parsi-ai-nlpclass/IRTourism huggingface dataset:
موزه تاس و کپل دزک گنجین دران — سراوان
نشانی: استان سیستان و بلوچستان، سراوان، دزک

موزه تاس و کپل دزک گنجین دران ازجاهای دیدنی سراواندر منطقه دزک است. این موزه اولین موزه شخصی است که به همت عبدالله سپاهی بنا گردیده است. این موزه در باغ شخصی نام‌برده قرار داشته و به نام باغ عبدالله نیز شهرت دارد. بازدیدکنندگان موزه از طریق راهرویی که دو طرف آن توسط چوب‌های برگ درخت خرما محصور شده است به سمت موزه هدایت می‌شوند. درب ورودی راهرو، درب کوچک چوبی قدیمی است که روی آن منبت‌کاری شده است. موزه از دو اتاق تشکیل‌شده که اتاق ابتدایی از طریق دری به اتاق دیگری متصل می‌شود. مصالح به‌کار رفته در ساخت موزه از چوب‌های برگ درخت خرما و طناب‌های بافته‌شده از برگ درختچه داز می‌باشند. همچنین از حصیرهای بافته‌شده از درختچه داز برای پوشش سقف بنا استفاده‌شده است و برای نفوذ ناپذیر شدن بنا در برابر باران از یک‌لایه پلاستیکی استفاده‌شده است. دور تا دور بنا فضاهایی برای قرار دادن اشیا موزه در نظر گرفته‌شده است. در زبان بلوچی به این نوع بنا، کمبی می‌گویند. پلان بنا حالت مستطیلی بوده و بنا شکل نیم‌دایره دارد. یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد این موزه حالت تماما کلاسیک و سنتی بنا می‌باشد، که قرار گرفتن صنایع‌دستی، چشم هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند.
مسجد جامع دزک — سراوان
نشانی: مسجد جامع دزک, سراوان, استان سیستان و بلوچستان, ایران

مسجد جامع دزک از آثار تاریخی وجاهای دیدنی سراواناست و در روستای دزک در سه کیلومتری شرق سراوان قرار دارد. زمان ساخت مسجد مشخص نیست و احتمالا به دوران صفویه تعلق دارد. مصالح به کار رفته در دیوارها و ستون‌ها از خشت و چینه و پوشش سقف از فرآورده‌های نخل و خرما و گز و کنار است.
آبشار چوتین گون — سراوان
نشانی: ایران، سیستان و بلوچستان، سراوان، ۱۲ کیلومتری غرب ناهوک

آبشار چوتین گون یکی از مکان‌های زیبا وجاهای دیدنی سراوانسیستان و بلوچستان است. وجه تسمیه این نام، برگرفته از گون نام محلی درخت بنه بوده که حاکی از وجود جنگل‌های بنه در این منطقه است. جاری بودن آب در اکثر روزهای سال و طبیعت بکر و زیبای این آبشار باعث شده سالانه گردشگران زیادی از این منطقه دیدن کنند. این آبشار در دره‌ای معروف به دره نگاران واقع‌شده است.
تپه شنی ریگ زرگران — سراوان
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، شهرستان سراوان، بخش سیب و سوران، روستای آپاتان

تپه شنی ریگ زرگران در شهرستان سراوان، بخش سیب و سوران، روستای آپاتان قرار گرفته است و افسانه‌های متعددی درباره آن وجود دارد. برخی می‌گویند اگر مقداری از شن‌های تپه به مکانی دیگر منتقل شود، شن‌ها دوباره به محل اصلی خود، یعنی تپه شنی بازمی‌گردند. همچنین برخی بر این باور هستند که تپه شنی ریگ زرگران زیارتگاه است یا اجنه از آن مراقبت می‌کنند. از آنجا که در گذشته، زرگران برای ساخت گوشواره از ریگ این تپه استفاده می‌کردند، این مکان چنین نامیده شده است. تپه شنی ریگ زرگران از جملهمکان‌های دیدنی سراوانبه شمار می‌رود که ارزش بازدید دارد.
قلعه پسکوه — سراوان
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، شهرستان سراوان، بخش سیب سوران، روستای پسکوه

قلعه پسکوه ازجاهای دیدنی سراواندر روستای پسکوه است و قدمت آن به دوره اسلامی بازمی‌گردد. این قلعه شامل دو قسمت حاکم‌نشین و عامه‌نشین می‌شود که قسمت حاکم‌نشین دارای دو طبقه است. طبقه اول این قسمت به جلسات روزانه حاکم اختصاص داشت و طبقه دوم نیز محل قرارگیری اتاق‌ها و آشپزخانه بود. قسمت‌های بیشتر بخش عامه‌نشین نیز از بین رفته‌اند. مصالح به‌کار رفته در بنای قلعه شامل خشت خام و گل می‌شود و ضخامت دیوارهای آن بیش از یک متر بوده است. این اثر در تاریخ ۷ آذر ۱۳۸۳، با شماره ثبت ۱۱۲۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
رودخانه ماشکل — سراوان
نشانی: ایران، سیستان وبلوچستان، ۹۸ کیلومتری غرب سراوان

