title_sr stringlengths 11 267 | title_en stringlengths 0 918 | abstract_sr stringlengths 36 21.4k | abstract_en stringlengths 43 16.7k | full_abstract bool 2
classes |
|---|---|---|---|---|
Florističko-ekološka analiza silikatnih algi (Bacillariophyta) reke Nišave i pritoka Jerme i Temske | Floristic-ecological analysis of (Bacillariophyta) from the Nišava river and tributaries Jerma and Temska rivers | Florističko-ekološka analiza silikatnih algi reke Nišave i pritoka Jerme i Temske
realizovana je sa ciljem da se utvrdi floristički sastav i sezonska dinamika zajednice
silikatnih algi i da se proceni kvalitet vode ovih reka na osnovu TDI (Trophic Diatom
Index).
Algološki materijal je sakupljan od maja 2008. godi... | Floristic and ecological analysis of the diatoms from the Nišava River and tributaries
Jerma and Temska Rivers was conducted to determine the floristic composition and
seasonal dynamics of diatom communities as well as to evaluate the water quality of
these rivers based on the TDI (Trophic Diatom Index).
Algologi... | true |
Alelopatski efekti transformisanih korenova Chenopodium murale L. in vitro | Allelopathic effects of Chenopodium murale L. hairy roots in vitro | Korenov sistem C. murale produkuje i luči hemijske materije koje imaju
alelopatsku aktivnost. Proučavanje efekata na druge organizme, kao i izolovanje i
karakterizacija metabolita koji su izlučeni iz korenova u zemljište je veoma kompleksan
proces. Zbog toga je cilj ovog istraživanja bio uspostavljanje kulture trans... | Root system produces and releases chemical compounds with allelopathic activity.
Isolation and characterization of these metabolites, as well as investigation of their effects
on other organisms, are very complicated processes. The aim of the present study was to
initiate and establish Chenopodium murale L. transgen... | true |
Uticaj elektromagnetnog polja (0,5 mT, 50 Hz) na motorno ponašanje, parametre oksidativnog stresa i morfološke karakteristike mozga nakon eksperimentalno izazvane moždane ishemije na modelu pustinjskog miša | Influence of electromagnetic field (0,5mT, 50 Hz) on motor behaviour, oxidative stress parameters and morphological characteristicsof brain after global cerebral ischemia in mongolian gerbils | današnje vreme, jedna od najčešćih bolesti koja pogaña celokupno
društvo je moždani udar, koji može biti uzrokovan moždanom ishemijom.
Osim što u velikom procentu dovodi do smrti, posledice moždanog udara su
najčešće trajne i za njih ne postoji efikasna terapija. Još jedna karakteristika
modernog doba je razvitak e... | Nowadays, one of the most common diseases, which affect the whole
society, is brain stroke, which can be caused by cerebral ischemia. Beside high
mortality rate, consequences of brain stroke are often permanent without
appropriate treatment. Another hallmark of modern society is development of
electronic industry a... | true |
Molekularna detekcija i genotipizacija sojeva parazita Toxoplasma gondii izolovanih u Srbiji | Molecular detection and genotyping of Toxooplasma gondiistrains isolated in Serbia | ii
Molekularna detekcija i genotipizacija sojeva parazita
Toxoplasma gondii izolovanih u Srbiji
REZIME
Toksoplazmoza, oboljenje koje izaziva parazit Toxoplasma gondii, jedna je
od najrasprostranjenijih zoonoza u svetu, i procenjuje se da je čak jedna trećina
čovečanstva inficirana ovim parazitom. Iako ser... | v
SUMMARY
Toxoplasmosis, infection caused by the parasite Toxoplasma gondii, is one of
the most widespread zoonoses in the world and it has been estimated that up to one third
of the global human population is infected with this parasite. Although serological tests
are the primary method in the routine diagn... | true |
Uticaj fulerenola na učestalost hromozomskih aberacija i mikronukleusa u ćelijskoj liniji CHO-K1 ovarijuma hrčka i u kulturi limfocita periferne krvi čoveka | The influence of fullerenol on the frequency of chromosome aberrations and micronuclei in ovarian hamster cell line CH0-K1 and in human peripheral blood lymphocites cell culture | Nanomaterijali zahvaljujući svojim malim dimenzijama i raznovrsnim fizičkohemijskim osobinama imaju velik potencijal za primenu u različitim oblastima života. Među nanočestice sa širokom upotrebom u biomedicini ubraja se fuleren C60. Njegova slaba vodorastvorljivost može se prevazići derivatizacijom, pri čemu fuleren s... | Nanomaterials, due to their small dimensions and manifold physicochemical characteristics have great potential for application in various areas of life. One of nanoparticles with wide implementation in biomedicine is fullerene C60. Its weak water solubility can be overcome by derivatization after which fullerene acquir... | false |
Ispitivanje uticaja aloe emodina na ćelije melanoma B16 i A375 i njihovu osetljivost na citostatike i imunski odgovor | Evaluation of aloe emodin effect on B16 and A375 melanoma cells and their sensitivity to anticancer drugs and immune response | Aloe emodin (AE) spada u biljne molekule antraciklinskog tipa koji zahvaljujući
reaktivnim grupama na atomima ugljenika benzenovih prstenova pokazuje izrazitu
reaktivnost i posledično široki spektar biološke aktivnosti poput baktericidnog,
fungicidnog,
viricidnog,
imunosupresivnog,
antiinflamatornog, hepatoprotek... | Aloe emodin is an herbal antraquinone that, due to reactive groups on the carbon atoms of
benzene rings, posseses a strong reactivity and consequently shows a wide range of
biological
activities
such
as
antibacterial,
antifungal,
antiviral,
diuretic,
immunosuppressive, anti-inflammatory, hepatoprotective, lax... | true |
Histološke i ultrastrukturne promene hipofize i nadbubrežnih žlezda pacova u uslovima akutnog toplotnog stresa | Histological and ultrastructural changes in the pituitary and adrenal glands of rats under acute heat stress | Ispitivan je uticaj akutnog toplotnog stresa na histološke, imunohistohemijske,
ultrastrukturne, stereološke i biohemijske karakteristike adrenokortikotropnih ćelija
hipofize i ćelija nadbubrežnih žlezda pacova kao ciljnih organa hipotalamo-hipofizne-
adrenalne osovine u odgovoru na dejstvo stresora. Pacovi mužjaci s... | The aim of the study was the effect of acute heat stress on the histological,
immunohistochemical, ultrastructural, stereological and biochemical characteristics of
corticotroph pituitary cells and cells of the adrenal glands of rats as a target organ of the
hypothalamic-pituitary-adrenal axis in response to the eff... | true |
Povezanost polimorfizama VDR, CYP27B1 i CYP24A1 gena sa etiološkim faktorima i ishodom bolesti kod pacijenata sa oralnim skvamocelularnim karcinomom | Association of polymorphisms in VDR, CYP27B1 and CYP24A1 genes with etiological factors and disease outcomes in patients with oral squamous cell carcinoma | Oralni skvamocelularni karcinomi (Oral Squamous Cell Carcinoma- OSCC) se
karakterišu visokom stopom mortaliteta, lošom prognozom i porastom incidence
među osobama mlađe populacije. I pored uloženih napora na polju prevencije,
petogodišnje preživljavanje je ostalo nepromenjeno poslednjih nekoliko decenija,
što nameće po... | Oral Squamous Cell Carcinoma (OSCC) is characterized with a high
mortality, low survival rate and rising incidences among members of younger age
groups. Despite efforts in prevention, the survival rate remains unchanged for the
last few decades, which indicates
the need for
oral cancer
molecular
characterization. The w... | true |
Uloga humoralnog imunskog odgovora u etiopatogenezi amiotrofične lateralne skleroze | The role of humoral immune response in the aetiopathogenesis of amyotrophic lateral sclerosis | Amiotrofična lateralna skleroza (ALS) je fatalna neurodegenerativna bolest sa
početkom u adultnom dobu koja se karakteriše progresivnim gubitkom gornjih i donjih
motoneurona, što dovodi do atrofije muskulature, mišićne paralize i smrti usled slabosti
respiratorne muskulature. Oko 5-10% ALS slučajeva su sa familijarn... | Amyotrophic lateral sclerosis (ALS) is an adult onset fatal neurodegenerative
disease characterized mainly by the progressive loss of upper and lower motor neurons
resulting in wasting, paresis and death from respiratory failure. Approximately 5-10% of
ALS cases are familial (fALS), while the rest are sporadic (sALS... | true |
Efekti pola i heterogenih uslova svetlosti u populacijama dvodome vrste Mercurialis perennis L. na diferencijalnu herbivoriju | Effects of plant sex and heterogeneous habitat light conditions in populations of dioecious Mercurialis perennis L. on differential herbivory | U ovom istraživanju ispitivano je prisustvo polno-specifične i diferencijalne
herbivorije u odnosu na svetlosne uslove staništa kod dvodome vrste Mercurialis
perennis L. (Euphorbiaceae). Testirani su efekti pola, svetlosnih uslova staništa i
ontogenetskog stadijuma na osobine veličine biljaka (visinu, ukupnu površin... | This study investigated the presence of sex – biased and light differential
herbivory in dioecious Mercurialis perennis L. (Euphorbiaceae). It was tested if plant
sex, light conditions and the ontogenetic stage had significant effect on plant size
(height, total leaf area) and leaf size (petiole and midvein length, ... | true |
Mitotička i mejotička nestabilnost DMPK ekspanzija sa varijantnim ponovcima kao genetički modifikator fenotipa miotonične distrofije tipa 1 | Mitotic and meiotic instability of DMPK expansions with variant repeats as a genetic modifier of myotonic dystrophy type 1 phenotype. | otonična distrofija tip 1 (DM1) je najčešća nasledna mišićna distrofija odraslih osoba i
praćena je multisistemskim simptomima. Uzrokovana je ekspanzijama (povećanjem broja)
CTG ponovaka u genu DMPK, koje se odlikuju mejotičkom i mitotičkom nestabilnošću sa
težnjom ka daljem povećanju broja ponovaka. DM1 je jedna od... | adults, characterized by multisistem features. It is caused by expansions (an increase in the
number) of CTG repeats in the DMPK gene, which are meiotically and mitotically unstable
and tend to expand further. DM1 is phenotypically one of the most variable monogenic
diseases. The number of CTG repeats is the main fa... | true |
Procena kvaliteta površinske vode na osnovu mikrobioloških parametara i ekogenotoksikoloških i histopatoloških analiza tkiva deverike Abramis brama (L., 1758) , krupatice Blicca bjoerkna (L., 1758) i crnooke deverike Ballerus sapa (P., 1814) | Assessment of surface water quality based on microbiological parameters and ecogenotoxicological and histopathological analysis of common bream Abramis brama (L., 1758), white bream Blicca bjoerkna (L., 1758) and white-eye bream Ballerus sapa (P., 1814) tissues | Biomonitoring predstavlja neophodnu komponentu tradicionalnih tehnika monitoringa, sa
ciljem da se uspostavi veza izmeŤu spoljašnjih koncentracija zagaŤivaţa, koncentracija
zagaŤivaţa u tkivima bioindikatora i ranih štetnih efekata po ispitivane organizme. Ribe su
korisni bioindikatori i ţesto se primenjuju u ekogen... | Biomonitoring represents an essential part of traditional monitoring techniques with the aim
to establish relationship between external concentrations of pollutants, concentrations of
pollutants in the tissues of bioindicators and early adverse effects in examined organisms.
