مدیا؛ عکاس: پرنیان نداییبه‌طورکلی ورودی از قسمت‌های قدیمی مجموعه آرامگاه شیخ احمد جامی به شمار می‌رود و مربوط به قرن هشتم هجری قمری است. بخش ورودی که از خشت ساخته‌شده است، در ابتدا هیچ‌گونه تزئیناتی را شامل نمی‌شد. در دوره ایلخانی نمای مجموعه با گچ سفید تزیین شد و در دوره‌های بعد با استفاده از گچ‌بری‌های زیبا و استفاده از رنگ قرمز ورودی مجموعه را آراستند. آرامگاه شیخ احمد جامیآنچه از همه بیشتر در مجموعه تاریخی شیخ احمد جامی جلب نظر می‌کند، آرامگاه او است که نزدیک به ایوان مرتفع در فضای باز قرار دارد. آرامگاه با آجر و گچ ساخته‌شده و به شیوه‌ای خاص از سطح محوطه بالا آمده است. مزار شیخ احمد دو سنگ به‌صورت افراشته دارد. اولین سنگ لوح، اصلی محسوب می‌شود و دارای تزئیناتی همچون گل، برگ و آرایه‌های گیاهی است. دومین سنگ در قسمت پایین مزار قرار دارد. منبع عکس: گوگل‌مپ؛ عکاس: بهراد موعودیاز درون سنگ آرامگاه شیخ احمد جامی درخت کهن‌سالی با شاخه‌های فراوان به‌صورت خودرو روییده است. با اینکه ریشه‌های درخت در حال تخریب مزار هستند؛ اما نوادگان شیخ می‌گویند از او روایتی دارند که طبق آن هیچ‌گاه نباید درختی را قطع کنند. بعضی از زائران نیز ارادت خاصی به این درخت دارند؛ چراکه معتقدند درخت رمز زندگی، باروری، فناناپذیری، واقعیت مطلق و سرچشمه آب حیات است. از طرف دیگر درخت تمثیلی از تمرکز است و رویش درخت بر جاودانگی یاد و خاطره شخصیت مدفون دلالت دارد. به اعتقاد مردم تربت‌جام این درخت پسته که بومی ناحیه تربت‌جام است، بر سر مقابر و مزارهای آزادگان مسلمان ایرانی و بزرگان می‌روید. مردم نواحی شرق خراسان نیز بر این باورند که درختان از ناف دفن‌شدگان روییده‌اند. محجری از سنگ مرمر اطراف آرامگاه شیخ احمد جامی را محصور کرده است که ۱۸ پایه از سنگ مرمر سیاه در بین آن قرار دارند. گنبدخانهگنبد و گنبدخانه در قلب مجموعه آرامگاه شیخ احمد جامی واقع شده‌اند. چهار نمای خارجی گنبدخانه توسط بناهای اطراف پوشیده شده است و دیوارهای گنبدخانه در داخل تا حد کتیبه و هشت‌بخشی گنبد بالا می‏ر‌وند. هشت‌ضلعی زیر گنبد از چهار سه‌کنج و چهار طاق‌نما ساخته‌شده است. سطح زیر گنبد را نیز با یک کاربندی پوشانده‌اند. ساختمان و طرح بنای گنبد آرامگاه شیخ احمد جامی یادآور مقبره سلطان سنجر در مرو (قرن ۱۲ میلادی) و بقایای آرامگاه تیموری مجاور مسجد هرات است. منبع عکس: گوگل‌مپ؛ عکاس: محسن موسوی زادهگچ‌بری‌های اطراف ورودی غربی نشان می‌دهند که فضای گنبدخانه در گذشته محراب بوده است. بعدها در زمانی که گنبدخانه دیگر محل برگزاری نماز نبود، دری در آن تعبیه کردند. سه جفت در گنبدخانه مربوط به قرن هشتم هجری قمری هستند که یکی از آن‏ها تاریخ ۷۳۳ هجری قمری را نشان می‌دهد. جفت دیگر که در حال حاضر در ورودی غربی (محراب سابق) قرار