رودخانه ماشکل که ازجاذبه‌های گردشگری سیستان و بلوچستاناست، از کوه‌های بیرک در ۹۸ کیلومتری غرب سراوان سرچشمه می‌گیرد و از طریق دهستان زابلی به جنوب شرق روان می‌شود. در طول مسیر رودهای متعددی به آن می‌پیوندد و در نهایت در پنج کیلومتری جنوب روستای کوهک به مرز ایران و پاکستان وارد می‌شود. طول این مسیر مرزی هشت کیلومتر است. رودخانه ماشکل در هشت کیلومتری شرق کوهک از مرز خارج و به کشور پاکستان وارد می‌شود. طول رودخانه از سرچشمه ۲۴۰ کیلومتر است.
دریاچه سه دریا — سراوان
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، ۷۵ کیلومتری شهرستان خاش

دریاچه سه دریا که از جاذبه‌های طبیعی وجاهای دیدنی استان سیستان و بلوچستاندر ناحیه بلوچستان است، در فاصله ۷۵ کیلومتری شهرستان خاش و در قلل کوه تفتان قرار دارد. همان طور که از نام آن مشخص است، از سه دریاچه کوچک تشکیل‌شده که عمق دو دریاچه در قسمت شمالی کم و اغلب آب گوارا دارند و دریاچه دیگر که نسبتا بزرگ‌تر است، دارای آب دائمی و شور است.
آبشار کوهک — سراوان
نشانی: سیستان و بلوچستان، سراوان، جنوب روستای کوهک، سه کیلومتری نفطه صفر مرزی ایران و پاکستان

آبشار کوهک از مقاصد طبیعت‌گردی وجاهای دیدنی سراواناست و در جنوب روستای کوهک قرار دارد. این آبشار در ۳ کیلومتری نقطه صفر مرزی ایران و پاکستان واقع‌شده است. ریزش آب در حاشیه آبشار بر روی صخره‌ها، مناظر صخره‌ای زیبایی ایجاد کرده که در صورت سرمایه گذاری مناسب می‌تواند به یکی از قطب‌های گردشگری ایران منجر شود. آبشار کوهک شرقی‌ترین آبشار شناخته‌شده ایران است.
مسجد جامع خاش — سراوان
نشانی: سیستان و بلوچستان، خاش، خیابان امام خمینی

مسجد جامع خاش متعلق به دوره قاجار است و از آثار تاریخی وجاهای دیدنی خاشبه شمار می‌آید. این اثر در تاریخ ۶ خرداد ۱۳۷۷ با شماره ثبت ۲۰۲۶ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا الهام گرفته از معماری سنتی ایران است. مناره از نوع استوانه‌ای مارپیچ و به صورت منفرد است که این بنا دارای بدنه‌ای بلند و کشیده است. این مناره با آجرهای سخت و مقاوم ساخته‌شده که با آجرهای به هم فشرده و کنار هم چسبیده پوشیده شده است. مناره دارای پایه‏ ای کوتاه و مدور است که با آجرچینی با اشکال مختلف و طرح‌های هندسی تزئین شده است. بر روی قاعده این مناره پایه‏ای کوتاه با شیبی ملایم که با شیب داخلی دیوار منطبق گردد ایجاد شده است. آجر و آجرچینی در مناره و بندکش‏ی‌ها به چند طریق انجام‌گرفته که به مناره مسجد خاش ابهت خاصی داده است.
چشمه آب معدنی پیرگیابان — سراوان
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، سراوان، شهرستان سیب و سوران، روستای دهان

چشمه آب معدنی پیرگیابان ازجاهای دیدنی سراوانبه شمار می‌آید و در مسیر جاده سوران به سمت سب و در روستای دهان قرار دارد. آب چشمه بسیار شور و غیر قابل شرب است و در دوره‌های طولانی خشکسالی در این استان، از شدت و حجم آن کم نمی‌شود. علاوه بر زیبایی طبیعی، آب چشمه دارای املاح معدنی است که برای برخی از بیماری‌ها خواص درمانی دارد.
تپه میل مارو — سراوان
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، شهرستان سراوان، ۵۲ کیلومتری جنوب غربی سراوان

تپه میل مارو در شهرستان سراوان، ۵۲ کیلومتری جنوب غربی سراوان قرار دارد. با قدمتی که به ۱۵۰۰ سال پیش از میلاد می‌رسد، این تپه تا اوایل دوران اسلامی آباد بوده است. با توجه به ارزش تاریخی و فرهنگی، تپه میل مارو ازجاهای دیدنی سراوانبه شمار می‌آید و در تاریخ ۱ اردیبهشت ۱۳۴۵، با شماره ثبت ۵۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساختمان بیت رهبری — ایرانشهر
نشانی: سیستان و بلوچستان، ایرانشهر، خیابان ولایت

