loretoparisi/tatoeba-sentences huggingface dataset:
Por que aquele senhor pedia esmolas? - Ele pedia esmolas porque queria comer.
Kial li ne laboris? - Li ne laboris tial, ĉar tiam li ankoraŭ pli volus manĝi.
Por que ele não trabalhava? - Ele não trabalhava porque então ele queria comer ainda mais.
Kion la knabo lernis en la lernejo? - La knabo lernis deprenadon.
Que o menino aprendeu na escola? - O menino aprendeu subtração.
Al kiu scienco apartenas la operacio de deprenado? - Deprenado apartenas al la aritmetiko.
A que ciência pertence a operação de subtração? - Subtração pertence à aritmética.
Kial la knabo ne povis diri, kian aĝon lia onklino havas? - Li tion ne povis diri, ĉar tiajn grandajn nombrojn li en la lernejo ankoraŭ ne lernis.
Por que o menino não pôde dizer que idade tinha sua tia? - Ele não pôde dizer isso porque números tão grandes ele ainda não tinha aprendido na escola.
Kion faras Dio, se li donas al ni favoron? - Li sendas nin for el la domo.
Que faz Deus, se ele nos dá um favor? - Ele nos manda longe de casa.
Kial sendas nin Dio for el nia domo? - Li sendas nin for, por montri sian mirindan laboron, la belan mondon.
Por que Deus nos manda longe de nossa casa? - Ele nos manda longe para mostrar seu trabalho admirável, o belo mundo.
De kie fluas la riveretoj? - La riveretoj fluas de la montoj.
De onde fluem os riozinhos? - Os riozinhos fluem dos montes.
Kiu kantas super ni? - Super ni kantas birdoj.
Quem canta acima de nós? - Acima de nós cantam pássaros.
Al kiu ni fidas? - Ni fidas al Dio.
Em quem confiamos? - Confiamos em Deus.
Ĉu Dio zorgas pri la tuta tero? - Jes, li zorgas pri la tuta tero.
Deus cuida de toda a Terra? - Sim, ele cuida de toda a Terra.
Mi ne estas sana, sed malgraŭ mia malsano mi ankoraŭ hieraŭ laboris.
Não estou são, mas, apesar da minha doença, ainda ontem eu trabalhei.
La radikoj de la planto kreskas sub la tera supraĵo; la trunko kreskas supren.
As raízes da planta crescem abaixo da superfície terrestre; o tronco cresce para cima.
Ni laboras, kiam estas tago, kaj dormas, kiam estas nokto.
Trabalhamos quando é dia, e dormimos quando é noite.
Oro estas pli kara, ol plumbo.
Ouro é mais caro que chumbo.
El ĉiuj metaloj, fero estas la plej utila.
De todos os metais, o ferro é o mais útil.
Mi faris ĉion, por ke vi estu feliĉa.
Fiz de tudo para que você seja feliz.
Fiz tudo para que você fosse feliz.
La ĉielo aspektis, kvazaŭ ĝi estus balaita.
O céu parecia como se tivesse sido varrido.
O céu parecia que tinha sido varrido.
O céu parecia que fora varrido.
Mi ne vidas ion, ĉar ĉie estas mallume.
Não vejo nada porque em toda parte está escuro.
La unuan fojon en mia vivo mi vidis mian patron, ĉiam flegman kaj fortaniman, kun nuba vizaĝo.
Pela primeira vez na minha vida vi meu pai, sempre calmo e forte com o semblante anuviado.
Diamanto, tiu virbovo, kun kiu Aleĉjo antaŭ kelkaj monatoj ludis, subite mortis; kial, oni ne sciis.
O “Diamante”, aquele touro com que o Alex alguns meses antes brincara, morrera de repente; por quê, não se sabia.
Eble serpento ĝin mordis, aŭ, kiu scias, ĉu ĝi manĝis ian venenan fungon?
Talvez uma cobra o houvesse mordido, ou, quem sabe, ele comera algum cogumelo venenoso?
Tio estis ja granda perdo, ĉar Diamanto estis la plej bela besto en nia bieno.
Foi realmente uma grande perda, porque o “Diamante” era o mais belo animal de nossa fazenda.
Mi povis paroli al mia patro sen ia ĝeno, kaj tial mi iris al li kaj lin dolĉe demandis.
Eu podia falar com meu pai sem constrangimento, e por isto encaminhei-me a ele e perguntei-lhe ternamente.
Kie estas tiu braveco de unu sinjoro, kiun ni tre amas?
Onde está aquela bravura de um senhor a quem muito amamos?
Kio fariĝis el tiu braveco de unu sinjoro, kiun ni tre amas?
Que foi feito daquela bravura de um senhor a quem muito amamos?
Ha, mia filino! - li respondis -, eĉ la anĝeloj iafoje malgajiĝas, kaj mi neniel pretendas esti anĝelo...
Ah, minha filha! - respondeu -, até os anjos por vezes se entristecem, e eu não pretendo ser nenhum anjo...
Kontraŭe - mi protestis -, vi estas anĝelo kaj ĉio por ni.
Pelo contrário - protestei -, o senhor é um anjo e tudo para nós.
Vi estas ne nur nia patro, sed ankaŭ konstanta gvidanto.
O senhor não só é nosso pai, mas também um guia constante.
Vi nun parolis sensencaĵon, mia malsaĝa.
Disseste agora uma tolice, minha tonta.
Você agora disse uma tolice, minha tonta.
Kio alia estas patro, ol iu, kiu nin gvidas, instruas, konsolas, kuraĝigas, protektas?
Que é um pai senão alguém que nos guia, ensina, conforta, anima, protege?
Kio alia estas patro, ol iu, kiu, nenion havante, tamen ĉion donas?
Que é um pai senão alguém que, nada tendo, tudo dá?
Kio alia estas patro, ol iu, kiu estas nia amiko super ĉiuj amikoj?
Que é um pai senão alguém que é nosso amigo sobre todos os amigos?
Ho!- mi ekkriis -, se tia estas patro, kion do diri pri patrino?
Oh! - exclamei -, se assim é um pai, que então dizer da mãe?
Patrino - difinis la “maljunulo” kun larmoj en la okuloj - estas estulo kvazaŭ supernatura: kion ŝi ne faras, tion neniu alia faras.
Mãe - definiu o “velho” com lágrimas nos olhos - é um ente como que sobrenatural: o que ela não fizer, ninguém mais faz.
Dum li tiel parolis, mia patrino alproksimiĝis de poste kaj surprizis la edzon per kiso.
Enquanto assim ele falava, minha mãe se aproximou por trás e surpreendeu o esposo com um beijo.
La larmoj, kiujn mia patro apenaŭ retenis, ekruliĝis, varmegaj kiel fajraj riveroj.
As lágrimas que meu pai mal retinha começaram a rolar, ardentes como rios de fogo.
Jen la nubo dissolviĝis per bonfara pluvo.
Eis que a nuvem se desfazia em chuva benéfica.
Kaj nur sur la malproksima horizonto estis ankoraŭ aŭdata, iam kaj iam, la tamburado de la tondro, kiu dum kelka tempo skuis la kvietecon de tiu grandega koro.
E apenas no horizonte longínquo ainda se ouvia, de quando em quando, o tambor do trovão que por algum tempo abalara a quietude daquele imenso coração.
Estimata fraŭlino.
Prezada senhorita.
Mi legis vian adreson en la revuo “Brazila Esperantisto”, kaj mi volonte korespondados kun vi per ilustritaj poŝtkartoj, ĉar ankaŭ mi estas kolektanto.