دارد، مربوط به قرن ۱۵ میلادی است. دیوارها و گنبد آرامگاه شیخ احمد جامی با طرح‏های هندسی و گیاهی با زمینه‏های مختلف آبی‌رنگ تزیین شده‌اند. این موضوع از نظر سبک معماری مربوط به نیمه دوم قرن چهاردهم میلادی است. کتیبه زیر گنبد (گریو) یک کتیبه‏ قرآنی به شمار می‌آید؛ اما کتیبه بزرگ زیرین آن اطلاعات مهم تاریخی را در بردارد. گنبدخانه آرامگاه شیخ احمد جامی اولین بنایی است که بعد از گذشت ۹۷ سال از وفات شیخ در سال ۵۳۶ هجری قمری در کنار قبر او برپا شد. از آنجا که این بنا روی قبر شیخ احمد ساخته نشده است، بنابراین مقبره محسوب نمی‌شود. پس از مرگ شیخ، مزار او محل اجتماع مریدان و فرزندان وی بود و درگذشته این مکان به‌عنوان جماعت‌خانه مورد استفاده قرار می‌گرفت. وجود چله‌خانه‏های داخل نیز گواهی بر صحت این ادعا است. ایوانایوان مجموعه آرامگاه شیخ احمد جامی که حدود ۳۰ متر ارتفاع دارد، در نیمه اول قرن هشتم هجری قمری بنا شده است. قبل از پایان ساخت ایوان معمار آن دار فانی را وداع گفت و ادامه کار به فرزندش «غیاث‌الدین بن مطهر» واگذار شد. فضای معماری ایوان با سقف نیم‌گنبدی و تزیینات کاربندی و دو ورودی مستقل، مسیر ارتباطی به بناهای طرفین خود یعنی مسجد کرمانی و گنبد سفید را پدید آورده است. دو گلدسته کوتاه شش‌ضلعی در بالای ایوان جای گرفته‌اند که ساخت آن‏ها را به شخصی به نام «شیخ اسماعیل‌خان مستوفی‌الممالک» نسبت می‏دهند که مستوفی کل کابل و قندهار در زماننادرشاهبود. منبع عکس: ویکی مدیا؛ عکاس: Devil architectنمای پشتی ایوان آرامگاه شامل دو بخش می‏شود: نخست، قسمتی که طاق ایوان را در بر می‏گیرد و مستقل از گنبدخانه است؛ دوم، دیواره‌ای که پشت پیشانی ایوان قرار گرفته است و بدنه شش‌ضلعی مناره‏ها در دو طرف آن قرار دارد. در تزیین ایوان آرامگاه شیخ احمد جامی از کاشیی‌کاری و گچ‌بری استفاده‌شده است. در این ایوان دو نوع کاشی متعلق به دو دوره مختلف به کار برده‌اند: نوع اول: نوع اول کاشی‌های فیروزه‏ای شش‌گوش منقوش است که با نقوش گل و برگ و ستاره ۱۶ پر با رنگ‏های سیاه، لاجوردی و فیروزه‏ای همراه با زمینه سفید تزیین شده‏اند. علاوه بر این، کاشیی‌های فیروزه‏ای رنگ مثلثی کوچک در این بین به چشم می‌خورند که با نقوش اسلیمی و به رنگ سیاه منقوش شده‌اند و چهارگوشه کاشی‏های شش‌گوش بزرگ را پر کرده‏اند. نوع دوم: کاشی‌کاری معرق مربوط به دورهصفوی (۱۰۲۲ هجری قمری) است که تمامی نمای ایوان از اسپر و پیشانی گرفته تا زیر قوس را با نقوش هندسی، حیوانی، گیاه و کتیبه‏های ثلث با رنگ‏های سفید، سیاه، آبی، فیروزه‏ای، لاجوردی، سبز روشن و قهوه‏ای روشن پوشانده‏اند. علاوه بر کاشی‏کاری، از گچ‌بری در چند جای ایوان استفاده‌شده است که همگی آن‌ها متعلق به یک دوره نیستند. مسجد کرمانی‌مسجد کرمانی در سمت چپ ایوان قرار دارد