Fish are useful bioindicators often used ... | true |
Morfološka studija pigidijalnih žlezda i analiza hemijskog sastava njihovih sekreta kod odabranih vrsta trčuljaka (Insecta: Coleoptera: Carabidae) | Morphological study of the pygidial glands and analysis of the chemical composition of the secretions of selected ground beetle species (Insecta: Coleoptera: Carabidae) | Kao odgovor na terestrični način života, zglavkari, a naročito insekti, su razvili
niz adaptacija koje su omogućile najpre opstanak, a potom i kolonizaciju gotovo svih
ekoloških niša u novoj sredini. Insekti su ekstremno diverzifikovana grupa organizama
zahvaljujući svakako i činjenici da poseduju veliki biohemijski... | In response to the terrestrial lifestyle, arthropods (especially insects) developed a series
of adaptations that firstly enabled the survival, and then the colonization of almost all
ecological niches in the new environment. Insects are an extremely diversified group
also due to the fact that they have a great bioch... | true |
Uticaj N-acetil-L-cisteina in vitro na proliferaciju i diferencijaciju matičnih ćelija zubne pulpe mlečnih zuba dece | Effect on N-acetil-L-cysterine in vitro on proliferation and differentiation of children deciduous teeth dental pulp stem cells | Zubna pulpa vodi poreklo od embrionalnog ektomezenhima i potencijalno je vaţan izvor mezenhimalnih matičnih ćelija (MMĆ) za regeneraciju svih tkiva kraniofacijalne regije koja su, takođe, poreklom od ektomezenhima. N-acetil-L-cistein (NAC) je antioksidant koji moţe da ima uticaj na terapijsku primenu MMĆ. Cilj ovog rad... | Dental pulp originates from the embryonic ectomesenchyme and represents potentially important source of mesenchymal stem cells (MSCs) with the ability to regenerate all tissues of the craniofacial region, originating from the ectomesenchyme, too. N-acetyl-L-cysteine (NAC) is an antioxidant that may have an impact on th... | false |
Analiza učestalosti i tipova mutacija KRAS i BRAF gena u karcinomima kolorektuma u populaciji Srbije | Frequency and mutation type analysis of KRAS and BRAF genes in colorectal carcinomas in Serbian population | Uvod: Kolorektalni kancer (CRC) se po svojoj učestalosti i smrtnosti nalazi u samom
vrhu svih kancera kod oba pola, kako u svetu, tako i u Srbiji. Za ranu kancerogenezu
ovog maligniteta karakteristične su somatske genske promene KRAS i BRAF
protoonkogena. Mutacije ovih gena predstavljaju molekularne biomarkere odgov... | Introduction: Colorectal cancer (CRC) incidence and mortality rates are among the
highest in both sexes worldwide, as well as in Serbia. The early carcinogenesis of this
malignancy is characterized by somatic gene alterations of KRAS and BRAF
protooncogenes. Mutations of these genes represent molecular biomarkers of... | true |
Transkripciona regulacija ekspresije humanog SOX18 gena | Transcriptional regulation of the human SOX18 gene expression | Humani SOX18 gen pripada familiji SOX gena koji kodiraju DNK-vezujuće
proteine koji imaju ulogu transkripcionih faktora i arhitektonskih komponenti hromatina.
SOX18 gen ima važnu ulogu u regulaciji vaskularnog razvića, i učestvuje u specifikaciji i
diferencijaciji endotelijalnih ćelija, angiogenezi i limfangiogenezi... | Human SOX18 gene belongs to the family of SOX genes that encode DNA-binding
proteins, which display properties of both transcription factors and architectural
components of chromatin. SOX18 gene plays important role in vascular development,
endothelial cell specification and differentiation, angiogenesis and lymphan... | true |
Korelacija prisustva bakteriocinskih gena i proizvodnje bakteriocina prirodnih izolata Lactobacillus casei/paracasei grupe | Correlation between the presence of bacteriocin genes and bacteriocin production in natural isolates of Lactobacillus casei/paracasei group | Veliki broj vrsta roda Lactobacillus zauzima ključno mesto u proizvodnji
fermentisanih mlečnih i mesnih proizvoda, prisutni su i u fermentisanom povrću i
proizvodima od žitarica. Laktobacili se takođe koriste i u medicini usled pozitivnih
efekata koje pojedini sojevi imaju na zdravlje domaćina. Pojedini sojevi lakto... | A large number of Lactobacillus species play an important role in the production
of fermented dairy products and meat products, and they are also present in fermented
vegetables and grain products. Lactobacilli are used in medicine due to the positive
effects that some strains have on the health of the host. Some Lacto... | true |
Modelovanje ekoloških niša Podarcis sicula i P. melisellensis (Sauria, Lacertidae) u eumediteranu i submediteranu istočnog Jadrana | Ecological niche modelling of Podarcis sicula and P. melisellensis (Sauria, Lacertidae) in the eumediterranean and submediterranean of the eeastern Adriatic sea | Rad obuhvata modelovanje ekoloških niša dve vrste guštera Podarcis sicula i
P. melisellensis na dva područja kopnene oblasti istočnog Jadrana povezane sa analizom
rizika izumiranja metapoulacionih demografskih modela formiranih na osnovu prostornih
niša. Obe vrste su su od opisivanja u XIX veku bile epizodično predm... | Ecological niche models were generated for two lizard species, Podarcis sicula i
P. melisellensis, in two mainland areas of the eastern Adriatic, and coupled with spatially-
explicit PVA based on habitat suitabilty profiles generated by ENM. Both species have, since
their description in the XIX century, been episodic... | true |
Kateholamini kao medijatori delovanja muških polnih hormona na timopoezu : | Catecholamines as mediators of male gonadal hormone action on thymopoiesis | Danas je široko prihvaćeno mišljenje da je progresivno smanjenje efikasnosti
timopoeze, koje počinje u pubertetu, kauzalno povezano sa porastom koncentracije
polnih hormona. Pored toga, i koncentracija kateholamina, toničnih inhibitora
timopoeze posredstvom β-adrenergičih receptora, se u timusu povećava, počevši od ... | It is widely accepted that the progressive decline in the efficiency of
thymopoiesis, starting at puberty, is causally related to increasing concentrations of
gonadal hormones. In addition, thymic level of catecholamines, which act, via β-
adrenoceptors, as tonic inhibitors of thymopoiesis, increases around puberty. ... | true |
Molekularna osnova hronične limfocitne leukemije : korelacija između mutacionog statusa teških lanaca imunoglobulina i ekspresije apoptotskih gena | Molecular basis of chronic lymphocytic leukemia: correlation between the immunoglobulin heavy chain mutational status and the expression of apoptotic genes | Hronična limfocitna leukemija (HLL), najčešći tip leukemije u Evropi i Severnoj Americi, se
manifestuje kao klonska ekspanzija zrelih CD5+ CD19+ CD23+ sIgM+/- B limfocita i karakteriše
se izuzetno heterogenim kliničkim tokom.
Leukemični, kao i normalni B limfociti, na svojoj površini eksprimiraju imunoglobulinski
a... | Chronic lymphocytic leukemia (CLL), the most common type of leukemia in Western countries,
manifests as clonal expansion of mature CD5+ CD19+ CD23+ sIgMlow B lymphocytes and it is
characterized by an extremely heterogeneous clinical course.
Leukemic, as well as normal B lymphocytes, express immunoglobulin antigenic ... | true |
Ispitivanje elemenata respiratornog lanca gljive Phycomyces blakesleeanus burgeff: veza sa metabolizmom fosfatnih jedinjenja | Investigation of respiratory chain elements in fungus Phycomyces blakesleeanus: connecton with metabolism of phosphate compounds | U ovom radu je ispitivano postojanje i aktivnost alternativnih komponenata
elektron transportnog lanca kod gljive Phycomyces blakesleeanus, sa akcentom na
enzim alternativna oksidaza (AOX), kao i ponašanje respiratornog sistema u uslovima
smanjene koncentracije kiseonika. Odgovor respiratornog sistema na ovaj stres ... | The existence and activity of the alternative components of electron transport
chain in fungus Phycomyces blakesleeanus, especially alternative oxidase (AOX), as
well as respiratory chain behavior in the conditions of oxygen deprivation, was
investigated in this work. Response of respiratory system to these stress c... | true |
Proučavanje razvoja fitoekologije i fitogeografije u jugoslovenskim zemljama u periodu 1759-1988 : bibliometrijska studija | Research of the development of ecology and geography of plants in southslavonic lands between 1759. and 1988. : a bibliometric study | Ova disertacija predstavlja pokušaj analize informacionih masiva, kao odraza strukture nauke, primenom naukometrijskih, posebno bibliometrijskih, metoda. Prva istraživanja iz fitoekologije i fitogeografije vršili su uglavnom stranci. U drugoj polovini 19. veka osnivaju se prve domaće naučnoistraživačke institucije. Izm... | This dissertation is an attempt to present the massifs of information, which reflect the structure of science, bу using scientometric and specially bibliometric methods. First researches on plant ecology and geography were done mostly by foreigners. the first southslavonic scientific institutions were founded in the se... | false |
Uticaj abiotičkih stresora na stabilnost razvića i morfološku varijabilnost Iris pumila u prirodnim i eksperimentalnim populacijama | The influence of abiotic stressors on the development stability and morphological variability of Iris pumila in natural and experimental populations | Uticaj različitog inteziteta svetlosti, kao jednog od abiotičkih faktora životne sredine, na nivo stabilnosti razvića i morfološku varijabilnost osobina cveta I. pumila ispitivan je na jedinkama populacija koje naseljavaju dva prirodna staništa različitiog inteziteta i kvaliteta raspoložive svetlosti (otvoreno i zasenč... | The main goal of thesis was to examine the influence of an abiotic environmental factor, such as light intensity, on the developmental stability level and morphological variability of I. pumila floral traits. The individuals, from natural habitat populations which located different light condition habitats (exposed and... | false |
Molekulski mehanizmi metaboličke regulacije u hibernaciji i tokom aklimacije na hladnoću kod tekunice (Spermophilus citellus) | Molecular mechanisms of metabolic regulation in hibernation and during cold-acclimation in European ground squirrel (Spermophilus citellus) | Fenomen hibernacije predstavlja fascinantan primer plastičnosti kod sisara. Hibernirajući sisari podliježu složenom nizu biohemijskih, fizioloških i bihevioralnih promjena u odgovoru na senzonske energetski-zahtijevne periode kuplovane sa redukovanom dopstupnošću hrane. Cilj disertacije je da se ispitaju promjene ćelij... | The phenomenon of hibernation is a fascinating example of plasticity in mammals. Hibernating mammals are subjected to a complex series of biochemical, physiological and behavioral changes in response to seasonal energy-demanding periods coupled with reduced food availability. The aim of the thesis was to investigate me... | false |
Varijabilnost gena uključenih u inflamatorne, imunomodulatorne i apoptotske procese kao faktor rizika za nastanak bazocelularnog karcinoma glave i vrata | Variability of genes involved in inflammatory, immunomodulatory and apoptotic process as a risk factor for head and neck basal cell carcinomas | Bazocelularni karcinom (BCK), poznat kao i bazaliom, je najčešći oblik
kancera u populaciji Kavkazijanaca. BCK čini oko 75% svih karcinoma kože.