ساختمان بیت رهبری در زمینی به گستره ۴۳۱ مترمربع با مصالح بومی، خشت، گل و معماری سنتی ساخته‌شده است. این بنا یکی از مکان‌های فرهنگی وجاهای دیدنی ایرانشهراست که همه‌ساله مورد بازدید شمار زیادی از هموطنان ما در تعطیلات نوروزی قرار می‌گیرد. این ساختمان دارای چهار اتاق است که هر اتاق به وسیله یک درب چوبی به حیاط راه دارد این حیاط دارای چهار باغچه و یک مطبخ در ضلع جنوبی است. اتاق‌های این بنا هر یک کاربری جداگانه‌ای داشته‌اند و به ترتیب از اول تا چهارم به عنوان کتابخانه، محل اقامت حجت‌الاسلام «راشد یزدی»، محل اسکان و استراحت مقام معظم رهبری و آشپزخانه مورد استفاده قرار می‌گرفت. این ساختمان که زمانی پذیرای رهبر معظم انقلاب بوده است، پس از اتمام مرمت و با تغییر کاربری به نخستین موزه قرآن و عترت در جنوب استان تبدیل‌شده است.
بازار روز ایرانشهر — ایرانشهر
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، ایرانشهر

بازار روز ایرانشهر یکی از جاذبه‌های گردشگری وجاهای دیدنی ایرانشهراست. در این بازار همه نوع اجناس با قیمت مناسب عرضه می‌شود و دارای پارچه فروشی از نوع بهترین پارچه‌های مرغوب موجود در کشور است. این بازار همه‌روزه دایر است.
رودخانه بمپور — ایرانشهر
نشانی: سیستان و بلوچستان، ۱۲۰ کیلومتری شمال ایرانشهر

رودخانه بمپور یکی از رودخانه‌های دائمی و پرآب بلوچستان است که از ارتفاعات کارواندر، در ۱۲۰ کیلومتری شمال شرقی ایرانشهر، سرچشمه می‌گیرد. شاخه‌های عمده رودخانه بمپور عبارت‌اند از کارواندر، ایرندگان و دامن که پس از پیوستن به یکدیگر و مشروب نمودن روستاهای اطراف و همچنین رسیدن به سد بمپور، کلیه اراضی سد بمپور را مشروب کرده و بقیه آب این رودخانه به ریگ‌زارهای جازموریان می‌ریزد.
چشمه آب گرم هودیان — ایرانشهر
نشانی: ایران، سیستان و بلوچستان، ۵۵ کیلومتری شمال شرق دلگان، روستای هودیان

چشمه آب گرم هودیان در مسیر جاده بزمان-دلقان-هودیان قرار دارد و ازدیدنی‌های استان سیستان و بلوچستاناست. آب این چشمه از شکاف سنگ‌های آتشفشانی دوره کواترنر خارج می‌شود و عامل گرمی آن، فعالیت‌های آتشفشانی در گستره زیر زمین این منطقه است. از آب چشمه هودیان علاوه‌بر مصارف عمومی، در امورات کشاورزی نیز استفاده می‌شود.
رودخانه دامن — ایرانشهر
نشانی: سیستان و بلوچستان، ۲۵ کیلومتری شمال شهر ایرانشهر و کنار جاده ترانزیتی چابهار- زاهدان

رودخانه دامن در ۲۵ کیلومتری شمال شهر ایرانشهر و کنار جاده ترانزیتی چابهار- زاهدان قرار دارد و با چشم‌اندازهای زیبا و منحصربه‌فرد به یکی ازجاهای دیدنی ایرانشهرتبدیل شده است. این رودخانه در تمام فصول سال آب دارد و ضمن تغذیه سفره‌های زیر زمینی و تامین آب آشامیدنی و کشاورزی منطقه، موقعیت‌های بسیار زیبایی را در کنار درختان و نخلستان‌های اطراف شهرستان ایرانشهر خلق کرده است.
گورستان اسپیدژ — ایرانشهر
نشانی: شهرستان ایرانشهر، روستای اسپیدژ

گورستان اسپیدژ با پنج هزار سال قدمت، مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و ازدیدنی‌های ایرانشهربه شمار می‌آید. این گورستان در بخش بزمان، روستای اسپیدژ قرار دارد و در تاریخ ۱۰ دی ۱۳۸۱ با شماره ثبت ۶۷۴۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
غار ملا سلیمان — ایرانشهر
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، منطقه لاشار، ۵ کیلومتری جنوب روستای کوپچ