و نام آن منسوب به معمار «خواجه زکی بن محمد بن مسعود کرمانی» است. در میانه هر ضلع این مسجد یک شاه‌نشین قرار دارد. سه چله‌خانه نیز در زوایای شرقی و غربی ساخته شده‌اند. در شاه‌نشین ضلع غربی مسجد، زیباترین عنصر معماری این بنا، یعنی محراب گچ‌بری شده و نفیس آن به چشم می‌خورد. محراب مسجد از شاهکارهای معماری قرن هشتم هجری به‌حساب می‌آید. سقف مسجد کرمانی شامل پنج قسمت است: دو شاه‌نشین شمالی و جنوبی با پوشش نیم گنبدی؛ دو تویزه با طاق خوانچه پوش؛ گنبد کوچک روی چهار تویزه در مرکز بنا که بعدها بازسازی‌شده است. زیر گنبد کوچک مسجد و در کف بنا سردابی کشف شد که داخل آن سه تابوت قرار داشت؛ اما هویت مدفونان مشخص نیست. منبع عکس: گوگل‌مپ؛ عکاس: امیرحسین مقتداییتزیینات داخل مسجد کرمانی شامل تعدادی قوس تزیینی در اطراف حجره‏ها و گچ‌بری‏هایی به‌شکل مقرنس در بالای در چله‌خانه است. بالای چله‌خانه و در کمرگاه بنا، کتیبه‏ای به خط ثلث وجود دارد که بنا را دور می‏زند و در بالای آن مقرنس‌کاری بسیار زیبایی به کار رفته است. این مقرنس‌کاری که در طاق شاه‌نشین‏ها قرار دارد، جمعا هشت لوح گچ‌بری مشبک دارد که امروزه هفت لوح آن باقی مانده‌اند. نمای خارجی مسجد کرمانی رو به صحن اصلی مزار قرار دارد و متشکل از چهار طاق‏نما و قاب‏های ساده آجری در حدفاصل آن‏ها است. در این بین دو طاق‏نمایی که بعد از ایوان قرار گرفته‏اند، دارای مقرنس‌کاری‌هایی مشابه با اسلوب به کار رفته در داخل بنا هستند و حواشی آن‌ها نیز دارای گچ‌بری‏هایی نظیر نمونه‏های داخل بنا است. در خصوص تاریخ ساخت مسجد کرمانی نمی‏توان اظهار نظر دقیقی داشت؛ اما احتمال بیشتری وجود دارد که این بنا متعلق به نیمه دوم قرن هشتم هجری قمری باشد. گنبد فیروزشاهیگنبد فیروزشاهی یا «گنبد سبز» یا «مدرسه امیر جلال‌الدین فیروزشاه» از بناهای مشرف بر صحن آرامگاه شیخ احمد جامی است. این بنا دارای نقشه چلیپایی و به‌شکل چهار ایوانی است که بر فراز آن گنبدی قرار دارد. همچنین گنبدخانه‌ای به‌شکل چهارطاقی با چهار شاه‌نشین و دو طاق‌نما در بخش‌های شرقی و غربی گنبد جای گرفته است. سراسر این بنا را تزیینات زیبای کاشی‌کاری پوشانده‌اند. منبع عکس: ویکی مدیا؛ عکاس: پرنیان نداییدر طاق‏نمای غربی گنبد فیروزشاهی، محرابی قرار داشت که امروزه تنها قسمتی از حاشیه قوس آن برجای‌مانده است. بر فراز طاق درگاه‏های شمالی و جنوبی که هر دو به‌منزله ورودی بنا محسوب می‏شوند، دو طاق سوار کرده‏اند که در هر یک از آن‌ها نورگیری جای داده‌شده است. مهم‏ترین بخش بنا سقف آن است که با به کارگیری سه‌کنج‌ها و کاربندی‌ها، به شیوه‏ای بسیار بدیع و زیبا پوشیده شده و بر فراز آن گنبدی سوار شده است. مسجد جامع نومسجد جامع نو در قسمت غربی مجموعه آرامگاه شیخ احمد جامی واقع است. رواق شرقی این بنا با مسجد عتیق