Li seu endereço na revista “Brazila Esperantisto”, e de bom grado manterei correspondência com você por meio de cartões postais ilustrados, pois também sou colecionador.
Kun respektoplena saluto, mi estas via samideano.
Com respeitosas saudações, sou seu samideano.
Com respeitosas saudações, sou seu coidealista.
La leteron, kiun vi skribis al via patro, mi legis, kaj mi vidas en ĝi, ke al vi en ĉiuj rilatoj estas bone kaj vi povas havi eĉ sorton ankoraŭ pli bonan.
A carta que você escreveu a seu pai, eu a li, e por ela vejo que você está bem a todos os respeitos e que você pode ter até melhor sorte.
Demandu vian propran koron, Kristino, kaj pripensu bone, kio vin atendas, se vi min prenos, kiel edzon.
Consulte o seu próprio coração, Cristina, e reflita bem no que a aguarda se você me tomar como marido.
Mi povas proponi nur malmulte.
Eu só posso oferecer pouco.
Ne pensu pri mi nek pri tio, kio fariĝos el mi, sed nur pri via propra profito!
Não pense em mim nem no que seja feito de mim, mas somente no seu próprio bem!
Per nenia promeso vi estas ligita al mi, kaj se en via koro vi faris al mi ian promeson, mi liberigas vin de ĝi.
Por nenhuma promessa você está comprometida comigo, e se em seu coração você me houver feito qualquer promessa, eu a liberto dela.
Plena kaj ĉiurilata feliĉo venu sur vin, kara Kristino!
Felicidade completa e a todos os respeitos a cubra, querida Cristina!
Dio espereble ankaŭ por mia koro donos konsilon.
Deus, ao que espero, também ao meu coração dará conselho.
Por ĉiam via sincera amiko.
Seu para sempre sincero amigo.
Kiel estas nomata la vorto, kiu montras, ke iu substantivo jam sin trovas en la antaŭa teksto, aŭ ke la priparolata persono aŭ objekto estas jam konata?
Como é chamada a palavra que mostra que um substantivo já se encontra no texto anterior, ou que a pessoa ou o objeto referido já é conhecido?
La vorto, kiu montras, ke iu substantivo jam sin trovas en la antaŭ teksto, aŭ ke la priparolata persono aŭ objekto estas jam konata, estas nomata difinita artikolo.
A palavra que mostra que um substantivo já se encontra no texto anterior, ou que a pessoa ou o objeto referido já é conhecido, é chamada artigo definido.
Ĉu la difina artikolo, en Esperanto, estas fleksia aŭ nefleksia? - La difina artikolo, en Esperanto, estas nefleksia.
O artigo definido em Esperanto é flexionado ou não flexionado? - O artigo definido em Esperanto é não flexionado.
Kiu kazo montras la rektan komplementon de verbo? - La rektan komplementon de verbo montras la akuzativo.
Que caso mostra o complemento direto do verbo? - O complemento direto do verbo é mostrado pelo acusativo.
Ĉu la adjektivoj, en Esperanto, estas fleksiaj? - La adjektivoj, en Esperanto, estas fleksiaj.
Os adjetivos, em Esperanto, são flexionados? - Os adjetivos, em Esperanto, são flexionados.
Kiel estas nomata la grado de adjektivoj kaj adverboj, kiu signifas, ke oni komparas iun econ de du objektoj aŭ personoj?
Como é chamado o grau de adjetivos e advérbios que significa que comparamos uma qualidade de dois objetos ou pessoas?
La grado de adjektivoj kaj adverboj, kiu signifas, ke oni komparas la econ de du objektoj aŭ personoj, estas nomata komparativo.
O grau de adjetivos e advérbios que significa que comparamos a qualidade de dois objetos ou pessoas é chamado comparativo.
Kiel estas esprimata la komparativo supereca?
Como é expresso o comparativo de superioridade?
La komparativo supereca estas esprimata per la adverbo “pli”.
O comparativo de superioridade é expresso com o advérbio “pli”.
Kiel estas esprimata la komparativo malsupereca?
Como é expresso o comparativo de inferioridade?
La komparativo malsupereca estas esprimata per la adverbo “malpli”.
O comparativo de inferioridade é expresso com o advérbio “malpli”.
Kiel estas esprimata la komparativo egaleca?
Como é expresso o comparativo de igualdade?
La komparativo egaleca estas esprimata per “tiel... kiel”.
O comparativo de igualdade é expresso com “tiel... kiel”.
Kiel estas nomata la formo de adjektivoj kaj adverboj, kiu esprimas tre altan aŭ la plej altan gradon?
Como é chamada a forma dos adjetivos e advérbios que expressa um grau muito alto ou o mais alto grau?
La formo de adjektivoj kaj adverboj, kiu esprimas tre altan aŭ la plej altan gradon, estas nomata superlativo.
A forma dos adjetivos e advérbios que expressa um grau muito alto ou o mais alto grau é chamada superlativo.
Ĉu en Esperanto la verboj varias rilate la personojn gramatikajn?
No Esperanto os verbos variam com relação às pessoas gramaticais?
En Esperanto la verboj ne varias rilate la gramatikajn personojn.
No Esperanto os verbos não variam com relação às pessoas gramaticais.
Ĉu la verboj varias rilate la gramatikan tempon?
Os verbos variam com relação ao tempo gramatical?
La verboj varias rilate la gramatikan tempon.
Os verbos variam com relação ao tempo gramatical.
Kiu prefikso montras parencecon pro edziĝo?
Que prefixo mostra o parentesco por casamento?
La parencecon pro edziĝo montras la prefikso “bo”.
O parentesco por casamento é mostrado pelo prefixo “bo”.
Kiu prefikso montras la kunecon de la du seksoj?
Que prefixo mostra a reunião dos dois sexos?
La kunecon de la du seksoj montras la prefikso “ge”.
A reunião dos dois sexos é mostrada pelo prefixo “ge”.
Per kiu prefikso oni indikas dividon aŭ foriĝon en diversaj direktoj?
Com qual prefixo indicamos divisão ou afastamento em várias direções?
Dividon aŭ foriĝon en diversaj direktoj oni signas per la prefikso “dis”.
Divisão ou afastamento em várias direções indicamos com o prefixo “dis”.
Kiel oni montras, en Esperanto, agon komenciĝantan aŭ momentan?
Como mostramos, em Esperanto, uma ação que se inicia ou que é momentânea?
Agon komenciĝantan aŭ momentan oni montras, en Esperanto, per la prefikso “ek”.
Uma ação que se inicia ou que é momentânea mostramos, em Esperanto, com o prefixo “ek”.
Kiel oni montras, en Esperanto, la agon daŭran?
Como mostramos, em Esperanto, a ação duradoura?
La agon daŭran oni montras, en Esperanto, per la sufikso “ad”.
A ação duradoura mostramos, em Esperanto, com o sufixo “ad”.
Ĉu en Esperanto estas uzata la adverbo “ne”, kiam en la frazo estas alia negativa vorto?
É usado, em Esperanto, o advérbio “ne”, quando haja na frase outra palavra negativa?
En Esperanto ne estas uzata la adverbo “ne”, kiam en la frazo estas alia negativa vorto.
Em Esperanto, não é usado o advérbio “ne” quando haja na frase outra palavra negativa.
Ĉu la konstruo de la frazo en Esperanto estas pli libera, ol en la portugala lingvo?
A construção da frase em Esperanto é mais livre do que em português?