Metastazira veoma retko, ali sa porastom veličine tumora povećava se i incidenca
metastaza. U najvećem broju slučajeva ovaj karcinom se javlja na delovima kože
izloženim Sunče... | Introduction: Basal-cell carcinoma (BCC), also known as basalioma, is the most
frequent type of cancer among the Caucasus. BCC accounts for approximately 75%
of all skin cancers. It metastasizes extremely rarely, however its growth increases
the risk and incidence of metastases. In the majority of cases, this cancer ap... | true |
Dinamika zajednica zooplanktona u Bokokotorskom zalivu | Zooplankton community dynamics in the Bay of Boka Kotorska | Istraživanje zooplanktona obuhvatilo je analizu kvalitativnog i kvantitativnog sastava kao i određivanje vremenske i prostorne distribucije zooplanktona, pojedinih grupa i njihovih vrsta na području Bokokotorskog zaliva. Istraživanje je obavljeno na tri lokaliteta u Kotorskom, dva u Tivatskom i jednom lokalitetu u Herc... | The study on zooplankton included the analysis of qualitative and quantitative composition, as well as the analysis of spatial and temporal distribution of certain zooplankton groups and species in the Bay of Boka Kotorska. The research was realised at 3 locations within the Bay of Kotor, 2 locations within the Bay of ... | false |
Molekularni mehanizmi patogeneze mijeloproliferativnih neoplazija : poremećaj ekspresije gena uključenih u proliferaciju i apoptozu | Molecular mechanisms of pathogenesis of myeloproliferative neoplasms: deregulation of genes involved in cell proliferation and apoptosis | Uvod Mijeloproliferativne neoplazije (MPN) su hronični hematološki maligniteti koji se odlikuju
autonomnom proliferacijom opredeljenih progenitora hematopoeze i aberantnom aktivacijom
tirozin kinaznih signalnih puteva u kombinaciji sa snažnim odgovorom na citokine i faktore rasta.
Tri bolesti predstavljaju MPN u uže... | Introduction Myeloproliferative
neoplasms
(MPN)
are
chronic
hematological
malignancies that are characterized by autonomous proliferation of committed
hematopoietic progenitors and aberrant activation of tyrosine kinase signaling pathways, in
combination with a strong response to cytokines and growth factors. T... | true |
Ekološke karakteristike i morfološko-genetička diferencijacija populacija crnke (Umbra krameri Walbaum, 1792) sa područja Bačke, Mačve i Semberije | Ecological characteristics and morphological-genetic differentiation in populations of European mudminnoow (Umbra krameri Walbaum, 1792) from Bačka, Mačva and Semberija | Crnka (Umbra krameri Walbaum, 1792) je jedina autohtona i reliktna vrsta iz
roda Umbra prisutna u Evropi, endemična za basene Dunava i Dnjestra. U okviru
današnjeg diskontinuiranog areala, usled isušivanja i zagađivanja staništa, populacije
crnke značajno su smanjene poslednjih decenija XX veka. Iz navedenih razloga... | European mudminnow (Umbra krameri Walbaum, 1792) from Bačka, Mačva and
Semberija
ABSTRACT
European mudminnow (Umbra krameri Walbaum, 1792) is the only
autochthonous and relic species of the genus Umbra present in Europe, and it is
endemic for the Danube and Dniester river basins. In scope of its present discon... | true |
Uticaj indukovane mutageneze na reproduktivno ponašanje Drosophila subobscura i uloga seksualne selekcije u odnosu na obim genetičkih opterećenja | The influence of induced mutagenesis on reproductive behavior of Drosophila subobscura and the role of sexual selection in relationto the level of mutational load | Prema teorijskim očekivanjima seksualna selekcija može smanjivati mutaciona
opterećenja u populacijama. Mužjaci koji su boljeg genetičkog kvaliteta bi trebalo da
budu uspešniji u parenju u poređenju sa mužjacima lošijeg genetičkog kvaliteta. Na taj
način ženke, prilikom izbora partnera za parenje, mogu da eliminišu ... | According to theoretical predictions sexual selection can reduce mutational
load in populations. Males of good genetic quality should be more successful in
matings, compared to the males of low genetic quality. In this way females, through
the choice of mating partners, can eliminate males carriers of deleterious al... | true |
Efekti kombinovane transkranijalne magnetne stimulacije i deprivacije spavanja u tretmanu major depresija | Effects of combined transcranial magnetic stimulation and sleep deprivation in the treatment of major depression | Cilj rada. Cilj ovog rada je procena efekata kombinovane primene repetitivne
transkranijalne magnetne stimulacije (rTMS) niske frekvencije (1 Hz) i parcijalne
deprivacije spavanja (PDS) kod osoba obolelih od major depresije, koje prethodno
pokazuju nezadovoljavajući odgovor na dva različita antidepresiva (ispunjavaj... | Objectives. The main aim of this study was to evaluate potential synergistic
antidepressant effect of two therapies: repetitive transcranial magnetic stimulation
(rTMS) applied at 1 Hz associated with partial sleep deprivation (PSD) in patients with
treatment resistant major depression.
Besides the long- term (duri... | true |
Razvoj metaboličkog sindroma izazvanog kombinacijom stresa i ishrane obogaćene fruktozom - doprinos glukokortikoida u visceralnom masnom tkivu i hipotalamusu ženke pacova | The development of metabolic syndrome induced by the combination of stress and fructose enriched diet - the contribution of glucocorticoids in visceral adipose tissue and hypothalamus of female rats | Savremen način života karakterišu prekomeran unos fruktoze i svakodnevni
stres koji koincidiraju sa pojavom metaboličkog sindroma (MetS), vodećeg faktora
rizika za razvoj dijabetesa tipa 2 i bolesti srca. Narušen signalni put glukokortikoidnih
hormona (GH), regulatora metabolizma i odgovora na stres, može biti uklju... | Hallmarks of modern lifestyle, fructose overconsumption and daily exposure to
unpredictable stress, coincide with the onset of metabolic syndrome (MetS), leading risk
factor for the development of type 2 diabetes and cardiovascular diseases.
Glucocorticoid hormones (GC), main regulators of metabolism and response to... | true |
Parametri antioksidacionog zaštitnog sistema i koncentracija teških metala u visceralnoj masi odabranih vrsta puževa i školjki Dunava, Tise i Velike Morave | Parameters of the antioxidant defence system and heavymetal concentrations in the visceral mass of selected snail and musselspecies from the Danube, Tisa and Velika Morava rivers | Slatkovodni mekušci su dobri model organizmi za proučavanje uticaja faktora sredine
u biomonitoring studijama zbog svojih karakteristika: slabe pokretljivosti, načina ishrane,
brojnosti, veličine tela i dr. Oni imaju sposobnost da u svom telu akumuliraju znatne količine
zagađujućih materija. Na osnovu analize sadrža... | Freshwater molluscs are a good model organism for studying the effects of
environmental factors in biomonitoring studies due to their following characteristics: poor
mobility, diet, numbers, size. They have the ability to accumulate in their body significant
amounts of pollutants. By analysing the contents of these ... | true |
Galektin-1 i funkcionalna svojstva ćelija trofoblasta čoveka in vitro | Galectin-1 and functional properties of human trophoblast cells in vitro. | U zoni interakcije majke i fetusa galektin-1 (gal-1) je eksprimiran na način koji
ukazuje na njegovu moguću ulogu u ćelijskoj adheziji, migraciji i invaziji trofoblasta,
procesima koji su ključni za implantaciju embriona i formiranje funkcionalne placente.
Međutim, uloga gal-1 u trofoblastu čoveka dosada nije bila i... | Galectin-1 (gal-1) is expressed at the fetomaternal interface in a manner suggestive of a
potential involvement in cell adhesion, migration and invasion of the human trophoblast.
These processes are considered essential for the embryo implantation and formation of the
functional placenta. However, no studies have exami... | true |
Značaj fitoplanktona kao indikatora eutrofikacije u akvatorijumu Bokokotorskog zaliva | Importance of phytoplankton as indicator of eutrophication in aquatorium of the Boka Kotorska Bay | Fitoplanktonski organizmi su primarna karika u lancima ishrane, odnosno primarni producenti organskih supstanci. Sa jedne strane se ističe njihova važnost u ishrani, a sa druge njihov povećan razvoj može da dovede do neželjenih posljedica za ekosistem. Cilj ovog istraživanja je bio da se prikaže kvalitativno i kvantita... | Phytoplankton organisms are primary link in the food chain and primary producers of organic substances. On one side, it is emphasissed their importance in the diet and, on the other, their excessive growth can lead to undesirable consequences for the ecosystem. The aim of this study is to present qualitative and quanti... | false |
Metilovanje promotora i ekspresija estrogenskog receptora beta (ERß) u invazivnim karcinomima dojke | Estrogen receptor beta (ERß) promoter methylation and expression in invasive breast cancers | Invazivni karcinom dojke je najčešći kancer kod žena. Pored genetičkih i
epigenetički faktori imaju važnu ulogu u njegovoj inicijaciji i progresiji. Cilj ove studije bio
je ispitati da li metilacija promotora ON, gena za ERβ protein (ESR2) utiče na njegovu
ekspresiju (na nivou iRNK i proteina) i utvrditi povezanost ... | Breast cancer is the most common invasive cancer in women. Beside genetic,
epigenetic factors influence its initiation and progression. The purpose of this study was to
test whether methylation of the promoter ON of the gene for ERβ protein (ESR2)
influences its expression (on mRNA and protein level) and to correlat... | true |
Uloga polimorfizama i ekspresije gena za hemokine CX3C ligand 1 i CXC ligand 16 i njihove receptore u nastanku i progresiji multiple skleroze u Srbiji | Roles of polymorphisms and expression of genes coding for chemokines CX3C ligand 1 and CXC ligand 16 and their receptors in the development and progression of multiple sclerosis in Serbia | Multipla skleroza je hroniĉna inflamatorna, autoimunska, demijelinizaciona i neurodegenerativna bolest centralnog nervnog sistema (CNS-a). Hemokini i njihovi receptori predstavljaju znaĉajne medijatore inflamacije koji uĉestvuju u patogenezi odreĊenih hroniĉnih inflamatornih i autoimunskih bolesti meĊu kojima je i mult... | Multiple sclerosis is a chronic inflammatory, autoimmune, demyelinating and neurodegenerative disease of the central nervous system (CNS). Chemokines and their receptors are important mediators of inflammation, which are involved in pathogenesis of certain chronic inflammatory and autoimmune diseases including multiple... | false |
Analiza interakcija laktobacila sa crevnom mukozom pacova | Analysis of interactions of lactobacilli with rat gut mucosa | Probiotici predstavljaju žive mikroorganizme koji, nakon unošenja u gastrointestinalni
(GI) trakt, ostvaruju pozitivne efekte na zdravlje domaćina. Reakcija domaćina na unos
probiotika u velikoj meri zavisi od sposobnosti bliske interakcije bakterija sa epitelnim
ćelijama GI mukoze. S druge strane, s obzirom na nepo... | Probiotics are life microorganisms that, after administration in gastrointestinal (GI)
tract, excert positive effects on host’s health. Host reaction to probiotic administration
largely depands on ability of bacteria to closely interact with epithelial cells of GI mucosa.