پیوند می‌خورد. ظاهرا گنبد مقصوره تنها بخش قدیمی مسجد به شمار می‌آید که توسط «جلال‌الدین فیروز شاه» در سال ۸۴۶ هجری قمری بنا شده است. رواق شرقی مسجد جامع نو با مسجد عتیق پیوند خورده است که برای این کار، الزاما بخشی از آن و احتمالا بناهای مغولی شمال مجموعه تخریب شده‌اند. دیواره‏های تکیه حیاط مسجد، طاق‏های رواق‏ها و شبستان‏های طرفین گنبد و مقصوره و تزیینات زیر گنبد نسبتا جدید هستند. به نظر می‌رسد که گنبد مقصوره تنها بخش اصلی مسجد باشد. منبع عکس: گوگل‌مپ؛ عکاس: جلیل بزرافشانظاهرا مسجد جامع نو نیز توسط «جلال‏الدین فیروزشاه» در سال ۸۴۶ هجری قمری ساخته‌شده است. کتیبه‏ای به خط ثلث و به رنگ سفید با زمینه فیروزه‏ای روی کاشی خشتی فیروزه‏ای رنگی به ابعاد ۲۵ در ۲۵ سانتی‏متر نقش بسته است که عبارت «عمل العبد الضعیف حاجی زین ابن محمود الجامع الشیرازی سنه ۸۴۶» روی آن دیده می‏شود. محوطه مجموعه تاریخی شیخ احمد جامدر محوطه مجموعه تاریخی شیخ احمد جام تعدادی سنگ قبر دیده می‌شوند که به‌صورت عمودی نصب شده‌اند و روی آن‌ها نام، نام خانوادگی و تاریخ تولد و وفات اشخاص را با آیاتی از قرآن و نقش‌های اسلیمی زیبا حک کرده‌اند. ارتفاع سنگ‌ها متفاوت است و رنگ سفید، خاکستری یا سیاه دارند. مکان دفن متوفی هم‌سطح با خاک است. چنین به نظر می‌رسد که هرچه مقام شخص مدفون در رتبه بالاتری قرار داشت، ارتفاع سنگ مزار او نیز بیشتر بود و ظرافت تزیینات و دقت در ساخت و نقش کتیبه‌ها نیز به همان نسبت افزایش می‌یافته است. این گورستان به اهل تسنن تعلق دارد. منبع عکس: گوگل‌مپ؛ عکاس: بهنام شمسیمسجد عتیقمسجد عتیق در جنوب غربی گنبدخانه قرار دارد و مسجد جامعی با پنج رواق محسوب می‌شود که رواق‏های محوری، عریض‏تر از رواق‏های کناری هستند. در گذشته و در مرکز بنا گنبدی روی چهار تویزه قرار داشت که بعدها ویران شد. در امتداد هر دو رواق، طاق‏های دو طبقه قرار دارند که طاق‏های سله‌دار (پاطاق کمی پیش‌آمده) آن به دو شیوه پری (عمودی) و رومی (افقی) آجرچینی شده‏اند. در داخل دیوارهای طبقه دوم مسجد عتیق (جبهه غربی) راهرویی تعبیه‌شده است که چند دهانه آن را مسدود کرده‏اند. با قضاوت بر آنچه از بنا باقی‌مانده است، می‏توان گفت تنها دو دهانه غرب گنبد، یعنی دو دهانه مقابل محراب با گچ‌بری تزیین شده بودند. تزیینات گچ‌بری اسلیمی، لنگه طاق‏های رواق محراب را مزین کرده‌اند. منابع عکس‌ها (از راست به چپ): ویکی مدیا، ویکی مدیا، گوگل مپ، گوگل مپ؛ عکاسان (از راست به چپ): پرنیان ندایی، حامد حسنی زاده، جلیل بزرافشانمسجد زیرزمینیمسجد زیرزمینی تربت‌جام در واقع آخرین بنا از ابنیه موجود در مجموعه معماری مزار شیخ احمد جامی به شمار می‌رود. این مسجد تاریخی در مجاورت فضای ورودی و جنب آب‌انبار قرار دارد. مسجد زیرزمینی شامل دو قسمت زمستانی و