La konstruo de la frazo en Esperanto estas pli libera, ol en la portugala lingvo.
A construção da frase em Esperanto é mais livre do que no português.
Kial la konstruo de la frazo en Esperanto estas pli libera, ol en la portugala lingvo?
Por que a construção da frase em Esperanto é mais livre do que no português?
La konstruo de la frazo en Esperanto estas pli libera, ol en la portugala lingvo, ĉar la akuzativo ne povas esti miksita kun la nominativo.
A construção da frase em Esperanto é mais livre do que no português porque o acusativo não pode ser misturado com o nominativo.
Kiun vorton oni uzas, en Esperanto, en demanda frazo, kiam en ĝi ne estas alia demandvorto?
Que palavra usamos, em Esperanto, numa frase interrogativa, quando nela não haja outra palavra interrogativa?
En demanda frazo, kiam en ĝi ne estas alia demandvorto, oni uzas la vorton “ĉu”.
Numa frase interrogativa, quando nela não haja outra palavra interrogativa, usamos a palavra “ĉu”.
Kelkajn tagojn antaŭ la festo de Johano ni ekpreparis artfajraĵojn kaj grandan brullignaron antaŭ nia domo.
Alguns dias antes de São João pusemo-nos a preparar fogos de artifício e grande fogueira defronte de casa.
Tiu plej entuziasma estis Aleĉjo, kiu eĉ petis de paĉjo permeson, por doni “helpeton”.
O mais entusiasmado era o Alex, que chegou a pedir ao papai licença para dar “uma mãozinha”.
Aŭdinte tiun peton, Ernesto, ĉiam preta kunlabori, rimarkigis, ke tio estas danĝera eĉ por plenaĝuloj, des pli por knaboj.
Ao ouvir tal pedido, Ernesto, que sempre estava pronto a colaborar, observou que isso era perigoso até para adultos, quanto mais para meninos.
Mi rimarkis, ke...
Notei que...
Li rimarkigis min, ke...
Ele me fez notar que...
Ĉi tie mi rimarkigas, ke...
Aqui faço notar que...
Sed mia patro, kies vidado penetris pli malproksimen, rediris.
Meu pai, entretanto, cuja visão penetrava mais longe, respondeu.
Ni lasu la knabon provi.
Vamos deixar o menino experimentar.
Tiel li lernas je sia propra kosto, sentante la malfacilaĵojn kaj ilin venkante sen timo.
Assim ele aprende à sua própria custa, sentindo as dificuldades e vencendo-as sem temor.
Kompreneble ni estos atentaj, por eviti akcidenton.
Naturalmente estaremos atentos para evitar algum acidente.
Kaj mi estas mem scivola, vidi, kiel Aleĉjo plenumos sian entreprenon.
E eu estou, de minha parte, curioso de ver como o Alex se sairá de tal empresa.
Kaj balonoj? - demandis mia fratino.
E balões? - perguntou a minha irmã.
Balonoj ja ne - vive rediris la “maljunulo”.
Balões, não - retrucou vivamente o “velho”.
Balonoj bruligas la arbarojn, kaj la plezuro, kiun ili donas al la okuloj, morgaŭ estos granda ĉagreno por la koro.
Balões incendeiam as matas, e o prazer que nos dão aos olhos amanhã será grande desgosto para o coração.
En tiu momento Aleĉjo leviĝis kaj, penante ne esti vidata, direktis sin al sia ŝranko de ludiloj.
Nesse momento o Alex levantou-se e, procurando não ser notado, dirigiu-se ao seu armário de brinquedos.
El la ŝranko li prenis baloneton, kiu certe estis donacita al li, kaj ĝin disŝiris en pecetojn.
Do armário tirou um pequeno balão, que decerto lhe fora presenteado, e o rasgou em pedacinhos.
Tiu bubo estis pli prudenta, ol multaj grandaĝuloj!
Aquele pirralho tinha mais juízo do que muita gente grande!
Mi vin vidis, ho trezoro, kaj ekamis vin mi tuj!
Vi você, ó tesouro, e comecei a amá-la imediatamente!
Kredas mi vin, tamen oro estu preta en monuj’!
Acredito em você; no entanto, o ouro esteja pronto na carteira!
Vin mi amas, sed, plej kara, mi ne kredis tia vin!
Amo você; mas, queridíssima, não a julgava assim!
Se min amus vi, avara, farus vi ja min reĝin’!
Se você me amasse, seu pão-duro, você certamente me faria rainha!
Vidis mi hieraŭ eksterordinaran ion.
Vi ontem uma coisa extraordinária.
Hieraŭ mi vidis ion eksterordinaran.
Ontem vi uma coisa extraordinária.
Que vejo eu!
Saĝa mi estis, ke mi ne iris tien.
Avisado andei eu não indo lá.
Sábio fui eu, que não fui lá.
Ni faru nian devon, ili faru sian.
Façamos nós o nosso dever, façam eles o seu.
Ni faru nian devon, ili faru la sian.
Façamos o nosso dever, eles que façam o deles.
Façamos o nosso dever, eles que façam o seu.
Ne povas mi sola porti tiun tutan popolon.
Não posso, eu sozinho, levar a todo esse povo.
Ili havas la samajn rajtojn, kiujn havas mi aŭ iu alia.
Eles têm os mesmos direitos que tenho eu ou outro qualquer.
Será isso verdade?
Kio tio ĉi estas!
Que é isto!
Kio estas tio ĉi?
Aconteceu alguma coisa.
Ŝi havis okulojn, kiajn kredeble havis neniu en la mondo.
Tinha ela uns olhos como provavelmente ninguém os tinha no mundo.
Ĉu Petro ankoraŭ dormas?
Pedro ainda dorme?
O Pedro ainda está dormindo?
Kiel fartas sinjoro via patro?
Como tem passado o senhor seu pai?
Kion mia sinjoro ordonas?
Que ordena o meu senhor?
Kion tio signifas kaj kiu estas tiu homo?
Que quer dizer aquilo e quem é aquele homem?
Dio ne volu, ke tio okazu.
Não queira Deus que isso aconteça.
Jes - li diris -, mi iros.
Sim - disse ele -, irei.
Ne eble! - oni diros.
Impossível! - dir-se-á.
Impossível! - vão dizer.
Terure! - ekkriis ĉiuj.
Horror! - exclamaram todos.
Hm, hm! - faris Petro.
Hm, hm! - fez Pedro.
La belsona greka lingvo.
A sonora língua grega.
Até breve conhecimento pessoal!
Nokto mallumega, nigra, senfina.
Noite escuríssima, negra, intérmina.
Noite escuríssima, negra, interminável.
Nia brava, glora reĝo.
Nosso bravo e glorioso rei.
Tio estis efektiva densaĵo antaŭdiluva.
Era um real cerrado antedivuliano.
Nun li rememoris tiun gloran tempon pasintan.
Agora, ele recordava esse glorioso tempo passado.
Plezure mi ricevis vian leteron.
Com prazer recebi sua carta.
Ne kredas li pri la fantom’ terura.
Ele não crê no horrendo fantasma.
Li ne kredas pri la terura fantomo.
Ha, kia besto estas mi!
Ah! que animal sou eu!
Ha, kia besto mi estas!
Ĉu havas vi okulojn?
Tendes olhos?
Ĉu vi havas okulojn?
Você tem olhos?
Vocês têm olhos?
Kaj nun transiru ni al la aferoj.
E agora passemos aos assuntos.
Kaj nun ni transiru al la aferoj.
Ĉu povas iu diri?
Pode alguém dizer?