غار ملا سلیمان که با نام هو سلیمان نیز شناخته می‌شود، یکی از غارهای تاریخی در منطقه لاشار، در نزدیکی روستای کوپچ است و از جملهجاذبه‌های گردشگری استان سیستان و بلوچستانبه شمار می‌آید. این غار در یکی از دره‌های رود کوچهک از شعبه‌های رودخانه کوپچ در کوه‌های گراوانی به فاصله ۵ کیلومتری جنوب روستای کوپچ واقع‌شده است.
چشمه آب معدنی کتوکان — ایرانشهر
نشانی: ایران، سیستان و بلوچستان، ایرانشهر، شمال روستای کتوکان

چشمه آب معدنی کتوکان ازجاذبه‌های گردشگری ایرانشهربه شمار می‌آید و تا ایرانشهر ۲۷ کیلومتر فاصله دارد. مظهر چشمه از سنگ‌های آهکی به رنگ قرمز از زمین خارج می‌شود. کم بودن درجه حرارت آب چشمه و نوسان حرارتی آن در فصول مختلف تابع شرایط محیط است. املاح آب این چشمه فوق‌العاده زیاد است. وجود این حجم از مواد معدنی از این چشمه از جنس زمین و انحلال انواع ترکیبات داخلی آن ناشی می‌شود. درجه حرارت آن ۳۹ درجه سانتی‌گراد است.
چشمه آب گرم تشت — ایرانشهر
نشانی: ایران، سیستان و بلوچستان، جاده بزمان-تشت

چشمه آب گرم تشت ازجاهای دیدنی ایرانشهرمحسوب می‌شود و در مسیر جاده بزمان به سوی تشت قرار گرفته است. فاصله روستای تشت تا بزمان حدود ۳۸ کیلومتر است و از روستای تشت تا مظهر چشمه نیز حدود ۲ کیلومتر راه است که باید پیاده‌روی کرد. مظهر چشمه تشت در ردیف آب‌های کربنات سدیم، سولفات کلسیم همراه با منیزیم ولرم است. درجه حرارت آب در این چشمه به ۳۳ درجه سانتی‌گراد می‌رسد.
چشمه آب گرم بزمان یک — بزمان
نشانی: ایران، سیستان و بلوچستان، ایرانشهر، شمال غرب روستای بزمان

چشمه آب گرم بزمان از جاذبه‌های گردشگری استان سیستان و بلوچستان وجاهای دیدنی بزمانبه شمار می‌آید و در روستای بزمان در فاصله ۱۰۰ کیلومتری شمال غربی ایرانشهر قرار دارد. آب این چشمه در شمال غرب روستا از شکاف سنگ‌های توف آندزیتی از زمین خارج می‌شود. در مظهر چشمه حوضچه‌ای احداث‌شده است که اهالی محل در آن استحمام می‌کنند.
چشمه آب گرم بزمان دو — بزمان
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، ایرانشهر، داخل روستای بزمان

چشمه بزمان دو یکی از چشمه‌های آب گرم روستای بزمان به‌شمار می‌رود. این چشمه که ازجاذبه‌های گردشگری بزمانبه حساب می‌آید، به‌صورت جوشان از شکاف زمین خارج می‌شود. پیرامون چشمه حوضچه‌ای مستطیل‌شکل و سرپوشیده ساخته‌شده است. آب چشمه در فصول مختلف سال برای استحمام و استفاده اهالی مورد استفاده قرار می‌گیرد. درجه حرارت آب این چشمه ۳۵ درجه سانتی‌گراد است.
چشمه آب گرم مکسان — بزمان
نشانی: ایران، سیستان و بلوچستان، ۱۱۰ کیلومتری شمال غرب ایرانشهر، ۳۵ کیلومتری جنوب شهر بزمان

چشمه آب گرم مکسان در ۱۱۰ کیلومتری شمال غرب ایرانشهر و ۳۵ کیلومتری جنوب شهر بزمان در مسیر جاده بزمان- دلگان در ارتفاع ۶۸۰ متری از سطح دریا واقع‌شده است. مظهر (محل خروج آب) این چشمه در امتداد گسل تشکیلات گرانیتی دوران نخست زمین‌شناسی در دامنه جنوبی امتداد رشته‌کوه بارز از زمین خارج می‌شود. میزان حرارت آب چشمه مکسان ۴۶ درجه سانتی‌گراد است و فاقد بو و رنگ بوده و بسیار شفاف است. در هر ثانیه ۵ لیتر آب از این چشمه خارج می‌شود. این چشمه از جملهجاهای دیدنی بزمانبه شمار می‌رود که آب آن برای درمان دردهای استخوانی و بیماری‌های پوستی مناسب است.
چشمه آب گرم تنگ — بزمان
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، شهرستان ایرانشهر، بخش بزمان، روستای تنگ