On the other hand, considering the unknown a... | true |
Biološka aktivnost etarskih ulja i ekstrakata odabranih vrsta iz familije Apiaceae | Biological activities of essential oils and extracts of selected Apiaceae species | U ovom radu analizirana je biološka aktivnost etarskih ulja i ekstrakata sledećih
vrsta familije Apiaceae: Eryngium serbicum Pančić, Seseli pallasii Besser, Seseli
libanotis (L.) Koch subsp. libanotis, Seseli libanotis (L.) Koch subsp. intermedium
(Rupr.) P. W. Ball, Peucedanum officinale L., Peucedanum longifolium ... | In this work the biological activity of essential oils and extracts from following
Apiaceae species was analyzed: Eryngium serbicum Pančić, Seseli pallasii Besser,
Seseli libanotis (L.) Koch subsp. libanotis, Seseli libanotis (L.) Koch subsp.
intermedium (Rupr.) P. W. Ball, Peucedanum officinale L., Peucedanum longi... | true |
Strukturna i funkcionalna analiza 5' regulatornog regiona gena SMAD4 u karcinomu pankreasa čoveka | Structural and functional analysis of smad4 gene 5' regulatory region in human pancreatic cancer | Karcinom pankreasa spada u najinvazivnije i najprogresivnije humane maligne bolesti. Genetske promene karakteristične za ovu bolest su aktivacija onkogena KRAS i inaktivacija tumor supresor gena p16, p53 i SMAD4. Novija istraživanja ukazuju na povezanost aktivacije onkogena KRAS i inaktivacije tumor supresor gena SMAD4... | Pancreatic carcinoma is one of the most invasive and progressive human malignant neoplasms. This malignancy is characterized by activation of KRAS oncogene and inactivation of p16, p53 and SMAD4 tumor supressor genes. Recent results show association between KRAS activation and SMAD4 inactivation in pancreatic carcinoge... | false |
Granična stanja armiranobetonskih montažnih dvopojasnih nosača od betona visokih čvrstoća | Limit states of reinforced high strength concrete prefabricated two-chord structures | U ovoj disertaciji izvršena je teorijska i eksperimentalna analiza linijskog montažnog
armiranobetonskog nosača sa čeličnim zetegama. Da bi se potvrdile teorijske postavke
proračuna, unapredila tehnologija grañenja i omogućilo praćenje ponašanja ovih sistema u
svim naponsko-deformacijskim stanjima, izvršena su ekspe... | In this PhD thesis is carried out theoretical and experimental analysis of linear,
prefabricated reinforced concrete structures with a lower steel chord. To confirm the theoretical
calculations, improve construction technology and to enable monitoring of the behavior of these
systems in all stress-strain states was ... | true |
Genetičko-epidemiološka analiza i analiza ekspresije gena renin-angiotenzin sistema (RAS) u karotidnoj aterosklerozi kod čoveka | Genetic-epidemiological analysis and analysis of gene expression of the renin-angiotensin system (RAS) in carotid atherosclerosis in humans | Karotidna ateroskleroza (KA) je hronična bolest koja započinje aktivacijom i
nakupljanjem inflamatornih ćelija koje se pune lipidima u zidu arterijskog krvnog suda.
Aterosklerotski plak sadrži lipidno jezgro, fibroznu kapu, akumulira glatke mišićne
ćelije (GMĆ) i proteine ekstraćelijskog matriksa (EĆM).
Renin-angio... | The carotid atherosclerosis (CA) is chronic disease, which begins with activation
inflammatory cells and accumulation lipid in these cells within blood vessel wall.
Atherosclerotic plaque containing a lipid core, fibrous cap, accumulates smooth muscle
cells (GMC) and proteins of the extracellular matrix (ECM).
The ... | true |
Bioakumulacioni potencijal odabranih biljnih vrsta iz porodice Brassicaceae sa serpentinskih staništa u Srbiji | Bioaccumulation potential of selected plant species of the family Brassicaceae from serpentine habitats in Serbia | Ultramafiti (serpentiniti) predstavljaju grupu magmatskih ili metamorfnih stena, koje se karakterišu visokim koncentracijama Mg, Fe, Ni, Cr i Co, kao i niskim koncentracijama Ca, P i K sadrže manje od 45% silicijuma (SiO2). Flora i vegetacija koje naseljavaju serpentinitske supstrate obično su značajno oskudnije i siro... | Ultramafics ('ultrabasic' or 'serpentine') represent magmatic or metamorphic rocks which are characterized by high concentrations of Mg, Fe, Ni, Cr and Co and low concentrations of Ca, P, and K and contain less than 45% silica (SiO2). Serpentine substrates commonly support vegetation and flora that is sparser and more ... | false |
Morfološka i genetička karakterizacija Aphidius colemani kompleksa vrsta (Hymenoptera, Braconidae) | Morphological and genetic characterization of Aphidius colemani species complex (Hymenoptera, Braconidae) | Aphidius colemani kompleks vrsta je definisan kao grupa vrsta sa pantropsko-
suptropskim rasprostranjenjem koja se odlikuje malim brojem brazdi, karakterističnog
položaja, na anterolateralnom regionu petiolusa. Predstavlja jednu od 10 grupa vrsta
(kompleksa) sa nerešenim taksonomskim statusom u okviru roda Aphidius. ... | Aphidius colemani species complex has been defined as a group of species with
pantropical – subtropical distribution which is characterized by low number of grooves
(costulae) with specific position on the anterolateral region of the petiole. This group is
one of the 10 groups of species (complexes) with unsolved ta... | true |
Efekat kadmijuma na rast i biohemijske osobine larvi gubara Lymantria dispar L. | Cadmium effect on growth and biochemical traits of Gypsy moth larvae (Lymantria dispar L.) | Gubar (Lymantria dispar L.) spada u red najinvazivnijih polifagnih vrsta insekata, koja naseljava šume, voćnjake i urbana staništa. U ovom radu je kod larvi gubara trećeg dana četvrtog larvenog stupnja, ispitivan akutni i hroničan uticaj dve koncentracije kadmijuma (10 i 30 μgCd/g suve hrane), kao i oporavak od istih, ... | The Gypsy moth (Lymantria dispar L.) represents one of the most invasive polyphagous insect species, which inhabits forests, orchards and even urban habitats. We investigated the acute and chronic effects of two cadmium concentrations (10 and 30 μgCd/g dry food), as well as the recovery from chronic stress on various t... | false |
Uticaj kadmijuma na sistem antioksidativne zaštite i varijabilnost komponenti adaptivne vrednosti gubara Lymantria dispar L. | Cadmium effects on antioxidative defense system and on variability of fitness-related traits in Lymantria dispar L. gipsy moth | Kadmijum je jedan od najpotentnijih polutanata koji dospeva u životnu
sredinu, iz prirodnih i/ili antropogenih izvora, i ulazi u žive sisteme preko lanaca
ishrane, ostvarujući svoj toksični efekat na svim nivoima biološke organizacije. U
ovom radu ispitivan je uticaj kadmijuma u koncentracijama od 10 (C1), 30 (C2) i... | Cadmium is one of the most potent pollutants which enters the
environment through natural and/or anthropological sources and into the living
organisms though the food chain thus realizing its toxic effect in all levels of
biological organization. This work examines cadmium effects at 10 (C1), 30 (C2)
and 50 µg Cd/g... | true |
Spektralne i fraktalne karakteristike električne aktivnosti mozga pacova pod akutnim uticajem etarskog ulja kamforovog drveta | Spectral and fractal characteristics of rat brain electrical activity after acute camphor tree essential oil administration | Odlučili smo se za istraživanje pojave epileptičnih napada kod pacova, izazvanih etarskim uljem kamforovog
drveta ili njegovim glavnim konstituentom 1,8-sineolom. Eksperimenti su izvedeni na odraslim pacovima
muškog pola Wistar soja. Operativni zahvati i akutna registrovanja elektrofizioloških signala su obavljeni
p... | We investigated the rat brain activity in acute seizures evoked by camphor tree essential oil or its main
constituent 1,8-cineole. The experiments were performed on adult male Wistar rats. The surgery and acute
electrophysiological recordings were performed under pentobarbital sodium anesthesia. Local field potential... | true |
Konzervirana svojstva proteina virusa hepatitisa C genotipa 1b kao prognostičkih markera odgovora na kombinovanu terapiju pegilovanim interferonom i ribavirinom | Conserved properties of hepatitis C genotype 1b proteinsas prognostic markers of response to pegylated interferon and ribavirin combination therapy | Uvod: Infekcija virusom hepatitisa C (HCV) predstavlja značajan globalni
zdravstveni problem koji često vodi ka hroničnoj bolesti jetre i cirozi. Prema podacima
Svetske zdravstvene organizacije registrovano je preko 170 miliona ljudi inficiranih
virusom HCV. Sadašnja standardna terapija hroničnog HCV-a kod pacijenat... | Background: Hepatitis C virus (HCV) infection is a major and rising global
health problem, affecting about 170 million people worldwide, according to WHO data,
and often leading to chronic liver disease and cirrhosis. The current standard therapy for
chronic HCV infection with pegylated interferon combined with riba... | true |
Mehanizam zaštitnog dejstva arilpiperazinskih liganada za dopaminske D2 receptore u azot monoksidom i 6-hidroksidopaminom izazvanoj smrti SH-SY5Y ćelija humanog neuroblastoma | Protective mechanism of arylpiperazine dopaminergic D2ligands on nitric oxide and 6-hydroxydopamine induced SH-SY5Y human neuroblastoma cell death | U ovom radu je ispitivan uticaj 20 novosintetisanih arilpiperazinskih
dopaminergičkih liganada na vijabilnost humanih SH-SY5Y neuroblastomskih ćelija
tretiranih donorom azot monoksida (engl. nitric oxide, NO) natrijum nitroprusidom
(engl. sodium nitroprusside, SNP) i uzročnikom oksidativnog stresa dopaminergičkim
neuro... | We investigated the protective ability of 20 novel arylpiperazine-based
dopaminergic ligands against nitric oxide (NO) and dopaminergic neurotoxin
6-hydroxydopamine
(6-OHDA)-mediated
neurotoxicity.