تابستانی است. بخش زمستانی مسجد پایین‌تر از سطح معابر و گذرگاه‌ها قرار دارد و ساختار آن هویت و اصالتش را به بازدیدکنندگان نشان می‌دهد. دیدنی‌های اطراف آرامگاه شیخ احمد جامیرباط جامآدرس: استان خراسان رضوی، تربت‌جام، میدان ولیعصر، خیابان شهید بهشتی، سمت جنوبی خیابان کوثری (مشاهده روی نقشه) هزینه بازدید (در سال ۱۴۰۲): چهار هزار تومانفاصله از آرامگاه شیخ احمد جامی: حدود ۱ ٫ ۵ کیلومتر (۲۰ دقیقه پیاده‌روی) رباط جام یا کاروانسرای تربت‌جام یک بنای چهار ایوانی و تاریخی در قلب شهر تربت‌جام است. با توجه به سبک معماری این رباط می‌توان آن را از جمله آثار به‌جامانده از دورهتیموریاندانست. این بنا در نمای بیرونی به‌وسیله برج‌هایی در گوشه‌ها محصور شده است؛ به‌گونه‌ای که این برج‌ها نقش پشتیبان دیوارها را ایفا می‌کنند. قسمت ورودی رباط جام به یک هشتی منتهی می‌شود. این اثر در تاریخ ۶ خرداد ۱۳۷۷ هجری شمسی با شماره ثبت ۲۰۱۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. منبع عکس: گوگل‌مپ؛ عکاس: Amin Drآرامگاه شاه قاسم انوارآدرس: استان خراسان رضوی، شهرستان تربت‌جام، بخش مرکزی، دهستان میان جام، روستای لنگر، کنار مسیر ورودی به روستا (مشاهده روی نقشه) هزینه بازدید (در سال ۱۴۰۲): رایگانفاصله از آرامگاه شیخ احمد جامی: حدود ۲۷ کیلومتر (۳۰ دقیقه با ماشین) آرامگاه شاه قاسم انوار که یکی ازجاذبه‌های گردشگری تربت جاممحسوب می‌شود، در ۲۷ کیلومتری شمال غرب تربت‌جام و در روستای «لنگر» قرار دارد. این آرامگاه محل دفن شاه قاسم انوار، از عارفان و صوفیان اواخر سده هشتم و آغاز سده نهم هجری، است. بنای آرامگاه نمونه بارز معماری اواخر دوران تیموری محسوب می‌شود. این بنا توسط «امیرعلی شیرنوایی» ساخته شد. بر اساس روایات تاریخی، در ابتدا از این مجموعه به‌عنوان خانقاه استفاده می‌کردند؛ تا اینکه پس از مرگ شاه قاسم، خانقاه تبدیل به آرامگاه او شد. این بنای تاریخی در ۱۶ اردیبهشت ۱۳۵۴ هجری شمسی به‌عنوان یک اثر ملی وارد فهرست آثار ملی کشورمان شد. منبع عکس: گوگل‌مپ؛ عکاس: امیر جنگیاگر تاکنون از آرامگاه شیخ احمد جامی دیدن کرده‌اید، نظرات خود را با ما و سایر کاربرانکجاروبه اشتراک بگذارید. منبع عکس کاور: خبرگزاری ایلنا. عکاس: نامشخصپرسش‌های متداولآرامگاه شیخ احمد جامی کجاست؟ استان خراسان رضوی، تربت‌جام، خیابان جامی، خیابان آرامگاه، مجاور پارک شیخ جامساعت بازدید آرامگاه شیخ احمد جامی چگونه است؟ آرامگاه شیخ احمد جامی ساعت بازدید خاصی ندارد و شما در هر ساعتی از شبانه‌روز امکان بازدید خواهید داشت. کرامات شیخ احمد جامی کدامند؟ پیشگویی در رابطه با آینده و حوادث پیش رو، شفا بخشیدن برخی از بیماران، درمان افراد فلج، شفای افراد نابینا و دیوانگان و …نویسنده: زهرا صالح نژاد / بازنویسی: محمدرضا قاسم شیرازی