Ĉu iu povas diri?
Vi tremas pro okazo la terura.
Tremais pelo terrível acontecimento.
Vi tremas pro la terura okazo.
Vocês tremem pelo terrível acontecimento.
Nu, bonan nokton!
Bem, boa noite!
Bonan al vi dormon!
Bom sono a vós!
Vin kiu anstataŭas nun?
Quem vos rende agora?
Kiu vin anstataŭas nun?
Kiu anstataŭas vin nun?
Quem rende você agora?
Li mem, li mem, mortinta nia reĝo!
Ele mesmo, ele mesmo, o nosso defunto rei!
Li mem, li mem, nia mortinta reĝo!
Ele mesmo, ele mesmo, o nosso defunto rei.
Ho, la profeta mia antaŭsento!
Oh!, o meu profético pressentimento!
Ho, mia profeta antaŭsento!
La sencon de l’ instruo via bona konservos mi...
O sentido do vosso bom ensinamento conservarei...
La sencon de via bona instruo mi konservos...
Mi konservos la sencon de via bona instruo.
Conservarei o sentido do seu bom ensinamento.
Kun sia karaktero la sincera li ne esploros certe la rapirojn.
Com o seu caráter sincero ele decerto não examinará os floretes.
Kun sia sincera karaktero li certe ne esploros la rapirojn.
Com o seu caráter sincero, ele decerto não examinará os floretes.
Não muito dura o favor do senhor.
Ne longe daŭras sinjora favoro.
Sinjora favoro ne daŭras longe.
O favor do senhor não dura muito.
Na sua própria casa cada qual é um grande homem.
En sia propra domo ĉiu estas granda homo.
Na sua própria casa, cada qual é um grande homem.
Quanto mais orgulhoso o homem, tanto mais severo o castigo.
Ju pli fiera la homo, des pli severa la puno.
Sub arbo, sub verda ni sidis.
Debaixo duma árvore verde estávamos sentados.
Sub verda arbo ni sidis.
Ni sidis sub verda arbo.
Estávamos sentados debaixo de uma árvore verde.
De l’ patro de l’ via la krono por mi ĝi ne estas havinda.
A coroa do vosso pai eu não sou digno de tê-la.
La krono de via patro por mi ĝi ne estas havinda.
Ele nunca dominou o alfabeto.
Mi estas tuj elironta.
Vou sair agora mesmo.
Que inferno de casa!
Mia fripona najbaro.
O patife do meu vizinho.
Tiu ŝtelisto, la drinkejestro.
O ladrão do taverneiro.
Kion, al la diablo, vi faras ĉi tie?
Que diabo está você a fazer aqui?
Que diabo você está fazendo aqui?
Al kiu doloras la dento, tiu iras al la dentisto.
Quem lhe dói o dente vai ao dentista.
Quem está com o dente doendo vai ao dentista.
Ne li, sed mi tiel volis.
Fui eu, não ele, que assim quis.
Ne mi estas kulpa.
Eu é que não tenho culpa.
Ne hieraŭ mi naskiĝis.
Não foi ontem que eu nasci.
Ĉu ne Petro tion faris?
Não foi o Pedro que fez isso?
Não é o mar que afunda o navio, senão os ventos.
Não é o mar que afunda o navio, mas os ventos.
Ĉu mi ne kun li dancis la unuan valson?
Não foi com ele que eu dancei a primeira valsa?
Mi ne estas kulpa.
Eu não tenho culpa.
Eu não sou culpado.
Ne mi estas kulpa, sed li.
Não sou eu que tenho culpa, mas ele.
En amaj aferoj la unuan parolon devas diri la viroj.
Em questões de amor são os homens que devem dizer a primeira palavra.
Mi atendis Petron, sed venis lia frato.
Eu esperava Pedro, mas quem veio foi o irmão dele.
Anstataŭ vi, ridos li.
Em vez de você quem rirá será ele.
Jen kio min mirigas.
Isso é que me admira.
Isso é que me espanta.
Ĝuste tio ĉi min mirigas.
Foi a mim que o senhor chamou?
Ĉu min vi vokis?
O senhor me chamou?
Foi ali que eu nasci.
Eu nasci ali.
Tie mi naskiĝis.
Esta foi a primeira vez que ela lhe chamou de filha.
Ĉu tio estis vi, kiu tusis?
Foi você que tossiu?
Kio estas, kio vin tiel afliktas?
Que é que tanto o aflige?
Ne, Pjotr Ivanoviĉ, estis mi, kiu diris “he”!
Não, Piotr Ivanovitch, fui eu que disse “êh!”.
Vi estas senkulpaj; estas mi, kiu faris konspiron kontraŭ mia sinjoro kaj mortigis lin.
Vós sois inocentes; fui eu que armei conspiração contra o meu senhor e o matei.
Ĉu ĝi estis via bofilo, sinjoro, kiu...? - Jes, li estas ĝuste tiu, kiu plendis al mi pri tio.
Foi o seu genro, senhor, que...? - Sim, foi exatamente ele que se queixou a mim sobre isso.
Foi o seu genro, senhor, que...? - Sim, foi ele mesmo que se queixou a mim sobre isso.
Estis ili, kiuj tiel plende ĝemadis.
Eram eles que tão lamentavelmente gemiam.
Kie ĝi estis, ke vi petis mian manon?
Onde foi que você pediu a minha mão?
Peti ies manon.
Pedir a mão de alguém.
Kiuj min trompas, estas mia plej bona amiko kaj mia propra edzino!
São o meu melhor amigo e a minha própria esposa que me enganam!
Mi mem iros.
Eu mesmo irei.
Eu mesma irei.
Ni mem iros.
Nós mesmos iremos.
Nós mesmas iremos.
Li mem iros.
Ele mesmo irá.
Ŝi mem iros.
Ela mesma irá.
Vi mem iros.
Você mesmo irá.
Você mesma irá.
Vocês mesmos irão.
Vocês mesmas irão.
Ili mem iros.
Eles mesmos irão.
Elas mesmas irão.
Tu mesmo irás.
Tu mesma irás.
Vós mesmos ireis.
Vós mesmas ireis.
Mi ja iros.
Eu irei mesmo.
Vi ja iros.
Tu irás mesmo.
Li ja iros.
Ele irá mesmo.
Ŝi ja iros.
Ela irá mesmo.
Ni ja iros.
Nós iremos mesmo.
Vós ireis mesmo.
Ili ja iros.
Eles irão mesmo.
Elas irão mesmo.
Ĉiu homo amas sin mem.
Cada qual ama a si mesmo.
Cada pessoa ama a si mesmo.
Cada um ama a si próprio.
Cada qual ama a si próprio.
Cada pessoa ama a si próprio.
Quem a si próprio se glória cheira mal.
Quem a si próprio cobre de glória cheira mal.
Eĉ en la paradizo mem ŝi ne havus tian vivon.
Nem mesmo no próprio paraíso ela teria uma vida assim.
Se vi volas trinki, prenu mem akvon.
Se queres beber, apanha tu mesmo água.
Se você quer beber, pegue você mesmo a água.
O sino chama à igreja, e ele mesmo nunca entra.
Quem cava sob outrem, ele mesmo cairá no fosso.
O que por si mesmo não vem, ele o agarra com os dentes.
Kiu mem ne penas, nenio al li venas.
Quem por si mesmo não se esforça nada lhe vem.
Isso é compreensível por si mesmo.
Staris antaŭ mi alia “mi”.
Estava diante de mim um outro “eu”.
Estava ante mim um outro “eu”.