The
most
potent
neuroprotective compound against NO-induced toxicity was N-{4-[2-(4-phenyl-
piperazin-1-yl)-ethyl]-ph... | true |
Korelacija između proteinske i genske ekspresije HER-2 i topoizomeraze 2a kod infiltrativnog duktalnog karcinoma dojke | Correlation between protein and gene expression of HER-2 and topoisomerase 2a in infiltrative ductal breast carcinoma | Uvod: Karcinom dojke predstavlja jako heterogeno oboljenje kao i jedno od
najzastupljenijih malignih bolesti u opštoj ženskoj populaciji. Na osnovu prisustva i
nivoa ekspresije ER-R, PR-R i HER-2 receptora ostvarena je podela na četiri
molekularna tipa karcinoma dojke: luminalni A (ER-R+ i / ili PR-R+, HER-2-), lumi... | Introduction: Breast cancer is a heterogeneous disease and the most common
malignancy in women with increasing incidence in recent years. According to
immunohistochemical expression of estrogen receptor (ER-R), progesterone receptor
(PR-R) and HER-2 four different molecular subtypes of breast cancer were identified:... | true |
Detekcija mutacija u p53 genu kod bolesnica sa primarnim operabilnim karcinomom dojke | Detection of p53 gene mutation in operable breast cancer patients | Uvod: Zbog svoje uloge u očuvanju genomskog integriteta, produkt normalnog p53 gena se često naziva i "čuvar genoma". Pokazano je da u ćeljama gde je p53 izmenjen dolazi do aberantne replikacije DNK, stoje praćeno genomskom nestabilnošću. Gubitak funkcije p53 povezan je ne samo sa nemogućnošću popravke DNK, već i sa ap... | Background: the main function of normal p53 gene product is to preserve genome integrity by acting as the "guardian of the genome". It has been shown that in p5 3-defective cells DNA aberrant replication is followed by genome instability. Loss of p53 function seems to be connected not only with abrogation of DNA reapai... | false |
Analiza fosforilacije glukokortikoidnog receptora u limfocitima zdravih ljudi i pacijenata sa akutnom epizodom depresivnog poremećaja | Analysis of lymphocyte glucocorticoid receptor phosphorylation in healty subjets and patients with current episode of depressive disorder | Depresivni poremećaj (DP) je multifaktorijalno oboljenje, široko rasprostranjeno u svetu, i rasvetljavanje mehanizama koji su u osnovi ovog poremećaja predstavlja jedan od najvećih izazova biomedicinskih istraţivanja današnjice. Narušena funkcija hipotalamo-hipofizno-adrenalne (HHA) ose, kao i signalizacija preko gluko... | Major depressive disorder (MDD) is a multifactorial illness that a ffects people across the globe and u derstanding mechanisms underlying this disorder represents a major challenge of biomedical research today. One of the most consistent findings among patients with MDD is dysfunctional hypothalamic – pituitary – adren... | false |
Citogenetička, palinološka i filogeografska istraživanja roda Ramonda (Gesneriaceae) na Balkanskom poluostrvu | Cytogenetics, palynology and phylogeography of genus Ramonda (Gesneriaceae) in the Balkan peninsula | Familija Gesneriaceae obuhvata biljne vrste pretežno rasprostranjene u tropskim
u subtropskim oblastima Starog i Novog sveta. Samo mali broj vrsta naseljava umerene
oblasti, a među njima je i jedinih 5 vrsta ove familije u Evropi: Ramonda myconi,
endemit Pirinejskog poluostrva, kao i R. nathaliae, R. serbica, Haberl... | Family Gesneriaceae comprises plant species mostly distributed in the tropics
and subtropics of both the Old and New Worlds. Only a small number of species
inhabits temperate regions. Among them, there are the only 5 species of this family in
Europe: Ramonda myconi, endemic of the Iberian Peninusla, as well as R. na... | true |
Strukturne i funkcionalne promene paraštitastih žlezda i bubrega nekon primene steroida, izoflavona i kalcijuma u animalnom modelu andropauze | Structural and functional changes of parathyroid glands and kidneys after treatment with steroids, isoflavones and calcium in an animal model of the andropause | Postepeno smanjenje koncentracije testosterona u cirkulaciji tokom procesa starenja,
koje je u čvrstoj vezi sa povećanom učestalošću nastanka kardiovaskularnih oboljenja,
benignih i malignih oboljenja prostate i osteoporoze, označava se kao andropauza.
Terapije steroidnim hormonima, kao i konvencionalna terapija Vit... | Andropause is defined as a gradual decline of serum testosterone concentration during
ageing, which is related to an increased incidence of cardiovascular diseases, benign and
malignant prostate diseases and osteoporosis. Using steroid hormones, as well as
vitamin D and calcium in the treatment of osteoporosis and o... | true |
Modulacija apoptotskih signalnih puteva u ćelijama mozga odraslih pacova nakon hroničnog tretmana deksametazonom | Modulation of apoptotic signaling pathways in brain cells of adult male rats after chronic dexamethasone treatment | Deksametazon, jak sintetski glukokortikoid, se dugi niz godina koristi kao lek u
tretmanu različitih bolesti poput psorijaze, adrenalne insuficijencije, bakterijalnog
meningitisa, moždanih trauma, šloga, alergija, spazma bronhija, reumatidnog artritisa,
itd; ali i kao pomoćni lek u hemo- i radioterapiji. Brojne stud... | For many years, dexamethasone, a potent synthetic glucocorticoid, has been used as a
medication in the treatment of psoriasis, adrenal insufficiency, bacterial meningitis,
brain trauma, stroke, allergies, bronchial spasm, rheumatoid arthritis, etc., and as a co-
medicament in chemo- and radiotherapy. Numerous studies... | true |
Uticaj imunoglobulina sa specifičnošću značajnom za antifosfolipidni sindrom na ekspresiju karakterističnih proteina i invazivnost ekstravilusnog trofoblasta čoveka in vitro | The effect of immunoglobulins with specificity significant for antiphospholipid syndrome on expression of characteristic proteins and invasiveness of human extravillous trophoblast in vitro | Antifosfolipidni sindrom (APS) je autoimunsko oboljenje koje klinički
karakteriše ponavljana pojava tromboze i/ili poremećaji u trudnoći, a serološki prisustvo
antifosfolipidnih antitela (aPL). Prisustvo aPL predstavlja najčešći stečeni faktor rizika
za gubitak trudnoće i komplikacije u trudnoći. Smatra se da je gla... | Antiphospholipid antibody syndrome (APS) is an autoimmune multisystemic
disorder clinically characterized by recurrent thrombosis and pregnancy morbidity, and
presence of antiphospholipid antibodies (aPL) in sera of affected individuals. Presence
of aPL is the most common acquired risk factor for pregnancy loss and ... | true |
Aktivnost komponenti adenozinskog signalnog sistema astrocita u modelu moždane povrede in vivo i in vitro | Activity of the astrocytes' adenosine signaling system components in model of traumatic brain injury in vivo and in vitro | Glavno obeležje traumatske povrede mozga (TPM) je reaktivna astroglioza
koja, između ostalog, uzrokuje i promene u signalizaciji purinima. Posebno važan
aspekt purinske signalizacije u patološkim procesima centralnog nervnog sistema
predstavlja
dinamika
promena
vanćelijskih
koncentracija
neuroprotektora
adenoz... | Reactive astrogliosis is a hallmark of traumatic brain injury (TBI), which,
among the others alterations, causes changes in purinergic signaling. Due to its
neuroprotective features, fluctuations of adenosine extracellular concentration are
particularly important aspect of purinergic signaling in brain pathology. He... | true |
Izolacija i karakterizacija bioaktivnih sekundarnih metabolita iz odabranih sojeva roda Streptomyces | Isolation and characterization of bioactive secondary metabolites from selected Streptomyces strains | UNIVERZITET U BEOGRADU
BIOLOŠKI FAKULTET
Nada N. Stanković
IZOLACIJA I KARAKTERIZACIJA
BIOAKTIVNIH SEKUNDARNIH
METABOLITA IZ ODABRANIH SOJEVA
RODA Streptomyces
Doktorska disertacija
Beograd, 2012
UNIVERSITY OF BELGRADE
FACULTY OF BIOLOGY
Nada N. St... | Actinomycetes are Gram-positive soil bacteria known as producers of secondary
bioactive metabolites. In the search for new bioactive compounds collection of
actinomycetes from the Laboratory for Microbial Molecular Genetics and Ecology
(Institute of Molecular Genetic and Genetic Engineering, University of Belgrade) ... | true |
Uticaj ishrane obogaćene ugljenim hidratima na morfološke i ultrastrukturne odlike pankreasa pacova u uslovima eksperimentalno indukovanog hipotireoidizma | The effect of carbohydrate rich diet on rat pancreas morphological and ultrastructural characteristics in experimentally induced hypothyroidism | Pankreas je žlezda sa egzokrinom i endokrinom funkcijom. Proizvodi njegove
egzokrine komponente od vitalnog su značaja za proces varenja hrane. Endokrine ćelije
pankreasa grupisane u Langerhansova ostrvca proizvode insulin i glukagon, hormone
koji regulišu metabolizam pre svega ugljenih hidrata i neophodni su za odr... | The pancreas is a gland with both exocrine and endocrine function. The products
of its exocrine component are vital to the food digestion. Its endocrine function is based
on secretory action of several types of endocrine cells that cluster together to form islets
of Langerhans. Some of them produce insulin and gluca... | true |
Analiza p53 gena i HPV infekcija u karcinomima grlića materice i jajnika | Analysis of p53 gene and HPV infection in cervical and ovarian carcinomas | Uvod: Ginekološki maligniteti predstavljaju veoma raznoliku grupu kancera, među kojima su najučestaliji karcinomi grlića materice a najsmrtonosniji karcinomi jajnika. Podaci o povezanost p53 mutacija (TP53 po HUGO nomenklaturi), polimorfizma kodona 72 i infekcije humanim papiloma virusima (HPV) sa kliničko-histopatološ... | Introduction: Gynecological malignancies present a various group of cancers; among them the most frequent are carcinomas of cervix and the most aggressive are ovarian carcinomas. Conflicting data about correlation of TP53 mutations, codon 72 polymorphism and HPV infection with clinicopathological characteristics, the o... | false |
Genetička transformacija kičice (Centaurium erythraea Rafn.) AtCKX1 i AtCKX2 genima | Genetic transformation of Centaury (Centaurium erythraea Rafn.) using AtCKX1 and AtCKX2 genes | Biljna vrsta Centaurium erythraea Rafn., u našem narodu poznata kao kičica, od davnina se
upotrebljava kao lek za sniženje temperature i nivoa šećera u krvi, lečenje anemije, žutice i
gihta, za jačanje apetita i povećanje stomačne sekrecije. Zbog poznatih lekovitih svojstava,
kičica se nalazi u mnogim farmakopejama.... | Plant species Centaurium erythraea Rafn., commonly known as common centaury, has
been used for centuries to cure febrile conditions, regulate blood sugar, treat anemia,
jaundice and gout and to increase appetite and stimulate digestion. Because of its numerous
therapeutic properties centaurii herba is officially rec... | true |
Populaciona dinamika, ishrana i ekotoksikologija velikog kormorana Phalacrocorax carbo (Linnaeus, 1758) na Carskoj bari | Population dynamics, diet and ecotoxicology of the GreatCormorant Phalacrocorax carbo (Linnaeus, 1758) in the Carska bara marshland | kormorana i naseljava sve kontinente izuzev Južne Amerike i Antarktika.
Politipska je vrsta u okviru koje se razlikuje pet podvrsta, a Evropu naseljavaju dve: P.
carbo carbo – naseljava obalu severnog Atlantika, i P. carbo sinensis – naseljava
centralnu i južnu Evropu. Brojnost ove vrste konstantno raste od 70-ih go... | The Great Cormorant Phalacrocorax carbo (L.) is the most widely distributed
species of cormorants, as it inhabits all continents with the exception of South America
and Antarctica. It is a polytypic species with five subspecies. Europe is inhabited by two
subspecies: nominate P. carbo carbo – which inhabits the Nort... | true |
Diverzitet mikromiceta na objektima kulturne baštine i testiranje fungicida primenljivih u konzervaciji | Micromycetes diversity on cultural heritage objects and testing the fungicides applicable in conservation | Cilj istraživanja doktorske disertacije je bio proučavanje biodeterioracije objekata
kulturne baštine u Srbiji. Na osnovu predloga stručnih timova u institucijama za zaštitu
objekata kulturne baštine izvršen je odabir istraživanih objekata i predmeta. Spomeni-
ci kulture obuhvaćeni u istraživanju bili su: crkva Svete... | The aim of presented PhD thesis was research of biodeterioration of cultural he-
ritage objects in Serbia. The objects and artefacts for this study were chosen accor-
ding to the recomendations of the experts in the field of cultural heritage conservation.