چشمه آب گرم تنگ از دیگر چشمه‌های استان سیستان و بلوچستان وجاهای دیدنی بزماناست که در غرب روستای تنگ از بخش بزمان قرار دارد و از میان شکاف سنگ‌های آهکی از دل زمین خارج می‌شود. اطراف چشمه، سنگ‌های آتشفشانی دیده می‌شود. دمای آب چشمه ۳۷ درجه سانتی‌گراد است.
چشمه آب گرم اسپیدژ — بزمان
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، جاده بزمان-اسپیدژ

چشمه آب گرم اسپیدژ از چشمه‌های آب گرم استان سیستان و بلوچستان ومکان‌های دیدنی بزمانبه‌شمار می‌رود. این چشمه در مسیر جاده بزمان به روستای اسپیدژ قرار دارد. از اسپیدژ تا مظهر چشمه یک کیلومتر فاصله است که آن را باید پیاده طی کرد. این چشمه در دامنه جنوبی کوه، از شکاف سنگ‌های گرانیتی از زمین خارج می‌شود که به دوره کرتاسه تعلق دارند. درجه حرارت آب چشمه ۳۳ درجه سانتی‌گراد و میزان آب‌دهی آن هفت لیتر در ثانیه است.
چشمه آب گرم جمشید — بزمان
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، جاده بزمان-کلاته

چشمه آب گرم جمشید در مسیر جاده بزمان به کلاته جمشید، در استان سیستان و بلوچستان جای گرفته است. با قرارگیری در دامنه کوه، چشمه از شکاف سنگ‌های گرانیتی متعلق به دوره کرتاسه، از زمین خارج می‌شود. پیرامون چشمه حوضچه‌ای طبیعی وجود دارد که نتیجه عملکرد خود چشمه است و اهالی در داخل حوضچه استحمام می‌کنند. آب چشمه به دلیل وجود سولفور هیدروژن برای معالجه امراض پوستی بسیار مفید است. چشمه جمشید از جمله چشمه‌های گازدار وجاذبه‌های گردشگری بزمانمحسوب می‌شود و دمای آب آن ۴۴ درجه سانتی‌گراد است.
غار گواتامک — خاش
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، رشته‌کوه بیرک، جنوب شهرستان خاش، ۱۲۰ کیلومتری جنوب شهر خاش، بخش ایرندگان

جاذبه‌های طبیعی بخش بزرگی ازجاهای دیدنی استان سیستان و بلوچستانرا تشکیل می‌دهند. غار گواتامک یکی از همین جذابیت‌های طبیعی است که در بخش ایرندگان شهرستان خاش در استان سیستان و بلوچستان ایران قرار دارد. قطر دهانه ورودی غار حدود یک متر است. پس از ورود به داخل غار، وارد دالانی به عرض ۵ / ۱ و ارتفاع ۳ متر می‌شویم که هر چه جلوتر برویم عرض و ارتفاع آن بیشتر می‌شود تا جایی که در اواسط مسیر ارتفاع آن به حدود ۱۰ تا ۱۲ متر و عرض آن به ۳۰ تا ۳۵ متر می‌رسد. انتهای این غار حدود ۱۰۰ متری به غاری کم عرض ولی طولانی در دل کوهستان ختم می‌شود.
زیارتگاه مرتضی علی — خاش
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، ۲ کیلومتری شرق میدان معلم خاش

زیارتگاه مرتضی علی در خاش، ۲ کیلومتری شرق میدان معلم واقع‌شده است و با توجه به نوع معماری بنا به دوره تیموری- صفوی نسبت داده می‌شود. بنا دارای پلان مربع شکل و گنبدی که بر روی گوشواره‌ها و طاق نماهای زیبایی ایجاد شده است. داخل بنا با اندود گچ پوشیده شده و دارای ۱۰ طاق‌نما و محراب است. مکانی نیز در کنار مقبره برای استفاده زائرین در نظر گرفته‌شده است. این اثر به‌عنوان یکی ازجاهای دیدنی خاششناخته می‌شود و در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱ با شماره ثبت ۶۱۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه ایرندگان — خاش
نشانی: سیستان و بلوچستان، ۶۵ کیلومتری شهر خاش، روستای ایرندگان

قلعه ایرندگان در روستای ایرندگان و در ۶۵ کیلومتری شهر خاش واقع‌شده است. روستا‌ی ایرندگان و روستاهای پیرامون آن در امتداد رودخانه شکل‌گرفته است و طول آن‌ها به ۵ کیلومتر می‌رسد. زمان ساخت این قلعه به دوره قاجاریه بازمی‌گردد. تنها بر بدنه دیوارهای قلعه و دور درها، آثاری از تزئین از نوع نقش‌های گره چینی وجود دارد. این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شماره ثبت ۷۷۰۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و به‌عنوان یکی از آثار تاریخی وجاهای دیدنی خاشمیزبان گردشگران است.
غار صداکی — خاش
نشانی: سیستان و بلوچستان، سراوان، ۵۵ کیلومتری خاش، بخش ایرندگان