El la tri literoj unu estis adresita: Al Lia Episkopa Moŝto, Sinjoro N.; la dua: al Lia Grafa Moŝto, Sinjoro P.; la tria: al Lia Moŝto, Sinjoro D.
Das três cartas, uma foi endereçada: Ao Excelentíssimo Senhor Bispo N.; a segunda: À Sua Excelência o Senhor Conde P.; a terceira: Ao Excelentíssimo Senhor D.
Lia Reĝa Moŝto, Johano la Dua de Portugalujo.
Sua Majestade, o Rei Dom João Segundo de Portugal.
Jes, Via Generala Moŝto!
Sim, Senhor General!
Preta por servi al vi, sinjorina moŝto!
Pronto para servi-la, minha Senhora!
Via moŝto sinjoro devas subskribi ĉi tie.
Vossa Senhoria deve assinar aqui.
Ŝia sinjorina moŝto Maria Olivejra prezidos la inaŭguran sesion.
Via sinjora moŝto!
Meu Senhor!
La moŝta sinjoro, via frato, estas bonvena!
Ĉi tio estas vera, via moŝto!
Isto é verdade, Senhor!
Isto é verdade, Senhora!
Isto é verdade, Excelência!
Ŝia moŝto ekdeziris fariĝi verkistino...
Sua Senhoria teve desejos de se tornar escritora...
Li estas sinjoro la prezidanto de la respubliko.
Jen la prezidanto de la respubliko.
La sinjorino dukino de Naminobo povas akcepti vin nun.
Estimata Sinjoro Profesoro.
Prezado Senhor Professor.
Lia Ekscelenco la Ministro de Eksterlandaj Aferoj.
Sua Excelência o Ministro dos Negócios Estrangeiros.
Vidu, tio estas vera historio.
Veja, isto é uma história verdadeira.
Estis iam reĝido, kiu volis edziĝi kun reĝidino.
Era uma vez um príncipe que queria casar-se com uma princesa.
Sed li nepre volis, ke tio estu vera reĝidino.
Mas ele fazia questão de que fosse ela uma princesa verdadeira.
Li travojaĝis la tutan mondon, por trovi tian reĝidinon, sed ĉie troviĝis ia kontraŭaĵo.
Percorreu o mundo inteiro para achar tal princesa, mas por toda a parte se achava algum empecilho.
Da reĝidinoj estis sufiĉe multaj, sed ĉu tio estas veraj reĝidinoj, pri tio li neniel povis konvinkiĝi.
Princesas havia bastantes, mas se eram princesas verdadeiras, disso ele absolutamente não se podia convencer.
Ĉiam troviĝis io, kio ne estis tute konforma.
Sempre havia algo que não era inteiramente conforme.
Tial li venis returne hejmen kaj estis tre malĝoja, ĉar li tre deziris havi veran reĝidinon.
Voltou por isso para casa e estava muito triste porque desejara muito ter uma princesa verdadeira.
Unu vesperon fariĝis granda uragano.
Certa noite desencadeou-se um grande furacão.
Fulmis kaj tondris, forte pluvegis, estis terure.
Relampejava e trovejava, chovia torrencialmente, era um horror.
Subite oni frapetis je la urba pordego, kaj la maljuna reĝo iris, por malfermi.
De repente bateram de leve ao portão da cidade, e o velho rei foi para abrir.
Montriĝis, ke ekstere antaŭ la pordo staras reĝidino.
Verificou-se que, do lado de fora, ante a porta, estava uma princesa.
Sed, ho mia Dio, kiel ŝi aspektis pro la pluvo kaj la ventego!
Mas, ó meu Deus, que aspecto que tinha ela por causa da chuva e do temporal!
La akvo fluis de ŝiaj haroj kaj vestoj, kaj verŝiĝis en ŝiajn ŝuojn kaj elen.
A água lhe corria dos cabelos e vestes e lhe entrava nos sapatos e deles saía.
Kaj ŝi diris, ke ŝi estas vera reĝidino.
E ela disse ser uma princesa verdadeira.
Nu, pri tio ni tre baldaŭ konvinkiĝos!, pensis la maljuna reĝino.
Bem, disso dentro de muito pouco nos conveceremos!, pensou a velha rainha.
Ŝi tamen nenion diris, sed ŝi iris en la dormoĉambron, elprenis ĉiujn litaĵojn kaj metis unu pizon sur la fundon de la lito.
Ela, contudo, nada disse, mas foi ao quarto de dormir, tirou todos os aprestos da cama e pôs uma ervilha no fundo da cama.
Post tio ŝi prenis dudek matracojn, metis ilin sur la pizon, kaj poste ankoraŭ dudek lanugaĵojn sur la matracojn.
Feito isso, tomou de vinte colchões, pô-los sobre a ervilha, e, em seguida, ainda vinte cobertas felpudas sobre os colchões.
En tiu lito la reĝidino devis dormi dum la nokto.
Nesse leito devia a princesa dormir durante a noite.
Matene oni ŝin demandis, kiel ŝi dormis.
De manhã perguntaram-lhe como dormira.
Ho, terure malbone!, diris la reĝidino.
Oh, pessimamente! - disse a princesa.
Preskaŭ dum la tuta nokto mi ne povis fermi la okulojn!
Quase durante toda a noite não pude pregar os olhos!
Dio scias, kio estis en mia lito!
Sabe Deus o que estava no meu leito!
Mi kuŝis sur io malmola, kaj mia korpo pro tio fariĝis blua kaj bruna!
Estive deitada em alguma coisa dura, e o meu corpo ficou, por isso, azul e castanho.
Estis terure!
Foi horrível!
Per tio oni povis vidi, ke ŝi estas vera reĝidino, ĉar tra la dudek matracoj kaj la dudek lanugaĵoj ŝi sentis la pizon.
Com isso pôde ver-se ser ela uma princesa genuína, pois através dos vinte colchões e das vinte cobertas felpudas ela sentiu a ervilha.
Tiel delikatsenta povis esti nur vera reĝidino!
Tão sensível só podia ser uma princesa verdadeira!
Tiam la reĝido edziĝis kun ŝi, ĉar nun li sciis, ke li havas veran reĝidinon.
Então, o príncipe casou-se com ela, porquanto agora sabia que tinha uma princesa verdadeira.
Kaj la pizon oni metis en la muzeon, kie oni ankoraŭ nun povas ĝin vidi, se neniu ĝin forprenis.
E a ervilha puseram no museu, onde ainda agora podem vê-la, se é que ninguém a tirou de lá.
Vidu, tio estis vera historio.
Vejam, essa foi uma história verdadeira.
Kion volis la reĝido?
Que queria o príncipe?
La reĝido volis edziĝi kun reĝidino.
O príncipe queria casar-se com uma princesa.
Kion li faris por tio?
Que fez ele para isso?
Por tio li travojaĝis la tutan mondon.
Para isso ele viajou pelo mundo inteiro.
Ĉu li sukcesis?
Ele conseguiu?
Ne, li ne sukcesis, ĉar ĉie troviĝis ia kontraŭaĵo.
Não, ele não conseguiu porque por toda a parte se achava algum empecilho.
Kiel li trovis reĝidinon?
Como ele achou uma princesa?
Reĝidino venis mem al li.
Uma princesa veio em pessoa a ele.
Ĉu estis bela vetero ekstere?
Estava um bom tempo do lado de fora?
Ekstere tute ne estis bela vetero: fulmis kaj tondris, forte pluvegis.