Cultural heritage monuments chosen for this study were The Chu... | true |
Uticaj ledenih doba na filogeografske obrasce šumskih ptica: Phylloscopus collybita, Prunella modularis i Certhia familiaris | Impact of ice ages on phylogeographic patterns of forest bird species: Phylloscopus collybita, Prunella modularis and Certhia familiaris | izolaciju populacija u refugijumima za vreme glacijalnih maksimuma, i nakon toga
rekolonizaciju šireg dela Evropskog kontinenta za vreme povlačenja lednika. Da bi se
ova paradigma testirala, analizirani su filogenetski obrasci unutar tri šumske vrste ptica
(Phylloscopus collybita, Prunella modularis
i Certhia famil... | Hewitt’s paradigm for effects of Pleistocene glaciations on European populations
assumes their isolation in peninsular refugia during glacial maxima, followed by
recolonization of broader Europe during interstadials. To test this paradigm, we
analyzed the phylogenetic relationships within three forest bird species (... | true |
Razvoj tehnoloških postupaka u cilju prevencije nastanka tabanskih lezija brojlerskih pilića | Development of technological processes TI in order to prevent the occurrence of footpad lesions in broiler chickens | U okviru doktorske disertacije prikazani su rezultati ispitivanja razliĉitih tehnoloških postupaka u cilju prevencije nastanka oštećenja tabanskih jastuĉića brojlerskih pilića. Istraţivanja su sprovedena u 4 ogleda i to u jednom u kome su vršena ispitivanja fiziĉko – hemijskih i higroskopnih osobina materijala koji se ... | Within this dissertation, the results of various technological processes are shown in order to prevent the occurrence of damage to the foot pads of broiler chickens. The study was conducted in four trials, one in which we investigated the physical - chemical and hygroscopic properties of materials that can be used as l... | false |
Fluktuirajuća asimetrija kao indikator sredinskog stresa u populacijama zidnog guštera (Podarcis muralis Laurenti 1768) u urbanim i ruralnim sredinama | Fluctuating asymmetry as an indicator of environmental stress in populations of the common wall lizard (Podarcis muralis Laurenti 1768) in urban and rural environments | Uticaj sredinskog stresa na stabilnost razvića merističkih karakteristika
(femoralne pore, subdigitalne lamele, supracilijarne granule) i oblika dorzalne strane
glave ispitivan je poređenjem nivoa fluktuirajuće asimetrije (FA) navedenih
karakteristika između populacija zidnog guštera (Podarcis muralis) koje naseljav... | Effects of environmental disturbance on developmental stability of meristic
traits (femoral pores, subdigital lamelae, supraciliar granules) and dorsal head shape
were evaluated by comparing fluctuating asymmetry (FA) levels between populations
of the common wall lizard (Podarcis muralis) inhabiting urban and rural ... | true |
Struktura topološki zatvorene ORI sekvence dihidrofolatreduktaznog lokusa u interakciji sa inicijacionim proteinom ORC | Structure of topologically closed ORI sequence from dihydrofolate reductase locus in interaction with initiation protein ORC | Replikacija je jedan od osnovnih procesa u životnom ciklusu ćelije. Cilj
replikacije je udvajanje genetičkog materijala. Da bi genetički materijal bio pravilno
umnožen i kasnije razdvojen na ćerke ćelije, razvijen je veliki broj mehanizama
regulacije replikacije. Jedan od načina regulacije je pravilan izbor i aktiva... | Replication is one of the fundamental processes in the life cycle of the cell.
The aim of replication is a duplication of genetic material. To make genetic
material properly duplicated and subsequently divided into daughter cells, a large
number of mechanisms of regulation of replication have been developed. One way... | true |
Ontogenetska fenotipska plastičnost i materinski efekti tokom ranih stupnjeva razvića Iris pumila L. (Iridaceae) | Ontogenetic phenotypic plasticity and maternal effects during early stages of development in Iris pumila L.(Iridaceae) | Prikazana su proučavanja veličine i obrazaca fenotipske plastičnosti tokom ranih faza procesa razvića biljaka kao odgovor na promenu intenziteta svetlosti, kao i doprinos materinskih faktora ekspresiji juvenilnog fenotipa. Za ovo istraživanje izabrane su dve prirodne populacije I. pumila koje su izložene različitim sve... | Study was about the size and patterns of phenotypic plasticity during the early stages of plant development in response to different light intensities, and the contribution of maternal factors expression of juvenile phenotype. For this study two natural populations of I.pumila were chosen. They were exposed to differen... | false |
Uspostavljanje rezistentnih tumorskih ćelijskih linija kao modela za testiranje novih hemioterapeutika : molekularna karakterizacija rezistencije nastale dugotrajnim izlaganjem paklitakselu | The establishing of resistant cancer cell lines as a model for testing of new chemotherapeutics: molecular characterization of resistance developed after continuous treatment with paclitaxel | Glavni uzrok neuspeha hemioterapije u lečenju kancera je pojava višestruke
(engl. „multi-drug“) rezistencije (MDR). Efikasnost paklitaksela (PTX) je često
ograničena pojavom rezistencije. Cilj ove doktorske disertacije je bio ispitivanje
molekularnih i fenotipskih promena u toku razvoja MDR-a indukovanih PTX-om kod ... | Multi-drug resistance (MDR) is a major obstacle to successful cancer treatment.
The efficacy of paclitaxel (PTX) is often limited by appearance of drug resistance. The aim of
this study was to explore molecular and phenotypic alterations during development of MDR
induced by PTX in human colon carcinoma (DLD1) and gl... | true |
Efekat grelina na regulaciju antioksidativnih enzima i inducibilne azot-monoksid-sintaze u jetri pacova | The effect of ghrelin on the regulation of antioxidantenzymes and inducible nitric oxide synthase in rat liver | U poslednjih nekoliko godina, objavljeni naučni podaci sve više ukazuju na
antioksidantne i antiinflamatorne efekte grelina. U ovoj doktorskoj disertaciji su izučavani
efekti grelina na ekspresiju enzima jetre: superoksid dismutaze (engl. Superoxide Dismutase,
SOD), katalaze (engl. Catalase, CAT), glutation peroksid... | In recent years, there have been prominent findings suggesting that ghrelin has
antioxidant and anti-inflammatory effects. In this study we investigated the effects of ghrelin
on protein expression of liver antioxidant enzymes superoxide dismutases (SODs), catalase
(CAT), glutathione peroxidase (GPx), and glutathion... | true |
Ispitivanje uloge komponenti ESL1 antigena Trichinella spiralis u oblikovanju imunskog odgovora Dark agouti pacova | The role of Trichinella spiralis ESL1 antigens in shaping of immune response in Dark agouti rats | Tokom hronične faze infekcije helmint, Trichinella spiralis, komunicira sa
imunskim sistemom domaćina posredstvom ekskretorno-sekretornih produkata (ESL1)
mišićnih larvi i kreira sredinu u kojoj dominiraju Th2 i regulatorni tip imunskog
odgovora. Međutim, mehanizmi koji leže u osnovi ovakve polarizacije imunskog
od... | The helminth Trichinella spiralis communicates with the host immune system
through excretory-secretory products (ESL1). ESL1 antigens drive immune response
towards Th2 and regulatory type. However, there is no information about mechanisms
by which ESL1 influences such polarization. Here, we investigated the impact o... | true |
Nanoplazmonski metamaterijali za novu generaciju hemijskih, biohemijskih i bioloških senzora | Nanoplasmonic metamaterials for a new generation of chemical, biochemical and biological sensors | Potreba za osetljivim senzorima hemijskih, biohemijskih i bioloških agensa u današnjem svetu sve je veća, od industrije, preko biomedicine, do očuvanja okoline i protivterorističke odbrane. MeĎu najosetljivijim i najsvestranijim napravama ove vrste su elektromagnetni senzori, naročito oni koji svoju funkciju zasnivaju ... | The need for sensitive sensors of chemical, biochemical and biological analytes in the contemporary world is ever increasing, from industry, to biomedicine, to environmental protection and homeland defense. Among the most sensitive and most versatile devices of this kind are electromagnetic sensors, especially those wi... | false |
Genetički markeri oksidativnog stresa kod bolesnika sa manifestnim dijabetesom tipa 2 i aterosklerozom | Genetic markers of oxidative stress in patients with manifested diabetes type 2 and atherosclerosis | Ateroskleroza je kompleksno i multifaktorsko oboljenje koje obuhvata veliki
broj tipova ćelija kao i brojne fiziološke procese. Veruje se da oksidativni stres igra
važnu ulogu u inicijaciji i progresiji ateroskleroze. Kardiovaskularne bolesti (CVD)
predstavljaju vodeći uzrok smrtnosti u Srbiji i pronalaženje markera... | Atherosclerosis is a complex and multifactorial disorder that involves many cell
types and organs as well as many physiological processes. It is believed that the
oxidative stress plays a critical role in the initiation and progression of atherosclerosis.
Cardiovascular diseases (CVD) are the leading cause of death ... | true |
Morfofunkcionalne osobine reproduktivnog sistema nezrelih i acikličnih ženki pacova nakon tretmana fitoestrogenima iz soje | Morphofunctional features of reproductive system of immature and middle-aged female rats after treatments with soy phytoestrogens | Fitoestrogeni iz soje, pre svega genistein i daidzein, su veoma zastupljeni u životu
savremenog čoveka, kako kroz ishranu, tako i kroz pomoćna lekovita sredstva. Zbog svog
selektivno modulatorskog, tj. tkivno specifičnog estrogenskog delovanja, fitoestrogeni
poslednjih godina postaju atraktivno polje intenzivnih stu... | Soy phytoestrogens, primarily genistein and daidzein, are widely used through diet
and as dietary supplements. Since they may act as “natural” selective modulators of
estrogen receptor, scientific interest for phytoestrogens is constantly increasing. Cessation
of a women’s reproductive function, i.e. menopause, is o... | true |
Uloga inhibicije protein-kinaze aktivirane adenozin-monofosfatom u indukciji apoptoze i autofagije u tumorskim ćelijskim linijama | The role of adenosine monophosphate-activated protein kinase inhibition in apoptosis and autophagy induction in tumor cell lines | U ovoj doktorskoj disertaciji ispitivan je uticaj inhibicije intracelularnog
energetskog senzora protein kinaze aktivirane adenozin-monofosfatom (AMPK) na
indukciju apoptoze i autofagije u tumorskim ćelija. Farmakološki inhibitor AMPK
dorzomorfin indukovao je G2/M blokadu ćelijskog ciklusa, praćen apoptozom koju
ka... | In this doctoral dissertation the effect of intracellular energy sensor AMP-activated
protein kinase (AMPK) inhibition on induction of apoptosis and autophagy in tumor cells
was investigated. Pharmacological AMPK inhibitor dorsomorphin caused G2/M cell cycle
block, accompanied by apoptotic cell death characterized b... | true |
Procena preostalog veka strukturalnih elemenata sa inicijalnim oštećenjima pod dejstvom spektra termomehaničkih opterećenja | The assessment of residual life of structural elements with an initial damage under thermomechanical loading spectrum | Predmet istraživanja u doktorskoj disertaciji je procena preostalog
veka struktura sa inicijalnim oštećenjima pod dejstvom spektra termo-
mehaničkih opterećenja. Prvo su proučavane strukture sa inicijalnim
oštećenjima samo pod dejstvom termičkog opterećenja, i za zadate granične
uslove određivani su parametri mehani... | The subject of doctoral dissertation is research into the residual life of structures
with initial damages under the influence of the spectrum of thermo-mechanical loads.