غار صداکی یکی ازجاذبه‌های گردشگری خاشدر ارتفاع حدود هزار و پانصد متری رشته‌کوه بیرک است. این غار در ۵۵ کیلومتری خاش، در بخش ایرندگان و بالا دست روستای پستاک قرار دارد. از ویژگی‌های منحصر به فرد این غار، وجود سه چاهک و یک دهنه چشمه آب است که زمینه حیات را برای جانورانی از قبیل پلنگ ایرانی، خفاش دم موشی و انواع خزندگان از قبیل سوسمارها فراهم ساخته است. دهنه این غار دو متر و طول آن ۴۰۰ متر است که دارای دو تالار بزرگ با ظرفیت هر یک به تعداد هزار نفر است.
قلعه حیدر آباد — خاش
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، انتهای خیابان ۲۴ متری رودکی

قلعه حیدر آباد از آثار تاریخی وجاهای دیدنی خاشبه شمار می‌رود. این قلعه درسال ۱۲۹۹ هجری شمسی (۱۹۲۰ میلادی) توسط شخصی به نام «عیدوخان» ساخته شد و تا سال ۱۳۰۷ هجری شمسی محل سکونت همین شخص و خانواده‌اش بود. بعدها از این قلعه به‌عنوان محل نگهداری آذوقه و مهمات نیروهای انگلیسی به سرپرستی ژنرال دایر استفاده کردند. این اثر در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۰ با شماره ثبت ۳۸۲۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. عکس‌ها ازمحسن آشتاب
قلعه سرباز — سرباز
نشانی: ایران، استان سیستان و بلوچستان، سرباز، جنب ناحیه انتظامی شهر سرباز

قلعه سرباز با قدمتی که به دوره قاجار بازمی‌گردد، در سرباز، جنب ناحیه انتظامی شهر واقع‌شده است. از این قلعه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین قلعه‌های بلوچستان وجاهای دیدنی سربازیاد می‌شود که به‌وسیله حاکمان محلی ساخته‌شده است. این اثر در تاریخ ۲۵ مهر ۱۳۸۳ با شماره‌ی ثبت ۱۱۲۱۶ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. عکس‌ها از رستم کریمی نژاد
بند دره — بیرجند
نشانی: استان خراسان جنوبی، بیرجند، پنج کیلومتری انتهای خیابان مدرس، رشته‌کوه باقران، دریاچه و بند دره

بند دره با قدمتی که به اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجاریه می‌رسد، از بناهای تاریخی وجاهای دیدنی بیرجنداست. این بند چون آب آن از دره بالا و پایین عبور می‌کند، به این اسم مشهور شده است. بند دره که از جمله نقاط گردشگری استان خراسان جنوبی و شهرستان بیرجند محسوب می‌شود، در سال ۱۳۸۱ از سوی سازمان میراث فرهنگی با شماره ۴۸۱۶ در فهرست آثار ملی ایران ثبت گردیده است. این بند که مهم‌ترین بند تاریخی و بزرگ‌ترین بند کوهستانی شهر بیرجند به شمار می‌رود، به دستور امیر شوکت‌الملک در سال ۱۲۹۴ هجری قمری ساخته‌شده است.
آبشار گیوک — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، پنج کیلومتری جاده بیرجند به کرمان، نزدیکی روستای گیوک

آبشار گیوک در انتهای دره‌ای سرسبز واقع و در سال‌های اخیر به دلیل ایجاد سد گیوک، از زیبایی آن کاسته شده است. این محل دارای سد و آبشاری زیبا است. آبشار گیوک در نزدیکی روستای گیوک در پنج کیلومتری جاده بیرجند به کرمان قرار دارد و ازجاذبه‌های گردشگری بیرجندبه شمار می‌آید. باغات زرشک، بادام، توت، انگور و زردآلو در این مسیر خودنمایی می‌کنند.
پارک جنگلی بیرجند — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، بیرجند، بلوار صنعت و معدن

پارک جنگلی بیرجند از مقاصد تفریحی وجاذبه‌های گردشگری بیرجندبه شمار می‌رود ودر مجاورت مصلای المهدی (عج) قرار دارد. این مجموعه یکی از ظرفیت‌های مغفول مانده این شهر محسوب می‌شود و امید است طبق قول‌های داده‌شده از سوی مسئولین، با عملیات بهسازی، این پارک به محیطی شاد و مفرح برای استفاده مردم تبدیل شود.
بند عمر شاه — بیرجند
نشانی: ایران، استان خراسان جنوبی، بیرجند، ۲ کیلومتری جنوب غربی بیرجند