Do lado de fora absolutamente não estava um bom tempo: relampejava e trovejava, chovia torrencialmente.
Ĉu la reĝidino bone dormis?
A princesa dormiu bem?
Kontraŭe, la reĝidino terure malbone pasigis la nokton, ŝi preskaŭ ne fermis la okulojn.
Pelo contrário, a princesa passou pessimamente a noite, ela quase não pôde fechar os olhos.
Kial la reĝidino ne bone dormis?
Por que a princesa não dormiu bem?
Ĉar la reĝino metis pizon sur la fundon de la lito.
Porque a rainha pusera uma ervilha no fundo da cama.
Ĉu vi volonte manĝas pizojn?
Você de bom grado come ervilhas?
Mi tre volonte manĝas pizojn.
De muito bom grado eu como ervilhas.
Ĉu vi kredas, ke tio estas vera historio?
Você acredita que essa seja uma história verdadeira?
Mi ne kredas, ke tio estas vera historio.
Não acredito que essa seja uma história verdadeira.
Ĉu vi amas fabelojn?
Você gosta de fábulas?
Mi amas fabelojn, ĉar ili min forte amuzas.
Gosto de fábulas, pois elas me divertem muitíssimo.
Unu vesperon venis viziti nin D-ro Paŭlo, sen Cerbero, sed kun libro.
Uma noite veio visitar-nos o Dr. Paulo, sem o Cérbero, mas com um livro.
Kaj kun tiu sia bona humoro, kiu iafoje elverŝiĝadis sen ia digo, li enpaŝis tra la pordo kaj ne eltenis plu.
E com aquele seu bom humor, que por vezes transbordava sem dique, foi entrando pela porta e não aguentou mais.
Ĉu vi scias, Aleksandro, ĉu vi scias pri la granda novaĵo?
Sabe você, Alexandre, sabe você da grande novidade?
Mia patro kunŝovis la brovojn, duone surprizita, duone scivola.
Meu pai franziu os sobrolhos, entre surpreso e curioso.
Jen ĝi! - ekkriis la doktoro.
Ei-la! - exclamou o doutor.
Nova lingvo, kiu feliĉe finas kun la eterna Babelo!
Uma nova língua, que felizmente acaba com a eterna Babel!
Kaj svingante la verketon en la mano, li ridadis, gestadis, tordiĝadis en la ĉambro.
E sacudindo o opúsculo na mão, ele ria, gesticulava, contorcia-se pela sala.
Post tiuj minutoj de mirego mia patro, respirante pli libere, demandis.
Passados aqueles momentos de estupefação, meu pai, respirando mais aliviado, perguntou.
Sed pri kio propre temas?
Mas, de que propriamente se trata?
Pri nova lingvo, mi jam diris, sed ĉi tiu, ne por pli konfuzi la kapojn.
De uma nova língua, já disse, mas esta não é para atrapalhar as cabeças.
Ĝi estas efektive “internacia lingvo”!
É de fato uma “língua internacional”.
Ha! - ekkriis mia patro, kvazaŭ rememorante ion en ĉi tiu rilato.
Ah! - exclamou meu pai, como que se lembrando de alguma coisa a esse respeito.
Ĝi estas Esperanto, prezentita de unu polo...
É o Esperanto, apresentado por um polonês...
Ĝuste tio! - respondis D-ro Paŭlo.
Isso mesmo! - respondeu o Dr. Paulo.
Multaj ridos, ke iu ankoraŭ pensas pri tiaj fantazioj...
Muitos hão-de rir que alguém ainda pense nessas fantasias...
Mia patro estis homo kun kapo sur la ĝusta loko.
Meu pai era um homem com a cabeça no devido lugar.
Li prenis mienon seriozan kaj diris trankvile.
Ele tomou um ar sério e disse calmamente.
Ĝi ne estas tiel ridiga, sed eĉ tre inda je la plej granda konsiderado.
Não é tão de rir, mas até muito digno da maior consideração.
Mi mem jam ekpensis lerni tiun lingvon, sed ĝis hodiaŭ mi ne havis okazon por tio.
Eu mesmo já pensei em aprender essa língua, mas ainda não tivera oportunidade até hoje.
Ĉu vi volus prunti al mi tiun broŝuron?
Quer emprestar-me essa brochura?
Post kelke da monatoj la “verda stelo” montriĝis sur la fasado de nia domo.
Dentro de alguns meses a “estrela verde” se exibia na fachada de casa.
Kaj ni ridadis ĝis larmoj ĉe la grimacoj de Aleĉjo, kiu nepre volis ĉion scii kaj fari...
E nós ríamos até às lágrimas com os trejeitos do Alex que fazia questão de tudo saber e fazer...
Sur arbo proksima kantis kanario.
Numa árvore próxima cantava um canário.
Mi vidis la hundon kaj la katon.
Eu vi o cão e o gato.
Petro kaj Maria estas miaj geamikoj.
O Pedro e a Maria são meus amigos.
O Brasil é um país grande.
Miaj gefiloj ferias.
Os meus filhos estão de férias.
Li prenis la infanon per ambaŭ manoj.
Pegou a criança com ambas as mãos.
Ĉiuj landoj estis reprezentataj en la kunsido.
Todos os países estavam representados na reunião.
Ĉiuj landoj, kun kiuj ni interrilatas.
Todos os países com os quais mantemos relações.
Ĉiu patro, kun kiu mi parolis.
Todo pai com quem falei.
Todo pai com o qual falei.
Ĉiuj patroj, kun kiuj mi parolis.
Todos os pais com quem falei.
Todos os pais com os quais falei.
Ĉiu patrino, kun kiu mi parolis.
Toda mãe com quem falei.
Toda mãe com a qual falei.
Ĉiuj patrinoj, kun kiuj mi parolis.
Todas as mães com quem falei.
Todas as mães com as quais falei.
Ĉio, kio ekzistas.
Tudo o que existe.
Mi vokas la knabon.
Eu chamo o menino.
Laissons le garçon essayer.
Eu vos amo.
Amo você.
Amo-vos.
Amo-te.
Amo a ti.
Amo a vós.
Mi veturas Londonon.
Viajo para Londres.
Ni iru domen.
Vamos para casa.
O camundongo correu para debaixo da cama.
Mi prenos sur min tiun taskon.
Tomarei sobre mim essa tarefa.
Mi iris en la liton.
Fui para a cama.
Ele dormiu por três horas.
Johano estas pli juna, ol Marta, sed Ernesto estas la plej juna el ĉiuj.
João é mais moço do que Marta, mas Ernesto é o mais moço de todos.
Li loĝas tiel proksime de la placo, kiel mi.
Ele mora tão perto da praça quanto eu.
Mi venis pli frue, ol li.
Eu cheguei mais cedo do que ele.
Plej antaŭe iris la standardo.
Na frente de todos ia o estandarte.
O pássaro voa no quarto.
O pássaro está voando no quarto.
O pássaro voa para dentro do quarto.
O pássaro está voando para dentro do quarto.
Por ke la legantoj iom komprenu la esencon de la afero Esperanta, ni devas atentigi ilin, ke Esperanto ne sole montriĝis kiel lingvo eksterordinare facila, riĉa, vivipova kaj perfekte taŭga por ĉiuj bezonoj de la vivo, sed ĝi estas ankaŭ nenies propraĵo, nek en rilato materiala, nek en rilato morala.
Para que os leitores compreendam um pouco a essência da causa do Esperanto, devemos chamar-lhes a atenção para o fato de que o Esperanto não somente mostrou ser uma língua extraordinariamente fácil, rica, vivedoura e perfeitamente prestável para todas as necessidades da vida, mas também que não é propriedade de ninguém, seja material, seja moralmente.