First, the structures with initial damages under the influence of thermal load only were
studied, and for given boundary conditions the parameters... | true |
Fitohemijska i molekularno-genetička karakterizacija populacija kičice (Centaurium erythraea Rafn) sa Balkanskog poluostrva | Phytochemical and molecular characterization of centaury (Centaurium erythraea Rafn) populations from the Balkan Peninsula | Kičica (Centaurium erythraea Rafn) je farmakološki atraktivna
biljna vrsta koja pokazuje čitav spektar bioloških aktivnosti, a čiji je
biodiverzitet
nedovoljno
istražen.
Osnovni
cilj
predstavljenog
istraživanja jeste analiza genetičkog i fitohemijskog diverziteta
kičice na teritoriji Balkanskog poluostrva. U t... | Фитoхeмиjскa и мoлeкулaрнo-гeнeтичкa кaрaктeризaциja
пoпулaциja кичицe (Centaurium erythraea Rafn)
са Балканског полуострва
Резиме
Кичица (Centaurium erythraea Rafn) је фармаколошки атрактивна
биљна врста која показује читав спектар биолошких активности, а чији је
биодиверзитет
недовољно
истражен.
Основни
ц... | true |
Evolucija ekstremiteta velikih mrmoljaka (Triturus cristatus complex, Salamandridae, Caudata) | Limb evolution in crested newts (Triturus cristatus complex, Salamandridae, Caudata) | Integracija, modularnost i razvojna ograničenja predstavljaju važne
komponente fenotipske varijabilnosti. U ovoj tezi analiziran je uticaj ovih
komponenti na morfološku evoluciju ekstremiteta pet vrsta velikih krestatih
mrmoljaka.
Veliki krestasti mrmoljci predstavljaju važne model organizme za
istraživanja u obla... | Integration, modularity and developmental constraints are three related
components of phenotypic variability. Their impacts on morphological evolution
on limbs in five species of crested newts were analyzed in this thesis.
Crested newts are valuable model organisms in studies of morphological
integration and deve... | true |
Molekularna i asocijativna analiza svojstava klasa pšenice (Triticum aestivum L.) | Molecular and association analysis of spike-related traits in wheat (Triticum aestivum L.) | Uvod: Hlebna pšenica (Triticum aestivum L.) je jedna od najvažnijih žitarica
široko zastupljena u proizvodnji u svetu, odnosno po ukupnoj proizvodnji zrna nalazi se
na trećem mestu iza kukuruza i pirinča. Zahvaljujući značaju ove biljne vrste posebno u
ljudskoj ishrani, priporitet u selekciji je usmeren na poboljšan... | Introduction: Bread wheat (Triticum aestivum L.) is one of the most important
cereals worldwide and in terms of total grain production wheat is positioned on third
place after maize and rice. Due to a great importance for human diet, the priority in
wheat breeding is focused on improving of existing and creating new... | true |
In vitro ispitivanje antitumorske aktivnosti ekstrakata endemične biljne vrste Helichrysum zivojinii Černjavski et Soška | In vitro investigation of antitumor activities of extracts of endemic plant species Helichrysum zivojini Černjavski et Soška U | Bioaktivni sastojci biljnih vrsta nalaze se u centru pažnje istraživanja u savremenoj
onkologiji zbog svoje moguće uloge u hemioprevenciji, odnosno inhibiciji različitih koraka
procesa maligne transformacije. Antikancerski potencijal biljnih jedinjenja zasniva se na
mogućnosti redukcije slobodnih radikala, regulacij... | Bioactive constituents of plants are in the center of attention of modern cancer research
due to their prospective role in cancer chemoprevention based on the suppression of
different stages in malignant transformation. The anticancer potential of plant compounds
could be attributed to their ability to scavenge free... | true |
Gen za veliku subjedinicu šaperonina (groEL gen) kao dodatni molekularni marker za diferencijaciju fitoplazmi srodnih 'Candidatus Phytoplasma asteris' | Molecular chaperonin large subunit gene (gro EL gene) as an additional marker for differntiation of 'Canidatus Phytoplasma asteris' - related strains | Na teritoriji Republike Srbije su u periodu od 2009. do 2011. godine sakupljeni uzorci biljaka sa simptomima karakterističnim za prisustvo fitoplazmi. Upotrebom PCR metode pomoću univerzalnih prajmera P1/P7 i R16F2n/R16R2 u njima su detektovane fitoplazme. Upotrebom restrikcionih enzima Tru1I, HhaI, RsaI i Tsp509I na R... | The plant samples with symptoms typical for phytoplasma infection were collected in Serbia from 2009 till 2011. In those samples phytoplasmas were detected by PCR technique with universal primers P1/P7 and R16F2n/R16R2 and identified according to their Tru1I, HhaI, RsaI and Tsp509I restriction profiles of digested R16F... | false |
Modulacija funkcije humanih dendritskih ćelija kombinovanom primenom agonista endozomnih Toll-sličnih receptora, Dektin-1 receptora i proinflamatornih citokina | Modulation of the function of human monocyte derived dentritic cells by combined use of the endosomal Toll-like receptors, Dectin-1receptor and proinflamatory cytokines | Dendritske ćelije (DĆ), najpotentnije antigen-prezentujuće ćelije
(APĆ), integrišu signale koje primaju sa različitih receptora u jedinstveni odgovor.
Ključni značaj u ostvarivanju funkcija DĆ imaju receptori za prepoznavanje
konzervisanih struktura, tzv. molekularnih obrazaca patogena (engl. Pattern
Recognition Re... | Dendritic cells (DCs) are the most potent antigen presenting
cells (APCs) which receive and integrate multiple signals to initiate and direct a
response appropriate to extracellular milleu. These APCs perform these functions
mostly due to the expression of a wide variety of pattern recognition receptors (PRRs).
PRR... | true |
Prognostički značaj aberantne metilacije CpG ostrvaca u folikularnim i difuznim B-krupnoćelijskim limfomima čoveka | Prognostic significance of aberrant CpG islands methylation in human follicular and diffuse large B-cell lymphoma | Difuzni B-krupnoćelijski limfom (DBKL) i folikularni limfom (FL),
predstavljaju najučestalije entitete nehočkinovih limfoma i zajedno čine oko 50 % svih
B-ćelijskih neoplazija. To su klinički i biološki heterogena oboljenja, sa visoko
varijabilnim odgovorom na terapiju i uprkos značajnom napretku u terapiji, u velik... | Diffuse large B-cell lymphoma (DLBCL) and follicular lymphoma (FL) are the
most comon subgroups of non-Hodgkin’s lymphoma and comprise approximately 50 %
of all cases. They represents clinically and biologically heterogeneous diseases,
characterized with highly variable response to the treatment, and remain incurabl... | true |
Kliničko genetska analiza pacijenata sa familijarnom amiotrofičkom lateralnom sklerozom u populaciji Srbije | Clinical and genetic analysis of patients with familiar amyotrophic lateral sclerosis in Serbian population | Amiotrofična lateralna skleroza (ALS) nastaje usled primarnog oštećenja
motornih neurona na nivou kore velikog mozga, jedara moždanog stabla i prednjih
rogova kičmene moždine. Oko 90% ALS pacijenata čini tzv. sporadičnu ALS (SALS),
dok 5-10% pacijenta ima genetsku ili familijarnu osnovu bolesti (FALS). Do sada je
o... | Amyotrophic lateral sclerosis (ALS) is caused by damage of motor
neurons in bran cortex, brainstem and the spinal cord. About 90% of ALS patients have
sporadic disease form (SALS), while 5-10% of patients have a genetic or familial
disease (FALS). So far, more than 20 genes have been associated with ALS. The
epidem... | true |
Uticaj prolaktina na ćelije trofoblasta na čoveka in vitro | The effect of prolactin on human trophoblast in vitro | Prolaktin (PRL) je polipeptidni hormon koji utiče na rast i diferencijaciju različitih
ćelija, a uključen je i u brojne fiziološke procese. Sintetiše ga i luči hipofiza, ali i različita
druga tkiva i ćelije. Prolaktin je jedan od glavnih proteina koji sintetiše i sekretuje
decidualizovani endometrijum. Produkcija de... | Prolactin (PRL) is a polypeptide hormone which has impact on the growth and
differentiation of various cell types, and is known to participate in numerous physiological
processes. It is synthesized and secreted by the pituitary gland and many other tissues and
cell types. Prolactin is also one of the major proteins ... | true |
Identifikacija psihijatrijskih i psiholoških prediktora efikasnosti medicinske nutritivne terapije gojaznosti | Identification of psychiatric and psychological predictors of medical nutrition therapy for obesty outcome | Gojaznost je hronično oboljenje sa značajnim nepovoljnim efektima na zdravlje, a broj gojaznih osoba u svetu dostigao je epidemijske razmere. Medicinska nutritivna terapija predstavlja terapiju izbora kod lečenja gojaznosti, ali je njena uspešnost ograničena. Praćena je značajnim procentom odustajanja kao i ponovnim do... | Obesity is a chronic disease and health threatening condition. The numbers of obese people in the world have taken epidemic proportions. Medical nutritional therapy is the first choice in the treatment of obesity but it is also accompanied with a great percentage of attrition and a significant weight regain. The aim of... | false |
Uticaj starenja i dugotrajne dijetalne restrikcije na metabolizam holesterola u prednjem mozgu pacova | Effects of aging and long-term dietary restrictions on cholesterol metabolism in the rat forebrain | Starenje centralnog nervnog sistema (CNS) praćeno je brojnim promenama koje
dovode do narušavanja nervnih funkcija, pre svega kontrole motorike i kognitivnih
sposobnosti. Smatra se da su kognitivni poremećaji tokom starenja posledica smanjene
sinaptičke plastičnosti, naročito u korteksu i hipokampusu, regionima mozg... | Ageing of the central nervous system is associated with a number of changes
that disturb nerve function, especially motor control and cognitive abilities. It is
believed that cognitive disorders in aging are consequence of reduced synaptic
plasticity, especially in the cortex and hippocampus, brain regions extremely... | true |
Funkcionalne i imunofenotipske karakteristike NK ćelija regionalnih limfnih čvorova obolelih od melanoma i njihova in vitro aktivacija IL-2 i IL-15 | Functional and immunophenotypic characteristics of NK cells from regional lymph nodes of melanoma patients and their in vitro activation with IL-2 and IL-15 | Melanom, maligni tumor melanocita, iako ima brojna imunogenična
svojstva, predstavlja tumor kože sa najvišom incidencom smrtnosti. Za
anititumorsku imunost u melanomu posebno su značajne ćelije prirodne ubice (NK
ćelije), efektorske ćelije sistema urođene imunosti koje mogu neposredno da
prepoznaju maligno transfor... | Introduction: Melanoma, malignant neoplasm of melanocytes, despite of its
immunogenicity is skin cancer with the highest mortality rate. In antitumor
immunity im melanoma, natural killer (NK) cells as innate immune system effector
cells play an important role as they are able to recognize malignantly transformed
ce... | true |
Predeono-ekološka analiza diverziteta i interakcija sistema žitne vaši - parazitoidi (Homoptera; Hymenoptera) | Landscape scale study of diversity and interaction in cereal aphids - parasitoids system (Homoptera; Hymenoptera) | Intenzifikacija poljoprivrede predstavlja jedan od globalnih procesa sa izrazito
negativnim efektima na biodiverzitet. Održavanje visokog nivoa biodiverziteta
