Sgwrs:Eglwys Sant Cadfan, Tywyn

message: Mae tair ffurf ar enw'r eglwys, sef Eglwys Sant Cadfan, Eglwys Cadfan Sant, ac Eglwys Cadfan. Ni welaf fod angen mwy na nodi hynny yn yr erthygl ei hun, gan mai mater cymharol ymylol ydyw. Ond nodaf ambell bwynt yma. Mae'n debyg mai 'Eglwys Sant Cadfan' yw'r fwyaf cyffredin, gw. e.e. gwefan yr Eglwys yng Nghymru. Ond mae 'Eglwys Cadfan Sant' hefyd yn digwydd, gan mai'r arfer traddodiadol yn y Gymraeg yw gosod y 'Sant' ar ôl yr enw yn achos seintiau Cymreig, e.e. Dewi Sant (gw. Geiriadur yr Academi dan y gair 'saint'). Sylwer hefyd mai 'Tŷ Cadfan Sant' yw enw'r hen ficerdy yn Nhywyn. Y ffurf olaf yw 'Eglwys Cadfan' (mae'n gyffredin i hepgor y gair 'sant' yn llwyr wrth gyfeirio at eglwysi, fel yn achos Eglwys Padarn yn Llanbadarn Fawr). Mae hon yn ffurf ddigon cyffredin, e.e. yn y gerdd gan Owain Owain i 'Cofebion Tywyn'. Gellid amlhau enghreifftiau.  131.251.133.27 09:42, 19 Medi 2012 (UTC)
thread_title:  Enw'r eglwys 

message: Rwyf wedi nodi'r dyddiad sydd yn yr astudiaeth ddiweddaraf o'r garreg. Mae'r wybodaeth yn y Gwyddoniadur wedi ei seilio ar waith Ifor Williams, sydd wedi ei ddiweddaru bellach.131.251.133.27 09:42, 19 Medi 2012 (UTC)
thread_title:  Carreg Cadfan 

message: Mae angen ehangu'r darn ar Cadfan ac ychwanegu ffynonellau.131.251.133.27 09:42, 19 Medi 2012 (UTC)
thread_title:  Cadfan 

message: Dyma gerdd OO a gyhoeddwyd yn y Faner 07 Ebrill 1972:
;Cofebion Tywyn
replies: text: Ceinrwy gwraig Addian sydd yma -

text: yn ymyl Bud a Meirchiaw:

text: a Chun, hefyd - gwraig Celen,

text: Tricet nitanam: erys briw.

text: Geiriau ar garreg hen.

text: Addian ei hun, mi wn,

text: a fu'n naddu'r graig yn gofeb:

text: safai'r garreg amrwd yn uwch nag ef,

text: a'i gwydnwch llwydfelyn yn ildio'n ddrud

text: i'w ebill a'i ddwrn dur a'i wae.

text: Safodd y goflech hyd hoedl Cun,

text: cwympodd pan syrthiodd Addian.

text: Tricet morthgig: erys craig.

text: Saif heddiw yn eglwys Cadfan

text: yn Nhywyn: cofeb hynaf ein hiaith.

text: Saif yn hen

text: yng nghysgod newydd

text: ei chell wyth ganrif.

text: Saif yn y goleuni llwyd

text: sy'n hidlo drwy'r ffenest fain

text: yn nhrwch mur.

text: Saif yno.

text: Heddiw y'i gwelais gyntaf.

text: Gelwais i'w gweld

text: i ladd orig

text: cyn Steddfod y Plant

text: yn y neuadd gerllaw.

text: Gelwais i'w gweld

text: gyda'r ddwy fach,

text: ugain munud cyn ddechrau'r ŵyl.

text: 'Doedd gan y ddwy ddim diddordeb

text: yn y garreg ddi-lun:

text: oedai'r ddwy - yn eu diniweidrwydd -

text: yng nghyntedd yr eglwys

text: (Eglwys Cadfan)

text: yn dotio ar flodau plastig pabi

text: yn nhorchau Mawrth

text: ac yn syllu'n llawn ofn

text: ar y pennau llewod

text: a guddiai'n lleng

text: mewn coedwig Brydeinig

text: o flodau gwaed.

text: Ni wyddai'r ddwy.

text: A minnau, drwy'r porth treisiol,

text: i geisio'r goflech ddi-drais

text: i lwch Ceinrwy, meirchiaw a Chun.

text: Ac fe'i cefais -

text: cofeb hynaf ein hiaith

text: mewn dwrn dur

text: yn gaeth i fur calchwyn,

text: a cherdyn mewn Saesneg gloyw

text: yn egluro'r wyrth.

text: Syllais ar y garreg

text: a deall

text: sut y teimlai Aiddan gynt.

text: Prysurais

text: drwy ragrith y porth estron:

text: 'roedd y ddwy yn yr awyr iach,

text: yn fy aros rhwng dwy res

text: o gelyn gwyrdd.

text: Cyrhaeddwyd y neuadd.

text: Gwingai'r plant yn eu seddau

text: yn fendigedig o fyw,

text: a iaith Aiddan yn ddwndwr gogoneddus

text: yng nghlustiau heddiw.

text: Hon,

text: ydoedd cofeb y dydd.
replies: text: :Y Faner 07/04/1972
Llywelyn2000 (sgwrs) 10:03, 29 Hydref 2016 (UTC)
thread_title:  Cerdd