En rilato materiala ĝi apartenas al la tuta mondo, en rilato spirita ĝiaj leĝdonantoj estas la plej talentaj Esperantaj aŭtoroj, sub la kontrolo de konstanta akademio (“Lingva Komitato”), elektata de la esperantistoj mem.
Materialmente, ele pertence ao mundo inteiro; espiritualmente, seus legisladores são os autores esperantistas mais talentosos, sob o controle de uma academia permanente (Comissão Linguística), eleita pelos próprios esperantistas.
Jam pli ol dudek jarojn la esperantistoj energie kaj pacience laboras por sia afero.
Já por mais de vinte anos os esperantistas enérgica e pacientemente trabalham por sua causa.
Longan tempon la mondo rigardadis ilin kiel utopiistojn kaj frenezulojn; sed dank’ al la pacienca kaj sinofera laborado de multaj miloj da personoj, la mondo fine ŝanĝis sian opinion.
Por muito tempo o mundo os olhou como utópicos e loucos; graças, porém, ao trabalho paciente, de autossacrifício, de muitos milhares de pessoas, o mundo afinal mudou de opinião.
Tio, kio en la daŭro de miljaroj estis rigardata kiel frenezaĵo, nun komencis esti rigardata kiel afero serioza kaj eksterordinare grava.
Aquilo que no decurso de milênios era tido por loucura agora começa a ser considerado coisa séria e de extraordinária importância.
Ĉiutage aliĝas al Esperanto multaj novaj personoj en ĉiuj landoj de la mondo.
Diariamente aderem ao Esperanto muitas novas pessoas em todos os países do mundo.
La praktika uzado de Esperanto pligrandiĝas kaj plidiversiĝas kun ĉiu tago.
O uso prático do Esperanto cada dia avulta e mais diversifica.
La literaturo de Esperanto estas jam grandega kaj kreskas rapidege kun ĉiu tago kaj horo.
A literatura do Esperanto é já imensa e com enorme rapidez cresce a cada dia e hora.
Kiel grandega estas jam nun la armeo de la esperantistoj kaj kiel grandega estas la praktika taŭgeco kaj la morala valoro de Esperanto, tion montras interalie la ĉiujaraj kongresoj esperantistaj, kiuj prezentas jam nun ion eksterordinare imponantan, kvankam en la kongresoj kompreneble povas partopreni nur tre malgranda parto de la esperantistoj kaj el cent esperantistoj apenaŭ unu havas la eblon partopreni.
Quão enorme é já agora o exército dos esperantistas e quão enorme é o préstimo prático e o valor moral do Esperanto, mostram-no, entre outros fatos, os congressos anuais de Esperanto, que, já agora, representam algo de extraordinária imponência, embora dos congressos, como é compreensível, só possa participar pequeníssima parte dos esperantistas e, de cem esperantistas, apenas um tenha a possibilidade de participar.
Kaj ni havas plenan rajton esperi, ke post tre malmultaj jaroj nia celo estos fine plene atingita, la lingvo internacia fariĝos en la tuta mondo fakto plenumita kaj la bela multemiljara revo de la homaro estos efektivigita.
E nós temos pleno direito de esperar que daqui a muito poucos anos a nossa meta esteja finalmente atingida em cheio, que a língua internacional seja em todo o mundo um fato consumado e que esteja realizado o belo sonho multimilenar da humanidade.
La decidojn faris la loĝantoj mem.
As decisões foram tomadas pelos próprios moradores.
Ĉu Esperanto taŭgas por ĉiuj bezonoj de la vivo?
O Esperanto presta-se para todas as necessidades da vida?
Esperanto montriĝis kiel lingvo perfekte taŭga por ĉiuj bezonoj de la vivo.
O Esperanto mostrou-se uma língua perfeitamente prestável para todas as necessidades da vida.
Kies propraĵo Esperanto estas?
De quem o Esperanto é propriedade?
Kiu estas la plej kompetenta esperantisto?
Quem é o mais competente esperantista?
La plej kompetenta esperantisto estas Zamenhof mem.
O mais competente esperantista é o próprio Zamenhof.
Kiel la mondo rigardas nun Esperanton?
Como o mundo vê agora o Esperanto?
La mondo rigardas nun Esperanton kiel aferon seriozan kaj eksterordinare gravan.
O mundo agora vê o Esperanto como uma coisa séria e extraordinariamente importante.
Ĉu la Esperanto-movado staradas aŭ ĉiam kreskas?
O movimento esperantista está parado ou está sempre crescendo?
La Esperanto-movado kreskas kun ĉiu tago.
O movimento esperantista cresce a cada dia.
Ĉu vi trovas utilaj la kongresojn esperantistajn?
Você acha úteis os congressos esperantistas?
La kongresoj esperantistaj estas tre utilaj.
Os congressos esperantistas são muito úteis.
Kio estas la “morala valoro” de Esperanto?
Que é o “valor moral” do Esperanto?
La “morala valoro” de Esperanto estas tio, ke ĝi alproksimigas inter si la homojn, kaj tiel ili pli bone interkonatiĝas kaj tial fariĝas veraj amikoj.
O “valor moral” do Esperanto é que ele aproxima as pessoas, e assim elas se conhecem melhor e por isso se tornam verdadeiros amigos.
Kio estas tiu “revo de la homaro”, pri kiu Zamenhof aludas?
Que é o “sonho da humanidade” ao qual Zamenhof alude?
Tiu “revo de la homaro” estas la paco, en “granda rondo familia”.
Esse “sonho da humanidade” é a paz, num grande círculo familiar.
Kvankam enlandido, mia patro estis tamen homo klera.
Embora sertanejo, meu pai era um homem culto.
Oni ne pensu, ke li neniam eliris el la internlando.
Não se pense que ele jamais saíra do interior.
Li estis iam en la ĉefurbo, kie li finis la gimnazion, sed tiam lia patro mortis.
Estivera na capital, onde chegou a concluir o ginásio, mas nesse tempo lhe morreu o pai.
Li tial devis reveni en la bienon, kiu bezonis la okulojn de la mastro.
Assim, teve de voltar à fazenda, que precisava dos olhos do dono.
Li tiam enprofundiĝis en la plej modernajn procedojn de la agrikulturo kaj de la brutbredado.
Enfronhou-se, então, nos processos mais modernos da agricultura e da pecuária.
Li dungis prefesiistojn, venigis maŝinojn, konstruis akvujegojn, instalis elektron, kaj krome li abonis revuojn.
Contratou profissionais, mandou vir máquinas, construiu açudes, instalou eletricidade, e ainda assinava revistas.
Li posedis bibliotekon el bonaj verkoj, kian eble ne posedis multaj en la urbo.
Possuía biblioteca de boas obras, como talvez não a possuíssem muitos na cidade.
Li havis volon el fero kaj koron el veluro.
Tinha uma vontade de ferro e um coração de veludo.
Li ne cedis al kapricoj, sed sciis kompreni.
Não cedia a caprichos, mas sabia compreender.
Severa ĉe admonado, sed tamen justa ĉe taksado.
Severo no admoestar, mas justo no apreciar.
El liaj lipoj ni neniam aŭdis ian blasfemon.
Dos seus lábios nunca ouvimos uma blasfêmia.
Li estis fortulo, kaj la fortaj regas la destinon.
Era um forte, e os fortes dominam o destino.