neophodno je za obezbeđivanje ekosistemskih usluga, od kojih su neke, poput biološke
kontrole štetočina, od velike važnosti u agroekosistemima. Rezultati sve ... | Agricultural intensification and associated farming practices are among the most
significant human impacts on the global environment. Increase in agricultural land-use
area and the intensification of crop management are causing numerous environmental
problems, including loss of biodiversity and degradation of some k... | true |
Varijabilnost genoma humanog virusa Parvovirus B19 (Parvoviridae, Erythrovirus) | Genome variability of Human Parvovirus B19 (Parvoviridae, Erythrovirus) | Uvod: Infekcija parvoB19 virusom koja se prenosi respiratornim i vertikalnim
putem, ali i preko zaražene krvi i krvnih derivata, može predstavljati ozbiljan
zdravstveni problem za rizične grupe pacijenata. Ovaj, po dimenzijama mali DNK
virus bez omotača je vrlo otporan na standardne tehnike inaktivacije virusa u
pr... | Background: Parvovirus B19 infection, being transmitted via the respiratory
route, vertically from mother to fetus as well as through blood-derived products
administered parenterally, can represent a serious health problem for risk
patients groups. This small non-enveloped DNA virus is extremely resistant to
standa... | true |
Hromozomska, mikrosatelitska i mitohondrijalna DNK varijabilnost populacija Drosophila subobscura u klisurama i kanjonima Srbije | Chromosomal, microsatellite and mitochondrial DNA variability of Drosophila subobscura population from gorges and canyons in Serbia | Drosophila subobscura je vrsta sa širokim Palearktičkim rasprostranjenjem. Naseljava gotovo ceo evropski kontinent, severnu Afriku, Malu Aziju i neka atlanska ostrva. Genetička struktura prirodnih populacija ove vrste je opisana upotrebom nekoliko genetičkih markera. Najtemeljnije je izučena varijabilnost hromozomskog ... | Drosophila subobscura shows a wide Palearctic distribution. It inhabits most of Europe, Northern Africa, Asia Minor and some Atlantic islands. The genetic structure in natural populations of this species has been extensively studied with respect to several genetic markers. The variability of chromosomal inversion polym... | false |
Antioksidativno, antimikrobno i alelopatsko dejstvo tri endemične vrste roda Nepeta (Lamiaceae) | Antioxidative, antimicrobial and allelopathic effects of three endemic Nepeta species (Lamiaceae) | Nepeta rtanjensis Diklić i Milojević, N. sibirica L. i N. nervosa Royle ex
Bentham (fam. Lamiaceae) su endemične vrste roda Nepeta, koje su nedovoljno
fitohemijski okarakterisane i slabo ispitane u pogledu biološke aktivnosti. Radi se o
vrstama koje se odlikuju različitim kvalitativnim i kvantitativnim sadržajem
ne... | Nepeta rtanjnsis Diklić and Milojević, N. sibirica L. and N. nervosa Royle ex
Bentham (fam. Lamiaceae) are endemic species of genus Nepeta that are insufficiently
phytochemically characterized and poorly tested in a sense of their biological activity.
These three species are characterized by different qualitative an... | true |
Analiza antitumorskog delovanja agenasa modifikovanih azot-monoksidom, Sakvinavir-NO i GIT-27NO na kanceru kolona in vitro i in vivo | In vitro and in vivo evaluation of antitumor activity of NO-modified compounds, Saquinavir-NO and GIT-27NO in colon cancer | Iz poznate uzročno-posledične veze infekcije i inflamacije, s jedne strane i
karcinogeneze i progresije tumora, s druge strane, proistekla je ideja o upotrebi anti-
inflamatornih i anti-infektivnih agenasa u terapiji kancera. Međutim, problem
gastrotoksičnosti anti-inflamatornih, kao i generalne toksičnosti anti-vira... | Concept of using anti-inflammatory and anti-infectious agents in cancer therapy is
based on a known relationship between inflammation and infection on one side and
carcinogenesis and tumor progression on the other side. However, the problem of
gastrotoxicity of anti-inflammatory and general toxicity of antiviral dru... | true |
Uloga transkripcionog faktora DREB2A i malih RNK miR398a/b i miR408 u odgovoru graška (Pisum sativum L.) na dehidrataciju | The role of DREB2A transcription factor and small RNAsmiR398a/b and miR408 in dehidratation response of pea (Pisum sativum L.) | Jedan od glavnih faktora abiotičkog stresa kod biljaka je dehidratacija. U ovom radu
ispitivan je uticaj dehidratacije na ekspresiju gena za transkripcioni faktor DREB2A i malih
RNK miR398 i miR408 graška, u cilju sagledavanja značaja ovih molekula u odgovoru graška
na dehidrataciju i rehidrataciju.
Parcijalna cDNK... | Adverse environmental stresses, such as drought, low temperature and soil salinity have a
strong influence on agricultural production and sustainability. A major limitation to yield and
quality in many crop species is water availability throughout or at critical times during the
growing season. We investigated the e... | true |
Karakterizacija procesa programirane ćelijske smrti i senescencije u listovima Nicotiana tabacum L. in vitro | Characterisation of programmed cell death and senescence in leaves of Nicotiana tabacum L. in vitro | Senescencija
lista
predstavlja
kompleksnu,
genetički
kontrolisanu
poslednju fazu ontogeneze lista koja rezultira koordinisanom razgradnjom
makromolekula i mobilizacijom njegovih komponenti u druge delove biljke.
Na ćelijskom nivou, ona obuhvata promene strukture, metabolizma i genske
ekspresije koje dovode do ... | Leaf senescence constitutes the final stage of leaf development that results in the
coordinated degradation of macromolcules and the subsequent nutrient
relocation to other plant parts. Leaf senescence involves an integrated action at
the cellular, tissue, organ and organism levels under the control of a highly
reg... | true |
Fiziloška i fitohemijska karakterizacija biljaka vrste Rindera umbellata (Waldst. & Kit.) Bunge gajenih in vitro | Physiological and phytochemical characterization of plant species Rindera umbellata (Waldst. & Kit.) Bunge cultivated in vitro | Rindera umbellata je retka i krajnje ugrožena biljna vrsta u Srbiji. Da bi
se uspostavili protokoli za ex situ zaštitu i obezbedio materijal za
molekularne i fitohemijske analize uspostavljena je in vitro kultura ove slabo
ispitane vrste. Optimizacija uslova gajenja zasnivala se na variranju vrste i
koncentracije u... | Rindera umbellata is a rare and critically endangered plant species in Serbia. In
order to optimize protocols for ex situ conservation and provide the materials for
molecular and phytochemical analysis, a suitable method for in vitro propagation of this
plant species was established. Optimization of the growing cond... | true |
Distribucija različitih polutanata u tkivima pet komercijalnih vrsta riba iz Dunava kod Beograda | Distribution of different pollutants in tissues of five commercial fish species from the Danube river near Belgrade | Akvatični ekosistemi su danas ugroženi na globalnom nivou, stoga je u
cilju
održivog
upravljanja
vodenim
resursima
neophodno
uspostaviti
kontinuirani monitoring njihovog kvaliteta. Položaj riba na vrhu lanca
ishrane i upotreba u ishrani ljudi čini ih važnim za procenu kontaminacije
akvatičnih ekosistema toksi... | Aquatic ecosystems are today globally endangered;thus, in order to ensure
sustainable water resources management, it is necessary to establish continuous
monitoring of their quality. Considering that fish are situated at the top of the food chain
and used for human nutrition, it makes them important for the assessme... | true |
Identifikacija genskih lokusa (QTL) uključenih u kontrolu odgovora kukuruza (Zea mays L.) na stres suše | Identification of quantitative trait loci (QTLs) for drought tolerance response in maize (Zea mays L.) | Suša je jedan od najvažnijih ograničavajućih faktora u proizvodnji kukuruza, pa
je poboljšanje tolerantnosti na sušu od veoma velikog značaja u programima
oplemenjivanja. Stvaranje genotipova tolerantnih na sušu je veliki izazov zbog variranja
u pojavljivanju, intenzitetu i trajanju stresa suše, zbog genetičke kompl... | Drought is one of the most important limiting factors in maize production.
Improving drought tolerance is therefore of outmost importance for breeding. Achieving
this goal is a big challenge due to the variability in timing, intensity and duration of
drought, genetic complexity of drought tolerance and large genotyp... | true |
Mikrobiom šljive (Prunus domestica L.) i potencijal odabranih izolata za biokontrolu patogena šljive | Plum microbiome (Prunus domestica L.) and potential of selected isolated for biocontrol of plum phytopathogens | Šljiva (Prunus domestica L.) ima izuzetan značaj kao voćarska kultura u Srbiji i
tradicionalno se prerađuje u rakiju šljivovicu. S obzirom da je godišnji prinos šljive
ugrožen različitim bolestima, naročito izazivačima bakterioznog raka i mrke truleži
neophodno je naći efikasne agense za njihovo suzbijanje, a naroči... | Plum (Prunus domestica L.) has a great importance as a fruit crop in Serbia and
it is traditionally processed into slivovitz brandy. Considering that the annual plum yield
is significantly affected by various pathogens, especially those causing bacterial canker
and brown rot, it is necessary to find effective agents... | true |
Praćenje uticaja pastrmskog ribnjaka na nivo aktivnosti antioksidativnih enzima kod larve Ephemera danica (Insecta, Ephemeroptera) | Monitoring the effect of trout farms on the antioxidative enzyme activity level in Ephemera danica larvae (Insecta, Ephemeroptera) | U monitoringu površinskih voda neophodno je pored praćenja abiotičkih faktora uključiti i biotičku komponentu tj. analizirati sastav i strukturu zajednica vodenih organizama. Da bi se dobila kompletnija slika o stanju vodenog ekosistema koriste se organizmi bioindikatori. Larva Ephemera danica ima specifične morfološke... | biotic component, i.e., to analyses the composition and structure of communities of aquatic organisms. Bioindicator organisms are used to get a more complete picture of the state of an aquatic ecosystem. The larva of Ephemera danica has specific characteristics that make it a suitable model organism for biomonitoring s... | false |
Karakterizacija površinskih molekula bakterijskih ćelija odgovornih za potencijalnu probiotičku aktivnost prirodnih izolata laktobacila | Characterization of surface molecules from bacterial cells involved in the potential probiotic activity of natural lactobacilli isolates | Probiotički potencijal bakterija u velikoj meri zavisi od površinskih karakteristika
bakterijske ćelije. Stoga su u ovom radu analizirane površinske komponente ćelija
odgovorne za agregacione sposobnosti i produkciju egzopolisaharida (EPS) prirodnih
izolata laktobacila. Sojevi laktobacila korišćeni u ovom radu su iz... | The probiotic potential of bacteria depends on the surface characteristics of bacterial
cells. Keeping this in mind, in this work the surface components of the cells responsible for
the aggregation ability and the production of exopolysaccharides (EPS) were analyzed from
the natural isolates of lactobacilli. Lactoba... | true |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.