بند عمر شاه که با نام بند امیر شاه نیز شناخته می‌شود، از آثار تاریخی وجاهای دیدنی بیرجنداست و در فاصله ۲ کیلومتری جنوب غرب آن قرار دارد. قدمت این سازه به دوره قاجار بازمی‌گردد و به همراه دو بند تاریخی دیگر به نام‌های بند دره و بند النگ، هنگام زمان حکمرانی امیر شوکت الملک علم ساخته‌شده است. هدف از ساخت این بند ذخیره آب و مهار سیلاب‌ها بوده است و در ساخت آن از مصالحی مانندآجر، سنگ و ملات ساروج استفاده کرده‌اند. طول تاج بند عمر شاه ۲۷ متر، عرض آن ۴ الی ۶ متر و ارتفاع دیواره آن ۱۳ متر است. این اثر در تاریخ ۱۹ اسفند ۱۳۸۰، با شماره ثبت ۴۸۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. عکس‌های گالری از محمد رمضانی
چشمه آب ترش سربیشه — بیرجند
نشانی: ایران، استان خراسان جنوبی، بیرجند، سربیشه، روستای آب ترش

چشمه آب‌ترش سربیشه از چشمه‌های آب معدنی در خراسان جنوبی وجاهای دیدنی بیرجنداست که در فاصله ۷۰ کیلومتری بیرجند و در فاصله ۲۰ کیلومتری شمال سربیشه و در کنار روستای آب‌ترش قرار دارد. آب این چشمه از شکاف سنگ‌های آندزیت بازالت از دل زمین خارج می‌شود که بالا بودن مقدار گاز co ۲ و سیلیس نشان‌دهنده منشا عمیق آب این چشمه است. آب این چشمه مزه‌ای ترش و دمایی پایین دارد و در ردیف چشمه‌های آب کلرور سدیم و سولفات کلسیم قرار گرفته که برای رفع امراض گوارشی، عضلانی، پوستی، بیماری‌های مزمن بانوان، رماتیسم، دردهای مفصلی و اختلالات غدد داخلی مؤثر است.
آبشارهای چهارده — بیرجند
نشانی: بیرجند ارتفاعات باقران، روستای ۱۴

آبشار چهارده شامل مجموعه‌ای از آبشارها می‌شود که ازجاذبه‌های گردشگری بیرجنددر استان خراسان جنوبی هستند و در روستای چهارده واقع در ارتفاعات باقران در ۴ کیلومتری جنوب بیرجند قرار دارند. اولین و مرتفع‌ترین این آبشارها ۷ متر ارتفاع دارد. این مکان برای کوهنوردی مناسب است. همچنین این مکان به خاطر آب و هوای کویری منطقه مورد توجه بیشتری قرار دارد.
روستای گازار — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، ۷۳ کیلومتری بیرجند و ۵ کیلومتری مهمویی

روستای گازار از مقاصد گردشگری وجاهای دیدنی بیرجنددر بخش مرکزی این شهرستان به شمار می‌آید و در فاصله ۷۳ کیلومتری این شهر و ۵ کیلومتری مهمویی واقع‌شده است. آب و هوای گازار خشک و سرد است و در تابستان‌ها هم در معرض وزش بادهای تندی قرار دارد. روستای گازار بیش از ۱۴۰۰ سال سابقه تاریخی دارد. قلعه و راه آب قدیمی گازار، کتابخانه و مکتب‌خانه قدیمی این روستا که در کتاب شیخ محمدباقر آیتی نیز به آن اشاره‌شده، خود گواه قدمت گازار است. از آثار تاریخی گازار می‌توان به قلعه بزرگ و مستحکم آن اشاره کرد. همچنین قلعه‌ی دیگری به نام برزو که یادآور پهلوانان شاهنامه است در آن قرار دارد که البته از این قلعه‌ها آثار کمی برجای‌مانده است. در این روستا بالغ بر ۵۰ قنات برای تامین آب کشاورزی وجود دارد و عمدتا محصولاتی از قبیل زرشک، زعفران، عناب، بادام، آلو، هندوانه، شلغم و چغندر به عمل می‌آیند.
باغ بهلگرد — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، ۱۵ کیلومتری شرق بیرجند، یک کیلومتری روستای بهلگرد