Tia estis do la hejmo, kiun Dio donis al ni, kaj kie tiu anĝelo-gardanto, la plej bona el la patrinoj, zorgadis pri la paco en kontinua preĝado al la Sinjoro de ĉiuj kreitaĵoj, en la ĝojo vivi efektive kristanan vivon.
Foi, pois, esse o lar que Deus nos concedeu, onde o anjo-guardião da melhor das mãe velava pela paz em contínua oração ao Senhor de todas as criaturas, na alegria de viver uma vida realmente cristã.
Jen ni venis al la fino de nia kurso.
Eis-nos chegados ao fim do nosso curso.
Ŝajnas al mi, ke vi bone komprenis la regulojn de la gramatiko de ĉi tiu utila lingvo, Esperanto.
Parece-me teres bem compreendido as regras da gramática desta útil língua, o Esperanto.
Ĉion eblan mi faris por tio, kaj mi pensas, ke vi montris la plej grandan intereson por la alpreno ne sole de tiuj reguloj, sed ankaŭ de la “spirito” de tiu ĉi mirinda kreaĵo de la majstro Zamenhof.
Tudo quanto possível eu fiz para isso, e creio que mostraste o máximo interesse no absorver, não só essas regras, mas também o “espírito” desta admirável criação do mestre Zamenhof.
Ŝajnas al mi ankaŭ, ke decidinte lerni Esperanton, vi havis klaran komprenon de ĝia celo, nome, la alproksimiĝo de la koroj per la interkompreniĝo de cerboj.
Parece-me, outrossim, que, resolvido a aprender o Esperanto, terias clara compreensão do seu objetivo, a saber, a aproximação de corações pelo mútuo entendimento dos cérebros.
Ne alia sento instigis tiun infanon de Bjalistoko ekpensi pri ia rimedo, kiu faligus la ĉinajn murojn inter la popoloj.
Não foi outro o sentimento que induziu aquela criança de Bialystok a pensar num meio que destruísse as muralhas chinesas entre os povos.
Ni estas nun feliĉaj havi en manoj tian murrompilon kaj ni ĝin uzu, konscie kaj obstine, ĝis la mondo fariĝos “unu granda rondo familia”.
Somos agora felizes de ter em mãos tal aríete, e usemo-lo, com consciência e obstinação, até que o mundo se torne em “um grande círculo familiar”.
Kion nun restas al vi fari, de ĉi tiu momento, kiam vi fermas vian gramatikon?
Que te falta agora fazer, a partir deste momento em que fechas a tua gramática?
Unu solan vojon vi devas iri: legi niajn klasikulojn.
Uma só estrada tens a perlustrar: ler os nossos clássicos.
Havigu al vi la verkojn de la majstro kaj legu ilin malrapide, pacience ekzamenante la konstruon de ĉiu frazo.
Adquire as obras do mestre e lê-las devagar, pacientemente examinando a construção de cada frase.
Tiam vi rimarkos la tutan belecon de Esperanto kaj efektive admiros tiun geniulon, kiu ĝin faris.
Então notarás toda a beleza do Esperanto e realmente admirarás esse gênio que o fez.
La tutan gramatikon de Esperanto vi posedas, kaj via kapitalo da scioj estas jam nun ne malgranda, sed kompreneble ĝi devas kreski.
A gramática inteira do Esperanto a possuis, e o teu cabedal de conhecimentos, já neste momento, é não pequeno, mas, é claro, precisa de crescer.
Daŭrigu do la lernadon de ĉi tiu bela idiomo per atenta legado de fidindaj aŭtoroj, kaj vi ĝin pli kaj pli amos.
Prossegue, pois, no aprender este belo idioma com atenciosa leitura de autores dignos de confiança, e cada vez mais o amarás.
Kaj amante Esperanton, vi ĉiam pli komprenados la homan animon.
E, amando o Esperanto, mais e mais compreenderás a alma humana.
Vi liberiĝos de la nigra egoismo en la lumon de komunehoma vivado: vi fariĝos - homo!
Libertar-te-ás do negro egoísmo para a luz do conviver entre homens: tornar-te-ás - um ser humano!
En la mondon venis nova sento, tra la mondo iras vorta voko.
Ao mundo chegou um sentimento novo, através do mundo passa um forte apelo.
Per flugiloj de facila vento nun de loko flugu ĝi al loko.
Nas asas de vento propício voe ele agora de lugar em lugar.
Ne al glavo sangon soifanta ĝi la homan tiras familion.
Não ao gládio sedento de sangue ele arrasta a família humana.
Al la mond’ eterne militanta ĝi promesas sanktan harmonion.
Ao mundo eternamente em guerra ele promete santa harmonia.
Sub la sankta signo de l’ espero kolektiĝas pacaj batalantoj.
Sob o sagrado signo da esperança se reúnem pacíficos batalhadores.
Kaj rapide kreskas la afero per laboro de la esperantoj.
E rapidamente cresce a causa mediante o trabalho dos esperantistas.
Forte staras muroj de miljaroj inter la popoloj dividitaj.
Fortemente se erguem muros de milênios entre os povos divididos.
Sed dissaltos la obstinaj baroj, per la sankta amo disbatitaj.
Mas saltarão para todos os lados as obstinadas barreiras, arrasadas pelo santo amor.
Sur neŭtrala lingva fundamento, komprenante unu la alian, la popoloj faros en konsento unu grandan rondon familian.
Sobre fundamento linguístico neutro, compreendendo-se uns aos outros, os povos farão, em acordo, um grande círculo familiar.
Nia diligenta kolegaro en laboro paca ne laciĝos, ĝis la bela sonĝo de l’ homaro por eterna ben’ efektiviĝos.
A nossa diligente legião de colegas não se cansará no trabalho pacífico até que o belo sonho da humanidade se realize para eterna bênção.
Tra densa mallumo briletas la celo, al kiu kuraĝe ni iras.
Através de densas trevas bruxuleia a meta a que nos dirigimos corajosamente.
Simile al stelo en nokta ĉielo, al ni la direkton ĝi diras.
À semelhança de uma estrela em céu noturno, ela nos indica a direção.
Kaj nin ne timigas la noktaj fantomoj, nek batoj de l’ sorto, nek mokoj de l’ homoj.
E não nos atemorizam os fantasmas noturnos, nem golpes da sorte, nem escárnios dos homens.
Ĉar klara kaj rekta kaj tre difinita ĝi estas, la voj’ elektita.
Pois claro e reto e bem definido é ele, o caminho escolhido.
Nur rekte, kuraĝe kaj ne flankiĝante ni iru la vojon celitan!
Somente em linha reta, com coragem e não nos desviando, sigamos o caminho colimado!
Mesmo a gota pequena, a bater constantemente, perfura o monte granítico.
L’ espero, l’ obstino kaj la pacienco - jen estas la signoj, per kies potenco ni paŝo post paŝo, post longa laboro, atingos la celon en gloro.
A esperança, a obstinação e a paciência - eis os signos mediante cuja potência nós, passo a passo, após longo trabalho, alcançaremos a meta em glória.
Semeamos e semeamos, nunca nos cansamos, pensando nos tempos futuros.
Ho, ĉesu!, mokante la homoj admonas.
Oh!, cessai!, com escárnio os homens admoestam.
Ne ĉesu, ne ĉesu!, en kor’ al ni sonas.
Não cesseis, não cesseis!, no coração nos soa.
Obstine antaŭen!
Avante com obstinação!
La nepoj vin benos, se vi pacience eltenos.
Os netos vos abençoarão se suportardes com paciência.