باغ بهلگرد در یک کیلومتری روستای بهلگرد و ۱۵ کیلومتری شرق بیرجند قرار دارد و با قدمتی که به دوره قاجار بازمی‌گردد، ازجاهای دیدنی بیرجنداست. این اثر در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۷۸ با شماره ثبت ۲۳۶۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دو باغ، دو عمارت، یک اصطبل، سکونتگاه خدمه و یک یخدان طبیعی اجزای تشکیل‌دهنده این مجموعه هستند. این عمارت روی چهار ستون آجری و مدور ساخته‌شده که چشم‌گیر‌ترین تزیینات بنا نیز به‌شمار می‌روند و در کل تجملات و تزیینات چندانی در ساخت آن به کار نرفته و نسبت به دیگر باغ‌های بیرجند ساده و بی‌پیرایه‌تر جلوه می‌کند. دو باغ مجزا از هم که یکی از آنها اصلی‌تر بوده و به بیرون راه دارد، باغ بیرونی و باغ کوچک‌تر نیز باغ درونی گفته می‌شود. حوض‌های آبی هم که از اصول معماری ایرانی تبعیت می‌کنند، در وسط این دو باغ تعبیه شده‌اند. در مرکز باغ نیز استخری چهارضلعی وجود دارد که جزیره‌ای هشت‌ضلعی در وسط آن به چشم می‌خورد. از جذابیت‌های ویژه این باغ- عمارت یخدانی طبیعی است که در فاصله ۱۵۰ متری شمال عمارت به چشم می‌خورد. آن زمان در زمستان، کارگران بسیاری با استفاده از یخ‌زدن آب نهری که به درون استخر می‌ریخته، یخ را ساخته و قطر یخ را با افزودن آب افزایش می‌دادند و درون این یخدان ذخیره می‌کردند تا در گرمای تابستان مورد استفاده صاحبخانه و مهمانان ویژه قرار گیرد.
باغ شوکت آباد — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، ۱۰ کیلومتری بیرجند، روستای شوکت‌آباد

باغ شوکت‌آباد در ۱۰ کیلومتری شرق بیرجند، در کنار راه بیرجند به زاهدان و در روستای شوکت‌آباد قرار دارد و ازجاهای دیدنی بیرجنددر استان خراسان جنوبی محسوب می‌شود. این باغ با وسعتی در حدود ۵ / ۸ هکتار با شماره ۲۳۶۳ در ۲۳ مرداد ماه سال ۱۳۷۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این باغ در بستری کوهستانی قرار گرفته است و مربوط به دوره قاجار و از املاک امیر اسماعیل‌خان شوکت‎الملک بوده که به‌عنوان سکونتگاهی ییلاقی استفاده می‎شد. به دلیل آن‌که وی وارث و فرزندی نداشت، اموال او به برادرش، محمد ابراهیم خان، رسید و بعدها اسدالله علم، وزیر دربار، آن را وقف کرد. باغ دارای ورودی‎ها، عمارت اندرونی، فضاهای خدماتی، اصطبل، یخچال و برج‌های نگهبانی است. عمارت اصلی باغ در ضلع جنوبی و با محور شرقی، غربی بنا شده است. این عمارت دارای سه بخش حوضخانه، بخش مرکزی، اتاق‌های ضلع شرقی و غربی حوضخانه است. این باغ در چهار گوشه دارای برج‌های نگهبانی است. درختان موجود در باغ شامل درختان تزئینی، سایه‎دار و میوه‎دار از جمله چنار، کاج، سرو، هلو، انار، توت، زردآلو و تاک هستند. درختان باغ بیشتر از گونه کاج هستند که در میان آنها درختان عرعر، انار و گردو به همراه بوته‎های گل مثل شقایق و محمدی به چشم می‌خورند. از بخشی از این باغ به‌عنوان موزه تاریخ طبیعی و حیات وحش بیرجند استفاده می‌شود و بخشی دیگر به رستوران سنتی تغییر کاربری داده است.
رشته‌کوه باقران — بیرجند
نشانی: بیرجند

رشته‌کوه باقران (باغران) که ازجاذبه‌های گردشگری استان خراسان جنوبیمحسوب می‌شود، ۱۰۰ کیلومتر طول و ۱۳ کیلومتر عرض دارد و در جهت شمال غرب - جنوب شرق از نزدیکی شهر خوسف آغاز گشته و پس از گذر از جنوب شهر بیرجند، تا شهر سربیشه ادامه می‌یابد. نام این کوه از نام یکی از نوادگان امام محمد باقر گرفته‌شده که در انتهای دره بند عمرشاه این کوه مدفون است. در بخش شرقی این کوه مزار کاهی قرار دارد که گفته می‌شود آرامگاه خواهر حضرت علی بن موسی‌الرضا (ع) است. بند عمرشاه و بند دره دو بند تاریخی این کوه است که بند عمرشاه پر شده ولی بند دره همچنان دایر و مورد استفاده است.
روستای نازدشت — بیرجند
نشانی: ایران، خراسان جنوبی، ۵۰ کیلومتری سربیشه و ۱۱۰ کیلومتری بیرجند

روستای نازدشت از مقاصد گردشگری ومکان‌های دیدنی استان خراسان جنوبیبه شمار می‌آید و از روستاهای دشت حسین‌آباد غیناب، واقع در دهستان مومن‌آباد، از توابع بخش مرکزی شهرستان سربیشه است. نازدشت به معنی دشت وسیع و کویری است. کوه‌های همجوار آن، کوه معروف زلزله که در ۱۵ کیلومتری و کوه غنبرکشته در ۸ کیلومتری آن هستند. دو رود فصلی به نام‌های بهامورس و قلعه‌سرخ در مسیر کوهای حسن‌کلنگی و نازدشت جریان دارند.